217

tf>i{boJ>io*dir.entkr  , fccundum ordmatiouis modrem ge-
*l ua /* iftuKtor. hccfecnudo. Homana ecclefia (peci.ile fe-
d c 1  rinitatenonfacit: feruatur Umen de hoccumf
qne ecclefia confiuetudo. hoc tcrtio.

Alcxandcrtmiu$, a Terdon archiep.

Q Voniam b  in parte: [ 1  <£?• /.] Licet icriprnm fit,
devefpera in vefperam celebrabicis fabbatavc-
ftra: feftorum tamcii pri n cipi n m S: fini« iuxca eotum
qnaliracem , & diuerfarum regionum confuetudinem
cicbet artcndi: &  ficut magnitudo dierum exigit,prius
incipere,& tardius tcrminari: Sc  i nfra.

Dicbus autem dominicis Če  aliis prarcipuis feftiuita-
tibus.fiue ircrer Pafcha & Pentecoftcn.genuum c  fie~
xio nequaquam debet fieri: ni (i a!iquis ex deuotione
id velitfacere in fecreto.In confecrationibus d  aurem
fpiicoporum,& clericorum>ordina:ionibus, confecras
ftconfccratus tantum genna flečterc poflunt :fecun-
dum quodconfeeracionis modus requirit.Przterca fe-
ftiuitas fančte Triniratis, fccundum confuetudines di-
ncrfarum regionum a ouibuldam confueuit in o&auis
Jftntecoftesi ab aliis in dominica pritna ante aduentu
dominicelcbrari. Ecclefia fiquidem Romana in vfu no
habct,quodin aliquo tempore huiufmodicelcbret fpe
cialiterfeftiuitatem :cum fingulis dicbus, Glaria patri
& nlio&fpirituifan&o, & oartera fimilia dicanturad
laudem pertinentia Trinitaris.

[ 1  Ve (ir a m  v o luni us prudehtiam certa coonitione te-
ntTfe quod.~]

CAP.  III.

Propternecefiitatem Aitncniorum  , licet diebus feria-
tuin nonorem Det operi fieruih intendere , maximt dna.
Hm temporeperituram.h.d .

Idcm Tri buri en. archiepijcopo.  c

L l-rttam f  veteris »quam noui teftumenti pagiaa
feptinuim diem ad humanam quiecem fpecialirer
deputauerit: & tam eum,quam alios dies maieftati al
titfm* depu r atos,necnon natalitia fanČlorum roarty-
ru rnecclefiadecreuerit obferunnda: & in hisabomni
opereferuiliccflandum : [* grinfra.]  Indulgemus,
vt hetatparcccianis veftris diebus dominicis, & aliis fe
ftb (prarcruuam in maioribus anni folennitaribus) fi
a *ecia cerrae fe inclinauerint, eorura caprioni ingrucn*
l cneceflirate intendere : ita quod poit fa&am capcu-
ram  tcclefits circnmpo/ltis &  Chrilti pauperibus con-
g r uam facianrportionero.

[ 1  Kos tamen fuiab omnium prouifore ecclefia eftre-
cimmifium>fuper bet cjua  neiefiittts e.\egerit,Chri-
y l ,fidelibus tenemur commodum prouidert y non vt fi quan
do (os ftruili operi , id e JI aditni vel operi peccati puhlici
O V/ cluity\e flitui q uaren do forte inicnde re c o n i i «e ri i ,
^dmnusvt tis ap. fe. miferteordia confueta fubucniatur.

[izidem etiquod regi o refira qu.e n on mul tu frugi-
* u Uuundet, mat e in quo populita maiorem confueuit ha-
^Hfujlentationem jleriliuf folito effečtum futjfe mi Ito-
Ylir nrtlatiinibus coonofcentes B. Petri auc. & Pauli <£r

šofira.  ]

cap,  mi.

Trf/ ff> tim ati a  , atribut canon prohibetfcri nupti.u,
loannts Baplijl<e, non continuantur fejlo : fed
ll^itttrde feptintana afcenjionir cum duab. fe^nenb.
Clemens certius. g

P A pellannstuu«, frater tpifcope, h  coramnobis
parte tua propofuit, quod cum Rattitacanoni-

** a J' Trti deH.a r ihiepifc.al.Tricilienjiaribid.  b Cap.

. Gen.  2. fxod.i6.& 20 .

f - .j. c Vide Bure. hb n.c.\.  d al.co»-

Jtcra "— • • • -

)tod
^.6 <
fa.c.v

De ordine cognidonum.

* *od.ut.in  2. compil. Gen.  2. lxod.i 6 .cy 20. 1  euit. i].
"“».iK.DeHto.s.
katione,  e In pltrife^e, nfcopo.no a arehiepfe. i Ca.

,/• .tu.m compil Arnald. Arbertin.m Hub.de har,
> l\qMintin error.nu,. 2 \Co^aruuiiXt lib.^.var.re-
4 * g A. C e le jim us, k Cap.^.eod.tit.itt l*

218

c*» declarcnt nuptias tnbus feptimanis ante FcRum na-
titti. beati loannis B^prifice minimeedebrari debere,
quttUm hcbdam.idis ill*as abfque interpolatione con-
tinuandas intelligunt. Alij veromrer fe^um & ipfa*
vblentes fiiccre interuallum, illud dicunt ob renercn-
tiam fcfti«itatis PuitccoRes fuilfe Ratutum: quacin
feptimanis iRis folec interuenire quandoque: telica
tribus diebus Rogationum ante afcenfionem domini
incho.intes,vfquead okrnim diem poR Petuecoften
(illis hebdomadis computatis) iljo tantnm fp.icio tem-
poris cclebrari nuptias a  non permitcunt, tarum ce-
lcbrationem abindc nullatenus inhibentcs.Qiiia ergo
confulti fuimus,vtra iilarum opinionum potior videa-
tur: nobis &  fratribus noRris apparuic: quod licet ea
fitRoma.eccle.conluetudo, vt quocunq; tempore ma-
trinio»ium contrahatur, confenfu interueniente legi—
tirno de pra?fenti: quia tamen a feptuagefima vfque ad
feptimumdicm b  poft Pentecoften celebrari nuptias
non finuntur,& poltea etiam tribus feptimanis,vel plit
ribasante feRiuitatem fančti Ioannis fine ditfercntia
celebrantur : pofterior (čntentia meliori & fubtiliori
nititur ratione : & fine fccundum canones a feptuage-
fima vfquc poft odlauas Pafcha*: fine iuxta confuctu-
dinem ecclefia: Rom, vfque poft 7. diem fefti Penteco-
ftes(quodcaret oftauis)nuptia fufjiendantur: in domi
nica,qu* lcquitur,&deinceps polfunt ličite cclebrari.

CAR. V.

In feriif introdučUf in honorem  D ei <*yfttnclorum y  nifi
ob neccfiitatem vel pietaiem , iudicium exerceri non po -
teil , etiam de confenfu partium: ferii* tamen introducht
fauore hominumparies ttanunciare poffunt.

Gregorius IX.

C Onqncftus eft nobis : &  infra. Quamuis non pro-
rogari, fed expediri deccat c  qiu ftiones: debet
tamen iudicialis ftrepicus diebus coquiefcere feriatis,
qui ob reuerentiam Dei nofeuntur efTe ftatuti: fcilicet
naralis Domini, fan&i Stephani: Ioannis euangeliftje,
Innocentium,(anfti Silueftri .Circuncifionis, F.pipha-
nia*, 7. diebus dominica pafiionis , Refurre&ionis cum
7.fequcntibus,Afcenfionis,Pentecoftes,cum duobus d
qui fequuntur.Natiuitatis Bapt.feftiuitatum omnium,
virginis gloriofa : 12. Apoftolorum, & prarcipuc Petri
&.  Pauli; beati Laurentij, Dedicationis beati Michai*-
lis.Solennitatis omnium Sansftorum : acdiebus domi¬
nicis , c*terifque folennitatib'is,quas finguli epifcopi
in fuis dioecefibus cum clero & populo duxerint folen-
niter venerandas: quibus vtique folennibus feriis (nifi r
ncceffitas vrgeat,vel pietas fuatleac' vfqueadeo conue-
nit ab huiulmodi abftinere , vt confentientibus etiam
paftibus, nccproceirus habitus teneat, neefententia
quam contingii^ diebus huiufmodi promulgari. Licet
dicbus feriatis, qui gratia vindemiarum vel meffi*im
ob ncccftitares hominum in JnIgentur,procedi valeat,
fi de partium proceiTcrit voluntate.

DE ORDINE C O G N L

T 1 O N V M.

r 1 T V L v s X .

CAP. i.

Contra muli er em rindicantem aliquem in maritum y
admmuur exceptio confmguinitatu \ qu# prim difuiten
da til, quamfnperrnatrtmonio pronuncietur. gyf<Jfict$
fupenpf pnnctpAt pronunciare.h.d.

Clcmens tertius Alatrino epifopo.  c

a C ide ionci.Trid.fejJ'.2q. tu doclr. de faer. matr. can.
U.& eadfejf.de reform.mair. c.  10. ^yconci. L u o dne nji.
c.52. b adfeptem dies^vt infra po t j.Uies.  c al.Ue -
beant.  d al. ita cum duobus diebus qu.-ejtibfeqiii*ni*r,

€ A.jlpetntio. al.AUta

*

/

" 'V

V:




V '


CORPVS

IVRis; C ANONICI

EMENDATVM ET

MOTIŠ I L L V*

STRATVM;

GREG OR 11 XIIE PON T. MA X.
iuiTueditum.

IHT>ICI<BVS VA^llS, ET T^GFIS,
<yappendice  1  ; y z i h. r^c r?, o rj» (Perujini adau*
clum: cum partes indic at aueijd
pagina,

Acceflcrunt Nouifsime >  L O C I GOMMVNES vbcrriim,
fumma diligentia ex ipfis Canonibus colledi, & ordine ac me-
; thodo fingulari ad vfum Fori vtriufq; Sdcliter
Digefti: Theologis ,Politieisi ! &

Pračticis pcmccef* \

CONTENTA.

I. Decretum Gratianu
IL Decretales D. Gregorij (Pap<e

IIL Liberfextus Decretalium V.(Bonifacij TapetVIIL V na
cum Clementinis ajr Extrauagantibus *

IIIJ,  Indexgeneralkprjecedentium librorum.

V* InJUtutionesiuris (janonicijd Taulo Lanceloto (Perujino con >

fcripte ♦

;  « 'V ■

v »f  — • . i

* ■' > > j ^ ■\

\ * ->

gre g orivs

PAPA XIII-

.Adjuturam reimemoriam.

V m promunerepafloralihumerisnoftrisiniundo
id praecipue nobis propofitum habeamus,vtomni
ftudio,diligentiaqueomnes Chrifti fideleshis prse-
fertim tam grauibus, calamicofisque temporibus in
in reda }  & Cattholica fide concinere, curemus:ac
propterea id in primis nobis agendum, & prouiden
dumfit, vtomnem omnibus aberrandi abea ecca-
fionem fubtrahamus.Dudum ob huiusrei executio
nem,adhibitis nonnuliis ex fratribus noftris fandae
Romance Ecclefie Cardinalibus,adiundo etiam ali—
quorum dodrina & pierate infignium virorum ftudio,Decrecum Gratiani nii-
cupatumabfquegIoisis,necnon idem Graciani Decrecum cum Decreralibus
Gregorij PapseNoni praedeceiforis noftri,Sexto Clementinis, & Extrauagan- ■
tibus,nonmodo cum veceribus gioflfarum audoribus,quibus cum viri pij,&
Catholici fuerint, ignofcendum videtur,fi quid vel ob errorem in illis,vei quia
nondum pleraqueafacris Conciliis diffinica fuerant,ljberius iocuti funr: Ve-
rum etiam cum hisquteab impijs fcriptoribus tam exrrain marginibus, quani
etiam intraafperfafuerant Cathoiicse veritati contrariareuidendi, corrigendi,
& expurgandi curam demandauimus. Ciim autem ipfum Decrecum abfque
glofsis a praefacis,a nobis deputaciš iam totum emendatum,&corredum,ac
nonnuliisannocationibus iiluftracum exiftat,rpfiusque maior pars adileao
61ioPaulo Conftabili,cuncfacri noftri Palacij Apoftohci Ma-giftro vna cum di-
dis Decreralibus felicis recordationis Gregorij Noni pitedecdforis noftri iarri
imprefsis,recognita & approbaca fit. Reliquum verb eiuldcm Decreti vna
cum annotationibus prtedidis tam abfque glolsis, qua-m ipfum totum cum
glofsis,Sextii!Tique &C'lementinas Exrrauagantes a diledo filio Six-

to Fabri,eiuidem Palacij noftri Apoftolici Magiftro recognofcenda omnia, &
approbandain officina populi Romani: qUce adbocpotifsimiim, vdibri facri
in eafidelicep&incorruprtimprimantupereda fuit,imprimi,&impreflradiuu : l
gariiulferimus,acvrad maiorcm Chrifti fideiium vbique tamintraquam ex-
traltaliam,cicra,&vitra monces commoramium commo litarem hoc i uri s Ci
nonici corpus fidelitc.r,&incoruipce ?uxra. exemp!ar hic Rona* irrp.eflum a

<*■ a.

P R AE F A T I O.

Catholicis Typographis,a Romano populo,!lue ab eo deputati« ,’velpro tem¬
pere depurandis eledis imprimipolsit.Nos opportune prouidere volentes,vc
hoclus Canonicum ficexpurgari!m adomnes vbiq; Chrifli hdeles fartumte-
dumperueniat.acnecu'iquamliceaceidem operi quicquam addere,veiimmu
tare,autinuertere,nullaue interpretamencaadiungere: fedproutinhac noftra
Vrbe Roma nune imprefium fuir, femper&perpetuointegru &incorruptum
conleruetur.Motu proprio&ex cerca noftra fcientia,ac de Apoftolicaepotefta
tis pienicudine omnibus & fingulisin noftrc,&fanftseRomansEccle(i^do-
minio,nobis,& eidem RomanaeEcclefi£mediate,velimmediacefubiedo com
morantibus,vel ad iiiudquouis pra2textu aduenientibus, aceciaextradidum
dominium vbilibet exiftentibus Typographis,SclibrorumimpreiToribus,ac
Bibliopolis,&quibufcunquealiisperfonis vcriufque iexus cuiufcunq;digni-
ratis,ftatus,gradus,ordinis,velconditionis exiftanc,in virtutelandae obedien
ri» } ac fub excommunicationismaiorislataelententia2,&quoad nune, & pro
temporein dido noftro,& Romance Ecclefiae dominio mediace,velimmedia-
tefubiedocommorantes, etiam vitra prremifta lub amifsionum librorum,ac
milleducatorum auri de Camerapro vnaviddicecoffkio InquiiItionisha2re-
ticae prauitatis,&pro alia accufatori, &pro reliqua tertijs parnbus ludici exe-
cutoriirremifsibilirerapp]icandorum,alijsq-,arbitri; noftri pceniseoiplofi &
«juotiescontrafadumfueric, & per quemlibet contrauenientemincurrendis
Apoftolicaauthoritate tenorepraefentiuminhibemus, 6 i interdicimus,neipfi-
Us Gratiani Decretum cum annotacionibus,& idem cum glofsis,Decretalibus
Gregorij Noni prtedecefforis noftri 3  Sexco,Clementinis, &Extrauagantib.vt
prsfefertur,deca2tero per Decennium adara prtefentium lub quouis ciculo ali¬
bi quamin Vrbe noftra, & in eadem officinaimpreflbria didi populi Romani,
&i;s,quibus ab eodempopuloRomano ,&ab eoadhocpro iplo Populode-
pucatis, ram in Italia, quam exrra Italiam vbilibet facultas,&licenria perdi-
dum tempus defuper conccftafuerir,prout nos eidem populo Romano,& eif-
demab eo deputatis,vt huiufmodi liceciam, & facultatem tam in Ita!ia,quam
extraltaliam vbilibet cuicunq;,& quibulcunq; ipd populo Romano,fcu eius
pro eo Deputatis pro tempore videbitur,& placebit,ac pro tempore eidem po-
pulo 3 &eiusDepuratis vilum fuerir,(ignificataprius nobis, &approbataperio
na,concedere,illamcj; ficconeeflam prour, & quandofibiplacuerit,reuocare

libere, 8 jličite valeanc 3 indulgemus 3 impreffum 3 &jmprimendum tenere, ven-

dere,dare,donare, vel alias quomodolibet habere,vcl rransferre,neque etiam
ipfiablqueexpreila etiam in feriptis licentia eiufdem populi Romani,&Cab co
Deputatorum didum Gratiani Decretum cum ipfis annotationibus, Sc  idem
cumglolsis,Gregorij Nonipraedeceflbris noftriDecretalibus, Sexto,Clcmen-
tinis,&Extrauaganribus,vt didum eft,imprimere, neeperdidum decennium
ab eis 3 vel alijs preterauam a dido populo Romano, &ab eo Deputatis. vel de
eorum licentia,vt prcefertur,imprelTum, Sc  imprimendum alias hab ere, leu ce-
nere, autetiam vendere, veldonare ,feu imprimi, teneri,vendi, donari, aut
alias transferri facereper fe,vel alitim , feu alios puhlice, vel oeculce, direde,
feuindiredequouisquaefitocolore, velingenio audeant 1 , feu praefumanctita
quod etiamnulli omnino hominum taminvrbe,& tota Italia,quam extra
vbiuisTerrarum,Regnorum ,Regionum, &Prouinciarum totius orbis iiceac
huiufmodi libris didi iuris Canonici fic.vcpnefertur, de mandato noflro reco-
gnitisjcorredis, &expurgatisquicquamaddere,detrahere,velimmutarc,aut

inuerte-


Fraefatio.

inuertere.nullaueinterprfccamenta adiungere,fed prout opushuiufmodiRo¬
maš nune impreflum fuit, femper&perpetuointegrunvči incorruptumcon-
feruetur,ftatuimus,fancimus, &ordinamus: mandantes vniuerfis Scfinguli*
venerabilibus fraeribus Patriarchis, Archiepifcopis fkEpifcopis, cascerisq^ lo-
corum ordinariis,& eorum Vicariis in Ipiricualibus, & temporalibus ) & in fia¬
tu temporalifan&asRomanaeEcclefias eciamlegatis,Vicelegaus,Sedis Apoflo
licas,acipfius ftatus Gubernatoribus t poteftacibus,&Locumtene:ibus,vtquo-
tiesproparte difti populi Romani,&ab eo Deputatorum, l'eu ličen tiam’& fa--
cultatemab ipfis,vt pr^fertur,pro temporehabentium,fuerintrequifui,veleo-
rumaliquis fuericrequifitus,eifdempopulo, &Deputacis,acab ipfislicetiant
& faculcatem haben.efficacis defenfionis praefidio afsiflentes praemifTa ad om-
nem populi Romani & ab eo Deputatorum praedičlorum licentiam feu fa-
cultatem haben.requifitionemcontrainobedientes & rebelles etiam percen-
furas Ecclefiallicas,etiam iaepius aggrauan. & p er  alia iutis remedia auftorira-
te Apoftolica exequantur: inuocato etiam ad hoc,fi opus fueri t, auxilio brachij
fecularis. Et infuperquia difficileadmodum efletpraslVntes literas ad'qu*li-
betloca deferri, Volumus,&eadem Apoftolicaauftoritate decernimus, illarii
tranflumptis,8cexemplis manu Notarij puhlici fublcriptis,& figillo Curi$,vel

E erfonas in dignitateEcclefiaftica conftitucae munitis, & etiam in ipfis operi-
usimprefsisplenariam &eandemprorfusfidem vbiq;tamin iudicio,quatn
extraiudiciumhaberi,quaepraefentibushaberecur: non obftantibus conftitu-
tionibus & ordinati o-n ib us Apoftolicis,acquorumcunq^locorum > Gymnafio-
rum,& Vniuerfitatum,etiamftudiorum generaliumiuramentoconfirmatione
Apoftolica,velquauis firmicace aliaroboratisllatutis,&confuetudinibus,pri-
uilegi;squoque indultis, Sditeris Apoflolicis etiam illis, &illorum,ac qui-
buluisalijsperfonis fub quibufcumque tenoribus, & formi s, etiam motu,fci-
entia,&po:eflatisplenitudi,ne fimilibus,ac aliasin contrarium quomodoli-
bet concefsis &approbatis,acinpofterum concedendis,& approbandis.Qui-
bus omnibus etiamfi de illis fpecialis mentio habendaefTet, eorum tenores
praelentibus pro exprefsis habent:illis alias iit fuo roborepermanfurishac vi¬
ce duntaxat fpecialiter & exprefsederogamus, contrarijs quibufcumq;. Autfi
aliquibus communiter vel diuifum ab eadem fit fede induleum,quodinterdi-
£i,fufpedi,vel excommunicari non pofsintperlitteras Apoftolicas non facien*
plenam, & exprefTam, ac de verbo ad verbum de indulto huiufmodi
menrionem. Datum Romaš apud iančUim Petrum fub annu-

io Pilcarori5,dieprimaIulij 5  M. D, lx.xx.

Pontificatus neftri ari¬

no nono.

Ca.Glorimus,

3

EX COLLECTIONIB. ANT. A V=

gvstinf, Archiepiscopi Taraco.

NE N SIS, N O MIN A OMNiVM P O Ni
tificum Romanorum.

Ioannes

Ih

Ioannes Jndecimus 930

Leo feptimus 933

Stepbanus nonus, diHus oHa?

• iius '  939

Marinus lunior> diHus Marž
tinus tertius  942

Mgapetus lunior  94 6

loannes duodccimus  956
Leo oHauus  964

Ioannes tcrtiusdccimns  91

Bencdiitus quintus,diHus fexi
tus 971

Bonifaciusfeptimus  974
BcncdiHusJextus, diHusfeptiz
mus 9T)

loannes quartusdlcimus  984
loannes quintusdecimus  985
Ioannes fextusdecimus  995
Gregorius auintus eod.an.
Sylucjlerfecundus  898

loannes feptimusdecimus  1003
loannes oHauus decimus eo. an.
Sergius quartus  1009

Ben.ediHus feptimus, diHus oz
Hauus.  iou

h^m^m.t Moannes decimus nonus  1024
^ tj “''*fBcncdictus oHauus JiHus no z
^rj-nus

Gregor ius fextus
Clemens fecundus
Bamafus fecundus
Leo nonus
ViHor fecundus
Stepbanus decimus, diHus no z
nus  1057

ISHcolaus fecundus 1039
AlexanderJecundus  10 61
Gregorius feptimus  1073
Clemens'tertius Tiuo Gregom

POKTIFIC VM Rom. N O H I N A.

1052

1043

1047

1048

1049
1055

Vrbanus fecundus  1088

%‘afchdlis fecundus so 99

Gelafius fecundus  1 118

C aliflusfecundus sssp

Honorius fecundus  1124'

Innocentius fecundus  1130

Ccele/linusfecundus  1143

Lucius fecundus  J144

Eugenius tertius  1145

Anaftafius quartus  1163

Hadrianus quartus  1154,

Alexander tertius  1159

Lucius tertius  1181

Vrb anus tertius  1185

Gregorius oHauus  1187

Clemens tertius  n8i

Ceeleftinus tertius  1191

Innocentius tertius  1198

Honorius tertius  1216

Gregorius nonus  1127

CcdeJhnusquartUs  1241

Innocentius quartus  1243

jflexander quartus  1254

Vrbanus quartus n6i

Clemens quar tus  12 63

Gregorius decimus  1271

Innocentius quintus  127 6

Hadrianus quintus eod.an.

decimus
Clemens fextus
Innocentius fextus
Vrbanus qumtus
Gregorius hndecimus
Vrbanus '\ndecimus

Hushigefimitsfecundus  131 6
BencdiHus dccimus,diHus duoz

m*

1341

siv-

1361
1371
1378

* Clemens feptimus viuoMbaz

no eod.an.  *

Bonifaciusnonus  »389

* Benedictus ~\ndechnus,diHus

tertiusdccimia hiuo Bonis
facio  1394*

Innocentiusfeptimus  14°+
Gregorius duodccimu.s  I 4 °<S
Alexander qum tus  1409
Ioannes  "V igeJim us fecundus , diz
Hus~\igejimus tertius  1410
Martinus tertius, diHus quins

tus

Eugenius quartus
Kicolaus qumtus
C aliflus tertius
E ius fecundus
faulus fecundus
Xyflus quartus
Innocentius oHauus

Ioanncs.lngefmus, diHusIngez J_kxandcrfextus

anno.

ViHor tertius

fmus primus eod.an ,
Nicolaus tertius  1277

Martinus f'cudus, diHus quarz
tus  1281

Honorius tertius  ' 1285

JSLicolaus quartus  1288

Codejlmus quintus  1294
Bonifacius oHauus eod.an.
BenediHus nonus,diHushndez
cimus  1303

10&0* Clemens quintus  1305

10H6 loannes lugefimiis primus,diz


fius tertius
luhusfecundus eod.an,
Leo decimus
Hadrianus fexttcs
(Jlemensfeptimus
faulus tertius
Iulius tertius
Marcellus fecundus
faulus quartus eod.an,
fius quartus
fius qumtus
Gregorius tertiusdecimus

« 4

1417

J431

H 47

I 45 J

1458

1464

1471

I 4 8 4

1492

1503

m

1522

1*13

J 5?4

1549

m

lf<So

1567

1571

V

Con ciliorvm

NQ?MINA CONCILIORVM Romanam fub SyIueftro Papa,'
generalivm. Roinanum 2.fub eod.Papa.

c 0\v M.  Eliberinutn fub eodem.

N t r  l  o i n  tj  Arelatenfe fub eodem.

y Pa, T  ( 5 angrenfe fub eodein Papi. .

, . n l .. r  . . r n 5  Arelatenfel.fubcodem'Papa

Conftantinopolitanum fub Damafo Pa- - ■ - - ■ ‘

paanno $8t

Ephefinum fub Cxleftino Papa anno 450
Chalcedonenfe fub Leone Papa anno 451
Conftantinopolitanum fub Vigilio Papa
anno

Conftantinopolitanum fub Agatbone Pa
paanno 681

Kicaenum fecundum ful> Adriano Papa
anno 789

Conftantinopolitanum fub Hadriano Iu-
nioreanno 870

Conftantinopolitanum fub Ioanne nono
Papaanno 897

•

L ^ t 1^0 m.

R Omanum fub Gregorio feptimoPa-
paanno 1078

Turonenfc fub Alexandro tertioPapa an
' no 1165

Lateranenfe fub Alexandro tertio Papa
anno 1180

Lateranenfe generale dičtum fub Inno
centio tertio Papa anno 1215

Lugdunenfe fub Innocentio quarto Pa¬
pa anno 1145

Lugdunenfe fub Gregorio decirno Papa
anno 1275

Vienncnfe fub Clemetite quinto Papa an
no i$n

Conftantienfe fub Martino quinto Papa
anno 1417

Bafibenfe fub Eugenio quarto Papaan-
n° 1451

Ferrarienfe & Florentinum fub eod. 1458
Lateranenfe fub luliofecundo, & Leone
decitno 1511

Tridentinum fubPaulotertio.Selulio ter
tio, 3 c Pio quarto anno 1545

NOMINA  CONCILIORVM

PROVINCIALtVM.

A Ntiochenumfub DionyfioPapa.
Aneyranutn fubMarcellino Papa.
NeocaefarienfefubEufebioPapa.

Carthaginenfe fub eodem.

Romanum j.fub Iulio Papa.

Agrippinenfe fub eodetn.

Antiochenum 2.fub eodem Papa,
Sardicenfe fub eodem Papa.

Laodicenum fub Liberio Papa.
Aquileienfeiub Damafo Papa.
Valentinum Galliae fub eod.Papa,
Talenfcfub Svricio Papa.

Carthaginenfe 2.fub eod.Papa.
Carthaginenfe $.fub eodem.
Carthaginenfe4.fub eodem.
Taurinatcnfe fub eodem.

Carthaginenfe 5. fub Anaftafio Papa.
Tolctanum fub eodem.

Mdeuitanum fub Innocentio Papa.
Carthaginenfe 6 .  fub Bonifacio Papa.
Carthaginenfe 7-fub eod.

Africanum fub eodem.

Regienfe fub Xyfto $.Papa.

Agatbcnfefub eodem.

Arauficanum tub Leone Papa.
Vafenfefub eodem.

Carpentoračlenfe fub eodem.

Arelatenfe $ fub eodem.

Venetumfub eodem.

Turonenfefub eodem.

Romanum fub Hilario Papa.
Tarraconenfe fub Foelice Papa.
Epauncnfe fub GelafioPapa.

Romanum fub Symmacho Papa.

Itein fecundum,tertium, quartum ,'quia-
tum,fextuin.

Herdenfefub eodem-
Valentinianum Hifpaniae fub eodem,
Aurelianenfe fub Hormifda Papa.
Gerundenfe fub eodem.

Caefar Auguftanutn fub eodem.
Toletanum z.fub Ioanne 2. Papa.
Aurelianenfe 2.fub Vigilio Papa.
Aurelianenfej.fubeočlem.

Aruernenfe fub eodem.

Aurelianenfe4.fub PelagioPapL ^
Turonenfc 2.fub eodem. *

Parifienfe fub eodem.

Aurelia-

N O H r IT AV

Aareliafseftfe5.fub eodem.

Parifien(e2.fub eodem.

Hifpaicnfe Tub eodem.

Toletanum $.fub Pelagio 2. Papa.
Lugdunenfe fub eodem.
Matifconenfe fub eodem.
Lugdunenfe z.fub eodem.
Vaicntinianum a.Galliae fub eodem.
Matifconenfe 2.fub eodem.
Romanum fub Gregorio Papa.
■Lateranenfe fub eodem.
Antiliodorenfe fub Deus dedit Papa.
Hifpalenfe 2.fub HonorioPapa.
Toletanum 4. fub eodetn.
Toletanum 5.fubeodem.
Toletanum 6 fub eodem.
Braccarenfe fub eodem,

Braccarenf« 2. fub eodem.
Toletanum 7-fub TheodoroPapa.
Lateranenfe fub Martino Papa.
Toletanum 8.fub eodem.
Toletanum 9.fub eodem.
Toletanum lo.fub eodem.
Cabilonenfe fub Eugenio Papa.
Toletanum n.fub VitalianoPapa.
Braecarenfe$.fub eodem,
Anglicanum i.fub eodem.
Anglicanum 2.fub eodem.
Toletanum u.fub AgachonePapa.
Toletanum ij.fub eodem.
Romanum fub Gregorio 2.Papa.
Frančiču m fub Zacharia Papa.

Suefsionenfefub eodem.

Apu d Palatium Vernts fub eodem.
Francofordienfe fub Hadriano Papa.
Foroiulienfe fubeod.

Apud Theodonis Villa fub Leone j.Papa.
Aretulenfe 4.fub eodem.

Turonenfe j.fub eodem.

Cabilonenfe fecundum fub eode m.
Maguntinum fub eodem.

Remenfe fub eodem.

Acjuifgranenfe fub eodem.

Parifienfefub Eugenio 2.Papa.
Aquifgranenfe2.fub eodem.

Maguntinum 2.fub eodem.

Aquenfe,fiue Aquifgranenfe5.fubeod.
Meldenfe fub eodem.

Apudfandum Medardum fiue Suefsio»
nenfe 2.fub eodem.

Valentinianu Galliae j.fub Leone j.Papa.
Ticinenfefub eodem.

Piftenfe fub Nicolao Papa.

Vormacienfe fub Hadriano 2.Papa.

Trecenfe fub Ieanne 8.

Colonienfe fub Stephano 6 .  Papa.
Maguntiacenfe fub eodetn.

Metenfe fub eodem.

Triburienfe fubBonifacio tJ.Papa.
Nannetenfe fub eodem.
SalegunttadienfefubBeftedičtoS. Papa.
Romanum fub Nicolao 2.Papa.
Alemanicum fubHonorio j.Papa.
Oxonienfe fub incerto.

1

DECRETVM ABBRE-

VI A T V M, S I G I L L A T IM

C VNCTA ATTINGENS.

Liber Decreti diuifus eftin trespartes: quarum Prima eftdeDiftinčtio-
nibus,Secunda de Cauds, Tertia de Confecratione. Plima
pars diflinda efl: in Diftin&iones cen-
tum& viiam«

fi ma D ifli n Bi o.
traBat de ture na
turali & huma¬
no, ius ipfum na¬
tur a liter e ius j;
(fiecies omnes dif
finiens  , & inter ius fcriptum &
non ftrtptum differentiam pones.
Columna  1  ••

Secunda, de ture Quir\tumfi¬
ne Romanorum, ipfumperjftecier
dijfiniens  3 *

Tertia, iuris canonici raria no
mina dtflinguit,breutterque ex-
ponit  4 -

Quana, adquidlegti inuentte
funt: & epu d Jdcri canones man—
dent 9.

fhtinta, quomodo ius naturate
ejiimmobile: nec obfiatqmd ibi
fonitur. 6
Sexta,an illufiones noBurna ad
peccatum i.mputentur:ir circa fi¬
nem profcquitur de iuris natura-
Its dihnit at e  8.

Septimaffonit legijhtorer.often
dendo qualiter iiisincceperit 10
Of(aua,ponit differentiam in¬
ter. ius naturale & conjuetudi-
nem  II.

Uona , au Borit at e ir cxempl»
probat conftitutiones hominumiu
ri naturali.cedere-  14.

Decima,,ofiendit quod leges Im
peratoru.rincutur d canontb.  17.

Vndecima x dieit conjnetudinem
legibusapprobatk cedere. it.

Duodedma , habet laudabilem
tonjH.eiua.ine effe feruandam: qux
nec canonibus jderis, nec reritati,
necbonis moribus obuiet.  14
Tecimatertia,rult quvdcontra
im natmale non admittatur di-_
ffenfam.inifi in fuga maioris ma¬
li  ^ \9

T)ccimaquarta, qubd quis non,
debet minus peccaHtm comittere,
rt alsudmaiHS emtare pofiit  30,

T)ecimaqmnta, no tat de tempe¬
re quo Jdcri canones, librique <&•
concilia celebratafuerunt:& qux
opufculafuntadmittenda  31..

Decimajexta,ponit quod cano-
nescApofloloruftifunt recipiendi:
poftea. ojlidit qno tempore, & quo
refidente in papatu, yel imperio
quodlibet concilium efl celebra-
tum  3 7.

Decitnafiptima, dicit non con-
ciliafed conuenticula celebrarifi¬
ne Tapa  4 6.

DecimaoBaua , ofiendit quod
proumctalia concilia nihil gene-
raliter poffunt. conflituere  ,\ tdeo
confepteter declarat.ad, quidfint
rti Lin, &• quoties inanno,& quo
tempore anni, &• cuius auBorita-
te tuni celebranda , fr qubdmetro
politantls nihil debet eiigere ab
Epifcopis ad conciliii conucnietib.
Jiddit de pana Epifcopi,qut roca-
tus adjfinodum non renit  45).

Decimonona, rim Decretalium
oftendens dicit mandata ecclefia-
fli ca dem te feruanda  74.

Vigefima, dicit quod in caujis
dijfiniendisjdcri cananes-.in expo-
nendarero Jdcra fcriptura fanBi
doBores attenduntur 6 o.

Vigefimaprima,traBat de d.iuer
fii ordiaibus & gradibus jnim-
Brorum , docendo ejui junt execu-
tores fine miniflri canonuid mfio-
rirjjuead infimum. Et differen-
tias minifirorum locorit afjignat,
probans qmd maior d minori non
debet iudican  6i.

Vigeftmdfecunda ,de dignitate
Homana Ecclefix,& attarundam
aliarum 6  7.

Vigefimatertia ,de ordinatione
minifirorum incipient d Ifoma-
nopontijice, & defcendeni rjque
ad ofiiarium  70.

Vigefima.tqnc.rta, dc exc : 'rintt r t-

cne ordinand-, rum. 79.

Vigcfimaquinta,de officijs deri—
coriimftncipiendo ab ofiiario, &
afcendendo rftpue ad Epijcopum,
circa-medium diflinBionis tncho-
at ttedecimprteceptaregulie -dpo-
Bolicie, & profequimr ibi, Opor-
tet Epijcopum ejje fine crimine. Et
inde naBa occafione ,ponit rstrias
fignificationes huius nominis,cri-
me.Et ofiendit quodfit mortale
quodreniale  80.

Vigcfimafexta,exequitur feettn-
dum prteccpmm  ^ipoftolica regu-
Ite, Oportet Epijcopum effe rnim
rxoris rirum  87.

VigefimaJepUma, probat quod
nolentet rouere couenientiam, ad.
faeros ordines promoučdi no Junt ,
affignans differentiam interfolen-
ne & fimplex rotttm  87.

VigefimaoBaua , probat quod
clericis habere rxor.es non licetin
Ecclefiaoc.cidentali,addens de fub
dideonatu, qui olim prahib.it us no
erat.Vide quodibi natatur 90.

Vigefimanona,ofiendit quxdam
capitula trudita effe ex cauja,quf-
dam ex tempore  , quxdam ex loco,
qutedam ex perfona 9  5.

Trigefima, quia diBum fuit
28 .diB. fupra, qubdfacerdotes no
debent d Je abtjcere vxores fuas
prxtextu r.c/igionis, hi c dicit qubd
ex caufa fuit hoeftatutum, fcilicet
propter quoJdam htereticos., qui
contugia deteflabantur ibid-
Trigefimaprima,probat ir po-
nit exempla in terminis, qualiter
eterici continerc debent, & quod
ab omnibus efl feruanda continen
tia,nifi ab.orientalibus ■ 99 -

trigefima jecifnda, adhuc pro-
Jeqnitur.de eontinentia clericoru.
Ei uit.i qitbd, conjtituti in .qua-
tuorJitcris ordinibus tau ntur con
ti/iere',ir ji habent publicas con*
culi 1*1, nullus eorum Miffam ai*

a'at. lo 3 ‘

Trigefima-.

Decretum abbreuiatum.

"TrigtJbuatertMt, oflendit quod i cotpipmetiof& breuiter retdpitu-
bigami,corporeyhiati,yJurarljpptf •
bhče pottiitent.es , lufores in [cena,
ludentes,furiofi,arreptitij,accipi -
entes meretrices in vxores, & con
cubinas babehtes ,promoverint)n
pojfuni <  109.

PCrigefimaeptarta , ponit quod
oportet Epijcopum yitare nimi-
am/amiliaritatem domeflicarum
peVJbnarum, & ttiam conjangui-
nearum, & quod yenari non li-
cet  lil.

Trigefimaquinta, agit de tenio
tapitulo ^ipoftolkce regutne,Opor-
tet-ordinandum non ej]e vinolen-
tuni  117.

Trigefitnafexta , exponendo il¬
lud,Vrudentem, dicit qubd cteri-
ci debent hib er e p er it um littera-
rnmjacrarum J  119.

.TrigefimafepfimdfdBedit qmd
clerici non debent hbrosgentiii-
um rejptcere.peritiam utmcn fxcu
larium fcientiarum debent ha-
bere Iti.

TrigefimaoBaua,probat qnod

litteris debet effe eruditus Jacer.
dot, & canones ignorarenon de-
bet. Ignorantu enim ipfi eftpe-
riculojit. lz6.

Trigeftmanona, oflendit ■qubd
oportet Epifcbpum efie prudentem
in negotijs Jiemlaribus, ytfua cau
teltt reddantur Ecclefiat indem-
nes  119.

Quadragefima,profeqHitur qn
tum capitUlum -dpofioliae rega¬
la, Oportet Epijcopum ejjeornatu.
Etprimode ornatu interiori ,qui
confiftit in y'irtutibu{ ibid.

Ojpadragefimapr met,traBat de
trnatUfdui cbnfijl.it in grauilate,
incefju,habitu, & temperantia
potus&cibi.  133.

Quadragefimafecunda, decla-
rat illud,hoflitaUm  135

Quadragefimatertia } il/a dno,
pudicum,& doEIorem  137

Ut. Et ponit caufas & rationes
a nar e criminofi & yiiiofi non de¬
bent m EpiJcopospromoueri  ijj.

■ .Quinquagefema, agit deiapfu
& raparationeclericorum i;8.

Qninquagefima pri m ti, de cu-
rialibus fine ojjiciarijs, ratiocinijs
obligatis, 'mdicibus. & aduocatis
ordtnandisyyelnon  -178.

Quinqua.gcfi.majecunda.de pr p
poBeratione jacrorum ordinum,
fine de clerico per jaltumpromo-
to  180.

Quinquagfimatertia, de curiee
annests in tlero yet monaBerio
recipiendis,yelnon. Etibi probat
quare curialcs dr aliter obligati
ordinandi nonjunt  181.

Quinquagefimaquarta , de fer-
uis a non domin is' manumiffit non
promouendis , nifi libertatem fint
confecuti ibid.

Quinquagefima.quintA.de car
pore vitiatis, bigamis, illitertltis,
puhlice potnitentibus ordmandis
yet non  ' 18 g.

Quinquagefimafeata , de fiiiis
presbyterorum , dr natis de fo> ni-
cationa dr adulterio mn ordinati
dis  191.

Quinqiutgefimafeptima,de b.t
■ptvzaiis in tegritudtne an ordinen-
tur 196.

Qu\nquagefimaoElaua , de mo-
nachts non ordinandkfine licetia
abbatis ibid.

Quinqua.gefima.nona., de /aicis
litteratis non Jubito ordinandis.1-
bidem.

.Sexxgefima , oflendit ex quibus
ordinibus aliquis e/igendts fit in
prtcpofltum,yel decanum ,yel ar-
chipresuj/terum, yel Epifcopu-m.
colam.  19 8.

Sexagefimxprimx,oflendit quod
laict non funt eligendi in Epifco-
pos.jcd pojiulandt ibid.

Sexxgefimafecundct  , oflendit

confehtientlbiif duo yel tret con-
tradicant , obtineat plitrimornm
Jententia  218.

Scxxgefimxfextx, de promotione
- 4 rchiepifcopi , qui ab omnibus
Epijcopis comprcuincialibus e flor
-dinandus, tdr noneft ‘confecran-
dus d pauctoribiis quxm atribut
colum.  zn.

Sexxgefimnfeptimx, de premo
tione flue ordine presbjterorum.
ibidem

SexxgefimxoB.mx , dicit quod
illi qui j'unt ordinati ab illis, qnos
non conflat ejfie Epijcc-pos, iti",-um
junt ordinandi. Sine diterminat
de ordmatione non iterandu , Č9‘
de chorepijhopis ibid.

Sexagcfimanana , qubd primi
ton jur a clerici de man n - 4 hbatis
potefiJufcipi. Veldietjubddeter _
minaide non ordinatis , ne in Ec-
clefia Deitniniftrem  Z13.

Septuagefima  , .traBat ne jitis
ordineturfine titulo  214..

Septuagefimaprima , ne emis or¬
dinetur d non fino Epijcopo. ibi¬
dem.

Septuagefimafecunda, ne ',?no-
tus clencus fine litteris dimjjori-
is , fine commendatitiis recipiatur
colum. 116.

Scptuagefimatertia , oflendit
qnaliter litterce formate &■ dirnif
jorjte fiant zij.

Septuagefimaquana , traBat
an inuitu ordmes conferantur
colum. '■  , ? z8.

Sepmagefimaouinta, de temoo-
re&diecunjecrationis Epifcopo-

rum, necnon de temporibus or-
dinationum aliorum clericorum
colum zu.

Septuagefimafexta , de ieiuniis
■quatuortemporum:& quareJitnt
teiunanda

Quadragejimxquarta, illud, no quod clericorum efi eligerc, & po
yinolentii,quodsffpars eius quod puli conjentire  i<p ).

diemus jupfj.diB,  14.0. Sexagefimatertu, probat quod

Quadra.gefimaquinta,illud ? >ion nullo modo Utici debent je ingere-
pcrcujjorem,  1^3. reeleBioni epijcoporum zoj.

Quadragej:mafexta, illud,.non Sexagefimaquarta , ponit quo

igiofum  149. temporeirquibtispreejentib.de-

Ojpadragefimafeptima,illud,no Lent Epijcopi conjeerari 116.

tttpiduin,domui fine bene prtepo-

fitttm  151.

OuadragefimaoBaua, illud, no
neop!pytum  15^4.

Quadragefimanona , pnediBa
pracepta -npoHtlicte reguhe fnb

Sexagefimaqmnta  , dicit quod
prtejentibus omnibus Epijcopis
comprouinciaLibusyelj'e excujan-
tibuf debet E.pijcopus cofecrari ab
archiepijcopis. Etibi dicit,quodfi

ca tem ordmationi Epifioporum

z 3 >-

Septuagefim afep tima,ponit qiut
liter clerici Junt pergradm ordi-
nandUir ctiam traBat de interfii
tiis temporum  237

Septuagefima oBaua , in qna
cetate junt Jacerdotes ordinandi.
colum.  23 9. n

Septuagefimanona , repetit de
ordmatione jummipohtificis, qug.
d folis Cardinalibus fieri debet
colum.  240.

OBmgefima , in qmbus hcis
funtponendi Epijcopi -vel arcliie-
pijcopi  24^.

■OBuagefimaprima, epilog. tudi
docetquca ordinandi mepijci
pum debet cj]e fino ermins: ne-

Dccfctum abbreuiatum

Berki mulitribus cohabitart de-
bent  244.

Ocluagepmtfecuda, docet guod
Epifcopus his qui Juis nutnibiu U
Igrare nonpojfunt,prouidere de¬
tet: & addit qnbtlfi quis mim-
firornm fornicationem commit-
tat,& Agat p<xnitentiam,ex dijpen
fatione potejl in ordtnibus rema-
nert  241.

OBuagepmatertiafocetur quod
prt Ut ut. non Jotama peccato im-
tmtnkijftdebet, fedetiam pecca-
tisaltorum confentire 'non debet,
eolum.  254-

Obluagepmaquarta , vult quod
p selatut pt vigilans circa defen-
fonem pauperum, releu.ationem
tpprefforum , c 't  curationem mo-
nafieriorum  1) J.

OBuagepmaquinta, traflat de
hopitalitate clerkorum, qute efl
Epijcopts nectjfaria  157.

OBuagepmafexta, prabat quod
cportet Epifcopum effe daSlorem,
yt Jciat fubditos corrigere. Item ti-
beralem cina patientes necefiita-
tem,& non drča ljsfirior.es  248.

OBuagepma Jeptima probat ep
viduis, orphanis , opprejfit,
Epijcoptis debet darefubpdium.
tolitm.  265.

OBuagepmaoBaua, dicit qus>d
clericicttpiditatis cauja negotiato
res ejfe non debentsjedpietatis catt
facuram orphanis, & viduis im-
pendere z£p

OBnagepmanona, dicit qubd 0-
portet Epifcopttm ej]e domui Jun
teneprtepoptum,vi Jciat in dipen
fatione rerttm f.cclepetregnlamef-
Je objeruandam  269-

Hpnagepma, docetuv quahter
litigiofi corripiendi Junt, (ir non
crdmandi  , tr.tB.tns de licitis &
honeflis operibtis  2 y[.

Tfonagepmaprimademodo c-an
Sandi in Ecclefia,etiam de eie&i.po
leflate. Dicit etiam.qMbd ficltri-
cii fua benepcianonjnfpciant,pop
Junt fibt necejfaria quasrere arttfi-
tio fuo /icito  273.

Honagepmafecunda, dicit qubd
tnagis cor.de, quamvocibus cantan
du m efl  274*

Hpr.agefmatertia, deobedien-
tta minorii er.ga maiores ,. & aubd'
■nuUus debet communicare in imi-
eis Koman fEce  lepa  27 6 .

Honagepmaquarta , de legata
Homani pontipcis, qut impedten-
dus non efl: & impedientes funt
occemmttnicandi, Probat etiam

qubd maior in tpicio mtnori vi-
ces juai cammittertpotefi: & de
prselumptione ^frchsdiaconorum
eolum,  28f.

Honagepmaquinta , dicit quod
etiam prajentibus Epifcopis pres-
byteri n u um um  eis Jhbditi,pojfunt
faera myfleria celebrar.e,.^ prat-
dicart  281 S.

2p>nagcpmafexta,dicit'ipuod lat
cis ( etiam ImperatoribusJ non li-
cet aliquem ordinare, yel de rebus
Eccleparttm iudicare  290.

Uonctgepmafeptima , dicit qmd
preabtts Ecclepte Imperator & ete
teriprincipes poffunt eam iuuart:
fubijcientibtts Ecciepam Romana,
legationem vndecunq-pnepgna-
tts apicibus nonrecipere '-99-

EJonagcpmaoBauadicit qubd
clerici peregrini & rltramarini,
pne teflimonio quinque Epifcopo -
rum recipiendi non Junt  301.

TJonagepmanona , dicit depri-
matibus &poteflate eorum^pua-
hter nullus eflappellandus vniuer
Jalis  302.

Centepma,tra£lat depallio, &
rjueius  304.

Ccntepmaprima dr vitima, di¬
cit vnam prouinctam in duas non
diuidendam  308.

^ Secundapars,<.]ue efl de Cau
fis,diftmčtaeftin Cau(asxxxvj.
quarum qua?libetpluresfub
fe ejuseftiones con
tinet.

<f Primacaufa qusftiones
habet feptem.

Trima, quarit vtrum venderf
Jjjirituaha pt peccatum. fot. pc.
eolum.. JoS.

Secunda.anpro ingrepfu Eccle-
pa velmonaflcrij peetmiapt exi-
genda velperjoluenda. fot• non.
eolum.  3 ) 1 .

T ertia,vtrum prabendas Eccle
pse mere pt pmonia.fal.pc.  3 J 5 .

Stuarta,vtrum illereus ertmi- '
nispt, cuius pater.pro eo ignoran¬
te pmontam comtntpt.Jbl. ignoran¬
tu fa£li,noniurk ,excujat enm
calum.  3-63*.

Quinta,vtrum lkeat ei retine-
requod pater pr o eo pmoniace ac-
quipuit.fal.de rt gore iurls non,de-
mijericardtaJecus  367,

Sexta, vtrum tgnoranter dpmo.
niaco ordinati funt abijBendi, vel
non fol-probata ignorantu  »«/«-

ricorditcr tolerantur $69.

S'eptima , vtrum renuncians
fua kareji in Epifcopali aigns tate
pt fufcipiendus.fol.mgor vulteum
deponi , Jed diffenjatio fuflineri
eolumna  370.

f Secunda canfa habet ofto
quaeftiones, & in eaquin-
Uprarceditcjuar-
tam.

Trima,juaritvtrum in mani-
fefliipt ordo iuris Jeruandtu.pc,
nipjtnt notoria  282.

Secunda,vtrum poli atu; ab a-
liquopt iudicanduf.Tlon,ante re-
flitutionem  39 r.

Tertia,.qua pcenapntferiendi.
in accujatitne clepcieutes. Talka¬
ne  391 *

Quinta,vtrum accufatore dep-
ciente rcuspt cogendtes adpurga-
tionem.TJun, ntji infamiapub lica
Uboret.  395

Quarta  , an duorum teftinu-
nio Epifcopus pt condemnandus.
pc  404.

Sexta,qm remedio caufafuble-
uatur. - 4 ppeIlatione: qua tame ei
danda nanesi ,qni caufadilatio-
nisappellat  #  406.

Septinta., an laici, vel mona-
chi, velouilibet inferiornim or di¬
mim pnt admittendi in accufa-
tione maiorum, TJon, de 'ture nouo,
eolum.  4 ip.

QSlxua,.qualiter accufatioperi
dcbeat.jol.injcnptis  4 31?.

^ Tertia caufa qua:ftIones xj.
coniplečtitur.

Trima,vtrum rcftiiutioptfa-
cienda qutbuslibet poliatis.fol.pc,
nipm certis capbus. Ham infama
f us,apoftata, iuflc fl> g  Hat us,pr teci
Jks & fupeElus,r.on funt resliru-
tndi  438.

Sc Bida.qit.eri: de inductis. quo
pack pnt danda: anpoflretlitu-
Uonem tantumfanpofl vocationi
adcaujam quibnslibet canceden-
da junt.plut, ad'arbitrium indi¬
cu  44 o.

Tertid,quepacio menpumpnt
vtrique concedcndte.fol. vt pršut,
eolum.  44 1 «

Quarta,vtrum infamespnt re¬
cipiendi ad teflintonium.pl. non,.
nip contrafui pmiles  444 »

Shiinta.an tefles domcflici vel
tnimictjlntproditcendi-jolut-non..

eolums.

mhtm.  446

Sexta, vtrli rtns ex:ra prouin-
fta fit producendus.fol.non.  4JO
Si plima, vtrli criminoJUspoJUt
ejje iudex-Jol. fic, ab ecclcfia tole.
ratus.  454

0Slana,vtm epijcopus pofiitab
vno iudicari.jol.non,nifid xtj. epi
jcopis: r e Pernata fententia jummo
Tentifici.  4J9

Tipna,vtrn accufatoret vel tc-
fles in abfentem vocem accujatio-
tois vel teftificationis exbibere vale
ttnt.fo/.non.  460

Decima , vtrum deficientes m
vno capitulofint admittedi ad je-
quentia.fol.non.  4 6j

Vndecima, vtrum accufttustn
etccujhtorem pofiit conuertcre ac-
cufdeionem. J'ol.non,nifi in maiori
erimine.  464

S Quarta caufa habet qua:_

ftiones vj.

Trima,an in excommunicatto-
ne confiitutus,altum accnfare va¬
leat.folnon.  461;

Secund-t,an infra xij- annos in
eriminali caitja .quis teflificari
pofiit.fol.non.  4^7

Tertia,an ab accttfatione prohi
bims poptt ejje teflis .Jol.non.ibid.
Quarta,an idcmpofitt ejjeaccn
! -h::,jbl.non.  469
fijp" a, ttn Ji vocatus ad cau-
non viniat\jitextqmmnnicdn
dr.sifol.Jii, ntj: iujidabfentiee cau
jam probduerit.  471

Sexta,an calumniatortn pro-
pria caufa fit ctudiendtu. fol.ficfi
eaufinon fit eriminali*. ibid,
Quinta caufa iiabet vj.

Trima.q:sa potna fit feriendus,
qmfiamoJum libellum jcribit.fol.
ttn.ubemate, nijiJcripturam pro-
bauerit.  47’

Secfonda, quoa.es quis fit ad cau,
famvocandus antcquam excdmu—
niče tur.Jol.non tantiem fcmel,jed
bit.  475

T crtia,anperprocuratore quis
eaujam arrere v.tleat crimtnalem.
fol.no,nififit p er Jona illuftris .Cau
fam vero iniuriarl ciu; tefic.pj $
Quarta,an ahfquejynodaLi a:i-
dientia epijcopus fit damnandus.
fol non.  47J

Ojiinta, an fit Labodu* pr o mi.
tnico,qui alij/ti accufxt.jel.non, Ji
bo c/aciat ex c bar it at e.  47 6

Sexta, qii.i potna fit plcElendus,
•jui nonprubat obiefla. fol. talio-
n*.  473

inorationefoluta.

<f Šesta caufa qu®ftioncs
v.habet.

Trima,vtrum criminofi vel in.
fiamet religiofum epijcopu pofiint
accufarede fimonia.ljpn.  480
Secundaji epijcopus accujatio-
ntmin accufantem conuerterevo-
luerit, an eiusverbo fimplici fides
adbibenda fit.ljon.  487

Tertia,an liceatpetere iudiciu
tpifcopialteriutprouincia, TSJon,
mfiin caufadamnationis. ibid.

Quarta, enim tudicium fit ex-
petendum,cum epijcopi pronincne
injitafentetta dijcord.it.  ^ trchie-
ptjeoporum & epifcoporum vici.
neeprouincuz.  489

Sjuinta, an accufatore deficien
tereus fit ad probaticnem cogcn-
dus. TJon, jedbene adpurgattone,
Jilaboret infamia.  491

»[Septima caufa habetij.
qu:eftioiies.

Trima,vtrum viuente epijcopo
etliusfoterit in eadem ecclefiaor-
dinari.'T(pn, nift-transferatur vel
cedat. Tamenpro infirmitatevel
JeneBute daturfibi coadiutor.491
Secunda, vtrum hi qui cejfcrut
cauffa infirmitatis,janitaterece-
pta pofiint cathedram repetere.
7 fon.‘  ^11

^ Odauacaufa qua;{liones
v.colligit.

Trima, vtrum liceat epijcopo
fibifucceJforemcligere.TSlpn. 5 iz
Secunda, an amicorum patru-
cinia m eleSlione valeat. Tjon.  <79
Tema, an fit fimonia poji eie-
Bioncmpro indemnitate ecelefte
iuramentum prafi.tre.Sic.fi palifi
fuper boepnecefiit. ibid.

Qnartx , an liceat clcncis dedi
nare iniicia epijcopi decrimme
accufati ante Jintentit tempur.
Hon ante condemnaiioncm, niji
pcrappellationem.  J-o

Quinta,an accufatus cora  ^Ipo
Jlolico ,finc eiushtteris debeat rc.
uerti.TSpn.  jzt

ona caufa habet iij.qu£-
ftioues.

Trima,an ordinatus ab excom-
munteato euctendusfit. Tjon, Jii.
gtiorauitiUum efie excommunica
tum. f  n

Secunda, an liceat archiepijco-
po vel epijcopo clericos alterius or
dinare Tfon, fine literis pnprij
tpifcopi. ^  J13

Tertia, an liceat arcbiepifcopo
clericos jut jufjraganei abjotuere
vel damnare.Tipnpr/ifi data negli-

gentia , velappcllationc interpofi,

ta.  516

^ Decima caufa qu^ftionib.

iij.eftconteuta.

Trima, an ecclefia cuomni do¬
te ad epijcopum pertineat ,vel ad
cius ordtnationes. Sol.fic.  732

Secundaan liceat epijcopo res
ecclefia difirahere.Sol.non niji in
certis cafibus.

Tertia, quiddfingulis ecclefiis
nomir.e cathedratici valeat exige-
re.Sol.duos folidos.  54O

^Vndecima caufahabetiij.
qu 3 cftiones.

Trima,an elerieus ante cini lent
iudicem (it trahendus. TSpn.  J44
Secunda, qua pana dignusfit
qui clertcum adjecularem iudice
traxit. ~Excommunicatione. SV
Tertia,quapana dignus fii,qni
fententiam epijcopi non Jeruaue-
rit.Depofitione. ibid.

^ Duodecima caufa quxftio-
nes concinetquinq;.
Trima,an liceat clericispropriii
habere.TS(on,rcgularibus.  J87

Secunda, an res ecclefieepofiint
dar e. 7 š[qn,nifi in cafibus.  397

Tertia, vtrum cterici acquifitct
de rebus ecclefia pofiint relmque-
re,quibus voluerint. Tjon nifiec-
clefite. 6 z  o

£fuarta,quib poffunt cterici rt
linquere, quee de Jui-s dr ecclefitt
rebus prouenerut. Varnim eccle¬
fiee,partim /neredi bus. 6ll

ŠJuinta, an liceat clericis tefla-
nietum facere.Sic. depropriis re¬
bus. Czz

cj  Decimatertiacaufahabetij.
quar ftiones.

Trima,vtrum decima Jlntdan-
aee ratione (crritorij vel perjkna.
Siltt.rationevtnujijue. 61 4
Secunda, an iuspercipiendi &
foluendi decimas tollatur ratione
tcmports.Sol.fic. Cz6

<[Decima quarta caufa habet
-oj. qua:fUones.

Trima, an liceat clericis in iu-
diciojisa repetere.Sic. 6j 7
Seciida, an fuperrebus ecclefiee
tejies eiujde fintaudiedi. Sic.6$%
T ertia, an praterjorte a/iquid
accipere (itvJura.Sic.  639

Quarta,an liceat clericis vel lat.
tis vjurat accipere. 7 ypn. 6 40
Quwta,an eleemofpneefir.t de
vfurisfatiendee.Tjpn.  , 641

Sexta,an vfurarij pofiint pani-
tentiam agere. TSpnfii habeant v n
de pofiint reji ituere.  _ 6 4J

Decretum abbreuiatum

^ Decimaquinta caufa habet
viij. quseftiones.

Trima,an ea qu£ fiunt ab igno
rantibut -vel merite alienatis, fint
ek impntanda. Tfon.nifi ciilpa fua
adignorantiamdeuenerint.  647
Secunda , an pro impenfi.s p x-
trocinij, liceat clerick munera
exigere.Sic. 6y-

Tertia,anper confefiionem mu
tierk,cum quapeccanitfacerdos,
fit condemnandus.Tgon. ibid.

Quarta,an die domrnico debe-
ttnt epifcopi caufas audire. 7S(on.
colum. 6  54

ffuinta , an neganti crimen
pnrgatio fit indicenda.Sic,fi labo-
ratinfamia. 6 s S

Sexta, an m criminalibus con-
fefiio fit extorquenda.7gpn. ibid.

Septima,an folus epijcopus dia
conum velpresbyterum deponere
pofiit.Tgon. 6^1

OBaua,fi confejjiis vel conui-
Bus de hk,qnte ante ordinatione
commtfit,valeat miniBsare. Tgon.
colum. 6 j 9

^Decimafi:xtacaufahabet vij.
qu:eftioncs.Etin eaquinta
qu£eft o pouitur in
tertioloco.

Trima,an liceat monachk ojfi-
cium.celebr.ire. Sol. fic,cumper-
mifiione epifcopi: & licentia ab-
batis. 661

Secunda, an liceat ek in capel-
lis fuis facerdotes inflitnere. Sol.
fic,fi quas pofiidcantplena iure.
colum.  6S3

Qntnta,tm epifcopus velabbas
itireterritorii capeUam valeal ve-
dicare. Sol non.  6S 7

Tertia,an iura ecclefieeper prte
fcriptionem tolUntur. Sol fic 6; 6
Quaria, an ecclefia contra ec-
clefiam vel mana fierinpo fit pme-
fcribere.Sol.fic.  693

Scxta,fi quk in rem ecciefite ab
alitjuo detentam fua auBoritate
ir.rcpferit,an cad.ua caufa. Sol fic,
fednon ecclefia.

Scpttma,an liceatalicui ccc/e-
fiatn de manu Luci resipere.Solu.
non,nifi ec c Ufi a vel mcnafterium
hdbeat im patronatus.  696
ecimafeptuna caufahabet
iiij. qnxftiones.

Trima, an rent fit votivni d
trropofiiofini corditrccedit. Sol.no
eniatusn etd ecclcficm, nifi orepro.
■jjuiaavgrit' 7fl7:

Sccunda,an beneficia ei redden
da fint,qui ek ininfirmitate re-
nunciauit. Sol. fic, ji non erat fui
compos.  708

Tertia,an liceat illi qui fe me-
nafierio tradidit poftea adpropria
redire.Sol.non.  709

Qjiarta,an difcedens de mona-
Berto fine fui abbatk licentia,pof-
fit fuavendicare.Sol.non.  71P
^ Decimaočtaua caufa habet
ij.qua’ftiones.

Trima,an abbasfaBus epifco-
pus acquirat ecciefite, velmonaBe
rio.Sol.dumfuit abbas,acquifiuit
monafierio: fedfaBns epifcopus,
ecciefite.  721

Secunda ,anper epifcopum ab-
basfit eligendus vel inBituendus.
Sol.ab epifcopo eB ordinandus : d
fratrib.vero eligendus.  721
^ Decimanonacaufacontmet
iij. qu»ftiones.

Trima,an epifcopus debeatper-
mittere clericos tranfire ad mona
Beri1im.S0l.fic.  751

Secunda,finoluerit,an liceat tis
eo inuitu tranfire. Sol.fic.  751
Tcrtia,an liceat canonick rega
laribus tranfire ad monafierium
monachornm Sol.non,fine licen¬
tiafui prtelati. ibid.

q  Vigefima caufa qua:ftioues
iiij. coinpreherulit.
Trima, viru m pueri traditi mo
naBerik fint cogenditbtmanere.
Tfion, nifi poBquam venerint ad
annos difcretionk.  73.5!

Secunda, fi prat er volnntatzm
paretum intrauerint monoBeriu.,
an per eos inde pofiint extrahi.
Sic, infra anr.um & dienr.fi fint
infra annos difcretionk.  738
Tertia,an qniirmitus cucul-
lam induil,cogatur earn retinere..
jfion,n ifi plB confcnfcrit.  73 9
Quarti,an liceat abvno mona-
tlerio adalind tranfire.Sic.  742
«[ Vigefima prima caufa habet
v.qu£ftion'es.

Trima,an clericuspofiit in du-
abus ecclefik infcnbi. Sol. non.
colum.  743

Secunda,an liceat clerick d fua
ecclefia ad aliam tranfire.Sol.non,
fine litterk vel licentia Jiti prtela-
. . 744

Tertia,an liceat clerickfitfcipe
ve prodirati one rs fccularium ne-
gotiorum .Sol.non, nifi caufa picta
tis.  7 46

V narta.an liceat clerick vcfii-
biisfulgidk omari Sol.non..  74.7

Quinta,qm petna fint punien-
di clerici ad itidicium feculare f»
gientes. Sol. excommunicationc.
colum.  749

^ Vigefimafecunda caufa gerit
qu2eftiones quinqj.
Trima, an iurametuJh prcefta-
dum. Sic,cauja necefiitatk.  750
Secunda,an fitpenurus qni 'm
ratfalfum,f? credit ver um. Sic ,
propter intentioni fallendi ,tame
poftea dicitur contarium.  757
Tertia,an liceat clerick denega
re epifcopo confuetam obedientid.
7gon,antecondemnationem. 761
Quarta,an iuramentum Ulici-
tum fit feruandum.lion.  7 63

Quinta y an periurtisfit qui a-
lium peierare cogit. Sol.Jic.  7 69
^ Vigefirnatenia caufa habet
viij.qua:ftiones.

Trima,an militare fit peccatu.
7gon.fi iuBe fit.  77 6

Secunda, qubdfit bellum itefiu .
Sol.Sfuodfit ediBo fuporiork re-
petendarum rerum,aut propulfatt
darum iniuriarum caufa.  779
Tertia,an iniuria jociorum fit
arnik propulfanda.Sic.  780
(fuarta.an vindtSia fit infere-
da.Sic,ab eo enim intereB.  784
Ojiinta, an fit peccatum indici
velminiBro reos oCcideve. Tgon,
caufa iuBitia.  809

Sexta,anmali fint ad bonum co
gendi.Sic. Sif

Scptima,an haretici fint fpoli-
andi Jitk &■ ecclcfiie jtus boni r.
Sic.  828

OBaua, an liceat clerick arma
moitere. Tgonmanu propria,nifi
caujdnecefiitatk.  8 30

^ Vigefimaciuarta caufa habet
guasftiones-iij.

Trima  , an baretk us aliqtfcm
pofiit excommunicare.7gon.  842
Secunda,an poB mortempofiit
aliquk exc.omnwmcari.Sic, pro ha
nfi.  85 S

Tcrtia, an pro peccato domini
eiusfamilia pofiit cucommunica-
ri. Tgon,fed interdiBo Jiipponii
colum.  861

* Vi gefimaquinta caufa habet
!j.quce(tiones.

Trima,an atiBoritate priuile-
gij quk contra ius conitiiune va—
leatje ttteri.Solfic. '  87 9

Secunda, an fequentia pr mile-
gia deropent priaribus..Solu.fic,fi.
cx certa/cicutia.fuerrnt csncejja.

colam,  jf<<4

^Vigefimafern caufa qu|ftio-
nes vij.continet.

Trima,an fint fortilegi,qui fub
fitfo religionis nomint futurapro
tnittunt.Sol.fic.  890

Secunda , an fit peccatum ejje
fortilegum.Solu.fic. ibid.

Tertia,d quibus gtnus diuina
tionis fumpfit e.cordium.Sol.d Ter
fit.  894

<fiiixrtx,quot funt gencra diui-
nationis. Sol. quatuor fecundum
numerum: dno fecundnm forma,

quodviderepotes. ibid.

<fiuinta,anfortilegifint excom~
tiunicandi-Sol-fic.  89 6

Sexta, an excommunicatus ab
tpifcopo pofiit reconciliari dpres-
tyt ero.Sol.non,epifcopo inconfuL
to, nifi in necefiitatis artieulo.
colum.  9 04

Septima,an morientibus fitpd-
nitentia imponenda. Sol. non, ta.
tncn eFl eis innotefcenda.  908
^Vicefimafeptima caufa habet
quxftionesij.

Trima, an coniugium pofiit ef-
feinter youentes.Sol.non, Ji votu
fit folenni%atum,fecusfi fimptex
fuerit.  9 Ig

Secundx,an liceatffionfo d J'ux
fponfarecedere.Sol. non,Jideffon-
Jdtio fitdcprafenti.  926

^ Vigeffmaočtaua caufa gerit
quxftioijesiij.

Trima, an coniugium Jit inter
infideler. Sol.  94I

Secunda , an liceat conuerjo
ad fidem ducere aliam , viuentc
priore. Siefifit diuijus ab ipfa 'm-
fideli.  9fo

Tertia,an bigamus fit,qui ante
baptifmum vnam vxerem,&poFl
aliam hab uit. Si c.  991

^ Vigefimanona caufa habet
ij-qua:fl:iones.

Trima, an Jit coniugium inter
feruum & iugenuam. Sol.Jtc, nifi

errorimpcdiat. '  972,

Secunda,fi prius putabat hunc
tffcliberum, dr poflea dcprehcn-
derit ipfnmefie feruum: anpofiit
cum deferere.Sol.Jic.  9 53

^ Trigefimacaufahabetquin_
que quaeftiones.

Trima, an liceatrcddexe debi.
tum vxori, qute filium de faero
fonte leuauit.Sic, nifi ex confenju
rtriujj; Jit fablrim.  95 6

Secunda, an fponjalia centra.

inorationefoluta.

hantttr inter inf,antes. ijon. 960
Tertia, an (firituales vel ado.
ptiuifilijpofiint naturalibus čopu
lari.TSon. ibid.

(fiuarta, an liceat alicnicom-
matrem vxoris Jute ducere in vxo-
rem.Sic,mortua vxore:Ji comma-
ternitas matrimonium prtecejfe.

rit.  961
Sfiuintx,an clandeflina deffion-

fatio manifefle prteiudicet. 2fon,
apud ecclefiam.  963

^Trigefima prima caufa habet
tres qu$ftiones.

Trima,an pofiit duci invxorem
quce prius fuitpollutaper adulte-

riu. Sol.fic,nijiadulter dederit ei
fide viuente viro, vel machina.
tus Jit in mortem eius.  967

Secunda, an filiaJit inuita ali-
cui in vxorem tradenda. Sol. non.
colum. 97 l

Tertia , an poflpatris IJonfio-
nem pofiit aFij nubere. Solficfino
confenferit.  973

^Trigefimafecunda caufa ha¬
bet viij. qua?ftione$.

Trima,'an liceat ducere meretri
■cent invxorem.Sie.  974

Sccuda , an Jit vxor appellanda,
qtue ducitur incontinenv.ee can.
Ja.Tfion  _ 977

Tertia , an mulierfequatur ar
bilrium aui liben,anpatris Jerui.
^iui.  9 8 a

(Juana,an viuete vxore liceat
alicui ex ancilla filios qutcrore.
T^on. ibid.

(finima,an ta qnapatitur in-
uita,pudicitiamperdat.Tfion.  988
Scxta, an adulter adulteram
dimittetepofiit. Tfion.  994

Septima,anviuente dimijfaa-
liamaccipcre pofiit. Tfion.  99?

OElaua-fi in koc faltem infide.
lem ducerepofiit ca conditione vt
ad fidem conuertatur.Tfion.  1001

^Trigefima tertia caufa habet
quinque qu3sftio_
nes.

Trima, an propter impotentt-
am coenndiJit atiejuad viro fepa.
randa.Sol fic.  1003

Secunda, an feparata pofiit ei
nubere,cum quoprius cfi fornica
ta. Solu -fic,pcenitenua perada.
colum.  1004

Tertia,an fola cordis contrttio-
ne pofiit plccatum deleri. Sol. fic,

vbi facultai confitendi non fitp.
petit.  iolt

^Notadumhic, qubd ratione
huius tertia: quxftionis mota
agiturdepamitetia, cuius tra-
'datusper diftindionesfe-
ptem eftdiftindus.

Trima, quceritan fola cordis
contritio deleat peccatum. Sic,Jt
confitenti facultaa defit.  Ion
Secunda, ancharitas femel ha.
lita pofiit amil ti .Sol. fic,in viaft.
cus tamen inpatria  104I

T ertia, an panitentiapofiit re-
iterari. Solu.fic,pr at erfo lemnem.
colum. lo6t

Quarta,an peccata femel dimif
fxredeat.Soi.no fimpliciter. ion
Sfiuinta,qnis modus debeat ob-
feruari in imponenda,& accipien.
da pdnitentia. Sol. adarbitrium
proprij/acerdotis difereti.  108 6
Sexta,cui quis confiteri debe¬
at. Sol.proprio j'acerdoti,fi fit di-
fcrctus:.alioquin alteri de eius li-
centia. IO 90

Septima, anpanitentia tirnore
mortis accepta fit frucluofa. Sol.
fic.  1092

(fiuarta , nuaflia caufse fupra
proximee eft,  an acius coniugatis
fit prohibitus tempore orationis.
Sol.fic.  1099

(fiuinta,an vir fine confenfu v-
Xoris,(Jr econuerfo voucre pofiit
continentiam.Sol.non. 1097
Tngefimacparta caufahabet
ij .(.juarftiones.

Trima, an reafit adulterij,quee
credcnt maritu mortuum nupfit
alteri. Sol.non.  1103

Secunda,an redeuntepriore c»
genda Jitreccdere d fecundo,& ad.
priore/HVedire. Solu.fic. ibid.

q  Ti'igeflmaquinta caufa habet
ix.qu^fliouc$.

Trima,an liceat a'iquam duce¬
re de propriu cognatione. Sol.non.
colum.  1109

Secunda, an li ceat aliquam du¬
cere de cognatione vxoris ftue.Sol.
non.  nol

T ertia,vfque ad quemgradum
debeat qnis abFlmere d confangui
neis fnis ,(Jr vxoris Jute. Sol. o Inn
vjqu e ad vij.hodie vfque adiiij.ib.

(fiuarta ,quare vfqueadfepii-
tnum gradum computatur confan
guinitas. Sol.adinflar vij. atatu
mundi.  11.13

Quinta,qncmodo gradus con-
fanguinitaiis funt computddi.Sol.
Jicut ojfenditur in arbore. 111S

Decretum abbreuiatum

Stxtd.qul iupurandum depro-
pinpnitatc firmare debet.Sol.pro-
p:nqm & vidni.  1133

Septima,an incejhtofi filif repe-
i.mtar.Sol non.  1136

OSlaua,fi confanguinei igno¬
rante-,■ coniunBifimulpofeint re-
manere. Sod non,nip ex difeenfa-
ticne Tap/e in puinto gradu , vel
jitpra. ibid.

JS(ona,an matrimonium perfal
fes tepeš fep.tr at um:ji poftea ap _
paruerit ecclcfictm futjfe decepta,
fetredintegrandum. Sol.fic.  1138

Decima  , fi rehBa, alicuius in
fecttndas nuptias tranfierit : an
proles exeis fujiepta peterk copu-
larri conjanguinek priork viri.
Sol.non.  1141

^Trigefimafexta & vitima cau
fahabet duas qua.’ftio-
nes.

Trima,an virginem opprimes
raptum committat.Sic.  1143

Secunda  , an rapta raptori nu-
berc poftit-Vtipue.  II44

^Tertiaparscftde Confeera-
tione : qux quinq; diftinctio-
nes duntaxat comple-
čtitur.

Trima  , agit de eonfecratione
ecclejiamm, & mijptrum ctlebra
tione.  1147

Seeunda,de facramtnto Eucha-
nfiite.  1164

T ertia,de fefliuitatib.p er anni
circulum celebrandk.  1198

Quarta,de baptijmifaerameto.
1203 (nio.  1240

Quinta,de cofirmatione dr ieitt

DECRETI TOTALIS MATERIA

PERMETRANOTATVR

S E Q_V E N T I A.

Decretum Domini Gratiani tres habet partesprincipala. Pr ima ejl de diflmcHo-
mbus,quafunt vnafupra centum.Et'fingulac dislincltonesfmguh
v erfiufequentes luculenter aperiunt.

Rimo legat quifq; diuiiiii ius,
homimsq-,. Col.i

Altera dattexfum quo nofces
iuraQuiritum. 3

Canonieo v ari a iuri datnomi
na terna. 4

4 Quarta docetlegum quat eaufa, modusque
ftatuti. J

f Iusnaturaleprobat immutabile quinta. 6

6  Sexta notatvitium diftinčlioludificatum. 8

7 Septima fignat eos qui leges compofuere.io

8 Partefubočlauamoreš naturaq;pugnam. 11

9 Nonaftatuta tenet natura’ cedere iuri. 14
jotf In decimareeumleges canon fuperabit. 17
11 Canonis& fecli fuperaturlegibusvfus. 21
n  Id qd' Roma tenet,difcretio fepe relinqt, 24

13 Si perplexum tered^int mak, tune minus

imple. 2 9

14 Nonfaciatleuia:quoquis vitetgrauiora. 30
13 Canonish^corruin dabit,npocryphosque li-

bellos. 31

16 Suadetapoftolici vhneanonis ifta teneri.37

17 Aučiorfit Papa.fi conciliuihcclebretur. 4 6

18 Dicitur hic qubdbis fynodus celebreturin

anno. 49

J9 H^c decretalis referat quid epiftolapofsit 34
ao BifdenaPapoe fan&oru dogmata cedunt. 60

21 Inferior liiminu no iudicat hac probibete. z 6

22 lftalocos aiftinguit& ordinat ecclefiaru. 6 7

23 Ordinathxcoes,maiores,(rue minores. 70

24 Poft_examehonos eft ordinis attribuedus.7g
23 0ptat apoftolus. hic,quod Ut fine crimine

prseful. 80

2 6  Sit poft baptifma contentus coniuge )b!a. 83

27 Nuilus polt fačtuprarfumat nuberc rotil. 88

28 Ifta faeratorum coanubia.pagiiva dam« at- 90

29  Haclocus,& eaufa,tepus,perfona niorant. 93

30 «fC6nubiii terdenajbat cotraManichgos.ib.
3iTangittirhiccp continešt ofierrevolentes 99
jzDefere psbyteru,qfcom pala retincbit. 103
33 Lufonbigamouefacer notraditurordo. 108
34Freminap6tificipfona domeftica non fit. m
33 Non vinolentus pr*ful,fed fobrius efto. 117

36 Inftruit harc,prudens quod debeat efle faera-

dus. 119

37 Hafc^hibetlegere gentilia metrafaeratu. i(

38 Scriptura faerasfaerandus fcire iubetur. 120

39 Vultharcpontifices callere ncgodaftcli. 129

40 ^fnternispars denaquatervirtutib.0rnat.1b.

41 Sit modus ingreflu,cučlis,vcrboq„ciboq;,. 133

42 Clericus hofpitiis peregrinos collocet ois.133

43 Faiftis Siverbis doŠorfis,atq; pudicus. 137

44 Vites ingluuium,conuiuia,fiue tabernas. 140
43 Atq; caue quequapalma linguaue ferire. 143

4 6  Refpuithatc bominediftinitio litigiosu. 149

47 Non bene prapofitos domui cupidosq;re-

pelle. 131

48 Abijciturfacradus inhac.fi ncophytus fit. 134

49 Criminanon deletreliquorum, crimine vin-

fttis. iff flapfus. 168

30 ^ An repararetur,habet pars quinquagefima
ji  Sacraiavetathechomiiies quos poderaftrin-
gunt. " 178 (do. 180

ipzPraipofitus prim o datus hic praipofterus or-

33  Eft rationequis annexosordinetvl!os. 181

34 Haicprohibetferuos finelibertate facrari.ib.
33 Cefos ifta viros reiicit, rnebiisq; carentes. 188
36 Condenat m hac generatio presbyteioru.i9S
37Quibapti7.atur^ger,manet ordinis exps.i‘;<»
j8 EJec vetat abbate nionachos nolete facrari.ib.
39 Officiu negathec,nififitbeneqfq;^>bat>. ib.
6  o flnfacrisprgful v.ultfexagefima quod fit. 198

čilSfon

In verfibus.

6 1 Non in pontificej laicos aflumere debes. 199

6 2 Clerus, plcbs, princeps, hic eligit,ha:c petit,

hicvult. 204

6 ]  Vfurpanslaicus id vt eligat,audiatillam. 20?
64 Pars hxc pontifices iubct a tribus efie fa-
crandos. 216

63 Vtfacreturab omnibus archkpifeopus,ha:c

vult. nB

66  Cum diflenfio fit,apluribns edita ftabut. zzi
Č7Presbyter inftitui valet hic a prarfule folo. ib.
čSSidubius prjrful quos ordinet.hirefacren-
tur ibid.

69  Si benedidus ent,ledoratu dabit abbas. 123

70 ^Expertcs tituli pars feptuagcfima pellit.
224

71 Refpice dičlapatriijnOjpmoueasalienu ibid.

72  Vili non detur miiToria,ni rogitetur 121S

73 Illius haec nobis forma diftinctio prebct. 227

74 Inuitus nullus erit hic ad facratrahžilus. 228
7^Diftingmt tempus ha:c,in quopromouean-

tur 'y 231

7^Temporibus vult hxcnos ieiunare quater-
nis 233

77Redos indicathscmodulos interftitiorum.
2.37-

78 ifla dat annorum numerum quo promouea-

ris 239

79 Ad Cardinales fpc&at ekdio Pap*. 240
ŽotfVrbcs prasfulib. pars očlogefimatradit. 243

81 Crimine quod careat Pacrandus, in hacrepli-

catur 244

82 Pratful pauperibus dabis: & lapfos rcparabis.
25-1

83 Numqua peccatis confenfum des alienis. 15-4

84 Solicitus fis,&monogamus,iubet ifta. 253
8$ Non praeful ficsrhofpes nifi nofceris efle 237
%6  Corrigito, doceas, des: fed non turpibus vi-

lis. _ 278

87 Libertos,inopcs,viduas defendere dcbcs 263

88 Rcfpuitur clerus opus exercens,& auarus. 263
89lftabeneficiatedirpenf'are docebit. 269

90 Plačat difcordes pars nonagefinta fratres.
»71

91 Alte parabis opes,niftfint fatis ecdefia: res
273

91HŠC pluscorde probatdomino, quam voce
canendum 274

93Htc dat obedire maioribus inftiiores. 27 6
94Sub leuita vices Pap* geftare valehit. 287
93 Presbytcrispnrfeute licer hic prxfulc muka.
286

96 Hicfecli princcps no ordinct ecclefi^ res. 2 90

97 Ecclefi^ precib.huic princeps auxilietur. 29 9

98 Vultius muniri peregrinos quinq; fTgillis 301

99 Vniuerfalem nullumCnit ifta vocari. 302

100 Pallia prodat is dcnat centefimamultis 504

101 Abfit vtvna duos habeat^uinciapatres^cš.
DECRETI S E C V N D A PARS

principalu eft dc  xxx vj •

Primacatifa.

Caufa prior labem condemnat (imonialem.
t  Septeru quxf:iones plima: caufa:.

1 ^ Delinquit qui res m ercatur fpirituales. 308
2Ecdefias intrans non cogatur darenummos.

331 _ /

3 Si pro prebedi? dederis quid,dicereSim6 356
4lgnarosmaculant natos d eličla patenta. 3^5
j Vult ngor vt linquat natus ftbi quse pater emit.

3 <?7

6  Ordinet ignaros fi quos Simon,toleratur. 3(19

7 Abiurans haerelmt prajfulpoterittolerari. 370

^Secunda caufa.

Accufare docet,ac appcllare fecunda.
fOfto quatftiones fecunda: caufa:, & in ea
quinta prsccedit quartam.
t^Si lit caufa patens, iurisnonquseritur ordo.
382

2Nemofuis rebus diiudicet expoIiatum. 391
jTalio punit eos quifalfo crimina ponunt. 391

4 Si cadit accufansjfe non purget reus inde- 397

5 Per teltes binospraeful conuincituraptos.404
°  ^11' ca l lt l s  difiertappellans reiiciatur. 405

7 Arguitmferiormaiorem crimine vin&um.4ia

8 Mandato legis daturaccufatio feriptis. 426

Tertia caufa.

Tertia reftituens tentpns dabit induciarum.
^ Vndecim quxftiones tertia: caufa:.

1 Singularcftituitius omnibus ex(poliatis. 438

2 Inducias debet varias fpoliatushabere. 440

3 Induciis varium dat tertia qua:ftio tempus-442

4 Accufare nequit hominent virturpishoneftu.
444

jlpfa domeflica vox nulli nocet, aut inimica.
44«

6  Sub ceforereuproprioproducere debes. 470

7 Hic non condenmct.fimilis que culparcmor-

det. _ 434

8 Solus pontifirem iudexno iudicet vnqua. 4 ?'9

9 Pellituraccufans abfentem,teflificansqj. 460

10 Submoueri a reliquis teli c m defedtus in vno.
463

11 Mutua nunquant lit delatio iurevetante. 464

r.Quarta caufa.

Quai ta quis accufet,quis pofsitteftificari.
^Scx quxftiones quarta: caufse.

1 ^ Accufare nequit aliquos anatheniate vin-
dlus. 463

x  jmpubes teflisin caufa ciiminishaudefr. 467
3Qui neqnitaccufare,ncombitteftificari. ibid.
4Teftis& accufans nerno ftntul eflevalebit. 4 69
j Non eft ftringendus anatheniate, qui nequit

dTe. 4 7i

6Pontiiices delatoragit ciuiliatantum. ibid
^ Quinta caufa.

Quinta vocare docet,delatoremq; ferire.

^'Sex quceftiones quintx caufre.

1 Multant fciiptorem famofi flagra libelli. 472

2 Eft condemnandus femel, & bis, terq-, vocan-

d us. ' _ 473

3 Nemo procuret cttm.en,ciuilia ctiret. 474

4 Prarfuiis. in fynodo ftt con d emirati o fola 473
y Čelan s dimen obeli muko plus quam mani-

feftans. 47<3

6  Autcaput,autlingua.delatoricopuletur. 478

Decretum abbreuiatum

fs ?xta eaufa.

Sexta datinfamcs, dcUtosatq;,forenfe*.

f Quinq; ouseftiones fexte eaufa:.

1 ^Non accufabunt infamesfimonialem. 480

2 Accufansverbo novinci* fimpliceprfful.487
1 Quxrere iudicifi nuquam debes alienu. ibid.

4 Externi veniant.fi fit fentcntiadifcors. 489
j  Sicaditacctifator, eritr.eus exoneratus. 491

4 Septima.caufa.

Septimapontificerangit cathedra repetente-
^ Duše  quxftiones feptimse eaufx.
I •Prxfuleviqentenullus detpontificatum. 491
x  Nec c*thedrarepctitpful,q fponte relikt. 511
4 Odauacaufa.

Odaualegiturdefertio pontiticalis.

4 Quinq; quqftiones odau£ cauf^.
I fVultiusne ftatuatfuccefforefibi prxful.
a Nullus amicorfl mjhi profitvtdigatinde.fi^

3 Detur ab elefto vitandi cautio damni. ibid.

4 Linquedusn6 eft(nifi fitfentctia)prarful. jio

5 Ad dimifla redi« neq> Papx fine fcriptis. 511

4 Nona eaufa.

Seluere nona vetat alienos, atq; Ugane.

4Tres quxftiones nonx caufe.
t ^Bannitus pful neq.t ordinis efie minifter. fzi
z  Alterius patrix clerunj tondere vetamifs. jz}

5 Pontificis derjj primasno ordinetvllum. ji 6

ecima eaufa.

D ena dat,in faera quid fumat epifcopus sede.

^Tres quzftioncs decimx caufe.
1 ^Bafilic* iuri fubduntur pontificali. 551
z  Nullus ecclefiz prxful frudus alienet. 33)
5 Nilprxterfolidosprxfumatqr.erebinos. 340
yndecima eaufa.

Przfigensvndenaforumligat, atq-,relaxat.

4 Tres quqftiones vndecim^caufe.

1  ^Noncoralaico clericus oduciturvllus. 344

2 Officgpunittalesfufpenfio culpas. «7
j Seuboni,feu malafitfentetia,dicotimčda.ib.
' cDuodeeima eaufa.

Ecclefizres acpronriasbiflena docebit.

4 Quinq; quseuion.es duodedme caufq.
t  C Clericus hic ahquid proprium prohibetur

habere. S 8  7

z  Accipiesrel emčs res eeclefiz,nbireddat .397

3 Linquas ecdefi^,totu habebis ab illa. 6zo

4 Exrccommumquxfitas diuide terras. 611
4 Sifc>rt»irevolesteftari,deproprio de*. 61  1

^Tredecima eaufa.

Tertiapoftdecimam decimas& funeratra&at.
4 Duxquxftiones tredecima:caufe.

1 4Ecdefix dandgbaptifmah decimz funt.6z4
Z  Tempora longa trahunt iijs funeris & deci-

marum. < 5 i 6

4  D ecimaquarta eaufa.

Improbatvfuras poft denam quartayoraces,

5  Sex quxltiones decim£quartx caufe.
j .^Quifq; poteft ličite fua querere,dummodo

don plus. " <537

2 Pr,o propriavalet ecdefiaquis teftificari. 638

3 Situleritplufqdederitqs,turnus habet". 639

4 Non petat vfuras laicu s v cl clericus vil as. 6 4 o
c  ExmMe< 5 fitiselecrnofynan 6 fitegenis. 641

6 Si male parta tenet,digne no poenitet vll*;^4f
4 Decitnaguinta eaufa.

In denaquintafuror& muliermemorantur.
41 Oda quxftioncs decimzgntz caufe.
1 4 Infuriapi£nanodes:nafatfurorvrget.647
1  Pro patrociniis no quxratmuneraclerus.<5sz

3  Solavoce nequls condemnari ntulieris. ibid,

4 NullasluceDeicaufas tradare ralemus. 634
y Infamideturpurgatioprobraneganti. 635

6  Extorquendareipoenis confelšio non eft.ib.

7 Solusnon toilitprxful,quem prseftat bono¬
ma. 657

8 Ordine non fumpto tu,a te probrafadare-

pellen.r. £59

« Deciraafexta eaufa.

Infextadecima prxbent monachi faerameta.
<Septem quxftiones decmixfextx cau
fx. Et in ea quinta qu£ftio ter-
tium locum occupat.

r <Dant* in hac monachi paftoresecelefiaru. 66 t
z  l 5 leno pofleffas dabit abbas iure capellas. <^83
jEcclefias iure terrse non vendicat abbas. 68j
3Temporis ccclefixtollitprxfcrip.rio iura. <586
4H1C quadragena dabit domibus ius religio-

fis ' ^ . . . , 6 9l

6 Vfurpansfinc tudicio rem, decidetare. 694

7Sidedit ecclefiž laicus, no hancretinebis. 696
^ Decimafeptima eaufa.

Septima poft decimaprobibet diflfoluere vota,
^,Quatuor quxftiones caufe de-
cimxfepuma.

1 Nulli fada Deo liceat dimittere vota. 707
z  Gonfaldus tenuit fua quse dimiferat xger_. 70,8

3 Abbas ad,ppria monachu nunq finat ire. 709

4 Dum reddit illicite,qcottilit illamanebut.7to

41 Decimaodaua eaufa.

Fratribus abba.tem bis nona dat inftjtuendfi,
^Duxquxftiones decimseoda-
11X caufe.

1 ^ Si njonach« fiatpful: bona partabiparttt. 7«
zlnftituitprsfulabbates a grege kdos. l'-z
4 D cci man o na eaufa

Dat decimano.na prsefiil elerp monachatum.
4Tresquxftiones decimxnonx caiil^,
1 ^Pontificesclerum uonimpediantmonachan
dum. 731

zPrxfule nolcnte clauftrum bene clericus in.

trat. , 731.

3 Multus canonicos canon ( phibetmonaduri.ib,
4 Vigefimacaula,.

Bifdena pueri tiaduntur religioni.

4 QuatuorquxftionesXX.caufe.

1 4 Qnem pater offert, fi placet cxit, cum fitx-
dultus. 73?

a Extrahit a clauftro puerupaterillico,fi vult-73*

3 Cogiturinuitus nemo retinerecucullani. ?}9

4  Stridiusad clauftrum monacho tranfire liee-

bit. f  74*

4Vigefimaprimaeaufa.

Terfeptena docet veftesgeftare decentes.

4 Quinq ;  quxftionesXXI. caufx.

1 4Primafit cx titulo : fit commendata fecun-
da. 74?

z Pr.e-

In verfibus.

%  Pratfulis ecdefiam fine fcrrptis nemo relin-
quat. * 744

3 Hicprohibet dero traftaic negotiafccli.740

4 Veftibus hic claris inhibetur cler.cus vti. 747
f Siproprium linquas cenforem } fis anathema.

749

^Vigefima fecunda caufa.

Iurantes falfum damnat bifdena fecunda.

^ Quinq; q(tiones vigefimte fecuda; caufe.

I ^Peccatperiurans,nonnirai*quado necefic.
7 J°

aNon eftperiurusiuransvelutiputat efle. 75-5
3 Pari maiori quamquam rnalus effe putetur-76z
4Debentiurata mutari,turpiafifint. 763

5 Si periurare cogis,periurus haberis 769.

^ Vigefirhatertia caufa.

Bifdena terna trattantur bellica gefta.

4 Otto qu^ftiones vigefimaftertic cauf^.
x ^ Ex ifta caufa multis licet arma mouere. 776
a Pro rebus ličite bellum geritur rcpetedis. 773

3 Ius eft dum fefis fodis fuccurritur armis. 780

4 Inferri vindittavalet.qua: crimina purget. 7S4
^Occidens iudcxperueifos,indemeretur. 809
d.Adbonapr.ccipiuiit compelliiura malignos.

7 Eccldfe rebus funt h^retici fpoliandi. 818

8 Sifis de clero, tu nunquarn belliger efto. 830

^ Vigelimaquarta caufa.

Hserefiarchamm datnominabifduodena.
f Tres qu atftiones vigcfim£quart£ caufe.
1 ^ Sifis ha?rcticus:tuafit fententianulla. 8+i
aSuntpoft fačta mali nonuiiquacorripičdi. 8<58
3 Ob domini labem no lianeturdomus eius. 861
• Vigefimaquinta caufa.

Bifdena quinta funt priuilegia tafta.

^ Dua?qftiones vigefim*quintx caufa:.
j ^Tuta fit ecdelia,quam lex priuata tuetur.8 79
1 Et fi fubfequiturlex a!tera,derogat illi. 884
^ Vigefimafexta caufa.

Bifdena fexta funt fortilegi reprobati.

^ Septern čjftiones vigcfima?fextae cauf^.
I ^ Qui vetura fciut per fortes/ortilegi funt.890
iPeccatqfcriptisvel:foitibusabditaqu 3 erit.ibi.
3 APerfisreprobe fumun t exordia fei tes. 894
aOnatuor his gencra Varro fert fortibus efie.
ibldem

3 G e ilii t i'o rti 1  egi,n e fint an athem at e ft i i fti. 1 9 d

6  Quando necelfc fubell, vinčtos aprafiule fol-

. ues. 9°4

7 Aegris non denturpoen sr,fed notificentur9o8

^ Vigefimafeptima caufa.

Edocetan fponfas ducant ter nona vouentes.
4 Duše qu£ftiones vigefimcfeptima: caul^.
1 ^ Si lit folenne,dirimitconnubia votlim. 913
abponfumlponfa, virumnon vxor dcfcritvm.
quam. 91 6

fVigefimaoftaua caufa.

Bifdenaoftaua gentiles nubere nofces..

^ Tres quaeltiones vigdlmseoftaua: caufa?;
j f lnter gentileasonnubia dicimus efle. 941
z  Deferat vxorem vir Chriltum dcfpiciente. 930
3 VirpoftbaprifmareliqducenSjbigamuslit.97i
^Vigefinunona caufa,

Coniugiurn Temile tenetvigefimanonav
^Duae qua?ftiones vigefimte nona: cauf<£,

1 ^ Connubij vires perfona? difsipat error. 9*1.
alnfciacuinupfit,dimittatliberaferuum. 93$

J Trigefimacaufa
ena claret cognatio fpiritnalis.

^ Quinq; quaefltiones trigefimse caufe.

1 <[Fonte leuanspropriumpuerumnon vincu-
lafoluit. 95 ^

a Infantes prohibet ius coniugiucelebrare. 9(0
3Tu naturalem non iungito Ipirituaii. \  ibid.

4 Vxor compatris vxoris non mihinubat. 961.
^Feederanon fiant dandeftinaconiugioru. 965
^ Trigefimaprima caufa.

Terdenaprima moecho pollutanegatur.

^ Tres tjftiones trigeiimsepiim* caufe.

1 Ni certis caufis moecha bene ducitadulter. 969
a Inuitam fponfo non det natam pater vili. 971
3 Tuncmli cofenfum dederitsrcliauobenenu-
bit. ^ m

^ Trigcfiniafecunda caufa.

An nieretrix nubat,tangitterdena fecunda.

^ Otto qitiones trigefimsefecuda: caufe.

1 ^Turpialinquente beneducitvirmcretricon. #
974

1  Obllatconiugio facro complendalibido. 977
3 Liberauus neptem fponfatferuo patre natamt
982,

4Illicito prolem coitu quseratfibi nullus. ibid.

3 Non fine inente caro fertur violati puelfe.
988

d Non valet vxorem moechus vir linquere moe-
cham. 9  94-

7 Non alium ducas vxorefuperftite prima. 99j
8 Non duc gcntilcm,fi fpondeat elfe fidelem.

lOOi

• Tvigefimatertia caufa.

Terdena terna friget,compunfHo,votum.

^ Qumq; qftiones trigefimfterti^ cauf£.

1 f Si vir fit gelidus, ab eo “feiungitur vxor.

i °°3

1N ubere moechapotefl moecho feiucta manto.

i °°4  - ■ . ,

3 Queritur an crimen purget contntio lola. 1011

TRACTATVS DE poenitentia,

hai/crnjeptem D:flin£Iionci,hic
inferhur .,

G Ratia diuina contritis crimina delet.
1012

^ Perditurhic diuinus amon nonin para*
difo. 1 41

3 Pcenam peccator bene pro viriis iterabit. iodr
4 lila probat dimiflafemel peccataredire.10.7.7
5 Vtpurusfiaspro crimine,plurima volbas. io8d
d Criminapr«sbytero proprio dic,qui fapiens
fit. 109 o

^Tandem fetus erit, qui continue gemet iftic.
io8d

cRedeamus adquartam qua?fiionem tri-
genmxtertia' caufe.

4 Reddito teporib.pofcetiš debita faeris. 1093
3 Mes vtriufijj nifi fitjiio bene cotinet alter. 1097

/3  2.

Decret.abbreuiat.in verfibus.

^ Trigefimaquarta caufa.

Terdena quarta nubit viuente marito.

^Dux cjusftiones trigcfima: quirta: caufre.

I f Morte viri dubia qua: nupfit, adultera non
fit. n °3

z  Keddatur primo coniunx lise aupta fccun-
do. * ibidetn

4 Trigefimaquinta caufa.

Cognatos gradib. numerat trigefimaquinta.
^Decem qua:ftiones ttige/imsquin-
tx caufa:.

1 f Cognatam ducatpropriam pro coniuge ne

mo. 1107

2 Omnesvxoriscofanguineas reprobabis.1109

3  Copulafeptennisgradibus tališ prohibetur.
ibideni

4 Hic gradum numerus setates refpicit orbit.

m*

y Truncusponitur hic cumramis,vt docct ar.
bor. m 6

6  EdocetinteftesafTumifextaparentes. 1133

7 Filius effe nequit, inceftu qui genitus fit. 113 6

5 Difpenfat folus cum iunčtis fanguinc Papa.
ibidem

9 Non bene feiunfta connubia prifca refor¬
me*. n ?S

10 Non confanguineis prolem vidux dato pri¬
mi. 114 1

^ Trigefimafexta caufa.

Vitima de raptis tračlabit caufa puellis.

^ Dua: qu*iKonestrigefima:fex.
tx* caufa:.

^Raptumcommittensper vimrapiendopuel-
lam. 1143

Hxctibiiungetur,purgato crimine raptas. 1144
DECRETO T E K. TIA P A RS A D-

iungitur:qttx tfl de Confecrathne,yuin-
que diftinBionei conttnens.

C Onfecratecclefias,milfasqjcanit tibi pri-
ma. 1147

Sacrati tra&atpanisfacramentafecunda.
1164

Tertia dat ferias:&' poft ieiunia ponit. 1198
Tempora baptifmi diftinctio quarta notauit.

noj

Frontes confirmans dabit vitima pneuma bea.

tum - . . 32 4 <J

£xf>liciunt 'verfus peculiares, QH,bus fsttis
dar e vnmerjatts tnateria Decreti
comprchenditur.

I' Qasftiones caufarum funtcbcxij
Qu3eiiio cecuplex, & feptuagefimaduple*,
F.iiin caufarum tračtatu rite notata*

^ Quot quxftiones habeat qua:libet caufa,o-
itent.iturper qiimq- carmina fequentia: in qui.
buslunttot didiones,quot funt caufe, fcilicet
*xxv|. Etqu*]ibetdifl:iocaufam vnam reprtfen-
tat.l rtmadi&io primam caufam tfccuda fecun-
dam,&c. Itemquot funtlittera; inqua!ibetdi_
^ l0n /a tOtrunt c l u *fti one .sfubilla caufa peril.
lam aičuonem repr;£fentatc,V erbi gratiaiprima
didtio : fcilicet difcere,qux'primam caufam re-
prarlentat, (eptetn lubetlmeras:&hoc firnufi-

O

cat primam caufam feptem qucftiones cotnine-
re. Secunda di&io-eft caufarum,vbi funt odo
litteraetad denotandum quod fecunda caufa ha-
beto&o qu?ftiones ) &ficdealiis.Aduerte tame,
quod fupenor numerus fignificat caufas,& iafe-
riorqusftiones. Verfus,

I  2  S 4 5

7 8 H 6  6

ttifare caufam^ quarumlibet ordine nmnbrs

6  7 8 9 10 n 12 1} 1+

5 2  5 S 3.5 s z d

Optes vt doceo: fed nonfis defes, & anceps,

15 1 6  17 18 ip 20 21 22

* 8 74  2  5 4 4 5

lnJlantidabiturquodtu vis,qmd petisillud

25 24 25 26 27 28 2p 50

8 ; 272325

Ejficies. Vfes  idfamatamte datad omnes:

}i 3 2  55 54 55 56

$ 8  5  2  10  2

Vftt dotfrhn-e totumficonJ^ituM te.

^Carmina fubiečta eatndein prorfus mate-
riam compleduntur,ncque funt fententirefa-
lubris txpertia.

Tempora labuntur vernatibus inditaformis.
Diues te laedit res tua,nam iniferes.

Spcrne flučtia,refpice,cras ea non tibi furaes;
Mul ta recondis,cur?vt Moriens ea dej.
Daceler.eilfiquidem tutum daprseuenies te.
4 Do. Baptifla de fančto Blafio in repeti. pri.
m* rubi i ere Decreti dicit canones efle ter milic
& nQnaginta,ponens talesverfus.

Sinumeres caute,termillecapitulaIed:or,
Atq; decem nouies,Decnjtum continetin fe.

^ Caufa: Decrett funt trigintafex.
Submagni longa Decreti parte fccunda
Sex &tngintacaufas reperire licebir.
f Caufe ipfxxxxvj patent perxxxvj.vocabu-
la,in feptem fubiedis verfibus pofita J exquibus
nontantum numerum,fed eriam principalem
materiam cuiuslibetfacile cognofcej. Q_yilibet
quinq;vocabulacornpleditur, dempco vitimo.
quifexhabct.

i 2 ; 4 5

Simon « appelUt b  JJooliam' tctfe d libello  c

6  7 8 9  10

Infdmesf yinens ’ fucccjjor h folue> regendo K.

n n 13 14

Cenfitr.nn 1  tejlor m funta n  fantu »furiofutP.

1 6  17 18 19 10

Monttdna 1 oceidit r  abb.it cs 1  cUt'Jlra*yoletcs H .

II iz  13 24 M

Comedat* turam  J pttgniU  ~ bteref. s a  hiolatM

z 6  27 28 29 30

Sortilcgut c  Jponfis^ mfidi* e ‘ feruiat J lajansS .

31 3 1  33  3 + V l 6 ...

Matoha h coit { meteKdubitdslgradib. m rap:cte n

_S £ C V N-

S E C V N D A PARS DECRETE V B I

TRACTAn T V R CAVS AE: Q^V I A LONGE
J>roli.xior & difficilior ett relitjuis, ide o dtligentms pr o eitu ce-
gnit ione elaborandum eft. llkm profecto obfcurita-
tempaucu elucidatam cot!$iciet,quif-
hic impreftfa diligenter
annotauent.

4  Ciivinn Simoniacuseft, &peccatfi com-

1 fpiritualiavedit.Dam
nantar epifcopi pcr pecuniarn facientes ordi-
nationem,&tunclepram ,non otficium con-
ferte dicuntur.Simoniacoru facramentaeffe-
člum grada; non habent. Sacerdotesdignio-.
res facilius quam reliqui a Deo exauduintur.
Et ibi de dignitate verbi Chrifti, quod eius
corpori arquiparatur.cap.interroga.Et in fine
de crimine concuffionis tračlatur.

2  Simonia comittitur,fiproingreflu monafte-
rij pecunia exigatur,vel exa4taperfoliiatur.Ec
cleliaftica ftipendia accipere non debet,qui
bonis patnmonialibus fuftentari poteft. c.
clericos.

3 Simonia an committatur,fi prarbendsr eman-
tur. Inueftitura ecclefiae alaici* fieri prohibe-
tur.c.faluator,

4  Simonia paterna an fit ignoranti filio noči.
ua. &ibi tračlatur,anpro crimine vnius alter
pcenampatiatur.

J Simoniace acquifita ecclefiaper patrem,an
poffit perfiliumlicite obtineri. Item an pof-
nt lilius fungi ordinationt, quam paterna pe¬
cunia eft affecutus.

6  Simoniacus eft, qui pecuniarn largitur,vte-
ligatur.

7 Simoniaciin ordinemale accepto poeniten-
tiamagere non poflunt,& ibi principaliter tra
čiatur,anabha:refi redeuntes fintin fuis ordi.
mbus & dignitatibus recipiendi; & quod dc-
cretarpoffunttemperarij&canoncs quando_
querelaxari..-

b A nn p11 n< - ApP ellarenoneft .°P usifen -

j Z\ppClidl. tent i a  £ non  f uo  iudice lata;
quia tališ fcntentia nulla eft.c. in prirois. circa
fin.&in prima q. huius ij'. cauf* principaliter
tračlatur,an ordo iudiciariusficin manifcflis
obferuandus. & quod excommunicatio non
eft ferenda antequam caufaiuerit cxaminata.
c.nsmo.&iudexpeccatu (ibi foli n o tu m dam
narenon debct.c li peccauerit.

5 Appellare polTetfpoliatus,li ante rcftitutio-
nem fibifačtarn accufatan refpondere coge-
retur.Nullus enim debet accufari dum fuis re¬
bus fueritfpoliatus;

j Appellandus eft calumniator,qui fcienter fali
fa criminaintendifcPraeuaricator, qui vera eri.
mina abfconditvTersiuerfator, qui in vniuer.
fum ab accufatione de(iftit.$.notanduni.&im
tiacj.q.principalitcr tračlatur,qua panaferi-

endifunt, quiin accufatione deficiunt.

4 Appellaturpurgatio qujedam vulgaris,qu»-
dam canonica:& ibi tračlatur, an dencicnti-
bus accufatoribusreusfit ad purgationem co
gendus.

5  Appellatur teftimonium fuflriciens,quod ore
duoru vel trium firmatur.& ibi tračlatur prin¬
cipaliter quot teftes requiruntur , non tan-
tum ad conuincendum epifcopum,fed etiam
contra quemlibet derieum.

6  Appellatio eftremedium contra caufasvitia-
tas.Appellatiointradeeennium debetinter-
poni.c.anteriorum. & ibi delibellisdimiffo-
rijs, & de iudicibus,a quibus appellare non
licet.

7 Appellaturquisaltero maiornon rationedi-
gmtatis,fcd vitse.c.quanquam. Dignitas enim
nonfacitepifcopum,fed vita.c.non omnes e-
pifcopi. & ibi tračlatur principaliter, an laici
poflint epifcoposaccufare.Chriftiani perin-
fideles accufari non poflunt: necfacerdotes
pereosquiad facerdotium prohibetur eligi.

8 Appellatur & dicitur accufatio rite fačla,qua-
do litin feriptis. Et regulariter accufatorfe
debetinfcriberc ad pcenam talionis, prarter-
quam in fex cafibus in fumma poli tis.

c C nr xKnfvic Spoliatus &eiečtus ante o-

I ČJpUllcllU5. rnn j ;lven j t . rec Jintegrandus.
c. redintegranda.Bonia malis femper mole-
ftantur.

i Spoliatus St eiečlns poftquam fuerit reftitu-
tus,quasinducias debet Habere antcquam co
gatui in iudicio refpondere. & ibiin fumma
videa* de multiplicitate itiduciarum.

j Spoliatis epifcopis, St alqs ad iudicium veni-
entibus induciar funt pratftandte.

4 Spoliaticommunioneecclefiae,&anathema-
tizatijinfames, inceftuofi, facnlegi, detračlo-
res,& multi alij funt ab accufatione repellen-
di.& ibi dicitur quod anathema differt ab ex-
communicatione.c.Engeltrudam.

^ Spoliatis 8; aliis quibufcumque inimici iudi-
ces eft e non poflunt, nec acculatores, n ec te¬
ftes. vox enim inimicorum contra nulloseft
audienda.Dicitur etiam ibi, quod teftes fami-
liares& domeftici & etiam confanguinei no
funt contra extraneos producendi. ~

6 Spoliatus & quilibetaliusfi aduerfarium vult
conuenii e ,ipfius forum fequi debet. c. pul-
fatus.Nec epifcopi damnari.nec concilia cele
bran poflunt fine Papa.

.a J

Materia XXXVI-  Catifaram.

j  Spoliati Scalij voientes litigare, non debelit
adueifarios (bos coram infamibus trshere:
cjuomam tales, fcilicet infames & cirminolt
tion poflant effe iudtces. Solus enim Ule iu-
dicare debet alios,qui nihil in te iubet repre.
'henbile. c. iudices.

8 Spoiiationem vel alium reatum committens
epifcopus,aquotepi(copis eft iudicandus.
jp Spoliatorum & ahorum teftes,teftimoniura
dicant de his tantum ,qu£ praefentialiter & ve-
raciter nouerunt, nec contra abfentes funt
prodtrcendi.Abfentes enim nem aebentiudi-
cari necaccufari.

loSpoliatorum 8caIiorum teftes in vno deficie-
tes an fintin aiiis admittendi. Etaccuians de
pluribus criminib us,fi in vno deficiat, an in a-
liis admitti debeat.

n Spoliatiaccufaivtes fuos fpoliatores & inuafo
res.ab eis accufari non poffunt: quoniam ac-
cufati niti pri us fe purgauerint, alios accufare
non,poffunt.

d "“PflT-pe Teftes iuris difpofitione excom-

1 ^^^''^•municatinonpoftunt ad accufa-
tianem admitti.

2 Teftis effe non poteft,qui adxiiij.annumno-
4 um peruenit.

1  Tcftificaritis perfonani affumere nonpoteft,
quiab accufatiotie prohibituseft.

4 Teftis,accufator, & iudexaliquisfimul effe
non po-teft.

5 Teftairturiuraillum non effe a communione
fepellenetuhi, qui tile ftatuta ad caufam ve¬
nit e non potuit.

6  Teftis eft iuris difpofitio deficientem in epi-
fcoporum accufatione uonpofle de ctetero a-
g^re,ni!i in ciuili & proprio dutaxat negocio.

e T LibeHofamofovteteSj&ipfatn

j A^iL/CIIU. contra aliqueuifctibentes,qua-
literpuhiendi funt.

z  Lfbellum diffamatoriu fcribens, autaliterre-
us tribus citationibus debetin ius euocari. Et
pericriptanullius accufttio debet fufcipi.

3 Libelli famofi fcriptor, aut aiiter crinstnofus,
anadmittaturiniudicio perprocuratorem.

4  Libellus accufatorius fi m epifcopum datur,
id eft,d epifcopus accufeturieiuscaufa a xij.

epitcopisaudiatur.

y Libellum famofuni fcribentes,autaliorum eri
mina fpoHte conhtentes,non debent ad accu
fationem admitti; c. illi. Etibi habeturquod
necqui parcit,eft amicus:necqui verberat,eft
iuuuicusjc.non oninis.

6  Libellumfamofum in alterum feribens, aut
artei-i tri me inferens,qua poenaferietur,G cri-
menillitiAm non probetur.

T n S > excommutiicatas, &

. * 'criuiinofos a facerdotum accu
jat oneius reaellit.Etibi tračlatur,qui dican
tu. infatne..c.infames.

a Intimi* til quodammot!o epifcopus & repre
- Jvendendus,qui tibifoli dicit a!iquem crimcn
fuumtuifle confeffutn.&ibi dicitur quod epi.

fcopis alios accufantibus no creditur,nifipr»-
betffquod obiiciunt.

j Iti farnem quodamniodo dicimus, & teprehe~
denduni qui ponit felcemin mefiem alienam.
c.i. Etibi dicit qu o d alicuialterius parochia-
nuraiuditare non licet.Et quot ciuitates vna-
queque prouinda.habere debeat.c.fcitote.Et
quod epifcopus iudicio primatis, &nonalio-
rum fe fubticere debet.

4 Infamiaautcriminalisaccufatio fiimponatur
epifcopo, id eft,fi epifcopas criminaliteraccu
fetiir, & epifcopi comptotiinciales de caufa
cognofcetes fintin fententia.fereiuia difcor-
des,quid iuris.

5  Infamis effetquodammodo, & reprelienden
dusiudex,quivellet reum cogere ad pioban-
dum accufatore in probationibus denciente:
quia negatiua pet rerum naturam eft impro-
babilis.c.acculator.

%  Vi opne Viuens fiadhucfitepifco.pusia-
i » 1 LLCI 1  J*]i us ftbi fuecedere non valet, nec
in cius locumfu.btogarb quod vetu eft,«.ifi ef
fet depsfitusjvel delicentta Papx renunciaf-
fe t, a u t p e r a nibi ti o n e m fe ad.aham ecclefiatn
tranftuliffet. Epifcopo autem xgrotar)ti y aut
nimia fenedute granato d and us eftcoadiu-
tor. Epifcopus ccclefiam fuam deferere non
debet.c.ficutvir. nec etiam eftaluis fubditls
relinqučdus.c.denique.Prelati duo in vna ec-
clefiaetle non debent.c.in apibus.lj.Aiigu.ac
ceflit,& non fuccdfit Valeno Hippouefi epi-
fcope.c.non autem'.

a Viuens epifcopus autfacerdos, qui.pro xgri-
tudine a miifarum celebrationc abftinuit, ati
poflit celebrate recupetata fanitate. Et ibiha-
betur de morbo caduco laborantibus.
h C, Trr< =,fr r . r  Succeffor an poftlt eligi ab
j i 3 LlLt.CLiUI* e pif c0 p O  viuenteihoc eft,an
fucc.eflbrem fibi poifit epifcopus eligere.Et i-
bihabeturquod locus regiminis eft fugien-
tibus ofterendus.Etcpifcopari poteft,qui pro
defle defiderat.c.quiepifcopatum.
a Succeffor epifcopi moitui non eft eiigenJui
munerura datione,aut amicoru patrociniis.
j Succeffor epifcopi an poft elečlione teueatur
iurametum pratftare £  indemnitate ecclefix.

4 Succelfus feu profper euentus denegatur cle
ricis,qui ante fententiafufpenfionis vel depo-
fitioms afuo epifcopo difccdere praffumunt.
In tales enim ferenda eft cenfura.

5 Succcffus no contiuget epifcopo a_fede Apo-
ftohca vocato,fi ad propria reuei tat,ntfi pnus
fuerit puraatus,& apoltolicis literis niunfttus.

i c „ 1 ,- “Solue & ioltii procura teipfum p
! i 3 UIU.C.p 1 . x | ate excolI1 inu n i C ate: aliasno
poteris ordinarc,nectuactdinatio eritrata-
z  Solutifuntderici vnius prouincix J pratlato
alteiius: adeb q uo d archiepifcopus, primas,
vel patriai cha clcricos altenus prouinci* noti
poteft ordinare.

j Soluere vel damnare.fubditos fuftraganei non
licct ardiieuifcopo illo inconfulto. SoluitPa

pa ab

Materia. XXXVI-  Cau/arupi

fepulturaaliquidpoffitexigi. FunerG, i. mor-

pa ab aliis exeommunicatos.: & cuiuslibet ec_
defia: clericos poteft ordinare. Eft enim ordi-
naiius ordinariorum.c. cundapermundum.
Rfcrcnrln R e gedovnamquamq-,paro-
t3'' 11 '" l, ^ , - C hiaiii,& re sipnus difponcn-
. do tacit epifcopus quod dqbet. c. regenda. &
c.nouerint.Regendrfuntfubditi per epifco-
posvifitantes,vtc.placuit.

Regendiofficium epifcopus'tranrgreditur,fi
bonaecclcfiarum vfurparc nititur : quamuis
de illis precarias facere poffit.

Rčgendi funtfubditi fine exadionibus. Et ibi
de cathedratlco quantura nomine ipfius va-
leat epifcopus hab ere.

OptlfllTTI m Iknfura formidare debet,
clericos ad iudices fe~
culares traliunt.c.iuolita.& c.placuit.Et ibi de
coniuratoribus,& eorum punitione.
i Cenilna ligatus, id eft, excommunicatusvel
fufpenfus celebrans eft dcpofitione dignas.
j Cefura fiue iuftafiue iniufta,eft timeda.Cefu-
raligatifunt vitadi plusijpagani.c. ad ničlam.
Cefura ecdefiafticaferiri debet, &ore darmo-
nu difcerpi,qui fuo epifcopo tftinobedies.c.
abfit.Cenfuraex ira proferes grauiter delin-
q.t.c.ira.8t c.cu apud.Cenfuraiiuefentetia vel
iudicium quatuor modis perucrtit.c.quatubr
modis.Cčbaraferiedi funt, & luda: proditori
coparandi,qui veritate neg.it & occultat.c. qf_
quis.& c.abiitluuas.Cefura fiue fententiain-
Lufte prolata,vinb.caret» Epifcopo rum prarce
ptis nori feniper obedicndu eft.Cefura: feu a.
nathematis formahabetur in c.dcbent.
m ’T„A„„ Tcftari fcu teftameta facere cu dc
1 "*■ ^ L '~^‘proprio liceat,an pmittat clericis
proprium habere. Clericis caufas agere no li-
cet.c.duofuntgeneraChriftianorum.
a Teftamenta codentes clerici an poflint quib.
voluerint earelinqucre,quae de bonis ccclefie
acquifiuerunt.Teftatur mu!tiplex canon illoš
eife grauiterpuniedos, qui res & pr.cdia eccle
fiaftica inuadunt. De bonis ecclefire.quatuor
funt portiones facieda:.c.quatuor. Etipfaium
reru alienatio an fit perniilfa.c.fiue exeeptio-
ne.&c.terruias.Libertiecclefi.* an poflint ab
eadifcedere.Res facrse ex quibu.s caufis alie-
narivaleant. c. aurunihabet ecdefia. 1’aupe-
ribus eft prouidcndum.c.alvMia epifcopi-
3 Teftamentum an facere poflint jlli,bui p ,,L ! s
nihilhabetes tempore lua: adminiftrationis
a!k]ua 5 cquifiaerunt, &quod iuiis dc talibus
bonis.

4. Teftamenta an facere poflint clerici de bonis
exfuis&rebus ecdefia: quatfitis.

1  Teftamenta facere de rebus ecdefia: an ftt per
mi Hum facerdotibus. Et cpmfuccedatcisab
inteftato.

n "C, FuneraSt exequias fuas celebra-

I x tlllblj-jf-^jccinias fpluere vbi debent
illi,quifc devnadioccdi aut parocliia ad' ali-
am tranftulerunt.

». Euneradiiuraan poflintpfcribi.Funcrn,i.cor-
p ora m o r t uo r urn v bi. d cb e t fcp ciiri. Etanpro

tuorum anima: quatuor modis foluutur. c. a-
nima:.Fr.nera,id eft,corpora mortuorum de-
flendanonfunt.c.quam prarpofterum.

j Fcenusfiue viuram quodammo-

; C Celili 0*^0 committitiSi peccat,qui vitra
debitum exigit c quod debetur. Ct ibi pnn-
cipalitertr?.ilatur,an clerici poflint fua rep ete
re,&proiflislitigare. . .

2 Fceneraria caufaTue criminali,aut etiam ciui-
li an poflint produciteftes donaeftici. Etan
clericipoffintprafuaccclefia teftificarr.

3 Fosnus feu vfura committituivSpr^ter fortem

ali.quid exigitur. ’

4. Foenera feu vfurasnec clericis nec laicishcet
exercere.

5 Fcenera feu vfura: an fint aptx,vt inde fiant e-

lecmo(yn*. '

6  Eoeneiatoves & vfurarij veram panitentiaage
|^ no n poftunt.nifi reftituarrt qux rapuerunt.

” Furiofos punire no n decetex

1  .. ‘bisqua:faciunt,cimi fintmen

te alienati. & ibi habetur de Loth Sc aliis e—
briofis.

2 Furiofis clerici quodammodo comparandi
eflentjfi propatrociniisimpcnfis rnunera exi-
gere vellent.

3 Furidfo iudexcompararipoflet, qui)ex mnlie
ris confellione elerieum condemnare vellet.
Reguknter enim mulier^s contra clericos te-
ftimonium ferre non poifunt.

4' Furrofiquodammodofunt ccclefire miniftri,
qui diebus dominias Scferiavis caufas tradare
volunt.

5 Furiofo fimitis drči polfet rudex,qui neganti
purgatione indiccret, niftinfamia laboraret.

6  Furoris quodamodo [denares elTet,fi amini-
ftris & fubtiitis confeftio cruciatib. extorque-
ret.Iurainenta qua:da funtirritanda,quxdarn
relajtada. c.audoritate & alius,in quo c. habe
tur,qubd folus Romanus Pontifex regeFran-
ci^ tanqul inutilem depofuit. Excommuni-
cutis fidelitas feruanda non eft.

7 Furioseprocederetur,ft diaconus vel presby-
terfine concilij' exammaiione dcijceretur.

8 Furore quodam plenus cenfetur, qui carnis #
fragilftateante ordinationelapfus,Sc iniudi-
cio confeffiis vel couidus ,poftea prcefumit of
ferre:& in ortiineliifcepto miniftiare cjuod ve
rum eft dccrimine depofitionem indiicente.

^ A/Ff-vnTrlnnc Monachusanpofiitličite
1 ■ iV1UU * lC ' llU5 >-offidapopu li s celebrare,
Scpamiteiitiani dare,& baptizare. Decima: de
coMlciifu epifcopifacerdotibusdaridebent.c.
reuei tirnini.

a Monachi an polTintin fuis capellis oresbvte-
ros inftituere.

3 Monachorum &ecclefiarum iuraanper prse-
fcriptioncm tolli pcCint.

4 Monachi anpollintprefcribcre contra ccde-
ftas & prada tos fecularcs.

t  Mor,adii’&'pra'! ati res e.cdcftefuaauftoritate.
rep cikie non .akut.

A 4

Materia XXXVI. Caufarum.

/ ' 'onachi,epifcopi, & alij prelati fifuaau&o-
ritate vfurpant qua: ad le pertinere putant,an
cadant acaufa.

7 Monachi &abbates an pofsint retinere ecde-
fias,decimas,& iura patronatus de nunibus
laicorum fibi conceflafine epifcopi confenfu.
Etibi habeturqubd epifcopus habet difpo-
fitionem omnium ecdefiaru,qua: in fua dioe-
cefi coftitutK runt.c.omnes baiilicae. Et etiam
ibi plene deiure patronatus. c. quicunque.e.
fihis.c.decernimus.

t  Orriflif 0c< ; idit  bripfum fpiritualiter,

» Ocddit quodammodo teporaliterfeipfum,
qui fuum relignat benefiduni,fed fiininfir-
mitate refignauit,an lit ei reftituendum poft-
quam conualuerit. Et ibihabetur, qubdan.
teprobationem triennij nullusin monaftc-
rio debet fufripi.

j Occidit animam fuani monachus ad propria
redieus,poftquamfe & fua mouafterio tra-
didit.

4 Occidens velpercuties dericos diabolo fua-
dentc eftexcommunicatus ipfoiure. c.fi quis
fuadente diabolo.& ibi habetur,quod eccle-
Gx  conceffa non funt reuocanda: &quitalia
aufcrt,facrilegium committit: & ecclefia: im-
munitas non eft violanda.

* A Kirn fT*? A ^batesautmonachos fados
J •^‘“^“‘-'■'^•epifcoposiusobligatad relin
quendumquod antc habueruntmonafterio;
quod poft,ecdefi.e propria?.e.ftatutum.
x Abbates funt apropriis fratribus eligendi, &
non ab epifcopis. Abbates expellercnon eft
perraiflfum monachis: neque comniatrcs face
re.Abbates & monachos poflunt epifcopi vili
tare,& eonditiones exigere tempore dedica-
tionis conftitutas. Abbates &monachicum
fančtimonialibus habitarenon debent,quia
fexuum commiftio eft periculofa.c.diffinim».
t Claullra fiue religionemin-

i '^' it xtilLlcl. t:rare vo i en tibus clericis non 1
eft a fuo epifcopo denegandusingrefliis.
z Clauftrumingredi clericis pernnttitur etiam
cpilcopo inuito.

} Glauftrum vnum petere altero dereli&o an
itpcrmiirum monachis rcgularibus canoni-
eis,ftne permifsione abbatum.

11  Volcntes Vo J en . tes & fpontaneos mo-
i _ nafterium intrantes pueros,

an cogantHirareligionis propolitum tenere.
Voluntanepue!]^ virginitatis propolitum fu-
lcipientes,nuptus eligere non poflunt.

► Voluntatepatris fprcta,iifilius r elipionein-
greditur,an a patre reuocari polfit.

. Voluntanehabitumreligionis fufcipietes,il-
lum deferere non poflunt: Ped qui coaftus in-
greditur,nullo modo obligatur.

I- Volentes religiofi ad ariftius monafteriuin
tranfire^ non funt impedienui.

Commendat.f c °“ r ”"p‘“” £

bere dencus in ajtera intitulatus. Commen-

dandjlunt derid,qui in vna & non inplurL
bus ecclefiis voluntconfcribi. Etibi habetur,
quod duobus epiPcopatibus poteft quandoqj
quisprefici.c.re!atio.

%  Commendandinon funt c!erici,quilinelitte
ris dimifloriis devna ecclefia tranfeunt adal-
teram. Matrinionium fpirituale contrahitur
inter curatum & ecdefiara fuam,qua? non de¬
bet efle fcortum.c.ficut.

j Commendatio iuilla,Ped potius vituperiutm
eftcIericis,quxfKcularium negotiorum pro-
curatores elfe volunt.

4 Commendandi funtderici,quiveftibusfibi
congruentibus vtuntur, vnguenta & fulgida
veftimentafugicutes.

^ Commendare non debenius clericum, quia
fuo epifcopo depolitus,Iinperatorem autiu-
dicem fecularem adit.

jr Ti i  ran? lurans verum noitpeccat: fed fe-

i iuidnb. fusl ip eicrat)&pei . crcaturasmra

rare non Iicet.

a IuransfaIfumquodputat veram,anfit periu-
rus. Quot comites habeat iuramentu: & quot
funtgenera mendacij.

j Periurum prelatutn &criminofum ante fen-
tentiam diffinitiuam derelinquere non iicet.

4 Iuramenta illicita an fintferuanda.

5 Peierare & contra iuramentum>fuum venire
qui cogitaliquem,licetperiurus non fit,tamč
niortafiterpeccat.Inquaxtatc quis cogatur
iurare.Etibiponitur forma iuramenti fidcli-
tatis.c.deforma.

z P] lfTn ^Q Pugnas committere Pcu milita-
i ■*-anfitpeccatum.
a Pugnafiuebellum quod dicaturiuftum.
j  Pugna an debeat committipro rcpellcnda fo
cioruni iniuria.

4 Pugnanonfempereftexercenda contrama-
los Mali enim funt quandoque a bonis tole-
randi,&non abiiciendi. Qu sedam tam en ma¬
la funt repellenda & punienda, qua:dam to-
leranda. Mali funt medicinali feucritate ad
bonum cogcndi, vtNabuchod. Etharretici e-
tiam inuitifuntad falutem trahcndi. Pugnis
& bellis funt coercendi ecdcfiafticse religio¬
nis inimici.

y Pugnas leubellaquiDeo aučlore geflerunt,
przcepta non occidendi minime tranfgrefli
funt.Et ibi an mali fint occidendi.Habens gla
dij poteftatem poteft occidere,fi hotfaciat a-
moreiuftiti^.

6  Pugna & coaftio eft exercenda in malos,vt
teneantbonum iam fufceptum. Non autem
funtipfi mali ad bonum non fufceptum co-
gendi.

7 Pugnafi iufta fit,poflunt harretici&otanes
hoftesličite fuis rebusfpoliari.

8 Pugna feu bellum an poflitper clerieos com-
mitti: & an poftint clericiarmafumere. Qni
facramenta Deitra&ant, iudicium fanguims
agitare non debent.

a Herefis quelibctab ecclefia Ro

j rlsClCiici.gjjjjjj c ft ru it U r. Hzrctioisan

pofnt

Materia XXXVI-  Caufarum.

T £ A'  Infidis,feu infidehbus coniugi-
lnnulS. umcontrJt heie!icet:& intereos
dicitur efle matrimonium,licet non lit ratum.
Infidehs vxor virum cogens ad mahim, ličite
dimittitur. Infideliumvt ludseoram couui-

poffit alium excommunicare,pmiare,vel fen-
tentta notarc. Excommunicatus alium ex-
comniunicare non poteft. Harreticorum con
lortia, & eorum facrificia funt a catholicis
fugienda.

Haireticietiam poft mortem funt excommu- uia, & etiamconiugiafunt a Chiifticolis vi-

nicandi.Ecclefiaviuentes & non mortuoi an
ligate poflit vel foluere.

)  Hsreticus fi dominus eft,aut alio crimine ir-
retitus.an poflit excommunicatio ferri in fa-
miliam fuam pro deli&oipfius domini, & in
filiumpropeccato patris. Excommunicandi
funt,quicoriiginolunt: & etiamilli quiduas
vxores habent: teftes falfi,homicid*, & muhi
alij.Haereticorum tandem varite fpecies po-
nuntur.

b ViolatasRomanorum Ponti-

I V lUldtelb.g cum  cenfuras,a nullo decet
efie.Violantes facros canones in fpiritum fan
ftumblafphemant.Violandanon funt,fedfer
uaudafan&orumjftatuta, &eorum regulasin
fynodoconftitut*.

tanda.

t  Infidclium vnusfi conuertatur ad hdemalte-
roremanenteininfidelitate, an poflit ad fi-
dem conuerfus,a!ijfecopulare.

3 Infidelisqui ante baptifmum vnam vxorera
habuit,& poft baptifmum aliam,bigamus eft
cenfendus, nec poteft efle epifcopus. c. acu-
tius.ibidem.

f Seruireadftriflus,vtputafer 4 tis

i d)Ci. UldL.fi contra i iat  cumlibera,qua?per
errorem eum putabatliberum, non eft inter
eos coniugium, quiaerror perfona: & condi-
tionis impediunt & dirimunt: fecus autem eft
de errore fortuna; &qualitatis.
a Seruum fci.enter acceptum in maritum noti
poteft muher dimittere: fecus fi ignorantcr.

Serui poffunttnatrimonia contrahere.

Violari non debent priuilegia jecclefiarum: _ _

necarchiepircoporum.Violansciuitates&oc g ^ n ^ ai1s  proprius fi teneatura psu

cidens fuos pr^fules epifcopali dignitatcpri- l Hladil j. t re in facro baptifmate , licetper
- tale fačtumfua:Yxori compaterefficiatur, no

uatur.c.itanos.

fiue

c  ‘snrt-il^rmc Sortilegus quis fit: fi
1 *-aiC^U. 5 >..q U f dicanturfortilegi.

t Sortilegum efle an fit peccatum: fortibusau
fit čred endum.

j Sortes, fiue diuinationes a quibus exordium
fumpferunt.

4 Etdemultiplicigenerediuinationis: &quot
modis darmones futuraprarnofcunt.

<5 Sortil«gi,vel diuinatoresanfintexcommuni-
candi,(icefl’are noluerint.Sortilegia, &magi_
cam attem debentepifcopi eliminare. Sorti-
legiis,vel maleficiis nullo pafto debent facer-
dotes operam dare,alias abiiciendi funt.

6  Sortilegus, vel alius ab epifcopoexcommu-
nicatus,an peralium ipfo incofulto poflit ab-
folui.Et an prtsbyteri poflint reconciliare pee
nttentes.Poenitentiamoiientibus no eftde-
neganda,etiam afimplici facerdote. •

7  Sorti!egis,& aliis morientibus non eft poeni-
tentiaimponenda,fed bene innotefcenda.In
poenitentiisimponendis multafuntconfide-
randa.Mcliuscftfacerdotem poenitetiatn im-

penentem eflenimismifentordem,quam ni-

mis feuerum.Sortilegt funt & nccomnuinicji-
ti,qui dies,menfes , & annos paganorum ritu
obfcruant.

d Sponfis Dei fe Deo dedicanti-

j d>pUIlllb.[ 3US) gr v j r gj n i tiltem vouentibus,
nuptias contrahere non hcct. Sponfalia de
pra:fenti,fiuc matrimonjapervouentes fokn
niter contračta non tenent.
a Sponfa vnius,an poflit a fuo fponfo recedere,
& alii nubere. Sponfa fine confeAfu fponfi, &
ccontra religiofamveftcm fufcipere non pot
poft copulam carnaletn: fecus ante. Sponfalia
vera an fuerint inter Iofeph&Maria.Sponfam
»lterius nullus rapiat, & ibi aliquid dc raptu.

propterhocab ipfavxore feparabitur,nifiad
feruandam continentiam poflitinduci.
i  Infantes fponfalia contrahere nequeunt,quii
in illa aecate confentire nonpoflunt.

J Infantes fiue lilij fpirituales vel adoptiui au
poflint naturalibus per matrimonium con-
iungi.

4 Infantes fiue filium aliquem non debet vxor
fimul cum viro fuo in baptifmate fufcipere. c.
fi.quia effet eius comater.Et ibi dicitur, quod
non poteft quis ducerc in vxorem reličtan*
compatris fuse vxoris: nec etiam duas com-
matres.

f Infantibusficoncediturnuptias contrahere,
ipforum& quorumcumque aliorum nuptia:
feu matrimonia non debent elani fieri,fed
publice,& ficnon debet effe clandeftina.Tan
dem inftruuntur iudices adcunfta rimandC.

h \X~prUc)  Moechafiue adultera & abali-
j i-VltXCii<i*q U o peradulterium pollutaaa
poflitpereum duci invxorem. Etibi matri-
moniafecunda concedit. c.qubd fi dormierit.
a Mnecham fepe mulierem efficit coačlio, & i-
deo nulla niulier eft cogendanubcre, quiain
matrimonia anim« plenalibertate poriri de¬
bet & gaudere.Non ftcctviro vxorem defere-
re.vtfecitLotharius,

3 Mcechia; notam an dicantur incurrete lilij Sc
filix,qui poftfponfionem parentum cum ali—
is cqntrahunt,hoceft,an Ulij & fili^poftpro-
miflionem& fponfionem parentum luorum
poftintlicite cum aliis contrahere,
i Coircfohta (v

v VJ vlV‘111 uvAfpm diiri

vteft meretrixj poteft
in vxorem duci, fi de eius corrtčlio-
nefpeshabetur.Coitus fiuefoinicationis cau
fa poteft vxor dimitti.

Coitusfiue ir.contincntiK canfa duda aa,fis

fi  y

Materia XXXVI.  Caufarum.

«oniunxappeHanda. Abortura procurates an
finthcniitids:.

J Coitiiifiuecopulatcoiugaliapta puellali ha-
bet patrem feruum > & auum liberum in ma-
trimonio contrahen-do,fequaturdc laonefta-
te arbitrarni auf&non patris ouilibcrum no
habet arbitrium.cum (it feruus.

4 Coitu ancillari & illicito noiv licet prolem
qu£creretviuentc enim vxore cx qt;acuinque
caufa neq;cxancilla neque ex alialicetpro¬
lem procreare. Mcechis nomine omnis illici-
tus concubitusinteliigitur.c.inerctrices.

y Coirecoada& perviokntia acceptaan per.
dat pudicitiam & virginitatem. Carnisvirgi-
nitas nori fematur,(i mens corrumpitur- Viro
vxorem extra fornicationis caufamderelm-
querenon licet.

6  Coieris vircum alia,'& (ic adulter , vxorem a-
dulteram dimittere non poteft.

7 Coitus feu fornicationis caufa dimittens v-
xorem,eaviueritealiam ducere non poteft.
Coitus contra naturam & cum perfonis con-

. iundiseft grauifiimuni peccatum.

8 Coitumfiue incontinentiam incurrere non
debet aliquis,vt aiiqua ad ftdem conueitatnr.
Etftcnon licet ducere vxorem inhdeleHi ftib
ca conditione 3  vt conueitatur & fiučlis €ffi—
ciatur.

it Mcnte Teu voluntate muliercii-

i iVICIllC. pi tvt  fin mater, & habcatlibe-
ros,tamen eiusvireft frigidus & maleficiatus,
anpropterhocfitab eofeparanda.

a Mens&voluntaseftmulien poftmortem vi-
ri-cumillo contrahere, cum quo priusforni-
catafuit,an poffit. Virovxore dimittere pro-
priaaudoritate &fine iudicio ecdefia: nonli
cet,neq; eam occidere.c.admonere.

3 Mentisfeucordisfolacontritione abfque o-
risconfeflionean poftint pccccata deleri, &
vtrrifn poftumus Deo famfacere.lllam quar-
ftionem prolixe tradat Gratianus, cius occa_
(ioneinterferens tračtatum depoenitentiate-
ptem diftindiones continentem.

4 Mentis ferupulo ceftantt'; an poftit maritus
temporc orationis & puenitenu* vxori debi¬
ju' 11  reddere. Et ibi liabetur, quod rempore
tjuadragefimaH nuptias eelebrare non licet.

5  Mens&voluntas eftsiroconunentiam vouc-
re. Non poteft hocfacere fineconfenfuvxu-
lis tacrtovel expreflo, nifi (ltfponfanonduni
cognita.Mulier viro debet fubefte, cum vir fit
caput mulicns.c.hatc imago.

1  l^llKifnnc Dubitasvxordemorrema-

j uuuai 5 . 1 .j t j | &  credes illum efie mor

tuum,(i contrahatcumalioj an dicaturreaa-
dulterij.

2 Dubitans nmlier de tnorte maritifi cum ali©
contraxit, &poftea maritus eiusrediit, anftt
cogedaad eum redire ,& pl imam dimittere.
m  Gradib.cofanguinitatis no-

x valtiUl U tlb.ijjj cantingetes mulieres n6
pollumus ducere m vxores. Quare conftitu-
tuni fuitne conianguine* ducantur,

2 Gradu confanguinitatis vxpri contingentena
non Iicetvxorem ducere.
j Gradus confanguinitatis & aflinitatis fccun-
dum decreta vlq',ad leptimam gcneiatior.č
habentprohibitionem: hoceft,qubd ratione
■ cofanguinitatis Siaffiiiiutisprohibitii eft m a
trimonium vfq; ad leptimurn gradurn.

4 Gradus.vj. conlariguinitatis tju^re prejhibi-
tus eft fecundum canones.

5 Gradus confanguinitatis quomodo cornpu-
tandiifuht,

6  Gradibus prohibitis ooniunčliad quoiuac-
culationem vel teftificationemfunt feparan-
di-Et i bi d e i uram e nt o appellationis & recon
ciliationis. Erdeiuramentoeoru quiconfan-
“ uini tat e m probant.c.deparentela,

7 Graduprohibito coniundifiad inuicemcar
nalitercoinmifceantur,Hlij ex taliinceftuolo-
coitu procreati nor. funt lilij appelktridi.

8 Gradus Cofanguinitatis & aftinitatis quis di-
catur elfe difpčfabilis,i. quo gradu poftit di(d
penfari cum.con(artguineis &afSnibus.

p Gradu prohibito coniundi (licet fortefen-
tentiapro matrimonio fuerit lata)pofluntfe~
parari. Sentencia enim pro matnmoniovel
cotraipfum lata poteft retraetari veritate co-
perta,quia tališ feriteiitianullo curlu teni po¬
ri* tranlitin rem iudicatam. Et ibi dicjturlen-
tentiametiam Romani pontilicis in melius
pofte inutari.c.lententiam.

)o Gradus aflinitatis (fiue ipfa affinita'.) in fu-'
perftitenondeletur. Itemfoboks exfecun-
disliifcepta nuptijs confanguineis prioris vi¬
ri copulan non debet fecundum decreta, fed
hoc corrigitur per c. non debet, de confang.
&afSn. 1

n  RnnienfC ^ a P* ente  virginem per vim

1 -^“j-'-‘''“l.t- a b a iiq Uor aptus committidi
citur.

2 Rapiens vioienter pueliam poteft illam per-
ada pcenitentia in vxorem ducere. Etfic ra-

pta raptori iure canonico nubere po¬
ten- c. denique. & melius extra
derap. cap. cum caufa.
cumfinuUb,

D ECK E*

£>£CRETX totivs canones

HI c SBC VNDVM ORDINEM ALPHA-

BETI Im P R I M V H T V R.

Qu.od praetcrcaeteras vtilicares mnkimode correčtioni eftadiu-
meato non mcdiocri.

Delittcfa A.

? B accufdto,  3. q.  n.
Gr nii zn.

Ab antiqna.de con
lecdijt.  4. Greg.

__ t AbbasiS.g.z.Gre.

Abbm.lS.q.2.Mt>gunt.conc:
Abbativel.dift■*> 4. oEiaua fynod.
Abbztem.lS.q-Z.Greg.
Abbzurtn.fi. q. z. Velagiut Tapa.
A b bat er.  18. q. z. Aurelianen/e
con c. j.

Abbatib.  12 ,q.z .Aurel.conc. iij.
Abbaiilm. 18 .q.z.Tafchalis.

Ab eo .1. q. 6.Tbeodofiana: lege s.
Ab epijc0pis.difi.7a. Gratvan*
Ab exbrdio.dijlj  V Hieron.

Ab excamunicati}.y.q.  I. frban.
Tapa ij.

Abjt Judas.u.g.J.Beda.

^ib ilio.i^.q.js r .^ 3 mbrof.

Ab Imperatortb. zj.q.j. Carthag.
cone. v.

Ab infirmis. z6.q.7. Theodo.in
Vanitentizli.

A-b ifbo die.  j7 q. 6. Innocentius
V a p.lij.

Ab iflo dic.ead. caufa. & qucefl.
Alex.ij.

Abjens).j.q  9. Zepberin. Tapa.
ribjem ij.J.q.y.Felix Vapa.
Abjinte).j.q.y ■ (afijttm Vapa.
Abfente  i/. 5 7.9 Sc/ix 'Papd.
Abfit.dtjl.jo.AuguJi.
Abfit.n.q.j Anteruš Tapet.
Akfqu e Jy no dali .\gqitisji  7. Gr z
tianus.

\Accedehr.-difiinBim.tp. Grc-
. gorius.

AccnJatui.J.quafi.6. Sixtw V.t-

Accnfatum. z.quxflf. Sjlucfler
Tap.t.

AccuJ'ztor.6.qy. Codex.

AccuJatori.j.q .9. Tlnlefpb. Tap.
Atcufztorer.difl.  46. Carthagirt.

conc-ilij-

Accufatores  j. <j. q.  5. Anzdeius
■ Vapa.

*iccufatores ij.  3, q. ^.Stephanm.
Accujaiores iij.j.puilflf. Calix~
tm Vzpa.

A ecufatorts .Zephcrin.

'A c 1 ujat t>rum.z.qX Calixt. Vzpa.

AccufatoribM.z.q.S.Symmachus

Vzpz.

Accn.fa.tio jz.q.7. Anacletm.

~iccufztio ij.zq.j.Sixtm Vapa.
Accufationer.j. q.  J. H.idr iznos
Vapa infynodo Rom.
Atcepifii).dectfltjecr.diii .4. Am

brojiur.

giccepifti ij.de conf.dift.  4. Ant-
brofius.

Acctjjerunt.de confecr.dift.z. Ah

gnfiinm.

^ itcipite.de confecr.dijiinf/.z Hie
ronjmuf.

tchzb rex.de pan.dift.  3. Hieron .
Achali'!ii).lj..q.l.Gelaf.
Achatim y.z\,q l.¥elixTapa.
Acolythm.difl. zj. Carthaginenf.
cohc.iiij.

A&iene,- zz. q.  4 . Eliberitanufn
cene.

Acurim.diji.zS.AttguJt.
lAcurim.zi q.j.Augufi.

.ndztn.difb-.qo. Gregor.
Adam.de pttn.difi.l. Ambrof.
Adam.jt,. q  j .Ambr..

AdDeum.jz.q j.Augnfl.
Addidijiis.  10.7 1. Gregor,
./fdditur.17.q.z.Hieron.

Adeim yrrb .dijl f Gregor.

Adepij'copos.17.q  4. Gelzf.'.

Ad fide>n.Zj.q.).AuguJl.

Ad htec.  13 . j. i. Gr ztizn.

A d hoc.djiin£i.Sy.Qreecrius&
Bcnifzcim.

A d boe.  1 6.q.l. Gregor.'

Ad hoc.de conjecr .dibiinff. 4-Au
gufimus.

Adhuc inHznt perjidi.de pan.di-
FiinSi-l-. 1<*£-

Adijcinrm.i6.q i.Leo l^zpz.

Ad fnmna. j a.quafi . l.Ioan, Vi-
pa viij.

Ad menjam. ll.queeft.$.loan. Chry
Jbfbomm.

Admitumtiir. diUmEt.  34- Leo
Vapa.

Adminifbratores.zyqucefi- f.lo-
an.viij.

Admonere.\6.q.l. Gregor.
Admonere.iyquxf}.i.Stephanus
Vapa v.

Admonemtts \6.queefi-Z-loannes
Topa.

Admoneznt. 26 .quafb- 7 ~ jfugu-

fiinus.

Admoriendi.Z q f. Gregor.

Ad nuptizrum. de confecr.difi.U
Aurdtzn-conc.

Adreiuum.difl.il. Canhzginenf.
cone. iiij.

Adriznus jdijl.^.ocbaHaflpnoi.
Adrianmij. ea. difiinBion.HtJf.
ecclcf.

Ad Kornanzm ij.  2. q. 6. Marce/.

'Pzp.l.

Ad \omanxm z.Zepherin. Tapa.
Ad jedem Apoflo/icam.  35. a.  7.
Alcrznd. ij.

Aducrftas.  7. qmeftione  1. Greg.
AdiUttrij.  32. quxfi.  7. Augu-

Jiinm.

Adttlterio.Jl.qKce.fi.  I, Gr ztizn.
Aduocaiut.z 4. qua'fiion-1. Am¬
bro f:is.

^ AjfeHum. z6. qujcft. j.obizmt
fynodus.

Afro s.difi.c)  8. Gregor.

^ Agalho. diftinci. 6J. ExgefUs
l\omzn.

Agathofd.  27. queefUone z. Gre~
gorim.

Agapitm.16. q.i.Gregor.
Agapitm. de confecr. difiinU.  I.
Gregorim.

Agite. depan.difl.l. Augufi.
Agniuimns. z6 q- 6. CaleJUnus
Vzpa.

Agunt homines. de confec.difi .4»
AugufhnioS.

A iti sitftinus.  24. quteft.uT$i
• colam Papa.

A mdicibus..z.quaji. 6. Mik uit.
cone. 1

Aliudefl.de confec. difiinB.  4-
Auguftinm.

Al;ud q»idcm.  t i.q i.Leo Tapa.
Alindquidem.de pcen.diji.l. Lea
Tapa.

Aims item.l) ,q.6.Gregor.
Alioru hpminii. 9. q.j, Sjmmac!).
Alia cauja.\6.q.  1. Hieron.
Alienm.diji.iy o. e&auafyncd.
Alienm.zg■ q.\.Cyprian.
AUeni.z.q 7.Vionpf. Tapa.
Alieni.J.qA.lginm Tapa.
Alienum.difl.^o. Leo Vapa.
Alienum.\y.q.z Leo.

jtHtmti*ntt.\X.q.2.Vrhxn.Pap.
filter teghimHm.lo.quxB. £-
uariB.Papa.

-Aliterfe orientalium.diB-ll.Stt-
pha.Papa, in cone.

S hquando.lt. q.2. M uguB.
-iliquait.26.quxB.  J. -igathen.
cone.

\/iliqutin t os. diBinS. Sl. Inno ccn-
tius.

-4liqU0rAJ.q.l.-iuguB.
-iUigant.26.quxJi.7 .han. Chry-
foBom.

■ —iltare.  I .q.l- Pafchalh ij.

-.iltarh pulta, de conJ.diB.  I. C te¬
meni Papa.

pihana.]-de eonje. dift.  I. E pau-
nenfe cone.

-Altaria.ij.de eonfee.difi.  I. Mga-
thenje cone.

^ -A malh.2i.q.^.-iuguft.
-imputato.zj q.2.1ulius 'Papa.

<[ -Inamas.Vj. q.\. Gregor.in re~
gcB.

-inaBafius fecundus.diB. 19. Ex
Pontificali..

- AnciUam.12.q-2.Leo .
-intmaduertendum. 22.q.i.Hie¬
ronim.

-intmx defunSorum.il. q.2.Gre
gor.Papa ij.

-innh Jingulis. diBinSl.  18. By-
ion.conc.

-An non diBriSa.z  4. q-l .TJicola—
us Papa.

-4nputath.diB.S6. -Ambr.

*4\n quod in jubditos.  3. quxB.  8.
-imbrofius.

-4ntece{for.U.quxfi.2.Bonifacius

man.

„ Anteriorum. 2.quxft- 6.1ufiini-
an.in nonet.

-Ante baptijmum. de conf. diff./j..
Rabanus.

-Ante benedift-.onem.de conJ.diB..
2,-imbrofius.

-Ante omniii. difiin&io.  35 . -Iva,
thenj.conc.

-Ante omnia.diBinftio.  40. -Au-
guBinus.

-Ante triennium.diBinSt.il. Gre¬
gorine..

-Ante yiginti.de conJ.diB.i- Bra r
cbar.conc. ij.

-Antiqui.il- quxBio. i..Toletan.,
tonc.v  j.

vintiquos.iei.quxB. 1. -Aurelian,.

cone.].

-intiquh.9 quxB.]. -itbanaftu*
Patriar,

-Antiquitur. t. quxB.Z, loannes.
Papa].

%-A, parMnla.de. conjecr. dftinSi,

CanonesDecreti

4. -iuguftirius.

-tperte inquit.2*j.q.l.7fljcolatu.
-iperiant.]l.q.\ Hieronym.

-ipoftotus .dft.So.-iugtft.
-Apoftolus.l2.q.q.-ii.iguJl.
-lpofiolus.de psn.dft. 2. -iuguft.
-ipoftolus .Hq.  4- -iugu.fi ■
-ipofiotoriiyero eanones.difi. 16.
Gratian.

-Apaftolicus.difi.J 9.Gratianus.
-ipoftolich.16 q.l.Hieron.
-ipofiolicos.  12. quxB.  2 6. oSiatia
jftnodus.

-ipoftotica.dift.j7.-lltxand.ij.
-ApoBoiica.i q.l.lnnocent.ij.
-ipoftolica.de conjecr. dift.  1. -i-
naftaf.epifco.

-ApoJlolicx.2Sj.ql.Tdao. Papa.
-ipoftolux.lJ.q.9. Gregor.
-Apoflolicm aute.dift-7 9 .Gratia.
-Appeltantem.2.q.6 Fabid.Papa.
-Apudmijericordem-iz. quxjt. J.
Gregor.

-fpud nos.  32. q.  5 .Hieron.

-ipud omnipotentcm.16 quxft.2.
Gregor.

-ipud yeros.2].q.l.-iuguB.

^ -iquam Jate. de conjecr. dift  3.
-itexand.y.

-i quibus ordinibus. diftinB.  3
Gratia.

-A qmbus.i6.q.l.& 4. Gratia.

-i quodamludxo.de conjecr.dft.
sj.7Stycot.

C -4rcbidiaconu.dift.Sl. Gregor,
-ircbidiaconumfiorennnu. dft..
8 J. Greg.

-irchiepi) čopu*.dft. 66. Gratian.
-irchicpijcopus. diftinB. 66. -i-
nicctui Papa.

-irchiepificopus. 9 . q  J, -inicet..
Papa.

-i reStaergo .2 \-q.lLucius Papa.
-irguta 2 q.6 TS(icol.Papx.
-irtanorum.de confe. diftinB.  1..
Gregor.

-irianos .1. q.l.lnnocentius. j

-inatdus.S.q-l■ Vrbami* papa ij..
^-ifanSis patribus lj ft.l. that-
ced. con c .

-iffumi aliquem. dftin  28 .-Are-.
latenj can.ij.

-ijubdiacono. dift . 93. Synodus.

Romana S. Syluejtri.

^ -itho. 17.q.%.loannes yiij.
-ittendendum. 17. q.  4. Vrbantu

Papa.

^ -iutforitatem.ij.q.6.7Sticolaut,
papa.

-AudaSer.S q.l.Hieronymus.
-Audi denique.  ij. quxBion. J ..
Hieronymus.,

-i_udire : 4  epftopumf diftinSUone-.

2f. Clemene.

-iudire cbarijjmi. diftinB.  34,
-AuguBinuf.

-AudiuimHf.l. quxBitn-l. Grt-
gorius.

-iudiuimttc.  3. quxB.  2. Euari-
But Papa.

-iudiuimus.  24. qucB.  1. -Alt-
xander tj .

-4udiuimus.il. qaxBion-  2. Leo
Papa.

-iuditum cB.i. quxB. "j. Sixtut
& Leo.

-iuguriis .26-quxft.J .Carthagin.
conc.iiij.

-iuguBino .\2.quxB.2.P elagi us.
-iureS1us.26.quxB. 6 . Canbagi-
nen.conc.it.

jAurum ecclefia habet.  12 . quxfi.
2.-imbroftus.

-AutfaSia.de pcen.diB.i.Digrftis,
B

B -jptifmus.de confecr. diB.\.
-iuguBinus.

Bapttfmi vicem de confecr.diBin.
4. -iuguBinus.

Bapti%atur. depcenit. diBinSi-l,
Gregorin*.

Baptiocari. diBinSiiont J. Gre-
gortus..

Bapti%andi. de sonfeer. diBinSf.
\.Gelafius..

Bapti2andi.de confe. diB-a- Car-
thaginen-conc.iiij ■

Baptftandh .\.quxB. 1. Gelaftus.
Bapti2and0s.de confe. diBinSl .4.
Lavdicen.conc..

Baftlicas.de eonje. diftinB■  I. Ge«
taftus Papa..

^ Beauu.l-q.Of. -inacletusPapa.
Beatu* Petrus .6  .quxft . 1 . Clenterts
Papa,

BeatusPauIus-22.quxft 2. Gela-
fius V-tpa.

Beata Maria. 2 . 7 . q. 2. -AuguB.
Beati Petrus dr Paulus. 2 .quxB■

7 .-imbr.cftus ..

BencdiSlio-l.q. i.Gregor.
BenediSus.de pan.dift.p.Paulus
-ipoBotus.

Bene nouit.dft.61 .Gregor
Benequidem.diBmSi. 96. Sym -
mačku*.

Benevalct.diB-JO.-AuguB.

^ Bidtium.2.q.6.DigeBh.

^ j iona. rei.  J 2. quxB.  2. T o leta-
numeonc ..

Boni pr1nciph.diBinS.96.Mar-
celtus Papa..

Bonorum auBor.i.diB.  4 .jr. Greg..
• Breuiter qux.difl.21. Gratian.
Breuiter monftratum, diBin. 62.
Gratianus ..

datum-.

C Alumnmor.z futft.fttia-
»>afuepapa.
^anon.difi^.lfidorus.

C ‘ tnonet  dift.iUConfntMioner ec-
defiaftic# SanBorumpatrum.

Canones.difi.l6.1fidirm.

Cattones. dift.  > o.lnnocentius.
Canonum Flatutis. Tarraconen.
cone.

Canonica fanBorum.3.q.J.Tela-
gius piipa j.

Canonica inftituta.  II.^.J, Aratt-
fieum cone.

Canonici.cauja.  14. Gratianm.
CaHonicos.19 .q-3. Gr atianus.
Camantes.dijtinB.  92. Hierony-
mus.

Cctrnem.de confe.dift. 5. FruBuo-
Jus epijcop.

Cajellas.Zo. q.  2. Agathenfe cone.
Cxtbohcus.i.quceft.6. Carthagtn.
conc.iiij.

Catbolica ecclejia. dift.  II. Auga-
ftinus.

Catechifmi. de cenfecra. dift.4.711
colaus Tapa.

Catecbumenum. de confecrat.di-
JlinB . 4. Augufti n .

Catincnfii. diftinB. 6 I. Telagius
Tipa.

Cai-.e z8.q.\. Ambroftus.

C tucte ,zz .q.3, Ambrojitts.
Cduectntiudices.J. q.  9. Elcuthe-
ritts Tapa.

Cauenium eft.\.qu#fl.y-Melden-
fe cone.

Caitendum eft.\o.q.$. Cabilonen-
Je conci/.ij.

Cauendum nobk.de pan. diftin  J-
Greg.

Cttu,(k y ero.dift. ft.Gratianus.
Cceterum Deitraditio. dlflin.86.
Ambro j'.

^ Celebritatem. de confec. dift.J.

ViBor Tapa xiij. d Tetro.
CelluUs li.q.z. ttgatbenfc cone.
Cenomanenjetn. dift. 6. Vrbantu
Tapa tj.

Ceepifli hetbere.  II. q. 3 .Augufti-
nus.

Cccpit Urmigildus.in. q.l. Greg.
Tapa.

Certe ego.\z.q.l.Auguftinus.
Ceniš de caufisAJ q. ^.Digeftis-
Certum efl.dift.lo.FeliX Tapa-
Certum eft diji.lo.Gelaftus Tapa.
Certum efi.n. jueeft.  J- Tribur.
cone.

Certum eft.l\.q.l.Quintafyni»d t

Certum eft.de confecr.dift l.Gda_
fius Tapa. (^g.

*[ Cbaritas qutc. de pan. dift in- 1.

per ordinem Alphabeti.

1  Clerici.dijf.44.' Carthag. eone.iij.

Cbaritas eB.de pan dift

l. Trt 1 -

ft>er.& Auguflinus.
CharitasTtiunqitam.de pan.dift.z.
Taultts apoft.

Charit.es eft aqtta.de pan. dift .z.
Auguft.

Cbaritas in qttibufdam.de pan.
dift.z. Augufi.

Charitatetua  12. q.z.Gregorius.
Cbarta qitas dedit.  j ,qutefi .9 .Ve-
lagius.

Chrijius quidfecit.l. quteft.\.Au

gltftitMS.

Chrifttanis.  n. qttieft. 1. Gelaftus
Tapa.

Chrijha.na.3z ,q.% .Innoeentius.
Chrijius pants.de conjecr. dift.z,
Augufi.

Chrijliano.dift.34.Ifidorus.
Cbrifliano.33 q.  4. Auguflinus.
^ Cjprianm.zi. q.  3. Cyprianut.
Circumcifie. de part. dift.z.Tau-
itts apoft.

CirutniceUiones.lJ.quteft.ft Au-
guftinus.

Cito turpem.\.q.\.Ambroftus.
Citius adhoc-dcpan.dift.  2. Gre¬
gorius.

^ llemens.%.quxft .1 ,Tetrus apo-
ftotus.

Clementis librum.diftinB. 16.Leo

Tapa.

Cleri plebis.dift. 63. Calejiinut.
Clercs fr cUrkos. dijiin.zt.jp 'Jo¬
ras.

C Uric tu profefttonem. dift.  4!. Car
thxgin.conc.iid ■

Clericus.].dift. 46. Cartbaginen.
conc.iiij.

Clericus ij.Carthaginen conc.iiij.
Clericus ii'], Carthagine. conc.iiij,.
Clericus Jolus. diftinB.  81. Luciits
Tapa.

Clericus]. dift.  91. Cartbaginen-

conc.iiij.
CLcrtctu it.

hft  91. Cartbaginen.

.fepti-

conc uij.

Clericus ab inftanti.  21. q
■majjnod.

Clericus adncrfiu.Z q.J Sjluefter
Tapa in .conc.Hgmano.

Clericus yer0.3. q.  4. Stephanus
Tapa.

Clericus ftlte laicus.  II. qu.eft. I.
Hadr.Papa.

Clericus qm.\\.q. 3. Cartbaginen.
conc.iiij.

Clericus qui.iz.q.  I. Hieronytnus.

Clericus.  24. q  J- Cartbaginen.
cone.

Clerici. dtftinBion.  13. Agathen.
conctl.

Clerici dift. 33 • IJicoUtts Tapa.

Clerici vel continentet.difttn.  8(.

Afi-icanum cone.
CUrtcivere.diftinB.9t.AureliX-,
nen.canc.  j.

Clerici ois. l.q z.Agathčfe cone.  ,
Ckrici.\3.q.z.Agathtn.conc.

Clerici ant ab indtgms.  14- q■  4.
Gelaftus Tapa.

C Urici.16.q.3. Agatbenfe cone.
Clerici qui.iy ,q.t.ToUtanii con—
cil.-iiij.

Clerici. 23. q■  8. Toletanum con-
cil.iiij.

Clerico iaciente. diftinB. JO. Ur¬
ban .tj.

Clericum fcurriUm.dift.46 . Car-
tbagin conc.iiij.

Clericum qui.dift.J o .Tgicol.Tap.
Clericum alienum.dift yZ.Carthx
gin.con c.iij,

Clericum cuiuslibet.U.o.l. Har-
cellin.Tapa.

Clericum nullus.  a. q. 1. ^igath.
cone.

Clericum ■ z\.quaft.  I. Cbalcedon.
cone.

Clericum.zz. qiteeft.i. Carthagin.
conc.iiij.

Clericos autem.\.q.z.Hieron.
Clericos ant lxicos.z.q.-j. Chalce-
don.conc.

Clericos in juis.dif.  71. Cbalcedon .
cone.

Clericos nibil.iz.q.l. Gratian.
Clericos qui.de confec.dift.l. Scx-
tajjnodus.

e Cogitatio. depcen.dift.l.Grat,
Cogitationls.de pcen.dijhn.  I- Di-
geft.

Cognoui exdileBo. t.q.J. CyriU
Cognouimus.iz.q.z Gregor.
Cognouimtts 1 b.q.6. Gregor.
Cognouimtts.l8.q.l. Gregor.
Cognojcamus dift.34. Ambrof.
Cumeftationes.difl.44. Augufi.
Commendauit de conjccrftiftinB a
Z. Augufi.

Communis filius.diftin. z3. Greg.
Communiter difftnimiu.djiftin.33.
Titts Tapa.

Coniperimus.\4.q.6. Gregor.
Comperimus .24.<7.3. Gregor.
Comperi»yus. de confecr. diftin.z.
Gelaf.

Con prouinciales .dift.64-Anicet.
Cot- p:ouinciatiu.dijl.6J-Gratia.
Concedimus.de eonf.dift. j. Tribu
rienf.conc.

Concefto.tz.q.z.Gelaf.
Conatia.jacerdotum.dift.tJ.ba'-
macb 'Tapa.

Concubinei.jz.^.i.Ai' f

CoHcnluiM.  31. 7. 7 - Zacharta*

Papa.

Concufiunis. 1,7 I .Digefi.
Confirmandum eum.diB.50. Car-
thag.conc.5.

C onfidimus. z5.yl.GeUf.
Congregatio. 16 q.q .Prban.ij.
itrtgtegdtio,  16 - rptsH.  7 = Telet.

cone.  ,

Coniunx 17.q.z. Muguft.
Coniuges.  2 7.7- 2, .Ifidor.
ConiunBtones. tf.^utef}.  3. {$?■ 4.
Calixt.

Coniurationum.il. qtnefi.l. ChaL-
ced.conc.

Connubia 3 Z.q.z.Hieron.
Conqueftui efi. 9 quxB.3.?jicol
'lupa.

Confangutnitas. 35. qutefi. 6. Fa¬
bian us.

Confanguinei.}.quafl.  5 .Calixt.
Tapa.

Confanguineorum  3. 7. 4. Calixt.
Tapet.

Confanguineos.35.q- 6.Vabia.

Conjecrationem.de confecr.difi 1.
Telia iiij.

Confentire-difi.  8 3.Gregor.
Confequens. dj/fi.n.Tjpcol.l,
Confequens efi.difiinB.  8 8 . Ge.
lafTapa.

Confiderandum nobis.difhnB.50.
Gregor.

Confiderandum.  167.7. Greg.
Confidera.zz.q.l. Hterort.
ConJtderatio.l6q.Ge/af.
Confideranda.difiinB. S6. Mm-
brojitif.

Conf deret.de pan.diftinSl.5.^4»-
gufi.

Conffirafionu.  H. quxft.i.Calixt.
Tapa.

CenfJiratorerp.tj.ef.. Calht.
Cenflantinus. y\.dift.g6.
Confiantinus if.difl.96.

Confiantinopolitana.dift. z%. Con
ftanrinopot.jynad.\.

Conflat autem.dirj.  z. Gr ati a.
Conflat baptijma. de confeer.difi.
5-lfdorus.

Confiat multos.l.q.i. 1 nnocent.
tonilat exdiBu. de potn.dtfiinB.
4 Greg.

Conjiitutio.difi.  2 . Ifidor.
Confiitutio.difl.63 Leo iiij.
C0nflituimnt.difi.76. MogunU

cone.  j.

Confhtuimut.g. epueefi. 5 -Eufeb.
Tapa.

Conftitutum efi. 7.queej}.l. Čarih,
conc.v.

Sonflituttm efi. 16.  7 . 1 , Telet,
eam.iif

CanonesDecretL

Confiitutiones .\6.quaft.  7. Ta-
fchal. ij.

ConBituit fane.16 tputefi. 7.Mo.
gmot.cone.

Conflituit.17 • qu<efi. 4-Tolctan.
conc.iiij.

ConJhtuit.io.q.a.Mog.conc.
C 9 r.fiitnhones.difi.  10 .Gratia.
Confiitutiones. difi. 10. In capi-
pitul.Had.

Confiitutiones.16.  7. 7. Vafehal.
Tapa tj.

Confuetudo autem. difi.  I. Ifidor.
Conjuetudo.difi. Cypria.
Confuetudo.difi.  1 z ,Codex.
Confuetudo.  Ič>. 7. 6. Greg.
ConJhetudinis.difi.UA odex.
Confuetudinem.diflinB.il. Pint
Tapa).

Conju/uifii.2.  7. 5. Stephan.  v.
Confuluit.dtfi .7 Of.Gelaf.

Confulto omnium. de conjec. difi.

l.Eujeb.ejy\Syluefier Tapa.
Confutendum.difl.  18. Ificol.
Continua  1.7. Cod. Theod.

Contra idolorum.i6.cp. 5.Gregor.
Contra mortem.difiinB.  100, Gre
gorim.

Contrantum.t^.p.cSf. TS/hol.
ContrafanBorum. \6.quaflio.7.
Leo iiij.

Contrafiatuta.z^.cp.  1 .Zotimut.
Contradtcimm. 35. 7.2. £^3. Ca-
btl.eonc.

Contrarium efi. de pan. diftin.  5.
Leo Papa.

Contraria. de confecr. difiinB.5.
Mmbrojim.

Comumaces deri ci ■ difi.5  o. Mga-
thenfconc.

Conuenit. de. confeer.difi .j. Mga-
thenjconc.

Conucnior.ipp S.^imbrof.
Oonuenitnftbus .\,qtiafl. 7- Septi-
ma Jyno.

Conuertimini. depan. difiitiB.l.
loel.

Conuiiiia.difi.facGreg.

Chorepifcopi.difiinB. 68-Damaf.
Tapa.

Corpur efr fanguinem. de confecr.
difi.z.^iug.

Corpus Cbrifli.de confecr.difi.Z.
Hilar.

Corpore -vero vitiati. difiinB.  yy.
Gratian.

CorporafanBorum.de conf.difi.i.

Mogunt.conc.).
tsorporalla.l,q.l.j 4 uguff.
Corporeum.de confecr. difiinB.z.
~ 4 mbrof.

Corripiantur.z^.p.^.MugHfi.
^Crtdo .zi .q.$,lpicaf Lpijcop ,

Crtdere in lefutn. de confecr. difi.
z.^iug.

Crimen ve/pana.l.f.5. Digefi.
Criminattonts .2.7.7 .Iginur Pap.
Crucis Domini, dt confecr. difi.J.
Eitfeb.Vapa.

•f Cuimrei.19.c1 z.Greg.
Cuiautem. de pan. difiinB. 6.
Gratian.

Cui efi iliata.il q-3.Gelaf.Tap -
Cuiportio.ll.tp l.Mmbrof
Cum autem vinolentus. difiinB.
44 .Grat.

Cum autem ad Ecclefiam.difi.9z.

Gratian. ,

Cum a ludteis.z^.p.  8. Innoc.

Cum accufatm.^.p l. feiix tj.
Cumadcelebrandaf.de conj.difl.

l.Muretia.conc.).

Cum adverum.diftiuB.96. Hj-

col.Tapa.

Cum Haarian.dift. 63 -Greg.

Cum apudTkeffalonicam.  n. 7.3,
Ejyffn.ecclej.hift.
Cumalipuif.llup.f.Mrattfi. cone.
Cum aliepuis .24.7.3. Origen.

Cum hapti%at. de conj.d1fiinB.e5.
Mug.

Cum beatus.difiinB. 45 1 . Brachar.
eonc.iij.

Cum beatifimm.Z\.q.l.Leo Pap,
Cum caput.tf.p.S.Hieronpm.
Cumdequ0rudam.difi.Sj5. Car-
thag.conc.v.

Cum deuotifimam. iz.  7. 2.6 reg,
Cum ecclefite.t;.q.2.Peiag.Pap.
Cum enixo.difi.j Greg.
Cumergo.z/5 .7.3. Hteronpm.
Cumergo.zi.9.3 Gratia.

Cnm exaudiero. difi..  yo. Hieron..
Cum excommunicato.  n. qȣ,ft.y
Ifidor..

Cum frangttur.de confeer.difi .Z.
Trofper-

Cum grauid.  13 . 7 . 2 . Gregor.
Cusnhomo.lt,  7.5. Xugufi.

Cum humilitatis.zz~q z.Mugufi.
Cum igitur.p.f l.^ugufi. >
Cum in capttuitate.^.p. li (p 2.
InnocfPapa.

Cum in pneterit0.dift.S5. Cartht
gin.conc.tj.

Cum m lege.z j.q-  4. Gregor.

Cum initiatur.zj .7. z.Mmbrof.
Cumitapunidiur.de pan.difi.5.
Hieronymus.

Cum itaque.3z.q-8. Gratian.

C umitaquc.difi.fi. Gratian.

Cum itaque. de confec.difiinB.5.
Leo Papa.

Cum liqueat.\.q.l.Gregor.

Cum Longe. difiinB. 6}- Toletan..
tonc-fij.

Cum m a«

C&k maiores. 6.q.l.Gratia.
Ct-fBmulta.tiiff.iS6. Gregor.

Cum mulite. iSpuaffA.Toletan.
c»nc.ix.

Cicvt mintfftr.  33 pg.MuguB.
(um omnit auaritta.  1. quasf. 1.

. Gregor.

Cum cmne crimen.de conf difl.z.
I ul.Vapa.

(um omnibus.diff inf* Al-Cartb.
cone.iij.

Cum ordinaretur.l. q.\.jfntbr.
Cum pa ff orla .1 q-l-Greg.
CumVau/us.i  7.1 -Greg.

(■umperbeUicam-  34.J. 1-&  *•
Leo Vapa.

Cumpercuftio.  7-f-l- Greg.
(mypite.x').<].'!..Grcg.

(um pro vtilitate.\6. quxft.l< 1-
lerdconc.

Sum proparuulis. de confec. diff.
4-jfug.

Sum qutb.z^.q}.Gelaf.

Cum quifqut.z.}.q.a r .jlug.

Cum renuciatur .y..quafi  .1. Am¬
bropUS.

Cum rcdempter.iz.qu&fl. z. Gre-
goritts.

Sum Janflis.zy.q.yGreg.

C um Jkncfam.de p etn. diff. 2. Gre.
gorius.

Cumfcriptura.l.q.l. .jfmbrof.
(nmfmus.t). cuaf(.y Sjmod.fc-
ptima.

Cimfttcietas. 17.q z. Leo Vapa.
Cum txntum.de confecr .diftin.c^.
Auguffin.

CuKČfisfidetib. \ 6 . q.\,Siemens..
Cu,nBapermiindum.<),q.y Gela.
.fius Vapa.

Cttrandum ergo. difhn  .3 4 ..Hilar.

Vapa infynodo Up m.

(ura ftc emnib.  tl .a.}. Htnerius
Vapa-

Curiates autem.dift.7]. Gratian.
Cuffodi intus.n q.}.jluguff.

D

D jiibcrtum.l.1.7. Trban.ij.
Damnationls.zy. q 1. Leo
Vapa.

tj De abieBiont.difi.6y. Mrauft-
can.conc.  5.

De accufxtio>nb.yq.7. Eufeb.

Deaccufuorib  3 7 y.Gratian.

De accufationevero. z. qiueflA ,
Gratian.

Deaffinuate. y q. z. &}. Greg.
De ahena.dtfl.71 Innoc.

De ^4rianisde conf-diff.  4. Are.
Dt cone.  j.

De b(ncdiflo.}l.q.\.Velag.Vapa.
Debet kom».Z]q.^.^1ngufl.
Debencduodccim llqturfl.}. Za~

perordinem Alphabcti.

eharias Vapa. De epifcopis.X}.qA. Gratian

De capitulis.diff.  10. Leo iiij.

Decapellis.l6.q.z. Gratian.

De catecbumenis. de conf diff  ■ 4-
Gerundenfe cone.

De c#tero.\.q.  1. Hfcolatu Iunisr.
Dtctftorum.17.q-z. Gelaf.
Deccrnimus yt durn diff.  t8 .To-
letan.conc.

Decernimus.dift.z2. Innoc.
Deccrnimus .3.7 p .Sonif Papa.
Decernimus. \6. qutcfl-7. Toiet.
conf .ix.

Decenter omnibus difl. 2^.Tole.
tan cone. 10.

Dtcimte.\6.q.\.AuguFl.

Decim*sapopuloj6.qM*ff,i.F*

fchal.ij.

Decimas yl6.q.  7. Gregor, vij.i„
conc.Later.

Decimas ij.16.qnteff. 7. Mogun-
tin- tone.

Decimas iij.\6 puteflp. Mogunt.
cone.

D ec i mas iiij.i6-quaff.  7. fr ban.
Vapa ij.

De cleridsven-diff.71.Gratian.
De concitiis.dift .18. Leo).

Dc communione.i^^utefl.z.Leo
Vapa.

Deconffantimpolitana. diff. zz.
Gregorine.

De comugali.17. quaff.z. Syri-
cint Vapa.

De cinfanguinitate.}7.q.i. &  3.
7fi.col.ucs ij.

D.ecreuitfxnffxJynodus. diff.  88.
Melchia.Vapa.

Decrcuit,zz.q.<i.in conc.apud  22.
Medardum.

Decrcuimus.lo. jueefl.t. Tarra.
.con.conc.

Decreu) noflro.Z q 6.Greg.
Dccreiis ergo .diff .21. Gratian.
Deere ta. Z7. asuefl. z. Gregor.in
regeff.

Dteretum tff.  z.quaft .7.Mogun-
Unconc.

DecreUtm cff.to. qt*xff. l.Cabi.
lon.conc.ij.

Dccrctalcsitxq-,.dift zo. Gratian.

De crimine.lyq.}. Codcx.

Ve criminc.17 ,q .7. Stephames.

De decimit.\6.q.l.Leo Vapa iiij.
Dedu bap.ijmum.l.q.  1 • Augufl.
Dediuerjit.n. qua.fi.  1. Cartbag.
cone.iij.

De ca vero. 77. q.10.Gratian.
Deecclejiajlicii 17.q-z.Greg.

Pe eo .tutcm.difi.  50. Cypnan.

De eo autcm.hy q z. Gratian.

De -o nmd.yo.q.\. Moguntinen-  . Deindnctijs }q.t.Gra
p cone. Deinducij.  3 q.}.le...

De epiftolis. dft.U).Grxtian.

De ejis carniHm. de confec. difl-},
Leo iiij.

De eulogjis.diff.l2.Leoiiij.

De excbmunicatioisLlq.q.}.Greg.

De fabricx.de pan.diffinc.\Ytr~
giliusVapa.

D efenponis. dift.  87 -Gelaf.

Deplia.Z7.q.  I. Martin.Bracbi-
renps in cone.

Depcientib.Z .q.f. Gratian.

Deforma.zz.qnafl. 3 . Tulberti t.

pifcopi.

Degradib. vero.  37.7.3. Gratian

Degradibus verb.yf.qA.Greg.in
rtgefio.

De hac quulem. de confter.dift -J*
Hieronjm.

De hymnis.de conf.diff.l.Tolett.
cone.iiij.

Dehinc iterum.de confec. diff. 4 ..
J{a>bartus.

De liis clericii.dift. 70 . 7 qicol.Fap.

De bit clerich.dift. 70 .lUrd.amc..

Debb quie yo.q.l.jlureli.conc.].

De iis qtti contra.diflinfl.il. To~
let.oonc.

De his qui.}0.q.i.  2 'jicol. Vaf.

Debis qui }l.q.l. Vjeocjefar. cone.

Dehti qui.de pcen.diff.  y. Mure li¬
an. cone.  j.

De bts qui.y.quafl.Z. & }. ller-
den.conc.

De iis quos.diff. z2.Tolet.conc.

De hit vero-diff  .70. Rabanus.

De bts vero .zo.q.z. Gratian.

Debis verb.z6.quafl. -6.
num cone.

Debis verb.l6.q.7.7yicol. Vapa.

Dc his vero.}}.  7.7 .Syricius Vap.

De his vcrbG^.q.8. Gratian.

Debis verb.de conf ec .difl.Melm
cbiades Vapa.

Dcbomine.deconfecr.difl.^.Grt

gor iiij.

De ieiunio. diffinSl.  7 6 . Salegu-
flan.conc.  . 1

Deillicita.i  4 . q g.Tariften.cone.

De \Uo clerico. diff.  32. Tft-colaus.

Detllts autem. 6 .quaff.}.Meld.K
fe cone.

Deillis prtslyitris.U quxff.}  /»,
an.vtij.

De illis .1  \.q }.«iuguft.

DeincefUs.y.quaft.z. }. M-
gathen.conc-

Demdc a faccrdote.de. confec.dift.
4. 1{aba.

Demdc pouitHr.diflinfi. z6-ln-
noccnttus.

Gratian,

x

Dc 7 udxii.difiinSt.tf. Tplctanunt
cončilium

Delator.$.qufft.6. Eliberitanum
cone.

Velatori-fiq- 6. Hadrianus papa.

Ve /nicis. iz. q. z. Vrbama papa
in cone.

V* Upfii.l6.q-6 Gregorini,

Ve /ibelits.difi.zo.Lcopapa iij.

Velibertk.iz. quefi. z.Hi.fialen.
conc.ij.

VeticiK quxlibet. difiin&.  41,
-iuguft.

Ve Liguribm.  Zj. q.  4 Pelagim
papa.

Ve locorum. de conje. difiinSt.  1.
Gelafim.

Ve manifefia. 2.q.l. Stephanm
papa v.

Ve menacbis.l6.q.l.lnnoe.

Ve monachii.  18. quxfi.  z. tfga-
thenfe cone.

Vamontuni. 16■ quteft. j.Hiero¬
nimu*.

Ve neptls.fi, q.z.V r rbanm y.

V cm one jdcerdotes. difiinSt.  4 ‘
Gregor-

Venique Ji in epifiola.difi.zl.Jfii-
colam papa.

Venique hi. difiinSt. 96. TJico-
lauspapa.

Venique. 6 .qg. 7 Jicolampapa.

Ven.ique.7 q.l.Cyprianm.

Venique.\a,.q,j .-Imbrofius.

Venique.fi. q.\l-iugufiinus.

Veniqm& pueUx-  3 6 - quafi.  Z.
^ imbrofim.

Venominibut.de confe.difi.i. ln-
nocentim.

Venuntiamm. tf. quxft. z.Sim-
pliciut papa.

Ve objeruatione.de con Je. difi.fi
-ir elatenf. concilium  j.

Ve oecidendis Zfiq.fi- 4 uguft.

Ve odtnationibus.i.cj  1 Gregor.

Veparemela.fi.  6 . y ri) ^
nm papa.

Ve parenteca.fi q.6.lnnoc. S.

Ve pctnitentibus. de. conje. difi.  3.
Innocent.

Vepertufo.de pan. difi,  4. Gre-,
gor.papa.

Vepcrjona.dift.6^.L eopapa.

Ve pcrfbna.li.q.l.Gregor.

VePetro.difi.0,7. Gregor.

Ve precarih .10. ntietji .z, Carthag.
cone.

Vcprafenthtm. 16. intteft. l. Pe-
lagius,

Ve prefbyterorutn.  17. piitcfi.  4.
ffi/icol.papa.

Ve pnmatiiue. difiinSfion.  99.
Gratian.

Canones Decreti

Ve primt quxfiione- 10. quxfi. I.
Gratia.

Ve prstna quxftione.  4. quxft.  1,
Gratia.

Depnma.fiq l.Gratiantu.

De propinquis.fi. quxfig  ^4.
Vab tanin.

Ve pudicitia.fi. q.fi -iugufi.

Deptiellii fi6.quxfiiz. Cabilonen-
Je cone.

De quarta verofi.pfi.Gratia.

De quinta rero.  4.7. f. Gratia.

De quibm. difiinSt.  zo. Ipnoc.
papa.

De quibujdam.difi.fi. Eugenius
papa tj.

Ve quotidianii.de pan. difiinSt.fi
-iugufi.

De raptoribui. fi.q.  I. -turelia,-
nen.conc.

De rebut vero. difi.  54. Tolcta-
num tone.

Ve rebrn. iz. quxft. z. TSficolam
papa.

Dereditibus.il. quxfi.z. Simpli¬
čim papa.

Deferuorum ordinatione.difi.jtf
To/etan. cone.

De‘SyracuJ'ante. difiinSt.  z8. Te-
■ lagius.

Vefignata funt. difi.fi.lnnoc.

DeJjiritu.de conJec.dift.fiEphe-
finum cone.

Vefponjatam. 17. quqfi. z. Enfe -
bitu papa,

Defi>onfatas.Z7.quxfi.z.-incyra.
num cone.

Veter iorci.6.q.l.-/nac/etut.

DetraSlores.fi quafi.y. iepheri-
nuspapa.

Detrahereyerbum-l.q.l.- 4 ugufi.

De tempore. z 6. quxfi. 7. Gra-
ti anus.

Vetertia-fi.q fiGratianm.

Ve trtna merjione.de conje.difi. 4.
Gregorins.

Veyltima.fi. q.^-Gratianm.

De -tiduis.  17. quxft l.Toletannm
conc.iiij,

Ve viduit.17.q.i.Gelafi us.

Verico nefando.iz.quxft.z.2Jko -
laus 'Papa.

D enotam. Z7.quxft.i. P oletanum
cone.).

Veuot'u.zo,q.\.Gtlafim.

Vem dtffiniiione.de pan.dfiinft,

1.-imbrofim.

Vem ergo.  3, auafl.l. Vabianut
Papa.

Dem mafcttlujn.fi., tjuzfi.  I. -iu-
guJHntis,

Vem omnspotens, Z. q<  I, E/iari,
fius Papa,

Dem qnando.  14. j.fiVrbantm
Diaconus.difitnSI.tfi Canhafi
conc.iiij.

Viac0nm.difi.z7 .Martinin Erx-
charen.

Diaconus. difiinSt.  93. Carthag.
conc.iij.

Diaconi ecclefiie. difiinSt. y].ele¬
ment.

Diaconi ita.difi.  93. Carthagin.
conc.iij.

Diaconi qui. difiinSt.  93. Ena.
rifim.

Diaconi quicumque.difiinSt.  z8.
-incyrana Jynod.

Viacom feptem.difiinSl.qi, 7 deo-
cafarien.conc.

Diaconi Junt.d1fiinB.9fi Hie0t-
nymm.

Viacom reipresbytcri.\2.q.z.-i-
gathenfe cone.

Viaconumr ero .difiinSt.  89 . Gre¬
gorin*.

Viaconot propriam. difiinSt,  93.
Gelafim Papa.

Viaconiffiam. 17. quxfi.l . Cbal-
ced.eoptc.

Dicat aliquis.zfiquafiion.fi -im.
brofim .

Dicata/jquis.  3z. quaft.  4. -im-
brojim.

Vteenti .i\.qz .P tlagim.

ViStum efi nobit.diJ/in£l.8 o.Ma-
gttnt.conc,

ViStum eft. difi. 9  4. Cabihntn-
fe cone.

ViStum eft. I q-l.. 4 ugufiinm.

ViStum eFt.\.quxft.\.Pnburicn-
fe cone.

ViStum eft- 19. q.z. Cabi/ontnfe
cone. j.

ViStum eft.go. q.l. Cabilonenfe
conc.j

DiSfuin eftnobis.de confec.difi.fi
Tarraconcnje cone.

Vidici d diligendo. I. quxf/.  7.
Cy ritim.

Vidicimm.  14. q.l. Cyprianus.

Didicimm- de conje. difiinSt.  z.
Se.cta Jynod.

Dijfert autem. difiinSt.  8. Gra-
tiantu.

Viffinitiolzi.quxFftf.Eliberiut-
num cone.

Vijjinimm.difiinSt. zz. OSlaua
Jynod.

Vijjinimm.  41 .Carthagmen.
cone r j-  .

Viffinimm..\%,quxft. z. Sejnima

, jynod.

1  ■ fini uit . 1 7.o.A..Pelet.eonc. a j.

Vignun, efi fi qnttj '. 1  oletanu,

Vit?-.

b\UBiotua.i6.q.j Gelajtus.
bilcEltonis tuee.ciiftinEl. 76. be-
lagius.

bilcEHJlim  j .g _q  j .Gregor,

DiteiHjJtmjf.il .q.\.Clemens.
bimijjorias vero. difhnElio. 62.
Gratianus.

bifciplina.difl ,\5. Gregorins.
bifapulos.de confe. difiinEl.5-Ex
diElis Apollonij.

bifcord.mtes.diri.  po. Carthag]-
nenfe conc.iiij.

bijcutere ,3. ep. 6. bamaftts Tapa.
bijlidcntes epifcopos.difi.90. Car
thaginenfe conc.iiij.
bifiarkj.q.8 .Alexahderv r
btfbenjiltio.difi.  43 • 1Hicolaits.
b.ijpenjalioncs . 1 .^- 7 » Cyrillus.
bijplicejt.zj.q  4 - Auguftinus.
biuiria c temenu a. de pan. dift .4.
GeUfius Tapa.

biKuia retrioittiottH.diJHnB.8y.
Ge taji ur.

biuints prtcceptis. 25.q.l.Leo.
Diuortittm.de pan.di fiinfi.l.Di-
ge Flis.

biutitrni moreš -diflinEl.li.lufii-
manm mFl.

bixit Apoflolus.H.quafl.J. ~ 4 u
g/tflinus-

bixit dotninus .14. epitafi .  J. *Au-
guflinus.

bmt dominus. jz. qutefl.l. Hie-
ronymus.

bixiidotnitfut.de pan. diJiinB.tc.

AhtguFlinus.

bixit Sar a.jz.q.q. Ambrofius.
bixi  5  confitebor. Ambrgfius ex
bauid.

^ boElos.\6.q,\. Ambrofius.
boiioremamem. difiinElion.86»
Gratianus.

bocendus eJi.diFt.6z. Celeftinus.
bomeflicarum.diji.j 4. Gratian.
bominus au illud.j2.quaft.j .A/u
gujlinus.

Dominm declarauit.  I. qiuefl.  I.
Angufhnm .

bominus nofler.dflincl.56 Hie.
ronymits.

bominus noFier .dfl .91  •Cypriatf.
bominus nvflcr .z5.qu.1Ji .z, Au-
giiflinus.

bominus non rult. difiinEl.  8 6.

Almbrojiuf.

bomino janfjo difl- jo.lfdor,
pomui qHoq-,. difi.  89 Gratian.
bonare resjitas .diflmci 26 .An~
gujiinut.

bonatnm autem.\.q.y-Leo.

^ Dudam ■  v ‘p • 6  ■ luh us T apa.

buiutm.il q z Gregor.

bita ju,u eieemojjn*• difiinEl.

perordinem Alphabeti.

45- ^iuguflinus. Ecclef.it femd.de conf.dtfl. 1.1 ^

bita funt.\cy.q.z.Vrbanut ij. cenumcenc

buo ifta.ZJ.ej ep.Auguftl
Vuo metla.diFi.yj.ToUt. cone.
buo Ji*ntqitippd.difl.97.Gelaf.
buo fUntgenera.\z.q.\. Hieron.
Vuo tempera- de confecr. diFl.\.
Leo ' Papa .

buobns modis. 27 .q. z. uguFl .

buodecim.<i.q.\. 7 _epherin.Tapa.

bupliciter.de conjecr. dl s Urici.2.
Hieronymus.

E

E  A cnim.\o.q.z.Codex.

,Eaqute d janflis.  I. q.  3. Vr-
lan.tf.in cone. 'Tlačen tino.

F.a vindiEla.zz.jA.Auguft.,

Eadem l‘ge-lq.i.Digeil.

^ Ebron .13.p .1 .Hieron.

^Eccee quibus. diFtindion.4.9 .
Gratianus.

E.cce aHtem.zq.q.J.TroJJer.

Ecce dico.22,q.5.Augufl.

Ecce egodico.d1Fi.95. Hieron.

Ecce inprafationg. difiinEl.  99*
Gregorim.

Ecceinquiunt zj.q.ep. Aitgufl.
Ecce nune tempm.de pcen.difhnc.

\ .AmbroJim .

Ecce 0fUnfum.dfl.z8. Gratian.
E.cce oFlenfum efi.diFl.6Q.Grat.
Ecceplenarie.difi.  59. Gratian.
Ecce quibus.difl.  41. Gratian.
Ecce qttodcriminoji. difiinEl.  51.
Gratianus.

Ecce quod fla.Jz.q.6. Gratian.
Ecce qnbd in Jacris.diFlinEi.j5.
Gratianus.

Ecclefia.l. q.  4. Gregor.

Ecclefia \6.q.\.Hieron.

Ecclefia Chnfli.depan.difl.l. Ex
JB.H.erou.

Ecclefia.de confecr.difiinEl. l.lji-
col. fiapa.

Ecclefia. ae confdiFl.tp. Augufl ■
Ecclcfig antiqttitus .16 . q.  I- Cabi-
lonen.conc.

Ecclefia charitas. de confecr. dfl.
4.Auguftinus.

Ecclefia: mcae.diflinEt. 9 7. Bonfl.
epifcop.

Ecclefia! principes. difiinEl.j5.Hk
■fonymv.;.

EccUJts vij altaria. de confdifi.l.
Meldenje cone.

Ecctsfiam j.de conj.dtfl.  I. Aure-
lianconc-

Ec c lejiam ij.de confdifi.l.  ^ igrip.
concjl.

Ec tl tj ar um fcruos. lz.q. z. Tolet.
cone. iiij

Ecc/cfiisjonel.difiinEl. 68. T\icc-
num c one .,

Ecclefias.\j.q.\.bionyf Tapa.
E.cclefias .16 .q.y .Clcmer.s.

E.ccUfias. de confecr. difiinEl.  I,
Clemcns.

Ecclcfias.de confecr.difiinEl.  1. /0*
an.Tapa.

Ecclcfiaftica.diFlinEl.zj.Brachar.
cone iij.

Ecclefafhca.difl.j8. Hieron.
EccUfiaflie a .Z5j[.z. Gregor.
Fcclefiafiicis  1  z.q z. Gregor.
Ecclcfiaflicarum difl.il. Bafil.

^ Egoautem.\.quxfiion.6. Sym-
machus.

Ego Berengarius. de confecr. difl.

z. Auguflinus.

Ego dsxi.j x.q.l.&‘ z.Hermes.

Ego Ludouicus. difl.6j.Greg .

I go folis.diflI9. Augufl.
bgrijfm itaque.yz.o.z.Hieron.
Acgrotantes.de conj. difl.  4. Car-
thag.conc. iij.
tj EicEUs.J.q.z.Gaius.
EieEH0nemverb.diflin.89. ^ina-
c Let. Tapa.

Ejciens Dcminus.difl.  88. loan.
cbryjoflom.

Ei qui appcUat.z.quasfl.6.ln att-
then. Confl.

t Eleemofyna.hp.q.j. Greg.
'Eleutheri us. dift  .91. Tclag.
Eleutherius .18 q.z.Telag•

«[ Emendari.l.quasfl.  1. Eliberit.
cone.

Emerfifii. de confecr. difiinEl.  4.
Ambrofiutr.

S Engdtrudam.J.qusefl.  4. loan.
Tapa visj.

Eninmero .dift.lg .Steph. Tap.

C Eodemmodo. de confec. difl • 4 -
Hieronymus. ,

Eos ad/acrificia.difl.jl.lnnoc.].
Eos autem. Z7 ,q  I. Gregor.

Eos etiam.difl. 8l.Alex.ij.

Eos qui pofl. difhnEl. j 2. Vrla -
nus Tapa ij: ,

Eos qui ad ecclefiam. diflinEl.8  7.

Araptficanum cone.  j.

Eos quiper pecunias.i.q.i. Thara
fius Confl.epifcopus.

Eos qui '.i.q j.Vrlan.

Eos, qui.  5. q.  lc. Arelatenf. cone. ij.
Eos qui,io.q.j. ibalcedon. cone.
Eos qui.j6.q.z. Chalcedon. cone.
Eos quos. de confecr. difiinEl.  4.
Feln Tapa.

Eos facerdotcs.7.q.\.bamaJ. Tap.
Eos vero. diflinElione 50. Ancy-
ran.conc .

Eorum qui accujantitr.u. quafi.
J ■ Tarnaj'.

Y

Eorum qul pttuperet. dift. g o.Car

tlxtgmen.c0nc.ii1j.

« fipbefiis diB.4tfGreg.
Epiphaniumtf.q.6.Greg.
Epifcopus adJynod.um.difl.  18. Car
thagmen.conc.ini.
jčpifcopus ant presbyter.diftin.tf,

' Can.Apoft.

Epifcopus ant presbyter. diB.47.
Can.Apoft-

TJiJcoplts <tut presbyter. dift.  88.

Can.Apoft-

Epifcopo autem.diftinB.ioo.Gra-

tianus.

Epifcopus benediBionem.diB.77.
Agathenfconc.

Epijcopus cum ordinatur.diB.ztf
Carthagin.conc. tiij.

Epifcopus de točo. 7.7. l ' Carthag.
.concil.iii)-

Epifcopus Oeo.de conf. diftinB.l.
Anactet. Vapa.

Epifcopus dumfuerit.diBinB.6i.
Gregorius.

Epifcopus ecclefiafticarum.il. 7.1.

Antioch-conc.

Epifcopus gentiUum.dift,  37 . Car-
thag.conc.  iji/.

Epifcopus gubernationem. diftin.

S^.Carthag.conc.iii).

Epifcopus habeat.  10. q. z. Mart-
Brač. ex cone.

JLpifcSpfts in ecclefta.diB- g  4 Car-
thag. conc.iiij.

Epifcopus in quoLibet.dift.g<)Aar

thag.conc.uij.

Epifcopus indiacefim.7.tpt&B.l.

.Anadet.

Epifcopus in fynodo.tf. qmeB.6.
Eutychia.Vapa.

Epifcopus nec.i4.quaB. l.Carth.

concil.iii).

Epifcopusfecundum.dift Greg.
Epifcopus non debet. diBinB.  18.
Tur.cone.

Epifcopus non eft. diBinBion.6<.
Ant.conc.

Epifcopus nullius.tf. q. 7 , cartb.
conc.iiij.

Epifcopus nudim, de conf. dift.  1.
Cartb.conc.iiij.

Epifcopus nullam diBinB.Vi.Car
thag.conc. lip.

Ep ifcopus pauperibtts.diBinc.  8 z.

Aurel.conc .j. '

Epifcopuspresbyter.ll. queeBio.tf
Mog.conc «

Epifcopus qui fllios.ll.quscBio.z.
lAgatb.conC.

Epifcopus qui inuitum diftin. 74.
Aurel.conc. iij.

Epifcopus juimancipium. ll.q.z,

Toietan. conc.iiij.

Canones DecretI

Epifcopus facerdotibus, dlBin.67.
Hiftal.conc.tj.

Epifcopus facerdotib. tf. <7. 7. Hi-
ftal. conc.tj.

Epifcopus ft clerico. 6. q.z.Cartba.
concil.iii).

Epifcopus ftinftrmitate.de confe.

dift .j. Aurel.conc.).

Epijcopus ft ternam,  iz.^.3. Tolet,
concil.ix.

Epifcopus fine con cilio. diftin.zS.
Cartb.cone.

EpifcopusJubieBo. diftinc.7z.Le0
Vapa.

Epifcopus tuitionem.diB.8  8. Car
tbag.conc.iitj.

Epifcopusyitem.diBinB.41. Car-
thag.conc.iiij.

Epifcopi ab omnibus .dift.6
cen.conc.).

Epifcopi dereb.iz. .j.l.Agath.coc.
Epijccpi eorhmj; mmiBri. z6.q.
c 1 .Anquirenfe cone.

Epifcopi iudicio. diftinB.z4.La0-
dic.conc.

EpifcopileBioni.z. qu&ft. 7. Va-
fchal.Vapa.

Epifcopi Mn in caftellis. diBinB.
80. A nacl.

Epifcopipresbjteri. zi. qnaf{.  4.
Zachar.Vapa.

Epifcopi qui.9.ep.z.CtmBantinop.
jjinodi).

Epifcopi fi d propriis.  3. quteft.  I.
Pabianus.

Epifcopi fifacerdotali.u.  7.3. Aga
tbenf.conc-

Epifcopi yelpresbyteri.7.7.1. Car
tbag.conc.iiij.

Epifcopo non licere.8.queeBion .1.
Antioih.conc.

Epijcopo noniiceat ij.8.q.\.Mart.
Bracba.ex cone.

Epifcopo non licet.iC. qiueftio.6.
Mogunt.conc.

Epifcopo fcribit.g.q .3. Beda.
Epifcopum aut presbjterum. dift,
4'j.Canon.ApoB.

Epifcopum de dicecefi  7. efnieft.  I.
-Ant.conc.

Epifcopum non oportet. diftin.6l.
Laodic. cone.

Epifcopum nondebere.9.q.z.An~

tioth.cone.

Epifcopum oportet. dtB1nc.64.Ex
cone.Martin Brachar.
Epifcopum per cunBas. lo.q.i.T 0
let.conc.iiij.

Epifcopum presbyterum.diB.ii_.
Aurel. conc.iiij.

Epiftoporum etiam .diftinBin .74.
Agath.conc.

Epifcoporum igimr- diftinBione

18. Gratianus.

Epifcopos autem. diftinBion.loa*
Gratianus.

Epifcoposper Aemyliam. diftinB,
6f?ikol.Vapa.

Epifcopospresbytcros.dift.  31. Car
tbag. conc.tj.

Epifcopos fecundum. diBinB.17.
Gregorius  j.

Epifcopis fuistf.q.  1. Gaiui Vapa.
Aequal\ter.tf.quteft. z. <& f Itf-
litis Vapa.

f Erga cum.zC. quecfl. 7. OBaua.
fynodus,

Ergaftmomacos.\.queft.\. Tjjco-
taus hm tor.

Erit autem.diB- 4-lfidor.

Error cui non refiBitur. diBinB.

8tfInnocentius .
Ertibcfcant.diB.jz. Vrban.ij.

^ Fftau senator.diB.86.Hieron.
Eft aliud.z 4. q.l. Ambrofius.

Eft etiam centra, zz. qu*Bion.4.
Ambrofius.

Eftiniufta.z$.q.4. Ambrofius.

Esi ordo.tf.q.^. AuguB.

Efto fubieBus. dift. g^.Hieronym.
Eftote ergo.I.q.i.Greg,

Eft probanda.dift.  86. ..fmbrof.
Eftrnitas. deconfecr. diftinB.4.
Auguftinut.

dj Et dixit Vominus.de confe. diB.
z.AuguBinus.

Etbocattendendum.de conf.dift-
l.AuguBinus.

Et boe diximus. 16. qnxftione  7.
0 rige n.

Etboc quoque.tf.quatB.Z.
lulius Vapa.

Etiam coftde.\.q.l.Auguft.
Etiurabunt.iz.q .i.Hieron.
Etpurgabit.dift. po.Hieron.

El qui emendat.dift.  41, Augnft.
Et quia aliquos.z7,q.i Greg.

Et ftadtempus.il. q.  3. AuguB.

Etftilla.\.q.7. Gelafitis.

Et fi iUi.lz.quneftio.'^..Totetanum
concil.iii).

Etfiludteornm.diftinB.^4. Tole-
tan.conc.xij.

Et ft non frequeniius .de conf.dift.

z.Vabian.Vapa.

Et facrorum.il .q.~. Greg.
EifanBa.de conf.dift. z. AuguB.
Ettemporis.l6.q.i.Greg.
Etyenit.de pan.dift.i- Hieron.

« Eum qui affeuerat. diftinB. S  o.
Codex.

Eum qui.7-q.l.Greg.
Eunuchu5.dift.tf. Canon. ApoB.

Euphemium.z.q.).Greg.

^ Exantiquis.dift.  ?4- Gelaftus.
ExauBontate.\6.q.  I. Gregorius,

Ex catholica,\.q.\.^u-guft.
ExceUentiffmw.ll. quxft.3.7Sl]co-
Uw 7 ?apa.

Escommunicati  .9 .q.\.Valea.
Excomniunicato*.ij. quxft. 3. Ca.
Lixtus Papa.

Excommunicatorum. 13 . quxf{.3.
Vrbanus ij.

Exemplum Domini.n, queeflio.l.
Auguftinu*.

Ex  es quodprohibet,lf.quxftio .3.
Digefli*.

Ex epiftota.diftinBion- 13.Hijfal.
concil.ij.

Exhis autem.t2.q.r.Can.Agoft.
Ex hinc iam. de confecr. diftin B.
4.ftaban.

flsijiimant q*tdam.ll.qu«Bio. 3 -

H’eronymW.

ExiguntCAufe.X,q.y.Lto^

Ex merita.6-q.i- Mterus Papa.
Ex multis temporibus. J. qu#ft. 3.
Alexand-ij.

Exorcijla. diftinBione  23. Carth.
concil.iiij.

Exp«nnentibu*. fo. dittinBione
Carth.cone.

Expedit.n.q.l. Proffer.
Experientix.  11.7.!. Pelag.

Exprtemifjis.dijt.5o. Gratian.
Bxquo inftituta. de confecr. difl.
iuguftinus.

Extra cathsltcam.l. q.l. ^iuguft.
Estra confcientiam.diftinB. 6 4.
Innoc. Papa.

Extrapromnciani:fq .6. Gratian.
Extraneo clcrico.diflinB. jl.Chal
ced.conc.

Extraordinaria.3f .qu*ft, i.&  3.
Vrban.tj.

V

F Miathomo.11. q. z.Auguft.

Eacientis.dift.26.han.y1i)].
Vadim, depan.difl.i. Proffer,
TaBu*. 7-q.t. Cjprianm.

FaBa jkbditorutn.e). qmeft-l • An-
termPapa.

Tabhe funt.difl. q.IfidorHS.
Eacultatee.r$.q.i.Gclaf. Papa.
Falfiu potnitentias. de pan. dift-3 •
Gregonus Vij.

Fatendnm eft.llq.2..Augnft‘

^ Felix epifcopu*\lfq.  7. Carthag.
cone.)].

Felix epifcopus.l6.qnaft.l. Carth.
conc.ij.

Temin#.] o.q. f-lfidor.
Feminas.dlft.  81. Spridit* Papa.
Ferrum de terra.difl.  50. Gregor.
Ferturftmuniaca.l.f. I- Gregor.
f FiBa obarita*. de panit. diftin.
i-^imbrofiu*.

Bdeli*fcmina. jz. qu#flione 71

per ordinem Alphabeti.

Ehberit. concilium. Fur autem.J4.q. 6. Rieronpm.

FideliorfaBus.difl.  50. Ambro f.

Fieripotefl .31 .q .7  ■ Augufl.

Viliji Del. de confdift,4. Augufl.
FiftMmveflrum.l.q.\. Greg.
Filtu* velnepotibus.\6.q 7. cone.
To/etan. is.

Firma autefn.io.qiueftione  I. Pis¬
na fynod.

Firmum Dei.de pan. diflinttio.l.

Htcronpmus.

Firmi fime.l  < 7.1  .Auguft.

Firm ifftme. 1 7 . q.  1 . Angitft.
Firmiftinte.de confecr. diBinB-a-
eAugufHnuse

■ Fixum abhfnc.\i.quafl.  3 . Hiflni-
Len je cone.

I' Flagi tia.30.tj,. -J.^iuguft.
Fleatpro te. de pan. diJlinSUon.l.
Ambropus.

Florentinum archidiaionum. dift.
83.Gregorin*.

* rortealifuis.  14. qu#ft. f Au-
guflinui.

Fortedicas. de confecr. diftintt. 1.
v/ imbroftus.

Torte in pogubo.  23 , qu/eftione  4.
Auguftinm.

forte nata.de panit. difiinBion.l.

' Migufiinus.

Fornicariornnib.difl.ZZ.^iugufl.
Fortitudo.i 3 7.3. Ambroftus.
^Frater & coeptfcopus.  17. q.  4.
Gelafiu*.

Fraternofier.\6-q.l. Greg.

Frater vefler.ditt.3 o.Codex.
Jjratris &• coeptfcopi.  II. quafl.  I.
Gregorin*.

Fratrem noftrum.dift.  8č>. Greg.
Fratres nofiroi. de pan. difiinc.f.
Innocent.ij.

Fratra non folum .33. qnafiio.  4.
^imbrofius.

Fratres quos-9. quxflione  3. Six-
tw P’dpa ij.

Fraternitai.il. q.i.Gregor.
Fraternitati*.diftmBio 'fi^.Pela-

gius Papa.

Fraternitati* -vedra. 3 6. ju.cflio.
jo. Gregorm.

Fraternitatem tuam, diftinB.  71 .
Gregorin*.

Fraternitatem tuam. diflinB.So.
Gregorin*.

Fraternitatem -veflram. diflinB,
f^.Gregortu*.

Fretjitent .dift T  4- Gelaftus.
Frigentiuf.l6.q. 7. Gelufin*.
Frufha. dift.  8 • Auguflinu*.

4[ Fucare.de confdifl.  J. Angu.fl.
Fuerunt autent.dift.7 dftdoru* .
Tugiuui. \2.q. i. .Agathenfe cone,
Fmtfemper 9 q fAthd.Patriar.

H

Fures.l].q.z.Moguntinenf. cone.
Futuram.11. q.\Jiielchiades Pap.
G

G Eneralis.dift.f^.Gdaftu*.

Generali, if .p.l.Hadr-pap,
Generalia concilia. diftmBio.  17»
Gratianu1.

Generaliter etiam. diftinBio. Zl.
Gratianu*.

Generaliter fancimu*.i6 .quteft.l.
Codex-

Genuit lofeph-IJ -juteftio .l.Hic -
vonjmus.

Gefla quee n0bis.difl.7tf-. Gregor.
Gtoriaepifcopi.li.efUteft.l.Bie-
ronymu*.

^ Gonfaldu*.\~.q. l. Gratian.

^ Gratiaftnon gratfs.  I. quxft.  I.
I ( o Papa.

Gratia quxpcr Chriftum. de  COB-
fcc.dift.tf.Augud.
Gratiam.\.q.\.^ m hroftu*.

Graue non.37.q-9 .Innoc.

Graue fatis.li-q-3.Greg.
Gregorin*.q-  9 . ExpontificalL
Gulifarius.13.quattionesf.SU-
ueriu* Papa.

H

Abeo librum-diftin.\6. Pe¬
tru* eptfcapu* Tficomed.
Habet hocproprittm. i.quaftio.f.
Gregonus.

Flabemus. 11-q.l.Hierony m.
Habeutforfttan.l3.qtiajl.l,Ana-
flaftu* Papa.
Habuiffcte.difl.33.Greg.

Habebat dominus .\i.q.l.Aug.
Rahitadimimeratione.i.q. 6.C0-
dex Tbeod.

Habetur quoque.3.q.9.'DAmafut.

Habcatur femel.difl.li-PiicanHm
concilium.

Rac čonfona.if q.l. Gregorin*.
Racratione.3i.q. \doan.Chryfofi.
Hadrtanus papa.diftintt.63.OBa,
ua fynod.

Hadrianns. difl. 63. Exfift.ecclef.
Hanc confnetudinem. lo.q-l.Ca-
mafii* "Papa.

Hanc ergo. 17. q. 4..Greg.

Hanc regu-tam.l.q.i.Leo.

Hanc focietatem.de pcen.ditttn.tf .
Gratianu*.

Hiec autem firipfimus. dift. 30.
Gangrenfe cone.

Hac aiitemyerba.de pan.diftinc.
I .Digeftis.

Hac autem vita.13.q.4. Gregor.

Hdc de charitate. de ganit- diftin.
3. Gratianu*.

Htec de ordjnandi*. diftinBione
81. Gratianu*.

V  2

Hxc tftftdes '24.7.1 Hieronpmus.
Hxchutus placitt.\z.q.z llerden.
cone.

Hxc imago-H q■ j-Huguflinus.
Boce qux de pnnilegUsz dift .  5.
Gratianus.

Ha c falu&riter.$  5.9.8 ■ Gregor, in

regefto.

Hac fiiippe. 3. 9. 6.1oannesPap.
Hxrefts .z 4.q./yHieronjnim .
Hxreticus.Z4.q 3-/tnguflinuf.
Hareticicum afide.z  4.7.1. Inno-
ttntms Papa.

Harcticinon.de p cen. dift. 4. Hier.
Hterer0.z7.q-i- Inna c. Papa.

<[ Hic ergo.de confec. dlftinEi. I.
Clemtns.

Hi de quibus.de confec. diftinEl.4.
Leo 'Papa.

Hi duo jotummodo.de confecr.di-
ftinfi.l.Leo ix.

Hiergo.  27.7.1. Tiburienfe cone.
Hinc conftderandum.cliftinSi. 64.
Gratianus.

Hinc efletiam.lč.f.i. Gregorini.
Hinc etenim.diftinSl.  49. Greg.
Hi fiei arbores diftinfi.jO.TSlico-
taus Papa.

Hi qui altario dijlinc.fo. Ilerden-
j'e cone.

Hi qui altario. V), fiueft.  8 . ller-
denfe cone.

Hi fui baptijmum.l.f .l.Leo.

Hi fui de paginis. 26. fuceft. z.
^tuguftinus.

Hi qui epifcopos.  3. 9«^. 4. ^[ e _
xander tj.

Hi qui in furtis. 24. q. 6.Greg.
Hi qui in ecclefia.n.q.yCyprian.
Hi qui intrant. de confec. difi. z.

Toletanum cone. j.

Hiqut matrimoniiim.  ji. qu/efi.
7.1 'Jjcolaus.

Hi fiiipofl janflum.dtfiincl.qo.
v.Irelatenje conc.ij.

Hi quife carnati.difl. 7 y Prelat,
conc.ij.

Hi quofcumque.  1. q. Hieronv.

His d quibtis.zfqinefl.8,Toleta _

nnm conc.\ j.

His breuiter.de pan. diflinci.  I.

j Gratianus .« >

His lgitur. diftinB.zr.lftdorus.
His qui in temporenecefiitatis.26.

q.6Leo e pije o bus.

His fui diuerforum.l6.q. 7-Lao-
di.cone.

His temporibus.dift.77 . Gratian.
Hiftonap^ .q.%.7gicotaus.

Hi vero qui  '»xsi-e.i-.j2. q.7.'Greg.
Hi vero baretki. de confe. dift. 4.
Gregrnus.

^ Hocadnos. diftinfi.qy. Greg.

CanonesDecreti

Hoc capitulo.dift.  97. Gratianus•
Hoc efi quod dicirmis.de confecr.

dift .z .HugufHnus .

Hoc etiamplaciut .1 ,quaft.6. Car~
thdg.conc.iiij.

Hoc habet.dft. 46. Gregorine.

Hoc ipfimpyq.z.Iftdorus.

/Hoc ne'quaquam. 7 .q.\.liHgenius
Hoftienfts epifcoptis.
Hocnobis.de ptSn.diftinc.4.Grcg.
Hoc quoque de confec. dift. 1 .Šo¬
fer Vapa.

Hoc faeramentum. de confec. dift.
z.Auguft.

Hoc ftnšum.tjz. quxft_,2. Toleta¬
num conc.it/.

Hocfttin iudicio. 16.quasi.7-  0 -
Slauajfnod.

Hocfolum.^.q.q.Hieronymus.
Hoc tantnm.  18. q. z. Toletanum
conc.iiij.

Hoc tamen.  23. fuaft.  5. -Augu-
flinur.

Hoc reftrx.difi.u Leo Papa.

Hoc ridetur.zz.q. ‘j.^iugufhn.
Hom o Chrifttaniti.  40. difIinfl.\Q.

Cbryfofiomm.

Hbmi nidjfuafi. 4. Gregor.
Homines.zz.q.z. Huguftinur.
Homicidium de pan. diflinci .1.
s iugufiinus.

Hornicidiortim.de pan.diflinSi .  I.
^iugufiinus.

Homicidas.  23. 9. 3. Hieronvmus .
Honcflum. zz. q.  5. Cornel.Vapa.
Honoraius .dift .T^-Cregorius .
Honorantnr.qz.q.Z. \Ambroftus.
Horrendus.]z.qtuefi. q. -Ambrof.
Hortamur.^.q.f. Pelagius.

Hort amur.difl  -71. - 1 Ugufiintis .
Hort atu. žl,.q.%.-AlcuinM.
Hofpitalitas vero.difi.  85. Gratia.
Hoftntalem.difl 42.Gratia.
Hoftitiolum difi .31 Micron.

^ Huic jili. dicl  17 .Daiiiaf Papa.
Huiufnodf beneficij .10. qutefi. z.
Codex.

Hitim objeruantia difi. 76.Leo
Papa.

Hiimannm genus dift -l.Grati.t.
Humana. 22. q.s.Gregor.

I -Acobus frater. de conf. difi.  I.
Sexta fynod.

lam it a q ne. t.p.a.Hitgiifl.
h\mnunc.z 8 .q.\.j 4 ugKfl.
lam vero igq.6.Greg.

8 Ibiaduhati.n,q.i.Gregor.
Ibifemper .3 .q.6.Vabia. Pap.
Idcirco frater, de pan. difi.  7.
-A Hgufitrtus.

Id conftituimus .\7.q11xfl.  4 .-d:i-
relianen.concit.].

Ideo diuina. Z 4 j . ^dugtift,
ideo buicftncla . z■ qupfi. 6.1>iliut
Pap.

Ideo psrmittenie.  2J. qureft.  1 .Leo
Pap.iiij.

Ideo prohibetur.difi.n Ifidor.
id6ioUtrid.z8.q.$.-4ugufl.

Id Jemper de confec. dift .4-Gerun-
denf.conc.

leiunium .difi  .7 6 ■ Calixt.Pap.
lemnium quani.dift.76. Hieron,
lziumu.de conjecrat.difl.f Mel-
dnad.Vap.

leiunium.de conf.dift.'/. -4ugufl.
leiunia. de conf. dijt.  3. Ex difiis
fancli -Afjollonij.

Ieiunia.de conjzdift. f.Euftb. Pap.
leJus.dtB.qo. Hieron.

4  lgitur cum Jjpe.Z] q.8.Leo iiij.
Ighurgenus.zt>.q.yfjr 4.^iug.
lgitur poflJaneta, difi.'76. Leo
Pap.

Ig it h  t\je cundum ftntlorum. iq.
q.z.Lco.

lgnis fuccenfus.de pan.di.f -Aug.
lgnorantia.dt.fi'. T ulit .ume- iiij.

^ In potefiatis.de pan. difiinSi.l.
^ imbr■

z/ lila anirna. de pan. difiinff. z.

. -Ambr.

lila auiern .difi .12 ..Augnfl.
lila cauenda.lyq.\.-4nibrof.
lila prapoftoru>n.u.qp. Gregor,
lihea:item.^2.q.q.Leo Papa.

lUegtadiumrzpf.^.Hugufl.

lile panitemiim . de 'pan. dift.  3.
Smaragdus.

lile pro cutduLio. difi ’ .^j.Hlnackt.
lllequizz.q.q.^iugiift.

Ule rex -de pan .difi .3. -Ambrof
lili autem.lz.f.i.Profper.
lili offerunt.Uf.l.Hieron.
lili'qui ant.  5.9.5". TMfeb.Pap.
lili fuiiUa. (>.q \.labia.Vap.
lili qni peregri nori 24. q.y1Qcol.
lili teratos. dift.  3 6.Gelaf.Pap,
lUos planetarios.z6.q.z.Htugufl .
lllud ant etn. dift z 30 .Gratia.

Ilhtd autem.difi- 40 . -Ambrofi
1 Hud autem. difi- rjp Gregor,
lllud autem.difi-9 6 .Gratia.
lllud autem. 1  o- q. \ . Marcel. Pap.

lllud breuitcr.difi.  12. Hieron .  _
llluddiuini-7 q.\. ToUt.conc.z).
lili id etiam.iyq z.Gclaf.Pap.
lllud etiam- 2J- f^lnnocent.
lllud etiam  30.9.3. Tnburknf.
cone.

lllud generaliter .difti 9  4
cone  j.

tilu d i ‘nferendun. 8. q.l. Hieron.
Pia.I ni ignit■■■'d:rte. Io. q. 3 .Pclag,
lllud n01.difl.77.Cki, ut  -1  ’• p  •

lllud

ittndperfcru.tari.dg ctnfec.difl.  4

AHgufhnu. r.

iUudpUne.u.q.g.AHgufi.
itt.id qujdem.8.q.z.Greg.
illnd quod.  12. q.i. Innoc.j.
tli ud quod.z6.q.z.A ugufl.
illudquoque. difiinEtivne  50. Sy-
rictus Vapa.

Illud quoque. difiinSl.  71. la.nu.-t-
ruta epifcop.

illud quoque.Z\.q.\. Greg.
illudrclatum.l^.q.\. Vigefl.
illud facramcnt um.  3 <j.q.6. Grdo
figman.

illud Janc.difi.80.Leo Vapa.
illudJanc.zg..q.j.Leo "Papa.
illud fiatuendum.difiinSi.zj.Car
thag.conc.

illudHatuendum.\6.q. 6. Gela/l
illudJuperfiuum.diFi.9’) .lnnoc.
illud tevoiu»ius.\o.q.J. Vetag.
illud vero.\.q.6.Canhag.cenc.y.
iUudvero.fi,q.\. in concilio apud
Althstum.

illud -vero.de pan .difi. J. Ambrof.
^ imitare Vetrum.6. quteFlione 1.
imbrofitis.

immolans  .14. q  .5. -dugufl.
in pcenitemia.de panit.difiinSl.5.
Gratianus.

imperium veflrum. difiinSl.  lo.
2 gjcol. Vapa.

imperiali.  2j\ qu<eflione  2. Greg.
in regtflo.

impcratures .difi 9. A ugufl.
imperatores.u.q .3 „ 4 uguf{.
imporluka. depan.difiinSl.l.Hie
ranvmus.

Jmpudicas zy.q.t.Tribur. c*nc.
<[ln aShone. de panit. difltnfl.l.
Augufiinus.

in adolefcentia.JJ ,q.z. Leo Vaba.
in ahari.de čonJtc.difiinSi.Z. Vr¬
bicam cone.

in antiquis.iz.q z.Ioan. Vapa  j.
inanis eFl.depceu.it diflinction .3.
^ luguFlinus .

in ap.btis .7 q.l. Hieronyn:tis.
in baptiimate.de cunje. difi.4.. Mo
gunt.eonc.

in caluem. de con ecr. dijiincl.z.
Ambrolus.

in canonicis .difi.  19 ■ Atipufi.
in cano7iibus.i6.tf  1. 'šjmmachus
in fjnod v) i{pm.
inca.ntcfunt.zi q  2. Greg.
in ca cchifmrj.de conj.d:f{.^. Igi -
n us Vapa.

.incajjum.de potn.difi  3. Greg.
in c.tpitc qu.v.lr agefimat ■ difi-  5 0 --
iAgitljenfe cu.ic.

i»Cifi„v/i.i} q ‘j Turotičf.coc.iv,.
ince/iuoli. <?. 8 . Atu - Lar.ej.coc.

J  * J J A

per ordinem Alphabeti.

in canadommi-de conf.difi.z.So- iniufiumvidctur.tz. q.z. Vran-

ter Vapa .

in Chrijlo pater, de conf. difiinSl.
z.Htlarius.

in Cbriflo Jemel. de confe.difi.  2.
Ambrof us.

in c Lericornm.il. queefl .l.Hadria-
nus Vapa.

incom7m1tabilis.zz.qHteFi.Of. To-
letanum conc.vtij.
in coniugio.jz.q.\.Hieronym.
in copufatione.jf,q.z. Grj.huor-
macien.conc.

in crimina/ib.f.q.  3. Hadr.Vapa.
in cunFHs.ll q.3.Greg.
tn decima aSUone \8.q.z. Hifba,
LenJ-conc. *

indicas.j.q. 9 .-Hjcol.Vapa.
indteatum eFl.diFi.8g. Greg.
in dtc.de etnf.difi.j. Greg -vij .
indignunt.difi.-j8. Greg.
indigne  12 q.z. Symmachus in fy-
nodo Jexta.

\ndignantur.jz.q. 6-Augufi.
in dolo.zz,q.z.Auguft.
in dominicts diebus. 9-q. z. TSJan-
netenfe cone.

in domo patris. de p cen. difiinclio-
ne g.Augufiin.
in duab.zi.q.  1. Gratian.
induciie.j.q.j.Eleuther.Vapa.
inducite.j q.J.DamaJhs.
in ea jynod«,difi. lco. Greti,
inebriauet unt Lot.vj q.  1. Aug.
in eccltfia.\.q.\.Leo.
in ecclefia.de conjccr.diflinflio.1.
Auguftinus .

in ecclefiaftico.  13. queefliont  2.

Tnbur. cone.
in eo .32.^4 Hicronym.
in eum,qui.\ q.\. Digcfi./ib.J.
injans . :o o.  1. Theodor-tn panit.
infamis perjona.  3. <7 7. Komana
Jynod .in capitular. Haari.
infames.j.q ■j.DigeFt.
inf ames.6 q.\. Suphan.
injerior Jeder. diFimSiione zt.T^i-
c o la us Vapa.

inferioruni. difi. 86- Leo epifcop.
infideles.  23. q. ^.Augufl.
in Galharutn.rl q.i, Greg.
ingrautb.J.q.  7. Greg
in h h reb.difl.U. Augufi.
in tile Jacrammta.de confecr.difi.
2. -irnbroJiHs ..

tn illls vero. dt&inShone  80. Sie¬
mens 'Vapa-

in tflis tentporalt bus .dflinEitone
4. hegnFti nus.
in iejdrum.'. i q.z. 1 ugufl.
in.qm n cfi jz.q.6. Auguft.
imufin.it indic tuni.  11 quatfi.j.
laHMfu  Vapa.

fiacum cone.
in leElum.jif. quafl.  I. & z. Tri-
bur.conc.

in legib ,iz.q.z.Eufeb.Vapa.
in libro.z q.$.Greg.
in točo. 5.^.4. Tolet. conc.x j.
in mali$.zr.q.\.\fidor.
in mandatis.diFl.  43. element,
in memoriam.difiinStionet^.Ca-
pit. C aro li¬
hi necefptate. de confecr. difiinSl.

Af.Augufliniis.
in>to»em.zz.q.$. Ambrofltts.
in nona alhone. 16. quiefi.q.Hi-
ffal.conc.ij.  •

in nouo teflamento. difiinctiofie
Zi.Anaclet.

in nono teflamento. 22. qucefiio. I.
■^uguFtinus.

i nnouamus.difl.6o . lnnoc.p.
in nomine domini.difiinSl. ij ."Ni
col-Vapa o.

in nomine patris.Littera. formata,
in nullo loco.l8.qu<eflione  2. Gre
gtr.inreg.

inolita  .11. q.\.Milewt. cone.
in omni.zi. q.Ambrofi.tif.
in omnibus, difiinchone  81. Jepti -
ma fynod.

in tnnnibus.de confe.difi.  3. Capi -
tul.lih. j. I

in oratorio. difi. J\.?..^iugufl.
in ordinativne.difiinfi.6l. Ex re-
gul.B.Bene.

in pomitentia, de pen. difiinSl-S •
Gratianus.

inparochia.i6.q.l. Telag.Vapa.
in prsejenti.  13 q. z.Hieron.
in prim is z.q  .1 .Greg.
in qualibet duhate.zj q-  8  .Codex
L heodofanus.

inqiiit Apoftolus de confec.difi-
z.Augufimut.
in quib.ZZ q.Z.Auouf{.
in quib de cunje.difi. z.Leo.

in Jabbato.de confecr.difi-  4 • Ca-
ptt.lib. 6.

in faceerdotibus.difiinSl Cl.Hor-
mjda Vapa.

in faeramento. de conf.diflinEi.z.
Čarih.cone.iij.

in Jacramcntorum.de confcc difl-
z.Alexand.

in fteris  1 6.q t.Anaflaf.
injULcibus. de panit. difiinSl J.
Ambrofius.

in fitnHa Hpmana.difiinSiio. 9 2.
Gregonus.

in fanEla hac ApoFlolica.de confe
difi.lSixtus Vapa.
in fanSia Tjicana. z q. j.Itil.Vstp.
inJcnptu.u.uifi. c6.1 f col 'Pap •

* i.

infcripturls .7..q.l.V.ufel.
in Jcripturis.8.q.i. Greg.
in Jede.ijq.i.Eu!tb. Tapa.
in ftngufu .difi 77-Zo%im.
in fingutis.dift&6' Ambrof.
in Jynodo.dift.6l, Leo Tapa.
inJynodo.de conjidift.  4. Zaclr.
injolhumeft. ll.q.z.Codex.
inflitutum eft.Z7-q.i.Aug.
infiituttonis.iJ.q.i. Greg.
infiitutio miffarnm. de conf. difi.

l.GerundenJe cone.
iniantum.dtft.il.TJtatl. Tapa.
rntantum hominum. de pomit.di-
fUnSi.j.Augufl.
intogrttas ■ JZ.q.l.Ambroftus ■
in t elligi .16.7.1. Augufi.
inter enter a..  10. q.  3. Tolet.coc.yij.
in ter cectera. 11.7. 4. Auguft.
interdixit-dift.il. TJioen. cone.
interdicimus.\6.q.l. Calixtus 'tj.
JnterfeSlores .jj.q.i .TJicol.Tapa.
inter hxc.jj.q.i. TJicol. Tapa.
inter btec.de pan.dift.z. Greg.
viter betehireum. depeenit. dtft.J.
Adamant.

inter ktec btrcum.de paniten.dift.
j. ljychius.

inter hxrejim.isj.q J. Hieron.
inter mtmoratos.\6. quxft.J. In -
noeent.Tapa.

inter mi ttentes.de petn.dift.sj. Tau
lus ^fpoflotus.
inter nor. dift.6j.Leo iiij.
inter quereUs.il. 7.4. Greg.
interrogo. l.q.\. Auguft.
tnterrog.itum eft. 1. 7. 15. Salegu-
fian.eonc.

interueniente.il. 7.7. Auguft.
inter verba 11.q.J.Greg.
intra catholt cam.l.q. A ugufl,
in tuislittem.7-q. z. Atex.ij.
in nenditionibtis.ij • quxft-  4* M-
ga.th.conc.

inuent aeft.17.7.1. Orl gen.
inuenimus. de conjecr. diftinSlio.
I. Velagtus ij.

inuentum efi.16. quxft.  7, Cabi-
lon.cenc.tj.

in veteri tege.difiinSt.77. Tolet*-
num conc.iiij.

inuitat dominus.de conj.dlftin.i.

Auguftinv.s.
inuito yero.Gr.tt.

In vnaautem.difi. ioi. Granati.
inMtiledifi.88.Greg.

® loannes ChryJoftamus. diftmSl.

70.Martin.Tapa j.
t; Ipfapietas.11. y.y. Auguft.
ipfe  Ugandi.u.q.i.Gregor.

jppapofioti.i,q. 7 . 7 abian.

iojijaeerdotei. i.q.i.Greg.
ipftfunt canones. 9.7-1. G daj.Ta.

Canones Decreti

^ IraJxpe-U.q.J.Ambrof.
irretigiojiim.dift.%7. Gdaftuf.
irretigiofa.de conjec.dtfi.j. Tote-
tanum cone.ti/,
irrifor efl.de pan.dift.j.lf.dor.
brritatnejfe.j. q. 6.felix Tapa  j.
irritam ejje.ll. quxft.J. Cartbag.
conctl. tUj.

^ Isautem l-i.q.i.Auguft.

Ijmacl .difi .sfi .Uuiuft.

Is qui potnitentiam. 16. quxft. 6.

Carthagin. conc.iiij.

Is qui non habet.diflinSf.J 4. To-
leta.conck.).

tfie Abrahx.jl.q.  4. Auguft.
ifttid efl.ll.q.l.Greg.

^ Ita corporis.\l.q.j.2iicot. Tapa.
itadtligere.jo.q.j. Tfttcal.Vapa.
ita dominus. dtft. 19. Leo Tapa  j.
ita er go. il.q.l. Augufi.
ita fit yerbum.i.q. 1. Auguft.
ita ne.Jz.q.J.Auguftinns.
itanos Scyllacenorum. 17. quxfl.
z.Gelafius.

ita plane.ij.q.tj. Augufi.
itaque cenfuimns. 1 4. quxfiio. J.
Agathen.conc.

item aduerfus .difi.\j. Gratian.
it cm/at ci. difi. 6 1. Gratian.
item ex monachxli.diftinElion.j8.
Gratianus-

item qut ecclepafticis. diftinSlio.

J 9. Gratianus.

item qui in agritudinc. diftinSl.
•J7 .Gratianus.

iteratur quotidie.de conf.diftin-
Siio.i.VaJchaJ.

^ iubemus A.ql.Codex lib.9.
iubemus eos qui. 16 .q.J.Codex.
iubemus.de conjecrat. diftinSl.  n.

Lucius Tapa.
ludas  .17. q.y.GeUftus.
Iudaspcenituit.de pan. difi.  I. lo¬
annes Chrjfoftonms.
iudex criminojum.z.qutzfi. 1.Con
fiant. Imperator.
iudex noneft.il.q-J. Hierony.
Indici baptiiati.i quiefl.sj. Tole-
tan.concil.iij .

Iudiei i8.qx.Tolet.conc. iiij.

IudXI quorum. de conje. difiinSl.

sJ.Ugatben.conc.
ludieorum l8.q.i.Tolet. cone.
iudicare.il. q.J. Gregor,
iudicantem.jo. q. J. Eteutherius■
iudices aute.\l.q.  1. 7Jicxn. cone.
tudices inqtsit.\.q.\.Uteronymus.
iudicet ille.i q. 7. c /imbrofius.
iudicet Jeipjum. de pontitcnt.dift,
1 Auguftinus.

iudicium yero.6.q. J. Gratianus.
Iulianus.il q.j.Ambroftus.
tHrametiti.il. q, j.Chromatius.

iurauit Dauid.  ij. quxJ?tone  4»

Auguftinus.

Iuratos.17. q.b.Vrban. ij.
lus generale, d ft.l.IJtdortJf.

Itss autem.difi.i.IJidorus.
lus natitrale.dift.i.lfidorus •
lus ciuile.difl.l.lfidorusi
lus genuttm.difi.l.lftdorus.
lus militare.diftl.lftdorus.
lus publicum.dift.l.lftdorus.
lus OuiritHm.dift.l.lfidoruti.
lus autem.difl .7 .Gratianus.
luftitia .ij.q .i.Gregorius.
luftum efthelltfm.zj quxfi.1. Ift-
dorus.

luftum eftprincipem. diftinSl. 9.
Ifidorus.

luftum eft yt qui . 1? • f • ? Xali\tus.
luueculas.zo. q.\.Greg. inregefi,
luxta Chatcedonefir.yslexand. tj.
Iux'ta JanSiorii. diS.91. Muacle-
tus dr Zachartaspapa.

L

L afchrymx.de pan.diftinSl.l.
aimbrofttu.

Laki in accufatione.2.q.y. Ani-
cletus.

Laici  vct*ž nutto modo.diftinSl.6j.
Gratia.

Laici presbyteros. \b.q-7 -Moguti-
nen. cone.

Laici qui.dift.JJ. Innoc-i.

Laiconon licet z q-7.Marcel.pa.
Laicos non accufare.l.q.7. Eajcb.
Laicis quamuis 16. q. j.Eulaltus
epifcopus.

LatarUtmefton.l .q.y .Greg.

Lator prxjentiu.dtfl.JJ. Stepban.
Lator prijentiuiu  1 6.q.j.Gregor.
Latorem prxj'entium\.q. I. Greg.
Latorem prxjenuum.jj. q.l. Tft-
colaus papa.

Lauamini de poen.dift.j. Gregor.
^ LeSlor cum ordinatur. diftt IJ.
Carthagin.cone.

LeSlor p iidusm. dft.  34. Marti-
nus Brachar.

LcSlores cum ad annos, difi.  3».
Carthagin.cone.

LeSlis Jagacitatls.difi.7J.Le0 iiij.
Legttaur ,i\. q.i.Gdapus papa.
Legant epijcopi. dtfitnci.  37. Hit.
ronymus.

Legeimperatorum.diftinSlio.  io«
Tfjtcolaus papa.
LegeIulia.i.q.i.Digcft.lib.J.
Legemqux pufttmus. diftinSl. JJ-
Gregor.

Legcs ecctefix.J.quxft.6.Anacle-
tus papa.

Legi eptflolam.l6.q.l.Auguft.
Legi Syromaflen.lJ.qu{fi.8 Hie-
ronymus.

legitur

i r

Ugitur quod betam, dlflincl.  81.
Gregor.

tegimtu aliqtM.dift.tf. Mmbro.

Itgmutde leato.dift.)j.Eaban.

Legimm irt Efaia.diftin. 93. Hit¬
ro nymm.

hegimus qnofdcim.de confe.difl.5 .
Hiennvmu!.

Legam ecclefisfticarum.Z.qufft.l.

Htncmarus ex cone af ud Meda.r.

Lex continent1x.difl.31.Leo papa.

Lex diuina. tj. o u a ji. 2. Benedik
Bmpapa.

Lex eft.dtfl.l.lftdorut.

Lex efi.t.lftdorus.

Lex xterna.x3.1j .5.MugujUnus.

L ex i Ua.  17. q.  2 . Gelafim papa .

Im iUa 3<S.q.l.Gclafim.

^ Libcnter ignofco.de poln.  </(77.1.
^imbroftus.

Liberorum.)t.q.a,.Hieronymus.

Viher ti. difiinB.  87. Toletanum.
conc.iiij.

Liberi

Vtberti ecclcjix.lt. q.z. Tolttani*
conc.it j.

Liberti.lt. quxfi. 1. Toletanum
conc.iiij .

Vibertos .dift .8j .Mgathenfe cone.

Vtcet alijmd.  1 6. quxfi.  2. Mnt-
broftus-

Vtcet ergo.8 .q.l.Hieronymus.

Vtcet m regulis  l< 0.9.3.Gelajius.

Luet nonnunquxm■ difiinB. 45 ■
Leo papa.

Vtcet omnibus, difiinB.  87. Ge~
laftus.

Licet plerumque.dftinfi.  4J.Gre
gor-utj.

Liceat appellatori.  2. quxflion.6.
Tabianm.

Liceat etiam.t q.6. Vabiaw.es.

Ličite dirnittitur.3z.cji.fft. j Mu-
guftinm.

Vigna ecclejix.de confe. diftin.B.l.
Hyginus papa.

Viqitido.de confe.difiinB.  i. Mu-
guftinus.

Vu1g10ft1s.dtfl.90.Graua.nus.

Literat charitatis. dift. 63. 'Pela-
giuspapa.

Litteris yeftris.de confe.diftinB-3-
Fa.bian.papa.

^ Loca yero in quibus. difiinB.
80 Gratia.

Loči nojlri.tffl 9.Slephanmy .

Locutio diuinctrnm.dtB .38•

Longinquttate.  12. ‘j-  2. Poleta.
conc.y).

LoqMtur Bominus-l/f-f- t.Cy-
prianus.

Lofharius,)l.q.z.T^tcolauf.

\LugduninJJ . y.q.i.F L papa.

pef ordlnem Alphabeti.

M

Luminofo.lS q.z.Gregorius
Luxuriam factt.d1fl.31.Vro/fer.
Luxuriofares.dift.  3} . Hieronynt.
M

Mgnus epifcopus. dift.  54 -
Carthagin.conc.).
Magnapietas.de pxn.diB-i.Mugi
Magnum quidem.  11-. qnxftion- I.
Mmbrofius.

Magna fapientix.tt.q-4.Mug.
Magis.3Z,q .5 . Mugufi.

Maiores .16-q.J.Mug.

Maiores.24.9.1.Gelafiuft
Maiorum quiJfixm.z.q.j.Zcphe-
rinus papa.

Mala confuetudo.diftinSl.B.lslico-

laus papa.

Maledtcam.i q.i.Hieronymus.
Malt funt.'-3 9.4.Mugufi.
Manctpia Chnftiana.1l1JlinB.54.
Gregorins-

Mandamus. 19 .9.3 .Vrb anus ij.
Mandaftis.z.q.5.Sixtus papa iij,  ’
Manet ergo.z4.qA.Leo papa.
Manifefia.z.q.l.Mmbrojlus.
Manifefta.  12. q.  II. Matih. Bra-
ehar.in cone.

Manifeftum efl.l.q.\.Leo.
Manifeftum eB.23-q.5.Muguft.
Manus tmp»fitio.l.q.l.Mug.
Manus quoque.de conjec. difl. 3.
Eufebtus papa.

Marcion & Baf.lides.  1. quxfl.\.
Hieron.

Maritum duarum. diftincfie.  33.
Gregorin,s. /

Mater ecclefia. de confecra. dift.
4 Muguftinus.

Matrimonium.%j.q.z.Ifidorut-

Maximianiis dift.Hl.Innocentiuf-
Maximiantu.z3.q.3.MuguftintK.
Madimum quoque.\.q.j.Leo.
f Medicina.de pgn.dift.l.Mmbro.
Medicamentum.de pan.diflA-
Meliore  .27.7.1 .MugujUnus.
Memorfum.14. q.\. Stxtuspapa.
Mennam.z.q.5 Gregorius.
Menfnram xute.de pcen. diftmB.
l.Hieron.

Meretriccs ejf1.3 1 . quxFt. 4.MU-
gufitnus.

Merito quxritur.  1 6. quxfiio.\.
MugujUnus.

Merito.32.9.1 .Mitguftinur .
Metropolitano.diB.63.Leo-).
Metropolitanum.  2. quxfiion.  7.
Gregorius.

MetHcntcs.i 7 q.y.Gelaftu5..

Mihi awem.zz.q. z.utngsft.

Mi les.  23.7.3. Mtsgufiinm.

Militare.  23.7.1. Muguft.

Minjlri altr.ru. atsL.ll. Lucius
papa.

Minftri.ls).quxB  4 .Mrelatenfe.
cone.),

Minftrum.dftinB.Z 3 .Laodicenč

concil.

Miniflrare .26 .qu£ft-6. Mgail.en
fe cone.

Miramur tantum.difi.6l.Leo.
MiraniHr.za,.q.l. 1 iicolaus.

Miratus salde. 93 ' difiinB. Gft-
gorvus.

Mtradum eft.de pan.dft.z. Mng.
Mir or auten.de pan. dftinfi.  r.
Cypnanus.

Miror minus.dift. 5 °-ioannesyiif.

Miror qnomodo.  17. quxflio.  4 -
MugujUnus.

Miferum efi.diB.6\.lnnocenUus.
Mijfas die. de conjecr. dtjhnci.  I.

^Sgathenje c»nc.

Miffarum jolemnia. de cofecrt.

dift.\.Triburienft cone.

^ Mo dir amine.\6 .q.i. Gregor.
Modo quxritttr.35. j^-Grauan.
Moyfes.difi.-j .lf.dorus.
Moyfes.8.q.l Hieronymus.]
Moyfes.iz.q.z.Muguft.
Moilitiis.z\.q.3.Cyfrianus,
Monachus  .vero. dfttnB. 77 > Ge-
lafius papa.

Monachus.16 .q.\.Hieronymus.
Monarhi.).\6.q.\.Mgathen.cont.
Monachi ij. \6.quxfi.i- Tarra-
conen.canc.

Monachi ftbi.de confec.dift.^.Ca-
pitularium liber-
Monacho  .20 ,q. y.Baftlius.
Monacho zj.q,i. Murcl.com.]-
Monachum.  20. q.l. Toletanum
conc.iiij.

Monachum.  20. quxfi.  4- Mga-
thenfe cone.

Monachos quoque. 16. quxBio.X.
Syricius papa.

Monaflerium -16  q. J. Eugenitts
ij.&Leoiiij.

Monafttria l&. q.2. Mrelatenfe >y el
Murelianen.conc.
Monafteria.\% ,q.z.Mgxth.conc.
Monafteriit  ,19.7.3. Gregorij, r*
Monemus.it. q z.Lto iitj.in cone.
Monomae])id.t.q.5.Tyfcolaus pap.
Mos antiquns.dftinB.65.

num conc.ij.

Mos efl.dift.i.lftdorus.

Mos efi.12.q.z.Gregorius.

Mouet te.zi.q.i Mugiftinut.

< Muli er debet  33.7 S-Mmlruf
Muli er quamuii.clifi.z3 .1 artha-
ginenje conc.iiij.

Mulier quamuis.de confe. dtfi-i-
C.irthag.ctitc.iiij..

Mulier qut acctffcrit.ip.quxR.l..
Mugujtinus.

3f +

Mulier

mufterfifide.n.j.  4. ^fuguft.
ntUlierfi juidpiam.fi. juafiio.l.

^Ambrofius.

•muherfifine.fi. j- S’ Excencilio
ttpud Compendium.
tnulierem confiat.fi. juaflione fi
^iuguflinus .

tnulieres. dift.fi. Laodtcen.conc.
mulieres.zj  »4.1. Eugen.Papa.
tnultumftupeo.^.j.š .Leo.
multi bene. de ganit. difiinSlione
z.Gregorius.

multi corrigtmtur.z.jutefHonei.
s.lugufiinus.

multijacerdoter■■ diflinSl.  40./0-
■dn.Chryfoflom.

•multi faculdrium.l. j.l.Greg.
multifine .14.7. 5. Hieronim,
multi funt de conjecr. difiinfl.^,
Telag.Pap.

multif lex.de pan.difl.t. Leo.
multorum auSloritatibus.l. j.i.
Gr ati anus.

multWumrelatione.diflinSlia.lt.

Gregorine.

mnltorumrelatione. zj.jttaflio-

n e Z.Gregorius.

mnltorumrelatione.  37. juafl.6.
j.llexander ij.

multis ab vrbe■ difl .44. Greg.
multls concilt/s,16. jtueflio. l.^ifti
canum cone.

multis denuo. diflinSi.  17. Pela-
gtus Papa ij.

multoc de ecelefi.tfhca. diflinSl.
74. Gregorius.

multee autem operationes.i, a.t.
Uiugufhnks,

multif liciter.l. j.  I. Ta.ra.Jius epL
jcop.Conflan.

mutattones.j.cp.l. slmertis Papa.

K

N ^ibucliodonofer.  23. juafl.
t,.^lHguftinm.

nam jy.it Deo.l6.ij z.^imbro.
namjteUr.diBfi 1. tnnoc.  j.
nam fi confenjerimus. difl.  i 7 .

J tajci de adulterio.diflinclion.^6.
Hieronfmtu.

TSjaum prophetam.depocn.difiinc,

t,.Hieronymus.

<f x\fo amiffo  . ;3-7-4 ^lugufi.
nec alijua.t7.j-1.GeUJ. Vapa,

nec ariificiofo.it j. z. ^lugufl.
nec damnoja.fj.j.z. todex.
nec eatn jtiatn.  33. juafi. z.&  5.
Gregorius.

nec cxtra.fi j.cp.Damafus.
nec emerith.difl.  61. Caleflin.
necfertts.l.j.i.^iuguft.
ncchoc juojue.i^.j.  4 .Lee Pag.
nec illud.jo.j  7 ^SmbroJ.
nec idud.il. j.  5 .^imbrof.

CanoncsDecreti

necis jui imtitus. Vj.jutefiion.l.
jlmbrofius.

nec licuit.difl.17 Greg.al. Velag.
necmirum.z6.j.fi^lugufl.
nec Moyfes.de conjecr. difiinSl.z.

Hieronymtts.
necnouum.S.j.l. Greg.
nccnumerus.io.j.  3. GeUfi
nec jmmjuam.de conjecrat.difi.
4 Cjprianus.

nec juifjuam.lj. juafi.z. Gela-
fius Papa.

necfolo.fi. j.fi^Luguft.
nec fuffi cere.>0 -j.I. Beda.
hcc  vxorem.fi. juiefliotte ^.Tjico
laus Pafa.

neceffeefl.dtfl.zy.Hierenym.
necejfe efi.l. j.l.Greg.
necejje efi.fi j. ^.PjicaLPapa.
neceffeefi.lt juteflto.  4. Teleta,
numconc.

neceffeefl.de confeerat.diflmc.l.
LeoVapa.

neceffarium efl.de confecrat.difl.

4.^ lugufiinus.
necejfarta.l .j.j.G elaf.
necejftria.  n. jUtefl.I. Eugett. ij.
(p 4  Leo iiij.

neceffario-.de confec.difl.z. Ephe-
finumfymbolum.
neforte.de pan.difhi.
ne fiorte.de pan.dift.\.Ofee.
negandaflj.  H- Steph- Papa.
neganda ij ,$.j.il.Codex.
negarenonpofjum. difirnflion.j.
lugufiinus.

negotium.de pcenitent• dtjiinct.fi
Gregorius.

negotiatorem elerieum. difhnSlio.

88 .tiieronymus.
neghgere.z.j.j.EUuther.Vapa.
ntmoadfiacrnm.dtfUnSt.il. Lr-
banut fecundus.

nerho contemnat-ii.juafi.l. loan.

ChryfoSlomus.

nemo bUndtamr.fi. juteftiene  4.

-/ Imbrofiuf■

nemo de annorum. lS. jUtcfltofi-
loannes vij.

nemodeJperandus.de pan. dift.J.
nemo ecclefiam. de conjecr. dtft.l.

^iurelianenf.conc.
nemo epifcopus. 1. j.  1. Confiit.a-
pud lulU.anttceff.
nemo cpifcoporum. n.guaftion.J.
Meld.concil.

nemo iudicabit. p. juaflione^ 3,
Innocentius.

nemo peritorum.u. juafiione fi
lugufiinus.

nemoper ignorantiam. de confec.

difl.l.Clcmins Vapa.
neme p»tefl.\6.j.\. Greg.


nemo pottfl. depanit. difltnSS.  r.

Bmbrofius.

nemo presbyter.diflinSl. 78. Au-
then.de Jan.epiJcopis.
neme jnippe.difi.Ul. Greg.
nemojui rapit.  14. jmafiione J.
HierOnymus.

nemo reSte.diftinStio.8l. Symma-
chus Papa.

nemo tollit. de confeerat. difiinSt.
4. aluguflinus.

nemo vel infbro.de p cenit en. difl.
I .Codex.

nemo vnjuam n. j i. CaiusPap.
nemini ejl.iy.j.-^. TjicoUus.
nemim fraterjuam.l^. jutefl.fi
tulius Papa.

nemtni reguni.i6.j.jSylucffer.
neminem abjblute. diflinfho.  70.
Chalced.conc.

neminem exhiberi.fi j.6. TJomand
Jynod. in Capit. HadrUnil  1
netninsmpntes.de pan.diftinčl.t.
^ lugufiinus _

neminem juifjuain. difl.  43. Jfi>*
man.conc.jub Syluefi.
neophytut.dtfl. 61. ^imbrofitu .
neophyti.de conf.difl .J .Carthagi-
nthfe cone .iiij.

nepro cui.Mlibct.l6. j.1. Greg.
ne j- ad Cain-difi. 8y. Cyprianus.
nejueapuddltare. diftinSUtu  88.
'Cjprtanus.

nejnedetenn j. 16. juaflione  4.

lufiinian.fipu.
nejne snim.\\.j. J .Augufi .
nejue furioftis.fi. j.j . Pdbianm .
nejuein hommc.t.j.l. -Augefl.
ntjuepoteft.l.j.i. Jiugisflinus.
nequ: jnommlibet. difiinSlione
9 lugufiinus.

nejue vidu.1s.z7 ji I. Cyprianui.
ne jun arbitre utr. zz. jitseflione
2 lugufiinus.

ne juis ieiunet. de conjecr. 'difl,  3-.

C ec far ^lugufl.conc.
ne juod abfit. de confec. diflinSl.

4 Gregorius .

nerui tcfliculorum. difiinSlione
15. Gregorius.

ne tales. de confeerat. difiinSlione
<j.hheronymus.

^ Tficana Jynodus.difhnSHon.fi.

Hiftoti* Tripart.
nihil cotttra .z.j .1 .Eleuther.epifc.
nihilcontra.j.juecfhonsi. Tole~
tanum cone. vij.

nihil enim prodefl. deconfecr ■ di-
ftinSffi.Pius Papa.
nihilenim.de conjecr.difl. j loan
nes (hryjoftoniHi.
nihil cfialiud. de conjccra.difiin-
ciione ^.slucuflinu:.

nihiiill*

J

nihihVo.dift.^.Mnaclet.Tapa.

nihilinljuius^l q.6.Jugfift-

'nihil injacnfi.cys.de eonjecrdift.

per ordinem Alphabcti

-- - - — ...p* nn

. t"JltXander V.
nihillude. depttnit
$'Hieronymitf.
nihil prode/} .de pomitent.diftinc.

3 -Vi us V cip a.

nihilfic debet-Vl.pfi.juguft.
nihilominus quoque.3.q-9. l.eo.
nimium ctrte.^.puceftion B.Ioan
nes Tapet vi tj.

nimium funt.  13. q.y.Auguft.
nifi aut in canobiis. diJiinBione
■$ 6  .Vrbanus.
nifi bclla.13.9.1.Greg.

^ Trobiš Dominus.dijt. 6}.Lco iiij.
nobilis komo.l.juajt.  J. Triburi-
cnfe cone.

nobitijfimus vir. diftinSt.‘9 7 ■ Tfti-
ceUus Vapa.

noSfe fm Sid.de tonfecr.tlft.uThe
lejfthorut.

noti exiji"rmere.l]. tj.  I. Jtuguft.
noti fiaier.aift. 9. Juguft.
noti meis litteris.diji. 9 . Jugufit.
noliputare. depannent. diJtinB.
l.Juguftinus.

no tile err ure. dift.lt Jut. Vap.
nolite nos exiJHmare.difnnSSio.il.
'liKol.ius Vapa.

noliterecedere,U. 9.3. Hiironpm.
notiteUmere.il. quxft.  5. Ioannes
Oftjfiftomus.

nohten JU h\.qfi. Jtngup.
floto ■vtalijuis.il q l.Juguft.
noluit  MiJfj .33.7.5 .Juguft.
namen prcsbyteri.z.q.\. Juguft.
nonajfcr.tmtis.z^.p.i. jugujt .
non autem.7.9.1, at ugujt.
non’cOnfidat ctiftfib.Gelaf. -
noncogantur.diJi.yi. Juguft.
non debet.diftinSiione 63. Marti..

n us. in cone.
non debet.n.9.3. Greg.
non debet. 10. quxftione l.Cate-
ftintuVapa.

nondebere. diftmStione  80 .Lao-
dicen.concil .

nondecet. difiinSlione li. Ca/ix-
tus Vapa).

mn dieo.de Confeerat. diJiinBione
y.Hieronymus .
non dicatis M.q.i. Juguft.
non diibito. de conjeerat. diftinSt.

y.Juguftinns.
mn enim.1,1 q.l. Juguft.
mneftti plebc.i.j.j. fiuariftus.
non ejl aqua.de conJecrat-diJiinEt.
y.Jugujhnns.

non ejicredendum.  34* ?• H* Ha-
dr mn us Vapa.

nontjl crudeth.13.qfi- Hieron.

non ejt contra.12.q \.jugujb.

non efi eonrrx.il. q.l.Ifidor.

non eft cutpandus.3%. juafien.l

Hieronymus.

diJHnctiorie non eft dubium.17q.i. Juguft

noti eft fkcile.dift.yo. Hieron
■ - r ~1

non eft innocentiee■  ij< jticcftiofi.
Jugufrinus.

noneti inipuiiatis, 13. qutftione
\Jugntjiinus.

non ejl noHrum. 13. qnaftione J-
Hieronymus »

non eft objirHandum.ll.jutetlio.
4. Ifidorus.

"non c st peccatum. diJiinBione 6.
Gregorina.

nonejt permittendum. diJUn. 63.

LaodicenJ.conc.
non eftputanda.\.q.s.Grcg.
non eftquodcuijuam.l] ■ queefl.

I.JmbroJius.

non eft tam iniuBus. de pan. dift.

non tefiimemus. 13. quxftiont 1.
Juguftinut.

non erit turpis .31.9.1. juguft.
non exemplo.26 9.1.Beda.
non ex quo. de conjeerat. diftinSt.

y.Jugnftinus.
rionfidehb.30.9.3. Juguft.
nonjruftra.13.9 3.Juguft.
tim Jurem.j.j.i.Lco iiij.
no:, habaui .iz.juseftionc 1. jfi-i
Čarnim cone.

non boe corpus.de eonfec. dtJlinSi.

3. J.uguflinut.

non iUud.de conjeerat.diftinStio -
ne y.JuguJtinUs.
non impmantur. \.quxf{ione  4.
Jugufiinus.

non ifh panis.de confccra difitin-
Bionei.Jmlrojius.
non inuenitur. 13. quaftione  4.
Jugufiinus.

non tnuitnti.9,quxft .2. Conftan-
tinopotit.Jftnod.).
non in p er p. lunin.  “ 4 ' quceji ion .3 <
JjabanUs.

non in mferenda. 13. qUtcftione3.
Jmbrnfus.

non ir, voliš.de conjeerat. difiin-
Stione  4 .Jiiguji.
non ha.1.9  6 . fauveh. Vapa.

»on ita.:i.q. 1 J uguft.
non Hcet.dftfiinStione 10. Symma
ehus Vapa.

non Licet.difiinBione  4 6. Laodi-
cenje concil.

nontiiet. dijlinlt. 63. Martinus
Vapa ex cone.
non licet.n pp.^iHguJl.
non lfcet.i6.quxftione 6.Alanu
nus Braichann.

non Hcet.  33. ?• 4 - Martinin tth.

charen in cone.

non licet  j .de confe. dift.  4- Jnti-
Jiodoren.cone.

non licet ij.de confe.dift.y. Cartbx
gincn.conc.iij.

non licet.dift.Sč-Jgathen- cone.
non liieatyd‘ftinSi.13■Bracharen
fe conciliHin.

non Uceat tj diftinB.13.apud Mar
tinum Bracharen.
non Uceat.dift.  4 4. Martin. Bra¬
charen.ex cone.

non Uceat .dift .91. Martinus Bra¬
charen. ex cone.

non liceat.i.sjitafl.l.Martin. Bra
charen ex cone.

non liceat,3.quaftione 6. Innocen
tuts Vapa.

non Uceat  11. jueeftione i.Symma
chus Vapa.

non ticeatn.jueeftione 1. Chalce-
donen. conciliunt.
nonliceat.il. quxjl.z. hmocentius

Vapa  j).

noniueat.li) q-3 TjpHefta cxxiij.
non Hceat.16.quxB. S-Martinu*
Brachar.in cone.
non ticeat.de 'conjic.diB.3. Mart.

lirachar.tn tone.
non ticeat.de coti[.dift.\. Martin.

Brachar.in cone.
non toča dift. 40. Greg.
non motehaberisfil. quxBione  J.
Ifidorus.

non mathaberis.31.quxftione 6.
JugHpinus.

non mcdiocritcr. de confecra.dift.

j.Hieronfimm. m
non muham.dift.11 o.Greg.
non negamus.diftinStio. čl.Hor-
:mijdaVapa.

mnnevobU .difi-JJ -Hieron.
norme direBa.S.quteB.^.Symmx
chus Vapa.

nonne Sodomit-a.l.j.i, Juguft.

nonne vobis.dift.37 .Hieron#
nonnulli diaconi.diji. 93. Toleta-
num cone.iiij.

nonnulli.de pan.dift.  1. Jmbrof.
non nocct.l.j.i.Greg.
non nosbeaium. dijsmStionc  4.0*

Symmachus.
non obj'enietis.16 q- 7 . Jugujl.
non omnis.dift .37 .Jugu(t.
non omnif.l-pfi.JuguB.
non omnis. 2 ..q.j.Hieronym.
non omnis 31 -q.  !• LeoVapa.

'non omnis.de conjeerat. dijiinSiU
ne l.Juguftinus.
non omnis,qni i.q 7 . Jugufi.
non oportet. difiinStionc  18- Lao-
dicen.concilium.

y  5

mn »porfet.  I. difllnBU- zyLa»-

dicen.conciiium.

non oportet. z .dift. z} .Laodi. cene.
non oportet. y-di.iy~ 4 gatben.coc.
non oportet.l.difi.\2, Laodi. coc.
non oportet.i.dift. 42 .Laodi.cene.
noti oportet.}.difi . 44. Laodi.cone .
rton oportet.1. difi. 44. Laodi.coc.
non oportet.dift 69 .Laodic.conc.
non oportet. difi.  81. Laodic.conc.
non oportet.difi. 9}. Laodic■ cone.
non oportet.difi.9). Laodic. cone.
non oportet.dtfl.9yLaodic.conc .
non oportet.1.q.i.Laodic.cone.
non'iportet.3.9.9.Marce f.
non oportet. 7.7,1. TS(icten. cone.
non oportet.16.9.  5. Laodic.conc.
non oportet.1%. qu«fiionel.Mga-
then.concil.

non oporiet.30. qttxft.y . Zachar.
ejf Denjdedit.

non oportet.jy puieflione 4.Lao¬
di cen. ccncit.

non oportet.33.qutcftio.y.Uerden-
fe conciiium.

Tton oportet.de confi.difl.l. Marti¬
nin Brachar.it cone.
mnoportet.de conf.dtfl. 1.Marti¬
nu! Brachar.in cone.
non oportet.de conf. difi .3 Laodi-
cen.conciiium,

non oportet de confiec.difi. 1 - Lao-
dicen.concil.

non oportet.de confiecrat.diflinB.
S-Laodic.conc.

non oficulatur-l q.1.Mmbrofius.
non peier. bis.z  -7.4. Leuiticum.
non pila.2yp.ti. Mmbrofius.
nonplac#it.\6.  7. 7. Symmachus.
non phtres.de confiecrat. diflinB.
4 .Leo Vapa.

nonpotefi.i.a  7 .Tolet.conc.iiy
non potefl.z3.9-  4 Muguft.
non poteft.yi.cj.ylfidorHS.

non potefi. de panitent. diflinB.
l^imbrofius.

nofyoteft.de panit.difi.i.loannes

Lhryj.ifion~.Hf.

nonpotefl.de confiec.diflinB.\.l 0 -
annes t hrpfiofiomm.
non prohibeat.de confccra. difiin.

z.- 4 ugufhntts.
non putes.23.9.3. ^iugufl.
non quales.\.q.\.T{jcolaus.
non ratione.de confiecr.difi.  4. Sy-
ri.im Vapa.

non regeiurab.mtur. de confie. di-
JUnB.Mugufiinus.
rton reuerteDantur.depttnit. difi »
1 -Gregorius.

non jaf.ai a .p.\, -i rn h r cfius,
non JaHe.\\.<f.t,.^iugnfl.
tr.tnjOtis.difl, 86, *dmbrofiu{.

Canones Decretl

non fatis.3y.q.i.& 2. Hieronym.
nonfimel.18.9.2. Murel.conc.
non femper.11.9.3.^iugufl.
nonfemper.Z 2 .q.y.- 4 mbrofius.
non Julent .29,6 .Vipianus,
non fiolum,\.9.3.Beda.
non jo luni  j.11.74. Synod viij.
non Jotam šj.u.q.ySfuguft.
non Jolum.iz.9.y.Beda.
nonfiolum.23.9.1- Hieronym.
non folum.ii.q.i.Muguft.
non fiolum.3 1.  7. 7. Iftdor.
nonjolum.32.9.8. Mugufi.
non fiufficit. depccnitent.diftinB.

I • .A Hguftmui.

non funt audicndi.il, quaftione 3.
Mugufhnus.

non flatm.16 .q.l.Hicron.
non tv.rbatur .213.9.1. Ambrofius.
non vos hominum.zj. quxftiont
Cj.Velagius.

non yos iudicetis.1 .9. j. Mugufl.
^ TJor adfidem.difiin.99 .Chalce-
donen.conc.

nosautem. de confiecrat. diflinB.
z. -Auguflinus.

nos eonfiecrationem. 9. quseflione
l.Gregorius.

nos conjuctudinem. diflinBione

II Gregorius.

nos inhominem.9.9.1. Greg.
nos in quenquam.z.q.  1. Augufl.
nos nouimus .17.7.2. Augufi.
nosquiprafiumus.difi. 40, Greg.
nosfiacramentum. z. 9.  5 .Cornel,
Vapa,& Tribur.conc.
nos fianBorum.z.q.y Cornel. Va¬
pa,&■ Tribur.conc.
nos. fanBorum.'1.q.6 .Greg.y'ij.
nosfiequentes.6.q.\ Fufieb. Vapa.
nos fiincempetenter.z. qutefhoue
7. Leo iiij,

nofife credo.dift.y6. Mmbrofius.
nojfe defdcrat.30. qtuefi.  1 .2 'Ijco-
laiu Vapa.

nojfe tuam.difl.6yStephan.
nofife yos.de confi.dift.).Viiu.
nofirates.3  0.7.5 -Ificol.
no širi.23.9.3. Muguft.
notandum efi.23. q.z. Mugufi.
notamlum ejl.x9.cp. 3. Brian.).

notificaftt,yy.q,j, ^Hexan tj.

Hotifieamus.U q. 6. Vrban.
notum fit.z.q.l.Hico!.Vapa.
nouatianus  .7 .q.\Xyprian.
noutrint.  10. q.\.Tolct.cone iiij.
noHifime.de conf dift j.Kalan,
nouit Dominus. depotnitent, diji.
\.~ougu.fif,nus.

nouit Oominur.de panltent. difi.
i.Ambrofus.

nouitfr at er ni t as. difi.  1 z. Gregor,
natiitfianBitas,dtfl.  »o. Gregor-.

^ Hubendi.zf  .7.1. Augufi.
nullus abbas.l.  7. 2. frban.Vap.lL
nudusabbas.19.9.3 Lduccnjecon.
cil.fub Greg. yij.

nullus acoljahorum.dift.  24. Syl-
uefler Vapa.

nullus ad ecelefafticum. diflinB.
68.Gregorius.

nullus aliqua. dift. 98. Syluefler
Vapa.in cone.generali,
nullus alterins.9 q. z. Calhctus.
nullus anathemafucatorum. yq
4 -Stephan.Vapa.
nullus autem.de confiecr. diflinB.

y. Mugufiinus.

nullus clericus.ii.qutefl.l.SyLue-
fler Vapa.

nullus clericus .n.quefi.l. Matifi-
con.conc.  j.

nullus eteriesrum.  14. qutefi.\.
Carthag.conc.iij.

nullus cltricoru.lj,qu/eft.  4. ller-
denfie concil.

nullus debitie. depan.difi.i.dug.
nullus dectmas. 16. qutefiione  2.
Leo Vapa.

nullus ducat.yi.q.\.Leo.
nullus eorum.2i.q,9..Sexta fynod.
nullus eorum.z8.q.\.SextaJymd.
nullus eorum. depanitent. difiin.

z. Hieronymus.

nullus tpijcopus-diflinB.  38. ele¬
ment Vapa.

nullus tpijcopus .difi. 60. Vrban,
in concUio cclebrato  ^ luernite .
nullus tpijcopus.q.l.Gelafiius ex
y].Jynod.

nullus epificopus.l. q.J.Greg.yif.
nullus tpijcopus.yq.y.lul. Vapa.
nullus epifcopus.u.q. J. Bonifac.
nullus epijcopus.i$ .quafi.  4. Ha-
drianus Vapa.

nullus epijcopus.zz. quafliont  J,
Vrbanus.

nullus cpifcopus. de confiec. difi.i.

Zacharias Vapa.
nullus tpifcoporum.dift. 1 y.Leo.
nullus epifcopornm.  2 . quaftione
z.Stcphanus.

nullus epiftoporum.\1.q-y• Vr-ra-
conenje cone.

nullus ex ecclefiajiico.zz q.1-
mtnfie cone.

nullus cxpeBet■ de p cenit. diflinB.
j.Mu^uflinut.

nullus ffdelu jo.fuaft-S.Hormif.
da Vapa.

nullus in epificopum. dfiinB, 6l,
C ali rt us Vapa.

nullus in epificopum.dift. 60. Vr¬
bancu Vapa.

nullus in prapofiitum.difiinB.6o.
Cttlixm Vapa.

n tifus in~.

*«*&«' i**hit.<Rfi.6u Calefti
tiullus introducatur.  4.7. 4• Lac~
Vapa.

nullus itdft.i,q .1, Symmach.
nullus iudieu.\l:q.l. Caius Vapa.
nullus laicus.z.q.7-Sylnefi.Vap».
SiuUtts laicorum difi 6\-Hadr,a-
nus Vapa m vit/. fynod.
nullus Uicoru-16 .q .7-Vafchat.ij.
nullus miniftrorum. deeonf.difi.
strdit ficctnum cone.

milim mijjiem.dtft.^z.T^ico/am.
nullus monachus.z qusefl.  7. Ve-
Ugimlj.

nullus monachus .\B .quseft.x.Au
relianen.conc .j.

nullus neqHey6.qusefi.  2 . Varifi-

enfeconc.).

OinUus mortuus.  T3. quseft.  2. Mo-
-g unt.conc.

nullus omnino.6 .q.\.Codex.
nullus omnino.i6.quaft.7 .Calix-
tus Vsipa.

nullus ordinetur. diftintl.zy.Car
thagin.conc.iij.

tmlluspcltruircharum.diflin.99.

Velagius Jecundtu.
nullus poenitentem.diflAf. AreU
tenfe cone.iij.

nullus pontiflc. difi. 79. Bonifa-
cius  3~ex cone.

nullus potefl. 2.7.2. lu/i.in.Vapa.
■nullus presbyter.9.quxfi.z.lftan-
netenfe cone.

nullus presbyter.de confec. dtflin.

\SylueflerVapa.
nullus pre:byter. de confe. diff.l.
HorntiJdaPapa.

■nulluspresbyterorum. diftinBio.

yy 'Hannet.com.
nulluspresbyteroris de confe. difi.

7  .TAannetenfe cone.
nulinsprimat.9,q.z. Calixtus.
nullus primas  9.7.3. Calimu.
nullus res eeclefise.  17. quseftio.y.
Carthag.cohc.

nullus facerdotu.  11 . rjucefi. fAr-
uernen.conc.

nullus feruus.■$.(]A.Telix Vapa ij.
nullus ynquam. difi .7 9. Stepha-
nus Paptt iij. ex cone.
nullus ynquam.y.q .f.Eabian.
nulltus crimen.\.q  4. Augufi.
ttulli archiepifcopi.diflinffio.9  9.
Anicetus.

nulli cimum.deconftcr. diftinB.

fAurelian.conc.f
nulli derico.difi.yy.Sextajynod.
nulli deferuilt. diftinB. iy.t ri-
bnr.conr.

nulli dubium.fq.l. Alexan. Vap.
nulli dubium.tz.qA.Greg.
nulli epijcopi. difi.  4:.. CarthagL

perordinem Alphab eti

" »tj

nenfe concilium iij
nulli epifcoporttnt.f qu<eftione f
Vafchafitu.

nulli epifcoporum.tz.q.t.Bf>mana
fynod.habita ab Eugtnio ij.
nulli epifCoporum.i6. qua:flion.l.

Leo Vapa i iij. in cone.
nulli efl.de oonfdift.  4 . Augufi.
nulliexpropinquitate-lfq.  2  fr
fLugdunea.conc.
nulli fas.dift.19.Grcg. iiij.
nulli fasfit. r^.tj.i.HiUr.Vapd,
nulli liceat.iz,q.2,Bonifac.Papa.
nulli facerdotu. difi . 38 . Caleftin.
nulli ynq:iam  . 9 . 7.4  Entjchiantis
Papa primus.

nulU xdificia.iz.y.i .TAicU.Vapa.
nulla ojficia.dift.jy. Tolct. toc iij\
nullaprater.de confecrat. difi,ni
itiene  4 ..Augufi.
nulla ratio.dift.6z.Leo Vapa.
nulla ratione.diftinB.  93 ex  con-
eil.Varif.

nullamdamnationem.z. quseftio.

4.Leo iiij.

nullampotefiatem.  18 . qu<eftio.z.
Velagius Vapa.

nullum abfqueformata, difi.  71 .

Antiochenum cone.
nuUum anteno.qA.Euarifi.Vap.
nullum epifcoporum.9.q.i.Asmio
chenum cone.

nullumfacere. difi.  28. Greg.
nullum in ytroque.fi . qtuefiio.z.
tulim Vapa.

nullum fine dote.  30. quseftionc  5.
Arelaten.conc.

nune autem.difi. 21. Tficol. Vapa.
nune autem. I. q.q. Gratian.
nune autem Az.q.7. Gratian.
nuncautem.de confe.diftinB.  4 .
Auguflinm.

nuneautem.zfq-7. Gratian.
nune aute quxritur.  J. qA. Grat.
nune ergo.i ,q y.Gratian-
tftunc qu«ritur.\i.q.z. Gratian-
nune quseritur.si.q S- Gratian.
nune quxrituTAi q. 6- Gratian.
nune quseritur.$6. q. z. Gratiah.
nune vero.9.q.f Stephan. epifco.
nuntiatumefr. difi. 84. Greg.
numquxm aquse.de confdiftinB.
y.Chromatius.

numquam de manu. de confec. di-
ftinBft.Hitronym.
numquam de ponttficibus. diflin.
96Gelafius.

numquam de vitijs.dtflinBio. i 6.
Chrffoftomus.

numquamdiuinatio.\.quseftio.\.

Hieronymus.

numquid Cainde pomit eni.diflin
l.Cyprian.

numquidnon trunt.  28. quscfl. I.

Innocentim,

numquidnon omnia.de c o p je era.

difi A- Stephan.  4.
nuper foro p opulenfis .7. quaft.Z.
Gelafius.

nuptise terram im.plent.fz. quafi •

I. Ambrojku.

nuptiarnm bonum.  27. qu£ftio*
l.Augufiinus.

0

O Bedientiam. diftinBio.  93.
Gratianus.

obeuntibus.diftinB. 6}. Innocen.
infynod.

obitum ViBoris. difiinStione 6 1.

Gregorius.

obitum.iz.q.  5 .Greg.
obijcuntur.  52 ,q. y.Aug.
oblationes dijfidentium. difi.  90-
Larthag.cone. iiij.

Obferuandnm quoque. 1$. quseft.
2-Tarracon.conc.

obtineri.z fq.y.Gregor.

^ Occidit Vbinees.zq.q.  8. Loatt-
nes (hryfoflomus.

< OBauadifcufiio.lz. quseflio.z.
Jiifiat. cone.

f Odi &praieci. zy.qua:flioneI.
Hieronjmus,

Odi* habeantur. diftinclione%6.

Leo epifcopus ,
odit Deus.i.q.l.Hieronytcs.

^ 0fferebat.$z.q.7. Ambraf.
ojfic j noftri.za.q.  1. tulim Vapa.

ojficia.xfq fAugufi.

( Olim idem erat.difi. gfHieron-
olim iuffus .8 .q.\.Augufi.

4 Omnis autem.difi.f Ifidor.
omnia talia.difi.  12. Auguft-
omnis Chriftianus.  31. quxftione
3. Anguflinm■

omnis Chriftianur. de conf. difl.l.

Grcg.yij.tn fynod. Romana,
omnis cuiuslibet.l q.\.Lco.
omniseleBio.dift.6f Sepiimajj-
nod.qu <e efl fecunda tfiictcnd.
otttnis tetas.\z.quxfl,i.Toletanun
concit.iij.

omnis homo.de confecrat. diftinc.

2. E liberitanum cone.
omnisiaBantiaizi. quafiio.y.Se¬
pt ima fynod.

omnis iniquitsts.de pan dtfiinc.l.
Hieronymus.

omnisopprejjus.z.quxftio.6. A-
nadetus Vapa.

omnispresbyter.de confdift.y. I-
terdenje concil.

omnis qui aliis.fqusefi,6.Hadria
nusVapa.

omnis qui gemebat.7 ■ quafih U
Velagius .

tmnis qtii itlitt.de etnf difiinB. q.
Mugufiinus.

tmnk qui lufte.dift.  4 fi ifidorus.
omnisqui n on diligit.de petn.dtfi.
i.loannes.

tnrnis qui recedit. iq,q.\.Beda.
omnisres.  27. q.z. loannes Cbry-
foBomus.

tmnes caujationes.  ji, quxBio.j.
Hieronymus.

tmnes bafihcx.6.quxB-7 -Murc-
lian.conc.  j.

tmnes bafiliix.de confe.difi.l. Igi-
nissTapa.

tmnes decimx.i6.quxfi.7-l{otho-
magen.conc.

tmnes deinceps.z8.quxft. 1. Mga.
thenfeconc.

tmnes ecclefix.\7.quxBio. q.Lu-
cius epi/c.

tmnes epijcopi.z. quxflione S.Six
tus Tapet.

tmnes ftminee.i7 quteft.\. Tole.
tan.eonc.x-

tmnes fideles.de conje.difl.  I. ea-

non.^ipofiolorum.
tmnes fideles.de con/e. difl. J. Tir—
banus Tjftpa.  •

tmnes bafpecies. difhnčhone  5,
Gratianits.

tmnes hmus.difi.  47 .Greg.
tmnes tlli.6.q.  1. Fabian,
tmnes itaque.\t.q.l Codex Theo-
dofianus.

tmnes leges.difi.X- ifidorus.
tmnes leges .%.q.z. 7 yittsl. Tapa.
tmnespresbyteriA7.quxflionc  4.

Tribunenje cone.
tmnes pfaUentes.d1JHnc.38.ex di-
£Us sluguB.

tmnes qui aduerfus .3. q. J. Vela.
gius Tapa y.

tmnes quiperegre.difiinB.y  3
libentan cone.

tmnes juos.^  ? , 4 . Fabian. Tapa.
tmnes qnos .30 .rfuafiione  I. Sym~
macb.Papa. J

tmnes quos.de confecr. difiinB.2.
^fugttfiintis.

tmnes fine patriarcbx. diBinBio-
ne ii.Ttficol, Tapa tj.
tmnes yero.6.q.\. Uadr.Tapa.
tmne genus  .22 ,q .z.lfidor.
tmne naq; ■: 7 . q. z. ^tug uff.
tmne quod.zz,quxfiione  1 .Tolet,
eonc.-riij.

tmne quod.xj. qnxfiione\, Mar-
ctlltn.Tapa.

•ntntm vini. difiinBione  37. V.a-,

dri ar, us 'Pata.

emnrno confitemur dijt.fi. Leo ix.
vnlmno pnniendtu eri.z. eupB.G,.
Tbeodofiana lex.

CanonesDecreti

mini die.de confe.diBinB.fi Car-
thag.conc.iiq,

omnifmore.zj.q.%. Leo Tapa.
omni tempore.de conf.dift.fi.&lar-
tin.Hrac.yn cone.
omnittm Jdcerdotum. difiinB.  32.
Leo Tapa.

emnium veBrum.  23. q.J. 74 Jccl.
onmia decretalia.  25. q.  1. Damst-
fits Tapa.

tmnia qux aduerfus.  3. q. 9. Cor.
nelius Tapa.

tmnia quxcumque.de confec.difi.
Z.^lrnbrofius.

omnia facran^enta.\.q.  I. ^iuguB.
tmnia talia.difii  12. ^tugufl.
omnibus confiderafis.zq.quxB,X.
^lugufiinm.

omnibusmodis.$7. q.<y.Gregor,
tmnibus nobis. zy.quxBiotiez.
luhus Tapa.

omnibus quib.q.qnxfi.6.Carlha-
ginen.conc.rij.

tmnibus Jeruis.diBinB.i ) q.Extra
de clcr-ven.cap.ij.
omnibus yobis. z.q.‘j.Leo.

«[ Oportet epifcopum. z 8. quxft. 3,
Uieronymus.

oportet euni.%.q.\.Vetrus MpoB.
oportetinfant.es.  20 ,quxfttone Z.
Tdpna Jynod.

oportet etiatn. diB.jS. Cratian.
oportet quoq; diB.  40. Gratian.
oportet Jacerdotes. difimclione  bi.
Grcgbrius.

oportetytprimumg.q.z. Stepha-
nus Tapa y.

oportebat.diBinBione 75). Stepha
nus Tapa t ij.

o propheta.\.q.l.Hteronym.
opranim tibi. difiinB.  100. loan-
nes epi j c.

^ Oratorium.difhnB.  42. ex di-
Bis Beneuteh.
or din atos.difi f‘J ■ Ca Ufi in.
ordinationes. dishnBione 6q.yl-
naeletus.

ordinat toneš. diBintlio  .7 J • ~ 4 na-
c let us Tapa.

ordinationes. diBincl. / 5- b.ephe-
rintss 'Papa.

ordinationes. di. sl.  77. Gelafius.

ordinat ione* ±.quxBione  1. Gre¬
gorini vij.

ordinationes. 9. quxB'tone\.Vrba.

nus in JynoiL
cr 'g°.3 z  q.a r .Hieronym.

* Oj us epiJcapm.diB.6,. Sardi-
cenje cone.

Ofiut eptjioptis. 6. qntB.y.Sardi-
cenje cone*

Ofui- Pet p a, o.i fl i neti v n e  ; 6. JC&
mafiji Taftu

ofieniitpropheta.zj. quafiiont  J.

£ Mugufiinus.
oficnlum ejl.i6.q.q. &ratian.
ofienditur illos.de conjccr. diB.sj .
Muguninus.

oBiariui.diB.zj.Cartb. conc.iiij.
^ OuespaBorem.6.quxJl.\. Viut
Tapa.

onesqux. Z.q. 7 . Enfeb. Tapa.

V

P Acem igitur.de conf. difiirt-
Bionc z.lnnoc.
pagani.z q.7.Caius Tapa.
palam efi.dift.n.^uguft.
pallium tihi.diBitiBio.\oo.Greg.
paUium yobis. diBinEhone  100.
Gregcrtus.

panis efi. de confecr. diBin&ione
z.Mmbrofitss.

panis efi calix.de confecr.diftinSl.
2. ^imbrofius.

panern cxleBem.de conjeer. diB.

z^AuguBlnus.
pxratus.zj.q.\. Mugufl.
parente/x.3J.q.j.Zacharias.
parfimon tam.diftin . 41 . Gangren-
Je coneil.

p ar uuli. z z .q.<;. Capi tu/ar.
paruuli.de eonjeerat. diBinBio-
ne y.lf:dorus.

paruulos. de confecr. difiin&ione
4 Gregorine.

paruuli. de confecr. diJhnBiont
4.. Augufhnus.
paJcefamc.diB.P,6.Mmbraf
pajcbxfolennitos. de conjecr. difl.

3. Carthagin. conc.iiij.
pafiorecclcfix.\.q. z. Vroffser.
paBoralh cjficy.7.q.]. Greg.
paletprofeffi. y.quxfiione J.TJi-
ctlaus ‘Papa.

patet fimomacos. 1. quxBiotie 7.
Pafchalis Tapa.

pattrnarum.2q.quxfiio.fi Vrba-
nus Tapa.

p.nrem.Jl.f.fiTclag.

Taulus Lyaclinx. z. quxfiione
7.Gregcrtus.

Taulus di cit. 1.7.7. Greg.

Taulus Vetrum.i,qMieronym.
Vaulitm itaq;. z.q.fiGreg.
Taulidnif:xi.q.i.In>ioc.
pauper \X.q filfidor.

^ Peccatu.de pan.diB- 4. ^iug.
ptcuuia.  17. q  4. Tbefsd.inpesnit,
pisna illoruni  23 q  S -dug.
pana/c.14 q- S.sriuguflin.
petna beut.de pan. d fi.  1 - T):gcB.
perniientia.de petn. difl.  1. Eco.
pe nitentia de pefn.difi.fi - 4 ug.
patu:  • agere-eie pan.a.j.  .3.

p.  . coc,

r?c‘ v;}w/4*

f otnhhia.de pcen.difl. fl Amb-Zfl.

P csnitente.z6 ■ q.  7. Oflaua fynod-
panitetes. difl. 30. Agathen. coc.

P (tmtetes.disl.  5 fl Hi Ur. in cone.
Romano.

pctnuenics. depcen. difl.o,, Augu.
petnilentibits.  26. 7.7. Carthagi-
nenfe conc.Uj.

pcnnxta.de pan-dift. z. Gregor-
' per adoptione.^a.j.^.TPafcbal.ij.
per aqiiam.de confecr diFUnSl.  4..
Ambroflus.

perafla.de confecr.diflinB. z. A-
, naclemsVapa. \
ptr baptijnmm.de confecr .difl.  4.
AuguFiinus.

per EJ'xiam.l.q.i. AuguFiinus.
pefiUicham.1q.7- damaf. Vapa.
per iUicitam.9-q.\. Damaf. Vapa.
per Uicor.l6.q-7. Alcxander ijl
per principalem .\ quxfl.  I. 2 \£ico-
lam Vapa.

per ptincipetlcm^g^iueflfl.Tfllco.

ordinem Al pli ab e tl

7. aiurjUone  1.

per

'permn.it ad nos
„ Gregoriv.s.

peruenitadnos.difl.  9 ?. Greg.
ter Menit adnos.n. q .11. Greg.

Chat-

peruenit aa nos.  11.9
peruenit ad nofirets-dift .18
ccd.conc.

peruenit ad notitiam. de confecr.

dift.z.Rhemcnfe cone.
peruenit adfanfiu.dift.  93 .T^gcte¬
mam cone.

peruenit ad fxnflx.difi.t6. Chal-
ced. cone.

peruenit ad me.  18 q.z. Greg.
peruenit ad me.de confecr. difl.fl

AUticenfe cnnf.
placuit snu tio.n.quiefl.fl Ajr%
c.tnumionc.

placuit vt altaria.de confec.disl.l.

Africanurn cone.
placuitvtd nul/0.7.quxft-\■ Car-
thag.conC.

p/acni t vt d quilufcnnque. l.q.6.
Ittlius Vapa.

placuit vt antc.z  o qiixFl.\. Car-
thxg.conc.iij.

placuit vt cU,-icus.Z\.qiueft .flA-
g.tth.conc.

placuit vt deinceps.t).q. 1. Vrban.

1  'J n  >> rOort d  /?.. ( C

Uus Vapa,

per J'criptajz.q  8. Steph. Vapa.
perflngnlcts ’).9 .q  3. Martin.Bra-
charenf. in co ne.

per fingulasij .9. q.  3. Antioche-
num cone.

perflngulds 16 q. 3. Chalcedoncn-
Jeconc-efl Gclaflus Vaba o &
Tolet.couc.

peregrina iudtcia. 3. q. 6. Status
Vapa i ij.

perfeSapotnitcr.tia.de potn.dtft.l.
Ioan.Chryfofl.

perfefla potnitemia.de pcen.difl.

flloan ChryJofl.
pernictofle.de pan.difl.l. Ang.
perlatum ad nos.de confecr. difl.  3,
Gregorina.

perlatum eflt.difl.  88. Greg.
perlatum efl.d1ft.90. li ffor Vap.
pcrlatumefl.lj.ti fl.Greg.
perlatum efl.zj .g.z.Tnburkn-
fe cone.

p er leflis. difl .tfl Ifldor.
perni.ciofa.m.18 q z.lnnocdij.
peruenit adnos.\%.q. z. Greg.
peruenit ad nos z.q.7. Greg.
peruenit adnos. 7. q.\.Greg.
peruenit ad nos.difl.•jo. Greg.
peruenit adnos.dift.  101. Chetlcea
don.con c.

permnit adnos.\6.q.  7 • Greg.vij.
peruenit adnos.1. qudtfUo.flGre-
gortusvij.

peruenitadnos.  30. q.\.'Deufde-
1  dit,S.lfl'E.epifeop.
peruenit adnos, \8-q.z. Greg.
peruenit ad nos.z6.q-i ■ Greg.
peruenit ad nos.l 6 q. l.V.flcial.ij.
peruenit adnos.difl.  S 4' Greg.

peruenit in J.inclam.zi.q .3. 7flica-
fini epijcopus.

permnit quoq., .difl 97.Greg.
pefflmam Zflq.8Iunoc.
petimusM.q.i. Carthag. conc.Uj.
petijfli.y.q  I Zacb.Vapa.

Vetrus Simoni.l.q.  1. AniLrof.

Vetrni diacon dijl-l 9. Greg.

Vetrus doliiit.de pan difl  l. Am-
brofllss.

Vetrus potefl.atem.z a 7.Greg.

Vetrus qui Thabitam,zflqua:f.8.
Grrgorius.

^ Viamemis.17. qn*fi.  7. Gela-
flus Vapa.

piunfefl.de pot n. difl z,. Augu.
pit.tdnm.30q7. Zachar.

^ Vlacet omntb.difl. 6fl Cartba-
gtn.conc.ij.

placuit Conv0ni.l6. q  I. Fuge¬
ni us Vapa.

placuit de infantibtts  I.j.4. Afri
can.conc.

placuit de in fantih, de conf. difl.

4 Carthag.ionc.v
placuit epifcopos.difl.  32. Carth.t.

conc.v.

placuit eornm.z.q.  7. Hadrianus
Vapa.

placuit etiain.dif/infl.  9 °-

thenteonc  .

placuit h uit fanflec. difttnfl. \6,

5 sata fy n od-.

placuit hnicfanSx.l6. quaflto.fl
Gclaflus-

-plaeuitlgitnr.de cnnjc.difi.flMi-

leuitanum coric,

placuit omnibus.diffmfl. tz.Jira-
cbdrenlconc. '

piacutt omnibus .16  q.  I. Braclia-
renfe-conc'.^.

V lacuit omnibus. i6cquxf£.1.2fli-

ucnajfncd.

placuit' per omnia.\flq.  2, Melchi-
ades Vap.

placuit pro coramuni.6.q.Con-
aliumapnd Contpendium.
placuit fanffo conuentui.  4. q-1.

placuit rtdeinceps.de pten.d ft-6.

Vrban us Vapa ij.

placuit vtbi.36.qitxfl.z Aqwf-
gran.conc.

piacuitvt nullus.\.qit/eft.  !• BrO-

chxr.conc.tj.

placuit vtnullus.\o.q.  3. BracljO-

renfe conc.ij.

piacuitvt vnufquijq. .I.q,  I.
charenfeconc ij.

placuit vt conferuato.difi.i8 . Ca-
bilon ione.

piacuitvt quicunq--de confe. difl.

4. Mileuitan c.,nc.  .
plat nit vt qnicunque.dift.7z. Mi
leuit on, cone.

piacuitvt quicunque. diftin-74 .
Carth cenc.iitj.

piacuitvt qutcunque.de conf.dtf.

4 .MHeuit.conc.

piacuitvt qui.z3.q-i .Brxth.coc.fl
placuit vi quicnnque.l6■ q.6. Mi
leuit. cone.

piacuitvt quicunque.il. quxFl.\.
Carth.conc.vtij.

piacuitvt quieunque.i6.q- fl A-
fric.conc.

placuit vt omnes. de confcc. difl.3.
Agathehf. cone.

placuit vt dies venerabitis.de con
[ec .dift-fl ■ Carthag.conc.v.
placuit vt pofiquam.de con j', difl.

flBracharenJtconc.it.
placuit vt ant e. difl.  77. Carthag.
conc.itj.

placuitvtnemini.7 .qntčft.\. Car¬
thag. cone v.

piacuitvt o rdi nan dis. difl.  38. Car
thag.conc.iij.

placuit vt qmjqnis.  II. q. I. Carth.
contil.ij.

piacuitvtpresbjtcri.i. q. 6. Mi-
leuit.conc.

placuit vtpre:byteri ,\z.q.z. Car¬
thag. cone. vnicunt.
placuitviquoties.i q.  2. Bracha-
rcn.conc.

placuit vt quotiefcunqne. difl.  lo*

Carthag.conc.v.

placuitvtqmuefcunqne.l. q.\o.

Carthag.eonc.vtj-.
p Ut uit vtfi quis.Z.q- 4. Eracbar-

concil-ij-

placnit vtfi quis-z\.quxft- z.Hi-
Jpal.conc.ij.

pUcttit -vtpanitentes.dift-J  o. To-
letan. cone  .j.

flacuit vt de ordinatione.  I, q.I.
Erac.amc.ij.

flacuit vt epijiopi.il. Cartha
ginen. cone. iij.

f lacuitvt epifcopi.21.q.3. Cartha-
ginen-conc.ij.

placuitvtfi. 6. quxft.z,Mfrica-
num cone.

f lacuitvt fi.33. q. z. Tolet.conc.).
pUcuit vtfecundim. 3z.q-7.Mi-
leuit.conc.

f lacita facularia. ij.  7.4. Ex con-
citio apud Erphesfurt.
flebtViotrenJts.dift.63, Gelafius.
Tlebifcita.dift.z.lfidorus.
flerique,8 ■q.l.Hilar'ms Tapa.
f lerique.14^.3. ^imbrofius.
pterique.de confec. dift-  4- Telet,
concil.iiij.

plerunque boni-Z.q- 7 .iAuguFi.
f lerunqy contingit.lt. q- 3. Greg.
pluit dominus.de pomit, diftinSf.

3. Gregorius.
flures.l6.q.l. TeUgius.
flurimos Jacerdotes.dift.8z. Syri-
cim Tapet.

flTonderet.dift. Jo. Calixtus  j.
fontifices- 7 .q.y. 7 SlicoJ. Tapa.
fontifices.n.^.j.^gathenf. cone.
forro de affinitate.3J.quxfti0n.J-
Gregorius.

forro duorum.3J.q.i. Tafchal.ij,
forro & Hierofolymarum. diftin.

66.Mnacletus.
forro cuius.6.q.\,Gratian.
forrogloria. de confecr. diftmSt.
i.TJicolaus.

forro idi-depan.dilf.i.-profber
forro Mo.yJt.difl.  84. - 4 nadetus.

forro fcias. dift. 63.'CgicoUus  j.

forro fi.16.tp.j.loannes Tapl\i]j.
p°JJeJJio.l6.q.J.Tolet. cone. iij.
foJJe]Jiones,.l6. quxFi. 1. Symma~
chus Tapa.

poffejfiones.\6.q .4. Vrbanft.
poFt appeUattonem. 1. quxftione
6 .DigeFUs.

poji baptifinum.de confe.diFlin .4.
EJabanus.

fofl pajcha.difl  .7 6  .Ifidorus.
poft juingentos. 16. a.  3. GeUfius
Tapa.

pftfiujceptum.  3 o. quxft.  3. Ta¬
ji halis tj,

foFi v.xorts.}o.q.^, Tajchalu ij.

Canones Decretf

foftea ftgnamr.de confecr. diilin.
4-fiabanus.

poFleatanguntur.de confecr.dift.
sj.fabanus.

pofiea quam.zj ,q. 1. TeUgius.
poftquam afcendit.de confe. diftin ■
4.tjabanus.

poftqudmhoFtilis. l6. qnxftion.i.
Gregorine.

pofttjuam pretio.  13. quxJlionez.
Hieronymus.

poFtqudm quemquam. difiinSHo.
Jo.Gregorius.

poftqudm fe. de confecr. diftinSl.

y. T{ahanus.

poftqudm vos credere.de conf.dift.

jSf.MuguFtimu.
pofluUtus.3^.7 .Beda.
poteft dtfcurfus. de poln. diftinSt.

z. Gregorius.

poteftfieri.de pan.dift.i.Mmbrof.
* Trecaria  j.Io .q.z. Mediomat.
eoncilium.

precarite ij. :  10. quxFl.z. Beluacen-
Je concil.

precarite.  12. quxft..z.Medioma-
tric-csnc.

prxceptum.z.q.z. Zcpherin. Tap.
pr aceptum.31.f.^.Tolet.conc.Vp.
prrecepta canonum.dift.J 5. Gela.
fius Tapa.

prtecepta fynodalia.de confdiFi.l.
GeUfius.

> pr xcepit.32. q.J Hieronym.
praceptis apoJlolicis.diFl.  1 z.Gre-
gorius Tapa.iiij.
prxcipimus .dift.3  4. Greg.
prtecipimM-diFl.J) o.Innoc. ij.
preecipimuf .diFl.  <53. Sextafynod.
prxcipimus.tz.q-l. Can. Mpoft.
prtecipimus.\6.q.i. Greg. iunior.
prxcipimus.l 6 .q.z. 7 S[icol.ij.
pr acipimus .zl.q.z.lnnoc.ij.
prxcipimus.ii.q.J. Innoc.if.
prxcipue.u.q.3-7yicol.Tapa.
pnecipiendum efi.i3.q-z. Varenfe
concilium.

prxdia.\z q,i.ViusTapa.
prxdixerat.de potn.difi.U
prxdicator.i6.q.i.SeptimaJynod.
pradicandum eF{. zi. q.  I. Eltty-
chidhtis Tapa.

prxJumunt.z.q. 7 .-4, { g„Fl.

prafulnon damnatnr.t,q,  4 .Sik.
ueFier Tapa.

prxf»lum. l6.q,i.GeUJius.
prafens .zo.q.3.7<jicol.Tapa.
prafenti condlio.diFl.J4. Matif.
conen.conc.fi

prafenti decreto.J.q. z.Siluefler.
prxJentcpresbytero.dtft.93. Car-
tbag.conc.iij.

prxfemiutn latoris- 7 -ffl. Greg.

priefentium portitorem.l.q. J. Vr-
banus ij.

presbyter ante.diFt.78. TSjeocafa-
rienfe cone.

presbfter autdiaconus.dift.8l. ca
non.MpoFtolorum.
presbyter aut diaconus .lj. quxftt
j.TJicolaus.

presbyter cumordinatur. dift.  23.
Carth-conc.iiij.

presbyter dum dioecepm. iz. q.  4.
Mgathenfconc.

presbyter eucbariFiiam. de confe..

dift-z yuormacien.conc.
presbytLY inconfulto.z6.q.6. Car
thag.conc.iij.

prc.byter-z6-q.6.EuariFtus Tap .
presbytermane. diFt. 91 .IJanne-
tenje cone.

presbyterprxfente.d1Fl.9j. Mar-
tin-Brachar.in cone.
presbyter quidam.diJlinSH0n.3z.
Gregorius.

pretbyterfi vxorem.dift.iS.lfeo-
cafarien. cone.

presbjterft Jornicationem. dift.

8  z.Hybernenfe cone.
presbyter ftper pecuniam. 1. q.  1»
Ex regefto Gregorij.
presbyterftaplebe.z.q. J.llerdcn
fe cone.

pretbytcr vel quilibet.z.q. J. Gre¬
gorius Tapa iij.

prcsbyteri baptiejatos. de conf.di-
ftinSI.sj.Greg.in regefl.
presbyter diaconi. diji-  24. GeU¬
fius Tapa.

presbytcri diaconi.dift.  34. Mga-
tbenfe cone.

prcsbyteri diaconi.u. q-3 . Mileni
tanum cone.

presbjteri de occultis. z6.J.6. E-
uariftus Tapa.

presbyteri ruris in eedefia. diftin,
9J.7yeocxfaricn.conc.
presbytcri qniper diotcefanas. de
confe.diFtinSt.  4. Ex conc.apud
Valentine,

pres£yteri qui dittcefes.difl- 9J-
Carth.conc.ttij.

presbjteri quos.dift. 6  ^ • Gregl j.
presbyteriyero.dift- 67• Gratian .
presbyterum.dift. i8.fexta Syno-
dus in Trullo.

presbyterum.dift.jo.Greg- ^

presbyterorum ctiant.dift-J6- fr-
bantts Tapa  9-

presbyterorum filios. dijttnctio-
ne j6-

presbyteros -dift - jo- Aneyranum
concilium-

pr esbyteros-dift -9  J -Gelafius.
presbyteros-l6, q-l- Gregorius.

presbyte.

per ordinem Alphabeti

prtebyttrii. difiinSt. VJ. talhtus precliuk. 20. qu<efi.fToletanum

O

Tapet ij

presbyterk.de cohfe.dift.q.Innoc.
prxterboy.difi.pz, ^Ilexander.
pr at vrča deuotionk.  23. quxfl.8.
loanneiviij.

praterea frequenter. difiinSlione
f-lnnocentins.

{rxtereaplacuit.difl.x2. Arela.
tsnfecenc.iij.

pr sterea fcifcita.rk.difi.  23 - Tvjjco-
laue Vapa.

^ Tridem prxcepimus.\8.quxfi.

2. Gregor ius.

printus homo.de pcm. difiinSt.  2.
Ambrofius.

prima aBionc.l6.qifxfl.5- Hifpa-
lenfe cvnc.ij.

prima adnotatio.difl l6.Beda.
prima atitem .difi.i6.Beda.
prima confolatio.depotn.difiinSl.

5. A mbrofim.

prima igitur.de confec. diflinl ?- 4 -
Auguftintts .

prima quaFlio.i 2 .q.x. Grat.

primaquidem.de confec,difiin.2.

Auguftinus.

primafalus.zj.q.\.HormifdaTap.

primum efl.xi.q.  z. Auguflintts•

primum itaque. difhnEtione if

Hieronymus.

primum interrogetur. deconfecr.
difi.q.Bab anus.

primat Jedk.dtfHnft.99. Africa-
num cone.

pri mo gradus.ff j.flfidorus.
primo femper. x.quxftio. t.Mel-
chiadesVapa.

primatut epifcopus.-difi.  71. Car-
thag.conc.j.

primates.z.q.i. TelixTapa].
principatut.\.q.\. Leo epifcopus.
princeps■vitiork.dcpat.di.z. Aug.
principes.xfq.fAugufl.
princip ali.dih.(»T, ■ Telagius.
principium.de pomit. difiinSlione
2.Gregorius.

prifcacon/uetudo. diflinElio.100.
Gregorina.

prifcis igitur.difi.il- Gelafins.
prifcis quide. lo.quaff.fEmeri-
tenfe atenc.

priuilegium.tl.q.5. Greg.
priuilegia.difi.fi/tdorus.
priuilegia yxfq.  2. ^ inacletus.
priuilegia ij.xfq.x.Leo Tapa.
priuilegia iij.2yq.2. Leo Tapa.
prius ergo.fq.z..Eufel>ius Tapa.
'prim efl.j.q.n,Codex.
priufquam.difi.xi .Gregorius.
prin\quam conuenirent.  27. q. 2.

loannet Chrjifofiomttr.
\krob\nurn.'j6 ,q.  1 . Telagiur.

conc.v)
prodeft.ij^.fAuguft.
pro dileSlione.de con/e. difiinSt.X.
Cjprianus.

produBior efi. depcen.difi-j.Au-
guftinus.

progeniem fuam.  33. quafl. 2. &

3. Gregorine.

prohibendum.difiinSlion ■ 54 .Eli-
berit.conc.

prohibentur.difi.  4?. Gratian.
prohibentnr.difi.S8. Gratian.
prohibentur  .2 .q.i .Digeflk
prohibete. difi- 23 .Anicetus Vap,
pro impenfis. 15. q.  1. Grattnn.
pro membrk.x5.qi. Augufi.
prantinuandum. de conj. difiin-5.
Lugdunen.conc.

pro obeuntibus.lp quatfl. z. Gre-
goriuxTapt v.

propter eccleficifftcas .diflinSl.  18.
Antioch.conc.

propter ecctcfiafliceis.difl.li ■ Con.
Martini Tapa.

propter eos.q.q.\. Chalced conc.
proptergloriam. de confec. diftin.
q.Amb.

propter/uperfluam. 1. quaft 6.
Theod.leg.

proptertotius. diflinB.19. Con-
flant.fynod.

propter yitandum. de confec. difi.

4. Tolet.conc.iiij-
proprie.de confe.dift.q. Leo Tap.
prophetauit.l.q.i. Augufi.
propo[itum.xo.q.f Leo 'Papg.
propofito.5x.qA. Augufi.
priprifuifh.difi.8 i.Innoc.
pro qualitate.x6x.quxfi.q .OEla-
uafynod.

pro reuerentia.diflinBion.qq. To
letan.conc.

prouidendum quoque. diflinSl.
SfGratianus.

prouinciec.diflinSlione9 q.Ana-

ctcius Tapa .'

eVfalmifia.di.xfCarth.coc. uq.
e Vudcnda.iq.-q-t. Telagius Tap.

pndicus.dift.  43. Gratian.
pudorefl.jZAj.  2. Ambrofius.
puert adfacros.t .q.  I. Gregor,
pueri anteanms.xx,q.f Eliberi-
tan.conc.

puclla.xo.q.x. Triburien. cone.
puella.zo q.\.Leo.
pHllhraettam.difl.26. Ambrof.
puljittui.fq. 6. Eahian.
pura &‘fimplex.j. q- 9. Ambrcfi
purgationem.\fq- S. Gratian.
puto ChriSl'umum.fx.q. j. Aug.
puto quodfine.i,q.  7. Augnfhn.
putant qu/Sktm iq.q.f Hteron.

Q Va dutemfz.q.f Gratian.
quacunquedrte.xz.q.').l~

fidorus.

• Ambvof*

quadragefima.de conf. diflinSl. $*
Gregorius ■

qualk condemnatio. z. queefiio-7-
Slemene.

qualk debeat.50.q- S .Leo Tapa.
qualk enim-2 ■q.i.Hieronym.
qualk hinc.dih.xf Greg.
qnali noe.  23. q.f Telagius.
qualiter epifcopus. difltnSIto.  14«
Gratianus.

qnaliter ordinari.J .q.l.Greg.
oualiter verb.difl. "fGrattan.
quaiitas lucri. de pomit, diftin. f
Leo Tapa.  / '

quammagnum.  23. quxflione  4.

mugufiihue.

quamobrem.de panit. diftinSl.l.

Hicronymus.

qttampericulofum.y. qtusFHon.l.
Cjprianus.

quarn pio mentk. \.quafiione  2.

B onifacius.

quamprapoflerum.  13. qiueft. 2.
Cyprianus.

quam (it nece/Jdrium  .18. quafl.  2.
Gregorius.

quamuk caute.difl.  70 .Mugufl.
quamuk caute.de pcen.difltnSl.j.
Muguflinus.

quamuk cborepifcopk.diBinSlio-
ne 68.Leo).

quamuk diffum.zz. queeftioneI.
Muguflinue.

quamukerrare.difi.58. Afuguft.
ouamuk liceat.5.q.6. Eleuther.
quamuk plenitudo-depan- diflin
Slione  I. Leo.

qnamuk trifle.y.q.  I. Greg.
qnamuk rera \\.q.  3, ^ iuguft .
quamnk yninerja.dift.il. Gelaf.
quamuk ynum.de con/e. diflinSl .
q.Muguflinus.

quamqnam omnes .diflinStio.  23.

Toletanum.conc.
quamqudfacerdotum.Jq..q.x.Eu^
gen.ij.in fynod. habtta fonue.
quamquam fecundttm honorunt.

2-q.y. Mugufhnus.

quando ab Hierofolymk, de confe,
difi. q.Mngnflinue.
quando Adam.de pan.di.2.Mmb■
quandoautem.diff.qq. Tganne-
tenfe cone.

quando antem.de confec. diflinSl.
\.Cyprianue.

quando epifcopus.difl.xq.Tyanne
ten je cone.

quando ergo.il.q.fHieronym.

mando & vbt.diflittB.  75 "• Ordo
Jfimanm.

cjii.vado neceftitas.dift.86. ftugn.
qnandopresbpteri.dift.  28. Tolet.

conc.ij.  J

quahdo presbyteri.dift.fi. Tolet.
conc.iitj.

quando presbyteri. diftinB.  44.

Tgannetcnfte cone.
quando qnis.de confte. diftinB./J.

loannes ChrjJoft.
quando suit Deus.jj.  <7.4 .ftugn.
qnxnto dnobis.z. q- 7 .Greg.
qnsnto ftpoflolica.. diftinB^ 6 3.
Gregor ms.

quanto tcmpore.ft quxft. z.loan-
nes Papa.

vnetrnum, dicit.diftinB. fo.Gela.
ftns Vapa..

{qua.nmmUbet.difl.  47. ftttgtifl..
quaniiis.z]-q.).ft n g t tft .

' qnantHsltbet. de pan. diftinB-l-.

ftmbroftus.

ouapropter. z.q. j.Gelaftus..
qu.1propter.z7 .q.z hiteron.
qua traditione.tiifltn6f.zz. Gela.
fiUs Vapa.

quatuor autem.\z.q.z. Gelaft..
quatuor modis.ll.q.$.Greg.
qua~tero tetate.djft.78 -Graf.
t Qux adperpetstam. 1 7. qmeft.l.
Leo Vapa.

qitte chrifto. 27. q.\.Innoc.
qiue tirat ordtnandos. diftin.ftS.
Grauanus.

qux contramores.diftinEl. 8. ftu-
guftinns ..

qux de talij a Z.q.q.Greg.

'quxdignior.z\.qe\. .Ambro/.
qute ipjis Ja.cerdotib.diB  38.
qp.xLotharius.z. quxfi. l.jji  co¬
lam Vapa..

qux ftemeldedicata.lp. quaftio.$.
Chctlced.com ^

quxcunque contentiones.  11. q.l.

Marcelin.. 'Papa.
quxcunque enim. de pan. dift.  4.
Beda.

quxcunque a pa.rentib.r7. quxfl.
z.Coaex Theod:

qitxcHnqnemulier.difl.io. Gan-
grenj  ■ cone.

quxcunquc res.  10. q.l. ^tntioch ..
concil..

quxdam capilula.difl.t j 6.Chaice.

conc.in vj.aBione..
quxd:.m_cumfratre.2;zq.  7. C;n.

ciliu quoddam^ftnt capitular.
quxdam etUm dift.z Iftdor..
quxdam ter ter.r.ena .77. q.z cjp  3.

/ Gregorius..

quxlibet occulta.dift.^o Gregor.
quem pctnitet.de pom.aift.i.Jiug..

CanonesDccreti

f rogenitores. 10.  i. Tri-
burienfe cone.

quemadmodurn dift.iz. Greg.
quemadmodum.rj.q.  7 . ^guft.
qnemadmodum  .31 ,q. j, ftj ugu ft.
quxrat hjc aliquis.de pctn.dtft.g.
Hieronjmus.

qnxrendum eft z. quxft.7. Calix-
ttts Vapa.

quxrendnm eft. de pan. 'diftinB.
z. Beda..

quxris ame.de con[.dift.  4 ftug.
quxritnr de his.dift. j ft.Gratian.
quxrnur detlih. dift. c  & Gr at.

quxriturpater z.q. 7 .^,.,guft.

quar.it ur.zz q.z.Raguji.
quxro ergo 6.q.i.j y ftuguft.
quxftum eft l.quxft.j. fr ban us
er cone.

quxfitum eft.ll.quaft. Z.MogunU

conc.ij,

quxfttum eft.ZGq. A ..J nn oc.
qitxlemei.lp qy.ehaUed cone.
c[it,cHa. efl nobis. i $ j.z., Greg.
qucftifttnt.16.qA. Moguni. cone.
queftinobss luni.  17 quxft,on.  4.
Gregorini.

qu#ftionem.\z.q z.Ceder.

1 Sini abftulent.iz q.z. alnacle.
qui accujartg.q.ft. ftamajus.
qui admifja  j. de pan. atfhnB.z.

Grcgorim.. ^

qni admifja ij.de pan. diftinB .3.
Gregorius.

qm adm1ftt.17.qnxj}.  8. 2 \eocxfa.
r.icn.conc,

qn^/iontiz.ZA..q. 3. Vrban.Vap.
qiu an.bnlat 7qA.VroUer. c. z.
qiu apud. 1 ■q a t .Afričan, cone.

qutautem.djj.fti.Grat.
qni.mteni.Gq. 6 Grat.
qui bona agstnt.17.0.1. Gregorius
in regeft..

qm bis ignorantcr.de conf. dift.  4 .

Theodorus m pamtentiali.
qitibene.UeconJec.dift. z.  ^ ircla-
tenjc cone.

qni calumniam.Gq.6- Greg.
qnt cathedram.dift.ft\. typrian.
qui  ( hrtft12.q.Z.ftephan. ftapa.
qut elementiam.aiff. 1,6. Hieron.
qnt eommittiicaHcrint.il .0 2.Car.

thagin.conc. itij. 1
qtti cotnpuljus.zz q GViu, Vapa
qnt c°nft!Hi:tAi.q.),if; dljr  r
qui centra. 2 q.q. Liberiu, Vab
qtl! con temp tet dift.  8. -Au^ft. r

qut crimen.2,qfti.Sirtut  jj„
fuicrimen.  3 ,q 6. Hudrian. Vapa
incapituUr.. t

f ui CY ;™ in y-qu*fl.i.Hadri. T*.
f .x in čaj i:.

qut ae menja, dift.tf Hi, :m .

\

qui defj'onfatam.Z 7  q.z. Gregor.
qui deftolenni.de conft.dtft.  1. Car.
thagin. conc.iitj.

qui diftcordat. deconfte. diftinB.z.
ftugushnui.

qni dimna.  13. quxft.  2. Toletan.
conc.iij.

qiiidiuinationes.z 6 .qHxft.Gftn -
cvran.ctmc.

qui dtuini.de pan. diftinB. 4. ftu
guBinns..

qnt dormierit.  27 . q.z. fturelia.

nenje cone.

quidormterit.iftq. 7. Mog. cone.
qui ea qux Veijunt.dtft.fi. Gre.
qui ecittftafticis.diftin.l6. Zori¬
ni us'Papa.

qm eccieftafitcis.dft .7ft .Zobjrnus
VapOj,-

qui egerit veraciter. de pan. dift.
7  .ftugufiinus.

qtti epijcoptu. d fi.  23 . < arthagi-
ncn.conc.

qni epifteopatum diftderat . 8. q.  I.
ftugnfttntu*

qu 1 tj c 1. m us .diftinB.  42 . loannes
ihrftfoBomtis .
quieJcite. 6 .q.l.Fclirij.
qu 't & diiunis.\Z.cq.z.Gelaftus.
qui erfamiliis. dift.  54. Toletan ..
cone tx.

qui exigit.ZZ.q.q.ftug.
qut habetis.isp.q.7.ftug.
qtti in caftigatione.  33. q-A. loan¬
nes Chrpjoft.

qn't in materr.is. de conftec.dift.  4*
Ifidortts.

qui in aliud-dift. zft ftnguft.
qni in ahqno.cifttnB.71. 1 oletan.

mcMij.

nqualilet.i.q.7. Tclir Vapa.
n ecciefa.za.quxB.  3 . ^iu-
tfiintis .

'•■n alteritis-7.q.  1. Hadrianut
'apa in tapit.

jtbente.u q.7 ) .lkrden.tonc.
jeftus eft.ll q.3. ftnguft.
maios.ij.q.7.Hieronym.
oiandncat.de ccnjccr-diftinc.
.ftuguftinns.

mtriio  11. q.  3. Cartbagtnenfte
nc-ij.

latns eft depan-diftinB1.I0-
tnes liuang.

‘iec >ig i m i n is. z ■ q ■  7. ftnguft •
irgtigunt .24 5.3- Hiercnym.
t p np robauerii.  2. qn fft  • 3. Ga-
n Vapa.

ublationcs.]. \ft.qnxft.Z.Carz
gin conc.iitj.

\L lat toneš i;. Piljenji conc.j.

qnt cm-

y«< omnip»ttntmM.quafimep.

Fabian tu Vapa,
y»» panem. difimBionc  jj. In
nocentius.
qttipeccat. ip.quxJl.y.AuguB.
quipeierat. n. qmefiione  5. Vi¬
tu Vsipa.

f ni peierare. 11. quaBione  J.
Cbromatuts.

quiper pecunias.  I. quxBione  1.
Oblami jjmod.

quiperfeBionem. I. quxfhone  I.
Innocentius-.

qui plnres.2l.q.l.Leo iiij.
qui poteB.2p.quxBione p. Ana-
Bafius sir Oamaftts Vapa.
quipresbyterum.\7. quxftione  4.
Mogunt.conc.

qui propinquam. pp. quxjiione p.
sir  4. Vab.Vapa •

quiquce Vei.difiinBionepS. Gre¬
gorius.

qui rapit. 17. quxBione  4.
nacletus.

qui rečie iudicitt.il. quttfiicne  3.
Gregorint.

quirecedit. de panitent. diflin-
Bione y.Vrofter.
qui recedunt.zp. quxftione 6. A-
rauficum cone.

quireligiofis.ii.quieflionei. Car.

thaginen.conc.iiij.
qui refiflit.  n. q meji ione  3 .Au-
guBintts.

quifacrum. diBtnBione  Jo. ff.
tit.de fur.

qui JanBus. de pcenitent. diBin-
Bionel.Hierenymus.
qui facr.amento.22. juaefiione  4.
llerden.conc.

eni fcelerate. de conficrat. diflin.

Bione z. lfidorus.
qui fecundum čarnem.  23. quafi.
y.Hieronymus.

tjitife[cit. 1. quxBione 6. Vigi-
limVapa.

(/uifeit Je. 1. quxB'6. Leo Vapa.
qm Jimel. difimBione  jo. Mar¬
ti n tu Vapa).

jpai fjnccr a.diflinBione  43. Gre.
goritts.

quifine peceato e ji.  3. quxBione
7. Gregorini.

tpiti fine cnmine. diflinBione 16.
^imbrofiuc.

(pni fine jaltttore. z6. qutefiione
z. Augufhnm.

qui fint. 16. quteflione  I. Gra-
tiantte.

quifitit.pp.,quxB.  J. Hieron.

?** fpintualem.po. qutefiione  4.

Tribiirien.ccneii.Hm.
ZfijiHdet.Uipuajtione 1. Grego.

per ordinem Alphabeti.

rius TSjaajanagnus.
qiti fub gradu.difl.  50, Bafilius.
qui jubdiaconum. 17-epitafi. ^.Ca-
pitularium lib. 1.
qui fuis epifcopis. diflinBione 93.
Clemens..

qui venatoribus  j. diflinBione
86. ./ liiguflinus.

<qui -venatoribus 'tj. diflinBione
%6.Augufiinus.
qniverc.l6.q.\. Chalced. cone.

<qui vero.difl.  50. Matičen.cone.
epui vero Aift.  J z.Gratian.

<pui vero .U.q.p.Getafius.
qui vero. 21. q. z.Gratian.
epui viderit.pz.qy. Gregor.
qu.ivitiis.ty.qy. ^iuguB.
qui vos ffernit.  8. qi,xftione  I.
Hieronymtu.

qtti vu.lt confteri. depstnit. diflin
Bione 6 -AuguBinus ■
qui vult facere.de pcenitent. diflin
Bione z.Augufiintts.
quivu.lt eleemojfinam. de pesnit .

difi.p. Augufiinus.
quivxorem Jitam.fi. queeftione  J.

Lfhemenfe cone.
quia Agatbo.zj ,q.z.Greg.
quia alij.fi. q.i. Ambrofius.
quia aliqnanti. diflinBione  8:.
Syrictttf Vapa.

qui autem.zo q.\.Greg.inregefl■
quiacognouimus .\o.quaflione  3.

Toletanum conc-iij.
qitiacorpttf.de confecratdiftin.l.

Eufebitts Emiffentts.
quiadies.de conjecrat.diJiinBiont
l-Gregorius vij.

quia diuinitatis. de pcenitent.di-
JiinB.l .Hieronymtts.
qui*eafi.q.i.Ve/ag. Vapa.
quiaepiJ'copusy. qu*Jlionefi A~
naclttus Vapa.

quta ergo.fi.q.t.dr  3. Gratian.
quia ergo.difi.zz.Gratian.
quia exJola.zy.q.t.Greg.
quia frater-7 q  1. V dag. Vapa.

quiaigttur.diji.6p.Greg.

qitia ittgredicntib  • iy- quseflione
p.Gsegoriut.

qmain quibujdam. dijiinB.  851.

Cbahedon.conc.
qu;aIoanner.]i.qy .Greg.
quiaiuxtay.q„aflione 6. Grego-
rius in regcfio .

qmaiuxta.\6.qutfi.\. Capit. Ča¬
rali Ludouici.
quiamortc. de confccrat. difiin-
fhone i.Mmbrofitts.
quiapaffus eff.de confccrat. dijiin
Bione z.Augnfiintts.
quiaper ambitiones. difiinBiont
6 y. Ge Ufi tu.

quia prafulatus.l q y.Leo iiij.
quiaradix.de pantten. dtflinBio~

»el. Auguflinus.
quiarer. ll.q. I. Gelafitfs Vapa,
quia faterdotes.  10. q.  1. Hieron.
quUfanBa.difi.6p. Stephan.
quiaJ.tnBitas.diBy o. Greg.
quta fimpliciter .dtB y6 -Vrban.
quia funt Aifi.zi.Greg.
quia te quafi AtBinBione  J o.Ste¬
pi; anus v.

quiatuapaternitas.  II. qu*Bi0-
ne  I. Gregorius.

qttia vero depan. difi. z. Grat.
quia vero.depan.dift y.Grat.
quiaverb.difi.6. Gratian.

^ Sjuibus epijcopi.  II. queeBiont
p.Vrbanus.

quibus peccata.\p.q.z. Aug.
quibujd.am narrantib.l. quteflio-
»e I. Gregorius.

qnibus temporibus. diBinBiont
7  6. Gratianus.
quicquid.l.q.i.Tolet.conc.
quicquid.\z q.z. Agathen.  cone«
quicquid.pZ.q.Z.AuguB.
quicquid.pz.qy .L^tcol.Vapa.
quicquid. de confecrat. diBinB.
p.Hieronymus.

quicunque. diflinBione pl. Gan-
grenje concil.

quicunque.diByo.Hieronym.
quicunque.difi. Syricius Vapa.
quicunq-,.diJiyy.Tolet.cone.iiij.
quicunq11e.d1jl.77. Syricius Vap.
qu\cnnque AiBinBio.  81.

nuni concil.
quitunque.\.q.\.Greg.
quicunqueJacros,.i. q.l.Greg.
quicunque.\. quxBione  4 Vrban.
in concil.

quicunque.z. quxBione 6.Theo-
doj. tex.

quicunque.6.q.l.Fabian. Vapa.
quicunque.  il. qtteeBione 1.1 odex
Theodof.

quicunque.  11. quxBiont  3. Vt-
trtts ApoBolus.
qni cisnqite.il. q p.Gelafiur.
quicunque.12.qy. Tribur. cone.
qtticunque.12.q.\.Greg.vij.

. q:ticunquc.l\ q.p. Hieron.
quicunque.i2.quaftione.2. Tole¬
tanum cone. iiij.

quiiunque. 12.quiefiione  3. Tole¬
tanum conc.ix.

quicun qu e.12. quxfl.y.hrach are-
je concilium nj.
qwcunque.\y.q.y.htl.Vapa.
quicunque.\6. qu<eflionel. Vuor-
mac- concil.

yuicunque.i6.quceflione  3. Tole¬
tanum cone. iiij. ■

A.

Canones Decreti

jtthunjut.lSj.J. jfmtrof.

qnicunqut.l6 quaftione 7.1  ole-
tanum concil■ iiij-.
quicunque.\7 .q.p.Symmach. ■
7:011unquc.\7.q.y. ^uguFl.
quicunquo.io.q-  *' Iftdor.  #
qui cun que.z}. q. 7.^4 ugufl.
quilunque.il. quaf{ione  8 . Mtl-
denje concil.

tpticunqite.il. quxsi. 8 . Tribu-
ricenfc concil.

tptiiu.nque.zlq.%.^iitguFt.
quicunque.ip.q .l.Beda.
qy,icunque.z6.qutefiione  5. Tole*
tanum conc.itij.
tp1icnn.q1te.i7 .q.z.lftdor.
qpticHnqne.il. q,i. ViusVapa.
quicunque. de pctnitcnt. dtftin-
Flionti.Codex.

qtticunque.de confecrat. diFiinEi.

4. Martin. Vapa iij.

^ Quidautem.difl.p7 Greg.
quidautem.8. quaflione 1. *4m-
broftus.

quid autem.zp.7.  $. Leo Vapa.
auid crudele.il ■  7 • 4 - -dugufl.
quid culptttur.il .q.l. iuguft•
tnnd diconi ■ -4 ■ ?• 4 • ^iuguft.

quidenimprodeft.dtft.8l.Piut.

tptid er go.\\.q-l. Greg.
quid ergo.ll.q.p.x4ugufl.
quidergo .Hieron.

quid ergo.de pcendifiincl.l.loan
ner ChryJoFlomtu.
qttidcft aliud. diFl.88. Caftiodor.
quid eft ChriFlum.de conjec. diFl.

i.Siuguflinus.
quid eFl hoc.d1Fl.70. Greg.
quideFlmanM.difl.~i. Leo Vap.
quid efi quicunque.il. qutefim-
ne  7 . AuguFl.

quid eftquod dicitur.de pamten.
diFl. ^.Gregor ■

quid faciet.il. q.  4. jluguFl.
quid in omnib.71.7.7. l/crnent.
tjuid obefl.U.tp.i.^tugufl.
quidprodefl ieiunarerdi/linfHo-
nc 86.xtmbroftus.
qttidproderit.diFf.6i. Calcflin.
qjtidfitfangui{.de confiec. difl lnc .

z. Gregor. Tapet.
quidvcro.i.q.6.Gratian.
quidverb.  10. q.i.Grattan.
quidam autem hteretici. zp.qute.

Flionel-lfidorui.
quidam vero  e contrario.  zj, qute-
Flione q.^nguFl.
quidam clerici.difhnBione 8L. To
letan. cone.iiij.

quidam Veo.de pan-diFl.l. Theo-
dor. archiepifcop. Cantuar.
quidam de.ffonfttun.17. q.  1, Tri-
Lur.concil.

quidamfornicatui.ip. juaftio.l.

Tribur. concil.
quidam maligni.7.7.1.Greg.
quidam menachi.ič.juaft.i.lhal
cedon. concil.

quidam mon.achorum.l8. quafl.

z. Chaked.c6nc.iiv.
quidam nubentes.dtftinFHone 17.
^ iugufiinus.

quihbetfiratrum.8. quaFlione 7 -
Sixttu 'Papa  j.

quinque tnodh.de confecr. diFlin■ ■
4. Gregorius.

C Quii tUiquanda. deptsn. difl.l.

loan.lhryfeflom.
qitis autlegei.diFl.7p. Gelafi
quiiautem.diFl.  10. Gelaf
quiiautcm.de confccrat. difiinfi.

p.^iuguflintts.
quis dubitet.dift.96. Greg.-vi/.
quis enim noFlrum.il . quecFlionc
7. iugufiinus.

quii exiflimaret.i6.q. 7. ing,
qu'u ignorat.li.q jp.Hieron.
quii locus.\.q.p. iuguFl.
eptii nefciat.difl.t). ^iuguFl.
quis nefctat.diff.ll.lnnoc.].
qui nos.ifj.p.iuguft.
quifiquis ChriFlianum.il. J H£ tl.
p.iugufiinus.

quifquii clericui.dtflinFUone  84.
Syricius Papa.

quifqttit cum militibus. de pcenit.
diflinFi.l.Cod.

quifquis diserit. deconfi. difitinfl.
p.Mileuit.conc.

quifquii epifcoput.  iz. quxFlione
z. vij. jynod.

quifqwi epificoporum.p. 711x11.7.

Carthag. cone. iij.
quifquii ex concupifcentia.de con
feer. dift.  4 . IuguFl.
quifquiiille.i.quaiftione S. Eaty-
chian.Papa.

qn'tfquii inuentus.17.quteft.p. lo.
annaVapavfv.

qui/qttii metu.\l.q.l-^iuguFl.

quijquii in negotiit. difiinSHone
87 .Gelafitui.

quifqu'n p er pecuniam ■  I . q.  1. Gre¬
gorini primm.

quij'quii per dttlum.  Z4. qu/eFl.  J.
Gregor-Vapa.

qttifquii praceptis. tppuaflione
I. utuguftimii.

quifquuprobatui.i.queeft.6.Mi-

lettitan. cone.

quifquis\proaliquo.ip.queeftione

i.li ttguftinui.

quifquiirebus.diFl.pl. IuguFl.
quifquiivelquod.il. q.p. -lug.

^ Quoaufu.il. ?-8. Gelaf
quo tur e.diFl. 8. ^iuguFl.

auodautem.Up.  I. Gratiatti
quodautem.de conf.dijh  4. Greg.
quodautempropeceato. zp, quft*
ftione l-Gratian.
quodautem. io.q.i.Gratian.
quodautem.lp.q.l. Gratian.
quodautem.l\.q.z. Grat.
quod autem.il. q.l.Grat.
quod autem.16.q.z.Grat.
quod autem.17.7 .z.Grat,
quod autem.il.q-6.Grat.
quodautem.ll-q.l.Greg.
quod autem  .z8. q.  I .Grat.
quod autem.n.q.\.Grat.
quodautem.diFi.97. Grat.
quodautem.i6.q.7. Grat.
quod autem. 19.7.1 .Grat.
quodautemip.q.z.Grat.
quod autem-7.q-l.Grat.
quodautem.  zj. 7.7.^ 4 ug.
quodautem.9-q.l.Grat.
q uod autem. q.q.l. Grat.
quodautem.lo.q.\.Grat.
quodautem.i6.q.6.Grat.
quodautem. 11.7.7. Grat.
quodautem,ip.q z.Grat.
7uodautttn.diFl.p7.Grat ,
quodautem-li q.p.Grat.
quodatttem.ll.q.i. Grat.
quod autem.6 .q.7 .Grat.
quodautem 6.q.7.Greg.
quod autem.16-q.i .Grat.
quodautem.ll.q-i.Grat.
quod autem.lo.q-p.pt ban.if.
qnodautem.17.q-l.Greg.
quodautem.l-q-8.Grat.

quod autem.17.ql ■ Grat.
quod autem-7.q-i.Grat.
quod autem. 1 i.q.i.Grat.
quedautem li.q.i. ^Lug.
quodautem. n.q.p.Grat.
quodauteni.6.q.  z .Grat.
quodautetn-li q.i.Grat, .
quod autem.  zj Grat.

quodautem.\p.q.i. Grat.
quodautem.8 q.x. Grat.
quodautem -17  q. 7 . xHexand.u .
quodautem.zi q.^. Grat.
quodautem.n.q,i. ^iuguFl,
quodautem.17.qn. Grat.
quod autem. iff-i.  Grat.
quod autem.lo.q.i.Grat.
quod auteni.lo.q-7. Grat.
quodautem.il. q.p. Grat.
quodantem.il. q. 7 .Grat.
quodautem.\6 q. 6.Grat.

quod autem.8.7.7 .Grat.

quod autem.8.qp. Grat.
quod autem.lft- qft• Grat.
quod autem hi qut .  4- qu<eflioHe
I. Tficolaut.

7uodautem.16.q l. Grat.
quodautm.17.7-7 • Grat.

quod amtem ,q.x.Gratian.
quodautem.zq.q.z. Gratian.
quodautem.6.q. l.Grat.
qmda.uteni.qi q.i.Crxt.
quodautcm iS q.z.Grat.
quodautem.zi.q q.Grat.
qmd autem.q q.  4. Grat.
quodautem.diH.p. Grat.
qitod attttm .5. q.q. Grat.
qmd autem.difl.  17. Grat.
quod antem.l 1. q.  4. Grat.
quod autem.dtH.q6 ,q .1. Grat.
quod autem.z.q.i Grat.
quod autem.2.q. 1, Grat.
quod d. patribus. diftinH.  77. Leo
epifiopitt.

qttodd y0te.i7.qA.Grat.
quod abfque.diH.lz.Grat.
qmdadnor.difi.Of 7 . Cypria.
quod .ut Sodomitis.diJlinHio.  14.
-thtguHinut.

quod bene.6.quteftione  4. 7 $ico-
lam 'Papa.

quod ChriHm.zq.q  4. Ambrof.
quod cltricus.ll.q.l.Grat.
quod conditio  .17 .q.i.lftdor.
qmd Damd. 2.2.<7.4. -dugufi.
qltoddebetur lq.q.l. -Augufl.
quod Deo patri.qq.q q. iug.
quod dicit Dominttt. diftinHionc
^l.-dugnftinut.

quod diciiit.dtft.16.IJicol. Papa.
quoddie don1inico.dift.7j. Leo.
quodepi[copm.ipq l.Grat.
quod errxtterat.zq.q-6. -Ang.
quodinterrogaHi.diftinHionc  17.

7 ftcolam 'Papa.
quodintra.zo.q.i.Grat.
quodwdex.  3 .q.  7. Grat.
quodiuramentum. zz. qutcHione
1. Gratianut.

quod milu are. zq.q.\. Grat.
quodmonacbi.l  6. q.l.Grat.
quod nullm.diH.zq. Grat.
quod ordinatio.p.q.l.Grat.
quodpriedcceJfor.  II. qu*ftione  3.

Zachariat 'Papa.
quod priori. iq.q.i.Grat.
qnodpro rcmedio.l. qnceflione  7.
Innocent.Papa.

quodpro necefSitate.  I. qtueHione
1. Innocentiut.

quod propojuijli ,qz. qu«Hione  7.
Gregorin;.

quod quidam.l.q.l.Aug.  ■
quod quk commtfit.qq. qmeflione
p.Hilar.in cone.
qmdreftitntio.q q.l.Grat.
qtiedJiaccufatorum.  4. qui(H.6.

Hxdrian.Vxp.in Lapit.
quodfi dormierit.qi.q.  t- Ang.
qttoa(ipcthiientiam 17. qnaftia-
n:  I. (yi ; :xn;is.

per ordinem AlphabetL

quodfuJJeSli.q.q.q.TSicol.Vap
quod vero .dift.u.Gratta.
qu')dner». z.q.q. Gratia.
quodyerb.l.q.7 .Gratia.
quodveroly.q.q.Gratianut
quodvero  14. q.n t .Gratianm.
quod vero.q.q.q.Gratianttt.
quodvcro.zq.q.q.Gratlanm,
quodvero  .3.7.4. Gratian m.
q Hod vero .i$.q.2. Gregor itu.
quod vero.q. q.q. Gratianut.
quodvero.z^.q.i.Gratianus.
quodvero.q q.io.Gratianut.
quodvero.ly..q.6,Gratianm.
quodvero.l.q.q.Gratiantk.
quodvero  15.4. Gratianut.
quod vero.l\.q.z. Gratianut.
quod vero.J 5 .q.6.Gratianut.
quodvero.qz.q.z.^iuguflinm.
quod vero .z8 .q.z. Gratianut.
quod vero. zo.q. ^..Gratianut.
quod vero.11.q .4. Gratianut.
quod vouentet.  17. qu&Hione  I.
Gratianut.

quodamloco.z6.q.q.(ft“  4. Augu-
Hinut.

quodcumque.zq.qutcF!.l.^iugu-

ftinut.

quomodo exaudit.de confe.diH  .3.

„ inguHinut .

qitomodorenottari.de pan. difiin.
z.AuguHinus.

quomodo [acerdos .ii.qu<eft.q.Hie-
ronymttt.

quomodo virginibm.  31. queft.  I.
Hieronymm.

qnontam d quibufdam. ip. q. q.
SeptimaJynod.

quoniam de iure.diftinH.iq -Gr a-
tianttt.

quonjam diuerfarum.zl.q. z.Sex*
ta fynodut.

quontamfeftut.diflinH.6l. Gre-
gorim.

quoniam idem. diftinH.10. Tf co¬
lam papa.

quoniam inuefhturat.l6■ quxH.
j.Gregoriutvij.

quoniamin quibujdam.diftin.qi.
chalcedon. cone.

quoniam in quibufdam.  1 6. q.  7.

Cbalcedonenfe concil
quoniam Hpmani.diftinH.qi.Sex-
ta)ynod.

qmniam mos. diftinH. 6q. Tftca-
num concil. '

quoniam mul1i.difl.q7 SHicanum
concil.

quoniam nmlti.zq.-q q.T^ictentom
c ondi.

quoniam mtiltot.it. quxftionc q.
Grcgirittt rij.

oiioniam  ;.v ■ka.dlft n~.  4*. lf-

canum concil.
quoniamnoncognoui.diftinc.  S8.

£x verbis ^iitguftini.
quon\am quidam.diH.li -Seplima
fynodm.

quoniamquicquid.l.qunft. 7 .Hi-

larittt papa.

quoniam quicquid. 16. quieft.l’
Hieronymut.

qu0niamqmdamdiftinH.7q.Chal
cedonenfe cone.

quoniam qmdam.ftiFlin.lco.Te-
lagi m papa.

quoniam quidem diftin.li.Septi-
ma fynodm.

quon\amJanHx. diftin- 1 6. Sexta
fynodut.

qnomam funt.de confecr. diftinH.

q.Tgicxnum cone.
quonixmvelint.lz.q.i.Gregor.

quoniamvetuJlo.zy.qua:ft.l.Hie-

ror.ymttt.

qmmam videmut.dijl.69. Septi-
majjnodm.

quorum vicct.diflinH.6Z. Prba-
nutij.

qttorundam clericorum. diH. zq.

Toletanu cone. ir HiJJalen. u.
quorundam. diHin  34. Tficolaut
papa.

qmrundam.dift.7 q.Gregonut.
qnot a paganis. de confecr. diHin.
tp.Gregoriut ..

quot conftiterit.l.q \.Gelaftut.
quot Vem coniunxtt.qq. q.z.lji~
dorut.

quotics d populit.I. quxft.q. Inno-
centiut.

quoties.zq.q.x.Innoc.papa.
quouet .1.7.7 Gregnriut.
quotiet epifcnpi.z.q.6.felix ij.
quoliet.z.q.q .lnnocent.
quoties.zz.qq.Hieronymut..

quotier peft. z. q. 6. Theodojtana
tex-

qmtiefcunqut.qq.quteH.Of. *iugw

ftinut.

quotquot.Z7.quftftione\. ^ 4 ncyr .
jynodtu.

qitoudie.de conjecrat. diftinH. z.
^iugujhnus.

R ^idicata eft.de pan.diftinH.

l.^iuguHinm.
raptor.zq ,q.z.Capitular.
rapinam cmere.  14. q.q. ^Imbroft
raptoret igitur.q6. qttaftionez.
Symmachut.

raptut eft-Z'7 ■ q.z.Iftd or us.
raptui quoqtqe.J 6 .q.l.lf dorut.
rado nulla .\7  q. 4 .Gregorin;■
rationi: ordo, dif linči.  100 . Cr r  -
corint.

■rationis.\6.q .7.Greg.

Reaunatccltfia.diftinElione 63.
Leo iiij-

rtbetpnia.re.de cottfecrat. diftinEl,
4. Muguftinus.
recurrat, 3 Z.q.  4 * -Augnft.
rccedite.dift.tf. Hieron.
recednr.i$.<} 4.s.luguft.
regum ojftcium.  23. quxfeione  J.
Hieronymus.

regala vcftra.diflinEiione 17.Mar
celim Papa .,
reguta.difi. 3.ifidorus.

reguhe fandlorum.diftinElion.19.
Gregorius.

regendo. efl.  10. quxftione 1. Leo
Papa iiij.

regenerante.de confecra. diftinEl.
4. Muguftinus.

redintegranda. 3. quxjiione 1. lo-
annes Papa.

redintegranda.^.q.i.Eufeb.
relatum nobis.diftinElione 17.de
mens Papa ij.

relatum eft.3x.quxftien.l. Tribu-

rien.concilium.

relatum eft.de confecrat.dift.Z. To
ietan.conc.xij~
relatum tft.lo.qG. Greg.
relatum.il. q.l. Mlexander.
relatum eft. <j.q. z. Damajtu.
relatio.zl.q-i. Gregor.
relataeft.lo.quajltone  1. Toleto-
num concilium.
relegentes .13.q.  5 .Pelag.
reliqui facerdotes. difltnEHo. 67.
Mnacletur.

religiofam.lzq. z .Greg.
reliBam.fo.q.  4. Gratian.
remi ttuntur.zj . q.  J. ^im brof.
remi]Jionem.l.q.i.Muguft.
remoto.7-q-l.Hilar.Papa.
rmouantes. diftinElione zz. Šes¬
ta Ijmod.

reos janguinis.  23. quxflione  J.
Gregorius.

reperiuntur. l.q.\.Mmbrof.
reperiuntur. de pcenitent. diflin-
Bionef^mbrofiuf.
reprehenfibile.  23. quxflione  g.
Tfkotaus.

requi[i(li.  33. q, • .Gregorius.
rcquiritis l.q.7.Lco iiij.
res autem.13.q I.LeoVapa.
res ecclcfis. \. quxftione  3. Vrba¬
ma Papa.

res eccleftte. u. quxfhone l.Vr-
banus Papa.

res in epifcopatu iz. quxftione 1.
Gregorius.

reftonfa difl.z.Ifidorus.
rejecand«.  24. fuxftionef. Hie¬
ronimiis.

Canones Decreti

rejujcitatus.de pomitent. diftinEl.

l.Muguftinus.
relcnpta.zs.qz . Codex.
retulerunt. de confecrat.-diftinEl.

4-Zacharias Papa.
reumadeccleftam. 17. quxfttone
4. Capitular.j•

reuertmint.16. quxftionc l. Hie-
ronymus.

reuertar. de pcen.dift.y- Beda.
rettera. de cottfecrat, diftinElione
z.Mmbrofius,
reuera.l.q.9 .TSJicol. Papa.
reuera.3 z.q. -Ambrof
Rex d&ct.zyq.<j. Cyprian.

•f Rhodix.dift.z Ifidorus.

^ RiJimlum eft. dift.  m. lit co¬
lam Papa.

ridkutum efl.  II. quxfhone  3.
-Auguftinus.

RSg°’ bortor ejr moneo.il. qux-
fltone  3  • Gregorius.
rogantus ros .24  quxfliont\. Mar
cellus Papa.

rogat toneš .deconfecr.diftinElione
3 .-Aurelianenfe cone.

Romanu*. diftinElione  81. Tela-
gtusPapa.

Romanus pontifes. de confecrat.
dift.  4. Ifidorus.

^ Ritrjus. ll.qtueflionel. Cartha
gtncn.concU.v.

S

S -A bbato.de. confecrdiftinElio-
ne J.Innocent.

Sacerdos.zS ,quxJiione 7. Cartha-
ginen cenc. iiij.
facerdos.3 q-7 Muguft.
facerdos.de confecrat. diflinBio-
ne i-Hierongrnus,

^Jacerdos.l. q.z.Prn/ler.
facerdcs.de pcenitent. diftinElione
6.Gregorius.

facerdt/s.dift.  81  • Eugen.Vapa.
facerdos .di fl-SO-iugufl.
Jdcerdote depotn. difltnEl. 1. Car-
thagi n en .conc.iuj.
faccrdotes.de confdift.  4 . Greg.
facerdotes. dift. 37 - Hieronym.

J'accrdotes.6.q.\■ T tilefthor-
facerdotes.i.q.7. c lemens.
facerdotes. iz. quajlione  4. Tole-
tanuni conc.ix.
facerdotes .1 q.  I. Hieron.
jacerdotes.dftl  .49 .Hieron.
facerdotes-vero.dift.  9;. C lemens.
j.iierdotes.difl 50.Lijcol. Pap.
facerdotes.z.q.7.Damaf. Tap.
jacerdowm.de conjeer, diflinSlio-
ne z. C lemens Papa.
facerdotium.il. q.$. Cyprian.
faeerdotib.ii.q.\. Greg.
j- 'acerdotib.dift.fi . Beda.

faetrdotibut, de confec. diftinEl.  j.
Murelian.conc.

facerdotale ofjicium. diflinEliont
61.Gregorius.

facrat0s.dift.z3. SoterPapa.
faeramentum haUentuz. qutefl -
3. Cornelius,

facrxmenta.l.q.\. Mugufl.
facramentaaltaris de confec.difl.

I. Mfi-icanum. cone.
facrificium.de pomiten diftinEl . u
Mmbrofius ex Dauid.
facrificium. de confecrat. diftinEl.

Z.Muguftinus.
faerilegium I7.q. 4. Greg.
facrofanElareligto.l. quxftionel,
GeUfius.

JdcraftnEla Romana. diftinElione
zz.Anacletus.

fiecrorum canonum.dtft.63. Ex ca
pitular Carol.Imper .
faerorum canonum.  12. quxftlone
i.Gregorius.

^ Sat cotlcftis.de conjecrat.diflin-
Eftone  4. Beda.
ftluator. i.q.$. Vrban.ij.
filuator.de confecrat.diftinElione
3.0idymus.

Salomon.jz q.y.Gregor.

Saloni taneč-dt fi. 6  3. Greg.

Jaluo tn omnibus.9. quxftione 3.
Higinus.

faLuberrtntum,\.q.7 Leo.
fanctmus.ll.q.z. Telet.cone.
fancimus.l.q-7-Cod.

Jancttum cft.Z].qucefHo.%. Vuor-
mac.concilium.

fancitum efl. 7 .quxflione  I. Ro¬
thom. concilium.
fanfro Romana. diftinElione
Gelajitu.

fanElaofio.diftinElione 6. Exdi-
nrno libro, &c-
ftnEla quippe Z.q.  7. Hieron.
fanclum efl. de confecrat. diflin-
Elione Muguflinus.
fanfhfiimo in Cbriflo. Rpiftola
formata.

fanElimoniales.  20. quxftione 1-
Carthag. cone. iij.
finElimonialu.diftlncl.  24 Cartha
gmen cone. tiij.

fantiisquippe.il. quxft10ne3.fr-
b anus ij.

fanetorum canonum. diftinchone

70.Vrban. ij.ex cone.

fančlorum patrum  io. quxftione
\.Calix.Papaij.

fatiElorum patrum.  I. quxflione  t.
Calix. Papa.

farji quippc.dtfl. 9 - Muguft.

Jane cauendum- de petnitent. di -
ftinCi. .M- juftmus. ^

fanc con-

fant cenfanguinttdtis.tf. q.l.Ifi.
dorus.

fijttedifcimus.i

"'■ne f tret,

Vzp*.

. s.ii.q.i.imbrof.
IMeptrcHffijr.dift. 41.  ^inadetUS

fifiepi ofertur.14.quxfi.z.Quin~
** J} no d us.

fine q t ,U. 1 6.9.2. Vrbanfi.
fine quifquis.\1.q.1.Codix.
fine quodfuper.Z4.quxfi.z. Vrlo.
nus ij.

finefi communi.difiinB.61- 7yi-
ceenum cone.

fine fi ex confenfu.l.quxff.6.Car
thag.concil.iij .

fine Tbejfalonicenf.16.9.7.sfna-
fiaj libliothec.  ■
fapiens nan eff.6. quxfl.  I. Lucius
Papa-

fapiens nunquam. de pan. difiin.
z.ytmbropus.

fatagendum.il .9.1.Pelag.Pap.
fatyra.difl. l.Ifiaor.
fatis euidiMer.d1fl.96. Tfjicolaus
Tuf A.

fitit hinc apparetyyq.1.^1ugufi.
fitit ofiendimus. de conf difiinB.
4-y.iugufiinus.

fatis peruerfum. diffinBiont  5:6.
Gregmut.

fatisfaBio panitentix.de pan. di¬
fiinB.^iugufiinus.

^ Scelus.i.f.I.Tficol.Pap.
fceleratior omnib. depani.difl .3.
Leo Tapet.

fcenicit.de confdiff. i. Carthagi-
nen-concil.itj.

<f Scit finBa.diff.il. Leo ix.
fcitote.6.qy.Pelagius Pap.ij.
fetant eunBi.i.<jM.Codex.
Jciasfia/ er.7.9.1. Pelag. 'Pap.
Jciatis fratres.tf.j.^.Hieron.
fcire debet .difl .76. yimbrof.

Jcire debet.7.9.1.Cjprian.
fcire yos oportet.1y9-i.Leo.
Jcimus autem. diff ■ yy^lnaclet.
Jcimus votnon ignora.re.li. 9.1 .

Vrb anus Papa.
feiendum.  8. 9.1. Gregor.
j*iendum.z6 .q.y& 4--ingufi■
fiiendnm efi.z 7. 910:ff.  I. -4reta.
ten. conctl.

fciendum.de pan.diffinBione z.
Gregorine.

feiendum. dift.19 Iftdor.
fcinditc corda. depanit. difiinB.

I. la e lis l.

fctfci tar is . 7. 9,1.TSJi col. Tap.
fcifcitatur.}o.q.4.?iicol.Pap.
fetjcitantilt1s.1y9.il. 7 Jicol. Pap.
ieliifma.iOf.cj.i. PcMg.
fifijmatici.  .■>.?, 1 ?. 6. ytnev.Fl.

Jeriptp. ig. ■ %- c  rtfar Mi.

perordinem Alphabeti.

jeptuagmta.difl .16 —d tbirtaf.
Jepties cadit.de pan.difiinB.1-Hie
ronymus.

fequitur in ytraqut. difiinB. 16.
Gratianus.

Cyprianus.
fcripfitmihi.7.9.1 Gregor,
fcripfit nobis. z7 9-1 .TSJcol.
feriptum cft.6.q.l,.Gregor-
jeriptum e fl.19.9y -Gregor.

/criptorum yeflrorum.diflin.100.
Gregorine.

^Seculares.iyquxfl.z. Carthagi -
nen-eoncil.

fecnlares.de confeer. diftin.l. -i-
gathenf.concil.

fecunda aute.49. z. fryGratia.
fecunda 9naffio.19.9- z. Gratia.
fecunda.de pan .diff.\. Hieron.
Jecundam.lS.91. Gratia.
fecundum canonicam.zy 4.8. Pa -
rifienf concil.

fecundum ca.tholicam.u.quxfl.o.

Iugufiinus.

fecundum ecclefia.diflinB. 19.^
naffaflus ij.

fecundum yerba 33.9. f
fecuti funt.1.9.7.Beda.

Jed adhuc.  1. 9.y Gratia.
fed cum in epijcoporum.  10. 9. 1.
Gratianus.

fed continuo.de pan. diflinBione
\.ytmbrof

fed sfr Hlud.16.9.1 Hieron.
fed illud.diff.41 .Origtnes.
fcdnec ^idam.depan. difiinB.2.
^imbrof

fed notandum.difl. 19. Gratia.

Jed penftndum.difl.6. Gregor,
fed ponatur.11. 9 yGratia.

Jedquaritur diff.37.Gratia.
fed fiforte.difl.B\.Lucius Pap.
feditionarios.diftinBion.  4 6. Car-
thagin.concil.iiij.
fedulit monendi. diflinB.  38. ylu-
guflinus.

Jemel Chriffm. de conf. dtflinB. 2.
^iugufiinus.

femelimmolatus .de confecr.dtft.i.
Projper.

fententia Cham.z.quxff .7  ^ina-
cletus Papa.

fententia paftoru.11.9uxft.3Gre-
gortus.

jententiam Rpmana.JJ 9 p.Tpico-
laus Papa.

fcnatujconjultum.difl.i.lfldor.

fenti .\\.q.y.Augufi.

Jiepe contingit diflinB.  ^o. Vuar-
mac.conc.

fipe cotingit. i.qy. Vmrmacienf.
concil.

Jiepe flt n.q.i.Toltt.conc.y).
fipe malorum.i?!. qntcfi.  1. Tole-
tan. concil. titj.

!. Toletanum

: pitne pes.
,r ct/.tiii

,  41. Gregor.

fequitur non pertujforem. difiin.
^I-Gratiantu.

fequitur non litigiofum. diflinB-
46. Gr ati anus.

fequitur fecunda.  I. qtueffionci.
Gratianus.

fequitur fecunda. 17 .qu*flionc 1.
Gratianus.

Jenuitur Jexta.z.qiueflione 6.Gra
tianus.

feruatis prmilegiis. IJ. 9.11 Hor¬
ni ifda. Papa.

feruanda efl.difl-Gratia.
Jeruetur.il.q.y7yicfnum cone.
ferui autem. difiin. Gr at.
feruitium.1% .q.z.Lrban.\j.
feries confinguinitatis.  JJ. qute-
Fiione  f .IJidorm.

J eriaum.diSiyi.Leo ix.

Jerpens decepit. depanit.diflinB.
l.^mbrofius.

fex differcntiie.iyq.y yiilgufi.
fexaginta diff .\6.Zepherin.

Jexto die.difl.il .^imbrof
Jesta aBione.11.qu/efiione 7.  Hi*
Jpal.conc.ij.

festa Jjmodus .diff. 16-Beda.
jesta yero. 4.9.6.Grat.

Jextam finBam de confec. difiinc.
l-Hadrian.Pap.

fextam Jynodum-diflinB. 16. Ha-
drianus Papa.

^ Si accujdtorum.y9uaffionelo.
le lis Papa.

fiaccufatorum. 4. quaftione 6.

LelisPapa. 1

fi ad feripturas.dift.9. yfug.
fi adpeccatum.n.q.4.-4ug.
fiadmatris.de conjecrat. difiinB.
4.^iuguftinus.

fi agamus. depaniten. diftinBio-
ne \.Hieronymus.
fi aliquid.n.q.4.Beda.
fi ahquid.2l.q. 4.SoterusPapa.
fialiquis. 16. 9. 6. Epaun. cone.
fiai,qua caufa.11.9uxffionel.lo-
annes Chryfoftomus.
fi fipoflolus. depanitent. difiin-
Bioney iugufiinus.
fi apud.iy 9. 5. Hieron.
fi audierts.iyq 1 Cyprian.

fiauertit. depanitent. difiinB  4.

Dominus per E%ecbiel.
fi autem aliquis. <)• quxfiione  J.
y!nicet Papa.

fi autem necdum.36. quxftionc 1.
Meld cone.

fi autem pretbyttri.  1 1- quxfliont

A }

7 lidjritanum concilium.

.fi autcmfinc.\7 .q.y.Grat.
fiautem vobis.  11.7.3. C temeni.

Ji baptinata cfi.de conJec.diftinB.

y.sluguflinus.

Ji cauf1.33.q-y. slmbr.

Jiclericus .\\.quxflione I. Chalce-
donenje concilium.
ficlerici.l\.q.  I .Telet. cone.

Ji clericatus .\6-.q . 1 .Hieron ■

Ji concupifceniia.\3.q.\.siugufi.

Ji conjuetudinem.di/l. 8-Greg.

Ji credas. de conf. difi. z. s.imbrof.
Jic autem.l.q.i.sluguB.

Jic decet.Z 3 -q.i.Siluerius Tapa.

Jic enim.18,q. \.slugu ft.

Jic nonfunt.de conjicr. diflinB .Z,
Hilar.epifcopus.

Jic nonfunt-3Z.q.y.sluguB.

Jic infanBificando. de cimfec.diB.
z.lfprianus.

fic 0mnes.diB.19. slgatho Tipa.

fic populus.J.q.3.Hieron.

fic quidam.\o. qu/efl.l. Toletan.

concilium itj.

Jic quippc.zy-q.z. Gregor.

Jic viue.l6.qA.Hieron.
ficubi.\2.qy.Tarracon.conc.
fiati etiim. de potnitent. diflinB.

X. slugu Ji inus.

ficuiuspatruus.33.q- lO.lnnoc.

Ji cuiusvx0rem.difiinB.3y.lSeo-
acfar. cone.

Ji cupis.\6.q.l Hieron.
Jicuft0s.z7.qA.Greg.
ficut Apo floti. u.quteflion. 3.Fa¬
bian, ep ijc op.

Canones Decreti

ficut in vnaqttaque. z  I. quxflio. Z .
PjtemenJ.concil.

ficut ludas. de confecrat. diflinB.

z.sluguflin.
fcutis. l.q.6. Gregor,
ficut netpbyms. diflinBione  48.
Gregorine.

ficut no n alij.de confecrat. diflin¬
Bione z.Felix.
ficut non ef{.zq.q.y.^ 4 ug.
ficutnon omms.li.q z. Hieron.
ficut non Juo.difl.iy6.Leo Tapa.
ficut ncflis.de confecrat. diflinB.

y. sluguflinus.
ficut ornnino.  1 z,q.z. Greg.
ficut primi.de potn.difl.l.slug.
ficut qtuedam.dfi.iy. Leo Tapa.
ficut puamuis.dift. 91 • Gelafius.
ficut qui.lj.q.  4. Ti us Tapa.
ficut qui monafieria.zo.qA. Luge
nius i/.in fynod.
ficutftcerdotes .1  .7.7 . Fabian,
ficut Janffi.difi.lt. Greg.
ficut Jatius.31. q.y. slug.
ficut femel.difl.7S Greg.
ficuti femina.31.qu/efiionc Z.Hie-
ronymut.

ficutfeta.de panitent. iiBin Bi o n e
Z . sluguflinus.
ficutfine.z.q.\. Greg.
ficut flellas.difimlhoncfii.Ztphe-
nnus Tapa.

ficut tribus.de potnitent. diBinB.
z.sluguflinus.

ficut verus efl.de confecrat. difi in
Bione z. stmbrojius.
ficut vir.y.q.\.F.uarifl. Tap.

ficut slchab.depanitent.diflinB. ficut viri.difl.yo.lfidor.

3. Gregorius.
ficut ait.de pan.difi.3. Hier.
ficut aLterius.7-q.  X- Calixt.Tapa.
ficut antiquitus.i7.q- 4  • Hjtol.
ficut b0num.z7.ql. Carthaginen.
concil.iiij.

ficut chriflus l.qA.Hieron.
ficut crudelK.30., qu/cft i hannes
Chryfoftomus.

ficut dicecefim.16.quiefl. 3 .Toleta-

nunt concit.iiij.

ficut domini.  1 6. q. 7. Tafchatis ij.
ficut eulefia.lz.q.z.Greg.
ficut enim. ir. q.\.Clemens.
ficut enim.3z.qH/efli0ny.I0annes
Chryfoftomus.
ficut epifcopumA.qz.Greg.
ficut erg». 33 .q. 9 .Grat.
ficut eunuch us.l. q.l.slug.
ficut exceltentiam. 23.q-y.Grcg.
ficut fiBi.\.q.\. stugufl.
ficut ij qui.dfi.y7. sImbrof
ficuth quit. z.q-7.Greg.
ficut infaeramentis. de confecrat.
difi  4. A:guflin.

I

ficut vrgeri.J.qA.slug.

* Si dearea.z3.q-2.slug.
fi decreta.difl. zo.TJicol.j.
fi dcrcb.23.q-7. slugu JI.
fidiaconus. diflinBione Sl. stu-
rtl.concil .j.

fidicat vir.33-q.3-s1uguft.
fi domin1u.lLq.3- Hieron.
fiduBuri.32.q-6- slugufl.

fiepifcopHsALjg.FpauK.cotiG ■
fi epijcopus .3.7 .i.Felix  j-
fi epifcepus. 16. quafiione3. slu-
relian. conc j.

fiepifcopus. 2. qu/efiione  1. Toto¬
čan.cone.

fi epifcopus metropolitanus.difiitt

Bione 18.

fi epifcopus.iz.q. 3.slgath. cone.
ficpifcopo.2.q.q.fiuormac. cone.
ficpiJcopum.i6.q.6.Greg.
fi epifctporum.zi.q .3 .Greg.
fi ergo .%.q.\. Origen.ex lib.Lfum.
fieuangehca.difi 33 - Te/ag.
fiex bono.de potnitent. diftinBio-
ne  4 • sl ug ufi.

fiexlaicis.  io. qu/efUone  1. //er-
den.conc.

fiexpofitus. diflinBione 8j. sire-
laten.conc.ij.

^ Si fa.mina.29.qu/efl. 2. In con «-
cit. apud Vermerias.
fif«neraueris.\y q.3.slug.

St forti.difl.63. Leo Tapa.
fi fiorti.de pan. difi.  I. Code.t.
fifbrte.\7.q.  4. Clemens.
fiforfe.difi.63. Sardicen. cone.
fiforti. 11.qy. sirel.it. cone.
Jifortafiis.l6.q.6. Leo iiij.
fifur aut latro.  1 3. quaflione 2.
sluret. cone.

5 " Sigens slngtorum. diflinBione
36 .Bonifac.tnartyr.
fignificaftis A.q.\. Fabian.
fignum efl. de confecrat. diflinB.
z. sluguflinus.

Si habes .z y.q g.sl ugufl.
fi hareticus. z. q.  7. TSJud.confl.
apud tul.

fi homo.33.qu/efi. Z./PT3- In cone.

apud Vermerias.
fihomo 17.q. I. Greg.
fihomicidium. 32. quxftione 3.
sluguflinus.

f Si igitur.iy.q. 3 .Hicron.
fi ide qui.dift .30 .Hsrmifla Tapa.
fiilhc.23.q.y. Gelafius.

fiduo foni. diflinBione 89. Ho- filmperator.difl.96.loan.Tapa.

nar.siuguft.
fi dno fiatres. diflinBione  $0. Ti-
bur.concil.

fi dno ve 1.3 3.7.6. Vrban.in concil.

Siea dequ/b.23.q. y.stug.
fi ea dejlruerem.zy j.z.Greg.
fi ecclefia.23. q.  4. stugufl.
fiegrotansy.q. 3. Bgtmana fynod.

tentpore Hadriani.
fi enim.27.q. 2. loan.Chryfofl.
fi enim inqutt.de potnitent.diflin-
Bione z.Hieronpm.
fieos de quibus.de confecrat. difi.
4. sluguflinus.

fi epifcopus.difi. 3 o. slgath. cone.

fi in adiutorium. diflinBione 10.

sfvgufiinus.
fi inf/deliš.28. q.2.Greg.
fiinfidelis.zS.q.i. jimbrof.
fi in laids.difi.18.Leo 'Tapa.
fiinimicus efl. diflinBione 93.
Tetrus in ordmatione elemen¬
tu.

fi immicus.l1.q-3. Tetrus slpojl.
fiinmorte.23. quxflione 8.Greg.
fi in plebibus .difl.63.Jfid.
fi in qualibet.20.qn/eflio. 2. To-
letan.conc.

fi interbonos. de confecrat.diflin
Bione  4. sluguflinus.

Si inter,

per ordinem Alphabeti.

pintertpifcopos.6.quxfi.4.Boni- fipeccatum ejjet.zz. quafiiont\. fi qu«elibet.21.q.t. Greg.

Auguflinus ■ " - ' ' ‘ -

faciits Papa

fiis juiprteefl- 11.7.3- lfidortts.
fin qui.z-> ) .<y.i > .Gregorius.
fiiubet.z6.q.6.Carth. cone.z.
filudas.de pan.difi-  4. Augufl.
fitufhis.i. q,i.AHgitff.
fi iuxtt ^Ipoflolum■ diftinflione
hh.Hieronymus.

5Si laicus.difl.fi. Hieronim,
ftlaici vxor.dtflinBione ^.Mar¬
tinu* Bracb.in cone.
fi lapfis .difi.5  o. Greg.
fi legitimi.i.ql 5  Agath. cone.
Syluefler.n,q.l. Gelafius "Papič.

^Si mala farna. z. quxftionc 5.

Hincmar.epifcop.
fi metropolttanus .6. q.  4- Alex.
fimilitery.q- f.lulius Papa.
fimiliter .16 .quxflione  I. Symmx-
chuf in y).fynod.

[mili modo.i8.q.  I. Eutychian.
[milem- Del. de pgniten. diftin¬
flione z. Ambrof
fimonachus.i6.q.  I .'lnnoc.Vapa.
fi motam fuerit.de confecrat.difi.

l.lgmus Papa.
fi mulier.diri.^.Greg.

Sine exceptione.  12. quteflione
z.Lco Papa.
fine literis.S.q.  J. Gr at.
fene ornatn.u.y./y. Leo iiij.
finepanitentia. de confecrat. difi.

4.. Ambrofius.

finon funt. de confecrat. diftinfl.
z.Hilar.epifcop.

finon fanElificatisr. de confe.dtjl.

4 Auguflinus.

finon ex fidei.  23. /paeeflione  3.
Grego/ 1 us.

finon licet.i 7 ,.q.'). Augufl.
fi nulla.zgq.li. 2 yicol.Papa.
finulU.de conf. difi. 4. Leo "Papa.
finguli accipiunt.de confecr. difi.
z.Hieronymus.

fingula ecclefiafhci. dtflinclione
89. Gregorini.

finup]erit. difiinftione  28. Hie-
ronymus.

fintmanifeftte.il. quxflione 1 .Ca
non.^ipafto.

fiat tibi ijnotidiana. de confecrat.

difl.‘).Hieronym.
fint tibi ietunia.de confecrat. dift.

t\.Hteronymus.

^ Si 0Jficia.diff.59. Zotimus.
fi omnia in boe feculo.  6. quafiio-
ne  1. Anaclct.

^ SiVapa diftinflione 4o. £x di-
Sis Bonifac.

fi pater. ]o.q:teefi ione  4. Cljalccdo -
nenle cone.

W*Hltu.}t.q.f, Hieronj/m.

fi peccatum Dauid. de panitent.
difi.  1. Greg.

fi peccauerit. Z. quteflione l.Au-
guflinus.

fi per ebrietntemde confecrat. di -
Jhnfl.z.Bcda.

fi per ordinationem .dift.6g.Pari-
fienje  cone. j.

fiperfortiarias.]gq. 5- Hincmar.

I{bemen.archiepifcop.
fi per negligentiam. de confecrat.
difi.z.Ptus.

fiPetrut.Zif.cj.s.^imbrofius.
fi Petrus.S.q.l.loannes iij.
fiplures.i 6 .ei.  7. Tribur cone.
fipoft ordinationem. diflinbl.  50.

Mart.Papa).
fi preš by ter. l.cj.llfidor.
fipresbyter-l 6 .q. 5 .lul.
fiprimates. 5. quteftionc z. Vclix
Papa ij.

fipriuatum.\z.q.\.Aug.
fipropterea.  23. q. 5. Ang.
fipropterea. de paniten. diffinff.
l.Angufiinus.

fi publtefs .\z.quxft .4. Toletanum
concil. ytij.

^ Si quade rebus.iz,queeft.z. An-
cyran.fynod.

fi qua fantina. diftinflione  Jo. £-
liberit.conc.
fi quafuertt.il. quteflione  I. Eli-
berit.eonc.

fiqua monacbarum.  27. quteflio-
ne  1. Gregor.

fi quamulier.i5queefl.  10. Roma¬
na Jynod.

fiquamulier.^\.queefl.\.Ex cone.
apud fermenas.

fi quamulter. diftinfl.  30 .Gan-
grcnje cone.

fi qtia mulier fuo. diftinflione  30.
Gangreu.conc.

fi quamulicr.de confec.difi. 4-Ex
cone.Mart.Brachar.

fi quxmulier  .3 J .q.io-Innoc.
fiqux mulier.15.quefi.  10. Hygi-
ntts Papa.

fi cjuamulier.iy.q.l. Attthen.
fiqua yidux.difiin.lf,. Martinin
Bradi.in cone.

fiquayirgo.zj.q.i, cbalc. cone.
fiquando yidtris.de pamten.difi.
l-Hieronymut.

fiquando.z.quafiione 6. Hadria-
nus Papa.

fi quandoque d facefdotib.  13. q. 6.

AUxander Papa.
fiquatuor.igq.  8. In conal.apud
Permerias-

^ Si qtir. cauJd U.q-i.lnnoc.Tap.

fiquem d clericatu.  1 6.q.  r. Greg.
fiquem forte.z 4.q.l. Augufl. ^
fi quempanituerit.z.quaft.l-Ca—

pituUrium liber.

^ Si quiapud.de confecrat-difi .4.
Auguflinus.

fi qut d fimoniacis.  I. quaflione  I.-
Prbanns.

fiqut clerici. diflinflione  74. Car
thaginen.conc.

fi qui tlerici.il. q.l. Chalced-conc.
fiqui clerici-l.q.l.Leo.

fiqui clernorum.xi.q.i.AureHa-

nen.conc.iij.

fiquiepifcopi.zS.q.z.teo..
fi qui epifcopi.l.q.l.Leo.
fiqui eptfcopi.diftinflio- 92.An-
cyran.conc.

ftquiexfratribus.ll.quteftionel.

Clemcnr.

fiquifilij. diftinflione  30. Gan -
grenje cone.

fiqui inuenti.\queefl.  1. Eliberi-
tanumconc.

fi quUibetdifl.54.Greg.

fi qui nectfiit.xte.de conje. diflinc.

4.Leo Papa.

fiquipa-, -entibus.il- quaflione  3.
Eliberrt.conc.

fiquipresbyteri.l.q.J- Cyprian.
fiqutpne examinatione. diftinfl.

81 .TSftcten.conc.

fi quifunt yitup eratores.Z. quxfi,
7.Euartfl.Pap.
fiquifunt.difi.il. Greg.ytj-
fiquiyeltemeritate.\.q.  7- Gctaf.
fiqui yoluennt.  1. queefl.7 .TSi-
c&nxfynod.

fi qui yero-7.q. l.Tficten. cone..
fiqniyerb.de pan.dtflinfi. 5 . Ul-
ceenum cone.
fiqui yero.difi. 32 . Greg.
fi quicquid.de conf.d1Jt.4 Aug.
fiquid de quocunquc.l5.qu*ft.q.
Gregortus.

fiquid in ecclefia.i.q.7. Gelafius..
fiqmdinuenifli.14 q.5.-nug.

Ji quidyer1.difI.17.Aug.
fiquidyero d:ft.%6 Greg.

^ Si quis abbas.lZ,q.z.Tribnrie-
fe conctlium.

fiquis ab epifcopo.z.quasi.  7,. A-
relater.f.conc.

fi quis abjcidii .diftinfl.  5  5  - Canon.
S poflolorum.

fi quis  acce^em.33.7.1.111 cone. a.

pud Compcndium.
fiqttisdcatholica.  13' qu*fliont
4. Auguflinus.
fiauis adte.zi.q.z.Ang.
fi q-.tK d medici«.diftinfl.tf.  2^ic«
ftum tone.

4. 4t

fijuis spoflolica. diflinSl. 79.TJt-
cotaus Tapa ij.

Jtauisaproprrt-lUfUieJ}.}. Anti
chenum cone.

fiquis a  proprio. il. quxfiione  ]
Antiochenum cone.
fiquisamodo.dift.  81 .A/ex.ij.
fi quis anclllam. 19. quseft. 1. Ju
h us Tapa.

Ji qids ariolos. 16. quxflione 3
Gregor.lunior.

Jiquis anem.difhnSHonetf, Hie.

ronjmus.

JiquifAufus.diJHnSIio.71. 2 Jicx.
num concilium.

fi qu'n a  ut etn. de confecr. diflinSl
c^.Leo Tapa.

Jiqmautem.diflinShonc 18. A.

relatenfe cone.
p quis autem.l.q.6.Greg.

Jiquii autem.diJiinSlione 94,, A-
lexander  j.

Ji quK Autem. de pcenhent. dijlin-
SlioneT-Auguftinus.

Ji quis antem.de pomit. diftinStio

ne^. Auguflinus.

^ 5 (  quis baftlicam. de confecrtt.

diflinSl.l.Brachar.conc.ij.

43 Si quis calendas. 16. quxftione
7. Zacbarias Tapet.
JiquiiCArnem.dift1nSl.3a. Gan-
greHje cone.

fi quii clenem- diflinSl.hi. Au-
reltan Jfnodus itj.

Jiquii clericus.16 ■ q. Taji hal. ij.

Ji quis clericus.  14. quxftiene  4.
Tarraeon.conc.

Jiquii clericus. 17.q.  4. Exptxni-
tentiali Bpmano.

Jiquis clericus.16.quxfl.3. Aure

lianenj cone.),
ftcjuii dericw.3*q.6.Sixtar.
fiquis clericus.n.quxJlione l.SyU

uefler.

Ji quis cUricorum. diftinSl.  47. E-
liberit.concil.

Ji quii circa.i.q.3 GaiutVapa.

Ji quis coaSlui. iz. quxflione 3.

Tbcodor.in paniten.
fiquis confugent.  l. qux(lione 1.

7'Jicxnum conctl.
fiquis coniugatus. 17. quxfiione
l.oSlaua jfnodus.
jiquii cont umax.17 .quxflione  4.

Tribur cone.

fi quis contriftatus. dftinSliofte
90.fabia.Tupa.

fil uis ctmmSIui.li. quxfiione 3.
Matijcon.conc.).

Ji quu cum clerico.  11. quxflione
1 .Cartbagin.eenc.iij.
fiquK cum duabus.  33. quxflio.
n e i.Tjicotttfts,

CanonesDecreti

Ji qnis cum duabus.  34. quxftiont
I.jJp z. Tribur.cone.
liouis cum matre.U. quxftione l,
2'Jkolaus.

Ji quu cum matrc.]^. quxfl.  I. &
Z.conC.Tnb.

ftquis cum matrt.j^.j. i.In cone.
apud Vertner.

fi quis cum >nilitibus.6.quxjlione
t.CodeX.

Jiquis cu>H nouercx.t > l.quxflione
7.Tribur.cone.

fi quis cuiuslibet.ll.qHxft.l3.Car
thagin.conc.r.

^ St quis dator.\,q-3.Greg.
fiquts de alio.de conjecra.4. Lug -
duncn.conc.

fi quis de alterius .diflinSlione  38.
Carthag.conc.r.

jiquis declericis.il .quxfliont 1.
Agath.conc.

fiquu de clericis.il. quxfl. 1. Au
relianenje cone.

fiquii de corpore. 16. quxflione
Č.Marttn.Brachar. in cone.
fiquis dederit.l^..q.l.lul. Tap.
fiquis deinceps.17.q.ts,. Alex.ij.
fi quts deinceps.\6.q. 7.Greg viij,
fiquis de ordine. 7. quxfhbne  I,

• Melden.conc.

fiquis de laicis.diftinSlio. Au

relianenjconci/.

(iqnis de potentibtu.ljL.a.l. To-
Letan-conctl\.

fiquisdtreliquerit. diflinSl.  36.
Gangrenje cone.

fiquis dereligiofo■ diSlinSiion.77.
Gelaf.Vapa.

fi quie dejfiut. dtflinShone 41.
Gangrenf.conc.

Jiquisdejponftt.t.l7.q.l. Ambr.
fiquis dejponJ.tuerit.ly. quxfiio.

1  lultus Tapa.

fiquis dejponjduerit.17 quxftio  2,
in can.

fiquis diaconus.dtfl.  5  o. ifidor.
fi quis dl [cer nit. dutinSlime  28.

Gangrenje cone.

Ji quis diuinis .30-q. 3 -in TSfttuel.
fiquiidixerit.il q-3.Hteron.
ji quis docet.diftinc.  30 .Gangren¬
je conctl.

Jiquis docuerit. diJiinSlione  28.

Canon. Apojiolor.
fi quis dogmata.  23. quxfiione  2.
TStitot.Vapa.

^ Si quis ecclefiam. 17 ■ quxflione
4 Iginus Tapa.

fiquk corum dfiinSho.30.Gam.
grenfe cone.

fi quis eorum.dfi.31. Sextafynod.
fiqnk epijcopus.i7.q.l.SextaJyn.
in TntUo,

fijuis epifcopus ordin.itus. diflm.

91.Amiochen.conc.'
fi Juh epifcopus .dfttnSi.  8 l Can,
Apoflolor.

fiquis epifcopus. 16.q.  J. ToletA-
num conc.iitj.

fiquis tpifcopUi .13.quxfi.%. An.
tiochen.tonc.

fi quis epijcopus.  1 -q.3.Greg.
fiquisep1Jcopus.d1Jiinc.h3. Gre.
gonus rij.

fiquisepifcopus. \6.quxfl 7. Can.
Apoflolor.

fiquu epijcopus. 6. quxfti onei.
Leo epijcop.

fi quis epijcopus.l.quxft. 7. Mart.
Brachar.ex cone.

fiquis epifcopus u.quxfi.J.Mart.

Brachar.ex cone.
fiquis epijcopus damnatus.ll.q-3.
Antiochen.conc.

fiquis cpijioous.u.quxfi.3.Sardi.
cenje cone.

fi quis epifcopus. il.q 3 .EutychU.
nus Tapa.

Jiquuepijcopus.6.quxft  4. Mart-
Eracb.in cone.

fiquis epifcopus. 1. quxflit>ne 6.
Sardic.conc.

Jiquis epifcopus. 2. qnxflionc 7.
Epm.jyn.

fiquis epijcopus per mantis, diftin.
9 l.Anttoch »

fi quis epijiopiis. diJiinSlione  92.
Antio.concil.

fi quis epijcopus racam. diflinSl.

61. Antiochen.conc.
fiquis epifcopus. 6. quxftione  4.
Antioch.tonc.

fiquis epifcopus.  lo. qnxflione 1,
Mart.Brach. in con.

Ji quis epijcopus .1. q.  I. chakedo-
ntn.conc.

fi quis epifcopus.i\.quxfi, J.Mart.

Brach.tn cone.

fiquis eptfcopum.l. quxftione3.
Damajus Tapa.

Jijuis epijcoporum.  1 6. quxfiione
3 . 7 Sicol.TxpA.

fiquis epifcoporum.  3. quxfiiont
6 Fabian.

fiqui; epifcoporum.dtfiinSf.  18 .Ta

racon-conc,

fi quiserga.l. qnxftione 7. A-
lexana.

Ji quis etiam. de confecrat. diftin -
Slione i.Agatheuj cone.
fiquisex cltricis. diJiinSlione 23.
Gregonus itj.

Jiquis ex cpifcopis.diflinSho.  7 9.
steph.Vapa Hi.

fi. quis ex facerdotibus. Leo Tapa
iiij tx conah

fi qui> ex.

\

p er ordinem Alphab

rt’  /» . *   ... . / . . .t

A l

ftepuUextr* ttcltjtm.ditfintfto- Pqukmonachui.t6.q.i^GeUJ
ne  30. Gangrenfe concil.

Pquis ex ynts.jo.q,tjdnnoc.

^S‘qttk faljum.J .qux.fi . 6  .Otfa-
u *fynod.

J 1 9 u <*pliaftrum.J0.qutefl.  x. Ex
Co nc.apudVermer.

' ‘ l  9 Hus  fortitudinem.  13. quaflio-
n e J.Hieronjm

1  . i  -•>

(7 Si quis necandt. depanit. difl.

i.Codex.

pquis neceftitate.j^.qA. (Jr z. Ex
conc.apudfiermer.
p quis neq ; A,qA.Greg.
p quis non d’cain.j6.q.z.Cedex.

Ji quis non dicam. depccnitent.di
JiinB.l.Codex.

..m vnjm. JtmbtA.todex.

Jiquisp-ater.\l.quxflione  3. Otfa p quis non iratus. \J. quxftione  I.

uajjnod. Hieronjmus.

JiV lK  fuerit.jz. quxft. 7. Mart. fi qnisnon retfo.Z\. quxtfione  3.
Br.tch. in cone. Hieronjmus

^ Si quisgentilis.i8.quxfl.l.Eu
tych.Va.pa..

^ Si quis babuerit.lH.quxflio.z.

Meldenfconc.
paitis hxreticx.i.q.l.Leo.

Ji qui* hominem. n. quxflione  3.
Hieronjmus.

p auk hamicidium. diftintfio. 50.
Matic.cone.

f Si quis tam.zi. queetf. z. Chal-
ced.concil.

pqnis in atrio.17.quxftio. tJ-Tri-
bur. cone.

pquis in clcro. 7. quxflione\. M-
gatb-conc-

p qud incognitus .17 .quxftianc z.
Bonifacim.

pquis in xgr1tudine.difl.j7.TJeo-
cteftCrienpt cone.

pquis ingenuta.zc),q.z.in concil.
apud Vermer.

p quis in inprmitate.diflintf. J J.
Uerden.conc.

p quii in metropo/itana. diflintf.

6j .Tdrracon.conc,
pquis inquit.\.q.\.Cyprian

p quit nuptias.diJHntf.  3o• Gan-
grenje cone.

^ Si quis obicčeritA.quxfl.J.Ta-
fcbat.Vapii.

p quis 0bligatus.diH.7A- Martin.
Bracb.ex cone.

p quis okligatus.  14.^4 .Martin.
Brachar.ex cone.

p quis omnem.  1. quxflioneJ. Se-
ptima jjnod.

pqnis 0rdinatuf.diftintf.9z. Mar
tin.Erach.in cone.

^ Si quis Vapa.diftintf 79. Sym-
mach.Tapa.

Jiquis pecunia. diftintfione 79.
TJico/.Vapa tj.

p quis peierauerit. zz. quxtfio. J.
GelaJ.Vapa.

pquis percapillum.zz quxpione
1 .Tim Tapa.

p quifper ignorantiamA. quxtfi.
one l.lpdorus.

pquis per Juperbiam. difiintfione
30. Gangren .cone.
pquif per yetut. iz. quxflione  2.
Gregorius.

p juiairatuf.z.n.ojabtan Vaba r re ,ft oritu '

P L iratus. dl L. iZŽt fi  l*#™’ ^mtfione  81

, j--—'••'-“r'
pquif iratus. de pan. diftmtfione

1 .In canon.

pquis ir ajcitur AJ.q.J. Mug.
p quie infaniens. ij.  quxfttont  I.
Theodorus.  i

p quk in tantamA. quxP'tone  4.
Codex.

pqnis intrat.de conJe.ditf.i.Mar-
^ tin.Erach.in cone.

£»-

genins Vapa.
p quis pop. difiintfione 33.Canon.
Mpotfolor.

p quis poptus.de panitent. difiin¬
tfione j.Mugufl.
p quispofl bapt ijmum. difiintfio¬
ne Jl.Tolet.cone.],
p quis poft remijponem. dtftintf.
jo.Innocent.

Pquk htdaicx. zZ. au&pione  l- f, qnupoteftatem.zp quxftione  4 .
Vir bjxn. conciL ^Ambrojius*

pqnis iudtcem.z q H xftione 6.fa- pquisprzbendas.l. quaflione  3.

bian.Tapa. lnnocent-ij.

^ Si quis laicus. 16. quxftionei. pquisprapropera. dipintfio. jo.
Mogunt. cone. Cjprianm.

pquis laicus.u.quxfttone  3. To- pquis presbytcr.ditfin.ztj.Mart.

let. conciL Bracb.tn cone.

p quis laicus.iz.q.J.Muguft. p quis presbjter. de conf. ditfintf.

Pquisliber.t9 q.z.Zachar. /j.Cano.Mpoftol.

* Siquis n;embroriim.zj.q.%.Eu- pquispresbyier-7■ qmtf.  I.
l ychian.Tapa. ticch.conc.

V 11 !monachus.ditfintf. 90. 0- p quis presbjter. 2. quxftione q

®anajynod. Greirorim ...

r.

Jt  ?Vs ntonach

Mn-

Gregorim iij.

eti.

pquispresbyter. dipintf.^o. žx
conc.Mart.Brachar.
p quis presbyter.diftintf.Jo.Mar-
tin-Brachar.

pquis presbyter.dipintf.9z. Mar
tin.Brachar.in cone.
p quis presbjter .lj.  qnxfl.%.Mar
tin.Brach.in cone.
p quis presbytcr.\\.quxH.J. Car-
tbag.concft.

p quis prcetientus.22.quxpione  4 «
Ipdorus.

pquis principum. \6. quetfio.7.
Calist.Vapa.

p quis propter.\.q.z.TroJfter.
p quis propter tfeum diflinc.  30.
Gangren.cone.

pquis pro agritudine-ditfintf. J.

£x Mart.Erachar.
fi qušs puljhtus.de panitent. diftin
Etipne l.DigcJ}.

fiquisputauerit.z.q.6. l 7 lc'or.
p quis pittauerit. z. quxfiione G*
Sixtus Tapa tj.

^ Si quis qualibet.11 quxtf.z, M-
gath.conc.

p qui]quam.U.q g.Telag.

^ Si quis rapnerit.Z7.q.\. TjoucL
luflinia.lmperatoris.

Ji quis Romipetas. za.,  auatfiont
3 ■ CaliK.Vapa.

^ Si quis facerdor.  30 qtiatfionc
t.Caleftin.

p qitisJacerdotum. ditfintfio,  8l.
-ilexand.ij.

p quis facerdotum.\l.quxftione  I.
Tim Tapa.

pquis Jacro,zy.qttxtfionel. Mu.
rel conciL

pquisjeruum.  17. quxflione  4.
Gangrenfe cone.

pqnis jeritnm.  17. quxflione  4.
Mart.Erachar.

pquis Jemel.de paniten.dijlinc.l,
Otfaua fynod.

PquhftonJ m .  27. quteftione 1.
Tnbur.conc.

Pqnis Juadente.  17. quxftione  4,
Innocent.

p quisfuper his. z. qutepiane7.
Gregorim. .

^ Si qnis tam farni nam. de pan,
ditf.i.Digeft.

p quis tanquam. diftintfione $  o.
Gangr. cone.

fi qtiis triginta. difiintfione  78.
Bonifac.Tapa.

p quis tumidus. IJ. quxtfione7.
Carth.conc.  j.

fj Si quis yel rirginttatem. ditfin.

Jo.Gangren.cone.
p qnis vero.  3-^.4. Tim Tapa.
p fUh yetfnim.z.q.6. Sixt. 'Papa.

A  5

fiquisvtro.ll.q-3-Mmbr.

ftquisyero. 5 .quxfiione 6. Mga-

then-coneil•

fiquit yiduam.diflinElion.50.Ex
Mart.Brachar.

Ji quii yiduam.diftinfli6ne34.ln-
nocent.Vapa.

Ji quisyiduam.dijlinc.34. Canon.
Mpoftoler.

fiquis yiduam.32. quxftio. j.Mo-
gunt-conc.

Ji quia yirginem. 36. quxflione
2 .Gregorius ij.

Ji quis Virorum. difiinflione 30.
Gangrenje cone.

Jiquis yitupcrat.dtfiinfl. 31. Gan
grenje cone.

Ji quisyiuente. 3 i.q.\.Triburien-
Jeconc.

fiqu.isyoluntarie.dijl.50. Mart.

Brach.ex capit.

Jiquisyoluerit.de conf.difi.4. Ex
conc.apud Beluacutn.

Ji quis yotum. 17. quxftione  I.
Theodorus.

fiquisyfuram.  14. quxflione  4.
^ imbroftus.

Jiquisyult.l6.q-7 . Boni/.

Jiquis y uit.diftinflione 36. Hie¬
ronimu*.

Jiquis yxorem-3i. qnxJiione  I ,lo-
annes ChrjJbJi.

fiquisyx0rem.3z.quxj!. l.Theo-
dor.in pamten.

Jiquis yxorem,  17 .quxflione  a.
Grege: ...s.

* Si quodyerius. 33. quxftione 1.
^iugufttnus.

Ji quos de fcruis.]l.quxft.l. Mga-
then.cone.

Jiquos.13-qu1eJi-4.Greg.

Ji quotiejcunque.de confecra.difl.
l.MmbroJlus.

firefugientes. depoen. difiinfl-4-
Vetrus ^Spofi.

Ji res atiena.i4-quxftione 6.Mu-
guftinus.

fireuera.de confecrat. diftinfl.4.
Velagius Vapa.

fiRpmanorum.diflinfl. 19. 7 S)ico-
laus Vapa.

fifitcerdos.6.quxflione l.Mnacle-
trn Vapa.

JiJacerdos.depanitpn.dtfHnSho.i.

Hieronymus.

Jifacerdotes.16. quxflione  3. To.
letan.conc.ik.

Jifeculi,11.q.z. Gregor¬
ji fe cuiquam.difiinfl. zS.Mure-
lianen.conc.].

fifermo meus.de poeniten- difiin¬
flione Z-.Muguft.

fiferMts.d1ff.54. Murehan. con  c.

CanonesDecreti

fijeruus .diftinfl-5 q.luftin. auth.

de fan-epijcop
ftfalus.dift.8. Cypriamts,
ftjkbdiaconus. dtfiinfl.  34. Mar-
tin.Brachar.

fitantum epijcopus.6.q. z. fafen-
fe conc.primum.

fiteffes omnes.4. quxflione z.&

3 Digeftis.

ptranjitut. dtfiinfl. 7 9. Symma-
chusVaoa

fit reflor diferetm. diftin flion. 43.
Gregorius.

fttributum.\\.q.\. Mmbr.
fitriginta annorum. diftinflione
q%.Zacharias.

p tu ab fitnes .17 .qu te(i.  a. loannes
Chryfafhsmus.

puede coniugij. 33. quxftiont  a.
TStcol. Vapa.

pue hareticus. de confecrat.diftin
flione  4. Beda.

pue paruuit.de confec.diftinfl. 4.
Cotlepintu Vapa.

pyero qut. diftinflione 50-Cernu
den.conc.

pyerum. 3 \.q.z.Vrban.
pyirfimplex. difiinflione 17.
Theodorus.

pyir & yxor.  33. qtixfhone z.&

3.MugtiJiinus.

pytr&yxor.Z 7 .quxP'ione z.En-
genttts Vapa in jynod.
pyirgo.34.quxpionel.eJr  a. Mu-
guftinus.  :

pyos contra.Z 3 -quxftionc 5. Mu-
guftinus.

pyobisfratrcs.z3.quxpione8. 0-
fius epifcopus.
pyxorem. 3 z.q. 5 .^iHgup.

Solet quxri.  32. qnxflione  a.
Mugupinus.

plet etiam.de confecrat.diftinflio¬
ne  4 Mugujlinus.
folentplures. de confecrat. diftin¬
flione  1 .Cabilonen.conc
folennitates.de confecrat.dift in fl.
l.Felix Vapa.

folennitates. de confecrat. diftin-
flione i.Grcg.

folichum quoque.dtftinflione%\.
Grattanus.  .

folicnudo. liiflinEfione  52 ,. >Ale~
xander tj.

folieitatores. depanitent.diftinfl

I .Dtgefiis.

fars non aliqu\d.z6. quxftionex,
Muguflinus.
fortes.z6 qy.Teo iiij.
f°rtUegifunt.z6.q.\.IJidorus.

^ Spectes eJr jimUitudo.de confec.

dift z. Gregorius.

Špirit us jan flus ,i.q.i.Lto.

Spiritus fanflus.de confec. diftin.

5-Melchiad.Vapa.

JJonfus ille.dift.56.Mugufi.
fjonjus Gr fponfa.dift1nfl.z3. Car
thagin.conc.iiij.

Jfonjus &JJonJk.3o.quxftitne5.

Carthag.eonc.iiij.

]J>onfalia.30.q.Z.Grat.

Stafubieflus.dift.q 5 - Hier.
Jlatutequoque.z.quxftione 5. Sa-
legujl.conc.

flatuimus.\6 q-\. Mnaftaf.
ftatnimus.iq.q.3.yrban.ij.
ftatutmus.zo quxftione z.EMty-
chianus Vapa.

Jiatuimus.difiinflione  4. Tetef-
phorus Vapa.

Jiatuimus.  n. quxftionez. Mga-
then.conc.

fiatuimus.dift.6z.Leo.

Jiatuimus.  11. quxfiiOne  I. Tabia-
nus Vapa.

Jiatuimus etiam. diftinflione 76.
Vrbanus.

fiatuimus decretum.l. quxJ!io.\.
Tfticol.Vapa ij.

Jiatuimus vtjtcut. 1. quxflione  r.

Cabilon.conc.

Jiatutis.l.q.l. Codex.
fiatutum efi.Z7,quxftione z.Te-
letanum cone.

fiatutum eft.z. qptxftione 6. Car-
thag conc.y.

ftatiitumefi.l%.quxfl.i. lnconc.
apud Jlhenum.

ftatnendnm nobu.\6.quxft.z.fa-
uen.conc.

ftudendumefi. diftinfl.  90 . Car-
thag cone-iitj-

ftudeat fanflitas.diftinfl. 50. TJi-
coUus Vapa-
Jiudij yeftri.dft .61  .Greg.
Jubdiaconus.diftinflione77. Sex-
ta Jynodus.

sfubdiaconns.diftinfl.  23. Cartha-
ginen. cone. iitj.
fubdiaconus.Z4.q.\.
fubdiacono etiam. diftin flio.  94 .
Gtatianus.

fubdiaconis tuit. difiinflione32.
Gregorius.

Jubmittitur- difiinflione  ai.
colaus Vapa.

fufticitpanitenti.de pomit, diflin.
1 . Leo Vapa.

fujficitfacerdoti. de confcc.diflin■
y.^liexandcr ij.
fufticiat.27.q.z-’jsiiaol Vapa.
fuggeflum nobis eft-7.quxfi-l. Li
ieriusVapa.

fuggero. 3. q- 8.Eelix eptfcop.Car.
tfiag.conc j.

fummtt iniq»itas. 6 ■ queflionc 1.

-4l:‘XAH-

Atexander Papa.
fantma militi*-ij^''- G re S’
Jummopae.  ,1 ,q.i,.\jreg-
fantin ecclejia.8-q-l Aug-
junt na.m<j^ .dtflAS-Greg.

fan t nonnulli .16-qu*ftu>ne  I. Bo-
fafac.PapA.

fant nonnulli-i.q-l.Greg.
fantnonnuUt.difl.\6 Greg.
funt nonnulli-Z . qu*jhone  '

, difUnBione

j.Eu-

ariflus Papa.

fantplurei.de panitent. diflinB-
5-AugJtfhnus.

fantpluri ml^ .guzftioncl. Gre¬
gorine Kapa.

fant quzdam.\7.q.\. Aug.
fant quzdam.Z5. q.q.Uaymo.
fantini arbitrantur.de pcsniten.

d.ifl.1. Ambrof M.
fant qmdicunt.zq .7.2.Greg.
funtqui opes.17.q.q Ambrof.
funtqtlidam l.q.l. Pafchal.ij.
funtquidam.zj. qu*flio.  I. Vrba-
nUf PApA.

juper caufa z.q.S• Alexand.

Juper quib.50.q.5-Vrban.
Jupertribus.de pomitem. diflinB.
z.Hieronymus.

faper tnbus.de panitent. diflinB.
i. Hieronymus.

faptrprudentia.lq. qu*ftione 1.
Pafchalis ij.

fuperuenient  1.7.1 .Greg,

Juppltcltergloriz veftrz.z5.qua-
Jlione  8. Greg.

Jhjcipitis ne. dtjiinc.io .Gregorine
TSjayian%enus.

faflieBos.i.qy.PontianHsVapa.
faum vero.zi.qA-Grat.

^ Symbolum.de confe-dift.  4. A-
gathen.conc.

[jmbotum epifcoporum.diftinBio.
IJ-luliuS 'PApA  j.

r

T AbernAculum.de confeerat.
difl.\.Lelix iiij.

tAiu miln. de potniten. diflinB .3.

IoAnnes Chryfofl.
tdli coniugio.  1. qu*flione J.Mel-
denfe  c one.

tAlts a d nnnifterium.diflinBione
Z5 Clemens.

tdlesefafi.16.qy.Grat.

taliaqnidem.)i.qu<ettione$. Pe-

lagtus Papa.

talibm Dem. depanitent. dtflin-
Bionel, Hteron.

tam facerdotes.iq.queflione J-A-
naclet. Papa.

tantum valet.gi.q .7  .Aug.
tantis Daniel.difi.il. Caleflin.

nem j  iti * i s, n. _

p er ordinem AlphabetL

tamdiu.fif.z Pclix ij. P

<[ Tempus quod inter.T$,quxf~{io-  "T TAlet interdum
nez.Auguflmm. \  81 .Ifldorus.

tempMAUtem.difl. 7 5.Gr at. Valentinianus.diflinB.65.Hiftor

tempus quoq\-difi.Jl. Grat.
ternpus vero. de patnitent. difltn-
Bionej .Grat.

temporis qualitas.  7.7.1. Greg. ,
tempora pecnitudinis.  2 6. qu*fl.

7 .Leo Papa

. ..-nequitia. I.7.7 Greg.
t ‘tntanequiiia.difi.i6.Greg.

/ -- j

temerarium.il.p.J.^ug.

tenere debet.dift.51‘Innoc.5.

teneanius.\.q.\.Av.gl‘B ■

te quidem.\\.q.\. element.
tertio quxritnr.\%.q.j.Grat.
terrulas.iz. q.2. Agath.conc.
teftA.mentum.dift. 6  Greg.
teflanientA vet o. 1 z.q.y .Grat .
tefles p er ‘quamcnnquc.z. q. o.Ca-
Hxtm Papa.

tefles abj'q-.z.q.q.Damaf.Pap.
tefles auttm.\.q.z.&l-Carthag.
conc.vp.

tefliinoniitnt.il. 7.1. Sjluefler.
teugualdum.il. q.\.P(ieol.PapA.

4 ‘Tihi Domino .d1Jl.65.l-eo iiij.
timorem.de confec.difttnc.z.Bafll.
epifcDpus.

t^Tolle cbaritatem.de pan.difi. z.

Auguflinus.
tolerandi  /«,« 23.7.4. Aug-
to lerabihus  .3? .7.5. Ambrof.
tonjura vero.dift.6t).Grat.
totum.l.q.5. tiugufi.
totanipanitenttAm.de pan.difiin
Bione 5. Hieron.

*j Tranfmarinos. diflin&ione  <?8.
Anaflafius  j.

trAnsferunt. 24.7.J. Hieron.

* Tresperfonas.Z 5 .q.q..Aug.
tres fant-de pan.dift.l.Aug.

^ Trialegittma- 56 .q. z. Hieron.
tria funt genera.dift.qS. -Albinu)

&• Alcuin.

tribus ex caufis.de confeer. diflin.

I. Auguflinus.

tribus cradibus.de confeer.diftin.

z.Clemens Papa.
tributum.z5.q-8 .faban.
triforme eft. de confec. diflinB. z.
Sergim Papa.

^TuafanBitas.51. juzfl.z.Hor-
mifida Papa.
tubonm.15.qA.Aug.
tu dixifli.15.qA.Aug.
tu malum.iz.q.i.Aug.
tune faluabitur. 55. 7.5. Hieron.
tuncvera.li.q  3 .Greg.
tttnceis.de conf dift-i.dug.
tuncvalere.de conjeerat.diflinB.

q. Auguflinus.
turbat acumen.dift.q.Beda . ,
turbatur namcnla\.q.  4- Ambr.

tripartita.

Valentino clerko.Pelag. Papa.
valideefl. depan-difl-l- Greg.
vttlde neceJfarfam.diftA 9  Greg.
vafa in quibus.de confeer. difitn.  x
l.Trtbur.conc.
vafis irse.zS  7 A-^dug.

{Vbi ifta didicifit.djtfl.jSim .
plicim Papa.

vli non eft .30 q.z.Plicol. Pap.
vbi fana.iif.q-i. Aug.
vbipars efl.de confeerat.diflinB.

z.Hitarius.

vbinam legifits. diflinBione 9 6.
TgicoUus.

vbicunq-.\6.q.i. Tribur. cone.
tbicunq;.i 5  q.z.Tribur. t;one.
vbicunque.it,. quxflione  2. loan -
nes Cbry{ojlom.

^ V* tis.de pan.dift .4. Ofee.
v* qnidicitis.ll.q- 5 -EfAias.

^ Venit facerdos. de conf. diflinB.

4. Ambrof.

venifli ad fontem.de confec. dift-
4. Ambr oj.

veniam nunc^S .7.9 -Innoc.
ventum eft.  1.7.1. Innoc.
vendcntes.i  .7.3.Greg-.
venerabiles.de confec. diflinB. 5.
Septtmafpnod.

venerabilis.de confeer .dift  .4. Ge-
lafius Papa.

venter mero.dift.55.Hieron.
verbum Dei. depanit. diflinB.  I.
Ambroflus.

verusbaptifmus.de confeerat. di~
ftinB A-Profptr.
veritate.dtfl.8 .Aug.
vera iuflitta.difl. ^.Greg.
vereor.  8 • 7.1. Hieron.
verum hoc.difl.iq., Grat.
veftram flagitam m. diftmSlio.  1».
Leo iiij.

vefHmentxecdefiz.de confe. dift.
i-Stephanm.

^ Ti Bor Honorim. diflinBio.qq.

Honor.ad Bonif.Papam.
vide benignum.de paničen, dift.

l.Hieronjmus.
vide quantum.l.q.l.Hieron.
vides flli.dift.  10 loan viy.
vides vt opinor. 23 .q.6.Aug.
videnj bomines.dift .76. Aug.
videntes autem.ll.quseft.l. Vrba-
nus Papa.

videtnrnobif. 5 S.qu*fhonc 6. C<t
le ft Papa.

vidua.Z 7  7.1. Tficol.
vidna eft.diHieron-

Canon.

vidua.ZO.qA.Tolet.conc.x.

■vidva-i  7 • ? • I • Auguft.
vidu« qutc. diflinfliotie  8i. Car-
eh .ig. cone. iij ■

vidita. 17.q.\.-irelxt. cone.

vi duas.ZyqA.Greg.

viduas auiem.17 .qu<cfl.  i. Mart.

Brachar.in cone.
viduas honoraA.quteftio. z-Tats-
lm Mpoftolus.
viduas.Z7.-A. Mtirel.conc.
vi duh anteni. dift.  8 7. Gr at.
vidititMk.zj.tpiefiione  I. Arau-
Jic.conc.

viginti tantum. diflinfBone  J 6 .

Stephan-Papa.
viUftimus.t.qA.Symmach.
vino inebriantur.dift  .37. Hieron.
vinolentum Jacerdotem, diflin-
fiiortc l‘).Hieronymus.
vioiatorcs.z 5.7.1. Damaf.Ta.pa.
vir atn:propria.jfj.^.Greg.
virum catholicum.diJl.H7.Leo.
virginem.Z7.q.l. Tribur. cone.
virgines non velentur.zo .quafi-
1 .Tim Tapet.

virgines ,Z7 .qA.Tliberit. cone.
virgines.dijt.z7. Hieron.
virgines facree.zo.quecfl  4. Tri¬
bur. cone.

virginib.z7.qA. Tribur. cone.
vijkmpreeterea.de conf. diftinc.  I.
CabiL.conc.

vifts literu.l&.o.z. loan.T tpa.
vijitandi.18 q.z.Greg.

C Tltraproui>icixrum.$.qu(eJlio.

6 .Stephanus .

vltimavoluntds.17.q.z. Greg.
tjVnus ex vobh.z.q.\. -iugufi■
ynaquxf, mulierA$.q.z.*iuguJl.

Decr.per ordin.Alphabeti.

vnaquaq\ ,j.q.6.Anaclet.
vnatantum.dift.z6. Ambro,
vna JoU.77.q.7-Aug.
vnflio inuijibilis. de pan. difhnc.

z.Auguftinus.
vnde queeritur.tf.q  .9 .Grat.
vnde ipje.  8. q.l.Clcmens.
vndecunq• .difl.76.slug.
vnio noftree.io. q. z. Toletanunt
concil.xv j.

vnitifvxorts.diJi.z6. Hieron.
vnicuiq ; .il.q.y Telag. Tapaij.
vnicuiq-fidelium. de conj. diji.l.
-iurcl.conc.

vnum abbatem.zl.qiucji.  I. ^ 4ga-
then.conc.

vnum orarium.diftinfl. 17. To-
letanum conc.iiij.
vnum folum.zj.q.7.s{ug.
vnufquifq..zz.q.H. Ambrof.

^ Vobis enim.lz.q.z.Gelaf.
vocatio autem.7-q-z.Grat.
vocatio adjjnodum.7.q.z Damaf.
volumttf vt frater.diji.89. Greg.
volumufA6.q-H.Greg.
volumus.diJl.il. Greg.
volumus a\  q.\. Codex.
voluiJfent.de pan. difi.l.Greg.
vos ante omnia.de conjecr.dijiin-
fiione H-Augufl.
vos autem.l6.qA.-4ug.
vata emium.d1Ji.67J.eo  j.
v0uentib.difi.z7 .Hieron.
voucnttb.17. q A.Hieron.

^ Vrbes & loca. diflin fiione  80.
Luctus Tapa.

Vfqueadeo.jz.q.7 .Auguft.
vfqueadeo.dift.77. Gela]. Tapa.
vjkf aucloritati .dift.l .lftdor.
vfus naturalis.71.q.7.-fug.

F I N I S.

vfnra  e/7.14.J. Mgath.conc,

^ Vtcalix Domini.de conf. difiA.
Tjhemenj.con c.

vt cognouerunt.de pccnltent. dift.
z.Ambroftus.

vt con fliluere tur.diflin flion. 70.
Auguftiniss.

vtepijcipi.de confec. difl. 7-Mel-
denf.concil.

vt euidenter A.qA.Aug.
vtilem.zz.q.z.Hicron.
vt nitmi, de conf. diflin fiione 7-
-4urel.concU■ ^

vt illud.de conJ.difhl.Soter.
vtinamomni temfirt* difhnflio-
ne76- Hieron.
vtlcx.z7.qA.Inn0c.ij.
vt noueritt:.iz.q i.Aug-
vt oflcnderet.de confecr. diftinc.

H.AitguJiinits.
vt pridem.Z7.q.%.Greg.
vtpresbytertA7.oureftione  4. Trt
bur.concil.

vt quid paras.de confecrat.diftin.
z. Auguftinuf ■

vtraque qiueftio.7H.qu<eftio.\. &
z. Gratianus.
vtrum verb.z8.q-7.Grat.
venim Jola. de panitent. difiin¬
fiione l.Grat.

vtrum Juh pgura.de confecr.dift.

2. Augufiinus.
vt veterum.difi .9 -Ang.

^ Vulgarts.de paniten.dftinffio-
nel.Digeft.'
VuLterann.\z.q.z.GelaJ.

H Vxoraviro.71^.7. Anibr.
vxorfelicis.7.q.H. Gelaf.
vxor legitima.  18. qu*ftiont  I.
Augufiinus.

EA DE QVIB V S LE-

CTOREM PRINCIPI O V I 5

S V M EST ADMON£Kt>

H AE C S V N T.

N EcclefiaRomana.omuium ecclefiarummagiftra,fo!itos efte af.
feruari Concihorumcanones.St Pontificum decreta.accsecerisEc*
clcfijscommunicari, plan&compertumeft. f Atquein vfu prše J-
videtur fuifle collečtio illa, quair, NicoLPapain c,  fi Romano*
ruin.dift.ip.Godičem canonuin novninatbn quo coniinebantur ca
nones Sc regulse illse, qu« recenfentur i Leone lil I. cap de Jibel-
lis.dift.io.Huius codicis tria manuferipta exemplatia Romaeha-
u bibliotheca. Extat etiam impreflus Moguntiae Anno Salutrs
M D. XXV. Repertus eft autem in vetulbfsimo Cardinalu \ ercellenlis codice
Crefconij ad epifcopumLiberinum,quidam quafi nomocanon: in quo,cum plufi-
bus caufarum titulis propoficis,exponatur deinde, quibus fynodorum, ac Decretall-
um epiftolarutn locis caufse illae tra&entur.capita capitibus Moguntini codicis, Sc na
meri n umeriš optirnd refpondent, Quae quidem I Crefconioaahibita diligentiafatis
indicatfrequentifsimum fuifte huius collečtionis vfum : 8c haeceaeft,qu$ininota-
tionibus, quaenunceduntur , abfolut£codexCanonumvocatur. Caeterutn in-
terpriuatos collečlores,qui multo pluracongerereftuduerunt, peranciquuseft,//L
dorus:  cuius collečtio protenditur a canonibus Apoftolorum vfque ad conciliuin Hi*
fpalenfelecunduvn:habeturqueinduobuscodicibus Vaticanae bibliochecae, 8cvno
monafterij Dominicani fančtie Marije (upraMineruam: extat autem imprefla in edi-
tionibus Conciliorum.inantiquioribus quidempurior.in recentioribus autem mul-
tis aliisconciliis,fcriptisq; admifta.Ifidorum hunclgmarus.archiepifcopus Remenus
in libro de Synodis celeberritnum illum Hifpalenfem fuitTe affirmat.a quo teftatuf
etiam Trittemius librum Decretorum efle confcriptutn. ac certd multa verba,quse in
Pra:fatione buius collečlionis leguntur.funt in libro quinto Etymo!ogiarum. In CO-
diceautDominicanae bibliotheca: initio Prafationis italegitur: Ijtdorns mercatofJer 1
Cbrifti, lettoriconfmioJuo, &c.  nec multo fecus in \ aticanis. quoiocoinimprefsis
*&JJidorn 5 peccator feruns Cbrifti.&c.  «R Secutus deinde eft (vt de ijsprimum, quorum
°Peratypisexcufafunt,loquamur) Bmkardus, Vuormaciefisepilcopus.Othonis III.
^fHenrici II, Bauarilmperatorum 3:13161  qui non ordinem temporum Sc  prouin-
eiarum.vt Uidorus,fed reruvn, Sc  caufarum (ibi fequendum putauit. mlifdetn vefli-
giisinftitit non ita multopoft /ho, Carnocenfis epifcopus: fedexorta interim Beren-
garij haerefi multaadillam confutandam pertinentia addidit.ac multa etiam prseter-
eaexPandecliSj 8 c  Codice:dumdelaicorum quoq; officiisfibiagedumputat:quod
Burchardo minusneceflarium vifumfuerat. ^5 Extant autem duo volumina Iuonis
noraineinferipta, eandemq;habentiaprsefationem:quorum vnum,quod Tannonnia:
alterius,quod abfolut^Decretum inferibitur, quafi epitome qusedam eft. Venim in
ooceodem campo ali j etiam grauifsimi viri (quorum libri partim in publicis, partun
' n  priuutis bibliothecis manuferipti habentur) CrcfconitM,/inftlmns> 2 )cHfdedit Cardmalif,

'A D L E C T O R E M?

Oregorias presbyt-ef,qui volumen fuum Poljcarpum  infcripfir, alijq; nonnulliprscla-
rčfeexercuerunt,fuamq; operamprobauerut.Nouifsimusiftorum omnium prajter
authorem Pannormise (nam is recentior fortalTe eft) Gratianus  monachus Benedičlis
nusnontantum decretis colligendis (quod fuperiores fecerant) operam dedit: fed
Iuonis fortafTe praefatione excitatus,eo potifsimum incubuit,vt certis qusellionibus •
propofitis ,quidin vtramq; partem ex Canonib. quiinterfe nonnunquam pugnare
videbatur,dici podetjpfe Sc afferret,Sc explicaret: omninoq;eorum varietatem,quae
fpeciem diflenfionishabebat,ad concordiam reuoearet. Caeterum in longo acperdif-
ficili opere multaaparumaequishominibusexagitabantur, nonnullapij etiam Sc ve
recundi interdum defiderabant.

Quamobrem ne huiufce vtilifsimi Sc  grauifsimi Codicis vacillaretau&oritas,pla
cuit primum Pio IIII. acfubindePio V.‘Sc GregorioXIII. (apud quemetiahuius
perfe&i operiš,quemadmodum Sc aliarum maximaru rerum,lausfuit)vt illi corrige-
do famma opera daretur,mendae librariorum tolleretunfi qua etiam in re Gratianus,
vt homo,minus vidifTet,modeftč notaretur,ipfaq; omnino capita fuis aučtorib„quam
diligentifsimčreftitueretur.Itaq; Se Romaj Vaticana bibliotheca, Sc monafterijDo-
ininicani fupra Mineruatn, aliteq> non paucae excu{fae funt,8e ex alijs vrbib.atq; regio-
nibus inuitati dočtifsimi homines,qui idem facerent (Sc fi quid inueniffent) quod ad
Bane rem pertineret, vt fua pietate libenter communicarent,atq; ad Pontificem mitte
rent.Quadiligentiailludfa<ftum eft, vt cum iam magnam partem fuum vnicuiq; tri-
butum fit, ac propterea intelligi plerunque pofsit, quae fynodorum generalium, quae
fummorumPontificum, quje prouincialiuni conciliorum,quaePatrum decreta ac
fententite, atque inter haec, quae fančfoj Romanaj fedi probata fint,quae miniin£,vix
quifquam errare, atque incerta pro certis fequi , certa vero pro incertis fufpefta ha-
bere pofthac queat.

Quodad citationesau&orum pertinet.vbi error euidenserat, aut nonnullaGra-
tiani exemplaria cum veriore,atq; ab alijs colie&oribus allata citatione confentiebat,
fublatisfalfisinfcriptionib.verae funtreftitutae: vbi vero, quamuiscaputapud alium
aučtorem effet inuentum.fieri tamen poterat vt illius quoq; e<Tet,quem Gratianus ci-
taret(funtenim haud rarodecretatralatitia.Scfententiae fimilesinbonis au&orib.)
retenta Gratiani citatione,fatis vifum eft locum.vbi hodie habeatur.indicare.Et quo-
niam interdum aut capitisaliquaquidem pars illius aučtoriseft,qui citatur,aliqua ve
rd minimž,aufverba valdefuntmutatacid quoq;eftindicatutn,adfcriptumq;pneter-
ca in margine,quoloco idem caput in gloffa Bibliorum ordinat ia, inlibris Sen ten-
tiarum,Sc apud c^teros colleftores habeatur,eos pracfertim,quiin huius Operiš eme-
datione magno vfui fuerunt,Aniraaduerfum vero eft, multa olim fuifle (quoru non-
nuliabodie etiam habentur) homiliarum ex varijs au&oribus colle&arumvolumi-
na: quibus bomili j s notnen aučloris aut non effet prajpofitum, aut etiam mu tatu m:
quodDecretorumcollečtoribus, qui fontesadire in illalibrorum penuriaplerunq;
non poterant.errandiinterdum dederit oceafionem. Sajpž etiam Gratianus multas
Patrumfententias funul colligit, atq; in vnum caput concludit ( quatnuis in vulgatis
Codicibus plerunq; in diuerfa capita fint diftračtse.fed fere fine Rubrica) idq; cum fa
cit.nonipfaprorfus aučtorum verbaaffert: fed arbitratu fco mutat, addit, imminuir,..
fummatim complečtuur: quod etiam Burchardus Sc Iuofaciunt.cum citant hoc mo¬
do ,ex dutisAuguHini J cx diSUs Hieronjmi.

In emendando primum initiacapitum ob vfitatas dočlorum citationes non funt
mutata: led vbiab originali diferepabant,in margineaut in notatione eft indicatager
mana leftio-Deinde baje gloiTe ipfius habita ratio eft.vt nihil in textu fit mutatam.v#
bi mutatiolpfa impedituraerat,quo minus quid fibiau&or gloda: voluiftet, animad-
ueru poffet: fed eodem modo aut m margine.autin notatione mendum eftindicatu.
\  bi vero hajc non obftabant.hsecferč feruata corrigendi ratio eft: vt fi videretur vo-
luifle Gratianusaučtorum,quos citaret,ipTaprorfusverba.referre, ca ex ipfo origina¬
lih merj>

JL 15 ^ p f {) R. E M»

T.OT t na.renfar,8 i !nt t rdumeti 1 m,nonleuip™poto™j“ t '’ a  J j , noi »

■>ir.ac»biva1g»l.!«aiovi6eftmdior.n.mtuM.U.r«en»TO j . TOi)i( J fcmTe .

® r ’g'nale ipfum habeat. Sin autem Gratianus ‘ u tabalijsreda£ta,vtabau&ore

^uerat.fed aut in fummam quandarnipfcredigere, J  ihil f er a e mendatum,

rfoff* ordinariat Iuone & alijs colleftonbus referre tuncmh ,i  ^

veladditum e ft, nifi fort* Patris illins, v.rbaipfmso-

gnatn afferre vifa effetvtilitatem: mulnscjue locis ^dliibitJC cautionis reuoca-
r *gmalis allata.vt Lečtor identidem in memorial« urn put e xpluribusvi-

r etur,8elaboreadorigmaliaadeundileu.aretur. Qu difl-abant (atispkrun-

cinisalicuius Patris locis confečtum eft (nam quaemultut ’ ^ infrk:

quefuitin tnargineindicare) adie&aefunt in textuparticu zi  > J}’-’  i D f e l 0 .

fc.vbiferiemSe nexmn coilečtionis impediturae non erant. v \  ver r eftituta-
quitur,ex manufcripti&huius libri exevnplarib. puragermanacp lectio e *

In codice Canonum capita,quse exGr?cis fynodis recitantur.funt a Dior}
guoinling\aamLatinamconuerfa:cuiusPrxfatio manufcriptisipfius codicis e
plaribus pnspofita legitur.Ifidorusautempartimhacipfa Dionyfij verfione, quan*
quam raro,partim fortafle prifca illa cuius mentionem in prsfatione fua Dionyfius
facit,vfuseftautintegris.autaliauantuluinimmutatis:partimetiam ahjs,quastune, ^

vtipfemetlfidorus teftatur,extabant,hodie,prseterquamapu i os ^.cretorumco
le&ores,nonextant.Quocirca mirandum tnagnoperenone t, icx er  f° Tf - . • . n

omnium fere poftremus Gratianus,qui Se Godičemillum canonum, -

ftionem, Se aliasetiam habebant,eundemeanonem non temper ex ea ei .

recitenr.Quadere fepšinnotationibus Lečtor eftadmonitus.Se vbinecel ariu -
fum eft,Graecacanonis verbacum verfione noua funt allata: idemejue incseteiis a-
trurn Graecorumfententijsfačlum eft.

. Denomine fnlea  funt variae do&orumhominumfententise. Multi eacapita ,m
quibus res inanes ac leues contirrerentur, hoc nomine appellari cenfuerunt : alij
quafi v* vx\xtti y  id eft, antiqua: alij quafi additiones quafdam,deriuata,aut potius de*
prauatavoceab adueibio ®«a///,ideft,rurfum,quofcriptores etiam Latini tempo-
re Gratiani vterentur.Verum Ioannes Andrese in additionibus ad Speculatorem,ti¬
tulo, de D ifputationibus 8eallegationibus prope finem (quetn Imolain Rubrica de
verborum obligationib. Alexandrinusin procemio Decretalium,Iafon inRubrica
titulo deA&ionibus , Se alij funt fecuti) putat,quendamProtopaleam, quem a-
fon addit Cardinalem fuifre,col!e£l:ioni Gratiani capitalisec adiunxiflfe. Atque vt m
re tam incerta aliquid elici conieflura pofsit, exponetur, quidin co atisexemp a*
ribusobferuatum fuerit.In tribus, quae funt antiquifsima, Še vi entur crip a pau
poftGratiani setatetn, paucifsima ex hutufmodi capitibus ha entur. nvnova e
emendatofuntappofitain marginefine vila nota,led non omtiia qux lnnnpre sis.
quamuis vicifsim in illoadditiones aliqusefine, qu* m h,s non habentur. In aho lit*
teris perantiquis deferipto Pale* ipfe recention fenptura totl volummi prsepo-
nuntur. In eseteris habentur aut omnes, aut plera;que : 8e partim quidem cum pa¬
lca: nočnine, partim vero fine vilo a caeteris capitibus ducrimmc. Ex quaobferuatio-
neiliud videtur poffe colligi.has palcas efte additiones non eodem tempore fačlas
ad primain collečlionem Gratiani,in margine primurn adfcriptas, ac nonnullas for-
taffeabipfometGratiano (vtjfit) intercomponendum.autrelegend— ’

.- v , rv ..i, t i tomponenaum.autrelegendum: quasd

de librariorum quidam omiferint,quidam in contextu pofuerint,interdum contun-
•čtž cum prioribus capitibus,interdum cumaliquo difcrimine.Falfam vero efteillo*
rum opinionem , qui eas contemnendas putant, ex eo conftat, quod mu cx

>n Decretalibus,Se apud vetuftiores Gratiani colle<ftores habentur.quo uis o-
^'sindicabitur. . - . .

i l t 'plerifquevetuftisliuiuscolleftionis exemplaribus hsec tanquam m crl P

Jr > s  literis pofita eft, Cmcordi*difetrdantim msnm : addita in quibuldam

Ad Le c tore m.'

Incipit, Sine vila Gratiani mentione.Verum in Vaticano illo vetuftifsimo.eui volumi*
nis ipfiusinitiorecentiori fcriptura paleas efle praepofitas.dičlum eft.ante ipfas pale-
as eft hic titulus,®f crdtirn Gratianimenacbtjantti Felicu Tononienfis,ordimsfanti i Teneditti,
fompilatumin ditio monajlerio ,/inno 'Dominimillefimo centefimo qumquagefimo primo,tempore
Fugenij Tnpa terty:  in alijs vero duobus codicibus.in extremo e(b,Explicit 'Tecrelum coms
pilatumd Gratiano monachomonajlerijfanlti Feliciide fBononia.ln  Chronico, quod infcribi-
tur,TomixriHeccle/i*1[auennati5,<qm\iberin  Bibliotheca Vaticanaferuatur,haec de Gra
tianoleguntur, Etino Cbriftnnilkjmo centcjtmo qninquageJtmo primo, Gratianus monachus de
Clajfaciuitate TbufcianaUti,Decretim compofuitapud Tonomam in monajlerio fanti i Fehcis.  I-
dem teftatur Hugutio>vetuftifsimushuius codicis interpres, fecunda, quseftione fex-
ta.cap.pofl:appellationem. & Vincentiusin libroHiftoriarum bis. femel libro vigefi-
inotertio,capir.trigefnno primo,loquens de Ifidoro: Sc iterum libro vigefimoquinto,
cap.oftuagefimoquarto,agens de Iuone,& alijs Decretorum collečloribus:& fanftus
Antonius part.tertiahiftor.tit.decimoočtauo ,capitefexto. Trittemiusvero in libro
de Scriptorib.Ecclefiafticis, Gratianum agnofcit huius colleftionis autorem : itemcp
inlibrofecundode Virisilluftribus.ordinis fančti Benedičli: quo tamen locoaddit
(ipfam fortaffe Operiš incoeptionem fpečtans) fuiiTeab co compofitum AnnoDo-
. mini millefimocentefimovigefimofeptimo. Hanc colle&ionem Innocentius tertius
in epiftolaad Archiepifcopum Compoftcllanum vocat corpus Decretorum. Ob has
igitur aučloritates, & receptam apud omnes opinionem in prima huiusvoluminis
pagina prsepofitus eft titulus nomine Gratiani.

Quod ad gloflas pertinet,quae pios 8e catholicos auftores habuerunt, quae in il-
liserratapaulomaioris ponderispro humani ingenij infirinitate obrepferunt,eain
marginefuntnotata,&quid catholicč fentiendum fit,oftenfum eft. Hs
autem nota;, quibus afterifcus affixus eft, neceffario poft
hac in omnibus imprefsionibus ap-
ponendje erunt.

I N D E X

index librorm, qvi variis

EX LOC1S SVNT HABITI.

^ Mbros j fermones aliauot ,qui adbuc
nonextant imprefii, ex bibliothe-
cis Vaticana,&- monafierij Medto-
lanenfis fondi ^imbrotij.

\ ^injclmi colledio canonum tx Vati.
cana,Gr~Hieronymi Tarife rti.
jUexa.nd.riTj. epifiota aliquot,partimmiffa ab An¬
tonio Auguflino archiepijcopo Tarraconenfi,par
tim ex bibhothecis, Vaticana,Tfjcolai Ormanetti
epifcopi Vatauini  , Michaelis Thomanj epifco¬
pi llerdenfis .

Anaflastj bibliothecanj chronicon , dr verfio fepti-
ma lynodi,Gr odaua fub Hadrio.no ex Vaticana,
Gr lardinatis Sirlett.

S

B Onifacij Vapa concilium ex Htjpania ex vetu-
flo codice monafierij Vopuleti.

Bonifacij manjiris epifiota ex bibliotheca monafierij
B.Marta,fupra Miner nam .

C

C Kgfconij JSlpmocanonex biblistheca Cardina-

lis Verccllenfis.

CapttulAiliquotVontificum exeodem codice mtma-
ftertj Vopuleti.

Capttularium liber feptimus,Gr capitulariaadieEla,
mijfi a Jacobo Amioto epifcopo Antifiiodorenfi
ex bibliotheca ecclefitt Beluacenfis.

Colfecrto de ere tor um fioinanoru pomifieum ob An
gufttno archtepifcopo Tarraconenji.

Codex canonum, qut apitd veteret pontifices in v-
Ju[uit ,ex Vaticana, Dominicana, Gr Cardina-
lis Sirlett.

CoUeSlio canonum incerti auelori, ex Vaticana.
Colleffio canonu ex bibliotheca ecclefia Mutinenfis.
ColleEho canonum panitentialium incerti auBo-
ris ex bibliotheca Michaelu Thomatij epifcopi
llerdenfis.

Ctmciharum llijpanienfium  ■> dy Carthaginenfium
varietates leflionis cx btbiiothecis regss ccttbolid
Lucenfi Gr Sorienfia Cardinali Quirogx.

Centij Camerarij liber de’formi, iuramentorum ex bi
bliotbeca AcktUis Stathij.

Concilij alieuius fragmenta quadam pofl Anfelmi
colleElionem in codice Hteronymi Vartjettt.
Cypriant operum exemplaria ex Vaticana, & mona-
fleriofdn&i Saluaterk Bcnonicnfi.

D

T\ T.creti huiurvndeirtginti excmplar'ta manu-
KJ feripta,partimfine glofiu,partim cumghf-

fis , imdecim quidem ex Vaticana, reliqua veri
ex bibliotheca Marcelli Vapte ij. Cardinalium Ver
cellenfis,dr Sirku,Michaelu Thomasi] epifcopi l-
lerdenfis,^ichiUu Stathij.

Tlecretorum excepru ex bibliotheca fanBi Trudonis
ab Alberto Leontno nomine vniuerfitatis Lo-
uanienfis.

Veujdedit Cardinali, coUectio canonu, df libri quX-
tuorde rebus ecclefiaJHci, ex Vaticana.

E

E Vgtnij ij.concilium exVxticana, Gr tertij ex Vx
ticanx,Gr  *x Gallia-

Emeritenje concilium d Cardinali Quiroga.

Epbefini conciltjprimiajttiqua verfto ex Vaticana.

F

F  Vib er ti epifcopi epifloladefcripta ex vetufio co¬
dice ecclefia Bcluacenfis d lacobo Amioto t-
pifcopo Antifiiodorenfi.

G

G regorij lil. cpiflolaexbibliothccamonafit-
rij fupra Mineruam.

Geiasij feripta quxdam,Gr aliorum Vontificum epi¬
ftota: ex Vaticana.

Gelasv epftola xb Antonio Auguflino Archiepifeo-
po Tarraconenfi.

Gregorij I. epi flota: manuferipta tx Vaticana, &  i-
pijcopi llerdenfis.

Gregorij VI. regeflum exVaticana, &■ multit pri-
lialis.

Gregorij lili.  eptftolaad vniuerfos epifcopes per
Galltam , &c. ex bibliotheca nionafteri] Jupra
Mineruam.

Gregorij X. epiftolaad regem Armerfiorum ex bi¬
bliotheca Cardinali, Sirlett.

Graeorumpatrum commentarij in faeram feriptu-
ram  , aliajue eomndem feripta, & concilta ex
Vaticana.

n

H Vmlerti legati Leonis 1X. ad ItbeUtm T\ 7 ice-
tx contra Latinos teffionfio ex monafterio
S. Maria r.oua.

I

I Sidori Viffialenfis operum codex ex monaflcrio
TfeapolitanoJan&i Auguflint in Carbonaria.
Iftdori colleftio canonum ex Vaticana & Domini-
.. cana fupra Mineruam.
loannis Vil l epiftola ex Vaticana.
lfidori coUcHionis canonum prafatio alta d vulga-
ta,mifrdab Archieptjcopo Tarraconenfi, Gr Al-
uaro Gomegex bibliotheca ecclefia Tolctana.

Index Librorum.

tfidori eplJioU ud lanjredunt ex bibliotheca Jupra

Min er nam.

Jnnocentij lT.concilinm ex Vaticana*

Ijtdori Hijfcalenfis rtguia monachorum ex HiJ}ania.

L Eonts 111I.epijlolte d:ia:vnct ex bibliotheca M.
Antonij Mureti filter a.  ex bibliotheca Fran¬
cija Turriani.

, tconis ll.epiftoU d Cardinali fjuiroga ex yetuftt co
dicerigice bibliotheca.
leonit 111 l concilmm.ex Vaticana.

K

N IcoUiprimiplures epifiohs. ex bibliotheca Jit-
pra Mineruam.

Uficolai concilium aduerjutloannem Rhaucnme ar-
chiefifcapum ex bibliotheca ecclejia Mutinenfis.
THjcolaus ad.conjitlta Eutgarorurn ex Vaticana.

V  '

P Ontificalia manufcripta ex Vaticana, ir Car-
dmalis Štrleti.

Tolycarpusjd efl coUeBio canonum Gregorijpresly
ten ex Vaticana.

Tetri Damiant oratto depriuilegio fedie Mpojlolioe,
& dijceptatio inter regiurn a duo.ca.ium, ir Rgma-
ruc cedeji a defenjurem cx bibliotheca Lardinatis

VafchalU primi epijlola ir decreta ex bibliotheca
Ormanetti epifcopi Vatautni, irfagmentum con
cilij apnd Guardaftallnm ex Vaticana.

R liemenfe conciliu in pago Trosleiano habitu,
miffum ab epijiopo Mntijjiodorenfi.

S Cr.iptum de maribus ,yita ir morte Mgapiti ex
Vaticana.

Stephani V. epijlotatn tollccfione eantnurn in cer ti
aučloris ex Vaticana.

San flor um yit£ ex bibliotheca fanti« Maria nta-
ioris.

Stephani 1111. concilium in colleSlione Veufdedit
Cardinalisex Vaticana.

Sjnoduc o etana ex bibliotheca Cardinalis Sirleti , ir
Vaticana.

T ~

T lcinenfe concilium d lacobo Mmioto eptfcopc
Mn tijjiodorcnfi.

Theodulpki capitulaex bibliotheca M.Mntonij Mu.
reti.

Theophanis chronicon ex Vaticana.

Toletane ecclefite pnuilegiorum liber ex Hijpania.
Tolctana concilia Xllll.HV.XVl. X VLl. dlar-
dinali Oiiiroga, ir XF1.  eiiam d Vetra Vontio
epijiopo Vlacentino.

V

V  Phani 11. concilium Vlacentinum, ir jrag-
mintumalterius concilij,ir epifiola L. pne-
poflti fanEH luentij ex Vaticana  : Sjnoduc apttd
Melphiam ex Vaticana,ir d lacobo 'Pammetio ca-
nonico Brugenfi,& concilij Claramonten/is apud
Mlucrniam fn>nmte capitum d Francifco Riccar-
dotto epijiopo Mtrebatenft exyetuJto codiceLam-
berti epifcopi Mtrebatenfir , einjdemjue concilij
fagmentum d lacobo Vammelio.

Z

Z 0ymi,ir epijcoporum Mjricanorii ad ipfuta
1  epijlola ex Vaticana.

Zacharia decreta ex bibliotheca Ormanetti epifcopi
Vatauini:Synodus Romana ex Vaticana, Franči¬
ča ex Dominicanajupra Mineruam.

Hsecfunt quorum memoria nune fuppetit. Caeterum 8c  alia aliunde habita :Sc om>
niunafer£librorum, cjuorumin hoc Opere mentiofit, editiones cum
manuferiptis codicibus Vaticana?, & aliarumbiblio.
tliecarum diligenter collatse funt.

\


&J&

<&£

(% <*„&

GREGORIVS P A-

PA XIII.

Vniuerfis chriftifidelibds prtjentcs lit er m  injfce-
tiuris falutem, & Apestohcam be-
nedittionem .

M endattonem Decretorum, Iocorumq; aGratiano collč*
čtorum, ( erat enim is liber mendis & teftimoniorum deprauatio-
nibus plenifsimus,) a nonnullis Romanis Pontificibus praedecef-
, vrrr Wf  foribus noftrisoptirnocofiliofufceptam, fele&ifq:adidnegotium
■^^fanaaeRomanaeEcclefi* Cardinalibus^aliis eruditifsimis viris
adhibitis commiuam, multis autem, variifq; impedimentis ha&enus retarda-
tam: nune tandem vetuftifsimis Codicibus vndiqueconquificis,auaoribufq;
ipfis(quorum teftimoniis vlus erac Gratianus) perlečtis,quseq;perperampo-
ficaeranr,fuis locis reftitutis, magna cum diligentiaabfolutam, atque perfie-
ftam,edi mandauimus.Inquo magna ratio habita eft Operiš ipfiusdignitatis,
&publicae, eorum pr&fertim, quiin hoc ftudio verfantur, vtilicacis. lubemus
igitur > vtqn^ e m e ir d a ta & r e p o n ta funt, omniaquamdiligentifsimeretiftean-

tui, itavrnih.il addatur, mutetur,autimminuatur. Datum Romse apud fan-

3 „ *u.uii  crviviavu l  > mu tetur, aut imminuatur. D
ftum Petnim fub annuloPilcatoris,diefecundaIunij.
cificatusaoftriAnno vndecimo.

D. L x x x x l.Pon-.

A  rj,r. Bfcc^t^d v  Lir s*


Con c. or d ia

DISCORDANTIVM

C A N O N V M,

AC PRIMVM DE IVRE DIVINAE

8c humana conftitutionis.

DtSTiNCTio Pri ma.

V M A N v M gen us Asi ob us regi tur,
naturalividel/i et iure,t& mor ib us*

Jus naturah efi,quod in lege & Jiu-
an^elia cont.inctur,quo cfuiffoiube-

iur alij fitcere,(juodfibi’vnhfieri,et

f hibe tur ah inferre, quodJibi ro¬
tit fieri. Vndt Chrijius in Luangc
li6  a : TOmnia qu*cunq; vulcis>vt faciant vobis homi-
nes ,& vos eade facicc lllis.Hsc eftn.lex & prophet*.]
Not, i ^ Acprimu] Hoclocoin manuferiptn codiabus
mafiia e sl "vari etos. Kam p ar t im n u Ha e ji hot loco inftn-
ptio: partimvero legiiur, De iure feripto &r non feripto,

& quod cui praeponatur, & legum auroribus, & duoru
malorum <*le&ionc,fiu.e difpcnfatione. ^ 4 .ut,\ c primu
de iure oonftitunonis natur« diuinae,& human*.*//«*,

De iure natur«,& human« coftitutionis, qua Domini-
iKt de Geminiano agnofeit, & extatin nonuHh antiquio-
ribia edhionibus. jLut,  De ture natur« & coftitutionis,
qux inferiptio maximeyideturcouenire traclationi Gra -
tiam,qui fxpe ad hxc capi ta reuertitur , "vt mitio difiinC ?.
5.7.8.15. n.q.i.c.Ji qux c(tuja. hunc tatu locu indicans
firibit:  Req.re in principio,vbi differetu lignatur inter
ius nacurale,& ius coftitutionis. fhrumtame in h ac tan.
ta y ari etate,qua ytalix coie&ttr* mittatur, ar^umeto ef-
J'e pote ji, nuUam bic d Gratiano tpfopojitam efje rubrica,
fatitvifum e ji retenta migata lechone cateras uidi car e.

Diuin.e lege s natura, humana moribus conjlant .

C. I. Hiiictfid.in ylib. Etjmol.c.l.ait,

O  M s e  s lege« aut dimna: funt, ant human«. Dim¬
ni natura, human« moribus conftant: ideoq; h«
difcrcpant,quoniam alia* aliis genttbus placent. ^ Fas
ltx diuina eft :Iuslex humana, $  Traniirč ^ peragru
slienu fas eft, ius non eft.

hxye/bts huius autoritatis c ut det er da tur intclligi , in
quo dijferat interfc lcx dimna & humana,dim omne qd’
fas e ji, no  Te diui n.tvel naiuralis lefvs acdpiaturinoi e y ero
legjs humana moreš iure chflripti truditi intelligatur.
E ji aut ius  C generale n o me,muli as fub fe cotinens jpecie*.
hugenot, L ex autem jpeetes c ji.

C. 11 . Jnde in eodJib.Etymolog.c.].\ddor.ait.

I Vs generale nomen cft,lex auteni inris eft fpecies,
Ius autem eft dKlum,quia iujlum eft. Omne autem
iuslegibus & moribus conftat.

C. III.  qquid fit Lcx.

Bx eftconftitutioicripta,

C. IIII.  %quidfitMos, .

Os  eft longa confuetudo de moribus tantum-
modo d trada*

L

M

tp^Apudlfido.hac anteeedmt,  Mos eft vetuftate probaea
coiuctudo,fiuelex non fcripta-Nam lex a legendo vo-
cata eft.^a Icripca eft.Ivlos aut longa coluetudo eft,&C.

V, qxid Jit Cor.f:ieU'.do.
pOssi-HivDo  autem eft ius quoddam moribus
Vj  lMututuni, quodprolege fufcipitur ,cum deficit
t-x. ^ Necdiffert, an feriptura an ratione confiftat,
quando& legem raciocommendat ^ Porto li ratione
lex conftat, lex erit omne iam quod ratione coftiterit,
duntaxat quod rtligioni eonueniat,quod difciplina:
cogritac.quod Tahiti proficiat. Vocatur autem confuc-
tudo,quia in communi eft vfu.

C um itarjMC duilur : non dijfert rt rum confuetudo
fcriptura^cl ratione confijlat: apparet quodconfuetudo
est partim redacit in fir/pik', pnrhm moribus tantiimV
tentiu.m cjr referuata. g<-e in fcriptif reclacU esl,tonjti
tutiofiue iurVocatur , a  tjuafero in, fcriptif redadta non
c(l , generali nomine cor.fu etudo ridcltcet aupellutur. h ji
autem & alta diuifio inrif,yt in eod. lih.  j. t- 4 tejiatut
Ifidorus ita diccns.

I C. VI. ^ nuccftni Ipeciej iurif.

Vs E aut autem naturalc eft,aut črnile, aut gentifi,

C. V Ih ^<]uidfit luf naturale.

I Vs naturaieefteomuneomnium nationum,eo qd?

vbiq; inftiniftu natura:,non conftitutione aliquaha-
betur , vt viri &fa:minse coniumftio, liberorum fuccci«
fio &educatio, 1  communisomnium polTefiio, & o-
mnium vnaliberras, acquifitio eorum qu*coclo,terra,
mariquc capiuntur, it cm depofita: rei, vel commenda-
cat c pecunia reftitutio, violentite per vim repulfio,
^[Nam hoc, aut fi quid huic fimileeft, nunquaimniu
Suni, fed nadirale, xquumq; habetur.

I A SucccSIo] Ja iribtu codicibu* manufcriptiflfido-
ri > grali‘iHot Gratiani , Itgitur,  liberorum fufceptio &
educatin,4»rf leBio conuenit cum l. i.jjT. de injlit.&ture,
rerjic.hmc defcendit,

C. VIII.  ^ quidfit lur ciuile.
t  Vs  d cnuletft , quodqmiq; populus.vel qu2q;ci<
X uitas nbipropiiu diuina humanaq; caufaconftituir,
P J \ c i"’dfit Iusgentium.

T s . C  S ent Eim eft ledi um occupatio,sedificatio,mu-
1 nitio,bclla, captiuitates, feruitutes, poftiiminia,fa:-
dcnt.paces, induciue,legatorum nonviolandorum reli*
gio, connubiainter alienigenasprohibita. Hoc inde^
us gentium appellatur , quia eo iure omnes fere gen-

* Matth.j. b peralicnUpnlfid.manufc. c lfid.
t °d-c.],lfid.ibid.luo p.^.c.  aoo. d fantu dem) tnorig.
ttfcrip. & alirjuot Gratiani. Ifidor.ibid. luoibtdem.
161. TertHlIianusin libro de coronamilittf.

tes \tuntur.

a guand.0 ita fimpliciter ,vt ex nune ^atuitur, fed JI
c ofuetudo puhlica auUoritate in fcriptif redigitur an-
lloraturan dubitetur & alia probatioue opufftt,nibilo-
mintur confuetudo eji. b Jui autenaturale)ori^,&ali-
quot Gratiani codices.lfidor. eo. c. 4. c al.commoAata
reftitutio. d lfidor.eod. lib.c.5. e lftdor. eo. I. c. 6
f (J' inde ius gentium tfuia eo) ori.

A

f

C. X. *r t f.-Ufi!«:Bifor;re-

t  Vs militaree(tbčlli infcrcndifeltm*?.*, fedens u-
i  ciencli a.exu's, fijjno Jato cgreflto in hollem.vel pu-
»n*coir.niiflio.item figno Jatoreceptio: itcmflagitij
mllitari« .tfftMina > fi locns dcferatitr.nun MipenJio-
nim  moJusitKgnitatumgradus.prjibiorHi* honor;ve-
luti cum cotor.a.vel tcrcjtiesdonantu^item prede tle¬
či fio,& propcrfonarnpi qnalirat:bu 3  & Iaburibus a iu
j$a di::ifio,ac pfirtcipis portio.

C; XI. s'qmdfitIntpublicurh.

I Vs bpiibliantijeftin licris, & in facerdotibus, & in
magiftratibus.

C.  XII. nuiifitlui.Quiritium.

I Vs ciQuirit;iim effjfropri^Komanorum,qood nul
li terientsiiifi lQtfiiiccs,id eftRomani, <[Inquoagi-
tur de legitimis hareditatibus.de crecionibus *, de tu-'
teliš, de vfucapionibus, rjua: iura apud tiullti m ali um
populum reperimwitr,ftd propriaftin-tKomanorum,
&  in cofdem Iblos,con(litti ta.

i ^Cretionibuv]^./f.t/e t -e 4 af«r,velctirationibus,
vel de contračlibus. ZmcKdatam cfi ex:odicibusIfidori
tam imprejik,t)udm manufiriplu, tip id auttm Jitcreiio
det Ur at Clpianurin fiih'tiiulif. c. 11. & ipfemct lfidorttf
ttd.hb.$.I tymob«.c.tp.  24, ylhiat. ).d/jfioui. c.  7.

Dccrcti F rima Fars. *»*■

■S T
J

1 N C T 1 O

!)1S IINCTI O II.
t /f  T 0»jf'dt  J 'kKtem i:i< Špiritu e  .v Ugiba *, &-ple.~
jps I hijciw&ftnattuanfahir, &t\\Ut«tto„ib*t

V-' princip«, & cdiiht, cJine rejenji,-prudcnta.
C- I. quid fit. LtX.

I Ex Feft conftitutio populi, qua maiorcs natu fimul
j  cum plebib-us aliquidTanxerunt.

C .. II. ^ au i d.ji t Pic b ifei tum.

P Lcbifcita gfunt,qu?j plcbes tantiim conftitutint: &
vočantur & plebiiciča,qubd ca plcbs fciat> vel quod
fcitciratur, tx  rogatjvt Hant*

C. Tli. fuid fitŠ c n atufc o rfu Itu m.

S Enatulconfuitum 1  eft,quod tantum fenatorespo-
puliš confulcndo doccrmint;

C. I I11. w quidfit.C6nfiiiiutio Veledifltim.

C Onftitiftio , V'vel edičhim eft quod Rex.velXmpe-
rator conftituit veledicit. 1
C,'V. 'jfj" cptafiht Rejjorfiprudertum.

F. f popis nr [>rudc!itii funt, quanurisc6fulti refpon-
v.deredicuntur cofurcntibus, v ude & rcfponfa Pau¬
li riida. F i; er u n :-cn imq u ida "i prudenres,^ arbitri %.
quitatis, qurinFiafr’ohcs n  citiili«’ iuris conipodtas e-
dideruntjquib. dilfidchtia iites c6tcrrtioncfq;(bpiret.

. C- VI. '«y TribunifitSiVelcor.fiiUves Icges.

~ O ctii,,Vl  l^g es  dicunrur abiii, qui con-
V^dtdtt-uftt^vrghnriiFair^jTribunitiaeJulig« Cor-
p C  . ' 1 Nani  ^ ibb Očtauiano CacCarc futfcčti confulčs
apuisi & Pbpp^tie p e  - tnieruc, c.na a nominib.eorfi

appcllatur PapiaPoppsa.centinespatlu pnmia t>fu-

Icipier.disl.bem Seb eodem c,„o,p Imo/ratontFalci-
d,us 1 uh,m pUbis lege Fccit.n v  ,,«1* ,,h, $extrauc i s  z
in ttftamcnto legtret, quam.vt.iuaV ta pan, rupetefTet
harcutb', ea cuius mmtne !ex K.icidia nuncutata ed
l «f PaplusJ .-Inttn Uj.-bat:  ,.! apius, & Pompeiu*
p4xhpetfj?tfti,lk Pon.pt i». Tmcndatrm fj t.. m*,
uafcnptts KCKptM-lbvJfidbrh nami, imfir')l»>,bU-
rua: errer ,n ,A <:W

Cap,ft,r«fdhncYrt; T> C 01. Xi ■ r l alin.lal. f L cčh
carfalesnun,sc. nth ri-cpp u ur.

a idr.ir) b  /JiltU.Lc.SM.S.ItutoMikm

g.irtx,■  c lf,^r.’b,(U. 5 . d lxif.ilar.ibid.

* dr.teairgeuahcr) e: ulidiffcnaim m. f IJJd.ecd.l.
1.10. g JM»t.tadem.li.c y n. b tacat*fiita).n-i«.
i Jfido.eic.. t.c. 12 .  ^ /Jidc.e.-d.l.c.i]. I  . 1 ,.

talar) tdidit. rn /fid. ecd.t.c.  14 , n al.ccntlitHli
pts. t Jfid.iiiiA,c.iy.

4

2  "  F.xcraneis j il'c d: C: ;o r.or. v ji ir. Ckrcnico Tj:feb*j
d D. Hietor.ymo Liiiritate do r st to  , ac h cit p letiti t {V rde
hjic v.ideiJfrfoinpJitfe ifidcrtt^ne j^ir; leg.  i.$,Z.j lj. ad leg,
Tal. v bi r e je ru n tu r,p rop rut verkd ipjittf legis, iji tam
apadljidovKm e ti.im in co dicibus manv.fcripiis,

C. VII. quitj'.i LexSatjra.

S  At yra 1 a  vero lex eft, quae dc plunbus F m ul rebus
loquttiir, di^aa copiarcrum, & quafi afaturitatc-
vade tk  iatyram feribere cfi pacmata variacondcre. vt
Horatij,Iuuenalis,& Pcrfij.

i ^ batyra] Jr a!iquot Gr at lani manujeriptif c o diii-
bu.f, v ho  Ifidori  /e^V«r,Satura,d^ qtta itu Tejin*:  Satu-

| ra eft cibi genus ex variis rebus comlin:;& efl lex mul-
ti.?aliis confertalegibus, Itaaiinfančcicine lcgum ad-
feribiturineueper far uram abrogatOjautderogato ^7»
alia q n.e dam in bane fententiam.

C ♦ Vlil. <T qi J ..efint {{bodi* leges.

R Hodi* b lcg.es nauaiium commercioritm Funt, ab
.infiilaRhodocognominat^in quaantiquitusmar
ca tor um vfus fuit.

D I S T I N C T I O III.

I tAn.es h.e fpecier fieculariu legam part es funt.

£$ -S 6 Sed quia cojieutio ali d e ji d u i lijaka, ecdejia-
Jiicti.cia/l?« vero forcnfe,vel črnile 1 us app e!Ja  - •
tar\ quo nomire ecdcfiajtica co j:; tali o dppd/etar, videa-
mu*.  £ cclefiajtica čofotati o, c ar.o rili n o min e cefeiur. £juit\
autfit canon, Ibdorus in lib. 6.1  tym-.c.i 6 . declarat  dnov

C  C. I. ^jQaidfi't Canon.

Anon grarce,Latine regula nuneupatur.

C, II. €j" Vnde dicatur regala,
ula c difla eft,eo qtiod rede ducir, nec aliquan < *
-do aliorfum trahit. Alij dijierunt regulam didam,'
v€lqubd n*gat, vel quod normam rede viuendi prje-
beat,vx?I nuoddiftortum,prauumque d corrigat.

z  ps, Porro canortum alij fant decreta Pcmiifiiu 3 a-*
la fiatu ta conuhomm. Cone: ho mm vero rtiiafrin t  V« iu er-*
fulni, alia protdndalta'. Prouindalium dira ceh brani ur
auclor:tale Pontifids Romani, prafcntc-rideluet legat*
fanda: Romana: tcilefid c alia vero avtoriteti e patriareba -
rum^ vel prrmatnm , v c Ime trop oh taro rum eiufdcm pro-
uinci.t. H dc quidem de ■ gen erah b us r egu lit inielugcndft
funt.  er Suni autem qu.eda.m- priuata: Icge.r tam ecclejid p
fiica n u a mftvtilarcs , qna prhi: legi a app ebantur.Ve epui-
btrs  5. ib. I ty m o l. cap . 18. [ f id. 4/ rF

C. III. q qii i dfit p rt uil c gtu m ..

P Riuikgiafnnt legespriuatorn,qtta(i pritratce legei

J. Nam primlcgiu inde 1  didu eft cp in priuaro ferr.o.

I ^ PridHegium ] Cicero yl.de le?:bus habrt:  Mnio-
res noftri*:. priuatoi homines leges lerri noluei' unc d^‘
eft enim. prinilegiu. Ver h m n o a fevnper eadem n etični
ban c Toče vf rpa nfolita fuiffe, Budaus^ alij miarunt.

3  Offci :m  T erofecv 'lari um , fiuc ecdefafocarutt*
legum e j', pracipe.e quodneceTe c . fier  1 antprokibzt*
quodmaium c ji fieri, velp erm it ter s i <:ita,Vi pramiii pe¬
tere. Vel e::.: n q-- a dam ničita , V t dar e libelhfm reppdip
ne fari grduioraJude :r e '•d. lib . r. 19 Jfid.Jcribrt dieenfo
1 *j Litri J fnafeqi<i: ::tur y  in aliquocVelujit-s c o diet-
busfic habeni: probibcre ouod mai rm eft f>cri■> permit-
'tere veliki ta , v 1 p r cm n. m petere Vel e dam q n .tda m,

C. !!H. fuodfit offdutr lep: .  .

O Mni«, a«t ceni lex a.ut pcrmbnt abquid, vt v! ' r  f 01 r,5!

petat pr;vmium , atit vet c:. vt faerarum Virgin u na
nuptias nulli petere liceat: autpunit,vt qu’ caei.c m te-
ceri r,capi; c pletiaturreiu- enim prrnrlo.-s ut parna vita
modferatur humana, dimna i'prJtcipi: e  vt -g«
Domimini Dcum tuum J . .

I ^ Oitina J Hincrfcul udf:ie>n ttnfitnltn codup-

}fidš.

a SLS^ttiraJMnJbid, e.t(.
ibid. d £r*HHra id) er:g.

b ^Jfid.tj. t

c D tat. 6.

b*t

Diftindio

tian ^ e/ l ue  ' tn  ezemptarib* Vaticanis Gra-

*{?** omijfa^oce  diuina legitura ut prseci-

> vt ^li§ es  Domki um Deum tuum.

^tSTINCTIO I I I I.

* Vtufi 'vero cohjiituHonif le^uvn ef- , huTtiattara-

& coercerc audačia^^iiocradt facultate re prgna-

ra.ficut bi eodJrb.c. lo.tfidbrus tejldtur dieti.

C. I; ^ f^utire Itges faBaJirit.

.T? funt aacfem legesjvt earurn metu humana co-
*- c pce a tii v a n d a ci a, t u ta q u e il c i n ter i m pr ob o s i n n o-
čentia& j n  »pGs improbis formitUto lupplicio refra:-
^eturnocendi fncultas,

7  $>s. Pr.ttereain- tpfa coriftitutione le^um 3 maxime
^Kalitas corijiituendarutn eji obferuar.da ., vt coniincaKt
bife. honejhttem s iu\}itiam-, pfifiibilitdtem  , loku  eni ejiitd->

0 eaters. <juxin eod.lib.l^cir.etiumerat dicens*

C. II* c([ qualis debcat cj]eLex.

Tj Rit a  aute le,jc honeft*,iufta, pofsibilis > fecundu na-
H turam,fecundu patrif cofuetudinc,loco tem P oriq;
ConuenienSjneceiTaria^tilisjmamfcha quoque,nc ali-
^.d per obfcuritate in captionem * contineat,nullo pri-
uato comodo,fcd pro comuni ciuiu vtilita te cofctipta.

i ^ In captionem ] vlntta legebatur , in ‘cautum ca^-
ptione. Repi tu ta c (i vera le cit o ex codicibus jfidorima-
nufcriptb lib.j.cap.li. & ex imprejitf eiia  //6.2. cap. iO.
vbi eadem feribtitur , partimq { *x antiquif Gratiani cxe~
plaribus 3 d. quibus abejl dičlio,  cautum. Utrnili'vero locu~
tioneviitur Paulu*Ub.quint.fentcnt.titu.ft.c.iMt  quis
inquit,in captionem verborum in cauendo incidat*

? |>s. Ideo autem inipfa cenjhtutione iftaco/ijidcran-
da funtoma cuni leges iv.jiitutafu e rint 3 noft e rit liberum

1 udi car c de ipfis ■> fed oportebit iudicare fecundum ipfts.

C, III. D c legib w tune e  fr in dicandu cit m

i njlitu n n tu r,xon en injtituta funt .

Vn  de'Augii{linu<; aitin bb.de “vera reli^ioneJc.^t.

I N 6 ilt is temporalibuslegibus, quaqiiam de his ho-
mmes iiidicent.cdm eas itulituunt, tamen cum fue-
rintinlHtiitae & firmata?, non licebic iudici, de ipfis iu¬
dicare, fed fecundum ipfas.

Legesinpituuntur cit promu Igan tur, firma*tur,cu mo-
rib*Vtentiu approbantnr. Steni enim moribirtcvliurtiHn
c in tram< r.onmdl* teges bodic abrogat^funt^ta mor ib us
Vtsntiu tpfe leges ivfinriantur. Vr.de illud Tele fji bori Pa-
p jui decveuit, generahter clerici d ouincptagkfima  1
a čarnih. & deli eh-.c ieiunri) ‘quia morih. rteiitiir app ro¬
ba tli mn c J. aUter a^entes,trar:fbrcfiiotitfre 9 S kv  tirpHii:

l  ^ Qiimquagciinia ] Poli boCrtrbHm in cocFtcibtit
imfrc^isfequebkthr,  icitinalidi propoStum fufcipcrčt,
& ."i cainiliusl) & deliciis Mhntrtr.t: fedcmnts fert
Mi.i /i yfl>'i v ti !, a  ‘j v n i t. modv qito reftitiHum c?t.

Seplet/t bvtniornitdil/Ki a ca/ne^tH? deliciif
ar.te pjfiija clericrjbfliHcaKt.

Gl III. i^cfphorus-vrbtf Rjnijt epi/copur o-
‘ mnibti« eprflopit epiih i.

S Tatuimus.r v t lepe« m Kcbdomajas plenas ante fan
ČItirn’ t J al"cba omnes cltridiinforttm l>ominivoca-
H a carnt d  iciuncnr^ quia ficut di!cr<ta debčt efl"c vita
pieticorum a laicnmm conucrfatiotie, ica &: in iciunro
debet tfle dilcrctio ® Has ergo feptem beli-

domadas oitines clerici n carne&r dcliriis ieiunent,’'&
hymnis,& vigiliis,atque orationibus Domino inhsfe
re die noctuqnethideanr.

C, V. % Scptnntim bebltmailam Telejp h or m
quairngtfim.t aaait.

Ulm  AmbrofiliS!« Uh.fermonum.  i

V^Vadragelima fcx lcptimanas Habcc^čuiaddidit

* Iho  par. \.cap.i6S. Parat.!, 1. 1 . cap.b  hto
t* r -  4. cap. Parm. I. 1 . c.  143. 1 luo par.  4. r. J J.

* n n.l.i,c.  174. i al.carr.t , &delicitr.

T T T T T>e confkttie-  j*

1111. iine.  O

Tdefphoius Pontifcx feptimam hebdotnadarnjŠ; Vo-
ratiim eft hoc tempus c|uinquagefima.

1 *[ Seimonum ] lriuenti frcat Homa: in hibliotheca
Paticariai&Mcdioluni rn bibliotheca lilonaflerij
brofij fermones alitfuot manuferipti , r.mbrorr Komer.
pr.cferintes,ir.ter quos e (i formo dcfexa?efma, miruinb-
Uum eH: fided cempas. vndo hoccapiti fanrpt^-,n cjl.

Xhtod fifniliter de eo capitulo cfl intcllipendnm  , tjuocl
B.Grtgorins Jl.u?ujlino„ltrgl 9 rti epif.cpo fcribit,diccris.

C, VI. q[ CA. qHir.t}uagcfimaiciuKandipro-

poftum ftinant,(jnofccclcfiafiici gra¬
di« iigr-it at cxcrnat.

D Eniq; 9  racerdotcs,&diaconi,&reliqm ocs, qnos>
(iignirasecc'tfiafticigradii'iexornat ) aqnqiiagef'a'
ma ^poiitn icuinadi fufcipiant, qub & aliquid ad per-
fnm lantta inftitutionis adiiciar.t,«: eorfi,qui in laica.l
ordine co!ififtunt,ob(er«antia, ficut loco,ita religianc
pra;cd’.at D e  ipfa vero die dominica hafitamus, quid-
-^- n d u  (it,\uomneslaici ocfacuiaresilladiepluc
1 _“ c * tcrl sdiebusacctiratius ciboscarniu appetant,
inni,'r',!'r OU ’ l ' , - at !- 1 au 'ditate vfq; ad medias noftes fc
n JL  alltcr  le huius faeri cčporisobferKatto-

imrti?. nC  = C * UOC * vc ‘ c l ;non rationi,fedvo-
1  ’ ‘° CUldam  eacicatiadfcribendii eft:

aucrtipoITunt , & i ( l c »

uptati

vndeiuca tahconfttctudine

cum veniafuoingeniore!inqiiedifunti nefnrtepeio-
res exiftat,fi a tali conftietudine prohibeacur. Vr enim
ait SalomOn.b[ 4 >«i ntuhtem emxngit,elicitfinguinem.^
&pojl pauca.  ^ Par a ut eft.vt quibus dieb.a carnc am-
maliii abftinemus, ab omnibus quoq;, qus fementiniL
c carnis tiahuncoriginem,ieiunemus:a lafte videlicet.
cafeo,& ouis,£> ^.j>/)a»t«.^*Caterum pifcium eius it*
Chriftianorelinquicur, vthoceiinfirmitatis folatium.
noulusurii' pariat inetndium. Deniq; qui a čarne ab-
ftinet,nequaquam fumptuofiora marinarumbellua-
rum conuiuiapraparet.Vinum quoqueita bibereper-
mittitur,d vt ebrictattm omnino tugiamus:alioqm re-
ftac, vt omnia, qut corporilibent, finiiliterfaciamus.

4 os. H.cc eljt leiibut conllitata funt: tamen quia 10—
mreni tft approbata non funt ,fc non obferuantes tranp-
grejlionif reos nort aroirunitalrcouin  e hrt non obedientef
' proprio prinarcnturhonore-.citm illi,qui facrifnefcinnt
obedire canonibnc , penitv.f officio iubcantur carertfafcc -
pto : rnfiforte quis dicat hac non decernendo ejfe latuta.
fed exbortando confaripta. Dccrctnmrcro necejlitatcm
fatit: exbortatio anlem h b eram ‘voluntatcm cxcitat.

DISTINCTIO V.

I y TT.^ec, rj«.o de priarlegitf, & cpterinnfrapo fitit
p S  I —| feripta fcrrt.iamfacalaribo.^uam eccleJiajticiC
JL Ugibus connerriunt. Kurd ad dijjerentid na¬
tura h f tarif » čtc c.cr crorrt rduertamur . Halli ralo 1 ut in ter
omnia primatu oUtinct tepore 3  ff. dignitatc. Ceepit enim

ab exordio ralioKalifcreaturx,necT 4 riaturlempore;feA
immutablle permanel. Sed cim naturah in, m lege &
luarigčlio fupra dicatur ejfe comprehenfum^icfdam au-
t etn 1 on travi a hit, rfu.e in lege Jhztuta far.t 3 nu'nc rnueniut.'
tilr cobccjfa\}*n mdetur infnaturah rmmutabth perma-
ncrc. In lege » nam-j.pr.ecipichatur,  vt mulier,fi mafeu-
lum parerct,quadraginta:fi vero fccmiiiam,oSuaginta
diebus a templi ceftaret ingreflu : nucautem flaiitnpcjl
parfum ecchjiarh in gr odi non pro hi botur.lt cm  g mv.licr.
nu.i: menjiruapatitur 1 ox lego trnmtlnd.t ejfe reputabatur:
nuneaulemnccparim intrare ccclefiam , necfaera com-
rhurronif myjhria p trči p ere: ficut n ec illa, epu rt parit, Vel
illud, r jSgrgrtritrr, fatirapcjlpartu bapti\ari phibetur

1  ^ Nune ad differentiam ] Irtfulgatu hgebatur

a luopar.rp.cdr). b Prouerb.^ o. c al.fementi-
uam. d al.pramittitnr. e Tx Gregor, in jr.  25. !.

\ huccor.fo.M. f I.euit.n.  g Ibid.if.'

Deorcti Prin ci Pars.

Nuaeauteraa.4doftrinam, Ew*»4*<trw efi tx retrfik
cediti but^i^r* cxprintipio bcč rcpetiiitr .

C. 1. P A L E A 1
Vhde e id e m Augufir.o Anglervm epifcopo
Gregorius a  Jerihi z }dti er.s,

gr-^  \ r m eni*a fuerit mulicnpoft quot dies intrarc ec-
V _7  ckfijm debear } reilanicnti veta ib prjrccptiont di
dicifti: quia pro mafeulo xxxiij. pro temina vero lxvj.
diebus debet abftincre: quod umen (cicndu m,quia in
«nyfterioaccipitur.

c ^ Palca] Ve Paleifrniuersc inprafatione dichtm
eil. HaCvero ,cuipnmumpraiponitur r.emen P-ale .c, ha-
betur etiam in manuferipti*cxempUnbm (*xceptts d.ua-
bv.s Vaticatnf:')<£r in quatuor coniunbium eft cum fcquen-
ti capite . Si mulicr. addita a d iiiiiue initium^oie , Nam :
qiuemadmodum apud Gregorium.

C, 11. Maher enixagratiasaHura ecclefiam
intrare hora cadem non prohibetur.

S  ib muliereadem hora, qua gtnuer:f,aitm*agratias
intrat ecclefiam, nuliopondcre prccaci grauatur :
voluptas etenim carnis,non dol pr. in culpa cTt In car-
nis autem commifupne voluptas eft: in c prolisvtrb
partu nolor & gemirus, Vndc ČV ipfj primer matri oni
nium dicitur: c* [In aolur/bf.fparies.~\  Si iraque enixam
jjiuJicremprohibenms iiurarc ecclefiam, iplam ci pcc-
nam fuam, in culpam depntamus.

Muherem enixam > 'rel nnod ab ca 'geni tu m fuerit 3
eudtm hora r.ihil pro hib et bapti\ari.

C. III. Idem adeundem.

B Aprizari e  autem vel cnixam mulicrem, vel hoc q>
genuerie, 0 periculo mortis vrgetur, vel ipfa hora
cade qua gignit,vc' hec quod gfgnitur, cade qua natu
eft,nul!o modo prohiberur:quia 1  ficut fanfti myfterij
gratia viucntibus, atq; difcernčtibus cu magna difere-
cione prouidčda cftdra quibus morsimminet,fine vila
dilatione offtrenda tih jie,dum adhuc tempus ad prx-
bendu redemptionis myfteiiu quaritur, interuenien-
tepaululum mora, inueniri non valeatq'uiredimatur.

i  ^ Quia ficut ] Hinci?fqne adrer.  Ne dum .addita
funt ex B . Gregorič.

Anteqi:am pucr ubUtletur^ccl mater purificctur,
^d eiKf ccn.ubitum r ir non acccdat.

C.  IIII. ^ Item.

A  D ^eiusvero coneubieum vir firius accedcrencn
debet, ququfque qui gignitur,abiačtctur. Praua
autem in coniugaiorum monbus confucrudofurrexit,
vt mulieresLfilios, quos.gigGmic , nutrirečontemnant,
€ofquealiis mulierjbus ad nutriendum traciant: quod
vidclicct exfolacaufagincontinentia vidernrinuen-
tuni: quiadum fe continere nolunt^lerpiciunt Udare
quos gigRunt. Hoc itaque qu* filios luos cx praua con-
uctu mealiisad nutriendum tradent, mfi purgatio-
mi fr p H^ S ^ nUS C ^ anficiit  > ^ viris fuis non debent ad-

nulceri,quippecum ^ fi nc
fuetis menfiruis detinc

:  partus cau(a,cum in con-

cmcntur,viris fuis mifceri prohibe-
antuv: ita vt morte lcx i faera fcriat.fi quis vir ad men-
flruatam mulicremacceelat. O^iiae tam c n mulier.dum
cxcofuetudine menftrua patitur, prohibeii ecclefiam
intrarc non debet *quia ei naturee fuperfltntas in cul
pam non valet imputari, tk  perhocquod inuita pati-
tur.iufUim non cfi,vt ecclefii ingreffu priuetur.Noui-
mus^namq;, quodmulier, qu3E fanguinis fluxum pa-

--J -----  - tS --- o.

prolifpr.oUtionegemitas.)prig. . d Gcn.t,. e Greg.
ibid.cr.tineter.Burch.l. 4 .c. 32 . luopar.i.c. 62 . f Greg.
ibid.dtinentcr.KicriUusad čofnita Bulg.c. 6 %.Beda lib.  1 .
de hijl.Angl^-lldHp pa>\%-c.$$* g al.uivntftnconli-

rti tta. h tr*nficrint.)orig. i Lettit,vy Matt.y %

8

tiebatur, poft tcrgutn Domini oenitns^vcflimenti e 1
ius fim!;riam ttcigi:, atqne fiatiin ab ca fiia infirniitas
• rcccffit. Siergo in fluxu fanguinis polita, laudabiliter
potnic Domini vcflitnentn m tageie, c ur qu* mendruu
fanguinis patitur, ei non liecat Domini ecclefiam in—
trare ? & infra.  *j" Si igitur bene pr*fumpfit,quf vedi-
mentum Domini in languore polita, tetigitquod vni
perfon.r infirmanticoceditur, cur non concedaturcu-
člis iniilieribus, quai naturiE fua: vitio infirmantur?
^ Sančta autem comumonis myderium in cifdem die¬
bus pcrcipere non debetprobiberi. Si autem ex vene-
rationc magna percipere non pr^fumit, laudandaeft;
fed fipereipiat,noniudicanda. Bonarum qnippe men-
tiu eft ibi etia [a!iquo b modo] culpas fuas agnofcere,
vbi culpa nun eft: qa fape line culpa agitur venit ex
culpa.Vnde etia cum efurimus,fine culpa comedimus,
quibus ex culpa primi hominis fačhl eft,vt efuriremus.

CISTI N/C T 1 O VI.

r eri dc ratur.t ftperflnitate fermo tv p it
Ijabcri>qn.<ritu/,an poji/i/njiorjem.^u-t perfem-
niu filet Acadeteptelcovptu Varnim qmlibet uc -
apen rnleai ; reljifitterdasfit, faera myjienn cclcbrure.

C De multiplici $ettcrt illirfiaht*.

C. X, Ve hir itn fi rib ti  B.Gregorius c
plima cpifiapa. ref j . 1 1

T Eflamentum vetcr.s Icgisbunc pollutum Domi¬
no dicit,& nili lotum aqua,etiam vlque ad velbe-
ram d jntrarc ecclefiam non concedit O.uod^ ta-
men aliccrintelligenspopulusfpiritalis, quafi perfo-
mninm tnm illudl reputat, oui tentatusimmunditia,
veris *imaginibus in cogitacione inquinatur. Sedla-
uandus eft aqua,vt culpam cogitationis lachrymis ab-
luat, & nifiprius ignis tentatioms recclferit, reum fe
quafi vlq; ad velpcram cognufcat ^  Sed eft in eadent
ill ufioue valde neceflaria difci etio,qua ffiibtilirer pen
fari debet, ex qna re acciJat menti dormientis. Ali—
quando enim cxcrapula , aliquandoex natura: fuper-
flnitate velinfirmitate,aliquando ex cogitacione con-
tingit. Er quidem cumex natur* fnperfluitacc, vel in-
firniitateeucnerit.omnimodo h*c illufio no eft tim en
da:quiafianc animus ncfciens perculilfc niagis dolcti-
dus eft,quam feciflie. Cum vero vitra modu appetitu*
gula in fumendis alimcntisrapitur,atq; ideiteo humo-
ru rcccptiKulagrauantur,babetexindeanimus alique
reatu , non tamen vfq; ad prohibicione pcrcipiendi fa-
cri myftcrij,vel milTaru folenmia celebrandi, cum for-
tallc auc dies exigir,auc exhibere gmyftcriu pro eo, tp
faccrdos alius in loco deeft , ipfa neccfliras compcllft*
Nam fi adlunt alij, qui implere myfteriu valcant, iH 11 **
lio per crapuia fačia,a pcrceptionc lacri myfterij pro-
hibere no debet, fed ab immelarione faeri myfterij ab-
ftinere.bvtarbitror.humilitcrdebet,fiatu dormicn-
te turpiimaginatione illufio non cScuflcrit.Nam funt.
quib» ita plcrunq; illufio nafeitur, vt corrantnnis etia
in fomno corporispofitus, non fadeturturpibus ima-
ginationibiis.^Quain re vnu ibiollenditur,qubd ipffl
mens rea non fit tune 3 ,fed fuoiudicio penit us [ibera,
cum fe.crfidormicnti nihil meminit vidiffe, tamen in
vigiliis corporismeminit in ingluuie™ cecidilfe Si ve¬
ro ex turpi cogitacione vigilantisori tur illufio in men
tc dormientis, pa tet aniino feni s reatus. Vulet cmm a
qi , aradiceinqu , natio iljaprocelfcrit: quia I quoi co-

n al. hunti h

‘1 ert emer.s.

b Mitre f ntift-tdunvo-
cej ex Z-Grcg.vrBeda.  r «iuWwif4l«« -rlnfiifl.

j 5 . cn.A^.htapnr. r.c.tz.rnnn. I. i.c.l6o.Palyc.i-3.M.l6.
j d nl.vejftcrum, e  p M loaliterm eripinal. npud.
j cmeraš coUechres. f a l. q: iu. lua pnr.<).c.ni.  y ni.
! tthiberi. h aUbCtineri, t aLqat.

gitauir

io

fS't>uit (eens boe prrt ulic nefeiens & 41-rop er t«it m
itebutionciv a facion.yftcrioea dur abftinerc opore«.

1  ^ Vtris]/« plrnfcvc ccdiubus E.Gyeg°r‘<, &- ‘<P" d

£'d i ir.'i, ^, Jn ( 0 [r e {ljGnc centi ti onim Coior.i* ' m ~

vanis alir^-.ibuircro B.Gregorij codici-
®>w.variis : fr d ob fltjfam >.m 4 ' muUtum.

2  ^ Si ramen] in codictbus B. Gregorij,Beda
v;tamen  dormitncis ir.er.te turpis iroaginatio non
tocu (Tcric.Jjj celit Prione rero JJidori i iia manufripta ■>  fi
tai ^tn animu dormientis tutpts  imaginaticncs con-
£Uflerunt >cpnem fenf m retiuet etiam IcV.io Pannotmia:
h * m  Burchardus > Juo part: m ab originali diferepant,

I  *} Non fic tune, fed iuo ] Omniafere Gruli ant ma-
toHjcripta exemplaria hubent , vel fuo : C ut e rum ma?nu
boe loco eftinter cateros coL'ečlores-,&> Bedam, & B.Cre-
&°rh cedit e s y uriti as ■ In colleBione lfidori etiam manu-
ftripta eft, q»a in rc vnum ibi ofteditur »ipla rnens non
fca > ncc tam e n fuo iudicio libera. Ve rum ob caditum
y*rtet<TUm ni bil c (l in contextu mu datum.

4 ^ 1-t propterjii/af vfjuc adfinem, nequc in codici-r

•Diftinčtio VI.

eftmrgna difcretiointer TiipctS one, & fr.ttrdcie&a-
tion£,atq;con'enfi!ni,iuUilce fui faciat animu praiflde.
Bttrcl'ardut , iudice fui piafidere animu. Bjtlujuaftiiyt
Grafi*#««: ^fjiudE'd*rerb,&  inter fuogtft one, atejue
delefiatioue, in ter ddečiatiunem, &  confčnfum udex
fm atiimiispiscfideat. In ccUclhcnclfidor ;,& necefarifi
elt inagna diicretionc interfiiggcftionem, Ctdelefia-
tionc m atc]ue confrnlsro indicem lui predere animu.

5 „1 si .i¥' tem ] Marna etiam l. oe loco cedi cum raric-
las eftibtCr.ifiimU) &fatis it te$ra>UBio e [im codice epi -
f.clarumB. Grege/fi>olim I u tetra im p rejjo.  Si autem ta-
ptiuus erst,ro 4 niir>e pugnabat, jed pugnabat >quapra-
pter captiuus non erat. Eccc itaque, &c.

^fJLuando fit-peccatum noBurnif imaginibusilludi,
C.III. hem  Ifidorus lib.^.fenientiarum,
dcfi mmo bo»o,cap . 6.

>^r On a cfl peccatum , quando noicntcs imaginibus
-bN nočlurni-s illudimur, fed tune eft peccatum,fi,an-
tcquarn illudam

fii, Gratiar.i ittrfUrib«* Ubt,:U,r. So« tam'* « ¥ «d
Bur« hurdumiC" h ' nn ' & pay ‘ Koymiam ' Čr Pcljiarpu.
Peicutum urn c.ui.ur pepetratum  c oprtali ene
/•; Hun , fed d de era : ici;<>& confenfu.

C. II. PAL l.  A i

S  Ed a  pen Pandu m cftJpfacogitatio veram infugge-
l\ione,ati dtledatione , vtl (^ maiuseft) peccati
C‘»nfcnl’u acciderit. Tribus enim modi* implcturom-
ik'  pe;catum,vidclictt furger\ionc,dekčtanone, con-
fenfti: fuggeftio qoippe fitper diabolum. delcdatiop
čarnem ,con.fctifusperfpiritum ; onia fk  oprimo cul-
pam ferpens fuggelHt.Eija vclut caro ddečtara eft, A-
dam vtl ut fpiritus confenEt. Et necti]aria eft magna
dilci etio,vtinter fuggtftionc m ^dtle&ariončA- con
fenfum iudex fui animus pi afidcat. Cum enim mali-
gnus Ipiritus peccatum fug.gerit in mentCjC nullapec
cati delc< 3 ario fec ; uauir. peccatum omnimodo perpe-
tvatum non eft: cum vero caro dtltčtari ctrperit , tune
peccatum incipit nafci: fi autem etiam adconftnfionc
cx ddiberatione defcendi«-, tune peccatum cognofcu
turperfici. In fuggeftione jgiturpccca iTemen eft,in
dtlečlationefitnutrimentu, in confcniii perfeilio. Et
fapccontingit.vt hoc,quod malignus ipiritus (iroinat
in cogitatione , caro in delc&ationcm trahat, nccta-
men animus eidč delečiationi confentiat Etcup carev
fine anima dele&ari nequeat, ipie-tamen animvis car-
nis voluptatibus reJudans in delcdationecarnaliaH-
quo modo ligatur inuitus, vt ei ex rationccontradi-
cat.nec conicntiat, & tamen deledatione ligatus fit,
led ligatu fe vehcmenteringemifcat. Vnde & ille ccc-
Ieftis cxercitus prarciptuis miles gemebat,dicens c  [Vi-
deo aliam legemin membrii mcis> repii^tiantem lcgi men
ivsmea , & captiuum me ducentemin le^e  d pcccat / 3  qua:
ejiin membrur meir.  ] Si autem 3  captitius crat, .min im c
repugnabat: quapropter Ik  captiuus erat, lk  repugna-
bat.Igitur legi mentis eius lex,qua: in membris eft.rc-
pugnabat; fi autem repugnabat,captiuus non crat.Ec-
ce itaque homo eft (vtita dixcrim) captiuus, & liber :
liber exiuftitia ,cjuamdiligit; captiuus ex deledatio-
ne,quam poi tat i n uit us..

l Palca] i/Ibefl hac palea non folum d primo , &
dectmo Vdticunii ,T emm & ab uliti , <quu ali^uot paUits
babent. B^ubricu autem abeflab omnibus . Jr. quibus enim
faput boe rep eri tur, coniunBe p o ti tur cum fupenorCy
iueTpadmodum etiam upu d hureburdum^ & iuonem.

1  ^ Suggenionem]iV( emtr.claium e Ji ex originalid
p aru m difer.epat luo: untea legebatur,  A*necefiaria

•s rf  Bedaibid.Bunh.L^.c.^- par. Z. c . 52. b ul,

lHtn pdtriam. c R$m, 7. d ulleptm.

.ur,cogitationis affedib 9  przuenimur.

Luxuri^ cpiippe imagines,quasin vcrlfatc geffimus,f^-
pc dormiennbus in animo apparet,icd innoxiaf, fi non
concupifcendo occurrunt Qj’ii nodurna illufionc pot-
luitiir, q u amtu.s cxtra memoria turpiif cogitationu ft-
fe prarrentiatinquinatu > tamen hocvttentarefur, cul-
px ii-* tnbuat, fuaq; immunditia ftatim fietib» tergat.

Hi: itacjveu rcfpondctur.ln lc£e,<&in  I« angelio°na-
turale tus co.tinetur^ncr tamen quacunq. i in Lege &  I«-
an^clio inueniuntur , naturah i uri t oh ur tre probantur.
Sur.t enim in lice quadam morali a praccpta^t non occi -
des: cjvadam my f 'ica , \'tpotr famfiaorvmpraccpta , *vt
de a£no,&*aiia Jimilia h is. Moral’a mandata ad naturd-
le ius fpeffdnt, atcjuc ideo radiani mi: tab d; la tem retepif-
fe rn o n (ha ti tu r. My j U ca \'erh- > qi:at:tum ad fuperficicm ■> a
naiu rali iu rc p ro ban tu r ali ena: q v.an tu m a d m o ra lem in~
telhgentiam-) irtueniunlurfibi aunexa 3 ac per boe , etjife -
uftidum f-p erfi ci emr i d 2 ant ur ejfe v:uiaia 3 tamcn fecun-
dum moralem intelli^Cntiam im tab Hirat em nefeire pro¬
bantur. Katuraic er?o iu* ab exord/o rationalif creatur*
ineipiens,yt fupra diftum cji , manet immob/le. lusfero
icnfr. etudinis pofl n at ur dem le? c m ey.ord.ium habuit , cx
quo homir.es cotracnienicsimum  , ecepcrunt jhnnlha-*-
bitarcj qudd cx co tempere faftum ireditur,er quo Cain c
ciuitatem tedifcafe Uri tur: cucd cu diluuio  d- p ropi er ho
minum raritaicm fere vi deatur cytirdrum 3  pojrea d tem-
pore 'Kcmrblf: rep ar at um \ fue potius irrtmuiatum e.rifli-
matur 3 cvm ipfeJimnicum aliisdics cocpit oj?pr:mcre: a-
l'v fuo. imbecrlhtate eiusditicniccrpeh.nt cffefi. ine / cli 3 yn~
de in Gcnefiz lektur dc co  [ Ce pit Nc mroth robuftus
venatoreffecoram Domino .3  :d  r/?, 1  hominum cppref-
for & eztin&or-i ques etiam ad iu mm adifteanda atezit,

1 Id eft] GUffa ordinati a ad iprn: ločim, ex Mileni¬
no iia baleti  id eft , homi nuni opprefior, & ejetindor:
qu os ailexit, vt tuf rim ct>n tra D ci? m c on Aru e rent«

DISTINCTIO VII
Vs £utem  'npmtioni* cerpit A titfifctu.tib«*,

q«*f tradidit Meji lydiccns:  [Sl cmeriš

icruum Rchra-iim, &c-3 :

TJ': ondihrib«« letim.

C.  I. Vi. dc  Ifidorus hb.« l .'btym.c«.Ait.

X \  Ojfesgcntic HtUra a ptimiis umni um diuinas !t-
-Lvi gts faens littcriscxp!ičauit. PKoronaus Rcx Grs
cis pnmusleges, iudiciaq;cnnftiruir. Hercurins Trif-
nugmu? prinnis lepes Acgypriis rradidit. Solon pn-
mmlcgcs Athcnienfibns dedit.I vcurgus prim us Iace-
datitiormsiufa ex  Apollinis anthorirarc c6finxit. Nn-
nin! ompiliiucjui Rormilii Incccffit in regno , primus
lcgcs 1‘omanis edidic. Deinde,cfim popului feditiofos

r-i;

* luo ji -j.c.m, b al.ita,
t Geu.io, f lxod,U,

c.  Gf»,4, d Geu,y

A 3

Decreti Primaftars.

ii

a magiflrattit fcrr« ntmpo(fet,Deceriiuiros legib. fcri-
bendis crcauit, qui leges ex libris Solonisin lacinum
*rn)onemtranslatas,xij tabulisevpofuerunt.

C. II. t^Homintt covum. leges xij, tsbu-
Urxm expoJi/erK>:t,

T-'Veruntb aiitem hi,Ap.Ctaudius,T.Genucius,P.Se-
X 1  ftius.Sp. Vetorhis.C.TuiiuSjA. Manlius,i>er.SuIpi-
Oiratius,T.Romiliiis,.Sp.Pofttiniius.Hideccm
-uirilegum confcribendarum elečti funt. Legev 'autcm
Tčctigcre in libris c primus cobCbI  Pompeius iniUcuere
volni!,led nori f erfeuei^uiit obtrefiatorum metu De-
fndtOfcfarcmpit idfacere/edanteinterfe^eft.Pau-
Jatim autcm antiqus? leges Yetttft£te,atq; incuriaoh-
fcdiierunc.d- quarum celi milius iam vfus eft,notrtia ta-
men neceitanavidetur.Tsou* leges d.ConftantinoCa:-
fare c<xperunt,& reliquis fuccedentib s :erantq; pernu-
•Ila:, & inordinats. Pollea Theodoiius nnnor e Augu-
iius adfimilitudinem Grcgonam,& Hermogeniani co
dicem fafium cpnftitutionumaConftantinbtempori-
bus fub proprio.cuiuf<|ue Imperatoris titulo diipofuit,
jCjuetr. a iiioaromine Theodoflanum vocaiiit.

12

D I S T I N C T I O

VIII.

,|? 5  S J

JL _ r mu nit

J ji* rt nntera i us naturah  P a confuetudine , &
itutione. Nam ture naturah omnia funt co¬

ni a omnibus, quodnon folu inter cosfcrua-
tti čredi i ur, de quib* lektur  g.-pMulcitmiinis,
ant credentiu etat cor vnum,* amma vna]^e. verum

eni pr.ciedc/iii tempo,c *ph.lcfcphf tradttu u,ucmtur.

Pndeapnd itUciuUasM-me.rdntu tr.x-

A,tur, in q::* qK if H :>eprep» V »efct

ttnOtituMui*, velcojritutioiiv boe men ejt,,Undklientu.

J  £1. m Jure dixin<> omhitfnnt comrBHr.iat-
'  * mmHojttreveri cijiitutionih bteme*,
tilu d altemu  tj?.

Inile  Ausuftinus •»> ir*&. 6./til c.  i, loatini*.

Q Vo b i ure dtfendis villas etclefia; 11  ? diuino.an
humano? Diuinum ius in feripturis habenr.us,hu-
tnanum ius in legibus Rtgu VndequilqiiepolIidct,cj>
.poflhlet ? nonne iure humano ? Nam iure diuino [Da¬
mi«* tejl tena, plenitudp eius  j Pauperes, S: di-
uites Dctts de k rno limo fecit: & pauperes , & di-
uices vna terra.lupportat. Iure tamen hun-.ano dicir
tur, 1 hacc villamcaeft, b.ic donms mca, hic ferjius
jricus eft. Iura m  autcm humanaiura Impcrat« rum
/unt;quare? Quia ipfaiura btimanaperlnrperatorcs,
_& reges fiecnll Deus diftribuit gencri humano Htm
Uidemp.udo inferUu  Talit ’ iura In-.pcratornm, S,

quisaud£tdicerc,meaell itla villa,aut,mtus cftillefcr
juis, aut, domus lurc mcaelt? fi anten;, vt teneaptur
iftaab homimbus.rcgum iura feccrunt, vultis, vtreti-
ccamus leges, vt gaudeatis ? J/cm ibiilem paucifir.ler-
iectis.  Lcgtntur leges, n v bi mamfcIU-priceperunt
Impcraro.es, co, o u pva . tcr catholita , com _

mumonem viurpant ht>i nomenChrilHartutn neevo-
luntinpace colerc paas auftorem, mh.l nominceccic
lis  audeant poffidcrc. Sed quid nobis&Im P eraA, r i?
Sed iam divi.de iure humano a»irur,&' tamen Apofio.
Ius P voluit feruiri Kegilnis,voIuit honoraii Kcges, Se
dixit [Rejca reneremii/i.']  Nolicc dicere.od mihi, & rc-
^i?<iuidtibi ergo.fv po.ieliioni? PeriuTa Rcgunrpof.
iulentur poffefliones. Diaihi, quid mihi & Regi ? Noli
dicerc poffeffiones tuas, quiaipfa H iura humana re-

---------——.— -—a.

/li-fedifiofic.f.

c: olcnerunt ..) orip. l^o o,c,  170, Petim.j  n - t
r-mor. f aljuunra. ,  j , ^-4. ./,

a al-JčcliFtoJit-s, b Ifidorus ibidem coUnenter. c ul.

hbroi. d exoleu . 1

144 * -i-p j;

fel i. i;  r. 6 * . luop.}. c. ^94. Pann.l.z.c.C^. t Pfal.i 5.
^ 04n.  i. I dicit.) cng. m Jure cr^o humano  , iure
JatpsrAW m  '■ <t**rel  » Ctdjll:(i.$. cap.  4.^,

CtATbeoM.tb.i «-.5.0.43.51 1  *(jrtj p tt-Ptt.z,

q adipfl.er^-^lno.

nunciafti,quibus pofltdenturpofTcnlones.

1 R F.ccleb-] H.ei didi s no n eft aptid B,

Kamibi ait con trn Donaiijhts , qnt le Jb us Impcrat orum
ilias Ji bi ademptas , ^ E cclcjix catholicji ati rib ut as ejje
querebantpi>\ J>uxre,cHjn Donatijhe dicerent,  villas no-
ftras tulerurre: fundo'? noflros tulcrunt, vt eostffe con-
7iincat,nuilnm ius in illbi hxbuijfe>aut hdbČre:quibufdam
prdpvfitis, addrtijla.  Quo iure tkfendis villas ? diuino,
ikc.E t infra n.f.i.c.Ji rpiacanfe. V bi Gr ati anus citat ihi-
tium bums capitif, ifla difcio ,  Ecclcfiie, non hab c tur. E(l
tamen apud aAnfelmum  , luonem, Par.normia lo-

dr inditatis.

2 ^ To\\?)£htoniamglo ffa obfiitit,ne omnia emenda«
yentur,aut adderentur-,quxcunquc addenda videbantur,
placuit internim apponere Ucum B t  ^ingujitni. A p ud
ipfum igi tur poji ver,  hu n\ano,antcccdcntps paragraphi,
hacfeq«untur:  Vultis legamus leges iurifpcrltorum,

&  fecundum ipfas agaitiusde villis ? Si iure humano
vultis poffidere,recitemu'slegesImperatorum: videa-
mus, li aliquid voluerint ab Haereticis poflideri. Sed
quid mihi dl imperator ? fecundum ius ipfius poflides
terram. Auttolleiura Imperatorum , Če  quis audet di-
cere,mea eft lila villa,aut meus eft ille feruus , aut do-
mushscmeaell ? Si autcm vt teneantur ifta ab liomi-
nibus,iura acceperuntRegum, vultis recitemus leges,
vtgaudeatis, quia vel vnum hortum habeatis , & non
imputetis nifimanfuetudini columb 3 t,quia velibi vo-
bis permittitur permanere ; leguntur enim leges ma-
mfeftaj,ybi prarceperunt Imperatores,&c.

2. pai-s. Digr.itate Vero ius naturale fimiliter prx~

ualet c o r.fn etuditn,<& co nfii tu tidni .fjuacu r.qu e enim vel

mbribu* recepta funt,Velfbriptis compreh enfa, ji natura*

h 111 ri fuerint aduerfa, Vana & irrita habenda funt.

C. II. ^ oAduc/f sS naturale ius nulli quid-
qvam a^ere licet.

Pii de  Auguftinvis aithb t,. confeff.c.2.

Vas ^ contramcres hominum funt flagitia, pr#
\^_n»orum diuerfitate viranda funt, vt pačtum inter
fe ciuitatis, aut gencis conftiettidine, vel lege firmatu,
nulla ciuis }  aut peregrini libidine violetur 1 lirpis e—
nim omrtispnrs eft fub vniiierfo non congruens- Gum
autem Deus aliquid contra morem »aut padum quo-
rimilibet iubet,etfi nunquam ibi fu&um eft, faciendu
omifltim^nftauradum eft-, & fi inftittiTum non
trat > inftituchdum eft Si enim Kcgilicetin ciuitate,
eni b regnat, iubere aliouid) qtiod neqv.e ante illum
quifquam,ncc ipfe v m q namiufterat, A: non contra fb-
cictatcm ciuitatis eius obremperatur.irnmbcontra fo-
cietatem non ohtcmperat!sr ,f Generale ouippepa^u
eft focictatis humana: obedire Regibus fuis)quanco
ma^is Dco regnatori vniuerfa*creatun* fuas,ad ea quas
iufteritjfinc dubitatione ferufendum eft? fene enim in
pxiteftatibus focictatis humane maicrr pbreftas mirtof?
adobrdtendum pvjeponitur, ita Deus omnibus. ;

■ Čapu t boi e ji ex epijoia Hico Ui,qu\ei ncipi ifPpiCia-
lam Beatitudihis tuas; ebtatjfond eumaVns e in file m, &,
alfo rum Pontbficum epifiohs manufcrrptif l^m.c  > in Bi~
bliotbeca. monajerf Dominicanornm , cf-aita froc cap«*
cmer: da firm tn.

Bjtdiiii'a efi evehenda pcrniviofi corifceturf«.

I  C. III. tl sm  Nicolati> Pa p a HincmavoB*-

menji ^Archicpifcopo.

c  confiietiido, qua non mmus qu.in; perni-
ciofa corruptela viranda dl, nifi tmus radicu.i,
etiellatur, in priuilepiorum ius ab improjis afIumUur,
& ihcipiunt praruaricationes, & vari a: dp-ariumptio-
bes cclcrrimc non compreflre pro legibus veneravi, Sc
priuilegiorum more perpetub celct rari.

a lu&p.^.c.  178. b al.ir: qt:a. c hiop.A.c.lO^.Pan.
/. 2.C.28. d al.vans. Subperfona Uboji Vagctifis.

% Ve rit ati

n

biftirictio VM L

f Piritti tfyth*rf»<b.

C. lili. /.'<?» A-UgulU n.lib r ^M OapPfao^

ceni.ralaonatifra.SiC. 6 ;  , . -

•trVitatt a manifcdata ccdat cbfuVtudo veritati, pla
* »e refnondeo, quis dubiut vcritati manifcth-isp
dcbere cofuetudincm ctdeic? L‘m Memo confuctn-
dinem rationi, & vcritati prsponat: quiaconfuetudt-
a cra ratio& v <iricasfemper txcludit.

C. V. qj Sh-.tltbet c on p. etudo veritati ejt
poHpor.cnda.

Pem  G rego ri us 1  Vl^nnundop din er fin o  Epifcope. ^ ^

S I^'conluetudinem fortaflis opponas, aduercendu
qupd Dom in us dicit e , [Eg<? fumrVe/itas^  £5 W ; ‘ VZ * 4 '3

Non dijdtjF.go fum confuetudo.,fed>ver;itas.Et certe(vt
beati Cypriani I vcamur fententia) qpx!ibec confue¬
tudo,quantumuis vetulla, qHaiuumuis vulgata, veri-
tati omninocft poftponenda., & vtus qui veritatieft
Contrariusjabole ndus.

1  1 " GregonuslJ« aliquotManufiripti* > &'apudluo-
»*w-e{r : ,Greeorius'vij.I>i» huius Pontifikatu Guitmun -

d'<*J«crft£«Epifcop™ P yt f>fi* ‘ le  corpare.&fangumt
Domini con ti x Bersngarinm, qnt liber extat.

%Ftritate rcueUta^conptctndinem fibi ceslere.oportet.
C. VI. Item ,\u§ui\in M h. ]. de.baptipM o con-
traVonatiJta^cap,  5.

Vi g contempta vcritate pr«iiimit confuetudi-
V^jicjn fcqul, autcirca fcratresinttidi\fcc$8$nttU-
gy.uVquii.nis vccitas rcu.elac.ur , ant circa Deurn ingra-

t as e*l>, c uiu s i n fpirat i o n s cccl c (ia e i us in ft r u i cu r w-
fra.  b In Euagelio ipominus, Egofimdc\c\\.\\tiv erit asmo
dixit,?go 1'um confu,etudo. Icaque vcritate manifdhi-
ta r cedatcofuetudo vcritati. &• infra.  Reuelationc.fu-
< 51 ;a veritatisjcedat b confuetudo 1 vcritati: quia,& Pe-
trus l>qui priuscircumcidebat, cedit Paulo veritacem
p.dicanti (S^«/^. m CumChriftd$veritas fit>magis ve-
ritatcm, qiiam confuetudinemfequi debemus, quia 2
confuetmUriem rado & veritas fen»per excludit.

T Ccdat con fu e tu d 0] y 4 pu d B .Augufriin n, & 1 ho-
* fw » &in Pannovmia legi tur  > cedat crror. Sedvere B.
*AuguJ\imts e: ipp.upm.ct  Z o\imi verbis colli^it, quodille
rrrorem appelUbdt , fuijfe confu etudi nem. ^ Ita enim re~
jj0»<fcf>Noluit qnidem illc dicere,confuetudinem, fed
errot cm, Veruntamen, cum dicit , quia& Petrus, qui
ptius circumcidebat, cedit Paulo veritatem pr.xd.tcan-
ti5.fa.tis indicat>q> ali ud etiam debaptifmo fieri folebat.

- ^ O ' 1 i a co u fu e t ud i n e m] Perba h  ar v fq.  a d fine m ,
<pr.d luo'nem-><& Gratiajium faivs comtnode hicadneclun
tur , repetita exverbi# Veličin , qu*.refernntur pip ra > c.
Vcritate.

Confu e tu do rationi fru jlra op pon itn v.

G. VII. Idemrn lib.^.de bapupno, contra
D enači fr as. c.  5.

Tj , Ruftra,ihquit ) nr  quidaTn^uu ratione viniunmr, co
X fnetudinem rmbis obiicitint^iiafi confuetudo ma-
l °tfit verita:e , atrtnonid litin [pjrimaHbus-fequen~
dum, quod in melius fnerit a piritu ianclo reu datum..
^ Hoc 0  plane verum elb.quia ratio,'& veritas cofnetu-
dini praiponeiula ell. Sed. cunt cC (u etudi ni verit^s fut-
ffagatui-jnibil op ort c t f.raiius vetineri.

a. luo-p .4.C.20 S.Pann.l.% ,t.x<j5 Mfra tadem.qui con-
temp ta: Ir lbitLcap:%.f b  p erfnsa Cčlicfc a' Etulacevif.

<■ al.Guitmun do. d )no par,.\.c.  21? Pan n, l.  2.r,i66.
loan.  14. f Cfrp. i viu* in toto illo f r coucilio. Suh

P c "fo/.a Caj.i Siccenjis. $  /,
„ f'' ^ p e‘'finalih op .".i  ? c n h?

loan. 14..

1  <HJiC e 'v  f'  7 '1  i„:i, ■

Ij  lb,d. c.
k fnji.ta.

.. n t - "  ‘ “ ,w **jy*

Q al.  2. m  Ib id. cap.^.fib pe/fovu Ione, alt a-Pncca.
c.yeri tat e. n iiu veper* frin+tverba B,-

jP ri *»i in epijl.adhtbivanHtn. Tu o p.Z.cap.j^. 0 > par.
p  Hu.B.siugHpi&M rtffrondn.

J? C lu ris naivrielif , tonjfct indiz  »V
. ctujUJutianis dijjtrenila'.

C fattouem co'afi\rtu.da impulirmrn dthet<

C* Vili. ti cm  Cy pm n us jfi epifioU ad
Pompeiumcontra epifroUm Si e phani.

C OniUecud«»,quse apudquofdam obrepferat.impe-’

, dire non debet,quominus rcriusprauaieat ,&
viucar. Nam confuetudo line vcritate, vetuftas erroris-
elt: propter op  relidto errore,fcquamar vcritate, fcien-
tes,quia & apud Efdram a  veritas vici t, ficut fcript.um.
Cii [jPertfas manct^^n ir; nalepit in-acicrnum,^ 'viuit,i&
obtinet in-ftcuU fitculorumfrfr;

Id e m ir; epifr.ad lubaianum. circa med.

Ignofci 1  počeli ijmpiicitererrantidicutdefeipfo di
cit Ap.oftplus Paulus b .frQuiprimofrnqmt.fiii blafphe*
mi<4\tgrpeyfecutor,&iuiuriopis : fed mifericordiam me~
rui , quia igriorans fed.  ] Poli infpirationem vero, &
reuelacionem fačlam y  qui in eo quod errauerat, perfe-
uerat; prudens & fciens fine venia ignorantih pcccat:
p^ajfumptione enim atquc obftinatione quadam niči—
tur,cum ratione fuperetur.

. 1  Ignoici] fApud B. CyprianumlegiHir ,Ignofci e-
fr .V"P° Cc{l » hi* antecedunt ea,qu>e iv nuni ur.  lupra c.

fr “^^" i(Jrfw , rclielatnm . ?  "

.1 ciyerita.te-m , ron h o min u m co npi e tu drn c m

r TY Tl ep.rttt.

, C  r - V W * m l ‘ b -r V#- b'*dC*cili K „..
cl c folus Chriltus auilitndus cll, non dclicmirs at-
O ccndcre, quul aliquisantc nos faciendum putaue-
ric,fed <1  quid,tj.antc oaatics Elt,Chriftus, prior fecerit..
Neque enim hominiscofuetudinem fequi oportet, fed
Dei vericatem,cum.per Efaiam e propheta De us loqua-r
tur , & dicat [Sine caufa antene colunt m ^mandata fift*
do dr in a-s hominum docentes.  3

liquido igitnr appar.et^quodco/p<etudo n at ur ali
mri- po (’p oni tur.

;Q:

i) I S T l N C T I O I X.
Vodautem conftitutio natuyali iuyi cedutf ■
S s  .nhliiplm uuthoritatep?obxttir.

dj leves itidncipu naturahiuri,pramaterenon-dtbent.

P A L H A. 1

C. I. jtittmim  Augoftinos *i BvafitciHM.
ComitL/n.epift.% 0 .

I Mperatorcs , quandopro faHitate contra veri tatom
ccmftituunt malas leges. probantnr beneeredentes,
&  coronantur pcrfeuerances: quandoautem prc veri-'
tatc contra fallitatem conituuunt bonas leges, terre.i
tur iamientes, & coiriguntur intelligcncts.

(Juicunoue 1  prgo t Lesšibus Imperatorumj qu£ pro.
Del veritate feruncur, obteiuperarc non vult, acqui-
\;it grandefnpplidum. Qiiie u nque vteb legibus Impt-
ratornm, qu* contra veritatsm Dei fenintur, obtera-
perare non vult, acquirit grande piarrmum.

Nam &  temporibuspiopbetarum oir.nes reges, q»i
in pop u lat) ei not) prohibiierunt.rce enerterunt, qi
contra prajcepta fuerant iniHtuta,cu ! pantui:i& qui ,p-
hibuerunt,& enerteru nt,fliper aUorurn,mctita laudan
tm.Et rex g Nabuchcidonofcr, cum fenius e.ifctidolo-
iiuiijconliituit facti!tga«i legem, tt fimuUchmm adv.
rtretur,  fedtiu, impiat conllitutioni qut obeditcn*)-
luci unt, pie,fideliteique fecerunt. Idcai btameniex.
ditiinocorreflusmirauilo,piani, & Iaudabilt m legem
P'O vetitate conflituit, vt quicunqu; dicecet blafphe-
miam in Deum * Sidrac, Mifac, tk.  Abdenago, cum do-,
mo ftiapenttus interiret.

■ * Palea]/» exr;npuribnt antiqut1 Cr.it ijn  rju^
bmanp niilUjjutpMcafitntp.lc.t, bvcUic h^beUtr turu

a l/drj  4. b i.Tim.t. c ~ 4 n/cl.l.y.cdj>, 6 .
d M.uth .ij.Hic efiftlittf mtut.&c. e Ifcz^Malth.-
>5. f J/topjr g Va»-i-

h Ikid. t VtHmytrum.)ir^.

15

Decreti Prima Pars.

r6

tiimivtrfic.  OuicunfiBt.v/ff^Vf!-/. Nam & tempori-
bus. In ali it autem in qtttbt*ffunt , kabetxr integrum hoc
eaput, &■ fine nota Palca. tft autem tet um m ccdem B.
leto.

f  gj- Qjaieunqite] CommutatM tttarfi aprtd'Titovem*
gr in Pan o trni a eft or do verborum 8  .Ar(£Hpr 3 apxd quem
qni rneretur prxmium 3 priore  ; qut fipphcium,pofteriore
loto ponitur.

q[ Pinci p er tene n tur gr ipfi viuere le gib m  fuk.

C. II. kem exVerbif  ifidori, //6.3 .fenten-
Pia rum de fummo bo n o  , c,  5^.

I Vftum a eft principom legibus obteperare fuls.Tunc
enimi ura (ua ab omnibus cuftbdienda exulimet, qn
&  ipfeillis reuerenriam pr« bet. Principes legibus te-
neri iuis necin k conuenitbpoifedamnareiuta,quac
in ftibiedis > confHcuunr. lufta eft enim vocis eorum
aučtoritas ,fi quod populiš prohibent, fibi licerc non
paciantnr.

51  In aliquot vetuftk extmpl*ribut cap ut hoc non ba¬
be tur : in altkvero coniundum e j} fa p eri on  , gr non ha-
bet rubricam.

51  Scripturus canonick traBatortim littera r deferuiunt.

C» 11  x. 2  de m  Auguiknus tn prologa libri
iertij de irinit.it e*

1 VT oli c meis lireris quali canonicls(eripturisin-
J>S-LN fcruire-Sed in iV.ii, ik quod non credcbas, cum
inuenensjincunftantej^crede; in iftis autem quod cer-
tum-d non habebas, nili cčrtum mcellexeris , noliftr-
mum c  enere.

qr i n iru datoru opufcuIk multa corrigcnda inuemuntur.

C. III L  Idem ad lAncenttum Piciorem 3 lib .4.
de anima 3  gr d us origine 3 cap.\.

N Egare f nonpofTum needebeo, ficut in ipfisma-
ioribus Z  ita multa elfe in tam mukis opufeuhs
meis,q pofsiriufto iudicio, & nulla temeritate danari*

5 J In feriptk canomck m en dači n non admiituntur.

C. V. Iti e m ad Hieronymum 3  eptft.  19.

E  Go b folis cis fcriptorunVji qui iam canoniciappel-
lantur,didici htinc timorem,honcfremquc deterre,
vc nullum eorum k feribendoerrafleaudeam credere :
aefi aliquid in eis olfendero> qubd videatur contrariu
veritati,nihilaliud quam vel mendofum efle codicem,
vel interpretem non alfecutum cfle, quod didum eft,
vel me minime inteilexiffe non ambigara. Alios autem
ita lego v.tquantalibct fanditate, dodrinaque poll-e-
ant,^non ldeo verumputem,quiatp{iita(etirerunt,
fed quia nvihi * 1  per alios audorcs»vel canonicas,vel ,p-
babiles rationes, quod a vero non adaorreat, perfua-
dere potuerunt.

* ^  Mihi per alios ] Si c etiam in manufcnptkj gr in
glojfa^Apnd B.AugHpnum  eftmihi ved per illos au&o-

res canonicos, vef probabili ratione. nec multo fecU*a-

pud Utonem. M^-vero nonnuUasVarietatCffetkvifuM
Cj. 1» margpn e mdicare.

ductoritatcm imptndunt
C, V L Ide m Jt

\T T  veterum librorum fi.les <!c hebreis vo1„ m i r .i' ou5

V cvarninanda eftjitanouorum^griecirer.-nonis nor¬
mam denderat.

1 fldem 1  Kria hm«,ctp.tis/ltnt B. Htcronymi
LHc„mmBM,tHm.epijl. iS.fedMutaUno*
o b gloJjam in  vc r, Grad. ' 1

* B,,rc/, U $ .c. 4 1 J r p a r.i&.r. n . ~~iZ~ 7 g

flrarctura.itnp. c h»pxr.tf.Up. 7t . Pa „„.  /, 2 , r  , J
d al.ccrtumhabebM.fiKmp. e  ulfi rmi!er rel ,' s °-
TH J  /K0  P-4.'-- 7?- g. thoribM. )on< . & . lK ‘

.rtg. &Pan. \  «r*M mehrtm in firtbtaio
y,tj]c firmtfi.rne čredam.) ortg.  '

l prapolleant) on<r

*[[ N 'ihil ančhjritAtU canomck vemanebit feripturk,

Ji ad e as mendada fucrint admilja.

C, VII. litm  Augulbnus ad Hieronj-

mum., epi ji.  9.

S I a  ad feripruras fandas atlmifla fuennt vel bom-
ciofa men,iacij,qu d in eis remanebit audoritatis?
Quže tande d: feripturis ilhs fenceniia^feretu^cuiuS
pondere cotentioise falfitatis obceratur c improbitas ?
Gfi Liierk oftinivm epife o po ra m fu era prapenitur
Jer ipiu ra.

C. VIH f  Icem de baptijmo contra Vo *
naiijiafjib.i c.].

Vis ncfciat Pandam feripturam canonicam tam

o,

N!

^vereris, quam noui tcllamenti certis iuis termi-
mscvmtineri ,eamque omnibus poflcrioribus epifco-
perum litteris ita preponi, yt de illa omnino dubitari,

&  d 1 fceptai i non pofsit, vtrum verum, vel vtrum redu
fit quidquid in ea fcriplum effe conftitcrit ? Epifcopo-
rum autem literas,qu^ poft confirmatum canonem vel
lcriptatfunt, velfcribuntur, & per fermonem forte fa-
pienciorem cuiuslibec in ea re peritioris, &  per alioru
epifcoporum grauiorem audoritatem , dodioremqi^
prudentiam , tk  per concilia licere reprehendi, fi quid
in eis forte a ventute deuiatum eft ?

51  bx didn-s quorumlibet epifcoporum contra diuina
mandata calumnta non colligantur.

C. X X. Idem adfdnccniium epijl. 48.ee«-
tra Donadfias.

Oli e frater contra diuina tam multa, tam clara,
tam indubitata teftimonia colligere vclle calu-
nmias ex epifcoporum feriptis, fiuenoftrorum, ficuc
Hilarij,fiue 1  (antequa pars Donatifepararecur,) iplius
vnicatijjftcut Cypriani, & Agrippini: pri mo , quia hoc
genus litterarum ab audoritate canonis diftinguerr-
dum eft: non enim fic leguntur,tanq f iam ita ex eis te~
flimonium proferatur,vc contra fentire non liceatjlic-
ubi forte aliter fipuerint,quam verttas poftulat. In co
quippe numero fumus»vt non declignemur etiam no-
bis didu f ab Apoftoloaccipere. [1  rji quidahterfapi~
tk, id quoque Veas Vohk reuelauit, - J

1 ^ Siue antequam ] Antca legebatur f\ue  Cypria-
ni,& Agrippini ,antequam pars Donati fepjraretur,
Rgjlituta čil vera ledi o ex B t */f.ugicfiin o 3  gr aliquot exen*
plaribus Gratia.gr hi one. Cyprianns enim  , gr ^‘fgeippi-
nus multo ant t Donati fchifma in ecclejix rnitat e decef-
ferant: quain re errauii auftorglc fa.

2  Reuelauit ]Ita etiam origina!e y gr luo 3 g»aliquot

editiones noui testamenti. Scdidem 8 . .Augnjiinut tn to-
annem irad.^.^.f^gr alibi feri’ femp er legit 3  re'

uelabit,^ cy.pl.wat, G rac e e Ji aTTOKotAO-J/c-i.

51  Kon dcbčturpar a u Bo rt t as can on ui/fcripturkj
&expofitionibu* earum.

C. X. Itcm ad Fortunatiamtm, epijl.  111.
Equegquorumlibet difputationes, quamuisca-

N

tho'icontm,&laudatorum Kominum, velut fcn~
pturas cannnicas habere dt-bcnuiSj vt nabis non liccat
faluahonorificcncia,'qu^illis debetur hominibu?, ali-
qun'i in eorum feriptis improbatc,atque refpuere,(i lor
te iiuienerimus.nuod alirer l'cnfcrinr,quam v-, rit as n*,
bet,d.n'no a Jiu:o> io vel .i‘> aiiis incellettj.vtl ii nob)*.

n & .

1  ego

1 in feriptis aliorum, quales 1  volo t

ifc.

inccllcctorcs meormn,

^ hxempt>f raiio fa».i prajertur.

C. XI, Idem ad Marcellunim dcautUte
Dei bb.i.c.i).

« lt.p.  4.r. 215. b al.rfl*tefficiefa.)°rig.*l.fuc-
rini offietefa. c al.ftbrHitur.luo■J.filjc.l.}.
tit.11. d al.de Hi. rt m j r  e Dt,uilediip.i..infil.^.
c. 58./«» p. 4. r. j 5 «. / Pbil- 1 -  X c ; i r

h al. J?ualw.)orir.^intu. i ai.tales.Vcly. I.

^ " Sana

17 Diftin&io.

S  Ana quippe mio etiam exempiis an teponendacft:

cuiquidcm&cxempla concordant; fic J iila , qu*
taotb dignior* funt imitationc, uuanto cxcellcntio-
ra piftatc.

Ciini ergo in naturah ture nthil ali ud fcipiatur, qudm
quod Deus^ult fieri , nibiltjucveicttfr, quam qt:od Dene
prorjtbet Jleri, deniqne citmin canonica firiptura nthil
ah  n. tjndmtn dtuinn lecibus ni. eniatur , diuinatveri. le¬
ge* natura cttnfijanl.paie .. qn dquatcnnqi'e dinin^To-
l mtati  j Cc ‘ cananica firiptura con.ranaprobantur . ea-
tlem <r<p.naturahiuriinueniuntur aduerfa. Vnde quacnn-
que dna n a "vol,: Ki a. i , fr  " canonica: firiptura, fiu druinuf
legtbuo pojiporei da te. fentv.r, efilem naturale iua pr.e~
ferrt oper tet. Cir.pt. n..It. C' ergo ' e. eccleflaj.ica, vel fia-
tul.i rn.fi naturah inri contraria probautur, p enittufunt
includcmU,

e

D I S T I N C T I O X.

* y'“'l Onffitmioner vero principma tecMafiat

E s  l conjlitucionibuo n on pratminer.t , Jed obfe-

V_/

qj Lex imptratorum ecclefiajticautra d.  J o ir ere
mn po.ejl

C. I. J 5 »<i*Nicokux * Papajiribiiepifto-
piiin con čili o a p d Cbutticinum
COttprt jatts.

L  Ege > Imperatorum non m omnibus ecdefiafticis
controucriiis vtendumeft, pra-iercimcuminucm-
snturliuangclicj,»c canonica landioni aliquoties ob-
uiarc. 1  Item,  b Lcx c Imperatorum no n eft fupra le-
gem Dci, fed fubtus Impcriah iudicto non pofiunt cc-
dcliadicaiuia diflolui. od ijiiododcndtndtim, duo-
rum h.orum.d-icilicetlnnocenrij, 4: Gregorij latisfuf-
ficiunr tcIUmonia.Sandus e quid« mlUnocttins in de-
crctali cpiftola fua ad Alexandrum An :iochcnum epi—
fcopuir an: Nam quod fcifcitaris, vtrum diuifia impe-
riali iudiciopiouinciis,vtdu{ metropoles fiant.ficduo
merrnpolitani epiicopi debcat nominari;non vifumf
eft ad mobilitatem ncjjcflitatum mundanarum Dei ec-
clefiamcomimitari,honorefque,aut diuifioncs perpe-
ti, quas pro (uis caufis faciendas duxerit Imperator ]
r.catusgautem Gregorius feribes ad Theočliftam pa-
tritiam.mter cetera: [Si.u^uit.rdigionis caufaconiu-
gia debere dilfolui dicantur;fciendum eft,quiaetfi Koc
lcx humana conceflit; lex tamen diuina prohibuit ]

Ecce qucmadmodu imperiali ludicio non poffuntec-
clctiafticalura difiblui, Ecce qualiter,quod lex huma¬
na conccffit,diuina lex prohibuit. ^ Non quod Impe-
ratorum leges (quibus ccclefia vtitur cotra hircticos,
fa pe contra tyrannos, atque contra prauos quofq; dc-
fenditur) dicamus penitus rcnučdas, fedquod eas eu-
qngelicis,apoftolicis, atque canonicis dccrctis (quibus
pofiponeodaiunt) nullum poffeinferre prariudicium
aiferamus,

1 ^ Lege.] Cap ul hoefumptum cj} cx epiftola Ktcol.n,
tjua extat iti cothcc bibliotheca Dominicana, derjuo di-p
cium e ji fupra Aljin.  8 .r. mala. Titirlurautcm epifola, hic
cjKNicolaus Teru us feruorum Dci }  K c u e 10 n d lfli !11 is, ac
landiflimis cbfrarribus noilris metropolitanis epifco-
pls,& cxteris diuerfarum proninciarum, acvrbju prx#
fnlibus, qui in Conuicinum villam puhlicam , fecus ci-
uicacem Silnaneftis coniienilfis. tadem epijUUnupcr
impreja  e|J in appeuitce bibhoth eca fanhlorum Patram.

l ajobuiar cfjAputltlicoUHmfe^uitu^coniinenier,
ad quod oftcndeivjuna , ik c djua auiemapttd Gralia-

a lito par.^.c.il.Pan.l.i.c.rfi.Jfnfel.l.i.c.^j.Polgc.,

^W»t.77t h alJtlem. e ln ca.adje:ljr,c.i 7 . d fit-
orig. e Bureh.l.fi.t.to.hto p.iC ca.u.Pan. l.i.
r ''-^c)./,.n.i.epill.lS .c. 2 .  / veretifum.jorig. g itb.  i
9- r eg.epiJi.)yji<op.^.ca iif.Patjn.il,  c. iqo, ezc.udie-  \

» J}e ConfapHtiottilu*  ^

.. Pri n cip um.  ' **

num funt interte&a-, nor. funt hoclocoin epijlola.nt^Meiu.
Paljcarpotlictfo.apud */L‘rifcimum-» fed^alid iV.<t , Lex Im®
peratorum non eft fupra legem Dci, fed iubtus d. Bur*
cbardo, &>luone citanturexdecrctifPijPap^c.^ habe»~ ^
turauiemin capitvlaribusadieftif c.  17 . reli%ua4ute
benturin ffdin boe eodemcapite : §.ecce qucmadmodunt*'

Hihilquod enangclicpsregulitobuie^lmpe*
ratoriajjere Ucet.

C. II- ltcm  Symmachus a  Papa in fexta
fjnodo Romana temp or c Tbeo~
doria

N  On b licct Impcracori, vdcuiquam pietatem cu*
iiodienti aliquid contra diuina mandata prxiu-
mere,ncc quidqua quod euangelicis, propheticis , au£
apoltoiicis regulis obuiet, agere.

^1 ln ecclejinflici* caufis rcgprvoluntnsfacer*
dotiku* c ji pofipor.Citda .

C, III. Item  lrelix c  Papa.

/^Brcum eft hoc rebus velim cfl*e falutare, vt cuni
de caufis Dei agitur, iuxta ipfius conftitutionemu
t egium voJuntatcm faccrdotibus Chrifti ftudeatis fub*
dci c, non prarferre, & facrolančta per corum pralulcS
potius oilccre, quam doccrc; eccleiiafticam d formam
lequi, rnn hme human,tu, lequenda inra pnrfigere ;
nequecl ,s lanttiombus velle dominan.cmus dcmeii-
ria?Dcus voluittuz pia? deuotionis colla fubmitcere *.
ne,dum menfura coskftis difpofitionisC cxceditur 3 ca-
tur in contumeliam difponcntis.

C. lili. ^ Boni*moribus, &decretif Ro¬
mano rti m Pontificum > co njtitution ex
contrairc nonpojfunt*

Item. f

C Onftitutiones g contra canones ,& deereta pr**
fulum Romanorum, Telbonos moreš, nullius h
funt momenti.

C. V. *j [ Xlu*facerdotumfu'nt J regibus'vfut-‘
pare non licet.

Item  Nicolaus Papa Lin epi ji o la ad 'Michae*
lemlmperatorem }  cuiutinitium ejl>

[Propofueramu

I Mpcrium i veftrum fuis publica rci quotidianis ad*
mini^rationibus debet efle concentum,non vfurpa-
re qua facerdotibus Domini folum conueniu nt.

C. VI. *\Tribunalia Regiimfacer do tali fant
p ot e ji ati fabie&a*

Item  Gregorius Naxianzenus in orationead
ciu.efKayan\enos angori* plenos } &

7Aaqijiratum iratum.

c  Vfcipitisne libertarem verbi ? libenter accipit«,
Ofubd lex Chriliilaccrdotaiivos fub icit portiiati,
atque iftis tribunalibns fubdit ? Dcdit enim A- nobis
potedatem : dcdit & principatum niulto pcrfcfiioi em
principatibus vedriš. Ant nunquid iuftum vohis vide-
Uir.fi cedatfpiritusčarni; fi terrenis Caleftia lupercn-
tur;fi diuinispraifcran tur humana?

a- ps. hcce fnodconjituiionesPriHcipum ecclcftafli-
cif legibu* pojiponencLe fant. Vbi autem tu angeli d.  , atq i
canor.icif decretis non ohmauerintomnireitereniia di-
gnathabeantur.

a }.t ( ali/tui. epi.T.&MarceUinHsin pxtrcma ep?ji,2.
&.in capi. tuli* ,Ha dri ar. i c  .7  6. ex qu.o cit ant, Bur c bar, &*.
lm>par.i6.c.<).V.en*d.p.i.(frt. b Burch.l ^.c Z.lt o
p.4 ca.ip.(pnp.i6.c.>). Pann. L i. c.  141. Polyc.l.6.tiiu,i,
c In exempian Veron en fr e ji.’] Fehx \.jlnfcl I4.CM.P0-
IjC.l.i.c.  18 . d al. ecelejhe. e aL d/fj  enfalioni*?
f ameadegebantur.’] Idem. g Habetur m  c. Hudria -

ni , num. m.Vetudedit.par. i.& ^ h . fant.~\ orig.

‘i jlnfeLL^.c.Zjčt Bvrcb.l.iS.c.j.luopar.*y.ca.\%.&pa?*-
l6,c.i o*Po ly c. L 1 . c.Ji n »

19

Ve Conptutlonibut
Principum*

C. VII. ^ tegn' Imperittorrnt'- adi uto¬
ri um e cel e Ji a  ‘ hcctajfumere  a,

T-ncie  Auguftikus uit in (Halogo, id ep , lib.  2.
c-ontra-lii'crasPetiiiani,ii.  58.

Lp jbin adiutorih m veftrum etiam tcrreni imperij le-
J).,, cs  adumendaspucatis,non reprehendimus. ^ Fe-
cir Hoc. Paubis c , cum aduerfus miuriolos ciutm Ko-
manum fe e (Te tcftatus tft.

1 ^Hccltiia? ] ji.u bfor h uius. tu h ncx cap uti: o c rta ac~
cepit-) quaji bi c agatur de leg 1 b us Imp er at o rum infauo-
rem. ecclcfia latis,cum,ihi B.^f.ugu[finus Peti lian o,<&> Do¬
li a tifus ds a re ti ris c on ce dat , le^ibns lmperatorum ipfos in
kdi utori urn finim Vi i polje* modo 1 d failaciter no n fac t-
■rent, \ quod e os f ? cijfe onimi cit.

C. VIII. *j Peg e s Pon tifiei bus p ro at im is,

& Pontifices pegi bas pro temporali-
b.m indivenU

jfrmi-Nicolaus Papa t.m epifr.j.adTMichae-
lem Imp er at or em.

irv Voniam ^idem medisttor Dei, & hominum ho-
V/ moChriftusIelus lic a&ibus propriis & digmta-
tibus -liUinčhs.offi£ia pocetlatis vtriufq, difcreuic pro-
priu 2 ., volens medicinah liumihtate hominum corda
furfum efFerri,.non humana iuperbia rur.fiis minferna
demergi: v.t & Chriftiani Impcratores pro acturnavita
pontificibus indigerent& Pontificespro curfu tem.-
porahum ca n tu ramo do rerum imperia'ibuslegibus v-
tercntur,qiutenu$ ipirical.is a&io a carnalibus diftaret
incurhhus; &rideo e  militansDco  f minime fenegotiis
fac u Liri bas imp ličar e t ; ac viciffimnon g 1 11  e rebus di~
uinis praelidere videretur, quiefTet negociis 1 aeccilari-
Bus implicatus.

1 H ui c capi ti in codicibu* imprejUs erat pripojita*
bi c tipu  /a/, Cy pr i a n u s I u lia n o I m p e r a t or i c q u o d eft c o m-
tra o m n e tri tempo m m rut tonem. In manufcriptis omni¬
bus, e cepi-o vndcamo ffaucaao, abefr diclio,  Imptrarori,
qu cm a d m o d u m & d p ud' Iu 01. em. Konum aulem habet,
iuliano cp\(cop»ahud j eru etufru m  , Iiibiano. Caterum
in te fr um hoc cap ut ejtin epi ji o la Njcol.ii ad Michaclem
Imp er ato rerh,qu* iijiipit,  Propofueram us; ex quo refer
tur in fr a dijl.  9 6 .c.cuni u dvoru, vna cum ainsverbis eiuf-
d‘emepif.oU) čx quibus hac pendent.' T: t fumptum eji ex
0 elaflo in torno de jlnath erriatusvinculo.

2  ^ Propria jfn originali  <*J/,propriain volens medi-
ci n a 1 ih u 11 h tat e fti rAmv e fFc rr i. luo nabetvt Oraiianu*
hicin plertfp 3  codtabus-. ! n n on n rt l!1? c amen e Ji,  propria
volens medicinali hnmilKace furium tfterri, quemad-
modum elirtm infra 'dijh <; 6 . ca. cum adVerum. tApu.d Ge-
lajium Inčo in d: c ato legi tu r 3  lic ačlionibus propriis, di-
gnvcaribuiij-ue diftindis, oBicia poreltacis vcrmfqne

lfcreu t,fuos voles medicrnali humilitatc fah/ari, n<>n
umanaiupcrLi arur ^ us  i n tercipi,vt & Chriftiani
e. IX. egr- f

Decreti PrimaPars.

&c.

D

. o ' fmperatortim cujiocbi 1 '? oportet.

It cm  Leo 111 1 . I.othavio sAu^ujio.

B h capituli«, vel praceptis imperi;l\ibus veftris>
ehrorumque 1  pomifieum pradcceilbrumirre-
fragabilirercilltodiendis, &  con eruandis, quantu va-
lu'mdsA'valemusGhiido propirio.dč nune & in aeuu 1
no- cortferuaturoS modis omnibus protiremur. Et fi
fortade quilibet alucr vobv, dixerit, vel dičturns fue-
ric> icians eum pr* cerifo mendacem.

1 %  Veitro'rumque ^fpijUU hacnoneft inuenta:

^iuiiinverbisvidetur fubeffe mendum , ex quo auBor
fto jja crrandf oc.afvon em f mpferit , qut Chrijlianif ,
y era to ri b v.s^cu i ufmodi fu ‘er'a n t pr* de c e [J o res L otha.ru-

' audor
^  _ sim-

trth,«t> 0 K a^H»d lfd.ru, de uLitie dJcnffifff

b Juo

a al. ajjumi.
e jld.i. d In
verum. e i.Thn.z. j'

J$ Juo 6 ,Pann. Lz.c, 1

p.  4 icap.i?\.Pann L 2.

r * T 5?*

p- 4 -cap.tS^, inf. drft.  96. cap. cum ad
2 - f  'al 'i&mih:anr. g at. r, c.

20

■peratores foliiocfuiffeapj ePar: Por.tif.ctS) de qua re op-*
lin:c Gelafiksin torno de ^dnathemalvs vinct:lo  , & in fra
difrin.li. c. c leros. ^pu d la onem legi tur,  veftris , nollro-
rumqueetiam 1  onLiHcump’aEdt:ceirorum,/v7P*r»/;-5>*-
whr,noftrisnohrorumque 1 on tihe um , & prsedecefTo-
rtim. Sed foriaffe cit era qt idern reclčapud Graiianunt
habent: tantummodoa/se didioKem,prxdece(\oYum,cJl
addenda coniunSho,&.,quemadmodttm e r  m Pannormia .
Kam hoc fignificabitur Jmperaiores illos fol/tos fuiffe e-
dere capitula, adhtbuisin co/.Jilium Portifiabus regni,
quod verifrimum e/l. Omnino hic : qui d l.eone fribun-
mrfjedarevidcntnrad capitula Caroh-><& Lc,douici,qn-t
letharius inVniuerfa hali a feruan mat daueral. Nam m
legibus Ion?obardteps,lib.^. tiiA^.  /oihanus iia cojhtuif-
fi tradttur.  Placuit nobis, vt capitula,qua? excerphmus
dc capirulari bon.mem.glorioliliimi Domini noltri Ca
roiu<^ genicoris n odri I odouici,imper.inuičhiTnTn,his
omnibus, & fidclibus nokris , & iančljeecdeficein re-
gno Italia: coniihcntibus per legtm teneantur, & fer-
uencur : & q«ucunque hi'rum capirulorumcontem-
ptor exticerit,lexagincaiolidis ccmiponatur. Idpopulo
Ppmano , quiture a?itiquo Pprr.anomrnVtiprohiberetur,
Valete dijjliutit : Jlcui ex c.fr njra e a. dij . lolfrgi potejl,
dtjfcmin n uffe etiam rum or j: n eandern effe Pon hfrcis ac
p»pul: fentemiam. De qra ,e f.eo hac fc epifoUndeiur
purgare Voluiffe ; iamen pojiea pro conferuan do iurt
cimli Ppmanorr m y  cum eodem Loihano nerum dih^en*-
tius egit: quodappa> ei ex dido c.fin ali.

C. X. <[ t^r 10' aucloniaie diffoluitur , quod
centra eam fi. %

Item loannes V 11  i.lodcuicoImperatori.

V Ides a iili chariifime , orna quodconcraleges accfr**
pitur,per legesdiiiohii mei erur,

C. XI. ^ L ege j  princ pum,aut re*u Lis patru m
cor.iemninor. hcet.

Item  GelaFus R^ frno,^aprili cpifcopur.

/"X Vis ^auce^ leges principum ,aut regulas patru*.
V^aut admonitionespacernas c  dicat dcberecon-
temi. 1, n ih qui impunitum hbi cantum *Uimec tianfi^
re commifltim ?

C. XII. ^ IcpesRnmanorum Principum fer-
nuncit f<m ab omnibus.

Item rheodorico regi.

C Erturn niagnificentiam veliram IcgesKoma-
norum principum,quas in negoms hominum cu-
itodiendas eiTe precepit, nuiito magis circa c  reueren-
tiam beati Fctri apoitoli proluce ieiicitatis augmentO'
vellc (er nar u

C. X  II I. ^ Romana le :v nullius temeritate
debet corrumpi.

Item  Leo 11 II. Lothario ^dugufo.

V Eftram 1  flagitamus f clementiam , vt ficut hafle-
nus Romana lex viguitabfque vniuerfisp-roccihs*
& pro nullius perfona hon inis reminifui ur čile cor *
rupta, ita nune fuum robur, propnume^ue vigorcin
obtineat.

1 Veftram.3 h^detur Lotharius popttlo Romano,
quodhic Leo petih, contejiijfe.Nam in iefbu* Longoba?
dicu hb.n. Ut.  57. tic babetur , vt in ti rvogc ur populus
Romanus,qualege vult iuere, ^feqnttur conyiintto»
Lotharius Imperator

^ Volumus, vt cuncuis populus Romanus inrtrro
gttur,qua lege vult viuere , vt rali iege > quali lege \ 1-

ucrcprofeffifunr, viuant: ilhique denuntu rur, vt noc

vn« ( S«'i q ttc  tam mdicesviuam uuces,vcl rcl quus po-

pulus leur: q„bd fi oHcnlioucm contra tandem legtm


dUiternurtf*  •

luo p.  4. inf.dift.  5 4 . c.qms au t.  * hro p.^.cap.17^
nn.l:i.c.i$oi l al aut c almodernas. d luo

Pann.l.i.c.i 50; b al.aut
p.^.cap.itiuPann.l x.i.  15Z.

al.propi

f lH *

frccrii>t|

21 -

fcccnnt.eiJem 1egi,qn a profitentnr viuerc per difpen

UUonemPoncjfici,,& ua ft rit  ,,ibiacebunc.

C. I.

* Q v.

I S T I N C T I O XI.

<5J Pruuus vfus ratione fuperatur,

& lege.

1  Vodvero legtbu« lonfuctudo  «</.* *£,Ifidorus a
\ejfamr 3 dicensin Jjnonymif 3 lib,z.

V ^Uiauvtoruaci cedac : prauutn vfutn lex, & ratio,
vincac.

C. II* ^ Ko/] potejlftatutff PoutiflcKm con^
ftietudo c mufe nam refra^art.

Item  Nicolaus Papa l.Miihtnit hnperatori.

C Onlequcns dl, vc qwod ab huius ledis rcčionbus
plena aučtoricace fancitur, nullius coniuctudims
p a-pediente occahone,proprias cantum icquendo vo-
Žuntates, remoueatur; led iinuiter, acque lnconcuise
teneacnr.

r IIL confuetudir.c Romuna eccle-

fia: me/nbris dijfentire non Ircct.

7/«y»Iuhus Papa ud eptfcopos Ortentalc>,epift.i.
x -t  olice Ferrare fratre* tnci chariflimi Do&rtnis c
JNJ vanis>& extrancis Roli te abduci. En, inftituca A-
poitolorum, & Apoftohcoi um vnOi um , canonelque
Jiabetis : hi* frniuuni, his circumdamiru , 1  his delciia-
minijhivarniamini; vt hi* freti,circundati, dcle&ati,

Xi  mari, contra cun&ainimicorum laoula perfiflere va-
ieatis.Sacibcnimindignum ell, quemquam vel Ponti-
Ecum, vel ordinum tublcquent:um , hanc rcgulam rc-
fu;are,quam bcati Petri ledeni , & fequi videac , & d -
cere. Muli um enim conuenit,vt cotum corpus ecclefi^
in hac libimec obiciuatione concordet, qu* mde au-
čtoritatcm habet, vbi Dominus eccleu* totius poiuic

pi incipacum*

i ^ His circumdanuni. ] Locupletatus ejl hc Ionu ex
Jl/ifei/no.

C. lili, Kovpoie$vf<*, & n>?ficludo

legent y fy rafionem^tmere.

Item Imperator  Conilancin ~d.ug.ad Procvlujib.  8. d
Con, iit. Slpafit longa io/: fi etudo.

C Onfumidnm, c v.usque longaui non vilis aufio-
ricase'i: verum non vfque adeo iui vahctira nio-
mento,vt auc raaoocni vincat.aut lcgcm.

2 . p.,. C h m V ero n ecfzcrtt car: onibus^i ec humani s le -
gibu co-rf etudo obuure monjtratur  , tneoncujfa fer*
nun da ejt.

C. V. ^ huiol.tbik* ejl confnetuid^u xr.ee
humani* ic ibus 3 net furi* canombu*
o butare monfratur.
fi.de e.x diclk>  i baiilij.^

I * Cclefiafticarum g mllicutionum quafdam feriptu-
j  ns,qualdam veio Apo 1  olica traditionc per iutcei-
fioncs in mmilttuoconlirnjacas accepimus ; suatdum
vero conluecudine i oboracas approbauir vius, quibus
parncus,& idem vcriique pictatis debecur atlcctui,vn
dequi$ velalkjuantulum lacraruni cxpercusleripcu
rarum hacficauerit? Si enim attencauerinius conluetu^
dines eccld»a?, non per feripruras a Paciibus tiauitas
nihil aeftimarc , quantum religio decrimenci lir latura,
intence inlpicienribus iiquidb conllabit. Cvilit enim
(vc inde ordiamur )rcnpturalalutifcr« cruck lignaui-
lo (ideles docuit inligmriPvcl qu* trifariani digelia fu-
per paneni Sc  caliccm prolixa:orationis , vel conlccia-

Diftindio XI.- *•'£* n

tionisvtibacommenJauici 1  Nam non modo, qundin
Euangelio concinetnr.vel ab Apoftoloinlcrtum eft,m
iicretis dicimus; fed & alia pluraadiicimus, magnam
quafivim commendantia * mjrttcriis. onent. in

vcrlusnos orare literarum forma docuu •  Bencdici-
musiontem baptilioatis olto vnftionis. Hucaccedit,
quod teroleoinungimus,quosbapriiamus,»trbis ab-
rcnuntiare Sathanat, tk  Angelu eiusinformamus. Vn^
de haec,& aliain huncniodi.m non pauca, nift quia ta-
cita, &myUica traditionc a Patrifcus ecclcfiallico mo¬
re , reuerentiori eiiligcntia fant in myftenis oblerua' a
lilentio, quam pubhcaia icripto ?

i ^ tx diflis. 1 HoccuputumeAcitabatur Angu-
ftmo in ;ib.ex dittis Bafihj.ii >' coint f''erceUenfi ejl:  va¬
de Auguftinus ait.vel ex di&L i:alMj,&rete»ta ejt po¬
ji ertor p s h uim difiunln , r^uoniAui ha at ant buril ar,
& auelor d ar. n or mi n. luo auiem citat ex lib. Bafitij de
ip tri i h  Juncio, i -j (juomedo in maroine ejl mdicatum.Ca-
ierum^HontAm muhu lom ^loifa obpllit , ne emet.dare-
‘ur, r .ti effariumrifum cnihrcorum B. Bajiiv lotum C.-
grace^Uini ajjtrre.  *

<-p l. v  ci rij  cit KXij<n« Tni^vXuyi^iioiii uua

TO r.ul, ce favcve/f ^

t!w mtL'J  1%V11 i/Ji  «e?s -rit/ BCn?euc*,>^ riti ret s iv-
i bs MTi^čt , KK neti  hJ {dir.etv uu JurfeSo cotx>ay-
aiuftniit natri c. rio , tipcr tmpji^iinr /Up rit up^etipoc
•m. i6ar as ts p.syx/ljj ipotra. •jijJ rm^cotTCt-

(&uj, bidci^i um  i-ts  at’TO to y.u/.n/.a HripuovrjTh  ti  es3-

ccyy-.Cicy , ) irs 'hopr. y: i h m s/, i sat ti  s ti ur-

^ vy-f‘cf,. Oton, im  T S yj ujtsolurts  <Tj»rr» ptrn&d',

};■

*Jrr> r

Tzi

t vsrta m <?<x/Jg8 tzvs  c-ii tv  ovcf^g, tu k ig/,> Hftav iyj~

y\^-7*iu^T0o; yyt.7t>.crYiyuCMve<&cLi }  Tti*b2^d.
yp/ii tc  avzTvhks TcrgdtpS-ai  hJ t iob

(ZP&invfclu/, 72zio\> ichfužjv y>ycts ^auyyi^Tic v/]S  sth-
KXr,(rsus t™ owx$ ei%4  rž us ra t%$ £/.&-

ctsič) ih7m>iQti£ r r/is <4j>oy.ov, tis tu*  ufiui
nf/Cir  ^t7«Až>.617TTV}8 TVTVIS Ot£}(OV,  ti* 0 }jT£-

?*/>(&',*} to  /fjxyyt><iov i7ny)>v)<^Yi,u>ttscc  j <zz£StXiy5 ^

VKitefžpbp toS la/  rvevra /&$<; fb

tUj  , C/X otacc(r>(y>.ioc^ 'TrugcphuC-ov-

Tts:  j TO Vdlos TX ZoCTpiicrftgoTC&iJC; TO O.CU69

77 }? /at5o~cTi cujtvv  T ^unru^of^/Jov,'^bn 7,r i y

tp^UpOdf  , TT/S Cl^7V0 X$ [av&mis TJZC^t,

<nw?, 71 5 clIutL/J tu  ihcdv t lao xexcr.il  71? Xoyo$

t£l ^CC^fjTO ) T%1* fbU7rilCS<&fd TZPUvJf]M7rzr^  73T-

^VjOC^u  j ocrzz TZ£x TV (luzrliG-tfc/iitenmorsojcq ^
TU'/d n  Kj TVIC A.yyi>.oii cmjiŠ  , qac  7n>tcu ov k

cUc7b u^iypcxjCrit Ttv/TKS Kj kktru&r.icv,

Ub ^nhv'7tfocyy^vijrci^)^ UTngii^
uuutr ZKcivoi «

a In Synonymw cap> 1 i6. quod mak* lupiombusnon
fn nblemperandum.luo p. 4 . cap. 107.1'ann.l.i.cap.it 1 )'
Sentcntia elicitur e:: epijlol. cvik* tnitium. Propcfuer.t-
*nrnc. b luo p. Ap. cap.in. Jl>ifk^.c.^.Poly.l,\.Lup \j.
c  Heb^.jLnf.l.^.cap.^.^ol^.l.^.tit.^. d ttt.^.l-2.
* luo p.+.Cd.ioi.Paun.l.i-c f B a fikus in l de

ftiritu fitnBo.c.zj. g ButC.i^c.n-j.luop.  4 . 1;^.69

<riyy 01  7rw/ž^s?
Oihhxyp'

e/.u* tu  (nyyu oivorr,


r cav ttvfti-

ld eft, Dogmacum , Sc  i niti tutoru rt»»quae in ecclefia
feruuta funt,alu quidem habemus cx doarina, c\ux  li-
teris conlignaca clt;alia vero ex Apoftolorum traii-
nonc ad nos tranlmilla in myilerio recepimus (^uce v-
traquc eandem vim ad piecacem hab en t. acqut his ne¬
mo fane contradixerit, qui vel exigua legum ecclcba-
Iticarum pericialic praditns. Nam (i a«gredian ur ca,
qua nonlcripco , f.d cantum confuctudine conllanc,

’ rcpudiare iniprudeutes Euangelio ,Sc  ouidtm in pra či -
puis ipfius parnbus officicnun-.vi l pobus n famet in
1'otuca ad inane quoduam romen redigtmus, fcatmpk
caufa ( vt quod primum, maximeque communc ett,

a dkconficnmandh *ucommifdantia.']Burf..

* ii ^

H

prfmolbeofommemscem^eos ,qunn Domini ftoftn
1 e  s v Clirifli nomine fpem pofuerunt, figura crucis h-
Eiiari.tcipuis fcripto docuit: dum orarans.adonentem
lolcm conucrti, ecqua noslitter* docucrunt ? Verba
inuocationis >cum panisEucharifti*, & calix bencdi-
i^ionis oftettur, quis ex fan-fiis Pati ibus fcripta nobis
rcluluit ? Non enim iis contentifumus, quorum Apo-
Itolus, & F.uangelium mentionem fecerunt; Pedalu
quoquc cumantea,ttini pofljdicimus, vtpote qui ma-
j.num raomentum ad ipfum my(lerium habean'., do¬
ktrina non fcripta,fed tvaditacruditi. Benedicimus a-
quam baptilmaris., & oleum vnčlionis,atque illum ip*
fum praterea, qui baptitatur, tx qua fcriptura ? nnn-
ne'ex ocenita, & myltica traditione ? Quid? iplam o-
leivsdtionem , qnis fermoferiptus docuit? Quodho-
mo ter mergt ndus fit,vnde acccpimus ? Abrenuntiarc
Sathana,atq; Angtlis eius, &  rcliqua omnia,qu*cun-
quc in baf tifmo obferuamus,qiiae (criptura iulfit ? An
noti hacipTa mininie vnlgata.lcd Ičcrcta doktrina, qua
qulttd', minimeque curiofo filentio Patres noftri cu-
ftodicrunr? probčquidcm illiiqtdligcntes,mylterio-
'rum maitftatem taciturnitafe feruari.

C- V 1 ,  laifflabilif rjiCGnpntudo > qn.c 'ni¬
hil cantrarium \f>rp'at.
lir,n  Pius Papa l.i« decrctio, deneta feptime.

C pnfuetudinem a laudamus, qus tamen contra fi-
■Jciil cathplicam. nihil vfurpare dignolcirur.
^''erOa bitim capitpt,<juod, anten. trihuebatur B.„ 4 ug.
h n n I m-in editinuf. cpicilhrnm Colonienfi,tnbus ttmn
intardecrcMPij Utcrtt.fiptimo, (?in epijhlt cmfdem
Pij txtodia fi.idtcim librtmm, lib. c.  19. quxm ctiam
citant Bunhard-M* lut, Pannormi.e : cum, ta-

j n e n. ep rjloU omni a Jeri’ rerba.kabentur i. lib. regefti B.
GregorUfevi citatu? in Polj.carp o')epift. r ]< > ..gp* ca, quiead
boecaput,p%ninent,rpfieruni}ir. infra dift..n. ca.nos. coa-
fiuetudincm.

Č. V11. T^bi attBoritas deficit,mospopu¬

li  , & maiornm inftitutap, o lege
feruantur.

litrn  B. A-u g.n fti n ils ad Cafilanum, epi (F.  8 6.

I N k his rebus,de quib nihil certi;ft.ituit diuina fcri¬
ptura,mos populi Dei, & m Rit uta maiorum pio le¬
ge tenenda funt. Jr.t ficut 1  pra?uaricacores diuinarum
legum,ita contemptores ecclcfiaiticarmn coniuetudi-
mi m coe rce n d i fu nr.

* ii ^Et frcH t.ftlincjfifo adfinem fant in vptftola indi-
'cata: fed d Burcbardo hiam,.i& J non c. &in Parinofmia
veferunitir.

.C*. VIIT,. ip^.ucloritate^igr traditione ge¬
nerali^ d Ib ecialh ecclefia
regi tur.

Idcm i» libro  c de. fide Cbrijliana.

Atholica tedefta per orišem terrarum diffura.m-
V^busmodts piobatar cxiH cr e. Quidq U ,d enim in
ea tenet.u antauSotitas eft feripturarum,aut tradi-
tio vmuerfalis, aut certc propria, & p,tticul,ri s  infti-

tutio.SedauaontatetotacoRringitur > vniucrfart tra¬
ditione maioriun.nihvlominiis tota; priuatis vero con-
ftitutionibus, & propriisinforrrationibus vnaquarqu e

prolocorum varictate, prout cuique vitum eft , fubfi.

ftit,&: regitur.

C* IX. es^Valet ad fidem , catholic* auBo-
ritas ecclefia,.

Idem in libro contraManichaos.

a Bur c J.  3 . c.  12 4 .^AnJ]  /. 4. c.  42 .lu o p ; 4. c. 6 6. Pann. I,
l.Ciltf.PoljJ.f.tit.ii, b JLnfl.^.i.^.Burc.l.^.cap.
126 .juo  P-^.c.6B.Pann.ii.c.i$^.Poly L1.tit.2ycap.fi.
c Hodi e in ter opera B.^Augnft. nullumeytat hoc titu¬
lo. Jn epipola V ero. ad lamiarn:m 3  qux efi.liB.C.  I. & l.hac
tadernfententia copio/e exponitur .

Decreti Prima Pars. Ceufuttuiint.  24

P Alam eft,qubd in re dubia,adfidem valeat aučtori-
cas ecclefia: catholic^,qu* ab ipfis fundatiffimis fe-
dibus Apoftolorum vfque ad hodiernum diem lucce«
dentium fibim.et cpifcoporum ferie, & totpopulorum
conlenfione firmatur.

^ iApudB.*Augufi. lib.  ir. contra Vanfium Manicbau^
c. i*. legi tur.  Et vides in hac re(de fide exemplarium lo-
quitur) quid ecclefiae catholics valeat audoritas, qu j
ab ipfis,&c. Hancyero epifioporum fuccefiioncmpotifii-
mumin fiede Petri , & in libro contra epiftolam lunda-
-menti->&in epifi.165 de fihifmate.Donatifiarummcriti
certifiimumputauit ecclefia: catbolicaiudianm.

C» X. *Ab vApofloL-cm injlitntif non licet
reccdtre.

ltem  Leo papa ad epifcopos p er Siciliam con -
fiitntos , epi$l.j\..c.6.

H Oc a  vefir* indicimus charicati, vt ab Apoftolicij
inftitutis nullo vlterius rcccdatur excelfu, quia
inultum poft hoc efie non poterit,fi quifquim^poRo-
licas regulas in aliquo crediderit negligendas.

C. XI» „4b omnibus feruari debet,qucd

Romana fieruat ecclefia.
ltem  Innocentius I. ad^Deccntium epifco-
pum 1 u gubi n um, epiil.i.

Q Vis b nefciat,aut non aduertat, id quod a princi¬
pe Apoftolorum Pe*tro Romani Ecclefia: traditfi
eit, ac nune vfque cuitoditur, ab omnibus debere ft i:-
uari?nec luptrinduci.aut introduci aliquid,quod aut c
audoritarem non habeat; autalinndcaccipere videa-
tur cxemplum ?  prarfertim cum fit manifeftum, in oni*-
nem IcaliamjGalliaSjHifpaniaSiAfricam, atque $icilia>
infulafi^uc intcriacentcs , nullum inftituide ccclcfias,
nifi eos,quos venerabilis Apoftol 9  Petrus,aur etusfuC"
ceffores conftituerunt facerdotestaut legant ,di in ifiis
protiinciis alius Apolloloru inuenitur,a\it Ičgitui do*
cuiiTc. Qiibdfi non legunr , quta nufquam inuenitur*
oportet cos hoc rcqui,quod ecclefiaKomana cirRodit;
a.quaeos piincipium accepifie non dubiu eft medum
peregriftis fermonibus dftudent, caput rnftimtionum
videancur omittere. e  Sape dileftionem tuam advr-
bcm vcntfTe,ac nobifcum in ecclefiac6ucniffe,& quem
morem vel in confčcrandis myfteriis, vel in cmterisa-
gpndis arcanis teneat,cognomfre. 1  CLuodfufficcrear-
bitraremur ad informationem ecclefix tux ,  vel refor-
mauionem; fi pr^decefiores tui minus aliquid,uut ali-
ter tem^erint, &fiatiscercum haberemus ; nifi de a!’-
quibus conlulendos nos eife duxilfet: quibus idcirco
rtfpondemus vnon quod te aliquaignorare čredam us;
ftdvt maiori aiivloritate tuos inRitius,vel fi qui a Ho¬
mani ecclefia: infti' utionibus errar.t,autcommoneas»
aut nobis indicare non differas, vt fcire valeamus, qui
fint,qui aut nouitates inducunt, aut alterus ecclefiaff
quam Romana, exiftimant coiuetudinc efte feruanda.

1 *£ CognouilTe. ] locut hic in originali c on čili it qtu tr ~
tuor tomoruminferto,fic habcticogmouifft:  nota dubiu in
eft. Qubd futficere ad informationem ecclefia rua\vel
refornrarionem(fi prsdecelfores tui minus aliqui‘) aut
.aliter tenuertint)fatis certum haberem ;nifi de aUqui-
buscpnfulendos nos effe duxifies ,Scd obgloffam, pr*~
cipue in v er. morem  . non eft mutatum.'

D 1 S T I N C T I O XII-.

Vičlabfn AifcTretiotu.iuyici,cvullt wri e icet.
C, I. g, ‘Kubi Uf ere Ucetfr.i dtfa eutnt

in Sitix epu trn iifcfp linam Rt-■  ,

mame ' cclefia.

. Q

a lAnfil.i.capr.^.Polj.l.l. tit.17. Bi n. l. y cap.12$,
b '■Anf.l.i.c.api Juop. 4, cap. 67.P0ly.Ln. iit.  17. gp IJ.
tit.24., c al.aucloritaiem debcat aliunde accigr/erel
*X*mpluml d al.affertionibus. e al.amtUerc.

Vnit

25

Vnde  Calintus Papa pt'nt* »mmbusbpifiopif
Ait in epijtelu primu ud BcnedibUtm
tpifiopnm.

N ^n *decet a capite membra difccdere; r ed uivta
(acr* fcripturse teftimonium omnia membra ca-
r ut  fetpiantur. Nulli vero dubium eft,qubd Apoftoli-
ea ecclefia mater eft omnium ccclefiarum , a euius vos
rt gulxs hullatenus conuenit demare.Ht ftcut Dti hlius
Venit facete voluntatem patris ; fic& vos voluntatem
veftr* impleatis matris, qu* eft ecclefia: euius caput,
vt pr* lia Hm (  Romana cxiftit ecclefia. Quidquid
*'go fine diferetione iuftiti*contra huius difeipiinam
•ftum fuetit.ratum haberi ratio nulla permittit,

C. II. mdpeftolicif pruceptis nullus fuptr-

bi rejijiut.

liem  Gregorius i -apa quurttu.

I ^ Gregorius.} Intecrnm hoc cuputinuenitur in epi-
fielu Gregorij quum ‘vmuerjis epijcopis p er GuUi.un.Ger-
niui/rum , hura pum-, £femHerfus promnci.u Cenjiitutiu f
quu ep ii. tedice fnpru citate Bibliethtcut menuflerij  D«-
tniniianorum. Ir.itimnverb ejt e.Um in epijUlu s!.nuJU-
tiij 11. Uti Utn.tjfupnnt .Atiotifium.c. 6.

P Rsceptis b Apoftolicis no dura fuperbiartfiftatur;

fed perobedientiam, qua: a fančtaRomana eccle¬
fia, c  Sc  Apoftolica aučioritate in (Ta fu nt,falutiferč im-
pleamur; liti uide m fitnft* Dei ccclefise, qiiseftcaput
veftrum comuniontm habere defideratisje?* poji mul-
tu.  Non nouum aliquid prsefenti iuffione prsepi-
mus;fedilla,qu*olim videnturindulta, firmamus:
ciim nullidubiu fic, quodnon folum Pontificalis cau-
fatio, d Ted omms famft* a rcligionis relatio adfedcm
Apoftolicam,quafi a d cap ti t ccclefiarum, debeat refer-
ri, &  inde normam fumere, vnde fumpfit exordium ,
necaput inftitutionis videaturomittere.Ciiiusaučio-
ritatis fančttonem omnes teneant facerdoces, qui no-
lunt ah Apoftolic* petrs.fnper quam Chriftus vniuer ■

laični fundauitecclefiam,foliditatediuelli.Si quishsc

e Apoftolic* ledij praicepta non obferuauerit.pcrcepti
nonoris cfltc holtis non dubitetur.
a f SanSatreligionis.] Sic emendutumeft exipfu e-

t'\, h  & “h uot  •»“»"flnptif Grutiuni codicibur, indu-
ctu inivoc/bm,  fpei Romana? ccclefise.

C. 111, Ko n e(l refiftendum confuetudini ,

tul c An oni ca. non ob fiat ati-
Storit as.

Uem  Leo i x. 'Michaeli epifcopo Confiantino-
poliUno,epiji.i.c.i<).&K.icoUM
i epijl.adPbotium,

S  Cie fonda Romana ecclefia* quod nihil obfunt fa-
luti credentium diuerfa? pro loco, tk  temporccon-
fuetudines;fi illiscanonica non obfiRataiii5toritas ? pro
qua eis obuiare debeamus: vnde nil iudicamus eis dc-
bere j vel poflerefiftere. g ^ Caput boe cor.feclnmefl
*x dnobus Ion ge diuerjis locts. Kam fpjue adver. ii  illis >
fumptum esl exprima epijiola ■> feu Ubello Leonit i  x. ad-
uerfif inauditas prxfnmpiiones Michaela Conjianttno-
politani > & Leoni* *Acri dani epiftoporum-, c. zj.vbilo-
quens de Romana ecclefia , uit:  S cit namque, quia nihil
obfintfahiti credcntium dinerl* pro loco Sc  tempore
eonfuetudincj; quando vna fides perddeflionemo-
pcransbona,qua: poteft, vni Ucocommendatomnes;
i^huefereub Juone.čr ‘n Puh  n  s rmiu referuntur. Mte-
r.t ter o purs ucceptu tj ? ex epijiola ftcHtiiu. Hicilui ud
fbotimn. qHuiniipit , PoftqnamBcato Petro, lbi tnim

Diflinčtio XII. r '5S"- 5«

hubenturhuc:  De conruetndmibus, quas no! is onpo-
nere vifteftis >faibentes perdineffas ecclefias diuer-
fas eife coflfuetudines ; fi illis canonica non orifiat
an&oritas, pro qna obuiare debeamits; nihil mdica-

mus,vel eis refiftimus. .

C. IIII Co»fr:ctudincs-qna pdci nen oj -
ficiuntppt.i muioribus truditufunt.
ebferncntnr.

liem Hieronvmus udiucininm. epijl.zfl.

I ldudhreuirer te admonendum peto.traditionesee*
clc(iafticas,prxrertim qu* fi dei non officiuntfita ob-
feruandasjVt a maioribus traditsi iimt,nec aliorum co»
fuctudinem, aliorum contrario more lubuerti.

C. V. ^TrudiiienesuPutribufUJ itutu.ncu
funt infrinitndu.

Item  Nicolaus Hincmuro trchitpifbipt.

R ldiculu a eft, &  latisabominabile dedecus.vt tetn-
porib 5  noftnsvel falsoinlimulari iančtam DeicC'
elefiam permittamus, vel eas traditiones , qnasanti-
quitus a 1 'atribus ftilctpimUSjpro libitu iemper erran-
““fHfringipatiatnur

e P*fteUfcripta Hincmuro-^ c.eleri*urchit -
p.Jcopts.  o epifcopismrežno Curcli ecclefiusreoentibnti
<]UX exut ,n eodtee ium memoruto BiiliothecuVomini-
cunerum,^ ex eucuputhoe Ucnpletatum eH. Kum unteu
brunu' erut.vt eiium upuiluonem,  <*,- in VunormU.

C. V I. *[ Diuturni moreš pro lepe funt hu-
bendi.

/(fi»Iuftinianus7»|J<(Ki/o«H»2 lib.i.tit.i.

D iuturni b moreš confenfu vtentium approbati,le •
gem imitantur.

C. VII. ^ Xhiidqmd centru hngum cen-
fuctndn-em fic, reuecuri e-
portet,

Item Cei. lib.  8. tit. qux Jlt loncu confuetu-
do, 1.1.

C Onfuetndo t pracedens, & ratio,qua; eonfuetudi-
nem ftiafit, tenenda eft.Ht quidquid 1  contra lon-
gam confiietudinem fiet,adfoUicitudinemiuamreuO'
cabitpraifesprouinci*.

I ^ Qiudquid d In origirruli  ej?,&nequid conrta
longam confucrudinem fiat ,fedqueniumrubncuvide-
tur m.tpi-f conuenire leHioni Grutiuni , quuejl etiumupnd
fonem,Pur.nerrhiu,nen ejlmututnm.

C. VIII. tJIntmotupermuKcatconfuetudo,
qux contru fidem catholicum nibjlv-
f/rpure dicnnfcitttr.

Item  Gregorius Vniuerjis ep:f opis Kumidi.e,
lib.  i. epift.  75.

N  Os d confiietudinem, qua: tame contra(idem ea-
tholicam nihil vfurpare dignofcitur , lmmotam
pcrgianere concedimus; line de primutibus Coititueft-
dis.fiuc de caeteris capitulis;exceptis lis, qui ex Dona-
tiftis ad epifcopatutn perueniimt: quosprouehi ad pri-
matus dignitatcm(etiam ciim ordo clericorum 1  eos ad
locuni eundetii deftrat) modis omnibus prohibtmus.
Sufficiat autem illis commiftie fibi plebis e  cu’ am ge-
lerc, non autem eriam lllos antiftites, quos catbobca
fides in ecclefia finu Sc  edocuit,& genuit,ad obtinen-
dum culmen primatus antiire.

1  ^ Ordo clericorum Q Sicetium leejtvrin uliejuet
V e.ujlis Grutiuni , in uliquibns B, Gregorij cedicibns ;
fedunčlorplejf.enontidemrhubuilfeverbnm  clericorfi :
qnemudmodnm nequeluo,ner J uepleraqne Grutiunima-
nuferiptu excmpluriu ) hetf ] uliqHu: e,ium B.Gregorij epe-

u mtnfel.t.i.c.H.Pelyc.l.J.c.ip. b Onfel.l.i.e.io.
Pelyc. I. J. Cit.  17. e ubejd ub orig. cin uhq::et vetu flcs
Grutiuni exemplurib«\ d ul.uccvfuiio. t ul. boe
frucepto fedit Jtpoftolicj pMceptufJorig. f lito p.  4 *

u p.ii-' J .tyf,$.c.^^.Pumi,l  J.fii55. £ ul.rejifii.

rum edition  fr.

a luop.^.c.iti.Pun.l.l.c.i$6. b luop ^..cup.io^.
Pann.l. l.c.l^o.r c /nop.4-‘Up.201. P.mnorm.l i cup,
162. d Sitpru difi.11. confueiudinem,  e tuntnnr-
motle  3  ong.

B 1

27  Dt CinpiHttiinl'.

C. IX. <([N«# terarit:’,

nit fvrt.

Decreti Prima Pars.

rjt&tj/fiifiietK&i-

23

inuenid opportunilate , veječa:; d*c funt potiui quam ob-
fernanda.

n;

Jdem  Grcgoritis <ui 'Mazimvm Satenitajntm
epifcopnm-,ht>.  7. regepip*  81,

Q Vemadaiodsm ilUcita perpeerari r.on patimur;

(ic qua- funt confuctudinis, non r.egamus^

C. X. ^ Kon locsis confueiudir. em  > fbd con-
fuctudo locv.m commendat.

Itie m  Gregorius a d *X'ugu\}inu>m ^Inghrum
epifcopumvrcjji , 5.

'Ouit a  fraternitas tua Romana? ecclefia* confue-
! tudinem,inqua(e meminit enumiatn. Sedmihi
j i i e-c,vt (iu<r in Romana,fine in Gallicorum > h fine m
quaiibet ecclefia aIiquidihueni{H, quodplusomnipo~
»entiDeo podit placere , follicitc eligas; & in Anglo-
rum ecclefia, quae adhuc itrfide noua eft, inftitutionc
pra cipua, qu3E de multis ecclefiis colligere poteris, c
in fu n d as. Non enim pro locis res, fed pro rebus dloca
sjmanda tunt, Ex fingulis ergo quibuiquc ecclefiis,qu£
pia,quae religiofa, qua?rcda func,elige: & hacquafi in
jafciculnm colleda, apud Anglorum mentes in con-
iuerudinem depone.

C. XI. ^J^uodneque contra f dem ,ncquc

contra bunos morer efe conuincitur,
indUje rcK rev e H kaben-
dum.

ttem  Aug*uflinti$ adlanuarium^ epift.nft.c.l-

I Llaantern, qua? non feripta, fed tradita cuHodimus,
qua quidem točo terrarum orbe obferuantuf,datur
Intelligi vtlabipfis Apoftoiis,ve! plenariis concilus,
quornm eft in ecclefia(alnberrima audoritas, corr.cn
dača , arque ftatuta retineri: ficuci quod Domini paf
fio,& refurredio,& afcenfio in ccclum, & aducncus de
calo Spiritus fandi, anniuerfaria fpleqit^te cckbran-
tur>& fi quidaliud tale occurrerit quod ieruetdr ab v-
tiiucrla, quacunque fe diftu n dit,ecclefia nlia e ve¬

ro, quar per loca terrarum,regicnelque varianturfticu-
ti.eft,qubd ahj ieiunat fabbato, alij vero non, ali) cuo-
tidie conununicanr corpori,& fanguiriiDominic©, alij
ce r t i s d i e b u s acc< pi u n t; ai ib i n u 11 us di e s i n te rmi ttit u r,
quo non ofteratur; alibi fabb.ato tantnm,&domini~
CO>alibi tantum dominico; & fi quid aliud huiufmodi
ammaduerti poteft; torum Koc genus rerum liberas
habet obferuiuiones, Nec difciplina vlla-eft in hts me
lior giam,.prudentique Chriftiano , quam vt co modo
agat,quoagerc viderit ecclefiahv.ad quamcunque for-
te deuenerit. Quod*enim neque contra fidem, neque
contrabonos moreš iniungitur, g indifterenter eft ha-
bcndum > &'proeonuninterqMOs viuitur,focietate fer-
uandum eft. Mater mea 1  Mediohnum meconfecuta,
inuenit ecclefi^n fabbato bon ierunantem : caperat
nuduarc q«id agerec. Tubc  ego cofului de hac re bca-
tnhmae meir.ori^ virum Ambrofiirni. Arilleait;chm

Romam venio

leumo lubbaro : ciim Mediolani Ittm,

nopiemno. Sicetum t», a d q „ aM  fortiecclefiam vc-
nens, t.us morem (erna f,cui^uam „o»„«elle fcan-
daln nec quemq,,nm ubi. Hoc, ciim m at n renunciaf-
»em,liDentet amplcxa eft,

1  *f.  Mater mea.]2»A or  ctpite, &i n

fe-jHe>.ti,>r.ulu/l<i?t tmtndata  tt -

>a.» ad(hla. Ab hoc h,mm fi ntm  ,

B " A ?g , y ,m  *?<* ‘ rM ‘ ’« epitomm rti.AU , mhil

a ps H.r auitm de cmfuttudir.e ,U* inlellirmdum
tfl, ^u.vrel-miuerpilPf dtrporrf prol,xita~

te rnberttHr (MeritJi fro rarieUte temponm,  vi lu>n-
tHerum,VelUctrnM  loufreludme j intredncAntur,

a htep.l.c.io. b GailiUtiorumJari^. Gdl/icanlT}
luo. c poiuijii.^ovi^. d boA^ vcldinjfovi^. e  Ibui,

C, XII. C Uefe ca >; da funt c. u. c nequ e au-
Bori laterne q }  m o rib us vniuerjhattf
comorobantur.

Vnde  Auguft. feribit adinquifitiones Jar.ua-
rii,epill.iK).c,n).

O Mnia a  talia , qu*e n*eque fanaarnm feriptnrarum
audoritatibus continentur, nec in conciliis tpi-
icoporum ftatutainueniuntur, necconfuetudine vni-
uerfalishecclefi^ roborata funt, fed diuerforum !oco-
rum diuerfis moribusinnumerabilitervariantur,.ita vt
vix, aut omnino nunquam inuer.iri poirintcaul.-e v quas
in cis inftituendis boir.ines fecuti funt,vbi facnitas tri-
buitur,fine vlladubitationerek-cada txiftirno,Quam~
uis enim neque hoc inueniri poflit, quomodo contra
fidem fint; ipfam tamen rcligionem , qua pauciffinds,

& manifcfuiiimis ctlcbrationum lacramentis miicri-
cordia Dci efte liberam vdiiic , feruibbus oneribus c
premunt,vt tolerabilior fit conditio ludsorum.^ qui e-
tiamfi tč p us libertatis non agnouerint; legalib.tamen
faerametis, d non hnmanisp umptionib. fub.iiciuacur#
C. X I i 1. Omnks prouincia c  e v. n dem in

pfallendo mo dum c ene Ut, qucm metro-
politanam fedem ^ httbere
coonouerint.

Item  cx concilio Tolerano n, rq.

? *rv F iis, qui contra Apoftoli g volutatem circum-
ps ieruntur omni vento dodrinar,placnit hiuc fan
čto concilio, vt metropolitan^ iedis audoritate coadij-
vmufcuiufq; prmnncia 1 civies , redoreioue ccclefiartt
vnum, eundemq;in piallendo teneant modtim , qucm
inmetropolitanaferlc H cognouennt irdtitutum ; nc.c
aliquadiuerfitate cuiuiquc ordinis, vel officij a metro*
polirana le patianturfeiie difiungi. Sic enim luftuni
eft,vtindc vnufquilque lumat regulas mngifterij, vrv-
dehonoris.confc.crationem accipit,vt iuxta maiojum
decreta, fcde^,qux vnicuio; facerdotalis digmratis eft
mater,fit ccclefiaftic* magiftra ratioms. Abbatibus fa-
ne,indultis odiciis , qua inxta voluntaten: fui epifcopi-
regulariter iUis lmpltndaJunt , caetcra officia pubiica,
id elRveipcias, ruatutinum , fiue miilam alittr, quam
in pnneipaiiecclefia>cclcbrarc non iiceat fj' Quifqui»v
autem horum decretorum violator extiterit, fex'mcn-
fibus comunione priuatus apud metropolitanum fub
poenitenti;T cenfurapermaneat corrigendus,quatenu!f-
apud illum &.  prsteritai tranfgrcftionis culpam Iachry-
m is diluat, ik  neceffariamofficioru dodrinam ltudio«
s^addifcat. ^ Subiftaergoregul-J ditcipiina-, non fo-
Iitm rr.etropolitaaus totius fu«e prouincia-ponrificesj
velfacerdotesadftringat, led etia ejeteri epilcopi 'ub-
iedos fibi ccdcfiarum redores obtemperarc hisiufti-
tutionibus cogant.

1 Prouincia: ciues. ] ln codice lucenfrperuetuft*
bibliotheca Regi* catkoha , <&• in conciliis tmprejlif ,
ma*yir,elegiiMr , prouincia pontifices: qu^ dibham finc
huius capitis repeutaiojiendit bane ejfer eram lelhonem .
Vvrumin omnibus concihorunt ediliombus m texth y &
da ob us c o d: n b us J r a ti cants lepjtur,  ci u e s ♦

C. XXIII. ^OrdoferueUtrinmaiutj»ff>&*
refpe  n in h o j fici v rn us & istem .

Item  ex concilio Uracarenfi s.eap-^9-

P tacuit i omnibus commam confenfu, vt vnus at«[j
idem pfallcndi ordo in matucini'*» vcl  vtfpertmis
offictis teneatur,& non diuertar.ac pnuara?, neq; »mo-

a  I” 0 t>-4.cap,2o6.l’ann.l.2.Cii6t. b al.Vntuer -
AO 6r{ £' t*o  , Pan. c al.adeo fer urit b us openbus.

\ d furcinift'}**?^ . e a t.prouinciaUs^ f al.eivie-
t  fiarp-  .? tpbcf. 4 . h al.occlefa* > SttottmUh#-
| liettirenkiuToletano,

»afttiiohia>

29  Diftinčtio

J.»ftcriornm eonCuetudinea cum Ecckfultica regula
" nc  ptrmift*.

1  ,5 Ne< l ue  monaftcriorum. 3 1» con d Ho ipfb pofire-
( diti 0 ,n ‘ x txcK f>  > *beft Vox,  nequc. In latern autem
priuats monafieriovum confue-
:1 ' Scon Cr., ecclefialticas regulas (incpemiillse.

S !  I t.

-A. n

n;

DISTINCTIO XIII.
Temadue.rftu n atu rale in* nulla difpenfatio adratt-
t*tur \ niji ferte du^ mala it a  vrgeant 9 vt alterum
(■'o ru m n ecejfe fit c liqi.

C* I, q Minut m (Uti m de duobut e h gen-
dum ell.

Pnde  in Concilio Toletano 8.cvi. legi tuf.

D Vo a A iala, licet fint-omninocautiflime prxcauc-
da,tame ft periculi nccefHtas ex his vnum perpc-
tiaicb CO mpuicrit,icidcbemus refoluere,qnod minOri
ttexu noicicur obligarc, ^ ^ Qitid aucemcx hi?lcuius,
quidue fit grauius, pur* &  rationi* acumme inuettige-
*^Us. ttenini dwm peierarc compcllimur,creatore q«i-
<ien\ofFendimus i fed nos tantummodo maculamus.
Cum vero noxia promifla complemus , & Dciiufia fu-
^erbe contemntmus > & proxinr.s impia crudelitate no-
cemus,&’ nosipfoscruddiori gladiotruqidamus-Illic e
enim duplici culparum telopcrimimur,f hic g triplici-
ter iugtilamur*

qln ipfo concHij ca  pit c malta antectdunt* fyfequtin-
tur> qua perlcgendafnnt.

C II. ^ Deeodem.

It cm  Gregorius in moralibns>in c.^O.lobJib.

32,. c.  18.19.^7- 20.

F.rtutefticolorum Lcuiathan bp e rplexi fum;ouia
l fuggeftionum *■ illius argumeta implicatis inuen-
tis illigantur,vt plerofque tta pcccare facianc,quare-
nus fi fbrtafTe fugcre peccatum appetant , hociine ali-
<l uo  peccati laquco non euadsuit ,&cu!pam fauant,
dum vitant, ac tiequaquam fe ab v na valean* faluere ,
nii in aluconfentiantfeligari ^ Quod meliiis oltcn-
dunus > fi qua ex cojiHerfatione hominum illigationis

liuiuscxempla proferamus '.grninjiulUftninte/učiii.

«ff Hcce quidam , dum mundi buius amicitia* appetit
cc.ihbetalrerifimilem fibi vitam ducenu,qu6d lccreta
illius omni filentiocontegat, fe iureiurando conltrin
^ic Se l is , cui iuratum eit, adulterium perpctrare co
gnofcitui-, ita vt etum maritum adulter* occidere co-
aetur.Is autem, qui iufiurandumprabuit , ad mentcm
reuertitur, & diuerfis hincindecogitationibus impu-
gnatur, atque hoc filcreformidac ne lilcntio n  auuite-
fij (imui &  homicidij j»articeps Hat, ik  prodere trepi-
dat, uc rearu fe periurij obftringat. Pcrplexis ergo te-
Hiculorum neruis ligatus ell j quiain quan»libetpar-
tem declinet > metuit ne d tranfgtefsionis conragione
liber non fic, ^[Alius cuncta,quaf mundi funt.de(erens,
arque peromnia frangerc proprias voluntares qnx
xens, alienofe 1'ubdere regimioi appetit: fedeum , qui
fi.ji apud Deum prseeffe debeat ^ minus cauca inqui(l-
tione ;  difccrnif. cui fortalTe is,qui line iudicio eligitur
cum praceifeiam ccepcnt, agere 0  qux Dei Uint-p ohi-
bet; qua* man^.i litnc, iubet, (‘cnians itaque lubditus,
vel qu 3 efitculpa inobedientia; ,vcl quod contagium
f c ul ari s vit^, k  obedire trepidat. & non obedire for-
m I h  C; neaut obediens, Deum in fuis pi^c^ptisdefe
rat , aut rur^usnon obediens > Deum in leuo priore

a luop,\i.c.i6.Pannzl.%*c.n f ). b al,tentare>~\al>
temperare. c 0hii%an.']ofigJuo i Pan,& Gra. d al.
jpi.f.] at.pi«.^] al. vietatif acumtnc. e al. lUtnc.'] G ra.
f percutimur.]ori^ g aU mc.~\ G'ra. b lob.^o.
i al. per fi? %e?Uonurrt. ai. itmenticnib at.  'J c rig.

♦ t o nfe ra m n*.  ] o ng. m Ib id.  r. . n al.jiltM-

di -  » ] irig.

YTTT Dj Pnmltgjs, .

-A, XXX« but <&iwe fingulari.

cotemnat .&in  M Aluis penfarepondushonorisec-
clefiaftici ncgligens ,ad locii rcgiminisprsmiJs afcen--
dit. Sed quia omne quod h ic cm met, plus marroribus
afficit!ir,quam honoribus gaudet, dum cor tribulatio-
nibus [ucniicur,ad memoriam culpa reuocatur, dolet-
quefe adlaborem cum culpa penieni!re,&- auamfit
iniquUm qubd admiferit, ex ipfa fraihis a  difficultate
cognofcit. Reum igicurfc cum impenlis ptsmiis agno-
icens.vultadcptarublmiitatislscum deCerere, (edti-
met, negrauiusdeiiaum fit fufcepti grcgiscuftodiam
rcliqiHfle,vult iuicepti grcgiscuram gsrere, ied formi-
dat, ne deterior culpa fit, regimina pafioralis gracia: ^
empta poflideie. Pcr honotisergoambitum, ligatum
culpa hincinde fe confpicic. Eife quippe fine reatu cri_-
minis neutrum videt, fi aut fufceptus iemel grex rehrf-
quatur , aut rurfum faera aftio farcularitcr empta tene-
atur. Vndiq; metuit, &  fulpečluslatus omnepertime-
foit.neaut ftansin empto regimitie non dignč, lugeat,
q«odnon etiam deferens 1  emedat, aut certe regimen
delvrtns, <iu m  aliudflere nitttur, rnrlus aliud de ipla
g l c*gis dcftitutiouc committat,

verfmUs SbtiSS'd’fi qU ° a a< * dcftrueni ! aSEcfm0th C

X- av.vima ucerar nat, vt dum mensinter mlnora,

peceato e^n^XH":^ U ^r n r
.  „ .us pacct, minora (emptr e liga«-

tun qu.a & qmmurorum vndiqu c  ambitu f ne uliat,

Clandltur.lbl le m fugam pr«cipitat,vbi brv uior mbrus

inuenitur.HincPaulus e , cbm quofdam in ecclefiain-

coHtinentcs arpiceret,conceffit minima,vt maiora de-

dinaitnt, dicens : [Propler forniuciontm aalemvnuf'

/]HiJl i uevxorem fvecm bdbeat.']  Et quia tuncfoiiim con-

iugesia aamiftione fine culpafunt,cum non proex-

plenda Ubidine,fed pro fufcipienda prole mi(centur,vt

boe etiam , quod conceflcrat,fincculpa (quamuis rai-

mma)non e!le monllraret,ilI'CO adiunvit [Hocinutem

cHcofecnndiim tf dulventiam.nonfitcundHm imperivm.  J

^on enim ell fine vitio: quod gnofici' ur,non pracipt-

•ur. Peccati profedlb vidit,quodpoffeindulgcri pra-

uidit. Sed cum in dubiis conllringimur, vtiliter mini-

mii rubdimur,nc in magnis fine veniapeccemus ^Ita-

• ; ue plerun que nu uorum Bccmoth illius perpleaitas

lolukur. dumadvircutes maaimas percommiflami-

r.oraT 'an licu r.

i ^ bmcridat. J Hoc loco in originali ‘iddetur coti{lru~
ctio vcrbornrn pfriurbdtd. & rejiitnend* ex Gradano.

-V:

DISTINCTIO  XIIII.

Trum bocin vna ccAern^perfond inteUighur.
C\ ( feiytm ari in duuerfu eadem dtffenfatio lo~
iujn habeatseidelicetvt comrmttamu* minora*
fieahj grauiortb.implicentur,meritb qu.critur,

C. b funt d nobit altqua commttten-

da deluia , ne alij gratuora com -
mi ti ant.

V e h ti it afer ib it  Auguft. lib . Xlu.cjl.fup er
Gen. cap.  42.

a VodgaitSodomitis Lothh [Sunt mihi dua filU*
qH(cnoudum noueruntviros-.producam ill/tsadvef,
\nrmniillfi quomodo placuerit vobii: tantum in Viros
ijtosnefaciatb  /w/7««w:]quoniam prollitucre volebat
filiasfuashaccompcnfatione, vt viri holpites cius ni-
bil a Soblomitis tale pateretur,vtru admitcenda fit co-
pcnlatioflagitiorujvel quorucuq-,peccaroru vt nos fa-
ciamus mali ahqd, ne alius grauius malu faciat, an po-
tius perturbationi L<$:h,non confil o tnbuendu (it, o a
hocdixerit,meritb qucerir ur. Lt nuniru periculofiflimč

a fruclut^ori^. b al.gregpf c
lit er.~\ortg.vt infra, e t.Gor.j.
p.cap.  117, h Gcn.*y*

o  B

lbid.c.10. d rti-
f tbtd.6. g  i««

Decrcti Plima Pars.

3i

admittftur batccompenfatio. Si.autem perturbationi
J, lunarne tribuitur, &  mciititanto.malopermota,nul-
lomododmirandaeft.. , .

J £5, Conjuetudinit autem, vel conjututiont* ngor
Konnunquamr tiara tur.

C. ir. S^ua conpituiionesvaleant tem¬
perah, vel qtuc Kan,

Vnde  Leo Pap laitad RjiBicumHarbonenfetn
cpifeop.epijl.jo.arite cap.J.

S Icut *quatdam funt,qua- nulla polfunt rationecon
iidU, ita.multa.funt:, qux aut pro neceffitate tem-
pomni,aut proconfideratione aecatumoporceat rem-
perari; illaconfiderationeb femperl’eruata,vtiniis,
qii* vel dubia fucrint, aut obfcura, idnouerimus fe-
qtiendum,quod nec pr*ceptisEuangcliciscontrariu,
needeeretis fanftorum Patrum inueniatur aduerfum,

D I S. T I N C T I O XV.

Voniam de iure naturali, & conftitutione , Vel

32

I

$ s

Q confutludme ha.chr.ui dijferuimui , dijjertn
tiam,qua.inmiemdifcernuncur, ajiignantes,
nune adecclejiapicat con\\itulionc> fljlumver
tarna*, eafr.rn origir.em , (j' auBoritatem, prout ex libri*
fanBomm Patru coltigerepojfumur,breuiterajiignantes.

C. I. JIuo tempere cocperint canonesge-

neraliumconcihorum.

C ' *  nones c gen.eralium conciliorum (vt Ifidorus ait
rtlb,7 erjmol c.tt>,)a tcmporibtisCooftantini ete-
t . nr.in p-ecedentibusnamepre annis perfecutione
fcrticnte,d 'ccndarumplebium minimc dabattirfacul
tai. Inde Chriftianitas in diuerfas ha-reles fciiTaeft:
ouia non erat liccntia epifcopis in vnum conneniendi,
irifiteniporc fupradičli Imperatoris. Ipfc enim dedit
fatnl-atcm Chrillianis liberč congregart, Sub hocer-
i'am fandti patres in concilio Nica? node omniorbe ter-
rarum cor.uenientes iuxta fidem Hnangelicam Sc  Apo-
flolicam.fetundum polt Apoltolosfymbolum tradide-
runt. Inter catcra autem concilia , quatuor elfe
fcimus venerabiles fynodos , qua: totam principaliter
fidem complefluntur, qua(i qnatuor tnangelia, vel
totidem paradi(ifiumina. ^rHarum prima Nican a iv
noduscccxviij.epifcoporum Conflantino Auguftoim-
perante perafiaeft: in quaAriana:perfidi 2 Condem-
nata blalphemia, quam de inxquahtarc faiiftat Trini-
tatis ulem Ari us afftrebat, coniiibftantialcm Deopa-
triDcum filium , eadem .anfta fy nodus per :ymbolum
definiuit, ^ Secunda fynodus cl. Patrum itib Theo-
dofio (eniore Con ftantino poli congregata cit , qnat
Macedonium.Sprritum fančfuni Deum elic negar.tem,
condemnans, conlubftantiak m patri Sc  bi io Špiritu nr
fančtumdeir.onftrauit, dansfpmboli formam, quam
tota Gricorum, & Latinorum confeilio in ecdefiis
praedicat, ^ Tertia lynoduaFpbcfina prima cc. epi-

fcoporum fub .umore ThcodSr.LTAimufto edita eft,
«pisNeltoruim,duasper!onns in Chriilo aiTerenrem
iufto anathematc condemnamt. ollcndens manere«
in duabus. naturisvnam Domini noftri Ib  s v chrifti
perlonam.^QnattafynodusChalc edone nfis »m,
facerdotum fub Maicianoprincipe habitaclf, inqua
fcutpchcm Conftantinopoiicanum abbatem, verbiDei
&  carnis vnam naturam pronunriantem, & cius delen
forem Diofcorum , quondam Alexandrinnm epifco-
pun.j&ipfum ru. fusNefloriu^i cum rehqnis ha;tcticis
vna Patrumfententia damnru.it, pradicans eadem IV-
nedus Cbrilhim. Dominum de.Virgine fic natum.vt in
co lubftantianvdi.iina?, & Humana confiteamur natu¬
ra;. *II’* lunt quatuor fynodiprincipa!es , fideido-

a Pann.in prologa,c-.\z. OrtioVerborum non reflituttis
ibglojjam, le e r .idjn^/,cJor:g.  c i'aia.1  r.c.ro^.

De ConflitiittiKilvs Tcclejtaflictf,

Canonihtit Conciliorum,
ftrinam plenillime prrtdicantes. Sed Sc  fi qua funt co-
cilia,qt»££ fančbi patres fpi.itu Dei pleni fanxertintipoft
iftorum quatuoraudloritatem, omni manent ftab.lrta
vigore: quorum geftain hocoperecondita continen-

tur. ^ Synodns autem ex grateo interpretaturcomi-
tati.Sjvel cottus, Concilij 1  veronomen traSumcft
exmore Romano, Tempore enim in quocaufa: age-
bantur,conueniebant omnes in vnum ,communique
intentionetra&abant Vnde concilium acommuniin-
tentione didlum quafi confilium; confilium,quafi con
fidium, d. in I. litteram tranfeunte, vel concilium di-
dium eft a communi intentione, eo qubd in vnum di-
rigant omneni mentis obttitum. Cilia enim oculoriim
funt: vnde qui fibin.etdilfentitint,nonaguntconci¬
lium, quia non confentiunt in vnum. Coetus vero con-
uentus eft,vel congregatio,a coenndo, id eft, a conue-
niendo.in vnum Hinc etiam conuentusefl nuneupa-

tus, ebqubdibihomiiies conueniunt in vnum :ficut
a con.ie.itu ccetus dicitur, lic Sc  concilium a focietate
multoritminvnum.

Caput hoc habetur etiam in conciliorum collecliont
Ifidori ante ipjiu* prafutioncm,non autem in codice bi  •
bliotbecaDominiiatia:: in qua la>nenvfque ad vcrflcU -
lum, Incct cectcra.,ponitur etiam (ejkemadmodum&iio
aliis)ante iniiiitm concilij Vičani.

. ^ Manire ] In plerifjue antiquis Gratiani exem-
plaribii*,(fcr lfidcri codice imprefjo.le^iturVt ejl cmenda —
tum. Sed in aliii eorundem manujeriptif, & impreflh
Gratiani legitur ,manere in Chrifto dnas naturas, & V-
nam Domini nofirilefu Chriftiperfcnam.

J ^ Concilij vero. ] ^ ipudlfidorumin lib. btymol,
locushic mendose legitur. Verum inprafatione eiufdtnt
IJidori  , editioni Parifienfi conciliorum prapofita , qu<e
cumalirjuot codicibu*col/ata eft , ficlegiiur.  Concilij ve¬
ronomen tračlum ex communi intentione , eo qubd
m vnum dir i ga nr omnes mentis obtutum. Cilia enim
oculorum funt: vnde Sc  qui fibimet dilfentitint, noti
aguntconcilium,quia non fentiunt vnum Cccttis verb
conuentus eft,velcongregatio,a coeundo, id eft, con.
uentendo in vnum : vnde Sc  conuentus eft nuneupa-
tus, qubd ibi hominesconueniant. Sicut conuentus*
cattus, vel concilium a focietate dicitur multorum in
vnum. In Gratiani codicibus funt mn It,e Vari etate*, eX
qniou* ealeiiio r e ten ta ejl , y navija ejlmclior , cjuamuti
adhuc aiitjnidfiriaffe deJi d er e tur.

C. II. *[ De auiloritate quatuorconci~
liorum.

De ijuatuorVerb  a conciliirfiribii  K.Grego-
rius , ita dicens, lib.  r. i\egej:t,

Epiji.  14. *

q  Icutfanfii Euangelij qnatuor libros, fic quatuof
O  concilia fufc.pere,& veneran me fateor ;Nicsnur»

Icilicetun quo perncrlum Arij dogmadeftruitur;Con-

ftantinopolitanum quoque. in quoEtinomij Sc  Mace-
donijerror conuincitur; ‘ phelinum etiam primum, in
quo Neftotij impietasiudicatur; Chalcedonenfeverb*
in q 110 Eutychis,Diofcot ique pramtas reprobatur, to¬
ta deuotione comple&or.integerrima approbatione
cnftodio: quia in his velut in quadrato lapide, fandl*
fidei ftručliira confurgit, Sc  cuiuslibec 1 vica, atquc a-
Sronis normaconfiliit ^<iuintum quoqueconciliu
pariterveneror,in quo epiftola, qua: lbx dicitur.erro-
ris plena reprobatur,in quo Theodorusperlonamme-
diatoris D e i s- bominum in duabus fubllantiis fepa-
rans, adimpietjtisperfidiamcccidilfeconuincitur; &
in quo Ičripta quoque Thcodoriti, per qua beati Cy-
rillifides reprehendirur, aufu dementia-prolata 'efu-
tantur. Cunčlas verb, q n as profita venrrandaconci-
liapeifonasrcfpuunt^jfpuo^uavvenerantur.ample-

d al-iuo^ue.

d d/, gnojne.

Diftinčfro XV,

85

*or :q«ia,<itim vniuerfali funt confcnfti conftitura, fe,

&  "on ilia deltruit, quifquis praefumit aut (duete,
quos a rcligaut, aut b ligarc,quos folmint.

. ' ^ Cuiuflibet] Jpv.dli.GrcgrnumleiitHf.U  cii-
UjUihet vit* *,atq; adionis exiftat,quifquis comm foli-
a, tatem non renet , eciamfi lapis cfle ccrnitur, tsmen
ia C e t .fJui n tum,&c£ir/» feqxeritib.Ji-
i n ‘ficinturtria tila caputrU , c juorttm occafiorit nonnuko
1 HItl t*mjynodum noti recipiebant.

dlp.c  c conciliafavičta Romana telit fin fr fcipi.it .

C. III, Vtiifdem etiam  Gelafi.us in conci-
lio habito Roma cum  70. epifcopio
feribit , dieti.s.

S  An&a d Romana ecclefia poft illas veteris teftame-
ti&nouifcripturas,quas regularno fufcipimus,e-
has fufcipi non prohiAet: Sandam fynodumNi-
C*nam cccxviij patrum, medianteConftantino Maxi
rooAugufto.in qua Anus herecicuscondemnatus eft:

Sandam fvnodum Conftantinopolitanam , mtdiante

^hcodofio icniotc Augnft°,in qua Macedonius herc-
ticus debicam damnationem exccpit:Sandam fynodu
%hefinam,in oua Ncllorius damnatus eft confenfu
bcatilTimi Pap* Caleftirii, mcdiantc Cyrillo Alexan~
drinac ledi? antillite , Arcadio cpiicopo ab Italia de-
fiinato: Sandam ;yno.lum Chalccdoncnfcm, median-
tc Marciano fcugufto, Sr AnatolioConftantinopolita-
no epi(copo,in qua Neftoriana, oc Eutychiana hzicles
fini ul cum Diofcoro,ciusque complieibus damnatse
funtifed St fiquafuntconcilia a fandis patribus ha-
dcruis inilltuta,poft e  iftorum qtiatuor audoricatem
& cuttodienda, Sr recipienda dcccrnirfius, & manda-
mus. J  «1 lam nune fubiiciendum eft de opufculis fan
čtorum patrum, qux in ecclefia catholicarccipiuntur.

Opufcula beati Cypriani martyris, 5; Carthaginefis
epifcopi. f ltem opiucula beati Athanafij Alcsandri-
m tpifcopt. f ltem opufcula beati Gregorij Nazian-
teni epifcopi. ^ ltem opufculabtati Balilij Cappado-
ciz epifcopi. ltem opufcula beati loannisConftan-
tinopnlicani epifcopi. ltem opufcula Thcophili A-
lcxandrini epifcopi. «[ ltem opulcnla beati Hilarij Pi-
dsmenfis epifcopi. ltem opufcula B.Ambrofij Me
diolanenfts epifcopi, f ltem. opufcula B. Augufttni
Hipponenfisepifcopi. f ltem opufcula B.Hicronymi
presbyteri. Ulitem f opufcula beati Pro‘peri viri re~
ligiofilfimi. f ltem epillolam beati Leoni? Pap* ad
Flauianum Conllatinopolitanum epifcopum dcllina-
tam: cuius rcxtum quifpum fi vfquead vnum iotadif.
puraiierit, Sr non eam in omnibus veneiabiliterrece-
perir,anathema fit. ltem opulcula,atque tradatus
omniiim patrom ortbodoxorum, qui in nullo a ianda:
Romanae ecclefia: conlortio deuiaucrunt , nec ab eius
“deli g prardicatione feiundi funt, led communionis
Ipfius.gratia Dei,vfii; ad vltimum diemvitz fuseparti-
cipes fuerimt , legenda decernimus. ^ ltem dccreta
les epifto se, quas beatiffijni Pap* diuerfis temporibus
ab vrbe Komana,pro diuerforum Patrum confultatio
ne,dederunt, venerabiliter fufcipiendzfunt. ltem
gefta 1  fandlorum niartyru,quimulriplieibus tormen
tor um cruciatibus, & mirabilibu? cofeifionum trium -
phis irradiant. Quisita b file caiholicorunidubitet,
& maiora eosin agonibtis fuiire pcrptlfos, nec fuis vi-
ribus , fed gratiaDei, Sr adiutorio vniucrfatolcrafie?
Sedideofecundum antiquam cofuetndinem fitigulari
cautelain fančta Romana ecclefia non legun ur, quia.
S;eorum,qmconfcrip r ere, nomina penitus ignoran

« al.linčt. b .1i.yeUe.1re. c al.J^ii/tsfcnptureu,
^ B«HT./.r.r. 2 iO.J»» par.^.cap. 6 ^.Pannor.l,i, cap.<^2.

* ol ycMb,\,tit.io. c al. pralec, f Ar.f l.C.cap.i^.
? f dere ipr^uli c,iliol, t UiOrie .'Ur 1  Uurcb.Kicel.nie in epi -
l_V‘‘ 'mprefa utiepijiopt».GAlli#>(niiu
""•3  A aUjl 4 .

3S

T)t Ca.noniLttt Ecclefia, Conci-

Ihs&Ubrn *Apocrypbtt.  D-4»-

tur,&ab infidelibus,aut idiotis a  fuperflua,aut minus
apta,quam refordo fuerit, icriptaefic putantur: ficut
cinufdam <^uirici,b & lulits:ficut Gregorij ,al iorumq;
huiufmodi paflione?, qua ab haereticis perhibettir con
feriptse. Propter quod, vt didiim eft,ne vel leuis fub^
fannandiorireturoccafiojin fanda Romana ecclefia
nonleguntur. Nostamen cum pra:dičta ecclefia om-
nes mattyres,& eorum gloriofos agones, qui Deo ma-
gis,quam hominibus noti funt.omni dcuotione venc-
ramur. f ltem vitas Patrum, Pauli, Antonij,Hilario-
nis, & omnium eremitarum, quas tan- en vir beatilfi-
musfciipfitHieronymus, cum omni honore fufcipi-
mus. ltem Adus beati Sy!ueftri, Apoftolicz fedis
przfulis,licet eius,qui confcripfit nomen ignoremus,i
multistamen in vrbe Roma catholicis legi cognoui-
nnis, & proantiquavfu multshocimitanturccclcfis.

ltem feripta de inuentione S»Crucis Dominic£ 5 & a~
l>a (cripta de inuentione capitis beatiIoan. Baptiftar*
noucli* quidem c reuelationes funt, & nonnulli eat
catholici jcgunt: Sed cum hiecad catholicoru manus

peruenerint, beati Pauli d Apoftoli fententia prače-
aat >\P™»i«prob«te i r i Hodho.numcn>tt»ttt.'\ ^  ltem
i; U ,- vlrr chgioiusplurimos ecclefiaftici operiš e-
a  - J  ros  • non nul!as etiam feripturas interpre tatus
eft;ledquoniam beatu,Hieronymus in aliqu.bus cum
de arbitrij hbertate notauit.illa fentimus, quz prxdi-
diur. beatum Hieronymu lentire cognofcimusiS: non
(blum de Ruffino,fed etiam de vniitcrfis c,quos vir i'x-
piusmemoratus zeloDci,& fidei religione frepre-
hendit. ltem Origenis nonnulla opulcula, qna- vir
bcatiflitnus Hieronymns non repuiliat, legenda fulci-
pimus: reliqua autem omnia cum audore fuo dicim ut
enerenuenda. Irem Chronicon g fcufebij C^farieu
fis > atqueeinrdcm hilloria? ecclcfiallicce iibros , quauis
in primo narratinnis fue libro tepuent.,& poliea in lau
dibus,arque excufatione Origenisfchiltnatici vnum
conferiprerit librum: propter rerum tamen notitiara
fingularem, qux ad initručlionem pertinent, vr<3ue-'
quaquenon diamusrenuencos. ltem Oiofitim vi-
rum eruditiiTimum collaudamus,qtiia valde nobis ne-
ccfTariam aduertos Paganonim calirmnias ordinauit
hiftoriam,miraq; breuitacecontexiiit. ^[Itemvene-
rabilis viri Sedulij palchale opus, quod berotci.s defcri
pfit verlibus,inligni laude proferimus h ltem luuen-
ci 5 nibilominuslaboriorum opus non fpernimus, led
miramur.

^ Ca?tcrum,quse ab haereticis,Hue fcbi. r maticis con-
fčripta,vel pi .edicata itmt.nullateniis recipit Carholi-
ca,Ž<r Apoftohca ecclefia Romana, H quil>us pali¬
ca, qux ad memoriam venerunr, & a catholicis vitada
funt, ere dim us elTc ubdenda. Ir rrimis Arimincn !em
iynodum a Conftantio Cilare Conllaniim blio ton-
gregatam,incdiantc Tauro frx(eOo  cx tune, Sr nune,
&  vfq; m rtternum conficemur ede.damnaram ltem iti
nerarium nom-ne Petri Apofioli; t;uod appellatur fa»
CtiClcmenns.lib 8. ^ apoci jphum: ^

Adus nomine Amlrea: Ap..ftoli^nocryrbi.

Adus nomine Philippi Apoapli,apocn T hi,

Aitu? nomine Pcui Apoliolf,»pocry r in

Adus nomine Ihonu Apoftoli, apocrvpbi.. Enan-
gelmm nomine Thad.’a:i,a r ocrypbuni.I-uangdiu no-
minc Thom^ Apoftoli,q„o vtuntur Mamcha-ijapoc.y-
phiim.F.uangelium nomine Barnabe.apircryplui.rua n
gchum nonunc Bartholon an Apoftoli , apocrvphum.
Euangehuni nomine  And;ex apoftoli, apocryphum.

a b al.Cyrici c ptiedam relatioi  e.r .1

I tng. d iMef.f.  e al.di t/Jis.^orig. f alrelifi-
;  g al.C.rrorrc.i.^ovig. b al.praferimua,'] orig*
‘ B *rili.h.c. I21. iuop.ir./..cap, (li.Pivnurm.lib.l.cnp*
• 4  dtctmU} orig.

* f

, , De Canoniius Eccle/!*,Conci-

lin &-librmlpocryphis.

Euangelia.ciuKfaUauitlucianuSjapocrjpha. Euange-
lia quar falfauic Hyicius a , apocrypha. Liber de infan-
tia Saluatoris,apoc'ryphus. Liber de natiuitare Salua-
toris, & de fanfia 4 Maria, & de obftetrice Saiuattfris,
apocryphus. Liber qui appellatur Paftoris,apocryph 9 .
Libri omnes, quos'fecit Lenticius b difcipulss.diaboli,
apocrvphi. Liber, qui appellatur, fundainentnm,apo-
cryphus.Libcr,qui appellatur, thefaurtis, apocryphus.
Liber,qui appellatur,de filiabus Adi-, vel c Geneieos,
apdcrjpliBS.Centimetrum deChrifto Virgilianis com
paginatum verfibas, apocryphum. Liber,qui appella-
tur.A&us Tecla:,&r Pauli apoftoti, apocryphus. Liber,
qui appeUntur,Nepocis,apocryphus. Likerprouerbio-
rum;qiii ab hsrecicis confcriptus, tk  fan&i Xifti d no-
rnine lignatus eft,apocryphus. Reuelatio, qua:appel-
ia-ur Pauli apottoli,apocrypha. Reuelatio,qua: appel¬
latur Thom* spoftoli,apocrypha. Reuelatio qu* ap-
pellatuT Scephani, apocrvpba. Liber, qui appellatur
tranfittii e  tanSa: Marin,apocryphus. Liber, qui ap, el
Jatur penitentia Adae,apocryphus. Liber Ogiar nemi¬
re gigantis, qtii ab h^reticii cum draconepoft dilimiu
pugnalTe perhibetur, apocrvphus. Liber, qui appella¬
tur teftamentum lacob f,apocryphus Liber qui appel
laturpcenitenua Origenis,apocryphus. Liber quiap
pellaturpienicentiaUu&iCy prhni,apocryphus. Li¬
ber, qui appellatur pcenicentialamnis, Sc  Mambrat, a-
pocrvphus- Liber,qui appellatur, fortes Apoftulorum,
aponvpbus.LiberLufanae g,apocrypbus. Liber cano-
-gium Apoftolorum.apocrvphus.LiberPhyftologos,qui
ab haereticis colcriptus eft,& B.Ambrofij nomine prat-
iieiiartis, apocrvphus. HiftoriaHufebij Pamphili, apo
crypha. Opufcuh Tcrtulliani h, fine Afričani,apocry-
pha. OpufculaPoftbumiani,& Galli,apocrypha Opu-
fcula Montani,PrifcillK,& Maaimillj^apocrj.pha. O-
puiculaommaFaufli Manichaei,apocrypha h Opufcu
la alrerias Clcmentis A!exandrini,apocryplia.k Opu-
fcula Vičtorini ! , iaauie(i.sl,apocrypha,dpulculaLau-
fti RHegienfis Galliarum , apocrypba. Opufcula Frur
tnentij la ,apocrypha. Epiftola Ie  s v ad Agbarum rc-
gem,apocrypha. Ha(SoGeorgij,apocrypba Paffio Cy-
rici,& lulita:, .ipocrypha. Scriptura quse appellatur, co-
tradiftio Salomonis,ap»crypha. Pliyla3criaomnu,q
nun Angelo; um,vt illi confingunc,fed dsmonumrr.a-
gis artib. conferipta funt,apucrypha omnij

Jlis fimilia, qns Simon magus, Nicolaus , Cerinthus,
Marcion.Baiilides, hbi m, Paulus cr.am Samofacenus,
Photinu; , Sc  Sonoftis. Sc  qui umili errore defecerunt,
Morttanus quoque cum luis oblcoenitlimis fequacikus,
Apollinaris,Valen ti nqg,liue Maiuch.eus,I-au[tus n , S a
h illi us, Ari us, Mače do 11 i us, Nouatus,Sabbatius, Caile-

Rius °,u»n.i’ us,Euftathius,lotiinianus,i elagiui,lu!i-
anus,&p Latien(is,c*leftinus,Maximin>,Pnfcianusq
ab Hifpania Lampcdius, Diofcorus, Eutychcs,Petrus,
&  ali us Petri«, e quibas vnus Aleaandriaiti , alius An-
tiochiam maculauit, Acacius Conftantinopolitanus,
cum conl ortib us fuls.nec non & omnes hsrefes r,quas

a  a !.l.jhi vr.] ul. 'tltjj l / 1 us. b al.Leniium.~]al i en
ti-s. c abtiUbtrif. d alMxti. e
affHmptfAcng. J at.Ub.-)  ? qKl  uppeU.uur,

Um A?o\toUrum.-\  or,a. ), rraullUniapocrjph.i.0-
fuftttU IfliMtt^tcrjphaOgHfiHU jtficMintptcrj-
ph.i  j i OpvfnU apocryphu.~\ o-

r>i { OpufenU r.i>:j,Cypnjni,jpicrypb,t. OpufiuU
^.■.■»t,b,,ap'cypha. OprfiHt^cM^apocrfph*.-] „ic.
I s.l.Vit.ibioneJif. m al.Vmmeti rxci.~)oriv n jipi
v nl.Calijluf. p l H U.,nm Cclunet.fts,
txlc)U..M,ty  c.] or,g. q orig.-i Prifli!u«»,„  4 « Hifa.

wa,Hej>triko UttjlStiritpoltUn»t,Maximm,

r /i*rttici,eeruMfttUfiipHb •rig~BitnJib.\
i isc. Ir. o,ji*r.^.c.(>^.panno,m.hi/.i, up

Decreti PrimaPars.

16

ipfi, corumq; difeipuli, fiue fckirmacici docilfirunt, vel
confcripferunt,quoru nomina rnmime retinent«r,n0n
folum repinliata, verumetiam ab omni Romana, & A-
poftolica eccleka eliminaca, a*q; cum fuis aučtoribast
aučt€rnimq,requacibus fub anathematis indiHolnbiU
vinculo inzcccrnum confitemur cffe damnata. ^ Cxm
ttrum J,qoi libri in ecclcfiafticis officiis per anni circu-
lum a nonnttlbvlegantur (quo<iricunTillum Apoftoli-
ca non reprobac, itd fcquitur ccclelia) pro fidelium ae,*-
diticatione adnotandum cenfuimus. QuidaTn,qubd ire
Sepctia^efima ponunt Pencateuchum ^vfq; inxv.dič
ante paicha^v die ponunt Hieremiam vfq; in ccenam
Domini Incocna Dominilegunt tresic&ionesdela-
mentatione Hieremia :*-.[£)uomodo fedetfola ciuit,ts P
&c . 3  &  tres de tračiacu fančii Augulhni 7 . in Pfal. 5:4,
[E>aK<UDeus orationemmeam  , def])exerif .] Sc

tres de Apoftolo,vb; ait in epiftola ad Connthios*.
[ConuenientibMb'vobi*inVnum.']  Seciidaledioficin-
cipit, [Simtliter&cakccmpojlqnam cae/uuit  ] Tertia,

[De fpiritahbuf a;ua c  noUmm^vs i^norare fratre/.]  Ia
Parafceue tres le&iones de lamentatione Hieremiar,&
tresdetraftatufandi Auguitini in Pfalmum [£x-
audi Veu 4  oruiitnem mtAm y CHm deprecor .] Sc  tres de A-
poRolo; vbi ait in epiitola ad Hebraros [ F ejlinemu*
ingredt in iU<imrtqutem-><&’C.~\  Sccunda ledto, {Omni*
namfyp*nttfex  e ]Tertia,[De quograndi*nobi*fermo,~l
In fabbatofando treslcdiones de lamentatione Hie-
remiae Prophetac, 5 : tres de tradatu fandi MiguRiniia
eundem Plaimum 6 3 £ lxaud* Detu oraitonem meam*
cum dz pr ec or  ] & tres de Apoftolo , vbi ait in epiftola.
ad Hcbrceos , {Chrtjtus  i ajlijiens pontifexfuturorum b*
norum.]  Secunda ledio , {Fbi enim tej'amentum
Tertia^^ram enim% hubo.m lex futurorum bonor'u -1
In Pafcha Domini homilias ad ipfum diem rerc.nen-
tes : infrahebdomadam homilias. In odauis 8  h
ponunt adus Apoftolorum , & epiftolas canonicas, ^
Apocalypfim vlque in očtauas 1  1 enteoofccv In oda^-
uis Pentecoftes ponunt libros Rcgum, S'  Parulipome-
non vfquein Calendas Afgufti. in Dominica prima
mtnfisAugufti ponunt ^alomonem vlque 111 CCalcn-
das Seprcmbris In Dom nica prima Septembris po¬
nunt £ob,Tobum h,Hefter» Kfdram vlque in Calcn aas
Odobriš. In Dominica piima menlis Odobriš ponunt
librum ^ Machabaorum viq; inC.alendas Nouembris*

In Dominica prima menfis Nouembris ponunt hz.e-
chielcm,& Danielem, čc  minores prophetas vfqT i n Ca
lendas Decembrts.In Dominica prima mtnfis Decem-
bris ponunt Eiaiam propbetam vlque ad Natiuita-
tem Domini.In Nataii n  Domini Jegunt primum de E-
Eiia tres lediones. Prima ledio, {Prir/to o tempore ttlle-
uiata eJUerraZabKlon i &'C.']  Secunda, [ConfoUmtni  P*
con fo lami ni.']  Ttrtia, ^ confur^c  ] 'Dcinde

leguntur iermones , vel homilia: adipfum diem perti-
nentes. In nataii iandi Stephani honulia de ipiodie*
Innatali fandi loaniiisiimiliter. I11 nacali Innocenr
tium fimiliter. In nataii iandi Sylucftri (imiliter. Ia
očlaua natalis Domini hnmilia deipfo die- Dominica
prima poft Natiuitatcm Domini ponunt epiftolas PaU
H vrquc in Septuageiimam . In Epiphania lettiones
tres deEiaia. Prima ledio incipit, { Omnes
*£’/.] Secunda, {Sttr^c  s , tUurnmare Hierufule/r*.'}  Ter-
tia, {OuHderts  t guhdeuo ;n Domino.']  Deinde leguntur
iermones,vel homiliar ad ipfum diem pertinenres*

Thren.i. b l.Corinth.iu c i.Cor.io. d Hebr*
4. e Hsbr.^. f Uebr.y- g Hebr.io. h aI.ocU-
ua. i al, aSlauAin.  ^ Udrihi Hefter.  3 Iuo. I U-
bros . ] I* o, m a [' noituraiem. n *L j m  vigiha.
n uta Im  Domini.  ] Burcbard. gr ■> (S 4  0, ^°  R.

o p  F/V.40. q Ifit. 53. r s h-

/A.69, t Ifii.tu

^Mr.pda-

37 Diftinčfao

^MandaRtUS.} 'P^h-oc'‘r-crbuTK in Decrcto Gela-
J Vf c quitnrconttneiner.:  Item opufcula beati Cypna«i,

^ c - Sed Burih drdus , ffrluo  3  ^ Pannorunia habent Vt

i' j  -/?_,

xvi. 3»

HoiKon reripi en do h fčd i n  /? r a (so cryp ha tleputa-

tos,  Ifidorus Jiribit dicetus*

iinrtuf A poilol.oru.rn, teti qui.~ $*>f

• ' - - - r —a:

Q *«H*uu,. četrti intotohoccapiie totmodts dtfirt-

t*»* '‘SeStoHC, ab or,cizah, f* P“’<  "«» J‘ atu '

ffrt«}***"*, &  pura Rt GeUtij leSjt, titcmapntftre
■ 1 “ ”“<'«>'d , tm , /; nonnulla flot, >jHx difficuUlcm jMt-
***• ^amobrcm  <;»,« *uxiti» ctditUm txto emcpdar,

t 0 ,tr a>it, eafuniemendata : Čatežu lectt pstruraizdua

•‘•"•arietatet,partim 5  ijuoniam otnnct iftdicare
h f n fuifet , tabor hic ad librct adeupdi accr.ra.to leden
•Hre litin,

f  ^ Item gefta.] JlincVfque ad finem capitri ornnia
fhfirnt dphrifipte velujlri Gratuini cadiribus : quod eri-
Arn  •Ar eh idiaconus a  dno tanit'. Sr'm ta men ciifdim Gela.
sij^fijue adverficul.  C<eterumqui libri , zfapud Eur-
<h ‘irdn m>  <&luor.*m ref C runturp r*xime poslfuperiora.

3  luuenci.] ^Antea leq.ebaturrix.em  Vincenti), re-
fituta cTtrcra ItLiio ex GeUjio,Burchadc, (.-lune. Ve
1“° luuer.ee meminit li.Hieronjmuztu  C atalogp.

4 m  De linCU Maria.] In ccUeRtone l .£or, lektur
A de Maria,& de obfletrice. Apudburchardum,y.  de
Majin, vcldbftetrice. Jpud lu.ci.cmvero, Sc  dc fan^a
Maria,vel dc Obftctrice Saluaroris.

5 ff Ca?tcr«m.] Htncvfquc ad finem, nequcin colle-

fHone Ijtdor-h ncque in *pllo v e teri cedi c e Gratiani e sr um,
qucc col/ata funt, inueniuntur. ji Ve,rfjo tam e n , in Se-
ptuagefima pnnunt, referunturd Bunhardo , &luor.c
fine auHori* nominc,in Pan n or mi a ex G e Ufi. o cum lxx. e-
pfcopis.Fere auiem omr.ia hab.entur foarfim in libro,qui
ordfi Romanu*nuneupatur.

6 ^ Pentateuchum } ^.pudJuonem  /f^z^^Hepta-
ttacbum > vcvltraquinquc libros comprcbendat librnm
lofue><&‘ Judicum , qua voi-c,ai Ubromm coniunbtione
. &e*Ui4.tiieri»iymu4 ad luciniumferibens^ 'vtitur. jllv)

‘vero Hcptaticum uppellaut , 'rtfinclu* Gregorin libro  7.
d n d.l. epiji.  48.'^ libro iq. epijl.Zi,^’ alibi^pr f{aban m
in prafatione in Ihrremiam , 0 - or do Romanu s t  cap, de
Stptuaoefima..

7  InPfa!mum54.}/7 c ttiamapudlmnem. In or-
dine l\omanocCap.de officiif dimnic a c cena Dominiyfquc
in oelauas Ptritvc 9 , es->&apud Barchardum lektur,  in
Halmum 6j. idcfl,  Exaudi Deus oracionem mcam,.
cum deprecor. ltemrj } m cap.de ordine in nofte Para.fc.e-
netiTr es de tradatu 1 ’ančti Auguftini de 1 'faltno 63.

8 In očiauis.3 Ipfam dtem o&auam foUtamfui.jfc
f roferrinomtne muitttedinifjid esl očiaua^mtabitur in~
jfn de  co^/čerdf/ottejd^i.^.c.prosuinciandum.

9 f In natnliDomini.3 Burchardus.,.&luo habent
in V igilia n a tali' Domini, ita m ordine B^mano^cap.
* kod t»rfcribitur y  In Chrifti nomine,incipit ordo catbo-
licorum bbroi um , qvii in cccldia- Romanaponuncur.
f ann or mi a .ant etn babetvt Gra.tia.nus .

C - ** Anones * qui divina*.*. t  .-.

j  dem neertdes Apoiloliea rc.cepi?;, nec fandi \  a-
tres illis aflenium prabuenmt.proec qubd ab hxrcn-
eis fub nomine Apoftolorum compofiti dignofcuntur,
quamuis in cis vtilia inueniantur, ramen ab audorita.-
tecanomca atque >poflolicaeor«m geftaconlaref-
fe rcmota,atq; incer apocrypba deputata.

([ Caput hccesl ir. prafari on c Ifi do ri ad coli e Ht one
ex bibliotheca occlejia; Tole tar .c defrri-

1 Cap ut

concihor/<m ) qK£e

DISTINCTI G XVI.

I j4 Poftolorrm^ero cantrnet , qui per Clementem
gs  A-k Poniifctm Bo man um  , fcut cjuidam afera n t\
•JL J±_dicuntur ejfe translait  *, funt quinquagin-
ta.

j ^Tranflati.J Im  titulo qui praponitur cationibus
iApoflolorumin colleUione Jfldori , &tn concilio Stepha-
»i Papa:  1111. {anus maonam partem Deufdedit> Cardi-
nafb in fua canonum colletrtot.trefert) pro  VocMranfia
ti, hab e tur,  prolati. Dionyfius cene lxiguHs nuUam hu
ius^erfionis meniionem facit , & aliqui fcripi 0 rt.\ fcltijt
*P ijto las Cie me n tis h o c modo a tare , tx d idis Petri A p o -
^oli per Clementem proUtis. 'vt auelor Po Lear ui  3  &

aij.

C. I. ^ . 4 poflelorunrcanonej sJpejiclic* re¬
li catn.tur uit ih ra.u e.

tu« Hfmmmifd cit. H«min tUa ^uxyulg«t.e ifideri c: l-
leHioni , de qua initio diblum esl \pr<cponitnr> conirariuvtt
p oliv. s vide tur dici, & refertur in jr a. c-  Placuit. hac ca  >
tUfji modo idem ell ifidorus.

r C  II. ^^Ipofclorumcanones funtreci-
pierdi.

Z.epherir.us autem econtrd feribit e p ifiopis per Si¬
ri lia m con jlitu tts> epi ji.  1.

O Hxaginta 1 fententias a  Apoftoli prajfenprerunt j\
•cum aliis plurimisepifcopis,& feruadas eenfuerut.

1  ^ Sexaginta 3 luo etiam^ a uri or Parnormi.c ha~
ent,  exaguua. ltemq.ori-oinaicrit marotne.Sedtn ies.-*
<«,s«ptaagvnt a .P*lyc«rp u \  Oumc,ua a tnta.

C. 11  i. ^ Fxceptis quinquagjnia capi tuliš*

Canon C S ~ 4 poflolorum inter apocrypha
deputantur.

Item  Leo 1  Papanonus contra epifoUm
"Mici ta abbatif,.

C  Lerocntis c  librum, id eft,PetrvApcftoli itinera*
rium , & Apollolorum canones nomerant 1 'atrA
inter apocrypha,exceptis quinquaginta capitulis^u^
deereuerunt orthodoxa &  fidci adiungenda.

i' ^ Item I.eo.] Hoc caputfurr.ptum cH ex refponfio-
ne H um be rti legal i L eonps notri. ad. lib ellu m trie etx pref-
bjterijf^Monacbi contra Latinos editum  , qua Roma ut.
monaferio fanflecTvlarij! nou#) & in multri bibliothecif
cxiatmanuferipta. "Mento auternpotuit citari Ieo  ix.
quod eius aurioritate , <& iufiio n e Hu m b er tu s legatus fit-
dis .Apoflalicrt e a feripferif .

C. 1111 - Jtem  vi fynoduSj cap. 2 .

P Lacwit e  huicfandar fynodo,vtamodo confirmata
& rata fine canonum Apoftolorum 85 capitula.

Epiflola  1 JJidori in capi te canonum.

Ifidorus-iferiius Chrifti T ledori fuo confcruo. ^Pro-
pter eorum audoritatem c^teris conciliispreponimus
canones,qui dicuntur Apodolorum,licet a qiubufdajn
apocryphi dicantur, quoniam plures cos recipiunt, #c
fandi Patres eorum fententias fynodab auderitate ro
boiauerunt,ii: inter canonicas pofuerunt conditutio*.
ses. ltim in fra, f  AT Primb quidem ordo, vt prsdidun*
eft, dccelebrando concilio infertus babecur, & poQ>
modum canonum Apoftolnrum ,acprimorum apoHo.
iicor-urn ( ideft, a lunflo Clemente vlouc arlfanSmu
Sylire(tnini) deeretorum, a tC1U c dinej-fm um concilio-
rum breu.ar.um interpolatur, fepuens ord.r.em Cuum.

. . P 1  '° ;l  D epijleLc abJuozcroc.ituyprxr.i-
Uvm opus canonum, &  cf/ ca,rjux IJicU ri nomive  tli prat.
pojite tornih conah o rum , hcet in vetu ji i or c editiot, e , in.
<!<<*prior eillftiori eoUebho , no„m<Ua rezka cUf.der,.,-
tut . Esi autem-confečfum hoccapul ex dttobus lom Mirt
pr.efatior.tt. Kam-rcrl/a il/a,  l'ropter eorum au&oiita-
tcm,& capyjque ndVfr/Tconfticutionts. nonlonec ab-
frutab 10,1,0. Keliqua  V ero funt m trtrtmo.

0.  * llidoru^ feriHis.^]-/w Patttiormtsc cH eodtm modo

v a luo par. 4. cap.iOv.P/inncrm.hb.i.aip.iO^J^hjC*
! I.^.iit  20  b al.prafi*trunt.~]em?. c luo  ^. 4 . 1 . 10 ^.
Parm.l.i cap.  114. d al.regulri or;hodoxis. al. regH~
lis vr.ihodoyix.']' e lu&par.^.c.ioCi.Pdutnor.hlt. C-tX^
f luo par. +.c.lV}Jd*uihor.L 2 ., i.n$+

Decreti Prima Pars.

39

majupnd G'atUnunt. Jp-itmntm,&tn manufiriptte
c. Ueiti.uk illius c.dicibm eši,  Ificiorus Mercator feruus
Ohrtlli conferno fno,& parenti fidei » in Domino fa-
lt-.tem. Jnvulu itkxxtem conciliorum cditianibnt , liido-
rus peccatordei uus,&c.

liem dim Hairiunm Papa fextant f .n^dunt rcrifiat
cr.m omr.ib 'it ca n oni bu*fil:,ciim e:Um ftncia .Slo tniutr
fdi.r cor.cdia. pr.fefii.xt Rimani P.utifickfint rob.ruta.
in fexta  b ciKtemfonodo. fine in feptimo concilio.v4.po.lo~
lornmcan.nes/int recepti grapprtbati:patet, qttod non
f-:>, t juter apocryp ha d epuian di.

C. V. Sextafynodus auHoritaie Hadriani
corroboratur.

Vade fcribit  Hadrianus Papa ibarafio Patria+cb*.

S Extam * fynodum c fančtam rccipio cumomnib.
canonibus fuis.

i $extnm j H o c bab e tur iti fecunda aclione feptima

fy n o di, in. epi ji o la Hadriani ad Tburajtum. Sed to in loco
Hadrianus refertverbafjnodica epijlol.e d Tharafio ad
Je miffe. ht hic Orati anus non refert propria eius t p i ji o Le
rcrba. In rerjlone enim „4naflasu bibhothecarf legi tur,
Jnucninnisautem in praedičtafynodicaepifto!a fan&i-
tatisveftrx,poltplenitudincm fidei &confeflionefa-
cri fymboli, fcomnitim fan&aruni fex iynodoium, Čc
de faeris & venerabilibus charačheribus miraculu lau-
deacvenerationedigniHimucontincri. Quare & eaf- _
dem fan&as fex fynodos fufcipio cura omnibus regu- •{

lis, oua?iuTC,acdiuinitusab ipfispromulgati funt. E* \

hacnuidem po/h ona verba funt etiam iniUaipfatba-  j
rasij epifiola, quodcx coucilio Graco, Cr nouarnterpreta-  J
ti on e c tar e app ar e t.  1

Sed du bi tat ur de ea,an canones confcripferit: quodex
tpuaria a Sli on e fexta ^ fynodi facile abfoluitnr.

l  <|j Sext-r] Infcundo t&terlio Vaticani *'<?#, fcxt£,
alias feprimae, &>yercfeptima el,fed ob glojfum nihil
tJlmutatum,

,C.  VI. <([ Šesta fjnodus canones confcripft.
jb.it enim  Pe~rus epifcopus Hicomedi.v.

H Abco i librum d concinente canones fančb? fex-
r*fynodi. Patnarcha dixit: Quidam fcandali-

zantur perignorantiam pro canonibus iftis,dicentes;
numquid fexta fynodus canones Eecit ? Sciantergo,
quoniam fančta iynodu$ fcxtu mb Cnnftantino con-
gregacaefi: contraeos,quidicebant vnani operatione;
Že vnam voluntatem čire in Chriito, in qua fančh Pa-
tres illos,vt h<ereticos anachematiz-auerunt, & ortho-
doxam fidem explanauerunt.

2  gs frEcfolutaf/noduseilConftantini i 4 .anno.
Poft quatuor vej^b, aut quinq;annos iidem fan^i Pa-
trescongr^gati lune,fubUiftmiano filio Conllantini,

& pr*dičii(scanonespromuigaueriint, de quibus nul-

lus dub i t et . N Q i ui enim fubConftancino »n fynodo fue-
runc, iidem iplPi^ifcopi fub IuRin ano illis canonibus
fubfcripferunt. Oportcbat enim vt fynodus vniuerfa-
l.scanoncs etclefiaftUos promulgaret./«^ c. Oan-
fta fexta (ynod« s  poit pr«„„ llgi tam ab ca d.ffimtionč

contraMonocluhtas.ConftantinoImperatorc ouica

congregautrat,non multbpbd dthmao.Sc luftiniano
euis hlio regnante pro eo. %  Eadcm lan da f yi ,odus di
ninitus inipirata, iterum Conflanrinopoli c^u »rto, ant
quinto anno congregata cit, & canones numero iot.
»d corredumem ccclefix promulgauit.

> *I Habio libnun] VerknfJt Petri epifiepi KJce-
mtd '*'* e pAtnarch*  C,n{U>,tinepoliu\,i,.tčHo-
tinuefyncdi : quedqmdemipli de cenlum,'

■’ rdtxen:t,q, l ii„Trnl!o

4-0

n c quaria^fe',
ac duobus eanombu

al.fi deli. b d.

o tem por e lujii-

... r , feptimafynodo > fiuc concilio d al.
festa fynodo Y Jh<cin fo to conaho. c luo par.  4. c.122.
d 1  .v allio n  2 quur; a feptimafyn o di. luo par. $.cap  .121.
q £XfistaacHmefpiimxJjnodu

r.iant Rjvnotmeti JeCftfido annrt fu.t riHtCatiottif adlm~
perium-,editifunt. Verum cx bisipJis^erbpfTbavasij ap~
paretjos canones non e-feproprios fextrefynodi:quia f*>
teturpoHannosqvatuor, aut quinque , qudm eaJynodus
fuerat abfolrta , canones il/osfuijfe editos , quo tempore
lertijiimum eibne^ eundem Romanam Ponufcem, neq l
eofdem enifcopos fui\fe.Sduanqudm in hac ratione lcmpt>
rify potiu  1  credendum e(t dili^entijiimis cbronologis Tbco
phani , (cvius ekiam\erba qux ad bunc hcumpertinent
ex originali Grxcofquodm bibliotbeca Vaticana extat,ft
tisfideliter translata le^untur apud FrancifcumTurria-
numjibro de 6.7.& B.f nodo) & jtnaftaJio><& Georgio
CcdrenorfudmTbarafio Jlli enim non quaiuor ) aut quin-
que rt Tharafius, fedri^intifeptemannos dfinefesta’fy-
noai tempore jtgatbodts babit.e> ^fpad bane huiufmodi
Vecretorum editionem aferunt intercejlijfe . IpifcopoS
yero 3 qui bos ediderunt , noluiffe ipfos edere tanquam ca¬
nones fext£ Jy n odi, fedrolniffe fup pl er e, qu odri deb a tu r
in qninta t  aefesta fynodo deefle> ipfamet illorum ad Im¬
perator em allocutio tejlatur. hatfo noua dicenda el hac
epif oporu coitio , tdeoq z  Graci iharn , rt fcribit B alfam o*
7n  v Q tull& ji d e$h quintam fexta m fy n o dum app e Han t. C<<-
terumnon fuiffe omnes illos canones d Romana e cele fot
receptos,duo riri rerum ecclefiafiicaruperitiftzmi, Jbna-
flafiiis Bibliothecariur,&thimbertus Leonvs  ix. Lc^atni
aperte tejlantur. Humbcrtus quidcm htsrerbu. Non an¬
teni miror, li Agauhoni Papae, &  fan&isPatribusie*tz
fynodi veftraimputetisdeUramenta,& quj aut corru-
piftis.atitfinxi{\iscapitula:cum & ipfi Domino I« s v.

&  ApoftoJis ciui imputetis figmcnta.Vndc nos facien -
tes fextam fynodum,ad deftruendam harefim Gr^cco-
rum Monothelitavum, non autemad tradendum Ro-
manisnouasconftituriones congregata, capitula,q u *
nobis Pub eius aučloritate apponitis ,omnino refu ca< *
mus,qma prima & Apoftolica tedes, necaliquando
acctpit,ncc obferuat ha&enus. jtnafla fiHsvero in p
falioneinfeptimamfjnodumadloanncm  ux. Rcmant*
,Pontificem na feripjit:  Ergo regulas,quas Graeci in lex-
ta fynodopcrhibcnteditas, itain hac feptimafynodo
principalisffdcsa<lRntm>vtnuHatenus ex his illae re-
cipiantur, qua prioribus canonibus, vel decretis lan-
dorum f edis huius Pontificum, aut certe bonis mori-
bus inueniuntnraducrfap:quamuis omnes ha&entis cx
toto maneant apudLatinos incognita’,quia nec in.ter-
prctata\Sed neem caterarum Patriarchalium fedium>
licet Grx*ca vtantur lingna,repeTiunturarchiuis:nimi-
rtim > quia nulla tarum ;  cum ederetur, aut promulgas>
aut conf'entiens,aut (altem pr sefe n s inuentaeft (^uan
quam eofdem Paties illas Grxce promnlgalfe perhi-
beant>qui in fextafynodofuBtinuenti:fed nullis cer-
te probare polTunt indiciis.

} x his ergo collig:tur 3 quodfexta fynod'ts bis conore^a-
ta el\ pri.no fub Conjlaniino , ^ nuUos canones conjhtu-
jt: feCUr.do fb lujiintano JU10 e nos, p rajat o s canontf
promulgauit *

C. VII. Confiitutiones Fyr\od\  fextae.

Vnde  fandi Patres in eadem fy nod ofecuntlo
c o ngrega ti, dixeru n t.

a Vonuir. 1  fanč>x il , &  vniutrlalcs fynodi,quintft.

fublnftiniano Augufto,fexta fub ConRatino pa¬
tre mo Augufto dc myftcrio Hdei pleniflTimc difpu-
tantes,canones non fecerunt, ficut ca;tern: quatUor v-
niuer<ales fynodi ; propterea nos conuenientes in haC
Imperialcin vrbem , faeros canones confcriplimus*
Itemb,  ^Placuithuicfančl* fynodo, vt amodocon-
fii mata, ^ rata  (inteanonum Apoftolorum lxxxv.ca-

Ih °y fptimamrocat. lito.par.  4. cap.  1

r ... w  . t  b In 9-

ratione allocutoria Patrum,quiin Trt'Ho conuenc/ant,ad
lupim an u mini p er at or etn. c.l. eiusfvnodi.Jup.ed.c.pU -
^i^itto,par.^.io 6 .Juo,par.j{.c.ii^.Pann.l.l. c.  117.

4 t

Diftin&io

pitulai tpm.  fCoitfirmamus.3 &c*teros-fafc&or.um
tanones & fynodoy,id eft,Nic«nam,Ancyranam,Neo-
^Urienfem) Gangreniem, Antiochenam , Laodiccn-

ie ^>Conllantinopolitanair,Ephcrinam prima, ChaU

ce do n cnfe m,S ar dice n fe m, & Carthaginenfem 4, & o-
pwiculaThcophil'i Alexandrini epifcopi, & Dionynj 5
Ale xandrini«pircopi > & Petri Aiexandrini epifcopi &
Jpartyri s , )  Gregorij 'l hautnaturgi Neocx(arienfis epi-
^ 0 pi> Athanafij epifcopi Alexandrini, Bafilij Catfarea.’
. a Ppadocia: epifcopi,Gregorij Nyleni epifcopi, Grego
T1 j Uieologi, Amphilochij Iconieniis epifcopi, Tirno-
thei Alexandr.ni epitcopi,Gennadij a  Conllantino-
P°litani epifcopi,Gyrilli Alexatifirinicpifcopi,Gypria-
* l Carthagineri(is epifcopi,& fynoJum 6 f u am.

1  *[ Quomanf] l-mendata funt mu li a in h o c cajit e
*XC(t?ione fectindo eorum^quiJesta fnodo tribuuniur , in
4 1 U ' }  indicantur concilia->&‘auciores canonum: quib.Grx-
ci VtebuHtu r. Suni aul emverba illitis can o n is a.j>ud Gra-
* llV nurn,<&> luor. cm in fa. mmam rcdacLt.

2  '<T De myderio3 Gr ari c-U,  *r» vn-fi rrfe •msirts r nv.~
as &x<?pclva>(rKozof ftvfijid  *#,fidei my fterium
paterne declarantes.

5  ^ Confirmamus}!#* habel } c orifirmamus fanČto
rum Patru m canoues, & fynodos, &c. G race eflfa  ettj-
5  ^ 7lU»TUt levug ^vovo^Tisg

\SZJZ TUJ'J (AJiUV  , KCM [SJ£y&o/.C0V 71 KlipM GultOtv-

Tpregiv tm  dv vtHMta ozwa()goi<&tvlav,  &c. id ed,
obfig nando a'atom coiitirmamus & catteros omnes fa-
cros canones, qui a fanttis, & bcatis Patribus nollris
funt cditi,ideft,abiis,qui Njcsar conuenerunt,&c.

4 ^  Cartbaginenfem]. 4p?<d lačne.,, fe'anitur,Č,OXl-
ftantinopolitanam.lfub-Neaarto, &  opufcula Tbeodo-
fij,qi.TheopUUi,&c.. Gr M i*uten eii,  ig r S/ «<.&,- ci
™ T ? *JI  3 *fantih i -

■m  N»xf«g/« rS  77jc fanti }®.rac n it 7 ti>Xz.-j s  cz&t-

rS ffltfifiis £ti£avfyd«t cnpj/vmfa^
!a c ti& cdruiri,qui rtirfus in hac aDeo ciiilodita,

&impeiiaUvrbec6nuenerunt Tub Neftano imperi
lisbuius ciuitacispracfide ,Sc  TheopbUo, qui Alexan-
dtia foitarcbkpifcOjnis.

5  ^ Ebr>i(inyfij.J,//< cjr.inc Grxcti Vut^ato fert  efj,
tjiiemudmtidiim anled spud Grjtid/iUmjTHeiiivfl)  Alcxa-
ci’ini epifcopi,& m'afty:is. Sed apnitSalfumv:cm, & 1-
Honcrn le^itur ,'ci« emadmoAiim refautrtm e>l.'  D 1  o :Vy n j
arcluepiičopi A'exandrinOru:n, Megpldpolis, & Petri
Alexandria; archiepifcopi, Jr martytis. l{riinu.tt rane  -
tata perfeaCCHVatttsleclornotabit.

4  *j Et(yuod:un3 Itnjlo rakuni* lici esi er/orujnia il
la JjhoiLtf Cypriani probatur,inqua ipfe ctim mu It is a-
lits tAjhcte epifcnpitpntanit.bapti\atcsab harcticisvertt
ba tipna nun recepi{fc: mm tamen B,yCaguftinns afarat
ham estitiffe traditionem Xpojlo[ortim >  ed ipfam Cy~
riani Jchtnttiam P le n a ti o telim bvbii concihe exi iufitnt

TT TJ T De CoHcilits & fynodU,& ...

A \ 1 . earum auclontate. *T*"

ctuando eptiisin Bjmanum Pcntificempromon ebatnr, re-
fert Deusdedit Cardh.ahsin mltechcnt canonum^Hafer
natur in bibliotbtca Paticana.

C.  IX. ^ De temporibitsconciliorum.
jQno ant c,n tempere fexta f '•nodua,&'prima.fccun.

' da,iertia,f)uartu,gr quinta conpregatajint,

Beda 7X libre de temperib.ctd^.
firipjit,dicens.

S Exta ti  fynodus vniucrfalis Conflantinopoli cele*
brata eft, & graco i^rmone cemfcripca temporibus
Papa Agathoms,exeqneiTte,ac relidente piiffimo priti
cipe Conlianrino intra palatium iuum,(tmulq;legati*
Apoltolica feilis,& epifcopis ijo.reiidentibus, Pri¬
ma enim vniuerialib (ynodns iti Nicaia congrtgata eft
contra Arium 518. Patrum ,temporibus Iultj 1 Papat,
iitbConftantinoprincipe. Secudain Conllantino-
poli cl,.P arruin contra Macedonium,&: Eudoxift tem
poribus Oatiiali Papj,&< 5 ratiani principis,quadciNe-
vrbi e ti Ardinattts epifcoptts. ^ Tertia
auff ^ nc C tl . < ' ,,c *uroruatr^atrum contra Neflorium Au-
5 , im„ V , r f'\ e !?, fco P l ' rn  fub Theodolio masno principe,
rvnnfr.il ’ ' TOJuartain Chalcedone Dcxxx.{ J a
U p C °l C  >a P a » temporibus Marcianiprincipi?
contra fcutychem nef ; ,nd„T !m0 r„m r r ? fulem mona-
chorum. 1  Ql"nta b ttem ConftantmnpoU tempori-
btts Vtgtlij Papp lub Iuttmiano principe contra Theo-
dorum & omnes hereticos.

1 q[Iulij] Cerlum c;lfynedum'Hjc.enamp"imam cele
bratam cjfe tempere Syh<ejlri.Sedin i Ha temperam ebjht
ritaie mirandum non ešlBedam & ahet errajjc.

C.  X.

P  Rimat autem c  fynodusin Nicsacccxviij.Patrum
contra Arittrn A!cxadrinum presbyterum, qui tres
gravlus in Trinnate afferebat, patrem fcilicet ma ; ore,
tiUunvminorcm,Spiritttm fanftum creaturam, tempo¬
ribus Coiiftantini principis,& Sylucftri PapaRomani,
Macbarij Hiuofolymitam, Alexandri a Alestandrini;
qui condenmataeadern harrefi ftatueruutcanonesvi-
gint!,qiiornmatrQor maxime prafatris<i Alcxander e-
pilcopus fttit. ^ ^ecttnda in Conftantinopoli cor.tra
Macedonium, Conftantinopoliranum epiicopum, qui
negabat Špiritom fandum Deum cffe,temporib.Gra-
tiani,& Theodofij prinčipum, Damafi Pip* Romat
Cyri!iiHieroiblyinitani, Neftari) 3 e  Conflšantii t po-
litani, q:ticondemnata prafata bareli ftatuerunt ca-
rones tresp^uorum maxtmc attdor Nedaritis Coniian
titiopolitantts fmt. ^"Tertia in Hphefo ducentcmni
Patrum contra NeftorinmConftantmrtpohrarntm epi
icopum,qui dictbat bcatam VirgiiientMaria nor. Dei,

ali,

prianifententiam pit

fttjfi tejletur. '  ‘‘ .

C. VIH. fr .Au elani at c Ermani Penlijicis
fantlanCie conclVa roberantiir.

Item  ex diurho J  libr tiprofejlio Rjmani Pontifieis.

S Aučla b o&o vnlutrlaliadoncUU, ideft.primu Ni-
canum/ecundumConflanttnopdlitamim.rerrium
Pphdinum,qiiartuin Cbakedonerife.item v. Cbnftart
tinopoliianutn,& vi. Item Nicinum v 11 , Oftauum
quo,j;Cnn!iatinopoiitaniim yfq;advnum apiccm im-
tniKilata feruarc, & p.iri honqre,& venerattone digna
h-ibere , & qua pratdicauermit & ftatucruntmodis c
•Pninibjis fequi,& prz^icare; c|v«qicondcmnaneruac>

■ 0l 'c & čoftie cotidemnareprofi^eor,

_^ *j Ipem ex diurno ] Intepram prefijlienem fib.:,

led honritris tantummodogenitrieem, vt aba

1  pero-

^ C.!

atCfnii

'metni, b luo par.d-rap.i^i.Pannerm.lib.

c aLoninimodts .3  Ine

namcarnis, aliam faceret ličita tis, temporibus TV, e»-
doiij principis f iiin'toris,Coeltftini Papa Romani, lu¬
ne. .alis Confianrinopolitani epiičopi, C) rilli epifcopi
Alevandrini, etui dtiodccim capitula contra Neftorij
blalpKemiarum t .tidem capitula. audore eotlem fan 1 -
ftoCy'illo,anathematiiandoconfcripferiint.' ^Oltar
ta in Ch.ilcedone levcentorum triginta Patrum , coti-
traEu(ycbtmCunftantinopoUcanu abbatem, orni afle
rebat Cbriftitm pof hutVrana ;i aflumptiortem, non cx
'diiabos naturis cxiftere,fed folittn in eo tiiuinam natu¬
ram permaneretemporibus Mavtiam piincipis,Leonis
Pap* Romani, luuenalis Hierofolymitani, Anatolij
Confta.itinopolitani, M,i .,. dnnnataprafcrtptaiv*-
refiftatneriint canortcs vigtnrifeptem,qf.orum auftor
maxime idem fanftus Anatolius Conftatinnpolitamis
cpilidpusfuit. *; Qniuta it; Conftantinopoli contra

Vj Pann.lib.l 4 C. lip. b Paner.lib.l.
‘ln fel.in prslo  ; rrn. in princitiio cclleciientr
j  c . a... at - 1 — • •

a ‘ho/ mr. c
cap.tn. c
cenciiierum. d
erig. f ni.

.■4leyander,~\ orig.
4 principu.]  or/g..

deti}

. j Ve Conetlik & fynodls,&

*T J e (trum and o rti. a  t e.;

Thto loru 1» Moplueitenum, & omr.es hsreticos , qui
Theodoius dicebat ,aliud a eiVe Deiverbum, c* al.ud
Chnftum,& iacram Virginem Mariam negabat L>ei
gcnitri cm fuiffe, temporibus luftiniaruprmcipis, Vi-
gih).-Pap9 Rom;m,'Domni.nibAntioch.eni > Eutychij.C6
Santinopolitani, qui quatuordecim capitula anatht-
matizando fcbipferuntcontra Theodori, ik  fociorum
eid> blaipbtmias. %  Sextain Conftantinopoli 150.Pa¬
tru m coirtra Macharium Antiochenum epiicop.um , ik
focios eius, qui v na m volunracem , ik  operationem in
Ch iito tal la ufpicione alferebant, temporibus Gon¬
ila n cini princip is, Agathonis Papae Romani, Georgij
Coaftanwnopolitani:qui condemnata haerefi pra-fa-*
ta.anachematizandofcripfermu nouem 4 capitula m-
feriiis annesa.

f Primal Cap ut h oc mu eni tur inreccntioribus

cditionibrnconciltomm,& m retufiiore CoLotiienfijAnno
7 vi. D. XXX. <&*in manufc rip ta collečHone , auam dittum
e'il ujema n m bibUo.th-uu Vatna,ra : fed non r n colleclio-
e iti n bibltothcca mo n upe rij D o minica no rum. P c -
i ni r ume r.i ant e p rxfa tto>\ e m , q uaz n amen Ifido ri, me r-
e.ttons quic(emin manufcnpttf ,peccat«m anteni in im-
prepps praif.crt.Jiifan.e m i liti p rxfa ti oni tantiem quatuor
generali um fj}iadoYr<vi m-entio jh , fe\ta \'£ro poit Ijidoti
jHtfjpaknjU .na tem cit babi ta.

2. 0 ' A le k  a n dri.^ Apud Anfelmum ettrt apud Gra-
tiatium. In originali)  Alexandri Conftantmopoiitani.

Sed r,uep/a v ide tur ieclio,ji 'vtraq J coninngatur. Nam&
cpifcopM Con fantin o p olif, epifcopus Mexddria,tem-
p 0  re  UH usfy no di,-Alt x a n dri »o//ime v o cabautur.

3 ^Nečtarij-] .Antea legebatur quemadmodum etia
apud A nfelmasn,  Nedarij h\exam]nni.lmexdaiu 7 ne 7 }

originali. Sed fortaffe & bodočo Integra le cit o hxc ej} 3
Nečtarij Conftatinopolitani,&Timothei Alexandrini.

4 «f (  Nouem.] In loco citato excolAčUone Ifidori le-
dtur,  fcripler.u ut odo capitula , t&ierba iUa , inferius
ann cxa, ibi.non habentur. In concUiv deinde CoUniat im
prefihf peU abfoonem fex txfy n o di ex y e tu jh eodiet mo na¬
pi e nj S .Bauonif-.referu.ntur nouem capitula , £*? *aniepri-
mumcapitulumfuni hxcrerba  , feripferunt nouem ca
pitulainfenus AimeKa,quxajJud Anfelmum ba¬
be at ur.

C. c  XI.

P  Rima 1 adnotatio Ancyrana fynodi, qu3e anteNi-
cženam femirfuiiTe, led propter au&oritatem ma-
iorem poltponicur ;i« quaPatre$ xvii). Ratuerunt ca-
nonesxxiiij. ( iq«orum aučtor ma^imč Vitalis Antio-
thentis epifcopus exticit. ^ ^eoinda Neocatfarienlis,
qiia!pott Ancyranam,&ante Kicsnim * legitur fuiflfe,
in cjua Patrcs le. Ječim ftacueriin'canones>iin|. e qiu)-
ru ‘.i auilor maxime Viealis epiTeopiis Salaminiui iex-
titn. ^TcrtiaGangrenfis,qus.poit Ni.senam legitur
turne, m cjua Patu-s xvij. flasuerunt canones xx. pro-
pttr i,ua Jam neceflitaceseccleiiallicas ;ma.\imecpn-
tra 'u ar tum. qui dictbat .qubJ nullus in coniugali
ord.ne poiuus, n« v las h Jelis, ,„i non OMnI bus re-

nunaat ct,qna polsidcret.lpem apud Domiuum habe

ret, tk  mulcaaiiu venenofa, qua- enumerarc lono um
elh <t< Ojtar a Sardiccnbs, in qua Patres iexaginta ? \
ftacuerunt canones xxj. quorum audor maxime Olius 1
Cordubenhs epilcopus, 6 c  Virjcentius Capuanuš epi-
tcv.pus ,^ *..:uuaitus 4  Bcneuentan.us, ik  Calepbdius
Neapolitanus tančfcaj Homatif ecclclia: legati cxtite-
runt ^1 (^iiinta Antiocl*«na,in quaPatresxxix.gtti-
tue.unt canones xxv.quorum maxime aučtor fcufe-

DecretiPrimaPars.'

44

bins Palaltinenlls cpiu-opus extitir. ^ Sexta Lm»cli-
cenfis,in qua Paues xxxij. ilatutrut canones lxj. quo-
-rum aučtor maxime 1 heodolius epilcopus extitic.Se-
ptima 5 Carthagintnlis,inquaParres ctxvij. a liatue-
runtcanonesxxxiij, quorum aučtor maxtrne Aurclius
Carthaglntnlis.epiicopus cxtitic. Etium lančtusAu-
guftinus Hypponenl3s epilcopus in e a dem fynodo le¬
gitur tulile > temporibus Honorij A.uguidi. $  Očtaua
Afričana lub Iheodolio miuore Augufto: in e|.ua Pa-
tres ccxvij_. recitauerunt, ik  fii mauerunt canones cv«
qui per diuerla-concilia Afričana-pro.iiinas tempori¬
bus Hurelij Carthagmenlis epilcopi leguntur efie con
fcrjpti <(I Nona Arelatenfis;in qua Patres cc ^ ilatu-
evunt canones q u a tu or: cjuo ruma 11  čto f  e s .m a vi mc Syi-
neRer vrbis Roma; čpilcopus ^ ik  S. Mannus Arelaten-
lis epilcopus extiterunt, temporibus ConftantiniAu-
gufti, licutquidani alleiunt. f-  Decima item Arcla-
tenfis,in qua Patresxix. Itatuerunc canones: quoruin.
audor maximč S, Csefarius Arelatenfis epilcopus exti-
tit. 0[f Vndecimaitem Arelatenfis,in qua Patresxvj.
ilatucrunt canones. Duodecima item Arelatenfis
in Vico Hortenli c , in qua Patres xj ftatuei unt cano"
nes:quorum maxime aučtor lančlus Cadai ius Arela¬
tenfis epifcopus extitit eft  Tcrciadtcima item Arela¬
tenfis, in qua Patres xix.ftacuerunt canones .* quorum
aučtor maxime Sarpidius d Arelatenfis epilcopus cx-
titit. ^  Quartadecima Arauficenfis, in qtia Patres
xvj. €  ftacuerunt canones: quorum aučdor maxime Hi*
larius epifcopus cxtitit. ^  -^uintadecima Epaunen-
fis in qua Paties xxvj> ftatnnunt canones xxxix*
quorum auftor maximč Caefarius epi čopu s cxtiiic-
Sexcadecima Agathenfis,in qua Patres xxix f
tueruntcanones:quorum audormaximčCaelariusc-
pilcopus extitit. Septimadccima 7 Aureliancnlisjil*
qua Patres lxx. ftatucru nt canones: quorum aučlotf
maxime Aurelius Arelatenfis epilcopus cxticit,tem-
poribus Clod.oueiRegis£- Očlauadecin.a item Aure*
lianenfis , in qua Patres xxxj. ftacuerunt canones:
quorum audor maxime Mtlanius Rhedoncnfis epi-
fcopus e>titic. Nonadecima item Aurelianenfis,iii
qua Patres xxx ftatucrunt canones , OjUorum au&or
maxime S. Albinus Andcgaiunfis epifcopus extitit*
Vigefima Aruernenfis, in quaPatres xv ftatuei unc
canones:quo:um andor mixime Honoratus Breivt< u-
fis ^ epifcopus extitit. Cj V ige (im apr mi a Maticcnfis i t
jn quapacres xxj ftatuerunt canones : quoi nm audor
maximčPrifcusLugdnnenfis epifcopus exticit. Vi-
gefimafecundaitem Maticcnfis, ir  qua Patres 1 xxxvj-
ftatuerunc canones: quorum audor maxime idtm Pri¬
fcus Lugdnnenfis epifcopus exruii. ^ Vigelimatei tii
Liigduntnlis, in qua Patres xviij. ftatuerunt canones*
quorum aučtor maxime Philippus Viennenfis epilco¬
pus extitit. %  ▼igefimaquarta item Lugdnnenfis »» 1X
qua Patres xx. conllitueriint canones, quorum au¬
čtor maximč idem Prifcus LugduncnUs epifcopus e x -
tititK 'A.

i  P rima.] }4aiorparj huiuc capitiofd e^^fjuc a»
fiacmlerfiltii,  Nonadecima, hab i tur ir colleRtoneJJr
do n tmpnjfu) ,wie prafatiot. emipfmf Ijidori: In T
na ajiiemyfqiicadfii.tm\tff.c.  Vigefimaprima. P ei *f
dedit , & A^felmui intc$rum anief a* colecho >.cj  / ay
bent.  Kc-t rero fummula hac eiufdem Ifidori c Je po u,  .
nuni  ^en prafatjont rojim, ncq }  cobeihom refonatt : m

r^^rimiUaiLrrarietaUs^ultarcjeruturcon-

a a!, altu m Deum ejeverbum , tgpalium Cbrijlum .
b al- Vom.ii. c D eufdedii,Car£iinalis ■> Aafelmut in
prol* \- -An.e ea.ndcaiIfidori colleftionem. d tn  Gručo
-vi. Iga (o  1 a Dud Balfamonem funt  x,xV,
jCV* f aiLciamtanH <. g al.XXX.

al.

ccxviij.

ollečtione e ti ant

ibidem funt

b tbeslnumerus a c

Vatican*. c  ‘*l. Herier.Jlc*. d *l.Sap*rd«*.] U.S.c-
prdius. t  al.x>vt. f' al.yytciru. g Haat»**tn col-
leČHone Ifidori impreffa. h al. BrinatetiJnCJ aL Bitu*
rtccn fis. I al. Sianfcenjis.  ^ Haclcnuim coJeciur
ne ifidori Vitica,,a.

rili*

Diftin&io

45

*iti* HiQiMiLt;q***Ki* drnuta  «***»*•

2  KnteNiearnam.l Hit tli tx J,■]*>,,

©• Pati'*«* lo-l/eMmt. Kam avle Itjb*-

* K > , >/\nti6cKcrtain. hnulleBm c anten, Jj duri tMjirtjja

ygiliir jnidtm, Kicznam,/hit!eeJTex,  *nu. icat.tem

te V”d„ m  e^emadmedam M eme,-da,«m ,«, (»*■>■•
Z' rb *  > («* Ipp m  Ncor /t' coi.cilium anrecedvi.t,

»™^5 $ ci« rŽ» ci *y*u'^,rSO ^

^^srftstgdi^daf,  quicanonespo eriores cjnide An-
^^H^jiinteriorcsautem Nic£»is funt, nmhcob, col-
•‘flitht IJida i im j, rej]* mcttdosi el},  Et hi auukm ca-
aon «<lecunji fniu eorum, qui in Ancyra, & C.arfarca
c ; <pofici funt, rcdufulut enim iflud,  & Caiarca, qnu, e in

* Ci cnUonbu, edfliohibns conciLiorum omijfam et. Simi-
error eUin c odi c e canonum 'Moguntino *

3  %  Scxagiina .3  in codice canonum lx.epifcopl repe-
riuntur/Ubfcrip /i [Je: fed pojte* addtiur,  & cxtcri,& (ub-
f cripftrunt omnes epifcopi diuerfarum proumciarum,
VeUiuitacufti,num.cxx . Socrates lib.2.cap.i6.zn eocon
(ilio e.\ Occidcn/is partibns tpifiopes arater ccc.conue-
»ijffe dicit^ Ort en tis'v ero lxxv\.qui etiamfecefionemfe

cerunt. ide.m Kicephorus hb.c,.cap. il. <&Tripcrlita.
Tkeodoritufdutem lib.i. cap.7. docet ex antični* r.arra
ti onih us, ep ifcop os dl, c n u en ijfo . 0 mn i n o & in his, &
Vatnim, & canonum nameriš multa funt emendata. Sed
in multis e ti um fuvvifum eft .indic ar e vanetates: non-
nulla ant cm Icčloris dili^entiafunt referuala.

4  Ec Ianuarius -3  Anfelmus habetvt Gratianus.

In coHeftionc indica.ta.eW, tk  Vincentius Capuanus epi-
fcopus, & S.R.E. Legacusextiterunc. In concilio ipfo
c.  18. n o min atu r lanu uri us epi-fcopus.In fubftription e 've¬
to in eodtee cunonumm r >n n orni natur, fed tantiim Vinc en
tius Capuanus S. f\. E. Legat us, & C ali p odi us Depolitanus
legat us S.  R. E.

5 Septima 3  Vicnumeratur taniummodo Vnicafj-
nodus Ca rt h agin enfu, qux habetur in codice canonum,de
<%mt m fen us xx.dtjhc.de hb clhs .dicctur,

6  *?! Ppaunenfis. ] hacmcndatum ctl exaliquot ma-
mf dptis,& coliechone Ifidori Vdticdna. Kam ahtea le -
ge bat ur,  R rn p an e n li s Vcrumtamen in concilio Epaunen-
J< mpreffo nniiuu Cxfurn«r no»unutnr:fed jluiti Immum
tstmentio,

7  ^  Scptimadecima.] Vic numerantur tria concilia
^iigeltune-nfia, $hwi-m  hetciu cnaliitimprtfiituuUa*
t»»i»ntntur. bi qtti»tvjtiireli.incnfi,,fi,bfiribit ftima

uci ^i,<reijmJb elutenfis. In frimo inttr ulus feuitur
»omen Melanij Hjiedonenfis. bi tertia fubfiribil /jltarto
°ci) .Albin us epi fcopus » Andegaucajls .

C« XII. h pij: o U kiU h anusu p o jlulan tis

capi tu la Kiccni concild.

e(  V l od Kicxnafynodus xx.car.onts fupra fiatu ijfc
dičitur,contrariumyidetur ei,quodtn epijiola
ki-thanasu inuenitur.Scribit enim  Acha-
rUihis a  ^Ilexandrinus epi fcopus
'M tir c o Papx,ita dicens.

r ^ptnaginta 1  Nica;mconcilijcapitula, P vx '

^  atu lynocio,iubcnce daminomeo Alexaiuiro? jie-
oninium epi coporum actuli,qua? »urit.igne com
b^liu,optariiuSjVta veftise fančt^ rcdi> au^torirace per-
C1 pere per pnefentes lega to« mereamur hem^.^  Pr^
nobb očioginta capitula in memorara fy no
tr u čla t a fu n t> cj u a d i ag i n. a a O r.r cu gr xc a t d i c a 1 i n
uadrag.nca aLatinis.fi^ilitcr Labinaedita lin
; S.cd.v.i(*um cit cccKviij. cpiicopis c  Špiritu fando
tk  maxime iam dido Alexandio, v< Apoftoli-
Apocryfaciis , vt de.ee m capitula adiinarcmujr

4,6

r T  T De Cončf/l: &fymdis>&

> X. V i» earum duciovitaie,

ali:. ,a:qj congruis loči s infcrercncurj & ad forma )xx- B
difčipiilojiim>\wHotius orbis cen« lingu .nim > ltptua*
g: ata ta ati <k  ram cscrllcmis c<yn cilij fkrent caprtula*

411^ omnem Chriftfanorum informarentorbem»
j f Scptuagmta.] ix his *Aihaneisy rebts c on p ah
no n omnes Kicxnx fjnoeti canonesaut Grace, aut Latine
nic/.c haben.lt lu It us Pa p a a d 9rieniulef,&Inn o cent in S
VUiricio ,<£7* alij multos <x id a  car, d n c s cit ant, qui r. o funt
in hisyi<iinii,qui in manibusomniumverftntur* De qua
re fcribtt JJi do rus in pr : fa.fi o n c, cona li on: m tomis infer-
ta. htex epi ji o la quadam Gregorij decimr ad Rege m Ar-
meni o rum, citm concilium L ugd/  ■ u enfe in di x ijfe 1 (quant
manuferiptam habet Cardinalvs Strle tu s) inteUigitur in-
te^rum KJcxnum conciliumin lingu a Armenisru eo tem -
pore extitijfe, Sic enimferibit:  Quia vero multipliciter
exptdit, vc in eiufJem celebrat;one concilij ,antiqno-
rum conciliorum copiam habcamus, ceHitudinem rc-*
giarr. rogamus,&: hortamur attence, quatenus integrfi
Nic^enum concilium,&alia concilia, quse habere dice-
tibul Ar ?J. cnica  lirera, cum alicjuibus perrtis mterpre-
r»«e^ b,S CUtTl ea>c l ua  poteriSjCdcntate tranimictas.

mr AlT,lfglA, lcx r a V x '” u ?' t, f "” t  ° f H h;tu c * n °'
in Arabka T' r r nl 1’ r ‘ m  *■'?*

Cardkalcm ZfiZ f„„ t
hiiguam conp. erjifant, & imp rejii,

Sfuomodo er go vi gin ti tar.tum c apnu la in Kicxna fyno
do fiatu ta dicuntur,cum feptuaginta capitula (VPyLtha~
nafius fenbitjin ea fiatu ta monjlrentur: His it a ve fp o &
dctur:CapituLomm Kicxnxfynodi quxdam in defueiudi-
nem abierunttviginti tantu in Romana ecclejia habentur •

C. XIII. . KJcaeni. concilij viginti tantiim

capitula habentur.

Vnde  Stephanus Papa feribit, diccns Luytho -
bio epifcopo \Moguntino.

V Tginti a  tantura capitula Nic«n«fynodi in fandtt
Romana ecelefia habentur, fed quo ncgledu alia
dcfccerint, ambiguum cft. Plufimi arbitrantur ea An-
tiocheno concilio efie inlerra*

^ Apudluonemparte quarta,cap.2]2.babetur magif
integrum hoccaput,  Capitula Nicaeni concilij teftimo-
nio Achanalijfcptuaginca in figuram fepcuaginca di-
Icipuloru fcripca non dubitamus,a quibus viginii tan¬
tiim in ecelefia fandaRomana, Sc  quse fequun'ur.

C. X 11 II. Auchritate Ap oj} o h ca Sar-

dicenfe concilium recipitur.

Sardicenfe quoq s  concilium au.Uovit.atc Kicoiai Pa -
px rccipitur.Vn de-  i.( i e m fc< ibit C ter o  h Con- .
fjan ti n op o lit an o.

a  Vod c dicitis neq; Sardiccnfe concilium , neque
decreta d alia vos habere fandorum Pontihcii
non faciic nobis faculcas credendi tribuitur, m.aximc
cilm Sardicenfeconcilium, quod penes ves invellris
regionibus adum eft,k  omms ccclef.a recipit, oua ra-
fone connenerit c, vt  ) i0c r an6a  Conftanrinorolita-
na ecclelia abncerer,&,vt dignum eft.non retineret?

.* n cpiftola .Sthanofij, gfViiiUorftrhm Atiyf>ii e-
ji  vi«, cum l‘.tpam: frdeopiofinf, ,,, l ic.

i-iA') 11 .ranh It c.ro 6 .A. fi'i lii.e.$i>. P>Uc hb.l.
‘ 2 ’ {j ’ t, lbtdc.,. pa.tb jiipc.his.  c buiriO.J ccig.

D 1  S T I N C T I O

XVII.

G

V n er alia cohcilid quorum tempere cele brata.
f.nt,velquoru anilini,vs estens pr - emineat*
l fin Ho rum aulloritatibus fupra monjlratum
eSt.AuHant.is Verd con vrezan do ram con aho-.
rum penes A p oj, o h ca m fe d e m esl.

C. I. ij Abffo Romani PontifcisauBorita-
te fjnodus eo norega n non
• debet.

a Juopar./ 4 .cap. 2 -\ 2 .Pannorlib 2 .cap.i 6 y b al.
c le Ho. c Hab e tur ir. opifiol* 6 .qux prima ad Phomri*
eil Iua,par.^.cap .115. Pabnor.lth.i. c. 117 .ve \quad dizt'"
tif.~\ d al.decrctdliavas* t al.Cijiue.neraf

47

Decreti Prima Pars.

Vade Marcelini Pap zfcrioitMaomiio t.

S Ynodum a epitcoporum abfqt buius ianGa: ftdts
aučtoritate (quanquam quo{dam eprcopos poffi-
tiscongrcgare) notipoteftisrcgulariter (a.tre Neq;i
vlluni cpiicopum, qui hancappdiauent Apoftolicam
{edem, damnare , antequam hinc fententia itetim iua
proccdac. Nam fi llecularei in pnbiicis iubiciis lii.clbs
vtitntur appellatoriis, quanto magi« facetdonbus hac
cadem agereJicet,qui fuper illos lune ? De qtiibub di
Gum eft. Dij ejlh.J

i Maxencio ] jlntea le^ebatur,Mmcnrio  epifco-
po, hi tomk' auiem concilioru m epijloLcirfcripii:i.c cd.
adMa«entium tyrannum .fed iu principu bpifoUcH,
Mareellui Maxenno.y;/.t le čim itfa esire im e/, da.

i Neq;vUum epifcopum] Hihcif^aci finem non
babentur in manufinptu Granata extmpUnb».

C. II. *S Hon ečl ratum concilium,quodaH-
clorita! e fioman.c ecclefiafultum
r.onfocrit.

Item  Iulius Papa primusinfcripto contra orien¬
talci pro Uthanajlo c.xxix.

R Egula c vcftra nuUa* habetvires, nechabcrC po~
rerit: quonum nec ab orchodoxis epifcopis hoc
concilium adhim eft, nec Romana ecclcGa: Legatut d
iriterhiit,eanonibus pratcipientib.us, lineeius auGori-
tace cnncilta Seri no debere. NecvUum ratum eft,ant
eric vnquam concilium , qnod nonfultum fiiericcius
auftoriute.

C HI- VjiUns rfnrpet concejja Romaive
ecclejhe .

JTitinDamarusPapa I. ad^tephanum.epijl.f.
y  -r Vic foli c  fedi f concefla riiUusvfiirpare Gnceius
Jrlconfultu pralunnat,qui non vulthonore eccleGa-
fticoinilignus.vt contcmpior.indicari.

C Ilir. ^ jLbfq 1 jLpo$olicxfedisiwfhiri'

tat e fj no du m particularem contra Im-
K erfalem aliquibtis cor.grcgare
non Ucet,

Item  Cregoritis g i,

N  Ec nlieuit aHcuialiquando,neclicebitparticula-
rem Iynodura 1  congregare: fed quotiesaliqua
de vmuer!alifynodo aliquibus dubitacio nafcicur, ad
recipiendam de co,quod non intelligunt, racione, aut
fponteij^mfahitem aninufua deGderant,ad opofto
licam > fedem'prorecipiendak ratione conueniant,
ant ii forte (Gent dc talibus 1 feriptu eft m) [Peccator
cumicnerit inprofan dum malorum, contemnii\  itaob-
ftinati,& cobtiimacei extiterint, vt doceri non velfnt,
eosabeifdem Apoftolicisfedibusautattrahi ad falute
quoquomodo ntcefte eftjaut (ne aliorum perditio efle
po(rim) feeun'dum canones ptr faculai-es compritri n
poteftates.

1  ^ Gregorvus^] Hocproculdnbio cil Pctapi. fiCKt ab
iAh felrno frluane citatnr.SuntantemapudGratianum
rnr ta capua  « PeUgo huia, ar^menti, ad Jpofioii:.«
reAesrecurrendnmette  v „ ;ji  / ^

•tjaa^coonofceredefiderarent.r.utdiJJ v , a  v„i ,-crfnh

p>te,,Jhd.  ir. q i. babetKrinteora epijioja hedati, m,
adrnodnm ab Anfelmo referenc. Krnim in hotycarpo ci¬
tatu* ex Gre^no,&.,n mar v , ic  enddditum .  ad epi'io-
posManntain a:. At %  infUmmann capitum ffiUtvi-

cAnfet. lib.2.c.6o.lu

d uile-

T)t Concilugentralls congru .  ©

gatidi & cogendi iure.  ®

p (im Papot.qvi hab e tur lih. i.Regejii Gregorij fepiimtjn-*
ter Ccfiera hoc e?l , qubtl nulla ty nodu.s abi’q; prceccpto
fumnii Poncifrcis dcbtt gciicralis vccari.

2 d jlj.fjimvmAHonem-t&inPo"

Ijcarpo addt<r,.Uiy i ac 3  ad iudicandum vrnoerfalem fy-
noduni Hoc e,.im eD  s  quodprohibeiur In c d PeUgio a

lAhiii e,dm eo tempore aut ioho-ranna^aut animiperner-
finale adduEHmiebant <ivtntu concilium recipere , (X(ua
de re B.Grego i im, HO.6 .epi jttf. & alibi f*ph) &parti«
cularem f'jhadum Y?.iuerfaliy aefedium Apojtciicaru- au*
čl o H ta i i p r afer e ban i ltaq, hoc capiie nonprolnbet Pe->
lagiusifiu e Gregorin *, n e epifcopipojlint dioecefhnas ,
Metropolita; prr.uincialesf^ncdgs conuocure , fed ne ipfts
ad indica/, dum  v n i uerfulemfjnodum congregent } atq i  itd
e 71 in rit b ri ca em en datum .

C. V. %Non etl concilium, fedconuentich-
lum^uod fii.efedk ^Ap o jiolic-e aučto ri¬
ta te celebratur.

7/mPclagius Papa 1 1. epifcopit, quiconuenerant
adilliuiam vocationcmloanntf Conjlanti'-
nopo lit ati i- epiJl.J.c.i.

M VItis a  denuo Apoftolicij., & canonicfs» atq; ec~
cfefiafticisinftruimurregulis,non debere abfq;
Jcntetia Romani PontiHcisconctliacclcbrari. ^ Qj«a-
propter^vr iam di&um eft,rečic non concilium,fed ve-
llrum conuenticulum , vel conciliabulum cadauir, &
q.uidquid in eoa&um eftdrricnnai habetur, Sc  vaciium*
Vos quoquc deinceps vid , vt nullius hoj racu cali*'
prasinmutis,ft ApoftuJic* icdis communione carcre no
vuhis.&in frd  d.  .-.i vero in qualibecprouincia ort#
fuerint qua:ftione , Sc  i n c c r ipiius prouinci«e ep:fcop°5
difcreparc cceperic ratio-a,q; inccr ipk j. diftidentes no
conueniat,ad maiorem runefedem rcrerancur. Et ii d-
lic faciie,& iyfte non difcernuntur, vbi f ne rit fyn^du5
regularitcr congre^ara, canonicc, Sc  iuCce ludicenrut**
Mai».>re.> 'Cio Sc  diSicijtores ^ quaeftiones (vt lančta iy“*
nouus fta' uir,& bcata conluet udo exigit) ad iedem
poftolicam fe m pc r r e fera n t ur.

C. V T. M Prct ir.ciutia conciha fine Romani
Pon tific:.- p r jafent/a pondere carent .

Item  Syn.imachns Papa.

C Onciliad facei dotam eccltiialiicis legibus quOt"
arimsdecretaperprouincias,quia prelentiam Pa-
non habent, valitudinem perdiderunt *. T^cgtftis e
infaniflimi, aliquando in illis prieter Apoftolici api^ lS
fan&ionem aliquid conftitutum , Sc  non de maioribn*
negotiis ad conftiltacionem ^ ii quid occurrerit,prjefa*'
ta icdis arbitrio fuiffe feruatum?

H Perdideru/ud Hi c iti libello Tnnodij in recentiori-
ediiio't, ibm fd nota inicrrogatioinf. Sunt enim Verba
inimicorum Symmachi, hoc ianauam abfurdum quidpi*
obn cimi iu m. jQui b m Pnno di m i n fcqutntib us  V erbio re~
rnde: 3 Ltgixc y &.Ct

2  ps. 4 \_Hincetiam cum aučloritas Thcodorici
f m ex diuerfis prouinciif ad rrbem Ujmamfacerdotet cof
"uenircpra:ccpiffet , vtfanclum conciliumiudicaret de it**
quJ venerabili Pap* Symmacho ,prafuli Apo{lolicxf"
di* ab aduerfarii* ipjiu* dicebantur impingi 3  Ligim.e y  &,
Ae milice, fen Fenetiaruin epifcopiffggejjeru tipfurth 3
dicebaturimpe lit u*,d e b ete fnodu m conuocavc,fc iC)tie,r *
quia eitur fedi,prtmum Petri apojtoti meritum , deindcf  p

čuta lupione  g Domini, cotitiliorumVenerandorurri aut *

A PA/kr J n  > ^- 4 -c.i 40 .P(?/yc./.i.r .ai.it. 11

b IfalM. c Anfl.2.c.4. 7 ,PolycMbA.c.i^ ■  -

fančhe

Ivi -  / /{.‘feUib.t.cap.H.Pelfc.

al.Pelagtn* Papa Palenano Pacritrc, 1  •

iftio.
g

1 7 ,9 ,Anfi. 12 c. 4^. Pof c.l.\. c. 1 4,

Juo. \ al.perupienda, i al.nuibiifiam,
» al.opprimi.

tl.

b luo.p,  c>

^jpefUUcasfedcs-]

Pr oh.

rila* finfuU)

cclejh* trudidit potejtateraf iecantc ^

i

d.

b CapA-

f 'Aifel,l,( ? \'C.T ) 6.Volyc.l.i.c.i4..

diffiales, d 'Xh lib.irino.pro defenfione  4 - 6 ?“
fub Sym.Papa.luo,p.4.c.i+z.Anfel.iib.2-C.')6. PolyC.ltb.
uit. 7. e al.Legtte. f collationem'] origA^erba ortt
niafumptafuntexquartafynodo Romana, fub SymW a ~
cbo t  g iu,$ione.2 Patic,e9d»i&liicoUwttdMichaelc^
Imper.^. ^

niftinftio XVIII.

49

fcdis antifUtem mi nor upi fubiacuiffe iudicio .] &
*iv' r,, ‘ C H 'ferinffiimh* Rex, Deo adftirante re-

J ?°ndit> fy n o da lit effe  arbii\ij in tanlo nvoouo ftnucnda
j*$? bere > vccalinuidaiifeprater reucreniia.ni deec-

DeConciliU ZptfcopaMtif,
& annuif.

50

( J e J^\iicpf ntfotiiii pertinere , committens etiampoiej

p?£1*1* £•-  .»• * • . n  _  J;..„ .. o.-»#»■«

fiati

‘Jtitificum y vt Jiue‘propoji:um 'peBent audire ne^oiium,
maijst pni areni "vtrle dtuberarčt, dum-
05  '' c ner.tndiprbhijtonc concil't pax m etui tat c Rynra~
yerd in /jnodo refi-dtes , cot/gfeg*"

, a,itl0 A tat e tičfdem Ujmmacifi dixerunr: S' j mm.kcbm
d&pbpoticiCprirf .i ab buiufv.odi oppojiribnt-
quanty.m ud homines  > ejbiett , (it imintt-
L b er, cuituf ta upi m fot um  D c: iud.uio rtf&ruamu*  .^}

' t*fra.^  [De clerichyeyii mcmerati P.tp <, <jutah epi-
Jt0 f°P ti o ante tempu* c o utr a r Slutit (Ufe e f/run t'; &*ft h if
Vtla  pceruut^h o c fiert de c er /mn usfvs c j Uiflt: t*fh ci en ie.c. c—
Pjftop

n*
ta
P,
bu*  l>

’ to tam caupt, - • ■ ... - :  ; . i ,

p eiru* ccdcjU R^tkennalts epifcopusfib-elfilt rerb ”/“ b f
fCnpjh^gr p v sl eum feptua?intaquinq }  epifcdpi.~]lhnd de
elerici* pro pacein vrbe reforma d a niifeVicordit er,&dif-
pen/atiue fachtm di^nofatur.  flj Hot quoq.no tandum eri,
quddin bocconcilio•-,’<&in altajynodo Symmachi Papx,
ante R^auennatem e pipo p u* "Medi o lan en (is fubfcri']fiffc->
O* vt\pondijfe lepitur : ex quo &fedvf prarogatiftam an¬
te eum hab trt c o dinj tur.

C. VIL. J 4 .it enim  Gregorius primus,/;i.7.
reg.epiji,niSyanr!o epifcopo jlu.

.„ t u f<' dunenji.  ’

E Pifcoposd fecundmn ord natioViivfuse tempuš, (i
ne adconfidendum in oncilio, fiue ad fublcnhifn
dum, vel m qualibet alia re, fua attendere Inr- ,1. „u

■E

D I S T I N C T I O X VIII.

Pije o p o rmn ipi tu r concilia,yt ex pr.cmijhs' appa :
ret,funt in n ali d a ad dejinicndum,&čoajittuen-
dum,r.onatiiemadcorričendum. Sunt enimne-
ceffaria epifeoporum con vila adesbortationem-

&correčhonem,qn.v etji non habtntvim conjlituiioi, us  c,
babenttamen aucloritaitm nnpo n en Hi , ' lH  dicedi, q u o d

ahas Jlatutum ۤ},<&> gCntrutUerjfetf [bed ali ter dbferua-
ri prače p tu,n. ■'

c. 1. Pale a.*

Cabiloncnfi c 6 ncilio ,cap.G.

P Eacuir f vt conlcruato Mctropolicani primatu coe-
teri epilcopi i ecundum iua? ordinationis temp us a-
iiils alij dtfcratg locum.

1  U peruetuflo Gratiani codice palca h a c cslin e f tre
rno pracedcntus dijitnbiionis ,conucnitd s  cdrft S?ltirno 1 tu*
eapitc,  epifcopos. Ex Ca tiu. n c nfi auic mcitant e dam cx-
ttri cotlebtoYcs.-extat’vero i n B raca v en Ji p rimo, cap . 2 4. ^
eoncordat c um cap.  13. concilij MileuitaniUpr cap.ft.con-
dlij Afričani.

c. I [. *! Biniconuentusperfingulos annos

ab e pifi opis cele brent ur.

Vrnit  Leo l.epift.8i.c.7.Ar/ajl«Jio TlejJalo-
nicenfi cpifcopo.

D E a  conciliiiautem epifcopilibus non afiuj indi-
cimus.IiuamTanSi Pdtres falubriter ordinarimr,
vc fcilictt'bili i con tfencus per annos fingulos habcan-
cur,in quibus de omnibus querelis quz inter diuerfos
ecclclijc Ordincs nafti airo!ent,iudicetur. At (i forte in¬
ter ipfos»qui praftmt.de maioribus (quod abfit)pccca-
tis caula nafcatur, qu* prouinciali nequeat examine
dcfiniri.frarcrnitattm tuarrt de to ti us negotij q nalita -
te Mrtrbpo!iti'nus curabit i‘nftruere,& (i corain pofitts
partibus ndc tuofaerit reeiopita iudicio.ad noftraco-
gnititvnetn quijquid illud eft,transferatur

C- III. t'SH:o tempere toncilu epiftopt-
rurn Jint celebrtinda
Jtem e\  Nicsno concilto, c.tp.$.

H AbeanirO renict concilitim nntedies qnadrage(i-
mar,vt omnibus, fi qus funt,(imultatibus amptita-
cis,mundum * ieiunium , & folenne Dto pollic ofterrit
iecundtim vero a ga tu i circa tempora ati tunini.

1  M u ndum. } (d eaf h ec e'l e.ryerjiene t qu^tvj\ty e fl

Ifldoruj-Jit  flf  tamen hocUce  er?, munduni iolennc Dto
munus, ']Memjdniodum Polyc.irpe, grfa dlieiiiibus
ra ’^'<ryUabu? e n, m txMum,k  folenne DeOmitnus.

braet+Pf*  45 -

e.v .^ep^-nce -nS  ^5, ; d  ^ vTomni fub-

lata aninu angullia munuspurum Deo offeratur.

C. lili. % Adm.n<mcorrečUt>nem,fy-cen-
trouerjiurum dijfolntienem bi* in atmo epi-
fcopale coneiliumfij.t.

Jicm tie  Anriocheno concilio.fap.zo.

P Roptei'4 eccleliafticas cauUis.dt qu^ exift,u.nt.,con-
ttoueruat dilfoluf das, fufficere vifu.iaa eft bis in an-
no per fingulas prouincias qpifcoporu eqmqiliuro fir-ri,
femel quide/n pou terriam ftebdomadam '-'alchalis fe-
ftiuitatis.ita vt in qiiaraahe)j4qma4®..qu?:,co{equitnr,
id eft.mediai I’ent^eblftelcqncilittm compleatur 1 . Ad-
moneant autem compromnctales epilcopos ij, qui in
amplibribuv.id eft in nVetfbjJolftams ciuitatib. degue.

Secundum veroconcilijimliiib. Oiftobris habcatnr,
qui dies apnd Grscos byperbereta:i menfis, decimus ?
inutnumr- In iplisaute conciliis,& presbyteros,&dia-
conospra:fentes cflt oportet.Sc oitiiies quotqtlot (elae
fos exiftimant,& fynodicamexpeaarefententia. Nec
Iičeataiiquibns apud femetipfos concilia fine Metro¬
poli ta nor um epifeoporum confcientiafacere, quibus
de omnibus caufis conftat permilfum eife iudicium.

i C td eft.media 1 antea Ii ecbjtHr, Se  in medio tem
J  ‘ s  • >• '■ .-j

poris inter Pafcb? S: Penteco:

ile

uit o ali terapnet

■ * Chnfei.inif omntbm redderetur,'] >'ip. lbiiemltif.
^ ul.nropol'nionibnti]ori^. c Yt ca fatisfaciente, e
ffap f H , mifinctnlia eri v. d JnftL

"b.i.eap.r,^. e aLcenjiitiiendi. f Burcberi, hbS.
Ca P'St. lun part.K. cap. tfij, Pttnnorm. libre  4, capitc io.
S /idenii dej.rat.

ludemjti e'Cmedm tcmporis.&c. VcdrepefitacHh.ee
l celi e cx pleripj, O.atian: exempUr,b^ & cUcchene Ifi
dori,in q><* h €C e,t<ie  T er ^ 0, K,tm c * tcri  coUectoresfe-
'c uti pot lu* 'cideniurverfioncm Vtonysij, qti.t e sl m codice
can onum:quamui<s & Burebardu*, Pan normi a boe lo-
co babeant, id eft,medio Pencecoftes, Vf/,in medio Pen
tecofte vbi i>tverfioncDionysiieftyita.vt'c[i\zna.rc$t\-
mana Pentccoftes,Vf»*/?y plane everbo. Grxce enim eH,
0)51 TVi Teruorri eŠh/itfLth  §-?$■.

2  ^ CompieAtur.]f / btem,i7n7tXeio% J DiouyJiHsycr~
tit,  conueniat.

3 Decimus.] Prorfus ex Grxco.‘Dionyjtu*aut,quem

Burcbardu*,^ luoPequuntur,babet,\6\b\xs  Očlobrisjid
eft,quintodecimo die menlis Odobris,quemKyperbe-
retaeum. Or*ci cognominant. 7 n canoueautem ^Apofto-
lorum  37. lepjtur ficundd anni fynodu cclcbrandam e J Je,
TjzzrsgČgpETzeju  duodecimo die byper-

bereran. Kon conuenirc autem omnino Latinornm men -
fes cnm G rac o rum fiiif conftat. Suidas quident feribit a-

a  B;</f1;c.43. 7 «^_p.4.r.241.Mr«». 7 .4.c. 13. Pelje.
Iftit.iq. b Polyc. l.l.tit.n). c Bu fch. Li.cap. 44.
luop.y'cii)\.Pann.l.^.c.iyPolyc L^.tii.fej.

N'

#» De Concllitt Eptfcopiti-

J  *■ bt»,ip;rinnuii.

pitS Macidotjjts bjperbercteitrn cunc.e.v. e je qt'i OUobcip
GalcnurautcmPcrp^rni cunde./i tfui September.
c. v, *f Scmetippts accufitnt, quiVaCtjtit<d
fynodum,Venere contemiiunt.

Item  ex Concilio Laodiceno, cap.40.
r On  a  oportec vocatos epifcopos ad fynodum,con
temnerc: fed adire b debere,& aitt docere,aut do
cen qu= funt ad ecckfiae c*terorumque corre&ionem
vtilia: qubd fi contempferint, feipfos videnturaccufa-
rc,ni(i forte pro infirmitate ire non poflint.

C. V I. f~CerripiantKr ejnfiopi,qnindianii~
liumVocati.Vcnirt contemnunt.

Item  ex Concilio Chaleedonenfi,cap >9,

P Eruenit c  ad noflras aures, quod.in prouinciis con-
ftituca epifcoporum concilia rmnime cckbrenrur.
Hoc t  ex eo probatur, qiiod mulca?, qusc correSione o-
push.ibent,ecckfiafticai res negligantur. Scatuit er^o
h*c Tanila fynodus,fecundumregulas Patru bisinan-
noinvnumconuenireperiingulas prouincias epilco-

pos,vbifingulaa,qua:emtrrtriut 1 corrigar.tur,Qiii ve
ro noluerincconucnirecpifcopiconftituti in fiiisciui-
taiibi!S,& hoc.maximt,cum fuicorpons fanitatetonfi
ftentes, etiarn ali omnibus al ifcvi^gcn rib us neceditaci-r
bus d,& irieikufabilibirs negouis liberifunt, Hčere cos
ffati-rnie ch ut; it ut h admonitmnibus corripi

1 ff rl H’ocex Cii ] 1  Ih  olUblioKC/jlilcri ,vbi Ali.qttb.
e.ide m Vi d eten' tUc Terft . .ic^it ur.C-<  hoc probatur,quod
muUie.ikc.item.foaptul Inouem.additA tamen par tiču la.
&,G, ec'c cft.ti) cU  rers vrc*>* vu.&u.iXZm\ mv  <Jk ? -

faiire®* foofipve CmtontKiKZi ztpyypjp-mr.  & pro-

pterea muita; ex rebus ecclefiafticis, quz corredtloni,
eger r.ncgligtmtur.

1  ^ Vbtlingula.] Itain colltBionellidvri , &• apud

Jhoii  em,(Zr ^Infelmrtm.Greece eji-tiju cev o njf ur-cfoTrr-
Xf«f tvncJCJTr©. hniuolrr,, to oiogGbv luj^fte. vzc ccvxk'j-
iflorta. ejuceDionyJiuf Jicvertit : iyub « Metropolita-
nus Antiltes probauerit,& corrlgert fingula, fi quafor
taffis emerferint.

C. Vil. Cunonicit fubiiiccat pocnit/Metra*

polit.initx,qttifeltem femelin anno ce-
lebrare concilittm rejUcit.

Item  ex Septima fynodo, cap.6.
s-\  Voriiain f '.{uidem regida e d, qux dicit, bis in
vJannoperfingulasprouinciasoporterc fieri g
conucmum epifcoporum rcgularesinquifkiones;pro-
pterfacigario'nein,& vtoppornmč 1  habeatur aditer
agendum hi,q;iicongrcgandilune, definicruntfexta:
fj nodifančli batres, omni cKcufocioneremoca, omni¬
bus modis femel in anno fieri, & deprauata corrigi.
Huncergocanonem &  nos renouamus: & fi quifquam
Princeps inuencus fuerit hoe prohibere, communione
priuetur.Si quis vero mecropolitanoriim hoc neglexc-
ricagere abfqi necefficatc.vel vi, leualiqua rationabili
occauone,cano n icispo:nis lubiace.it. D um aucem fvno
dus agitur fuper canomc.s, & euangelkU negotiis ; o-
portetcongregacos epifcopos m medkatione, & ibUi-
utudine fieri cufiodiendorum diuinorum, Sc  viuifico-
rum Domini mandatorum, e >.p (> fIp^ (V< .^p orr5)non
babeat metropohtanusliccntiam ex his,qu 3 ? defert e-
pilcopiisfccum,fiue iumentum,liue aliam fpeciem ex-
petendi. Ciiiod fi hoc egiffe conuidus fuerit,foluat
quadruplum.

' 1 ^Et VI opportune.] Gr«; ^

id eft, Et quod non bene parati funt
aditer faciendum.

D eereti Pri rna Fars.

(.5^

2

A Bttrc.l i.c.f j.Iuo p.$.c.l>)7. b al.abhe. c *Ar.f.l.
6. C.iJJ.lMep.i.c.idH, d abejl acollečHont ifidori
htont. e lxy er/ion e ^nafiasij'. f In loncilio Kic*na y

Mtiothtnty.ia.lH0 ]'U(9d.iMtHt.es
(Ap.profttr,  -

C. V Ul, <51  Kov cogaiurp?ej>bytcrt.idfticrA.
c ona li ae u logi at de fen e.

Item  Leo n 11 .del epifcopos Britanni*, e.].

D E euiogiis ad faera concilia deferendis nibil inue-
nimus a maioribus terminatum: fed ficut vnicuiq;
presbyteroplaetierit. Nam (i conititutum iuerit illo in
temporebenedičtiones atferri, forfitan minus libcn-
ter ad lynodos occurrent,& magis venire obereftabut.
Qjiaj,vt arbitror;non funt rationabiliter qu 2 i‘čd*:nec
vitro delarie.rdpuendže.

Hube tur hac epijloU Romee manuferipta^t in indi¬
ce dt clum tih

C. I X. Sine %raui necejhtdte epifcopns ud
Jynodumire non tardet.

Item  ex Concilio Carthaginenfi jii t.  c. 2 r.

E Pifcopus a ad lynodum irc non.tardet,nifi fatis gra
uineceflltateinhibeatiu : lic tamenve inperfona
fua legatum mittat, fuicepturus falua fidci veritare,
quidquid !ynodus ftatuerir.

^ St mi lem fententium  3  & pcnereferuiit eademverU
B u nh.lj.lj  j. c.51 Po {y c J.  2 tit.\ 6 .ex telice.

C, X. <^; Lxaifi ; orius lit er ni duigunt^ui  j

granati udfjnodum. tre nen  . >

pofiUe.t.

ltd/iex  ConcilioCarrhaginenfi V.c. 10.

P Lacuit b, vt quotiel'amque cbngregandum eft con
ciliim»,epilcopi, qui ncqj «tate,nequc xgritudinc,
nequealiagrauiori neccftitateimpediuntur, compe-.
tenteroccurranc.^>7«a-4. ^ (^ubdfi non potuerint oc
currere,cxcufaciones fuas literatom 1  conferibantmi-
li autem - rationem impedimenti lui apud Primatem
fu u m red didc r i n c, e ccl e (i«e fu ae co m u n i o ne d c b t n t e fle
contenti. t

J Literatorie,] In con čili is imp relikt le^riur,  in. tri
&Qr\&l£)ubitatumfuit i an legendam e/je^in  tradatoria. •
Kum cpijiol.e,quibuf lmpcrutores ? velRegesfuosprafidcS
'vocubant^eleueclionem uliquam concedebnnt.trutUri^
dicebuntur. Sicin codice V h codojiunofub  .8 .titulusfeZtM
ei?>de tradoriis,& ftatiuis &JicVidetur emendandu^
in hO.tod.ii.rjuumuisinimprefiif legatur-,  de.iradoriis*'
quamyoccm  tradoria, eadem fign ifi ca ti on e CarolusMa~
gnus in fait cap 1 Lularib u-arfurpauitjib.&.cap .~\o. & 6y,.  •
&c a dem notione ed in tonu (10 TAeldenJi cap.7.1. \unctus
‘jnofa Mtguflinusin Ub» posf collationem centru Vonati-
JiOrS y  c.  24. t/acloriam pro ep ifi o l.i V o ca to ri a  T fu rp a t , InS
r er bis:  Sic autem a Primate fuo pei tradoriam hierunt
euocati. Mq s in hoccatione y rbi"deVoctudis tpiftopit ad
conciUuma^itur y roxijla ejjetaptijiirna. Kamin concilio
lAfricanoyinferto in codice canonun^cap.^.pbi hoc id cm.
rep eri tur y  <& c.%q\jilypiw. iu Vetujhs c odi a bus femper
legi tur,  tračloria. vbi in imprejiis e<l>  tradatoria.
Carthaginenji Graco cap.91.esi i ozLuohx.it. Verum iden*
B.^ugujl. v ti tur dičlione , tradatoria/w tam )qu<e nune
fubiicietur y fententid,Loquens enim de cpifcopis{fivoatti
noluiffeni Venere ad conalium,&ibi obietta cnminapnr
gure,epijl.  1 o 2..uit:  Ciiiod fi non fecei int,ibi etiani toru.
prauitas,& peruerfitas innotefcet: miflaque tradato-
riafupereorum nomine per totum orbem qcrrarum>
quacunque iam Ghrifti ecclefiadilatata eft,abomni¬
bus ecclefiis,eorum communio pr^cidetur. In contione
< l Uoe hftcunda in Pfal. ] 6. e a dem Vox qua 1 er inu eni tur: &
epijlola Syricijiqua reci tat ur m concilio Teleptenfhibi Vo
ca turi ra. Hu t ort a. Cuius mentionem faciens Innocentiu*

in epijiola a d hxu p eri um To loftnum y ca p .t.ait:  De his,&

beata: recordationis viri Syricij epifcopi monita eui-
dentiacommearuntr qiubusverbis videsurindicare not*
ad falot ^Ifrictc epifcopos, fed ad orm.es prouincias rwf~-
fam fuijfc illam. Sjricij truflatoriam . Itu 1  eo Papafecurr
dus y pcj;quamfextumvniuerfale c on čili um finem habue--

A v4nftl. li k.  7, b vdnjel, libro 7 tSa ^

ra t*

Diftinftio XVIII

53

bnutfii ihti Con d lijfttnimam ad Hifpania epifcopoSy
W eif ihfcriberent) mijit ; quam tradatoriam vocat-, qu<e
l-coni 4  vpijlola: m-anufcriptce ex Hijjjiania. Romam funt

mijfic.

2 ^ Ni(1 atitem.} ? n  originali etl 3 \t\  fi poft aduencu
traftuooiia? aliqna: neceflitutes repentc fbrfitan oizx
fuerint^iifi rationcm impedimcnti fut apud fmim Eri-
ni ^te.TiTcddiderinc, ab eccleiia: communionc debere
e ^conccmptos./^ iAfriC/tn c«ty> .4}• rvliijua eodcm mo
Sed in e stremo e d f tre vt apnel Gradanum  : vedeli#
communione debere e (lecontentos. Itemifn Car
tfagincnfi Grdečo: OCpeiXeiy 7 «? ražm?  t>} vlivance Te?

cvjtuiv etpjcei^ c'/avJhrAou;. Sirnih<r quadampesna
tytl ponitur in codem conaUodj.dijhfi.c.fin.

C. X I. PALE  A.

Item  ex Concilio Turoncnii .cap. 7 .

I I  Hfcopus a  non debet abbatem cogere ad fynodum
- ire,nili aliqua rationabilis caufa exidat.

5  HatPaUa abeHab itlis iantu cxcvnpLtribt>t , in qui-  1
#  btupaucifihn*rtperiuntuY,&‘ refertur infra
* pojl.cap.fin.d Graliano exeodem Turor.ico:quemadmndu
C><i Burchardo,&Iuonc.

C. XII. ^ % A communtontfitalienutjq
nodo adejfe contempfedt .

Item  ex Concilio Arelatcnli, caj>.  19.

S I t> quisautem fynodoadelfe neglexerit, vel coccu
fratrum,an:cquamdifl'oluatur concilium.credide-
ric delcrcndumialiennra le a fratrum contmunioneco
gnofcae.ncceum recipihceat, niti iti lequenti lynodo
fuerit ablolutus.

C. XIII, ^ i/fq^ad proximam fjnodufa i
cOmmtmione abpiaeat.^tii a metropolita-
y °tatM, t bf Igrani r.uejlltate
JV-oio aiteTeneole-
xtrit.

ni C Conci!io Agaclienfi,ral).;?.

S °P US ; nietropolitunu.s adcomprouinciales

orf r P ° S  ? lftolaS dlri * tr ' c . ■in quibis eos aut ad
>aut ad fynodum mul-

54

“ationemfummiPontificio.aucaaivno

!l!i POftp0fitISomhlbus ( exce P ta ž r a«>H,firmicacecor

poris,attt precep tione regia ) ad conllicutum diem ad-
eilc non dmerant. Quod li defucr.irir (ficut prifca ca-
nonum p,cepit aučlontas) vlque ad proximam fvno-
du a charitare fratru, & ecdcli* connmicue priuetur.

C. aHII. corntnUr;to/ic pnneti/r epi-
fiopus, ijui <i metropoliiauoyocatut
*d/jnodum,rviire con-
tcmhit ,

/trm  ex Concilio Tarraconenl 5 ,r.«f .6. '
ni <* quis epifcoporum commonitns d metropolita-
O no,ad fjinodum, nulla graui intcrcedtnre neceffi-
tatecorporali, venire contempferit (ficut llacutaPa-
critmfanxerunt)CvTque ad futurum concilium cun-
^ornm epifcoporum charicatiscomunione priuetur.

C. XV. ^ Prcsbyteri,(£rdiaco>ii,&tunttt,
tpti Ji l.tfos cxijlimant-,admetropolita-
H*mJynodumC0nHe/iia?!t.

ltemtr.  Concilio Martini rPap® '•

■pRopter ecclefiafticas caufas,& altercationum folu-
' 4 . tiones, benc placuir per fingulas prouincias bis in

anno concilium fieri, conuocante metropolitano epi—
fcopo omnes proainciales epifcopos, ita vt ad conciliu
Veniant g omnes presbyteri,& diaconi, vel hi a, qui fe
lsfos eairttmant; vt in concilio caufe examinate ad iu

« Burcb.l.i.c.-J^.luo par.J.c.JI. b Burch.l.i.t.$o.
Poljc.l.i.tit.ii.luo  /J.5.C.160. cx ebeilio Spalhifi,vt Bure,
' Barc.l.\.c.Of<).Iuo p.Jc.t^.Pann.l.^.c.ij, J. Sirnik
>n ^an„ormia-,l.  4.c.t8.ex šuerntnfi. t al.ctnfuerut.
J 'dpmiMartirtum Rracartfem tpifiopumintap.Jjnod.

Gf «.f.l8.p s /yc./.}.W.i7. g prcceilatit,} ortg.

De Condlih T,piftt>fdt-

bus^gr annuif.

ftum iudicium perducanrur. Ec fiqui mamTcfte epi-
fcopi,vd presbyten,auc diaconi inuenti Fuerinc in of-
fenfa, fceundum rationem excommunicencur, quadiu
communiconfenlu de hisplacueric dare fententiam.
Nulli aut epiicopo liceac propria apud femecipfum co-
cilia i’acere,pr«tcr eos ) qmb.mecropoles funt credit*.

1 ^ Martini.} Gratianut hocprimum citat nomine
'Marii/,i Valu ?, dcmceps eodcm nomine mu It a citatHVMi
(>ua: or.ttiia fnmpia funt ex libro capitulorum Gracarum,
fy n o do rum Martini epifcopi Bracarčjis  (antiquitus enim
hpifcopi Papte drccOan tur,) Hi c cnim^ cum effet Graru^ad
‘vtilitatem e ideji aru dijpant^:vbi epifcopatu obtinebat ,
ca caoiuda Latina jedi: &>in ner.nuflM quadam addi dit :
in airvrVtro aliqua dctraxit i  quemadmcdu.min hoc capi-
te,qrio‘dfumpjic ex concilio jl/itiochcno^c.io.s .ta.d. c.p-
pter. iA.hqua etiarn ex Toietand concilit* m eum lib e Kum¬
re tulit.

i Vel hi } In a liq uot con ali o rum editionibuf te?i~
tur,vt  eoru,qui fe 1^'os cxillimaiu,in cocilio cauf£>^C«

c - xvl Pale  a.*

.. . r  Lftem cK  concilio Bvlon.]

A n ! s  ’ n S ll | 1s  epifcopus in fua diceceli fvnodu faci-
1V  at de fuis clencis.nec non abbatibus-.& difčutiat al
teroscier.cosA monachos.

Singtli vero epifcoporum f H „ t cdef.tr „ ot ifiearc (iu-
aeant,qu.e in concltit jtatuuntur,

t ^ Palca .] In nullo collalorum txtmplarium babe-
tur, fedrerjicuim,  finguli coniunchutsl praeedcnlt ca-
piti:  l J roptereccleliaihcas /i :ntq 1 verba Gratiani.

C.  XVII. ^ S>u.eiti conczltisjlatuuntur,ftn-
gult epifcoporum ftis ccclefntno-
iificetit .

Vbit  in Concilio Tolerano xvi. cap.6.

D Hcernimns.vtdum in qualibctprouinciaconciliii
agitator, vnulipiepifcoporum admonitionib.
fuis intra fex menlium fp.itu omnes abbates, presbyte
ros,diaconos,atque clericos,feu ctiam omnem coucn-
tum ciuitatis ipiius.vbi prarelfe dignofcitur,nec non &
cun&am diacelis fua plebem aggregare nequaquam
moretur:quatemis 1 corani eis plemffime omnia refe-
ret,qu3eeodemannoin concilioa&a vel definitaeffe
nofcuntur-eJv;. ^ Quodfi quifpiam hatcparuipenden
dacredident.fententia excommunicationis duoruin
menlium curriculo perfiftat vfquequaqsc multatus.

1  ^lQuatenus.] In iuobut eacmplaribur huimieci-
mif‘Xti concilij Tolttani , locna bicita lektur:  quatenus
coram eis puhlice omnia refeiata, dehis, qux eodent
anno in concilio adfa, vel definita extiterint, plenifli-

mč notioreseSici annir. _

I

D I S T I N C T I O XIX.

, E epi[lolir vero iecreiahbus ejuariiur, ati rim-

ps I auBoritatts obtineant , citmm corpore canoni
M J  non inueniantur. De hitita feribit  Nicolaus
Papa Arcliiepifcoptt, £reptfcopt*pcr Galltaa

eonjlitutit.

C. I. ^ Decretales epiftelarim auBorita-
tn habeat.

S I a  Romanorum Pontificum decreto, caterorum
opufcula tračlatorutn approbantur, vel reproban-
tur: ita vt, quodfe'des Apoliolica, probauit,hodie te-
neaturacceptum ;&quodillarepulit,baaenus ineffi-
cax habeatur: quanto potius,quat ipfa pro catholica fi-
de.^t fanis dogmatibus,pro variis, & mulcifariis ecclc-
necefhtatibus Sc  fidclium moribus dinerfo temporc
fctiplitjomni debet honore prafcrri,& ab omnib.pror-
fus ib quibuflibetopportnnatibus,difcretione,vel dif-
penlatione magiftra reuerenter aflumi ? Quanquam
opiida vellri*fcrip!rrint,haud iUadtcvctalia prifcorum
Pontificum in t-oto canonunt codicis corporc cotincri

lito part.5, cap  33.

c i


EeEpiJktii-decMUliitfair

eantm auHoritate.
c!c'('ript»-;.com > ipG.vbi Rrcuti intentioni fiiSFjagari
conipicitint, iilisin.lifterenter vtaiirtir, & folum nune
ail imminutionem fcJis Apoftolica: foteRatis, &adl
fuorum aiigfaentum priuilegiorum minus acceptaef-
fc perhibeant. Ucminfn t. * Si iiieonon effetlecrcta-
U-s epiftolstprileorum a  Pontificum F.onianorumad-
mi;rendasdicunt,quiain codice Canon um non haben-
tur a.lfcriptx, ergoneefanfti Gregorij, n ec vllius alte-
rius, quiantevclpoft ipfum fuit,eftaliqucd inftitutu,
\e! feriptum rccipicndum , eoqub<i in codice canonu
non habeaturadfcriptum. Lrgo do&rinani eorum ', &
i'ančtibnes,qua: ab omni lingua venera n tur, quia in co
dicecanonum non liabentur adfcriptje,decodicibus
fui»eradant. Vt quidvel membranasoccupant, poft-
quam nonhabenturaccepts ? Scdquare multum im-
moramur,ciim necipfasdiuinas feripturas veteris,&:
noui Tcftamentiiam rcdpicmus,fiiitesduxerimusau
diendos ? Srčnim b neutnim horum in codice canonu
ecclcfiailicorum habeturinfertum Sed refpofuri funt
iRi, qui non ad obediendum potil«, quam adrefiften
dum Temper funt parati, dicentes c , quod intercano-
nesi n u c n jat u r capi tul ii fondi Papa: Innocenrij " : ,cu
iusauftprajate doceatur a nobis vtrunq; teftamentum
elie recipiendum , quanquaiv. in ipfispaternis canoni-
bi« r.iiilum eorum ex coro concineaturinfiertum.Q_ui. j
bus ad lisec afferendum d eir, quon : am ilvetus.npuucg |
Teiianuiuum recipienda funt, non quod codici cano- i

nurr. ex točo Inabeautur annesa, kd quod deiiisreci- ,

piendtsfanČM Papič Innocetii prelata vidcattirefle len j
tentia, rcitat nimirum , qubd decretales epiftolse Ro- l
manortim Pontificum funt recipienda:, etiamfi no fint j
codici canonum compaginat3c:.quoni.im iriter ipfosca-
tioncs vnum R Leoniscapitulum conftat effe permi-
ftum,quo ita omnia decretaiia conftituta fedis. ApoRo
lica cuftodiri mandancur, vt ii quis in lila cornmi ferit,
nouerit fibiveniamdenegari.Aitenim c.decimo ffua-
rum decretalium: [ Ne quid vero (it,quod pr*termif-
Pum a nobis forte credatiir, omnia decretalia conftitu-
ta tambeati’ recordacionis !nnocentij,quam omnium
deceffbrum nqftrorum,qu{ deecclefiafticis ordinibns,
& canon um prom Migata g funt difeipiinis ,ita a vefti a
dileiRionecuRodirimandamuSjVt ii quis in illacommi
ferit, veniam fibi demceps nouerit denegari.] Dicen-
dovero[omniadceretaliaconiiituta,] nuUumdede-
cretalibus confiitutis pr*termt!it,quod non mandaue
rit efle cuiiodiendir.il. Ht rurfus alferendo [omnium
decefforum noftrorum,] nulium Pontificum Roma-
norum,qm antefe faerunt,excepit: cuiusitanon pra¬
če perit decretalia conftitu ta ab omnibus cuftodiri, vt
ii  qu\, in illacommifcrit.veiiiam fibi deinceps nouerit
denegari.Itaque nihil refert, vtrum fint omnia,necne
decretalia fed« epoliolica: conliituta inter canones
eonciliornm ipnmiftajcum omniain vnocorpore conr-
paginarrnon poffint,&illaeisintcrfinr, qust firmitate
b«,qu* deu.nt,& Vigorem fuum affig„ e n t , prafertim
cum fynodaha gefta , inter qu* lp S canones ftatuti
funt.in cochce canonum non habeantur fed a nobis o
mm cultu dtbito vcnerentiir. Confonat autem huic
VcatlEpmo Papie Leoni fančlas & facundiflimus in de-
cretis fnis Papa Geldfitis h, itainqujens: [Decretales
cpiRolas, quas beatiilimi Papadiueriis temporibus ab
vrbe Roma pro diuerforum Pattum confulcationc de-
derunt.venerabiliter fufcipiedasdecernimus.] In quo
notandumeft: quia nodixit [decretalesepiitolas,qua

* a!, fitnciarum.. b al.etiam. c a lotiti es. * In-

m>ce>it.Pf.i.Adfxuperium,epiJi.f.cap.flt. d. al.rcfe
retidum.  e LtrPp % i.tpifitl, t.infint. f Al.avalr
fuorum decretalium. g al.ordir.au. tfGeU/iufPa
pa  i. cum lxx tpifcopia. Ha briti rflip raiy dijit/i ii. c.foi
Ha  Ro mana.fjliem decrttalcf.

Decreti Pširna Fars.

ti.

iiucr c.Ti.oncb habentur] ,nt*c tantum [ q u  a s m  o <) c r ni
Potic:ficč:> cditlci tinc;] icA [quas Leauiiimi ! apx di-
u e rii s te ra •' o: i b u s ab v r b c llo m a de d c r u n t. ] D i čn b a u-
tem\diuer(is temporibus^ etiam illa tempora vir fan-
flus comprehendit, quar crebrefcentibus paganorum
perfecutionibuSjad fedem ApoP.olica,m deferri caufas
epifcoporum diificillimc permittebant. His itadiuina
fauente gratia pr^libatijjoftendimtis nuilam differen-
tiam elTe inrer iila decreta , quse in codice a  canonum
habentur, ledis ApoPiolica pvžefulum , & ea <}  qua» pr*
multitudine yix per lingula voluminum corpora re-*
periuntunciim omniaA omnium decefTorum fuorum
decretalia conftituta, atque decretales epiftolas> quas
beatiPimi Pap^ diuerfis temporibus ab vrbe Pvoniade¬
dom nt, venerabiliter fore fufcipiendas , &  cuilodien-
das,eximios pr«fules,Leonem fcilicet & Gclatiu man-
daffeprobauimus.

i Cum ipd.] Locusfnit emcndittiit cxit>fa epifioLt
Kicolai  > qux Rom<x manufcripiu hube tur: nuj) er im~
prefjlt e-lin /tppendice bibiioihcaefanBomm Patrtcvt di
čiv ejt s.di(i.io.i.leges.in qiui cpijtoU muha alta haben¬
tur ad epi ji; las decretales e ti a a/. ttquijiim ds p c rti'f.ei ia*

C. ii. Own cs/an cii c n es ^Ap o jrsli tce fe~

dpfirrefragabHUerfirntob-
, fc?itand*e.

Item  Agatho Papa o/n. ib us T piftopis.

S Tc omnes ^poftolics fedis fahčiioncs »ccipiendi?
funt,tanquam ipfius dimni Petri voce firmari fint-
C. III. r Volerandum esl iu»nm>qnad a fan-
fta fede imponitu r >  lice t i rap o na¬
bile y ideal ur.

Item  ex capitulis 1  Caroli Impcratoris.

I NC memoriam B.Petri ApoPoh honorenuis fainSa
Romanam,& Apoftolicam fedemjvt qu* nobis faccr
dotalis mater eft dignitatis, elie debcac ecclcfiaftic*
magiftrarationis. Quare feruanda eft cum manfuetu-
dine humilitas: vt licet vix ferendum abilia funčta fe¬
de imponaturitignm.tamen feramus.& piadeuotionC
tolcrcnuis. Si vero (quod non decet) quilibct, fiue fit
prcsbyter,fiue diaconus, aliquam perturbationem mi
chinando, <x  noltro miniiierio infidiando, red.irgua-
tur faifam ab Apoftolica<^ fede detuliffc cpiPoIam.vcl
aliud quid,quod inde non venerit^jlalna fidc In¬
tegra circa Apoftoiicum humilitate , ponos epifcopum
fit potcftas> vtrum cum in carcei em , aut aliam detru-
dat cuftodiam,vfquequo por epiftola , aut per idoneos?
fuce partis legatos Apoftolicam interpelier fublimita-
tem,vt poritlimu fuafančtalegationedigneturdecer-
nere, qiiid de talibus iuRoordine lex Romana ftatuac
definire,vt & iscomgatur, & cxceris modus imponaf.
i f Capitulis.] Sic cmendatum eft exal!quot manu~

/criptif,&luone. AeKauilerusyol.i.^e n .i%. narrai hoc
ejfe vnum ex Viginti triku* le gum capitulis , qu<e Carolu*
iAagnusad omnesfuas prouincias mi fit. Burcbardus aute
citat exC9»alio Tribunenfi^c.^OaVbi etiam cxtat .

2  Salua fidc-3 Apud Burchardumesljsdfa  fidc,flf
non integra.

C* IIII. ^ X*ujdquid Romana ecclefia J?4-

Putt^vcl ardtnat^ab omnibus abfiur-
■uar.dum e?h

Item  Stephanus P Papa.

E Nimuero, quiain fpeculum,& exemplu fančlaR<>-
mana occ tdia cui nos Chriftus pra?elfc voluit, pro-
pofita geftjabomnibus quidquid Ratnit,quidquid or-
■dinat.porpetub,^ lrrefragabiliter obferuandum eft.

a al.corpore. b Veusdeditpart.^.Polyc*

fr‘0par.4..c, zy% c  £xtatm concilio Triburienfi y  c.^ 0 .
Btirc.i.i.c.zzo^Hop,  j.f.50. d al.^ipojlolico detuhffe,
e al covuftierir. f Stephanus. g alpoftaetlo^

mnibrtf,qnidqHid.

c V,

57

Diftinčtio XIX.

C. V. f A Vontificalibue fit alienua effi-
(iit,qui ^ipdflolicbt non 'tult obedi-
re pr-cceptie.

7;e»*Gregorius mi.

K  vili a fastftveivell« ,vcl poffc tranCgrcdi Ap«^

ftolica Cediš pr*cepta,necnoftr*difpo[itioni» ml

niitcriuni ; quod* veftram fequi oportet charitatem.

»■ps. ^ sit t'rgo rum* fu* dolore proftratus,quifquis
^poftolichvpluerit contraire dccreiis, nccloctsm de-
hiteps i nter  faeerdotes habeat, fed extorris a iančio
»inifterio fiat;nec de eius iudicio quifquam poltea cu¬
lam habeat , quoniam iam damnatus a fančta & Apo-
*:olica ecde(ia,acaučfcoritate, fua de inobcdicntia, at-
S u e pr^fu mptione a quoquam efle non dubitatur:qma
Oiaioris excommunicationis dcit' ctio n c eft abiicien-
dus,b cu i fanfit Hcclefia commiffa fuerir diftiplina,
qui non folum prxfarx fančtae Ecclelix iuffiombus pa-
Ic rc debuit, fed ctiam aliis, nc prseterirenc, inlinuaie.

Sitq; altenus a diuinis,&Pontificalibus officus,qui no
luit prfctptis /spoftolicis obtempcrare c -

C Cafiut hal' cit in čude cpifiola Chegari, lil J. cxyua
'Utnptjm cfieap.Dccrcto nejlrc ,nfia, 1 .^. 6 .T.xtal autem
op cedite fapc mcmerato bibliotheac DomtKtcana.

C, VI. ^ Inter canomcasfcripturas Deere,
talet cpifiol.t connumerantur.

It c m  Atiguftinus de de Brina Chpfiiana,

Itb.l.cap.S.

I N d canonicis feripturis eedefiarum catholicarum
quamplurinnnn diumarum fcripturarum folertiffi-
rous indagator au&oiitatem fequatur,inter quas iane
illa fmt,quas Apoftolicafedeshabere,& abeaalij me-
ruerunt accipere epiftolas. Tencbit igitur hunc modu
in feripturis canonicis, vt eas, qux ab omnibus recipi-
unturecdefiis, praponat eis, quas ouidsni nonacci-
piunt. In eis vero qux non accipiuntur ab omnibus,
pixponat eas,quasplures,grauioresque accipiunt.cis,
quas pauciores,minorifq; a ufrori t atis ecclefi* tenent.
i autem allas lnuenerit a pluribus,alias a grauioribus
a Jen (quanquam boe inueniti vix podit )xqualis ta-
men aučtoritatis eas babendas puto,

^ Caput hocapud h.^lugupnum loče iniicato fic ha-
bet:  In canonicis autem leripturis eedefiarum catho¬
licarum quamplurium au&oritatem feouatur: inter
quas fane ili* funt^u* Apoftolicas fedes haberc,& e-
piitolas accipere meruerunt. Tenebit igitur hunc mo-
dum m fcripcuns canpnicis.vt eas,qua: ab omnibus ac-
cipuintur ccclefns.priponat eis,quas quxdam non ac-
cipiunt. In eis verb, qux non accipiuntur ab omnibus,
praponat eas, a nas pIures,grauioiesqueaccipiunt,eis,
quas pauciores,minorisq; aučloritatis ecclefi* tenent.

r autem alus inuenerit a pluribus, alias a grauioribus
haberi,(quanquam hoc o inueniri non poisit) xqualis
tamen aučtoritatis eas babendas puto. Sina: quidem  A.
duguJlu/ifcHtentiaHonad decretaler Romanorum P° n ~
IrfcHifed ad canomcas,gy°facraeferipturas referenda ejr.
C. VII. Teliniprij l diaitiiji ex*eiem in-

telhgatiijui d fobditatc Petri
reccdit.

ltcm  Leo Papal, ad cpifcopesVicnncnfete
epi ji.  78.

T Ta g Dominus nofter lefus Chriftushumani gene-
1 ris faluator inftituit, vt veritas, qu* an cea legis, &
Ptophetarum prxconio continebatur, per Apoitolica
tubam in falute vniuerfitatis exiret: ficut feriptu eft h
Unomnem tetram exmitfantu eorum, m fines orbit
*crra:-verba eerum.']  Sed huius rauneris faeramentum

a Polyc.!.l.tit.17..Anfel. l.l.c.21. lue  /,.5. r.n.e> H 9 -
u *Ltxigtndiet.  c al.obedtre. d Polyc. lib.t.tit.2$.

'*"fikt.).c.vlt;&e 1 . 6 .c.Zli.

Jielplflelis decretdliiut,& 1  „ 0

earum aurloritaie.

ita Dontinusadomnium Apoftolorum offictum perti-

*-»v, r\m

nerc voluit; vtin beatiiTimo Petro, Apoftolorum om-
nmoprincipaiirer coilocaret: vtab ipfo qua(i-
capite dona fua,velnt in corpusomnediifun-

n c.ii e, t>ffp  rltuini A

ni 11 m fu mm o
quodan

in

erat,voluit

t  ^jjicrii. g luop.$.c. 6 .

e facil r.3 otia.AnUierp.

h P/iUS.

quoaam --«7 -- . . .

dcret:vt exortem fe my(lcrij a  intdligerct tfle diimu,
aui aufus fuiflet a Petri loliditate recedere.Huncenim
im indiuiduotvnitatis affumptuna.id tp ip e
nominari,dicendo,[r>< b et?ctrus,&fuper
nai.cpcir.un adificabe ecclefiantmeam .pt  aternisdifi-
catio templi mirabili muneregratia Uei in Petri foh-
ditate confiftccet,hačecclefiam fuam firmitate corro-
borans,vt illam nec humana temt-rtas pofletappete-
re,nccporre contra illam inferi prSeualerent. Venim
hanepetr^ iftius facratifltmam firmitatem,Domino,vt
diximus,Kdificate,conttru£tam, nimisimpiavultpvs-
fumptione violare,quifquis eius poteftarem ten tat in-
fringtre,fauendocupiditatibus fuis,S:id quod accepit
d veteribus, non fequendo.

Macautlinteiligendum tilde illisfanBienibur^elde -
iretahbua eptftoli*,itt quibu-i , necpracedentmm Vatrane
dccretitgnechuangelicorprreitptifaliaHtdcentrariH inue
mtKr.^inajtdfiM  1 enim fecundus fauere ^Inaliasij Impt-
ratortf, qnosylcacine peHfententiam in/e pr o Utam fit-
cerdetes^el lemtai ordmnuerat.rUe/nnoiacicptlt ejfi-
cvs tiebese accrcHityitAm(iuiem.

I Anaftafius.] Mimmeverum cH fenfijfe cJnaJ}*-
fium>or(liriatofab jlcaciopoti Utaminipfum fententia %
rite fnngi acceptif officiispotuijfe.Hoc enim duntaxat in~
quit in Citpite fe^uenti firmam cffe faeramenti gr ati a ab
e^catio rraditam: uodverifii/num eilficut & ali a: om~

7: osfenUtta:-, quas in oa epiflola ex B . eAug.eAnafiajius ac~
cepitjfer.t funt. Habctur autem ha:c eadem %AnafiasVj Pa-
p/e 1 L epiflola in corpore canonum , quod Romana eede~
fiafomper approbauit,Vtinfra diflin. 20. c.de libelips, etl
adnotatum. ltaq }  fine caufa reprehenditmhoc Ue*jLn&
jlafius-id Gratiano .

C. VII, uU-a Ufi o n is p or ti o attingit eum*

tildah harreticpsiam damnatis ordinat ur,

Anaftalius I l.ad Anafiafiu ^ugujtT^epifi.i.c.j.^- Z.

S Ecundum ^ ecclefise catholicae coniuecudinem,fa-
cratiffimum ferenitatis tuac pe&us agnofcat;q) nul-
luni de his,quos baptixauit Acacius, vel quos facerdo-
tes, fiue leuitasfecundu canones ordinauit,vlla ex no«
mine Acacijportiolxfionisattingat,quo forfitan per
iniquum iradita faeramenti gratia minus firma videa-
tur. Nam &baptiftna (cjuod procnl fic ab ecclefia) fiue
ab adultero,vel a fure datum fuent,ad percipitnte mu
nus pcrucnit illibatu: quia vox illa,qux fonuitperco-
lumbam,omnem macuiam humana pollutionis exclu
fit: qua declaratur,acdicitur. \_Hic etl^qui bapti\at in

Špiritufan 8 o i &ig'’ c -'\'^* m  ^ vifibilis Soliš iftius radij,
cinn per loca fectuiiftima tianfeut, nuli a conta&us in-
quinatione maculantur; multomagisillius, qui iftura
vifibilem fecit, virtus nulla miniftri indignitate con-
ftringitur. Nam & Iudas, cum fuerit facrilegus,atquc
fur, quidquid egit inter Apoftolos pro dignitate com-
mifla,beneficia per indignum datu,nulla ex hoc detri-
menta fenfcrunr, dedarante hoc ipfum Domino mani
feftiflimavoce [ Scnba/  inquit, t^Pharifici/uperca-
thedram \ioy fl fc dcr.t:a.ua dicnrit,facite: nu.cilut jaaut>
fitcere netite,dicioit cntm,Qn non faciutit.’]  Quidquider
goad hominu profečtum quilib«t in ecclcfiaminifter
proofficiofuovideturoperari,hoctotu contincri im-
plente * dininitatis effečtu, Ita ille,per quč loquitur
Chriftus,Paulus g affirmat, [E gopU>itaui,* 4 pello riga~
uit:fed Deunncrcmentum deda. Itar^ne^ijui plantat

a al.minilhrij. b Matih.16, c ln cedite Canonu,
f0I.156.B.Po ly c.l.].tit.to.^dnf.l.y.r.6i.luo p.t.c.ip. ujet
laus adcenfulta Bul^.  c.15. d loan.i.& ti, e Matu
23. f al.irnplendodiuinitatfiejječlttm, c i.Cer .3,

e 3

De DplftolU decretalibuf) &

v s earum aučioritate.

tsHaliqtbd 3 neq 3 qui rigat\fed qui incremcptu dat s Deus  ]
Adco autem no quamtur, quis, vel qua'»spr:tdicet ) fed
quid a  p:3edicct,vtl> inuidos etiam bene Chriftu pr$-
dicare affirmet :quo maloipfe diabolns deieflusert,&
hocipfc c  pradicare non definit. Ideo ergo&hic, cu-
ius namen dicimus reticendum, male bona miniftran-
dofibi tantum nocuit. Nam inuiolabile facramentum,
quod per illum^atum eft aliis,perfeftionem Tuj virtu-
tii obtinuit. Quod d quidem generaliterverum eft,
nifialiquorumin tantum feextenderet curiofa fufpi-
cio, vt imaginenttir prolato a Felice Papa iudicio, po¬
lita inefficaciter in laciamentis>qua; Acacius vlurpa-
uit,egille; ac proinde eos metuert,qui vel in confecra-
tionibus,veIinbaptifmacemyfteria c  traditafufcepe-
runt,ne irrita beneficia diuina videantur.

■£>nia crgo Militi >&non canonici ,fed eontr* decreta
frxdecejp>rum , &fuccefforxm fuorum h.u refmpta de-
dit (vtprobat Fe/ix,&GeLfins^ni Acacium,ante An n-
flafium excimKnicauerut,^Hormifdd,qniab ipfi Ann-

fiafiu tertius, euvdem Aidiinmpeftu djmnuuit) ideo  ,ib
ecclelia fontana repudiatur,^ d Veo percutns Uoitur
/"# boe modo,

C* IX.. Anafiafhts d Veo reprobatus^u-
tu dimno percujfus  eff.,

A Naftafius * fecundus ^natione Roman us, fu it tem-
poribus Theodorici Regis. Eodem tempore multi
clcnci,& presbyteri fe a communione ipfius abegeriit,
Co qubdcommunica(fet fine c©ncilio^pifcoporurri,yel
presby terorum,& cleri cun&se ecclefiae catholic#, dia
cono Theffalonicenfi,nomine Photirio,qui comraunb
cauerat Acacio: & quiavoluitoccultereuoc.arc Acaci?
»nij&noa potuit,nutu dtuino percuffus eft.

i «[[ Anafiafius.] Cap ut boe babetur quideTomofe-
gundo conciliorum in vit* Anafiasij: fed effe omnino con-
fičiunhcum ex multpf.aliisargumenti*, tum ex boe mani-
fefie ofienditur,quod Acacius  (Jieut Kicepborus Ub. 16.
c,\i,& Euagrius lib .3. c.i 8,&feqHentibus 3 gsrcUrijiinte
Anafafiits 'bibhothecariusin Cb tono logi* t efiat; tur) tem
pore Fehcif Ul,obiit 3 cuifuccefiit Gelajfus, & Gelafio A~
nafi*fit<s,qut i niti o epijioUfua J.i.ad Annfajium Im
pera.torem,Acacium movtuum ram-, & anie indice Cbri-
fium V n d cum F e lic c ad[Ure fcripfit,vt GeUfiufqu')q J ar-
teipfumfcripferat 3 &habetu/ infra. 24.-7.1*. ^ nc c quii#
quam , quomodo er^opsiuit^4najUjiuf de to riHoc&ulo
$raffarc 3 quiijtm obierati

C. X. ^ jQj'* are* indij cip ii»*tif pr^Uto*,

Velab ci-sgeruntur-i in srditim vtuo-
, etn tur.

Hinc etiam de Mažimo 1  tpifcop* in  Conftaa-
tinopolitana iy nodo fiatu tum clijitb
Damafo Papaje.6.

"pRopter totiusindifciplinatioms eius dodrina? qase
J. ConlUntinopoli orta«ft,ftatuuim cft } neMaximus
tuiire,aut eRc iam putetur«pifcopus,neq;hi,qui ab co

luntordjnati,qualemcuaq;g ra aum clericatHS obtine-

»t.t,omnib.rcilicct : qu* circa cum V eUb eo a C i\ a  funt,
in irritpm reuocatis. 0

I <[[ De Mamimo,] EzVerbi)hutuscanonis-^pvA ftrtim
Graafiprinterpretationt S*lf* mon if 3  ac rit* Grevord
Tb e o logi per Gregor t um presbyterum deferipta , &*liv
ex locifjtametji I beodoretut Vide tur par um diligeter hoc
traFfu ffe) appavet kune MaMmum nunqu*m fmjfe ebi-
fiopum^acpropterea rette fiatuinuUum ab eo potuiffe im
pnmicrdtnHth<tfatterem,quodn 0 n trat de Acacio alTe-
r-enclum. Perba Graca huucs Canonu h*xMx-
tS Kew ‘*^  W curnu ueiuli^ ^ h

a alyem. b Philip a. c atipfo c~8~ d jpuad
atm JtaJit 3 aliquorum iv tantum fe eziendit curiofaloti v.
4 aimmiferia. f j x  ^Ero (rt in corpore četnikom  f/*
&AtHY)Pentipc*{i,lHopar.i^. caf.^Q.

Decreti PrimaPars.

60

scuTiva 7 izXt* fy.‘cfidpris.o:rt pr ,te  M u:;tftov l 7 neTC 07 n>v n
$VE(&CCf, )j eiKtf 3  pc>}TE rit5 TTUeji CvOTV £6 TUt)btCOt
OIM $ b Ttire fbatipv Kbtjpis, Truvrut/,^ 't £y m p/,  cunirfi
ran  7rap cu)tx  jftlefiipav id efh  De Maxi-

mo cvnico,deq; iis rebus,qu« nullo ordine circa ipfiint
Conftantinopoligeitae funt. Neq* } Maximum ant fuifi-
fe, aut eflfe epilcopum , neq; eos, qui ab ipfoTunt ordi¬
nati, in vilo cleri gradu cenfenuosromnibus, qu^ Sc  m
ipfo,&abiplo fačtaruntdnfirmatis.^cde eodem Maxi-
mo 3  quod nunquam fuerit epifcopkt, eil locupletifiimnm
tefiimonium in epifiola Hadriani Papa 3 fcripta Bajiho Im
peratori , qux habeturačlioneprirna obtauafynodi ma -
nufcripta 3 qua eHpenes Cardinalem Sirletum. Citans e~
nim leonemprimum 3 ait:  Dicit enim altifona tuba, fan«*
čtus videlicer fedis Apoftolicse Papa Leo, cuius fenten-
tiam > quidquid vbiq; catholicum elt ,.vehit esetefte nii*—
raculum celebrat,& veneraturoraculum ;Cum fiepc
quaftio de male accepto honorc nafcatur, quis ambi-
gatrnequaquam iftis effe tribuendum,quod non doce-
turfuifie collatum? Neq; enim inter Photium moichu»
& Maximum>cynicum a fynodo iecunda damnatu, vel
inter ordinaciones huius & illius, dilHnčlionis aliqui<£
elXe conUicimus.

Dl S TIN C T I O XX.

1 Perc tale s itaq 3  epifiola canonibus eonciii trum

S 5  I J pari ture exfqua/uur.tiuncauiemqu.zdt}rr de-
JL-J expofitionibu* zjdera Scriptura, a n exaquen J
tnr 3 an fabitsiantur tis.jQuo enim quifq }  magi*
ratione nititur, eo m utoru audo rit a tis eiurVerba effe  r;^
dentur.Plurimiautem tračlatorum 3 ficutpleniori grafi*
fanCli Spirituf 3 ita amplion faentia alnt pracellenfei, r*-
tioni magisadhajijfe probantnr.Vnde nonnullorum
tifieum conf i tutpt 3  Augufiini, Hi trs ny mi 3  atq i alioru t ta¬
li at or um di Ha ridentuv effepraferetida.

2  pars *|J Sed aliud eil caujls terminum impontreiar
ImdfacrarScrip tur at diligen t sr exp o-n ere. In n ego t id de-
fini en d d.no n f>liim e'sl neceffaruifiientiafed etiam pote -
fiai. Kide C br.fi i« diHururPetro Q:  [Quodcunq; ligauc-
ris fuper terram,erit ligatum Sc  in codis,&c.3^ww/ de--
dit fi bi danes regui oa forum: in altera dan s ei fcientiam
(Ujcem endi inter Ifpram lepram r in altera da n s fibd
p otefiat c m eiiciendi aUquos ab Fcd&Jia 3 vd rccipiendi *
t um ergo qualibet negotia. finem acripiant 3 "olin abfohi-
tivue i7tnocer.tium 3 Velin coudcmnaiune dehnqncntium-%
abfolfitiu Vcrci veltodemnatio 3  non JJicntiam tantum-, M
ctl.anpoie^Ater/ips.ijilicntinrn defident ; appaie-t, q--i'd
ditti>:AYnm irAtal^mjl tipiKruiu>7i,eljlfli  t.?. li.i Poj.  .v/i-
cibutpr^emineavit. tamen. qnia dinnitnitf e.rum *pmn,
non (urii*id(pti y in faerarum qnuiim firipturarum expo-
JitifnibneKf proeponuntur. z in canjixvem dijzniendio  /e-»
cundumpoH eos leatm mtrmtur.

C. I. AiiorzimJinpitirzttRomanoritmPen.

ttficumdecrctis non funt prxpo>.tndzt.

P’ndt  J-eaPapnI IH. firibit cpifiopisBritanni*.

D E c  libelUs&commentariisaliorumnoncHnue-

nic a!iquem iudicare,& fanttorumconciliorum
canonesreIxnqueie,veldecretaliumregulas,id cft,qug
habenturapnd nos (imul cum d canonibus. Quib»satt
temin omnibuseccleliafticisvtimutiudiciis, funt ca-
nones 1  Apollolorum , e  NicJenorurn, Ancyranoruai»
Neoc*fa r i en (m m) Gangrenfiuni,Antiochenfium, I- aoJ

dicenEuinjConft^fninop.Epherchalcedonefium^ar-
diceufium.Airicaneufium, Carrhagincnfiam 3, &cmn
illisregula  pnCnlnm Romanorum f, Sylueftri.Syticij,

a a.cxp 0 fitcnl, M ri b Matth.\6.  c Infioregt-
Jio Denf-dedit p.i.p.lj.p.j.tit.lo.AnfeU.t.cnp.vUjn,,
p-4- c -71.P«Kn,rm l.i. c.uS. d nl.cum Mn in cauont.
e nl.qui dienntur Apoftolornm. f Apud. Anftlmnm
pajcnrpnm, defnnt e mm n tomzfiinsu ntmirm,

Uiaocta-

Diftin&io XX.

©J t/uu**vuu rum

Innocentij, Zoiimi, Caeleftinis Leoni? Gelafi j, Hilarij,
Sytnmachi, Hormifdtse, Simplicij, & Gregorij iunioris.
Ifhomnino funt, & perquosiudicant epifcopi} Sc  pcr
quos epifcopi fimul tudicantur , & clericL Nam fi tale
emerferit, vel contigcrit inufitatum negotiuits s quod
Jainime podit per iftos definiri; tune fi iliorum, quoru
m erainiftis,di&a,Hieronymi,Auguftini,lfidori,vel «*-
terorum Smilit er fančtorum d o Čl or e m limiliuin reper
*afuerint,magnanimiterfut)tretineda,acpromulgan-
^Hjvelad Apoftolicam fedem referendum decalibus.
Guam ob caufam luculentius, & magna voce pronun-
■Clare non timeo:quia,qui illa,qus diKimus.fan&orum
Eatrum ftatuta,qust apud noscanonum nominepras-
titulantur,(fiue fititle epifčopits, fiue clericus,fiue lai-
cus)non 1  indiffercnterrecipereconuincitur, necea-
tliolicam, & Apoftolicaru fidem.nec fan£taquatuor
Euangelia vtiliter,& efficaciter adtffečtuin a fuura re-
tinerc.vel credere probatur.

i 5! Sunt oatvones.] Indicat canonts , (sr regu las. tx
tjuibus conjlat corpM.tel codex canonttm, de rjuainpra-
fationc dichrmtil.quo Rsmani Ptniifices.prafertim in iu
diciisvtebanturs iu quo ccdicefunt cananes tantiem, mm
fino daha ge Jla.vtfnptriits Hjcoiaut.tn c.^oma»er>if»,iq.
diji.fcripjit.

1  5J Carthaginenfium.} Incodict etmtntmvnica til
fjnodus Carthagbnenfis , cantinens canonts iriginta tres,
aui exfariid comtlns-Cartfi n g: ni I'a bit is. cotleeii fnerut.

P-os canontsfedtshipojielicaviArturprobajfe. gjfivjhei*

*\j r  .quando in codicem caiior.H/n referendos (Hranit. liof-
dem-etiam Grxci.quo ordtnt apnet l-aines babetur. cum
ulitepraterea muiiif y4jricanarum fynodvrum comubios,

*" I npuamfnam rerterunt. (sr b I 1  jefi-nt. quos ufc.i nu-
merss.Ar.fel mu t.Burcharduj.(f hrt cuaut :qvanpui* Gra
'uuut mterdum quidem lw •p t Bistrini e rdu vero *xji*gu
laci?! conuliv cattaner juciviut * quodfitif

inteUi t mr -,  !  ' de  C*r*b*J*'»r, fjnodo

babeh .f.pra d,’K> bx.pt, L ad

T>e Ptltrtifn f<:riptu } lHte?prit&tloHt&At,

im in interpretandifferipturis att&oritate.

quaritur. Verus enim repromiifor Dominus ait a . £St
duo cx ‘robiš, v eltres conueniunt fup erterram in nomtnt
meo-.de ommre ophuunoy.pctiennt.fiei iUis d patre meo.J
i  5; Innocentius.] Caput hvc nan esiinter epijlelat
Innocentij prhni, g h*  multatrtant ; neq„ttn hmccenttj
fecuniu ejfepoteH, cttrn ante ipfumfcripferint Burchar-
dus.(sr iuo.a quibu, hocipfumcitatur.

z Cunoncs.^b^erbah<ec,quaapudGratianum dee-
rdt.funtapHii Burchardu,^ lutm?t<gr Peljcarpupn qnt
Po ly car p o babentur hecip/b lečo,in quemfunt rejiituta.

•»Utis.-eerf.fi

1  1 Noniudidereiner

Grepprius pretbr;

D I S T I N C T I O

XXI,

D

Heretik er<£0 BiOmunorumPontificum, & facvn
CAMttibus lonciliorum ecclejiajlica negotui ,
fhf>ra monjlratum eU,termi»atur. Miniftri

h 1  c d eclaveindfom di lxtH.fi* i t .

3  Deitf dedih &

i ---j- r» y  CArf o babe,: t,  qui cudcm Ul-

th^icam''v T  TT U  ’ ‘ r ' C  ' C COK ' ""t"' 11 ' ca '
ncrcfalutis l’° l °l‘ c an» bdemadettedlumfuasreti-

C ' l L V<> decreta Roma-

ncruml onujicum „on babnu.velnon
obferuant.

Item  Nicolaus I .Vhous.U  b epi^la.cuiuf ini-
trum eH,[Ptjlt]ua>n beata Petro.']

S ecreta Konianotum Pontificum non habetis,d'e
, "egltSu atq; tncutia eftis arguendi. Si vero habe-
li  > non ooferuatis, de temeritate eftis corripicndi,

* tncrcpandi.

C, III, ^ ^ 4(1  quorfit rccurrindum.cumfa-

<ra Scnpturxaubisrit.it nsn oecurrit.

■Iremlnnocentins i Papa.

T\E quibus c caufis nulla foluendi, ligandiq; aufio-

ritas in libris veteris Teftamcnti, quatuorEuan~
■gtiiorum,cum totis feriptis Apoftolorum appareat,ad
diuina recurrefcripta Gra:ea n.si neque in illis, cano-
«es z Apoftolic* fedis intuere. Si necin iUi«,ad catho-
lic* ccclefi* hillorias catholicas a dočtoribus catholi-
^isferiptas manum mitte. Si necin illis,fanidorum ex-
* m pla ptifpicaater recordare. Qubd fi omnibus his
»nfpeaisjhuius queftionis qualitas non lucide inuefti-
Eatur; feniores prouincia: congrega, & eos interroga.
Eacilius nanqueinuenitur quod apluribus fenioribus

O. al.profeBmn. b IHtadetn epiji. (,. exqua fum-
rUnt e ti. c . quoddicitii.Jiipra,diJlinči. ,6. Anfelm.ltb.',.
‘*P-n. c P-ljcarpusitb T.tit.-j.UHrebard.lib.j.c.ilZ.

lut

p*r.\. cap.  79 ,' d d. Orad.

rtrofatrsrum canonum,& decrcti>rnm Ponti¬
ficum funtfiemmi Pentificet , ds- /nfrdpr.ef les , ac relique
facerdoter , rjucruminfiitutio in VeteriTefiamento eftiti-
choata  , grin nsuv pleniti s confummata.  ^ S-ummi entnt
Pentificer , mir or e s fu er dota dDeo funtinjlituii per

Moy/in . qui toepracepto O./1.n  -,r infummu Pot*
tipcem. fihssvero titn-vnuitin minortsfacerdotes.Poflea
vero Damd.cum minijteria domurDom.mampUaret, ta-
mtoro & cantorer mjlituit.Porro Salomon J en dam m,
dum- ezvrct^atidi tnuenit 5  quo d<«mon?s adiurkti, exob-~
fefiit corporibus ptUebantur-.huicofficio mancipati,exor-
cijlasocaiifunt , de quib'ttsDominui in T.uangelio  c, [ Si
ego inKeelitbub eiicio damonia, filij veftri (-vi delite t
exorcifia)  inquo eiiciunt?] Hxc omnia in nouoTejlamen
to ecclcfiaimitatajiabet ianitoresfuos,quot ojiiariosap-
ptUamu*. Prs cantoribualeBores & fimul cantorcstnpi-
tuit. Lxorcijl.it auiem nomineantiquo,&officio perma -
nente rectpit.Profilito rero ^daron.otnnet injrafitmmum
Ponttfi.em facerdotium adminiprantet funt conficrati •

^1 hiter eosquxda diferetio feruataeTloVtalij appellentur
fimpliciter  facerdotes ,alii  archipresbyttri, alij  chor-
epifcopi, alit  epifcopi, alij  archiepilcopi ,/eu  metropo¬
lita, alij  primates,<t/i! patriarch $,alij  fumtni Pontifices.
tj Horrir. dtfiretio d gentihbus maximimiroduBa eft,qui
fiiof jlamincs.aliosfimpliciter jlaminei.alisfarchijlami-
nes.aliosprotoflaminej appeltabant. Ssmpiciterrero ra*
torum.čr minorum/aceraotum diferetio in nouo Tejla -
metito ab ipfo Chrijlofumpjit exordiumyqui duodecm*
.ipcjioloj ianquam maioresfacerdotes.(f lxxij. dif ipu-
ioi quaji minaret facerdotes injhtuit. Petrurr vero fluaji
tnfummum/acerdotcm eltgii.dum e:pre omi bue.(S'S y9 _
omnibus danes regm ca-lorum tribuit.&-d fepetra. Petre
lihi nomeu impofHit.atq 1 pyo eiusfidefe jpecia/iter rogaf-
fe tejlatuseil.  ©-vf ueterosco>,firmaret.fibiiniunxi..di-
censd.  £ Ego rogaui pro te Petre, vt non deficiat fides

tua, Sc  tu aliquan<loconiierfusconfirmafratres tuos.]

Hanc eandem formam dlpoficlifecuti. in jlngulis ciuita-
tibus.epifcopos,<£rpresbyteros Ordinauerunt-.Leuitasau-
tem ab ^pofinlis ordmatoslegimus,quorum maximusfu-
il beatusStcpbanus  e t  Snbdiaconos . ef-acolythosprocc-
dente tempore ecclefia fibiconjiituit.

C. I. 51  Ihde nomina eccltjiajlicorumgra-
duumfumuntur.

% De bit itaferibit  B.Ifidorus lib.q.Ltymol.
c.ll.nomina iliorum. & nominum cau-
fas cxponens.itainquiens.

C Leross & clcricos hinc appcllatoscrcdimus,quia
Matthiasgforte eie&us eft, que pfinaiim pcr A po
ftolos legimus o rdi ti atu. K/.eigbsh  enim Gratce,fors La¬
tini,vel hpreditas dicit Proptcrea ergo dičtittmt cleiš
ci,quiadeforte domini funt ; vel quia Domini partem
habent. Generaliter autem clenci nuneupanturom-

a 'Matt.iS. b £xo.l$.,.Para[.-tygr ^  jj f  Luc.tt.
d Luc.  22. e hlci.d. f De offimo Ith.l.i ,1. Rab anus dt
injlit.clcr.lib.t.c.l. g  -4č/,f,

C 4

jr, HeTurt btvpmdrunt V,cchpa]lUdMM,&

®5  Icdefiaram interfep rarugatina.

rcs,qu i in ecclclia Chrifti deferuiunt^uorum gradus/
&nominafunth*c’.oftiarius p!almifta,le&or,exorci-

fta,aco!ytus,fubdiaconus,diacmius,pre<,byter,epifco-

pus. f Ordocpt(coporutn<]t»a<iripertituseft,id eft, in
patriarchis.archiepificopfejmetropulitanis, atq;epifco
pis. Pacriarcha,grxcalingoa, fummuspatrufn inter-
prcrarur,quiaprimumfideft, 1  »poftolicum tetinet lo-
tl ,m,¥c idco,quia fummohonore fungitur, tali nomi-
neccnfetnr, ficiti-Romanus, An:iochenus,& Alexan-
drinus. Archicpilcopusgrsco dicitur vocabulo, qubd
11 1  C« awii" epifcnporum ,tenet enim vicem Apoftoli-
cam,& prrefidet tam mcnopo!itanis,quam cjttrisepi-
fccpis Metropolitaniautema menfuraciuitatum vo-
cantur: fingulis enim prouinciis praemment, quorum
ančioritati, & doSrina a  cseteri facerdotes fubiedi
funt,fine quibus nrhilre!iquosagcrelicetepifcopos:
follicitado cnimtotius prouincis ipfis csmmifla cit.
Omnesautimfuperiusdefignati ordmes vno eodeq;
vocal' uloepifcopi nominamunled ideopriuatonomi-
ne qmdam vtuntur, propter diftinflionem poteftatu,
quam lingulariceracceptnint. Patriarchapatru prin-
ccps: A enim princeps;indcarcbicpiičopus prin-
cepcepi coporum , ficut mctropolitatiusamenluraci-
uuanun Epi (copatuf antem vocabulum inde duetu,
pubi lite. qi]iefficirur k epifcopus fupermtendacjfci- 1
l ete i urarti gerens fabdicorum : Graeec*

intendere dicitur tpiičopi autem Grxcc,Latinc fpecu
2;<cores incerprctantur: nam fpeculator eft pra^pohttis
in ecclefia didus^bqubd iptculctur, d pcripiciat po-
pulortun infra fe pofitorum moreš, & vitam. ^ Ponti-
fex princeps faccrdotumeft,quali via equenuum Ipfc
&  famnuis facei dos, ipfc & Pontifcx maximus nuncu -
patur. Ipfc enim efficit (acerdotes,atq; Iewitas,ipic om
n:; ordines ecctefiafticos di(ponic;ipic,quid vnufquif-
que facere debearoftendit. Antea autem quiRcges e-
rant,& ftontificcserant Nam maiorum htfceratcon-
iut tudo, vc rexeftet etiam faccrdos^ Pontifex. Vnde
& Romar.ilmperatores Pontifices dicebantur. ^ Va-
tes a vi mentis appellatns eft > cuius fignificatio muki-
plex ek: nam modbfacerdotem , modo prophetam fi-
gp.ificat,niodbpočram. Antiftesfacerdosdičtuseft,
quodanreftat: Primuseft enim in ordine ecddiae,&
fbpra fc nulliim baber. Sacerdos autem nomenha-
bet compofittim cx Grarco & Latino, quafi feeru dans:
ficut enim rex aregendo.itafacerdosa facrificado vo-
catus eft ;confeerac enim, & facnficat. Sacerdotes au-
temgentilium ftaminesdiccbanrur.Hi in capitehabe-
bant pite m,in quo er at breuis virga, defnper habens
lana»aliquid, quod ciim propter adtum ferre non pof-
fent,filo tantum capitarebgarecccperunt. Nam nudiš
pemcus eos capitibus incedere nefas erat. Vnde a filo,
t]u° vtebantur,daminesdičti funt q i^fi filamines Ve-
rum feitis diebusfilodepo{ito, pileum imponebat pro
facenlouj emmenti* ^Presbvter Grxee .Latine fe-
mor interpretator: non modo pro atate, vel decrtpua
feneaute, fed cnam propter honorem, dignitaten,,
quam accepernm prcsbvterinominantur.vndca & a-
pud veterei.iidem epiftopi,& preibyterifuerunt;qu a
illudnomen dignitamelt.&non 3»tatis. ldeoautem

presby teniacerdotevvocantur, quia faerum danr,
ficut & epi(co; i; qui licetfintfacerdotes, tamenPon-
»lficatus apicem non habent: qui a  nec chrifroate fron
tem fipnant.necparaclctum Spiritum dant,quod fiolis
deben epucopis,leaio AStium c Apoftolorum demon
ltrat. ^.Leuit* cx nomine auftoris vocati. DeLeui e-
*im leuitae exorti funt, a quibusintemptol>ei !mytlici
faeramenti minificria explebantur HiGrace diaconi,
br.tinc mimftri dicnnair,quiaficac in facerdotc confe-

a *lMciriHx<&pott<Uti.'} *ri«. b /kptrefficitur »
fKatrinitmUt-l  c

Decreti Prima Pars. <54.

cratio,ita m diacono miniftei ij a  difpenfatiobabetur.

^ HypodiaconesGra;ce, quos nos iubdiaconos dicim%
qui tdeolicappe!Iancur,qmafubiaceHt prsceptis, Sc
officiis leuitarum. Oblationes enim in templo Dei a fi-
delibus ipfi fu(iipiunt,& leuitis (uperponendas altari-
busdsferurhiapudHebrsosNathinseivocatur. ^ Le-
aores a legendo, pfalmifts apfalmis canendis vocati:
illi enim prsdicant populiš,quid fequantur; ifti can lit,
vt excitent ad compunSionem animos audient ium di¬
et't & quidam Icfiores ita mifierabiliter pronuncient,
vt quoldam ad luflum, lamentationemq;compellant.
lidem etiam & pronunciatoresvocantar,qubdporrb “
annuncient. Tantaenim & tam dara erit eorum vox,
vt quamuis longe pofitorumaures adimpleaut.^fCan-
tor autem vocatus,quia voce modutaturin cantu. Hu-
iusduo generadicuntur inartemufica,ficuteadofii
homines Latine dicere potuerii t,pr*centor,& fuccen-
tor: ptscentorfcilicet, qui vocem pramittitin cantu:
fuccentorautem,quiiubfequentercanendorefp6det,
Concentor autem dicitur,quia eonfonat: qui autem
noti conlonat,nec concinit, nec can tor, nec concentor
trie «[ Acolythi c Grace,Latine cetoferarij dicutur,i
deportandis cereis, quandolegedum eft Buangelium,
auc facrificium oftci cndum.tune enim accenduntur lu
minanaab cis,& dcportantur.non ad ctfngandas tene
bras,dum Sol t odeni tempore rucilet, fed ad fignum Ig
tiuse demonftrandum, vt fub typo luminis corporalis,
illalux oftedatur,de quain Euangeliolegitur d, [f>at

vera , qu»e illxyr.in>xt umnem kvfnintmvenientcm i>*  '
bunc munium .] Exorcilla exGratcoin Latin um a d-

iurantes,fiueincrepantesvocantur:inuocant enim fiu-
per catcchumenos,vel fupereos, qui habent fipiritum
mimundum,nomen Domini Iasv,adiurantes per euiu*
vt egrediatur ab eis •[ Ofiiarij iide,&ianitores, qui in
veteri teilamentocledi funt ad cuftodiam templi, vt
non ingrederetur m illudimmundus in omni re. Dicd
autem oitiarij,qubd prafint oltiis templi.Ipfi enim te-
nentesclauero, omnia incus,extraq;cuftodiunt, atque
interbonos &  malosbabences iudictum, fideles reci-
piunt.Jc refpuunt infidelts.

1  Id eft apoftolicum.]^; te i Ic^cbttur,  poft Apo-
ftolicum. RcjiitKta tilvtra Itthu nun modo ex Ifidor&
vc.tTKm e;emfUnum Gratiani fide,/edexip/kab ifida-
ro ahata ratione, Romanam, K Anitochcnnmy & . •/it-

xandrmum,Patrtanbas proi>tureayocal,qui4  . J p oJUlt-

tumUcumienent. Hoc ,drm U.Gregorin lib.6.epiji.ht‘
fen:betu huLojto ^4.lexandrino,declarat bioyerbio:Hac{txC\
ciim mul ti fint Apoftoli, pro ipfo tam e n princ patu
la Apoftolorum brincipis fedes in aubtoritate conua-
luit,quc in tubus locis vniiis.eft.Ipib enim fublimauit
fedem, in qua etiam quiefcerc, & prarfentem vitam fi-
nirc dignatus eft: ipfe decorauit iedem.in nuaEuangC
hftam difetpulum mifit iple firmauit fedem, in qua ie-
ptem annis,quanmis difcefiurus ,fedit: id</»

ait Jlnacletui^.furofanBa.infra, difi.li.

2  Vnde Ar apud.] Rfllituta bacfantin locumftoi*
tjtto loto babentur apud fanBum Ifidorum ♦

p •[ Et non statis.] In originali  efl,hoc artatis,
ta apttd Hieronymu in epiJt.b^.adOceant<m,fetlobglof-
fktn non eHmutatum*

C. II. ^ Romana tcclefia d Chrtjlo primA~
tum Accepit.

Item  Anacletus ad epifcopor ltali*,epifl**»

I N c nou 0  Teftamcnto poft Chfiftum Do ni mu a Pe¬
tro faccrdotalis cccpitonkv qma ipfi primb Pontifi-
car us in ecclefia C hrifti datus eft,Domino dicentc ad
cum : [TuesPctrus luper harep^trarr. iflibcab®

a al.myjte r 'n\ b al.Pop/do. c luo par 6. iap.B,
d Ioan.i' e Jtitfell.i r.i.Prlyc l.T.C.Uuop-5 CA.Pan-

normJ. $.c.8z. f MtHh.ie.&rlt*

<55

Dlflinctio. XXI.

ccclcfiam meam , & porta: inferi non prsualebunt ad-
uerfus eam,& tibidabodauc* rcgni calorum.] tli-c er¬
go Ugandi,atque fol uendi poteftatem p r im us acccpic d
domino,'primufqiic ad fidem populurn virtute Iiwe pre*
dicationis adduxitXaeteri vero po-doli cum eodč pari
confordohonore-ni,&* pottftatem acceperunt; ipfum-
que principem corum effe voluerunt,qui etiam i uben«
te Domino in toto orbedifpcrfi EuangeHum pnedica-
uer unc»Ip(i.s quoque deccdentibus,in loc«m toru fuc
^cflerunt cnifčopi: qworum ordinatio pr*taxato de¬
bet ficri ordine,S:tnodo; qtios qui recipit>& verba eo-
rum,Deum recepit qui aut.em fpcrnit cos ; eum a quo
fnilli funt,& cuius lcgatione funguntui\{perniti& ipfe
indubitancer fpcrnetur a Domino. Videnies  a  autem
ipji ^ApoftoJi meffem ejfe mnltarn, &> operarios paucos,
Vogauerunt dv.minum mefiijtt mitterei operarios in mef
femJutami  inde abeis elečti fnnclxxij dučipuli; quoru
typum gerunt presbyteri, atquein eorumlocum funt
conftituti in ctclefia.

C. III i^ Primatum Roman* ecclefi#non Or-
lic^na. JjnodrUS-Jed. C hrt ji tu infituit.

J tem  Gclafius vrbis Rom* epifcopus omni¬
busortbodoftf.

/^v Vamuisb vniucrf* per.orbem Catholicae eccleli*
V^vnus thalamus Cim iti fine, fančiatamen Roma¬
na * v. atholica , & Apoftolica Ecclcfia nullis (jnodicis
*onftjtutis,cxteris,tccleiiisprariataeft,fed Euangelica
vocc Domini, & Saluatons n odri primatum obcmuir*
t Tu e s pet rus  c  (i n q ute ns) ^rfuper han c p ttram adificx b o
tedtfiam m gam: športa inf tri non f>yj:ualcbnnt aduer-
f"t eam. T t tibi daha cit v. e s rigni celotam ; (fuodcunv,
folutr is Ji; p er terram,£rit foltnum &>in  r-c/fef.] U ! data d

cit etiam locittas b.catitE mi.Pauli, vališ elečtionis qui
non d.uerfo (ficut hrrtticigarrmnt) fed vno tempore
vno eodemque d,c gloriofa mo. te fiumfatro inVrrbe
R »ufub Czfare Nerone agomianscoroaatm eft, &
panter fiipradidam ianaam Romanam ecdeliaChri-

tto domino confccrarunt,eamque omnibus vrbibus in

vmnerlo mundo fua pr,fe„tia,at q «e ven^/otrhim-
ph» prtttulerunt. Ergo prim a Petri apoftoli fedes Ro-

3. jpars. In hk tmnibut, t^uautt grudus itlfitr, fanti
,akčiori.aiim, enunr, Ir. maioriCMfiauidem efl

ujiilT iUCr ' U>

C. H 11 . ^ Inferiorum fatta, fuptriirum

Jen ten tj k  obno\ja. funt.

Vnde  Nicolau, Papa adUichailem Jmptraf .
rem^in epijtoLi, jcuuu  milnim cji [_l J ro-
p o Ji. e ram tu.]

T ferior fedes fuperrorem abfoluere non poteft. Sola
J. ergo ponor i n tenor c m con u c n i e n t crab fo 1 ufr Hinc
iquido peruidetur, quia quem non poceftabfoliiere,
n°n poteil' iudičio inferior pociorem ligarc. & infra.
Vnde prophera air. [Nunquid gloriabitur fecuris con-
lr aeum ,qui fecacin ca? auc cxaltabiturfcrracontta.
ClllT i > quitrabit jeant ? j His itaex diuina feriprura, tk
probabiliuin Papjr,urndx>ttritia coJtinicmoratis,i»>le cla
tiMsexhil>tiimu-„ noti p o (Te quctnqiia,qui minoris au-
^oritaris elt, eurr * qni maioi is poteftatis eft, iudicm
^ u Uaddicert>autpropriK detinitionibus iubiugare*

C. V. ^ Ve ec dem.

> I d c m eademepijto la.

\r 01 ire nosexiftimarc faCtacuiutcunqneproximo-
- um noilrorum, q.u£ funt <figna rcprtn<h(iode^
v el!c defendere , fed qubditav.elimus fil.os circa ipiri

a  Ti c.\oMxtt h.  9 . b Ir. dcc-cru cuib  7  o .e, dfo-
r ^b.l j fit.l~4r.f l-t c 6q. LurchPanr.  1.2.

c  Muh.iG.  d inj.dzji.ll.f.jairofinfta.e*

Veh/e  perfonarum lcclefafticaYs<m,& ^ s

Ecclejiarum inter fe prarogatiua. ®

tualempatrem> Sc  dilcipuloserga magiftrum denotos,
aefobrios efle; vtnulla penieus temericatead corurri
vitam(vt non dicarn diiudicandam,) fed nec falrem ce*
nuiter reprehendendam profilianc.

C. V I. Jnferioresmatoribwnechenedi*
cere 3 necmaledjcere poffunt.
ltem  Nicolans Papa eadem eptjiola.

D F.nique a-fi in epiftola legimus ad Hebr*os»,qubd
minor a maiore benedlcittir; reltat profedb,vt e-
xigencc racionc etiam malcdicacur. Siquidem hac vti-
que pranofcentes pericnlofa tempora illi,qui ante nos
fuerunr,prouidam in ecclefiis ct»nfuecudinem tradide*
runr; hodieque in Romana ecclefia , qus magiftraell
omnium ecclefiarum, impratermifTa c.feruacur: ita vt
nullus facerdos maiore luo non innuented confacer-
dote«cmlibct rei benedičtione e dare nitatur: fed ance-
riorflansadprotuinciandaaliqua lcčtione,benedidio
nem quidcm poftulat, fed ei cuilibcc inferior non au~
det penitus benedicere. Cur hoc? iiqjjaquid benedice-
re p . ecatum eft ?  abfit- Demaledkis enim ,non de bc-
nedicis diut ApoftoIu:f ; q U ia regnum Dei non pofftde-
ount. c perhoc mnuitur, cuant^eenfur* frseno in-
eru.res quique a (uis prapolit.s iudicandis coercendi
fiin t:, n hts nec etiam bcn.cdrcendi lusvlium penitus
obtineanc.

C. VIT, €\T)ecec'cm.

I Jem eadem cpiftcU.

N Vncgau:em<3iiiinain(ptracione non nospigebit,
nec nobis invpoffibile erit, ofttndere vobi,<>((i ta-
mč audire velitis)non poile quemquam rite ab lis, qui
inferioris-dignitatisjvtl ordinis fur.t, ludicialibus fub-
mirti defiaii.tionibus, Siq.uidem tempore Diocletiani,
& Maximiani AuguiUirum , Marcellinus tpifcopus vr¬
bis Rormr,quipoftea infignis marryr effefluscit, adeo
compulfus eft a paganiš , vrintemplum eorumingref-
ftis.grana thuris fupt rprunasimpontret: cuius rer gra-
tiacoUtčlo numeroforum conciiio epi(coportim,&in-
quifitioncfafla,hoc idemPontifcx (e egiifeconfeffus
eft. Nullus tameneorum proferre fenrentiam m eum
auiits eft, dum ei fapiffimeomnes perhiberent t Tuo
ore iudicacaulam tuam,non noftro lUdicio.Rt itcrum:
Noli,aiuut, audiri noftro iudicio; fedcollige infinu
tnocatilam tuam,& rurfus : (irfontam ex re,iirqn;itint,
iuftificaberis.aut ex ore tuo condemnaberis. F.t iceri m
dicunt: P rim a fedes non iudicabitura quoquain. Idem
in eadem.  Sed de cum ouidam tempore q n odam con
tra Jiiftum Papam tentalfent qu.fdam mali b rumoris
obiicere, f: in conciiio,cui Sc  Vatentinianus Auguftus
intererat,dia«m fuiffct: Non 1 i c c r e aduerfus Poritid-
ccm dare fentenriam . furrexitidem protinus Impera¬
tor,& in arbitrih pnefati Pontificis tribtiit iudicart iti-
diciumfuum.Htenrm nullus Ponrificum minotum vel
inferiorum vrbiutn fiibaa-us iudic is fnuenirur.

C.  VIII. ^ Maiore; „■ tnir.oriliM tudiatri
. tun ptifnnt.

.  ^cmNicolaui eadetnvptflila.

O a bmtttlf[irlgniriusmini)tum,inferiorum,affiib-

Oieaorum delil,erationibus, cum iacris canond us
praeipicnribus. R- esemplis famftoru Parnim .. emper,
vbi eft maioraučlorita ,lit eundnm, & tn omnibus eon
troucrfiis ad ponoriš fedis ludioia atUo * dirigarttr.
u o d non fo! um acati fieis.verdni etiam abiplis con

bat ob ernarunr. harerins. hlioquinatcpbalum liautt
efie-cactluim.vUde taiuaperibtiaagtTtirjS; maionina
non cNpečiatur lenteunajcum iijt \c\a  taufti dericorum

■ a fij.jecap.tr.  17. zrpar.  6 . f  ^

o  Wii.7. c al.tmpr lermifie. d r.l.iub rte e A I
henednere ritni, <r . f n a l  e. g Poh.l.i tit^.J, nU.

‘ff al  4 . f ;^ H aininbon,  ]

i ong.no n hab H.

c 5

s-— 'tDl inrt ptrfmumim tcctefiajHcadunt, &

k)  / Ecclejiarum interfe prarogatiua,

inferioris gradus, folius epilčopi iui iudicium tantum-
rr.odo poftulandum a fic.

C, IX, ffJ/Unorumfententia,maiores.iam~
tiare nonvalent.

Idem  Nicoiaus ead. epi ji.

I N b tantum hanc prafumpcione fandi Patre; apud
Chalcedonem deceftati fiint, vt Diofcorum Alexan-
■cirinum Antiftitem inter cctera, idcirco potiffimum fi¬
ne vila refticutionc damnauerint,quiain contumacia i
permanens ergaprima fedis Romana: priuileginm, re-
lipifcereafuis luperftitionibus, vt leruaretur d prima
fede Apoftolica,noluit:& ponens*in calo os fuuBi,&
linguaeius cranfeunte ftiperterra, excommunicatio-
neni in S.Leonera Papam didauit,ita vc in fencetiaco-
tra ipfum prolata, hoc videantur memorare pracipue,
dicentes; [Qttoniam fecundis exccflibus priorem ini-
quicatem valdb tranfcendit. Praefumpfitenim & ex-
commumcatiotiem di&are aduerfus fan&iflimum, &
beatiffimnm acohiepifcopum magna: RomaLeonem.]
Niunojuid ibi legitur inquifirionem fuiffc fadam, vtru
iufte,an iniufte ipfam Diofcorus excommunicationem
diftaftet ?  Nonplane: fed abfque omnicontrouerfia
hoc in eo viti funt: quia cum effet inferior, potiorem
quibtislibet coaatus eft laccfierecontumeliis, tefte A-
natolio Coftantinopohtano prsfule: qui dicit.c fPro-
pter fidem non eft damnatus Diofcorus: fed quia ex-
comunicacionem fecit domino archiepifcopoLeoni.]
I ^[In contumacia.] Hincrfque adverb.ponens.ad-
ditafunt ex originali.

Decreti Prima Pars.

6 s

D1STINCTIO  XXII.

, fin ergo maior a minori ittdicari^non debet,

g S  ■ p tidentlum efl,qna inter c.tteras eedefias , pri-
/ mum hotni , qua fecundum, reltertium obti-
neat. Romana ecdefia  ( ficut fapra dicium e ji)
primnm lot um inter caterat obtinet: udlexandriti* fecun-
dum, Jlntiochena ecclefia tertium ab ealocum accepit.

C. I, Romana ecdefia cateramm prima-

tum tenet.

Vnde  Nicolaas Papa II.d fcriliifMediolaneir-
fibnaperPetram Vamiamtm lega-
tum fuum.

O Mnes £ ilue patriarchij cuiuslibet apices,(iue mc-
tropoleon pvimatus, autepifcopatuucathedras,
vel eedefiarum cuiuslibet ordinis dignitates inftituit
Romana ecclefia lllam vero folusille fundattit, &fu-
perpetran fidei mo* nafcentis erexit, qui beato Ster¬
na vite clauigero rerreni limul & csleitis imperij iura
commiftt. Non ergo qu 3 tlibet terrena fententia, fedil-
lud verbum,per quod conftrudum eft čadu m, & terra;
perquoddenique omniaconditafunt elementa,Ro¬
manam tundauit ecclefiam.Ulius certe priuilegio fun-
gitur,illius auSoritate fulcitur. Vnde non dubium,
quia quifqnis cuilibet ecclefia ius fuum detrahit, iniu-
ftitiam facit. Qui autem Ron^an« ecclefia: priuile-
gium ab ipfo fnmmo omnium eedefiarum capite tra-
ditum aiiferre conatur, hic proculdubioin hsrefim la- 1
bitur ; tk  cuiq ille vocetur iniuftus.hic eft proculdubio
dicendus harrticns. Fidem quippe violat,qui aduerfus
lllam agit, qua mater eft fidei: & illi contumax inue-
mtur, qui tam cundis ecclefiis prstulifle cognofcitur
. &■ mre *-1 Vnne & tpfe S Ambrofiusfe in omnib.feoui
; magiftram fanftam Romanam profitetur ecclefiam?

C. II. ^ Kon ab ktpojlol,,, f el l a l, ipfi De _
mino Romana ecdefiaprimat um
i  accepit.

4 al.pi\eftolandum. 0  Poly.l.i. tit.  20. ^infcl.l.
t.capa^^Jno-, p.$,c.%,Pa»n.l.q.c.6.  7 . ^ Pfal.ji.

c in concilio Cha.lced.onen ačlione  5 . -d tumer,]

Mf *  64 .

Jtem  Anaderus ferum Chrijli lefu ad omntf
epifcopos,epijlola  J.c.;.

S Acrofan&a a  Romana , & Apoftolica Ecclefia no*
ab Apoftolis,ie<iab ipfo Dominofaluatorenottfo
primatum obtinuit: & eminenriam poteftatis(iiper v~
niuerfasecclefias, aetotum Chriftiani populi gregem
afiecutaeft: ficut ipfe B.Petro Apoftolo dixit b: p'« er
Petrin, & fliper hanc petram ccdificabo ecdefiammeam,
športa tnfert non prauaiebnnt aduerfur tam  ; fp tihi
dabo claner repni Cah rum, quedcunque ltgaiicriifu~

perterram , er it liga tuni &in cedit : p^^HodcKn^nefol-
tteritfuper terram,eritfolutum (p- in c a- lit.  ] Adhibita^
eft etiam focietas in eadem Romana vrbe beatiffimi a-
poftoli Pauli,vafis ele£iionis,qui vno die, vnoque tem
pore gloriofa morte cum Petro fub principe Nerone a-
gonizans corenatus eft > & ambo fanftam ecclefia Ro¬
manam confecrauerunt, aliisque omnibus vrbibusia
vniuerfomundoftiaprsfentia, atq; venerando trium-
phoprstulerunt. Et licet pro omnibus afliduaapud
Deum omnium San&orum effundatur otatio; his ta-
me verbisPaulusbeatiflimus Apoftolns ^Romanis p-
pnochirographopollicetur,dicens. [ Te[iit enim mihi
ejlVent, cui feruio in (piritu meo in huangeiio filij eiut i
qubdfine intermijlione memonamVeJln facio femperi*
orationibusmet*.  j Prima « ergo fedes eft cslefti be-
neficio Romans ecclefis, quam ( vt memoratum eft )
beatilhmi Petrus, & Paultis fuo martyrio confeerarut*
Secunda anteni fedes apud Alexandriam, B Petri no-
mine a Marcoeius difcipulo atque F.uangelifta confe-
crata eft:quia 1  de  ipfe in Aegypto prirniim verbuni ve-
ritatis direSus a Petro prsdicauit, &• gloriofum (iifce-
pit martyrium; cui venerabilis fucceftit Abilius.Tcrtia
vero fedes apud Antiochiam eiufdem,iftcft)beati Petri
apoftolinomine habetur honorabilis ;quia illic.priift'
quam Romam veniret, habitanit, & Ignatium epifco-
pum conftituir; & illic primum nomen Chriftianornna
nouelIsgentisexortum eft, &pejlpai<ca.  f ^ Inter
beatos Apoftolos qusd.un fuit diferetiog poteftatis,

& licet omnes eftent Apoftoli, Petro tamen a Domino
concefiumeft(&ipfi j n ter feidipfum voIuerunt)vt re-
liquis omnibuspiseflet Apoftolis, & Ccphas 2  id eft
caput.&principium teneret apoftolatus, qui eadem
formam fuiš fucceiToribus,& reliquis 3 epifcopis tenen
dam tradiderunt. Et non foliim hoc in nouo reilamcri'
to eft conftitutum, fed etiam in večeri fuit: vnde (cri-
ptum h eft: [ 1Aoyfes, & ^4aron in facerdoitbut cim.']  id
eft, primi inter eos fueruntjtr-posf pauca.  ^ Hsc vero
Apoftolica 1  fedes, cardo, & caput ( vt prztačhmi eft)
omnium eedefiarum a Domino,& non ab alio eft con-
ftituta,& ficut cardine oftium regitur, fic huius fand^
fedis audoritate omnes ecclefia (.Domino difponente)
reguntur.

i Quia] Hincrfqucadrer.  Tertia. addita fant**
originali: tjuemadmodum & alia nonnulla.

1  ^ Ccphas. ] In Euangeho Ioanni*c.i.Cepbas
tox Syriaca e ji) exponiturmTf&. qucd Grace petram fi-
gnificat: idijuc docet etiam E.Hiero>iyntuti>‘ comm.epij •
ad GaLat.u,c. 1. ncaue nuden dum ejl ignorajfe jlnatle
turni fed Volitijfc cam dicHonemad Granata lingnam ce
tempore notijhmam referre. J^uod fecit Cjrillus Hiero
foly.nitanua t catechefl decjma,in n o min e  , lefu *, non mol e
hebraicam, fed etiam pranim illi etjmo hgt am tnbnem  •

a ~Lib.t.dcfaeramentk, Zp^i- Inprafatione concilj
K.c*»i.Poh.U„i.i.aInfeU.l.<ap.2.&;l6.Panncrm.<.

z.cap.r. b -Mattb.ib. c fup. dijl. lucap.tjnam-

uit. d Roni.i. t Pannorm.l-4.cap.).  / Po iy.
l.i.tit.  I. aiufeU.  I. cap. 7. Burch. I. t.cap.HV.htopart.),
c-'66. g al.difcretio,&licet. h Pfal.pK.  » Polj'
l l.i.eu.u^infeU l .c.i./Mop.).cJ7i.Burib.l.i.c.2e)4.  ,

«9  Diftinčtio XXII.

xAtqui hocipfkm nomen C ep h a*, O p (at us t/tfiš r. a n i i quw 3
& probatu* auclor , quem Hieronimu*, Jinguftinu*

m l ifaciunt-)libro fecundo y eodem modo : quo jinacletu*,
accepit,hi*ytensyerbi*:  Iginir negare non potes, feire
te in vrbe Ro:via> Petro primdcathedram *pifcopalem
tffe tollatam:in tjua ftderit omnit:m Apoitolorum ca-
put Petrus: vndc & Cepkas appellatus elt. Et IJidoru*
lib."! .B-tym. c.  9 .fic de Pet so loquitur : Cephas dičtuSjCO
m capite fit conftinicus Apolto'orum. 'fatpoJvi
eill m gra?cč caput dicitur, Verum apud Burchardi m t&*
iHonemfichabetur:  vt reliquis omnibus pr*elfe t Apo
*®°Ii_sCephas, id eft, vt Petrus principatum teniret A-
P^ftolatus.

5  Et reliquis,]7» mg/»4/iej?,&or!ginalis apofto-
1  epiicopis. Hite auftoritatc J 4 .lexandrina ecclefia fe-

sundum d p rima locum bab ere cenfietur. Sed pofteai.
G-onftantin o polit ana Jynodo, ecclefia Conftant in ep .fiecun-
dum d Jede ^Apoftolica locum accepit.

C, III. Secundum d Romane Pontijtet

Conftantinopelitanus obtinet
locum.

Vnde  in eadem Cy nodo, id eft,Conftantinop.
l.c.^.ita conflitutum eft.

C Onftantinopolitan* a ciuitatis epifcopumhabere
oportet primatus honorem polt Romanumepi-
fcopum: propcerea quod fit noua Roma.

Canon hic cxii*eft, quos *Ap ofto lica Romana Je de s d
princi p is, lon<jo post tepipore non recepit: quod ex epi-

fioU  51 .atidi  53. Leoni* Papa primiad ptnatolium Con-
ft*ntinopolitanum,<£ratiis eiufidem epijhlis fiacilc eflcui-
totf cognojlere: itemq }  ex duabu* epiftoli* Leonis nonijvna
a du e rfU* p ra fin mptionesM ic bat lis, & L coni*,cap. 2 %. a l-
teraad eundem Michaelem. Sed multb clartut exB. Gret
£*rji e pij o aji.lib. 6 .ad Eulooium ^ilexandrinum,<^rJL-
ct M^rn Antiochenum  • ...

<tele

Ve mre perfomrum 'Ecttefiafikarum ■> & EccU-

fiarum ihter fe praro^atiua.  /

C, V. Conftaniinopoliianu* epific-pur
au Bori tat e Romani Pontifia*
deponitur.

Item  Gelafius Papa.1 ad Eauftum magiftium
legati o ni*.

Va a  tradicione maiorum, Apoftolicam federn iu
v^iudicium voca-nt ? An fecundse fedis Antiftitcs, &
terci*, cxtfrique benefibi confe j facerdotes dcpelli
debuerunt }  Cfc qui religionis extitit inimicus , dtpelli
nondtbuit? Viderint ergo, fi alios habent canones,
quibus fuas ineptias exequantur. C*cerum i(ti > qui fa-
cri,qui ecdefialtici^ui legitimi celcbrantur,redem A-
poftolicam ad iudichim vocare non poffmit, & Con-
ftantinopolitan* ciuitatis epilcopus, qu* vtiqtie per
canones inter fedes nullum nomen accepit, in comu-
nionem rccidens perfidorum, non debuit fubmoueri?
C. VI. Conjlantinopolitana ecclefiafe-

cundum d Romana obtinet locum.

Item  ex 6 r  {ynodo/V£ lustiniano con gr ega-
ta , cap. 16.

T> nouantes 1 fandi Conltantinopoiitam decreta
n m n; 0 " Cir,  ; PCClmUi  ^ vt  Conftantinopolitana fedes
nec nnn^i e ^ u ' c lJ! a:  J'! , P er i ° r2  Roma habetjaccipiar,

m f Cle fj 3  1CIS  «bu,m,gnificetur,vtil!as
fed h« fccunda poli .Ham ex.ften s , pri«, q „ inl A i ex5 .
drina fedes numeretur, deinde Antiochcna , poft e-
am Hierofolyimtana.

Ih n c daturintclligi , qubd ^ 4 lcxandri^a ecclefia de fe-
cunda fačlafittertra,&lAntiochena de tc rtiafit qu ari a  „
mfiforte quhduet*contendat effe  feeundas■>  vt Confianii-
nopolrtanamj&dUexandrinam parem fiate digrtitatk 'te¬
lit locum obtinere.

Renouantes.J Hrcaviturde quintoi\U canor.i

ad Mic,
nuis

atque ex cpijlola Kicoldi primi
1 ncipit , Propofuera-

aichaelem lmperatorem^ qux
.Sluanquam Conjlanunopolitani epificopifimperato-
rumpotentia frctifiecundum locum Patri ar c h altu Jedi um
Jibi ijhrparunt: idque tandem pači *> &tra7iquillitait*
eaufiafiuit jpfis concefium.ficut \

lun

n ea.antiqua J dc priufleg.

ocentiu*Papal 11. declarauit,

C. lili* ^^Apojloliccefiedi Conflantinope-
litanam conjlat ejfifiubieblam.

fre>»Gregorius loanniepificopo SyracuJano ,
lib.j.tpifi.6].
Conftantinopolitai

D  c ^ e onitantinopolitana ecclefia quod dicut,quis
eam dubitet fedi Apoltolic* elTe fubiečtam? quod
& Imperator, & frater nofter Eufebius eiuf-

dem ciuitatis epifcopus afiidue profitentur. Tamenfi
qtiidboni,vel ipfa,vel altera ecclefia habet, ego tk  mi-
nort$mcos,quos ab illicttis prohibeo j in bon£> inmgii
patatus fum.Stulruseft enim,qui in eo te primum exi-
VC  ^ ona > S U3e  viderit, difc€re con tern nat.* ldem
tidem  s  epifto,  Nam, qubd Pnmas Byzancenus ledi
^poftolicse dicit fe fubiici, fi q-ua culpa in epilbopis io-
Vtnitur, ndbio quis £ ei fubiedtusnon fit : cum vero
Cl *lpa non exigit , ornnes fccundiim rationem hunuh-
ta tis«mjalesfumus. 1

Lioc caputfiumptum eft ex duabu*eprftoh* eidem lo-
*nni epificop-o Sy racufiano ficripti*  ' fed in.epiji.  ,6 t. exqua
^tepia esi prior part lAijtur de C o nfta n un op olii an a ec~
*hfia:in fcqnentiverb  64. a.jtur de Primate i>y\*nceno
fronincite jt^ficAs non aut Con [ : antinopolitano  , quo-dvi-
^ tur & Orat ionu* , & ^»fielmns > apud quem e o dem
legi tu rjioli' i fcaddu Bi fio rtafji fummula il/a , qux
pofita e(l epijUlv. Gregorij, jtučlor quide.m gloftle,
^^ Gra tianu m  p u tau 1 1 fe nfiJfe, aperte cxpcfiuit.

. 4  £x~prif:a ‘verfione.Polj . I- 2.tit.22,

primat fiy n odi Confta)itinopotitance-,de quo fiuprd ead.c*
ConflantinopolitancC:di£}umfuit. ht quod attinetad om—
7 ieshoscanones- } quifcxtxfynodo tr buuntur^videnda eft
notatio adc.fextam,fupra.\ 6 ,dift.

2  Supertor. J Ita babeturin aliquot'vetufti* excm-
plaribus: nam in vulgati* erat  > inferior. Grxceeft>
'T^so-Svre^j^tcn^idefl,  antiquioris vel fenioris Ro-
mxjvt in ca.proximo.Omnino autem capui hoc longe brc-
uius eft in harverfiione-,qudm in gr.-eco exemplari- ) Tno tan-
tum Iocg copiofiu* y  quod Jlntiochenam numeratJedem :
cuiiitin ^rccoru-l^ato n uda mentio.

$  ^[Necnon.j $*c emendaium eft ex aliquot manur-
ficripti*,<&graco, crntea evimlegcbatur, non tamen.

C. VII. .(patri; aVum faliurnpri »

mum , ve/ dent eps tere.ti locum.

Vnie  in8.fynodo, habit* fub HudrUrm  Pj-
pa 11 . tari. li.

D Iffinimus « nemintm p orfiK mundi potentum,
q ucmqnam eorum,qui Patriarchal ib us prarf unt
fedibus,inhonorarc,autrtiouerea proprio threnoten-
cate.fe J omm reueretia,& honore dignos iudicare, p-
cipue M uidem knaifiimum Pnpam fenioris Ron^^ie-
mceps anteni Co.nft : antkiopolcos Pavriarcham, deinde
vero Alexandm,ac Antiockia;, ac Plierofolv

uynioium*

B

D I S T I N C T I O

a L ei epi fio p mfiu biettM*

b %Anfiel. l.

XXIII*

Reuitcr qux inter ecclefiaflica ■offiaa fit dijfie-
r.eutia y monftrauinut*. tiunc dfiummo mcipien -
tes->&yfique adyltimum ^rndum defic.en-dentes .,
qi!aliter quifique eorum debeat ordtnari.fiantto-
rum auBo itatibus often dama*.

. C. I* Decretnm Nico la i Papa de e lcSlio-

o nefummiPontifict*.

Vndc  Nicolaus Papall .incon.Lateranenfi.

A luo.p, c.q. b o^/Zp^p y ideft , ftaiuim^

i t VeHi d(d\t y p.y^infid.Ll.c.  7 .*.

, Dc srdltidtrone ptrfondrum
/ ^ Bcclefiujiicjrum,

I N' s nomine Domini noftri,&falnatoris Iefu Chrifti.

An no abincarnatione eiufdem. mlix  mcnfe Apri¬
li,indi&ione xij.propofitis facrofandlis Euangeliis.prj-
fidente quoque renerendiftimo« v acbcaciHimo \'ico-
lao Apoftolico Papain balilica Laterancnfis Parriar-
chij>qnx cognominatur Conftantiniana , cofidenubns
etiam reueičdiflin»isepifcopis,abbatibus,prcsbyteris,
»Tiaconis, idern venerabihs Pont:fcx audloritate Apo-
ftolica dccernesde ckdtione fummiPontificJs, inouir,
arNoitit beatitudoveftra.dilcdlifiimi fratrej, Sc  coepi-
fcopi, inferiora quoqtie membra C.hriiti non latuit.de-
fundtopji memoria: Domino Scephano pradeceflore
no(lro,b^c Apoftolica fedes,cui au&ore Deo.deferuio,
quot aduerfa pertHkiit, quetdenique perGmoniace
hirefis trapezitas rcpetitis malkis, crebrifque tunfio-
nibusfubiacuerit; adeo, vt columna Dei vinentisiam
iain pene videreturconcuffa nutare, &  fagena funimi
pifcatoris.procellisintumefccntibuscogeretnr in nau-
fragfi profunda fubmergi. Vnde, fi placet fraternitati
veti«, debemus, auxiliant« Deo, futuris cafibus pru-
dencer occnrrere, & eedefiaftico ftatui, nereciditiat
(quod abfit)malapra:ualcant, praecaucrc. Qunproptcr
inftrufii prsdecefforum noftrorum, aliorumque lan-
čtorum Patrum auaoritate,decernimus,atqueftatu>-
mus, vtobetmte htiius Romana: vnitierfalis ecdefia:
Pcintiiice , in primis Cardinales epifcopi dtligentiflimc
firmi! de etedtione tradlantes, mox Chrifti d tlericos
Cardinales adhibeant: ficque reliqunsclerus.ifc popu-
lusad cenlenfum notix clcdtionis accedat > nimirum
prscauentes, ne venahtatis morbiis aliqua occafione
fubrepat Et iJco relieiofiflimi viri pratduces fint in
promoueda Pontificis elečlione, reliqui autem feqna-
«s. Certus verbatqne legitimus hic elefiionisordo
perpenditur, fi perfpectis diuerloium Patrum regnlis,
fine gtftis,etiam illa B.Leonis pradecelforis noftri fen
tentia recolatur.fNulla c,inquit,ratio finit,vt inter c-
pifcopos habcantur,qui necaclericis funt elebti, nec a
plebibus expctiti,nec a comprouincialibus epifcopis
cum metropolitani iudicio confecrati. ] Ouiaverb fe-
des Apoftolica cunSis in orbe terrarum prafertur ec-
clefiis, atquc ideofuperfe metropolitanu habere non
poceft, Cardinales epifcopi proctildubio metropolita¬
ni vice funguntur, qui videlicet ele&um epilcopum ad
Apoftoliciculminisapicem prouehant.cligatur anteni
dc ipfiusecclefia gremio,firepenturidoneus, vel fi de
ipfa non imienirur,ex aliaaffumatar ,faluodcbico ho
nore, & retierentiadikdli filij noftriHenrici, quiin
praifentiartim Rex habetur, & futurus Imperator, Deo
concedente,fperatur,ficut iam fibi conccifirnus,&fuc-
celforibus illius, qui ab liac Apoftolica fede perfonali-
terhocius lntpctrauerint. Quod fi prauoru,atqueini-
quortim hominum ita peruerlitas inualuerit, vrpura,
fpneera, atque gratuica fieri in vrbe non podit elečtio,
Cardinales epifcopi cum religiofis clericis, catholicifq>

^ 3 '• cet paucis ,ius poteftatisobtineant,cligcre A-
poftohe* fedis Pontificem.vbi congruere vidennt.PIa-
ne , poftquam clečho luem tafta , li bebka tempeftas,

vel qualiicumque hominum conalus maligniratisft.il-

dio reftirerit.vt is,qui eleftus ell.in Apoftolica fede i„
xt.i confuetudinem inthroniiati nonvaleac: ckftus
ttfhien,ficut verusPapa,obti»eat aučloritatem regen-
di Komanam ecclefiam, & dUponendi omnes faculta-
tesillius: quodbeatum Gregonumantefuamconfc-
crationem fecilfe cognouimus. ft^uod,fi quiscontra
hoc noftrum decretum fynodali fententia promulga-
tum.perfeditionem.vel pr*fumptionem,autquolibet
ingenio eleftus, aut etiam ordinatus, fcu inthronica
tus fuerit,authoritate diuina.Sr fanSorum apoftoloru

Decreti Prima Pars.

72 '

Petri & Pauli , perpetuo anathemarecumfuisau&ori-
bt»s, fautoribus, &  fecuacibus a linjinibus Tanči* Dei
eccleT* feparatus abiiciatur, ficut Anticbriftus, inua^*
.Tor,& deftručTor tonus Chriftianitatis: necaliqun a Tu-
per boeei audientiareTernetur: Ted aboinniecclefia-
ftico gradu 5  in quocunque fuerat priiis, fine retrafia-
tione dtponatur : cui quifquis adhalerit, vel qua-
len»ciinque tarriquan» Pontifici reuerentiam exhibue-
rit,aut in aliouo t-um defendere pr*Tumprerit y pari fen
tentia b Tit manc!patus.QuiTquis autem huitis-noftr* c
dceretalis Tenccnti* tt merator extiterir, & Romanam
ecclefiam iua prafumptione confundei e, &c  conturba-
re contra hoc (Jatutum tentauerit, ptrperuo anathe-
mate,art;ut eNcommunicationedarrncturjc^c«^^-
^ non rc/Urgtnt in iudicio , reputetur, omnipo-
tentisiram contra le Tentiat, ik  fančtorum Apoftoloru
Petri & Pauli ( quorum ecclefiam pr*r.mit confunde-
re)in hacvita, & futur* fnrorem Tentiat: fiat* habrta~
tio eiuS dcf.rta,&in ta.be/naculi 4 eit+fnonjit, quiinha -
hitet : fant  P filij eius orphani y  cituvidua: com -

motM amoueaturipfe , & filij eiu*,Q' mtndtcent , & eii-
ciantur de habitaUonibut fuif: fcrule tur [cene/atovom-
nemfubfantiiim etn*-, & din p i ant ah eni lab or e s eius: or-
bus  g terrarum pugnet conira^um-, &- ct;nčla elementa,
fnt ei toatraria  » tk  omnium fiin&orum quicfcenti.UH*
meritaillum confundant, &.  inhacvija luper et:m a-
pertam vindičtam oftendant.Obfcruatorcs autebuijis
noftri dccreti, omnjpottntis Dei gratia protegat, &
aučloritas btatorum apoflolorum Petriče Pauli ab o-
mniura peccatorum vinculisabfoluar.

^ Hunt* det reti mtegrum e>em f lum e ji in Vctujlifii-
mo libro sAbbati* nitna\ierij farfenfslutensLongobar-
dicn anteannof pene quin^entof firipto,&alibi.

2 . pars, Iptfctpi rero , & c at eri ordn. cs in fra confri-
tuiii qualiter ordinati del e ant exaniioritate Cartba^t*
nenjis Concr lu q:tarti,c.\..tui imerf it ^Ah^k  j’in tis,: m po¬
re Honorij ^Augujii , cjtendamu*, au corum examinationt
incipicntej .

C, II* Slpomodo fite>aminandus, quiin
epifcopum eli^itur.

Q Vibepifcopus ordinanduseft,antca examinetur,
fi natura fit ptudens,fidocibilis, fi moribus tem*
peratus,fi vita caftns, fi fobrius, fi femper fuis negotiis
cauens,fi humihs,fi atFabilis,fi milericors, fi littci atus,
fi in lege Domini inftručlus,fi in fcripturatum fcnfib 11 ®
cautus, fi in dogmatibns ecclcfiafticis exercitatus: &
ante omnia, fi fidei documenta verbis limplicibiis affe-
rat.id eft, Patre,& Filium , & Spiritum fandhim vnui«
Dcumeffeconfirmans, totamque Trinitatis deitatcm
coeirehtialem > & fi(bftantialem,& coa tcrnalem,&’ co-
omnipotentem pr*dicans,fi lingulas i quafque in Tri#
nitatc perfonas plenum Deum , & totas tres perfonaS

vnum Deum « fiincarnationem diuinam non in patre,
neque in Špiritu fanao fačlam, led in filiotantum crC-
dat,vt qui etat in diuinirate Dti patns filiux,ipfc fierc^
in honone hominis matris filius: Dcusvero ex paerc,
homo verus ex matrc, čarnem ex matris'vifceribiti ha"
bens;& animam humanam rationalem,fiimilqne in eO
veritas vcriufque natura,idcm Deus &  homo, vna per-
fona,vnus filius,vnus C hriftiis, vnus Dominus creatof
ommum, qux funt, & a uči or, Dominus, & redtor cum
P»tre,& Špiritu fanao,omnium creaturarum: qui paf-
fus lit veracarnispaffione; mortuu,vera corporisfut
morte ; refurrexit vera carnis fuse rcfnrreaione &
veraamm* refumptione, in qua venict iitdicare vino*

a b

»iua. d

Kl.reuerentifiime. c al.r
e inf. dijl, 6 iMmIIa  ratit.

•di-

a l. noftri.

g s “pSf

*■ dl.thtjvttndi. b al.fententid. c
d Pfxl.i. t  pftl.6$. f Pfil.  io8. „
h Ordo Hontanntpa.Bure.I i.c.i.luop.$. P>'

Ijc.h 2.tit.q. j al-fingnldm ptrftnnm.

k dl. rcceLtime.  *

& mor-

Diftinctio XXIII.

n

Sc  mortuo*. nchim etiam a'^ co, fi noui & vetcris

tedamenci, id dMcgis, & p*ophctarum j & Apotiolo-

rum vnum eundemq«te credatau&orem, & L)eum, h
diaboius non per codicionem, fed per arbitrium fačtus
fit malus.Qu'aercnciu-ftX€tiam ab eo.fi credat huius,qua
$eftanuis,& non alterius carnisrefurre&ionem, fi ere-
dat iudicium futuruin , Sc  recepturos fingulos pro his,

^Ui-e in čarne gcfferunt, vel pcen as, vc.lj>rsmia a >fi nu-
pdasnonprolnbeAtk, fi fecunda matrimonia non da
^Nctjfi carnium p.etceptioncnt nonctdpetjfipesniten
t, f>us reconciUatis communicet, U  in baptilmatc ora-
f 11 « peccaca,id eft,tam i.ludoriginal«* contra&u, quam
dla,cj4iar voluntarie admiffa funt, dimitenntur ,ii cxtra
cedefiam catholicam nullus faluetur. Cvirn in hisom-
ftibusoaminatus,fuerit inucnttis plene inftračtus^uc
cum confcpili clcricoruni,& laico.rum,& comrentu co-
tiusprouinci« epificopor»vm,maxLiriequ« metropolita-
ni vel aučtoriratc , vel pr.-.Tentia ordinetur epiicopus.

Sil fc e p to in nomine Chrifti epiicopatu , non iua dele-
dationi, nec fuis motibus , led his .Patru m definitioni-

bus acomcicat 1 . ■ .'

«f Caovt boe inleor.Hvi extat in oirdine Rpmano  , nadi ■

tWA(li/,:u n; hifro'uOi<s,S tntutu esceiiafiica, eni. hmi-
l c f/i ii l ■' lt j in ion Cartha^incnji quano concilio cflc pr x
p ofilMfii. tn ■aUqn9iyctH,\it4 c o dn i b ks,  i e jan tu nlii y  qut to¬
rno* l oHcUiorum ediderifftl.

x  Ac.iuicfcat ] Po j: boi rerbum tam in concilio y
qi‘am ni c rdi n c feq m tu  >*, In cui us ordinati on c etiam x-
tas requiratur, q.uam iancli Patres in praeligendis epi
ftopiv con fiicu.c rune.

C. IH. X>nal;.r effi- debeat clericorum con-

• u e rfati-f) .

lic m  Ifidorus de ei cle(ja\licif officiis lib.l.c.l.

* TT Is c  igitur lege 1'atrum cauttur, vt a vulgarivi-
C ; 1  > a nutndi voluptatibus l e le abfiincat

non Ipcdtoculis, non pompis interfinc,c"hitiiiia publi
ca tugiant.prinata non tamum pudica.fcd & (obrili co-
‘ lnt ’ v| urisnec[tiaquam inctimbant, nt^ue tnrpium
occufationcslocorum, fraudifcjtic cuinlc(uam (ludium
»ppecant, amorem pecuniar, i^tuli matevietn cun&o-

tnmc n mmumfngiant,&teailanaof6cia,nc g otiaque

abnemne; bonoris gradus per ambitioues non fubcat:
F ! 0 .'"*: 115  n,etlic ' lut  Oci.munera non accipiant, do

Ve o v din a ti one p e rjo n,trum

i- ^ 11» >. c c leji ajii ca rn m.  7 4*

enim domini faccrdon paucos habere miRiHros, qui
pofilnt digne opus pei exercere, quam multos inuti-
les»Qui onus grauc ordinaton adducant.

OI' «*'• ..

tptfiopvm *hqtui«bu-

asmulationem,
non vagis o-
g e “

los&coniurationes caueant: odium >
obtredationemjatguc muidiamfugiant: ,. v .»
culis,iion eftracni lingiia,aur peculanti,fluuioque d g
ftu incedant, led pudorem,& verecundiam mentis fi—
plicihabitudncefiu^ueofiendant: obfc ceni tace m etia
terborum,ficut Sc  operum penitus execrentiir : vidna-
rum^ virginum frequetationem c fugiant,contuber-
niacxtranearum fccmmarum nullatenus appetaut r ca-
ttimoniam quoque ; :  ’ r

ftudeant: aut ...—/

iturjfcnioribus quoquc debitam obedientia pr^-

»nuioniam quoque intuolati corporis perpecuo confer
'jareiludeant: aut certc vnius matrimonij vinculo fcc-
e rentur,fenioribus quoquc.debitam obedientia prs-
beant, neque vilo iadantia? Ihidio femctipfos attollat:
poitremb dodrina: ledionibus,pralmiv 5 hy*n^i s » canti-
Cl s > exercitioiugitcr ^ ineumbant. TalesenimaJebent
^fie qui ditiinis culribus ie mancipandos ftudent.exhi-
® cr e, fcihcet > vt dum fcienti^ -operam dant , dodfin*
Efatiam populiš adminifirent.

C. 1111. ^ degne faeramenta. tračlare
nonpojptn} y ad/ninifieriu.m non ell»
gantur diuinum.

Item  Clcmens nd lacobum fiatrem Domini,
epifi.i.  ...

Aleš gad miniflerium ebgantut clerici./jni digne
*• poffint dominica licramenta traftart. Melius eft

“ b al.improbet. c Hefertur

ivlufuntjni primo t c.to. d al.tumidoejj grejfn*
f ul.ingi. g Vr

I - v

les,qui onus grau

C. V. ^ Si elecio in ejnj<. vt ,~.. -,

ciuntHr,quixqucvelfex epifcopi ad
eiu-i pur*ati-onem conue-
niant.

ltcm  ex concilto CarthagTnenfi c. 40.

I Lind a ftatuendum e(l,vt qiundo ad eligendimi epi-
fcopum ednenerimus, fi qua contradiftio fuerit ob-
orta , ( quia fa;pe talia fafta funt apnd vos) non prafu-
manr adpurgandum eum,qui ordinandus cft,tres tan-
uim b. fed polhilentur ad nunierutn fupradilioru dno,
vel tres,& in eadem plebt,cui ordinandiis efl, difcuti-
antur prililo perfonacontraiiiccntuim : poltrcmodla
etiann ) qL-aE obiiciuntur , pertračlentur, &  cum purga-
tus fuerit fub confpečlti puhlic0,1 fa demum ordinetur.

Si boe cum veftr.p fančlitatis animo concordac, robo-
retur vedra dignitatis c re fponfione.Ab vniucrfis epi-
fcopis d i ut um ett: 5 a tis placct.

C. VI. ^ f^o/.r fn.t promifiionk fljondeant,

<]Hoj eri lejtajiu.i premouet dlf~
ciphn*i ..

ik»»cxconcilioToktano n.c.io.

\  amqtiam omnes,qui faeris mancipantur ordi-
V^jiibusjcanonicis regulis teneantur adltrifti,cxpe-
dilnic tamen eft, vt promilTionis fuje vorafub cautione
(pondeant, qtiosad promotionis gradus ecclefiaftica
probat cdifciplina.Solet enim plus timcri,quod fingu-
laiiterpoUicetur, quam quod generali fponlione con-
cluditlir. Et ideo placuit hnic fančto concilio, vt vnuf-
qui r qile , quiad ccclefiafticos gradus eft adfcenfurus,
non anre honoris confecrationcm accipiat, quam pla-
citi f fui adnotatipne promittat, vt fideni catholicara
fyncera cordis dcuotione cuftodfens, itifte &  pie viue-
fcdebeat,ife in nullis operibus fuis canonicis regulis
contradicat,atqucvtdebitum per oninia honorem,at-
que obfeq<iij rcuerentiamprpennnentifibivnuičtuir-
quedependat, iuxta illud bcati Leonis gPapa ediSu:

[Qpii fc (cit aliquibus efie pr3tpofitum,non moleftž fe-
rat aliquem iibi efie prafiatnm: fed obedientiam , qua
exigic, etiam ipfc dependat. ], Pa-na etiam h iuxta ec-
clebafticp confuctudinis morem, & placitis taliumin-
ferenda*, &ab iis, quitranfgreflbrcs fucrint, perfol-
uenda eft.

C- VII. ^ ^ualiter »riintlur ipifctput.

Dehtnc dif^oniiur, j  lit cr eccicjiajtica officia or~
diruntur, in conciIioCarthagin.4.c.a.

E Pilcopusk,cumordinacnr, duo epifcopiponanr,
& teneant Euangcliornm codicem flipercaput, &
ccruicem eius,dt vno fuper cum fundendo benedičtio-
nem, reliqui omnes epifcopi, qtii adfunt, manibus fuis
caput cius tangant.

C. VIIL  ^Jlitaliterordineturpresb^ter.

■p Resbyter cumordinatur,epifcopo eum btnedicc-
J. te,&manum fuper caput eiustenente, etiam om-
nespresbyteri, quiprartentes funt,manus fuasiuxta
manum epifcopi fuper caput jllius teneant. Sicut aute
in die fua; ordinationis facerdos orario,vtroque hume-
ro ambitur, ita temporcconfecrationis, eodem orario
debet vti tnftantcr.

a ht incencil,ldfri|■.c.^\7■Poly.l^2J:■%•-4bfcl.l.6.Cltp•

6$.BurcJ.i.c.6.1ue p.f.ca. 60 . b « 1 . tantiimaccedere-

c al.di^nationif. d ^inf.l.J.cit.Si. t al.pt/tKebit •
f a{.pladta fibi. ^ epijl. Hl.ad 'fkejf,

epifcepttm. h al.tamen.~] orit, i al.inferenda.

Ordo Kdmanita.pa^.ioo.Poly.l.l.tit..q.\i4nf.  /.6.C.49*
al.^Juopi^.cap.tl^.Pann.l.%.t.  iS. I T.t eo.cancilie,
cap.  3. Poly.l.l. tit,\l. v4nftl.  /. 7. cap.^.jHap.6.c*p-ti-
Potiti.l-l-cap.^.

75

J)t drdindkitjntpettfindM*

Ec deftxjli car um,

C* IX* ^ \Qu»dquifque acceptt tempere con-
fecrati4tt*f> ferat timpore obla -
tionps,

Vnic  in cortcilioBracharenfi 5 . c.i.ltgitur .
v Cclefiaftica, & anciqua inftiCHtione pr*fixum no-
■K  uimus,vt omnis facerdos.cum ordinarur, orario v~
* r oque humero ambiatur, fcilicet, vt qui imperturba-
tus pracipitur confitlcreinrerprofpera & aduerfa,vir-
tutum femper ornamento, vtroquc circumfeptus ap-
ptttfSl humero. Qua ergo ratione tempore faerificij
vrtin alfumit, quod le in facrameiuoaecepifle non du-
. dVitat^Proinde modis omnibus conuenit.vt quod quif
'que percepit in confecrationehonoris, hoc retineat &
in oblacione,vel perceptione iusefalutis,fcilicet, vccu
lacerdos ad follemnia mifTarumaccedit,aut peric Deo
. facrifieium ablaturus.autfacramenttim corporis& lan
guinisDomiui noftriIefuChri(lifumptHrns,non alicer
acccddt,quam orario vtroque humero circunfeptus,fi-
cut Scvcmporeordinatioms (uardignofcitnrconfecra-
ttis,ica vede vno, eodemq; orario eeruicem pariter &
vtrmtvjue humerum premens fignumin fuo pe&ore
praiparet a  crucis, Si quis autem aliter egerit', excom-
municationi debita: fubiaceat.

4 . J>s. Dalmaticif autnr.  , nec epifcopi *, ntc diaconif
abpp, jipojlolica Iktntia rti permittitur.

C.  X. 41 jlbffiut jlpoplica lictntiajDalma-
ttci*,ncc epijiepi/>nec diaconif
-vt liett.

Vnic  Gregorini Jttgio cpifiopo Prancorunt,
lib.j.epiji.iu.

Omnmnish filiusPetrusDiacon s nobisinnottttt,

qubd ftacernitas vedra tempore, quo hic fuic.p.o-
pofcerit.vtGbi &archidiacono fuovtendidalmacicis
liccnciam praberemus. Sed quiitahominum fuorum
infirmitate compulfus feftinanter abfceffit, vt nec ipfe
irurror ineumbens diutius (vt dignum erat, & res defi-
deratapofcebat) fineret permanere, &nosinmultis
tmplicicus ,ecclefiaftica rationis conlidcratio nouum
hoc inconfu!tč,& fubitononpermitteretindulgere;
idcirco poftulata rei prolongatus effe&tis eft. Nune
.verbeharitatis tuabonarenocarrtes ad animum,htiius
aučloritatis noftr* ferie,petitaconcedimus,atque te,
& Archidiaconnm tuum dalmaticarum vfu decoron-
doseffe conceftimus, eafdemquedalmaticas dileelifii
mofilio noftro Cyriaco abbace deferete tranfmifimus.

C, XI. 4f Opati ter ordinetiir diaconm.

D laconus« dum ordinatur,-folus cpifcopus,qui eum
benedicic,Rianu fliper caputillitis ponat,qtiia nan
ad faceidotkim.led ad minilterium conlecratur.

5-ps. Stitaritttr autem, anpotlbentdiciionemmaiuoc
presbytcrcrnm  , vp- diaconovum chrifniatte litjuoice deb-t-
ant ptrunoi.

C. XII. prtjb^ttrbf, ntc diaconif iit

Conficratient t ehri/matt manu*
penngtre Itctt.

Vt hniufiribit  Nicolaus Papa R.adulpb a ^ n p ie _

piflopo Bituricen.

P Rlterea dfeifcitaris, vtrumfolis presbytcris, an &

diaconisdebeantjcum.ordinantur, man m  s chrifma-
tis liquore perungi. OuodinTanaa hac Romana ec-
clelia.cui Deo aiidore dclcruimus,neutris agirur. Sed
& quia r.t i nnut kgis mimftrn aftum, nufquam (nifi
nos fcllat obbnio) legimns. Ergo ad E. lnnocentij
Papse canomca decreta fanaitatera tuam tranfmit-
timus, & qu.r ribi fint in confeeratiombus, & ordini

Decreti Prima Pars.

76

/t p f  ■/.' -fl.] f b *A»fel.l. 6 . ctp  88.4/.
r, p , c ix co>*cyC.zrtb.4.cap.4tardo Rgmankf jl.col.l.

60.J110, p. 6.  rap.15.

bus 3  obferuanda.principia pagins adDecentium Eu*
gubinum Epifcopum milfa, te aftatim edocebunt.

C. XIII.  P A L E A.

E X-iepiftoIa b Simplici) Papa Seuero,&FloTentino
tpilcopis direfia-Adcognitionem noftriexaniinis,
Gabrenenlis diacom relatu, peruenit de qnibufdam i-
pfiusecclefiar clericis, cuorum ciim vnus ad presbyte-
rium,duo ad ieuttarum miniflerium confecrarentur,e-
pifcopus coruro,oculorum dolore detentus,fertur ma¬
mim fuam fuper eos tannim pofuitle.S; presbyter qui-
dam i 14 is contra ecdelialticum ordinem benediftionč
dediife: qui propter tantam -prsfumptionis audaciam
potetatacculatirs iudicio prafenti damnari, fi adhuc
in corpore pofitus, non fuiffet mortis vocationepra-
uentus. Sed c.uia iam ille examini diuino reliflus, hu¬
mano iudicio accufari non poteit,i), qui fuperfunt, &
abeonon confecrationis titulum, fed ignominist po-
tius elogium accepernnt,ne fibi lieentiam tališ vitra v-
furpatiofaciat,decreuimus,vta gradu facerdotalis,vel
lcuicici ordinis, quem peruerse adepti funt, depoliti,
®quo iudicio abiiciantur. Tales enim mericoiiulicati
funt remouendi;quia prane inuenti funt conftieuti.

1 Ex epillola-dMer pulta itt nulU manufenpto txt'

plan tjlirtu tnta.BKrcbdrdusigr luo antt hrte caput y cjKod
inctpit,h<\  cognitioncm ^refcru/it aliudtjHoddam caputt
. tjuod incipit , Relatlo , tx cpijlola Stmplicij mijfit htjibti 9
¥Urentioi(ftut flortntinoj&Stuero epijcopia.^uamob-
rvm in dtp litji htte ejje translatui titnllu. Caterum capu *
hac a Rttrcbardo citatur exebeilio Braca.ab Ittont in  ?«"*
t*quidempartt,(.u^.tx Cbarthagint>ifi,wfextartri,c.
102.esc Hifjtalcnfi, z,.c.  5.1 jito tliam loco txtai čx~/ ec i :<
Caput,  Q lioru ndzm,tjl tjUjfi hunufimma.

ltem quaritur,an tor um ordinatio fit vata babtntUt
p Hi boi tpifcopus oculorum langitort dcien:U‘ nianut-n*'
pOHit,&presbyitrfliper tol oralioncm dicit.

C. K.llII. }i c <dii: atoi\pir aibm.il Hi da -

ainniinr.ii fUbtat p Tn.im.ir ». cpi/cc-

pusmanu impunit, pyaliut
oraiiotiem dicit .

De hitita flatntum t Ji in  conciIio c  Toletano.

Q Vorundamdclericorum, dum vnus ad prcsbyte-
rium,duoadleuitarum miniflerium faerarentur,
epi.copus .oculorum dolore deteneus, fertur mamim
fuam lupereirs impofinlfe tancnni. 61  prcsbytcr quida
illiscontraccdcfiailicum ordinem bcnediCtk>ne-m de-
diilc.Sed quia iam ille cxamini Jiuinn relidus. huma¬
no iudicio acculan non poteli; ij, qui fnperliint, gr«-
dum facerdotij.vel leuitici ordinis, queni peruerse ad-
eptifunt, amittant.

C. XV. ^ JZualittr/ubdiaconuc tedinetuv.
Itemcx  concilio Carihagm. 4.0,5.

■6  c Vbdiaconus «,ciim ordinatur,quiamantis impoe
ps ij litionem non accipit,patenam-de manu epifcop«
accipiat vacuam, Sccalicem vacuum: de manu vero ar-
chidiaconi accipiatvreeolum cumaqua f, manile,«^

manutefgium.

C.  XVI. 4" X>ual}ter actljthus irimetur.
/ic<Mexcodemconcilio, c <f.

A Colythus g ciim ordinatur,abepifcopoquidcm do
ccaturqualirer inofficio fuoagere debcat: fed ab
archidiacono accipiatceroferarium cum cerco, vt fciac
fe ad accendeda ecclefise luminaria manciparn accipiat
& vreeolum vacuum ad fuggerendum vinum in Eueha
riftiam fanguinii Chrifti.

4  al-ordinationibtu. b lx Ctnt.Hiftdltnfi.l.c^-
Burch.l.\. c .^' 2 uo,p .5 .c .215.c^^.r.iOl. c lnconcil.Hi-
ff>al. 2 .cap.  5, d Ordo Romanu/p.ji.Iiabanu* de inpt'
cler t li. i.c.B.lfidoruSidib-l.offi.c.  10, e P,ly.l.l.tit.^Z-
'A n f- 7 'C-'i’)-hio,p, 6 .c.T 4 .Pann.l.^.t.W. f al.aqnama-

nili. g Pelj.rbnui>‘fl.7.C'5&4>H,p-6.c.t5.Paii.t.i.c.v;'

C XVII-

77

C. XVII. exo'Ci J n 'jy.ii ..Vtnr.

licm  ex tOiiem, c 7.

T; Xorcifta a ciim ordtnarur,accipiatdc rnanuepifco-
Xj  pi libellum, in quo kripti funt cxorcilmi, dicente
fibi epifcopo: [Accipe, & commcnda memorise, &■  ha-
bcto poceftatem impontndi manus fiiper cnergume- j
nunijGue baptizatum,fine catechumcnum.}

C. XVIII. q,S>naliterUBororiinttur.

Jtcm  ex ecsdein concilio, c.8.

L Eftor b ciun ordinatuv.faciat de iHo epifcopus ver-
bum ad plebem, indica r.s eius fidem, ac vicam, atqs
■Ugeniunr: pollhacfpevlantt plebe tradat cicodicem,
dc quo lectuvus eft.dicens adeum: £Accipc,&ello re¬
ktor c verbi Dei,habiturus, fi fidelicer, & vcilicer im
picucrisofficiimi,partemcum eis, qui verbum Deimi-
Itiftrauerint. d]

C. XIX. * *[ SZualitercfii*rin*or<linetHr.

%  /rt7»cxeodem,r.g.

O Stiarius e cina ordinatur, poftqnam ab arcbidia-
cono inftnfctus fuerit, qualiccr in dooio Del de-
bcat conuerlari, ad fuggeftionera archidiaconi ttadac
ei epifcopus danes«ccW(i*jde,altano,diecns:fSicage,
qu*!i redditurus.Ueo racionern pro his rebus, his
clauibus recludiincur.]]

C. XX. <r Ouuliterpfdmiftii ordinetur.

Itemez  tod e m concilio,r.io.

P Salmifta f, ul cft cautor, potefiabfquelicentiaepi-
fcppi/ol-a iutfioMcpresbvtcri officium fufcipere can
tandi,dicentc libi presbytcro: £ Vide,vt quod ore can-
ras.corde credas, & qd*orc credis,operibus coprobes.J
Clerici tttrnAm nutrire probibentur 'fM.jrnr.-t cap ut de-
fuper itimodum /mim  raftirn tjft debet.

C, X X I* a Clerici comam umriteprobi-
bcntnr.

Vnit  AnicerusPapa epifiopit Gallia.
r) Roldbetc g fratresper vniuerfas regionum veftra-
1  rum eccLcfias, vt clerici iuxta Apoltolum comam
non nutriant/cd deftiper caput i n modu fphcre radar
C. XXII. <$Dee.dem.
ltcm  ex concilio Agathenfi,f. io.

C Lerici h,qui comam nurriunt , ab archidiaconoe-
tiam fi noluerint,inuiti detondeantur. Veftrmen-
ta etiam, vel calceamenta eis, nifi qua rtligioncm de-
ceant,vti> aut habere non liceat.

C. XXIII. ^Dceodem<■.
ltcm  Gregorius I l.in concilio Rjm* babito m
O Bajdi c a $\Petrj,£.ij.

^ Iquis tx  dericis reL*xau*ric comam, (itanathema.
C. XXIIII. JJuibu* -veji ib m  monidltffit

inducnaa, cum confecratur.

IttmtK  concilio Carthagin 4.C.11.

O AncHmonialts 1  virgo,cum ad cofecrationem fuo k
^epitcopo oiTertur , in tahbus veftibus applicetur,
^ualibus Temper vfura eft, profeffioiRi, & lančlimo-
aptij.

bafiz quoque faerata. , <&> vtftimenta. altarif mulicres
dedicatx coniingere 3  <& mcenfum tire* alt ari a defer
* e  probibentur.

C* X X V. C[[ Fejlimcnta altartf^ tafit

faerata muli e res tangtrtprohš-
bentur.

Vhde  Soter Papa omnibus epifcopkVali* 3 epijl.i.

. * Polj.li.i.ti^i. Anf.Ll . f. 57 - luo,p.6*c* 16 . Pann.
, yB- r * 57 . b Poly.ibid,Anfl- j.c.ft.luo ,p. 6.c*iy.Pann.

]' c  iil.lettor. d bene admtnijlrauerunt .]

* trdo i{o.Poiyeibid.Anf.Ly»c^d[.Juo;()t6.c.  1 %.Pann.l.
f Poly.ibid.Anf.l. , 7.c.W'lno J p,b.e.i<).Pann.l.
g lno 3 p.b.c. 46« h luo ioncor.p.6, cap.16^.

Diftincfio. XXIII.

Acracas a Deofceminas,vcl monachasfacra.vafa,vel

78

O facracas pallas penesvos contingere

_ j&iBcenfum

circa aUariadcfcrre perlatum elt ad Apoftolicam fe-
dem : qui omnia reprehenfione plena efle, it vitiipe^
ratione.nullirečie lapieneum dubium tft. Quaobrem
htiitisfandli fiedisauiloritareha:c omniavobisrefeca-
re funditus,qMantbciciusppteritis,cenfemus.Et ne pe-

fiishaciaciusdiuulgenir,peromnes,prouincias abfier

gi utiiiimc mandamus.

C. X X VI. *[ Sairarium fitbcli.iconts
gruli note litri.

Item  ex concilio Laodicenfi.r.u.

N Onboporter fubdiaconos ificetiam habereinfa-
crariuin,fiuc feerettrium (quod Grsci diacor.iuaa
appellautjingredi^ contingere vafa Dominka. ‘

C. XXVII.  ^Deeodem.
J/ewexeodem,r.iJ.

M lniftrum c not oporttt vti orariis ; n ec hofiias *
derelinqu erc .

nu [.  ^ Eloftus.J T^cra UBio ,qu&hjbetar cli.tmm ttii-
‘*”Kfhij,tKr,cJt,  oftia ./id ,b rfojf. non ejirejiitntti.

cx *viir. mfeUnt. 1  1

Item

N

cx eodem, c. 2 jv

}* r ' 4 o,

■ M  t

Jr m 1  * xtr * “ c  vit-čr bo.cle.cap.fiqui4.P0ly.L4.. Ut.

On oportec lečiores, autpTulmtllasorariis vti*

& fic legere aut pfallcrc.

C. XXIX.  ^Muhcrin ct> 7 juentuyiror do -
cere non permittiiu r-

ItcmcK  concilio Carthagin. 4.c.99'.^9y.

M Vlier c o l uamuisciočta,& Tanda, viros in conuen-
ttt docere non pr^fumat. Laicus autem prsfenti-
bus clericis(nili ip 5 s rogantibus) docere non audeat.

C, XXX.  Min j ji ris non faeratis v.tj* V 0-

mintea contingere non bcet.

Item  ex concilio Agathenfi, c. 66.

N  On ^ oportec infacratos.rr.iniftros licetiam habe-
re in faerarium ( quod Grscci diaconium appcllat)
ingredi, Sc  contingere vafa Dominica

C. X X X I. Cuihbetex leftoribus^afitf*"
era altarisportare non liett.

Item cx  concilio Kracarenfi, l.c.i^v

N  On g liceatcuilibet exlečloribus facraalraris va¬
fa portare,nec aliis , nifi iis, qui ab epifcopo fub-
diaconi fuerint ordinati.

C. XXXII.  ^De eodem,  v< clerici comam
non nutriant.

Item  ex concilio Martini PapsejC.4x.

N  On H liceatcuilibet minifhe^ia ta»ger«,nm fnH-
diacono, aut acoIyth® in feeretario vafaDomini-
ca. ^Nec oportet clericos comam n-utrire,&Tnimftra-
re : fed attonfo.capite,patcntibus auribus,& iccudum*
AaroAvtalarem včfle indnere, vt fine ih liabitu ornato.
C. XXXIII.  f SJualiter&onfus(fofoonfa
Jint benedicendi. ^

ltcmex  concilio Chartagin 4.c.^.
q  Ponfus fponfacum benedicendi funt a facerdo-
O te,a parentibus fuis, vel a paranymphisofFeEan.tur >
quicu.m benedičlioncm acceperint, eadem nočte pro
reuerentia ipiius benedi&ionis in virginita-
_ ce perma ncant»

a Poly. 1 . 3. tit. 9. *Anfel. L 7. cap.^40.Burcb.1.7,.cap'
11$.Juopart.i.cap.yi.&.p ar t,y, c jtp.i6$. b Anfei'

L7.cap.yo.lu0 part.f. cap.105. c  AnfbLl.7.cap.8S'

d Anftl.l.7 .c*p.%\.hijrd, deconfe. dift.4. cap. muh er'
Burch.l.Z.c.  8$. luo part.  7. cap.  101. & part.  8. cap.  324.
e lbid.cap.yS. f ferc idemfup ra ead. c . non opor-*
tet fubdtaconos* Apud Mart, Bracar, infra cap,

grac.Jynod.cap,  41. cap. 66 . luo part. 6 , cap.  $77.
b lbid.14p.66.lu0 part.6.cap.  378. > Exod. 22*

\ In fra  50. quafi^.cap.Sponfm %  Bnrch, L cap.  5.
part A. cap. 14%

79

De examint perfetrdvum Tc-
clejmjticamm.

Decreti Plima Pars.

80

£

D I S T I N C T I O XXIIII.

J Ktliter epifcopiu fit ezamirutnAtU , zytjuali-

p s  f  Ji«- ipfe Jimul mm reliqHit infra ipp<m con jli-
K  V / tutufit ordinandtu, breuiter monfrratKm ejl.

^'Krincaiitem 'vicienilum e[l de fuctriottbna ,
rcliepttif r *” fine cicaminationt JintpromoHCndi. Dehti
haflrib tPauluiatlTimathettm:*  [ Manus nemim cito
impofucris, &  n-.hil fine praiudicio- facias in alceram
pai tcm Hedinando. g

C I. ^Detodem.

lx decritif  Syh,eftri Papi m/ynodo Rom.rp.

N VUus k acol/t.horum vel fubdiaconorum i rem
confeeratamapresbytero aliis porrigac(quiaa-
lmd minifter, aliud allirtens) nili tantum fupportct,q>
ei faccrdosimpolnerirfuo ore bencdi&um.

i ^ Vel fubdiaconorum.] ftrbahacnon/Ur.tin fi¬
no Ui Romunafnb Sy1ue\lre,fedhabentnr apni Burih ar -
dnm,&Iiconem, &■ in ifr Ifiticann Gratiani exempldri-
biajn qnibttt efr hoc.cxpHt.Kum in uniujmonbtunon ejl :
fed poji verficulum,  declinando ,feqnitnr continenter,
Nullus ordinetnr.

C. II. ^ JtnU probationem nulluiordine-
tur clerima.

Itemc*  concilio Cardiagin.j.c.n.

N VIlusC ordinetur elerieus niti ^ probatns Fuerit,
vel epifcoporum examine, vel populi teftimomo.
C. III. ^ JUlminiperiumalicuina ecclefiu,
clcrici eiufdcm promoueantur.
liem  Gelatius 1‘apa Culejlino epifcopo.

_ Resbytcri e , diaconi, & vniuerfi clerici Stomenlis 1
i ciuicatis petitorio nobis fuggeffere porrefto, in ec-
cle!iabeatimartyris Eleutherij cpifcopi (cjuat in (iipra-
dičta ciuicatis patochia 1  probatur effe colFr-ucFa) pres-
bycerum,qui conilitutus fnerat, defecille; atcjuein e-
iuslocum luliannm diaconun, iplius ecclefi* pro cele.
britate iplius loči quancocyus debere ordinan. Et ideo
fcater carilfiine.fi de cius vita,«vel moribu. nihil dl, cp
contracataonuna veniat'ftatuta,fuprafcriptum presby-
terijhonore decorabis.fcituras.eum vifitatoris te no-
mine, non CarcUnalisereaffeP-omificis. Paritet etiam
& Feliciffimum diacouum in eiusecclcfiatminifterio,
Ji conuerfatio ciir. patirur, fubrogabis.vt locni procef-
Jionis celeberrimirsad myfteriorum g confeerationem
neefacerdote indige^t.nec minlftro.

i Parocbia. ] 7» omnibusantiipmi cedi'eibtie tam
imprefrif ,quam munuferiptilfic legitur : miusVocis loco
in rečeni impKejlit .crat pojltum  paroecia. fed \ifum ejl
antiquam lecliontm cjje retin c n dum : pruferfirn ut m di-
čiio h.tt etiam gruče aptijiimam hubcut etjmoUgium.

C. IIII. ^Kletropolitanontm epifco-
porum examinepro.moueantnr
cpifcopi.

ltem  cx C0nciliol.aodicen.c-.i2.

E Pifcopi niudicio metropolitanorum,& eorum <>pi

:coporum,qui circumcirca funt,prouehantur ad
eccleiiafticam dignitatem , i ij videlicet, qui plu r i,r,o
tempore probantur tam verbo fidei, quam reda c»n-
uerlaiionis evcmplo.

2 . ps. Citmitaejuefine euaminatione nullus fitordi-
nandnt ; quemMlmodum.<fy qno te ml ,ore.fiiccrdotHm,&.
cuterontm infedpofitorum acuminatio debeutfieri,cunji,
deranaumejl. J

C* V. ^ Xhii ordimrndi /urit, feylaquarta.

a d e x amina ti * n an conucn ia nt.

Vefiis  in con čilo NarmetenfL c.n.ita lektur,
Vando 3  cpiTcopus ordihiitiones facere difponir,
V^omncs, cjn i ad Incriim rninifterium acCederevo-
lunt , leria quarta ante ipfam ordinationem eiiocandt
funt ad ciuicatem,vna cum arc!iipresbyt.eris, ^ qui eos
reprsfentare debent cnricepiKopus alatcrefuoes
ligere debet facerdo^cs j ^ alios prudenres viros gna-
ros d bunde legi^&r exercitatos ineccledafticis fančHo-
mbus*. qni ordinan donim vitam, genu‘j,parriani, deta-
reni ; inftit:utionetri.;iociim,vbied«cati funt,fi (intbene
luterati,ff indručti in lege Domini, diligenter inuefti-
gent; ante mn ir, a , fi fidem cathohcam firmirer tenc^
ant, (k  verbis fimplicibos aHercrer queant. Ipfi autem,
qmbus hoc committitur, cautre debent.ne atit fa tioris
gratia, autcuiufcunq; mnneris cupiditate ille&i a ve¬
ro detiient, vtindignum , & minusidoneum ad faeros
gradus fufcipiendo.s, epilcopi manibus applicet. Q,ih>j 3
!i fecerint,& ille,qui indigne acceditr.abaltariremouc-
bitur; & illi, qui do n um latu^i Spintus vendere cona-
tiiutitjcoram I)eoiam condemnatT,ecc!e(iafticadigni-
tatecarcbunc. Igittir pertrescontrnuos dies diligenter
examinentur: Sc  (ic labbato, qui probaci inuenti funt,
epifcopo repradententur;

Aliasavttm) fir.t deni trum riddicet concilio  , &
pult tejUrnonio, nullvrn eprfrpu* ordtnarepr«fnmat.

C. VI. ^ W clencirum fuorum concilio
epifcopu* dericos non otdinet.

Vnde  in concilio Cartbagin.4.c.22./e^«r.

E Pilčopus fineconcilio c dericorum fuorum cleri-
cos non ordinet , ita vt ciuinm conmucntiam , d ifc
teftimonium qu»rat.

?.^s. X>uxritur,qnidfiert debejt de hpf^uifine cxa~
mi n ati o ne prouecii fn K t.

C. VII. ^ Dc fim4txaminationc or-
dinantnr-i^poji e a peci at a fua con-
jUtniur.

»e h it ita legitur in  concilio Martini Papoe.

I qms c  presbyter, autdiaconus fmc al .ua exami-
natione ordinati f«nt, aut certe,cnm d dc ir r -er. Mir
criminofa peccatafna confeffi * funt , autpoH o rti in a-
tionem ab aliis detečti funt^abiicianrur C', cle- >. Simi-
liter vero 6c  de vnmerfoordint clericorimi Ibiiietur J
Nam hoc fibi, quod irreprehenhbilc cit > fan fbt cacho-
ucadefenditecclena.

1  5 < i- on ^iTi funt.J/« originali  f^confefli non fnnt»
& poft ordinationcm^c. ftritmtn con ali o Vic***  r>9*
'vndehoc Cdp utr ide tur  jC; ,::p t v  , balet: r line ne Z ationt>
quemadmodum hicrg* A;i) * -  - ^


S 1

O r

ufrd d/Jl.Si.c.JJ. q w fin e.

a H-piJfola.i,c.$.Panlb aliter in ori?. b
c.u luo p.i.c.v c iAnfil.7 c.Jh,. " d  „„ ptoUtu<
yd.\ong. e c. 85^.89.9,. f Stonenff P

b^.nonktt.bHrcUc.^lHof^. , ul/otcjhia.


D L S T i N C T I O XXV.

Vod nuUtur fine examinatione ordindndu* fr

breuiter demon jiratum ejl. Omd autem ad e-

pificopum.)quidad‘VnHmquemqt'e inferioren*
pertineatf  Ifidorus Hijl'atenfy epifcopus in' cpijiola
Ludijredum  *fcribiirfta dicens.

f Integra hdc eptjiola hab e tur in codice bibliothte*
morutfierii Dimiriicaitvrum.

C. I. *{SdU 3 depifcopi^<£rxrtteror»Ymfitof~
ficium in ecclejia.

T> Pde&is %  fan&itatis tus Iitteris gauiftrs fum , quod
d °ptatam falutem tuam earum relatu cognoui. De
nis autem,qua* in fequentibus infinuareeloquij tui ftC

(t Bnrc.l,z.c.iJuo p.6.cap.2i.Poly.l.2.tit.2<). b dU
presb^terif. c a [

.confilio. d a(fonf'rn,(£rconntHttt”

iiam ~]ong,  e  'jfpudlrfartinum Bracarenfem, cap.24«
Facitadboc  c, cpijl. 5. Z deharia ad Bontfiacium epifcop***
&* *$•<!■•$• St quptpresbyter.'] Jfn f.LS.c.Jl. f al.I.dnt~
jredeum, g Bnn.l.].c.$Q.lHo,p.6.c. 2.0. Pdnn.l.i.c.41-

mo fti**

m  Mfidio ima

mo ftudult, gratias ago Deo, o,ubd follicitudinem «ffi-
flij paftoraU? impendis,q\i:ili:erqucecd«iiaftica officia
oftkaecu^fcrtfuiris: &  fitctotrnia prudentia: tua fint
cognita; tamtn ,.qtliaaft*etu fraterno me confulis, ex
parte,««a vako,expediam:& de omnibus ecclefiie gra-
dibus,quid ad quemq; pertiticat, eloquar. *f Ad oiiia
tium nanque pertinent clauts ecclefiie , vt daudat, &
apcriattemplum Dei,&omiiia, qu.c funtintus ,exrra-
Š«e cuftndiat'-. fiddes recipiat; excomnuinicatcis> Sc
■nfiile[ es  excipiat, * C Adexo’tciftam pertinet esrorcifi
m °s memoriter retinere, manufi^ue fliper energume-
no b&catechumenos in exurcixandoimponere. ^ Ad
acolptum pertinet pra-paracio lunvinarioruin in la-
ceario•. ipfcCercuivtporrac: ipfc fuggefta bpro F.ucha-
tiftia, calicesfubdiaconis preparat. ^ Ad Pfalmiilam
pertinet officium canendi ,'dicere benedičtiones , lau-
des e/acrificium, refporifori*, & quidquid pertinet ad
canendi petinam. ^ Ad lečiorem pertinet le&iones ,p-
nuntiarc,& ea qiue prophetat vatieinaruiit, populiš
prsedicare. At Ad fnbdiaconum pertinet calicem, Sc pa-
tenam adaltare Chrilli deferre.Sc letutis tradere, cifq;
minilirare; vreeohim quoque, & aquam <1, manile, &
tnanutergiiim tenere; epifcopoquc, & presbytcro , &
leuicispro lauandisantealtare mantbns aquam pra:-
bete. <j Ad diaconum pertinet affifterc facerdoribus,
& minilirare in omnibus, quac aguntur in faeramentis
Chrilli ;in baptifruo fcilicer,inchrifmate, Sc  patena, &
calice :oblationes quoque inferre, & difponcre in al¬
tano: cnmponerectiam men (a m Domini, atque vefti-
re.crucem ferre, & pridicare Htiangelium , & Apofto-
lum. Nam ficnt lc&oribus vetus teftamentnm, ita dia-
conisnouum pnedicarc prsceptnm eft: ad ipfufn quo-
tp.tc pertinet officium precuni, & recitatio nomiuum :
d® 1 ia'T.°’!r' t  ; U,rc ' ,v ' bcrl ;ui  Deu m : ipfehortatur
bvtemm , ' p  * ; '°" at paiič,Sc ipfc anmintiat. Ad pres-
Dominri^ , l: ' nct acrin Kmum Ccorporis S: fanguinis
nediccre l' 1 ta ^ lo  Dnc6ficcre, orationes dicere,*Sf be-
rtinicnni' ° n ' 1 Jt ' -  <f Ad epifcoptini pertinet balilica
lp "e tim- ,T n £ Vn ^^° altaris^iSe contcčliochrifmatis.
ip'e fterl a “ 0fficU ’,‘ Si orJines  ccclefiaiticos diftribuit;
nmfi fi V ' rg, , nCS b e enedicit: & Jum  P™crffc vnuf-
ais V ffiflnt”,' ! P e eft  P r ® or< iinator in cun-
' " H ' r TA” d ‘ n ' S >? mini ^naclericOr

irrr,,qua:
acom tura, &

tamen auaoritate Pontificaliin arebidi

primicenj.acthetaurii foUicitiidme dinii ,

cKidiacnnu, enim imperat fubdiaconis, & lciritis ad
quem lila miniltevia pertinent, ordmatio veftiendi nl-
taris a leuitis, cura incenfi, & facrificij necelTaria (olli
cittido; quisleuitariim bpiftolam , .VKuangeliiim le-
gat,quis prects dic.it, fcu reipofotia fin donnnicis die-
bus ant (olenpitatibtts.g decantet Sollititndo qitoque
parocniarum t b Sc  ordinatio , & lurgia ad einspertt-
" cnt  curam: pro reparandis diatcefanis bafilicis ipfie
luggerit facerdoti: ipfc inquirit parocbias t cnm iuffio-
1C cpifccipi,^: ornameta,vcl res bafilicarumparothm-
rum ; k gefta libertatam 1 ecclefiafticarum epiicopo
idemrpferf, colleftanvpecuniam de conimnnione ip;
j* ac cipic,& cpifcopo-defert, Sc  dericis proprias partes
Wctn diftribuit. ^ Ab archidiacono nuntiancur cpifco-
po exoeffns diačonorum : ipie denuntiat facetdoti in
feerario ieiurliorum dics,atquc folennitatum, Se ab ip-
fo fiubtice in ecdefia prtedicatur 5: quando verbatthi-
diaconus abfenseft, vicem eiusdiaconusfequensad
' m plet, ^ Archiprcsbyter + vero fe efle fub archidiaco-
tl0 >ciiifqHe prsceptis, (icucepifcopi fui.fciat obedi te-.

.* *l.tiicUt, h al.va/afi^cfta. c

d aijuAi/utnrfe-ioiig- e alftfrir
POMnt. j al.rifoonfrrinm- g Solenmtaitrm ]

h Panfcbh

m. ari. i Pavoclnitm'■ \ VartrMiiiriohm-)

* r ‘Z' l ItbtrUtum.

De ef/Tcid-ptrjvn.tntnt teclejiiflie,tnm: acm -

minulim de vila Ipifiapiinculpal*. O  -

&(quod fpecialitcr ad eius minifterium pertinet)fupra
omnespresbyueeos in ordine pofitos cura agere, & ai-
fidnein ecclefia Jlare ; Sc  quando epiicppi lui sbfentia
contigerit ., ipfe. vice eius Mi ftariira foknhiacelebret,

Sc  colleiftasdieat, vel eni ipfe- imunxerit. ^ ndprimi-
ccrium pertinent afolythi,exorciftK, pfialmift*, atque
ledores ftgtium quoque dandiim proofficioclerico-
vum.pro vit* honeftate,&: officij rteditandi,žtperage-
difoliicite,le&ionts, benediiftiones.pfalmum, laudes,
oftertorium, & relponforia quis clericornm dicere dc-
beat. Ordo quoquc, Sc  modus pfallendi a  in choro pro
folennitate tem pomiri; ordinatio quoqtre proltimi-
naribus deportandis. Si quid .etiam ncceflarium eft
reparatione baf:l;carum,qtiat funt in vrbe, ipfe denun-
ti.it iacerdoti: epiftolas epifcopi pro diebus ieiuniorS.
parochitanis b per oftiarios ipie dirigat : dericosP^
qUos delinqucre cognofcit, ipfediftringat; quos veri>
emendare non valet.eorum excefTus adagnitionem e-
pifcopi deferat: bafilicanos C ipie conftituat, Sc  matri-
culam d .pf e  difponar. (tjiando autem primicerius ab-
cnseft : ea,qux pradifta funt,ipfe exquirat, oui ei aut
lege cproximus eft, aut eruditione. * at  Ad thefaura-
rium pertinet bafilicaru , & ottiarij ordinatio f, mcen-
fi prieparatlo, cura ekriftuatis conficiendi. curabapti-
fterij ordmandi, praparatio luminariorum in faerario,

& in Tacrtficis g. .

I c Clamare. ] In epijlola E.lfldori , <$-apudlusntnt
leaitur :  ipfc hortatkir orarc, ipfc clamac, & paccm ipfe
annuntiat.

i  ^ Parochiarum. ] ln epiftola legitur , parochita *
norimi, jutmadmedu &piiulo infenus : &VnxifPa  frc-
quens e ji’ in anliqt<vf exemplaribt'.< c ona litru TokbUnorP«

3 Pni dicatur. ] Sic eme/idatum ejl čx manufivip.
Grut.&originali.isdntea le<£cba.tur,  pratdtcantur.

4 Archiprcsbytcr.] Hincyfque ad "verf.Ad  primi*
ceriu m , nohfuntipfa. in epijlola. Jjidori,n<eque in Pannor-
mia J neqr{T apud Burih,&extrn cnp.ude offie.arcbiprcs «
by t+cifiatur tx ctncilioToletano .

5 ^jClericos.] 1 *prime V-aticanb  fj?, clcricos vrbi$>
&po\i Yefbum>  deferat, additur , ca»teri enim, qui funt
extra vrbem, ad archidiaconi curam pertinent, quew~
admodum &in nbnnullif nhis exempidribn 4 \

6  ^fFruditione^ In origtnali ejl 3  eruditione Kis ex-
plendis certus.

2. j>s. Px huc epifh>Id liquet , quidcuiufque 'officij fit.
Hit ctiiim dlid dislitthiio epi/coporum  , presbyterorum 9
di&conorum , quamfccit  (.lemens in epiJhUjud , tcrtui^
itd dt cen s.

C. II. r Shtitlab epifcopi ,quid apresby-
teris 3 quid d diaconif audire
oportet.

A Vdire b cpifcopum attentiiis oportet,&ab ipfo fa-

fcipere dodiinam fidei: monita autem vita a pres-
byteris inftuirere, adiaconis vero ordinem difciplina.

Sucerd.0, qK*qne Vtrumcjue humerum orano ambri:
draconnavezaji,rijtrum tar.tkm-, Vtadminljlerium expe~
ditit*f<(Hjcurrdty  i

"C. III. £hiare letfitrcvnumtdntum hume-
rum orario ambit. ■

Vhde in concilio Tolctano.4 c.39.

V Num i orarium dportei leiiitam geftare in finiflro
htrmero,propter cjiiod o¥at, id elt, prsdicat: dex-
tetam autem partem oportet habere liberam, vt expe-
din6§ acPminilterium Ucerdotale difcurrat.

?• '£>*'• Kunc autem per jingu los grada* ordine recur-
renffii) qui eX tfmbu-s ordinibu* W'qfietngradum co. fccn-

4  al.ikncridi*  6  al.parothidnis,

d al.rruiDuuld*. ) o,t*. & »i*nufcr.

t bajthcanos.
e požig.

-*v g' preparati 0  /lurifica;)*rig.

fcroffieio jicrfonarum Ecclefiafticamm t tc
nominatim de vita Epifcopi inculpata.
dere pofiint,quipof: lapfumraleat reparayi,rel quinon,
tquibus culpis a proprio gradu mercanturdeirci,quo accu—
fante,quibus tejlificanttbuspojiint conuinci,cuiusfenten-
tia. fint abfoluendi,relcondemnandi, breuiter confidere.-
vuu.  ^ Acprimumdpontificaligraduincipientes, qua-
lem gp ort e at eum ejfe, qut in eprfcopum. efi ardinandus,
drli^enterinu tfiigev*Ufy#4.poftoli rega hm fecutr,quam in
Jop  ni fin odi re Tirno th ee,&T iio fcnbit,dicen.s[Qip&ntt  a
/episcopum irrep.rehenfibilem efie. Jidb sU,nonobno-r
<xmm reprehenfioni- Hoc ad-Tim oth eum. MdTitum c au~
tim  [ Oportet Epifcopum fine crimine cfie ] quod {rt
Jiteronymusfcribit ad Oceanu  d )idtm eftJiomine autem
triminis quodlibetpeccatum intelligitur; Vnde in. eadem
tpiftoh Hieronimu* dicii [Rfsfi  contra naturam pene el1+
rtfinepeccatoalrquisfit.:fedtali*eligat.ur, cuiuscompa-
ratione caterigrex dkantur.  ] ln epi Ji o Ur er o adTitum ,
■€rime rocatur £ eri mina lep ecea tutn. , vel criminalis in fa¬
rni a : vnde ibi t legi tur  [ Crirnen efl quereU,id ejl , pcccar
tum accu fiati on e, & damnatione dignmn,  ] fiuod autem
fine criminauonetubdur ejfe, quiin epifcopum elifitur,
n on ant e baptifma, fied p ojl hap ti fin u mi elhg e n dum ejl  ;
rt dtempore videli cetbaptifm atls n u Hi us criminis con-
faentiamentem eiusremordeat.  3 Crimims auternap -

peli at io ah a s Ute.p at. et,comp leči c s o mn ep eceatum, qno d
ex delfberatione precedit* Vndefieda  4 fuper cpijtolam
lacobi l  [ P ec ca ta ,qux.exign o ra n tia ,v.e l infirmi ta t e. h n.  -
mana committuntur,dicit, & pr<esipit alperutrum confi-
ieri,quiafacile dimiituntur: qurt£unqueverofiunt ex.de-
lib er ati o ti e,n o'n nifi p er p ceni t en ti am.  ^ Hinc.eUarn *Au-
gujunsvait IKuiUmpeccatum.S ejl ode* reniali, qjtod
n.on fiat criminale^dum placet.~\  ^ Mi ds autem e a d e mu
fiomficaUqua> fiemelco mmififa 'ad.damnationem fufficiut.
Muha enim. ex-deliberationeprocčdunt ; qu* nififiepius
iterata, & in.c o n {'uc tu din e mfiuerin t .d edu čl a, quamuss
grauent poil modem i non tanien ate^naliter perdunt :
quia etfi quadam ration.e cnrmna appelientur, ta m e n
m o rtife ra>&* capi talia n on firm t.Vnde Mugujunui in bo¬
emi lia  g de ignepurgatorh , exponensrerba l4pcjloh  [ ,V/
<quw /up er bo c. fu ndament um adifitau cnt. l/gn a ifoenum >
<&* flipulam>.&c-'}  [ Mu.hifiuntiptfilečlionem.iJlam. male
injelligentesi falfiifiecuritate deapiuntm: dum credunt ?
tqubd fii fiuprd  b- /undamentum C h rifli cap it a lia. crimina
adificentipeccataipfiap er igne m tratifitoriu m.p ofiint pur
garii&ipjipojlea advitam p srp e tu am p e.ru en vre. In teh
l e čl tu iJi e, jra tres ca rifiim i^o /ngtn duf ejl:quin ipfifiefe-
ducunt,. qui talij er fii i bUnditintur. lilo enim.tranfitorio
i«ne  j de q a o dtat d popoln* i .  [ Ipfie  ^ autemfi.il/iru- erjt >
fic tarna; qu.tfiper ignemjnon ca pita lia.fic d minutapec-
cata piergvitur ■ de quiba>i etfinon c m.nUiVelaliyta c o-
anemorandafihnti ne aliquisJčinaniier cžfufikre conetur,
€5" dicat Je n eficire i quxfirnJ >  mi/Utta p eccata , relqu<e cn-
mma ciipitalia.J t quamuls *ApojloIh* capitalia phtra fip-
wemoy.tuerit 3 nos tamen* ne de jp erationem facer.e videa-
murfi rev.it er dicimu^u x funt t lia ; fiacrileglu m. 3  hamici-.
MumMulterUmi fornicaUo,\ f A lf Hm  tefitmonium^r-
mm > raptna,fupnbi.a i muidU, auaritU i&fi l 9n «* tem-
pore teneaturiiracundia 3 & ebrietas 3 fiajuduajit, m eo-
rumnumeriim co.mputantur. T*uic H nque e/iV^alujuodm
de rfiu peccatuinfie dom: nar i ceg^ouerit, nifi digne Je e-
■mendaueriji&fi habuerU jjatium, lon^o tcmporepne.ii-.
itn tram egerit^largas *lee mo fiy»as efogauciit,&*vp fC
tatu ipfiu Abfimuerrf, iUo tr.anjithio ig t ,\  , de quo a\t
p o fr o luspu rga ri non pot er it; Jld  .eterna 1 L

a x.Tim.U b l;xgUJ]aintcrlmeqri a 4t«mfi>Cum.

*- C Ati.  T. //. S'n , .. .

n  f /bid.  fc. rbctmittuHit&aifHet

Decreti Prim a Par?.

nevllo.remedio cruciabit. fiuaautem fint minula p ecca—
tajicet o m mb* n o tafin t 3  tam en quia longum ejl 3  rt o m ni s.
replicen.tur,opus e ji Je t ex ehvelaliqua nomintmui.Sfiuo-
tiesaliquhin cibo 3 autpotuplM accipiti qudm necejfe fit 9r
ad min uta p eccata nouerit periinere : quoiies plus loqui—
tur 3 qudm oportet, aut p la* tacet , qudm expedit: quoties.
p aup e resi m p or tune peten te s exa j j era t; quoiies cumfit*
Jan m co.rpore,alih i etunan tibp ran dere volneni,aut fib nu¬
no d e d: tu* tar dr us ad ecdejiam fiarfit: quoiies, excepta>.

^ defideno fiiioru,vxorem fuam cognouerit: quotierin car-,
cere cUufios, aut. in Vincu lis. pojitostardius reqmfierii;
quoties r n firmo i tardiusVifitauerit : fi drfiordes ad con—
cordiatn. reuocare neqlexerit; Ji plus aut proximum , aut
vxor em,au t filium,aut fieruu m cxa jjerav erit,qudm op o r-
tet, ji amphnsfuerit bUnditus,qndm cxpcdit: fi cuicuriqg
materipe>fibnx,aut cxvoluniate , aut ex.nccejsitate adu-r-
Uri Voluent: fi p aup e rib m cfiu rien tibm , nimium  a d c Ih
ciofid, vel fiiimptuofit conuima fi.br p rmpar.au erit: fii Je m>
eci lefia, aut extra ecdejiam fabuhs otiofis  (de quibus it*
dieiudicij ratro reddenda ejl) occupauentifi dumincau—
ie iu?amu*,s& cumbocperaliquam nietpitatem implerb
nonpoiennius,vtiqueperiuramus, ifir eum orani fiaciltia-i
tShVcl temeritatc malediamus, ciimjiripiumfi fu.  [ Ner
q«e:malediciregnurcvDei pofudebuac 3  '

i ^ Res con era-] Sicferi in ghjjdordn:aria ad Vocetf*
Utam:  irrcprehenfibiien*; .<& e H epiiamc. qu<eda'm Ver 1 *-.
borum.B.Hierony:mi in epijloUad Oceanum, exphviantit>
lacum *ApoJloliadTimotbeum, e/r adTitum.

z  ^ Vnde ibi. j/d ejl,nonapudB.Paulum,fedin glofr
fiterdiriana, ad lacum B.Pauli. Sumpta autem fmtenti*-
efi ex B. AugujUno ex.trachttn  41. adc.  8. loannif: eiufib
rtrba haktniur &apudBedam adcundemBiVanlih-.
eum, infi d difl. Sj.c.^Tpojh Im, p rimo .. 'S

3 f Remorueat.] Seqi<ebaturinvul^ai'u:  viul c
ronymus fenbit in.eaikm epiftola ad Ticum : quaYet^ ■
ba.fUtit in duela, t^uotiiam t/y kuUo  niatiujeripcafujafl^
uenta: hahenturautem infrdead.ajite cap primum.

4 ^VndeEeda. ]/« commcntariif ipfiu, ad c. f y  tpV
fifUlacabitadillarerba:  confitemini altemtrum,/if
gitur:  In hacantem fententia, illa dt-bte elFedifcretio*
ve qootidianalcaiaquepeccata alterutrnm coiquali'
bus confireantur, corumq>n= qnot'idianacreclamus o*
raiione faluarrporro graaioris lepi j immunditia iuxt*
legem lacerdoti pandamus, atque ad eius aibi riumji
qualrter,dc qnnncoccpore iu(Fcrit,purificarccuremiu*

- 5 *f.Nullum peecatujn .JlBt.gloJfa.ordinaria.in cap.  ir.
j. Connth. ad ea rerba •  reus eri t coi poris & fanguinis.
Domini, citaiur ha-c fen teh ti a e x B. ^ 4 ugujt..b anuitet  24.
in Jiahuem,:rili.ecYerlaL,tiullum  peccatum veliiale eft»
dum piacet ,quantuincnnqne paruum: fieut ir.ortakj
fi vere ditplicet, nullum iudicatur.

O lili. ® /fthif-hi Ye>u.ili.t p eccata,

pajl hancTiiam purgantur.

Item  Gregorius Vialog.Uh.4. c.w. .

Q  Vališ hinc qmfque egreditur-,tališ in iudicio pr#*
fentatiir.feil tamendequibufdam ieuij>M cnlpi*
efle: anceiudicium pnrgatonusdgniscredendns eft>^
eo,quod veriras dicit^J^jKujS q it vin Spinurmfan^*
bUfpbemtam dixerit , r. tijttem hacfacula remittetuv V*
netfo inf h  In qua fententia danirintelligfi.mia^*

cul pati* hoc/aculo, quaiiiam vero in futuro polfe lad
xati,Qi,od enim de v n o negatur, coafcq>nens inrcllee
Suspater,quia de quibiifdaro conceditm. Sed tamen*
vt prsdixi,hocde paruis,mdmi»ilq;.pečcatis heri pade
■credendum eft,ficnt<fi aifidims otiofitvfermo, >miner
-deratus rifus, vel peccatum cursefamiliaris, qu® vix fi-
rte cnlpa-vel ab iplis agitur, qut-culpam qualiter ddeh-
naredebeant, fdunt, aut in nongrauibus rebnsefro*

• ^ — —-—. . ..... ■

.’.f ,f‘bum non dedeeit , authim.nm. V'ig.

,t. .  C: Mat t h,U,. . '

ignorantu^

%v

Bi&h&io XXVI

U

ignoranti*, qus cuo&a etiam poftmorjem grauanc ,(i
ttHuicin hac vifapofitis mtaimč fuerint it!eXittn.

' c, v, ^Deeodem.  P A L h A*

C Item  AuguiUnusV« libro de Wa.& falfapcet
rritentid, c.  i£.

j^v Vi* inaliiidfeculumdiitulicfru&um couerfio-
V*£jiis,prius purgabrtur igne purgarioriis.Hicautem
H> n ^v<.*tfi »tertiuš no n fit,miro tamen modo grauis cit,
Bxoell it-e nimo mn« m - pcenam ,quam vmquai-w aliquis
raffuseft in hac vtta,vcl pati * poseli.

1  ff Vel pati poteft.;]/^ V e rbanonfun tinori^inali->
' He p tnfrd de p&n.dijl.j .č.vli^ji.vbi h oči dem recitatur.
*Ahds airČOn ca tontitfri deh&a fignifica.t y quort<m ej:per-
P*tna 'infdmm.

C. VI. ^ ^4 dre baptifmiJine crimme debet
inueniriiqut in epifopumejlor-
dinandus.

Vnde  Hieronymus b fenbit in eadem epifloU
a.d iitum-, cap.  i.

f Rimum itaq; fine crimine iubetur effe c  epifccvpus,
quod puto alio verbo ad Timotheum, irreprehen-
fibilem nominatuni,non qubdcotatum tempore, $uo
otdinandus eft, fine vlio fic criminc, A pi aecericas ma-
calas noua couerlatione dilueric:feddqubd ex eo tem
pore, quo in Chriftum renatus cit, nnlla pcccati con~
Žcientia remordeatur* Quomodo enim poteft pr.ifeš
ccdefixaufc-rre malum de mcdioeius,qui in deltčtofi
fnili corniertt qualibcrtate corripere pcccancem
poteft,CLim tacitus fibi ip(c refpondcac^eadem admifif-
te,quae corripit.

£cce>qj'i ordinah&Hf tjlin epifcopum , nonfolum tem-
fcorep!# ordinatiomo. fedetiam omni tempore polt baplif

m *  ^ crimiHt tmmHnu effe dehti.

D 1  * T  b N C T I O XXVI.
ur ,nyty aque epipoU \ynius  c  Vxo ris viru]
tpttfma 'videli, c ti , non ant e b aptifmum,

Vosi bapiifmum debet cjfe monopa-

S

c. i,

ejl ordtnandus.

Hicronymus *fr,hit adOctunum, epijl.if.

■\TNius Vjioris virum,ul cft,monogamum poft baptift
V mum.Si enim & ante coniugem habttit, qux obie-
ric > n ° etimpuTatur,cui prorfu, nouo homimfneeftu-
pra,nec aha,qux antefucrunt, iam cibfunt.

i ^ Hieronjrmus.] ' StMte>itUquidemhuins ? &- ! fi-

quentts capi [isfknt Patrkm^ui citantHr y id efl y  Hierony-
***><& 'Angaftint: verbn tamtn ipfapotiiurvidint*drfum-
fjd excolleHtneif exgloffa ordinariatiui»s qui-

vtmcapiiif in primam ad Timotli.cd_p.].fequentis‘veroin

tpijtol&rti adTitnM,cn.

C. II. ^ .(Jui ante baplifrnum habniy~
nam, (^posibapti/mum ahami*?-

dinandtks non ejl.

Auguftinus Vero contra t ejia tur yfiribcHS%

' tpiflola ad Tttum.

A Cutius ^ intelligunt, qui nec eii,q,catecTiumenus,
vel paganus habuit altera,f>rdinandu cenfuerunc:
(acramentoaginir, non de peccato . 1  biam in
® a ptifmo peccata omnia dimittuntur: & qui dixit 1
^pfcritrir^Oi /ton pcccitt  3  fatis declarauit n u ptias non
*flepeccatum. Propterfanaitatem autem fiicramet^l,
femina^fi catecbumcna vitiata efi> no poteft polt
^pufnnim inter Dei virgines confeerari : ita non ab-

Infra depcenit.di(l.7 b In commen-

**riisadc  i. c d i.Cor.$. e  j .Tim.V

&Tit.t..B e da,<fy'Gl.ord.i < lTlm.l-adhdcvcrb.i. f Gl.

habet. % In gl&jf, ordinariat in c.  i. cpijlohe ud Tit-
^ Urn  ''T:\ynptx tam e n fer.ter.tia.ex B..Avvu. in lib. de bo no

***in?aha c:i9. b z%.q.\ cap aertius. luo p.% c iq\-

Ve- Ppi/topt rxove &*

matrimvnt*.

furdc viitfm elbbigamum r.on pdccaircjfed normam fa^
era m e n ti a  m i fi tfe; non advKfc mcritum ) icd adordina-
tionis eeeiefialtic* fignaculum nečefiariam. 'Pt ficut
plm-es antiquornm pacrum vscores, fignificaucrunc u-
ruras ex omnib. gčntibus ecclefias, vni veto f'ut>ditai r
id eltjChriitanra nofterantiltes,id eftjCpifcopus vnius
vxoris-vir tignificat e^omnibusgentibus vnitatem vni.
vhro Chnfto iubditam.

z.ps. ^ kaque ficut duobus dominis leruire a , fic
abvno Dts o apoftatare, Sc  m alterius fuperftitionem
ne,non lieet.

i De peccato .3  SeqnčbatHr> ^propterfan&itatemt
facrameitti, fi-cut fi tccmina , tke. RJJhtutuseft totušbig
locu** *** ex ^loffa  ordinariat. Kam apud B.  , ^T*

rciiques colleih res cvpiofio r etiara ep.

C.  III. 4j Biramus'*probatur^uianteba^
plffnutK hab ut rit  V nam-, & poji bx-
ptifmum alttram.

In n o cen ti us Rgjjo  , & lvfebio y & t  cxte-
ra. ep,pic p \s Macedon. ept-
.  ; pol. n. c. i.

T\ in.se ponitur, n5dicioporterebigamum e«W}y
U  Ljin citt cimnienos babm-nt, atqtie amilerir vxO-
rcm.b polt baptiimum hierir tiram iortitti S> eamq;pri-
mam Vukri, qtia nouo hominicopalata fit; quia illu<*
cooiugiiim per« baptifmi (acramennim eumeseteris
crimintbus lit ablutum -d Quodcum devna vtiq»edi-
citur, certč, fi rres habtierit in vetere pofitus homine
vxotes, icrit ei,q-iis poft baptifnuim qi!arca'eft;ficin-
terpretantibus prima,& virginis stque nomen accipiec,
quat quarto dufta elt loco. Quis (oro) iftud non videac
contra Apoftoli e(Te prarceptum, qui ate, vnitts vxori«
virum-oportere^fien facerdocem ? Sed obiicitur,quod
in baptilmo tortim^nid^tiid in vetere homine gefttim
eft.fitioluttmt. Dicite mihi {cmnpace veftraloquor>
crintina tatom dintirtunturin baptifimo,an Sc  illa, quc
(ecundttm Dominifpvicepta, acDei inftituta coplen-
tur ? VSorem ducerecritnen cft, ati non eft crimen ? Si
crimen eft.ergo (prsefata venia dixerim )erit audor i»
culpa: qui, vt crtminacommitterentttr,in g paradift»
praecepit :S ctimipf« eos benedixit. Si vero non eft eri-
men,quia quod Dens inftituit.h nefas fit crimen appel
lari.& Salom^n' 1  addidit, [ litexim a THaprteparatur
viro  v.ro>',]qi:omodo creditar inter crimina effe dimif-
ftttn,qttod atičiore Deo legitnrconfummatum ? Quid
d« taiittm filits pcrcenfetur ? Ntunquid non erunt ad-
mtttendi in b*reditatis conrortio.fe quia ex ea fufccpri
ittntqnxantc baptifmum fnitvKCir,erimtqtie appe!- •
landi vel naturales, vel fpurij: quia non eft legitimum
■matrimonittm , nift iiltul (vt vobit videtnr) qtnd poft
baptrfmum a (Tu mitur ? IpIcDominus, cilm interrooa-
retur aItid.vis,fi licerct dimittere vxorcm,a'tque expo
tieretficri non debere, addidit 1 [^ttvderviiDeusiicti-
xit,bomv mnfiparct.]  At ne de hislocutus efte čreda-
tur, qui 4 poft baptiimum fortitintar; meminerint hoc
&• i Iud.vis interrogacum , & Iudxis effe refponrum.
q Qtiaro,& foilicitus quaro, fi vnaeademqtie fit vxor
ems,qui ante catechttmenS 1 , f  oftea fit fidelis,filio!q; ex
ea.curti effetcarebhumennsffufcepcrit ;acpofteaa!ios,
ciim fidelis ivbru fint appeftandi fratres,an nonhabcat
poftea dtfuivfio patre, ercifcundtehsreditatis confior-
tium , quibui filiorti nomeregeneratio fpiritualis ere-
diturabftuliffe ? Qnod cum ita fentire,atq;iudic;jre ab
furdu eft,q(malum)ratioeft,hocdefendi,&v nta-

gis cfpinioneiaflari, ^aliqua auftoritate robotari ? ca

A Mattb, 6 . b %nrcX$.c.y%:hiop.i.cap.  391 .ZT
p.S.c.?o;.h«/jir.i.<>.(ir. 4 . c  ^*/f.]onjr. d a!..cb~
Utum. t  i.Tonl-ai ri/.rap. u f  ] arij'.

Ger.i. b :vryii.  1  tr;-. ■ i  Pico. 19 , iC. fj.  1 -
Hitnqui(L  ^ al.cohf.rti m. I Trla.t. tp.

87

De epiftopiyx»re
trimonio*  .

not* pofUcinterpeccara deputart, quod !ex precepit
& D t us iniunxit ? Nunquidfi quis catcchumcnus vir-
> cib»s ftuduerit* humilitatem fecutus fuerit> patien-
tiam tetiucrit, eleemofynas fecerie, mortideftinatos
qualibetratione cripucrit, adnlteria exhorruent, ca-
fiicaccm tenueri:; quauo Ahac,cum fuenn fačtus fide-
Iiv,aa55ttdc;quiap^r baptiCnium,totum,quod vetu&ha-
mogetferat,putaturauferri? Afpiciamus gentilem ho
minem Cornclium a  orationibus, atque eleemofynis
v.acantem, angel um audicnc.em per reudationem, ip-
ihmque 5 Petnim videntem ; nunquidperbaptifmum
hsc sili ablata funt, propter qux ei baptifmus videtur
e Ife con cefliis ? Si itacrcditur,mihicredite>non modi-
tiim erratur: qtiia quidquid benc geftum fuerit, & fe-
cundum praccepta legalia cuftoditum, nonpoteftfa-
cientibus deperire. Nuptiarum crgo copula, quia Dei
mandatop£rficicur,non poteft dici peccacum: & quod
peccatu non eft,foluiincer peccata, čredi omnino non
debet > eritquc integrum adlimare, aboleri non pode
prioris nomen vxoris,cum non dimiffuni litpropecca-
to,quod 1 > ex Dei fit vp.lnnta!e completnm.

1  ^ B i ga m n s JRubricet-bui uf cap it is, gr fequi'tk, qua

in codicibttfimprejuf er ant tranfr^ofitajn fuum Locum. ex
ali/fuot manufcrip tis funt refriiktat.  ■

2 ®j Homidc VXO/e?,]-V/r/» o rn ni h us man ufcrip tis, gr.
apnil Bure bardu m) gr luonejn par.t.c. 2 $ 2.qr.ar*wis in o-
r; finali, gr apudeuud.em la o n em par.S.c.  303, paul9 ah-
ter,& obfcufmslegatar.

3 «ff P r.v cepit. 3  Tn ° ri g- <Sr “P u(i  c*t.crof collcčUegi-
jr. paradi fo cum ipltfeos iungerec,bencdixit.

+  tij' Q ui poft ■baptilrnurn. ] ;  JJpud Burchardum ,.gr

9: - en in priznaparte (egitur:  qua\poft baptifmum for
tluntur.Ved//* ongižrali-,gr a.pq(lluonepar JS.gr in Van—
normi a , gr in fra  2 J • c. numquid, boe modo  ; qui polt
b a priim u <11 vxo.res fomu n t u tv. Ver Um ob giojfitm Hi bil

e ji mumtiiyn.  - • ■. -i< : .  . ,

f lpfumq.11 6  PctvumJ.ApudjnJjiflccntium-.incodi-
ce canonum-, gr Burcbardutnefr:  atque.ple-emojy nis re-
uelatiqnerA,PeCi umque ipfum vidiX) e. ^ 4 pudtpfum Ih-
nocentimnin tomis conciliorum ; per reudacionem an
gei u m, P e t r u m q u e j p 1 u m  vi dilfe. ~ 4 .pu d luon e ,r ,; P e tr u
ipfum reuelatione vidiffe.

C. IIIL ^ hi haptifinatc c id pa dimiititur ,
non ivx abcjiur.

J tem  A.rb,bi}q{ius iib..j.de.ojficiif>c,y/t.-

V Na c tar*cimi, nec r.cpecita.nobiscopulapermittih
tur,^: in ipfb coniugio lcx di, non iterare coniu-
gium, nec llcumi^ cojuttgis forriri coniunčtioHenu
Quod plcriiquc mi; um vuictur, eur etianvante baptiiV
ni um iceraca 1  conjugia decribni muneris, &  pnvroga-
nui' ordiuationis impcdimjjnta generent, cum ecuim
deli da obeife non loloamifi lauacri remifia fo eri n t fa-
cramenco Sedintelligerc debemus t  quia in baptifmo
culpa dimitti po.teft x Iex aboleri non poteft In coniu-
g‘°. non C “ 1 H a > ,c<1  trt. Oj,Od cul pa; eft igitur, in ba-
pulmo relaxatur: quod Icgis eft , in coniugio non fol-
HRur. Ojiomooo anteni ppteft horcator cfle vidiau-
tis,qui ipieconiugiafieiiuentauerrt ?.

1 ^ lrcrata .3  JkjiudB. nmbrofiHm Ucm  hicvarie lg~
&•***■ Xi.ru inimfirtJlienifababetHr,  iterato
coniugio .in rcctutiorrbruvero  iterati coniugij. itemA.
in V.inucrnuu.&apudluor.im.ln huUmtn,quu:ftquuH
t«r,cmc<ndat ,fic (rgendo ,  a d cleftionem muiltris, &

pran nuam ordinationis impedimentagenerentur.

hvnaet ctium Baptilp, dum Herode,,, ab incefiu pre-
hiberetjueus:  [Non d iicet tibi habere vxorem fratris
lui; ] f Hidcnierejltndit intir infidelesebnin^ia effe. Va¬
de dutur inteUigi, pod. bigami dicuntur, nonfolum ,qui
po(‘. baptifrnu contKgm [rtcjutntant, jed etin.mquia>,te

Decreti Prima Pars.

1

55  (sit

a - 411 . 10 . b al.rjniu.
f.  64. d .Matih ,sq.

c iHop.&.c.lji.Paun.l.b,

s s:

baptifmumvnam, črpajl baptifmum alteram babuijfe,
probantur. Bigamufverb in ficerdotem ordinari non de-,
bet : non quia dcliquerit Jecuzidamaccipiendo vxorem ;
Jed quia p r ar opati u a exutm eji JacerdotPf «

C, V. Kon peccat bigama«, fedprterogatiua

Jkcerdotif exuitur „

Vzide  Ambrolius ad Vercdlenfesjib.  10. epijl.ftz.ait.
/^\ Vi a  fine crimine eft vnius vxoris vir,cenetur^ ad
K J  ] e gem facerdotij fufcipiendi».Quiautem iteraue-
rit coniugium ,culpam quideni non habeccoinqiuna-
ti,fed prarogatiua exuitur facerdotis*

I S T I N C T I O XXVII.

J^od autcmYniu 4 Vxorif\nr epiftopM effe  m  ,
bčtur, quttritur  , an de tempore ordiziattoni 1
boe Ji t aicipienduzn  ,-1 \t tempore fua admini -
(lratiozjis y eiuf poji it topu ta fu žigi, quam rnicam  , gr l' tr ~
gnem fibi dejjjoziJauit.

C. I. ^ Ko n o rdi ti e tur diaco n we> zi iji cdftita^
tem fuerit.profefju*.

I/acMartinus c  Papa prohibet dicens.

D Taco.n-iis qui cligitur, 5 i conteftatus fuerit proacci-
piendo mati imonio, & dixerit non polfe in caftU
,tateperuianerejbic non ordinetrn*. Quod li in onivna^
tionc tacuerit, &.  ordinatus, fuerit, tk  poftea inacrimo-
nitim deliderauerit, alienusiit a minifterio, ik  vacet
a clero.

Mac auEloritatc datur intelh<^i^qn'odtlhjqui Vxores hA*
bentpeel auipere volunt , nec diaco m , nec faccrdotci peri
pojfunt , nifi contznentiam profit e ari tur. ki vero diaco-

zius a miniti e rio cefjare Voluerit>gr contraclo niairinioni 9
hcue pot eji vti. Kam etfi in ordir.ationc fua cajtitatir  V«-t
tu obtulerit ; tamen tazita eft v J in fairamento contugj*
quodziec exviolationevoti potejid/jfolui ipfum coniugju,
C./ II. tfjKubeuterpojivotum nonfui.idd-
inuicem feparan di,

Fhdc  AuguftinušJ intibrifde bonov jduitatid \

ad Julianam.yi(Utam- > cap.i oi : ,

2  Vidam d nubences poft v'ocu;r alTej-unt adul-
V<^ teros effe.ego auteni dico,qub4 grauiter p^ c "
ceiu,qui talevdiunlnuc. ' -

1 Auguftinus. 3 uerba propria buta* capitk no»
funtuiuenta apud B. ^tu^ujituum. Scuteutia camcn ha*
b e tur m libelio deficnoviduitati-s. pianino-ant c zn :n telit-
t>endum ho,ceji de.Voto fimp lici pet Grauuniuf in fine huiiti
riijiinčrionk enpouit.

C. III. <[Dceodcm.

Itcm  Theodorus inpcemtenliali.

S I e virfimplex *votum virginicatis habepsadiun*

gicur vxori.poftea non dimittat vxorcm, led tribuj
a n nis pa: niče at,

1 ^ Simplex. 3  *Abejivox ifta  ab omnibus manuferi-'
ptis,gr infra 1-J.q-I.cap.fi qutsvotum, etiazn ah impref-
fis. Iti aliquot tam enperuetu fr ur, e fr tfojfa mt er lin tarif.

C. IIII* fjDamnabiie efrvouentibusvirgi-

niiatempvelle z.ubere , r , (  x
Hierdnymus 1  vero ecomtrdfctjfrih  ’

V Ouentibus ^virginitatem, non folum nuberc> fe
etiam velle damnabile eft.

• , \  <| Hier ony m us ,3^^ han us btc, guinfr d s q-q.- T ‘ c *y 9 -

frentibus. gr ‘Ma^tjler fententiarum boe tribun n t Hura
nymo f  apudquem non eji inuentum. In gl°_(f a  or diha r ltl
Tim. c. $. a( l eaverba,  habentes damnacioncm, re J^f Mr
Verba habentur infra m C -

ex B-vdugufiino, cuiut propria
nuptiavum. L j.q.i. poji principium.

n Iu,p.S.c.l 9 O.P*nn.U.C. 6 l. b

c -4pud 7,UrtinumBr*carenfem,c.i$-Vjj { ’»- 2 *-< i,M <'

ptiarum-fjproinde. e ibid.c.fiqui*'Votttdnfrall.q-J.C~
yohent>b*Sent. 4 .diJl.i$. s f Jho p. 7 .c.l 2 ^Pd»d.frc.i<)**

C* * •

89

Diftinčtio XXVII.

P e Zpifiepi y x* *rt &
matrintotif.

g  o

J V- C» V ^fiamhathnem fiabebit,Ji nupfentt  !
qu<e 'vir^initatem vcuit.

Idemttntra louimniafium 3 lib.i.

S I *nupferit virgo, non pcccat b, non iHa virgo,qu*
fcmet c  Dei cultui dcdicauit. Hartim enim fi qua
hupfcru,habebit damnatiottera i quia<Ipri»nam fidcm
**ritam fecit.

‘C. VI. ^ fiinčlimonialemfe ejfefin-

xcrat>tnubert nonvalet.

Ittm  Nicolatts Papa ad aAlbinum  c  Vienntn*
eccleji* architpifcopum.

Vod interr.ogalli de fccmii>a,quap po(l obitum ma;
Verici Aufacrum veUtmeiVfupercaput fuum impo-
M*‘t, &finxiEfe fub toJem ycl.aminc fančtimoniaiem
*(fe, poftea vero ad nuptias rcdiit: bon um mihi vider
*Ur,quia per hypocrifim ecclefiatlicam regulam con-
turbare voluit, & non legi timi in voto fuo pcrmanfit,
vt pcenitcntiam agat de illufione nefanda, Sc  rcucrta-
tur ad jd > quod fpopondit, & in facro-mmiftcrio *per-
»aneat. quod inchoauit.

C. VIK P A L H A.

N Am g ficonfcnfcrimus, quod omniafacrament*
ecclefiaftica quifque,prout vu!t,fingat,& non ve-
rfc faciat, omnis ordo ecclefiafticus turbabitur; nec ca-
tholic* fidei iura confiftunt,nec canones facri me ob-
fcruantur, Qwidenim profuicSimonihMagobapri.f-
«num facrum htte fufcipere, & inChriftianitatc pcr-
»anfurum Te finxiffe,cum per Apoftolum fraude eius
detečla >quod fibifuturure elTet, pronunciatum fuit?
Att eni m . [ Pecuniatua tecum (it in perditionem: cor
tnim tumn non eft i ečhim coram '0eo. Pcetiitcntiam
taqueagc abhacnequitiatua, & roga Deum, fi fortc
rcmittatuv cibi .h* c cogitatiocordis tui, in fel!etrim
Ide c> T  tale s ^'gattonc iniquirati<? video te effe. ]

f r imiali  P«' c . tt * erc

* ' efiSpirituiSanko mtntffa&G&t

phiFb m pnfV,;.r 1 : , , B * v. h Iv: ul —«•

i, " i.ttnti'

XXVIII.

Cie ofienftm efi, ifuiinolentetvouereconeinen-
tiam, nec ud fnbdiaconatMm, nec ni fnperiorea

mcn.r.ti funt, & ftatirn pcrkrunc:

, - r  ... ant ir. mi'Iti-} GritUni codiclbimfiii quib. h*-
•eturline nomine Paieutifefi coninnSttm f<pe,ian,q«em
nimidnnt npnd Euechnrduni, &Jttonem. Ih Panner-
tni.tautem efifnuncium.

C, VIII. ^ In fntrif eriinihut confiituti non iu~
cnntV}:oYes,& fi duxerint,feyArentur,

. ItfM  Culixru. ?apa II.

pResKy«ri*,«'d'\acohi< > rubiIuconis > l!( monachis co-

a cuUjnaShipere, fcu matrimonia contraherc p«ni-
tus ihterrticimns : cot\ttiaa‘cluo^uc matrimonia *b
»•linfmodi perfonis dilftmgi, & perfonas ad pesnite«-

l ) ,n ' f cdigi 4etiere j luata factorum canonum diffini-
t'ones, iudicamus.

1  <Rl > resbyterit. J Mic cnnon imtentue efi in tod. Vn-
*< c.Biblioth.in frngmento cnih/dam cona Iv .ib VrbAnofe-
cnntlo habiti,c.l.ex ceiemvcri cencilie funt cnnenes, ~t-

hen4tianet.11 ,rj ,iPaleri/anfrn.14.7.3. r

^ MIciijiihfHcndum elt, auadvauentrum
fhcittrvoHerricttdenuibm^ 1 wnifiinui,&-'^^eaaarM a

(I <'‘i/hftttili 1 fAnt,q«,bMpafiyatitm,benedtM,cACcedit

t!  »fttr.i tianif,yrl p ro p ufi tu m rclijtamf.ie qUibut Hiert-

"potiti & Hicolaut, &■ Calixttfijlripftrnnt.

' C. IX. ^ lncefijtptntyirginei,q»-epefi cen-
.1 ’ feerdtionem nubunt.

'J5idtidehiHieronymnsrtKiM t«ndet»Uuinia~
num libroprima feribens, *it.

\r Irgines, quz poft confeerationem nupferunt, non
V tamadultere lunt, quam ince^*-

<* i.Cor.f. b peccAiiit.] Mier. c atiju*fcmel.
“ '.Tim. 5 . e Valit vari Aiithnc nemiri* in exemptAU-
""trerhitrch.eitlnoneBurch.l.t.c.^-J.lMop.^.c.b^r,
f al.minifierio inchoauit.  £ Burek.

*Wfci ibii.PAHn.l.),(. iq 6. h jifl.S. i

n;

DISTINCTIO

t -«—< Ct

p 5  l—t ti* .

1  j  nojfunt oradui corftenderc.Vndt Adfi bdiACOHA-
tnmAccedentei, non fine teto cnllitAtrf tub entnr
admitti,  aKiffim 7 «»feB.Gree.ori(, qnifcrtbens Petrofub-
dtactno Itb.t.epifioU  41. in fine ait.

C. I. e^Honfint fitbiinconut, qni ft cafii
fiSnriem nortpromrfirit.

VUum * facere fnbdiaconum pratfnmant epifeo-
pt.nifi qui fe viiluriim cafti promiferit.d’t”®’> ,, */ _
luinteneMrf:  CfcnialutUuJadminifterium altarisacce-
derc debet» nifi cuius caftitaj »nte fiiftcptum minifte-
rium fueritapprobata-.

C. II. f§$ubdiAConu*,CyfHprAconfiittoti,iocon-
ttnentes,yxorem, aut conenbinam dneentet,
octlefinfiico btneficio,e* officio
cnrtaHC.

ltim InHocoHtiuoftct-nduiiii  concilio Rom.e.J.

P) E« r nim lls b >vtijj(1Hii „ or( ji ne  fubdiaconatus * Sc
i»pra,vxorei duxerint,aut eoneubinas habuerint,
omci 0l atquc ccclcGadico bcneficio carcat, Cumenim
lpli temphim.vaia Domini>& lacrarium Spiritus TandU
debeant effq,& dici.indignnm eft eo$ enbilibus.Sc lm-
munditiis defcruire.

C. III. Cafii ft fiflnrot promittant m

dtAConc) , feipreib-jttros orii-
nnndi,

/few en concilio Toletano 4  c.irf.
t s~\  Vando J presby teri.au t diaconi pet parocKia*
ps conftitauntur ; oporteceos primu profeflio-
neni cpucopo fuo facere, vtcafte', & pure « viuant fub
Dei timore,vt dum eos tališ profeffio obligaucritj vit*
fanft* difciplinam f retineant.

C. IlII- Shii lon^ant corporufniconti-
nentiam non hAbet,in epifcopnm
eligi non debet.

Ittm  Grrgorius citre , ^ nobilibm cinibns
Ke.tpolitnntf,lib.S. epift. 40.

3  v^Riufquamg ad nos feriptaveftradifcnrrerent h,
psi Ioannemdiaconum,quiab alteraparteeleSus
cit > paruulam habere filiam, cx  quorundam relationc
cognouimus. Vndc, fi rationem voluiffent attendere,

necalij eumeligere,necipfedebueraeconrentirc.Nan»
qna prafumptionead epifcopatu audee accedere, qui
adhuc longam corporis fui continentiana filiola i telle
connincitur non habere ?

I ^Filiola .^SictmendatttM efi tx originali,^infelmo,
er Potycarpo,ciim anten legeretur,  filia. Superitu t ti ari
tUxerat,  paruulam filiam, tjnibm-rocibut rece-.os inčo« ti-
ventia m.tnifefii ext>rimitnr.

C. V. ^ ~ 4 ifkbdiaconatnmaccejfuriconti-
nentiam profittantur.
ltem  ex concilio Toletano i.c.i.

4 qu°s voluntasparentumi primis infan-
J? s  •L' ti*annisclericatus > officio mancipatiitjttarui-
musobrcruandum.vr moxdetonfi, vel minifterio i le-
fiornm traditi.in domo ecclefi* fub epilcopali pri.fen-
tia a praipofito fibi debeant erudiri.At vbi oftauumile-
cinium atatis fin compleuerint ar.num, coram toti.ua
cleri , plcbifque confpečtu, voluntas corunvdeexpe -
rendoconiugio ab epifcopo perferutetnr: quib.fi gra
tia taflitatis Dcoin fpiranteplacncrit, & promiflionč

a Infid diji.fi c.ante trienuium. b Pann. l.S.cap.

141. c diaco»a.tiu,]p an n. d Biaih.l.l.c,  157. ,A»f
ij.c.iob Juop.f.e.ifo.e-p.b.cap.itf.Par.n.L] cap.3.1.
e al.pt e. f.  4/. diftipJih* retintat,  ] ( p& regine-
g-• ,A'nf,l.(i.t.Q.ai.ld.Poly-l.l-lit.l, l) *J.recnrrereeii.^
al.dif urriJfisnG i *tnfXj.c.A,l. \ al.profejuonem.

D 3

J Kr

V C %plfiopl &

0  matrimmio,

calHmouiae fui abfque coniugali neccflfitatelp-opon-
derintferuaturosi hi tamquam appetitorcs a: tlifiims
vi a, leuilli mo Damini iugo fubdan-tur; ac prime lub-
diaconatus minifterium habita probatione profeflio-
tiis fua a vigefimo anno fufcipianc. Q_uoti fi inculpabi-
licer, acinoffense vigefinmm quintum annum atatis
{ux  peregeriat.ad diaconatus'officium,(fi fcienterim-
plcrc poffe ab cpifcopocomprobantur) promoneri de-
bent.Cjmcndum ramen cfthis,nequandoiuafp’on{io-
jiis immemores,ad terrenas miptias, ant adfurtiuos a
ctmcubitus. vitra recmrant. Qu«d<i forte fccerint, vt
facnlegij reibabecclefiahabeantur cxtranei. yuibus
autcm voluntas propria mterrogarionis tempore de-
iiderium ntibendi pcrfuafent, coneeifam ab Apoftolo
licencia auferre non polfmnus ;ita vt cum prouečl« z~
tatisin coiugio politi, renuntiatutoslc pari cofcnfuo-
perib.carnis fpopoderint,ad facrosordines c adfpiret,

1 fCIcricatns. ] ln omnibus editionibus, & d n ob us
todicibus Vaticants concilioritm legitnr , in clericatus of-
ficio,vel monachali isi.monarh;'J pofutt. Sed m cedite
Ijscenfi repo. habetut eodern modo attjueafud Gratianu.

1  Minifierio lediornm.] ln omnibuscodicibut con-
tiliorum a/itecitatis (etiarn lncenji)lefitnr, minifterioe-
lcčcorum. ferbm in epijlola prima Syricij ad Himerium,

£  - % & Inneccutv z^.c.^.(rbi de eademfere re agitar) cofi
Jcctorum miniltcrio, leu officio. i " r

C. VI. <: ln comufisj conflitutus ad ftccr~.
dotimn ajjnrni non debet,
hem  ex concilio Arelat.i.c. 2 .

5 » S funti d altqticm adtacerdocium in coningij vin

A culo con iti tu tu at non oportet; niii-fijer^rppot
motila conuerfio.

C. VII.  ^ No« ordinentar diaconi , atsi
cuftitatem non profitenlut.
ltemex  eodern tsrtio.

P Rateerea 1  placutt, vt dtuuccpsno« ordinenttir dia-
coni, ni(iqui prius conueritonis propofito profeffi
fuerintcailitatem.

i ^Prartetea ]ln Arel.itenfibus,c/uee entant , tiše ipfe
feni tur Canon non ir. ut uitu r .Sedfen tentia habeturin ter
tio c.  2. in fine.

^ feritni illa.priori aiililoritate diaconit Videtur ptr-
oefitticohiugium , cumad facerdotium tantiim com-u^ati
perobibeanturajjnmi. Porro fetjuentiaHcborftaienfietnri
ftrmietifitbdiMo,nis,eiini de diacoms fjiuialiterpr.edpt~
lur, Vtfine probatione oijditattsnon ordinentur.

<C.:. VIII. ^ Diactninon frohibtanturi mt~
nijeertejiin ordinatione iicuntfe

centilitre nonpejfe.

Hoc litem .in Ancyrana f ^nodovideturejpipermifi
funt,inqua,t,io.(ai.t).)JicfiatHtKin eji.

TA I»toni e quicunque, ciim ordinantnr, li in ipfaor-
_1  J  dinataonc ptotcilatt fu«t,dicentc 6 ,vcl!c httbere
vxorcs, tu-epoff« iccontmere, hi £ .polica ad nuptias
vcncrmcmancannn mintlkHo j .propterca qnbd Im
cpifcoptts ličenttam dedcu. Q 1 uic.unq„e CancltactK-
2unt,& lufcepcr-unt manusimpofitiot>em )rro f e fli ccn
tintnt iam, fi poft.ca adnuptias »cnerint ,  a minifterio
ccifaredcbcbunN

Cv lX r  Pnibjler dittens Vzorčni,ob or-
dine deponatur.

lttines.  co-ncilio Ntocafarienfi.v.r.

*  pR.esbyterf fi vannein dux«rit,ab ordinc fuoifltim
/jjisl deponi tlcbere : Cjuod £ fornkauiS fuerit, vel
adultcrium commiTetit,txcra eccleliam abiici,& a d
ptrnitentiam inter laicos * redigi oportet.

^            ---- — ■  t-i .

a a!*abor;iuoj'' b at. rti damneutur, ab.  ] s
,01 ifi-manufir. reg. . e > algradur, d Pauli alittrr

dtiinp’ e Parni.Lt.cap.ij.Polf.l^.tit.^i.Surch.l..
HAafAOi.lueipartib.tuli^. f PruutJ.}.

Deere d Prinra Fars.

91 )

i Inter laicos ] Gia.cc lt^ilur,\^>>AšioJ,

avtoretefiiTv.rnou /: sjua Dionfjius i’.xiraaiu ret¬
in ,  amplius pelli debet, & ad pcenitentiam redigi. r bi
nuba menilo fil poenitentia: tnter laicos agende : ile yna ;
re copiofiiis dicetitrinfra  JO. dijl. c.fin.

C. X. ep De ct.nui rehdum iHiufd.tm dia-
coni dnxit V.rorem.

ItemGregoriusbb.n.epiji.ft.

7 Via a funtculpte,in quibusculpa eft, rclaxarc
ps V^vindi&am , qu*renda femper tft veritas, vt
inquin 3 ebeat,vttun\ accuiittum noxacondemnet,an
a pasna innocentia patefaSa (iibducat. Itaque peptič¬
ni tad nos Fantinom b defenforem vltionem exercere
inPctrum latorem praifentium vofui(I«,proeo, quod
(quantlim dicirur)relnftam ctiiufdam diaconi, ternpo-
re,quo condu&or(uit,marito tradiderit.Sed quoniam
ifte coiugemdiaconi afierit non fniife, dicens,ncc tira
virginem c  adeum venifle ; deniqne ^necreligiolam
mutaffe veftem ,poftquam i!k in ordinc faeropromo^ :
tuseil; adiiciensetiam, pritifqaam addiacomim per^ ;
ucnirec, &poftea j prana illam opinione vixiile:Ideo
fraternitatč tuam his hortamuraftatibus, vt čum Dei*"
fictit deeet, timore canfam h.mcfubtili omnino intie-
ftigatione perquirat, vt, (nII coingiodiaconimiiHere,
de qua agitnr, tuiflecontiuenc, & {'uprafetiptutlatot
memoriH) deFeniori, tk  rečtori patrimonij, ad'vindi-
Sam modu omnibus tradarur, & cum convpeteiiti c-
raendatione if^jui male fociati funt,dtfiungatur.!>i ve¬
ro in eius coniugio non fuit,memoratum Fancinnm ex
noilro mandatocommonere te volumus, vteefacere-
nil prarfuinat, necfaliac illum accufatio apud eutn in-
alitpto prsgrauct.

C* XI. '^Devxorepresbjterifpeliiaeonit

Ji ulili ft Comunxerit.
ltem  ex concilio Aurelianenfi i c.15.

S lfe cuicjuam m ulierduplici coingio,preshj teri, vel
diaconi relidaconiiinxerit, aut f feparentur: au'
cette, fimčriminis ginrentioneperftitcrint,paric s ' ■,
conimunicationc plečiantur.

C. X 11 . ^ jy e  eodern.

ltemca  concilio Martini Pap*.

S l n qiia vidita epifcopi, vel presbytcri, aut diacon.
maritiim aceeperit; nniliisclerfcus, nulf&reiigioia
i perfona > cum eacouiuium lumat; nunquamcommu-
: nicct: morienti tamen kcifacramcnta fubueniant. ,
C, XIII. «f C muf dam epifcopi ordinat 10 dif-

fertur , qmarxorem babet,^- j

fihes,

ltem 1  Pelagius Cetnego fatrkie.

S pvR 1  Syracu£in* vrbis anciftiteoptatieraniusin
ps L/ ipfo mitio.gloria velita dcfidcriisobedirc, ni-
h nos multiplcx tari« ipfius nonpauds temporibus or-
dinationemdifterre&cerdotij cocgiilet, obhcf,qnod
vcl perfona qualitas( ficut & vos melius noftis) vel &-
perftes vxor, aut £lij(.per quosccc!diaftica foltt peri-
clitari fubftantiajtioftrosaitinios diutiusab -

nationtlu ^endercBt.Ht^uantnm adcautclam hnnsi^
■ nam pcrtincc, integropen.i anno diiiulinius, pputatt-.,

: tes , qubd ta ratliusSyracuianonim preuenirc pol «
clcSto. 'Sed qtiia in voluntatis fua propofito irreuoca-
biUccrperOitcrunt, Sc  nollus cit alius in ea demreper-

* ln»  P. 9 .C. 12 S. h lKop,6.c.in- c
. nem iUam fodio. d rt„ t c relipofim vefiemmntari
prxfu meret.^i„or,f.&- a p «4 lu on cm. e IJtetiam

apndhecnem,non autemin orig. f «’■ t *l‘ , 8 a , f, ' a f^j

i

fhtatefieruatsifeparentur. r al.criminuqo. b

lriartinMmJiracar,e..2Q,& conci.ToJ.l.c.lS.  1  abefl .d
i concilio. \ al,tantiem* l flujtl. i. b‘ leip- ' lz '

■ A6.PrhJ,i.tit.l. i...  '• -

te

Diftinčtio ' XXVIII. S J4-

ex ea^rtiibnt

tus ecclefia, m'(i longioribus adhuc temporum differ-
retur fpatiis; ne paulb amplins inf*nircnt( ficutfilij
noftri magnifiei viri pratoris teftificacione didicimus)
'»nter huiufmodi ambignitates illud confultius iudica-
uimus faciendum,vt cogrua prouidentia caufam, pro-
pter qiram principalu conliitutio a  habentem fi!ios,&
vxorem adepifcopatus ordinem promoucri prohiber,
Cduadifpofitione cofilij b, muniremus.Ouaderefum-
n 'o ftudio ab codem Syracufana vrbis epiicopo, priul-
H Ua m a nobis concingeret ordinari, huiufmodi eiiegi-
n '“scautienem,perquam & fuam fateretur, quantula
vdet, prafentis temporii habira rerum deičriptione,
frbftamiam, tk  nihil vmquam per fe , autperfiUos, &
vxorem > fiue auamiibet prc'pinqnam auc domefticam,
vel cxtrancam ifbrteperfonamde rebus vfurparct cc
de(ia,&vniuerfa fuieplfcopacm qusfita temporc, ec-
cleG* fua: dominio fociarec : nihil vitra id, quod modo
fcriptum eft,filiis fuis, vel heredibus rcli&urus.

I ^ Itcm Ueljgius. J ^dnfelmtes, & aucfor Polycarpi
tadem e p idola rtftrunt hrec,qux caput ijhtdantoceduut.
Quod de ordinandoecclefiaCatinenfisepifcopo, fa-
lubris ele&ione iudicij fieri defideraftis, agnouimus :
confeftim fcquenti die eum iuxta morem difcutientes,
tertio,quo venit, dre, epifcopum confecrauimus: limili
quidem modo & de Spraculanar, g?quxfequuntur. In
Polycarpe tamen infiriptio ejl.  Gelafius Papa Četo. Jun
. autem in epijhtla ad Humanem archiepifcopum Iv.gdu-
nenftm,ijux incipit,  Caufam Beluacen(is,&c. /t.r fcribit.

Si cpim Papa Gelafius quondam Syracufan* vrbis ele-
&um,vxomn habentem,&filiosinterucniente Ce-
thcgopatricio,&c.

^ .% * ccc  bae aucloritate elethuin cpifcopatum n on pro-
‘‘ r ‘" r  1  Txorem,qfrfiliot. llig’ autem ad epifcet-

v Jacerdos, ant diacontee: frbdia-
,"‘fipucjiitatc  cogente : fine ergtpreiby-
m p ra tfrbdiaconudfuerit,appS/et, qnid
fofrnt iittiti, ličite  c matrimonio vti

diaconi■  ^ tr &‘ diiflPMtateGregorij, tpni rctiStam

rtend r ' na V. t ' 1 iy adtdit, puniendua eJt ; item in Heocafa-
belur I P y e>bjfer ducensVXorem, non diacenut,iu-
erdii  f ■ ** ’ ,ttm  ‘ n  - / lncyrana fynodo , diatoni , qui in

»crint Telle haberevxorer,fipojlca  ve-

e> H0 i a  , non prohibcntur dminifterio: patet , .

ittein  ^ j diaconi , te c fiibdiaCoUi ftnt prohibendi k con-
S' ec * f } tf °d de eleHione obiicitur , rentni n uidem rji in
tutif 0 ^ atUm HOn  elg/ndnm^nrji in ftcriir ondinibtt* cohflt-
p Y  l ' n \ f  ^ 1  Pf H  'uyxs;em h ubere, grjilior, non repu^nat
au(iontutibuede iimrnnui.i iiericcrur*.  ^ In
p [' 1 c>i *n bubitu,velin mi nor ib tu conflitutur p o tu it ha
G” filios; reufipo^ta ex corfei.fu m rit con
*?•*?'*&>>/itbdiaconatitm, Teldiacenatum  , vel
DUrijgra/utmadepttufuernt, attamen.Vxori, t&fi-

con

ter.

presb

te  "p >n h Clf :T’ :r! ’ i fdb m imjirare oportebui.^  f Jltudan-
r  m . ir eg°rij duobusmodtrfoluitur: velquia ecclcjiatila,
t 1  taeontu ille mmijlrauerat d,nondutn continentia vo-
K m fufcepcrut in diaconia & reliqnif mi tujini ; veltjuta
Vputde tleči, m e pjji„p um  anteafiriptum ejr) aptefub-.
vin n * titW  tetemoratue diacovuo sam in vxorem durerat.
%“l>td mtem Seoc.efartenfs ^lncyr*n*.fyK)d> ,Vcl
* tempere,vel ex točo inteUigUttr.Utt tempere, quia noti-'
*>n er,it tntrodacla coutmentia,m ntflroruvi altana. lx
° Cll .qniavtraqut Jjetedu* orientalis e ji, &• or lent aha e  c~
,y l *t non fufcitnt oeneralevotum cajlitatia: boe tamen
nuioer.il -l.a . e  o ... /1 .J...._ - _i

! l^pntiebfemationt cujlodit,Vtpojiadeptum facerdo-
efunerapriore vxere, evt qua fit erdos fachu fr e-
At 'j' 1  alt eram dux e rit, dtponaiur.

.fr  ^ Non prohibetnr j yl plertftueveittjlit exem-
i aribic,abejtdilito, non: Rftsnta tamen ejl,queniam bit

* Nouella (,.gj.\i].in priti . b al tončilu.

Gratiatnn iti alteram partem difjntande
pviits citatu prte fefert boe probarefrb dtaconia, dtacem*,

attjuc etiam presbyterianmfuijfeprobibitumvfum cen-

iugtj. fruod tamen qualrter accipiendnmjit , ipfe pojlex
declaratdverfi.Sed  qtiod. vfrueadverft.  Illud autem.
Hacde re agetur ettam infra in netatient ad prtnitpram
dijlintl.  ;r.

C. X IIII. ^ Prerbfter caufa rtligienitnoti
, contemnat prcpriamvxerext.

Item eppeniturillud quod legitur  in canone
Apoftoloru«i,c.6.al.p.

9  C I a  quis docuerit facerdote fub obtenru teligia-
ps O nispropria vxorem eontemriere, anathemaiit.

^ Grattantu refert fin fr m canor.u, c.eleri coiiediaret
ipfr ctiumfere verba.

C. X f. ^rdnathema fit,quiprcrbyternm erm-
iugatum difcernit d cemmunione,mt-
ptiarnm occaflont.

Item  ex condlio GangrenU; c.4.

C Tquis b dilčernit presbpternm coniugatum, taiE«

O quam occalione nuptiarum , quod ofterre non dr—
eat,& ab ti* oblatione ideo fe abllinec,anathema lit.

" tftecjl, Pitneheue^mem■mgfrmfieSttvieil J4-

ipeppt; f.um\a[a.hab«r,xvd8eux era. id ejl.  Siq*i s fe-
ccrnatfea presb)'tero,qui vxorem duxir, eamquam n»
oporteat.illoliturgiam peragcnte,de oblatione perci-
pere, anathema (it. quaverfio non multum diferepat i
Vcrfion e O ion pl' exigui .

C. XVI. •[ j!b officio abftineat pretbjter
non legalibusnuptm detentua,

Itemtx  fextafynodoin Trullo, c.iS.

10  -r) Kesbyterum c  perignorantiam non legaJib. nn-i
psi ptiis detentum ,dathedram quidem habere, fe<l
abofficio* abflintrcprscipimus: fufScitenimhuiuf-
modiindtdgentiaei: Quia benrdičerc aliiseum, qitt
vnlnera fua debtt ctirare/corileouens non  eft. Bcnedr-
čtioenim,fandificationistraditioeft. Quiverbhanc
non habet propterdelidum d ignorantia,quomodo a-
liis tradet ?Non igirtir poblice, neqtie priuate benedr-
cat; neccorpus Domini difpenfet aliis,nec alio mdd»»
miniftret: led fufficiat ei, quod prafidet: Srimploret d
Deo,vt dimittatur ei iniqtiitas ignoranti*fua. Mani-
feftum eft atttem , qnbd huiufmodi non legitimanu-
ptia folttentur, & millarenus vir acceifum habebit ad
eam.proptcr nuam faero minifterio priuatus eft.

i ^ Ab officio. ] Grad ejl,.var  J >.ornrur  rjfjj-eiSv.
ideji,d  caterisdfficiis.

C. X V 11. T*cPretbyteriinon ejt laicit

• n d: c audi, m.

Item  Ničeln us ad cor.fr Ita Bulgarorum. C.J<X.

n s-'  Onfulendum e decermtis,vtrum prrsbyteru *
J>s v_y habentem vxorem debeatis fuilentare, & ho-
norare; an a vobis proiicere. Ad qucui rtfpondemus ;
quomam licet ipfi valde fint reprehenfitrJes; vos ea-
men Detimconuenit imitari ; qni ^folem fuum orit i
lacit fuper bonos, Sc  malov. Deiicere vero eum a vobis
ideo non debeus,quoniam »ec Iudam.Dominus,ci in
effet mendax difcipulus, de niimero Apoftolorum cic-
cit. Vetqm de presbyteiis,vobis, qui laici eftis t neciu-
dicandum eft,aecde eorum vitaquidpiam inuefligan-
dtim.fed t piicoporum iudicio, quidquid eft,pctoiiiiiia
referuandnm.

al.te

■gitime. A ahat,militantni.

a B.urcb,l.\.c.y%.litop.^.cap ,18q. Pann.l.r. Oip. lit.
b Butch.l.i.c.jj.Iuo part.i cap.ii%.gp.parl.y,c.ap.iyll..
c Simite (tiam in r,.canorie eiufdc, nfjtiodi.tr?, apndFa-
j tium in cpifh ad .dmphihcbium . cap. ij,  ( / fe id-a
f.* izmeti-tat fopi8e>pM. e Imp.i c.Si..Paui»J.yc.
ra. f V.attb. 5.

n  4

« B '2Kr* Decreti Prima Pars.

l ^ Pr«$by t eritm.]/» vitimi capitebarum rcfponfio
uum referuntur Bu/garo rum Verba , dicentiummultosa-
pudfe efje Gracot,<&• ; Armenos, &altos, quidiuerfade-
cerent.KondumeutM d Romana fede epifcopum,autprešo
hyterum accepernnt.'S>uamtbre mhil mtrandumfi pres-
byter,de quo in bot cap iti agitur, coniugatus trat.

D I S T I N C T I O XXIX.

I f~\ hdnotunduntejl, qttod ftcundum Ifiiorum ,plt~
jjs raqut cupitula ex caufa, ex ioco,ex tempere,tx
i—* perfiona nnfideranda funt.

C. I. lx tempere,loco,(y perfiona,^ycatt~

fia regulacanonum intelli -
guntur.

.Alt  pflimlfidorus.

S Ciendum eft, quod pleraque eapitula ex caufa, ex
perfona,ex loco,ex tepore confideranda funt,quo-
rum modi,quiamedulliciisnon indagantur,in erroris
labyrinthum nonmilli intricando impinguntur, cum
ante iiul:cant,qnam inrelligant, ante inculpant, quam
iterando lc£ta perquirant.

C. II. <q[ Pro diuerfitate rerum tempcran-
tur regula fianBorum.

Hint etiam  Giegorins uit.

■p Egula? a faniSorum Patrum pro tempore ,loco, Sc
AVpcrfona , & negotio , inftance nccefficate cradi-
cz lune.

C. III. « Pro-diuerfitate hcorum,tempo,
rum, ep- bominum ,'ficriplurain-
i elligenda funt,

Item  Hreronymus inprotemio epijloht ud
hpbefios.

N Pccrtc eft.vt iuxta diucrfitaces lotorum, St  cem-
porum.Sc honiinum, quibus 1  fcriptSc funt,diuer •
fa5 cau(as,& argumenta, & origines h abeant. Et quo-
mod® B.loaones t> in Apocalypfifua,ad;eptem feribes
ecdelias, m vnaquaq;eaiu«n 'ipetialiavtl vitia repre-
hčdit.vcl virtntes probar,'ica & lanfius apoftoltisPau-
lus,pet fingulas ecclefias vulneribus mcdetur illatis:
nccadinftar imptiici medicivno <ollyrioomnium o-
Culos vale čutare.

1 f opiibnsftriptz. ] JLntea lefebatur,  qilibusdi-
ecrfie icripturzfačh: funt. hm cndatumhvc e ji tx ma~
eeHficriptu,(p. originali,qutmadmodum gp-nonnulla altu.

•■E

DI 5 TINCTIO  XXX.

T l\ud auttm, quod in Canon e Apoftolorum,fy- in
Gangrenfi cona ho, &  »» fiesta fiynodo ltgit»r,ex
\caufia conjideratur, gf- ex t empore. Caufiafuttha-
rtfu Munichnorum t,quix coniujium deufnbnntMrjKut  j
ttium quo run dum fuperjiitio multn in cut boli ti rum dc-

tcjiationtm introduxifft mututtur, coniru 1JU0J  in Gsn-
grenfi con čili o capini ur foxdenm [tu tu tumlepitn r.

1 <1 Manichaonuni Pro p ni Gurgrtnfu f noduSyU-
»uit contra luftnthtanoj ,-otfufrn diji.i6.c.primuudno-
Utio.Sed hunt trrori Eufluthiuni hauforitn Mamch.ttf.

C. I. ^ Df multimoiufuptrjUtiont burtti-
tjrum , p nor Gangren/* concilium
unuthrmuti\auit.

S I c q«ifilij parentes, maxime fidelcs, deferuerint
occafione Dci cu!tu5,hociuftum efle iudicantes, &
non pntiilsdtbitumTionoretn parcncibnc reddiderint,

•*t hoc ipfum > in cisvcneremur, quod fidclesfunt,
anathema finc.<I

* In alipttot vetujiif exfmpluribut hucomnia, qux hic
titan/ur ex coneiho Gangrtnji, Unico captte , ^7. coniunfia
oratione lejuntur. Siinluutem txpri/a verfione. 'Stdea.

h ^dpocal.l. t Ino  p,S, c.

!«>•

^ixft!.l.q.c.ft,

d ai.jU.

95

qux  cj? Dionytij exigui, longi ntugii rcfpettdet originali
gručo, a/uumitu n er. n c ipfn ofjuctiuupuc.

1 5  Vc hocipfum.^Gjz« efl, rifOTtp.te^ur.cbthtri-
v 7ntf’ cw-aifTnt£ten£eixf. Idejt,  Quod fcilicetdi-*
iiinus cultus apud ipfos omnibus rebus przferacur.

C. 11 . f Pr eodtm.

Item  ex codem.c.i?.

jjr~\ Vzcunque*mulier, religioni 1  iudicanj conue-
V^hire.comam (ibi amputauerit,quam Dens ad ve-
Iamcn eins *, & ad memoriam fubiefiionisillidedit,
tanquam refoluensius fubie£tionis,anacbema (ir.

1 ^ Religioni.JGrzceelf. Aict tofii^^pLo aunojttr,
idesf,  Obeam.tjiiz «xiflimaturpietatis excrcitatio;
quod Dionyfiuotertit ; propter diumum čultum^c exi-
ftimat.I?>'zd enim religioforum , quos nos dicimue, ritam
proprie umctimnominabant. Bure bar dur. (pu iuo in par-
l.fecuti funt Ver/tonem Vionysij, in oBaua auttm lun
prifcam.

2  ^ Ad velamen eiui. ] Hucmnfuntingrato vrjgi-
nali,ncque in-perfione Vionysij. Videnturauttmfumpta.
ex epiji. prima ad Corinthios . c.Ir.

C. III. ^ Veeodem.

ltcmex<o  dem,e.i 4 .

O ^ua^ mulierdereliftosMPodifcedere voltierit fi>-
Č 5  luco vinculo coniugali,nuptiascondtmnando^r**
nachema lic.

C, 11 IX. ^ De vodeni.

ltemtx  eodem,c.io.

S I c quij propter Deum ■virginitatem profdfns.in
coniugio pofitos per arrogantiam vieuperauerit*
anachema (Ir.

C. V. ^ Dr todern.

__  //f»»txeodem,c.j.

C 1 “ quis vel virginitatem, vel cor.mientlarn prorei-
»3  ius t .tamquaabominabiies miptias iudicat.lfe r ° n
•prcq>terboc tol um ,xqubd continentia, & vi ginitati*
bontrai,fandum |Topofitimieft,anatl,emii Gr.

1 ‘<jf Pro£e£fus. J Hic erutadituon, čntnm  gtc : rjttt"
nepueefi in tuno ne gntco,ntqtt etiam in in tir. o ,qi cit*/
tur infra bij:.Ji. c. quitunquc.nequein mul.ii-..anufert-
pthGratiuni c odi uh lit.

C. VI. Dt e edem.

Item excodcn x*b ...

S I e  qna mulierfuopropofito vcflr iudrcans, vt Vinil
vefte vtatur, propter Jioc virilem habitum iuiite-
tHt •,anathema fit. ,, ,

1 5 In«ttrtur .3  Gracelegitur.Tau evrn ■nvacolcr^-

yuycuxau ifKpuerfuutf&.ae^t «•» aooohdZi, quat Kit-
nyJiuri*xigHue up te v vrti 11 ib'  pro lolito muliebri anv ciu
viriledumittjtlr^j habet Burebardus, (p-fere ttiamlm,

C. VII. «f De eodtm.

Jtemexeotivm,K..it.

S I quisf tanqtiamhocoonttn.■miaccoiruenirc iudi-
cans,die Dominko ieiunautntan eiutdem 1  diet
contemptum^anarhemafit. .

1 Ineiufdem. ] In originali buiurpnfia^trfionte

f 3 ,aut inerufdem diei conrenlptum:g«vd/»^ ^ ''y‘ ,, '*
Diony)ij,quxmattulerunt Burebardus, gy-Iuo,iJWV*t>~
bus-eidetur txpnmi,  aut conttrmaciam, a/.propur co»-
tumaciam. Stdingraco -pulgato nthtl ef, qKot.‘J‘>-
flondeat. ■

* Burch.l.s.cap.62. Iuo part.  7. cap. So.&■ part.?,
cap.jlo. n l U opart.S.cap.22d.&-V7. b  ul.con-
temneado, c t^epttitnrinfra diji.^t. c.qui(unqHt.ett
terfene 0 iony. Burch. 1 . S. cap. 64.1110 part.y.tup.Sl.
d ep-part.S. cap.  $16- & bocfecundo ioco tx hac eauern
verfione. Burch. 1 . S. cap. 6c. Iuo part.  7. <cap.  79 -
* Burch l.g.cap.60 Juopart.I.e.jS. f Burch. 1 . 1 >

c.liy.lue pare.4.e. S u ^ ^ ^

97  Diftinčho XXX. *£!%££?  9«

C. VIII. VetoiUm.

Jtim  ex co Jem, <*p.  19.

•C I quis 3 eorum,quiinpropofiro funt continentiar,
._vj ptoptcr neccffiutem 1  corporalem fuperbiat,& ie-
iuniacommtmiaputaoeritcontemnenda, totiuseccle
S* perfcdam in fua confcieniia i u dican s rat io n em, a-
»athcma fit. ^

• Propcernece.Titate-J tiihiJ mutatHm til cbglof
/f* : catevum.muitit modis difcnjpat dprifcaVtrfient* &

'* ^>rinyfuma y qaa.mfecniiftmt Bnnh.trdHf,^ Itto. Pri-
•f c *Jicbabet:  Siquis conun,<}m inpropofito funtccn-
5 1  & en ti *,p rat c r»n e cc ffi t at c m corporatcm, & fupcrbies
l *Uinia comtmroia totius ccclcli« putauerit contem-
^Cftda,pcr£e&aavin/ua fcientia vitidicans rationem,a-
^atbenvafit :DionyfUnaatitem hvcmodo :^i qui$ toru,
^ui continentiriUident, abfqucneceIIitate4corporea,
kradita iti comiminc ieuirriaj&abccclcfiacuftodita, fu
perbiendo di flbltiit/ftim lilo fua: cogitationisimpulfus,
arutbema fit ^Qp<xycrfio invattris (pndtm part ib m vri
finali Gkxo>  Vtdgatv fati* rejpanflet: fedinpvjlremninfi-
varictas. HamVbi VtonjJiMhaltt\  ftinuflofirse
cogitationisimpulfus y inGmcoyuigato
'T ev ca) TrtfmtA«« ninurum perfe&a,

ipfo e{t,ratiocinarionc,iUaabroganrc. In ma-
-nujiripusxnttm buiwxdmnii tx*mpianbu* ptrtim  e#,
id  ftfjpcrfe&ain co rcfidcnrc ratione,
fa rri m,  i TmasgHVT&jrdteihp  crfc &a >q u a: in i p fo tft, r a-
**o*fce fibiauxilvum fcrente. Kotantur ycro Eujlathiarri
\quns ppjreti Bogomili ci 'feilathfnnt) qm itn ftatutbant*

$ *?*-*$» ceri o quodam i eiunvo >ad*amfe perfe8xyitx ra~
* l ? n* rn p e ru-v mjfi? yVt p vfte a * mrd a  fibi t-ftntindijferen-
^'■HHUitcfoprAetpiri o blign mit ur ^fedfo Uiti ommno y ac
( i ^f Cccare  qniebempvjfe^qu*<dtrt BMfumonin tapi -

' iX. ^ Dtvodtm*

*«wcxcodkin,<4 J p*X9,

O fi; ls P ei ^pcrbiamtat , quampcrfcftum fcexi-

rU »«*S , r toC ^T PW ) ? OCa ’ &55a ? Uc . aS<in .t 5 '

ti oncs  " r^bunt, v&accnfaucnft, vel euam obla-
dcrit < ^ U *‘bidetn cclebranTur,f(Krncti<lai effe credi-
th eni ’ ;( 1 ^ ,T ' or U4q i i c  facdoniim c-on:coiaendas,ana-

C - X. ^T> tr ,X'm.

P, j . It e m  CKtodcm,

b kp 1 * 1 ’ C <, ° cet:  domum Dti contcmptibtlem effe de- J
cogregationesjtpupin ea fiut^inathenia fic. •
• XL D eeedent.

S , . JtfKj ex eodenijfap.C.

HUis d extfac C tk'fia;m priuatim populos congi e-
^ C(; [“j? s,,con tCTnnat eesleiiafticas fan&iones *,ipfam<j;
t tr  19m a P u d fc fineconcilio * epi(coj>i cumpresby-

(  “S^anathemafe

ifi 4 p  ^ at >Sinnes.] Po!i itcverlum inprijitvtrjiint
hJPP*'™ 1 *■>  aliterqueea,ipu* funtecckfia.vo- •
vtl: 'pa:e,n<)ii conoeniente..prešbyterod«xca-de-
i Mr  u "J«pil«opi,ipra m ^ e>  &r*ttr*,

$ r '  . l0ft ysij auttm rerfiD,yu/t optimerefj/fttdtt yerbis
x P. C *'&-rtfitrtH r * Eurchardo , hac eU:  lii <juisex.tra
ji - ! *m:feorfu m con ue n ms ce! cbrat, &dcrpicics cc-
ton' am  ’ ea  > ^ u * fiintecekfia, voliierit vfiirpare.non

t L UC " 1 / 5 a te preibvteTO iuxta decretum epifcopi,ana- >
MVl na fit,

XII. Vetfdem.
jj- /temtx  eodem, cttp.i.

‘luis-nuptias in accnfarioncm <bixerit,& mulie-
fidelcm, ac religiofam cum viro fuo dormien-

t l M °p.4- i> Pjiinorm. l.i.c.t.

u *rJ',  £54-J*«p.}.c.84. i BhtcJ.j.c.^.  e A.
'tijjf J  ; ;>■ thji. c.ji*juit mtptuis.tx -ptrjinirt Djzkj
rcl> -ub.S,cap^6i. luo p.7. f«p.7 J.

cem,aboniitiandam čredi dene, ant eciam accufandam,
tanquam non poffecontugacajin regnum Deiingre*
di,anacheina (it.

C. XIII. Dctodem.

ltimex.eodem,cap.i,

S I *quisčarammanducantemexfideeumrefigia-
ne,pr£ter<anguinem,& idolo immolatum ^.Sc fuf-
focarum,crediderit condenmandu ,tanquam fpem no
habentem,qni eam m and ucant,anathema fit.

C. XIII C. ^Dctodem.

itcmwvo$iCm,cap.\l.

S I c qui s  de!e!iqutrit proprios h H os fu os, S: nS e os
a!uerit,& ( qnod pietatiseft 1 ) neceffaria non pr*-
buerit, fed fub occaliont continentii negtigcndospa-
tauerit,anathttna fit.

a ^ Opiodpietatiseft.] f-vngifiicliniDiv»yfiuf : 3c
quodad fcpercinet,non adpietaceni diuinicultiu in-
format. <Gruct eUtnim,opitimi trt'ctuTU fj&f Jtcn-
Getctv tZui  aiu.y>\. fnbintiliiijtXT Auti pAt-

ticulafir^ant,-iderlMilje* ftiptrivirtmimbro.

Xv -  O«' todem.

q c l uls V]rnr u*ri puriucrit fančlopropofico(id eft»
lJ . c< ’ r ! ta,< ’ n , tl;c ^ tx,nufn “c, v sr pallio vcatHTvCanaua ex

to muitiam »abuurus; &Tcprchen -Jat vcl.udicčtali-

os^ui oum raierentiabirrk-e vuiKuv&alia vc&e com
muni,qu2in vfii«ftjanathema fit.

C. XVI. ^X>ctoiUm.

3 ttmnco 3 anfiap.tltimi>.

1 Tjr Aec f auteai (iripfunuinon abfdndenteseot,
ps ilqui inecdcfiaDeifecufidum fcnptuias fantUi
propofit«tnconoinentiaeligunt-.fedtos,qMifufcipiut
habitom * eius, &in rupcrbiaeffernnttiradjcrliis cos,
qui fimpiicius vituint. Sed &Iioscondemnasmis,qoi fe
<xtolk»nt aduerfiis feripturas, & ecclefiaftiooscano-
nes,& nonainrroducuntprrrcepta.Nos aulcm Sivirgi-
tiitatem oum bumilitateadmirainur ,  & contmentiara
eumeadirate iSrtdig oneOeoaccepeiffinia-m dicimus:
& rc n n 11 ciarion em iaculatinnincgoriorum , atqoe a-
flainm cum lui r.iilit a t e appi<abando>lat*Ja-mus; & nn-
p lian 1 m vin cnlu m a, qorod feco nd urn caflitace m ? per-
durat,hon tram usadi: diuitescumiuflitia ,?t operi bul
bonis «011 abiicimtis 3.

a Eos,qni fufcipiiBithabitHin.] GtaTfejofirdMtf*
i %ain%K t 12  s5rritw<na)s-ev liarrgii c tniaci*

■tisam  -ror dipcKisz^m  S tirmt  pretjjii^ar vr £

iKa 7tst  c a/yt  > at tfgti  r ■ a~ca  sr c

ftaiiy)tZ)ta: {A  cii ; qui i n fot ur ncscrrirar 10 n ^ . u i u f"-
modi j.capiontoccalionemftfcoikrenSi, (rrjneeatoi-
lnntaduer(useos^itiifimpHctusviuut,&aducržis leti
pturas.&ecdciiafticoscanones int rodne Cit nouitr- ces.

2 Btnuptiaimm vinculu;n.]Gr4:«3^^d-«, 3  anok-
m» rrtfiAa, ijva DianjfiMitrJu-;  denupturum caitaun
vinculam,

■3 ^ Non ab M cim us.^ Pol} hdcc^erbn in co/icild ipfo
pYGxirnt feffuu.ntur~ >  qua habentur J.tjp.ipurJini-aviain*

C. XVIL Jlrutt'btcmitti\atur y qii'iMxni^

>(h xo ntmj/tpt rjtrii o  /. tv/i? -
quitu r.

Item*x  Co ncit :o 'M a rti n i Papx.

S I ^ quispres%i>cr‘J projptcrpublica« pamitentia
a facerciote acc€ptani,abfqae-aliqua ncccITitatcdic
Domirricapro qttadam rcligioi.« ickmauerit^icur Ma-

a hi o par.j^.c.^O.  6 .diammoUtam^&frtfjvcatam«
c luop.$.t.~ii 2 . d RttrciLSit. C^.la-opryxi%t. x aL
bt.it' f la* p<2x^11* g (dJUtatemfuumr} ■orifr&*
Iho,  h ^Apud JtfArtim*»t&rauiitL, i Jl:, 2 <c.^j,£j 4 rcjybx.

$'X0'  . /

V s

De^Fpifcdplvitrte*

J s rhatrimonio.

nich£i»«nathemafit.Similiccr qiffa 1 ,quodab Apofto-
lis traditttm eft, canorr-tenet awiquus; ptacuit, vt per
omnes Dominicas, & per omnes dies Pafeha vfquead
PentecBften a, non proftcrnant 3 fe in orarionecaufa »
huiniUtatis: fed reflo vultu ad Domimim fungantur
Orationis officio, quia in his diebus gaudium refutre-
ftionis Domini celebramas-Sic quis etia 4 no proabfti
jientia,fedproexeerationeefcarum acarncabftineat,
placuit lanftoconciliovt praegnftet,& fic,fi vulcabfti-
nerc,abftineat.Si autem iperrtit,ita vt oleraco&acum
carniba.s non degitftetsiftenon obediens,necfufpicio-
'nembiertfis a feremouens,«kponaturdeordinecle-

ricutus.

i *r Presbyter.] Sequebatur,\e\  diaconus.^*« fub-
l.ti.tfurtt,ijuonrarn abfrrnt aplertf<f t  ntanufrriptu,^.  a*;'.
pjnali: Cateritm Btirxkardtu,fp*In « Jimilem catr.ne citat
tx or a ho Turonenji, at.-y.rta haben.tr  Si quis propter pu
blicam poenicen ciam- a facerdote acceptam.aut pro ali-
q>na neceffitate. In-Uisju.t Gratiani manufcrtptk esl:  ii
quisprater pnblicani panitentiam, a facerdote acce-
ptam,ab(quca!iqua nfcefiitate.&c. qttx optimavide-
tur leclio.Kamin t,iH.io/tuir G,p,oren'li\\'rdc boe vide-
tnr Iriartiam jumpjiJje,nuUa preibyterifitrnent:e,ftd  V-
mutrti preituusiatHr,vt s  ,e<w. t .Ji qun Unsjudrn.  Si quis
obpictatis,qttcmadmodum puiatur,cxercitationč,die
Dominico iciuner,anathemafit verba  ■■ abfque ali-
qua neceffitate, videutur bucimportata ex cap.i 9r eiuf-
dam eoncilii.KeojjVero presbybertf hniu/mtdipcanitentr-t
more Irti c o ru m-irnpon cbxntur y  c .1 Uu d.cum fequ en .dtf •  5 o.

cjin.rerfr.ee enim.Sz.difl. Sedlar do m grauijiima
-crimiua puhlici i»u<rreb*t 3  'depojiti peresi n ari tube ban
tur. c.Ji qukftcerdos.\o.qA.c facerdos.de p v n. dijl. 6.

i  Similiter quia -3  Hocfumptum esl excunoneyl-
iimo c o n cilj Xic.cn 1.

3 <f[ Non profternant.] In codice Lucenfiregio legi-
turno  proftracijfed erečfco vultu ad dominam fungan-

tur orationis officio.

4 ^ Si quis ctiavn.J Hocfumptum ejl ex condlio Jln-
cyrano,c.i]. al.14-.et in to metio fitpreshyteri>ac diaconi.

» -—- - --

D I S T I N C T I O XXXI.

J / » " a. < \ fmpusquoq i ,qHia n on dum 1  errtt injlitutu , yt

£S I facerdotes contincntiamferuarent.

JL 1  ^ Nondum.] QHoda.it btc Gratianus y fuijfe
tempus,quo nondum errtt inftituium y yt fa,cerdo
tes coniinetUirtm feruav ent 3 in fibdiaconis(Xam hi ft-

cerdotum nomine interdum comprebeduntur y  vaFetiLide
facerdottf nomen,atq i  in faim conftitutu*>Vt j.ad initium
dtp.  h . no tat ur i n gl. uqurtrjl.i.jQuiperpe cm  n iam) h cu m
bubere poteši. V uit enim- tepus, cumfubdiaconi in aliqm-
bus proi-unciif y yt in Sicilirti continentue legibus no a d ji'r in
geoantur: quod Gregorij locus y qui folus adhanc rent con-
fuM.tndainproxime  a GraiUno ciUbitur.mAnifefe pro-
b.it. Umcontsmtt &■ presbjterii in LalinaealejUnun-

vir, ex canontbul, qmp, s tp„ mum  l,ace*dim dtllinH.

e**»i»r,&.*h*m*lti,,p r xf r> -ti,»,piJl.U.SyriciiL iH t-

meri:fr»TnrracortenJem,tjlare demonjlrntur. ■

C. I. eajiirdtent nonprontijit, nb v-

Xort fudfep,ir,irr non caMur.

, Vnde  Gregoriu sfiribrt Petrofibdiacont Si-
ulueMb.i. epifl^i,

A Ntt “ triennium fubdiaconi omnium eccleiiarum
fi. 3 it.li* proh.b.t! ruerant, vt more Romana: cctle-
hx  "»llatenus lun v.aonbus mifcerentur. Quod mihi
diir.im ar.-,ne mcompetens vidttur.vt qnivfum eiufde
cOuniH nti* non muenic, neoue caHitatem ante pro
m iit.compolla tnr ii fua vxore fcpaiari, atqu t p « r hrc

,< trl.-jbr-^ua^ehntam. b »ri.i„

C ib‘U. c.58. d  51. ‘‘

Dtcreti Prima Parsl

Mi  IOO

(quodabfit)deteriiiscadat. Vnde a  viderurmihi.vti
prifenti die epiičopis omnibus dicatur,vt nullum fub-
diaconum facereprsfumant, nili qui fe viSuriim caft^
promiferit,quatenus praiterita m«la 1  quse per propofi-
cum me>:tis appetita non funt, violenter non exiga*-
tur, & futura ca ute caiieantur. f  Qni vero poft eande
prohibitionem,qua ante triennium tačta ell,centinea
ter cum fuis vxoribns vrxenint,!audandi, atque rtmu-
nerandifunt.St vt in bor.o fuobpermaneat exhortanw
tli. ^ Kos autem,quipoftprohibitionč faaamfeafuis
vxoribiis contincre noluerint, ad (aerum ordinem no-
lumuspromoueri:quia ntillus debet ad minifterium al
taris adcedere.niii cuius caftitas ante fufceptum mini¬
fterium fueiit approbata.

i ^ Mala ijfa nbesl d PtlfCdrpo, čyetliqHot Vt-
tnjri. Grntiamtodicibtrs.

z  pars Ctmfit Vero bnittr rnjirtutionif mnnditinfk-
cerdotaltifnit,Vt Ubere cunUif diebun orAti.nipojiint Vx
ettrc.Si en:m(yt c  PxuIm, iit)ab vxorrbur eH ceffhndum,rt
expedititts orntiom Vaccmur-, mhrijlritvtiq 1 xltArir , <jui-
bnr rjuotidiana recejlitmorundi ineumbit , nune^uum co*
htgali officio Tatare permittitur.

C. II. *[ Sacerd.tibuiftmper cajlitas obfer-
tratrda prcecrpitnr.

VndeBndzin comment.fnper Lttcam^td
cap.t.art.

S Acerdotibus <l,vt Temper aleari oucat a(Trftere,fem'
perab vxonbuscontinendum, fernper caftitas ob-
feruanda pracipitur.

C. III. % Sdtti dtniniifaeramentit inferni-
Mnt,continentes ejfe oportet.
llem  in concilio Carthagincnfi It cap.l.

E Pifcopos c, presby teros, &  diaconos ita placuit (»t
decetfacros antiftites,ac Dei lacerdotes) nec no Sc
leuitas, vel qui faeramentis diuinis inferuiunt , conti-
nentes elfc in omnibus.

C. lili. Hdierdote.i,&- Lenit-tcumVxori-
bnafuir mi/ceri non debent.

Item  Innoccntius I. f-hciricio Kgth.m.epifco -
po,*pijt.l.cap. 9 .

T fcnere 'debet omninoecclefia.vt facerdotes,&I' '
uit* cum vxoribusfuis non mifceantur,quia min 1
fterij quotidiani neceflitatibus occupantur.ScriptumS
eft enim, [Sandli ejlote,qwniam e^o fanti m firm,V 9 "

minut Deutvejier.J  Nam ii priičis terrporibus anno vi'
eis fu*dc tcmplo Dei facerdotes non difcedcbanc {{ic-
ut  de Zacharia Jegimus b, nec domu fuam omnino tan
gebant,quibus vtique propter fobolis fucceHionem,V-
xorisvfusfueratrelaxatus,quia 1  ex alia tribu,& pr*-
terquam ex femir.e Aaron, ad facerdotnim nullus acce
dere praclpiebatur k, quanto magis bi facerdotes, vfl
leuitar pudicitiam ex dieordinationis fu* feruarede-
bcne,quibus vel facerdotium, vel minifterium fine fuc
ccflione cit, nec praterit dies, qua vel afacrificiis diu-i'
nis,vtl a baptifmatis officio vacenc.

C. V. P A L E A.

N Am 1  ficut I Paulns ad Corinthios m  fcribit.diceJj
[Abftinete vos ad tempus,vt vace^isorationi.J*
hoc vtique laicis pracepit, muko magis facerdotes.
quibus orandi,& facrificadi iuge facrificium n  eft,fe nl '
per debebunt ab huiufmodi confortio abltinere.

1  ^ Na ficut ~\Hxc palca in dtiobut Pdticanif(in qt< r
folk rtperiiur ) esl conttrnčla cumptperieri caprte , rjunn

a J.difr.lH. c.Kullum. b Jicl °rif  e r.Corrnt. 1-
d Pann.l.^.i, 9 z. e j. dijhS^.c c tl m m prateirto. P.O-J
»er./.J.c.j;, f i{dbape.cdp.l').tiKr.l.l.cap.u$.ylr-J el '
LJ. cap Ju o v par. 6 .ca p .  *; 4 . & <ap.  194 - * 0  ^ b  * V

cap.<f4. g leuit.u. h Luc i. i Kum. r£. \ *
p rxcep tusfk era t. i li/idem contir.cnier.vAnfel. libtf*
cap.  1 3  z. m tSor^j. » aLofficium.  •

admodi-V*

Diitindio XXXI,

toi

admodunjetidm. in epifola Inn&centifigr lc-gitur>  N T am fi j
&aulus Sed n oh ejf mutjt}um 3 quoniam eiitnitiu cap it is.  j
C.. V L , djuiab vxoribuifuisabjUnent y ad
JacriJScia admittantur.
ttem T:xuperio 'Tholgfa.no epifcopolepi ji.

E  Os 1  ad a  facrificia fas fit admicti, qui vel cum vxo-
re non «xercent carnale officium.

-• J Eos. j ^jpjidInnocentiurrh& f'diJL 8 z , r. Propo-
ybi hocidem e}}reptiitum>legitur y  nequeeos ad Ca
c 5-fa* fas fit.admitti, qui exercent vel cum vxorc car-
^confortium.

C. VII. Sacerdctheni eslfemper oran~
dum y matrimonio femper ettea-
rtndum.

/rmHIeronymus centra louinianunhUb.i.

S I blaicus>,&quicunquefidelisorar-enonpoteft,ni-
fi careat officio coniugalijfacerd-ori, cui femper pro
populo offerenda funt facrificia, femper orandura cit:
fi femper orandum .cft,ergo femper m atrimonio ča¬
ren dum.

^H(ui autem Manubaiorum caufide co ni upi o iftcer-
dotumilludfuprtdičlum ft y cx  Gangreni concilio appA
rct y in quo cap. j, -ju (latu tu m le ni tur,

j $ De coniugio,] S'equentem canone Gratianus re-
Jhtingit ad coniUgia facerdotum y chmtamen in eo damnen
*ur HU y qui omnino nuptias Vitu p erah ant y nec Voicbanta-
hquem Chrijlianum etiam Liicum , lihem operam dure.
*^ ec  fuit editus proprie centra Manichxox y fed cotra (fuen
<bim iujlatb/u y qm bane trsovem cum alits mulit? in Jlr~
^fnia dijfeminauerat. Vrl auicm cap ut hoc ulem cum ca-
£ lt f> Ji q p ts nuptiiu-, s .dijj. }Q.fed ex ali a verjione.

O. V111. q jlnaibema jit y ,quinuptitis
j c  . ; vituperat.

O ^toperat u«ptias,& dormientem cura yiro
stil im a c, ve ln*^ 5 a c re ^ši°fa m deteftatur, ant culpabile
turhema fic lC  * re š lu «m E>ci ineroire non poffir*a-

l$2

c I X.

V ^*yexeodem y cap.%.&y.

(j lcun <jue d virginitatena cuftodiens, aut conti-
X^>r aentla;  ^idens,vel vt horrefcens nuptias, nec #-
JL - 1  konmn, & fan&upa eft, nomen virgini-

*^ tls  >ffumic,ansthea>a (it.

^ P a ^ s A P-otesl  ^ aliter %n tclhpi illud, quod in cauo-
^  C O yolorumleppturpeiift.efitfenfu* capituli: [_ji quif

^ >cct /acerdote)n’vxoremfuam coniemuere^ non quam
^ ^ m in facerdotio accepit y  fed quam  > dum adktfcajfet
M mi n o vib us ordinibios confiitutu* y Jibi copuU-

J. j lt{rn  quti continentiamprofeffus e;l y  cum adftcros or.
J' l(s afi'enderety quam nullus debetpontemnere » hpf *&•>
*nivno,et cura fua abticere^uin ei neeejj'a>:ia pui.de at,
0. X. %Mimflrt 4 altarii cum epiJiopif y  &
p?esbyteri#4!adem esl ltx continenti#.

Vrebatur kači n te r pr etn tioauclo rit at e  Leonis Pa-
i ■ epijL$ o. c.^firibep^d^ufiico Harbo-

■ " nenjiepifcopo ati.

T Ex cantinen.tiar eadem eil altaris miniftri^.qU 3 e'Cpi
^pis r atque presbyteris: qui cu.m elfcnt laici, uuc
eftores, ličiti Sc  vxores ducerc, Sc  iSlios pr o ere are pcf-
U 5 r unc,fed cum adpraedi&os.pcrucnerunt gradus, Sc

^.pit eis non lic.ere } qiK)d lieuic. VndejVtde carnalifi-
^ ^plritaleconiugium,oportet eos nec dimittere v^o-,
r ^ s  > ^ quafi e non kabeant, lic hafeerc* qu® Sc  Calua fit
ch * r ita s> & ceffent 1 " opera miprurum.

:*1' d $Ax.c.pso; ) ofutfcJKiti»orMb.\'ir)').

•V./.l. c K C  . - » /J e-  • - .

II &e eo dem.

*V c *9^

b Poji-

o:

jr 'ftuisvelVir^initatem.ex aliaverjio.n c> Burebd,$

p*6x.6$. Ptitnto.
‘3fi, • 4 ' xcjf, 7 . f ai.cejftt exem(dtio»HptiAHHm-

TXz Epifcopt vx9re  -

t d & m-dtvimonigr .,

C XI. ^ Lpifcopu*>velprc-sbpteryxo.repru-
p ria m d cura fua n o n abi icia t. .

I/ewLeo IX cont.rA epiftoIamHicet* *Ab-
batis.

Mnino^confit^niur nonlicere epilcopo, presby-
cerojdiacono, fubdiacono propriam vxorem cau-
fa religionisabitcere a cura fua, lciliccC>vt ei vidum,&
veftitum largiarur; non vt cum illa ex more carnaliter
iaceat. Sic&.fandos Apoftolos legimusegiire,bcato
Paul« Apoftolo b dicente:[H»»^/d»fii« babemus^ po"
teftatem mulicremfororem circumducendi y ficut fratres
Domwi,& CepkasiVide  infipiens,quia non dixit [nan
qtiid non habemuspoteftateni fbrotem mulierem am~
pledendi. ? }Ced £circumducendi,] Ccilicet vt de merce-
de prjedicationis fuftentaretur ab eis: nce tamen fbret
dcincepsintcr eos carnalc coniugium.

1  *[ Leo I X.] Habetur in refpoujione Humbertiad li
bellnm 'tUcet.e prcsbytevi , <&> monachi aduerfus lati no e
editum:quam re(jjonJjonem y cum nomtne leonisIX. cuitts
erat f%utus j^cripfkrit x poteli rečic nomine ipfius citari y fi-
cut mn In/igd h libro nomi/ie Symynachb cit ata inut,

habkiurin oratione Petripatniani.

z  ^ Nuncjuid non habemus.} Pariafunt buitisloci
interpr etati on es y quad vat er alioi B . Hie ronyraus in idtbro.
contra lomnianum oflendit.

Hinc igr illud Gregorij  [ Prexbyter quidam.'] quod rr-
qu ir e f, di/l/eq . c p- e »uit. Vtigitur ex bis aucloritatibus
apparet i  jdcerdotei vxpribuf i quas in Lticali habstupcel v/s
minoribus ordihibus cpnjlitutijibi Ubitimi coputamtine-
ceffaria mini\lrare y debita vero reddere v.on^alent.

4 pars ^ Sed obiiciturillud  Tripertits hiltoria?, li¬
bro  2. cap .14.

C. XII. ^ Diffua/u Papbnutij Jiic.cnafjJJOr-
dm n o n c o njhtuit, quo dp resOy t eri cum
Ju is V x or ib us non dormiren t.

N tc*na c  lynodus corrigere volensbominu viram
inecclefiis commorantium,piofuitteges > quasca-
nones vocamusjin quonim tradatu videbatur aliqiii-
bus introducere legenv, vt epifcopi, presbyteri,diacor-
ni,& fubdiaconi J cum coniugfbus, quas anreconCecra
tionern duxerant,non dormirent.Surgčns au-t-ern me-
dio Papbiiutius co n f e {To r c o n t r a dixit ,bo-n < >ra l>i 1 c s ca-
jfeflus ni!ptias,& caftitatc elTe.dictms, cum propria con
iugeconcubitum,ruafitque con.ciUo> ne tal etri ponerec
legem,graue ertealTerens caufarn, o k v?  in aut co-

runiConiugibus occafio fornicationis ex.iftcret. Etbaec‘
qutdem Paphnutius (licec nuptiaru-m ^-fet inexper- t
t us )expofu it ;  Cy  nodusq;lajudauit Cententi.am eins ; Sc
nihil ex bacparte Caaciuit: led boe in vniufcuinfqi vo-'
luntate^nonin necelfitate <limr(it.

1 Et fubdiaconi. 1  In uh ju o t vetujijs c odi c ib us, <&■
in. originali Secratis nonjitnt dna: ijjaiVocds. Sopomenk/ ta.
men ulu  1. c: 22. balet tam Gyjecc y quda.ua Latina Vflcrc,
gr ncu.a vt rjiontj.vt etiam Itiic^pborus.

C. XIII. Ho/t m pe spe tuuyn,fed temp 0-

0 bUtipnis d po mp lexufuA ru%n vx#r#.m '
face/doter abfii/>*Aat.

J tem  Synodus Cexta,jrap 1 ^ Jib. $.  r.19.

a Voniam 1  in d Romani oFdiue canonis eftecogno
uimps .tjraditnm, eps qid,qfdinari«}Tunt diakoni,
vo presbyteri,debere conficeria quodiam Cuis no cop.u
lentur yxpjib;is;nos antiquum tequentes canonem ,A-
poftolic^ diligentia;, Sc  conrtitntiones, facrorumvi-
rorumdegales nuptias amodo valere volumus ,-oulio

--1-, - »■- « ■■ - - --------r,-------

a Pannor.libro^.iap^n<y. b i.Covin*.y t €  Van^
'norm.libro ].cap.#$. d Pannor. iib, 0yjfc*

natidi.^ fedcbglejfam non ett mutAtum*

»i.« ' DeEptfcopi vxore

grmairimotiiO'
modo Ciini vxonbus fuiseorum. eonnubia diffoluetesj
*ut priuantes eos famtliarifclre adtnuicem in tcmpore
opponuno.Oiiicuncjueergp-diligens a intientus fueric
in fubdiaconali ordinatione,am diaconali.atit facerdo
tali, hicnullo modoprohibeatur ad talcm afcendere
gradum pro.vxoris fua- legitima cohabitatione, Nec e-
tiam tempere ordinacionis ftta profiteri cogatur;quod
abftmere dcbcat a legali propria vxoris familiaritare.
litm j.  * *S Opom-t eos, qui altai-i miniftranr, in tem-
pore oblati oni . oTahftorum con titientre efleiii omni¬
bus.; vt a Dcopoftiftt confequi, qua (impliciter nollu-

Jatic. f y Siqai; igiturpraftimpferitcontraApoftolicos

canoncsaliquo$ prcsbyterorum,Srdiacoiiorum priua-
re contaftu,& communione legalis Vxoris,deponatur.
Similiter & prcsbyter au t diaconus,qui religionis cau-
fa vxorem luam expclli:,cxc6municecur: fi vero in hoc
permanferit,deponatur.

i <([ Quonia;n.] GracceJic babttrm  c*- rij b-

fituori VHx.Mr.ct  &c fe|« :&*cst@*.
fV id ep,  (Juoniam'm Roman*, eccleiialoco canonij
tradimm cl!ccognouimus,&či LTancvere eccleJU Ro¬
mana traditipnern mm Jo lam B.HieronymM centra leiei-
manam, Hambertut[Upri citatni,&atij latini fcrip to¬
rti defendant , fcd tisam Balftmon in cxplanatienc haitu
canvniifitiif aperteprobat. VtrHm de omnibuf huiuf/n» -
di otH9Hib*f,qniftzUfjnodo ad/lnbnntHr, quidf\tfen-
tiendum,adcMabeo libmm.dift.i6.faii explicatu fuit.

Hicaittem tx loco tnteUigendam eft. Orientalk enim
tcclejia  ( cmfcy.txfyr.cdui 'rebulam Viaendi prafcripfit)
tetam caftitatkin miniftrk altark nenfnfctpit.

C. XIIII. % Occidentalk,non orientalk tc¬
clejia cajlitatk ob tulit tetam,

JGtde  Stephanus Papa nit in prtma acheneJjnodi,
ab ipfo in Bafilica Lateranenfi con-
oregatre.

j  a Liter e fe orientalium traditio habet ecclefia-
gs A ■  um,ali ter huius fonda Romana ccdelia. Nam
carum facerdotes.diaconi,atque fubdiaconi matrimo-
n.io i copulantiir: iftius autem ecclefia, vel occidenta-
lium nullus facerdotum a fubdiacono vfqu* ad cpilio-
pum licentiam habet coniugium fortiendi.

I C Matrimonio.J Id eslkiojjuntjimul ejp inficriter
dinibut,&matrimeuio iunrn. Kam neq t iUu,poftqua ad
faeros ordines afcendiffent,licebat cbtrahere matrimaniU.

<■ Similiter cpp capitulumKšcolai ex loco canfideratar,
e^uiagens Bulgarorum  d r.oaiter adfidem couerfi.propo-
Jitam fur.t religionk cxintegro ajfume.t nendam didi-
cerat.  ^ puodaatemin c.6.J}nodi,j?resbyter nen legiti-
mkc nupttk detentoipunitur,non legales nupiiafccada
intelligend.e fant , d quibuf aufioriute canonicafacerder
lakih e i debet e fe immunk, illad autem Gangrenfis con-
ciiij : [Si qukdifcernit prctbyterum coniaoatam, cm C.  1
Jtmiliter tnteUigcndnm  tfj tellocaliter traiilant,tetcen-
mgatumao en appellnmm, quum x „te te m* Ul ordtnatie-
mtfnedarerat. lUud^os,, Marti,,,  g p.,/* afifabdu-

conuafecundamdaxer,trxorem-] di/, m ;U, t r intcM-
gendum etl.Pnmam enim vročem nntefubd.aconntu ba-
here permittitar: qa.t defunlU, veleaftitatemprefetTa
promonetnrifte adfibdiaconaiu.Pro.notuiaute.fi/ecun-
dat dejideraait nap ti at,feni iti* Martini P p .fibiacebit.

'v  I S TI N C rTo  J^X I r.
t p Iraanda  ff? ergo cenUneatsa ah omnib-a,,n faerk

js ordinibu* ionjtitutu.

kj  C. I. \'f ?j essan, faldiaccnk conna-

biam Conceditur.

a lege,d’gnui.fed ob globam noneti mata tis. ~b ~ a /
traiUtionk. c Pann.l.  J.c.84.. d Š.i%.diftin&. c  vit'
e š.ii.dift,c.presbyteram. f Š.  18. diftina. c.ji
X / H-dili.c.Jifttbdjacenitf,ex Mariino Bracaten/i,  * ’

Decreti Prima Pars.

104

Vnde  Leo Papa ad Jlna^aftunt epft.Zl,
cap.].& y.ait.

O Mnium s facerdotum tam cxce!lens eft eIe&io,vt
hatc,quain aliis membrisecclefiatvacant^ acul«
pa,in illts tamen habeantur illicira. Nam ciim eatracle
ricorum ordinem coftitutis, nuptiarti focietati, Sc  pro-
preationi filiorumftudere (it liberum, adexhibendan»
tamen perfedsteontinentispuritatem, necfubdiaco-
nivqu demconnubiu carnale conceditur, vt &qui ha-
bent, (int canqu*m non habentes, &  qui non habenr,
permaneat fingulares, Qaiod ii in h.ocordine,q«iquar
tus eft i c apite, dignum eft cuftodiri, quanto magit in
prtmo,vel in fecundo.tertiove feruandum eft,ne au t le
uicico mini fterio, au t presbyterali ho nore, au t tpifco-
pali excellenda qui(quamidoncusa;ftimetur, quifci
voluptate vxoria> needum franaffe detepitur.

1  < Vxoria.]Wf emendatum efl ex epiftol* Leonu,&
C,tteru c»lleHenbui,pra:terqH 4 m Iuone i»part.6.c,tp.qSI.
nam ibi ttf,Vtantea apad Gratianam,luturis.£xrj/o att
tem epiftoLtloco eftenditur eo ^aoi^tempore in maltk t  f
tlefik eamftiijfe tonfaetadinem, Vtfubdiaconi d proprik
vxenbiuabfii»erent. Spacal tamen ant e B.Gregoriamnein
tratgeneratnn omnibat tcclefik praceptiem , qnippe cin*
m Sicilia aliter obftrnaretitr.c.nnUitm.s.dift.lS,if c. an-
te1riennium.dijlinft.il.

C. II. P A L E A.

Item  Gregorin! Leoni Epifopo C at in,

v. ,

M vltorum c  relamne comperimtis,banc apnd vot
olimconfuetudincmtcmude ,tt fubdiaconi fui*
lieitb mifčcrenturvxoribus.Qiiodne dcnuo^uifpuarA

prjrfumeret.a leruo Dei (edis noftra diacono ex aučlo*
ritate noftri deceffori; eft ifto modo prohibitn,vt eodl
tempore, ij quiiim vxoribus fucrant crpulati, vnumi
duobus eligerent, id eft.aut a fuis vxoribus abftineret,
aut ccttc miniftrare nnlta ratione prafumctct-Bt quan
tum dicitur, Speciofustuneftibdiacomii, pro baercah
adminiftrationivlie Tuf^endit ofncio,& vfqucin obiti**
fui tcmpus,notarij quidem geflit officium, & a minift®
rio,quod lubdiaconum oportuerat exhibere, ce(Taii' r *
&polla/iqua.^  De catero verofratcinitas tua (it oW'
ninofollicita, vt quos »dhociam officium contigeo*
promoueri, hocquam maxime diligenter infpiciat, o*

(i vxorej habent, mifcendife cum ds licentiapoiidn-
tur, fcd ad (inailitudincm Apoftolica ledis, eos ciuitl*
obferuare fua nihitominus diftričiione conftituar.

C. III. qi Lxtra/atros ordines eonftituii An¬
tant vxoret,&- ab ecclejia ftipen-
dia aceipiant.

Item C>tegarius.a 4 uguftir,c ^dnglorum epifto-
pe, cap.  2. adfecardam interre-
gationtm.

S I d qui vero funt clerici cxcra faeror ordines eonfti
tuti,qui fe continere non po(Iunt,fortiH vxores de-
bcnt,& ftipendia (ua exteriusaccipere,quia Sc  de eifdi
patribus.de quibus prpfati fumus,nouimus feriptum c »
quoi diuidebatur fingulis.prout cmqueop" 5 e ^ aC -
eorumergoftipendiocogitandum atque prouidendu
eft,& fubecclcfiafticaregula funt tenždi.vtbonis mo-
ribus viuanr.dt canendis pfalmis inuigilent, & ab om¬
nibus illicitis cor, & iinguam, Sc  eorpus Deo au&or e
conferuent.

C. IIII. Sabdiacono Vrorem dacere

non Itctt.

a Bureb.l.i.e.f.0- Ub- l.c.i^.-dnfel. hb.7.  e.ij 7. (T
lib.6 e.i 9 .infi».Ino,par.$.c.$y. iS“p-6.c.qf ,.&-1  Ji- Pan-
nor.l.l,e.ioo. b al.non vocanturad culpam.  c ptj’

q.l.MnfeU. 7 .c«p.iit.Petyc.l.4.kt,y. d /.ll.q.uqtt<*

tua\Ji^ui. lue.part.6. tap.%6. Pannorm.hb.  5. cap.ton.

*  * ** jttnt

105 Diftinčtio XXXII.

ltem  Nicolaus Papa Odoni a  Jriennenfi jlr-
Chiepifiopo.

D HbjJlocleiico,Aluerico€ nomine,quem perordi
nes ecclefialticos vfq; ad fubdiaconatum caric vi-
dicici$,cur veftra au&oritate vxorem duKCiit, mi-
ramor^eo qubd fjulli vnquatn(exceptisiliis,quibus ec-
c }tfia(lica rcgulahabcrcpermicric) vxorem auccndi d
bcentiam dam us* '*

C. V. %Non audiatur Ivhjfa.presbyteri con-
tubmam hate n tri..

It etn  Nicolaus Papa omnibus cpifiopri.

2  Vr Vllus e  Miflarn audiat presbyteri } qucm fcit co-
P s cubinam  indubicantcrhabere 3 aut fubintrodu-
«am mulicrenv. Vndc etiam ipfaifan&afynodus boe ca
P^ulum fubexcommunicatione flatuic,diccns: [Qui-
Cun q>facer4p.tum, & diaconorum,&c.d Sieni in fibfe-
$Keuti  i cap.fillexandri 1 l.continetur.

l Sicut in fubi'equenti.3 Hac claufuU e ji Gratiani
emittenti-s referre ex capite Nicolat ea , qua proxime ex
*filcxandro relatu.ru* erat.Sunt enimeademVerba. Nam
'Nicolaus i l.in epijl.qu.se extat,omnibm epifiopri catboli-
cisfi.ripfit. fe tn conalio,qu&d Roma babuit cxiij.cpifiopo-
nimjru n/ Canon trn edidijfe y quem pojte a dhxander II.
(T/ ipfi• eii.tm 'tej} a tur in epi ji. manufiripta) in cocilio d
fe baviic iifde.yerhri repeiiiut. Sfiuart in Pannormia ap-
p e Hat ur dur e t um Nico lai i rini o riU & \Alpy:andri.

C. VI. $[ Nori e?i audienda. Mijfa presbjteri,
qui<oncubinam hab n.
ltem  Alexander fecundus*

T) Heteri boe autem prscipifndo mandamus,vc nul-
^ ius Miilam audiat presbyreri, quem fcit concubina
£  ^indubitanttTjvel lubinrrodučtam mulierč.Vn-
n iA? m n  ^ a  [y n od u s h oc ca p i c u 1 u m l  ii b c x co m mu -
c on«s°,fub ? tultl 4icens. t^uicunque facerdos, dia-
pradeceiror ,aCO ? US  conftitutum bcat* memoriar
hi de^aftit^ UC f* r ? Papae gLeonis,ac Nico

r ^»vtl'd u aa C , kriCorum  »coneubinam palam duxc-
11011 r eliquerit:, cx parte omnipotentis
P 1  Sipini us° r & a, ' C ^ aU)riim a P°^ l doru Petri,& Pauli
cantet n -r ^ ° mn * no contradicimus, vt Mifias non
gat ne\ C - lua ’ ,1 S.* ? li«i» > a ut Epi Rol a m ad MifTam le-
ad diuina ofEciacum his qui
9'ie parr C -° n  1 ltuc * on ’ obe.dientes fi:«rint,mancaty nc-
ftituinii C m a , . CCc ^^fulcipiat. ^ Pršcipicntes etiam
dccefib -'? >Vt  ' P r *didoruni;ordiuuni,quj eilderd pr^-
'V'/* n °^ ris  °^t*dictcs caRitattiti fcniaucru
giof 0  C . C  . ,as >qu!buš’ordinati {unt,(Scutoportet i
? ^ IICOS )umul mahducent,& dorniiant,S:quid-
t w<> an'- S  *■ 1 ecc ^ € ^iš competit,com‘rauniter habcat. Et
iiect v‘ tS 1  ^ 0rtcrtlus > v t ad Apoftolicamjcommune Ici-
Pcrfeq tam>  ^ unim °pcrc peruenire ftudeant, qrtatenus
d ,^ ncn ! cum  confecuti , qui centcfirno b Iru-
ind^ *T' T / ln  C(Eld ^ P^cria mercantur adfcribi. De-
inorr' C ( Cclmi2 >& primitifjfeu oblationes viuorutn,&:
vt  j n  L ! oriU1 } ccclefiis Dei,hdcliterrcddantura !aicis,&‘
^irit ' ?^ tl0nc  fpilcoporum fint, quas qui retinue-
j >a  eccleliaccommuniorrc feparentur.

^ ^ rogantes.] H.vct>fj } ad \erf :  deinde, Mita
tti 6X e d l jl°ta mnnuferipta .Altxdndri , quorum ahqua
c°n tih o Ni cola: fin quo eHprxtcreafequens
u *deinde 3 ^w/ in epi\l.j4iexandfi non ett.

P ars  Peritrnprinripia harum aubloritatum contra-
Cl, I n entur  Hteronymo , & jlugujtino  *, <& cateris, q* '
enta nCf h* n  hono, neq.fin malo homine fu

ttaucrmt,
e!i

___ . homine fu-

°jlcndunt i ficut fubfequens c*ufa fitnoniaccru ple

a }‘v4doni. b Iuo y  par. 6. cap.ti^. c al.jHuic«.
*• e tn fnodo fomana  n], epifccporum in
ftantininna.Panrt.l.y.c.i^$. * intpift.pro-
f Pannorm.ibid.&Ub.S.c.i^z.
b Nlatt.ii.  i \.q.\.neq i

bJi^Uu
x  l ltC * C

l Te^!**' ind "*U'

hq m i H  ' lncon t.Romano

DeEcclefiafiicarum perfonarum m a-  Tp r
trintonio & concubinatu. .

nius demonjtrat.Sed Prh anus 1 Lin epift.dejlina.ta p ra p 9
fitofantii Iucntij hauc contrarietaiem de termin *t, diet s:
\_~4d boe  i rero quod fubmngitur in eadem cpiflolafid e ji,
ytrr:m fii vicndum ordiK 4 tionibt's>& rchqups faeramen - •
tis a criminofis exb:bitis,yt ab adulleru^el/ančlimoniar*
h um 'vioUtonbutpvel huiufmodi. Aid bocfinquamfiia re-
jjjendemui. Sifchifrnai e,y el hareji a b ecclejia norvfepa-
rantur-, eorundem ordinati on es y  <&reltqua faeramenta,
fantia,<&'Ver;eranda non ne<iamus.fequente5beafu jiu-
^ttjlinum  a > qm fuper loa/.ncm de bunfmodi tam cepio-
se,qudm veraciter dtjferit.^Ait enim [Bapti\at fcruusbo-
mtSjJiae ftruus malus: non fiiatfe iUe 3 qui baptistu,r> ha.
pti\art,nifi ab tUo^ui fibi itnv.it bapii^andi potejlatemf
<&paulc poti: [Non borreat columba minifrerivm malo-
rum,rejpiaatDomintpotejlatemjlk  inlra. [^^Attamen
deccjfores nojlri Nicolaus, &.G resori k* d Mijhs facerdo-
tum 3 quos tales reuera.ejfe con jfiient^fidclcsabjlinere de~
creueruntpet &peicandilicentiam caiertsauf errcnt 3  &
bmufmodi ad d ip nap oen ne n t ia- lame ni a revo car en L. Sc ri
bit b oc p rade cejfor. nssjier Gre^orius  b Ro d v Ip bo Duri 'Sne
ui-Vy<& Bertulpho Duci iarcnta.no m m i . t e r catcrd: jof-
P cttiv nfmo^U QO rHm^i n f ori ^ cul i fjnc  ' un  entmm fin n -
ter n u.Uo modo rccipiat ^ titm  . poU fa y  t.xles d fin
i tsmintpen^t o.por t n C r lh p y Uribcatb^c:yPorro ad
b*C 3 quxtibifiUog}hcei» c idemepijioU obiuvuntur, id
ijt, fiCorpKS &finputs Cbrijti non fnni y &* ali.t, quapr.e^
diximu<r 3 proprias non hab en t yirtu.ii: dt^,: it ai  f: 5  quida-
gentibun obfunt\jldhac 3  inquanh ita yefbondemus 3  pro~
priasquidcm habent rirtutis dihnit ales 3 yt pr x jat us ^Au~
us nit fliper Jo ar. n e m centra Do na t ijuu 3  fi d agenti-
bus 3 yclfufcipientibiu eadem fiuramenta coritraprafatti-
ruM Potiti ficu in Jiuv.ia (nifijorte fila mor te int crutnien-
te,rtpoie re fine baptif/uate i yqlcommunior.eqmlibct bu
manisrebus ixctdat)cv> finquamfin tantum obfunt 3 yt "ve¬
re  d i delo late.e jint 3  lumialibus.ordmatianum, &fa-
cramen.to.rum confccho , <&>aluer , qiuimpr.cmijjum eH y
fiicntt rfufieptio. xehem en ter d. fitn riu canontbus p robi-
beantur.j/fit enim Samuel j propheia.  £C)uoniain quafi
peccacuin ariolaiuliaRrepugnarc, Ik  quad fcelus ido-
lolatriiC nolle acquiefccre.] <\] Ihte de matu c at boli eri f
qui intra ecclejiam funt. (Jat c rum fih tjrn a tiča rum 3 &bie
rcticorurn faeramen ta *,qucntd e>ira ealeftarnfuntfiux-
ta finflorum Pairum trati ti,ones.fiiiuei Pci.i?i*fiGrego-
rij, Cyp na n 1 3  „4v<ft fiinij, 'fir Hitro n^ ini 3  jormam a uidem
faeramen torum 3  non aut.emyirrii.tri ejj'cciurd hab ere pro-
filemur , nifi cum ij$>y$ico./swt ficramc/-ei*iniliali.ptf
mantis imp ofiti onem a.d cathobcam redfirintfi n ate m.

5 ri en dum yerp 3 quod canpnes Jtp pjlohrunh. {ep: or trn kit?
flontate orie.nl alri,^ exp.artc Romana Viitur ecclejiajet
infiftus Cyprian us murtyr. pfc*lxxx. cpifiop: cv?n eoacrn
baptifma h are ti coru m, U u a cru rh djabpli appelhint. Ste¬
pi; anus  g vero, (fin C o meh us mariy r.cs 3 &pot-fitesppma-
nii&oTeuerabilriv4ugnjtitu’s  b m hb.de baprijmo eunde
GjprUnunh <&> profil o.r epifiopos ob h a,.c caufiimvebe-
menice rcdarguunfiajfi/mpi. ter baptifma, fine ab bare-
ticojiaefibifmatico  , eccleJ;a\lic.o 'mire ceiebra.u  , raium
cjfe : merico : ouia.aha m b apnjeno, aha in r c h nun
ftcramcniri confiderati? eri, quippe tuni & orati, e prior,

6 necejfarior fii.Subiio enim mo n tur o, prius baptif/na-
te j qudm Dominici corporu cotnmunione , "velahifacra-
menits confulitur,^ dum j or te caibohctts non mueuiiur ,
fatius eslab harema baptifivi ficraeneutu fumtic,quam
m cetemumperiro.Lt bane fini entiam prajiripioru Po n ~
tificum.fi ornclij, Stephum , ^lugujiiui, fiecutifunt In-

a  TraCL^, fid CAp^U loanujs, circa medium. b Gre-
^orins Vl I.lib.l.rep.eptj}. < r $.- c mjfierih.^oriv. d ah
Jere. e j Rej.fi. * r an.q  ; 47* f Iib.i.cpiji. 12 .

ad Januarii‘.m y &> epiji.ad Jubatavum,qva ante illius coz>
riltumpojita eri. g lmoncil.Stepban.i . b Anp.hb.J.
tantra Donatijas.

DeEcc/efiitfiicitrumperfonaruM

' ^/ matrimonia (ptancubinatu.

K o cenilne* Sy ricitit  b, I e e  -C, jinajlafi us*,&.magnus G rt
m>riK«,& irr.HH catholica ecclejia.

■  4 pars *l Prehiisenlnr erpo de inanibus ialiutn /h  c or.
lin (k rrtfa ctaratntaptf:ip i, n trn ouinfisittera , spuantum
ad formam,pj efiebhtm:fidquia,dum huiufmodrfacerdo
fts fe a fipr.la contemptosviderint , rubore Certcundia
faalibs adpcenitentiam promccntur.

I «ji Ailliocj] Hitic\fq.adfinem capitit .mnia acce-
ptafnt!t*x cpijitU-fGbarit l l. i.Prapofito [asich luttuit
rt ur d ttcin«m,qust kabetur in Vetujh ctdice Biblietheca
tatica**, cuius epijhl* initium, magna pars hab e tur
J. c.fahtator. t. qi).*tq 1 in aliquccretujiis Gratiam cedi-
.tibus eHcaput ciijlinbium cumrubrica , De eodem.

C. V I I. ihti Vx»rem dt.tere Volnene,ax~

te ordinemfubdiaconatus k ec fa~
dat.

Item  exfcxca $yno dp,cap.G.

S I«iquis eorum,qui ad derum accediitjvoluerttnii-
ptialiture mulieri copulari,hoxante ordinem liib-
diaeonacus faciat.

C. VIII. Le 3 oresautyxoresducant,aat

ccntincntiam prtf.itsH.txr,

Jtem  ex Concilio Carchag. III. cap. tp,

L Eftopes e,cum ad annospubertatis venerinecogii-
turaut raores ducere.aiitcoucinentiam profucri.
C. IX. Subditcconos continentiam fer—

uitre o p ar tet.

/fe»Gregorius Benifacio epifcepe Rhegino,
lib.y.epi\l.$.

Vbdiaconis f tuis hoc, q»od de Siculis ftatuimus,
decernimusobferuari, necillam dcfinitienem no-
llram.cuiufquam (inas connumada aut cemeritacc cor

sumpi.

’ C,

X.

Beneficie&efficie car.eant,qmpefl
diaconatum vxoribusvacant.

Item  VrbanusI I. infynodo apui Melphiam,
cap.  13.

H O)g,quipofl fubdiaconatum 1  vtotibus vacare vo
lunt, ab omni faero ordine remouemus, officioq;,
fttcjue beneficio.ecdelia carere decernimus. Qtibd li
■ib epilčopo commoniti no  fe correxerint, principibus
indulgerous licentiam, vt eorum fccminas mancipent
feruituti.Si veroepifcepi confenferint eorum pratika-
tibus.ipli officij inrerdi&ione mul&cncur.

1 <(rSubdiac«natnm.J jlnteaJegebatur,  diaconatu.
Sed cmendatum ettexaliqustreJnJU* Gratiani esempla-
ri!/tts, & exipf« concilio, cniustnum cscmpLr e;f m bi-
hlietbeca V*ticana,(jp altemm mijfum eHeGaUia. Via -
.cenit enim nunquam in Latina eedejla Icgitnrpermijfum
fuijfe c on: ugi um.aut v funt i p fiat , qne.s $yriciiiSi cprlntu-
centius fetnper eadem centintntia lepe c um epifeopsr , pj
presbyterisceniHsixertuit. SubdiaiotMqueq ; petl G.Gre-
^eriuntitdprelstbitiotteneiUanhGttacentititturtn c. antt
trienniHm.s .difl.ji. eadem lex fnitcen\utuSa. rpHS.nl Vr-
l/anns 11. htcinneuandamjlatmt.

C* XI. ^ Lxclnde?idifant afttornnt graduetm
dignitatefitbdiaconi,'*?. (Uinctps,Ji cen-
tinenter tipe nohtni.

Item Vominico PaSriarcba Gradenfl.

E Rubefcant b impij,& aperte inteliigat iudicioSpi-
ritus fan&i eos.o,ui in iacris ordimbus.presbytera
tu, diaconacu ,lijbdiasonatp lunt pofiti, n i li mulieres
abiccerint, Sc  catlč vixtrint, cxcludendoe ab Omni eo-
rundem gradtmm dignitate De manifeftis qtudem lo
qujmur:iecretorfi ante,& cognicorDeus,& iudcx cit.

a Innoc.V.Slririo , epi]h  t. r.r;. b Syricim Himtrii,
c.r. C Leo de cenf de■bue.J * jlna ■. .ifHift.

jtj.r 2. d Lxtra.de cta.epr ejttali.ca.a tnal.tyi,.n. t \
c.  102. e Pann.l.  33.C.HI, /• i-'an>: l.'.  c.oci. j, ,

/. i.r.101 /j h c a  raieleic^-eri.dtfcant.eic.t

'V

Jp.c

Decreti Prima Pars. lot

C. X II* oAdfacres ordiner non acccdiitt

niji vir%o> aut p robat j  cajlitatif.

Ide m in Melphienji fynodo p raji de ns dixit y
cap.  12 .

N Emo a  ad faerum ordinem pcrmitcaturaccederc,
nifi aut virgo r autprobat£e ut-cailiratis, Sc  qui vP*
que ad fu bduconatum vnicajn,^ virginem vxore»
habuerit.

C. XIII. ^ Intribusgvadibuf conjiituti c-
tičim ab v x ort b ut abpin-ear.t.

Item in  concilio Garthaginenfi V. f.q.

P Lacuit b epifcopos., prcsbyteros ,dxaconos 1  fecun-
dunvpriora datutU 2  etiam ab vxoribus abftrnerci^
quod ni(i fecerint, ab^ccleliaftico remoueantur offi- 1
cio: cz ccros veno elerteos ad hoc non eogi,ied fecundd
vniu(cuiurq; eccl-ebccofuctudinero obteruaridebere.

i ^Diaconos.] Sequebatur,  lubdiaconos. qua:voX
fu bi a ta eHj qu e ni tim abešt ab o regin ali, &ah ^Afričana*
c.$ J.& d Cartfia^inenfi Grctco, c. 71. gr j.-diji.S 4. c.cun*
dequorundam: rtu *mu u hab c at ur in Car* baginenji cedi-
ce canonv>m,Cxip.y.

2 Sccundum priorallatuta.] Grace esf,  ^  t

Balfainon intcrprftatur, tempere vicis iii£«
quodab originali*fintenlia altanam e sl.

C. X I III, <1 In minoribut ordinibu* conJU-
iutivzorem dncant^nifi yotOyaut rtli~
giofo habituprohibeantur.

Iteml^c oi X.ientra epijialamNicettf Jbbatif.

S Eriatim c, & a p crt c prolecjutmur, quid iana.i Ro¬
mana ecclefia in gradibus cltricorum agac Ckri-
cos tantum, oltiarios, ledores, exorciiias, acoly tos,
extra-votlim,& habitu m monachi iiuieniantur,& coft
tinentiam profiteri noluerint, vxarein ducere virgine
cum benedičtione faccrdotali permittit,non autem vt-
duam,autrepudiatam: quia propt^rhoc deinceps ncC
ad fubdiaconatum prouehi poterunt: quia nec laicuS
non virginem fortitus vxorem,aau bigam us ad cleric*'
tum poted afcenderc. Q^iod fi quis cx prafatis ordi ,1 f'
bus defiderat ad fubdiaconarum afcendcre, nequ^ c
hoc fine confenfu vxoris fu* : vt fiat decarnali dei*'
ceps fpirituale coniugium, nemine eos ad hoc cogetc*

Neq; permittirur polica vxor iungi cidem marito fo 0
carnaliter, iieccuiquam nubere in vita, autpoft mor'
tem illius.

C. XV. Ko n lic e at deri d* alt eni u.ffcčlte
yxorem aicipcre.

Item er  concilio Chalcedotvenf.C4/7.i4.

Q Voniam d m q«ibufdam prousnciis coceifum eft
lečloribus &pfalmiflis vxorcs duccrc,ftat«itfa n
čta, ly nodus,noh licerccuiquam ex his acciperc *

alte n us vxoreiru

C. X V I. <[[ Kon babitent cum clerici* mu -

lieres } niji qu 4 naturali ferdere omnem
fu^>ici<ynemexclud:<nt.
lam in  Nicarno concilio, cap.}.

I Nterdixit fperomniafandag fynodu<> nonepifco-
po,non piefcbytrro,non diacono, vel alicuiomnino#
qju.i,in cleroeftd-icere fubintroduftam habere mulieic*
uifi fortc aut matreni,aut fororem, aucamitam, aut e
tiam 1 eas idoneas perfonas,qua: fugiant hiipiciones.^

1  Aut ctiam.J Grace  ef?> h  a [A&vst <at$m&7 rc *'

td eii,  vel cas tantuni per O
nas,qij3E omnem fugerint fufpicionenv.

a In c.a muhr.eylr.de .etat.& qnali. Pan *. rm.lib. 1 -
crtp.104. b P.innsrm. hb.]. cap.  105. C' Humberi*’
Cas.omane nf.le.pat w,leonii IXjn  re^tnpmit centra to-
cetsm.fannorrn.hb.-.cap.lOT. d Panncr.hb.p t-’ 10 "
r 2 .Q 0 $bpo v  j 1, U {C i. .1  2 . C H O 'j. dH.f.  /■ -7 * 1" ■ 1 i > ■ ff
u:.l*op. 6 .c.iU,Paiin.l.].c.ni. g magna.

top Diftinftio XXXII.

C. XVII. P A L E A.

[Item  Hieronim us a  adKepotianum de Vitu
. devicomm^alibi. J; .

H OfpUiolum i-cuum aut raro,aur nunauam mulie-
rum pcdxs tcrtint: ^\Quia non poteir 2. totocor-
cum Deo habitat e> qui fceminarum acceffibus čopu
wtur. flf[ Foemina 3  confcientiam fecum pariter habi-*
tan ^is exurit. «^Nunquam de formis mulierurndifpu-
Poemins nonieo tuum nouerint 4 ; vultum ner
^nt. ^ Foeminam , quam benevideris conuerfante,
'■ r Hedilige,non corporalifrequentia. 5 . ^[Sibonum
^Iierem non tangere,malu-m eftergo tangcrc.

1  ^Hofpitiohim,3 Caput boe habeturinmultit ma*
T.* 1 ?***) & fine Vale# n 3  min e.  Ef? autem coli e dum ex
■ Ar w I, Hieronimi ločit finquibus de vitan da mu litru m
Cih fu.etudin.e agitur.

1  Non' pote.ft.3 / w ' eptfipl* a.d Oceanum^H# no pu

*atur ejfie B.Hterony mifiegitur, Mihi ere dej no toto cor-
cum Domino habitare,&c.

‘ 3 .c? l TPcsm.\naI]'Ibidttnpanl6/kperiu* ) Q.amm\geroi-
gnepercutitfemina confcientiam- pariter habitantis,
Oiuritduc fundamervta mentium.

4 Nouerint.] \Antea legebatur  /■fcemina* nomen
tuum nefciant - Umen datum etl cxaliquot manuferiptit,
& ex epi pola Hieronymi ad ftujlicum m onachum.

S  I : requctia.] Jn epijtola ud 'Oceanum  ef? 5 frequcn
or nar u.

C. X VIIT. f[ PresbyterVxoremfuamquaji
fororem diligat-,& quafi bofhmfugiat,

Item  Gregol*ius in* (Halogo , lih, 4. cap,  2.

l>Ucsbyterb . q uidam (lbicommiHatn regebat eccl6-

“**’ ‘linV c»m ... ti«-

P ti or d

a"**««

c  . ■~;' ma gno timore Domini, qnicxtčporeac-
S u »fihoft ls P rts ky tetam (uam vt fororem diliges,fed
ba t.eamq C n caUtns  > ad le propius accedere non fine-
tens,ab e; (  j-|’- a PP ,0 P>nc|ua rc  nulla occafione permic-
abičiiUt. ' ' lcomniur >ioncm fiinditus familiaritatis

^T bldurt y Vcl'Jeniorer,presbyte-

Pttsbiteramv.  '* ^9‘^mtur.

Vero quam debeamu*a C cipere } Lao'di-

XyT Vlie e * n  ^ dicens,

iVltur V^ U35a P u ^ Graecos prcsbyter£ appellan-
"‘^PPelbn 1 ! °* viduae » reniorcs > v  muir*,& matricu-
tiij non  j^ tUT  j  in ecdeiiatanqtiam ordinatas conlti-

pi"'SwhabetPriflaverfio  Gr.ecc: a&tT$
tet* ^  J n '’ ■7rši<rGtiTi£ai, Hrti

id cH,  Qnod nonoporteat
fia cn jj* P^^era.vfel praefidentes dicimtupdn.ecde.

Diohjsij VerJlo,pi-jterqi<am in vili-
rt ‘ r :J^ e en ' m  ^‘tAtijCCcIcfiis ordinati. Itviden-
‘ ,l f*mon ad eum lactim.

D I S

T I N' C T I O XXXIII.

1  p c i^aoAin faerisordinibut con\lituti'rxi>rff ba

M'

j s T-

JP b * rc  * on  pojjunt) 'vel /t bigami alitjui fuerint in-
Me ^tt;ad fucros ordines ajccndere no Valent. S ed
hueyj t  c l H<er *t ur )fiqukprxtervxorem concuhinam ha*
****ird* V % m m  ^ ucer d°te)n promoueri valeatlTalit d Ja*
^etu r . *učloritate  canonum Apoftolorum prohi -

'* H  c.ij.fic flatutumlegitHr.

' J' Seeundit nuptiifpofl haptifvna čopu -
concubinam habens,ad faerum

S  j , ordinemconfcendere honVaUt.

C"*  poft acccptum baptifma fecundis nuptiis
<«ft g'q 1 ’ : j co P«>atus,autconciibinam habuerit.tion po
_ u  epifcopas, non presbyter,autdiaconus,aut

{"•pic OceanU. Ibidem.In epijl.adHcpftianum

^ni,," c / n - la  tpift.art Ruji. In epifi-ad Ocean.l.l. centra

VeEčclejtaJllantir. ptrfoitarummiu Z.#,
trinunio, Ctncub' nat h.  grfimilibut.
prorfus eoruni,qui minifterio ifacro dtftuviunt.

t f Minifterio ] . Grad  : tS >&fei\oyif
;<£c??,qui funt in catalogo faccrdotali.

Veferuientesfaero minifterio ^ imel/ipunturfubdiaco- -
ni j 5*J calicem diacono ofjerunt , & acolyti , qui cum cc-
reit diacomi pr^ccdunt, vr.de & cereftrarij dicunlur:quii
etiamvinum, aquampraparando culicifubmmifrat.

Concubin* intelligenda esl prat er vxorcm , Vt ifie fit fen-
ftu capituli:  [ Si qui$po&acceptum fderum bapti/ina/e-
cundif nuptiisfuerit copulatus, aut concubind duxerit:J  |
difinouendum esl, antfquamVxerem duxtrit ,fiut poli '
mortcmVxoris.

G. II. <f Duarumhlatronarumntarituspoji
hup ti fin it m :  deri cm non o rdi n e tur.

Vnde S.Gregorius i uit.

Aritum a  duarum polt baptifmum matronarurap
■clericu«! non ordinandum, neq; tlim qui vnan
quidem,fed concubinam,non matronam habuit, nccil
lum^uividuam.autrcpudiatam, vel mcrctrice in ma-
tnmoniu ailiinipferit: neceum,qui temetipfum quoh-
bctcorppris luimtmbro indignacione aliqua; vel iv
ftojvcl inmfto ti m o, e fuperarus.truncavierit: r.cc illu,
quivfuras accepiffe conuineitur.aue in fcena luSifc di- ■
gnofciturmec eum,qui publica pomite tia mortalu eri-
mma dcfleiiit ncq; iUum,qui in furiam aIiquado ven'
fus infanimc, vel affiiSione diaboli veaatus eft: nequc.
eum»qui per c  ambitionem ad imitatione Simonis Ma*
gi tl,pecuniam obtulerit e .

1 ^ Gregorius.] Hoccaputfumjitr.meH cxc.71.Hbel
Ude ccdejiafiets dogmatibus, qui mt er opera E.^Augitf,
tditus e<l,atq 1 cx eo alibi fepijiime ab ipfo Gratiano ata- ■
tur. .A T rit timi o autem adfcribttur ALlcuino,ab aliislji-
dom. Sedplures. & maiorisauiloritatus Gennadio tribu-
unt,vt Valfndus. Strabo lib.de rc. ecd.c.lo.fetrusLom-
bardusftnt.i.di / 1 . 8 . 5 ’. Thomas quodhb.il.art.  10. Platina*
inSymmacho 3 &alij..

C. III. alrnptitfvel epilepticifaeris al-
taribusnon minifrent.

Item  PiusPapa.

J ^7» Ortimuniter f diffininms, vt nullus de lis, q»S.'
psV^aut in terram arrepti a datmonibuseliduntur,-
autquo!ibet modo vexationis incurfibus efferunnir, .
vel facrisaudcantaltaribus miniftrare,vel indircufsž:
fe ingerant faeramentis diuinis, exceptis illis, qui cor-
poris incommoditatibus dtditi,fine huiuimodipalGo^
nibus in terram probantur elifi: qui tamen & ipfi tam-
din erunt ab edicij fui ordiue,& loco fufpenfi, quoufq; ■
vniiis anni fpatio per diferetionem cpifcopi inueniaui -
tur ab incuifu djmonum liberaci
G. IIII. Etecodem.

J tem  NicoiauvPapa.

C l.erici bqui in adolefcentia a damonibtis cogno*
fcuntur obfeffi.ad fuperiefem facriregiminiiigra- -
dum afcendere non polfunt,

S Similequiddam habeturin cencilio #raufico  i-r.if, .
luo eitat Kitolau #luulno louanfiarcbieptfcopo , ad-aue :

t tiarufrrtajfefcribitur c.quorundam 3  J.aiji ,34.

C. V- ^ De eodem.

Item  Gelafius Vapa>epijl,adv>iiuerfij epi/io-
por per Lucaniam confritutos 3 c.it.

V Sque * adeo fanb compfrimus illitita qu*q; pro->
rumperejVtditmombus, (imilibusquepafiionibus :
irreticis minifteriafacrolandatrafiaro tribqatur,Qtti.

a Jlnfclm. lib.J. cap.az. al.26.luo, part. S. cap.lj  $,
Polyc. lib.litit.]i. b defiet.] orig. c al.pro ordina-■
tifne. d -id. 8. e offertd^ ori?. f Burcbar.hb .5.
cap,.Tl..luo,p«r.l..cap.\i^.P,lyc.Ub,^tit.]t.  ^ a [ te .
m.~] cateri colleclorei. h Iuo,par.u.cap.ioq.  ‘j Bur-
ehard.lib.l. cap'.ioJ J olyc. lib.\. tlt.J. cap.V It, Im. pari;.
l.capfdb.par.6.tap,\<$,  .

epifcopo

De ŽccieJla.JUcmM;perfontirum im.-

*** trimt*i*%Cc>tcibixxtu,

busfi in hoc'opere pofitis, aliqmd propns nectflitatis
occurrac, quis fidelinm defua faliice conftdat, v bi mini
ftrosipfos curacioniv iuunajnsj cantdprorpexeri.t ca!a-
mifatc vex:iri? Atqne tdeo neceETatio remouendi funt,
ifebutbtiflibet ;pr«quibtts Chriftuš eft mnrrutis.fcan-
daluin gene.retiir infirinis. Woftrcind,(i corpore fau-
cratfbmlbrtsfliš > atrtdchUem nequaquam fan&a con-
tingere l'e>:' a  'dimna permifie,«ju'3nco magisdom cctle-
ftis dif;>en r atores ciVc non comiemt(quod eli deterius)
menti ptrCuMbs?

C. V E. š^^iiitemporeknpiifmivsel^rha--
.bentsjip i jic.crcli^iosc \'ixerint,den-
.c/Jieri nonprnbibentnr.r •

■Itcm  Innocentius ! J apa !, belici epifcopo
Kate rnco. epif.  4. c. 4.

3 -j- Aici b,aui habentes vxores bapciiari funt, ac fic

r  .L;‘"e infti ttiertint, vt opinio corum in nullo vacil-
let,vt ant clericis iuni 3 ifint',aittmonafteriis,ex quo ba
ptiišrti funt, adhafcrmc.fi neni toneubinam, non pclii-
tem nouerint, fi in omnibus bonis operibi« vigilaue-
rint.non pvohibenturhuihfrtiodi adclcricatus fortem
aiftimi.

4 pars C.demm.mte fnfceptusn faram ordine quof-
d?.m legimns c c it: brc.im  ; bilje , qnos tamen ficri ca-
nor.es non reiicinni , tipoicfitcrnm ordrnem ab cius com-
mifiioue fefe imm.1cvi.1tos cu ji'odinnt.

C. VII. «f D e ijuodam epifcopo,^uiantefni
epifcopatus apicem concnbinam
babuit.

Vnde  G rego rin s Aridrex?drentino  <tj
/» 4 . 1 . epitre-44.Jine-c.8f.

-f T Abuifle c  ce coiicubina matiifelEa veritate com-
iA periinus J, dc qna eciam cotrariacil qtiibiiidana-
ta fufpicio. Sed’quia in rebus ambiguis abfolntum non
debet c(Teiu<itcia.rr,hoc tua' confciencice eliginuiscom
mii:tendum.Quade re.fi miacro ordineconftitucuse-
ius tepermiftione e(E'e recolis maculacu/acerdorij ho-
nore depofito.ad miniftrandum nullo modo pnefumas
accedere.fciturus in anima rna> periculo d te miniftra-
re,& Deo nolEro te fine dubio reddere rationem/t bu-
ius fceleris confcius in eo,quoes ordine, celans verita-
tem permanere volueris.

, «1C omperimus.] Sequcbalur,&  te Uliuš eri mi« is
pirticipationem funt etiam in ediiio i-

ne oiie/um B'.Gre?c'rtj Vrobeniand. forum fubluta funt->
auohidmdbfitrit db alits editionibu* i &> d cater* colle -
ho rib usedlo dan 6 dtaconojib.^.num.^. rita eiufdem
Gregorij, omnino j.feritentiam perturbant.

D I S T I N C T To XX XIIII.

I Omejlicarnm cjMO-jj perfonarum immoderata

E? s  8 | familiaritate-m epifiispHm-vitare oportet.

—J  C. I. ar b.ti.im conftnguinearamimnto-

' jdoratantfamiliasitatem epifcopnjn
vita. t oportet.

Vnde  Nicolaus Papa *A Albinam  e Archi-
■ epifcopum.

a Vorundam f relatione iidelium, noftris auribus
intimatum eft, qnb r d Lanfiedus.cpiPcopits, qui &
luuenis e Eft dicicur.vcnationi lit dedicus: qnod viti« m
plinimosctiam de cletitali catalogo, genereduntaxat
Germ.uios, & GallosirreuecencerimplicatvVerunv i-
fte (fi i ta eft.vc audiuimus )  nierito iuuenis dicitur,qui
iuuenilibus defidcriisoccupatus.nullaggranitarecon
ftringitur eif/ Nam (vtbeatusdicitHieronymusb)ve-

Decreti Prima Pars.

ir f

a Leuit.li. b jLr.felM.-f  .f^.29.4/^4.^
cap J^Pannor.lib.i.Citp 4’$. 1  BurchdrM  r. caJ.ic*

jHo > pdKy*p.^Po.lycM,l.tit.yp. d al.periofluml

i alMuinu^n, f IM,pdf.^Up:^. g nulUfenum

frauitate.jluo. h ad cup:y.Mitb^^in Pfal.jo

|

narorem nun^u^ri) egimus fav,£tum.&infra.  Nihilo-
minus-aMtem de hoc epidcopo rela'turn'<?ft apoflolatui
noftp.o, ;qirod cum quadam filia.-Tua irtimoderatam te-
neat familiaaurem, & ob id mala farna ci orta fit: pro
q»a re a fančtuate tua, esererisej; coepifcopis ftiiscom-
monituSjatqaeeorreptu,.s e(f, led nullatenus emenda-
tus:qu.t resi« hoc mii:vi.modi plicct > & magis,ac magis
deteriorcRv de fereddit opinionem , in quo beatitudi-
nis tua:,eV tx c e  r o r u m -c<’ >- p 1 fco p 01 u rti; fuorum rationi
bus non obedu, & per inobedientiam in culpam pro-
toplafti relabituT. Oportet ergo fraternitatem tuani
i y  n o d a l e r u m e pi fc o p i s ,* &' fu ra ga ne i s  t u i s c o n ti o c a rC
conreilium ) & hnne fahitaribus eloqui.is epifcopum con
nenire; arqueiilipafhuali aučforitate prarcipere, qua-
tenus abommum beftiarum velvolueruni ven at ione
penttus alienusexiftat;atque abimmoderata filicc fua5
fanuliarttate femet omninocoerccat. C^ubd fi parere
contempferitAuarn pro venationis dechnatione,qui
pro immoderata filia lu* conuerfatione vitanda vobi^
admonentibtis obedire diifulerit,^ veftro collegio ex-
conlmunicatas abfccdat.Qj.ibd fi in hoccontumax ad-
huc apparuertt,a miniiterio ceflare debebit.

C V IL P A L E A.

[Ejecbftciljjo J Aurelianenfi IIIT.]

E Pifcrpum a, presbyterum , aut diaconum cane^*^
ve rt a n d« m. a u t acci pi t res, a u t hii i ul m o d t r e s h ab f'
rc no iicet. Qti‘od fi qu:s talium perfonarum in bac ve -
luptace o fspius detentus fucrit;fi epifcopus eft,tribun
menfibus a commtinione 2  fu^pendatur; diaconus ve'r
ro ab omni ofEcio 3 & communione lufpendatur.

1 « Aurelianenfi.] N.tc I'ale* elUm in decreialib*
tit.de vLem.yen.C 4 pA citatur ex conal;o jLureLidnenfiff
jn Punnormiu e-x cap. S. Sed in Anreliunenfibus , qud cSr
t ant,non eHrnuenta. Bunbardun^ Juopar. 6 . cap.t^
citant cx \J c Id en Ji. J udem yerofeutenti.ie ji in Jgdth.e*
ji-tcap .55. (quod eiiam citat luo p.$. c.] 66 .&p  ib‘-3 0 *'
&in Bpauncnji^cap.^.

2 A communione ] In decretalibualegituracp^'
mimione,ii prest?yter,duobus;fi diaconus,aboml 1 ' 0
ficio iuTpendatur. i/fpud Bure h ur dum  eff, fe a c o m 111
nione itifpendat, presbyter duobus ^ diaconusVero 4
omni offieto, & a communione ftifpendauir; >ie % rn /l tt ,
to ulit erapu d luo nem y pur. 6. & in concilio Jipuunehfi’ %
e-dgat h e nji au t em-gr apud Luonem-par.$.  Se a cornnU^
nione fufpendat; presby ter duobus rucnfibus fe abft 1 "
neat: diaconus vero ab omni officio, & c  communione
cefTabit. forum apud eundem luo n etn,pur A]. cx cona b 9
iiem \Aj  at k ehfih oc m*do Ivgrtur:  fe a communione ab"
ftineat^d presbyter duobus menfibus fe abftineat,dia~
conus verbabomniofficiojvtl comnumioneceffet*

c. ‘ilt- Pale a.

O Mnibus e  feruisDei venatibnes, &■ fyluatica^ va -
gationes ^cum canibus,& vt accipitrcs,aut M c °'  .
neshabeantjinterdicimus. -  •

HdC etiam Palea hab.etur.eod.tit , de cleri c-  v p,* c '\ ■
vbi ex eodem concilio durelianenji citatur^
dum & apud Burchardum^igr lHonem. Sentratia hJ^
peneverbif ejUnfynodo Prančiča fub Z avb ari a ■

& con aUo.ni m »o m U esi b.ferta  , 6" hab? tu
tulara.l. t&mar.Kfuipia etiam inter ffiiJlgUf
in codice fxpe memprato manajleri) Domjrncanoruip-

ConcHbinaautcm bic ea intelUgitur,qua: cejjant: <

guiibvtf infiruraentKrnitae fti ^coniugah afec n  'v _

« E xtrd de deric.ven.cnp.i.Bunhard.libro l.cap.VV

.. -čfitVr'

liloP*r.^. e jp,i66i&pnr.6 cap.iti.
l^tnnormMbra-^.caV.ibj. b aLvolnntntefi-pi**-'-
Bns. c ni. vel AaCfiiftoMt. t litri dt'*'*

ven.c,ip i.  S;, rcbard.lib.licdp-lH-lnopati 6 . cap . * 1  K.

f a jaligutietiet. 0„*

«3 Diftiflftio XXXIIII. B 5fl«S58S®»!SSr k  u

■feiiurjirtpc conilir-em facitdffeBu^^concubinamV-erb lcx  j
P,f b*<-' dicitur in  cqn$j iiq Tplct^-p.o- Ue.ij.,,  . 1
-C. UII. <fj S^ui n o nha bet  vxo re nfefe d lo c o

. i liiusco neubran m  > i w mani one
. ’ -.»o« vepeUitur,

T S,qui a  non* habet vxorem,& pro vxore concubina
A habet,a communione non repdlatur: tamen b vt v-
n ^s m-uHeris>aut vxoiis,aut concubin^ fic-coniun&io-
^ coatentus.

1  fls 3 q«i non.^j Integer concilij canon^ui^pud Ju o
^totiuoefo&.-.in Punnormiu refertur^eil hic:  Si quis ha~
* >e, is vxorem fi 4 elis c ,concubinain habeat^non eomu*
Rlc et.Ca»terum is,qmnon hah<eDvxorem, &pro vxore
c °fl cu bi nam hab e t, a conrmi u n i o ne n o n re pe i 1 ap u r: ta -
^en <i,vt-vnius mulieris,auc vxoris v aut.conoubiu*e (*vt
'*ijpiacuem) fttconiun&ione contentus. Aiias viucns
^biiciatur, doneč definat, &..ad pcenitentianrreuerta-
Zlir.Heter o orane concuhinurum penas eoetiam temp o -
Ve p c rmuteba tur, D e quibus q uicl indegi b,w> ge ntilium Im
p<£YatvrunilegatHr y mbil v p m eHreferre. Cer-te lujitnian*
nouellu  lS.c.j« (yt cHapudlulinnHm antece flor era) %uaf~
dam coacubiaAcs compa.rat quodTimvdo yxorikn? i quafine
-dotaliumJabularumfoUnnitate duda:fnerant. Jtdquod
contubinarum genta referendum e$i , quodferibit B. >x Au~
fujiinu* in libide bono ca atu galij fo* ref e rtu rj. ]i.q z. c.fo
lei\ la quibui b#c ir ut ‘e ra n t nete jfa rta: primumjpfvter^
*ifet felutMideindefides mutua^nod-alien non iunqeren
twineq dprocre&tian-efeiiorumabborrereat: ter-tiumppt
*r% «d mortem in ek'yita coniunčlime manendumfebi
pnpvnerent. Et in hit qjudem feribit B.jlugufeinuspoffe
Pjuo m-ododrci^nuptinsefe^^eonnubima, tptia.mu.vs Jic
1  yi * a-a.it de at app elUre y.xo re m:q uta nonia terue-

■ iureetui lij &.ca

tur in effetlegitima yxor: quod hribe-

•*<*»»*' c 4iittr ’ 1Ue h lm -

^dbina.-fidob .*’ tmnan ' e Si e>,t fkores^ocabantur con-
•* al i p*r»t«nt r  el ? ‘ prKcifui^M m afeSumari-

' Car e 3 babeb - raiHcru ^tJ/ermittebutHy ipJU communi-
,<?*.£ £ ^ tuYc h ta nquamVXores minus felenniter du~
*»Xo re s&*?ioco ^ U< d^qx cni:i capitedicitur^pro
*Pf e a dfinem' VXOi ™ ^^ereconcubinam: Idfo Gratianus
Ham con  ^ an dertfts-^  concubir.u. indicanit.
‘borum, p?r ■■ ' /UlrHm . *d t empus adhibitarum , etiamji fe-
* f 4tco cunja kabereniur, plane i [lici tu*

*Ute j ' C *”**mdr-  - - ' -• - ir -

J  ** Dc Godem,

dttm  ISdorus ■dedijtantU

1 e id ,, t: % u od u-ifern idem i\ &u

_ .. ■ 1  .mode,j hu.de bono la,uu,^tii^ uiJj.cohih-

t e  »oui y  ^. ye~
terio Tejiam en ti.

C n^n a ?° f non dic “ m  plušma*, f«d nec duas (i-

r tt«;a,, f  vf® * ic ' tuIK  vn;im cantiun,4iiit vxo

terce loco vxoris(ficoniiuix deeft) concubina.

I. VI -„ . P A L E A.

Lea dicin  Auguftini in lih  5. Hcmiimrnm,

A v  -idcniihci xhx  ]

v <tite g cKatiffimi membraGhrifti, & matris ca-
&(i ;hol i c*e, c le(« filij. Quoci dicoconrpetentibus 1
dic  ^i^s.audiancpffimtences. (iuoddicofidelibus,
co & c ompet e i ) .tibus,& pccnicentibiis. Audianc ca-
tei lllIri<:n '>a u diant omnes, omnes timeant,nemocon
vol nat; *' cm '' ; hi> nc0n f 0 l a,; ' 01lc ' m  vefter auditus,ne
di c  lS - lc  ‘ n  teftimonium doior meus: Competentibus
vobis non licet: fufficianc vobis vxores 2 ,
^eusjfivosfurdieftis.-audiant angeli, (J v os con

b al.tanr

titn * H0 P‘ tr -% ca l'.  <> 4 . Punnor.hb.b.c.^.c).

*/ 4t ' - c  ^.fidclcm. d al.tantnm. e a. 1 . confonem-
c ^‘tp**p.tr.S.otp. 66 . Panni>r.l. 6 . , .ip.<jo. ? Bur-
PctJ  ' 1 -')- c ‘ l p.i'>. ' > t>ty.iib. 6 . tit.Z.Juopurt.Z. cap.  153.
libro 6 . cap.^i.

temniru-Concubinas vobishabere non licct: etfi-non
habetis v>rorc’S)tam.en nonlioccvobjs habere concubt.
r.as^cias ppiiea dimiccacis,&: ducaciivxores: tanto ma
gis damiiatio vobis erit, fi volueritis habere vxores &
concubinas.

1 ^Competentibus.] Hoc loco verbafiuntex'origi'
n a h in fuu mor dl ne ni rejiitut.i, £hii autem 'cicarentur
compctentestdecUrai B.^iHgujiinnsmfermoneadeompt
ter.teiatqpnteltigi etiam poteši ex codem B.^htgujiiv*
alibi,&ex aliif.

3 ^fVxores.J hi bax prttcipne parte non funt rclatsa
pr o pr ta ‘oerba B.^inpujlini :fcd nonnulla omiffa , at mu-
tat.ušLim ipfe ita ]cn£;t.-ftifficiant vobis vxores,aut nec
vxoresxoncubinas vobis habere non licet: Audiat De-
us,fi vos furdi eftis: audiant Angeli eius>fi vos contem-
nitis:concnbinas vobis habere non licct:liaudiat com-
petentes,quod dico fidelibus, non habetis vxBres,rion
licet vobis habere concubinas,quas pofl:ea ducatis vj»
res, qttantb tnagis damnatio vobis erit,ii habere voluc
ritis S: concubinas, ik  vxores dimittatis.

b .f a 1 s  6xttrum ,Ji non taih concubina fnerit, p-hX-
tasi im e cjuo apititr, fniura incentir.cntiji fii IblUoncm
auferre dipiiofutur, apvftol,ca C oncefi,one ad ordinldta-
*onatU6 prouebi potett.

C. VIL l ^\'Qj (t p 0 Bmortem'Yxorifhdbue-«
rit de jtncillafili os^diuconusfeeri
permittitur.

Vnde  PelagiusPapa feribit Vlorentino  a
epifcopo.

TnRaternitatis o  tuše relanone ftifcepta, eius latore
Jb fecundas quidem nuptias experturo non f ti i fle dieti
cimus,caftitatcni tamen enm c  priorinon feruaffe con
iugiodelignafti.Ecquamuis mul ta litit, qua:in huiuT-
modi cafibus obfernari canonice iubeat fublimitatis' a
auftotitas -.tamen quia -defedus noftrorum temporn,
quibus non folittn merita, ftd corpora ipfa hominunt
defecenunt, difttiftionis ilHus.non.patttiu in omnibus,
manerecenfuram , &<etas iflius,de-quoagitur, fucur*
incontmeRtiatiurpicionem auferre dignoičitar, vt a#

<1 i a co n atum p o ffi tp r o u c bi, temporum, vtdi&um>dft»
condefcendentes defefiui conceffiire nosnoMeris.ti?'

MictnamC vero ancillam eius,de qnafe poli t ranil
tum vxnns,ii!ios habere confeffuseftjiubenvus, vttua
JiTpofitione cuiquam monafterio continentiam pro-
feiiuratradatur’.

1 *i Tradattir j^/ivc/ .Anfclrnumfequitur:x tmelio-
ri forte adouod promoueturofficium ,fubbona; polTit
fam.-e merico n,iiniftrare,nec aliqtia opinionis eius ma-
culandae rebnquaturoccalio: ner^multo aliter in Polj-
catpo.

Hoc cx difpen/ationc mifericordi.e: catttrum ex rigore
difiiplinaiiiteliigiturtllud  Aurelianenfis a concilij.

1 tf Aurelianenfis.] fJacadverbumhabentur in cm
cil. G c ru n dinji, c n p. 2 .

C.  Vlil. admit/aturadclerum,qui

pr.rtu norem,aiiam cognouerit.

S t quisde Iaicispoftvxorem,aliam cuiufcunqiie con
ditionis cognouefit muliei em,in elerieum nullate-
nus admittatur.

4 pars Shiod ergo de pcllice, & meretrice apud Gre -
gorium,&hinocetiumfcribitur, propter jpemfutura in-
\ ontinentix conftitutumcreditur:quia dijficilec:cnti/iCK~
ttam pernat,quifc lit! Cii o concubstu maculare non metmt.
hšl 'r pro hib c tur ordinati, qui pclliccmprelrneretricem co
gnouerit maritaliajfedit: yel qma corrupta florem virgi-
nitatk ami/orit ,'t’tlquia meretricari non definit, licet in
yxorem ducatur. birumq [  enim imptdlmentum cmlibct

1 prat]}at,qm minut adfat ror orAincspertinpere Valeae.

a alJloremi.e. b .drcf l.y.c.ldh.al. 7pp c / v J.r.til.i.
c al.cum. d al/Ubtihtatk. e alMitinam. f al.&.

De Eptfcoporttm matrimonio,

'O concubmacu.&fimilibus.

C, IX. ,Qui virgrnerk non dxxtt Txorem,

ad/acrof ordines nonaccedat.

Fhdt  Hilariuj Papa injjnodo Romana,cap.i.
Jiribit diient,

„ Vrandum a ergob in prirciis eft,neadfacros ordi-
Vj  nes c (ficntgeltis prioribus antc prarfcriptum cit)
ouifqnam,quivxorem non virgint-m duxit,a(pirct.

C. X. ^ Bigamuo,velpemite>u\iorpore viti*r

tM) lit orat ign o ratu, cun.t Tel '.t mil¬
ilo m obnoxiuo,ilericus
non fiat,

ltem  Gregorins vrbis.Romanse priful Sini¬
la lini  d Fpifitfii.i.epiH.2 5.

P Raccipirmis e, ne vnquam illicitas ordinationes fa-
cias:.necbigamnm,aue-qniYirginemn6 eftfortitus
vxorem,ant ignorantemliteras,vel inqnalibetparte
corporisvitiatnm,velpanittntia I,vtl curij,aut cuili-
bet conditioni obnoxium, ad facros ordines permittas
accedere: Ted (i qi»os huiu-fmodi lepereris, non audeas

Decreti Priim Pars. US

promouere.
C. Xh

> Ko n fiat fkcerdosi eni us vxorem.
emaenter con f at. adulterium.
admifijfe,

Jttm  in Neocsfarienli co n d Iio }  cap.S'..

S I gctiiusvxorem ad u 1: eri um- co m m i fl fFe> cnm eflet
laicLiSjeaidenterfu.«rit:comprobat»m,hic ad mini-
flerium ecclefiakicum admitti non potek. Quod k * n
dericatiidarrreoconftiruco,- adukeramt, dat o repudio
dimittere tara debet.Si vero retinere eius confortium
velir>non poteft fufcepto minifterio perfrui.

C. X:I'-E. % Be-eodcm,.

Ifetn  exconcHio Martini Paparv
£« T h laici i vxor in adulteriofuerit deprehenfa, fric
O tališ ad mimfterium ecdefiafticu-m nirilomodoad-
ducatur.. Siautem poit orditrationenv alkuius derici
VKoradultcratafuenrjdimittat eam% Si autera cum ip-
4 a voluerit permanere,a minifterio alienus : fit.

Pramifk aucloritatibm bigami qui-virgines non
funtfortiti vxvres, d /dirk oralnihw prohibentuv. Sed
quxritur, fi qukante.baptifma viduam duxent vxorem
atnpropterea fit prohibtndus d faerk ordinibuA.

C* X III. % Sluianie baptifma,feu poU ba-‘
p tifma viduam duxii vxorem,non ad-
mittaturadclemm a

Bebkita Innocentius Papa ViBrk
sto Roth omamenf. epif op o, epijlo^
ta l.cap.$.

S ' I k quis vkhiam(IicetIaicus)duxeritvxorcm, fine
ante baptifmnni, fiuepoft baptifnuim ,  non admit-
tatur ad clerum; quia c.odem vitio videtur exčlufus- In
■b a p c ifm o e n im eri m in a dimit tu n tur, n ona ccept^ vxo~

tis confortium relaxatur. &^  Qubd finonpnta-
lur vxor eile computanda, qu3E ante baptifnuim dučta

^lds hTbcan^ 11 *^ * ^ antC  ^ >a P t ^ mum  runtjp-ro

C. XIIII-. fecnn da conittgia. fo rti tur,

clerku^s non fiat,

Prohihentur etiam bigami d q-nolibet ordine

dericatas,iHxtaillMd  Ambrofi]>p/ji.

S z. ad Vercellen feni ec-
clefiam,

C Ognofcamns m>no folum hoede epiPcopo^ pref-
bytero Apoi^olum ftatuifle, fedetia Patres in con

a cauendum.~\orig. b ‘AnfLj.cA2.al i^Pannd,^,.
c. 50. c Graduf^ong. d forte SciUacino. e jlnfih  7..
c.^.aL^2.PoLy.Li.ti^iJuop.%.c.2n, f aL p cenit en te.,
alpublicepccnitentem. alfolennittrpcenitente. g ^Anfi\
/.7.019. b vdpudMartinumBracarcnfemiC.iti. i a li_

tuiwlaici.~\ orig. \ jtnfj.CAl. Iuoyp;i6x.^. l'cap,B%.

eitfdem epiji. m Im p.  8.02^. Pan n,Ud, c f 6\i.

:  cilij a Nicsni tra&atu a<ldidifle,neque elerieum quenr
quam debere efle,qui fecunda coniugia fortitus lic.

5 pars Simi liter etiam 'viduat&m m ar iti 3  vel anctUdj
rum^el m er etri cum-,cleridfie ri non po funt.

C. XV. SpeBaculkpubhck mancipaiam t
Vel eteBam-iVel amid hm ducens Vxo rent,-
diaconM noti fiat.

Vade  in canonifeus Apodolorum,c.r8./e^V«/;.

S I b quis viduam 3 auteiedam acceperit,ant Hiererj^
•cem,aut‘ancillam, vel aliquam deiis, q«oe pubbeis'
fpedjculis mancipan-tunnon poteft efle epifcopus,ant
presbyter>aut aliaconus, ant ex eorum numero, qui mi
nifterio faero deferuiimt.

C. XV I* <|| Qnxjitvidva,veleic£la 3 vel
m er etri x.

£>u<eauiemjitvidua>qv<e eiefla i vcl-met'etrix- ) H\c*
ronymus epijhiiS.ad Vabiolam de vefe-fa-
c er dotah 0fen dit> dicens.

¥ Idua c  eft,cnitismarituseft mortuus: Eie&a eft,
qti« a marko vinete proiicitur. Meretrix 3 qtia mnl
to m m libidinipatec.

7  pars- Sed po f ca temporn defe&mcondeftendehsPa
pa Martintisn>/w minoribu* ordinibus eos cemjlitmpermh*
Jit 9 non rebulam prafi^endo^ dicens.

C. X.V II. ^ Inter let'hrrcs } vel ofiarios de-<-
puteturfitbdiacontue, fecuudam du-

cer.svxorem.  •

S irubdiacontrsrecundam vxorem duxerk }  interlč^-
'dores veloftiarios habeatur. ita-vt Apoftolum nefl
legat.

Kecefiitate iamen exigente bigam ua  Vf^adfubdiact**
nat um poteši promoueri;

C. XV IM. Piduam ducensVxore>n,ftib-
di aco-nwfin.ee efittas exigat-,fierip otejK
Pnde-MžrunusPapaait.

L Ečlor vidaam alterius, vxorem acccperifjin !e-
-doratu permaneat,ant fi forte necelfitas litifubdi*
conus-fiatjnihil auteni fupra. Similiter, & fi bigami- 75
fiierm

8 pars Sfuibus autempropria coniugia probibenibti

tntsrdicitur etiam nuptialibus conuiuik interefie.

C. XIX. ^ Kuptiarum sonuiuikpresbjte*
ri interejfe non debent*
ifitde  in Agathenfi concilio > r^p.^9./^7/'Ky.

P Resbyteri ^ tiiacom,iiTbdiaGonijvd deinceps^«^ ,
bus dirice-ndi vxores licentia non eft 3  j etiam alkna'"
rum nuptiarum etiitent conuiuia, n*c his costibus rrsk-

fceantur>Ybiamatoriac»ntantnr,& turpiajaucobrccc-

ni motns corporum choreis 3 & falradombus dferutih¬
ne auditns 3 aut obt-utus faeris myfteriis g deputati tur*
pium fpedacnloru,atq; verborii contagione pollua^r«

1 Li centi a non- ek.] In codicibusimprefik kgeb*~
i^Hcentia modo n 6eR.Expunčla eftdičho, modo^^f
neq }  in originali , neq 3  mVetujik exemplaribw Grutiunh
ant Bunh. luone.concilio Venetico-,c. 1  j. (vbi hocidem
petitur)bahetur.Vlxpresbyterkquidem nunquam^c h-
pud Gracos quidsm , lieuit ducere Vxores.

Piduaverbintelligenda eft■> fipoil folenne fcedn* n **f
ptiarum,morte internem eniefi viro fuo diuifafuerit-  c
terum> Ji antequam conueniant , fatali neeefiitate ab h*
ter utr o diuifi fuerint, lieet ex ff>onfahbw vxorfit app eu*
ta. y  non t amen posl mor tem (po-nfi  > etiamfi in propria J *
duela }  cum eo ve la ta, vidu a appellatur , n ec ex eiu* co

pula d fiicrk ordinibw-aliqukprohibetu?..

a al,
c Pann

leotteilio n>axni traBatu^orig. b

«./. 6.c.6i-.Ap»iMartininn arac.c. 44 . lxconciU

.. --T-T- ,

ToletMo  i.c.4. d Hxcyerbu,»on r ogulim ? rx Pl e,< _°’f

abfttnt alraliquot oxemplaribn*. o jbid.c.ggl* coi-j !
ToJee.i.c.j. f Burcf).l.2.c.ll4.Iuo,p.6.ca£,109.P ol y*’
lib,44it.tu  f al,miotifieriif,  „,

c. 5»

H 7  Diftinčtio XXXV.

C, XX. ^SJuicum alio y.dat ampnon.tamzn
illi nuptam-,yxorem duxit^fac£rdosjie-
ri n on pr o b ibe'.\,\

Vnde  Peiagius Papa fcribit*

V Alentino a clerico, cui mulicrcum alio ante vela-
ta,non camen-ei nupta, fed virgo permanen«, poft
toortem eius, cum quo vdata er at fponfa b, coniugali
^^copu{afociata,quiaiterum C velamen accepit, nul-
*“ m in promcmendogeneretur obftaculum, quia nifo.il
(quaat-.um ad hunc articulu-m pe rti ne c.) quod ei de
^onicis obuiec in ftit.it t-is.

DISTINCTIO XXXV.

»'•A -

JL  JL h

jQuibus ordinibua bigami p robih etatu *, &
Vtrum repu ten tu r bi parni-, qui ante baptifmu
habueruritVnamt&poji baptifmum alttram-,
pp*an liceatfortiriyxores in Ja c r kr or din ib h*
Conjlitutis ,multorum auBoritatibuc hreni ter monjlratn
tst.  ^ Sequitur autem in defcriptione tila *Apofiolica  d }V t
fi t fo b r i us ,'<? ui c rdi nadut e H,  n o n v i n o 1 e n c u s r quo d ex a u
Čioritateveteru Tcjlamenti introduBum e sl. Mini fin  c  e
nimtcmp.liprohibenturyinnm-> & ficeram bibere, ne e-
krietategrauentur corda eorumi&vtfenfior eormnvige-
Atfempcr > &tenukJifivelquiay.enter mero ajtuans fari  '
B dejpumat in libidinem. I^ndt Koe$ m eh rietate nuda-
uitfemvra:Loth y quem Sodoma mn y kit sv in a "vice ru nt.

' SHiodtamcn gvinolentKf effe pro hi betu  r, n o n ft m  e/,
fid jrequenteryino repietus debet intelligi.

C. I. ^ViaconHs,presbyter->&£pifcopuse-
brietati 3 & aie.t defcruientes , nifi de-
fier.int , deponantur .

Bine etiAmin  canombus Apoftolorum,

T' Pifco C ^ 43-0  4  2  legi tur*

X 1 brietar' S fi a r T p ! e %ter,aat diaconus,»lear, atq; e-
tur h -s,,bd a ,r ruiws  , autdefinat, autcerte damne-
auc dfff. ^ lac °nus,aut i e ftor,aut cantor limilia facies,

natja. 141

^Umlaicus,

C. n.

De Eplfcopovuto Ynxtrhnonlo,c<mctchinAtn 3
fimilibu-r&.defobrietate atq 3  a te a c or.um.  -

C. IIII. AJ Ignvminiofum e H facerdoti af~

JI n e r e delicti?, -epulk? atrp la-
'fciuius:

Idem in Iplichaam ad c.l.

E  Cclefise-principes,quideliciis affluunt, &interep»f
las,atqi lafciuias pudicitia feruare fe credunt, pro
pheticus a  fermo deferibit, quod eivcienJ.i fin t de \fiatio*
Ji s dvmibttfJautPfjjConuiuiis, & muho tabore e puliš con-
qu-ifiti<f > & eiiciendipropter maiars cofitationes, & op era
fina.  Et, fi vis fcire,qub eiiciendi tunciEuangelium b le-
; ge: in teuebrasfiilicet exierit>rcfj>vbi erii flctur,&jlridor
' dentium*  An nonconfufio,&igtrominia eltjierum cru-
c i li x u m, m a gi d rti m p a u p e r u m, atq u e e fu r i cn te m, far ~
tis praedicare corporibusfieitiniorum^tte dodrinam m
beutesbuccai^umcntiacjueoraproferre ? Si inApo-
ftolorum loco fumus, non foliim fermonem eoru imi-
tem ur, fed cotiuerfationem quoque, & abfrinentiaftH
anr.pledamur.

C- V. ^Vceodem.  P A L E A.

Item adOceanum^epiji^^.

<m.r6 jfftu—- ■

? coounuRUHi« priuetm-. 1 . Similiter e-

A

b.fi.ts carnium,gr^nnipotu^poH di-
'Huium concejfuj legi turi p osi ChriJJi
adu en tu m in h ib it uf.

^ j  Enter mero *ftuans cito defpumat in Iibidines.

B { ?wHier0n ymus lib.i.contralouinianum,

exordio condicionis humana? nec carnibus ve-
bis - CCDarnur > nec dabamus repudiu,necpraputia no-
• er Jpiebantur in fignum. Hoc curfu ad diluuium vf-
] e  ^ peruen ^ u s. Poft diluuium autem cusn datione
adV*? llam n| dlus potuit,carnes ingefta? funt

c j r VC Ce !^ um >^ repudiaconcelfa dtiritt*,& cultellus
cumciiionis appoGtus, qua(i Dei mantis plus in no-
ft Us CrCaUcri M uam  necefleeft. Poftquam autem Cbri-
venit in fine temporum ) <&4;reuoluitadcc ;> & extre
r€Cra ^it:ad principium, nec repudiuml n o-
a 'e perniitcitur,nec circumcidimur m ,neccomedi

^ 'scarneSjdicente Apoftolom Bonum eHrinumnon bi
l ‘ carnes non comedere.  Ec vinum enim cum čarni
Us poft diluuium cfedtcacum t ft.

C * III. ^ Alienum eslafanitatepotationi-
bus ebrietatibutvacare.

Idem lib.2,contra louinianum.

T ^Jairiofa o res vinum,& tumultuofa ebrietas; om-
^ n is,qui cum his mifcetur,non eritfapicns.

* Simile  27. q, 2,cap,quod autem^itemfiJJonfa.luo^
b al.fponfo. c al.interim. d  r .Timot.p
e m locum bab en tur bacomnia ex Hier.epifi *
a  e  beurt.io/j ea.c.Venter. f Gen. 9.^-19. g al>
e 'g!> in t erlin e ar k. i.Tim.^. h i&Jz&igc-ic&Msd e(l,de~
/1 * communionepmictur. p Burc.l.i/^.c.^.Po

l \^' U i  ' 1 V >1  t:o p . 13. c.  7 }. Pan n. I.\. c.q }  o. I{a b.pa.c. 1 R .

AB,i$.GaI.u;.y n i{om,  14. o Prou.io.

VbUbnetzsM  liblck) do»m,t«r,& furor.

C. \ 1. 6 De eodem.  p ALFA

£Idem ad NtpotianumAc Vita cltricorum.l

V Inolentum c  iacerdotem tk  Apoftolus danmat, &
vetus^ lexprohibet. Sacerdotes qui miniftranc« 1
in templo Dei, prohibentur vinum , & ficeram bibere^
nein crapula, &ebrittate aggrauentur corda eorum.
Sicera Hebrazo fermoneonmis potio minciipatur,quae
inebriare poteft.^;-^ ^ <}uidquid inebriat,&ftatura.
mentis euertit,fuge iimiliter vt vinum. £Nolite,ait A-
poftolus g,inebriari vino,in quoeftluxuria.] ^7- J. k
%  Qui altario defeniiunc,vinum ,&  ficeram non bibar.
Sponfa Chrifti 1  viti um fugiat vtvenenum : vinum, &
ebrietas incendium eft.

1 Sponfa Chrifti.] In eptjlola ad 'Eujochium fic ha.
betur:  Hoc primu moneo,hoc obteft<m,vt fponfa Chri¬
fti vinum fugiat pro venčno.^7 »pauloposl:  vinu,Sc ado
lefcentia duplex eft incendium voluptatis.

C. VII. % Ve eodem.

Item  P rofper de 'vita contemplatiua i  lih. 2.
cap. 21.

L Vxuriam faett, & nutrit vini perceptio nimia , non
natura.

C. VIII. . In Paradi fo abftinentia, posl
paradifum edendi lafetuia incepit.

Item  Ambro G us m hb.de I lia ieiun io ,

cap.  4 -e^ 5 *

q  Extodiebeftiar funt creac^-,&cumbeftiisorta eden
di poteftas eft,Sc vfus efcarum. Vbi eibus capit, ib i
ftnis fadus eft mundi: ibi Vcepit fua inerementa ne-
fcire, vbi *  ctepcrunt diuina opera circa cum feriari.
Quo indicio dcclaraium eft , quod pet* cibos mundus
haberet imminui, per quos defiit augere. *[ Et vc
fciamus non effe nouum ieinnium,primani illic legem
conftituvt deieiunio,.^|Eoufque nemoprseuari-
čari nbuerat, vt adhuc orta .non cflet, quse priicia eft
praruaricatio. Indidtim ieiunium,abftinentiaj lex a Do
mino Deo: pramaricatio legis a diabolo; culpa per 'ci-
bum, latebra poft cibum : c'bgn.itio infirmitatis in ci-
bo. vircus firmitatis in teiuni e>.&*in frd  Scrpens gq-

lae perfuadetjDominus ieiun are decernit.Icaq; gula de
paradil<» regnantem expuht; abftinentia ad paradifum

a Mtčhce* l. b lAatthrei  22. c s. i ni ti o difl.
Uieron.in epifiola ad Ti tura-a d cap.U iri epifiola ad. Ocea¬
nu m. d Leuit, \Q>._Ppumen 6 . e ahario deferui-
unt.‘J ori?. f Ad-Kepotianum. ^  , Lphejios cap.  5.
h A d hujocbium-i epi jo la 22. 1 rbt.~\ ort g. p  1-
bi\J ongi/i.  i . . . -

E 2

»De ILfifccpoium peritia & ignorantu

*'/ quarum liter/irum eos cporteat effe peritm.

reuocauit errantem.ci?' j- A  In principiogeneris hu¬
mani ignorabatur ebrietas: primus Noe vineam plan-
tauit: dedirnaturam,fedignorauitpotentiam.Itaque
vinum nec čiio pepercitauSori-e^/^-Sed iilius ebrie
tas nobis fnadet fobrictaeem. Scmelenim incbriatus
ctl Noe. Vbi enim malum ebrietatisagnouit,iumen-
tum b (uunaad remedium temperauic: non effudit ad
virium.^[M:anebat,ai>tequantvinum inuenirefur,om
nibus inconcurta libertas: nemofciebat a conforte na¬
tura fu 3 t 8 bfequia feruitntisexigere. Non effet hodie
feruituSjfi ebrietas no fniiTet. Obreprerat:quidem.iatn
fraternaprslationisinuidia.manebac.tamcn adhucpa
ternapšetatis reuerentia. Lafapiecaseft, dumridetur
ebrietas. Non illis itaq;folis nocent vina,quos tentat,
fed & illis amplius, quorum oculis temulentaebrioru
membra nudantur. Legiraus c etiam,qubd patrem
Lothinebriauerintfili* in monte,ad quemtin]etesin-
cendium Sodomitarum confugerant,& habitabant in
fpelunca .&‘jA  ^Fuic itaque ebrietasorigo-incefti,
peffimatrcgenerationispartusdeterior. f Atnon A-
braharn vina in fuo conuiuio miniiirabat: fed immola-
batvittilum: butprum,&lac,etiam Angelis bofpitibus
exhibebat. Cccii do min um , mundi agnofcebat auflo-
rem. Vinum ergoexhibere non potcrat. Sed reScillic
deerat materia peccati, vbi eratremiffio pcccatorum.
Denique annunciauit eum Ioannes e , r.on mAnaucA-as
paiiem.necfobibensvinA.d, ui enim Chriltu annuciat,ab
omili vitiorum incentiuo praftare fe debet alienum.

C- I X. Trtiitita diebuf a  cimmunione
ttbjlineattltricu*,qucm ebriumfuif-
fe ccnfiiterit .

Itcm  «concilio AgathenfijCap^i.

A Nte f omnia clericis vitetucebrietas,qua:omn!uin
vitiorum fomes,acnutrix eft. ftaq;eum, quem.c-
, brium fuiiTe conftiterit, (vt ordo patitur) auc triginta
dierum fpatioa cotnmunione ftatuimus fubmouendfi,
aut corporali fubdendum lupplicio.

DISTINCTIO XXXVI.

I ✓"V Pertet etiam ordinandum ejfe  prudentem .
|>s M ■ OuodcontrA cos notandu, qnifab nomit;e Jim
phat Atu ?xcufant ilullitnim fat tedotvm.Pru
dentem g aut cm ejiifcopumoportetinteUigi
nnn filhm literarum peniiA,verumctiam fiTularilt!/: »c-
gotmrum dijjisfilione  h.

C. I. ^[ll/iterAtii&corporeritiatinonprt-

mouiAntitr AdzUrum.

Vnde in epilUlu  Gelafij Fapa: Adepifcopesper

LitcA>nAm,iAp.\$.f£ri*)-

I UiteVatOs i, autaliifuaparte corporis vitiatos.vel t
lmminutoannUtis prselumat ad clericatus ordinem
promonere*. quialiteris carens faeris non poteft eiTe a-
ptns °fficiis:& vitiofum nihil Deo prorins offerri lega-
lia pracepta fanxerunt. «t  Similiter 1 qui feipfos
abfcmdunt. 1

i VitiatosfVel.] lf>* d,Abfunt  d p Urite,v c
*"/* e.rtmphtnbm Gr.,tiar,, trigiraii-, tu,L cx prl(fA

tiipotiut/irteuli.z.rjuamvtrba relata. ‘ "

C.II. ^ ~ /} ‘}fi<mmumf*ctrditium nonafbi-
r»t,tju, diuinif ftiptndiur^etd/fapli ■  '
nit »ari eti eruditur.

tomEoumns Pap» Upifi.Adlfitbium epi-
fcapum SAlonitanum,

Q Vi m ecclefiafticisdifeiplinisper ordinem no eft
imbutus, Sc  temporum approbatione diuinisfti-

a Ibid.cb  Ir.uenturn.^verA lečim. c  Gen.ra.
d Cen.,#, e  Mjtt.n. / Burc.hq c.n.luop.i^.c. 7 q.

; G l.or ut nar i a.r.Tim.h  al.dijj/enfatione. i Bure
'.i.c.i8.l«t>p.6.Cii7.&q5,PAn».l.l.c.46. \ leuit.z 2 \
i Ibid.s.ij. m p.jc.ioi.

i

Decreti Prima Pars. no

pendiis eruditus, nequaquam adfummum ecclefise (a-
' cerdotium afpirare pricfamat; & non folCim in ; coambi
tio rn«fficax habeatur, verunvetiam ordinatores eiu S
careant eo ordine, qucm fine ordme epnera praicepta.
patrum crediderantpraHVmendum.

Ecce tjuodfucrtLrum literarum oportet epifčopum Fra—
bere peritiam-.vnde in ‘veteri Te ji amen to Vinter catera oY~
namentapontifex rationale ferebatinpe$ore>in quo fert
b ebatur manifeftatioi&Veritas: quia in p e&orepontifi-
cm  manifejla debet ejfe coynitio-v er it a tis.  ^ Rine etiani-
"v teles ^i>jmbtis arca portabaturjiugiter annuli-s er ant in -
. fertijvt cum arca effetprrtanda-, nullafierct mora de in*-
tromittendisVečlibus: quiapra:dicatores>per quos Eccle~
fia circumfertur, faeris literisfemper debentinfifterc, ne
tune quarant. difcere,cum ex officio alios debeant docere.

Rine etiam David  c prius ex gratia Špirit us fančli do -
numfcientia:percepit.., & pojlea adminijirationem fegni
affecutus eH. Salomon &quo<fonon diuiiias , non Longa
tempora.huius rita-, fedfapientiam a Deopetiii im -

petrauit. Hincetiam D o min us prius ponit.verbafii a trt
or e propheta><gy pojiea cojtituit eum fuper gentes  , & re~

'■ gna-, dicensad Rieremiam  e  p Ecce dedirerba/mea in or c
tuo^ecce conjlitui te bodi e fuper gentes y & fuper regna.J
Rine etiam.Malacbias  P ait  p labia fac.e/dotis cuslodiet-
fcientiam  , legem reqmreut de ore eius , qi::a tAngelui-

Dominicyercituum eilf ^ Rin.c cfiiam fi Ih  at or  g n o ji er
prius in medio do Boru fedit avdiens illos 3 g^ in! evrogantr
& pojlea pradicare ccepit,quia prius quifq J  difcere p 9
Jlea pradicandi offičium vfurpare debet.  ^ Rine etiam Sa
lomonprius  k tf/čptempus taccndi ]]<&fojlea  Pptcmpus
loqtiendi;J qnia  v eri t as prius tace n il o difiltri  r, -■& p ojl e a
loquendo pne d: ca tur. Rrn c i dem Domin us ait^. [Jfpj

audit , dicat\ 'veni. Rine etiam prius j4.po(lolos docuit 9

deieidc eosad p radican dum. mi ji ti, dicen s  P: [blvote erg o
prudences,(ic«c ferpcntes 0 &: fimpliccs ficut columbe«3 :
Sic. etiam p osi rofurreBionem prius illis fen firm aperuit,€t-
fcrip'tuvas.explanauit) & pojlea dixit  na e is  [Euntes itt :
mundum vniuerfuh},&c.] Pit de, cum n 'de qninq r pani-
o us qui'nq i  milhaj: o minit m v e lici ref cer e, p riuspa n es
cipiens, & pojlea difeipulis dedit , & per eos dem&

iurbis appofkit : quia facramenla legis, prophetarun*
prius dijferendo expcfuit, pojiea e o mn fi en ti a m dift*

puliš dedi t,gr per eos tandem illamfidelibus difpenfauit*

3j Rine gp Petrus, cum re Borih us e cele fia feriberet, ait
P Parati eiTe debetis reddere rationč orr.ni pofceti vo«
fatisfa&ione de ea ddtr & fpe,qiiže itrvobis ert ] ^ Hme-
etiam Paulu*  p feribensadTimotbeum-ait. .pAttende le - *
&ioni,exhortationi,&: dobrina?.] Ex qutbus omnibu*
liqnido co Uigitur,qub d non fuffčit p ra lat m  bona conuer~
fatio  > gr moram bon eji as, nifi addaiurJcien ti a do Brin A•

^ Fndcfaccrdotes q ingrejfuri tabernaculumfrius laua-
bantiirin labroaneo, quod fecerat Mojfes ex (petuhs m*
herum. Rine etiam in Canliiis canticorum  r o culi, p er
quos pralatt ecelefi$intelliguntur,ajltmHantur Columbio
qua:ref dent iuxta fluenta plenifiima ..

C. HI* Sacerdotis eti legfsfcientiam ha~
bere;non b cllis\fed orat ioni bus vacarc.

Rine etiam Hitroi)ymus I  in Leni t ..

S Iquis vulc pontifex non tam vocabulo dTe, quait»
merico ) imiteciir M oy fe n , i m it er u rA ar o Quide-

nim dtcitur s  de eis?quod non difcecfunt de rabernacu-
lo Domini. Eratergo Moyfes indebnenter m caberna-
culo Domini. Qiiodaute opuscins erac? vt, aut a Dei>
aliquid difceret.aut ipfc populd doceret.H^c d ti o fu nc

a Ex0d.2S.rx interpret.lxx. b Exc-d.i$. c 2. Rf~
gum  5. d i.Jgeeum  3. r. Paralipom.  1. $ Rierem . *»

/ 'Malach. 2. g Lucal. b Ecdefo. i Ecite-
faft.$.  ^ Spacal, 22. I 'Matth.iO’ m E/lar^
ci 16. n "Matth.  14. o l. Petri  J. p \.Timoth*
cap. 4.. q Exod.i 8, r Cant.K,  / .

Ponufoi*

»3* Diftinftio XXXVII.

JPonti {kis opera* vt,aut a Dco difeaty!egendo fcriptu-
Jas d i j i i n as, &i  a? p m s  m e d i t a n d o;a iri?pop Ul umdocea-t.
Sed ma dc»ceat,q-UK a Deo ipfe didvcericjho cx  prpiprio
čorde, vei humano i  e nfu, fed quže Spir itus-fttn &«s rfo-
'Cct, Iift Skalili d opus>quod facit Moyfes: adbtlia n on
Vaditjnon pognat colvtra inimioos. Sed quid a  facit?o~
*at»& doneciik orat, vincit poptflus eius : fi <£{axaue- j
'dimifei-it manusipopuluseitis vinčitur, & tu-
S^ur. Ot.etcFgo &.  facerdos ecclcfiae indednenterj vt
popuhiSjtpui fuKipfo eft>hoft?$m«iifibiles Ama-
ec futas,qni iuht dacmones impugnantes eos,
t,l, t$>icyiuerein Čhrffto.

, ^ ^Hieronyrnus.] Citaturex B.Hicvony7no,t& extat
•J *Botnilht 6.Ori^enis in Leuiiiaim :spum quidem Horni-  j
”•** cumaUi-s muttif B. Hieronymns Ldiimts fecit-,fcd ita,
'* t noxia quxq J detrttncarit,yttha tranjiuUnt.X>uod ipf-
iti et ad Thtophilnm e p rji. 6 z. ad Vtgilantium epift.JS.&r
*** Prologa lib l. m 'Michxamptofe jjus esr. ^A.c frequenter'
Orati Anus ea. y quxfunt Origenis, Hi ero ny mi nomine citat ;
Ve/ quiapraicipui ecclejla doBorisauHoritas mains pon ~
dus habet,yel qi<ia Hieronyrnus eo, ^ucrdUlum esl , modo
yertendo,ppxnefnafecerat.

122

, qui vo-

*s

D I S T I N C T I O XXXVII.

Ed qti etri tur, an fcculanbus lit eni oportcat eos ef
fe erudiios. De hw ita fcribituv m  concilip Car*

" thaginenft l Lil. cap.i6.

-C.  I. <([ Librosgudiliumnon le^at
•" e pipo p Us.

T} PifcopuSCgentiliimi Iibros non legat i hareticoru
^ autem^pro neceirit;rte,aut temporc.

C. I I. • «q -J{eprehenduntuLfacer.dotes, qut  #-
, “ ^pisEu angelik comcedias^gunt. \

t *™) 3t ^™nymu$‘id DamafumMapam def-

C ^erdotevd h,^ 0 ^’ e P‘^:.  J

O demus c • ° mi du ttiangehvs, & prophetis vi
fuimi verba° moe< ” as  Icgie**,amatoria bucolicoru ver-

Pueris neccffif!"' ’ Vir g ,U,im tencrc ‘ c > & ‘d. quodin

q  JC atis elt, crimen in fe facere voluptatis,

• hranit at e,<&* obfcuritate fenfus

p ruku la i fccularib ut difciplinis

dem^id cupty\epjJE.id Ep k ejiosMb-l^

N r\  . . <iOM)toent.

f  nn^-vobis videtur irid vanitate renfus,&obfcu-
m entis ingredi;qui dvcbiis^annodibus dia*
l 0st  54arte t( > r quetur f qui phy(icusperfcrutatorocu-‘
&ab *(T  Ct£ ^ Um ^ euac >divltraprorundiim terrarum,
fcrit o * H u °ddam inane demergicur? T qni iambu
f Us  ‘JI u itanEum ^ metrorum ryhiamin fuo ftudro*
tem t 1  ^ e /'^"§ u ‘ t} ^ con g er ' r - &  (vt ad alteram .par¬
adni rameai T l ) 4 1 " diwitia$ per fas,& nefas quxrit?qui
con acurrc 8 * l ^ u Sj hsereditates captatalienas, Sc  opes
§ re gatjqitas in mometo,cui fit reli&urus, ignorat?

5Perit,Q JAntea Ic^cbaturt iambum feruet. In ort -

tlf, Iambum'ftruit. E mcnd-ttum
exant * f l U0  OvatianiexempidrL Ham Tcrentia-
dc‘ lambofieferibip.

Rambus ipfe fex enirn locis manet,

;i Etinde nomen rnditum eft fenario;

’ , Sed ter feritur,hinc trimetrus dicitur,

. . Scandendo binos qu6 , d-pedes coniungimus.

^ c  de itfdem fenariit ifidvrtu lib.l.Etjmblog.cap^. ait:

^2^*ci,quia geminos feriunt, trimetros dictint.

Cap ^ Xoe ^‘ I 7* ^ ril.demiferit ¥  c J 4 .nfeint , libro  7 .

Burchard. libro 1.cap. <)$. Iuo part.4, ca.p.160
Cii P’ 1 97 ’ Pa.nnorm.libH . capolyc.  lib. 4 .
^ ' 7 ; d luopart. y, cap.i6i. Pannorm. lib.l. cap.1^.

in mamb ut. f Ephef.  4 .] g r al.abyfti
‘ ir n imnutne demergit.']

- & - r ‘
al.tantppm.

De Kp-fcofrortm p erit '4. & igm r&z tla, &

quanom [iterarum eos oporleai ejfe p eri t os.

C. ‘IIIl. ^ £hii Jcriptur.ufdcra* male in-
tclligit 3 'velpsu lan fapientia.abu-
ti tu rpnn o in ebnatur r
• &rficera,

l&tv&Ubi^idd cap.n  8 .Ifairč.

;-r T-tno inebnantur,quadofctipturas fandas malMti *

'V telligunc 3 atqiieperuertuitt: (iara, quandofjecu-
lan abutunturfapientia^&diaicdicorum tendictilis,
qa£ non tam rincula a  funtappeUanda > ipnarrt phan-
tafmata, id eft, vmbrae quxdam, & / imagines >  qu^jeito
pereunt,atq^foluuntur. ldem b. ^ Sečuridum cfppo-
logiam pfeudoprpphetaseos debemusaccipere;qu^a-
liter feripcurarum verba accipiunt,q,uarn Spiritusfan-
čliisfonat,^ diuinoseos,quic6iedura mentisfuse, in-
certafuturorum,quafi vtrafprpnuntiaht > abfq; j diuirici'-
rum ančloritatc verborU'm.^c»i c . Quicunqud fesi-
pturas no ita intelligit,vt rti včritas-habfctjvuamasst-
bam comedit.

C. V. Reprebenduntur epifcopi, qui ji-
■ h os fk o s Jiecularibtts erudiunt U-
r  ■ terts.

Idem iib.Udcap.G.epifl.ad Ephef.

T E ^ I ant , <1  epifc o pi ) atqj presbyteii i qui filios fuos f*~'
i-/culanbus' htens er Ut i, U ri t> & faciunt illos comadi-
as legere & mimot um turpiafcri^ca caotarc, de eccle-
fiafticis forfitan fumptibuj eruditos.Et quod in corha-
nam pro peccato virgo,vel vidua, vel totam fubftaiiti*
fuam effundcnsquilibetpauper obtulerat, hocin Ca-
lendariam Ih-enam,& farumalitiam fportulam, & mi.
ntriialemunus grammaticus,&orator,autin fumptus
domefticos,templillipes,aucinfordidaftortaconucr-
tir. Hcii c faccrdoS,ipfc lanflus fnit: fed quia filios fuos
non crudiuic in omni^diiciplina, & correflione, fupi*
nus cccidit,& mortuus eft.

C. VI. P A L E A.

[ 7 /mat refponlioneHadriani i Paps ad Ca-
rolnm,cap.  49.]

O Mnem f vim•venenorum g fuorum in dialeSiea
difputatione conftimunt haretici, qua;, philofo-
phorumfentcnciajdefiniturnonadft^uetklivinihabe-
re,fed ftiidium deftruendi. Sed non in dialefiica com-
pkCuit Dco falulim facere populum fmlmfRtgnum e-
nim Dei in fimplicitate ifideiefti non in cofttendone
fermciniv.

1 - ^ Hadriani.] H.ccaputatitcdtribucbatur Vrbaiui.
Sed esiinfiripto Hadrianideimagimbu.ad CarolutoM#.
.aumiCap.^ 1 ). &indc smendatum csl. tademvero ln\~
%enturapnd-B^ 4 mbrijmm lib.  1. dtfide ad Gratiamm
lmji er. cap A.

C. VIL ^ R. Hieyotiymuf ab iAngelo^er-
beratur,quta Giceronialibro; te~

; zehat.

ltem  Rabami s defrejfarii Ectiefiajlicit.

L Egimus h de beato Hier0nymo,qti6d cum  librosle
geret Ciceromsjab Angelo eft correptus, eo quod
vir Chriftianus paganorum figmentis 'intenderet.

Hinc ctiamfUiusiUe pro digus t n Eiian ^eho'^ reprehen -
ditur ; qui de filiqu it, quds porci niahdueabant, v en trem.
ftum rcplere cupicbat.  ^ Hinc etia OrigtneP* ciniphes ,
£ 7 * ranas,quibus .A.cgyptijfuntpercufh, Vana dialečhco-
rum°drrHlitaiem,&fopbiJlica argumenta ihicllivit. Ex
quibus omnibus colligi tur, quo d no n cjlab ccclcjiajlicisfe~

.cularium h te ram qu trenda peritia.Sed C o n trd legitu r, ip
Moyfefk } tyb Daniel  1  omni fcientid jEegyptioruppr Phal
■ daro ru nuc/udi t i ftierunt. Lufitur  m  c nam, ep p rac e pit D o

■a aUiendicula.  ' b - Hier.ip.ad c.1^.Jer. c Hier.
L6.com ent.ad c. ]i.ler. 'd luo p.4.C.16 6. e i .RegZi*
f luo pt&.c.lK). g  • ‘al.inuentorum. h Ex Micron,.ad
.Euftochiurpde cuflePptdVriJuop.4 r c.i6q..Pann J.

i lnc.it. k jLčLj. I Dan.  1. m Exod. 3.'Crv
E*’ ‘J ' ‘

123 D ,SS=^S.'"5f Deere« PrimaPars.' n 4

minusfiltit lfrael,Vt ex\poliartnt Mpptio* auro,<& ar-
*ento,Y»oraliter injtruejr,vffiue auru mfap ten t iajiu e ar-
gentum eloquenti\eapudpoetasinuemr e mus, inrfumfa-
%tifer<e eruditionis^ertamu*.  ^ In Leuitico  a c ti ant pri-
tnitias 2  mdlifiid efl->dulc edinem humana eloqucniia,Do
mino iubemur otferre.  f Magi  b quoq 3  tria mu* era ohtu-
ieruntVominop in qui kas.n ona Hitre s pari esphilofophia
yolunt inlel!igi.D\£i/qfvt in expofiticne Pfatterij  3  Cafir-
0,d o rm i ejta iv. rjo mni$ fp ten do 'r rh Ho rica: do q u er, i  /W> o m-
xis modus p o rtič x bcuiionh, qu<elibet rdrietas decova p~
nvciatiohi* d divini* Scripturisjpmpjit exordium. Hinc
ylr>i broJtpsaitfffer 'epiji o lam. Cclojfenfinm. [O mr, is
xatioJfj entia f-pernoe, 'vel t hrena creaturk, in e o est>qui-
' ejl cap ut eorwm.<& studiov :rt qui hunc ranit y nihiLritra.
qvarai',quid hfc eHjperfe&d vi rt us, <gpfap i etia\ qnidquid
alibi qvarit.ur,h'hperfew$$nueniturj/i Daniele, <&* Salo
more oftendit mfideiibus Je. totiu*~uučhrvem fapitntia:*.
Slu o d fn fide les. n o n puiat , qpia non leguntin Bu angelih,
& l J roph'eth ^A'frologiam,G sometriam,^ alia hniufno
-di:quaideo dcf^etla funt d nojhh,quia nihiivalenta d fa
latern, fed mittuntin errerem,&> dum hi,sfl uperit,curam.
Animacpon hab ent.Sfui ter o Chnfium noiiit,thefiuru fa-
pieritia:i<&ftieniiie.in.uemt- ? qniaiid?iouit 3 quod l i>'tilč 1 efti]
s Grigc iles j In tl o mi lin 4., a d cap.7. Exodi--rana*

-quicldyn som p a ra tp c etis; čin ip h e. s di< t srn dialeSlicis.

2 C, Primitias.j lei-hicicap.T:prohibvtttrfermen-
tUm,ac mel adoleri in facrifao Domini*: p-mniim tamen
to rum inventur ojferrisfed n onff er alt are imp oni. Voi ;
in gloffa or dira na mel cxp onitur gentiUs doquenUa ,ab
lfch'10 dui empagn.no rum do Urina, euites pri milite adimi
ta ti o n em £.^tp o(h li Pauli pojfunt Dco oferrr.

* CaffTodorusV] l»prologo-PfalierfcAy&fequen
ti ■. m ulfh v erbh' Oafito dbrus dihi n d S erip tu va :  eloqu H; Ha
expl:cat,& commen.dat. Sedquxajjertinprincipih expla
nat ioni* pjetimi 6.vaMeridentur. Im, quk.nuric referun-

tur 3 co'ituenire:  . .

4 ®[ AmbrofiiiSf] fxrB.^mWosifpnn:jpio expof iio-
his capitiejrijkad Colejfhldr fummaiirh čbuehta'/knt t  repe
vunturq 3  itrglbjfa ordinariat gu ab jtnfelmo ad ide cdp-ut
fecundum,cuins jtnfdmi v er bt*, Graiiani verba magno-r
jperefuntfimilida

C. V HI. \Konprohibeahtur devicifaera*
Hitra* legere..

Kine etiam  Beda li b . 2.Peru m, c.  9 ;in Samueli 4
aUegfncis expojvtiot:ibu*.-

T Vrbat cacitmcrn legentium, & deficere cbgitj qui
ca.va1eg'enciis fecularibus litčris omnimodoacfli-
>»' a t pro h rb e n dt>š, t n  ^ us ^ Ti  q ua i n u c n t a fu n t v ti-

iia.quafi fua fumere iicet. Aliaqmn ncc Moy fcš,&  Da¬
niel rapterrtia,vd literis Acgyptiorum patcreimrr cra-
■tiari,quorumtamlTnperfliciones /Imul ite  dclicias hor-
icbant. Nec ipje aiagiiter genduni aliqiiot vcrfn-s poe-
tarum fuis vel fcripcis indidifTVt,vel dičtis.

2 pars tur ergr legi prohib er.tur,qu r tam rationaBi-

ruitn dcletUu: ^md.mveri *d emiition em c<rsaddifcut
rt  m«.«,!.« m h.; e>:  d, de!tjhnt»r,&. qu ti ' n

twtnuettertttt ,-att rJUmfMr« truittioms At«<rti cmutr-
tati t.Tal.s Undabditc^facu Urex liter a, addifcnn t. t^nde  '

rtfrtht«dit,o H u '

.»a, didtcer.lt , /id v< ia eo,„ra ep,fi,pate offidum pr, U -
M,ene LnattntLca, CramMaUeampepnlo erpcttebat

C. IX- ^Smtnlarerliterattgertdafia^ne
ignorentur.

Hinc etiam MnbcofuiSjčrihit ftiper ticcam-

in explanatior.e pročemijo

lUOy

a ■ leitii-.i. b Matt.i.tfib.ad. huclocu Mati.  v XH

fi 4 jc.-Zi.P*l»r.t.i eitf!-. d' al.^iiibtarbtlibcihip.ettf
df.c .wmmnlt.tr ’

t Egimu; a aliqua,ne ncgligatur 1 , Iegimus,nc igno-
JL/renniSjlegimus, non vt tencamus, itd vt repudie-
m us.

1 ^Nčgligantur.] Sicetiam ih Parni ormia, fed in on-
gibali, & in 'eno Grudam manufcr.nt  legantur Jbienim
agttur de pfeudo e u angeli is. Sed non eB mutaturrlob gloff*
C>. X. -Gr a mm ati c a legenda' e-B^t-p er tani-

faera: .S eri p t v r<t ini d/ifah tur.

Jtem  FIierony m  us adcap.r. eprfoiz ad Titu ra.

S I b qu is a r tem gram matica m nouerit, ve! dialeds^
ca m, v t  rat i o nfe m, r e d e- 1 oq u e n d i h a b c a c, & i n t e r fa!
fa & vera diiudicct, non improbamus J .  Geomttri.i
qd6qiie,&AfitHrnetica > & Mufica habent in fuafcien-
tia veri; ta te m: fed'n on eft fcientia iJ3a,fcientia pictatis*
Scientia piecatis eft, nofie Itgem , inulligereprophe^
tasjEuangeiio crcdere,Apoftolos no ignorare.^Ciram
raaticorum 2  autem G dočirina etiam poteft proficere
ad vitram,dum fucrit in meliores vfus adumpta.

1  Non improbamus .} !  Jih/it nt ijia dva r očes a b od
gjhtali. }.xpoh en jy n im B. Hieronimu* verba i(!aex princi
pio epijivUadTiium , &  cognitionem veritatiSj qus*'&ft
-iuxta f ictutem,itafcripft.  HA plane veritas 3 quit no h&»
betpietatem;'^ li q u‘is gra m m ati ca ni , o.

2 ^ Gram iti ati corir ni/l Hxc n on funt B,Hierony miy>
fcd'Ijidori Uhl.y.dt fumm'&ir6ho;,c.n t .exquo citat luo,,. 1
G. XI; ' ^ Bxemplo Danieli* probaiur ?;oh.'  ;

ejfcp cccatum fcdiLirihm literis e-
Vtrdiri

It e m  Hieronjmus in cap.i. Dani cUs.  -
"V i d de mčfaRegis,& de vino potus cius nolu.t;*
S4i ome ^ treji?e poU ua ntrrr i vtiquc Ti  ipFam fapied-
tiam.arqne do č'c r i na m B ab y l o n io r urn fcirenr elTe peC"
cactim, nutfquam acquicfc j erent difcere,qiTod non lic-e
ba.t. 0i-fcimt autcsn,non vt fequantur;fed vt iudicenr?-
atcjtre conuincant: qu‘6modoii’qirirpram aduerfus m-a-
themacicqs'veJitfcribere im p er it us mathEmatis, ri:Ui
pa-teat;: &rad ue f fus p bi l o fb ptd) s difputans, Ti  ignor^C
♦iogmataphiloAophorum. Diicunt ‘ergd ea men te do-
drinarnGhaldatorum, qua & Mpyi"es lomnemfapien“
tiam Aegypf.orum didiccri.t.2dem  g. Si quando co**
gimur iiterdrum deciilarium recordarij& a!iqua ex hi 9 '
d ifcere^usoli-m omihmus; non nofbse dl voluntatisr'
fed,vt ita dicam, grauifiimas necellitatis ; vrprobemus.
ea,.quat afandtis pr op he tis anteižecula multa prosdičFti-
fiHit.tam Grarcorum,qnam Latinoriim^ ali aru m ge«
trum literiscontinerh

Co X. lL <§'M-agiftros'$& doBores cpifcopi
con g ru is lo cis c o njii fua r. t .

Item  ex fy noti o Eugenij * Pap$-1L

D l h qiiibn(<Jam locis ad nos refertur, ncqitewagf’
flros, neq»ccur;ni inuciiiriprofliuliolitcra: i:m. j
Idcirco in vniucrfiscpifcopis, fubieftisque plcbibusjS^
aliislocis,inqmbusneocffitasoccurrcric, omninocu'
ra,& diligen tia adhibeatur,vt magiftri & doftores co»
ftitiiantirr;qftiflndialiterarum, liberaitiurujucartinf*
dogmata affiduč doccant: quia in Kis irajimc diu> n:l
manifcttamur,atquedec!aTa n tur mandata.

1 S Hiigeni).] ,d pvd ..Anjiitr.vm C! tat ur r)' ) ' a “ ! ’

balita RjtK.cinconJijl. Lateran, it Beuto [_  3

In I J olyi'*rpo eodem medoj & addititr nomeh ItrpCttep
< 7 «» etiam citat lito. Inuentumfere el} in/y ned.

Pa p.e I J. {p-n infpncdo Leonif 1111. epuarnmPina&er.um. ■
Vt ah hi dietam c i},exemplaria fantin Tatieana biblrothe
ca. In indice etiam ffnodi aGtcetriv VI1. Rt m .c habilce.
talia cuilifdam capiiis ha-Cponitnrfumma,\i  omnes cpl"
icopiartesiittrarum in fuis ecciefiis doceri faciant. \

a Pann.l.i.c.,14. b Pann.  /.-r r.-ijj; r lKhP- 4 t
d P0lyc.L4.tit.yt e

°riga&Pofy.&ficdiinceps  / Mhi-  f Uier.inpro-

,%'» Dar. h lnt

G. Xa***

125 Diftinftio XXXVII.

iv na ran ti a  ''

;C. X|XI, .Aiichrits.tibi'} gentiliuin, eo-

rum 'ranit ds retu:.cliiur,at -k  e

.conuincitur  ’

Item  Aitguftituts eontra Faujiicnt Vtanichaum^
l?&!iy.čap.i$. 3 ‘

1  qui«l veri de DeaSibylia,vcl Orphciis.,aJuvegen-
^ titim v a c e s, a u tp 1 lil o Top I iip r i’ di x i ne p c rh ib e* tur,
^ a U't quidem.ahq'uid at| p aga.no ni m -v a nit at e m r e u i  n -
■^ndcim ; non tam e n ad iitorum au&ontntemample-
• - Cn d*m. Quantuj^i benim-dldat de Chridiaduentu
^praedfca tionem Angelorum, &£©rifeffson«m)da*-
**.°niorumtantum inter aufioritatem prophetartim,
^curiodtatem facrilcgortmi.
r C. XII II. Adintelligintiam facrarum-
Srn p tu ra.ru m , faciilariu m p e nii a n eccj-
firia o\tenditur.

J ton  Clemens Papa t. epijh^ .adfuo 'sdrfcip u.Io s.

’i  Tj Hlatum eit nobis, qnodquida in vedriš partibus
Jps i\.commorautes>adutrIaAt^rdacris c  dočlriius : &
prout e is videtur,non fecudum t r a d i t io n c m p a t r i s, fe d
iuxt ifenftmj fuum,ddcerc videntiir.Mulcas enim qui-
dam,vc audiuimus , veftrarumpartium ingeriiofi d ho-
rn i n e s, ex iis, q ii x  leg u n t, v e r i f i milit udi n t s c apiu n t. H t
ide o diligcnter obferuandtim efl, vt lex Dei cuni legi-
turmon Ičcundum propviam ing e ni: inceiligentiaro le
»veldeceatur. Sune enim milita verb': in fcripui-
ns diuinis, q use podu n t trahiad cumfcnfumj qucm H-
livnurquife| UC  Jponteprsfsmpfit; {tilneri rionopor-
lrcc - Non enim ienfuni e. quem «xtriti:’ecni adultere-
^s.alicnum, & erccrancum debetis quserere; aut quo-
o j io modo ipfuflj fcripnuarum ari-boritrte canfirma-
tdex *pSsferipturisfenftrm capere veritačis. Et i-
abeointelligcnuaim diicere feripturaru,
fecunadm veritatem' ffi>i tradita
ter afferere r' C po ® t  c*»<! a * re&e fufcepit,compctcn
firmam reo" l?* 0CXt fi u * rus Icripturis integram quis ? *&
.ijja w v «ritatis fuičeperit, abfurdum non e-
lrbus ft;. V- ' tlarTl e * eruditione communi, ac libcra-
“ US;C l l| a; forte ia pueritia atrigit,ad alTcrtionč

terid

tit.&lii', y-"' “'"rerat:rtat
^fifrlilacadeclinet.

, £(H<ireprofcibetttr ChrijUanmp

i co, 'ferat: ica taaien ,  vt vbi vera didice-

C. XV.

' tn jfivmenta levere.

7**.!»I5d6ru S  • ■ ■'

4 rr>eo f

M«

&tzngrantta.

N  On omnisignoratis iramuniš eft i. r p<rna.nie enim.

ignorans poceft excufarid pečna,dui a quodifce-
ret,non inuenic. lili s autem hoc iguofci petič, quij-:a~
bentesa qtio difce.rent, operam non dederunt. Huiub-
modi non licct ignorare:accipiant ergo vetiiara,d con-
uertantur.

Capnt boe in plerifife^etuftis G r at ioni exemp Urib*
comunčhrn e?-} fitp eri on. Esi autem refpojtjio ad^u^jlio-
nem* piuim p ra: .nifit B. Jf' j g u fiin it* h prve r Inf:  Quid eft,
quffdin čarnepodtus Saluacbr a , ait: Pater ignofce ii-
lis,non enim ici u n t, q u id ei,l> q w-o d ignofci.tur?maxime
cura dicat b Rex Abimelech adDeurn: Nunquidgent6
ignorantem perdes ? M-on.omnisigRO; as,immunis eft,
tke. tjf jextremo autem addiiafutit nonmdia ex ipfi beate*
<Augupin o >q uv fententiit /It inlezrior.

D I S T I N C T I O XXXVriL

C Vm i ta cfa  r o Ju n ta rta icnorantU omnibus noxi*.
fit, fi c c rdo tsb n-f e ;l p ericuloft.

c. r.

Vbde  i
t G n oran tia

S i.u Ub.^fenteniiarum defum-
mo bsnOiCap  13.

proliibetur-Cbriftianus figmenta legere
P P^etarurtij q uia pe r oble čtam e n t a inanium fabu-
Cn 1 ’ Um eKcitant.ad  incentiuaHbidinism. Non
_ j.m ioluni thura oiferendo, dair.onibus immolatur,
eriam eorum dida libentius capiendo.
do  ,^ ars ltstc U e * pr/emijiur apparetfmperitia  g facer

J fl  ^femper effie debet aduerfa: quia cum perici oran-
^ceecati  h ducatum praijlarc cceperint,ambo tnfo
***** c *duxt:vnde dititnrin Pfalmi  [Obfcurcntur ocu
®°rupn 5 rt C  videant;& dorfum eoru Temper incurua ]

Hin Cn *m obfcurautur iili,quipr^eunt,ad ferenda onera
V^bitoruto facile fequentes imlinantur . hlaborandum
ij  ‘‘'^'ppteerdot ih uspet ig n o ra n t iam dfe qu~afi quandanr
pejterti abiidjint.Licct enim feruus  k ntfciens voluntatem

0 v **bi'{Ui i (fynonfa C iehs->dicatHr*i , (tpi<larepaucic^no ta

^t^hoc de omnibus z ener ^‘ icr  intelJigitur. Alt enim
^ 9 j^o/«di[Quiignoratdgnorabitur.J-tlff de eointclh-
V^dum tii y quinoluii intelh^ere 3 vt bene ageret.

C X v I. fndt  A u gu (lin us ait in libro
•Qua[l.veteri* 3 dCnoui Tefamenti 3

^ k -—-:--*■— -——~———

*? ftdibifufiiisP b ibid.p r al.ftnvs. d fecundbm
jj-thiH hoyninu.~j ori* e al fenfum eztrinfecus ali c n u.
;/ W V' 4 .M 67 A»«./. 2 1 r.q 7 . g ex Greg.in l.i.pal or.
'' * i Pfil,}$.  ^ bMC,il,Pf. 6 $. I iXor.  14.

.^1 S-ac.crdoti.bur maztme ignoran-
tia^itandae-h

■’ in coneilio f oU-tiii ].cap.i\Jezitur.

I r  , .. cunčloriim cnorum , maxim^

J. m Tace rdo tih us Del vitanda eft , qil i docendi officii
in populišfufce,perut. Saceidotes enim legere landas
Scripturas freqtienter admonet J'aulus apoftolus , di-
cens ad Timotheuni d [ '_Atten.de leČUvni , exhortaiioni %
& dolin na:;'}  & C \_femper p.ermaine in hw.~]  Sciant igi-
tur facerdotes feripturas Tančtas,&: canones f,vt omne
opus eorum in predicatione,&doclrinaconfiftat:atq;
sedidcent cundos tam fideifciencia, quam operum di-
leiplina.

C. IL Officialem UbeUum ah epifcopa ac-*  t

aip ia n tp/esby teri 3 cu m o rdinan tur.

teem  ex eodem Tolet.iiij.e.25.

Q Vando g presbyteri in parochiisordhiantur, li-
bcllum ofHcialem aTuo facerdore accipiat, vt ad
eccleiias fibi deputatas inHručtiTuccedant;ne per igne
rantiamettam in ipTis diuinis faeramentisoffendant.
Cum vero ad Litanias, velad concilium venerint, rat|-
onem epifcopo fu« reddant,qualiter TuTceptum offici«
celcbrent,vel baptizent.

C I I I. hifcitia facerdc tum n ec excufati«-

n e da %n a t  F/, n e c V e ni a.

2 t<em  Leo e pij'op m ad ciirum 3 zpr plebem Con-
pan i it o poli lan te vrbic-, epi ji. 2 2.

S I h in laicis vix tolejabilis videt ur, inTcitia; quantd
ma«is iw iis,quipradiint,ncc excufacione digna e(l»

neevenia? ; ■ . ,

C. IIII  Canones non hcetfacerdotibus

tgnorare.

Item  Calcftinus Vniuerfis epifcopa per A -
pnUam 3 <& C a Ub riam. confiitutut,

N  Vili 1  facerdotum liccat canones ^ignorare, ne.c
quieqtiam laccre, qu©dpatrum podit regulis obr
uiare. <^iiae enim a nobis res digne 1  Teruabitur, fi det*
cretalium norma condirutorum pro aHquoruin libi-
tu,licentia populiš permida, frangatur?

C. V. ^dduttfintfaccrdotiburnecejfaria
ad difcendum.

a I.uc.it ,. b Gen e f 20. c Eunnardus hb.i.iap,
lOO.Juo part.^.cap.ioi.Anfel.lib.j.cap.i^^. d 1.T1-
moth.4.. '°e jbidem m fenu*, f C <w dl. Ar ek  4 .p4f> vt.
g Burchardui libro  2. cap. 57. Anfelmur libro  7. cap.ux.
luopart.^.cap.l]. h Anfclm.hbro  7. cap ny.Poly. li~
bro  4» iii.Af. Bure h dr duf libro  2: cap.  16 o. In o par. 6. cap.
251. i Anftlmui libro  7. cap.  108. Polj, libro  4. fit. 4.
^ alf k os canones. I aLtbgrnt,

129 )

Biftin&io XL,

C. XlltU  P A L E A.

[ltem  Auguftinus deycra religioKe^c.^^  -
<&cap.  50.]

T; OcutiodiuirianimfcripturaTum.fecunrdum cuiufq;
-*~>Iihgusepropriccatem accipicnda eft.. Habct enim
©mrtislingua , fua qu*danvpropna genera locutio-
^uni,qua; ciitn in aliam linguain transferuntur, viden-
tl * r  abfimla..

C. X V. P A L E A.

U.temHicTonymus ad.P^mmachium^epifi^z.-.
enim initium ejf 1 Chripiani intenlum
pudortsefi.  j

B Cclefiaftica interpretatiov etiamfi habet cloqiuj
venurtatt-mj diflimulare tam debetj Sc  fugere a , vt
J 10 ’! otiofis philofophorumTcboHs, paucifque difeipu-
* l $>fcd vaiueirfo loquatur homiHiun generi,

C. . X--VI. *[ Propter opprobrium fen eflutis,
dpAVHKIŽF1&d minimu non erube-
fcat difc-crc epifeopm ^.
ltem  CJemens Papa, epifi.^.

'VnSVllus epifcopus b propter opprobrium fcnečhi-
IN tiv,vtl ftobiUcatem* gener.is a paruulis, vel mim-
mis c erudiri?,fi qui<iforteeft vtilitatis, ant falutis,in-
quirerenegl*.gat. Quicnim rebelliter. viuit, & difcere
atqueagere bona recufat, magis diaboli, quam Chrifti
membrum-efleoftenditur,: Sc  potius infideli^quam fi-
dclikmonftratur.:

*>■ ISTI  N C T I O XXXIX.
Ccepleharie monftratum efl ., qubdfacerdotes 0-
'itterari: tamfivrarum,quam feculariu

ti U y Hm  ~-» e  P e *t t  os'. Kunc qu rent, ur ,an fiecuUrium nego-

H*ncpr*Utit ejfe
pr elati fubditi *** prot; at ur. Vcbent namque

fubfd;^ m i )  t, n ° n f°lum fairitualia 3 fcd ctiam carnalia
Ho n folum  ve 7-^/^ exern fl° Cbri\U y qui turbanfequcnics
Coyp oral}btij  r  ^ 0cc ^ At  yfcd etiamyirtutc fina bat , &
reficicbat.. Vt dutem prelati hač
, pint p er'' ' ~

*os. babe.refojejru

.  . * mn repa c t> at.. Pt autem pvMati

™ Kla  P e, ‘čpofiintperfičeH 3 fecularitrm.negotioni\

poriet cos.ha.beye folertiam :yt eorum cautela ecclefa,
J e >ventur indcmn.es ■>,<&* cuique neeejfana pro fuo modo
re/pttr. Pride quidamin eprfopum elehius,a Beato
gori o pro fuafifnp lici tat e reuellitur > ne tim occafone
*** ec rt e fi* 4 i Upi da  r entur.

^ Saculanumne^otiorumimperiti non
funt in epifcopos ordinandi.
tnimferibii. Gregorius clero.-ign nobtlibus

lieapol Ub.Z.epif.^o. ■

T} ? trii s d diaconusjquem a vobis elcčlum alTtritis,o--
mnino(vt dicitur) fšmplex eft: Sc  noilis, quia tališ
M c tempore inregiminis debet arce conftitui,qu* non
°; um  de fahtte animarum , vervim etiam de extrinfcca


umvtilitate, & cautela fciat efle foilicitus.

O

ISTI N C T I O X L.

Portet  c  quoque cpifcopum effe prnatum  ,
hojfiialem. Ornamenta epifcopafia , T irtutes
'• debcntinteUioi -i qua dDomirto ^isrepromit-.
p- cp ’ m  diši tu  r [ S a c e r d o t e s-£ e i u .vi n duam Ta! r  tari. 3

£ e ln  heteri  g tefiamento faritf vcfhbm ex pracepto
t  °^?ni facevdo tes o mati l egu n tur: quia muhimoduyir-
J 'bm debet fplendere vita pontifas-, vtgradui Conferat
'° r cm- } queni ab cr non accepit.Kon enim loca> fed yita^
^ftores fa. n Bumf a cin n t facerdoiem.. Fride ex fufcepto
K ° n  ^ cent * am  p^etcandi i fed necefiitatem kene yi-
fenouerintajfecutoS.

1»huf ln .° n  f u ? ert -

b abejiab originali;■
d linfel. L 6.cap.i' y .P°ljcd.2Jit.i.

l 'Tm.p f pfal. ija. £ 2xed.a8,

4/.

DeEpircopontmornatu^onbus ...

feu vircutibtu. 13

C L ^ Officiumfacerdotijnonconfert >fed
'a dimi tpe ccan di ličen tiam  *

Vnde  $ymmachUs Papa nit,

N  On a  nos beatum Petrum, ficut dicitts, a Domin«
čum fedis priuiJcgiis.velfucceiroreseius, peccan-
di iudicamus ličen tiam fufcepifle Jile perennem meri«
torum dot-em cum hcreditateiunocentta: mifit ad po-
fteros. Quod illi concefTum eft pro ačhium luce ,adit-
Ios pertinet, quos par conuerfati#nis fplendor illumi-
nat.Quis enim fančium dubitet efle, quem apcx tantse
dignitatis atrollit? Iri quo fl defont bona acqu-«fita per *
meritumjfufficiunt ;  qu3ea loci.deceflbre pr^ftantur.
Autenim claros aclhaeefafligiaerigit: autquierigun- *
tur, illuftrat.

«]• Cafut hi c , quodcitatur cx .Sjmmacho  j e ji in libro
quem pro Symmavho Fnnodim diacondsfcripfit : iure.cfa  _
Symmachi n amine citainr,quod eum hbrum Symmachm?
i&fniuerfa quinia fjnodm pro edufu Symmachi babita.
fc approbarunt , rt par cm ei curnfynodts , & apolUlids

decretufiuučioritatem-tribuerint;..

C. IL. ^ Fiiuftn&orum fuht,qui exercent ■
opera e o rum..

'iiemCC^ro^^^adHeliodorum, epifi. 1.

N  On b dl facilc flare loco Pauli, & tenere gradu«!

Petri,iam eum Chrifto regnatium : quia hinci di¬
citur,non lanfiorum filijftmes qui tenem loca fando-
rum,fed quiexercent opera corum,

1 ^ Q\\\z\\\nc.']H(ecyfqt*e *d finem non funt inuent*
apud B.Hieronjmumi exquo ta/nen 3  ant ex cim diclispt^
fant cetteri colIeBores ...

C. III. *fMommnobiliitWinonlocipnlg*-
nerifj/acerdotesnotificeto •
ltem  Gregorius. •

N Os c  qui prafumus-i non eK-locorum , velgener«
dignitate, fed moriinr nobilitate innotefcerc do«
bemus: nec vrbitim claritate,fed fideipuritate.
i  C. IIII. ■ ^ Ko n locapeclordines ^fcdrae.ri^
tanosDeo iungunt. ;.

ltem  Gregorius adC 4 najlajiumpresbytCYum> .
hb'.6.epijl.2q.velc.iq^. .

N  On d loca* vel. ordineš creatori noflro proximqs
faciunt: fed ei-nosineritabbnaiungunt,auc maU
diiiungunt.;

C. V. <{[ Magnitudo peccati, tel dignitatpf  ;

quemquefortiterdeiiciti .
ltem  loannes Chrj/foftomus,^ csl->auBbY ope~ -
ris trnperfecii in Mattheeumjio-
miiiA\\o:adc. -21. ] j ^

z  rj Ofiio Chriftianusfortiter caditin pccca*-opro-
H.ptcrduascauras>aur propter magnitudine pec~

. cati,aucpropter altitudinem dignitatis. .

C. VI. ^ Damnatnr ^ 4 pojiolicus , qpi fu<z t  "■

<&* f aiernat filutis ejl r. cgligcns.. .

I ltem  ex diČlis c Bonifacij 2 hiarcyris.;

3 C I f Papa fuaijiH: fraterns faIutis ntgHgens,deprC“
4? s  O fie n d it u r i n u t i! is, & r e n \ i flu s i n open bus fuis, &
infuper abono raciturnus,quod magis officitIibi,& o-
mnibus^ nihilomimisinnumeiabilespopuloscaterua-
tim fetum ducit, primo mnnrdpio :  gehenrraj , cum ipfo
plagis mtiltir in *ternum vapulaturus.g Hulusculpas
iftic redarguere pr*fumit mortajidm nnllus: quia cun
dosipfe hidieaturus, a nunine eftiudicandus, nifi de-
prehendamr d fide deni us: pio cuius perpetuo fiatu y-
niucrfiras fiddlum tai.ib.imfontiusoi at, quantofuan!
falutem poft Deunvonlliu&incolumitate animaduer-
titpropenfiuspcndere, .

; a ,PolyJ.ftit,  7,- b 'infra  2,^.7 x.r/em omnes.Poljc.L
$.tit,$.BuYCi-i.i.r.'i.o'/.'fuop.pcAis. c Bure, l.i.c.  208*
iuopar.f. d Polyc.ibid,- e al.gt-

J#f. f luep.^.c. 23. g alreapuUturof. .

» !  ■

m

DeEpifcoporiim ornatii.moribuj
feu virtutibus.

'I ^"Dičlis'Bemfacij.]MuKp/e>-<«; Gen.26. teflatur hoc
fuijfc AiSum Bonifacij manj rit. fciint Demiltditpres-
£ytcr Cardina.Ua , tit. ^.pofelorumui PuioxtS*‘icmporc
fiflcris Pap* lll.ltbros qnatuer de rebus cctlefiafiicia
compofnit, C'U< ir. bibliotheca KiUcanaferuantur. le li¬
bro  j.r. 1-51. exgepia {fichab.cnt eiUm malti GrMuwi.co-
dicct,&Ino  ) Bonifacij martyria, & ArcbiepifcopiUo-
euntinhfcdis ^.p o polica legati, bacftnchfi, mi  ,//,«, y ; r i
% Homane Por,tifice,ac/ide Apojhlicaverba refert, in
muibmttt hoccapnt: & qnidtmtx antece.icnt.ibtu , &
fequentibiu valic tllujlratur.  Sancin Romanc ecclcfia
priuikgio fpecialis aučloritatis diuinitus, & humanb
tus caput omnium ecclefiaru poilChriftum lefum ef-
le&a/ecundum Antiftitis, vel rečtons fiiicpialitateni,
& vaktudinem afficit rocius Chriftianitatis membru,
Ut  illiusincolumiutifiiarefponckantincolumitate, &
nogamleant: & nihilomimis cius languoribusfuolan-
guoreeonfentiant: Sc  ficut cius gloria iuxta Apofio-
toruni 3  conglorificantur, ficcius dciedionc deiiciun-
tur,vt illudprophedcum in eo prstcipue compleride-
jn-ehendatur. [ Orane  b caput UngHidum, orane ar

mareny,,apUntapeditvfq } aiverfite»i.,non ejlin a fit-
ritas.  ] Etretiera tant* rcuerentiaapiccmprarfaraA-
poftoIicjft.di5omBesfiifpiciunt,vt nonnullam fantlo-
imn canonum diiciplinam,&aimquam Chriftianac re-
iigionisiufticutiojjem raagis ab ore piEcefforis eius,
<quam i  faeris paginis, & paternis tradicionibus expe-
tant: iilius vtik ,ilhus nolle tantumcxploranc , vt ad
j£ius atbitrium ftvam conuerfiati-oncm & ipfi renrittanc
aut intendant.Qiiod fi.vt fummopere fibi, & omnibus
e »pedi c, zelo domas Dci ftneintermitfione tabekens,
£ deliš dirpenfator &prudenscxiftens, De-o Sc  komini-
•jj H5 , opere & iertuoncirrepreheBfibikmfefeconfer-
tiareftuduerit/vtverefatear, vniuerfum peni: mudum
fecum attonitum , Sc  follicitum poft Dcum currerc fa-
cit,ex vtcoq u e fex.u populos diuerii prafeflioois, con-
ditionis,& tetatiscateruatim Domino fuo iiipcr omnia
ionaiplius cofticuendusducit, Si vero fus,& fraterna:
falutis neglige-ns deprchenditur, inutilis, & remiflus
in operibus luis,&infuptr d bono taciturnus(qiK>d ma
on $  afficit fibi Sc  omnibus) nihilomimis innunuvabiles
populos cateruatim fecuro ducit.prinso mancipioge-
Jjennacum ipfoplagis multis in iternum vapulacu-
j-us icniiis culpasiftic redargiicre prafumit niortalium
jiiillus: quiacunSosipfc ludicatunis a nemine eft iu-
dicanduc", mfi forte deprehendatut d fide deuius:pro
cuius perpetuo fiatu vniuerfitas fidelium tantbinftan
tius orat,quanto fuam ialutem poli Dcum exil!iusin-
tolumitatcanimaduertuntpropenfiuspcndere. Saluo

enim diaiua* omniporentii myfterio,yl:Eligtuim cit, 10
co abipfo fecundo, illu.dB. lob*"' noii incongrnc aptari
fana«; Romana Ecclcfia: pottft. [ Si deflrmrit, neme
ajl qt'i adrficet : Cjr-ji mch-ftril h emir; c rn.mUut cjlrjuta-
periat n : ii coni, nue. it aquat , omnia ficcabnntur: &ft
emiferit e as, fubuertent terram.  3 nec inimerito: cum
ipfaipecialius in Petro cccli, terra:q;retentet habenas,
iteceum omnmm fidelium in Chrillo ipiricalis fit ma¬
ter, nemo debet tenuereiilius feriri difciplma, vel e-
e.icndari cenfura, iuxta illa prouerbia d Saloinonis
£ Me dimittae logom motrit tu. c , liga tam in cordc tu o iu-
siter: enimabiicit AifciplinZm, i„fclix e j 1 - : &■ Jiu/trts

home defjticit matrtmfuam  J & rurfus e fhfi malciiclut
a Da, qm CKt freratmatrem : & malediclio matricera-
dicatfundamenta  ; ] illa vtiqu c qU3e  arrogant.fdiuila a
fede illias.cui d i Cin m eft [ tu  g etPctrut, &-/bper bane
petramadificabo ecclefiam mcam.-\  & fuper arenam con
cupifcenua: carnabs, fen humanstprsefumptionis, proe

a l.Corinth.u b Jfa.  14. c lob.cap.n
A prou. I.6..8 e Ir def.y f fortafe] arročan-

ttt. g Matih.iS.  “

Dccreti Plima Pars.

m

■bancur pofita :curfusritu nunimcpro/pcratur }  fia Cno
•fonce diuidatur.

C. V 11. ^ >tu» vrdines, fed vite vtcriU nas
D e^-comm en dan t.

ltem  Auguftinus ad Fkleriumjepift.i^S.

4 a  Ncc a omniapeco,vtcogicetrdigioxaprU(ienti*
tHa,n.ihil cfTc in hac vica.&maxim^ hoc tempe¬
re fbcilius,&lzetitis, & hominibus acceptabilius cpifco
pi,aut presbyteri,aut-diaconi .ofiicio, fiperfundorid
atque adulitofie res agatwr, led nihil apud Deum mi-
fcriuSjiS: mlUus,&: damnabilius. ^ ltem ^ niiiil eife i«
hac vita,&.maxime hoc ceporc dirticilius jlaboriohu.^
perkulolius epitcopi, aut presbyte.ri, autdiaconiolfi?
cio : fedapudDeum nihilbeatuis, h eo modomilite'-
tur,q«o nofter Imperator iuber.C^uis autem rlie fit ma
dus, neei puericia, nec ab adolefcentia m.eadidici, iSc
eo tempore, quo difcerc capera, vis mibi fada eft me-
rito peecatornm irjcorum. Nam qnid aliud ekiftimet«
nefcio, vt fecundus lociis gtibernaculorurH mihi tra-
deretur,qiurenutm tenere non noueram.

C. VIH, Coyrt!mpitnr>&ad terram fa~
do lin m trahilur , rtih U^ahier ,

& ittHf femetur.

/ifemlfidorus.

S  Icut viri, dcmulicris cligna coniundio vnum fiacit
matiimonium, & iient dnoi um copulatro vnii p er-
ficit corptis iicadeiicaius,&: lacerdotium vnum faciut
presbyterum,& clectio & confecratio vnum ftvciunte-^
pifcopum :qu® omnia vnum tfficinnt corpus. quodci-
tiuscorrumpitur, &;idterram trahitur, nifi legalitcf
feruecur, niiihifte viuendolanderur.

C. IX. ^ Gratiapnoniocusfah< a^ptmam.
ltem  Ambroli hb.de paradtfo, c , 4 .

S  TldudCautem animaduerce,quiacxtra paradifuin
psX vir ftidus eft,& mnlicr intra paradifum :vtaduer^
tas,qubd non loči, non geneiis nobilitatc, fed vir
vnufquiique graiiam fibi comparat. Denique extr^
paradifum fačUis, hoc eft, in inFeriore loco, vir mcH° r
in ue nittir: Sc  illa,qu 2 e in m eJ iore loco, hoc eft in p*r*"
difo fačla eft, inferior reperitur.

C. X. ^ De ec dem.

/testfGregoriu.s lih.6.reg.epifi j.ftu  r. 169 .

Q V^libet d occulta loca line gratiaDei animat*
faluare non pofttint: quodaliq«ado in ipfis qu° y
que confpicimus erratibus cle<ftorum. Nam Loth-^t*
ipfa peruerfa ciuitate fuit itiftus: in monte pcccauit*
Sediftacur dicimusjcum maiora nonerimus ? (^uidc'
nim parfldifoiucundius ? qirid codo fecurins?& tame«
home ex paradifo,^: Angchis de cado pcccado cecidk*
C. X I. ^ Ve eodem t
Idcm.

A Dam fpnmus bomo propeccato deparadifoek-
ftus eft: hoc eft, quia Dci nobilitatem a fe deiec iu
nobšlitate locipriuatus eft.

^ Prtmo libro B. Gregorij in T-\eihielem , hcmil-S-
guntur bscverba , <ji ncnnihilad bane tem facere
dentur:  Qiiia autem loca mentem non muniunij ip' c
humani ge n c ris primus teftatur parens, qui & P ara
difo cccidit.

C. XII. <[Kont>p V er h*  facerdoj■ omnif^ta
nominatur facerdos .

^<?w»Ioannes ChrylbftomUs, [}d e JI, auBor opertf

imperjeflijin’Mdt,b.bom. 41 .ads.i]-']

6  A/T ^ Itifacerdotes, & pauci faccrdofes,multi n*

J? 1 ' XVI. mine>pauciopere. Videte ergo^, quo.modo
detis iuptrr cathedra , ouia non cathedrafacic fucetd<3'
tčjkdfacerdos cath edra, non loc^ fančlificat honiinO

a »A/:fel.l,6X'iy6Juop.6.$Sy. b

laciillud aduerte.~\ orig- d al.^uamlib^*

133 Diftin&io XLI.

fed homol"oeum,non omnis facerdos fan&us > fed om-
flis fančtus facerdos. O^ii a bene federic fupercathedra,
konorem ac^ipit ab iHa, q«i male federit , initiriam fa-
cit cathedra*^ ideoqsTnal us facerdos de facerdotio fuo
wri-mcn ncquirit, non-.drgnitatcm. In indici :> enim fg-
4«ns,'fiquidcTn bcne vixem,& bcae-dociieris.omnium
es; (j autem bene docueris, & maU vixeris, tui
f^buscondemnator eris. k Nam bene viitendo &  bcne
d°ctudo ,populum inftruis> quomodo debeat viuere:

autem docendo,& male viuendo, Deum inftruis,
H^onjodo te dcbcatcondcmnare. Idemq  Quicun-
5 Ue deliderauit ^ priinatumin terra, inuehietcbnfu-
Ti»cm in ccclo, nec 1  inter feruos Chrifti computabi-
lll Cqui de primatu tra&auerit, nec vnufquifque eoru
^ftinet,‘quomodo aliis maior apparcat, fdd quomodo
onan ibus inferior videatur; quoniam n on qui maior
fuerit in honore ,illc eft iuftior: fed qni fuerit iuftior,
itiemaior. Conuerfatio ergo melior eft defideranda,
fion d.igniorgradu

i ^ Necihter. J2» loc*> irtdicato lepit ur , vt inter fer-
uo« Chrifti non lit de primat u certamen,ffcc vnufquif.
que,&c. Sed objiitttgltfjfdiKevhutaretur,

D I S T I N C T I O X L L-
r  Cce^quibu* opori e at facerdotem ejje etn atu mo~

|H riba*; Sed p:\eierea oportet tlium ejfe or n a tu m in
-®-— J  e.rte ri or ib ;us,babitu Vide lic e t & in c effa: habitu ,
Vtnecfidoidif, nec fevdi dis fe  V ejii b us omet. Vi enim nit
Hieronimu * 3 J necafečlata ford.es ^ nec exquifit<e delici*

Im  dem pariunt , aaod tam de-Velltbus ,quam de cibi*in-
*n  dum ejh

d' ■!,^ cron y rr, uSi3 Vid. Zuftochium de cttjlediavirg.

ncc affe&at* fordes, necexqiiifttsemunditue
**- v, nuenuini-n- . , .

dem fe  v' , 4110 ‘■SČdNepotianum quoquem cati

^das.oin / C ;f/<t ^ >ve ^ es  pR^ aS * c l M ® <^ cu ’ ta  j  vt can-
alterum A J-’ VCiordcs  Pari mododugiedfc funt: quia
^ ^ Icl as,aIt-erum gloriam redolet.

%Pto mo rib m s corumfcum quibus  W-
Kmuf.etiamvti debemus alimenti*.

>! e  Au guftinus ait lib.$.de dočtrina Clxri-

1  3 U1S c, '^bus pra‘tercuntibusreftričlius vtitur,
fcfc habent moreš eorurn , cum quibus vi-
Verbfi tlntem ^ Crans 1}  auc  ^ u P cr ^‘ t ^°^ us  €ft. Qoifquis
ter. * CeiSv ^itur,vtnietasconfuctudinisbonorum,in-
g a ,,j .°^ VCr lat'u r , excedat,aut aliejnid fignificat ,aut
In omnibus enim talibus no n vfus reru,
l 0c j s  vtentis in ctiipa eft. &infra.  Quid lgitur
stte i  i- ttrn P or, ^ us i & perfonis conueniar, diligenter
tnii-n c ^ ,ne teme te flagitia reprehendamus.Fieri
ti s  pote ^vt fine aliquo vitio-cupidinis,vel voracita
fod'r Ct -° fiflGmo c ^ aPa P* cns vtacur J inftpiens anrem
f an ;* *p a  gulce flamma in viliffimura olus ardeleat,&
t j u ^ Us c l l dfque malnerit^more Domini g, pifce vefci,


cula, more tfati k nepotis AbraHse, aut c

bo/er rUr ?! tlm c  ^ cor 11  m: N°n c rri m p rop terc a coi
tu j.’ e p nt) ^ s ,u ntplerxquebeftix, qnia vilioribu
e ar , cts, ^am in omnibus huiufeemodi rebus non ex
Leri, rn natura,qtiibus vtimur,fcd ex caufa vten
4j tl ’ 1Tl0 ^° ^ppetfendi; vel probandum , vel improban-
•>q i ipd,facimus.

,ddntemperans. 3 »Apiid fančlum Vtugufl. t&luo-


D

e &itur:  temperans. Sed obglojfam non t
H* ^ Sion c; bit*, fed app e ti tu* in c

e ji mu tat n.
Ipa e ji,

. Idem fuper epijlolam loanni*.

‘ kci* ouadibet, (i ablquc- de(ideriopercipiantur,
bon bfficiunt: &  vi \ts  cibi appetenrer acccpti.im-

d' , 1 b

r* ’fy>rfevai.


al ex. c Ib-td.homilia tf.adc 10.
e luop.4..c;24.PJnn f l,Z.iy}, f aU

Ine.z^, b Gcn*iy

De Tpifcopvrum bab itn , ‘vejfit#  ^

^ incejfft*

pediuntprofe^umabftinentiff. Dauid a  cnimaquai»'
male concupitam, effudit: & Helias k carnes comedif,.

In op er ib u* beati jlugujiini 3 aut imprefiif , avl ma~-
Htfcripi haclsn us ad ma/. us v en eri rit , hacno n fuM,'

inuenta, C at e rum apud Prosenim delita c ontcmplati**-
uaj.2.cap\  22'. eademfere Ičguntur :  Nec delicia* quaelt—-
betjfi abfque defiderio percipiantur, officiunt: Sc  viles ;
cibi plerumque abuincnti^ profečttim , fi appetenrer
accipiantur, impediunt. Hinc eft, quodfan&us Dauid'
aquaein ic concupifcentiam caftigauit; atqtie cam fibit
a fuis oblatam ,ne deftderio fuo ex ea (atisfacere vidc-
retur, effudit: & fan<fto Heliae perceptio carnium notw
concupita,non nocuit..

C. III* Contm-fu*infirmitatisconfue^
tu din cm 3  aliqiabu* libis diuites
rti non co?*ntHT.

Idem de rerbis Domini feci:nduml/latih
rv . f errn '  C

"J^T t>n  cogantur diuites pauperum cibis vefci: vran 3 -

tur confuctudineinfirmitatisfuae,fed doIcantalU

ter e non pode :fi confue tudi nem mutant, agrotanr,

\ tantur funertu« , d«nc inonibu, neceffaria:: vtan««.'
pretiolis, U£inp<itipcribus vilia..

G. IIII. st.lintndi,n«»

VJjitTelabjtinetitU cibi,
iiam facit.

Idem lib.l. qu*ji.£n 4 >ig.c.ii.

Q Vod^ dicit DominusinEiiangelioc [Iuftifičata',
ejlfapientia ab omnibusfiliis fuis  ]. oftesdit filios :
fapitnria intelligcre,nt'cin abftinendo,neeinniandu»
cando e rte iuttitiarmfed m aquanimirate tolerandi in-
opiam,& tn ttmperantiapcrabimdantiam non fccor--
rumpendi,3tque opportune Cum^ndi,vel non furaendi'
ea,quorum non vfusdcd concupifcentia rfprcHcndeit-
daeft. Non enim interni omnino ,.quid aliraentorum
fumas,vt fuccurras neceffitatieorporis, dummodocon^
gruasin generibtis alimentonim his, cum q^>us cibi !
viuendum eft.Nequequantum ftimas, intere!Wiulru:
cum videamus aliorum llomachum citius faturari s &i
cos tamen illiipfi parno,quo faciantnr, ardcntcr,& in*
tolcrabilitcr , & omnino turpitcrinhiarc: alios autera
phifcttlo qtiidem fatiari, fed tolerabilius inopiam per^
pcti,& velante ora polirašepulas, fi id in temporeo-
pus (ir,cum tranquiliitatcafp.icere, ncq; tangerc.
gis ergo intereft.non quid, vel quantum alimtnterum
pro congrnentia homimim,atqne perfon* fu* , &  pro
liia! valcendinis ncccditatc quis capiat, (edquantafa*
cilirate , & ferenitatc animi carear, cum his vel opor-
tet,vel necclTceft caicre, vt lllud-in animo Chrifliani
co.r.pleatur,quod Apoltolus 'dicir [Jo/o minus hrt-

bese: fao tf? j nbu»d*re : vbiqur in omnibus imbutns
funt, '&‘'fih«ri > & efurire<,<&abmdart,®.penuriamgo¬
lt : onimapojjum in eo, <]i:i m c cor. forint.

C, Y. Temper ati tia tlbonim^reJIiHni,.

»oh  dijfoluiio forum lan.
daiur.

llem  ex concilio Gangrenli, c.vltimo.

P Arfimoniam g cumvefte liumili non reprobamuj;

ficut ttiam ornatum prater corporis i diligentiam
infucatum landamus. DilTolutos airtem, & fraftos iu
veftibusinceflfus non recipimus : &domosI 5 eihpno-

ramus,&comientus,quiin his finnt,tanquamfan&os,.,

& vtiles recipimus: pietatem in priuatis domihus non
concludentes, fed omnem locum in nomint v Dei $di~
ficatum honorantes : & congregationem in ecclefia
fočlam ad vtilitatemcommunem recipimus, & bdha>

a  2.i<f£.a3. b  ;;(((<>.17. c aiiUaverba\ye+~

tiic.TS' dabiiuv ■robislftdf.utli akter, d Ivopart.-fc-
cap.T$. e Matt/r.u.g? Luc.f. f PiiUf.  4«

g. ltiof*rt.$.caf.}iu

135 v,pu  Decreti -PiimaPars.

opera, quae fiipra vires.2 in fratres pauperes exercetur,
fecundum ecclefiafticas tradiciones beacihcamus: &
omnia, qus conueniunt traditionibusApof.olicis y &
fan&anim feripturarum pra?cepti$, in eccieiia Heriex-
optamus. #

, ^Praecer- corporis.]FJr -exprifca verftone.Grace eft>

J$ i7n/x&&&>  [AOVOVTV■vaj.ptDCT®''ideji:
propcereorporis tantum curam.nvinimedijperuacanea
aC q; pperofam /cd obgloffam none-fk mutaru-m.

2  :«sy Supra vires. ] In pri/ca iltarerjionecjl  :i«xtavi
res w njfumA hal et , "vt Oral. Gr* c e autent: tu.$

\ZoZ^okii/J Aj7TSS;[O(^,T0y.. d d'sXp6)l>. 7U$

idett,  eximias r  acque cxcellentes fratru m beneriecn-
tias, qufecundum tradit-ones per cccicham in pau¬
peres hunt.

C. VI. ^ Suh J^ecie^irtutVfarpefe^itia
ivtgentnt.

htm  Gregoris 1 odvrni Conftantinopolitano,

lib.i.reg.epijhz^.

S Aepefevitia effevircutcs mencitmrur,vt tcnacitas,
parfimonia,eliufiojiargicas,crudelitas ,.xelus iuiti-
tne,remifiio,pieta$ vetit videri.

C. V 11 . Merittifidei,& vita-, non.diuiti is,

r: epifcopalis auHo ritctsq uartitk r.

7rew ex concilio Carchaginenfi. 4 .C. ij.

E Pifcopus vilern fuppelle&ilem, Sc  mcnfanr,ac vi&u
pauperem habeat, Sc  dignitaris fuae auaoritatem,
fide,& vita: meritis qu*rat. ^Hofpitium a quoque non
longe ab ecclefiahabear.

C. VIII. ^Deeddem.

iltemjpx  codem,c. 4 j.

C Lcricns b profeffionem fuam Sc  habitu , & inceflu
probet: Sc  ideo nec vcftibHs,neccalccamcntis.dc-
«orem quxrac.

Sieni er go in ribi* moreš eorum  >cum quibits iiuimus,
obmonemur , fic & de indumentif intelligendum
tjh Vt enim alibi  c  dicitur, \fQuifqHk contemptk : hps,cum
gjuibusViuitJautioraJibiiVelaulleriora pracateris indu~
rienta^vel alimenta qucerit, ant intemperansfui , aut fii-
ferfiitiofM ej.~]In incejfu autem debei ejfe facerdos orna-
tu* y  "vt gVauitaie itinerii;, ■mentis:mdtnritatcm ojlendat.
Ivicompofitio enim-čorb oris (yt Jtugujiinnjd- ait)inaqua~
litatem indicat m en tis. ’ Vn dehtjlo rrograp h n«-  e jUe cum
eius mutabiliiatem.dpfcriberet > cttina eonfcieniia excita  f
suri* mentem Vafiabat , g inter catcva hoc eiiam notabile
iiidicauiiydiceni[Citut modo, t&modo tardasince fftis .]

D I S T I N C TU O X Lil.

•H

Ofjitalem vero faccrdoiem ejfe oportet, nefit
in numero eoru quibfu in iudicio drcctur  [ Ho
fpesh eram,& nonfnfcepi\Ui me.  3  ^uienim

•jJ-pojJolumfecHtHs,alios a d hoftitalltate debet inmtare,
quomodo ho-Jjfitalitattf exbortator poterit cfje ^qui domu
propriam hoftitibus cUudit l Si enim facerdos primum d

Hir* orrlnf:  - -n. I, . 1

UM-

ho

feipfo,®-* domenku ecd c fi«f Ka  debu qKa( i pa

■Jleap*pHlts,mpe r ct,fip?‘mH>n,:mi< Mnc L<,cbriLm r  '

debetf.tccrcpfuxpojlcapopuli, doceat,»cccff e  cft.vtp
peres hefiitid recipiat .juidadhojjiitalkati
txemplo fubditoo attraha.t. ^.Ordiuaudiu itua fucerd
*d mcmorUmrcHicet,qu,modo Mrubam  >, l.oth p„

boftkakUtk opera,, Deo placuere , A,melos bo (bit,o

memerunt recipere fquomod, Angeli Sodom* hoibita-
lem domum mgre&dltth-jHm famllia fualibtrJlrunt,

guomodo c laufas d omet cu boftuib,«, ig nusinoretibs n er -
~  -

_ ’$. re SI'«*p

a lbid,e. H . b B U rch.U.c. 109 .lH,p. 6 . C .lSa.

C Su e rae *- t ^">PltU. d cpijt.ioq.
adMonac/rps habetur. c .SaluJkde.Catilina.-  '

m 6

.diderit , q u orno do ejjam fecu ndum  Hi e fonemu m  a ,j aiw$A.
rapere conriincitur , qm *pL  ra n e c effa naffoiretjn ere pro-
pf fur:  ac Ji. p er o pera piciatiifeinjlruat , 'vt <&>pr#fentti
yita fubftdia , & aterna claritat Ps pravni a d Deo p c/ci-
P*at ; v: rumque enim pr etati promittitur.  ^ Vv.de
. p oj}, olus ferib ens ad Tamotheum  b ^/V£Exerce teipfum ad
pfetatem. Nam corporalis quidem exercicatio ad mo
dicum vcilis eft,pietas autem eft vciiis ad omn ; a, habef
promiffionem vit* , quae nune efl, & futura?. ] *Ab baC
qmfqukatienuffuerit , in facerdotcm ordtnari non poter
rit.  ^ Si cnimyidndt-in ecclefiaredpi prohrbetur qud
pauperes non rscep.it bo {piti o >/?»* pedes fan&orum novt
lauit y qua: omne opus boviumnon esl cxecntayvnulto-ma%i*
funt prohibendi afi c e rd o ti o ,qm ab opere pietatisprobavt
tur alieni.  ■ Vt.de '-d h očitali tat is opera defpicientes , if*
GangrcnH concilio excomvnnmcantur. Ste enim in e4
fiatutum eJljC.n.

C. I. ff[ Non funt devici en dr,q ni conuiuia
pauperibus exkibent,

S l e quisdefpidteos,quifidditeragapas,id eft,cort
uiutapauperibus exhibent, Sc  propter bonore Del
conuocant iratres, & noluerit communicare buiufcc-
mouivocanonibus i paruipendens qtiod geritur , ana-
thema fit. .

• Hinc eiiam loanncs Eitanpelifla in epiftola'fua quevt-
dam-Diotrephem excommunicat , qui necpanperes recir
pie.baty& reciptentes de ecclefia eiiciebat.ln ho j]> it ali ta¬
le autem noneji kabendus dele Hus p erfona rum, fed indif
ferentev quibujcunque fifjiamus , hojbitales nos exhi“ r
. bere debemus.

C t  IL e^lnrccipiendps bojpitibttf.Hulla-.de-
■ bet ejfe dijlinSHo.

TW(? loanncs Chridoftonfuis ^ ep^.^dT/e-

brxos'yhom.\i:e.E),

i Viefcamus abdiac abfurdacurioiitate, St  diV
V^bolica& peremptoria. f Si enim in clero fe <"
le^umclfe dicat, fi.iacerdotem fe nominet, fertitart'

. non enim iincpericulo in talibus indifeuira communi"
catioeil: circa maiora periculum vertitur ,non
daSjfcd accipis. Si verbpronutrimentopoftulat, nibd
in his examincs.{nquire, quomodo Abraham hofpit a '
lem fe circa omnes oftendebat. Si ferutator fuifler cif"
ca refugientes ad fe.-,mrmquam Angclos hofpitiorectf
piffet.Fortaffis enim non putans eos Angclos eifevcu ,T *
reliquis & hos repuliflet: Sed quoniam omnes recipfe-
bat,fufcepit & Angeles.Non enim ex vita corum,quo5
accipis,merccdcm tibi rerribacures eft Dcusjfed ex vO'
luntacetua,ex hberalitate>ex honorificentia multa,eX
mifericordia,ex bonitate.

Sed licetipfi conuiuia dcfyicienda nonfint y non tavrte^
in ecclefits celebrari , nec clerkos ad ea conuocatos eX * l *
partes fibi tollere oportet.

C. III* ^ Clericiad agapem tacati partff
fibi non tollant *

Vnde\n  Laodicenficoncilio,c. 27 *

On goportetminiftros altarisj: ve!quoslibe* :

n;

ixcitatam-,al.exxgitatam. -  p , al.Yexabat. h  7

ty i Gtn»i$'&iy>GL4r(t.Gen,iy, cx*4lcninu ’*

ricos 1  ad agapem vocatos, partes tolkre* Pr°P cC  p
iniuriam, quže ex hacoccafione ecclefiaiiico ordimp 0
{it deputari.

j <f[ Clericos .]/«'concilio Grtecoi&prifcaetiamV*
'Jione-additur^el lateos. ^ i)f0

2  P ro p te r i n i u riam. 3 Grace efl hZbJg. to  ntlcu  ^

Tvj  £&% T ? (uKvc^vcnocrivcri ,'id ejl , eo q u0

eccleliaftico ordini innratur contumelia.

C. IIII. tfllnlocisVeofacratis>v;cccomede-

re,n ec accubitusjrern ere liceat . ^

a  . In regulaMonačharu\c.de paup ertdte. b i :  Titi*'4*
c 'tGCim.e i ^\.q.i,qu(,modo d al.Vnde quida. e Butc^
/, 1 . 9 .^ 124 ./^ p.i$.Ciii6< Jkf.l.wG. i alptrmV
/4. g Mfilwj,ht9>2*%M%*. non

137

Diftinftio XLIII.

DeEpifcopctfumptidtcTtia Srprsedi-'
candi veroionere.

I3T8?

lUm  ex codem,c.2.0p

4 Xr On a op°rtet in balilicis, feu in ecclefiiraga-
It pemfacere, &inttrs* manducare, velaccubi-
fternere.

» f Et intus. ] Grace  * , <£ w  T»j rS quod
v e rtit-,  n e c intra dom um Dei ,fidapudBalfa-
tn °'iewabejlvox > Dci.

C. V.. ^ Kjfincceftttatecoačfi clertciin ec-
clefia.non ccrziuiueniur.

ItemcK  concilio Carrhagin; 3 .c.3 o.

\T V1H b C pifcopiv vel clerici in ecclefia conuiuentur,

I *-nifi forre tranTcuntes hofpitiorum ncceflitate il~
,Cr eficiantur. Populi etia-m ab htiiiifmodiconuiuuf,
^uancum poteftfieri.prohibeantur.

C. VI.. ^ De todem.  PA LEA.

Ttzm  ex diiftis beati Benedi&i Abbatis.

O .Ratorium 9 hoc fit,quod dicitur, nec ibi quidqua
aliudgeratur , veLcondacur, quam quod diuinis
ininiftcriis d-conucniat.

q  .Vil.  ^ D'e eodem

It cm  Augrtftiiuis epilt-io y.de reguL movachorum.

I N oratorto * prartcr orandi, & pTalledi čultum peni-
-rus nihil agatur, vt nomini huic & opera iugicCr im-
pčnfaconcordtnt..

D I S-T I N C T I O'

XLIII.

S

* Tl Pdicuft tjuotjue debet ejfcfacerdos  > rt gr mori-
& - f ■ ^ bus y  g? verbif pudorem indcfinenter cxbibeat.

P$tde in canticis canticorum £ gerucjponjkiid  e#>\
pvtdicAiovcs, turturi comparantur.  ^ Debet etiamgra-
U<lm  docendi habere : quia y rt Hitronjmus ait , g [. luno -
eenr conuerfktio , qudtumexempiopro-
nocet. Kam Utr atu čarnim, gr bacu -

] ht autcm dl,i i rina

t profe-f 0 f tet r *elorem. >  ne aut tnccnda proferat,

M-“acul fW "

'qu c  p a {i 1 dn e f‘tli>UB. Hieror.ymi legitur,  bacu-
ordin*i.  , rR  “’P ori mi rabies deterrenda eft .Sedglof-

loi

f tinaru cun, Utatianoconcordat ..

1  DtTir/irrtione piredictitioni *, &
pr j Ji It ritij.

C It reči' P* 1 ’- 2 /’ 1 *P a ft° ra fa,c. 4 -.ait.

O car ?' u * cretus  in filentio, vdlisin verbo, ne aut
fi cut  .^'‘'daproferat, aut proferendareticefcat. Nam
t Um  fjj caut:l locutioinerrorem pertrahit.itaindifcre-
rei; n  C1 ’t:um cqs , unierudiripoterant, in errorc de-
aniitccr^ 0*mquc re<5oresin\prouidi,humanam
ti me p e s rallam  formidantcs , loqui!ibere rečia per-
g lt) j &_inxtuventatis vocem bnequaqnam iam

7'ct 3 d pnndiat, paftorum ftudio, redmercenariorum
fulj -ni unt;  q U ; a  veniente lupo fugiunt, dum fe
Umi nbfcondunc Hinc namqueeosperprophe-

t es f L  omi 'ius increpatidicensbtrtaef muti,non v*len~
d;n‘‘  ’’ 4i ' e -] Hinc rurfus querit«r, dicens nfcen-

li tX  * . er P t \neque o pp ofin Ji it m uru pro dam n lfr.lt L
lfi.* re , tKin  prtlio ih dic Domini.  ] Ex aduerfo quippe
rc )ell pro dcfeniione gregis, voce libera,huius
lj 0  r 1  P°leilatibus contraire.Et in die Domini in pra?-
are . eftprattis dccertantibus ex  iuftitia aniore re-
/^'^f^orem enim rečla timuifle dicercj^uidfft a-
pr^lnamtacendo terga pracbuifTe ? qni nimirumfi
0 p h ^ rc ° e  i " 5  nbiicit , murum pro domolfracl hoiltbus
^ ^it-Hinc  rurfus delinqnenttpopiilodiciturl[Pye-

1.,.: p Bur -l-l *.$l.luti,pa r .tx.ll.l4»f.l.')-i' 7i. b Bur.

f In regu.B.Beuedi&i.c.^i.Bur.
lJidoy t \; UO, P'1' c ''7 Ji * d- al.laučlsb. * Scnfiuf nonrerba.
^.Burp md ' , 5 -r- 4- e  Smaragdiuin re.B.Btr.tdifri.c.
I rAlrj U - io - Iu °'f^ c -T 1 - :  J Ca ' !t f- ex !lmttrlUbi.

b

epi.  8;. &gl..er. in Mer.dt-

htn.io. i  E/i.56. \  E^er.13. I Jhren.tr

p h ct.e tuividernnt iibiftltf.1. rp-Jhitiainec Itpelicbar.i ir.i.
quitalem tuanrpvt te adpceniteniiamprouocarcnt  JPro-
phetaquippe in faero eloquiononnunquani dočtores
vocancur, qui dum fugiciua efTe. praffentia indieant,-
qw«funt ventura manifeftant: quos diuinus Termo fal
fa<videre redarguic,qa dum culpascorripere metuimtp’
inča (Tum dehnquennbus promiflafecuricateblandiuJi
tur: quiimquitatem peceantium nequaquam aperiutr
quiaabiricreparionis voce conticefcuiTt. Clauis quip-
pe apertionis eft Termo corre<ftioniS)q,a inerepario cul-
pam detegit quam ftepe neftit ipfb etiam,qui perpetra-
uit;Hinc Paulus ait s | ~.Vt potens fitin do Arina fana ex~
•hortariy&- eos y qui contradicunt redarju ere.  ] Hinc per
Malachiam-b dicitur [ Labin faierdotpj cujlsdtuntflien-
tiam y  legem requirur.t ex ore tim\ qv.ia Angelu* D s~
minitxerciiuumeji.  J Hinc per F.Taiam c  Dominus ad-
monet,dicens ECUntapte ce[fes y  quafi tuba exallaVocen»
tuam.  jTracoais quippeofficlum iufcipit, quiTquis ad^
facerdotium accedir,vr ance aducnctim iirdicis, qui ter
n » »ter cquirur, ip'c fcilicctclamando gradiattir. Sa-
cer os ergoj ,1 prar^icationis eft nefcius, quam clamo-
IIS voce daturus ell praico-m uws ? Hinc eft enim, quod:
iuper paftores pnmos in d ii nguarum fpecic Spirltus
Sanctus lnTeuit, quia nimirum , qnos repleueric > defe
protinus loquentes facit. HincMoyfi picecipirtir c , ve
tabernacitlum Tacerdos ingrediens tintinnabulis am-
biatur, vt videlicct prxdicationis voces habeat, ire Tu-
perm inTpečtoris iudicium ex filentio oftendat: Tcri-
ptum quippe eft [vt audiatur Tonitu^, quando ingredi«
tur^vel egrediturTanftuariumin conTpečiu Domini, &
non nioriaturJSacerdos namque ingredien^jvel egre-
diens moritur, fi de eo Tonitus non auditur, quia iranv
contra fc occulti iudicis exigit,ft line prsedicationis To¬
niti! incedir. Apte autem tintinnabula veftimentis il-
lilis deferibuntur inferta. Veftimentacnim fticerdotifi
quidaliud, quam rečla operadebemus accipere ? pro-'
pheta teftante, qut ait ^ [ Sacerdotestuiinduanturiu -
liitia.']  Veftimentis itaque illiustintinnabulainha?ret 9
vt g vitat viani ctrm linguat Tonitu^ipTaquoquebonao*
peraTacerdotisclamenr. Sed ciim reč!orTeadloquen-
dum p razpara c, Tub quanto cautel2e.ftudioloquatur,at-
tendatjne ft inordinate ad loquendum rapitur, erroris-
vulnere corda atidienerum Teriantur: & ciim fortaftc '
Tapiens videri deftderat, vnitatis compagem infipien-
ter abTcindat. Hinc nanvque rericas dicic K' \_ Hdbete /kl¬
in Vobif y grpacem tiabete interVos r Hil quippC)Ver-
bi Tapicntia defignatur. Qui ergo loqui fapienter nitl-
t u r j m agnoperenietnatjt’ c eius t.loquio audsentium v-
‘ nita**conFundatur. Hinc Pnuluš i hit [ \on p lu* fapere,.
qudm oportetfaperc  , Jcdfapere ad' fobrielatem.  ] 'Hinc
in faccrdocis vefteiuxtadiuinam K voccm tintir.nabu--
lis mala punica coniunguntur. Quid enim per mala pu 1
niča, ni/i fidci vnitas deliguatur ? Nam iicur im malo •
punico, vnoe.vterius corticc mukainteriuserana rnu-
niuntur, ficinnumeros fandse.ecclefiae popnlos vnitas
fidei conteg-t > qnos intus diueriitas meritorum tenet.
Ne igirur reftor incauais adloquendum proruat, hoc> •
quodiam pramilimuSs per femetipfam veritas difeipu-
lis clamat )  [ ihebete falin-robi*■> grpacem habetemter
ros:  ac.fi figur. < h  ptr habieum Taceidotis dicat , mala
pumea tintinna 1  lis iungite, vt per omne, quod dici-
tis, vnitatem fidt. r.auta obleruatione teneatis. Proui-
dendum quoquei ollicita intenrionc rečloribus > vt
ab tis non folum pi m nullo modo, fed ne rečia quidc
nimi^ & inorftinati: proFerantur : quia l^pe diftorum
virtus perditur, cum ap ude or da audientium, loquaci-
tatis incautaimporf.iniratcieuigaturj&audorem ftiu

a ^4 d Tit. i. b. Ualacb.z. c Ifdjfi. d
e Exocf. 28 : f Pfiil. 131 . g al.fi* b "Mar . 5 .
i BtSm.iz. lxed.i$» L Marc.},.

139

De tptfcaporumpudicitid y ,&pradi-
candiverbi on ere.

Decreti 'Pri m a Pars.

Ii*c eadera loquacitas inquinar, qu* feruire auditori-
husad vftim profečtus ignorar. Vnde beneper Mo^fen
•drči tur a  [fir^ni fluxumfeminifpatitu*,immiidu4 ejl.j
In  men te quippeaudiencium, ferocn fecutura: cogita-
tionis cftquaiitas audita: locujionis . quia dum per
jurem ferinoconcipitiir, cogitatioin mctegeneratur.
V.nde&db huiusmundi fapientibuspraedicatonegce-
.niu$ ftmtniuerbiuskeft vocatus. Qui er.go fluxu femi
aiispatitur,immundus aileritur,.quia multitoquio fub-
dittt!,,ex cofe inquina.t:quodfi ordinati; promeret,,^-
Jem red® cogkationis edete in .audientium corda c
pocuiffet: dnmque incautus pcrIoquacitatem defluit,
non ad vftim generis, fedad immundiciam femen ef-
fundic. Vnde Paulus quoq;, cum difctpulum de inftan-
tia pradicationis admoneret, dixit d [ Tejlificorcoram
J)eo  ! &- ('brij!* lefu, qt:i iudicnturuftjh>iu.f,£rmor-
tuos,per uduentum ipfiu« > & regnumeiuf , prxdica ye r
kumjrijia opportunr,impor/UKČ:  ] dičturus importune,
prsemi(it[opporcune,3 quia (čilkct apud auditoris men
■eemipfafuavtilitatefe deftniit, fi habete importuni-
tas opportumtatem nekrit.

.C. II. Porcif, &ctnibuffacrrincn funt

.committenda,

1  tem Xi\tmcns.epijl.].in,coctrcmo.
i  TNmandatis- e habemus,vtvenientes adciuitatem
jss A difcamus.prius,quis in ea dignus fit, vt apud tura
cibum funiamus , qtianto magis nofTe con ne n ir, .quis,

oualiftie fit-is>cuiimmorcalkatis vcrba čreden da funt.

Solliciti.enim,& valde foliiciti efie dcbe.nus, ne t mar-
naritas noftras rr.ittamus ante porcos. Sed & obahas
caufas vtile eft vin huiushabcreme notkiam. Si enim
fcian\,qHia in his,de quibus non poteft dubitari, q,uod
iona fint,eniendqtuseft,&incuIpabiUs, hoc eft , (ifib-
i)rius,fi miferi.cors, fi iuftus, fi miriš, & humanus (qu®
vtique bo.na.efic n,ullusambigit) tuncconfequens vi-
debitur, vtei, qui obtinet bona virtutum ,etiam quod
deeft fid.e.i, & fcienti?, copferatur: &  in q ; uibus macu-
larieius vita videtur, quat.eft in reliquis ptobabilis, e-
jnendetur. Si vero in us , qti3»palam funt, peccatis in-
u o! u tu sp er mane t, & inquinatus, non me oportet ei a-
liquid de fccretioribus,& remotis dinina: fcientie pre
loqui,fed magisprotrftarj,Sr oonnenirc eum.vtpecca-
i-edefinat, & adiusfuos,a vitiis emendct. Ouodfiin-
geflerit fe,& prouocauerit nos dicere, q.uar eura minus
■refte agcntem non oportet audire, prudcntereum de-
bemiis eludere. Nam nibilomninorefpondere ,audi-
torum caufa vtile non videtur: ncforcecxiftiment nos
relponfionis .penuria .decltnarc cena ni c n, ik  fides eo-
tum !ardarur,non in-telligcntium propofituni noftiu.

C. III. «[ Utrba prtdicationif perfecntc-
ribm fuis prtUti non fub-
trahant.

Item  nuacletus, epi Ji. i.omnibuf epifcopit.

3 o Cimus g autcm multos ob id infeftare dočiorcs,
jss iD vt eos pcrdant, N placitapropriK voluntatis ad-
impicanc. Non proprerea ramen dočtores (In qu a n tu in
*»'■'« fuppetunt)i recba *mulatione, Scbona intentio-
r.e n recedere deh.eot, fcientes, quiabeati i jqu i peric
cutionem paciunturpropter iuftitiam.

C. IJH. ^ iC.on e ji munduf d fanpuinc f,.b ~
ie.Borum , qui Dei confihstm iUtf
non annuntitt.

■Item  Gegorius V,inantie,Ub.i.epill .35.

E Pbefiis Paulus dicit f Mund.*funt manttcmete d

ftnguineomninmveftrxm: non enimfubterfugi,qvo
vnnuf tnnuntiarem o mn e confilium Deiyobif.']  Mundu s
crgoafangB.incep.ru m non efftt, fivis Dei confilium

a Ieuit.  15. " b jlfl.r-i, c tl.cor.de. d l.Tim  4.
C Matt. lO.ldtrM, f Malt. 7. jr-
h ul.infiiiUtionc. 1 tvZatt.f \ jl.S.l o.

40

annuntiare noluiflec: quia cum incrcparc dtlinquen-
tesnoluerit, eos procuUubio tacendo paftor o.ccidit*
C. V. ^^A.ttenue damnationif pcenantincur
rit predivutor , quifemen dittiniyer~
bi  »s« jpargiL

Item  Nicolaus ad Miciaelem Imperator etn it*
epijlola^cutuf iniiium e ji  [ Propo-
fueramitf.Ji

D lfpenfatio a  efe nobis caleftis Temini* iniunčU •
V^ ofinon jparfenmux: r.a fitacuenmm.  QjAod ciittl
elečlionis vas formidet,& damet, quanto magis ciiili-
bet exiguo metuedum eft ? Proinde ficut non leue dtT-
crimen ineumbit Pontificibns ftluiffe pro diuinitatis
culcu, Sc  ecclefia: corr.e&ionequod congruit,ita his
(quod abhO non mediocre.periculumteft }  qui c&ra de-
beant parerjejdefpiciunt. •

4 . ^s. l J aritcr<- quoque obfernAre debet facerdos ,
indignifiZ? 1 non  inlelligentibu^fecreta myjieria-,fta p ra¬
di ca ti on e referare inetpiat..Qui enim ea docet y qnaab an~
ditoribu* non Valent inielii ii^.non ad eorumvtilihitenh
fed adfui * ji en ta ti* n em facit. Vnde in expofitbn  e[Bea-
ti.immaculaci] dicitur: {_Vuiumej\ feereta my \} eri a val-
gare indignis: quod fit vel loquacitate inčama  , dum fint
tudicio volat irrtt+rcabile verbum, vel adulatione, Vt et
placeatycui feereta reuclat^veliaSiatioKe fcientirt, Vt plu~
tafcive videatur ln quibnsomnibuf profečio datur in*
tel/igi  j quanta debeat ejje dif retio in pradicatione facer*
dotu: quafifGr.tccirH.erit , tanquam torto nafo^facerdo*
talit ojficij indic at ur indigmus.

dist-inctio  -X Lil II.

*’C .

tur.Keque enim cbrietasprchrbetur-, tovora
cit ts perm iti tur. Vtrumque enim in ter opera tencbrartti*
lApoJlolufcoMnumeratfiribens fiomanus  d £ Non in c®'
n\eiTationibu«, &<br:eratibus. ] Ventrvs* namquei*'
gluuies ad luxuriamprouocat facilKgr omne epu* bonu^
dijfoluit. Vnde veier &gfuitaItaJibrmetipfsvicin
VI exvicinitate membroru confocderatio inteUi^atur vt

tiorum . Hi n c etiam Kabu\ardctm^ princip em coqHorH^_
muros Bierufilcm de\iruxi{je le^itur : quiavent.tr ■>
multitudo coquorum deferuit, aiclifi.ciavirtuiumadfolt 17 ^
redigit.Sa.cerdos itaq. de aitari viuere^non luxuriari q u ^
ratyVt ait Hijeronymti*  g £ Tibi.o facerdos de altario' 1 ^'
uere,non lux*iriari perniittitur. 3 Sunt autem co.in?‘r
ftiiones non folum facerdotibu*  > fed etiam Lici* r.om* ’■
quifethuos y  &folennes dies non aiiterfe digne ctlebt***
putant , ni Ji comejfatiombu* deferuiant.

C. I- ejivacandum comejfationibu*)

& e.b ti etatih u*.

Vnde  Auguftinus feribit adjlurelium tpi-

fiopum>epift.6q.  , ^

C Omeffatw>ncs^,& ebrietates ita concetf*,
t^putantur, vtin honorem etiam bcati
marrynim non foium per folennes -dies, (q«o^*P‘ u ..
quis non luge n dum videac, quih^c non ca* nc * 5 J? cU 1

'j Vrn autem vinolentu1 effeprohibetur, gula tti*
temperantiam nequaquam habere permitil'

infpicit ?)  led etiam quotuli<* celebrencur. ^ ^
ca :  Non ergo a (per c , quannim txiftimo, non d«r«rc r *
non modo imperiofo ifta tolluntur: magis d ocen d°>
qudm iubendojmagi-s rconendo , quam minando*. 1  ~
enim agendam eft cum multittidine peccantium- 1  -

Ue t«tas autem exercenda eft in peccaca paucortinidit

a  D frenjationeuobtf.^ori^. b  l Cer. 9* c
fi ord.ex^mbr.fer.i.inpfil.  ii S.in Ver.  £ *. Abfcondi* 0
q.u-iatua,'d tl Rom.i]. e Hrer. in ep. ad ^Amandurrh
Grev. in o alf or. p.  k

/X-

*jjT ■ "č 1 -- de Temp. ferm. 6$. Greg. in paftor. p.  k
/ 4 '•'Sg-vb.fectn.d 'm jo.  ? la Mickeeam-, c.

ttemo. j, j Jt , p,n, cap.6$. i abeji ab eri g. y

akqnotm*>.if<i ;  ;•< G/at tani.

qui'

id

m  Diftinčtio XLIIII. "»S* 4  »4*

N Vllus apresbyterorum,quando ad annhierfarkin**
dietn,trigefimum ) auc feptinmm, vel tertium ati •
cuius defunčti, auc quacunque vocatione ad colledansi
presbyteri couenerit, fe inebriare vil ate n us pr 2 mnar*.
n ec preča- us a more b fan dorum , vel vpfitis a nima? bi-~

quidmlramur,cum dolore fiat, de feripturis cominan-
do vindidam futuram,ne nos ipfi in nofira poteftate,
fcd Deusin noftrofermone timcattir. Ita prius moue-
«wnrur fpiritales,aur fpirit-alibus proximi; quorum au-
^ontace,& lenilfimis quidem, fedinftantitfimis admo
^itionibus estera multitudo fratrgacur.

C. I J. ® Kulti clericornm^aut cominentitim
iicet tab e mm intrare.

1  Jfem  ex concilioLaodicen 6,0.24.

VtOn a oportet dericos feruientes i a presbytcris
vfque ad diaconos,& deinceps ordinis ecclefiafti-
* l 0R *nes vfqUe.ad.nnniftros, autie&oses, ant exorci~
tt!4s »aut ofliarios, aut pfalmillas ,aut etiam eos, quiin
? ro pofitQ continenci* funt,tabernas 2 *  intrare.

1  Clerieos feruicntes.]} Grace e Ji-, ttgpru($vf 9  quod
^tonyfiu4 v e  rt it , faero minifterio deditos: quamver~
fior-e/n conciUum\AquiJgranenf'e 3 Burcbardus> & luo at~
*ulerunt.

2  Tabernas. ] 5equebaturinimprefii<fy nifi caufa
ReceHi catis : qnafunt expunfU 3  q.uia neque inplerifque
Kiam- fi /iptisyh eqv c in BHnhardo,&Jucne,neque in ipfo
sončili« LaodicenJi,*ut ^Lqni'JJra*iiji(vbi c. 6 qi.  hocidem
reperitur  ) leguntv.r : viden tur tam en accepta cx c a n,-
tApoji.  54.

£. 1X1. ^Vepcmaturclerie.H<f- ) quitabernamy
ant ergajlcrium habere Vo~
limit.

Item  exfextafynodo, c, 9.

VrVUiclerico licet tabernam, * 1  auc ergafterium ha-
Vnb ' JCrc ' huiufmodi tabernatn ingredi pro-

vc ”"’» c l u antb magis aliis miniftrare in ča ? S>iquis
f^dfecerit.aut ceffet,autdeponatur,

*' 5c ™ am > *wt ergafterium. J-Gncci eft:  rjjimj_
eft,caupanariam cabernam.

" 1 necejlitate compulfi clerici ta-

Tte  ‘ ’’ 1  ai >.cn rr.^rcdi

C  Ittici  b*,*? C0 , B£lli '’ Garchagin.J.C.27.

j n „ t- ,faen di)Vel bibeudi caufa tabernas nem
tompiijj; antUr  > nifi ps-regrinationis neceilitate

£ v _

♦ “ 6 °vrppiendtif*eji epifcopm^ui con -
j t  muli* occupatur.

^ viregorius Kat ali epi/top o 3  lik. 2.reg. in -
2 -m ~ V1  . diČl+10. epijl.14.

$s iVj. ¥r ^ e tlw  venientibus, frater charifii-

tmu is  _ mc >”^* c i)paftorafi cura^dereličla,folis tecon-
aftio nu  CU P atl,m : 4U*andita nonertderem , nift hsc
4ui at)p  ,l >arum cxperimentis approbartm.. - Nam
Gationi^ Uat ft ,am  l*&ioniftudeas, nequaquam exhnr-
ordini s ' nui S'* c ' s ! I~ed ipfum qu.oque vfum ecclefiaftici
quj[ )lls ’8 nore4  ;boceitin tejftimoBinm, quod eis,iub
^pofitusjferuare reuerentiam ntfas-
‘VI  ^ Ditodem.
gr^n . .  Meni ade«ndtmjib.l.epijl.^7.

j  n ."‘Wia,qu3c exintencione impendend* chari-
B.[j j tls  ^ UI rt, refie veftrafrarermtas c in fmsepifto-
ta tc  Udat 'Sed tamen fciendumeft, quia tuncexcHari-
:r VCr -«citcrprodt'iinr,cuni in eis nHllaabfencium vi-
®isi n ° ,B(:Cllr  >nullus exirrifione reprehenditur;necin
t r j,, aB ® s  fatcularium negotiorum fabul*, fed verba fa
tft r.  ? n >saudiuntur : ciim nonpIus,quam necefle
vt > waicur o> r pori ; fedfola eius infirmitas reficitur,
» 0s j v * utn  exercends.virtutishabeatur. H£ecitaquefi
couuiuiis agitis, abftinentium,ft fateor,

C  Vit- PALE  A,

— C^g^»exconcilio -Nannetenfi.)

ioj, C ? nc "A$ u ifgran.c. 6 o.Burc.Li.c.i^iJuop,b. cap.
c.ia . 'A*luiJgran.conc. 9 Q.Burcb.l. 2 x.V)Oj H9  p. 6 .
^ 5  d aLabfiittetitia.

bcre,auraIios ad bibenduni cogere>vel (e alienapreca^
tione ingurgirare; nec plauius, & rifus inconditos 7 4 Sf
fabulas inanes rbi referre, ant cantare pr«fuma.«,aut
turpia ioea,vti vrfo*vel tornatricibus arjte.fe fieri c pa®*
tiarur: neclaruasdsmonum *ante fe fiericonfentiac.'
qnia hoc diabolic« eft, &  a faeris canonibus prohibitiic-
1 ^ D*rr.onum,3 urekardusa quas vulgo Xas*
lamafcas dieunt.

C. V lil. Detodem.  F A E E A.

Vando d auttfm conuenerint presbyteriad ati—
V^/jquod conuimHni, aliquis e prior illoruni, verfuna'
a-nte menfam^mcipiar, & cibnm benedicat; & tune fe^
cundum ordinem fe-dcant, alter alteri honorem pr:*^-
bentes per vtces cibum,& potu m benedicant, ik  a*-
Ii^uisde iiiorum clericis alktuid de fanda feriptnra te-
gat. t polt refcčHonerailmiiiter fandum hymnum
dicant 3< I exempium g Domini,iicuc in ccenafecifl-e k.-
gitur: & bc fe conuncemt omnei ptesbvteri, maximG
in tahbus locis,V£ non vituperetur niinifteriu illoruni,.

<T. I-X. * Dl tod eni.  P A L E A.

ltem.ex  eod*m.

a  Vando ft presbyteri ptr Kalendas fimurconue-
ninnt poii peračlam diuinum myfteriu a d ne—
ceuariam collationem, non ^unii ad plenam rcfečlio-
nem , (edquaii ad prandium, ibi ad ubulas refideant:
.ne per taliainhonefta commtia fe inuicem grauenc:

, quiaindeces^ft, & onerofum ; f«pe e.tiam tarde adec-
clefiam redeuntes maius damnd de reprehenfione con
fequimtnr, quod I* de grauedine mutua concrahunr,
quam hicnimibi Ifaci-ant. Nam de huiufmodi conueti
tu Paulus Corinthios m  reprehendit, qui inconuenicn
ter cocnam Dominicam manducare conueaiebant. Sic
& qui ad cccnaDominicam,id eft,ad collationem ver-
bi fub occafione conueniunr, & exveritate n  ventris
caufaconiunguntur,reprchenfibiles coram Deo,& ho-
minibus habentuiv. Et ideo peraftis omnibus, qui vo-
luerint, panem cum charitare indomofratris fui fimuJ
cum fratribus frangant, & finguli fingulos bibea-efa-
ciant; Sc maximbvltra tertiam vicem poculu noncon-
tingant,& (icad ecckiias redeant.

C. X. ^ Chrijliam exJymlwUf ccnuihianon,
ttlebrent.

Item  ex concilio Laodicenfi, c.JJC.

3 »|On O oportet miniftros altaris. vel q»c»Iibtf
p s lN ciericos, aut etiam laicos-Chriflianos ex fymba
lis[q P vulguscomeiraliaappcllatjcouiuiacelebrmes,
C. XI. qSacr*rumfcriptnrarHmleBi<ifa.-
cerdotalibuefimperimuiuiK mi-

fceatur.

/r«»exconcili o T0ktan03.tr 7

p Ko qreuerentia Dei,& facerdotnm, id vniutrfafan-
lynodus, vt (quia folent crebr© mtni'
lis otiofs fabula? interponi)in omni facerdotaliconui^-
uiolečtio diuinarum feripturarum mifceatur. P«-hoc
enim Scanima; ardificantur ad bornim, & fabula no«
neceflaria prohibentnr.

a De ctmfee.dift.s.c.nullm.BHrc. I.  J. c. 161. hto p.6.

■ cap.  252 * b aL in amore. c al.facere permittat.
d Burek. 1 . 2 .c.iCl.Iuo’ p,6-cap.2tf: e decanue,ai:4
aliquis :] f. ‘Burek, g Matih. id. h Bur.ch. L
2 'ic.i 6 a. lue p.d.cap.l^p. atlminijlerium. 1 ^ ^

l al.libi. m l.Cor.n. n aldneluitletate, o Cone.

•U<iHtfgra.Ci%p.R^b.tnpoe.c. 27 . p Ijla funt addita Uetr.

cuiufdam glej]'*, q Bur.h.l., tj {>-) luo p.  6 .c. 2  6  1-

Raban,mpxn.c. iS.Jlpud Metrih.Brača,

143

N'

De Epifcoporuni eontinentia abira, afperi-
tate,fa;uitia,pcrcuriendo,d£ (imilibus,

C. XII. t(( De con fertis nec conuiuia face-
re, nec.antc hor.Am drči ter.tiam.clc~
ricis comedere licct.

J tem. tv  conciiio Martini Eapat,c. 6 i. 0 « 6 h.
r On a  liceat facerdotes, vel dericus;led nec-reli-
A  J oioloslaicosjconuiuia facerede confertis. Nec
oporcet clericos, vel laicos religiofos ante facr.im ho-
jamciieitertiaminiteconuiuia, nec aliquando cleri-
Tco 5, nili hymn.o dido ..comedere j?anem, &• poft ciUos
gratias au.člori Deoreferre.

Si.-ergo laicu comejfationes damnabilesfunt, malto m a
giafacerdotibus imputantur ad gehennam. Vtnter enim
pinguio (rt Hieronymm  b ait) craffumfenfitmgenerat: cit
factrdotalisfenfus ctntravigilejfe debeat,^" tennis: atq !
ide o edacitatic riti o abnovij in facerdotes rngi n on debet.
Vi enim (rt ait Gregorina in moralibus') qui adhncrttio -
rum bello fubiacent, nequaquamp.erpradtcationtorjkm
praejfe magijlerio taterorum debent.

D 1 S T L N C T I .O X L V.

I r' fqmtxrC (nonfcmijjorem.) Konenimoportet
J? s  ^\ epi/ltpum ita ejfe irajiibilem, gp-pertnrbatifen-
fusprt percHtiat,cjui debet effepatiens: fedfequa-
tnr enm,  7 ut.dor.fum pofuit.ad jiageUa.

C. I. ^ Verbornm.eorr.eptrono,nony.erberi-
but timeri debet cpifcopus.

Unde  Grcgoritis Jiribitloanni epifcopo Con~
jlanjinopol. lib. 1. epift.  52.

J1l.xap.4u

a  V Id d autem de epifcopis , qui verberibustimeri
volunt ..canones dicanc, bene fratermtas veftra
ncnuc.Paftotes etenim fačli fumus.non percuffores: &
egregius prsdpcator dicit e  [ Argue, objicra,in.crepain
omni paUentia.fu docinna.\  N o 11  a vet o.atoue inaudita
eft ifta prarlicatio, qua: verberibus exigitidcm.
t C. II. ^ De eodem.
iter» in.co n.cilio Romano fubSjjIueftro.c.i?.

N  Eminem fq.uifquam peccarttem clericum c$de at~
tingat,nonpresbyt.er,-nondiacontis,>non.epifco- 1
pus clericum, vel fcrm.torem ecclefae.ad cadem perdu-
cat.Sed fl itacaufa.exigit derici.tridno prinecuriiono-
^e,vr pcenitens redeat ad matrem eccleliam.

C. IH- jihens.feu dtttr.da\e,‘bu- } ad

fdem/Unt aloq uiprouo.candi.

Jtem  Gregorius Dafthajlo .epifcopo Heapol.

Jib.ti. epijl.l 5.

a  Vi fynoera int.eptione extraneosa Chriftianare-
ligione ad fidem cupiuntrečtamperducere.hlan
tl imen tis non afperiutibns debetu ftudere, ne quoru
mentem redditaad g planum ratio.poterat rcuocarc,
pellat procul aduerfitas, Na na quicunqite aliter agunt,
& eos fub hocvelamine aconfucraritus fui volunt cul
xura,£Hfpender.e, fuas illi ma<?is, quar» Del caufas pro-
baaicur atte.nd.ere. ^ ludtei b liquidem Neapoli confi-
fientes qucfti nobis funt, aflerentes, quod quidam eos
a quibufdam teriarum fuarum folennitatibus irratio
nabiUter nitantur areere: ne ilbs fu licitum feftiuita-
tum lnarum foienniacolere: ficut eis nune vfque & pa
rentibuseorum longis retro temporibus licuitobler-
uarc.Qubd H ita fe veritas habet.fuperuacua rei viden
tur operam dare4.Nam.quid vtilitatjs tft,quundo (  etfi
contra longu vfum fuerint vetiti.adfidem illis,& con-
uerfionem nihil proficit ? »Uit curludais, qualiter ca;-
remonias fuas colere debeant, regulas ponimus, li per
boe eos lucrarinon p.offumus ? Agendum.ergoeft, vt

B»rcJ.tf,t6'ijHpp.S^ZiiU.66. ’b ipiLad
Kep,t,An„mM.ZJ.c.lO. c ifim.^ibi glJdn.ir
~Anjel.exHier.acl Oceanum. d lo.Diac.lf]. c.n. Voh
l.^.tit.i),  e  2. Ti m. 4. f KemoJ]ori<r.  tr
ut. h t al.adbibert.  S

Dccrcti Priraa Pars. 144.

ratione.potius , & man fu etudi h e pi.ouocati, fčqui ops
velintjnon-fug€re,vt eos>ex eor.um cotlicibus ofiendieii
tes, qux dicimus , ad finum macriseccleriai^eop.ofli-
musadiuuaute conucrtere. Itaque frat:ernitas tua eos
-m o n i ris q u ide m > p po u  c po tu e r.i t > D e o ad i u u a r e, ad .c o n-
uerrendum accendat, &.d,e fuis illosfolennitat bus in-
quietari denuo non per/nittati fed omnes feft:iiitates>
feriafc^ire fnas , : ficut hačten.us tam ipfi, quam par^nte?
eotum per longa colences retro cempora tenuerunt,U-
beram habeant obreriiandi^ceiebrandique.licentiam«
C. lili. ^tionfeKeriUte^fecLbeneHo.Un-

tia fu b dit o s p rala ti. cor ri-
fiant.

Item  Gregorius l\\\.in.epiftola. epi/copifpcr
Galliam , & Gcrmaniam con-
JtttH.tk,

L lcet a plerumq;accidanr in facerdotibus, qu2 funt
reprehendenda, plus tamen ergacorngendos agaC
beneuolcntia, quam feueritas, plus cohontatio, quan»
comminatio h, plus charitas, q^iam poteilas :cum nc- ’
mo nnftrum finereprehelione r attt iineptccato viuat*
Nam fi Dominus^- ibanm poft-trinam negationem bt‘^
tum -Petrum apoftolum prscceptore noitrum iuoiicab
fe^n.on tanim ex eo frudum,ficut fecit,recepifiet.
pečbandiergo , atq; corrigendi magisfunt rečbores
clefi:e,quam ftatiru iudicandi: :cum maiora negoria,^
diffi.ciliores caufarum,exitus, fančborum patrum canO"
nes (piritu Dei conditi, ^rtotius mundi reuerentia cofl
fccrati, iubeant fub nofttie fententiae exp-edationc fa*
fpendi, nofiroque moderaminc finiri.V'ndenecefic
h^c j & alia ecdcfiaftica quxqtie negotia poli: mul^'
rum expertm;enta caufarum follicitius perfpici & ^} J
ligentius.pra;caueri: quatcnus perfpiritnm charitatfr
& pacis ,omnismateriesicandalon!m , & pradumpt* 0
inuidorum i acq.ueoppr.e(fiofimplicium fratru de c&
clefiis Domini auferantur. Tit ficut non vult qiiifqu 2r(l
fratrum fe aliorum iudicio pragrauari } ira non aude ,>lt:
alij i.nferre,quod fibi non vult fieri. 1 ud^i non funt c 0 "
gendi ,ad fidem ,quamramen il inuiti iufceperint > c °
gendifunt reti ne re. a

1 ^ Inuidorum. 3 2 n:epikola Gregoriji J11L {qu<*  V

in fot p e memorato 10 (lice hiblioth.ee jc.  DominicantC )
h^uctvetujlif exemplaribus Gratiam le$itur,\ uda?orti 111 '
C. V. ^ Sicnt non funtludtei udfdemcogen-
diptanei conuerfi ab ea recedere
permittuntur.

Vnde  in oondlio Toletano cjl. ‘

D E e Iudxis autem prxcipit fanda (yrtodus, nemid
deinceps ad credendum viin inferri. [ Cui $
yult Deus > mifcretur,&' qu.eat yu.lt , indur.it.  ] Non
rales inuiti faluandi funt, fed volem tes , vt in tegra »
formaiufiitiji.Siout enim homo proprij arbitrij vob ,n f
tate ferpenti obediensperiit, fic vocantc fe gratia V ei ’
propris mentis conuerfione homo q.uiique credend ^
faluatur.Ergo non vi,fed liberi arbitrij facultate vt co-
uertantur,fuadendi funt,nonpotius impelfendi. Q~
autem iampridera ad Chriftianitatem coadifiin^ v
nire (ficut fad.um eft temporibus religiofiftinii

pis Sifebud) quiaiamconftateosfacramentisdin^

fociatos baptifrni gratiam fufcepifie, & chriimatc
dos efle,& corporis,^: ianguinis Domini extitiflc R ^
ticipcs,oportet,vt fidem, quam etiam vi, vel nt ^ e  in i

te fnfceperunt, renere cogantur, ne nomen Do

blafphemeturA fides,quam fufceperunt,vil»s, « c
teraptibilis habeatnr. _

a Infrdea. cap. licet. Iho, part. cap.',  68 . 6  f'

commotio. t Matih. ih. - d -pro^iff.

Burch.l.i.cap.jl.luo,part.l.cap.ljh. &par. IJ' 4  ‘

94.P<»»,/.i.Mp.72. / Hom. 10,

C

yl.

m  Drifinftfc)'. XLVi

C. Vi. iitnCHolentut plap^uajnfCKCntas

črpa cornpcndosa^at.

Ittm  Leo Papa, e/fr/t. Pz, ud fknaflufium.epir
fcopttm ThefJuieHicenfem.c.i.

L Icet anonnunquam accidant,qt:a infacerdotalib 5
funt reprefiendend:?[erfbms,plus caftfen erga c«r'
f*gendos agat beneuofentia. quam fcueritas, plus co-
"°i;tatio,'quim comrmnatio ! u,plus ckabitas, cjtiam po-
Scdhi,qui qune fua funt, qušrun , t,'HČiri qmr lefti
facileabhac lege difcernuntur: Sc  dum <iomi-
j' ,r > magis, quam coniuiere fubditisqu£r«nt, placet
“°Ror,ihfiat fuperbia,& quod prouifum eft ad concsr-
tendit ad noxam.

C. VII. ^ V til ciz! ur ah »fficio presbpttr,
&>diaconw,& epiftopitrrerberibtt*
timeri tjuarens.

Item  excanone Apoftoloru m,c. z Z.mztaprta
fcam rerfionem.

E Pifcopum c,aut presbytcrum,aut diaconum percu-
tientem fidrfesdelinquentes, autinfidrlesinique
agenres ,& per huiufmodi volentem timeri, deiiciab
»rficio fuo pratcipimus , quia nufouam nos docuit hoc
Doroimis. Econtrario veroipfed cum percuteretur,
M 011  repercutiebat: cum malediceretur ,non remale-
dicebat: cum pateretur, non comminabatur,

C. VIII. ^Konferberibus ,/idyerbi*fub-
dilos epifcoprtorripiant.

Item  ex concilio Bracarenfi 3 .C. 6.

Vmbcarus Apoftoius £  argucre,obfecrare, vel in-
^S 1 crc parein omni pacientiaprsecipiat,extra hacdo-
j n r ^ milou 'mus quofdam cx fr at rib us tantis eadibus
latrocm a ' 0i  * Pu bditosefferucfcere, quantas poterac
iam ecdcfrn™ prum£ rcri perfon* £t ideo,qm gradus
tes >&leuiV, lco . sm£ ruerunc, ideft ,presbyteri, abba-
P’ s >nulli s  d*h^ U1 exce P t ' s  grauioribuSjšSc mortahb.cul-
vt Paffim , ^ nt verberibus fubiacere , noncftdignu,
fu aj p ro  n j , ‘Huifq; pralatus honorabiliora membra
Sc  j q j c r j' vo ‘ ue rit,&.ei placuerit,verberibus ftibiiciat,
*Pfrqtu '. U , £  ‘l um  ' nca ute fubdita percutir membra,
tr abac i “. c *® Gbi Cubditorum reuerentiam fub-
ter  S ! ^ ll ^>S u °d qmdam fapiens dixit. [ Leui-

tatis a n 1 “ act ! s  ''RRertntiam exhibet caftiganti: aiperi-
pi c  £ Ri ninits increpatio nec correttionem red¬
či^ C a '“ ,£ m.] Et ideo, fi quisaliter,quam diftum
P°tcft ' ° S ^onorabilesfubditos,Iicendapercepta;
beran e ^ aius ’malitia animi tann'im,credideiit ver-

c btHi ’ s ’ luxrta  modum verberum, qu$ intulerit ,ex-
, nicac ’°nis paritet & exilij fentcntiam fuftinebit.
cy te n rS  Salomonyerb centra admonetjdicen*  b [Per-
te.f;, * ' Um Ciuim  virga, & liberabis animam eiusa mor
nc  ^'Grt^oriui*Jirtbitin dialoga, B.Bentdiclb^tjue-
adnt^”-’ , ‘ U ^ um  pš^ruticndt /analjc , qutmcrcbru

fi curuftnonpoterut. HincetittmDomintcs  a

ScU ° fnnimUa  , malt 'vc/fantcain tcmplc jla~

btsV* 1 ?* orationif domo tiecit . Hinieiiam Sdpofto-

*r  j .‘^‘cutorem illum fa.ta.nx corporaliUr vexandt<m
^ 1  b: tprniaotcm^ tihem corporali cacitate damnauit.
n  r e *iam in tenontbus  m, puen^cfui ant e rutionales an

^ J " fra i’.'.nabihlcr  v crfnr.tur.vccb f.ibuc cajlipan inben -
to ’ 'jnonn c. ji rclnpema vcHe dcpcjUa , aiiijfe

J^ f*Her iut,e>^aj}ulti retrndipracipitmtur.

al . tiramo  *
d l.Prtr. 2 .

ti*  49 -

t  r . rAitfd.l, 6 .tap.i^<).Poly.l  4./it.9
*,■ 4 . f fu-iujsdice regin,  j ienitcr.lptt-

. Vrtuer&.ip  « lib.l.dtal.cap.  4. i loan.z.
L mUi.if. m SirkuuPapacpi.i.cap.
l. r , ' l0 -f- ! P- 6- ad. cap. ly. Job. pajii part, 2 . cap.6.J.

' j.  ,U.

DeEpifcopottimconcinentiaabira,afpe- X 1 f
r! ta c c, fr 111 n s, p e r c unč n ti o, & fimilibuf. J/J-O

C. IX. Difitplinakon eji fernancU fino
mifericordja,r.ec mifirico rdia fine
difciplina.

/Lar f/iajnGregorius in moralib:tt 3 lo. lib.
par.  4. c. 5 .

D  Ifciptina, vel milericordia multum deftituitar, fi
vna fine aicera tcneacur. Sedcirca fubditosfuos
inefle reftoribus debet, & iufte cčlblans mifericordia,
ik  pib fieuiens difctplina, Hinceft ,qubd femiuiui illius
vulneribus, qui a Samaritano 3  in flabulum du&us efi,

& vinum adhibetur, & oleum,vt per vinum mordean-
tur vulhera,per ole-um foutantur, quatenus vnufquifr-
que,qui fanandis vulneribus prieeft, in vino morfina
diftričHonis adhibeat, inoleo mollitiem pietatis: per
vinum mundentur putrida, pero!eumfanandafoucan
tur. Mifcenda eft ergo lenitas cum feueritate, facien-
dumquequoddam exvtraque temperamentum,vt ne
que mulca afperitace exulcerentur fubditi, neque ni-
miabenignitate foluantur. Hoc nimirum illa taberna-
culi arca fignificat ,in qua cum tabulis virga fimul &
mannaeft: quia cum feripcurse faeras fcientia,in boni
reaoris pečtore , fi eft virga diftriftionis, fit & mann*
dulceduiiis.Hinc cnam Dauid ' c  ait bticH—

lustuiu, ipfa mt confolata fant.  ] Virga etcnim percuti-
mur,&baculofufitRtamur. Si ergo eft diftriaio virgae,
quie feriatjfit Srconfolariobaculi, qua;fufteritet. sit
itaque amoT,fed non emolliens: (it rigor,fcd non exa-
fperans: fitielus,fed non immoderate fieuienstfit oie-
tas,(cd non plus,quam expediat,parcens, Intucri Uoet
inMoyfi peflore mifericordiam ctim feueritatefotia-
tam. Videmusamantem pie Sc  diftri&č ftuientenl.

^ Certc ciim Ifraeliticus populus anteDei oculos penž
inueniabilem contraxiflet offenfam , ita vt eius reiftor
audiret[Dr/č'e»de d.peccHuitpopulit*tuur.~\  acfiei dim¬
na vox diceret: qui tali peceato lapfus eft,tam meus'no
eft,atque fubiungeret [ Dimitte me, vt irafcatur furbr
meus contra eos, Sc  deleam eos, facianujiie te in gen -
tem magnam.]illefemel & iterii pro pdpulo.cuipnee-
rat,obicem feadimpetum Dei irafcentisopponens, alt
[Ant dimitte eis hanc nošam : aut fi non facis,dele me
de libro tuo, quem fcripfifti. ] Penfemusergo ,  quibus
vifceribuseundem populum amauit,procuiusvitade
libro vi rte deleri fe petiit. Sed tamen ifte,qui tanto eius
populi amore conftringitur, contra eius culpas pen(e-
mus, quantoxeloreaitudinisaccendatur. Moxenin»
vt petitione prima,riedelerentur v cu!pa: vemam obci-
nuit,ad eundem populum veniens,ait <t[Ponatvirgla-
diumfturnftptrfoemurftum : ite Sc  redite de porta vf-
que ad portam per mediumcaftroru, & occidat vnuf-
quifque fratrem,& amiciim , &proximum fuum : ceci-
deruntque indic illo quafivigintii triamilliahomi-
num.] Eccc qui vicam omnium etiam cum fuatnorre
petiit: paucoru vitam gladio extinxit, Intus arfit inni-
busamoris: foris accenfus eft telo feiieritatis. Ta & nta
fuit pietas, vt fe proilliscoram Domino morri offerre
non dubitaret: tanta feueritas, vt eos, quos diuinitus
feriri timuerat, ipfeiudicij gladioferiret, Sicamauit
eos,quibus pnefuit, vt pro eis nec fibi parceret: Sc  ta*
men delinquentes fic perfecutus eft, quos amauit, vt
eos etiam Domino paretnte profterneret. Vtrobique
legatus fortis,vtrobique mediatoradmirabilis, canfani
populi apud Deum ptecibus, caufam Deiapudpopu-
lum gladiis allegauit. Intus amansdiuina: iraluppli-
cando obftitit: forisfseuiensculpam feriendoconlum
pfit. Succurrit citiusomnibus oftenla motte paucoru.
Er idcirco omnipotens DeusfiileJem famulum finim ci
titis exaudtuit agentem pro populo : qnia vtdit, quid
fuper populumadiurus eflet ipfcpro Deo. In regimine

Lite,  10 ,

lxod.z].

Heb.y.

lb>d.

c Pfal.11.

T>t Tpifarptrum cor.tinetitiaab ira , a^rm-

i^f -7  tatejkuitia,penntie>idi>,{&-firmlib«*.

crgopopuli vfrunque Moyfcs mifcuit, vt ne difciplina

decffet nviferjcordiat.necmifericordiadifcipliBS.Vnde

hic nuoque iuxta vtramque virtutem dicitur a (Cumfa
federem ijuafi rete, circumfante exercitu,eram tame mce-
tentium }»>:fiUttr.)Salcr<:  qoippe, circumftante ejcer-
citu.vigor eft.ac difciplina regiminis,mccreiuium vero

torda confolari,miniftcrium pietatis.

i <; Viginti tria ] Sic etiam le^iturtn codicibiit B.
Gre?trrij,fed'in hebrdts , paraphraji Chaliiic&, vcrJlone-
tria millia.

C. X. ^ 2«JJf iudicans,miferkordiam Cum
iusUtia fe nuli.

Item  Auguftinus inlnchiridio, c.  72.

O Mnis b,qui iufte iudšcat,ftateram in manugeftat,
&in vtroq; penfoiufiitiam & mifericordiam por-
tacr fedperiufticiam reddic pcotantifententiaro ; per
mifericordiam,pcčcanti temperat pccnam: vtittiloli¬
bra mine qu;c dam per arquitatem corrigat: quxda vero
per milerationem indulgeat. Qui Del iudicia oculis
inis proponit, femper trimens, & rremens in omili ne
gorio formular.ne de iuftitisrtramite demarvs,cada.c,.&
vnde non iuftificatur,indepotiiis«ondemnettir.

C, XI. /^ftuiremittit.efr tjui corripit.vter*
tjiie miferetur.

ittm  Ifidorus tib. ^.fententiarum dejumm.
bona. cap.  54.

T-r T e qui emendat verbere , in q«em po-teftas darnr,
Xa velcoercet aliqua difciplina, & ramen peccatum
eius,qu’er ab Htoiaefus, ant offenfus eft, dhnirrit excor-
de,vel orat,vc ei dimittatur, non fofam in eo,qaoddi-
mitrit,atque orač, veriim etiam in eo,quod cOTripit, &
aliqua emendatoria.pcena piečfit,eleemofynam dat,
<quia mifericordiam praiftat.Milita enim bona prxftan-
tnrinuitis, qnando eoruro confiili tur vtili tari, nonvo
hintari, quiafibiipfisimiemunnrrefTe inimici.

C, XII. 4 De mnliiplicigenere eleemo-
fynarum.

Sunt enim mu It a. gen era eleemofynd'rum^dt
qttibu * Albinu* d' ait.

T  Ria e  funt generaeleemofynarum: vna corpora-
HsjCgenti tiare, quid:quid pote ris : altera fpiritu-a-
lis ,diinictere a quo Lritn fueris: certia, delinqiietes cor
rigere, & errantes in viamreducere veritatis.

C. XFIR ^-Dleemofjme pccHniit p rafer tur
eleemefj na cordis.

Item  Auguftinus, lib.^o.komit. krmiti* S.

D  Var ffunt elcemofy nse, vna cordis, altera pecunix.
E!eemofyna cordis eftjdiniirtere ei,aquola: us es.

Nam dare ahquid indigenti aliquando qnxris , & non
^.J-^es ’ peccanti, quancum volilerii,reduiidat

ribu infra.  ^ El e e mo fy na cordis mu-lto maio' eft,
quam eleemoryna corporis.0. injra.ff  Cliariratis ekc
mofvna (ine fubftantia terrena fuffičitlibi, lila vero
ajuscorporaliterdatur ,,fi non benigno cordetribui-
iur,omnino non fufHcit.

1. ps. *pp a „t, juid*tchnitm m* n .

fuetu&Hufin* reauudJnefeumiattt, »cc^eLrechtudm
fine mdnfuetudincinprdUtK debetirmemri. Pmvp-

■f>r,serg», qwpr*miflit«H{h,rit*titi m *b tpiftr 6 *ti
tl ° rtmrnmUHr,iunquihbtt crpordUter ftaueU a „tes,fei
tnctermifjamanfretuMne adterbera femperparatiin-
ttmgtfiit fhnt; V u per fiagrBanmvitrarorrittre, f'i
timen appttuut: eju.bua Petntftrikt  g (Ne fiils domi-
nances in clero, ied forma fafii gregis ex  animo.)

a Ieb.i<). h Bttreb l-td.tap.iu^amnif.  c
feriten.difit. d al.MeninK*. e Vannd.t.tup  lot
/ P*»nli.cap.i^. g i.Pet.p. J  '

Decreti Prrma Pats. 148

C. X1111. •[ ‘M&njhetudtsi\& diftricUoak

inuicem tmxfep.aren.tur.

Hi/; c ei tam  G reg ari us fcribit in m o ralih us  »
lib.u).pane 4..c. 1 \A

S Vnr nnmque ncnndiliHa diilricLi^vt omnem etiam
man,ruccudu>t' benignicatis amittant; ^ Amt non?-
nulli ita manfut-ci, vt perdanc diPri^iiurarcgirrinis«
Vnde cunčlis rečlor bus vtraqne ftimmopeie aint te~
nenda, vt nec in difciplinae vigore benigmcareai man-
luetudinis, nec rurium manluetudine dillričiione de-
ferant di r cipiin«, quacenus nec acompaflione pictatis
obdureicantjcum contumaces corrigunc, ntcdiicipU-
nas vigorem mollianc, cum infirmortom animos confa-
lantur.Regat t rgo difeipiina* vFgor inanfuetudinen:,^
manluetudo ornet vigorem,& iic alterum commcnde-
tur ex altero, vt ncc vigor iit rigidus,nec nianiuetud« 1 ’
difloluta.

C. X V* ^ Ver.c iu filtra miferif compatitm-:
deLinrjue»i.ihw ir. dignatur.

Item h%'rrulia  34 . in huan^eL

V  Era iuftitiaconapallionem babet : fabaverob
dignationem,quamuis & iullifoleant rečic pv cca-
toribu5.dedignari.Sed ahiuieft, qu ►dagicur typho Tu-
perbia 2 ,aluid ; quod^elodisciplina. Dedignantur c  et-
enim,fed non dtu^gnantes.^ pojipauca.  At con&ra

b.i,qui de falfa iuftitia(nperbire foletit, eateros quo-Uji
defpiciunt,nulliiinfirmantibus mifericordia condeice-
dunt, & quoie peccatores eifenon creuunt, eodecs-
rius peccatores Hunt.

C. XVI. ^ Peccantes manfuetudineprouo-
eentuv , km  aujieritate ubit-'
ciaviur.

-frčmHieronvmus d adc.^-.Tbrenorurn.

R F.cedite,inqu;unt, polluci; recedite, abite; nolif#
nos tangere : nalite in aliqnonobis comrn.unicaf er
Tališ loquda non c  illuminar ateum, non fanat segr^
cum,»oacurati»firmom,Ted magiv occidit,atqueJ^
delpcrationem pcriclitanrem tnittit. Boni>erenim re -
čiores ex fua rnfimitate aliorum infirmitares pen^ 111-
te”s,magis per humilitatis, tu  manfuetudinH leuan 1cF, "
tu m ii trde n t peccantes ab en oris laqueo eru:ere,q liaB>
per a-u lie rita te m in foueam perditionis nutantesp*'
pellere.Vnde dodor gentium f ( Vodilu 4  fi<m }  inquic, ***
firmu* it;firmi*l ),.

C. XVI I. ^ Jn populutn r/tcDei defieurt r
cum p radi c ato r det in q:; e n i ek palpat r
nor. ccrnpit.

Item  ex Ori 'gcncJjoMtha j.in Jcfut,

S  Ed illud non trtio .e trardmittcmkim eft, qnbd^ ft#
peccante ira Dei iuper omnem popu]um venit.B 0 *
qu-ando accidit? q«ando laeerdotes , qui populopT*"

funt,ergadsiinquenresbeNigni«viderrvolunr,^ ver«*

tes peccanrium linguas, ne iorte male de evsloq uaJ1 "
tur, facerdotalk feueritatk imraemores nolunrco* 14 *
piere quodrcripti!m g eft (Peccdtcm
?ite y  T t CJttert iimorem habeant. ) .^ lteru rn ^ ( ^ u J* r
malurn-cuVobU ipfit: )  neezelo Dei f»c€enii |m ^ ran  J 1 *
Apoftolum.dicentem ( Tradidi hmufintdihomtncr/t ^
tanain imerttvm earnfr^i fj trhmfalu ) N eC i’

lud Euangciij 1  iniplcre : r  udent, vtlivideri-ntpecc^^

tem; prmio- feerete eonuemant: pbft etiam duo ^
veltribus adbibrcis k,qmid fi contemplcritjči: po ^
ecclefisr correčirone nonTuerit emendatus, de ccC  ^
expulfum vetur gentilem hab.eant, ac publicanu^^ 3 ^.
dumvni parcunr, vniuerfa: ecčreftarmoliuntutin ■
rum. Ou^ifta-botiitas ? tiuar ifta miferreordia _

a j;:  cap*'!? Jo b cap. 1 6*. h iufitiaVjOrig.. :  ^

in dignan Utr. d {{e<bani frnt. non Hi ero n. ij ct>mn . *
tarif.Tbrcn.^. e f  i .Cor.t). g

b Ibid . i Matth.ii. \ alarbiU^ ^

«49 DiftinftioXLVI.

e,& omnfcs in difcnrneriaddoeere ? Polluiturenim
v Vftope«!*** popu! us, Slcutex vna ouemotbida
iuerfus'g-rt*x irificitur, lic- vno fornicance, vel ali ud
Hut> d c u q; fot l it s c 6 m i t c e n t e j pl e b s y  n i tfe rfe polluicur.

Hinc t ti/tih alibi  a diciiur.  £ Rje čic r c m fu b dit ti piet vs
Zatrem ,Mfctplrna vero pa tre m exhibeat .J

4 * pars. Percujfor quoquc d: d tu r, quifermone inu~

tili infirmorum confcientiam vulnerat.

C, X V i 11 . ^ Xjuxfsrmone incauto confcien-
tittm pefCuiit infirinorum , pvratf-  *

for V očal ur.

Pnde  Anacktus Papa tpift.t. ad Epifcopor Itati*.

S  Ane percuflor ille diciturdočlor, qtii ftrnvoneinu-
tili confcientiam percutic infirmorum.ldeo tenere
v °s> &c  ©nVnes fideles oporteteum , qtii fecundum do-
? r *nam eft>fidelcm fermohem , vt potens lit čonfolari
ln  dcr&rina fimčfca, & contradicentcs redarguere, & re-
«č viuenccs, arqtie redam fidem tuentes, confolidare.

Eqniturt>  f litigiofum.fKibil eft enim impu-
^dentiusarrogautia rufticorum  , quigarrulitatem

distinctio xlvt.

1  Q

audoritatem putant 3  aparati adlites 3  in fit bi e-
Hoy turnidi iatonant: quod exarrogantia , & fuperbia
prouenire manifejiurn e ji.

C. I, ^ Arroganies nefciunt inferre burni-
liicr } qua; docent.

Vn de  Gregoritts feribitin morali b us 3  lib.  23.
par. ^.c.ii.adc.tf.Lob.

Tj Oc habet proprium dodtina arrogantium,vt hn-
jrf »nilittr nefciatit inferre,quod docent:& reda,qu3e
«o- Unt>rc ^ miniftrare non poflint. In verbis enim
bi vid' proditUT >qiibd cum docent,quafi in quodam fi-
4 ocCu MUbl — cu ^ m ' nc  rcfidere:eofq;q«os
<quibuspoficos,vd«ti  in im o refpicmt c
gnantur R ^ n ’ u ^ en 4 o loqui , Ted vix dominando di-
cic d ; j-  C  ^ autem  bis per prophetam Dominus di-
fvtentia • ^ U J em lUm  aiifteritate imperabalti eis-,&cum
quifubdic iu ^ er itaceenim,^potentiaimperat,
rcjfed a r , uos non  tranquiile ratiocinando corrige-
vgra d %q Cre In ^ e ^ c re dominando feftinant.At contra
nna tantbvehement'iis hocelationis viemm
fiiorun '* co ^ ta pit> n emquantb ardeiitiiis verborum
^atnet* 1  ^- U ^ 1S  magiRrum elationisinfeqnitur.

q Uen  Cnim ’ nc  cum magišelatis moribus praidicet,
*  2 111 COr de audientium faeris fernionibnsinfečlat.

brdin  a < rS ' in CCe  5 < 2 Hare  Utipiofiprobibentttr in epifcopos
Uanio  v'/ *j a Ctlu fa huiuipro bibitionps. Lili grofi

Ve/ fratr i ati -. n, * ,H *'am m or ! principumjibičoncilint)
^tli nt ^ ^ etra bendo 3  in farni* notam ingeruntj

tin  pj^fi tres  diftordiam feminando y feditionem mtm-
ux omni* in pr .dat is damnabilia

Ve/ ;

Vn am f<

<j}'t‘rZ tre Ct $« nt  '  '1

^ ys,quipeccatoribusadulantur.

ti tur.

C. II.

n ^ e  Gregorius feribitin moralibus >  lib.xB.part .4*

_ v  cap.^.adc 4 p.27Job.

^ t  nt hotniu 11 i, quidum malefada hominum laudi-
^ °Us efferunt,auget quce inerepare debuerunt. Hinc
/ 0 r l ?f erpro E >hetam  4 icicur: \Vx$qui confi-untpuluil-
te { u ^ °mnicubrlo manu* y &faciunt ceruičahafub capi-
*t*tis.]Ad  hoc quippe puluillus ponirur,vt
Ut lUS c l u ^^ car br. Q.uifquis ergo male agentib® adu-
qu* ,r, ^ U ? t "H um  fubeapitCjVcI cubito iacentis ponit,vc
lit ; corr ipi exculpadebuerac,in co  fulciis laudib. mol-
drtl  2 uici ' cac * f Hin c rurfum feriptum eft: [lpfe  g x-
p ari e t em , illiautem liniebant enm.  Pari e ti

r **

f f -\ecb".

r  Hieronim, in Lpiiiol. ad Oceanum.

* L de $iciunt. J  ” - '  - • - ’

^ g

d E^ech.  34.
lbidem.

i.ad Pimo.^.ffp, ibigfaf-
d. ad Oceanum.
al.cognittonem.

Ve IpijUpotfm ctmtifientia. a litih ur,
iy. rtiifjfrdi ti onih rts.

quippeTnprmne; peccati duritia defTgnatur. Acdifieare
ergo panetem ,4itt concrafc qucm.piam V>bdlšcnla pcc
caticonflmere.Scd pariettsi Itniunt.ciiipcccataper-
petran tib us ad a lan t ur > v t q u od lili pc rucrseag en t es
jcdificantjipfi adulantes q.uafi nitidum reddant. Sed'
fančlns vir licuc mala dc bonis non aftimat, ita iudica-
re bona de malis recufa^dicens a  [d mt 3 vt iujjur
ros indicem: doneč defiuam , non rccedam ah inaoccn-
ti* me*.  ]

C. III. .A(\ u lato r,vel pr o dit or deri c us ah

officio de^radeiur.

Hinc ctiam  in tonciho rarthagincnfi 4.
c.  5(j. lektur.

C Lericus h,qui adulationibu^, & proditi.onibus
čare deprehenditmr, ab oIHcio degradetur.

C. 1111 . ®j’ y.xcommunicentur ah tpifcopo

qui fratnhits nonprobanda obijciunt*
liem  ex eodem eoncilio>c.5>»
a  Ccufatores fraerum epifcopus excommunicet, qul
"■ non probanda fratnbus obiiciunt i f  Et fiemen-
daucnnr vitium , recipiat eos ad communionem, no«
adclerum.

I *r Quinonprob»r*dafratrit>Ms obiitiunt. 1 Vtrb*

t}Unt<i«tin.nfttu m ,,l M  G ratUnix»ucu*
c odi cib m  hab en tur.

C. V. ftemoueatur ah offtcio clerieus malc-r-
dicus,fcu rr* y  & fra t m m p rofe clib us
inuidens non promo-
ueatur.

Item  ex eodem concilio, e jT.

Riibrica bacpertinet jimul ad hoccaput, & ad du»
f€qnentia.

C Lericus c maledicus(m2ximeinfacerdotibus)c© •
gatur ad pofuilandam veniam, fi noinerit, degra-
detur: neevmauam ad ofEcittm abfque latisfaCtione

rtuocetur.

C. VI. ^ De eodem.

Jicm  ex eodem concilio, c.6o.

C Lericum dfcurnlem , & verbis turpibus ioculatO'-
rem,ab oflicio retrahendum cenfcmus^

C. V 11 . ^ De eodem.

Item  ex eodem,c.54.

C Lericus c  inuidens fratrum profečlibus>donečii*
vicio eft, non promoueatur.

C. VIII. ^ Kon funt ordinandi y quifeditio-
mbus racant.

Item  cx eodem, c. 67.

S Editionarios b ftatuimus numqua ordinandos cleri
cos,licut nec vfurarios, ncciniuriaru fuaru vltores.
C. IX. ^ Vfur.vs e .tiger e. deri c is minimi licec*

Item  ex concilio Ltodicenf^c.j*

3 \T 0n £ licct  fcenerariminiftris altaris, velinfa-
j>s JN cerdotali ordine conftitutis, vel vfuras, vel lu-
cra,qu^ felcupla h dicuntur,accipere.

C. X. Nec fuo nomine y nec ali eno elerieus

fcen erator exifiat.

%  Liem  Leo Papa ep/fcopti p er Campaniam 3 ep>fi.i.c.^.

S lcut 1  non lu®, ita nec alieno nomine aliquis cleri-
corum exercere fccnus attentet. Indecens eft enim,
crimen fuum commodis alienis itnpendere, Farnus au¬
tem hoc folu afpicere k ik  excrcere delemus, vt q> hic
mifericorditer tribuim°,ab eo Domino,qui multiplici-
ter,& in perpetuu manfura tribuic,recipere valtatnus.

a lob.l-j. b Bur.l. 2 .c.ij 6 . 1 uo 3 p. 6 .c,  267. Pann.l.^.c-
173. c BHr.l.io.i\ 66 . 1 uo->p.u.c.ii.&p.n>.i*(> 6 'ALr>f.L
7.C.163. d Bur. 1 . 1 . c.  172./«<?,/>.6.263. &p.  11. cap. 79.
Pann.l.^.c.Jji. e Bur.l.i.i.i 6  Juo 3 p. 6 .cap.^. jkgath*
cohc.c.6 9. f Bur.l.i.c.ij.LUo.p.G.c.  36. ^ ^inft.7*

f.150. h al.fefquipi*.  > br.rc.l.i.c.\i,Lno.p
\ al accipere.

F •

i>i De Epifcoponin^contmentia Dečreti Prima Pars. 152

D [ S T I N C T I O XLVII.

1 ✓-v Vod ant em in fin e huius capi tu h , vfurarij or-

gs I 1 dinariprohibeturjnde eft>quodyfuram exer-
center , cupidiiati deferuireprobantur: cupidi
autem ab Jpojiolo * ordinariprohibentur: quia talesfa-
ctlcdiuflodeuiarent ...

C- I. ^Diaconus 3 pvesbyter 3  & epifcopus
exigensvfuras i  nifi defierit,
deponatur,,

Vhde in canonibtis Ap.oftolorum,^44./<?£/*«>*.

E Pifcopusk, aut presbyter, aut diaconus vfiirasa
debitorib. exigen$, aut definat,aut cert£ deponat.
C. I L. PJUras exigens ,fiue deri c us , fine

ju bieduffcgultf, deiiciatur*.

Item  ex concilio Nica»np,cdp.i7.

Vonjam c multifub regulaconftituti anaritiam,
v^& turpialucrafe&antur, oblitique dininse fcri-
ptui£e,dicentis [_X>uipecuniam fuamnon deditadv/u-
ram-j]  mutuum danres, cenrelimas exigunt, iufte cen-
fuicfanči:a,& magna fynodus,vtfi quis inuentus fuerit
poft hanc defirutionem vfurasaccipiens,aut dex adin-
iientionealiqua , vel cjuolibct modo negotium tranfi-
gens,autnemiolia,id eft,fefcupla 1 e  exigens, vel aliqd
tale prorfus excogitans turpis lncri gracia, deiiciatur a
clero; & afienusexiftata regula.

1 Scfcupla.] Hoc fef^uialtcrarum vfnrarumgenu*,
auamuisarauiffimum, in jrugibushurmdk 3 yelarentibus
ConlUntinus lege permiferat , qux nune. exlat tn eodtee
TheodofianoJib.2Mt.-vlt. de v/urtt, LuEodempertmet,
quod jeribit B. Hieronjmus in commentanvs in L\echie-
(cm,lib. 6 .c.iS t hdrerbif.So\ct\t '\n  agris frumenci,& mi
lij,vini,& o!ei,c*terarumquc fpecierum vfur* exigi,fi
t»e,vtappellat fermo diuinus>fuperabundantiai; verbi
gratia, vt hiemis tem pore. denuisdecem madios, & in
mefle recipiamus quindecim, hoc eft,amplius partem
mediam. Sfuamobrem hoccanone , cpuo JPatrts illiomnes
pecuniarias vjuras clerictfinterdicunt , Voluerunt etiam
fe ji up lam fiu $um e xp reji e i/fdeminterdicere. Pcfed  Ve~
ro in aliis concilm^ d Pomanis Pontifičibu<f y genw omne
vfurarum tan&jiara mri natur ali >ac diuino contrarium,
tam clericis y qudm lai c d [uit tn te rdtčh: m>qu emadm o dum
apparetin Decretalibus, tit.de Vfur.

C. IH. fJ Temp orali b.tM lncri* de ferment e s y
Deo nequaquam milit ar e probantur.

Hinc eliam  Gregorius inij.lib. Moralium, c.
l^.in 29. cap. lobfcribit ; dicens.

O Mnes huius faeculi dile&ores in cerrenis rebus for
tes funt,in edeftibus debiles. Nam protemporali
gloria vfque ad mortem defudare appetunt, & pro fpe

perpetua, ne parnmquidem in laborefubdftunt ; pro

terrenis Incris quaslibet iniurias tolerant, &  pro c«le-
fti merccde vel tcnuiffir»i ver biferreconrumelias re-
cufant: terreno iudici totoetiam die affiftere forces
funt: in oratione vero coram Domino vel vniushora:
momente laflantur; fajpe nuditatem, dciedionem, fa-
mem proacquirendis diuitiis, atque honoribus tole-
ranr: & carum rerum fe abftinentia cruciant, ad quas
ad pifcendas feftinant, fuperna autem laboriose qua-
reretantomagis diffimulant,quanto earetnbui tar
dius putant. Hi itaquequafi aliarum arborum more
deorfum vadi funt,furfum angudi : quia fortes in infe-
riora fubfidunt, fed ad fuperiora deficiunt. Atcontra
exqualitate palmarum defignatur proficiens vitaiu
ftorum, qui nequaquam funt in terrenis ftudiis fortes,

a  i.Tm.j. b Burch.iz.c.uef. luo,p. 6 . c.  195.
p.i;.c.i$.Pann.l.i  r.157 i n f.  14. 4.0. 8. exaliaterjione

Poly. Rab. l.pce.c.^2. c Bur.l.2.c.iK).^i K f e j

L 7 .c.i$ 4 .lH 0 >p. 6 .c.i? 6 .&>p.Jl.c.$. d redundatilU

partmU, t *hfet£uipla, f al.fequipla 9

& ia edeftrbus debiles; fed longius, atque diftantius
ftudiofosfcDeo exhibent, quam fzculo fuiflememi-
nerunt.,^]' Namcum quibufdam perprsdicatorecn no-
ftrumdicitur a  [Humanumdico propter infirmitatpri*
carnis.veflra:. Sicut enim exhibnijt!^r membrayefrafer~
uire immunditirtj iniquitati ad iniqtatatem ; it a nunS
exhibete. membra.vejlra f er utre, iujliiiain fandificatio-
nem ; ]eorum proculdubioinfirmitrati condefcenditur,
aefi eis apertius dicer.etur, li nequaquam amplius po~
teftis, falcem tales eftote in-fru^u bonorum operum»
quales fuiftis dudum in ačlione vitiorum,ne dtbiliore*
vos habeat faneia libercas aeris quos in čarne vali-
dos Jiabuit vftts terrense volijptatis.

• 1 «j A er i s .3 *Ap udB, Grego rium legitur y  fančtaliber-
tas h*redes;.Tr'/,fan£ta.libertas charitatis,quam in cat
ne t frhVno autem.exempUri Grdtiani Viiticano  > cdefiis-
conuerfationis , quod in gl o f ja ad explanandam diclio —
nem 3 eL(iris y ajfcrtur.

C. IL 44 . ^ ^idfacro&ordines vfurarijpro—

mouerinon d.ebent 0 .

Item  Gregorius clero y <&' tiuibusTleapolitanit^  :
hb.S.epijl.  40*.

D ,E bi Petro infuper adnos-periieniflecognofcite>-
quod folidos dedit ad.vfuram : quo^ vos oportec.
cumomni fubtilitat.eperquirere tk  d itaconiliteriff
aliufla eligite, tk  ab huius vosperfona fine.mora fufpert
dite,Nam nos amatoribus vfurarum nulla ratinne ma¬
miš imponim us*. Si vero fubtih habita inqtudtiorie>
hoc falfum efle patuerit (quia perfon-a eius nobis igno-
ta ejf>& vtrum ica.fit de fimplicitate eius*, quod ad nos
perlatum eft,ignoramus)ciim decreto a vobis fačto, ad
nos eum venire neceffe eft; vcvitam morefqueilft uS

follicitius inquirerite^, fenfumquoqueparitcragno-
icamus, vt.fi huic iudicio aptus extiterit,veftraincO'
(adiuuante Domino)defidena compleamus.

C*. Vf. \Vegradetur clerictt<f } quivfuraf ac-
cip ere. de tegitur ..

Item  ex concilioEliberitano,c.20.

S I C quiscjericorum detedusfueritvfurasaccip^ r ^'
placuit degradari,& abftinere.

C. V I. fjKec imp ličar i errore , nec cupidita~
te -violari facerdotem oportH.

ItemTto sAnatoho cpijcopo Conjlantinopoli
tano 3 epijt  51..

2 Trlrum dcacholicum, & praecipue Domini Cacct'
ps V dotem,(icut nulloerroreimplicari,itanulla
portet. cupiditate violari, dicente fan&a icriptura
[Poji concupifientias tuas non eas. j  Mens enim poten"
ti*, i auida , nec abftinere nouit a vetitis, nec gaudc rC
conceftis, nec 1 pietatiadhibere confenfum.

1 f[ NccpiCtim.JHoc pojiremum orationts membrt***

abejlab originali: fed habelur eiiam apud Anfelmuttt-
C. V 11 . ^ dfuicupiditatem d fe nonabfa»dth
bonorumaučlori inharere non\alet.

Item  Gregorius,/^.7. epifi.\oo.

B Onorum au&oriinharrere aliter non valemus > nl 1

cnpiditatemanobis (qu*g omniummalorumra-

dixcft)abfcindamus.

C, VIII. Jiuari e j hominum bona inua-  •
dere y <jUorumnecefiitatibu 4  fubue-
nire -valet..

Item  Ambrofius * de eo>quadfiriptum cjjtn Tal*-
a n ge ho  b £ Ho minfi' cu 1 ufda m diuitit.
fiuTiusy.berei- ager attulit.~\.  .

S Icuti ij,quiper infaniam mente translati funt, n
iam res ipfas , fed palfionis fu* phantafi as

* Ktm.6.. b Zt>f.l.6.e.<j.P.ly.l.i.tit.u c l»*

p.i^.c 12.Paau.l.j.c.is6. d’ AnfLj.e.i^o. c ’ £(C ‘‘
18. f tl.pccuni.t.  1 .Tim.6.  * Serm. 81. Lite. 1

i lx BafiUj htrntlia^d tun dim lnangely Ucum. .

155  Diftindtio XLVII.

ita etiam mens auarifemel vinculis cupiditatis adflri-
&a,femper aurumjfemper argentum videt, femper re-
ditus computatj gratiusauru intuetur, quam folem : a
*pk eiusoratio, &fupplicatio ad Dominuru v aurum
qua; rit. & p 9 ji pauva  ^ I rr.te rd um eti ara v fii ras ar te n e-
quiXmia» exipfoauro aurum nafeitur. Sedquidagis ? ;

fatietas vmq«am,nec finis aderit eupiditati.^/«-
y Cet '  ^fSedais: quidiniuftum t ft , ii cilm-aliena nonin-
propria diligentius £eruo ? O impudes didtum !
ro priadicis?qua:? ex.quibus recondrtis inhunemun
< * Ulri  detulifti ? Ruando in hanc ingrefiuses lucern,
de ventrematriseKifli: quibus qu#fo,faculta-
^bus^uibufaue fubfidiisftipatus »ngrefius es ?&po&

P rop ri n m di e m o d ic at, q u o d e ft co m m ti n e 1 5
*! Uo dplus quamfnfficeret> fumptum, etiam violenter
^btentum eft. <&>injrd.  Numquid iniquus eft Deus,

"Vt nobis non xqualiter diftribuat vita; fubfidia ? vt tu
quidem effes afBuens,& abundans,aliis verbdeeiTet,&:
€gerent r^Anidcirco magis,qttia & tibi voluitbenigni-
't&tis 'fuac experimenta conferre,&alium per virtutem
patientia: coronare ? Tu vero fufceptisDei munerib*,
Ctfi in finu tuum redadis, 'nihil re putas agere iniquu,
it ram nuiltorttm vita; fubfidia folus obtineas ? Quis e-
«im tam miultusjta auidus,tam auarus,quam qui m ul-
torirm alimenta finim b non vfum , fed abundantiam,
&deliciasfacit? Neque enim minus eft criminis ha-
bcntitollere,quamciimpoflis, &abundes, indigenti-
bus deuegare. Efunentium panis eft,quem tu detrnes:
^udortim iridumentum eft, quod tu rccludis, & mife-
IOru J^’ rc dcm.ptl° eft,& ab&lutio,pecunia,quam tu in
tetra defodis.Tot c tcergofciasinuaderebona,quot-d

poffis pra;fVa rc qUo d velŽ.

p r ^ \ < ^° mm une. ] ^Apudbeatum j4.mbrof.um legi tur,
ficcre»"f!!' nemo dicat, qnodc communiplus quam fuf
fimnon ttftfedobglof

, e ft mi trdinetnim ejl,

^Xoremb U *'."*** prapofttua'] ideji, fi inlaict babitu
d vittjs advirtutum jludia, &
tfl populistP r °uocet  ,-vt quod p o ji e d p receptu ‘/m
Jih  ^fi?ib/J* ** ^ ex *Z a  t-dAom efr: lis. JfndejipojlolH* Ep h e
lir>sf HOi  * ^ t jf X 0res fi'-asJicutfua corpora di-ligant, <&>fi
non ddimvundidmprouocent,fbdenutriantillos
corr£cHone Domini.Vnde cum Pau~-
* Šjcribens ,<dixij]et  £ fua; domuibene

\ n  °n»i difcipU

_ _ _..

^ L  x^£bah e n t e nvfi lios fibi fub-

iit,q ° mn icafUratc 3  [nonHinaccufatione!uxu-
r ?d(trcr non j‘ n,m  trtlium cokabitntor fr on tem babet ali c s
fint-abot*/' ^edebeatolobi legitur , (juodprd filiid
j}# perfi* l ‘ 1 j ta '°f ere ba( Dcc facrificia,ojfere»s holocau-
* quos tantit ch ari tališ pšrfečiione inynu

e ‘ n ?n» x ii vt

but {> ? n *J'l** vornm m jut

te r  e P u l aii du fecumtres fororesftaspari

t  *l H ifqHc e or um in fuo die conuiuium jratrt-

terl -a  a e

pietai ttaret ‘ i ^ 43 ^ Heli faccrc difiimulapnt, -a c falfit

i n  fot e fi i P er 4tus , dehnquentesfilios ferircnolutt , {Jicut
r ° Rsgutn legitur) apud dijlriclu-m indicem femeiip-
hln  *****'fibif fr ude li damnationc percujiit : Vndt ei di~
ttieT/r** ^ icitur ^-  C Honoraftifiiios tuos magis,quatn
fiijfo ™ lnc et ^ am  Dauid erga fiiios ben ignitatem y non di-
tnenT* f etiey * t4iem  txercens,eorumiuuentutem experi~
d‘diatpermciofam^ucrumpue?it7dm vaga ličen-
fuJ 3Ci n n ^ t  *ff* 'Voluptuofam. £ r nn* quippe eorum forore
lu m ^pro corrumpens, d fratre eius, tAbfalone  i videli-
r 4 l tn f er e P ut as, quiis fratribitsfuis fraudulenter paraue-
P«*re *t Mncatust ft' *Abfalon  m  vero,pofrquamVeniam d
obtl nuit  j de regno ilium expulit, &ad concubinat

t *Yivr/ 0 ^T' V ‘^ etr *š' ^ a l- nt)n f uu tn. f al.tan-

vlofT*! '* ^^antis. t Hier.Oceano.i.Tim,\-&'ibi
f. j f T -p 6 'f-$- £ i.tim:}, b Tit, i, ,

\ m 2.Heg. 16 ,

lob

DeEpifcoporumc^ntinentla ,

abvfuris. '5-4"

eiusingrejusef, demumper inuia. deje rti patremperj\ -
qu en s, q u treni inh^fit, atque itajujf enfis in t eriit *.Kiuc
etiam Paulus ad Timotheum Jeri bit, diiens  £Qni fuo-
rum , & maxime domefticorum cutam non habet > fi-
dem negauitAeft infidelideterior.] lure ergo, qui do-
muifpee nef.it pmeffe,in epifcopum ordinariprohibetur,
quia qui in rt mtninra, de qua Jibi familiarinr debet cura,
ineJfe,fidelisno7i ejl,quomodo m ecdefia Veifvbi totfuntp
a U en i)p) llicit amddi^eri tiam adbibet  ? v ndeHivrony-~
muiC. gjlan enim&iuftu* polluitur exvitin Ji U or. um, fed
libcrtas ob Jlpofrolo ecclefueprincipi referuatur-^t talif
fiat,qui non timeatproptervitUUber9rumextrancos*e«
prebenderej ]

4 . |>s. Jguodtunefet,finomerit,quodfibiimputetur*
Ciim enim greJfus bominis d Domino dirigantur nec
Jint  f m homine eiusviaucorripert q uide m počele o rrtg e  -
re autem nonvalet; pulfare pot ejl ,non aperirf : manwt
comprimere,non animum mu-tare.

C. IX. ^ Bonorum hominum difciplinapi f
. res  immutart non Valet.

Vnde  Auguftin us clero,^populo Hipponen-
fhepijl.r^-j.

Q Vamt5Iibet v.g.lct d.fcpHn a dom» s  mei-.bom.

. Sc  mter hommes vmo : nec-mihi arroearc
audeti, vtdomus meamehorfit, qua m  arcaNoeg>bi

tamen inccrofio bomines vnus reprobu? inu<ntui cRt

aut mdior fic , quarn domus Abrahar , vbidiftum eftl»
.[liicecinciUnm,^.jfUuim eitu :] aut melior fic,qudm do*
Muslfaac: ciiidediiobosgemiaisdiStvm 1  eft [ Iacob
čiUy.!,lf.iu nutemodio batni.  ] gritifra.  Simpliciter
autem fateoriharitati vetlra coram Domino Deotio
ftro,qui teftis eft firper animam mcam,exquoDeo ter-
uire capi. qi:omodo difficile fum expertus meliores*
quam quiin monafteriis profecerunt,ita non ftim cx-
pertus peiores, qnam quiirnnonafteriiscecidcrui«^,
icavt binc arbitrerin ApoeaIypfi I feriptum ,[ luftu*
iujiiarfiat> (j-fordidutfordefcatadbut-j

C. X. f\Ccinxiaaper-ditcrumaviareclitK-
■Ai*Unos moittrenon Aebtnt.

Jtcm  C yprian uv r i4.i.c/</i. 5 . C.rnt /jo Pa p a.

Q Vodad nos attinet,confcienti* noftr* conuenif,
frater,dareoperam; ne quisculpanoftradeec-
delupercat: fi  auis autem vltrb,& crimine fuo perrie-
rit, Sc  potnitentiam agere,atquc -adeedefiamredire
noluerit, nos in dieiudicij inculpatos futuros čredi-
m us s qui confulimus fanitati, illos folos in pornis re-
•manfuros, qui noluerinteonfilij noftriialtibritate /a-
nari. Nec moucre nos debent connicia perditorum,
quo minus a via refta, Sc  a ccrta regala no recedamus,
quando Sc  Apoftolus inflruat, dicens m £fi biminibiu
placerem,Cbrijliferutu non ejfem.

D I S T I N C T I O XLVIU.

1  Rohibcntur etiam neophjti  n in epifcopos orii-

S  s V' Mri^t^uiberteratcatechumenua, hciicnofiat

epifioput, c[ui beri trat in theatre , boAienonft*
Acat in eccUJia, (jm rejj/cre trat ir. cino , bo tli e n on mini-
ftrtt altario : qm Audumfiieratfant or bifiriom/m, hodit
nonjfit confecratorvirpinum. Caufa autem butcuprohi-
bitiontftjt fecundum Jfpojioluvn, ne elatU4infitpevbiain>
tamquarn relipto ChnjUanq plunnunn e o e?eret , mad.tt
in minam dtaboli. 'Momcntantue namqucfacerdornefeit
babert bumiUtalem , obferuare modosperfonamm  ,Vcl
fe coniemnece : non ieiunauit , nonfieuit, non fe correxit,
non paupertbuc ceogarat. In arro^antiam (qua ejl mina.

a  2 .Rcj-> 8 . b l.Tim.t,. c In comm.ad c.i.epift.
adVitum. A ita^ne.jonj. e Pf.tl.\G , f Hitrem.
10 . £ Cen. 9 . b Gen.lt. ‘ VtcUch.  1 . I{ al.
defecerunt. I ^ipoc.li. m Galat.i.  « i.Tim.]-
glojfa erAina.ibiAem,&Httr. Oicano.

P 5


DeEpifcopo^K neophytis Sc  catccKume-
nis non afiumendo.

diaboli)rncidunt y qui punBo hov a necdurh difcipuli funt
tndgtftvi : & ficut Inn o centim &ait [fAiferum cJi eumfie-
n m-dgiftrum 3 qui-hecdum didicit effe difeipulmd]

C. I* Ko.opbytm in cpiflofum non. ejtv-r--
dinandm-i

Vj;de-\w  N kršen o concilio 3 r.2 legi tur.

Q Voniam b muha, fiue per nece Anatem , fiue ex
quacunque 1  caufa,conrra regulam geftafuntjta
<vt- hominescK vkagentili nuper adbuc carechizati,
vel inftiu&i> ilatmi ad fpiritualem baptifrnnm venif-
v  fent 3 &continuo, cum baptizati,edam ad cpifcopatu,
vel presbycerium prou-eed funt; rede igitur vifum eft
de caetero nihil tale debere fieri.Nam & tempore opus
«#ft,vt fit catechumenus, & poli baptifmur;:) muha pro-
bationeindiget. Euidens'namque eft apoftolicu pras-
€eptum,dicens. c '[Ncw neophytum 3 ne forte clatm in iu~
<dicium incidat-,<& laqu eum diaboli.J  Si vero prscceden-
te d 2- tempore aliquod mortale 3  peccatum admiferit,
Sc  conuičlus duobus,vel tribus rcltibirs fu-erit, cefiet a
clero, qui huiufmodieft. Si quis vero prarter hsec fece-
Tit,tamquam contraria ftatntis fhnčli e  concilij gerens,
ipfe prcecipitabitur de ftatu fui clcri.

l *[ Quaeumque caufa. ] Grace eft ■ n dc>&ws \ 7 riiyt£-
pjpcdv Td'v ccl^d)7!WV-  .* quod Dionyjim ver-tit , a ut alias
cogentibus hominibus.

2 Prsecedente.]^id eft, procedente ,/ed
sbgloffam non eflmutattnn.

3 6~ M o :t a le.] abejlvo xifta d p rifca verfione.Gr^e eft y
■^vtfKov tl ‘I uod nionyfim venit,  deHdam

anims. Keopbjtivero hodu appcllantur, prepefitum
fter.e.re li.jionis. n o uit er ajptm enter,

C. It. ^ Shnt dicafur. li_er,phytus.

Vnde  S.Gregotius Jcfikit-Sjagrio epifiape,-^
alin epificptr.lib.j.  f epift. iop...

S  Tcut gneop.byfus tuneiliccb;)tur,qtiimicjo Ki f an _
ciae fidei erat eruditione . plancatus; tic modo neo
phytus habendus eft > qui regente in rcligjonit habitu
plantatus.ad ambiendos honores 1  faeros irrepterit.

^ Ordinate ergoad ordimes accedendunveft. Nam ca
jima appctit,qui ati fummili loči faftigia poftpofitis ara
•dibus per abrupta quserit afcenfum.Scirnus aute,quod
atdificati parietesnon p.rius tignoru pon Jus accipumt,
. niRdnouitati» fusejiumore ficceotur: neiiautčpcn-
deia,quam folidentur, accipiant, cuadam liirtul fabri-
tam ad terratn depbnant. ^

t .<[ In itiofap dat. ] Jnlijr.ej. eptjf,  10.0 .vhi h cbeittr
prior pari' kuiui capjtitvjtfrfiverji.  Scimus autem. /e-
" 5 itm  in lanfiat fidei erat conuerfittiboeplantatusi lib.
$.4pijU.y.thtc.9$.(ybi & 'eadmftre ŠJltm ver-
tir babeutur, at pnetereaf?qKe>iS pan Vftjue ud finem  )
it^HurhecUic, cuiud;;uc nouiter erat platarus in fide.

D I S T I N C T I O X LIX.

. * 1 ^ Cte, d.quibix Vitin de.beant.effe immanfs,quiin
r e P*f L '‘P i * m f unt  rrclinandi, £Jui enimintercc\]o-
rtsproptpub ad Ven,n fima^tur, neteče e'h vt
. aih-t grali.imbent vutende mereantar. Vndat  Gregorius
. aitin pajlarali.  ^ Sc lluili' [ermidandumrne r,ui pUttu e
pofje iram Dci credttur , baeipfe expreprio re,un merca-
tur.Cunth enim iiquido nminuu\if^uidijjpU-
rtt,adi»ten tdendu m mittitur, irati onim us ad.deiericra
frouocatur. Sipi e r%t adhuc dtfidenit tcrrcrmadilrm-
£itnr ,caue»t. ne Mflbjtti iratnittdicifprauitts aice.idctif,'
dum laco ddečiaturgloria,fiatfubditui auSer rutra. Se-

a tpift u.ad^btrelmnt. b Martinuj Braoept-
Jcopue tap.lz. c i.Tims- d al,preteden teS) mr.
e al.magni.  f fr L%.epi\l.svV‘giUe ejdftepe.AieU-

tenfi. g, P.cily.l.2ttit. 2 . „irtfl..6.c zijvepart^.c.ip.
b tl.ittiniii*. i al.tr/iivtf, \ al./bmma.

;  Decreti Prima Pars. ¥>6

lerter evgo fe qnifqne meiiatur y nec  a  locum regiminis
fnmtre andent > Ji in fe adhuc.Vitium ddt-mnabi liter re~
yrn.at: ne c i<r,quem crirue,n deprauat.propfium^ mtercejftt
fieri app dat pror culpf aliorum.

C. I. *j . Sa.c/tfcium Deo non ofte.rat-.qui vi-
tuc eft maculatm.

Idem in ec d,p ajt o rali cod.c.u.co uti n enter..

H Inc etenim iuperna voee adMoyfem dicitur. jXo-
quere ad Aaron: homo de Temine tuo. per farni-
lias,qui habuerit macul.im,non offerat pan-es Domini
Deo fuo,necaccedat adminifterium eius. J  V bi Sc rcr
.  pente fubiungitur[Sicxcu5 fuerit,li daudus,h vel par,-
uo,vel grandi,& torto naidjfii fračio p.ede, velmanu, li
gibbusdilippiiSjd albuginem habes in oculo ,fi iugetn
icabiem,, li impetigine in corpore, vel ponderofus. b  ]
Csccus quippe eh 3 qui fupernse čontemplationis lumen
ignorat: qui prsefentis vitstenebris pre^fusj.dum ven.'
turam lucern nequaquam diligendo cofpicir^nio greP-
fus operiš porrigat, c  nefeit. Hinc etenim propbetante
Anna dicitur d [Pedes fančlorum fuorum feruabit
r/npij m tenebris conticefcent. ~\  ^ Cia ud us-vero eh,qHi
, quidem,qub pergere debeat,afpicit; fed perinfirmita
tem~mentis,vitx vPam perfe&ar c -non valet tenere,qup
videt: quia ad virtutis llatum dumJluxa confuetudinp
, non erigitur, qub per deficierium innititur, illuc gref-
fus operiš eihcaciter no,n fequ ii n tu r.Hinc e te n im Pau-
,3us dicit 1 [ Rpe mifj as -aui n m-, & dij] o la ta. gen na cri^ii e y  '

.grejfm rettos facitepedibm vejim; vt non ilaudicans qu*f
erret> fedjnagfts fanetur,  ^"Parilo autefn naio eft,qui a 4 s
tenendam menfuram diicretionis idoneus noneft.Nar
,foquippe odore.SjfcEtorercjue difcernimus. Rečfce ergp 4
per naium difcretioexprimitur: per quam virtutes elir
gimus,<lcličla.reprobamus f Vntie Sc  in-laude fponfs di¬
citur g [ Hafm tu m, fticu t turrts^ qu<e eft-in hbano i  j qt.ia
: nimirum. fančia ecclelia, quse cxxauiis lingulis tc-ntor
mentaprodeantjper diferetionem conipicir; v e n tu¬
ra vitiorum bella ex aho<leprehendit. Sed funt n.on-
nulli,qui.dum sdlimari hebetes nolunt,fape requibu'P-
dam cxquifitionibus plus quam necdle eft exercete.v,
exnimia fubtilkatefalluntwr.Vnde hic quoque ftibd^
tur: [vergrandi,& torto nafb.dNafus «fnim grandis 5 &
tortus eftjdifcretionis fubtilitas immoderata quse dum
plus quam de cer > ex c re u e r i t-, a<9:i o nis fu a\r e<ft i tu (ft n e
ipfa confundit. *{Fra«^oautem pede,velmanu eft,qiV l
viarn. Pei pergere omnino non valet; acque a bonis A-
.tribus iMnditus exors v^icat: quatenus hsec, non v c cla^' '
das, faltem cum i n firm kat e teneat; fed ab his.onvni-
modo alicnus exiftat. ^ Gibbus vero eft, quem tenft-
n*  .follicitudmis pootlus depritnk, nevn>qiiam adftr
perna refpiciat; fed lplis h is , qux in indmis cakantu^
intendat: qui <^r fi quando aiiqnid ex bono patriat c -tr
leftis audierir,ad hoc nimirum peruerfae conAtcuulmif
ponder«pržegrauatus,jCordis faciem non attollit: q^i*
cogitadonis ftatum crigere non valet; q»em terren#
lbllickudinis vfuscuruum tenet. Ex horu quippe fp^j
cie pfalmifta h dicir [ Incuruatu-sfum , ^hnmtliatm.vjr
quequaque.2  Quorum culpam quoque per femetipfa*?
veritas reprobans a i t. 1  [ Semen arctem y quodin ftintf.Str
ciditjot funti quiaudiun fVerburn , &a foUicitudinib»*y
. diuiti.M, & v o la p i atibm Vit eun tes fuftoean tur s  CT

■ non referuntfručhiM.J  ^ fippus ver-bei^eiiius quicU‘ rt?
ingetiium ad cogaitioncm veritatise-ndcuti fed tam-f ®
bciccarnalia operaobfcurant. In lippisquippeocul^
pupilla; Unse funt, fedhumore deduente infirmantes
palpebrsegrQ.nefcunt: 'qua?, quia infufione crebra at-
tt runtui,etum acies p^piM« vitiatur«,.EtsTunt nonnul;
li,quorunvfcnfum carnal is.vitjeopcratio.dauelat:

a ne.jorig. b herniofq.~j ^ulgata ., c al.dirig^f*
d  i tReg.i. $ ahp-erfeke.  /~ Heby.il. g Canft.P

h,- Pfal.uh i Lf<i\§* k infirmftatt.leri^

videih

%T  -Diffin&io XLIX

videri refta fubtilitcrpcringeniutrfpjtera'nt: ildvfu
prauorum ačUrum caligaht.-LipftAs itaque eft,cuitis Ten
fum natura exacu.it, fed eottcrlkritini.s prodiraš eonfun-
cht:cui bcne pcr Angelum dicitnr *J_Ctlljrio munge  • -
cule j tuos.vtfideits.  j Collyrio quippe oculos,vc videa
lmus,inungimus,cumadeognoicendam veri luminis
claritatem , intelleftus noftri aciem niedicamine bone
6peratioms adiuuamus. •*[ Albugiuenivero habet in
ocul^, qui vcricatis lucern videre non finitur: quia at-
rogantia lkpiencia; , feu militi« csccacur. Pupilhi nam-
que oculi nigra,videt: albuginem tolcrans -rubil videt:
quia videlicct fenlus humane cogitattonis, fi
fe,pccCatOrem<pue intellrgit.cognitionem intim* cla-
ritatis apprehendit.Siautcm candorcm fibiiuftjtia', fi¬
ne lapienti* tributt, a luce fe fupern* cognicionis ex-
cludit: &eo claritatem veri luminis neqiiaquant pene-
trac, qub fe apud fe per arrogantiam exaltat, licut de
tjuibuldam dicitnrb [ Duentesemm ftsjfefapitntet,
pulti fitčlifunt.  ] el luge m veri) habet lcabiem,cui car-
nis petulantia line ceflktione do tu i nat ur. In fcabieete
tlim teni or vifcerum ad cutem trahitur, per quam rc-
ftbluxuria defignatur: quia fi-cordis tcntario vfquead
»perationem profifit.nimirunr feruerintimus, v(q; ad
cutis fcabiem prorunipit, & forisiam corpus fauciat:
_qura dum imcogitatione voluptas non /eprimitur,etia
tn afiione dominatur. <^uafi enim cutis pruriginem
Paulus eurabat ab(lcrgere,cum dicebat c  [Tentaiie vos
»o« ujjfrehecUt, tujihumana.^  aell apertc diceret. Hu-
ftianum quidcm eft tentationem in corde pcrpeti: ds-
•Uoniacum vero efl in tentationis certamineTn opcra-
^ionefnperari.^r Impetiginem quoque habet in cotpo-
r «>quifijuisauaritia valtatur in mente: qu* fi iri parnis
non compcfcitur,nimirtim fine mcnfuradilatabur,l/n-
petigo quippc fiftedolore corpus occupat, & abfq; oc-
tupatitedio excrcfcens membrorum dccorem fotdat:
ftuia & auaritia captiuam anbmam.dum quafi delcčlat,
e JtuIcerat: dum adipifcenda quaquecogitatioiii obil¬
ni adinimicitias accendit: & dolorem in vulncre non
‘*tit, quia *ftua»ti animo ex culpasbundantiam pro-
Sed decor mcmbrorum perditur: qu ; a aliarum
1tioque virtutnni per hancpulchritudodeprauatur.Sc
1"»fitotum corpus exa ferat; qtiiaper vnnierfa vitia
*Nitnrrrt> fupplantac,Paolo attcftatite,qui nitd [ Rtidix
ntdlontm ejl cupidittu.  ] Pondero.fus v-erocft,
^'Uuipiturhnem non cxercct opere,!«! ramen ab hac
<0 3hatione cpntinua fine moderamine grauatur in
n ' c *rtc : qui nequaqnam quidem vfque ad opus nefa-
,lu nr rapivirr, fed eius animus voluptate luxttri* fine
"mrcpugnarionisobltaculo deleftatur. Vitiu'® qiiip-
eft pondcris.cum humor vifecrum ad virilia labitur,
3 U ® PtofeSb cii-moleftia dtdecoris intumcfcunt.Pon-

it

<Sefi

tis

toius trgo eft,qui ton s cogitationibtrs adlafciuiam

"ens, pondus turpitudinis geftat in corde: & qua-

ij Pfau.rnon exerceat opere > abhis tamen non euel
p Ur  mente,fiec ad vfum boni operiš in aperto valet
lr S c ref cfuia granat hirncin abdrtis pondus turpe.

J^ u 'fquis ergoquolibct hort)m vitiofubigitur,panes
^ »»lino ofterre prohibctur: ne r prolefio dilucre alie-
» ‘tli Ha non valeat is, o;) e m adhircptopria dcuallat.
o '?itur pancis admagifteriuin paltorale digntis
pfalitčrveniat. atque hocindignus qualiterpertime-
^t.oftendimuSjnuncis^iniaMilluJ digne peruenerit,

.. c ° ftualicer viuere debeat.detncvnftremus.

, 1 .’ ^ Ne profcflo. ] Sicctizm m anginah impreffo. In
Orutiai,i .munuftripticlegitur , Nccprofefto di-
•)aft C allc t>a delicla valet is, quemadhucpropna Je-

■4't-l". ii.fianr.il c i.Cer.JO. d i.Tt-
$  « Sic vitnobutt.

DevitiisEpifcopo in gen ere fu-’
^iendis,

Č. TI. Strjena lucra fechtns , VK

tiof.u'«rituarinon debet,
ltem  Hieronim us ^'fnpertilaUclnam, adc.i.

15  S

S  &cer<iotes nomen Domini defpicinnt, Sc  quantunv
ad fejpanem pollutum-oiferunc, qtiiad altare indi*
gnč accednnc, quiquedatomunere iacerdocium pr*
Camiinc. Panem qtioqu£ poiLuit,qui dovttinam Donu *
ni in populo male diipergic, b Sc  qui.honorar potente*
Sc  de!picit.paupcrem.^v;«jy4, (Si otferatis c*cum ad
immolandum^nonne malum eri ? & c.)rupenus accufa-
-tilde panib-us,nuneaccufarttnr de vii^imis.Cajcum ani-
ma! ofFert,qui ordinat indodu loco do&i > magiftrum-
que£acit,quivixdirdptiiu.s-.eflepocerat. Claudum of-
feit,quiiucra rerrena quxrtntem locat; vtpotepeden«.
>n diucrfaponentem, vnutn in diuinis, alterum in car-
nalibus: cui poteft inferri iliud de libro Regu (Vfque—
quo clatidicatisin duas.partcs?)Languidum otlert,qui
vJtiofum habet proreligiofo, quique tardum, &• pigri
p robat ■« pa tie ntem, dicensillum negUgentia; reciar-
guendum. indignum elt enim dare Deo, quod dedi-
gnatur bomo.

1  P ,; obat .patienrem.] S icinterpungitur etiam i n-
ma.fiufcrip.tv>> ifr ingloffa_ cum tamen itapoffet etiam di-
flingvi , &pigrum probac,pauentem diccns lilum , ikc.

D I S T I N C T I O L.

1  ^prjemifiif aufloritatibus lujuidc monfiratum.

ps »H e ji 3  quodYarivf ■criminibusirretiti in facerdote*
JL-J ordinati non pvfiunt. Kunc aute deeifdem quie~
riturfelrvm poji pera&tam< pcenitentiam  , vel in propriis
ozdinikutf remanere  > aut ad maiores gradu* con fcendert
yaleant.Vluliorum anSloritatiburS > va w<r crimimbui. trre-~
titi^dproprivs ordinibus dtikiuntur , &ab accejfu mak-’
rumprohibentur,

C. d. -t^ Laffi in fium ordincm reparari
nonpoff&nt,

tVnde  Gregorius ait Cvnjtantio Mediolanenji
epifcopo, lib. 4 . epiji.ij.Jiue
cap. 61 .

S I3lapfisadfuum ordinem reuertendi iicentiacott
cedatur, vigor canonicx proculdubio frangitur di£-
ciplinae: dum pro reuerfionisfpe , prau» adionis ded-
de na quiique concipere non formidat. <& pvft parka.,
llhid igitur pra: omnibus ftudete,vt lapfos,in faeruna
ordinem nullius .vobis fupplicatio aliquo modorcuo-
care ftiadeat: ne huiufmodinon Ratuta > fed tem.pora-
litcr dilata credatur eife vindičla.

C. 11. Jfui po ft fuam ordinat ionem Ubit ut ^

de pof tu rf p ermanebit.

ltem  Martinus Papa r. „imando epifcopo.

Vi c femelpoft Tuam ordinationem in lapfum ce-

V^ciderit, deinceps iam depofitus erit , niijlumauc
gradum facerdotij poterit adipilci.

C. IIP ^Presbyterpoj}Upfum nuilaratio- .
ne in facro ordme reparari
,- Valet.

litm  Gregorius Papa > Sabinianp epifcopo. ,
lib.j. cpijfetf.

P Resbytenim ^ de quo nos fraternitas tua latoris
praTenriumlegatione gconfuluit, nulla rationein

iacro ordine poft lapiiim, aut permanere, autreuocari
pobe cognofcas. Circa quem carr.en mitius agendo m
eft:quiacommLTnm facinus facili dicitur pro/eirioh«
confelfus-

a SenfiM alttjua ex par te. b al.d/flerft. c \al.
a Ham. d Jlr.fcllticap  2*.£W.7i .caj  rj. hk parr.Gl
cap  - So- Pa nn orm. I  q. cap  .145. e  > Panno^J.^.rtip. 1

f jd.rfeld&scapAto  '•«*£*<?/*i

m

DeEpifeoporum & facerdotum!apfu:&: de
eornm pocnitentia, Stimpcenitentia.

C. IIII. fPajt perpetratumhamicidiun
fiiurdauk afficiummtnijiran'
non pateji..

lf«* * * Ioannes * VIII. Cenamantica Vcieen-.

Ji  f epifla p a .

H r Ir or 1  minus doftam fctenciam tuam facerdotem
JVlputarepoft perpetratum homiciduim pode in fa-
ccrdotio miniftrare; immo(quod eft ineptius).nobis
fiiailere vellejvt ipfi taliprafumptioni praberemiis af-
fenfum. Qutsenim tam demens, tamque peruerfi fen-
fus,tale qtiid seftimaret, velpoft quantamcunque poe-
nitentram concedendum,cum omnino fit canonic® dif
ciplinatcon.rrarium? Debet ergcr facerdotie priitatus
lachrymarmr> fonte ffagitiumtam immane dituere, vt
talibus faltem remediis curatus, falutis poffit inuenire
fuftragium.,

C.. V.. ^ -ddmaiaremgradnm clericus praue
hi nan pateji, qu:pa^anum.accidit,
ltem  Nicolaus Papa.

C tericumb,qui paganum occiderir,non oportetad'
gradutn maiorem,prouehi,qui carere etiam debet
acqtii(ito: hnmicida enim eft. Nam eum difcreti fint
roilitesfrculi a militibus ecclefia; non conuenitmili-
tibus eccfefisc mi!itarefecuIo- ) perquod adeffufie>nem
fanguinis neceffe fit pentenire..

C. VI. -Opi defendendo /e, paganum occi-

derit,facerdatali careat officie.

Tcem Osbaldo Chereprfcapa djuadrantine.

B H h is c!ericis,pro cu i L) u s confnluiftij 'čiiicet qui fe
dtfindendo.pagannm occiderunt, fi poftea per
pcenitentiam emetidatipoflincad gradum priftinu re-
dire autadalctorem colcendere; fcitonosnullamoc-
cafiCmem dare,necvllam tribuere eis ličentiam quem-
libct hominem quotibet modooccidendi.Vetu ficon-
tigcrit,vcclericus-facerdotališ ordmis falrem paganu
occideri t, m u It n m fi bi co n ful i ts fi ab o 66 ci ofacerd n tali
receflerit: faciiifquceft illi in hacvitaPominoTub in-
feriori habitu irrepreheniibilitcr famulari J , quam alta
indebitb appetendo,danmabiliterin fifundu demergi.
C. VII. ^ Cadat <tb affiiio epifcaput,prcs-
by ter, aut diaconurcapitalecom-
mitttns crimcn.

J tem en  concilio Agathenfi, c. so.

S Tepifčopus,presbyter ) aut diaconus capitalecrimen
commiferitsaurcbartam Caltauerit, aut f.dium tefti
moniiim dixerit, ab ofiicij honore depodtus m mona-
fterium d e t r ir J at u r, Sfib t, qi ta m d iu vixerit,laicam tan
tammodo communionem accipiat.

C. VIII. ^ SJui kemicidij,fa£b,aut prače-
pto,aut canfilia pa jl baptijmuin can-
Jliusfuerit, cleriem nan ar-
drnetur .

ltem  ex eoncilio Martini c  Papi.c-i d,

S I n qnis viduam.aut ab abo dimiftam eduicent.noti
admittatur ad clericatum. Quod fiirrepferit, tleii-
ciatur. Similiter, fi fiomicidij.aut fafio,aut pracepto,
aut confibo, aut defenfione i poft baptifmttm confcius
fuerit, & peratiquamfuBrrpridnem ad clevicatum ve-
«erit,deitciatnr > & in fine vita fuaflaicam communio-
ntm tantummodo recipiar.

i Defenfione. d In cadieeLttcenji re^ia (in quafunt
etiam hac capitula d Martina Bracarenfi epifcope celle-
čla  ) sgr apnel Jlnfelmnm-, in editian e concilierutn tri-
btas temif,in marpine  %i'r»r,a(Tenfione, atihSienicen-
nenit cfucdlepiturin eancilia TriburienJi, c. n. circafine.

* V,de cap.  2 g. J,,  t al.CannamacaVeneiieHfi.

a lnapartA.cap.U,.^part.  jo. cap.p. Pannerm. i.

^.eap.  ijj. b InapartA.cap.120. c Mleud Mar-

Ura. ti Mnfeil.rj cap.u. fxcan. l%.-4pejt. e a p
tehiiam. f al.fua cemmunienan reutnant.

Decreti Prima Pars. 1 60

C» IX* Defacrpf ordinibuf lap/l rej>stvari

non poffunt,

ltem  Gregorius lanuario epiftopo CaUntas
no^lib.^.epiji 26

P  Eruenit a ad nos-, quokiaRi de faeris ordinibtis
pfosj vel poft posniccntiam, vel ante > ad miniderij
fui officium reuocari: Q^uod omnino*prohiben\ns,&
haere racratiflimiquoquecanonescontradkunr,
igiturpoft aecepcum.racrumordir.em lapfus in pecca^
tum carnis fueric, faero ordineita careat>.vt adaltariS'
mini^erium.vlteriHS non acccdat.

C. X. ^ De eodem,

Ide m Ptuutn tioLunenjiep ifcopo, hb.\, epijl. $..
feu.Ca  49.

A Ccedens b ad Gorgonam infulam fraterrtttas ve¬
dra dilcutiat id,quod ad rros de Saturnino presb^r
tero *pcrlatu.m eihberuenit namq; ad nos, ania, poft-
quani pro crimine lapfus fui,a facerdotij ordine eft de-
iedus, ad explendum minifterium facerdotij prafum-
pfit accedere, & omnipotenti hoftiasimrnorare-
Quod fi ita fa&uin fraternitas veftra repererit,eum fif-r
eri corporis &:  fanguinis Dominki participatione prr-
uatam in pcEnitcntiam redtgat : itavt v!quead die»n :
obitus fui in eadenvexcommunicarionepermaneat, Sc
viatieum tanciimodo exitus fui tempore percipiati Sifi’
auteni eum fraternitas tua. tatfem pcenitentiam agere
■ cognouerit,vt eiiufte ad recipiendam inrerlaicos coni
munionenijSc ante exitum,debeat mifcreri,hoc in tu*

• fraternitaris ponimus potefiate: &infrd.t-G  Przetere*
ad fraternitatis tuarconfultarcfpondentes ftatuimus»'
diaconum,& abbatem dep^ortu Vencris, quem indica«
cecidifie, adfaerum ordinem non deberejvei poffe vilo
modo reuocari. Q uem quidem facrcr ordine priuatuni
in poenitentiam deputaretc conuenir: cuiusfi polteh
ačius., conuerfatioquc merueritj priorem inter alio^

: monachos vbi tu tamendecreueris,{landilocum obtr
neat. Subdiacont.quoque, quos fimilis culpaconfiri' 1 "
git, abofficiofuo irreuocabilirer depofitii, inter laic^

communionem accipiant. In portirautem Veneri>)^
colapfi diaconi,alium, quihocofficium implere
beat>ordinabis. Saturninum vero prebby teru , vt nu n "
quam ad faerio; dlnis mimfiuium pr^fumat acccderCr
fa-ipriscaueredecreuirnus: fed eum in infuia Gorgf" 1
* na,atque Capraria follicitudinem de monafieriis § erC "

re,& in eo,in quo eft ftatu, fine cuiufqtianraduerfitate

' manerepermittimus..

I Presbytero.] J/; retu^o codhe^pijloDrum B.Grt'

:  ‘torij , <& Alitjuot antiquis ezemplaribu* Gnttjani le git H Y *
expresbytero; itemčfo inferiu*inhoc eodem.capite:
tu mirnim verb expresbyterum, Jtue 'vt inimprefik*',
Gregorij*  exprc$bytero. DepoJhosenimpreibjteroJiC*'
prejbyteros,<& cessnimonstfteria deferuerar.t, exrn* nti ~
c h o s appell*bant,ficut illi qui eotifnUtum^aut
<Tefferttnt y exconfultS'> ant exqu#Jroresyocarifolitifat****
C. XI. ^ loc.o lapfialtu* ordintndu* eft.

Idtm tea.riMano epjJUpo RtLKennaUikb.G*

epifl.ty.feH  c.20$i. ^

P Oftquam <i’quemquam criminaliter abfcedetcm?

in Iocum,de quo lapfus eftjnullapermitcit: ratl °
uocari, & vitra £ tres menfes ecclefiam vacare P ont, a .
ce,ftatuta faerorum canonum non permittunt: n' : c ^
dente paftore dominieum gregem antiquus (q u ^ (  *

fit)hofti s  infidiandodi!aniet,fraternitas veftra dep

ca t ioni e o rum confer*iire,& in loco lapfi debet epi
pum ordinare..

a  P°iy.lib.  4 fel.L ? .cap, 2O.Jnthpart. & c  £

7 ^.Panncrm.l.\.iapA^. b Poly.ibidem,J->jf c 2 ‘'
cap.ii.luo,part.6.eap.$l. c lodem lib.^.cpr. i(> -J ,

cap.60 Pann.L^.cap.i)]. d *Anfel.L%,cap .25* *

cadentem . f dift.j$.yuoniAm<

l<5i .Diftin&io L.

C. XII. ^Sjuipoli ordinationem fuam i*
lapfum ceciderit T facra mjfienanon
debet- tradare,

ltem  Martinus Papa f. in epi loUad
*%Amandv.m-..

C' T poft ordmation‘:m fuam quifpiam in lapfum ceci-
^ derit 3 & pr$uaricationi$ peccato fuerit a deprehen-
jbsohnoxius,omnim0doprohibendum eftjeum mani
“ u Uutulentis 3  atauc pollutis- mvftcria noftrae falutis

* pars Icontra exeptpfo > & *HČforiUtibnj proba
Ur  >po! aflampcenitentiam progriosgradu* ličite poffe
^d^iijtrare, & ad maiores i onjt endere. Maria  b enim
fi y °r,Aaron pojhjuam lepra percujf* eli 3 [quia m Mej fen
lfl Hrjnur*Ker*t y ačldp&:n}tcntiayApeccato mandata., &
fanata eH  > <£?* prt-ftinam gratiam propbetandi recepit.
'dar on c ati te m poli confatum ‘vit* lu m e tiam infu mmu
jfecerdoiem co/.fecracu* eH. Dauiddg osi*dulterium,&
bo/nicidium (piritu prophetia rečepis 3  & in pr oprto c gra
da p er m anfit.^dch a b  i %***%. p°H mortem KaButha viri
fančlijiimi perpccnilentiam h umili atu* \ in regi*, federc-
manfu.. htvtpratereamv* muha exempla vetertsTejia-
menti Vetru*  g negami Cbniium ,.&> tamen pojleaprin-
ceps ^Apojlolorttm fa.ch*elhPai-lttsh. Itephanum lapida-
***■>& tamen a Deo in ^dpojiolnm ehclnt ellMulu
ab h ar e ji advmtatem caiboiicajtdctreuertcntef , i& fut*
?rdintbu*fmt recepti: ali* vero adcpifcopalem etiam gra
dum funt promothvtpotCiAuguJiinitfjigralij complures.

C. XIII. ^Deeodem.  P A LE A.

I Oannes l Chryfoftomusa duabns fynodis orrhodo

_f..;. j::..  Ir /*.. j  _- r..*..

leftitu

y ° lllm  cpifcoporumfuitdiiudicatusk.fcd iteru fuit
‘tutiis.Marctlliis cpifcopus Ancyrse Galatise dcpofi
Afcl" 1 ' ’ f  j- poftmo< 1 u*»-proprium recepitepifcopacii.
^p ^ lcau ' s  i fynodo> ecelefiam fuam poltea
Papa Iulio' C US  \Pbcopus Adrianopolites damnatusa
'pifcopus H' CC<: ' 11C ecc ' cl ' am  furepifcopatus. Cyrillus
coiJcili.it, is I j, 10 (<> lynutaimsdepoli!usfuit:,po(teare-

e iufdem SunilimodoPolyclironiu

i'ap a  damn ei * ^.! ero  °‘5; mlt:in S P° n ciSc^m -S s x c ti •; 1
Centiiis p a  ! terum  ‘pfe eum Tctoaciir.uHt-.Imio

fteaeum in, ot * num  epiicopum damnacit, fedpo-

T>e rplfci)por um dr ftcevdotum Upjk: & .s,

de eorumpomitentia drimpaeuittntU.  1 U*

i f Mifenum.] Jfnttt leg( 0 *tn>\ Nicsrnum. fmt»-
datum eft cx 3 urchardo i Iuoney&' c.GregoTiuf.j.]$,qif<tft'.
9. ./lufoiKPvvtjjiculi Romano ntahufcripto intita Nico*
Ui 1  ieountur:  Si c.K beacus Papa FclixVitaiem, & Mi¬
fenum epilcopos, qui in Petro Alexandrino hsretic*
fsece coinqninato,coafli confenferantffacerdouli
dujecdefiafticainibcommunionepriuaiiit.

C. XIIII. ^ ClericipoiUapfuminfutfor-
dinibm reputuripoljunt:

Pneicreu  Calixtus Papal.dc huiufmodifcrihit
itd,ej>ijl 2. ud epi/copoj Gal-
liurtun.

P Onderet vnufquifq; fermones fuos,S: quod fibi lo-
qninonvult , alterinonloquatur. Vnde bene fa-
cra a aitlcriptura. [£>u<idtibintnVtffieri,alttrinefd-
cituJJ  Nos enim temporeindigemus, vt aEquid matu-
rius agamus. Nec pracipitemus confilia, & opera no-
ftra,neq; ordinem carrumpamtis. Sed.b fi aliquis la-
pfus quocunq; modo fuerit,portemus tcirni, & frater-
nocorripiamus affeftuificuti ait B.Apoftolus &t(Sipr*-
occupnt^fuerit bomo ,n MtHe, ro.<,nui tbiriules

ejtur,nnjtmile huiufmedi in jpiritu lenitatif, confidernnt
te,f,Jj< m ,ne&.tHtenter,s. \Ultor ultenm onem uortnte,
&Jic adimpleOuvle S cm Cbrifli.) Vorrb  fandus Dauid
decrimiiubus mortiferis egirpanicentiam tamen
in honore permanfir. ^Beatusquoq; Perrusamarif'
fimas rachrymas fuditiquandoDominum negaffe pce-
nitHic: fed tamen Apoftolus permanfit. Et Dominu*
perPropbetam e peccantibus poUicetur,dicens (Peer«
tor tn tjuacunt^j die conuerfu ingemuerit, omnium iniqui
tulumiUmf non reemdabor ampliM.)  Errant? enim qui

*cc 3 . curn it *»*i  v u in u.tutii n  j 11.U. ]

Enum i„ ’.P t 0 P r ium locum reliituit ecclefise fuz.Mi
fittsPam.r UC °«? w .® * f e b°c Papa dampat.um Gela-
tellituf. ucc cnoriilius recocilSauit », & ecd'e(i*fux
fedpofi ' 5 0 lrt i us >duro eifet presbyter, depo(j.tqsfu.itj
v ctbo 1 c-llu  ^ nt iochiapatriarcliaextitit. G^egorius
antecefT rtUS  ^ lt<n '°‘‘ am  > qn«in Eugenius eius
&s  o r p« s b y te r ii honore priuaneratii.ind^ ftceJe

fconii, * ! }*'Co»fc cr auitepifcoptim. Ibas namq«e epi-
auiilli' 'n'- Catus  ‘ioitjfed.fancta fynodus canonica fu
' 2 1 ! 1  ccdeliara. Rothadum vero epifc.opum-
te t f u j ocflionenlis ecclefisea fynodo, cui Caroiusin-
Cpifc * COn ^ em natum )  Ik  Sophronium 0  Placentinum
Jišconcir ^ 1  nicrIl o i-piobatum , Nicolaus Papa ambos

boe dvetujlioribus codicifiiut dbe^:invul^eti^
Eocb ' rem cx  epiftola ryril!i adloannem An-

boc  tn . um  '- eiHd infmptio fubUta eH , tjuonium ^ud in
cx Varih hitrih fant collečla ,
0 n &P 0 ^ CjsiMhm &"Hierofolymitanum i <&’ Jlle
ri jMmcontigerHnt.Hecfeapud B ure h ar dum-, <&luo-
“*talhinfcriptio eHifedtantiimin Pannormia*.

tu “^deprebencUtur.l orip.

c Exod.$ 2..

b Kum. 12. ll.quxfi.j-.
f.Regumi.frn

^ VMtbxt 2  6. lonnnis  ar,

/ —7.^.9/ i BurchurdufUb.l.eup.lll.lutnnfro-
»im  p a '‘ >l ' ,r -’ n prilogo,cap  5». b. al.iudicaius. I Six-
***£?*? Ilf . m  5 yq"<*ft. 9 .cap.Gregtmiv. n al.<&
J-6 n^a*"**' ° “*• ^ffrenumU vel Suffredum-I Vt
■^■Ueni^uffreiup.

putantDomini facerdotes polt lapfum, fi condignam
egerint pcpnitenti-aniiDomino rmniftraienon polfejSc
fuis honoribus frui,fibonum deinceps vicam duxerint,
& fuum faccrd -tiuiri condignc cudodierinc.Ecipii,qui
hocpucant,non folum errant, Ted etiam centra g tradi
tas eccleH^ claues dirpucare>& ag.erevidentur.de qui-
bus didum b c^i-Ojp^cunc^foluentt*in terra,eruntfolu*
ta &rn ccclo ,)Ai:oquin'^harc fententia aur Domini non
vera.eft. Nos vero indubitanter tam Domini
facerdotesj qttam relicpios fideles poft dignam fati^fa-
dionem pofie redire ad honores credim.tis;teftSte Do¬
mino per Prophetam 1  {KLuncpuid i qm dormit y non adiir
cietvt reforgati)  EcPropheta^Dauid-pgcničentiam a-
gen s dixit: (f(l ?dde mibi Uti tiam fdlntarpf tui > &ft ,iyit *
principalt cenfirma mej)  Ipfe namq? poft pccnitcbriam,
& alios docuitv& facriticium Deo obculic, dans exem-
plum dodoribus landa: ecclefisejft lapii fueriat, & con
dignam pccnitentia Deo gefferint; vtrumq; facere pof-
fe. Dccuft enim qua-nd'o fiixir: {Dotebo ^ ini^icosvias
tuasj&impp}adte conucrtentur.)  Ecfacrificiu Deopro
feobtu!it;dum dicebat: (Sacrificium Dcojpiritiu con
cribulatus.) Videns enim Prophetafcelera iua munda-
taperpccnitentiam, non dubitauitpr$dicandos& Do-
mino libando curare aliena. grinfia.  ^ Mundacurer-
go homo a peccato * & refurgit gratia Deilaplus, & in
priftin ermanet o Si cio iu xta prcedidasa udori t a tes. Vi~
deatjntamplius peccet, vt iententia Euangelij m  ma-
neat in tQ{P r ade,<£? ampliu* noli peccare.)y  n de ait Apo
ftolus ^(Kon er go regnet peccatuinrejlro m or tali corpo~
re,Vtoheduath concupifcentih eiu<r.) & J.  S en ten tiam,
fratres,qua mifciicordiam vetat, no folum tenere, fed
Pt  audire>refugite ; quia potior eft mifei icordia omni¬
bus holocauftomatibus, & facrificiis.

a Tob:^ b Bttrcb l.i<).cap-.q2.Iuop, 6 .\ 2 . c non
perdatnuseifnr,fed‘fra.'] orig.. d Gal.6. e H\ech. 18*
f Polyc.l.r[otit.^fPann,L\.c.i^\. g traditas-ecele*
fia danes dejpicere viden tu r.jfe* uAuguft. c.vt conftitut
retnr. h M*ttb.iR,Greg.lib. 2 .epij}.$u i Pfal.^V*
^ iykl.$Qo l lbide m loan.Ze n Pom.6.

f  5

.fs.  'DcEprCcoporuhi &facerdotum la.

pf(i,pqcnicencia Sc  impcenitencia.

I f Nunquid.] .ht.epijioU Calinti- &*fud'(illefl» 7
res indieatos lepi tu rniitliluld, quicadit>non adiičiet.vt
tcrurg*ri&.qBi auerfus seoettctur?^- aHtimo

lo,inquit Dotnirvus.mortem peccatoris.fcd vt conuer-
tatur,& viuat. £htxdnS!feitttntU bnbentur Hitrem.  8.
gr t^ech.  };• SetMglofa mnibi.1 isimuUtum.

C. XV- lnpnfiinum pradumpo ff potni-

tentium renaulte pojfnntftcer-

dotts.

7ff*Hieronymils*«d cap.pl.ltlccbu.

m T a  purgabit fiiios Leubtempusb eft enim vt indi-
ciumincipiatd domoDei/)-&alibi c fctibitur. [yi
JhnChsmcninupite.']  Infiliis auttmLeuiomnemfaccr
uotalemintelligedigniratcm. Siautefacerdotespur*-
gandifunt,& colandi.vtpurnm aurum remaneat.&ar
g«ntum;quid decaceris eft dicendum? Qulcum eniun
dati futrint, Sc  colati.tunc offetent Domino iufta faeri
ficia, Sc  placebit (acriticium eoruro, quod otferunt pro
IudaA' Hierufalem,hDoeft>proib,qui Dominum con*
fitentur, &pacem eius niente conlpiciunt [ficutdies
farculi,& ficut anni aneiqui:] vcquomodo in principio
plačuenmcDeo,fic poft pevcatum,&petnitentiam pla
;.tereincipiat,cu omnifuerintpeccatoru lorde purgati.
C. XVI, % lapji reparnri pojptni.

Item Gre%orius HeCMidino Jibre p.cpift.ft.

/ \ Via d lan&itas tua Koc a.nobis requiliiut,vt lihi
'v/de facerdotall ofbcio poft lapfUm refurgendi au-
floncates feriberemus,dum fe dicit de hoc canones di-
Uerlbs legifle,& diuerfas fenventias inirenifle.atias re-
iurgendpalias nequaquam pofie: Ideo nos i generales
dynodos a Nicatna incipientes, hanccum reliqufsqua-
-tuo/vcneramtir, qd>aiplam feqaentes eseters in eund
iftišcartorfietsfententiis vnanimiter concordant. Nos
-vero prarCedentcs.patres fequiuebemus; qui aufiore
•Deoafacra dočtrina illorum non difcordamus. A capi-
te itaq; incipientes vfq; ad quartum altaris miiliftra,
'haneformam feruandam cognofeimus, vt ftout mino-
rem maior prsccdit in honore, ita Sc  e inerimine, Si

quem maiorfeqtiitur culpapnaioreplefiaturvindifta,
■&ftcpoftea f parnitetiacredateftefru&iiefa. f Quid
nnimjfdeft criticu (tniinare,& frudu illius np collige-
re?ant domu coftruere,& no illic habttare?Poft digna
Igitur fatisfa■5tionecredimuspofi^ercdiriadhonqr<: > )>
uf Ad fonte milericordi® recurretcs,Huangdij gpro-
'leramus felrtentia. [’G<oirfr 0 J inqutt, fliper v*io ptccatsre
'pcemttntijm agente, ntnpis qur.ru fuper noiirgiutr no-
?wcrun  indspentpesnittntir.  Et ouem perdi-
tam , nonaginta noucm nori errantibus reliSis in de-
Terto’ b, huinero pij pafto>ris ad ouitereporcatam, Do*-
minus ipfeteftatur. Si on is perdita er ran s poft
tionem adouile humero reportatur, cur poft pocniten
tiam adecclefi^ tniniftervura IapAis uon rcuocecurPSi-
tiu 2 - in Apocalypft i diciturde minillro eccleiia [Me-
me/tts vnete txcid.ertf , ^ a jr e  pornitcntiam ^ & prim a o-
gerafiic.']  C^uid enim eft grauius, aut carnale deličlum

admitterej fine quo^paucrinueniuntur, aut Dei filium
iureiurando ntgare ? -In men hunc ipkim bcatu'
Petru ni apofloloruntiprincipem , ad cuius lacrum cor-
pus indigni iedemusiaprum eiTe cognofcin)». $cd pofi:
negationem panrtčncia (centa eft , &-,poll pccnfceritia
mifericordia da ta-eft, qitia poftea ab Apoftolatn eu.rrr.
ti o expulit, qin antequidem ipfurn Te liegare pvacdixit. :

i Meo tios-d tn dnabuj-cditi-onibuf epijiolurttni.
Crefrort)  ideo generaliflima^ua a Niceno coh-

cilio incipiunt cum rel^uis quatuor inueiumus con-

a MaLtch.]. b  i. Petri  4. c d Rj(bj>

in p <*>n : Ca  fr.  1 ;Bur do a t d. if. b.. 1 9. cap. ^.lnopuj-.6. cap.^^
ffiinnormlčb^.cap.iirJ* (. al.&.crimine.  . f al. rju~-
di : idjq$rtpdiilpcfniteng)ltiC,iy. h in ciefer-
jc,.']Abc:l(lb ori£. i .jlpiVkLu  - ,x .

Dec-reti Frima Parš. 1641

cordantia. Nam & nps pra?cedentes,&c. In^noihanu*
Jcripto c o dJce ett-,  g e n er a 1 i i! i m e: ^ r e ti q ua. e t de m o do . ^-
pud B Hrcha rdum-,luo ne  w, P d nno r*matn.  Na m nos gene-
r&liteViCceterosjHiparum u Gratiane difcordant.

i  Sicut.] f/incv/^ f adverjtc.tluidcnimyin a!iquoi
codicibus epijtolaru escufu,  ^ dvabus maKufcriptif>Bur*
cfoa)‘do ) luonv,&' Ribano non bkbentur.

C; XVII. ^ Poiracerrimanipoenitentiam
Ltpfi rep avantur.

Tdtr\\ fu-pcr E\echielem 3 Hom.^.adc.2,

a  Vid eft hoc, quod propheta? ucerrci dicicur: [Sta
fuprapedes tuos,&: ioquar tecum.] Qaii enim ia-
ceh K tiloquebatur )  cur non fe, nifi ftanci promittit elfc
loatturum?Sedfciendum,quiaalia funt^uanačentesj.
alia“,qus ft.antes audire debeamus. Iacentj enim dici¬
tur,vt fiurgatjftantiautem pi^cipitur,vt ad pr^dieatio-
nem prx>ncifci debeat. Adhuc enim nobis in mfirmita-
tis confufioneiacentibus pr^beri non »iebet aučioritas
pra?dicationis. ‘Sedcum iam mbonoopere furgimus,
cum iam redi ftarecccperimus,dignu eft,vt ad lucran-
dos alios in pratdicationem mitti debeamus. Stans er-
goprbphetaVifionem fpiricalem vidit,& ceciditicadcs
vero iam monitioms verbum fufcepit>vt furgeret; fur-
gensautem pr»ceptu audiuit,vt pr^dicaret. Nam qul
a.clhucex fuperbi« vertice ftamus, ciimiam de at culi-
tatis timore aliquid fen tire cceperimus, dignum eft vt
ad pcenitentiam cadamus. Et cum infirmitatem noftra
fubtiliter cognofcentes, humiliter iacemus, per diuini
verbi confolacionč iurgere ad forciora aperaiubemut*
C. XV III. ^ De codem.

lden\ lib;i&,Moritl.c.i6.ad:cdp,7:$.lob.

F Errum de terra tbljkur r cum fortis propugnator ec
clefia? aterrena,quam ; priustenuit, ačtioru: fepara-
tur. Non ergo in eo debetdefpici, quodfuit ;quia ian»
mcipit e{re,qt#od noti f d it.

C. ^ Po H condiepnam frvnitenti-am  (

pvi\iina rccipiun-iur ojftcia. •-'■■ ■

7 ^ew.Hiero'nymus adc.ip.T,-M:chx<e.

C Vm e^iatutfieio eos,dabo eis virtutem fpiritus nfeif
iudicio me©, foi titudine-3 Ani*
maduerte inpfJelfenti loco pofle docere aIiquerripo^
pecca'tum;fitamen vinapnftina,pccnitentia digna dt -  ,
iuerit.Vivde^Dauicfp^ft adukt , riunv > & homicidium \ Q *
quitur ini Pfalmo ^idtjb^^es-rne h y1j'#p » , & mu ndab«  ^

. UU*<bi&int,’&'fup-ekitiu.e%n dea.ibd.bor. ] Nec fu‘a tantii^
puritatesC<Tnterituš- eft^-fedinfert [ Reddc mihi laecici*
falu-taris tui, Se  fpnitu principali con firma mcjj cu^ I1 j^ ,
fe<Sc«sfdocebojaitiini^uos vias cuas, & impi|ad te
ttert^hcur.]] •

' -C. XX. ' De eode>n.

u  /df /?;Hi e r o n y m u s hb.i.eontra huimanum.

Efus'hfiliusdofedech iacerdos magfius, quanqN^ ^
cvpopr-^cefTerit Sahiatoris, qui noltra peceata pof~
cauit, Sc  ah dni ge nam tihi cx ge n tib u sj  cop u i au i t t.ccW
fjam,tamen fecundum Iitera-m poft facerdosium fevd**
4atu^ inducTct^', Scftat diabotu^ a-dexnis ciu«:
didAiili dciiiceps Veftinientu reddnnour.

C. X X L P e*'p otrdte n 1U m devici corrt-

, . čUngradum fi<utn> ^ dleta lai cm reci p: ant. ■

i\.,  . Item-zv  coiicihoXgathenfi,č.2. • ‘ - .

C ^Onrumaces c-clerici, prouc dignitansordope^*
i Um  t*, ab ep ifcoj-i s corriganrur,& fi-qutprioris .

dns^e.ati fiiperbia,communioncm fo r ra fie coritem P_
lin-^aut ecclefiam frequentare, vel officium finim 1111
plere negtexerint, pei egrina eis commtrnio tribuatw r »
iti-, vt eum eo. pccnicenria correxerit, relcripti in
c ricLila-g radčim fuum,dignit:atemq-, recipiant. _ ^

' ft\~ {j lnjra-,depcen. diftifi.2.. ji'enim'W t ''

fitf.^adiar.T.t eahiiuiar-. libro  7. oup.iu, *

*™- 6 - cxxl r.

I

X6j

Diftinčtio L.

C. XXII. D e sodem. ^

Item  e.^concilio Martini Pa^.cap.  17,

S l quis pi;csbytcr, au.t diaconas 1  -iniientus Fueric
gliqui<j de minifteriis eccleii« v^nimdaiTe; qiiiala-
crilegium commifit, placuit eum in ordinatione.eccle-
faftip •non haberi. In iudicio .tata e n epifcopidhnitten
dum eft, fiue tiignus fit, fiueindignus in fuo recipi de-
~^ ac  gradu: quia mukoties hocipfum , quod de facro-
*p&0:altario contaminatum ek, in epifcopi potekate-

dlT »iffum‘eft;

, 1  ^ Diaconus/J S.e^tab4tfivj'-3LXLt  fubdfacouus*

im diclip^i .exptm&af$nt>quia neq^a.pudMartinum y
/ ■ tiMt Burcharclum y  autluonem , nfcfo in antiquis Gratiani
Ca dicibu-fhub ey/tur.+ ti  - . ...... .. .

C. XXiri.  y P A L E A. I

[•//m-Xug,ufti-nus ad.B 0 mfacium.ll  . '

B  Ene valet fa.cerdotes reftitui ad honorem fuu pok
peračtam pcesitentiam: licec in hoc diuerfi diuerfa
fe.nciant, dicentes non polfe reftitui ad honorem. Sed
iic dičtum. eft propter (imulataspoenitentras quorun-
.dam^&p.ropteraife&atas honoriral dignit^tes.

u  i^.Pajea.] uhquotvetu '/kV exempLtriOtif Grdtiii-
,ni hasduJdpalea non.habentur , fed posl finem capitif,  fi
. q u i s p r e sby cer .fequ it ur c o ntine n ter , Qu 6m o d o. i g 11 ur:
Jis.nt.tarnen.in multH 7 atq 3 in ivs quidern y a quibufpleruncp
pralea ah fant. \Ac videntur fumrn£qHxdampanim prai-
fed e» tiunu-apitu m?  p on de ret q,ui ad a n,&iu$ i p dri i m
f$qufati ?\\t con kitu ere tur. quodrefertnr ex 'dtu%p-jhn.o
*d & 0  nifa cium.y£tcL inde potuit in h m.  paieas ha c eadem

trrepere citati o.

' Q -  X'x.mi;/ P A L E A.

g -\cerdos ,.quidem fi cadit, valet, & habet rekitutio-
^o l ^ e ° cl,m  P. Q k dignatn peračtam pcenitentiam, in
cudU^ XXX 'j  P ro pbeta aetekate k,qui ait [dunfuid
dicitad <1° refuroadA  Et B.Grcgorius * hoc

. . w ? a : Ji ecundiu.,m;„.. £■  . • &  — •

-ab ipfo

po.ip e ra  J*’  eca  i n  di oc 3 rgu m e t u m habc m p $: qui qu  m
Jiit,cam| D  l )T  a ^H(tcriu ; m , & honucidium perpetra-

• tia m a d n r • a • ^ 1  ^ c ra  ^ a  ^ ig n a  P a ‘ n  k e n 11  i a  P e r e  ‘ Š^ a  *

• i 'na,;'* Ini,mo fficiumreftituit

‘Mminclufurn, amieum iuum.-Btiam

^ p a ' .  . .  omenim reftituitiir. ■

■nantia ad '^■°' no ^ 0  igitar hui.ifprodiAuftoritatum dijfo
pili* S Hnt  COni ° y ^ Ui  mreuo ca ri 'vale at' y  brcnit er infjticia-
liiatif ^ u - c  d^>quos. non odi um mminifi fed timov vi-
P,Pnitenti  ? P^ X YA dws y  ff dmbitid ceijtprifad

■deiicitt Hos fteri cauones irvecup erah Hiter  c

: b^ /f0r p; H ^ .ftnruiution e p cenitehlia, reiafčfiene
■parati  * v  ** ri;0 - n ' coyi fequitur  v eniaphncc a b u de fare-

■ * XXY... $ jfudre eopkftitftium etfin .eede- ■.

■' n e posl p (x  /? 1  tem/a m q u vs ad sic/ 1 -

prj  . i^tamrvdjut.

'  Y7r/T ? d' < ^ ad,Bo.nifdciifjn epiJl.^Oi.

V |j ' COn ^ tue rcturin ecde(ia > rjequifquam poft a-
Vt| a ,| j 1Us pnniinis pcenitentiam clerichtum accipiat,
•defr)/. C er ‘ cat -- l !' m  tedeat, Vel in ciericatu nVaneat,. non
,pk^ l * at ^E.C4ad ( 4igemia:p fed rigere faclum ek difa
bitu " -^ 10 q 1  ( J .n contra danes 'datas‘ccclefia? dilpuca-
dikum ek [q-4^ foiueritis in terr,a> fo.-
Cv i • er ! ,J k & iivcddo.j Sed ne forte etiam de_čae.terij c
fL' dnibus,-fpe.horcoris-eccleliakici animiis inturhe-
Vt D nS A U P ert >c ageret pcenitentiam, feuerikimc placuit,
nio r^ ačtaru  de crimine damnabili pcenitentiam , nc-
lft j k^.^ericusivt d e Epe ra t ione temporahs altirtidinis,
^>cina maior ) & verior eifet hunu)itatis.Nam & fan

P M ^fHartinumBvadarfhfem> Burch'.Lf c.ifj.'ex

c *renf: L , * U0  P ar -3- c -i7h čx7Aartino y  &•  240. ex Bra-
Kabjip hyhHev t $. '*-Gre$J.!7.epift*$h' c  - dh-irrepa-

'*ouiU Y  j Greg.l.j.epift’’)!' c M.irrepa-

■ vtnfel  /.e ln<CA pdul.adiecios.  f.i? 2 . Polyc.l.6.tiL.\o.

hg 9  '* * ' c nduojpprq{M/gf p.6'Ci$$&'‘Pan»p? y inj>y 0 -

•».. r e kLadtemf* .,

DeJfflfcoptvum & ftcerdotum

pfa,p cenit en ti a & impeeniteniia.
dkisDauid decriminibus mortiferis pcenttetiam egir ?

& ramen in.honorc fuo perftitit. Et B.Petrum ; quandd >
amariiTuivas lachrymasfudit ,vtiq; Dom mu m h ega ffe :
p{Enituit,5f tam.en Apoftolus manfit.Sed non ideo fu^ -
ptruacua p.utanda eft pokeriorum diligentia, quia vbi
falutinikildetrahcbatur ,h¥militati aliquid addide-
runt, quofalustotiusmuniretur: experti,čredo, ali—
q.uorum fidas pceni.tentias perakečtatas honorum po
tentias. Cogunt enim multas inuenire medici nas,mul 1
toru m cxperimenta morbotum. Vcr/im  m huiufmodi a
cauksjvbi 4 pet graues difFenkonum fciffuras non hu-
ius,aut illius hominis ek pcriculum,fed populoru kra* -
ges iacent> detrahendum eft alfquidTeueritati, vt
iortbus 'mali^lanandis charitas fyntefa.fubue.niat?

• . C. XXy.I. :  ^Rigpardtion-kf Oendfipmm.netk ■'
nifi p oty'pcenitentiam poteši 'con?*
ctdir,

■ ltem  ex epiftola cleri Rbmani mijjd Pii* -

_ 1 v ' pa£ypnano.

A ? 1C  r  a . ^ ornanae cclefiavjgorem fuum tam pro^-
^VAnafaolitatediniittetej&neruosreiieritatisetrerr
(ahdci maidtatedtffoluer,' ■u

; „ r ■ ■  ‘«er.t,vt sum adhucnon tanrum i

laceanc/ed & cadant euerforum fratrnm Aiine.^rope-
raca nirnjs remedia cornmuriicatio.mm vti Q;  non pro-
futura pramentur v & nonaper mifcricordia falfam vul-
nera veteribus. tranfgrefiioiris vulneribds impriman-
Ciir, vt miferis ad euetfionem rraiorem cripiatur&pco.
nitenria. Vbi enim pocerit indulgentite medicina prs-
ficere c ,'fi etiam ipfc medicusinterceptapceniretia in-
..dulgetpericulis? fi tantummodo operit vulnus,nec n-
nicnecelfaria temporis remedia conducere cicatrice? 1
Hoc no eftcurare,fed,fidicereveru voliirarrSjOccider*.:.
^ l ocn-plctatum  er? c<tpnt hoc ex originali.

C. XXVII.  «' Impct-nitentiiiKi vckia  con.-.

■ cedi non poteši. .

; . Item  Cypriana$ n/ Jšrntone de Lipp.s.

S I d qiiis pratpropera feftinarione temerarius remif '
fionem peceatornm darefe cunčlisputat ppfTe.aui
audet Domini p.r*cepra refeindere, non cantum nihil '
prodeiljfedobeftlapiis. ProuocaITeeftiram,Bonfer-
uafle Itntentiam : nec mifericordiam prius Deidepre-
candarn pu.tarc,fed cotempto Domino de fua facilirare
pnefumere.©'/ ^Mandaut alipuamaruyres fieri;fi in
fta, (i lici ta,fi non contra ipfu m Domin um a Dci fiicer-
dotefacienda; ireobremperantis facilis , & prona con-
fenfio.fi peten tis fueric religinfamoderatio. 'Man da ne
alio ( Ufid marryres fieri; led- u  fcripca non funt in Ddmf-
ni lpge,qua mandanr, anre eft,yr fcianvus illos de Dco
t  Impecralle.fi u.od poftulanc , Sc  rune  fačere b ( uod iran-
■daut, Neq; enim ilacim vi deri poteft de diuina maie-
ftate concc(fum,quod fueric humana pollicitatione
mi(r«m. Nam tk  Moyfes.propcccatis populi petiit, nec
tapien pcccancibu.sveniam cum petbife^accepir.

; . Č. XX VIII.  ^X>t<i'fnrtr.cpatandipo;}l.i.

. . .jq(;r«>,Vf7 tj!,}non.

, npn I fidoruš Std U,tipnim  e epifcopum
Omitio; f iando, meriti:;,]; beato fratri Maffano
Ip  cpifcopo ialptem. Quod in epvfiotis.vcnerabilia
.fraterhitas tua innQtuit,videlicer^qucKi in canonc 1  Ah
..cyt;flno,cap.xix legitur.poft Japfum corporalem reftau
randum honbris gra$um poli pamitentiam ; alibi vt ty
legitar, poft huiufmodi deliaum nequaq'uam reparin
dum amiqm ordinis incricum; hac diiierfitas boe mo¬
do foluitur. Illos cnmi ad prillipos grndus terlire

A  :-tpy.q.dp/a Cie'ac.i)"ccncn. h ext.it jnttfofieeet

nsfjmani t.i ej>;fl.y:Jtmi.lX<r.iO?  r aicproiederc.

d. :  Pn/U.lib.i,Cip. , e klSMd/if : em..il.X!.r(f'tnnm'j a/?,
f  8^.DS- Pi]yc.l.i.iifZi 5 Juop.6.c.^C)j. p.ij^.ee

Ctnc.licocafcr.cAp.i.

DeEpifcoporttm&ftcerdotumlit-

*°/ pfn,poenitentia(p-impcemtentl<.

canon es pr*cipiunt,quos p ce n i t e 11: i *p r ac cfTu fatisfa-
fiiOjvd condigna peccatorum confeffi-o. At contrd hi,
qui neq;a vitiocorruptiomsA e m*ndantur,atquf hoc
jpfum car nale deli£u,quod admittunt,vindicare qua-
dam fuperftitiofa temerltatcnituntur, necgradtim v-
tjnue honorisjnecgratiam communionis recipiunt.Er
po  ita eft deugrminanda fentetia,vt necelih fit illos re-
jiautrari in locumbionoris, quipcrpa:nirentiam rečen
ciliatkmemrecepifle meretur diuiti*pietatis. Hi enim
noti immetito con fequunturadempt* bdignitatis fta
tum ;quiperemendationem pamitenti* rectpifle no-
feunturremediusn vit*. Id a ute ne forte magis.frtaim-
bigdimijdiuin* au&oritatis fententia confirmetur. E-
lechiel c  quidein propheta fiib itypo prstraricatricis
Hierafalem oftetidippoftpccnitencia-fatisfa&iohe pri-
ftinum pofle reftaurari honorem. [Co»/K«de>-c > inquit l
S luda,& pertatgnominiam  /»«»>.]&: poftpauIulii.fEč
tu,  inquit, &fiUx tu e reuerjimint adantiqnitatem tn~
rfi«.] Qaioddixic[Confundere]oftendirpoftdpec-
tati opus debete quemq; ertfbefcere, Sc  poft confeflio-
nem pro admiffis Icdcribus verccundam fron tem bu¬
jni proftratam demerg£re,proeo quoddignum Confu-
fioneperpetrauerit opus. Deinde pr*cepit, vt poft i-
gnominiam, &ideiefiionem nominisfui, fine dignita-
tis reuertatiiradfuam antiquicatem. Ergodum quifq;
poft opus confeflionis fti* confundituratq;iguonuni»
portans,depo(itionem itiatn cum humilitate luget,re¬
li otati fecundii m prophetam ad.priorem fiat utr. pote
rit. Itcm Ioanes* Euangclifta Angelo Ephefi ccclefis,
inter c*tera quxd.im fim-ilia kribit. [ M emir efie Vwlc
t eaderif,.&- pernitentiant. &‘prjmaep.eraf*c;*lio-
ejuiveniam tihi , (f.mouebe.candda.brum.tuum de Uto e-
iuc.J  «i'Ecce-,inquantuin valui, concdij Ancyranian
tiquam plane , Sc plenam au&oritatem faeris teftimo-
niis explanaui,-oftendens eum pode reftaurari in pro- \
prio gradu , qui pamitenti* fatisfaftione liOueritjpro-
priadelifta deflere. Quivcro negligit,.nec'iuget qu*
geftit,& Ui gen da fine vilo pudore religioms,vcl.timo-
re  iudicij diuini comittit, eum nuHo modo poffe ad pri
ftinnra gradum reftaurari cognoieas. In fine .3  autem
liuius epiftol* hocadiicienctu putaui,vt fquotiefciin-
<jue ingeftis conciborum difcors fententia inuenitur,
illius concilij magis teneatur fententia,cuius autanci-
<jtiior,autpotior extat au&oritas.

I •J' Sic buket boc.caput.in epiftola,  g«.c nupervnd  c»
Cfliif Jfidori operibtts eitimprejfa Parijiie, ita inferibi-

*»r,Ifidori Hifpalenfis archiepiicopi epiftola ad Maflfa- j
num epifcopum. Domino famSo, meritij^ibtato.&d.
In epiftola autem. longiore, eodem argumente, iifdem
peneverbit, (tju*&ibideniy&antca adntnerpi.ecnm li
brit de/ummo boitey impreftd esl) non fit boe loč e mentie
concilij yAncyrani: fed tamen .in cditio.ne PariJienJt titu-
lut bic til , Uidori Hifpalenfis archiepifcopi epiftola de
reftitiiendis inpriftitumdagnitatemdcricis.pccniten-
tibus. feu,Explanatiocanonum aliquot Ancvran; ton
cilij. Vernntamenineanene illo xiec. verfients  D nny.it*
(qtiiapuli Grncoš.&in aliieverjionibur xx~eti)~vbi teei~
(KipperfeOronem confeq U tfecundumpriftij 1 os.gradus.
Grxce esl , j0stk ris Zttbfeds; ris y  ,d

fecundumgradus, quieodcducunt. ©-D alfemenUnei

aliamfeeitent'Umclidi,qudtnlfidoruf.  5

a Ecce.]//!fi» epitela loopore muha interiicibtur.

j ^flniinc,] Hxc nune legunturinion^iarc epiiioUy
nen autem in alia ,quam cxter,qui Gratianm videtur
fecutue.

Jipicnnoj, i % i,ur preeriminibmfkitdigne Dee p ceni--
tenham ebtule>-mt,aiicieritatc Greeoro.^^lu^Kjun,,^.

A .aLcerperie. b ai.adepoe.

d .al,£Obt.confujioHetn>td eftypecc 4 tf» t Abocdl  >

/ P*y* *

Decreti Prima Pars. 168

Hieronimi , & Jjldo rigr a dum p rtjlind digni tatif r*cipe-
re  p s J)urtt. fJui autem r. or. odio crimini-f ,fed iimore
litxtvs\ "velambitione honsriffalftisDeo paenitentias of~
ferunt , in prijlir.i h or. orw gradum rep ar mi ,mtmme p**
terunt.

C. XXIX. ^ Diacenus , antpresbjter in

adultevio d-epnhenfi reparari non
pojfant.

Sed obiicitnriUua.  Hormifda? T?aipx,cjujfcri~
bit omnibus epi/copispervniuer-
/as proHtncias,

S I a  quis i  diaconus, ftutpresbytcr poft accepta bc-
nedi&ionem ieuiticatn cum vxorc fua incontincns
inuenitur, ,ab officioTuo deiiciatur. ^ Bccemanifeft^
conftat,,quia fecundum titulos antiquorum Patru Sa»
do Špiritu z  fuggerente confcript05,& fecundum fe»-
tentias cccxvii|*epifcoporum,quas enam Galiicani ca-
nonesc«ntinere videntnr, clcrici in adulterio depre-
hcnfi.aur ipft confeffirautabaliis coaui&i.ad honoreu*
redire non poffunc. Sed quia forteinon defunt,quibu*
pronimiapictatefuprafcriptafan&orumpatrum feu«
ritasminimčplaceat; fciant de  cccxviij. epifcoporumi
quifuerunt congregatiin.concilio Nicsno > &rel^u^*
ftatuerum: canonesjfententiasreprehcntlcrejvel dam*
nare. Sed forte maior eft in iliis pieca5,qUam in fupra-
feriptis cccxviij.-epifcopis ?  maior eft in illismi encorr
dia, quam in fando loanne b .apoftolico Papa ?  maio*
charitas,quain reliauis fandis facerdotibus,qni hoc c
exemploremediaccclefiarum fuis definiiion:bus deft"
berauerunt ?£c4deoaut prompta volimtate pralce-
ptisillorum confčntiant, aut fi non feceriur, omnibus
illiscontrarios fe,&inimicos efle co^ncfcant. Qu^ eft
■ifta iuftitis inimica beni^nitasj palparecriminofos j &
vulneracorumivfq; in diem iudicij inairata feruare-
Quod fixos duriffirnam pcenite-nciam perplures uO*
-nos videremus agere, tunenas fal.uti eorum polf^
raus confulere,^ ftat.utacanonum deberemus tcmp c<
rare.Cum ver-b in aliquibus neccompundio humili c ^
tis,cnecinftantiaorandi, vel plangendi.apparcat> ^ eC
.beatum Dauidimitentur, qui dicic [Lauabo  e perji”'
gulaanoetes Učlum meutn: lacbry,mimcisjiratum me””*
rigabo.Jj  &ill‘4id 'P ( Cinerem tunouampanem tnanduftt
hamt&potHin menm cumjLetumtfc>ebain- i ~]  neceos.ie 111
niis,vel iedronibus vacare vidcamusi pollumus agt^ 0 "
fcerc,fi ad priftinos honoresiedirent, cum quanta nC"
gligentia,& cum quanxo torp43re>^: anim* fuae inim^
ca le cu ritare per m an c r e n t,cr e de n tes, quo«l ftc eis,
.ada pccmtentiadigna,dimifcrit De us, quomc»cioface f
doces indulfilfe videntur. Vere dico, quia iili ipft, q u !'
buscumpericulofa,<&falfa mifericordiaindulgcre v*'
demur,cumante;tribunalChrifti pro tant« pecc^ 1 *
damnandiaduenerint,contranoscaufam didurif^t’^
dicentes,qubd dumaut afpcritatem linguae eorm^ c*'
pauimus, aut falfablandimenra, tk  penculofai adid**
xion-cs ipforumlibenteraccepimus ,in cifdem per^ a
nere peccatis^eis inutiliter indulgemus,aut ipfa f cc ff rt
.ta aiigerepeimittimus, non rccolentes illud» < l ll °
vetere teftamento feriptum g eft : quia vno p<* can 9
contraomnesira Dei defEulit. .

j  <r Si quis.] Hinn>fq\adrerfic. E cce, foni excap’  .
concilij Arauficij quodyideixrcitatum fuijfiab

da )Jiu4 alio quifquiafuerit h ut us capitis auPlor.
mus quidem &ipfe Hormifdamtitat.  .

i  ^ Sando ipiritu.J Apud Anfelmmn legi tu K  a
fto loanne Papa tranfmiffos, & cccxvii> ep \\c°?° ^
fententias ^ quod videtnr conuenire cum htf->

_ ‘  -.... 1  —" ~fht»

ri ArauficHm cap.n,.& Jiurcl.^.cap.^.Pannor. > ■

cap .^.^infel.hb.u.cap.ij. b j .lap.miror. c a- P ^
exemplo grremedie.] jlnfeU d aLprona. t ‘J*
f PfatMi. g

169 Diftinčtio L.

inferiUs habentur,  Maior eft in illis mifericordia, quam
itt.fando Ioanne Apoftolico Papa?

C. X X X. ^ Difficile eftpoft lapfum ad-
•* priftinum gradum teatre.

Item  Hicrony ra us a >

Vicunque^dignitatem tliuinigradus non cufto-
>^\iiunt,contenti fiant animam faluare. Rcuerti e-
111,11  'ii priilinum grad um poft lapfum c  difficile eft*.

. *Simile quiddam prion p ar H h at us capi tis habetur
in  9**.27. Bafilij ad Ampbilochium, &in Can.i6.fi —
n °dii n Trullo.

C. XXXI. LapfuspoBpcenitcntiam-
altano tantiem miniftret ,

Item  Balilius *„

/~V Vi* fnb gradu dceciderit poft pasnitentiamjcon-
V^cencus fiac baptizare, communione infirmis da->
r€ :>& altario tantummodo miniftrarc.

* ^Bafilius.] lu o  citat ex diBk ^4.uguftini. Habetur
Honnibil- ad. bdnerem faeicns in epiftola Bafilij ad
pbilochium Can.ij. Sedpropius etiam ad hanc fententia
aa edit. Can.r^.conchj j£n r e liane nji s p n mi, & Canon no
n.H*cp»ai : < Ncocafk: ienjss (qui hab e tur j \%:quJtft.Z.cap..
qui udmifit.). pračipu e Ji btc leoatur y  quemadmodnm m
plerifc}-, Grauaniiodicibu *> communionem infirmis da-
re,non autem facrificare,& alcario miniftrare. Similem
quandamfententiam refert ex noudla.Leontf Balfamon
a dcanonem. l\,fynodi m Trn Ho ..

C.. XXX L [. ^ De fac er dot ib us  , diaconit y

& laicis , qm idolts thurificant.

Item  exconcilio Ancyrano> cap.  i. <&fe-
quentibus.

T>.Resbyteros e ,qui immolauerunt,& pofteacertame
c -mpa r r inierunt > f,cxfidc I  ^ u ^ ac ^ unc > & nonex
funtjKos a ? D ^ ent -“ onem »vccaperencur ,ipfi fcce-
ner e, > offer aCUlC ^ 0norem  ft ul deiafedis proprix reti-
cer e»aur ali e ai | tem  ^ ls > &.ferm.onem adpopulum fa~
eeac. m  r,5 Ul ‘ )u s facerdotalibus officiis fungi non li-
v -roit:eru * ac< J ni finiiIiter>qui immolauerunt,poftea
bere opori- fe u ^ atl funt,alias/ qtiidem honorem ha
Kifterio j cc dare  autem dcbeiit ab omni faero mi-
a,1 gcliuip H Vt nec P anem > nec calicem ofterat, necEti-
c °nfcii G  P roilllI }cient 2 ;  niti forte aliqui epilcoporum
dinis,«^ nt j ^oris eorum,&r humilitacis,& manfuetu-*
^ere.p/ 0 Uer ‘ nt tls  a ^q ul d amplius tribuere,vel adi-
*«*fu/ CS lpfos er g° ecit de his poteftas. %  Qui au-
diti jVe ^ e . nccs c p m prehenfi funt, vel a Domefticis tra-
in cuftod 1(iempds . facillta ^ u5  fuftinere tormenta, aut
^Copf lam trul ' 1 P r oC'lamaueruncfe Chriftianos efte,
dentes^ UCadd:r ^^ ffint,vc manus eorum comprehen-
n, Ouer VI(dcncer a ftraherenc, &  funeftis facrificiis ad-
ent>auc a bquid poliuti cibi per neceffitacem fiu-
^»i^l ereilt . uriCon d c cntes iugicer fe Chriftianos ef-
te Son ^ . re i>qu* contigit, inceflabiliter oftenden-
Ve lut ^ de ^ c< ^* one 5 | ^ : ^ a i ;, i tu > ^ humilitate vita*, hos
ti a  “ 1extra  delidum confticutos, a communionis gra-
ab a |' n  P r °fiiberi decernim us. ^1 Si vero prohibiti mne
Suor ,qU j bus  P r °P ter  amplforem caucelam,ve! propter
a Ut e  Un r dam  ignorantiam, ihtim recipiantur. ^[Hoc
Uct) ' n  & de clericis, tk  ik laicis obferuari con

tj a  ,^[ ferquifitum eft autem tk  iilui s fi poflunt e-
S( j . ‘• Uc >jt[in in has neceffitatis anguftiasincider-unt,
li<i s  tricatu s ordinem promoueri. ^ Placuitg ergo &
toj >tan H uam  qui nihil peccauerunt, fi & pracedens
vita probab ilis iit, ad lioc officium proiuhi,

d*Mis.Hitr(>nymi. 0  Po!yc. libro  4.cap.39.
ii^^p-p-^p.jS.luop.t^eap.^u c poslIttpfUm.]
p. r i „  •»**■»»» »mnibm * Burch.bb.u)  r.8o. /.-o

d a JV okradli, e Bun.hl>.$,c.tp,^Ot
f ilhid-iP‘>ty c -l'b.6.tit.n..c<tp.2.
‘d Pri/iaferJio.c.j. g ConoiLKunntim  i.c.n.

De Epifcoporum & facerdotitm 4t- ,, 7

pfuj poenitentia & impcenittntia. f  ^

f De his autem 5  qui negauerunt prster tieccfficatem,
autpr^terablationemfacultatum, auc profter pericu-

lum > velaliquidhuiufcemodi(quodfadum eft fub ty-
rannide-Licinij)pIacuitfan( 51 :a’Tynodo ) quamu.:s htima-
nitate probentur indigni, tamen eis beneuolentiam
commodari..

1 igsi exfide.] HtcVerbaconcilij funt in compendiu-
redatta: omni n o autem^erfio Diort-ysij y  quamattulerunt
Burchdrdus&lHo y propiusaccedttadferba Graca. Suni
tamen nonnullain hoc' capite emendata , locupletata
ex verJiont.bus y quas Graiianus videturfecutus ..

2 f NecEuangelium pronuneient.] Inrerftonean~
tiquiore ett,  ne.c pronuneient, in alia quam Burchardus
attuht,\t\ praedicado/Gr.tfce, y,^ 6 ces-H]/:quodpropric Ji-
gnificat Euangelium y &fidei doBrinamprscdicare.

Sediltud Hormifda, Papa dejidtofos,  t^v negligentes, no
verepoenitentes reparariprohibet. 1/lud autem Hiero ■-
nymi fatetur boe ejfe diffiale y non impoftibile.  ^ Bajilius
autem circa delmquentes rigorem iuftitia feruandum  o-
ftendit y quem circapcenitentesalij relaxandum mifericor
diter a/firmant. Po (Jun t aliter diflin^ui pramijfie
aueloritates. Quorum enim eri mi na manifefta funt,antc
VtlpoH ordtnationem , dfacrps ordinibus deiiciendi funt:
quorum autem pcccata occulta funt^fatisfaclionefeere
ta fecundum facerdotis ediBumpurgata y inpropriis ordi -
mbus remanere pojjunt..

C. XXXIII. KonpoteHreftituiinfa-
cerdotem y  čutu* crimenfuerit ma¬
ni feftum.  •

Vndt  Nicolaus-Papa Carolo Archiepiftopo 9
& eius fujfraganeis.

S Acerdotes a ,fi in fornicationis laqueum ceciderint^
& b criminismanifeftus , fiue oftenfus Fuerit adus*
facerdotis non polfunt habere honorem, fecundumi
canonics inftitutionis audoritatem.

C. XXXIII!. q fhavaleant reparari posl
lapfumi V el non.

IiewRabanus ArcHiepiicopus fcribitadHe-
nbaldumJib.Pccn.cap.i.

D E c  his verbvifum eft nol>ts lcribendum , qui fa«
cros 01 dines habentes, ante, vel poft ordinationč
contaminatos fe effe in capitalibus criminibus confi-
tentur. In quibus, rt mihi videtur > hxc diftantia eif«
debet,vt hi : qui dep,rehenfi,vel capti fuerint puhlice in
periiirio,furto,atq;fornicatione, & ca'teris huiuftnodt
criminibus , fecundum canonum faerortim in ft it uta, a
proprio gradu decidant :quia fcandalu eft populoDei
tales perfonas fupra d ic pofitas habere, quas v tra mo~

. dum vitiofas eife confrat. Ncmpe inde rerrahuntur ho
mineš a facrificio Dei(ficut c quondam,Hai hlils pec-
cantibus,fecilfe leguntur)& rebelles hinc,atq; contra-
r i j  C xiftentes, eorum prauis exemplis quotidit peiores
fiunt Q_ui-autem de praedidis peccatis abfcondite afe
admiffis, per occultam confeftionem corain oculis ^
Dei,prf fente etiam ficerdote,qui eis indidurus eft poe
nite.ntiam 5 c6fitent,iir, & fernctipfos orauicer dehquif-
fe querunrur; fi fe perieiunia eleemofynas, vigi-
liasque,&: faeras orationes purgare certanerint. his e-
tiam gradu ftruacp.j fpes vemx de mifericordia Dei

promittenda eft.

1 ^1  Si fe per ieiunia.] Si c etiam in manufcripfts , &*
apM d luon e m-, <&>.Pannormiam. In originali au t e m legi-
tur,  fi veraciter pamituerint, & fe per itiunia. itemjj
Burebardus-,qui. cap.boe citat ex conciho llcrdcnfi.

4 pars De lapfis etiam in harefim hoc con feni andrt
es} y vt ar te fenfentiam concilij nullas ek communicet.

a Raba.pceic.rJn e eft k concilij Formacienfu y  c. 11. ii d e
Ju.onem p.  10 c. i8o. Parm. /.5. c. 17,6. b al.aut, c Bur.
l.\q.c,i^o t luop.6.c:^oo. Pann.l.i.c.t$z, d alfttper-*
pofitas. e  i.R^g.2. / al.tAngelk.

D e Epifcop orutn,facerdotu in & clerko

*r'1 rum lapfu.pccnircntia & impeenitentia.

C. XXX V. «[ Hi communienfabpneant,
qtti lapfisAnte refttutienim commu-
nicant.

Vr.it  Cyj>tianus Papa Jlnttnian* alt in ter
caterajicb.q. epifi. 2 .

E a  eo autemb,quoii ftatucndum effet eircacati-
} ) am lap r oram, tliftuli,vt cum quies,&tranqni!ii-
tasdataef!et:,& epifcopis invnum ccmienireindulgen
tla diuina permitceret ,tiinccommunicato, Si librato
de nmnium coilarione confilio,ftattieremus, qtini fieri
■oporteret.Si quis vero ante confilium.noftrum,& ante
ijrntcntiam <le omnium connlio ftatutam,lapfis teme-
re communicare voluiffet, ipfe a commimicatione ab-
Ilineret.

2  pars Phcvdverifuprd de homicidis flatutumlefri-
tur  C,/.i tettigendiem eH,quartdv facultat ejfngiendt datitr,
rtecneccjlitate clauiuntur iOJidionis.(det er urn,cum r.ecef
fitate angujiati tffugcvt nonprtjfuut, fi tune homicidium
admifirinGpurgatiperpkniUnfiani , ojf.cio, & nm-
mnni'.ni reddantur.

C. XXXVI.  ^ Pvcl duorumannvrumpoe-
nUeutt.cm^ffidc.cjr comrmnionirejlituantur
tUria,ijUi in obfidtvntspvfitinecefiita-
tv fitngutrem fuderu n t.

V/, ilt  i.n conciiio Ilei'denfi,fap.r. lepi tur,

D E Kis clericis, qui in obficffionis neoeflitane politi
fuerint, id ftatutam eft , vt qniakario miniftrant,
iic ChriiU corpus & ianguinem tradonc , vel vala faero
officio deputata contre&ant.ab orani humana fangui-
nevetiaro hoftilife ablfineant. Ojiod fi in hocincide-
rint,duobus annistam officio, quam communinne cor
poris Domini p rinem: ur, ita vt hisduobus annis, vigi-
liis, ieinnnšj orationibus, 8c  eleemofynis pro viribus,
quas Dominus donauerit,expietitur:& ita demum offi
cio,velc6rmimonireddantur:e.itamenrationc,ne vl-
tedus ad officia potiora prou ehantur. Quod fi in defi-
nitotempore negligentioreseirca faluteni fuam exxi~
terint, piotelandsc ipfius potnitentiz tempusin pote-
ftate maneat facerdotis.

Cafu quoq J ficlencushomieidm fcccrit,inpropriogra¬
du cadljpenfdtlone remanerepermittitur.

C. XXXVII.  C Qui c.ifu homicidium facit.
ex ih ij !  Ciljati tl: e in vriju e fuo permaneat.
pride  Vrb.l a us I l./enint Guernerio Karbonen.epijc.

C Lerico d iaciente lapidem ,puer diciturintcrem-
ptus : Nos pro amoretuo in fiioordine cum per-
manere permirtimns, vt tamen femper ir< pamitentia,
&  timore permaneat.

C. XXXVIII.  ffVtioiem.

Item  Stephanus V. SiMerto Corficatepfcbpe.
f~\  Via e te quafi obnoxium iudicas, eo quod a Sa-
'~«£j;acenis captus homines interfccifie videris, bene
facis. sedquoniam non tuafponteid feciffecognofce-
ris>inde canonice nutio modoiudicaris.

S, vere irapresbjter cimetu* ali^uem inttrficcrit , etfi
ammu o e cul edin ob abuerit.ptvpetuo tame depefit > cm.
C. XXXIX.  <f Perpetue careal sffiav pref-
byter,qur tra cammvtus^licet txtra ani-
mum 3 auquetn mterjecerit.

Vnde  Nicolauv Papa feribit HvsbalcLo Chvrt-
pifeopo i SpHudrantino.

S Tudeat fi fanftitas tua perfuadere epifcopo tuo, fx-
bicanomcum fociarenumerum collcgantm,ideft
fex exvicinisprouinciis fratrcs,& coepifcoposr U os'
quibus tecnm lundis, & decernentibus, diligenter in-
uelhgate, & omm m!u fermat i gorate, quatcnus in-

f Vlnfelm«flibXc*p.lt.~T~al.u mc „. c s ~\

eadem eap.clmcum , 6 - cap.de hbrclencis, cap mttor

4 PannormMbro  J.fap. 154 . e VanncrmM.i.eap  k<’
Jho,  fart.io, caj?.z^, s p)’

Decrcti Prima Pars. m

uenire valeacisi vtrtim percufllone iam nominatt' pref-
byceri,in ccruicis fračtione ide m diaconus , vr fertur^
extinčtus dl. iitiiquidein a fsepe facopresbytero no«
admortem percufTub efl, ftd ex equo cad#ns ceruice
frafta inteniCjfecundum arbiertum veftriim propercuf
fione, incaucc agenti presbytero poonitentiam corapc-
tenrem indicite: ik  £iiquanto tempore d Miflarum fb**
lenniis fufpendat, de nivo polt haec' ad faccrdotale redi-
turus officium.Oijbd liTeracircr qua!icvi«q; percuffio-
ne iftius presbyteri, ille mortutis eft diaconHS, nuli**
hunc radon e miniftrare lacerdoris more decerniniust
quoniam etfi voluntatem occidendi non habuic, furor
tamen , & indignatio, ex quibtis niotioilla mortifer*
prodiitjin omnibus,fed pr.^dpue in Dei miniftris mul-
cipliciecf inhdbentur, atqj vbiq; danlnantur. Veram fi
presbyter adeo veftro ftadioobnoxius a  fortedarue*
ritjprarcipimuSjVt tale beneficium iibi ecclefiar fbce cort
cedatur, quo & ipfe , & iui fufficienter poifint habere
fu* fuftentationis folatium.

1 %  Chorepifcopo.] ^Antta. It^ebaturjCoepiCco^o 4 .*'
mendutum eri ex bmniuuSjjHvc coli At a  funt, vetu ji j: Gra *
ti a  ni cx emp laribus^o ptrtne q. {  cotiuenityerhw Kicolai.

C. X L. <(j De eedem.  P A L E A.

Itcm  ex conciiio Maricenfi

Q Vi b vero odij meditatione^vel p rop ter cupidita-*
tem, Iudaeum, vel Paganum occiderir, quia ima*
gi no m Dci, &  Ipem tutui-se conuerfionis cxcerminat c j»'
quadragintadiesin panc ? & aqua pcenireat.

1  f Maticenfi.] Burcbardjpf,^ i^ 0  citAnt exconah*
'Moot<ntino:w nullo tamen corum  3  cf Kcc exiant , habei
Simi le "vere alt qui d levi tur in conciiio Vormaci cnJi^c.t-7  ■
C. XLI. f De eodem.  P A L E A.

S I ^ quis homicidium fecerit,fi epifcopus eft,xv. afl'
nos pceinteat, &deponatwr, cunčtos quoq; dies vi'
t?: lu«e peregrinando finiat , presbyter xij. annis pcc* 11 "
tcar: tres e  ex hisin pane, tfr aqua, k  deponatur fupf'
rioris fententia.Diaconus x.annis pcciiiteac,tres in p*"
ne,& aqna, &  ad gradu m cuiuflibet facerdotij accedC'
re non pr^iumat.

C. XL H. £>vinquenxio d communione
abjlineant) ejuicafU homicidium
faciunt.

Item  cx conciiio Ancyrano.c 22 .%-eosreroS

E  Os gvero,quinon voluntate, fedcafu homicidin^
fecerinc, prior q«iden\ regnla polt fieptem annoru
pccnitentiam communioni fociauic, fecundum grad 115
conftituro^, hxc veio J humana b quir.quennij teitt'
pus tribuit.

1  ^ Hsec vero '} Gr<tce  e<7, o  j ofc&Trg®- r riv 7nvrt>i*
snj vrhvjgacret, id erŽ , Secunda vero quinquei 1 '
nij tem pus explebit. ^t^itafere Burchardm,^ luo **
Dit>nysiji t erfione.^j.eA.cap.  Si quis voluntate.

C. X L 1 11. ^ £ht 1  b u.s t cmporum fiatih' d cont"
nutnione abj-in e at 7 qu a  V o Iv n tat e 3 v el
Cafu ar: d 11 a m fita m in -
t er j e ceri t.

Item  ex conciiio i Eliber tano, c.  5 .

S ik qua fccminazelifurore accenfa,flageHisvevb

rauerit ancillam fuam , ita vt infra tertium dien'
nimam cum cruciatu effundat >eo quod inccrtutn ^
voluntate, an cafu occiderit, fi voluntate , pofi ^ r .
annos, ficafu, polt quinque annorum tempora(awa
girima peenitentia ) ad communionem placuitad_^

b Burch.l.i.cap .35. Iuv,p“ r  ‘ 0 l
al extinxit . d aAnfel.hb.ii.c.tf- e

al

a al.noxiuf.11Hp,

cap.  162. c al extin***>  . ,, -

efuatuor. f hx Prifcaverfione. g ExTribur. capo
Polje.lib.G.iit,  JO. Burc.lib. 6 .c.j$.  luo,p.i 0 .c.z 5 '&  ^

h al.humanior. i  Er mconcil.Vormac.c,^* K
p cen. c.  14. Burch.lib.  6. cap.  19. ^An fdm.lib.il, cap *

P ar. iq. cap.zz.gri^. ^

m

Diftin&io L.

tL  Quod fi intratemporacanfhtutafueric infirnuta,
^ccipiatcominumoncm. \

C. X LIL11. *[ De  * votuntate , 'vel

. ca/h h o miciiiiu m fn ciunt.

Item  excapicuiis M art i ni E r ac ar e ni i s epifc.f.-^S.

C d a  quis voluntarie homicidium feccric,adianuam
^ ecclefia? catholic^ fcmper luhiaa;at-& communio-
n en>in exicti vitx Tiias recipiat. Siauiem non volunta-
* lc >.fcd cafu aliquod homicidium Te ceri t, prior canon
annis agere posnitentiam iuiiit, fecudus. canoa
^ Uln q; mandauit.

C. XL V. % De eodtm.

Ite-mff.  tit.de furtis. L. Qui faccirm.

Vi b faccum habe.ntem pecunia furiipuerk,forti
' v -^jičHone > etiam Tacci noinine,cenet:ur,quanaui$ no
** c c i animus faccifurripiendi.

C. X L VI. ^ De sodem.

Contra animum^non opuspuniri HB.^.cod.tit*.
adle^Corncl.de Jicar.exemplo faerarum
iiterurumDiodetio.nii&i  Maxi-
m i n i am colli nit ur.

E Vn^oui aiTenerat homicidium Te non volu tat e,, Ted
caftr fortintofeciffe, curn calcisičlu morris oecalio
prabita vidcatur,fi hocica elhneoue fupet hocambigi
pourit,omni metu,acfufpicione, quam ex admitfže rei
dicrimine fudinet,iecudum id,qiiodadnotationte no.
* Ea  com pre h e n Tam cft,volumus liberari.

C X L V II. P A L H A.

U * e »»Imperator Antoninns C.adUg.CorncL
deficAr.Li.']

£  ‘'' aterv *fterrečHusfecerin, fi fe pra?fidi prouinebe
bon ° u nu ‘ c ^ T^uifi probauerit »on occidendi animo
fecundb? * percuflum, remiflfa homicidij pcena,
Crimen cnT' ' tarcm  dilciplinam fententiam proferet.
c dlat.CaceT' COnC,f ^^ li r>^ & vo ^“Cas nocendi inter-
fraude accidu ^ ex  i^piouiio, calu potius, qua

C. xl  y j ato plcrunqi, non noxs imputantur.

Ve Epifcopommtfacerdo tum & clerho -

rH m Upjk)pcenitentia <& impoemUntia.

174

A

^ De cod.em.

(aiius cPapa

e Placidus d, anno prsterito di-

Vanf-M« J Hr  &*Gelaiius c Papa.

, ^a^ČL cltlftcP1 ^ idusd >

l| iyenta v x°reilliu^s, quiafubico mtercabal-
kb&aborr C  f^ l,m ' Cra berenturcaballijcoliiracftil
*lien^s tu/ 01  ? citi  ^ Quodfi kaeft, fc-rte ii caballos
salu inter e V C, 1 A | nc ^ e  culpabilis. Na de m uliere, quse
a § n ofcitt ^ a  . ? con ^ r ^a eft, vbi veluntas illius no
<hci Per! ^ ^ C5 n * G *°^ a  luiffe, non poteft, nec debet ad-

c>  *ux.

*f[ De eodan.

H I,q u ; , ltrm Nicolaus Papa.

ca j arb °res ii^idcre vkientur, fi cotitigeritr, vt
in,, o a5arbor °ccicieric hominej nctilpabilesTuntj
^orni ctf q < l u * ia ' nec  vol u n tat e eorum.n-ec defiderio,

Un\  perpetratum eft. Si vero afiquaculpa e,o-
H^odentis hominis interitus cogno-
abiiciendi funt a gradu>de m lacro or-

>>vd

c  ^enus fufcipiendi,-

Deeodem.

Sfe

:e ' n  c*  conciik) V»rmaciei»fi,«^>. 29 .
e e c< 'ntingit, d«m quis operi neceflarivrinfi-
"itns j S  ar .^ >f>rem  inciderit.vc aliquis fiibcuj ipfam ve-
•iaj n  ' jP r *matur.Et idcirco.fi volu ntate,vel negligen
j Cnt ' s ar borem faftum eft, vr homicida-, posni'
' ll cu r i, t °o>rHno'fubmitti. Quodfinon voto.non
•>p tr j a  ‘“'Mšinon dcnitjffciejuia contigir.feddam ille
*lir fc „V"T :,r ' c> f 0, ' !: a(lis incumberet.ifie tnfperatus oc
Pfjflr 4  ar',ore iroprotiifusdeuenir, & fub ipfa op-
.tocifor arboris' »on tenetar pto homicida.


b PandedMb.^-J.tit.i.le?.
''■raj ~ -t-PldeiMuf-. e burchardtu

/■Ji. lno,par.io.cuj)J$o.-


C. LI. fPe e o dem.

^c«»cxconcilioTriburienfij tap.^.^Sed
ibi copiojitis,’].

S I a  duofratres in fyluaarbores fucciderint j &ap^
propinquante cafura ipfius arboris frater dixeria:
fratri,c.iue, & ille fugiensin preTTuram arboris incider-
rit,d<: mortuus fuerit,viuens frater innocens de fanguii
ne C-ermani dii-udicetujj.

Pr a mi Ji it aučlont a ti b nr; lap /isp e rm it ti tu r,ytpo fl p os‘
nitentiam in fiais o-r dimku* reparari" le ant: ad maicremi'
autemconfc.endere pott lapfum milit, s au cio rit at e p ere¬
miti i tH s,immop e n it us pr o h i bet ur.

C. LIL 1 $ Lapfiinfuisordinihusreparari
pojfunt. Jed non ad maioraco
j (fonde r e*

Tande m  Ilerdenfi concilio,cap ^Segiiur,

Tjl qui aitario Dei detetu i unt, ii iubitoin flenA
ITX .carn.is frag ilita-te..co mi er i n c, &  DominoreTpicieo-'
te,djgne pamicutrint, ita vt mortificato corperre, cor—
is coneriti Tacrificium D e o o ffe r a n t, m a n e at inpoteftat-
CC  f^nuiiCis.vd veradcer afRrdosnon diu fufoendere,.
vel defidiolos proluiore tempore abeaclcfi/corpore
fegregare: ua tan.eu,« ficofficiorum fuorum loca re-
cipianc, ne poffint»d-akioraofficiuvkerius pmmoue,-
ri. ^  Quod ii iteracoi velutcanesadvomitum reuerfv
fueri«t,&velutifues in volucabrisduti iacuerintz,non*
folilm dignitateofficij careant,fed etiam fančiam conm
munionem.mfi in exitu,non percipianr.

1  f Quodfiiterato.] Hincrf^ad finem abfunt in ccr
dicibusilUs Gr ati oni id quibus palea ahejjb foUnt . In ali&>
autem Iricprapofitum esl namenpalea*

2  ^ Et velutifuesin^^volutabris luti iacuerint.]7^e<;
non Itiuntur in antiquts editionibus conciliorum, Coloni~
enfiyac PariftenJiyduobus coduibus Paticanjs, Lucenji re—
gioinetfoj.i') q.$,c.bi qui.Sunt tamen apud luonemi&im
editione Colon.iid.Volum.

Se(texemplo B.Petri {qnipojlqua trinanegationisma'—
culas confefiiaue diluit amo ris , non folv m in gradu fni a~
po jh Ul us r e man fliper um etiam inpaflorem fotius eccle<~-
Ji a d C h nji o in (iitui m c ruii)_ probantur tapfi posl di>rnarm
pccnitentiam no folumpropriacjficia rttinere y fed etiam.-
ad maiorapojje confcendere. S>uod autem beatus Petru#
p>osi n 'ega ti o nem pafior ecclejia: d Domina Jh infatutus^
probatu-r auBoritate  beati Gregorij y qniin Bomilia  &
D ominicat. reJurreBionis de. to dem principe uJjp.ojhlorutm
feribit dicens :,.

C. L11L «[T Petrus pošt culpam negalionbf
princeps ^ApoJiolorum d Domino
asi tnjiiiutus.

C Onfidcrandum nobis e‘f ,cur ommporensDetf*
eum , queni cunčt? ecclello? praeferic difpofuerar t
a nci 11 at v očem pertiroefcere, &  teipfam negare pe; mi-
iit. <fQ^iod niniirum magnar adutu etfe pietacisdilpea
L.ti<>ne cognofcimus, vt is, qui futurus c tat p altov se¬
deli.* , in liraculpadifcer-ec, qualiter aliis mifereri de-
bui{Iet..Prius itaqi cunj oftendit fibb&: tuncprxpo,fu.it
c«ceris y vt ex iua infi-rmitare cognofceret, q.uam mife-
ricorditer aliena infir-ma toier.aret.

C. LIIII. ^ Posl n ega tionemiinfide (/^gra¬
du Petrus prof tat.

Item  Ambrofius in Serm.^j de f de Petri.

F Idelior fačtus eft Petrus, poftqiram fidem fe perdi-
difie defleuit; atq; ideo maiorem gratiam reperir>qj
anii'ic.Tanquani enim bonus paftor tuenduni gregeni
accepit.vr qui fibi antea infirnius fuerat, fieret-omnjb^
firmaraienCutiT; 3c  qiiiipfe interrogationis tentatione
nurauerat c^reros fidei ftabibeate fundaret. Densquc

a BurcjjJ.faCi 2 iJuOfp ’.f^ 15 <,q..%.cJu-cfi*i«
Ralk&ur 0 cen.cap-.i.B,urcb.lib»tya.- 74 ,. Jmo , p.  15 . cap.^7*
c Hom  »ii. in huang.

, _ . T)e JLpifcoporHmifacerdotunt &clerico-
* /  J ry. m la pfu ,p cenit entia&imp cenit e n ti a.

profoliditatedcuotionis.eccleliarirm petra dicmir.fi-.
cut »it a  Dominus \_tues Petm.&fuper hanc Petri a~
dificabo ecclejiam meamf}  Petra enim dicitur eo qubd
prim us in nationibusfideV"fiindatnetapofiierit,&tan-
quam faxum immobile rotius corporis bchriftianita-
tis compagem, molemq;eonrineat.

C  pars .Ucm obiičittir,pxrritenier<adfacros ordinet  1
premoueri nondebent: non.ergolapfiposl pxnitentii ad  j
rhniora peictingere p offitnt.

,C. XV. tLo :> ordinetur clericnt expcer,i-

tentibtu.  ,

■pride inconcilio Carchaginenfi llll.cap.6i.

& 6 7 .lektur.

E X 3  poenitentibus,quamuis lit bonus,clericus non
ordinetur.Si per ignorantiam epifcopi fa&umfue-
rtt, depo natur a clero: quiafeordinationis tepore non
prodiditfuiifepcenitentem.Siaiitem fciensEpircopus
ordinauerit tfiiem,etiam ipfeab > Epifcopatu fuo ordi-
nandi duntaxat poteftate priuetHr.Simili fentctij fub-
iacebit Epifcopus;fi fciens ordinauerit clericu eum,qui
viJiiam,aut repudiata,vxorem habuit,aut fecuudam.

1 ^ Ipie al).] In originali lejitur,ipPc  abfipifcopatus
fui ordinandi duntaxat potellate priuetur. a/.ipfe Epi-
fcopatus Cm^uem.idmodum apud luonem.p.i^. r.j.

C. L VI. *[,Biqamtu.pce»itent,viduxm*-
rittu.fiicra militi* ft tngerem, fine JJte

promotionkinfuo ordinc
rpermaneat.

Item  Siricius Papa Himerio tpifcopo,epifi.l.c.l$.
vicunq; e  pccnitens, quicunq;bigamus, quicnn-
Cd_queviduae maritns,-aufacram militiam indebite,
Sc  mcompetenter irr.epferit, feacfibiconditione a no-
bisveniam intcliigat relaxatam ,vt in magno debeat
compittare beneficio,fi adempta (ibi omni fpe promo-
tionis, in hoc, quo inuenitur, ordine perpetua ilabili-
tate permaneat.

C. L VII. ^Kon prohibeatur iclcro, qui

prejfut languoreper communionem
pcenitentia benedičiio-
,nemaccepit.

Item  ex concilio Gerunden(i,r<«p. 9.

S I I vero, quiagnrudinislanguoredeprefluspoeni-
tentia benedičtionem,quam viaticum deputamus,
per communionem acceperit, & poftmodum reconua-
lefcens capirt panitentia; in ecclefia puhlice non fubdi
derit, fi prohibitis-vitiis non detinetur obnoxius, ad-

mittaturadclerum.

C. L VIII. J^ui ad pcemtenham agendam

in monafierio retruditur, prcsbjter
Men ordinetur.

Item  Hormifda Papa omnibus T.pifcopfiper
Tniuerfits prouinci.it conjiitu  .

S I § ille,quivlt!opetitpcemtentiam,quamuiseam

petfcčtc agat, non poteft Epifcopus, ant presbpter
ordinariata vt etiamfi perignorantiam ordinatus fue-
rit,St poftea conuincitur pcSritentiam accepiile , deii-
ciatur: lileergoqminuitus adpcenitentiam agendam
mittitur m monafterium , (qui vtiq; nihilaliud, quam
panitens dicedus eft) qua confcientiaadfacerdotium
venire perrnittitur?Nemo mihi alia quplibet contra au
fcoritatem iedis Apr>flolica;,vd jig.Epifcoporu.vel re-
liqnorum canonum conftituta,obiiciat:quia quidqnid
contra illor.um definitionem <in quibus Spiritnm lan-
fi»m credtmus locutfi)  diftumfnerit, recipere non fo-

a Mutt.u; b operkChrifani.J  e kfiUnu.ter
pcemtentes. d Poly.l.i.Ut. % i.Unf.l. 7 . c .x 0 z, Bur
l.2.c.^.Iuop.6.c.i i 6.&p.i$.c.s. P*»»,r.l.i.c.«o L 6c) '

e Anf.l.j.c.i 7  20.&21. f
g  J .c*p.expa>mtentibHS.Polyc,lib.l.tit.]i. l,b.7
inp.ll.grkb.n.cap.  87. '

c

v_< c

Decreti Prima Pars. 176

lum temerariu.fecl etiam peri ulo(«m effe no d ubito. :

C. L l X. Bigamus>velquilibetpoHpa:~

nitentiam facris non applicetur mi¬
ni ft eri it.

Item  GeJaflus vrbis Romar ty\fc.ommbHf 1

Jcopifper tucaniam-^etc. c.$.

N On a  confidat quirquam pontifictimbigamosK
autconitigia fortietes ab aliis derelifta,iiucquor-
Iibetpoftpcenitentiam, vel fine literis, vel corpore vi*
tiatos,vel conditionarios, atitcuri^,publicarumq;re'
rum nexibusimplicatos,autpaflim nulla temporis c6-
grnentis expe&at:ionetlifcufibs, diuinis feruituros ap'
plicare minifteriis c.

C. LX. ^ Paenitentes nec etiam clerici \

ficri pojfunt.

Item  Innocentius gapitoc<*tcrif,epijlA.
Anones ^apudNicaram conftiruti, pccnitcntesC -
tiam abinfimisofiiciisclericorum excludunt.
Hocttou de quibuflibetpcenitentibuf intellifituY>fcddt
ilhs tantum t qui p oj} a Hx m p ceni tcntiamfkcuUržr militi*
cingulum accipinnt. De quibu 4  In nočen ti us EpiicopuS
fcribit Vittricio Rgtbomagenfi f-pifcopo,epijl.i.c.z. ’■

C. L XI. ^Kon debet fiert.clericHf^tjuiposl
remijiioncm pcccatorum,militi* cin-
aulum h&buit.

S I c quis poft remiifionem peccatorum,cingulu
Imarfaeeularis habnerit,adclcricatum admitti orfl*
mino n.on debet.

VoteH & a lit er inteUigi^Esl qu*dam pcenitentia
folcnnisappellatHr^u^femeltnntumin ecclejui conccdtp
tur: de qua *A.mbrofiu4  g uit, [Sicutvnum eil baptif/na J*
tavmca ettpcenitentia."] Item eslfecundusloCHfp*
nitenti*.] Mcnto rcprebenduntur 1 , quipepubf agend^
pcenitentiamputant>quia luxurianturin Chrijio. Narfjj
vere a^erentpcenitenttam,iterdndum pojita noputartt j
1 Reprehenduntur.] Legebatnr , reperiunrur.-^
mendatum efl hi c ex originali: quod tamcnfieri nonf 6
tuit jj. c. reperiHntur.de pccnit.dij}.$.quiaVox,repctW^
ibi ettinitium capitif ,

C. LXII. G\Veeodem.

Item f > iXt^\itt’\\\\isAd.yAacedoninmyepift.'y4'  j

Vamuis K caut^, & falubriter prouilum fit,vt *p
V^cusilliushuminimaepocnitetia*femel
ecclcnaconcedatnr, ne medicina *  nimis vtiliSjvili^l 1
heatur;-tamen quotidie peccantibus nunquam perp^
nitentiam venianegatur.

1 ^  Ne medicina.] In aliquot vetuftif excmplan^
Gratiani caput hoc til comunctum fuptrtdn.locum
D.^/luguftinifuo modo aptat.^dpudillum quidem h«t  k
co ita legitur h Ne medicina vilis,iwinus vtilis efiet
tis;qu^ tamto magis falubris eft,quant6 minus con^
ptibilis fuerit:quis tame audeat dicere Deo,quare b u !
homini, qui poli primom pccnitetiam rurfusde Uq tlCi
iniquitatis obllringitjadhuciterumparcisi&c. .

Hdccautem pcenitentia quomodo imponcnda fit  1 ,n
gathenfi cor\c\\\ohgitur i inquo jicjlatutum

C* LXIIL ^ S^Hom-odopeenitentesadpee-
■nitentiam accedant.  x

P OEnitentes k tempore quo pcenitentiam r  .

pofitionem-manuu &cilicium fuper caput a 13  ^

dote (ficut vbiqueconfiitutum eR)conlequantuij^

a .Anfelmus libro  7. cap.18 * b al.fas eft e big* 7 ^^
c al.myjieriif . d Inccncil.Kjca:no,cap.iOo e  pe

felmw libro jcap.n. f Ubro  2. de ?* nlt - CA ?t ‘ Y0  M

pcen.dijUn 8 .}.cap.repe'riuntur. & cap.fin. Hug-t ^

facram.par.id\. t cap,d\.. g Jtmbrefiu*ibidtrf. ' 7  ..a
jr a, de j>cen.dijhnčt.}.cap.quamHtf Magijlerrhbro  4 -'
i4, C4p.j. luopart.i^. cap. 24. i CapitnL.lt 5
pite  58.0- libro j.cap.^io. { Burchardnt libro I ? 1  j
pite 2 7 .luopur.^.cup.t 7 .  -V jUtC nl


177

Diftinčtio L

autcm coma.rtion de$d?tVerSrit;atii veAfmctrta ho mn-
tauerintj^biicisrt fffti  & •' ni fi'di ghbpami c u eri n t, n o n re -
cipLinui.r. hhretfrfitk ktiankpo.'!! itehtia nem fadle cora
t nt t e li d aeA ,pto p te f £ ta tis fragihtatem. Viaticitm ta*-
^enomnibus in miorte poučiš non eA negandum.

C. L X IIII. ^ 'X>gx'ftntfcruar. da 'in fd len ~
ni p cenitentin.

2rempx  c o d c m *.

T N  * ca pit e Ouadnigefinrre omnes pccnitetcs^tn pti
. W>cam Al cipiunt,auc Aifcdperunt p® nitCntiam,att-

te rores ecclefiže fe rcpticfemene Kpiicopo duitutis, fac
1  n clirti, nudiš pedibus, vukibus in ter ra m demiffis,
J. e °s k efTe ipfb habuu,& vultu proteftantes: ILii adef-
. £ deVenc decani> id eA, archipresb 1 / teri p ar oc hi a rum,
^ presbyceri' 1  pcenitentium , qui eorum conuerfatio-
diligenter infpicere debent,& fecundum modu m
pcenii-entiam per pr^facos ^ gradus iniungere.
Ihdt hac eos in ecclefiam introducant c , & cum omni
clero feprem peenitentiales pfaimos in rerra proftra-
Cus hpifcopus cum lachrymis pro eorum abfblucione
decametdcuhcrefiurgens ab oratione, iuxta quod ca-
hones iubent,^an«s eisimponat, aqnam benedi&am
fliper eo; fpargat, cihcrem prius mittat, deinde cilicio
capicaeorum nperiat : & cum gemicu & crebris fufpi-
kis denunriec eis,quod ffciit Adam proiečtus eA de pa-
tadiro.icaipjl pro peccatis ab ecclefia abiiciuntur: p'oA
^ciubeat miniAris,Vt eos extraianuasecclefiar expel
5^ c  ’• clerus vero profequatur eos cum refpoforio [_ln  d
■ /e  Vk/j/# tui vejevrti fitnetno i &c.~\  vt viden tes fian-
•*»m eedefiam pro facinoribus fuis tremefa&am , atq;

nor. paruipendanepranitentiam. In fatra
pred^ J' 0 r-m *coMiarurfus ab eorum decanis, & eoru
i L t 5. ns «'ccclclTa li.ninibirs reprsfentencur.

Aus  c _ 0 ' :, - e ^ : d T:x ^ 4-iAther. fi etiamtitant Burcbar
Iti C>otl ^ s  'Nardin alti (qui temppfe Pafcha,

btiranda ]n’ Ut ^ lH  ^bro fno  , dep ceni ten tiapuhlice 'non
cii4i kr ex  p° tllrne/ i manuferipto Bur c kar cit exempla-

dn  a ^ ni t p 'n 11  </, ni« C p  t on rt t  ■>» nvn  /m/m«

,lEc

^de  in

T l, aJ

At enti

( "nUcnti.tli Rimano. Sententi.ivero buitts
š^‘1 exparfe hs.be tur in Pontifieali , ek or din e

- 1  tc

f rc %tcrf yten :i ^^Burchardum legtiurd&e%

m nuUiynquam clericovum apere  .
Kit ti j ' a . tc h !< ^ Co  buiufmodi p cenit enter ad c le mm ad~

rpotnOentur.

'■ ’ ^ Cle/icif non imponatur manuf,

tanquam p<xnitentibu>$.
e  in Carthaginenfi concilio V. cap.n.

C Q r p at ut um c ih

dia rmSndum c ^>  vc fi quando pTesbyteri, vel
^Uaeos? 111  ‘ n  ^jfinagrauioriculpa contiičti fuerint,
nuj tarj  mi nifterio necefTe fit remoueri: non eis ma-
a$ imp^ Uam  P® n i*'critibus,vcl'tanquam fidelibus lai-
^ a Pkia‘' na J Ur , . nec l ;  vnquam permittendnm , vt-re-
q  lla d clericatus gradum promoueantur.

, • b X V I. Kccclericopeenitentiamape-

?e>necpoenttenti a d dericatnm ac~

.  >  c c dere permittiiur.

n dc  in Carchaginehfi concilio V. cap.u,

'jiatu tu m e il.

^noq; nos par fuit prouidere, vt ficut po^ni-
a gcrccuiqiKim non conceditur clericorum,
^U^^panitudinem^creoonciliationem nullivn-
. ,c °iiceathonorem clericatus adipifci : q U ia
n u, s iintomnium peccatorum contagione nvun-
* ilat ‘^men debent gerendorum faeramentorum

178

cipe re, q‘ni d ud um 'hi st  ut va ia* vi f 16r u m.
C. VX  V l f. C PrtibpenX&itraMifUn-
. , nuampcenkč?:iib?tf7ijn debent rstn,- .

v -  "' ■ 'ji&srtrpoki.  ■ • .. *

It cm  l<?o Papa Pp pico Kar bo n e nji, eptjh
’ yc. 3  ca p. 2:

A ticnum b ek a confnetudine ecclehakica, vt qtn
in presbvccraliboilbre, aut iivdiaconi) gradu fue-
rint cbrifecrati/ij pro crimine aliquo fuo per mamiš im
pbficioncTn remediirm n cc ip ia n tp ce n i t e n d i: qu'od fine
dub.o ex Apodolica tradicione defčendic,iecuiidum (g
fc; i.prttm eit: [Sacerdosb fipeccaue'rit,qu'is orabit pr<$.
eo? ] Vnd-e huiufmodi lapfis ad prolnerendum rrdferi-
cordiim Dei prhiara eft expetenda feccuic 2 : vbi illts
fatibfačlio,fi fuerit d ; gna,fit ctiam fruftuofa.

^ Sacerdos.] Vulghfkp e indic aturin margine lo cit*
ijic ex  i. Ree,i.vi 'j.depervitentia, diJi.i*C.fifaeirdos, cirm
taneen in e o /trip tura: ti c o ih Vulgata legatur,  fi autem iri
Deum peccaiierit,quis orabit pro eo"? herkm B.eliam
Gregor:,« adit/um ti cum in moral: interpsetationc  3  tale
- e r j G} ‘ tl ? m e u !i p is.e  i pn terce ffor re iti anet^cti ra ille
tc -ran grcuiciido pr^cipitat, qui adintercedeiidu pro
aliis ordtnatuseA? l

2 ff Sečedi o.J Sic cmendaium e?l exantiki* cediti-

bu* epi poti ipfiid& h ar. c lefiione habuit auftdrgloffc
quod ex rhanvfcr/gtis dojiti conjjattidciVco & in $& f emen
dandum.titntea Icrebatutieft.  cxpetendafucceffio.

Probantur ctiam auftiritaic  Toletani con cilij I. bi*
iufcemodipeenitentes adclenrrn no-n admittcndi: in quo. %
c dpi te 2 .fic fiatttium ctt,

C. L X V III. ^ Caufa ncccjiitattiadderum
p cenit en tes adniittantur .

P Lacnit c , vt pccnitentes non admittantur adcleru,
nifi tanturn fi necefiitas autvfus exegerit, & tune
imre^'dltiarios'deputetur, vel inter Ie(Aores,ita vt euan
ge’lia,aufepiftolanfd non 1 -egant. %  Si qiii autem ant e
ordinati funt diaconi, inter fubdiaconos habcantur, i-
tavt mantim non in'poriant,nec faeracontingat. Elini
veropoenitentem e diciraus,qui poft baptifhtu,aut pro
homicidio.aut pro dihe r fis eri min ibu s ,.g r a u i fiftnis q u e'
peccatis publicampcenitenciam gerens,fub cilicio i  cli
uino fuerit reconciliatus altario.

^ pars ^pojlala: qitoq s ad clericatusofficiumadmitii
non debent.

C. L X I X. . tild clericatus officium non
a dmitta n tu rapoftaia.

Vade  in Concilio Arelatenfi I l. cap.25.

H I g,qui poft faniAam religionis profeflionem apo-
fiatant,& ad fscularem h redeunt conuerfatione,
&poAmodura pamiceirti^ remedia non requirunt, fir
ne pecnitentia communiotiem penitu> non accipiant.
Qpos etiam iubemus ad clericatus officium non adniic
ri. Et quicunq; illc fit.poft petnitentiam fcculartm ha
bitumaccipcnfnonprariimat. Qubd fiptsfumplerit,
ab ecclcfia alienus liabeatur.

E <

i

1

D I

‘ lu *  ^ •»5* r -45* * *l.prxfixor.

d Gen.  p e al.Cenjirmatum.~\orig.
^l-c.iQ'P' c 7 2 ^ xo >P~ 1, S c . 1 i■Capitul.f.c.66.  ^ sinji
• BKr f>l.vp.c.^i'jttt,f.  6s.f4. &p.t;.čap.G;.

S TI N C T I O L I.

Cre, (gubd.criminofi-t yeinon verepoenitentes 3  vet
publica'nipcenitentiam ageics,'dfdcrtiprohiben-
tkr ordinibiti. jLdietit quoqjfantid mater eccle-
/?<*,vt curiales, autpoFl bapt/fina  n ul it ant csjautinjoro
decertantes d faerti p rol;,]) e.m tur 'ordirnbiti.

a al.  92. b Polyc.hb,/^.tit. 39. 5 unharduslibro  15.
cap. r jitiuO)par,£.cap.(i'j. c in cap.'Martini Brdc.c. 2}.
Poiy.cdib.in iti.p. Burclmrdus libro 2. cap.jj. jApfdmM
libro j.Cap.p.Ittopar. 6.capPatihorilibro ), cap.61.
H  • aUpoftolum.'] origin. c Egpcenilentcm.^ in cap.
Martini Bracb." f dl,concilio. g Rab.p cedit2 cap.  }
Burchardui libro  1,9. cap. 6j.'lW0 } par.i j. cap.2 1. h Jlv*
culum rcdeunhjjorig.

G

DeCltrldj e* Swe« 5 .miKl»ri t f;jMriali,revi£t
*79  conditionc.aut pcr faltum non affumendis.

C,.  I. ^PcTlbapti/mHmmllitxntej,Veli»f>-
rt eUctrt4ntes,AfAcri*prehitientur
ordinibu*.

Vnie *it  Innocentius Papa lpifi*pi*i» TclcU-
naJy»odo confiiut.pfjepip.l^.c,2c.
k  Liquanco 5  a  ex his,qui poft acceptam baptifmi gra
ciam in forenfi exercitatione vcrfarifunt, & obti-
nendi pertinaciam fufcepcrunt, accitos ad faccrdociu
clTe compcrimfJSjC quorum numcro Rii£nus,& Grego
rins perhibentur. aliqua.ntos cx railitia,.qu! cum pote-
fktibus obedierunt > feua b neceftarib praceptafunr
e::ec»ti: aliquantos ex curialibus, qni dum pa rent po~
*cftatibvis,qua; fibi fimt imperata, fe.ceruor: alkjuatos,
mii voli?ptates*&' ed.ition.es popilocelebrariuu,ati ho
norem fummi facmiotij peruenilfe, qus«su.m omnium
ueminem , ne adToc i e t a t e m- q u i de m ordinis clcricoru
«p or c u era t per u eni lfe . Q m x.  fi fi ng u Pa di G; u tie n da m a n
demus, non mod cos mot tis, a.ut fcamduia< Hifpanicnfi-
basprouinciis,qui.bus me.deri cnpitnus de fttidio emtn
dationis inducernus: idcirco r.emictendapotius h«c pu
t.amus,$e.d ne deinceps (imiliacomnjittaiunr. dilečho-
nis v e ft ra;- nva c urita s.pr o u i.de r e, de.b e b i t, vt canes vfur-
pationi faltem nune fims nfccetfarius imponatur: eo vi
4 clicet.eonftitu.to , vt quic.un.qj tales ordinati foerint,
« y um ordinatoribus fui.s deponantur.

C. II. fDr quib<.M faicijaliqui-idclericA-
tmn nun ptffdnt peruemre,
rdčm Telici fprfiopo KuceriA/io, eprjl.^..c.J..

I^v Efionata C iunt gencra.laicoru,.dc quibus ad cleci
jLAcatum periicnire non poffunt, idert, fi quis fiddis
militauerii.fi quis fidclis c-.tufascgeric.hsc eft poftula-
»icrit.fi ejuis fidclis adminiftrauerit.De curialibus aute
raanifefta ratio eft,quoniat» ec.5 inueniantur huiufrao
di viri,qmdebeant cleiici fieri, tamtn quoniam fapiu«
a curia d repetuntur, cauendura ab his eft propter tri-
kulacionem,qusc fepc do his ecelefia: prouenit.

C. UL. K Ko nadmittantur c ur ut Usad cit -
ricale officium.

Idcm Vtttricio tpijcopo Kothomapenjt >

epifi.i.cap.n.

P Kasterca ®frequenterquidam ex fratribus noflris,
curiales,verquibunibctpublicis fun&ionibus occu
j>atos,clericosfacerccontendu!it,quibusgofte.amaior
triffitia, cum dereuocandis eis ahquid ab Imperatore
prarcipitur,quim grada naTcicur dcaccito-G Conftat
enim cos in ipfts muntribus g ctiam voluptates exhi-
bere,quas a diabolo innentas clfe non dubiu eft:, &  lu-
dorum,& mimorum happaratibus.aiic praefk.auc for
Stan intereHe. Sitcei te in e.templu follicitudo, &  rri-
fiiciafratrum, quam fagepertalimusImperator« prat-
ftntc,ciirn prohis fscpius ro^aremus, quam ipf« nobit-
cum pofitus tognouifli: qiiibus » non foium inftriores
clerici ex curi.ii ih us, v trum etiam in facerdotio conltl
Wtiingcns molcftia,vt rcdderentur>infiabar.

C. lili. K*nprnniuiAtxrjddJactHi*-
tnm,qmp,n baptifnumiAfi-tLelem
Ti.icand.Hin acoinSlm
fiterit ,

J/rwcx concilio Toletanol.c^.r.

S Iquis poft baptifmum militauerit, & chlamyd em
hinipftrtt, aut cmgulum ad necandbs fideles», «-
tiamo grauia non admiftrit,ffad eicrum admiffus fuc-
yit,duiConij non accipiat dignitatem.

i Ad necandos (idthi.J/^rba/j aceton fantin c«~
dice l Mcenfi Kepi o.

Decreti Prima Pars.

180

a  4?M.t*ttHim.ZprifiH. &ptr ikltm^Atuntm-.

• /fKfra.] c n.fin. e Polyc.ht>n>

irc 7.t*p.iOilt<t,pAr.6.c»p.w, d Al.AdcurtAm.

*  /»»>/ar.<^ 445 . / dUdfliiK.  «
i At.ytimnttt.rMm. t

C V. quibut debet ejft immuttU,  J.w

in epiJccpHtn ordinatMr..

It tm t x concilio Tolctano lUl.cap.i9s

Q Vi in aliquo criminc dctc<2i funt,qui infamii no
taafptrftfunr,qui rcclcraaliqua perpublica p«
mtentiam fc admiftffc confeffi fu.nt,qui in ha?rcftm la*
pfi funtjvef qui in harreft baptixaci,aut rebaptizati eft«
norcucur,qui femetipfos abiciderunt, aut nacurali de-
fečiu.membroruin,aiitdecifione,aliquid I  minus hab.C
re noft;untur,qui fecunda vxoris coniuniftionem for tir
ti funt, aut numerofa coniugia frcqucntaucrunt, q« s
viduanv/eia marito rcii.<ftarn duxerunt, auccorrupta~
rum mariti fuerunt, qui concubinas, ant for niča ri as *
habuerant, qui fcruiii conditioni obnoxi« funt, qui i"
gnoti funt,qm n.eophyti, vciiaici funt, q»i feculari ma
litja; doditi/unt, qui curia: nexibus obligati funt,qv>i
žntcij titerarum.{unt,qui nondu adtriginta annos per-
uenerut, qtii pergradus ecclefiailicos non afccnderut?
qui ambitu honorem quarnmt, qui muneribus honorC
obtinere moliuntur, qui a dccedoribus in facerdotiuni
eliguntur. Sed ncc ille deinceps facerdos crit,quem
n.ec ckrus,necpopulus propria; ciuitatis elegit>vel au-
čloritas metropolitani, vel comprouincialium facerd^
tum aifenfus non exquifiuit. Q_uicunqj ergo deincep^
ad-ordinem (acecdotij poftuiatus>»& in his, qu.e preetft"
cfa funt, exq.uiiirus ,in nulio horum deprehenfus fuC*
r.it,& examinatus »probabili v.ita,&: doktrina extiterit>
tune fecundu!n.fynodalia ? vd decretalia c .on Hit uta, cU-
omnium clericor.ura , vel ciuiura voluncate,ab vniuer*
/is comprouincialibus epifcopis,ai!r ce- a tribus,in fo
Cerdoc<im die Dominica.confe.cxab.itur, conniucntibu g ’

ca;teris,quiabfentes func,liccm luis, & m;(gisau^ or ^

tate,vel praifen.tia eius,qui eftin metropolicoftitutus*'
Epifčopus aiitem c.omprouincialis ibi eon./ecradus elk
vbi^mctropoliranus elegerit. Metropolitanus autč n<>
niftin ©iuitate metropoli, a  comprouincialibus ibide^
connenientibus, *[/S.v;quk aute.m deinceps contra pr^"
di&a/vetica canonum , adgradum iaccrdotij indlgp^
afpirarecontendcrit,cum ordinatoribus fuis adepci h 0,
noriš periculo fubiacebit.

*: d€cifiQne > SL\iquicl.'}.t4ddita.Iutcfant

ctlipsolim CoUni^ai Luttti*i/nprefik.ln nouijiima
C oj o ni e nji eduttone, L’pit u  r, vel deie&ione.prfl vel defe**
^ione.,

1  Aut fornicarias .3  7» codice Lucenfi Kfgio l epitaf v
ad fornicationes : auodvidetHrinUllipendum de iuncit-
binU ad te mp us adh ib it foVt s. di.fi i n c.  34 . c.lJ.gMisfhi dV*
not atu m.,

D I S T I K C T I O Lik

Q Pi'verb pTčtermifiis *liquib m  gradi btu ntn fa*
p erbia ,fidn epligentia a d m atovem afcende^U
tamdiu d maio/ibas abfineat , cpnouffa ceng* 9
tempoyeprat.ermiffij accipiat.

C. I. q[ Ve eo^HifabdiaconatM ordiuep a ft’
poJiio,dt*U0nH* pvesby : er eti ordinat us« <

Vndc  Alexander 11 fari bi c Grim.&ldo  b Confi‘** 9 ~

tinikufi  C epifaopo,  >

q  Ollicitudo ^ dilečtionis tuj ftuduic confultc^vtr ^
portatoriftarum litcrarum, diaconatus, & s P rc5 ^|^

teracus oiHcium idoneus ftt peragere,necmc;cum at

pracpofterovC curfu , fubdiaconatus ordinc pojtpo 1  ^
negligentiapotius, qu;im fuperbia cognofcatur a ce
diife. Vnde nos con(ulCndot;hantati tu* mandam _t
vt ab officio facerdotali e.um pi ohibeas, doneč
mo quatuor rtmj^oruuvieiunio (ubdiaconatus mtn‘
rium ftbi rite imponas,_& lic deinceps ad maiutap c
eum^edire concedas. .

« aU.  ti Al.RA;»Ald*.*i.Ki<mAtiU. t. actnff* 1
ti*"#.  4  bttg.(x.4f>6.. C Al.prAprtpcrt..

Diftin&io Lili.& LIHI.

1  Vri alt s  <

$ riprohi,
fiuren&i

m m _

^1» libro peru-ctnfio eti ■epifhrle eiufdem J4lcxadriad
Gcruafiurii E^j  e rry&nfe m ar din ep ijcopum: cui boe rde m ion
filw/n dat^Guod Ei^maldo Gonjianiienji Jipifiopope dedif

f* »arrat.

D t S T I N C T I O 1 r r r.

Vrialts'<mtemp't f  . a  feriptum e 71. r de s ordina¬
ti p ro hibe ntu r 0  q uia ,re u netit er, dum ab e cele-
* fia r-ep^iuntur, plurimaincomoda ecclcfia con-
‘CftKirur: vel .juta Ude m curiales no-uVoto religionif  > /id
J'fficiorumfiionun Mtiocir-ia fugi ant , ,id -ecchfiarn fe
**' ni jerunt.

C I. <([ J^uare Jrt conftitu4um> ne curiAcs
o rdi n en tur ,

Vndt  Grcgorius Pap ■* pribit Hb.J.reg.epiJl.u.
■eptfcopih' Sicili.e t <de lege Tvtau-ri-
tij Jli<£U\ii.

L Sgem qt<am piiflimus Imperator dedit.iieFortaf
l'e m,qui militi«, velratiombus funtpublicis obli¬
vati,dum canlarum fuaruBipcriculura Fugiunt, adec-
elcriadicurnhabitum vcniaac, vel in monalteniscon-
Uertantur.vcflrse ftudui fraternitati tranfmittere ;fcoc
tnaximc exhortans, qubddii, qui ftecuii afliombus im-
plicati funt.in clero ccclefisprjpropere fufcipiendt no
funt:quia dum in ccclefiaftico habitu non diffimilitct,
quam vixerant,viuiint,nequaquam ItuJcnc Fareulu fu-
gere,fedmutafe.Qtiod lietiam talcsquoq; monafteri-
um pttuntjf^fcipic«dl nullomoJo funt, nili prius a ra
ll qciniis c pvtblicir abfeluti fuerint. Si qui vero ex
* u tit»iibusviris*in monaftenis conuerti feflinaiit,no
" c  ttmere fei fci.pl t n di, r.i(i eortna vira fuerit fiibcili-
J^nquifita. Ec iuxta norma regularem debenc in fuo
Wir»! CU ,^ er tr ' cn nium proban,& tunc«K.machicum ha

,^.‘-aorerJcipere.

<&apnd  ] Yis *^ n  alifjuo.tVUujlir Orati ant txemplaribus,
in breme****” 1  ^V tHr ' xul  m  eris,* tfighificentar milite*
a t ricu la defc sip tt .

b 1  S T 1 N C T I O LILI L
' ^ J ru * Auten i ordituzri prokibtntur » niji dpreprii*
f^tuUiibertatein legitimam i onfeqkantur.

I« *J[ Seru m ad de rica trte officium n v*,
promou.eatur.

*«?Leo Epifcopus/rr^^ epijl.i.omnibue
\  > vit p*r C*mpaniam,&e.

j\T t Epifcoportim^ferdum aleeriusad derica
p c ^; • ,,s °®cinmpromouere proefumat, nififortc coru
^i c -J l0 ' aut v v!htasac c cfl^ r ir,qv iali^uid fibiin eo vin
P°^cftati*. Debet enim eflfc i^4nutiis ab aliis, qui
o u i( n$  eft aggrega-ndus, vt a caftris dominicis,

cui; ^ nom en eius adfcribitur, nuliis neceflicacis

1,115  ^ftrahatur.


v*n-

Caputbocvidvtur confcBum tx titulo ,
/>W>

priti?' Co ^ Ce  kanonu m prteponitur pri mo decreto Leoni*
t()rj  tyl & *x potrte pojieriofe ipfit decreii , in qua exceptio
bic P tuit 3  e o ntin t tur;p rio r au tem pars^up

ee *r> bubeturj.cad.c.adndttuntur.

5** H- €[| De fsruili canditionc nullus adfa-
cros ordints deueniat.
w ^«?wexcoqcilio Triburienfi f .

M Vili c d c  fcruili conditionc ad faeros ordines pro -
lib rn ° Ucai iturv,nifi prius a propriis dominis legitima
^jrcacem coniequanrur: cuius liberratischartaahtc
COtt atl0nem in asn bone publicc legatur, &  fi nullns
^^ tra dixc r ic,ncc confecrabumur' Porrb Teru us non
i Us  °*ce C(>nfecratus,pon:quam de gradu ceciderit, e-
^ COft diti^nis lit,cuius f ueracantc gradum-

fivnata. b luo /MO.c. 124 . t al.aSHo
* Poly. l,2,tit.i,\.VlnfLj.c>i%,Burch.l.z*
in 0  tn fi*‘* H,, p.6.c.6 4 . e Polje. ibid.BwcbJ. 2 X.li'
■k ***'&**£. 41 . PannormJib*

JDeClrricisexftraili'«oi!- _
ditione afltimptis. £o&

t  <f. Concilio Trfb»rien(i .]. Hwm t&piiifm conidTA
bur. c.2  9 .fen te n ti a potiti* hdbetnr> -qudm rtvha^sra  4^-
<qua ex part e videnim- con h  eni re cum ib'  * jvat fer ib untur
lib.T.CapituijcAS-de ordinatiouefersurum.vevf.& a»

dc c/trnju e.

G. ILI- P A L E A.

4E3rcondiio Carth-agincnfi * prime»,«/».S.] ;

M Agnus a  epifcop-us A Iti a ge n (is dixit ,qaid dile»*
liiomvcftr^' v ide tu r, p rocinar-ores ,ačtores & exc
cvicorcs,^! curatores pupiUorutn fi debeantordinarij
Gratus cphcopiis dixic: h poft depofita vniuerfa,& re<i
dita ratiocinia, ačrus vite ipfomm fuerint comprobatt
in omnibus,debenc Sc  cum Iaude > cleri,fi poftulati fue*
rinc,bonore mvnerari. Si enim ancc libcrtucem nego.*
tiorum, vel officioru-ab altqu<5 fine-confideratione fue
rineor-dinativccclciia infamatur 2 . Vninerfi dixcruat»
re čte om nia ftaniit fan tSiicas t«a, idcoq; ica eft, Sc  no -
ilraifta quoq; intenci a,

1 Garchagincnfi.] In codicibufimp recitatu  r ex
Mogiu>riinexfi. Emendatuin vero *Uex Buref:*tdo r l/ione*
uetretaLin c vnr.de obhtr.ad ratiac.

2 ^Eccleuamfamacur.] Sic emendatum etiex conci
lt9 >&de'r*tal.& Burchard*^luone. ^intea leveba-
tm-iSb  ecdeliainfirmentur- ■ *

C. illl, Posl donumiibtvtatbrfamuli

ecdefitii rt nočen tur in cle rum.

Item  ex concilio Tolctano l X.c*:j».irv
Vi b exfamiliis c  ecciefiae feruitun deuocantUf*
inclerumabepifcopisfuis,nece(Teeft,vtlibcrta*
tis pci cipiancdonumt Sc  ii boneft* vit^ claruerint me-
rkis,runc dem »m maioribusfungantur officiis. Quo5
vero Hagitij IbrdidauericincoiTigibdis noxa,perpctu«,
feruitus condicionis religet in cacenam.

tQuiautem ordinandi y d domi&w fitislibertatem aonfe-
-quunutr , ab eorum patrocinio penit m dtbent cjjc alieni *

Vt in-rinilo eorum. obfequik tnueniantur obnoxij*

C. V. clcri tat um fufcipiuntur qui

itutto obfequio retento-d. Domini*/uit

libertatem pcrcipiunt.  • '

fhhde  in cor.ciiio Tolecano UII. c.72. kgitu*.

a Vicunqj d libertatem a dominis luis ita percipi 1 -
u»t,vcnullum libiin eis•obic^uinm patronns re-
tentci:,ilbi fi fineerimine c funt, adelericacus ordinem
lib e ri fu (d  pi ant Hr 3 quiadirečl:amanuini fiio n c a b folurt
nofcotur. Qtii vero retentoobfequio>manutmfli lune*
pro eo, qubd adhncpatroni feraitute tenemur obno-
xij,nullacenu« funtadeccldiafticumordinem pronao-
uendi,ne,quando voiucrint eoru Domini^fiantex cic** 1
ricis lerut.

C. VI. P A L H A.

[JE* concilio Toletano St.]

D E fferuorum ordinacione, qui paflim ad grada*
ecclcfiafticos promouentur g,placuic ofnnibus cui
faeris canonibus concordavidebtre;<& ftatutumeft, vt
jiullnsepifcoporu deinceps cos ad faeros ordines pro s
moucre prasfumat, nifiprius a dominis propriis liberti
tem confecutifutririt, F-t, fi qui!ibetferuus dominum
Tuum fugiens, aHt b perliteras, autadlubitis teilibusr
munere condnttis, vel corrupcis,aut qualibec calliditA
te, vel fraude ad gradus ecclefiafticos perueneric > de-
cretum eft,vt deponacur: &dominus eius eum reci-
piat. Si verbauus, vel pater ab al.a patria in aliam
migrans,in eadem prouinciahliurr. genuerit ,Sc  ipfe fi-

a Ext.de oblig.ad r-atioc.non o rdi n.ca,m a ^n m . Burcb.
l.z c  3 6. >6 .c. ? 7. b luo  p.d.c.373. c~ a L f a mu In.

d Poly.l.l.tit.^i.Burch.Ui.c.l^.luop*6 t,u6. PannJ.u
c.4.6. e crimine Cdpitali,']orig.Capit,i.i,t.$>B. f Exh
de feru.non ortU.c.l.Bnrc.l.l.cji. luo p .i,c.\\l Pann.l.j.
r.i6j. g indiferetepromouebantur.] capitul. h aut
Uti tans.  ] capi tul*

C z

, ^De CiericH ex feruiiicon-

J ditionc ajfumptn.

lius ibidem educatus, &  ad gradus ecclefiaftieos pro-
mptus fuerit,& vtrum feruus Gt.ignotum a fit, & po-
ftea venies donnmis Ulius legibus eum acquifierit,tan¬
tiem eft.vc G dominus eius lili Ubertarem dare. volue-
nc,in gradu fuo permaneat. 51  Si vero eum eatena fer-
uitutu a caftris dominicis abftrabere voluent.gradam
amiceat,qui iuxtafacros canones, vilisperlona manes
iacerdotij dignitate fungi non poteft.

i ^Toletano.] Sic ctiam citatarapud Burchardam,
grluonem. l*P*marmi* YerbayerJ ie. G quilibet fer-
u us.citatnr tsUb.l. CapituUrffi, ‘ebimtegnm extat hoc
caput,atcfo etiam caputpoBboc, fecundum.Dt;  rebus ve¬
ro illorum.

C. VII* 51  Sinepatroni cenfeufunon ordinctur>
.epii patrocinio cuiiulibet eil obliratM.
ltemex  concilio Martini Papa [id esl-,cx cap.

Marinu hpifiopi Bracaruijis. c,4 6.]

S I bquisobligatusetttributoferuili,yelaliauacon
ditione.vel patrocinio-cuiuilibet domus,no'n eft or
dinandus eleriens: riiG probatte vitasfuerit, & patroni
confenfus acceflerit.

C. VIII, P A L E A.

[£xconcilio Toletano I, cupituU  1.]

D E e rebus vero illorum,vclpeculiari d, qui a pro,
priis dominis libertate donancur,vt idgradus ee-
cleliafticos iure proinoueantm,ftarutum cft.vcin pote
fiate dominorum conGftat quidquid ante libertatem
babuerunt,vtrum illisconcedcrejan flbi recinere e v o
luerint,

l  fij Toletano ] Hacpalca in capitulanbus habetur
conirrh.ie eum palcu antecedentc.  De leru or um .J e d app. d
Snrcbariam, &lnonem ex eodem, Tehtana feparatim

Dccreti Prima Pars.

184

Čuti Kritni ,fi d Domjnif fiis libertatem confccutt no fu e
"■ a d. eccUfiaflicos oniir.es aliquo.modo irrepfennt ,

. 7. cr fe.cu.iij amijiion e mulUefiir , diaconu* veso, ant
ica.riumpro.fi pr--' alnt -> ant tn firuitutem reuocabiiur:
c^eteri vero gradus non pojjunt qnemyuam d n exu feruitu-
tis abfiluere.

C* IX. S cm us fi lat en t er irrepferit ad.fa.-~

ccrdotiu m,p c ca f armjiior.e mul-
bhfur.

Psule G c'^Ciu sferi bil Martino  f, Ypif:opi*.

E  X g antiquis regulis,&nouella fynoduh explana-
tione comprehenfum eft, ptrfonus obnoxias icrui-
tuti,cinguIo codeitis milili* non prscingi. Sed ne~
Teio vtrum ig.oacatia,an vohuna te. rapiamitji, itavt ex
h-accauia b  milluspeHČ Epiicoporum vidcacur extor-
ris. Ita enim nos fre^uensj&plurimorum querelaxir-
cumftrepitjvt ex hacparcc nihiJ penicus putetur confti
tucum. ^ Adores i liquitlem iiluftris viri. filij nofiri
Amandigrauiter eon.queiuntur Iiomines fuo iuri T  debi
tos,alios iam clericos,alios lam diaconos ordinatos^cu
non folum poft moderuum coneilium(qcK)d tantorum
■£ 0 ^ ic< “ uol J5 _P° nt i&cum f«b omniu faluberrima? prot
unionis allenfu confiac effe pBife&ujhuiuIcemodiper-
ronai ftucrpi non Jeberent: ve.rGm etiam G qui forte m
ciumaculcu militueante fuerintjgnorantia facience
fuicepcnelimmati prorfus.it exurireligidfo priuilegio
ad donunorumfuoru poffeffiones infiadebuerintid-
monnione copelli, EcideofratrescbariiGmi.eos.ouos
GipradiSiviri adores in clericatus officio.monfirane-
rint detineridifeuffos, &  obnoxios approbatos, ciilro-
dito legum tramice.Gneincermilfionc,reftituite: ita vt
G quy iam ex his presby ter reperitur, in e ode m gradu

u imon».erit.Jcap,t,:L b Tx cenr.Tnlet.l cap  ro
r BurchM.c.^.iucp.b.c.^. d al.pccnlu,. c
d:cared]capituL f alMartjne. f.-St>,flui»*pifl. a d
cpifcapcsper L*camttm,Q*c.t.i 6 . Palyc.l.2.tit.ji.^ia,f e i
Ub.T.c.l 9. h al.mlpa. i lttt>p. 6 -.t.}fi.PA»Kar,l  1.
t.ib4. td.tolhttiona.

peculij fuiaamifGone muldatus maneat.Diaconus ve
roaut vicarium pr*ftet,aHt G non habuerit, ipfereddi
tur. Reliqua vero officia fciant neminem pofle ab bae
obnosietate.fi conuincitur,vindicari,quatcnus hoc of
dinecuftodito.necdominorum iura, necpriuilegia vi¬
la tatione turbentur.

C. X. \Scmm,clevic'Jsf.iThu,fernitiUieb-
noxius nuineata

Idem HčrcHlentio)St.cphano,&Iufto Epifcopis.

F Ilequensb equidem,& afTid.ua nos querela circum-
ftrepiede hispontificibus., qui nec antiquasregu~
las, nec decre.ca noflra nouiccr direda cogitantes, ob*

n oxias 'p o ffe fli o n ib u s c . o bh g a t as q; p e r . 0  n as v e n ie n t ej
ad.qleric.aJ is ofiRcij cingulum non r.efutaar. ^ Nuper ^
enim adores iiluftris fccmm* Placid*, peticorij obl^'
tione conqne"ilifuht, Sabin u Marcellanienfis,fine Cl«i
fica.nK c  vrbis antiftitem, Anciochum fetuum iuris pa*
tron* fu*(abfe.ncis domina: occafiohe capratu) ad prej
byteri/ honorem vfqiprodux;(fe, eiufq, fratrem Leon*
ti um clericalis ofncij priuiregio decorade. Eti'«leo,ffa?*
tces chariftimijinte.r fupradidos adores,& eo 5 ,qijieX*
trem* conditionis repetuntur obiedu, c.ognitionč vo*
bis noftra audoritate depntamus,vt.omni veritatedif
cuffa,fi reueraobiedam fibi macula, iuft* reFragatio*,
nis non poteriint racione diluere , Leonticum deri cm
que gradus pra.*ffnitus legibu.vnoh defen'du,ad fequf n
dam conditionis fu* nece.flitatem modis omnibus r cA
di iubeatis > Antiochum vero, quiaproptcr fačerdoti^
recondliari fnoporeft,fi infua cedeiiain boe, in q ‘ ;(1
eft } honcn‘e collocareded Jcra.t domina, non vdurrfd-
ditum fibi habeat, fed pro myfterior*m ctlebradonC
fufceptum.

1  Redvi-i iubeatis.] In plerifg^etufli* cxempLift~
bus Gratiani-taAnfeifnp^luone^ & Polj ca rp o legiitir,  red-
hibete : fc-d ob glojfam non e'd mutavurn.

C. XI. C ' Peeodem.

Id cm Rrsfiao, Gr aprili epifcopis.

a  Vis g aut Icges principum , ant patrnm rcgul a,,
^.ut adnionitiones moderna;, dicat debere conr*
temni, nifi qui impunitum *:bi tanri. *itimet tranfr^
commifluir. ? Adores dquidem fili* nofticiihidris*^
magnificar.fccmine Maxim^ ; petitorij nobis infinnade¬
ne co n qu eft i fu n t , S y 1 u e A r u m x  a t q ; C a n di d u n m>  n" gi i 1  *
rios fuos contra conf.itutior.es, q n*. fupra.did* jiint,®
contradictione pr*£unte a Luceriup pontdice diaco¬
nos ordinatos. Idcs^fratres c h a ri f 11 mi, ga n t* p r * ua r J'
catienis exc,effiis.nouefitis fagacius inauire.ndos.,
con/titcricoNcreiam verirate ttilcvri^cotinuo, cjni co^
tradidione prK.eunte.non legitime funt creati, a litcris,
officiis repdiantur.

C. XII. f Kecad rcligrope^it&profcfttum,
nec ad clericatus offaumfruijinedo-
min onim co/.fsn fu ad-
rai tcan tur,

Idem cfijpoft^per ttf[caniam^jc..epi^,\ i c.i'6. \ ^

Eneralis ^ etiam querei* vitanda prafu m. pri o cn>,

vJC qua pr.opemodum caufantur vhi^erd pddm

fe r *

U 03 ,<& originarios, dominorum iura* poflefdonum^^
f u g i e n t e s ,fu b jTcl i g i of* con  u e r fa t io n i s obtentu, vel a

mpnalieria fefe conferre,vel ad eccledafticum famul^
tuni, conninentieus quoque. pr# .ul ib n s indifferen 1
admitti. Qu* modis omnibus eit amouenda pernie^ S|:
nepcrChridianinominis inftirutu , autaliena P erU * >

di, autpublica videatur diiciphna fub.ucrti: pracip 1 ^

a al.jliijbta.' b Polyc.ibu  /.7. c.t, 0 . c

pojfjtffirj.b.us, d l;:o y p.(>.C.]^. Pann.l.\.i  if>* e a
CufiUinatk. f al toči. g dijk

conjli.iii,. c ir cafin . D e.ufde.dii p. 4 Ji<0->p.6.c,iO4-&
c.  17 9 J J arm. L  2. c. 15.0. h Poly i . 1 , 4. ti/.}  4. * 4 *ft *•**  •
iapAj6.lHo>par. C.cap.i 00*

cul*

TS5

Diftinftio LIHI.

1 8<5

Cuninec ipfani mtnifterij clericalis hac obligatione fu
Icari conueniat dignttatem, cogaturcjr, pro ftatu mili-
tantiem Gbijcondiciontcjiiitrgari^m videri(qivo<.iab~
fit)obnoxia.Quibu's ibllicitacompetenterintcnii&io-
nc  prohibitis,quifq»is a  Epifeopus, prcsbyter, auc dia-
tonus,veleortmi, qui Fnonafteriis prseeffe nofcuritur,
fiuiufmoiii perforias apud fe tenehtcs, nem rcftituedas
5 ^ronis>aut deinceps vel^cclefiaflic£(truirutbvd re-
%iofi s congregarionibuspunaumncapplicandas, nifi
puntate forfitan dOininorum Tub feripturas b tefticno
n, ° primi tu s' abfolucas, vel legi rim a trarifačHonecon-
Ce nas,periculum fe proprij Bernom non arebigat, coni
^unionisep, fubituros, fi fiuper haere cuiwfqtiam vera,x
ttos querelapulfatrem. q[Magms quippe ftudiis,fccwn
dum B. Apoltolum c  prsecauendum eft*ne fides,& difci
plina Domini bJafphemetiu*. idem  Nihiiperire crc
^inius ecclefiafticis vtilicaubns» fi, quas funt alitna,
reddantur.

i PoffeflIonitmq; 3  EmenelaiUitoflc  tfff cxdecreto
'<*vlafo,CHm ant ta lege reta  r, petič ffi On e m q;. Kam ori«i~
barij non fotum donvnkf , fedfondi', acpoflejitombtu ad~
dicUcrant. l.qtcemadmodum,&l.originarios.tib.n. Cod.
tit.de a$ricol.xAc propterea  J* in c.jrequenr , non eH mu-
iata y<rx,  pode tii o n i b u s, quamuifin plerif^ vetuftžr c odi
cib u* levntmjpo  tie flori b us.

' 2  ^ Ulem 3 Bde non funtinuentaapud Gclafium,ne-
ifne apud caieros coUeBores habentur.

1 pars Hoc tune obferuandum eft 3 cunt domina* &fer
*** eiufd-em profefiionij inueniuntur. Ctrumfi  lucbeus
,y £finčipmm Cbnjkanum emerit, indici(, "vel epifcopi au-

9r *tate,etiapt eo inuito^tdiibertatem debet poduči.

^ XIII, JLddibertatem perducantur
man cipi a Cbvifiianad 2 uda ti cam-
p aratX,

Al

Gregorius \ibertim pvrefeBo Si c tli a,
^ 4 u  ChrilBar

Ua<r ‘ ' »-»»rimana,qu-aecunq; Uictaum compa-

pta iVhc C  ^ a . tUer ‘ t  >libertatem iuxta kg*im prarcc-
ChriO;. 0rniuarn biguitate perdudte> ne-,q-uodabfit,
C na ' religiolSdais fubdita polluatur/

XI £ i j, q| o ffoia ppt blica Itidatt n on

funt committenda

\T VII T x<i0nc m o  T©kcano III. r.4.

• a  °™ciapublica Iud^is e  ini«ngantur,perqug
$i 0l  • ls  °^ ca fio cribuatiir ,-Chnftianis pcenam inferre.
yr[ CroCl «^ni^ eis ludaifmi ritu funt macu-
itn! I  ^ C /. am c ircumcifi,nori reddico pretio^adliberta
&e h ' ^ {>ntrn  rec l eant  Chriftiauam.
p tip m i ™ Alt ien t,qui in inf delit at e cmpti,adgratiam ba-
p a  ny-r en * re  defiderant,quidficri debeat, Gregorius Pa
feu >c J^  ^ tun ato Keapohtans epifcopo lib.  5. 1.

XV ‘ IT J n libertatem^endicenturferui,
foiab infidelitate adfidem accedunt-
X 1 1  ater oicatcm f veftram <?e his oportet e de follici-
fi deludajorum feruitio,non folum lud^us,
n lls  Clat ^ qui(quam paganoi^um fieri voIueritChriftia
^^»P°ftquau) voluncas ciusluemipatefa&aj ne hunc
r„ Jl^libec ingenio, vel argumente, cuipiam Iudaso-
Co  Venu ndandifaculcas fit; fed is,qwiad Chriftianam
t e  Uert i fi.dem defiderat, defenfione veftra in libetta-
\ {l ?  -omnibus vindicecur. Hi g verb,quos hu-
f Us|  1 ? < *'ioportet reriiGsamitcerejtieforfitan nilitates

co^ lrratlona biliterxIliTnetimpediTi } rollicita vos ha»c
^^cnit confideratione feruare; vefi paganos, quos
^^^ij cania de externis^ fin ib us cmerim, intra

47 * ^ al.Jcnptionif. c l.adTim. 6 .

« alfaj ^ G. ne J udreti. Cbrifianumancipium.^-nuUa.

J 1

f lo*n.iiutcJUb.^.nnm.\7-
m /, estra uti*,'

Se Clerlek ex feruili coti-

ditieni ajfumptii.

Cres  men('es,<km emptor, cm a  vcndicifuerint,nonin.
ucnitur, fugereadeccleliam forte contigerit;&.vei!e
fe fieri dixcrint Cbriftianos,vel etiapiex[ra ecclcfikm
hanc talem voluntatem prodiderint; prccium eorum i
Chriftiano fcilicet cmptorc pereipiant. Si autem poli
prafinitos cres menfes qi!ifqua-m huiiifmodi feruorum
vellcfuum edixerfl b, le  deri volucrit Chriftianus.nee
aliquiienm poftnuidum cmefn‘ c , needominus qaiali-
bet occafioriis fpetie atideac venatidare,fed ad liberta-
cis procnldubio praimia perducacut: quia hunc non ad
venelendum, led ad feruiendu«! '-SS dicitur ^compa-
rafle e .

C. X VI. P A L E A.

[[dem laitu*rii'Ctralitnni epifc’>p»tlit-l.cpijf.j .]

S l fquilibec Iudjeotu fecuus ad vencrabiHa loca cod
fugerit caufafidei, nullatenus-eum paciaminipra:-
iudicium fuftinete:fed liue dlimGhriftian-us, Gue nuifŽ
fueric bapcizacits, fine vilo Chriftianopum > pauperum
Janino religiofo ecclcliaftics pietatis patrotinio in !i ■
bertatem modis omnibus defendatur.

V. “TT Chriftianorum.] lojir.nestHaconvrin^it*S.Gre
^njib.^.num .^.6  referent ta„c ejnjhljm, Im  f.V,.
aep.icci.haberjt ba»cvocem: < 1 u x  Umtn^bzBdceiuibus
epijtcUm S.Gregorij Um mprefiie, <}Udm man»firptu- t
fuipintdtUft.

C. XVII. P A L E A.

[/fe»»ex Concilio Tolccano X ll.r.tp.^,

E T g fi Iudseorum’ferui needum adhuc conuerfi,
ad Chrifti gratiam -cotuiolauerinc , libcnatc do ■
nentur.

C. XVIII. P A L E A.

. [ It e m  ex co ncilio Ma ti fco nefi fi I.- c.  1 6 .]

P Rafenti 1  concilio *, Deo aučkirejlahcimus.vt nul
lum ChFiftianum mancipium Indseodeinceps fer-
uiat 5 fed datis pro quolibet bono-mancipio duodecim
folidisjipfum mancipium quicimq; Chriftianus, feuad
ingenureatem,feu ad feruitiimi ličen'ciam habeat redi.
mendi.Er fiChriftiamisfieri.defideratj&mon petmic-
ticur,fimiliter faciat,quia nefas eft,quem -Chrittus Do-
mimis fanguinis fu i e ffu fi o n e ve u' c m i t, bi afph e m n Ch r I
ftianse religionis in vinculis tenei c. Q_nod iia'cq'uie(ie-
re his qua ttarnimus,quicunq;IudaEus nolu'erit;quam-
diu ad pecuniam conltimtam venire diftuleritfliceat
mancipium kipfum cumChriftianis, vbicunq;vdlu6-
ric,habitare.

i Prafenti.] Caput boe eodemmodo refertitr d Bur
cbtirdo , & htonc : m concilio teimcnipfo paulonliterbup
bctur,&nonnuUa dcfioit.

C XIX. tfPeeodem.

Item  ex concilio Anrelianenfi I. up. 10 .

C-1 1  fcriius.abfente.vduefciente domino, Epifchpla
,3 tamen fciente,qubd(erfltis fit,diacOnus,auc presby
ter fuerit ordinatns,ipfb in clericarus o'fficiopermati&,

te,Epifcopus enm domino dnplici fatisfaftione copeti-

fet. Si vero epifcopuseum feriium nefcierit,quit?fti-
monium perhibent, ant eum ftipplica-uerintOrdinarij
fimili redhibitioni teneantur obnoaij.

C. XX, De eodetn.

Irfw»Conftitntiontwia.

S I m  feruusfciente, & non conrradicente domino,
in clero fuerit ordinatns,ex hociplo,quodconfiita
tuseft, liber,& ingeiiuus erit. Sed fi ignorante domi-

a Cnivendidebeantijori^. b al.diicerit. c eme.
rc.~] orig.lo.diac.l.^.c.^G. d intdligiiurf^orig. e ni.
referuajfe. f luop.i].e.\ol. g Butth.l.^.c.i 6 . lua
p.  i.r.280. h ftfi.lorin, i Burcb.l.^..i.$i. hto p.t.
c.tSa. \ al.mnncipie ipfi. I PolycJ.uit.u. Buvcb.
J.l.c.14.7«« par.6.c.ilf m lufnnin.deftnlhf.epif.o-
p ir ff femin. tf^in ./hr.h cr.if fenaii.de epif\pfcler.X li
thent.de mmachii-^ hincautem.

<3  I

187- Decreti Prima Fars

. lOjlicetei intrafpatium vnius anni, & feruilem fortu-
matn rfobare,& fcrutim fiuumaccipere. Verum etiam fi
Jegitimoprobato experimento monachus cfficiatur,€-
vaditiu,qun5 fcrultutis. Dcbent enim per trienniujn,

»ntcqu4rn monachi effidantur, in monaiterio perma-
rere:  poftea .vero fi monachi efrečii f« e rinili beri efli-
cinntur. Epifcopalis a  enim ordoliberat a fortunafer-
viti«vef adfcriptina,fed non a curiali,fiue officialunam
Sk  poft ordinationem durat. Sed & ius patri« potefta-
ris foluic epifcopalis dignitas. Adfcriptitios b vero in i-
pfis po(feftion,ibus clericos etiam pFaeter voluntate do
minarumfieri permittirous: ita tamen, vtclerici fadi
jmpofitam fibi agriculturam adimpleant.

Pxtat hoc caputad verbum in epitomis neuellavum
Co nfti tutio num ab Im eri o defcriptur,qu<epos} codiccm p o
'zitfofentjtemfam npueffa  125. cap.26. per Iulianum an~
i iecejjorein. Pirha av.t e m qux addita erant in titulo,  Leo
Imperator omnibus Epifcopis , viden tur illuc irrepfijfte
exfequ en ti. it ulo.

C. XXI. ^j.Deeodem.

It cm  Le 0- P sp a o mn ib us  £ pifcop  /V, ep rji  1. c. 3 .

A Drnitttmtur c paffim ad ordiacmTacrum , quibus
nulla nataliu.ra,nulla mornm dignitas fiifrragatur:

«&qui a .do.min.is fuis libertatera confieqiii mmirae p<>-
tuertVnpacf faftigiu-m /ace r doti J’ (ra n q ifa th feruilis vili-
sas hunc honorem iure capia t)^rp 11 e h u,Kt J. Ab

llis itaq; fra.tres.cb.ari tli mi,©mnes veftt as prouiricias ab-
Hineant facerdotes & non tanturn ab his, fed etiam
ab aliis ofi-ginariis., vel qu.i alicui. conditioni obligati
I*unt)Volumus temperari, nifi forte eorum petitio, aut
■voluntas acceii'erit,.qui aliq«id fibi in eos vindicant po
seftatis.

4 pars V eferuit monafterij quxAtur, an ecclefiaftick
arfficii/pejsintdggregarfan non. Sedfamuli ecclefiarum
wonflnt ordinandi,fcutfuprddiclum etl, nijl dprop.riis
Tfpifcopis lihevita.te.YK confequaht'ur. Porro ferum mo nafte
vij libertattm confequi non valet l: no ergo adcle-ricatum
fibi aecedere licet. fhibdautem liber fierz nen-poflit, pro~
foatur auSloritate  očtauas fynodi., in quafic fta.tutum.le-
^tur.

1 Non. valet. ~]hi primo Fatican o po Tl hacVerba fe-
itj! uit uricam enim  funt mona-fterijjin nullius ius tranfire
j)0{Tunr. Vnde necabbas poteft dicere, hoemeum eft:

Xion ergOj&c. Caputautem-, qu&dnuncd Gratiano cita-
■jtHv 3 alfbi rep er. tu m n on e H , quam apud ifidomm Hiftpa-
lenfem in re^jnonach x..de famU.vita.

C. X X H. 4  jtienafterijferuuvn abbathVel
menacko non licet liherunt fkc ere.

} a  Bbati c , vel monacbo monaOerij fcryum non Ike-
:  -A bit facere libcrum. Qui enim nihil propriu habet,

3 :bei;.tatcm rei alienae dare n oh poteft. Nam ficut e ti a m
^culilcges fanxerunt> k 6 poteft poiTeflio alienarr>nifi
■a pr opri o domino.

Hat au Pl ovit at e prcrhibenturferui adipifci hbertatem
vec^lendi ab 'obfequiis m e na (far ij: fed non prohibentur

čaancifii hbertatemprovnouendi a.d faeros ordines. Poleti

enim in fiterp crdimbui ccnftitutu fy  monaperij obfenuiit
perpetuo deferuirs: aefeferum monaperij ^hbertatem
adipifci, cfftcrur offtciis ajfociari valet. Vn de in ah o ca-
pitulo p;*.fat*conftitunonif hac carfa r e ddr tur, \_b,iu.
ftum  * eH enim, Vt mo nav h is rurale opus facientibus ,fr-
Ai eorum o ti o torpe.int,ac deliciisafnkan t.~}

1 flmuftura.] Infra t?. quaft.\. j-.i» Venditionibus.
yerf ir.iuftum.hoc ipfum aUtur ex conulio Avathenfi^-
$u etiam extai, cap.  5 6. "

* rit -

»pijUltt, de cleHc.tvi.Xkthe»t. fid tpijStfa e,.

^ .Avtb.aifiriptiti.scoi. c *4t.£l. j. r . vflBur.lzie. ii.

Ive p.li.C. S4. d grab alivf,rpltiaut orivit.ali,avt■■alicui.]

e  rijjtal.in re^.mcin«ch,c.defam.fita.

IU

JJucdautemferut ecclejlavunt  ( qu» Hcminc etiam vnor

nafte rij feruos fipni f čari intellifrmns  ) ad faera rcligioni#
propojitum debeant ajfumi,aucicritate  Gregorij proba*
tur 3 qui in ge r erali fjnodc refidens  a  dixit.

C>  XXIII. Si conuerfationirprobala fu-

trit famuhu ecilefi/S,poteši o rdi n ari.

M Vltos^de c  ecdefiaftica familia,feu fseculari'mi
litianouimusadomnipotentis Dei feruitiwm fc-
ftinare,vt ab humana feruitute liberi, in dimno ferui-
tio valeantfamiliarius in monafteriis couerfari. Quo*
ft palftm dimittimusjomnibus fugiendi ecdcftaftici iu-
ris dominium bccafionem prsbemus. Si verbfeftinan-
tes ad omnipotetis Dei feruitium incaute retiriemiif«.
illi inuenimurnegarequ3edam,quidedit omnia.Vndc
neccfte eft, vt quifquis ex iuris ecdefiaftici feruitute,
vel fhecularjs militi«, ad Dei feruitium c® mi e rti defide.
rat; probetur prius in laicohabitu coirftitutus.Et E mer
res illi as, atq; conuerfatio, bono deEderio illius tefti*'
monium ferunt,abfqi-vlla retraftatipne feruirein mo-
nafterioomnipoteti Deo permittaturjvt a feruitio hu*
mano liber reccdat,qui diuino arno-re diftri&iore fubi-
re appetit feruittitem : Siantesn & in monaftico habi-
tu, fecundum P a trum regulas irreprehenGbilicer fue-
rir conuerfatu.s.poft pr.rExa faeris canonibus tempora,.
licenter iam ad quodlibet eccleE^fticum officium pro-
uehatur : fi tamen illis non ftterit cr.iminibus macula'*
tus,qu^in teftamento veteri morte niulvtantur.

tccc quomodo ferui addericatum affumivaleant , ret
quomodo non admittantur. Liberti quop s  non funt pr orne
ue/uU ad clerum,nifi ab ejjfequiis fin patrom fuerint ab"'
foluti.

C. X X 111L dbfppatro-ni a ffenfu liber-

ti nonpromoueantur ad clenrm ,

Vnde  in cohcilio Eliberitano, cap So.

P Rohibendn-n? cft v t liberti,qnorfi patroni in fecul*
fuerint.ad cTerum non prouehanttir.

V—/ i

D I S T I N C T I O L V.

Orpore vero viti ati jimihter d faeria afficift
prtrhibeniur.

C. L Xlui de m»napcrialibuf difcipuliš ad
clericale munus acced>t,& de laic ur:an-
te ali a eius vita. exami-

. netur.  j

Fride  Gelaftirs Papa epifcopPper Lucahiam,

& Srutios con pit u 1  is, eptft.i. c. 2. &  3.
feribit Aken s.

P  Rifcis ^ igitur pro fui reuercntia manentibus con*
ditis (quas,vbi nulla vel rertun, vel temporu perur-
getanguftia ,regularitcr conueriit cuftodni )eaten« s
fccdelm q.uj’ vdeundis funt priuatae miniftris,
fufficientibiis v.k]ueadeo dcfpobatš feruitiis. vt pleb*^
bus ad fe pertinentibus diuina naunera fupplere no  v*-
leant.tam inftituendi, qu?m promoucdi clericalis ob-
fequij ftc fpatia difpenfaigda con cedim us: V t fi qfds m °
nafterialibus 2  difdplinis crudicus ad' clericale munus
accedit; etiam de laicis anteačtaeius vita req«j ra ' ur l
Ne c  It-  aliquo facihore ittfečtu-s, vel illiteratu^ j  v ^.

bigamus,vel ab adolcfccntia fordidatus,vel corporc
tiarusjverftruifis^el originarias conditionis.vel

vel publicariim rertrm nexibus impbcarus, vd p ub
pcenitentia notatus,vcl nulla cogruentis tempoi li ' e
pečlatione difcnlTus. •

1 Eatenus ecdefiis. J Reftttutm esHic locM ex p
pola Gelasij,&luone.  _

a al.pr*fidetts. b T.x denctis P.Grevmiif extrer»>

i 2 .lib.yc<rePi 3 <fy‘aliqua expartc L 4 eptP.44 • l° an ' ,

1.2.c.16An conc.Tribur.cap.l^.sAnf h.

tit.i i. c at.cx. d' Iuop.\.c.i 4 1 & if^ol^fdAr .

V .^fd. 7 .t. X7 .  « ibtd.c.i.pt?. 77 -^"-^.

189

Diftinčtao L V

De SlcerdotiKus cdf-

Ip@

i  ^MooaflerialibtlS.] ifttde indufiria viden tur Ge-
'vcrbamutatu,<£rin c&mpvndbnm redaclatintegra *H
tem rcfčrujiturpdiji.jj.c.li quis. &ibi legenda.

C, It, jlnnuafujbenfioni/hbiaceat^ qui
^frater can onum firmam aliqutw
ordinat.

It cm  exconcilio Arelatenfi ITI.cttp.j,

N VUus pccnicentem,milias bigam um>nul!us vidu-
arum rnaritos in prsedi&is honoribus audcat ordi
^‘e. Ec licet hoc iam prope omnium canonum inftitu
** con cincam; tafticn ne cuiquam facerdotum fuppli-
c ^ntinm (licutiam diximus) importtinitas, vel fugge-
^oiniquafubrepat; necefle fuit,vt nunefeueriore re-
fcul-i fibi velint 1>črninifacerdotes imponere. Hc iclco,
S^icunq; abhaedie contraea quar fuperius funteom-
t^ehenfa, clcricuni'ordinate prtefumpfeiic; abeadic,
^Uaeipotuerit hoc approbari,annointegro Mitfas fa~
Cere a  non prafcfumat.Quam rem fi qui$ obfcruare no
lucrit,&contraconftitutum fratrnm tacicns,Miflfas ce
lebfarc pr*fuiripferic: ecclcfia: comunione prmecur i y
$c  abomaium ti atrum communione b noucrit fe alie-
luim: quia dignum eft, vt feueritatem ecclefiaftic* di-
iciplincfcntiae, qui coties falubricer ifan&ispacribus
inftituta obfcruare contemnit.

i HcdefiaecommunioHeprinetur.] Hacverbano
funt in ipfo conulto  > <& videntur idern fi^mficare  , ac fe-
luetuja ■: funt tamen in Vctufa quoq }  Gr at urni codiabus.
Cc III, ^Konerdinenturpceniteyitet > vel
ilitterati .

Item  Hilaritis in concilio Romano ab ipfo ha-
bit0->c.$. [_paulb tamen aliter.’]

OEtiitences c, v el infcij literarum,aut aliqua mem-
aoa j Uw ^® na  perpeffi ad faeros ordines afpirare
ttntf  Quifquis aucem taiium confccrator cxti
C.™, diirolnec.

MrU to/, re ******Vittutimtelligunturnon cafu > fedpro-
c  Hn ** tc  tbfctjii.

S£u i ftmetipfum abfciderit 3 non
oy din e tur.

tndein  canonibus Apoftolorum, c.iz.

I( j . grli. legi tur.

O ^ U i s  fbfcidic fcmetipfum [id eft e ,fi quis ampu-
•* v i“^ a 3 non fiat clencus: fiuia tuiefthomi
cusf • COn ^^i°nivinimicus. •[Siquis cumclcri-
fui^ft ^ciderit femetipfum, omnino damnetur;

V* ^HonproducantHradclerum,quife-
ipfosabfcin dunt.

H  ^ Itcm  ex concilio Arelatcnfi 11. č.7.

. ,> 9 * l d le, caraali vitio repugnare nei'cientcs> ab-
l ^ ln ^ u nc,ad clerum peruenire non polTtint.

VI, ^Non e$l ordinandus , qu*partem
di ti to Uh  r fibi a bfcidit.

^ f wInnocentius feribit belici tiuceriano epi •

_ fcopo^epijt.^ cap.i.

y \  Vi g parte cuiuflibet digiti fibi ipfi volens ablci-
v /^-^it>huncadclerum canoncs non admittunc. Cui
a liquo contigic,dum auc operi ruftico curam
, pendic, auc aliquid faciens Te non fponte percuftit,
? an °ncs praeclpiunt ^ clericos fieri, & fi in clero
;  ,e ^nt reperti,non abiici. ^ In il!is enim voiuntas eft

»udi

verb

cata b,q U< p fibi aufa fuic ter ram iniicere *; in iftis

caius veniam meruit.
a » *. T Iniicere ] In originali fequitur^  quod fcilicec &
•J^^^cere dubitari nonf>offit.in iftis,&c.

^ \ telebrare. b al.charitate. c ^:nf.l,y,c.i6.

r x Pr 'fia terfione. e tfia tftglejf* n > fr tore verfio-
l' c  ,2 b f Siqui.~\ nn^, gln conciLTribur.c.w.Po-
r ' 2 *^^i.B«rc./.2,c.i4. luop. .Jhifelm,libro  7 *
* } '^ ah ^oym.Ubc^.c t ip.^l. h ai.\indicata\

pore vitiatis;

. Šimih ter terb inteUiger, dum e H de tif, cjur p er fanruv-
rem -a medici*Jctaxtur> -aut d. barbara abfcinduntur-, ant
d domu. rs caJiran tu r .

G. VII. ^ X>uipet languorem d medici* de~
ik ca tur> adeterum "Valet admitti.

Vndt  in Nicjeno ContiUo^ap.l. legi tur.

S t a  quisa medicij*propterlanguorem-defečhis
auc a barbaris excifus,hic in clero permaneac.Si <^s
aiitem feipfum fanusabfcidic, hunc&in clero confti-
wnim babftitierc conuenit, & deinceps 1  nuli um de -
bere taiium promoueri. Sicut aucem hocclaretjqu©dL
de his,qui hanerem affe<ftat,audentq; iemetipibs abf-
cindere,didum fic: fic cos,qiios auc barbari,auc domi¬
ni culhauerunt, (i inueniuncuraiias - digniflimi, cales
ad clcrum iiifcipiat regula.

* ^ Ec deinceps.] HtrVerbkmhil/efpondetir- Gr^ctt
rulgato vodice: fed o plime tipu d Balfamonem^uernadmr
dum & in Carihaginenjl 6 . in utpltulif KtC<*n#Jynod* d-
2  eiloHS 3 ^pr fhcartjlo "verfijr*

G. VIII. Lici te ordineturepifcopu*,qui

per h o min um injidi.& eunu-
cbi\utur.

J tem  ex canone Apoftolorum xxj.

E Vnuch-uSjfl per infidias * horpinum fadus eft,vel fi
in peri'ccutione ) eius funt amputaca virilia, vel fi i-
ca natus eftA eftdignus,fiat epilcopus

1 ^Per infidias.] £7^^ftc^j ideft ,exinfultu, &
iniuria.

z  <([ Epifcopus. ] In GracU ezempUribus nonhabt-
tnrv^x iftu,&vi det urfubinteUigi, Khr^.v^g.

C. IX. •[ Kon excluduniurd clero>qui amt -
dici*:Vel arbitrov el d. dommii
fuic cajhantur.

ltemtx  Martino Bracharemfiepijcopoin Ca~
pjtulisfynod.Gra:cx.ii.

S I dquispro^gricudinenaturaliaamedicisfečtahk
buerit, fimiliter & qui a barbaris, auc dominis fufs
fuerint caftrati>& moribus digni fuerint vifi, hos cano
admiccic ad clericatus officium promoueri. Si quis au-
tem fanus,non per difciplinam religionis, & abrtinen-
tise,fed per abfcifiionem plafmaci a Deo corporis exifti
mans pode a fe carnales conctipifcentus ampucari, ca-
ftrauerit fe; non eum admitti decernimus adaliquod
clericatusofficium. Quodfiiamantefuerit promotu«
ad clerum,prohibicus a fuo minifterio deponacur.

C. X. %Konprohibeturafacrisordinibtif)
qui d medicorum incifione dau-
dud e f fic: tur.

Item  cx concilio Ilerden fi.

C I c quis in infirmiratepofmis clericu.Sjnfiedicoriim
^ incifione claudus efficitur,promoueri ad faeros or-
dines eum non dewegamus.

C- XI. f Konprohibeturd clero , qui divi-
tu m fibi Cafu dbfiidit.

Item  Stepiiamis Roberto Meienfi epifcopo.

L Ator^ prslentium Flauius g fcilicec elerieus adfan
člani fedem Apoftolicam veniens deculit a te no-
bis direčtam epifiohm , qua indagare ftuduifti, cum a
Normanis nupernme captum finiftrkmanus digitum
hab er e abfciilunj,:lcifcita ; ns,fi ob hoc ad eccfefiaKicurti
ordinem valeat promoueri,an noii.«f[ Quodi?: nos re-
perientes ,quia fojtrtia tuamagis Juper hocfollicira d
lede Apoftoltcadoceri fiagitat, n*orma iuftiti* ftmper
fcqui exoptans,ftudiu tuše fanditatis meritb collauda-
nrius,reue'renciam tuam fcire volentes,quonia fi ita eft,

a Ir. Tribur.ibid jlrrfel. L7.P0lyc.1bid. b (Zsruft-
fyjoy. c e.favf ctžtoi. d luop.6x.t,q 4 Panner.I.]*
f.56, e ConcordatTribunenfe c 1$. Burek l.2.c.J$. Ix°
p- 6 .c.]$.Pannor:lib,ix. 4 i‘ f d n o p.6.c.u$.Paiinortn*

1  lib.l.c.^z : g al.PUuianuf.

C  4

P *

4

I9I  Dtstcevdotibui cor-  F) ccr eti Plima Pars.

■s pore vitiatis...

qubd dNormanisdigitum ipfumhabeatakfciflum,-ad

promoucndum (fi alias digntrs fuerit)nil e.t nocebit: eo
qubd quid de his,qUl a dominis, vel nudicis, fine a pa-
gams non fponte tate quidpatiuntur,facricenfeantca
nones.dilcaionem tuam Iacere non credimus.

XI f- T/mp.rt fy»ceriiatif iignitas
acce p ta fequ entedebilitate »on
adimittir ».

Item  Gelafms Papa Palladio epifcopo.

P Rarcepca a  canonum, quibus eccietiaftica rcgitur
difciplina,.ficut ad.facerdotmm dtbiles corpore no
patiuntur venire; ita & fi quis in b eo fueritconftitu--
tus,ac tune fuerit fauciatus,amittere non poteft, quod
tempore fusc fynceritatis accepit. ^ Stephanus
dem presbyter petitorio nobis defleuitoblato, qd J  ha-
betur 1  in fubditis, Oljm.fibi ante annos plurimos col-
latam presbyterij dignitatem, quam re vcraimmacu-
lati corporis iudicio dlfufcepifle.t ; led nuperpropter
©rouincke vaRitatem(quaniThufcižeprže omnibus,Bar
barorum feritas diuerfa fečlarvtium, &  ambigmtas in-
iicxit animorum)dum imminentes gladios cuadere fu
gasprafidio niteretur , acutis fudibus occurrentia.fibi
fepta tranfiliens, inte.riores pattes corporis inferuiffe
fuggeffit, qua? vixadhibita curationebienniopotuif-
fcncabftergi. c . Etideofrater cliari(Iime,fupradi&o lo-
«um fiuim,dignkatemq; r.etlitu.e , quatenus faerofan-
<Ra m y ft er i a, u c u t c o n fu e u k > cx e r cea c. Neq; enim con-
uenit ob hoc anferri ante fufceptum ordinem , in quo
poRmodum in inualetudinem corporis cafu probatur
faciente collapfus.. .

i «[ Qiiod habetur ] Si c est emen datum ex Anfelmo,
a*uiquit codijcibut Gratiani. Kam h a c e Ji vjitata for-
in ep rji o lit Roman o rum Pontificum-^bi propriaverba
p ctiti onum fu bi n ngu n t: An i ca le>rc ba tu r:  q u o d ha b e r e t.

2  pars i Boc antem non de omnibus membritintelhgen
dum eti. £>ui enim 'beulum c.ifii amiferfalicet defitvolun-
tas\ tamen fiicerdotium adipifei. non p o tej..

C- X111.. Kov fint pr Ananda iura facer-

detij, cui o cul m er ut e Ji.

VndJe  Gelafius^ feribit Rtfiho epifcopo „

S I g Euangelica admonitio iracundiam ncc vfq;ad
verbum furentem profilire permittit, ne fi Racha
fratri fuo q ti i š dixerit,fit gchenua? ignk:qiuli putamus
pccna pledendiim e(fe,qui no.foltun pugno impie per-
ctiffit in leuicici hominem oeficij minifterio fermente,
fed quafi non fufiiccrtt ad esdem maiuis,ita(inftigan-
te fe diaboIo)raptus eftad iracundiam,vr-fufle non fo-
liitn percuterer, fed eriam erueret oculura fratris > Et

quamuishuiufnrodiexceilusgrauiori ciicr pccnaple-

'ftediii; beae tamen frafernitas tua f c c i t ab omcio eum
p.rcsbyterij reniouerc. Hoc tamen follicitndinis tuas
fit,vt lbcum eipaenitenti« conffciruas,& in atiquo eum
mi onafterio retrudas, laica tantu m modo fibi.com m u-
nioneconceffa. Tn.Iocbautem illius aiium tc necefic
efl ordinare presbyterum. Nam b-iliv,cui crutus eft o-
culus-, non poffunt fecundiin, canones iacerdotij iura
concedi. Neq; enim aliquid ei prodeR, quodocuiu in-
vitlu amifit, eum nec volens quifquani ocuium amifif
fe credendus eft, neefaeratiffimos canones aiiquem ca
fum in amiiHoneoeuli, qui ad facerdotium adipifcen-
dum non impediret, fuisexctpiife regulis inuenimus;
fed hoc tantu mm odo ad prohibitionem fuffcciffe vi-

demuspatribus,vcqurcareret oculo,facerdori/ officiu
adipifei non poffit.Scd nec illi vliatenus quafi in com-
penfationem iniuriar faeratus oi do cocedi poterit, qui
ad tantam facerdorem proprium potuic iracundiam

192

prouocare,vt & ille officium,in qlio erat, amitteret,&
ifte prouedus fui perderet facultatem.

D I S T I N C T I O LVI*

Hesbyterorum etiamfilij adfacraofficia non funt
admittendi *

C. L Fihjpresbyterorum d faeri*

prohibentur officitf.

Vnde  Vrbamis Papa.ll.ait .

P Resbyterorum a  filios a facrisaltaris minifieriisr«"
fnouemus,nifiaut in ccEnobiis,aut in canoniis b rc-
ligiosč probati fuerint conuerfarb

2 .  pars Sed hocjntclligenlum  ei? dJeillu, qui patermt
incontinentiimitator e s.fuerint. Verum f morum h one-'
(las eos commendabtles fecerit-> exempln , & ancloritatt'
bus non folum facerdotes 3 fed etiam fummi facerdotesfie-
ri pojjunt.

C.  II.. PALE  A.

£/^de.PamafusPapa/m6/f.]'

O Sius c  Papa fuit niius Stephanifubdiaconi.Bont-"
facius Papa fuit fikus lucumli presbyteri.Eelix Fa
pa filius FeJicis presbyteri de titulo fafciol«. Agapitns
Papa filiu&Gordiani presbyteri,Theodorus Papa fib uS
Theodori epifcopi de dukate Hierqfoiyma. Silueri« 5
Papa filius Siluerij d epifcopi Romar; I>eu f deditPap a
filius Stephani fubdiaconi. Felix enim tertius,natiofif
Afer,ex patre epifcopo Valerio natus eft. Item Agapi'
tusnatione Rbmanus ex patre Gordiano prcsbytert>
originem duxit. Complurcs etiam ali) inueniuntur e >
qui de facerdotibus nati Apoftolicar fedi prafuerunt.

In aliquo vetu Jo (jgatiani codice adfcribiiur hit' no*
men Pale*. In delimo Vatican o y  & a liu qn ibufla m habe¬
tur c o ni unči e eum rerbis ftperioribu* Gratiani , dvc/JiC*
Felix enim tertius ad finem Jnalio autemfttis e ti*

emendato-ija eadem coharent eumfupenoribut: fed p#r
iiiarcrba.)  ex patre GQrdianopresbytero originem dfi
^ x;k,vnde Damalus Papa feribit. Deulciedit Papa-
Stephani fubdiaconi, Bonifacius Papa?fi|ius Inčun* 1
presbyteri,FelixPapa filius Felicis presby,teri de tit 11 "
lo fafcjol*,Agapitus filius Gordianipresbyteri< Tb e °'
dorus Papa filius Theodori epifcopi de cimtare Hi ero"
folyma,Siluerius Papa.filiusHormifda; epifcopi R 0113 ?'
Complures etiam, tke. Kec.yer6magnopere mirandi 1 **'
eil h a c omnia ex Dantafo citati , qui nxu a.ie ijlos , J
hic enumeran tur. Liker enim qui Pontificalu diciturf 0 ’
hac feripta fuit ločit leguntur 3 d Damafc cocpUit esifprfifi
ideoq 3  lice tab aliit multa deinde fint addita , retinmt ta"
men primi ančtortt nomenluo quidem eadem f ere ijltt
fert exGejlii Romanorum Pontificum: Ornmno p ar tem a'
liquam- huiut capitit y fahem illam, qtta in decimo Patk*'
n-o kab.etur, ab ipfo Graiianoferiptam effe confat exV er '
bif Gratiani m e.rtrcmo pracedente capiie> & ca P ,te P e ~*
nultimo huiut diJlin&ionif.y4učioyver*Palex', dum v**
perfitcaput con fr cere 'toluit, ordinem p er;urbauit->
fertim in receptrone Helicit 111. de Ofto um* r *

adiunxit% quod nulli Ro mar. o rum P p nlificu m t: 0 m en f tii ^‘

C. III. ^ftiiaparefitHmfiliitnonim-
p ut a.# tur.

Hi n c  AugufHn us ait lib de bono coniug.c.i6.

N d e cu n q u. e ^ h o m i n e s n a fc a n t u r, fi p a r en t u m

a dnfel.lib.-j.c.u.luop.6.c.\oy.Pan.lib.i.c.tf Po-
lycJib.l.tit.-$i. b ineoaSlu. c luo. d al.indicio.,
e al.abfringi. f al.Pelagiut f  g Polj^abidem.^l.n-
fa fuo p ar. h, cap. m.

iqiu’ 1  nomiries naicantur , n pai
fedentur, & Deurarede co!ant>

In con ali o Claramont enfi, cap. l^.&Kfelph te n f l > ^
in c on ali o Innoc. 11.cap.i  9; Scnter/tia e il in conciL *
ranen.fub .Alex.l 2l.par.  1  %cap,i.fxdecretio'

t&Vrbanill. b al.canonicit.al.canonicitregubtri

Anfel. lib. 6. cap.  150 .luo p. (r.cap.  410. Pan n. lib. V cg

Inpontificalii d al.Hor.nifda. e luo in prologo- ^
norm.znprolo^o,cap.‘$o.&hb.%. cap.<,2. f Sent.A’
(linH.^.T,i.q Jq.fi cut.^Tndecun^fin fin.luo in p
par.S.c. Vanr.oranprolo^o\cap .29*

193

Diftinčho L VI.

& lalui enint. Semen enim hominis ex qualicunq; ho-
^ine, Dei creatnra eft; -k  eo mali: vtentibus male eric,-
non ipfum aliquando malum erit. Sicotautem boni fi-
“j adultcrorum , nulla eft defenfio adulterij a , flc mali
"bj coniugatoruin nullum eft crimen nuptiarum.

C. UTI. ^ De todem.

Itemlomnes  Chrvfoftomas homilia tertia
in 'Matthapnni..

Virquam b de vitils erabefcarmisparentum/ed v—
■ num ilhid qu3tramus ij&ampleda-mnr, virtutem
lice t.Huiufm odi eui no, etiam fi alienigena quis ha-
5 at  matre,.etiamfi fornicationepolluta, včl quo!iber
Cl *i%<idi dedecore-fordidata-; nihil tamen de eiusauc
*ditate fufcabitur »autenmine poiliiet; qubdfi forni-
c 3 torem ipiunvadmeliora.couuerfiuri nequacpia prior
v bacommacurac, mulrb magis ex meretrice natus, &
a dultera, C propria vircute decoretur > parentum fuo-
r »m non dedecoratur vppvobrus.Jteminfrd.  ^[Non eft
°mnino ) nec de virtuce,rjec de vitio parentum aut lau-
ddndns aliquis;auc culpatidus: nemo inde verb autob-
lcurus antelaiuseft: iinmberiam(fi.quiddatn 2 acom-
muniopinione abhorrens dicendum cit) nefcio quo-
modo ille magis refplendet, qtti ex parentibus a virtu-
tib» jprftis ^Ii&nis, ipfe tamč fuerit dc virtute mirabilis.

• . i  ^ Qua?ram us.]/# yerJione ) qua nuncy.ulgata eft,le-
gtnr ,  gtq; omnibus 2 udiis afFequamur nobilitari pro-
priarum honore virtutum .Graceinteger iocmitojkabet.

<& tiUotS friu TVVTfitV

T*j r JZdy fZ^qyO]/Cc)V ff&lticl, ‘zvpL0V6V-B7ri£nTH¥ t1w

r M Si qtjpddam a communi. J Si c eft emenddttim ex
qu ern ^ AZ* 7 * ® vnt*£faipv-itiretr, Jdntea legebatur,
»«»»., V [T r & tn V/4 k illa  verfione-> <&&pudhto-
^dtratius aliquid dicamus, aut exprclfius.
C., v .

Ko n parentum y/cd propriaculpa.

2 ttr n xj- quemtfoCondemnat.:

^'^ronvnuis in epijroU ad Pammachium
^°ntra>,errores loanni^ Hierofo-
\YA , *‘ - tjmitani:

t|Ii C ’ r ' ^adhltcrio , non eft eius cr.Ipa, nafei-

^Usnol '’ le<1  sl3ll,s > geticrat. Quomodoin femini
fwlc?s ja term,

ion humor, &ca!or, quibus temperata

'qn*'fonetnem (imen Vquod in

'flenra: . 7  - -  - a

latfrt . f ln  § crm <yi pullulantVedjVerbigratia, fi?r^
^isin 1,1 trill, .^ e ’ & vi eripit femina, Gcin geiieratione
. Cstun i- rcc 'pit terra,id-eft,vuhia7 quoa' (num eft, re-
confotum  «wp"?r*t, corporatum in
'“^‘nguit^tinreriKas reeraasventris an-gu-
crc stQ  ' ^  A mper operarur,iden>q ue eft corpoj is
l| *hqiiir No1 ’ ^ delpicere Uonitatem figuli

(»s, j, ^ f lafinsuit,* fecic,vt voiutt-.Ipfe eft Dei vir-
in vtero virginis »ftiEcauit
OUrrieJ 7111771 '^ e phte f inrervirosfanftos Apoftoli-poce
bec C;1  v. tUSmcretr ' £ is e ftfiliiis. Seilaudi, EfaitcieRe-
Po re  ‘hlačgenitus, hifpidus tamroenre, quam c«r-
|eti e !^ Ua *’ bonum triticum in loliu.n , aucnakjuc de-
tcc n  - 3t:  • 9uia non in (cminibus, fedinvolantatena-
s caufavitiorum eft,atque virtutum.

C ' VI. <[[ Ini^nitates parentum jihi* obejfe
y  X nonpoffunt:

^»»Augvftinuj c ontrafuH ftuniolib.il. c. 64.

S^'* S lile, q«i vocaturus erat ad nuptias bonos
Iui t j "J* 10 ' > fuiscongruens inuitatis, nafci etianj V o-

t( »t u 'r nis&malis:  ft»°s xca ’P^ difcanrfdelis pa--
s^^ bioru m iniquitat.es fibibbefl&noe pofie.

&hi(i t .‘ i l'‘ l d'*ilterfbrum."]orig. adJUdverba*, Juddsautem,
C, c '^ c,Se »t.ibidem. b Ifio p.G.c. 4x4; c Juo ,
f iul '  33 ;  * *t -Oa*.- f  j. lud.u.

d:

De Sacerdotibuf ex filiiš pre&- ; «
byterorum adumptis.

*Apifd B t% Auguftinumlibi li.contraFauriu/H, c*  64«
fic legitur jpidzles enim -eius venturi ex omnibus genti-
bus,etiam exemplo carnis ipfius difeere debuerunt, pa
rentum fuorum imquitates fibi obede non pode. Pro-
inde fponfus ille fuis congruens inuitatis, qui vocatu
rus erat ad nuptias bonos & malos > etiam nafci volult;
de bonis & m a lis. Lt cx bit compofitum eft hoecaput.

C. VIX. Kon aliena culpd»fedpropria a-

hquem ab eo, quo fnngttur, deiicit
gradu.-

lt c rti  Gregor ius ad/Columbum epifcopum Ku-
midialib.  10. epi ji.S.

S Atis peruerfum , & contra ecciefiadicam probatur
ede cenfuram,vt fruftra pro quorundam voluntati-
bus quis priuetur, que fua culpa, vel facinus ab officij,
quo fungitrur,gradu non deiicit.

C. VILI. ^ f.x adulterinif nati coniunBio-
nibus-d.facesdotio non prahi *
benturo

ltem  Hieronymus.

Ommus a nofter Iefus Chridus vol uit, non foluna
de alicnigeniS', fed etiam de adulterinis comidio-
nibus nafci, nobismagnam fiduciarni prseftans, vt qua-
licumque modo nafcamur 5 dum tasne eius veftigia lmi-
temur,ab ipfius corpore non feparemur, cuius per fidc
membra el^ečli Turnus. Et ficut ille verus eft Pontifex
ex adulterinis natusconiunčlionibus, itaqualicunque
ordine natus lit aliquis, tantum.b vt perfečtam fidem
habeat-,&: quod-fide tenet,operibus implčat>fitque lit-
teratus, & vir vnius rxoris, nequaqua a faccrdotio re-
pellitur. Iudas c cnim Patriarchaconcubuit cun) Tha-*
mar nuru fua , & ex llloconcubitu-nati funtPkares, &
Zaran : iade poftea Salmon^ui fuit dux in deferto: in¬
de Obe tha 1  inde quoque Booz, < 1 , inde poftea Ifai, qui
fuit pater Dauid. Exillaergo progenie origoducitur
Chrifti > qui verus faccrdos eftideoque fi filij eius fu-
mus,quce ipfefecit,nos imitaridebemus.

1 ^[.Inde Obeth. d In primo capite Euangeli) S.Mat-
bod\ diet tur gen u-ijfe Obeth,.

C*. IX. ^ JL populo DeinoyiJeparataltquent
materna conditio ,fedpropna
culpa..

/jft^ AtJguftinus dc Vnico bdptifmo centra
D on-atijiaiilib.i.cap.  15.

I Smacl c ,vtreparajetura populo Dei > non obfuitma
ter anciiia,fed obfuit-fraternadifcordia > necprofuit
poteftas vxoris ; cuius magis filius erat, quia per ipfius
iura coniugalia, & in an-cilla feminatus erat, &  ex an~
cilla lnfceptus. .

?  .£<5. Contra  Bonifacius martyrfenbens tchtldobal-
de Pegi ^.nglorum.

C. X. Vitia parentum etiamadpofteros

transferuntur..

S  I figens Angforum (licut.pcr iilas preuincias diunl-
gatum e-ft,& nobis in-Francia;& in Italia imprope-
ratun& ab ipfis paganis improperium eft)ipretis Icga-
libu-s connubiis }  adulterando > & Iuxuriando ad infttir
Sodomitica! gentis fatdam vitam duxerit; de tali com-
miftio.ne mcretricunrjeftimandum eft degeneres popu
loSj&ignobiles, &furentes libidine fbre procreandos,-
& ad cxtrem um vniuerfam plebe ad deteriora,& igno-
biliora vergentem , ik.  nouiitfmč nec.in bello fsečulari
fortem,nec in fide ftabilem,& nec honorabilem homi-
nibus,nec Dco amabilem e (Te ventura; ficut aliis gen-
tibus Hifpan'je,& r Prouincia , & Burgundiorum popu¬
liš conrigit,q“use ficžtDeorecedentesfornicatatfunr,
‘donec:iudex g omnipotens talium criminum vltrices

a Jl.nf.l, 6xiUX^q.P;oly.Bur.Lz.c.u,  b al.
tamen. c Gen.^S. d Rttth.4.. e. Juop.8.c.6i,
PannJ t 6 t c.^y. f luop.%s.n^. g al.Ttnd?#-

Q  5

'VJA « ‘ 7 )t ŠddTclotihuf tx &gYitudmt. $7  • &x nonnchalt ‘h&hctu df~  /5^04*1.. T 5 **■» ^ 1 P: 31 *C 1 t)ff

v) fumptfS.$S.Epifcoj/bJ EccUf. difdpUnis imbutos ejfe oftrfare.tf. X.  llillcl-L « 13 * ly 'J

pcenas pcr ignorantes 11  legem Dcijideil a > per Sarace-* ‘ - r ~  1  “ '“* eJ

nos venire>& fseuirepermifit.

1 ^ L->er ignorances. ] Incpijtola S. Bonifacij nurty-
ris, (qu*eVndcum muhisaliisextatmanufcriptaincodice
.fiepe mrmoratobiblis the c#Dontinican*j-legitur:  peri-
•gnorantiamlegis i Dei>& per SaTacenos,Sccrcumqua le-
člicncconcordantaliqu$tVetufla Gratiani.exempUria>&
jjcre etiamluo.

C. XI. <*? Sireligiofiinuentifuerintfilijfa-
cerdotum, ordinentur.

Vndt  Vrbanus in fin e fupeno ris cap it is dijiin-
■guen do fin biunxit .

apokohcis manfuetudinis gratia adrhonente,a aeterisrf
quz facerdotium impediunt, criminibus , tam 111 i pr<H
fetfione,quam fratrura tekimonio,quitecutn funtji*«"
munera te agnofcentes, 8 c  vitant tuam religiofam au~
dientes j-ab huius peccati vinculo ablolutum in rufcC**
pto facerdotali o#icio confirmaaius.

I'

ijRubrica huiiis capitis abefl ab aliqstotyetufis  (•#eqtet
vmmsfi capitis dijhttčUo) gj^pneponštur fequenti cap iti,
apoilolica-

N ifi b aut in ca»nobiis,aurin canoniis c religiosč ,£>-
bati fuerintconue tiari.

C. XII. ^ Deeodem.

Item  Alexa n d er IT.

A PoftoIicad atskoritate prsecipimus vobis, vt (I eu,
qui abecclefia ele&usek, altero digniorem eife,
canonicamque eiusclekionemprobaueritis, fulti no-
ilraaukorkatc<onfecretis. Nam,pro eo quod filius (a~
cerdotisdiatur, lic£eter2E virtutesia eum conueniant,
non retitimus, fed fukragantibirs nvericis conniuendo
Ctim recipimus.

Bocautem,quod de filiis/acerdotum dicitur, ex di$>en
•fktronc cedeji* intro dudam 'vi de tur: & quod ex di-jf en~
fitione tnlroduciutr  , ad confequentiam reguU trak*
sšon poterit i

- Cb XIII. Filij [ac er dotam n o n prokibtn-

turab cpifcopatn , /i catera virtu-
ta in tis inueniantuK

T^hde  Vrbanu s Papa 11 . fcribit Barih oh mm
Turo n. are hi ep ifcop o.

C O e n om aii en fe m elc^umpro eo, quod filius fa-
cerdotis dicitur, fi cscteržc virtutesin eum conue-
munt,Hon feiicin'us,£ed,firfFragantibu 5  meritisrpacien
ter furcipinius: non tanjen, vt hoc pro r-egula in poile-
sru afTumatur,Ted ad tčpus ecckTia: periculo colblitur.

Cum ergb -ex famrdotibaa n ati 3 in- fummos Pontifices
fuprd. leguntur eff ? pro moti, non funt intcflgtndi dejo r-
.nication.e,fedde leoitirms conmfiis n ati :.qua fiuerdoti-
bu * 1  anteprobtbitionem‘vbique'ltcita.*ra.nt, orien-
tali ecclefia yfq I h'odi.e eisdicere pnbatur.

JguoA autemyiiium-orrgi ms femint imptttari mgsctttr,
Vi do tur#jfe 'Cont rifiriuMi illifsnttntix^  {T Sddulte ro.ru mfi-
iij abomiaatto funt Domino.  ] fedfiatt fupra ditium e'd
de preibyteroru'fn filris ; it a & hoc de filitsadult
inte lUg c n dum 'videtur\~vt dli dilantur eij'e abot

Dommo,,td ijuospaterna fla^itia hsredttaria fuccefiione
defcend.HKt. SimUitcr & iliu-d turbani i ni e ih gen dum -ojf

5 iodipfefcribitPetr&nio Lefionen. cpifcopo.

1 ®j Sacerdo-tibus a n te. 3  Bic ofiendii aperte GraiU-
*u* , ft in eafnffje opimsnt Ruando in Latina e cele ji a
jprc byteri.r eiuim Bcuijf* c^u <V o, cjuod m teelefi*
Gr icorvrn frolim, nuni per.mfurn eft. Id v.ero mini-
me it a ejfe,fkpenus initio drjiin^i.cj adnotatum. De il-
lis vero y  nos antean.arraun creMosfuijje fammos Po n ti  ■
fice y dicendiim eji er,.,j , ant cqua m pat rej- ipfo runi "vilo fa '
Cro  v rdir.ee [je ntd ec o ra t ;, „ e):t r*ios.

S’- E)v eodem.

s~\  Via g jimpliciter adkdem Apoftolicam veniens
VC' ,n " lll,tcr  peccatum confeTus es , quod Poncui-
c, k * -idebatur offictumimpjed-rejvideltcet, quodex
tnatrenonlegumiaprocreatu^ , qU am vl ucn ; :e pro
p. ta vxorc pater ruus cognouille dignoicitur:, b ^ 0 s\

ero ru m
minatio

tt ai.eiiam. b Su p ra e a [c .p rerby rerorujn,

«»»»'»• <L i.c. 29. ‘e  6 c.2 '

JkC*5J..I. et.OJUu. j Stp.iflifMuinIiitr.
•}’ c - 54 ’  *

Mi

g ■■ tanfi-

D I S T I N C T I O LVir.
Temeni in agritudme conjlutitus bapti\atnr,prU?
byier ordinari non debet-.

C. L <[f Kon ordincturpresbyter, qni in £-

gritudine confitutus bapti\atur.

Fnde  in Neocjefaricnfi concilioj cap 12  Jcgitur.

S t a  quis in a?gritudineconfhtutus,fueritbaptixa-
tus, presbyter ordinari non debet. Non enim
illius voluntaria,fed ex r.eceffitate ek: nifi forte pofte*
ipkns kudium &  fides probabilis fuerit, autb honai'
nuni raritas exegerit.

^ -£>uod canon h icfia tuitpvidetur muho ant e in
na ecciefia obfcruatum : -oHemadmodum eX epif o la Cof
nelij Papa de Houatiano patet  9  cuins Verba relata ab  £#"
feb m  Hijltriec Ecclcflib. 6 .c\}$. ijiftc fpeBantia, hacfunt'-
Qui quideai,vbi exorcikarum pr2ekdio,rpiritu illo
io eifet !iberatus,& pok in tam grauem morbu , vt i^ 11 '
fermc mori putaretur , incidiket; in le&o , in quo df
cumbebac, aqua circuRifuf-us baprifmum accepit: (P.
pauio poletim de ipfius ordinati on e agit , adiungit:
quideai epifcopus, non folam ab vniuerfo clero, fedc-
tiam i multislaicis vetitus; quoniam minime 1 iceb^ c
quemquani is le ko propter morbu baptizatum , ii cuC
buic contigerat,in cicrum ailunii; magnopere poftul^'
bat.fibi potekatem dari,buic foli manus in fortem
byceiij imponendi t

1  T 1

£ s  J J

A t

Dl S T I N C T I O LVIIL
Tem ex monachali habitu nuUus ajfumitur ad < (l  ^
fiafieum ojficium, nifi fuerit ob lat us y o lu tat e ■

pri) Mbatts.

Ci  I. ivJonachusnon ordinetur clericut,ni¬

fi Volu n ta te abbatis epifcopofue¬
rit oblat us.

Vride  c  Gregorius fen bit Ivla ria n o epifcopo

uennalitiib.j.cpijiola  18. f

N Vllus ad ecdefiakicum officiu ex monakerio p r
ducatur monacbusj nifi quem abbas loči
nit us propria volu ntate obttilcrit epifcopo.

C. II. ^ De eodem.

7 rrwexd C oncilioCartbaginenfi,V.c.f5«

S I quis de alteriusmonakerio repe rtu m i,vcl3« c
rieatum promouere voluerit, vel in fuo monit ^l r o c
maiorem monakerij conflituere 2 : cpifcopus, q l,|h  ■
feccrit. a carterorum čommunione fciuHČtttS , c ^

tur« plcliseommumoneeontentus fit, & illc ncq '» a
ricus, i;cque prtpoficusperieuercc. ?  ^

1 ^ Repcirtum. ] Gr de e lektur: tab n z
pototftejfč rzroH&rui  'Sj^ideft, ii quis a b«b ctl0
nakerio rcceperit aliquem. ^

2 Gonfcitbiere. ] ^Ant c a fe qn e b atu- r,  r-» C1 1  ^

abbari>,&. inonachoru : quaycrba funt expun
abfunt aconciUo Carthag. & ^Aficano, & p h rl fil
tu ji is Gr at tani codicibus.

1  T Tt *
&  I r««

■A. / £!■

D I S T I N C T I O LIX.

,aui c 1  d efi-ajGctsdifcip.il nrsimbuti-..&
rum a b.p rob a tir-ne di/iufii non funt, adfi^^
cerdotutm non ajhirent-.

G. c  ic

Poly.l.i.tit,\i.Burc.L+Jta.^Jttvp * 1  ^

b

.47.

al. & c Paula akter, d&‘

r. I

w

TV/II«-» T IT ■ De VrabolitolIutrc&iprerSvtcro : Dečan*r  _

JJlltlllCtlO LlA. '9 S

#9»affciretadfummumfacerdoiiftm 3
( i ui ecclefiajlkis difcip linisnon e Ji

.. im&fitu/.

Vndeait  Zo-zimps Papa actTftemum Salonit*.

• \ n urn cpifiopuml.epifl.s,

/~x Vi a- ečclefiaitičis dijciplinis imbutus per ordine
V^non efi,& cemporum b approbanohe rfiuinis ffi-
P^naiis e rudi tu s, nequaquam a d fiu m m u m fccclefia: fa~
^uibtnwn alpir^repradiimat : & non foliim in eo arr.~
itip i’ncfficax Habeatur; vernm erjamin ordinatores
€l «SjVt- c careat eoordine.q«em fine ordine cotra prae-
Cc pCa Patrum crediderant prsfumcnduni.

C. II... ^ ^4dfacerdotale offiaum, nulliis,nifi-
p er jingulos gradu* probatus accedat..

Id.eni. 1  eadem epiftola,

C ' d o ffi cia fic c u 1 a ria p ri ncipc m 1 ocum ,non ve fi i-but n
^ ‘•Čtionis ingveflis , fed per fingukvs ® grad us exanii-
^lisjtetvipopib.us deferuntj q«.is rile tam arrogansjtam
,J *pud ens iniierntui',vt in ecelefti milkia, qu.aj propen-
* ! us ponderanda ek, &fi«ut aurum , repetitis igaibus
Cx ploranda , ftatm>dux effe dejideret, cum cy poante
fton ftterkj& pri.HS velit docere, quam difcer-e ? Afiue-
ficar in Do-mini caflris, in lečtorum p rimi t us gradu dt-
ftini rudiraenta (eiuitij,nec iili vile fit exorciftam, aco-
tytum, fubdiaconum, diaconum per ordinem fierf.nec
Wfaltu , fcdftatutis raaiorum ordinatione tempori-
b^s.Iam vero a d pre$byte.rij fafUgjum.talis a-ccedat, vt:
J ftomen a?tas impleat > & meritum probitatrs ftipert-
Va anteačUteflentiir. Iure m de fummi Pontificislo
c ^nii fperare debebit, Facit hocnimia remiffioco*ifa-
run ° tUm no 4torum, q»i pompam multitudinis quse-
^wir‘t ^,? utan r bac turba aliquid fibi dignitatis ac-
^' S >vl)i\ aumerofa popularitas etianvhis Io

«x*edi talium repcritur , dum £pax©chias

d.uinos orcp nt c l uibus a ^ud prafiare. non pofi-unt,
P ci4 efle i ll5 |j ,n . Cs  ^ ;<r 8 lwntwr - ( ^P° J oportet.diftri^ti Tem
' 5  <frI ( |' e ' C1 ^'^ ar wm eft eni.nrom nc,quodmagnu edL
**' e #data  ?•’ ^ hooante*tri&HebaturPžbana.  E~
pUn/j,^ J ! H f< ri ptiGr cx plerifaHtvetiffiv G^aUani sxe
3  - a  ctur enim in eadem epiftola.

Cuiu^libet meriti laicus adfum-
*num nan afyiretfacerdotium.

TtOc g 6  A  Gre S 0Ti ‘ us /^- 7. rfjr. epijl.no.

. nos  per n e ni (Te no«' d Ifirnili dignum de~
bo n . 0r j ? tl0ne  ct''m pleče im ur, qubd quidam defiderio 1
1-n “si?i»deftt-n^is epifcopis tonfurantur, & fific
gio(ip r  C5c ^' c is facerdotes : atque itiMereeundč reli-
sv?!?- ^^ ucarum  arripittnt,qui rvec efie adliue
^ r *'ftat ld r 1CemnC * Qu-‘d ptitamtrs quod ifti fubiečbs
^ ailt .te Uri  ^ unt,c r'. u ' 3»requam difeipulatu-s limen attin
Ke  He Ce lr Ct c  locum non-form id ant ? Qua.de

a nte t  c e “> vtquannus inculpati qui.fque fit meriti,
s?atn r  n ]£ n  P er  diflin^as ordines ecclefiafticisexer-
°*nciis,

H11. ^  ?<lon ajjnret *d fnmmumfacer-

dotium % qui ccclefta ftra^ difaplink  :
n on- eft im kititi?,
n  ,, ^eelefiinus epiftopur Galha
P^‘ttatos i vero quofdam,fratres charifiimi, epi-
"m* C ^° s . > < l u ^ nullisecclefiailicis ordinibus ad tan-
^ec r f faftigium fuerint infiituti ) contra Patrum
ci(T e  5. a  > bili us viurpatione , qui fe hoc recognofcit fe-
adepHcopatumbr, gradibus, ouf-
^^S^entiirime cautu eft; debeatperueniri ,,vt mi-

0

\ l di

non ep imamtw. ■

^ Ccelcf^inus epi/topur Galliarmn,epift.i.c.^o

5

cap.  io z.fuprd dift.tf.

ori^.


al\o rdinat or e s ci u^rarean t
? at.pldrimos.^ori^. f a p,
g Jtr.fell. 6.C.U. PolyJ.i.tii.t.
Bnyc.l,hcapA^.Iuop.yc.  jz*

noribttS initiatipfficiis ad maiora firmentur. Debet e-
»im a-nt& effe difcipu)u5 ;( quirquis dodoreHe defiderat^
vt poflfit docere,qwoddidicit: omnis vitsc infiitutio ha«;
a d rd,quo te ndit 5 fe ratione confirmat. Qui lfiinime lit—
teris operam dederit, pra;ceptor non poteft effe litte-
rarum. Qui aon per /Tngula flipendiacreuerit ; adme -
! .ritum ordinemfHperi#tj non poteft peruenire. SoJum
facerdotium inter ifta,rogo,viliuseft,quodfacili«ff tri*
buitur,cum tbtHciiius impleatur.

D IS TINGTI0 IX.

Gce ffftcnfum ex pa-rte eJi, qui pofimt ad /a c er do-
tij ordinempromoueri) &qm non. Kunc autensi
conjiderandum eft, ex quibu* ordinibus in arebi -

*'E

p resbytcrum■  ,-r el p r*p ojtiu mrfel ep ifeop um , 'P el ar eh
pifiopum fin te lige udi.

C. P, ^Arcbipresbyter , retdecanus , aut

a rek idiacc n m-n on u ijl diaco n aut

presbyter ordineiur.

Ve hisita jftatutnm ejl  ex con ci!io Vrbani Pa~

p* celebrato Aluerni«.

N V.llus epifcopus in ecelefia fua.nifi diaconus fit,ar
cfiidiaconum mftituerc.ntc archipresbvteru, auc
decanu, mfi presbyten fint.ordinare prsfumat.Qupd,
vc diftri&ius tt-ncatur, apofiolica auSoritatc prohibe-
mut,& incf rdicinnis.

•f In cjpihbtu mannfcnpiPfcuncilij CUrsmcnteufis ha:
bitinb Vtbunt II. ( quxnon funt deireta ipJiM inmilij,
ftclfAmm* quxA*mipforum) in tertio hMkgttntur, qux
adprafentem canonem fadunt:  vt nullus fiat dtcamis
in ccckfia, mfi gresbyter; nullus archidiacomts, ni-
fi lcuita.

C. II. ^HuUusin prapofUtim,Teiarcbipres~
bjternm,nifipresbyter,nuUwin archi-
d: At o uti-at,n ifi diaconu*
ordinetur.

Itcm  Caltxtus'Papa.

N Vllusin pracpofitutn,nultu« in arcliiprcsbj-ftrvmi,
nullus in decannro , nifi presbyter : nullus ih ar-
ehidtaconum,nifi diaconus ordinetur.

f f t rubrica, & caput cm tndaiafu.it  f.v n:.ini<fnpii>

ccdiubuc.

C.  III- 1 Ve e o dem.

Item  Innocentius fecundus in concilio P^ma-
n o 7  eap.  io.

I Nn»uamus a autem , Č^pracipimus, vrnulhis in ar-
cbidiaconuai,vel decanum , nifi diaconus, vel pres-
byter.©rdinettvr. Archidiaconi vero, veldecanj , vel p-
pofiti, qui infra ordinespramominatos exiftunr, fi in-
obedii. n res ordinari contcmpferint, honore fufcepro-
priuentur: prohibemus autem, ne adolefccntibus, vel
infra faeros ordines conftitutis, fed qui prudentia, &
nierito vit« claTefcuntjprffdičU concedantur honores.

Horum vnumpropterprocacitatem quorundam ftatu-
tum cfi,qui n o m en p rxp o Ji tu r a: adepti , offcium contem -
! nunt,nolent es fie rij"a cer do te s ’ a ha s enim inane e(fet y cHrn
etiam in epifcopum eligi pojhnim fu bdi neon atu- conjii «

- tuti, iuxtaihud Vrba^-ni 1  Papaj.

i' Vrbani- J In c. d mu  /ter. extra de atate qualit,
tanqv.am d’ecretum Vrbani primi citatu r  i ^Apudluonem.
Vero, in Pannormra exfynodo Beneuentana y  qua tevn+~
pore Vicloris tertij }  eni Vrb anus fecundu*fuccejiit , habitA
fuit: Kam fr ban us prim us cent um , plus minus annis Ki-
Qxnamfynodum antecefut,

C. i 111- Ko n eligaturin epiftopum 3 nifi
inJpterts ordimbus con\ftitutm,

N  Virus b in epifcopum eligarur, nifi in faeris or-cSU
nibusreligiose viiichš fuerrt inuentus. Sacros aut

a Concordat Bujenimil.in conci. Pjiemenjl, cap.ds
, Pantt.hS.c.i^o.  6" Juopj.c.ji.Pannd,]. c.J^-

m  2&Sf|pr Decreti Priftia Fars/

ordinesrficlmus diaconatuni, & presbyterstum. Hoj
fiqu»dem folos 2  primitiua !<git*r Habuiffe. ecelefia:
fubdiaconos vero, cjuia S: ipfi altaribns miniftrant.op-
portimicate exigentc conceaimus, fi umen fpedata:
lint religionis,& fciencia;.Q.uod ipfum non fine Roma-
ni Poncificis, vei mctropolitamUcentia b i fieii per-

’ opum, ni

mirti m us.

JUicrmn veri,rt in epijivptrfn,y'elArauepiJ:^nm, m
Ji inptcriutriiaib :s etm‘iiiut*s non eligatnr ,propter cli-
gKitutvmrrdinii JlaUttum ejl.

i' ^ Licencia.J Sicmulat umdihh  cap.hmttltu:
Utone,Ur UtiKr.onnitL,quAmnis.etiam iitreiujli. Grudam
cotlialiM legatur,  fcientia.

D I S T :I N C T I O

L XI.

1 g Tem laici non funt itt epifcopor eligendi ifedptrfin
£SJL gulos-ordines priutfuntprohandi.

C. I. Sacerdctes ex Uiasnonfunt oriinmil.

Vntle  Gregorius Brunklnlda regina Franco-
rumjlib. J.reg. tpijl.u].

S AcerdotaIe c  officium veitrisio partibns in tantam
(iicut didicimus)ambitionem perdučtum eft, vt fa-
cerdotes tubico.cp graue nimis ett,ex laicis ordinencur.
C. II. De eodem.

ltem Hormifda Papa epifcoptt per fh^aniam
eonjlitutif.epijl.f c. i.

I N d facerdotibus eligendis curanti oporterefleper-
rpicuam.Irrcprchcnnbilcs enim effe connenit, qnos
praeffe necefle eft corrigendis. &in frn.  <{Longa de¬
bet vicam fuam probatienemonftrare, cui gubernacu
la commictuntur ccclefi*.

C. IIL ^ De eodem.

ddem eodiem.lofo contintnter.

N On e  negamus elle in laicis Deo placitos more*,
fffd militei luos probacos fibiqugrunr inftituta fi-
delium. Difcere pritis quifq; debet,antequam doceat,
&exemplnm rciigiofe coucrfationisde fepotinsaliis
prseftai'e>qndm fumerc. Ertiendatioremeffe connenit
•populo,quem necefle eft orare prepopulo. iongaob-
ieruatione rcligiofus ciilcus rradatur,vt Iuceat: &cle-
ricalibu5.obrequiis.erudiendusinferuiac,vcad veneran
di gradus ftimmam perdučlui, q n i s litfru&us humili-
tatis,oftendar.£?'' , *(ni. ^ Nec tantiem de laicis confe-
Crari inhibemus,fed nec de postiitentibus qnidem quif
quam adbtiiufmodi gradum profamis tenieratorafpi-
rec.Satis lili poftulanti fitvenia: qua confcientia ab-
Ibluat renm, qui fe.pectata fuo populofcit refte confef
fum ? Quisenim qnempaulo ante.vidic iaccntem , ve-
neretnic anciftitem ? Praiferens mcmoranJi feriminis
labem,non habeclucidarr. facerdotij digmcacem.

^ in plerifune retujba Grahom codtcibuo caput hoc
coniun&unt ej ijitperioria autmadmodltm C jim ipftHor-
mifda epiji.

(.■lili. J De sodem,
ltem  Innocentius Pa P a „d Jiurelium Car
. t h agt n c nje m epifco p um,ep iil 12

M liernm g eft cim, magiltrum lieri, ep',; nnnquam
difcipulus fuit.enm futnmum fieeifaccrdotč qui
■unq uam m vilo gradu o-bfetciccis fuent facerdoti’ H
C. V. f De eodem. t  '

ltem Leo  epilcopus ad epifsopos Mricanoš,
apifl.  8 5 .W.8 7 , f .i.

M Iramur h taneum apudvosper occaftonem tem-
poris impacan.aut am bicnciumj)r:efiimptionem,
ant tumultum valuifle po pnlarcm, vt  indignis qmb uf-

4 . a.ljtf croi '.

<4  .Poly jbid. sAnfel.

t> 4'fcitntU."  c ~*«ftU.6.c. 77 .r < j.

e Jr.fel.

sUtd:Polyabid, j' al.inftr.intlt.jjorio. o  zj ■

h ‘ Inip.$.e.l6},  *

ibid.

200

q-je,& ?bnge extra facerdotalc meritum c 5 fttfutis,p^*
iloraie faftiginm, & gnbernatio ccclefiš cre<kr^cu r °
Noh  eft hoc^onfnlerc populis,fed nocere,nccpra;ftar<
regimen, ft?d augere diicrinfen. Integritas enim praefi'
dentium, falus eft fabdiror um :& vbi eft in col umita*
obedientisEjibi fana eft forma dočh-inse.^ Principatus. 1
autem quem aut feditio extorfic 5  ant afribitus occu-
pauit,ctiamft morib. atq; ačHbtis non offendit, ipftus b
tameinitij fuieftperniciofusesemplo. Etdifficileeft»
vt bono p^ragaturexitu,qua; malo funtinchoata pri»-
cipio. ^Qubd c  fi in qmbuslibet eccltfisgradibus^
uidenter, fcienterqvie curandum eft, vt in Domini d<*>-
mo nihil fit inordinatum, ^Jihilq;.prsepofte^um,qtlan• ,
tb magis elaborandum eft,vt ineledioneeius, qni ft l  •
pra flmncs gradus conftituitur, nonerretur ? Nam to -
tius familia? Domini ftatus,& ordosiutabit ) ft^quod r t*
quiriturin corpore, non inueniaturin capite* Vbi $
illabeatiPauli apoftoli per fpiritum Dei mifta.pržrcC"
ptio ? qnainperfofta Timothci-omnium facerdotu« 1
Chrifti numerns eruditur; Sc  proinde vnicuique ti<>'
ftrnm dicitur[Manus ^cito neminiimpofueris , nequ c
communicaueris peccatisalienis.] Ouid 1  eft c citb m*
nus imponerc,nifi ante maturitatem aitatis, ante tenj^
pus exammis,ante meritum Iaboris, ante experienti*
difciplin« facej'dotalem honorem tribuere non prob^"
tis ?  Et q«id eft .communicare peccatis alicnis, nifi
lem effici ordinantem, qualis ille eft , qiri non mcru lt:
ordinari? Sicut g enim boni operiš fibicomparatfi^
<ftum, qui rečlu tenet h in eJigendo facerdote iudicio *
ita grauifemetipfum afficit damno,quiad fuse dignit*'*
tis cellegium fublimat indignum. Non enim-in cuJ u .
quam perfona praetermittendum eft, quod inftitu clJ
generalibuscontinetur : neeputandus^eft >honor
legitimus, qui fuerit contra 1  diuinar legrspržeceptaC®
latus. gr-infra.  ^[Meritbfandorum Patrum venerab 1 '
les fandiones,eum de facerdQ.t^^m'eleČHone : loq•ue:r£ ^1 ' ,
tur,eos demum idoneos faeris adminiftirationibuscc 11 '
fuere, quorum omnis actas,a puerilibus exordiis vfq^
ad perfe&iores k annosper difciplina? eceleftaftica?
pendia cucnrriftet: vt vnicuique teftimonium prior v . l (
ta pr^beret, nec poftet deeius proueftione dubit*^ 1 .’
cui-pro laboribus multis, pro moribus caftis, pro
busftrenuiscelfiorislocipr^mium debeFetur. ^

;nim addionores mundi fine fuffragio teporis, fine rt * t
ritolaboris indignum eftperuenire, Sc  notariambir
folent,quos probicatis docirmeta non adiuuant;^^^
diligens, & quanm prudens babendaeft dijpenfatio^ 1
uinorum munerum. Sc  c&deftium dignitatum ? ]

-i Principatus .]/«pteriftjue manufcriptu
fodutbt« UgttHr.  principatus,bc ca;tera l & infra. < ^°-
Ci y Scc.Id autem frBumVidetHr^uia i»jrd i.q.i. c.p^.^
p at ut. citatu r htc verjiculu^prout m tat n r in glo
tllit etiam relnjiit ezempUnbus eji , m quibuf'ali*$f°»
non hab e n tur o

^ S Quid eft. ] Sic in iifdem manufcripUS
Quideft cirbmanusimponere > Set. Sc  infr«: s,ctl  ^
mm.^tnmargtneiita tur d  n fr id ift'. 7 8. c. qd eft man

C. V I. No« funt eligendi ad epiflof<ttur^y

mfi^Hosprobabilif vita com-
mendat,

Jtemcx  concilio Laodicenfi, c.u* f

E pifcopum^ non oportetprseteriudicinm metr ^| cU i
litanorum., Sc  fi«itimorum epifcoporurn co« ^
ad ecclefiseprindpatum. Kcc eli ganrur, nin bi? 4 ^

a, principatus. Poly. ibid. d.

ib id'

a i.ejjutejlio i.ca. x

b al.ipfo. c Anf.l. 6 .cl 35. d i.Titn.$• >

7 8 .quid eft man us. f al.obedicntiam.  £ Poly»
b ai.fiBatur. 1 de pramaricatione couatu^  J _

^ at.prouebhtre/o i Šuprd dijl.  24. c.

201

Diffinčlio L XI.

In bpi/copos hki qucmatL-
m o dum digf p o j> int.

20Z

pulta antfc nbta,p.robabilifqiie vitacommendat,& ni-
«uominus>fi in Tcrmone a  Haei>& re&aoperatione per
»uam coniierfaeionem fueriht probati.

»G. .V II. «f tfteodem.
itcm  G€Ert*flin us adepifcpo? „4 p ulix 3 & Ca-
/. Libria,epi'\}.\.cap. z,

a  Vid b proderix perfiRgulaclericosftipendia mi-
llta(Te > & omnem egifTe in Domin icjscaftrisaeta-
hi,qui praennurifu.RC,ex iaicis requirantur d  qtai-
^cantcs TaccuIo,& omnem-ecclcdafticunvprdinem ne-
cientes, Talcu pr^piopero Cin alienum honorem am
j^timmoderata cupiditate tranfcendere, &'in aliitd.
Vlta?  genus (čakatareuerentiaec.clefiafticae difcipUrne).
tra n i'i re ? Ta 1 i b si s i ta q }> fra t r es cha r i fii m i, q u i i u ris n o -
bridek »canonu m g u b e rn a cul acufl odi mu s, neceffe
obuiemus: hifque fraternitatem veft ram epiftolis
o nem us j nequis laicum ad ordin-eni clericatus
^mictaCj&finatfierijvnde decipiat, & fibicau-

Tasgenere.t> quibus rcus conflitutorGi d decretaliu fiat,.
G.. V ITI. Rudibut^&imperiti?guberna-

culit ecclcfia n on funt committenda.
liem Lco 3 epi(i.S^al.S7’C.i,ad.epifc(/pas ^Ajricanos.

S Tattiimus, * ne c in aliquo Apoltolica , & canonica
decreta violentur, & ne his eccleiia Dominiregen-
dacredatur, qtiilegitimarum infhtutionum nefcij , Sc
totius humilhatis ignari, non ab infimisTumereincre-
ni entum,Ted a fummis volunt habere principium: cum
^aldc iniquum fit, & abfurdum , vt imperiti magiftris,
° u *antiquis,&rudes prjcferantur emeritis.

^ 1  %  Statuimus, ] In epiflola ipft coniunguntur Verba
P y *c iA?**** CU m exi¥ - emif  ^' ey bi? capitis/s/iir amm , fu-
benTi '^ Qm9 do‘quim  dihgens, & quam prudens ha-
dignitatum ^ Cn ^ aC *°^bunortim munerurr^&cselefUu
ta viol cntu ^ ne  bi aliouo apofioiica & canonica decre--
P* ri nttrr„  ’. bis eccleiia Domini, Scc.totaijp oratio

di  ■ **' au Boritati.bu* Uici prohibcntur inepifco-

• p ars p

^ftopiifr. L  ' Conti 'a B e at us Ki cola usex leti c 9 dedu? cjlin
^Pfcob ecttu * Seueru* ex lamfcio ajfumpiur eftih ar-
*' Mmb.rofius , cum non dum cjjet bet-

*i f > •juU'/' ?1 h ppifie-ptim e JI clellut. Setlfcienium
rohibitionespropriat habent cuu-
^PVcoptf* 1 * c*"* 0 **bto* cejfant.&ip/ki Ut- vplm-Uicm in-.

c ^ c lcp l Q° >7  b'*ecxpufit".fui£, quia;vitaUica-

* XQrn pUr ^ftiph^per ordinem non crudita 3 ncfvit
r * nii ‘nto ° nM  d e~fef r<*ji a r e a hu\ epi £ infeipesp c  -:

^nrn er go q vili bet Uku* merite fiue
^°Ui ) * \ - nca l e mrvitam tranftendit  i, exemplo beati
e^čri^i&jdmbro-tv^eiM ele.cliopoteji ruta ha-
C.  IX. beri

^Seue

l ^ e  Ambrofius in epifiola Sl.ndFer-

rWw. CeU , en f es ait  defeipfo.

\Ttš 0b |V -W«. c „y tTJ fltk MJ teipjo.

fup Y^ Us  P T °bibetur ordinari, he extollaturin
Scdfi nondeeil humilitas competens
^u e  * l ^ 5 . v bj canfa no harret ,■ vicinm non impiiratun
uicio J 0 ^ationem me.aiTa-oecidentaks-epiTctJpi iu-
' 1  cj- j H  eciam,cxempld proba^rurtc.

pii  * ’V 10 't Vctrnli? exempidHbw<kput bot ror.iu.n-
f-' - - • -

>n.

Q«am reiidebari-j, neordinarer, po-
v a j CUm co gcrer, Taleč-ordinatio protelaretur. Sed
^i^j^^P^lGrjptioj valuit inipreliio: Tamen ordi-
~^v^._^rn ca m  Q gc identale s t*p^ co P^ iudicio, orien-

^h.in^nvT-.ntiz. b KiioLadMidi.

r J] ‘I** in tipih Prih cip atu . 1  Poby  ; b i d.^In f. i. j. c.
* d Confiitutt'? decretnlib:~\orig.

" 11  ' t%  p,$'t.lO$.infin.

mp Q  ■'P ev i' a ripN*wi- GrathtUu* {quodfiepc fdctt)Jenten

r . ll< * bcati\Shnbrojpj a{jcrr<? Voluitrfvamipfkem-
Jj^pdemferutiio ordineverba refefre.: tocus enim

tales.etiam exe m pl o probarun t. E t tam e n n e op l>y c u s
prohibeturordinari,neextoliaturTtiperbia; Si.dilacjo
ordinationi-defuit ,■ vis.cogentiš eft: b .non deedt humi*
Iitas comperens Tacerdomo, vbi caufa non.hetrec j viti-u
non impucatur.

C. X. $.cb o l-apic v* ex fi rt>, etui e rad m i  -

. nifiraiione pcf Klari poie-ji epi/copv*.

Ittm oblicit/irillttd ^Sardicenfis conciltj,c.ff.

O  Sius a epifcftpus dixit. tc hoc neceflarium arbn
■tror,vt drlf|^.ntiiliime traoteour: :fiTorte autdiues
l.aicus. a ut fchoja-ihcus^de.foiJO - aut de 0  ad miniftra-
tione eplicopusfuerit poftulatus, vt non pj ih« ordine*?
t u r j tii Ti an t e & 1  e-čl o r is m .u ne r&, o cio di a co iii, a u t
pre.sbyte-ri fuericpcrrunčtus: & ita per fing.ulos gradcift
(Tdignus fu er.it )aTce n da ta d cu 1  m en epi Teo pa r u s ♦
i ^ Laicas. ]. *Abefivoxijia.d toncilio  ;r Jed tibgloffanh
nofc.eft.indm&a,  ? “

^i }*(■*? e  f° v r :; u  - d e. a dm i n i fl r a ti o n e. ] GirccctantuK-t-
medo

3. pars. SedC Hliud eSipopnUn^md diti.no folatur
nevbrtrun* adftti^ab Jmp^aurc : cl&ic« Merit*
ClUitahf a /ho  epi/lopo\fed non el, o ir ur *Uquk 3 nifi in fx-
m.r o r Cli.nl b USiCohjtttMtu*. Vit enim de c ti 0  truntfdennna-
te dc treti omnium fu bferip ti o r. t b lis robtraii ; poHul.otio
"vero fimplicipetii:onc.£Juam dijlmčtionem  B.G rc^orius
'mnuit in regeftajd lii2.epijl.iq/iribcs Benenato epifcopo.
C.- X.I. ^ i. le Bi o epifcopi debet fievicU Jblennita -
te decretijomniu fubfiriptionib.reborati, i

Tn PiTcopus, dum Fueric poftalatus-j cum Tolennitate
Jlj  olecreti, TubTcriptionibus oni ni um roborati, & di-
Jcčlionis tu<e teftimonio litterarum ad nos Tacratidus
occurrat.

Sic bcatHS\AmbrofiUi t ant c fufcepium baptifma ab
Imperator e ejipof.uLiiut.non de Bur-. ’

1 Ambr.oliiis.Jd^^čd fynodus deoerit Ufrnbrofium^

i & p. on Imperator , o ftenditur in c. Valen trn lan us. i n fr a
difi. 6 \iCAc de fua eleBioneipfemet Ulmbvojitu refert ali -
qua lib.i.offic, c.i.&dc p cenit Mb.2. c. %.&in epijlcU ad
Vercetienfes ..

4. pars. Itcm devici 'aUtrlas ecdcjia non funt pr afer c*,
di in eloBione iif 3 qui ben c mili tantra pvopria ecclejia.

C. X 11 » ^ Ji xt ranči cmerita'm fuii cede fit?

Kon-praponanUcr,.  .

VhdeCxlt i d.imxsVd.pt\ ad epifcopos Ga!liaj< '
epijl.  2.T4P.-4..

N Ec e emeritis in Tuis ccclefiis clericis peregrini, Sc
extranei j Sc  qui ante ignorati funr, ad exclulionc
eorum,qui bene de iuorum.ciuium mferentup teflimo-*
nio, prsponantur.

C. XIII. T J^e eodcmc

Idem ea dccprft. cap. <$ t

N VlIus Ticuicisdetur epi(cop 9 .C'K'n pltbis, &  or-
dinis conTenTtis, & defiderium requiraCur. Tune
autem nltcr de alteracligatur ecclefia,-{i de ciaitatiš
ipilus clerojcui eit epiTcopus ordinadus j nullus dignus
(quod euenire non credumi5)po'terit rep^riri. Ptimprn
enim illi reprobandiTunt, vt aliquidt alie-nisecdeTui
merito praiferantur. Habeat’-vnuTquiTqne fu*

milici* in ecclefiadn qua Tuam pcr olrifi-taoTncia tnm{>
egit aetatem. in aHenaflipendianvi-nime aher obrep.a«

' nec ali- debičam aiccr Abi .vindieare.atrde.-rt mercedemi
Sitfačultas tlefici s re ti k  enrH,fi'fc viderint p;fcgrauari,

’ Sc  quos Tibi ingeri-ex tranTiH^rfoagnouennt^non time-
. antrefutare. f^uietfi non debi r 11 m prsim 1 u m ; vd libef
rum de eo,qui refturus eir, 'de.be nt habere ihdicful

a 'BurciT.jlČ 2.'5  c.71. b" al. cx adminijifa-
tore. c In ordine'Rjomjvio. d l : t alibifcpc .,pti in fiji

ea.c.obitum. e ' Pflfj b YcL bdn[M-  ,6.r. n. D c u/dedi t p.i*
f  D 'eufdeditibid.Pn b/c.ibt di+Arife l.l. 6  .c. 21. Bure. L J. c*

i j.Iuo!>•$.(. 6 i.PannJ.$.c.f'.  ’

fȴpifc&posT*ict ovtrn-

admodum cligi pipint.

I f Cleri.] Htnc'efque-adverf.  Tune .funt add.ita.tx
9r : r.&refcnintur infra 6\xap. člen.

L  C. XIMI. P At .E A* *

a  ordinatieneprarpofici iMafemperconfuleretur
1  ratio, vc hic confticuatur» qucm ffei omnis concors
•congrcgatio fectindiim timorem Derf, fine etiampars
congregationis(quamHis partia)faniori confilio clege-
ric.Vic® aucerr. merico & fapicotiaeligacur, qi«.iordi-
rrandus eft, ctiamfi vltiimi&fuerit in ordine congrega-
cionis. Qubdfi etiam omniscongregatio viriis-fuis (
jtbflt) confervtientem perfonam pariconfilioelegerit,
& viria ipfa aliqtiacenus in nocitiam epifcotpi, acJ cuins
■diocccfim^crtineclocusipftjvel kad alios vicinos prar-
polico$,vel CKriftianos claruerint rprohibcancprauo-
rum praeiialc,reccmfenfum, 3c  dooiui L>ei conftituant
dignum dtfp-enfatorem,

k  ^Palea.] bUcpalea*bejlalf intnibwvetnpifrexem
plaribu* G ra ti ati *« qn*funt coUata. hxta.te.uttm in regu-
de S.Be»edičit 3 ex qt:a nonnulU funt emtndata.

C. XV. f D* c o de m.

Jtoft&tegorius dcrn  , & nobilibusciniku*
KeepoliUnpf.l.K.rtg.epift.^a.

S Tudij c vcftri fic,eciam alium, qui aptu-s fic, proui-
dere,vc d S  forte Petrus, quem a vobis elc&um af-
lencis,huicordirti no*n vidcacuridoneus, fic,in qaem e
fc vcftradeclinarepo(Tit.eIe6Ho. Nam graue cleriiHius
eritopprohrium, vt fi-hicfortalfe approbatus nonitie-
fit,alium fe dicant,qui eligi debear,non habere.

C. XVI. ^ De eodem.

‘item  Gregorius Barbero epifcopojib,n.ep:Jt,i6.
Y~\  Bitum d Vi&oris Panormicanar ciuitatis antiftitis
V.) dire&arelaciopatefecit. Qnaproptcr vi/itationis
defticutaeccclefiar frater ni ca t-i tua? operam folennirer
delegamus: Omam ita te.conuenic ex himere, vt m Kil de
j>rouentk>nibusckricorura,red.ttu ) ornatu,iinnifreriif-
q u e j vel q ui d q u i d t (lin p atr i mo n i o e i-a Ide m, a q u a q u a
ppajftitnatunecckfiae. Hc ideo dile&io cua ad,pne dietam
©eclefiam properabit, & afliduisadhortarionibus cle-
rum > plebemcjuc eiuldem ečclel« admonere feftiiiec,
remocoftudio, vno~eodcraque corrlcnfu talcm fibi
prjeficieccUim cxpeta ntfa cer d o«cni, qui & tanto mini-
ftcriodigmis vakatreperiri, &.a venerandiseanonib^
nullaccnus rcipuatur. (^ui dum fu er it poftulatus, cum
^blenaitatcdeereti, omniuro hibfcriptionibus rObora-
ti,& dik&ionistuse rellimonio tecccraram ad nos fa*
crandusoccurrat. *T Ommonemusg tetamfrater nit a-
,tem ttsam,vt ntillum dealtera eligi permittas eccleiia;
aifi.foete mterelericos ipdtis eiwitaris, inquavifita-
tionis impendis officium, nullus ad epifcopatum di~
(quod eucnbe no» credmuis )potucric inuentri i
prouiiurus ante omnia, ne ad hoc >,cuiuslibet conncr-
lacionis, vel me^itilaic* perlona.* afpirareprar uanatnt;
ne &: conatus cor-um habeatur inefficaK, Sc  inpericu-
lum ordinis tui(ffluod abnt)incurra>.MonaIlcria autem
|j qua duncan tpfius eonftituta parochia, fub tua cma,
flilpnlmaotnue^Houf^uciUicpjMpiius f u crit ordina
*u> epilcopus,efle coticcdinuis.

* ho.c. ] SimilU cLnfuLtf 'tUm rejem U

frox:ma <ipt\lt>U-i7.o..ltb.i.in<).ui.io.ej>,\l. l%  2mw|)

btulom, c.Uiitf vt‘c;t>K adiu!,,*h*rum ei>if.oUrHm,
emendjtu* cjl huhcus, vtn.n mu! IK m d,/trepet ab tr.tt-
^ualeBi.ne G,*n*»U r 'vkm ,n rutnuoribu eAumabrt
tpijto Umm&.Grtgor n  m epiJU U IncriUu IcglKr, nc ad

£*ttguUS. Bt»<diili,c. 6 +. b~7eUbUtibi*vet

Chrijlianif ruwif cUruerint. c ^AnfA.C  c.ij. d Vt
Ji fone huic ordini hic non "videatur ido/icu*.] or ;„

■e  ^J 9r ig- f doJUc.i^u.VeufikcUt p,i.ti„^

fdM 6 .cdp. 16 . £ Pvlj.tbid,

Decreti Prima Pars.

204

id cuiuslibet conuetTationis, vel ^merici laicam perlo-
nam afpirareperamtas.

C. XVH. f De eodem.

Item  Pelag-uis Papa Lticurpo Mcjfdnenfi tpifcop •,

C  voinenlis a  ecclefi* vifjtationem tibi iniutvgimus*
cuiusepifcopum dchac luee tranfide fufcepta clc
ri relatione didicimus. firipofltbile enim-eft, vt nos
prouindailla ducaxat in Syracuramsparcibus ali; ctti-
L>bet caufas,qua: ad Detmi pertinent>c6mittamus, nift
forte talem per te Deus n»nc in Cacinenft ecclcfia eli-
gere vo^ueritjdec^ius coafcientiapollimus e(Te fcottrb
vt a te labores illos paulu remouerc pofTimus. Mox er-
godik<ffio tua ad lupradičUm Catincnfem eedebam
pernat, & hominem de clero , qtii nec vxorom habeat*
necftliosvocccrimen aliquod canonibusiniRvicum,c J li-
gi cum auxilio Dei compellac, atqite fuadcat : & ita-
tim cum ad vrbem Romanam cum decreco,& te^LiHc* , ’
tione relationis tute tranfmirte.

C, XVIII. ^ jQui in epiftopunt eligitrtr ,nvn JU
•ntH-f criminti-,inut ficra. lex mor te punti.

Item  Gregorini, Pdjtiuo€piJiopo y lib.i^).epiJ}A).

B F.ne nouic fracernitas vcltra, quam lotigo (it ten*''
pore Aptutium t> paitorah fo i ličit udi ne ■dePictf''
tum £ : vbidiu qua.'(juimus quis ordinaridebuiffctv - *
nequaq-uampocuimus inuenire. Sedquia Opportuni^
mini in moribus fiiis, in plalmodiae itudio, in amorc 0 :
rationis valde laudatur, & religiofam vicam omiurno -
do ageredicitur: hite volumus, vt fracernitas veftra
fc faciac venire,&: deanima fuaadmonear,quacemi^
bonis ftudiis creicac. fcc fi nulla ei crimina, quar per k'
gis facraregtilam morcc muldanda runCjObuiant^tu* 1 ^
horcandui; elf, vc vel monachus, vel a nobis fubdiac^* -
nnsfiat: tk  pofl aliquantum cemporis, H De o plačil"
ric,ipfe adpaftoralem curam dcbcat promouerL
C hi ahi e m 'vifiteti> iniungitur, nihU de reku* e inf M*
ecclefi*. a qifoquam prafumi pAtiatur.

C. XIX. Nmi  patiatur d qHoqudmpr4~

fumi de reku* ec d e Ji a  cui ciusfuerit
in runda ‘vijitatio.

Fride  Gregorku Gaudentto epifcopo Jift.^apif'
n.feu CAp.  5 6.

✓•"v VoniadFefltis Capuana;ecclefiatepifcop 9 !« ^
V^manaciuicace pofitus de hac luce migrauic 3  e^ r
noDii fuit (qua? vniuerlis ecclefiis-a nobis impe«dit^ f '
ad fracernitacem cuam prarfencia fcripca dintgere-?^
memoratc ecciefke vifitacor accedas: ftc tamen ,
hil de prouentiofybus c dericorum^editUjOrnacUi^ 11 .
nifteriifque> vel quidquidprjefati locieHepacuerit
qnoquam praifiunipacia«s,kd omnem vigilantiai* 1 ’ 3 ^
que caucelaru circadentmq>lebemqaie eiurdem'«^ 4  ^
fiar exhibere re conuenit, vc in vigiliis, obfequio4 ,cC<
clcfiaftico iedulo,acdeiiocc debantdefemire.

:

D I S T I N C T l O

L XII


Re»il.er monjlruttim eft, tx ejmbms.rd - ^

r}HC)grtdusfunt ehgevdi. tiitncrideidKrn tj

qnibMfxnt etipendh&ftnfccrjr&.blt^  *, f

ncomm e; j  1  /' ctuic ,p lebu. .g

i f I.IIJ In  T;i/p*t£M t.dictbttift^H(bxtnr  , con < >
principis:^/« manujtrtptttvsre part im ttgitur.  cos ' G *
pklsis.),«r/,m,petitio plebis: att/utita tJUmentUM
C. I. Hou funt.habendi Utertpiftip•

q ui nec a clerictf eligu tur.n ec a pl-e-

5ib ur erpetuniur.

r„ie  Leo Pap» lUrbencnfi epifccp:

N eptjt.jo.al.ll.c.i.  __ a

Vila f ratio finrt,vt inter epi&opos Irabcatur.^

k  Voly.ibi.Arft.6.c. 44. b AprntitemciuitMp-'P.
c Mjiituta.jjerir. d ^inf.t.$.c.il. e aUprottemt* ■
f 1.1.111,1':biirJ.i.c.i, ArfeU.6.c.7}.lHt>p>S*" ' c

20}

Diftinčtao L XIII. "“r* 20*

** cc  a clericisfunt.e!cčK,neca plebibus cxpetiti 3  ncc a
prouincialibus a cpifčopis cutn mctropolitam iudicia
toniecrati.Vndc cum fscpe q užili o de male accepto ho
? ftre  nafčatur, quisambigat nequaquam iftis cfTetri-
^ndum, qnod nec b docetur fuiffe collatum ?  Si qui
^tetn-clerici ab iftis pfeudoepifcopis in eis ecclcfiis or
funtj&c. Vi infra in caafa jimo matom m.+

C. 11. ^ P apniva n »n devet praire.fed fabf*qui.

It tm  Czltilinus Papa a d ep t/co p os ^dpuLia^

(pr Calabria, epi ji.  3  .t\

j \ Ocendus C eft popu! us, non feque»diH: nofque>
aefciunt,cos quid liccar, qiiidue non liceat,com-
°J>erc, non hisconfenfum przberc debenms. Quitq.3
^oconatns fucric tentare prohibira, fcntiet cenfura
"is Apodolicae minime defutnram. Quzcnimfola
•^»onitionis au&oritat« non corrigimus, ntceife cit,
per feueritatem congruentem regulis vindicemus.
totas.crgo hoc,qaa- propriis rečfcoribu.sca-rentr, ce~
volumtas innotefcatjVt nullus (ibi aliqua fpcfor
blandkus illudac

Kiji ant e m canonice eUčltif fotent, csnfecran no debet.
C.. III. ^ Kan confecretttr in epiJcopnm 3 ni'-
Jicanonice ele&ua.

yhde  Calixctis Papa II. 1

>rr Vllus in tpifcopum, nifi canonicedečtum confe-
cret.Quod fipiziumpctim fucrit,&confecrans>&
c ®nfecracus abfque recuperationis fpe deponatup;

L

D I S T r N C T I O LXIir.

^icivero nullo modofe debet inferere e le Ateni.
^ Laici elechoni Poniijitnm non.
y  , Je inferant.

t Hadnanus Papa in S.Jynodo Conjlanti -

Vr V ^ui di i,0 ? olj h celcbraU -

•1 \ i n f cr  ' a!c °rum principumr, vel potentum femet
trop 0 ]| ta ,^ te |ečiio n i ,.autpromQtioniPamarchac Me¬

lika bi l j c  ? ,, . t a, iuslibet epifcopi, ne videlicet inordi-
krtim „ ' * nc 3-ngrua fiat confufio,v

lcotentio,prar-

^ ot: cftat' Uninu ^ arn ’* n  tatibus poteftatem quemquam
Vtru at  ^ ? rur P> vel eseterurum taicorum habere con-
^ Quifqai$ autem fiacurarium princi-
r “ s '«>mfn tentum ' vc! a!  cerius dignitatis laicus aduer-
$ion eti milneni  ^ co »ionantci]n,atque canonicam eLe-
, x ecc ^ c ^nfi:icr.ordinis agerc%entauerit, anathe-
de el^ ncc  ° b ^diat,& confentiat, quidquid ecclcfia
. ^ 0 *dinatione proprij praerulis fevelle

n ^k^* tantHr  £Art*tqu*damvigefimi fecundi caho-
jj n c  di  3  fub H a dri a n o Papa 11. h^bitx  > ^ 7 »ah
q  i0  bf&othec ario la ti n ital e d onaUe.

*  **• ^ De eodem.

Y> * m  ex  očlaua fy nodo.aftione prhna.
vtce(T^ n ^ S C  ^ a P a  ^^ un dus(qwod Nicolauspracde-
^e c  j> dirporucrat)miiIos fnos. Donatum fci-

*pif Co  ° epifcopum, ik  Stcpham^m-HepefJnu

^ Marinam diaconum landa: Romani cc-
Inageratorcm , & ad filios eius Con-
Hxit Lconetn Augud;os,Conftancinopolim di-

Ci . u ^ )US  ^ Ariafla tšus biblindiecariiii Roma-
»t»ifc2*P*riof«}ue lin£us,gr*iei>& Iktih* pentus pes.

Jfn 0( j 'y>odo }ongrrgjta(i.juam oitauam vniucrlalc
cotuicnifotts apptllaucriuit )txorrum
v  * ‘-‘elgnauj. licporitionc, &  Fhscijordioatione

tr ' ) '< : ncial ; .b ut-, b tl..n

c In f i  i.

»ur. I. Iy c.

i P ' 1 ' ^ foPoHtiftčaliejhnenriobuiufdecre-

l p.^c.m.Pann.ki.c^.DtMj 1

f  '1 c ‘?/°xi>nO'P'aly.t. l.tit.i. e  ^ tnfel.l 6.  c. 2 }.

DcK{dedit,p i hI J Uj.I.i.iii.u

fedauerunt, Photium anathematiaantes, ^ Ignatiumi
rcftituetues.In qua hefiatutum eft: Confccrationcs v y ,
& promotiones epifcoporum concordans priorib. con-
ciliis>clcs«corumeledione,acdecra:oepifcoporum col
legij ficri fanda haec Se.  vniuerialis fynodus diffinit, Sc
ftatuit: atquc iurepromulgat neminem laicorum prin?
cipum^vd potenrum femetinlbrert tledioni, vel pro--
motiftni Patriarcb*,vtl Mctropo!itie,aMr cuiuslibet c—
pjfcopi^ne viddicct inordinata hinc , &  incongrua Hat
conUloj vclcoacentio, przfcrtim ciim in talibnsntil-
lam pouliatti« querwquam poteflauuoruin,vel ezte-
roiitm laicorum habcr.econueniat: Ted filere y & atrcn
dere fibi,vfqtt£quo regulaiiter a collegio ecclcfi* fufci
piat finem eUw!io fuun i Ponrificis. Si vero qtiifquaa%
iaicorum ad contra^landum b 3 &coopcrandurn inni-
vaturab tcdeiia,licftt huiufmodi 3 cum reuerentia,fi Tor
re voluerit.obtemperarcScafciice-ntibus Taliccrenim.
di gn u m pa flore m libi reg u 1 ariter ad fuatn e ccicha c -iA>

lutem pronaouct K

1  ^ Promouet. ] Sj  bkaddaturver,  OuiTquis.exf 4 #-

ptteantecedente.etritkte^emi canon Z.finodUnruk^

tKrfequebAturVQX y  o\t:xns , ^ttaein Veianioribtts  e/f

tnterltneart*. j  v

C. II l.  I o.p o rit >?.  Z?/.;, tTAlif

tnterejftnoH debet.

Itemex  hiftoria tripcrtita,W.7-f.?-
»t  Alenrinianus ^ Imperator venisns ab orientea4*
V hefpaias partes (vt refert hiftoria ecdelkftica)
mortuo Atixentio, Arians perfidia magiftro,qui Me-
diolanenfem eceleliam,ytlupusiU!aniauerac,eum vel—
let catholicum , Deo ordinante »ibi confecrarc epifco-
pum,euocaa epifcopos,ha:ceislocuti!s efttNoftisaper-
te,eruditit)uippedminiscloquiis,qualem oporteatef-
fepontificem, &quod tioudeceat eum veibo Colo ,fed
eciam conuerfatione gubernareTubiciios, Sc  totiusTe-
metiprum imitatorein virtutisaftendere, tettemq;db-
ttrin* contterfatienem bonatn habere. Talcm u»que
in pontificaliconftituite fcde,cui & nos, qui gnberna-
mus impcriiim ,fyncere nofiracapita ftibniittamus, &
eius ;nonira,diim tamqua homines dcliquetimus, ne-
certario velut curantis mtdicamenta fufcipiamus, Hac
ctim diiiifitt Imperator,petiit Ijrned 9 ^! magis ipfe de-
ccrneret fapiens,& pius eviftens.At dle,fupcr 1  vos eft,
inquit,talis eleflio.Vos enim gtatiadinina potiti, Jfe.il-
lofplcndore fulgentes, mtlius poteritis eligere. Tirno
facerdbtes cgrelfi, de epifcopafi Tede trifiabanc. ©■ i»-
fr*. ^  Ciim autem ordinatione diuina Ambrofius non—
dum baptizatus,t!ciSus fuiflet,evultanslmperat£)rait:
Gratias ago tibi domine De us omnipotens, Sc  faluator.
nofter,quoniam huic vito ego quidcm commifera cor-
pora.tu autem animas, Sc  meam fententiam oftendifli'
tua: iuftitiae conueniie. Ciimque fanilus Ambrofius.
comaiftaretur de hoc, ijnodacciderat(vt idem ipfe ii»'
fuis epiftolis e fcr;bit)c6fortauic.eum Imperator,& ait;
Noli timere,quiaDeus,qui te elegit.femper te adiuua-
bit,ego  adiuror,& defenfoc tuus ( vt nieum erdinenr
dccet)fcmperexiftam.

i Super vos. ~\Ver*liBit>efi, ftipra nosu£!j» >i>(sct’

*clxs ■ Ted ob^leJpiniMn e{l refiituta.

C. 111L ^ rt*~

giofanore epifiep m  t ji clt%endw.

DeruNkolaus Papa I. LotL.eriiiR.eri.

P Orrbrcias,quiareIatum eft nobis,quod t i uicunqne
adepifcopatum in regno tuo prouehendus cft,non
nifi fauentem tibj permittas eligi. Idcirco Apoftoliea-
auftorirate fub diuini iudicij obtefiafione iniungimu3.

it Promotioues &• confecrationes.~\ orig .. b al.con-
cert*ndu.~\ori.&elh toUečl. c a.l.i£s-tcrttj'ne. d Ca*
potejicoliedomaibitrtttMCoinfofitum^  e. In epifl^ttd
ftncllcn/ij.

N’f C

O;

»m .

£'*'/ elitendt.

rib S v v r 1  a T rcu e rč ii vrbe;&-in-Agdpplna Col oni a nul-
luin tligi parinris, antenam relattjm' fliper' ho c nottro
Apbftoiatiii bar. 5

O V. ^[llohrccipiatnrd confprtiNtncialibtis,
tj u p  r. c  ^ h t o r.din at sonevpifeopa Is en l-
m en ead sp t us..

Itcm  ex con čili o Parifienfr>I:c;$.

S tapcr ordinationem regiam honoris ifiius culmen
pertiadcre aliquis himia temerirate pr£fumpfent ; a
comprouincialibus loči ipfkis epifcopis b recipi nulla-
tenus mercatur,qitem indebiteordinatura cogrrofcut.
5'i quis de comprouincialibus rečipere eum contraia-
terdičfa c  -prjeliimpferit, lit a fratribus omnibus fegre-
gHcusy& ab ipforum omnium charitate femotus.'

C. V I. ^ De eodem*

Item  ex concilio Laodicenli>c.i}»

On <lcft.permirte4idum-turbis elečHorjem eorufn
facere, qui funt ad facerdotium promouendi,

C. VII. ^ Irritafit tU&io epifcopis el prvs-
bjteripvel diaconi' d principibua

-m*.

Item  ex * feptima iynodo, qu£ eft fecunda
Nicsena,$so.epifcopt)rum,c.3.

Mnis elečtio epifcopi, vel presbyteri,vel diaconi a
principibus fa&a> irrita ma,neat, fčcundbm regu-
lam e,qrt e dicit [Si quis epifcopus fsecirladbus potefia-
tibus vfus,ecclefiam per ipfos obtinueritjdeponatUfj-Sč
fegregentur 2  ab ecclefiavOmnesj quiillicomunicant.]
° t  Ex feptima. 3  Cit alfa tur a n t<ca ex ficunda aciione

fexta finodi.ReJlitutfts eH.locus.cx-htone.

-  a ^ Er fegregentur. J In.aliquotretr(JHs Gratiani

exeraplaribtif ej%  fegre ge t itr .Sed p lerifq } cuntv.u{ga ta le-
čiioneconucnit.Jn Canon e ]i.j 4 pbf}dloru Grkcefic lepilu r:

asQei&oJ«y VolvovoirjjTis cturzS7tdy

ves \& ln fl a  1  . 7 -*’ V'- : ' epifcopuf^bi hicidem Ca¬

non ex ali a rčfortHryerfi,on:e 3  legi tur:  & fegregecur, om-
nefque ,qui illi c o m mu niča n c \ e edem f modo e j} upad
tAnfelmkrn. Ve rum. inrcrjione jiaafidfij btbliotfiecarij
lepitnr./jue ni a d m s Hum apud Gratianum, & cone;, it eum
rerfioue prifln > ac DionjJiana.

C. VIII. Hon ciipantur d p % opulo>quj funt

p/o m one udi a d de rt* m.

Item  ex co.ncilio Martini f Papaijč.r.

N On g licecpopulo eiedibnera facere eorum, qui
ati facerdatium promoucntur: fed in iudicio epi- •
fcoporum fi&vt ipfi c um  pi’o.bent,fi in ierfnone,& ildc,
& fpirituali vita edocius iic.

' Hi* omnibus atiddriUtibus Liici ekeludunfur ab cle-
di o ne J de e rdo.tii m  , aiq 3  'i mungi tur ek n ecefiiias o b edien-
di,non lih e rt is.imperandi.

2-pars. Con.tr a vero feribit  B. Gregorin $ leanm epi-
t C ŠP'° 4  'Pfinalujlintanlltjrie.e^lib. ^..cpijl.i^.feU} e.  59.
C,. IX t  ^ folunias princip is in ordination e *

• 1 . ' * /f a '‘lifcio' def aeraiHr,

Q \  u 1 igitur fufceptafetruip, & cocpi coporum

"? ftr “ rum r 5 1 «J°' vos faccrdotijjtotiHS

cpnali, vmto.conlonf lt , & princes vo!un-

tate flecUrataccerfin, gratias omnipotenti Uto crea
tori noftronvagnacum cx»lratioac rcrulirnus, a„i v i
taafiu^iie vcitros itade pta-teritis fecitiire pr^abi-
les , vt omnium vos , quode^ va u; e  lan dabiie , raceret
placere iiidicio. Ojul.Hi- nos guogue in sttib nam fra-

a  6 *l tpifttp*,. ~a 7 l.

r. d.B^.l.z.c.S.J» c ,, ! >.6.c.2H.^„feU 6 c
j8.jl.4j. Dt«fdtdtt,f.  1.^4. e  Ctn.JfoUu.Mj

Ib.<inxl..7.c.ri cjMs.lm.p.J.cap.tza.^htfi 6 c ^. Bu J
l.  3. c.  109. Deu/dedihibid-. f Apud Murtinum Bra-
chamifm#!!.  j; 61.  <•«/--

h  v dhfcl, l. 6, Cap .

Decreti Prima Pars.

20S

t e n'n t a t i s t u ^ p e r o mr n i a c o  n fe n ti m n s: .n t q u e o m n i p 0-
tentern Dem i hu nV deprecarri ii r, v t c iu ritatem' vePranb
ficut fua graua clegit > it a "iti omnibus fua pr-bteČliofl*
cuft^diat.'

C. X. Clcrtku^ypopvksPontificis ele&io-

r.i iniCfjlnt.

idsm  Grcgorius J san ni fnbdiacono^ lib. l.ln~
dici.ii.epijl.-}0 fi}(,c.6.<),  '

Q Va n tb a  A p o Ho I i c a fe d e v, D eo a u čt o r e, cii« disj"
lata conflat eeclefiis, tanto inter multipliecs cu-
ras, tič  i 11 a n cs Val de fol 1 i ci t a t, v b i a d co n feera n d u m

no{lramexpedaturarbitrium. Defundoig^
cur.Laurentio eccltfia? Mediolanenfis epifcopod'ua
bis relntione clerus innottnt, in elei6:ion : e noP r *
ConHantij diaconi fui vnanimiter cofenliffe. Sed qtiO J
mara e a de m n on fuit biblcriptaTelatio., ne quidqu^
ad^autelam pertinecjomittafnusjbuius idcirco pra:čc J
pti aučloritate fuftiilfum''Gcnuam te proficifci neceli
eft. Etqaia muJtiilIicMediolancnlium coadi barbari^
ca fericatc coniiihmtšeorurn ce voltfntates oportet cop
Uocacis cis in-commune perici utari* Et /i nulla eos
ueriitas ab tdečiionis vniratediderminat, (i quidcm ^
preediebo fiiio noftro ConHantio omnium voluntarc^
|atque confenfum perdurare cognofcis, tune eum
• pri-,is epifcopis, ficut antiqtdtatis m os exigit, cum ?%■
aučloricatis afienfu folatiante &  auxiliante I) ofi}
no,facias confecrari, quatenus huiufrnodi feruata cop’
fuecudine & Apof.olica fed c s proprium vigorem reti*
neat, ik  a feccnccfiaakis fua iura non minuac.

C. XI. ‘ % ln ele&ior. e-euifeopi bopulus de¬
bet adefe. IA

ItemGclaCius Papa Phi hppo y  <& Geruntintfo
epifcopis ;

P lebs c  Diotrenfisdata nobis petitionedefleuit,

^ ie fine reči oris. proprij gnbernatione difpergi.Ac‘1'

cut afieriturjis qui a vobis ianj probatus dicitur, a pa*
cis,&*tenuibuš putatur elečlus cum ad vos dpertin« ar ’
vniuerfos afiidua admonidone compellere, vt om 11 ^
in vntsmjqiiem dignum facerHotio vickrint,& finea*^
qu i reprcbenfione , confentiant. Etideo fratresc^
ti (Timi diuerfos ex-omnib. fape diČVilociparochiis p r ^
byteros > diaconos > &-vniuerfam turbam vos opdrter # -
pius conuocarc, quatenus non prouc cnilibet libue^;
fed concordantibus animis talem. vobisadmonent 1 * 71
fibi quserant foia-dimnitatis attentioncperfona,q l,a .
nulla contrarietas 3  aconfiitutispofiic reuocarep r *
feriptis. 5 ,

C. XII. Ve e odeni.

Item  Stephanus epifeop usfe ntu-sf m o ram Vet
Romano archiepifcopo Ranennati.

N Offe e  tu a m fraternicate vol um us adn“ofir3 s  * lt '
res foreperucntmu,[molehfem-epifcopwn) ab fk
luce migi afTefin cuius fuccefforis elebrione, populi dh
uifionem'prouenifle audiulmus. Qnod qu>i fiepe
ungVre folet/cnarentibirs frngulis cuse f fua fiintj*®
qui IefiTChrifii) non adeo miramur. Verun rat X cn ^ #
hoetuam pludmum oportet adhiberi follic' tlIt5in ^p
. vtconuocato clero &  populcftalis ibi cligatur^per _
mifericordiam , cui facri non-obiiic-nt canones. ^
dbtnm quifpe efi eledio; & fidelis populi con en  ^
adbibendus eit; quia docetidus g  eft popnlus?
fequcndus.

C. XIII. f De

lUm  Nicolaus Papa loanni Rauennati <tr-

chiepifcopo. ^

E Pifcopos per Aemiliam non confecresjnin p 01

čtionem cleri,&populi. ,

a \Anfet.l.6.l6. Poly.l.  i. b al.Ger° ni

e *Anfl.^x.  JO. d al.nbs . e ^4nfel,L6.c.l
f Philip, 2 f  g SHprabl.dift.c.docenduf* p }

209

Diftin&io L XIII.

C ln \etujlo codice "Mutinenfi fix čoncilij Rom* habiti
e m n tur capi tu la ,quorum 'fečundum eji boe. it de hac
tadem re babentur multa tn Poniificali manuficripto in
Kicolai primi.

C. X[ll|, Sj" De codem.

2tem  Pelagius Papa lu liano eprfe o po Orumenimo.

L Itteras a  charitatis tua? ftifcepimns, quibus fignifi'~
cas, Latinum diacoVium tuUm ad epi (copat um ec-
^5* Marcelliantnfis aclero.cfe omnibus, qui illic con
^iuntjpoftulim.^ infra.  *[Sed nune & hoc clcimus,
tc fieum omnescUgtint,& vis eum toncedere. gratum
*°bis ejfe cognofce,<& ftpotefb, ance diem fandum fe-
*^net occurrere , vt vel fabbato ipfo nedis magnac
baptifrn-um ciira Dei gratia valeat ordinari.

C. XV. ^ Exfiicra  1  printipps-quisordtnatur.

It e m Laurcntio epifeopo Cent urni c? Uenfi.

P Rincipalik deuotiftitnorum militum, qui iilic in ci~
uicate Gentumcellenfi confiftunc, relatione ad nos
dReda^acram infinuant feclernentilTimi principisiru'-
petra (Te,quse cis presbycerum,diaconnm , & fubdiaco-
Bum fieri debere pra-cepic Tdeo hortamur diledionem
tuam , vtperfonas ipfas videas, & diligeiacer inquiras,
se aliquid contracanones com mili (Tene, & fi eos incul
pabilesrepcrer ; s,&vita? ipforum laudaRile teftiraoniu
vidci is, veniente mediana feptimana c Pafcha:, fi Do-
minus volueric,&fi vixcrimus , vnumquemqueper of-
ficia,qti32 pr3ediximus,non differas promouere.

i ^EKi^cr^.^Emendataejibacrubnca^tindicetilt
quo agitur ,fui(fe ad petitionem Imperatorts or-
ln *tum: fiicra enim epijlolam Im p er at o ris fignificat.
XV I. <[ Papa rocrat jfugullos^vt Reati
nam ecclefiam euidam eleffo di-
gnentur concedere.

*e»iX; C o quartus Iothario^^ Ludouico
ci n  Augufa.

ik. 8 CCc Vfia,<rua- per cot temporum fipatia pafto

chio a Ji^ >l J <;cur ’ <;  deftituta confiftit,dignuta eft, vt bra-
regj rn i n ^ ,tu< ^ n * s  veftra? fubleuetur > aegubemationis
ftn(f 0  ^P rot egatur. Vndefalutationisalloquiopn*-
Col 0 rl I rari - man Ii ,etll dbiem d e prečam « r, quatenus
dum co 1Unv ^‘diacono eandem ecclefiam adregen-
i^idciu dignemini; vt veftra licentia accepta,

fc opi  Cum >Deo-adiuuante, confecrare valeamus epi-
D ifvp ' ' U1 autem  ’ n  pr#dida ecelefia nolueritis, d vt
ata aCU . r . e P^ co P us 'TufcuIanam e  eccle(iam ) qui'vi-
cohf Xtlt:,C  ’ 1 dlveftra fereniras dignetur concedere,
b ecratus  d nofiro prafulutu Dco omnipotenti,

duata

vt
^tltro,

N

prafulatu Deo omnipotentl,
(^ U  S rates  peragere valeat.

* X VH.  Regio praccpto ab ^/Jpbjlolico
Co Ionu* Rc arina ecelefia v rdi na¬
tur epifcopi«.

Item Rita Comkiff*.

bis dom i n u s Im p e r a t or i m p era t ri x p c r fu as e -
qnjpdixtTunt , vt Colonum Reatin* ecclefi«,
deb,^ 3  • °^ c i°perio-ngaiam ten?pora deftituta vi
‘Wcop.fi faceredeb/eremus,ficut &  fecimus.
•XVIII,  fT Imperatorts epifl ola in elecliontf
Confirmatione defideraiu r.

Y Pa- ^ tem  Srephau''us Guidoni Comiti.

I .^' s  ‘fi^gacitatis veftrs apicibirs , qui dcfunčlo ec-
, c . Cl r en * Reatinv antiftite.clenim & plebeni eiiiTdem
Rcr c * e S‘^e fibi futur um antiftitem, noViTcjiie con
di u  ?. n ^ Um  vcftro ftndio direČtum efic , ne ipTa ecelefia
tun • ne . pro P ri ®c6ftetpafiore,fatcbantnr;nosdeobi-

^ c ' ,0ris  dolentes,ntmc ipfum elečtum vnammitate-g
11  °niča ipfius ecclefiae eleiftiont, vt rnandaftrs,tam

i pifcofi Pontifices dctfui-

b»s eligeudi'  ' 210

citiifime ordinare omifimus , quodimpcriaIem nobis #

\‘t  inos eft,abfolutionis min im c detulit cpiftolam. Pro
qua fčilicet re ambiguum eft nobis: idep voluntati ve-
ftnr in hocparere diltulimus, ne auguftalisanimus du-
riftitne hoc,quocunque modoperciperet. SedTcientes
ecclefiam Dei fine proprio diu -paflote non debere con.
fittere glorise veftrit mandamiis,q ; uoniam ali'tc'r nos a.-
gere non debuimus,vt veftra a rolertiain)‘periaft, vtpri
ica Con Tu e tu d o dičtat, percepta licentia, ik  nobis, que-
admodum vos Tei re čredi mu s, i mpc ratoria.d i re čta epi-
ftola,tunc voltmtativeftra? de ^bocparebrmus, ettndem
e ledu Domino adiuuante,confecrabimus' quod,cha-
riftime fili, meleftb nullomodo fufcipias.

C. XIX. Clericcrumi&ciuiumVolunt**

te metropalita,nusx£ ovdinandus.

■frmLeo Papa I. ad^dnafiafiumTb^falonicenfetm
epifcopum^epiji. ^z.ai.S^.c.6.

A^ Etropolita-no b dcfunlfto> cum in loco eius aliuS
.iVTlfucrit fubrogand«s, : Proiiinciales epifcopiad ci-
uitatem metropolim c conuenire debebunt , vtomniu
clericorum, atqueciuium voluntate difeufta, expres#
bytemcturdem ecelefia?, diaconus optimus ordinctur«

C. XX. •[ Cum clero^^p^pnlo archipref-
byterifiat eleciia.

-v Item  Ilidorus in hb.offidorum.

S I in plebibus archiprcsbyreri obierint, aur proal?«

quo reatu exindc eie&i ruerint,archidiaconus,oiia-
to ocyus'proficifcatur illuc,& cum clericis,& populiš dL
ipfius plebis dečtionemfaciac,quatenus dignus paftor
domui Dei conftitiiatiir,& dum ordinatur, eius prouir
dentia ip(a plebscuftotliitur.

C. XX I. ^ hieclus tn Rptnanum Pcntifieent
non ordinetur^ifi, v i usd e ere tu 1 mp e  ~
ret t vri-p rim u p rafien tetic r.

Dcwex geftis bomamorum Pontifictutt.

A Gatho e  narione Siculus, euius legatione fungen^
loannes epifcopus Portuenfis, Doannico dieoda- .
uarum PaTcha? in ecelefia fandse Sophias publicas MiD
fas coram principe, & patriarcha latine celebrattit, hic
fufcepit diualem/fecundunJi fiiam poftnlationem, per
quam releuata * quantitas, qus folita erat dari pro or-
clinatione pontificis facienda; g fic tamen , vt fi conti-
gerit poft eius tranfieum eledionem fieri, non debeat
ordinari,qui eledus fueritnifi prius decretum genera¬
le introducatur in regiam ^ vrbem, feciindum antiquž
confuetudincm,vtcum eius fčteritiaj& iiiflione debeat
ordinatio prOHenire . 1  ^  Item k Viralianus natibne Si-
gnienfis direxit refiponlales Tuos cum Iynodica epifto-
la iuxta confuctudinem in regiam vrbem adpiiftimoi
Principes figmficans dc ordinatiotie ftia.

C. XXII. ^ Imperator ius hab et eligendt
Pontifeem.

Item  in hiltoria ecclefiaftiča.

H  Adrianu s 1 PapaRomam venire Carolum tegertl
a d defendendas res ecelefia poftulauit. Caroltis
vero Romam veniens, Papiam 6biedit: ibique relido '
exercitu in fanda reiurredione ab Hadriano Papa Ro*,
m« honorificc Tufceptus eft.Poft Tandam vero rcftrrre-
dionemreuerfus rapiafn,cepit Deliderium regem de-
inde Komam reuerlus,conftituitibi jfynodum cum Ha¬
driano Papa in patriarchio Lateranerifi,in ecelefia lan-
di Saiuatoris : qu« fynodus c.elebrata eft a C L111 e-
pvfcopis religiofis,& abbatibUs.Hadrianus autem Papa

l Ko  * n fr«dijl.yG c ,yl t i Polj.l.l.Ut.i<).Anfil,6.c. 6O,
d b %Anf.l, 7 .C. 94 * c  ‘tbhebdomada.

^° her i i b\ t al.^dfculanam. f S.^/Lntoninus
- j .^ i . g al.vnanivtu

a al.vt dv’efira. b ^4n'fiL6.c.iy,.al.i$Juop.ycap.
^S.Dcusdeditp.i. e al.metropolitan#. d al,pres->

bytem; e In Pontifiiali paticano.in decretis^4<^atbor

ntft&Tomo 2. cone in decretiseiufidpfii. f iufionem.'}
orig. . g alfaci e udi. b alrcgiatrbe. i al.pro-
II’e rari.  /j Jn Poiit ifiJn gejfifpitahani Papa.

\l Pan n.1.2. c.  134 .

H

Žil

Prima Pars.

4 s um vniuerfit fynodo tradiderutit Caroloeius, & po-
teftatem eligendi Pontifkem , & ordinandi Apofioli-
cam fcdem. Dignitatem quoquepatriciatuseiconcef-
fefunt.Infuper archiepifcopos, & epifcopos perfingu-
tas prouincias ab eo inueftittiram accipcre diffiniuit:

&  vt nifla rege la«detur,& inueftiatur,epifcopus a nc-
niine con-feeretur:.&r quicunque contra hoc de,cretum
*geret,anathematis vincul® cum innodauic, Sc  niti re-
^ipiicc-r-ebj bona ekis publicari pra?cepit.

C* %  XII k Eleclio Romani Pontificisad
• itmppertin H Jmp er at o ris.,

i: .-‘p It em Ilc  o Papa,

I N afynodb'* c o ng regata Rom*in ecclefiafančliSal
uateVTS. Ad exemplum B. Hadriani Apoftolic* fedis
antifticis,qai dominoCa^olo vi&orioliflimo regi Fran-
€orum,& Longobardorum, Patriciatus dignitacem, ac
ordinationem Apoftolic* fcdis,& inueftituram epifco-
porum cone.eflit: ego quoque Leo epifcopus , feruits
ieruorum Dei,cum toto clero^acRomano popwlo.con-
fiituimus,& confirmamus,& corroborarmis>& per no-
ikam Apofiolicam aučlonratem concedimus,atq;lar-
gimurdominoOchoniprimo regi Teutonicoru, eiufq;
iuccetEori^ushuius regni Ica!i*in perpetaum frcnita-
tem eligendi fuccefforem, arque fiimm* fedis Apofto
lic* Pontificem ordinandi, aaper hoe arohiepifcopos
Hh  epifcopos, vt ipd ab epinueilituram accipiant, Sc
confecrationcm., vnde debent: excepris his, q«os Im¬
perator Pontificibus-, Sc  archie.pifcop.is conceflir: &vt
nemo deinceps cutufque dignitatis.vel religiofitatis e-
•ligendi veJ patricium , vel Pontificem fumm* fedis A-
poftolic*, aut quemcunqueepifcopum ordinandiha^
beat facultatem abique confenfu ip.iius Imperatoris
<quod taroen fiat abfque omni peeunia) Sc  v&ipfe fit pa
tricius,& rex. Quod li a clero, & populo quis eligatur
epifcopus, nifi a fupradičlocege Iaudettir, &  inucftia-
tur, nonconfecretur-. Si quis contra hanc regularni
Apofiolicam aučloritatem aliquid molietur, huncex-
communicationi ubiacere decernimus : & nifi reli-

211

puerit, irreuocabili exilio puniri,vel vitim is iuppji-
iciis affici.

1  In iy-nodo ;  ] Initium huius cap it is yiditur effe
ifrud:  Adexcn.pUjm,&cv Verba autem, qua antecedunt,
ipfa quoq 3 p*rtineread it tulu m , vt integer iituhnita ba¬
be at.  Leo Papain fyju>do eong,regata:Rom® in eecle/ia
San Čil Saluatoris. E liautem Lco oHautuf -, de quo muha
feribit Luitpran da* in fine bbri ftoeti. & S* J/lntoninM
par.  2-. tit.  1 6 , cap . 1

C. X XI UL rac ep 16 p r'm cip tem, 7Aaxi-

i tila. remi ti itur-, q u ocl a bfq usaučiantale

i/lp o flolica or di natur.

X^»wa>Gregorius hb. ^..reg.epijhm.[iti cap.j%,

, a d Coti jlantiam ylngu fam.

S  Monitana? b ciuitatis epifcopus me, ac refponfali
:meo ncfciente, ordinatus eft: Sc  Lufla resell, qu<E
ftib nullis anterioribusj)rincipibits euenir. Quod egt)
andiens > adeundem prauaricatorem , qui inordinate
•rdinatns eft, protinus mifi, vt omnino Mitfarum fo>
lcm.ia celebrare nullo modoprsfumeret, ni(] prius a
fere ni dimiš do m in is coguo^cerem , fi hoc fieri ipfi i u f-
fider^r Quod ci fubexcommunicarionis interpolitio:'
ne mandaui. Q.ui c  contcmptome.atque deipečlo, in
au dači im cjuorundam fecuhri-um Hominum, quibus
deruda?a fua eccleda, pi aemia muha prebere dicitur,
»nnc vfque Mifias facere praffvmit } atGut adme venire
/tcundum infnonem dominoi om noliiir. Eoo autem
pra-cepcioni pfetatiš eorum obe.ditns, tidemlviaKitno,
fijni mc nefcienrebrdinacus c(l,boe,qubd irr ordinati«.

jnefuamc, vel rcfponiajVm rr tirni pra mittere praftim-
j^ic ira ex corde If&aui, ac fi meaudore (uiRe: ordina¬
ti b Fol^J.i.tin^  c al.&Jorig*

tus, Alia vero peruerfa iliius, fcilicet mala corporalia>
qu*cognoui, velquia cu pecuniis efielečlus, velquii
excommunicatus Miifa-s faetre praefumpfit , proptes
Deuai irrequifita relinquere non pofftun,&infra-  E c -
fi ad rac diu venire.difiulerit, in eo exercere diftridio -
nem eanonicam nullo modo ceffabo*.

C. XXV.  In elechone epifcoporum,prin-
cipto' defideraturajjenjus.

Item  ex concilio ToIetano,xij.c.£*

C Vm a lon.gc lateejue diffulo tračlu teiTarum,com-
-meantiu imped.tur celerirasnuntior.um , quoau&
non queat regisauribus decedentis prsefulis tranfitu#
innotefci, aut de fu.ccelfore mori en tis epifcopi l»be*»
principis ele.člio prailolari, nafeit-ur f*pe,& nofiro or-
dini.de relatione talium difficultas, & regi* poteftati>
dum confulttim noftrum pro fubrogandis pontifiabuS
iubfiinetdnn.umeroia l> neceflitas.V ndeplacuit omnir
bus pontificibus Hifpani*, atque.Galliei*, c  vt falu®
priuiiegio vniufcuiufq; prouinci*, li-citum maneatde-
inccpsToIe.tanop>ontifici,quofcunque regalis potefias
elegerit > ik  lam di&i Tokcani epifcopi iudictu dignos
efTe pr obaue ric, i n,q u ib us b b et p.rouineiis, & in prače-
dentiurn- fedibus pradic&rs prafules, Sc  decedentibui
epifcopis cligcre fuccedorestfic tamen.. > .yt q.tufquis d-
lefueric ordinatus., poli ovdinationis fine C um p us infr3r-
tri um nvenfiiim ipatium proprij metropolicani prsefen^
tiam vifurus accedat.

Ehchon rs quo q,.fu'amomm Poniificum , nihali orati*'
in fr d:prdfk lu m ) quon d-arn Itn p e/ ato rt b reprafentabati*
tur. : flcut de eleČhot: e;B.^Amb rotijo <&- H.ijre^orij leefrtufr
d^u ibu* AX.cm p lis-t & P aacm iji is auclontatibu* liquido cob
ligi turjaicos n o ti e : fe srdu det: dos ab e Le cli one^neq ] p' / i n '
ciper rcijciendos ab ordination e ectle fiarutn.Sed quod
pultu iubjitur ehclioni in ter effe in m pracipitur xduoc,tr* :
ad elečlionem fan endam ■> fed a d  < onfenfum elehiom adp'
bi b er. dum S ac er do tum d.enim (vt.infhe.fuperiorfr
U' li Step.baniPap* le^iiuy)eft elttito : fidelio' populi. e y

burmhter confet/lirefr Dejideriu.m ergo pUbu rsquiritt*r*
vt clertcorum e le šh oni concordet. Tune enim-in ecchfi*
D ti rite ptafuetur amifres , cumpopviUi-s paritet in tati*
ac.dam.autrii,quem clerm communi voto element.

G». X X„y I. Vlebps nen c-fl chgcye,fed e li¬

čit i confentire*

^«d.e : Cseleflinus bapa ait ad epifcopos GaUidy.
'pijt.i.c.s.

C Leri, Cplebis, & ordinis confenfus, Sc  defidefi# 1 * 1
reqniratur..

C. XX VIT. f TTe eodem,

Item  Leo I , ad epifcopos If ennenfis prouin-
cid., epifr. $7:al,  89. [fedpaule ali-
teti & copiojiiis.^

r7-Otaciuium,teRimoniapopuloFiim,honoratortiif,

V  arbitriurojC^ečliodencorum in ordinationib^fi 1
cerdotum expe^antur.(^7>;j/^. ^  p er pacem,& q^ e '
tem fa ce rdo.ee s qui pr*i;uturi fu nt, p o ft ul e n t urite np*f
tur fubfcriptioclericorum , han^iatorum telk moBU, ‘ >
ordiais confenfus, Sc  plebis.

3. ^s. Principi bm vera ., at, p Imperat&ribds eleCttone^
Rjmanorum Pontifičum.-, at ali o rum epifcoporurn V e J
rend.ts , vfuf r  ^ con ji j tu ti o tradidit,pro feb ifmat vco ru tih
dtque bsYHicoYHm difjeufonibns:, qy.ib.its-
eedefta Dei cohcu(fa.peridita.baiyr: Con.tra.quos legi
fiUeli fr ima rum Im p c ral or um fr eq v enter ccdefia muui
Ugitur. Rgprdfentabatur ergo dedi o Pontificum  O*
iholicenrm p rincipih us -, vt eorum aucloritate roborat  >

nullucf bitrelicork m > vei feb ifmaiico.ru wi auderot conl<<k

tanquam deuo-tifiimi fihj in ePi

& vtipjiprincipe.

plO v

H.f'

lioprincr
ead*?*

Dumi orifiin-quo l.necorairo per.detab a

al.hiiuriofa. c al.Gal!:a. d tupra

. t 7.di(}.fc,e.nullf<s.Poh.U.ti,}**&c* teyrm

cš.nft*-

?I3 Diflinčh.o

eputm fibiin pa trem. eShgi^idtrent , w ei in
omnibus fv.ffiragato.res erijierent? p.cut Valentini a*, us  a
***** 'Ambf&fio fupra.hfitur dixijfe-.-,[HoU izmere-, quia
&Deus, qui ie-elevit ,fcmp er te adiv.ua.bit  ^ & ec o-a diu ~
i9 . r > & defenfor-ttius^M meit or din e deset,Jimper exifiaf\

C,  X X V I I I. 4|T -Pr*fentih m le^atufmpera-
tom ordhsetu.r 'P:ontifex. Roman us.

Fn-de ; $  ccph aqu s Papa ^atttstrdice-n.s,
f\  Viah fan&a Rcrriana eccldia.cui anotore Dco.jp-
N^fidemus, jfpluribus .p?, ti tur viplentdi , Pomdice
^cunre,quxob ho e in ft r un tur, q u i a abfque Iniperiaji
n oticia Pontificis fit confecratio,nec ca»s>nico ritu . <X
<onfueuidin-eablmperaco«re diredi interfuut mmiij,
fcandala ikri veteiit: vcUmvus,vtcikr, inftmiendu;s ’
Pon ti Te xxoRUCnicntibusepi(copis,& vniuerfo cie- .
r °>eIigatuFpr*cfen:efcnattt,.& populo,qtuordinandns :

lic ab omnibus elečtus.praefentibus. 'legati*'im p e
fialibus confecrerur , nulkifqtie firrepericulo fui iura-
'ftienta, vel promiflloneš aUcjuas nouaadinuetione aa-
■■djcat extorqneiC , ntii q«seantiqua exigit ooimretudo,
ne vel eccicfia fcan Jalketur, & impeiialis honoriheen
tla mi n aa tur.

4 .. p s. Vermn y quia Imperatores qna.nd.oqu e mn-dum
fu um igri o ran tes ,v. on in namere covftntientium •, fed vri-.

■mi di jr ib ih  n ti u maram o exte rminant iu m effe polne runt ,
ftequenter etiaminhx.retiiorum perjidiam,prolapJi y ca~
*bolh a: matvis ecclefia ; v m tale m impujnare conatifunt,
* deo  fanti or um Patrkm fiatu ta adu-erfui eos proclierunt,
'tjfanet e le Siio ni no n h/fererent , (fr quifqms eorumfvf-
j Ta Z l ° ecelejiam ob trn er et, anathemalir. yinmlo innoda-
: fi ci +t jcripfura quoq 3  dimna diciid quodi\echias  c
fjL ‘j-* 11 }* cx tclfa y  & co n tri uitfiatu as , &> fuccidit Jpcos,
qi ; em fecifMoyfes, yidciicet,
■•norte' !***^rpeniem Demjjcriiujferat y ne fe/pentraa
vari interiretjdeo ipfe p op ultts colere, (pr v ene-

dciri o deftmtitijh, qucm iuhenie
'^ ey id(ii^ nt ^ e ' ^{ ,er  boc magna aucioritas ijla eji ha
ioribus n eC ( f^ { i^ a Vt fi nonr. ulli ex p rx dec e (p; n b ma-

*'Hnt e rrp r **f eceri Mt aliqua , qua illo temp or epotue-
fupji^ Cf tlpa, <&> pojtea yertuntur in er-norem , &
£l, r j t  ltl °f' s Ki :  jine tar di tat e aliqua , &' cum magna au~
JI«. tf a P dojim an tu r. Poji rembp rdf»u tih uš le-

j> 0 . el  era - to  rum y & inčo nfultis y ele tU on e s Roman orum

* 4 tQ./ c !f Urn l Mn un *jw cele brat #;•> & tandem ii-dem Impe-
rcll Wf<> rtentij ajje tluprrsfu tis priv ilcgiU renun-
"jj*** '°inhrt infuper donana ecclejix conferenics.

■ XXIX.  «g InconfuHi-f 'leoai.nr Imperatork
Hadrianua 11.. ad Pontifcatum
eligitur.

V A Fride  Gregorius 1  fcribit.

111  HadriinusfecundusadRomamimP^mifi-
^u $ r tUmabecck *^ ^ci^enitricis I>ominae noftra*,
t rin  j. 1  J CIC u r a  ^ P ra;  ^ P e  5 cr a  h e fc  t ti r a d La t e ra n eti fe pa~
p 0rt C ll ! n bccrcatim a cicro,^: pi;oceribns.,&: picbe de-
4ti Sa at J l,s e ft-Qii-bd audientes miiTi Ludourci laiperato-
c ^ e  tuleru-nr ,.indignati Iciiicet, qood dtini prje ■
t Ur j Cs e ‘J cn t, non.fhmint imtitaxi, neč-optataz a le fu-
pta dedloniint-erelfe nieriverunf. Qui acce-

- f l}t  ^oucj, qubd iK>n caufa contempcus Augnfti , fed
Ji c  11 c  ni.p °tis p r ° (p t čhi omiffum hopfu«rit(ne vide-
ful 1 lc 8«os'principuna in eledione Remanorum pr*-
f c ‘ Umex P*&and», mosper kiiiufmodt fomitem inolc-
is  indignationem mtdalfitus fedauerunt,

a ^alutiinclu dedu etia iph humiliteraccelTerunt. *
to \ Qrt ^r\m.JHoi antea citabatured Gregorio quar~
> jtttfejfc nvn pote ji, cit m Hadrtan mfecu n duf  , de.qt<o
pojieriorfit Gngorio qv.avto. In Pnntifca-
^ctHuffriptir inter ge ja Hadriani /etudi 3

nu.,  r, ^ u P r a c.Valentini anus,

*£*>  f 4.^1^ d

b lUnn.l.\.£,\^$Vpha

iuo.p.  5.C. *6.

T V TIT Pojrti fi ce s a q«ib us

JL/ 1 1 eligendi. . ‘d-I^

egkein coUcSlione manuferipta dccretorum Ronianorum
PoHtificHm in -decret.ii eiufdem Hadriani fecuai-hdket#r.

2 ^Acoelfernnt:.]j In. dfdcm Pontijicalibus hac contr
ner.tev feqrmnttirz  Audiens h-oc Ludouic-us Imperator
Chriftiainilimus , mox Impcrialem lcribens epiltolam,
cnnvtpvll(miam>s,qui dignum trtntopcjcgilfentofli-
cio prapfulemjcollaudauit: p-elquam epiftolam vidcli-
ccE innornit,nulli quidpiam prsemij fore pro confccra-
riopc Romatti Ponti-ficis quoquomodopf>llicer,di!m:
ciirn i-plehanc noti fu ortmi fu g.gdtione, fid Romano-
rum potius vnanimitate ardentiffinie cuperetproue -
n ir e rmarin.^crm reddi, quat ablata fuerant, non au-
ferri a Roniana e-cclefia, vel deperir-e quid<quam fe di~
ceret anbelare.

C. XXX.  jF letho man orum Po n tif.cun}-

J. Ivdcuicocoiueditur Roman f.
licmpaci/im-crnjiti ttion-pf  Im.peratoris primi
Ludouic i-c/tm Romanis Pon iijjab.

■"P Go ^LuJonici'sImpevator AiiguO--usftatuo,& con-
X_/ced o prr hocpa u m cofirmationis nodr«, tibi bea
to Acpro -principi Xp o ll-ol o r u m, & p cr te vicario tuod«

mmoPaichalijHmmoPon.ifici, & vniucrfAliPapjc , &

fucceiTor Luis tun in per^peniem, (-cuc d pru čleccffori-
bus noflri5vfq; nimc in vcftrapotcttate&anione te-
nuiftis ,&JifpoluiRis Romanam ciuitatcm cum duca¬
tu fuo.&r feburbanis,atqiie viculis omnibus,& rerri-
toriis eras montanis, & maritimis littoiibus, Sc  portu-
bus,feu cunftis ciuitatibus,calkllis,oppiiiis,ac villis in
1  hufci*parubus./<£)»!»fM. Q_uaniiodiuinavoca-
tione hniits facratiffima; fcuis?ontifc3;ciehocnnindo
tuigrautrit, nuli us ex regno nollro ,auc Francus, aut
Longobardus,autdc quali’det geotehomofubnoflra
potcilatt ctmftirutus, licentiam habeac contra Roma-
nosaut publice.aut priuacim venitiuii.aut cleftioucni
facicm.il, nullulrjuc in ciuitatibus ,aut in teni toru s ai
ccclcba- beaci Petri apoftohpotcftaccm pertinentibus
aliquod maliim proptcrboc faccre praefumat ; fed li-
ceat Romanis cum omni veneratione, & fine c|ua!ibet
perturbatione honorificarn fuo Pontifici cxhibere fe-
pulturaia, Sc  eum , qucm diuina inipiratione ,&bcati
Petri intercdlione omnes Romani vt>o coafilio, atque
edeordia fine qualibet pronriffione ad Pontificatus or-
dinem elegerint, fine aliquaambiguitate, velcontra-
diftione more canonico confecrart', & dum confeera-
tus fuerit, legati ad nos, vel ad noliros futceffores re-
gcs.Praiicorimi dirigatitur,quiinter nos, Stillum ami-
citian\,& charitatem,ac pacem focient.

C. XXXI.  qt ?Aetlio > & nn/icr.itioRomuni
PontifUisnon nilt.iHjie.grcanonicefiat.
ritem  Leo uuartus Latli*rio s &. Litdouko klupjtfik
P A L E A.

rr N ter C nos, & vos padli feric ftaturum eft, & confir-
1  matum, quodeledHo , & confecratio futuri Romani
Pontificis non nifi mile, &canonice fieri debeac, .

C. XXXII.  Ab Imferatore ftltmiitiu eim

:tic d a. >,; Homani Pošitifnu np.Uum c.b~  .

{'■uuclitm g?ni‘retnr.

fclumctjtfljmtic  iprimiHenrici,& primi O-
thoms cum Romat;*: Po:,ufic:bui.~}

P A L E A.

Onftitutio -d primiHenrici, & p:imi Otlioms ci!
Rpmanis Potifičibusi Vt nullus milforum noftro-
rum ciuufcunque impeditionis argumcntuni in cie-
fiionc Romani Pontificis compontre audcat, omr b o
p rob ibe m us. It cm.  In eledlion e Roman orum Pontifici,
neq; liber, rrcq; fcruus ad boe venire prtefumat, vr illis

4 S.kfnltMjKttff.i.tit.iC.CJ.t t.l\Utfr.L\.~Anj:l.4.
cAik.oj..  5.C.51. b Al.vtUuus. c S. O.:, te bit: ut ibicl.

/*c^.5.1.14. d  .A//.4.C. 57. C~A<S.‘.7.A.'!i/'.54 -1.
la tekb.Lvtob.l.j.tide PotifiA.}. [abtji d Gr.ctiH.£-lue.^

H i

c;

j

«' Pon tlfices A quih us tli g en dr.

ZJ ) Epifcopfd quibus ordinatidi,

l\omani$,quosad hanc.eledionem per c.o n i"t it ut i-o n c n 1
Pafi&orum Patrum antiqua.admifit conPuetudo, faciac
aliquod impedimčntum. Quod fi cfiiiscoft-tfa bane
nePtram conftitutionem [facerejprsePumpPeric,exilio

tradatur.;. . . ,

i €[ Co n fr it u ti O' fExan tiqu o.exemplan Gratiam re¬
ji fin tu* efl bic t it p:  Ui*  • in quoexemplanpojl tilulum tjlu,
in ter p o fi t a. ru fetca, iv cip i t cap ut,.V tu  dl I in ,&c. Vt.et ra m
a p h  d.Ir* «n era. 'Vtm m, q u ra. recept n m efi,. rt in i tja m h u i us,
catitisfii* dutio-a e ,  Con Piitu ti o. rcliBa.fi nt hacverb.a
ebaminprincipio rpfijif. ExtatVcro boccapihilum in ve-
ijijh*,quoq I  eyempUribu*, in quib,us palete ejfe non fole.nt,.
C. X X.X,IIL. ^luraoientum Ot.bonb,quod
feevt domino Papa loanni.
h cm  conflitutio Othonis..

T  lbi a  domino loanni Papas ego r.ex Ocho promit-
tere,& iurare.Fa.cio per P a trem, & Filium,.&: Špiri¬
tu m fandum, Sc  per lignum boe vi.ui fic.v  crucis t  Sc  pen
has reliquias Pandorum, qti:bcHiperrhietente domino
Romam venero, Pandam Romanam ccckfiam Sc  tere-
^orem ipfius exa!tabo Pccundum pofTemeum ; & mim
quam vitam,aut membra,&:ipPum honorem,quem ha-
b es, m e a v ol u n t a re, a u t m e o co n Pi 1 i o-, a u t m e o c o n fe h -
fn;,.autmea exhortatibne-perdes: Sc  inRcimana vrbe
a.ullum placicu-m,aut ordinationem Padam de omni-
bus^usead te,aut ad Romajiospertinent,,fine.tuo.con
filio : Sc  quidquid de tetra Pandi Petri ad noftram po-
te Pat e m peruenerititibPreddam: &.cuicunqueltaliču
peguum coni mife.ro, itirare faciam-iliumj vtauiutoi tui
Pit ad defe.ndendu tetra Pandi Petri Pecpndum.Puu poP-
Pe.Src merDeus Jadiuuet, Sc  hcec Panda D e i E u a n geli a..

v ^Sicme Deus.] dJddtta bxc funt. ex Centi o Carne-
raridjh cuiu* libro babenturmultat forma iuramentoru,,
gr e.xtat mamftriptu* Roma..

C.  XX. X 1.111. Likerumfit c [ero, gr po¬

pu lo de. p rop Ha. di are efi ep ifcopum
eligere,.

Hetit  ex primo libro capitulorum b Caroli, grlu-
do niči lmp ere a to ru m, c.  8  4 ..

S Acrorum Ocanonum non ignari, vt in Dei nomine
Panda ecelefia fuo liberhis potiretur honore, afTen-
Pum O.rdini ecclefiafncoprazbnimaš*vt Pcilicet-epiPcopi
per ekdibnfem ckri>& populi Pecundum ftatuta c.ano-
huni de propria dicccefi>reniota perPonatum, Sc  nnisc-
rum acceptiot>e,ob vitse.mefitum , & fapiehtise donum
eligat.iir,vt exempIo, Sc  verbis fibi Pubiedis vPquequar

qu e. prodeffe vzidan t.

Ex conjlilutionibua bit, grpaSio Lndouici ImperatorH
deprebenditur, Imperatores illU rcnuntiafe priutlegiis >
qu'a de ele Šli on efu m mi Povtifiei* HadHanu* Papa tarok
lmperatoH y gr ad imitationem eiut.leo Papa Othonipri -
m o Riegi Teutonico vu ni fecerat. (h m e>go- pramifU au-
h.oriialibus cunchs liejreateletlio-n cm c len c or um tatum-
medto e(fe,quxritur fjuorum fit ipfa eleclio , an chricorum
maiorvs ecclefatantum., an etiam.ali.orum resici »forum,
qui in t a dem ctm ta t efu en ni. Sc d(fi cu t i n h rev ia ti one ca
ricnnm En fen tij Cvrt bagin enfis ecdeTut diaconi inueni-
turfu ftpiimo capitulo H.Hicani t; one i lij, grm Gangren fi
^ at ut u m e ji, vt ad eligendum epifcofumfuffidat ecclefue
matrice*arbitrium-. Hune autem ficut eleclio fummiPcn-
Hficif non d Cardinalibtt* tantiem., v e rum e dam ab aliis
relifiofiS dericisaučloritate.Hicolai  e Papee ejl faciend
ita gr epif-oporum e ledi o non d canonicd taštirni ,fed e-
tiam ab ulito religi ofifiimis deri c n , fum  in generali Py-
nodo Innocentij 1 Pap* Horni babita,, confiiiutum eil.
v Ait enim,.

Decreti Pri m a Pars.

216

a S.\Antaninu*p.l.tit>i 6 .c,i~§i 6 . in medio, *Anfl.\.c.
^o.grl ^.c. 1 , 6 . h aLcapitularinm. c *Anf l.  6 . r. 6 .
d a l.fep tim o Hic ec n o con čili o . t Ede. 2  M. 1  ,in c o n cif

fcra.c.  1 . / Irmoc.  2 . c.  28 .

C XXXV*. jtbfqu e retigreforum vir orum

confdio canonici maiord ecdefiat epi-
fcopumnon eligant.

O Beuntibus Panc epiPcopis > quoniam vitra tre* me-
Pes vacare.ecclefiam Pandor um patrom prohibent
Pandioncs > Pub anathematis vinculointerdicimus > ne
canonici de Ped e epifcopati ab eledione epiPcoporum
excludant religiofifumos viros, Ped eorum čoiTiilio ho-
neRa.&rdonea perPonain.epiPcopum eligatur: Quod
fi.  exclufis e.iPdem religiofis eledio fuerit celebrata, ^
abPquc afPenPu eorum,&conniuentia faduni fuerit,ir-
ritiim.li^pjeatur Sc  vacuum,.

Kunc ergoquxritur \jivota eligendum in duasfc ditif
ferrntparics,cjut* eorum dlcerifitpraferendus. De bdiW
fcribit.Leo ep ifcopus.ad ^inajlaJiumT b ejfa lome en fe m **
pifcop-u?n,epijl.&2,al.$4.<cap.y[fedpaulo aliter .],

C. XXXVI.  ^ Cum.vota eligentium in duas
fc diuif?runt p dri e*, qud fit prx.-
ferendua alt eri,

S  I a  forte [ejuod r necrepre.henfibile , nec rrreligio'
;Tum iudicanvns ]• vota.chgentium in duas Pe diuife-
rint partes , metropobtani mdicio-is alteri prsferatub
qui niaioribus :Sc  flndiis ut natur, St  mericis., tanrnm
nulijis i n u icis, cSc non petentibus ordineturme čuiitas ■
epiPcopum ncui optacum aut ccm tem nat ia ut- ode ri-tr.: ‘

I % Qjaod nec reprehenfibile , nec irrdig oPum fa'
dicam us. ] Hac.verba^ qux d caderif coUeBoribds non rd
feruntur, non funt in renta a p ud l eonem.: fed.ipud Gre" ,
gorium,ex quo refejrun tur in jra.2. q.\.c. nec nouum.,

D I S T I N C T I O L X tli L,

1  “I F D‘'t confiderandum es{-, d quilfu*, vel.quo tem *

£S I-1 pore faeri or din e s funt.tribue.ndi, vel quibuf &

-Milocff pdtnarchd, primat ds, archi.epifcdpi, ept"
fcopi, c k or e p ifco p i, gr reli quifa cer do t e.sf n t o rdi na u dud*
qnibu* or din en tur epifcopi,  in Nic^noprimo.cu^c//^ di'
finitum esl,tn quo Jtc b^itur,- cap.  4.

* C. 1 . ^ * 4 h omnibus comprouincialib.us epi -■

fco pi■ or din en turi

E PiPcopi C ab omnibus,qui.Punt in prouincia Pua-,^"
bent ordinari.Si vero bos difficile fuerit>vel ab’q l] *
vrgente necefRtate,vel iti ne ris longitudine, cefte tr ^ 5
epiPcopi debentin ‘vnu congr.egari , ira vt etiarn
r.orum,qui abPentes Punt, conlenfum in litreris tcnt^V
Sc  ita facfant ordinationem. Poteflas Pane vel con^ r '
matio pertinebit per Pngulasprouincias ad.mctrup 0 "
litanum cpifcopum«

C.. II. ^ De eod-em«.

Item  Anacletti* ad epifcoposItalia, epijl.2-.. ^

O Rdinationes d epifcoporum audoritate Apodo* 1 '
ca ab omnibus, quiin  eadem Fneriht prcuincjii» £: ''
pilcopis Punt ce!ebrand.e, g> infra,  cr Quod fi dmul op
r  • ^ ^ MU«

mnes conuenire minime pocerunt, afrenfum tanit'
apicibus 1  prasbeant, vt ab ipPa ordinatione
non defint.

1  f[Apicibus.]/« epijloU ejl,ipvccyb\xs.^pud^ one ■ y
gr Bur.cbardum,pctc\h\xs,Sc  Pcriptis,.

C. III.  P A L E A*.

\_Ex con cilioh.x 2 L\\f\c-\no-prrmo,c.u,'\  _ . .

D Eiabiedione e eius,quem duopriErumpPerJflf ^
dinare epiPcopi in noUris F prouincbs > placuit ^
pr.arfumptoribus , vt fieubiconrigerit duos epdcop ^
tertium ordinare,g Se  ipPe audores damnabun^^
quo cau tiir-s ea, qu Ge Pu n t a n tiqmtus i n dituta/eru e^J

a- Polj .1  2 - tit.i jl.nfl. 6.c.i9Juop.$.c .;47
b\ kl.plebi inuita. c In conc,Kicxno,T. c.
4 .g?' 54 .Iuo.p^.c.n 7 ,Bur.Li.c. 2 'J.concordat. d J

"jyCa.ordinationeS‘. u ihfel.b e>. c.  5 \-Bur ./,i.c i>. ^ u °dq'p i0 ,

6 Q.PanJ. 7 .c.i 2 \gri 7 .P»h-l .2  ti. 6 . e BurJ.J.c.c.l 0 -

p.yc.iq.i,Pan.l.^.c.20. f al.Vejlris . g

217

Diftinčtio

L XV. ***$%***' m

magna fynodus diffiniuit epifcopu €fle n on oportere,

LXV ; x

1 ^ In concilio ipfo hoC c ji i ni ti um h u ius cap i tiš  ,Duo
n praelumpferint ordinarc epifcopum,&c.*u- deirde to-
tura plenius eocponitur. *Apud cjteros^eero colleSlorcs
todemferc modo habet , atque hic: ffrin multisyetujUf

ti,Ani c o di a h u4 ab eJi.

2  ^ Et ipfe.] Si c cm en datum ejl ex o ritnnali, &■ c Ji e-
colleclonb.Mntea Ic^cbaiur>  & epifcopi, & uučcores.

C. lili. (Jterif affcntientibu* cumtribut
prouincialib. ordinetur epifcopu*,
ltcm  Anicetus 'in epifiola ad epifcopos Gallij.

C  Omprouindales a epifcopi,fi neceffe fueritjcaeteris
confentientibus,a tribus, iuffu archiepifcopi con-
^crari pofiunt epilcopis.

C. V. ^ Kon ordinetur epifcopu* cxtra con-
fcientiam metropohtani .
ltcm  Ianocentius Papa ad Viftricium epifcopum
Rotbomagen. epifio.Ti.c.  1.

E Xtrabconfcientiam metropolicani epifcopi nullus
audeatordinareepifcopuen.tntegrum enim eftiu-
dicium,quodplurimorum fententiis confirmatur. Nec
vnus epifcopus ordinare prafumat epifcopum, ne fur-
tiuum prajftitumbeneficiitm videacur.Hocenim &fy-
nodus Nicarna conftituit,atque definiuit.

C. VI. Epifcopi d/ko metropolitano
ipfe ab eifdem confecretur.

Item  Gelafius vnincrfis perDardaniaraconjlitutuf,

1  Via c pcram‘bitiones illicitas non pudet quof-
3? s  V^jiam ecclefiarum iura turbare,ac priuilegia,
nictropolitanisjvel prouincialibus epifcopisdeere
Ult at 'tiquicas temeraria prsefumptione peruadere , ,p~
^ u °d ctiam comraumoms Apoftolicce defiderant
■^udiurn cenere,qub teilicetabeiusauttoritatedimfi,
«itnt^ UnC  ? ro P r * as  vfurpationes exerceant,rton refpi
fy ntc V> ^ternoiudici rarionem tram de catholic#
p atC rn a ^ Us in Wia, qunm de tradinonunrprsmidiciis
riti, red<j? ln> ^ ori  ^ ne  P er P ecn:t  ^ nt  damrtationis in te¬
steni inliacob Piina donepermanferint, cba

in čomm Ct ram  duximus inftruendam , vt vos omnes
q Ue CQ  \ ltlc  fratrcs,fure.ptr Dardaniam,fiue per qua-
tVop 0 K tlg . lUlri  prouinciam conftituti,qui vos fub me-
d tan4sveftriscfl e nieminiflis>& ab eifdemfub-
,Vnani l rf Cernentes ,< *^ cut vetus  confuetudo depofeit,
ta nus L lrcr “ atuac i s  antiftites,& viciffim fimetropoli-
in nc j p manx . eon diti on isfort e  decefierit, a compro-
di s un  1  ?. Us e piicopis,ficut forma.tranfmifir,facrari mo
; tnt : lni ^! ls  cenfeatis: nec quemquam fibi,quod vobis
r e . ‘ la  fp o (it ion e conceffumef^patiamini vindica-
p roc  .? tcnus  & interipfasaduerfantium voluntatum
ti s . ^ as >veterumregulas nullatenns ctiftodire ceffe-
fi 0 r1 1Cut  P er iecucioniim tempore diuerfarum patres
® s  conftanter feciflc non dubium eft.

VII. De eodem.

3 'n PT * iemex  con čili o Martini Pa p j.

deopum c oportet maxime quidem abomni co
l 0n  • c dio conftitui. Sed fi boepro ncceffitatejauc^p
elie ^ U1C r te itincris  difficile fuerit,ex ojnnibtis tres
f cr j^ tur > ^ omnium pr*fentium,velabfentium fub-
iiis >tl0!1€l s teneatur 3 &: (icpolieaordinatio fiat. Hu~
Ht ‘ lutet ' n  fci poreftas in omni prouincia admetropo-
^impertineat epifcopum.

^ Vin. ^ Ko n crit epifcopu*-,qm prJter metro-
politani fcntentiam fuerit ordinatu4.
ltcm  ex concilio Nicceno i.c.<?.

T ‘Ud ggeneralitereft claru, quod fi quisprxter fen-
^m etropolitani fuerit fačhis epifcopus 3  bunc

f.1^0 !O^Juo,p.y

fel][£  , Poly.ibi.Iuoyp,^.c.u^.^ 4 nfL 6 .c.^ 6 . c Jl.n-
idern GclafioadKatalem epifcopumpropc

B-,. ac ' ^ decedentes,~\vera lefiio. e In cap,Martini

l ' oci ’Kice.c.^, f al.coUigantur . e ~ 4 nf
'c^^eufdeditip.u

. D 1 S T I N C T I O

1  0 m p rouin cialium epifcoporum 'vmuerfilite*

ps ffl" defiderktur confenfus in ordinatione epifcopi.

^ Xf:od fi ali-qui animojitaie dueli coniraduere
Volu crintjcbtin et fententia plu rimo rum.

C. I. •[ S4 cxterif confentfcntibm ordinationi epi-
fcoporumf.uo  v el i res coni radi cant y
obtineat fententia pluri-
■morum.

Vr.de  in Nicam o concilio, c.6 t

S  Ane fi comrminiomnium confenfu*rationabiliter
probato fecundum ecclefiafticam regulamjduojvel
tres animofitatc dučli percontentionem contradicat^
obtineat phirimorum fententia facerdotum. ^

1  ^ Confenfiu,] Grace legiturj-fijijo) du^o^uaoirvi^
Wtu  i^vovco hcx.Xr,aias. quo d Dionyfiut 'vertit , de-
creto rationabili, Sc  fecunduri\ ecclefi^fticitm tegulaitt
comprobato.

II- '<(I De eodem.

Itemex  concilio Martini Papff.

N Onadebetordinari epifcopusabf H ueconfilio &

prsfentia “ metropolitani epifcopi, Adefle autera

oportet Omnes,qui funt in prouincia 1'acerdotes, quos
per fuam debet epiftolam mctropblitanus conuocare.
Et qmdem fi omnes occurrermt,cbenc, fiautem ho®
difficile fuerit, plures oportet occurrere. Qiii autem
non conuenerint, praffientiam fui perepiftolasfaciant,
&fic omnium faŽoconfenru,ordinatione epifcopifie-
rioportet.Si aur alicer,pr»ter q> rerminatu eft a nobis,
fuerit fafiu , tale ordinatione nihil valeredecernimus.

a.pars. *| Si autem fecundnm canones ordinatio e-
pifcoui fuerit fafla,&aliquiscum malitiain aliqtioeo-
tradiserir : pIurimorum conlenfus obtineat.

■C. I IT. ^  EV csdem,

item  ex<oncilio AntiOchenoc.ij>

E Pifcopus non ert ordinandus fine confilio, & prar-
fen tia metropoli tani epifcopi, cui melius erit, fi ex
pmni prouincia congregentur epifcopi. Qundfifieri
non poteft, hi qui adefle non pofftmt, propriis litteris
confenfum fuum de ipfb delignenr, & tucdettinm poft
plurimornm fiuc per prsfentiam ,fiue per litteras con¬
fenfum , fententia confona ordinetur. Quod fi aliter,
qu.-im ftatutum eft,fiat,nihil valere huiufmedi ordina-
tionem. Si veroetiam fecundum definitas regulas
ordinatio celebretur, contradicant autem aliqui pro-
pter proprias, & domefticas fimultates , bis co tern p tis.
fententia de eo obtineat plurimornm. ^ Verbvsgrtecii
multi mclim »det alter«. ferfia,  qux Vionys\j eB,
ideoq.. illu coafulenda,

Si autem peouhia.tm f rimat em hab ere tonfiitc,it, nec

etiam a metrepolitana abfc^ cim coHjHentiaefiJiojturK
coufecrare licebit.

C. lili  a.bf^pnmati^ confcnfii metro¬
politoma epifcopum »on ordinet.

Pnih Leo  Papa jinttftafia epifcope,epiji.SSl.al.$4..c.&.

D E e perfona autem confccrandi epifcopi, & de de¬
ri, plebifquc confenfu , metropolitanus epifcopus
ad fraternitatem tuam referat,quodqueinpiouincia
beneplacuit, fcire te faciat, vt ordinationem rite cele-
brandam tua qucique confirmet audloritas. Qiiterečtis
difpofidonibus nihil mora, aut difficultatis debet af-
ferre,ne gregibus Domini din defit curapaftorum.

C. V. ^ De eodem.

P  ltem  exconcilioCarthaginenfi,2.c.ii.

Lacet omnibus, vt inconfulto primatecuiusHbet

a In c.Martini Brac.c.yexconcil.jlntiochex.iy.
al.ibhfcientia. c al.eoncurrerunt. d Ca. iS.

1 e X) i »fi e dri,p .i.lao ,p . 5. t. 3 41'.

H 3

m

tfiiftšpt a tpubttf
ordinandi.

Decreti Prima Pars.

|>rouincia?». tam  facile ftemopr^fumatjUceccum multis
cpifcopis, in quocumque loco fine eius, vt dičtum cft,
prceccpto.epifcopunvordinarc. Si autem neceflitas
fuerit> tres epifcopi, in q.uocunquc loco fint, cum pri-
maciš prjecepto erdinare debeant epifcopum.

C. VI, ^ Fhkuiquc eccte/i* proprius htnov
feruetur,

Item  exconcilio Nicatno* c .6 >

M  Os a antiquus perdurat.h in Aegypto/*veI Lybia,
.&Pentapoli, vt Alexa-ndrinus e.pifčopus horum
©mnium habeat poteftatem ;.quandoquidem &epifco
po Ronianopariiis. * mos cft, Similiter autem & a-
pud An tiochiam, casteralcjuepromncias honor i ti us v-
Bi<uique feruetur eccleiia?..

. i ^ Parilis.3 Grdečeiegitnv,p&f&k 1 £-
Tsv.Tv-fr.u/jrj&ss y id eft,  quoniam & Romee
32ontifici hocvfitatum eft. JOuibusVerbts nulla parita*
'Romani & jHexandr.ini Patriarchatus induatur y  Vt
nquidam male interpr etati fant. Dequa rt op time Ki~
colaus primus in epifola ad Micbaelem Impcratorem  ,
*iu* incipit , P rop ofu eram us, fic fcripfit y  Niceena fy-
nodns nouerat Romana; ccclefia? omnia Domini for¬
mo n e con cefta. : Si omnia, ergo de.fuir nibil, quod non
sili concelferit, Deniquefi.mfiituta Nic^nee fynodi di-
Iigenterinfpicianctir 3 inuenietur p rofe<ftb,quia Roma¬
na; ecclefis. n ulitim eadpm fynodus contulic ineremen
tuni: fed.potius cx eius forma, quod Al'exandrin?e ec
clefia; tribueret,particularit.er.fumpfic exemplum. Ha-
Senus-Kicolaus.. Statutumigitur fuitita in Alexandrina.
eccle/ia obfernandum y quiaJu fieret in Romana.

C.  VII. De eodem.

ti trn  ex e.odera, cap.  7';,

Q  Vomam mos antiquus oblin uit, & vetufta tradi-
tio,vt Aeliss., ideft, Hierofo!ymonim c cpifcopo
Konor deferatur, habeat con fequcn ter honorem,ma-
nente tamen metropolitang ciuitati propria dignitate.
Jfaiverb d compromncutlibus fuis pum metro poli tani
' licentia fuerit ordinatus. y  infra c o nftituta temp o ra e-iusfe
rep rafe ntetafjje Bi b us,

C» VI II. ^ JAetropolitano fe reprafentet.
nap er fa Bus epifop us.

PhdeAn  Taraconenfi concilio,c4/>.$. lektur.

S Iquis in metropolitana ciuitate non fuerit cpifco-
pus,ordinatus,pQftquam fufcepta bemedi&ione per
metropolitani litteras honore.fuerit epifcopi adeptus:
iddptimum eife decreuim us, vtpoftniodum ftatuto te-
pore,ide{l:,ii1ipretisduobus menfibus, fe metropolita-
ni fui reprafentetafpe&ibus, vt ab illo monitis eccle-
liafticis inftrn&ns plcnius, quidobferuare debeat, re-
cognofcat. O^iibd fi forte. hoc implere negrexerit,in fy-
«odo inerepatus a fratribus corngatur.Et fi forteinfir-
mitatealiqua., ne.hoeimpleat > fuent prffpeditus, h®c
iuis licteris metropolitano indicare procuret.

3. pars. H is aaBontatibus datur intelligi , quod epi-
fiopi a eomprouincialibus fkis deheant orcUnjtri.Sed qux~
ntur y  [itnprouinciapltirimi epifcopi fuerintj  d conti-
geritforternumiremahere epifiopnm' y .qnid jhridebeat.
jllt y quiafolus cjhordin.zre nonpote f epifcopum.compro-
itinciales enim non habet , cumquib.u* e pifo p um confe-
vr are V aleat. C um er go tališ neceptag facnt,quidfacien-
dumfitfn  Sardiceim concilio defnitarfn quo y  cap.$f c
ftatu tuni legiiur.

0» IX. c?r Si fortevnus fantu -m- in p rovi n cia  /e-
maujerit epif op us , ad 'confecratiou em
epifcopi de vi cin a prouincia

S car\uocentur,

I e fone in prouincia vnum tantum contigerit re^

"a .Anfel.l.  4. r. 4 č>. Poly. Ig . tit,  21. 6 perdureLj

to-  c  dl.Hierofof ma. d aLnonfuerint.
t J$Hrc.l : ,i,c.2(>.lH0 p’5<c.i$j.

220

manere epifcopum , fuperfies epifcopus eonuocetepi -
fcopos vicinas prouincise, &  cum eis ordinetcompr<3~
uinciales fibi epifcopos. C^iiod fi facere neglexerit,po¬
puli coueniant epifcopos prouincia: vicinžfij&iJli p r ^ l J s
conimoneant epifcopum , qui in cadem prouincia co^
moriittir,& oftendant, quodpopuli petarat fibi epifco¬
pum re&orem, & doceant iufium e!fe, vt vcniac 1  ipl®*
&  cum eis ordinet cpifcop«m.Quod fi licteris coouen-
tus tacucrit,& diiiiimilauerir,nihilque reicr ipierit,tu^
fatiffaciendum e fr populiš, vt conueniant cx vicrna
uincia epifcopi, & ordinent epifcopum.

*[• Capitulum boc y quomodo referturd Gratianoprtal,
pueinprioreparie , neque cum latinoquodgeminum  ej“
in tomis conciliomm-,multocf minus cum gfeeco canone c o>*
uenit.: quinetiam apud 8  ure h a rdum y  <£?Auon cm V arh l e ~[
gitur. Huiusvero con alf canones a Latinis Latine ■> & A
Gracvs gracc d principio friptos fuiffe KicolausPdpd 'pbf
tio firibens in epiftola y qnaincipit-,  innumerabilium, h**
verbhindicat.Quomodo  autem non efTe apud vos Sar 1
diccnfes canones tu folus aferuere poteris,quando 11®*
folumi' d lati ne, venim etiam cum aliis a gra;cas linguaJ
hominibus-ftatuti funt,& promulgati ? Qua de reere-
dibile non eft, quodibi diffinitum eft> vnumquemq ;fC
ipforum minime propria: lingua; tradidiffe. Vionv.f 1 ^
quoque exiguusdn epijlola adStepbanum epifopunhf 11 *
eifiiamgraco ru m canonum interpr etn ti onem obtuUt->$ {L '’
dicenfe conulitim d principio inter lati n o s lati n c šd&M**
fuijfebtsverbtsfgnifcat.  Tune ian&i Chalcedonen^'
Gonciii' decrctafubdentcs,in hisgrsecorum canonu^'
finem effe declaramus,ne quid prieterea notitia: veft raJ '
crcdamur velle fubtrahere.-Statuta quoque SardiccB*'
fis concilij,atq;jAfricani,qncE latine funcedica,fuis^^
n umeriš cernuntur efie diilinčia.

I ^  Vt veniat ip fe.JTam in concilio- 3 quod eft in codd e
canonum y qudm quod in colleBione ljidori, & apud But'
cbardum  , ^ Ju onem hgtiur y  vt & jpfi veniant, & cuf 113
ipfo ordinent epifcopu .Gracusautem canon itd habet-

</ 'Zt(&'l 7 ri.cncG- 7 TZ 5  Gt 7 iiv.ecw.(rv/ic£y (h ptici

CM ’/j ZSh&fOCiTn-VKOTrOt 'TJ'yppt,ViSC-lV ■) SVOt STrUZ # 1

,Ottov

£ 7 riOK 07 TVV

vet cdi-hls

o „ rw ...... v .

'teny-eivcq>x.o!.>tuv6S Tiš% pvi £'ahr,0*j

&HV tnvjMvi(nc\ v^iu^zLci, tu.  imtnUTmv  > ^
TThtJ&ll <7lVUC6Q 7 iV.£V.y&'Acii'J

TU TJU{> CUJT&V E7nQiTHfSjJX 'cžT!CK07T&

(>ov  um tš» immvmt

rS  3 *f

Si?  ) ra ihticu zr?,i;tir t  Ttnifti'

hSiivai■nvnisi  c/ats-

tič-tt  '7i'K ~*KJ f  /.Sjj (MTipedCpst, tz  ' r y
AotJ  rž arAfitef p£>i  J

tsos 1  ZSi S? zrArjOie7mvy.u4i7nmoimvs ■>
<jiiv't@iKSKotr  75» • w pttiititihtas tntmUmv.  i*le> ’
Ofius epifcopus <lixic. Si qtwin prouincia, in qiiapl"'
rimi ftinc cpiTcopi, contigeritvmim epifcopum i-riora^J
abfentcm, nccpieis propcer negligenciaro quanda«°
tienire votucrit, neqiie epifcoporum creationi conie
tire, populi verbeongregati pottulent eum , qucm <P
expecunt, epifcopum conftitai: pripiimi oportet ep
fcopum illii cjtiiabičns mora tur, adnjonerilitterir P ^
matis prouincia.’ (ni miru m epifcopi metropolitani; _

populorum poftulato, paflorem fibi dari petcntm

rečižatitem fc habereputn, cimi quoque, vt inte

cxpcSari:*Qubd'fi ncqnc per litteras rogatus »»»*

ac ne rcfcribfcrit.quiclcra,Iatisfaciemhim popu i v 1

taci eft. <5»muocari.autem oportet ex vidna eti»m P
uincia epifcopos ad metropolitani epifcopi ercat ^

a. al.admitti..

D.I S T rK'

22r Diftinčtio LXVl&c.

D I S T I N C T 1 O L'5t V L

I l{chiepifc9pus autem ab omnibusfitJpyouin-

•^sJL \  cia.čpifcopts debet ordinari.  a

C. L jlb omnibusfufjragan c is fuis orehi e-

pifcopus er din e tur.

• Vnde  Anicetus Papa in epift.od epifcopos G odi J.

A Rchiepifc-opits* ab^ omnibus fuse prouincia: epi-
"^Vlcopis ordinecuC ,&in  ^f.lllud tamen>quod de
^chiepifcopi confeeratione pra?aidum eft,atque pr«-
• Ce ptum,id eftj vt omnes fuftraganej eum ordinent>nui
^tcnusimmutanlicet, quia, quiillis pr^eft, abomni
ous epifcop.is,quib-us pra-ert, debet conftitui, Sin aliter
P r *fumptum fuerit, viribus carere no dubium eft:, quia
^rita erit eius fecus a&a ordinatio.

1  f Archic.pifcopus.] Hm  prior f.rsin epiftoU ip/k,
& apud cateros colleBores fufiu* txp«mtur.

1  f Mi in epijloU cim inulta aluifunt interiecta,inm
t -comprouinciales.y<(/'-rf'i^^4-
De epi/iopitaulč nun ordituindu ipMtioribus ,quam
t ribu< epifcopii , Anacletus epift. z. ad epifcopos luIU
feribit,dietno.

C. II, ^TipijiopuinonminUf ,quimdtribtu
tpifeopt* ordinctur.

p Orro & c Hierofolymitarum primus archiepifcop 5
_ beatus Eacsbus, qui iuftus dicebatur, & fecundum
^ r nem,Domini nnneupatus eftffater,a Petro,Eacob«,
ce l ° a . nne  apoftolis eftordinatus, fuccefforibus vidcli-
t  tf u,s  .^ ant 'biis formam,« non minus, qndm a tribus
vil C °^ ls ’ rc ^']ailque omnibus aflenfum praebentibus,
a^ tc,vus  epiTcopusordinetur, tk  comtmini voto ordi -
Uo  cekbretur.

t o 13  I s T I N C T I O L X V11.

E* X. ipero  , &• choretrifcopi ab ‘vno epifcopo

C. j ' r4 >»*ri ■

yfi ^ocerdotes abvno -epifcopo pojfunt ordinati.
*Ty pjj * .'Anacletus epi jt.Z.a d epifcopos Hali a.

Ivici 1  • kcerdotes a proprio ordinentur epifcopo,
^'»nant« 0116 ?.^ f" acer ^ r,,:es  adenfum pra:beant,&
n . io fdi nt

‘ "tes ordinationem celebrent.Similiter & diaco-

tion

nentur.

Citerorunt antem graduum diftribu-
cc t3 . ver acium teftimonium, eum epifcopi (cili-

U PProba tione)fufficercpottft .

l tc '  , ^ De eodem-.  * v

2  -p pJ. n Hifp a ienii concilio{ecun<3o,r.6./*g/*tfr.

1 Co P u s facerdotibus, ac miniftrisfolus hono-
em  poteft,folus auferre non poteft.

D 1

Q

s T .I N C T I O L X V111.
v *ritur dt illit, qui o rdi ir. an tur ab bif , <juosno
ronflat fnijfc epifcopo s-, on fint iterum confe-
r -S^^di  i on non. S^uod yero confecrnndi 'non
r °^ il * nr Au ^oritote  Gregorij, qui feribens\Jo on ni
Q**i e pif Co pojib.i.ejfip.ii.oit.

^ S emclcon/icratusfterumconfecrari
r> j non debet.

O i t . ■*  C  baptizatus iterum baptizari no debet;

^ineu C0nf ' ecratL,s  c iti lemel, in eodem iterum or-
Ui Cl) j ° n ^ e l>et eanfecrari. Sed fi quis forfitan c ti m le-
tjicj d^k ^  ^ ac erdotium venit, pro cuipa panitetiain-

tamen ordo feruari. __

f 1( l,i fl T> 1 -no u el.m.ui prin. b Extra de te.ord.ca.
na lt **W i:o P- p oly.l, 2 .tttXJinfl. 6 .c<tA<). Bttrcb. l.t.c.

-Vann.l.i,.c.ioi c ldem reperitur in

y,,C(! tt.Poly.ibid.>Jnf 1.6X0.$',' Bnrch.  /. Uf.15.7KO
tnti.l.^.c.  17. d Po,ly.ibid.^d/ifl. 6 .co.  53*
c< * • $. q£xa, e pifeo p us. e ^fen.dijllyB.Poly.l.

’ 5  5 - Ar.f  7, 7 %c  1 0  ^ p afjn  rj c . luo p . C.c . 8 2 ,


De Arebiepifcopi & Presbytercrruttt ordiiftl- --nnm
tione: de Ghorepircopis- sJZj*

G. II. De p resby te ris , qui o rdi no n tuna b

eis,quos conftatčpifcopos non fniffe.

Cofntrd  Gregorius lil. od Ronifacivm cpifcopum,
epijl. l.fcrib en s tejiatur.

P Resbyteri, a  qnos ibidem reperifti, fi incogriti fue**
rintilli,qui t , ordinant,& dubium eft eos epifcopos
fuifTej-an non , quieosordinautrunt\; (i bonae a&ionis,

& cacholici viri funt. ipfi presbvteri, 'Sc  inminifterio
Chrifti,-omniq; lege fančta edočii ,ab epifcopo fuo be
nedi&ionem presbyteratusfufcipiant, Sc cofecrentur ■

Sc  fic minifterio fungantu-r.

jQuod ero o ‘confccratus 3 Jn eodem ordtne it trum ccnft-
crari prohibetur }  de eo intellipendum eft , qui confccratus
ejlab lilo-, qutm c er t um erat confecrandituS hab ereJQuš
ant cm ab illo confecratur, quem non confta 11 us confe era n
di babuijje, iterum confecrandus e ji: quia fi ille confe eran*
di i us non habuit , tje ex oleieffujione nil confecrationis
occcpit. Et quia in ipfo ordine confccratus.nor. erat 3  nune
qnafi p n mu m ad confecrationem Veniens ab epifcopo fa  -
cerdotalcm b e n c di cl iv n e m, & confecrationem confequi—
tur. Si.au terni us confeerandi habuit , in p rima TnCtionc
confecutuscj confecrationem:in Jccunda vero non reite-
r atu r c o nfecra tio }  fedfo lavnelio \ficut> de quo dubiu efl,
onfit b op ti\atus 3 Velnen,debet baptizari: f p r ius bo-
p ti\at us tron fu erat 3 c o nfe q uit ur gr a i iam baptifmi: fiati-
tem bapti\otus erat ,nihil acccpit in fecundu v učile n c  .* c
nec pertinet hocad r cit er ati onem baptifmi, fedadcaute-
lam falutis. Hoc & deecclejiis confecutndisfimihter ob-
feruandum esK

c* m- f Kon debet iterum confecrari ec-
dejta femel confecrata.

Vnde  in Nicano concilio legi tur.

E Ccleftis d  femel confecratis Deo non iterum debet
r cofecratio adhiben, nifi aut ab igne exufbe 3 aut fan
gninis eftufione, aut cuiufcunque femine fnerintpol-
lutoe , qtiia ficut infans a qualicunque facerdote in no-r
minePatris ? & Filij, Sc  Spiritus fančli femel baptizat 5 ,
non debet iterum baptizari, ita nec locus Deo dicatus,
eft iterum confecrandus, nifi propter eas caufas, quas
fuperius nominatiim us: Jfi tamen fidem fanfi* Trinita-
tis tenuerunt>qui eum confeerauerunt.

2 . pars. hiter epifcopos , chorepifcopcs autem hoc
cjdij}erentU 3 qu*d epifcopi non nifi in ciuitaubus }  chor-
epifcopi ctiam invievs ordinori poffunt: epifcopi forma -
tas tribuunt 3 ch or epifcopi non ruji čorncndatitias , t&pa-
ctficas dure Valent.Epifcopi ius confecrandi l:abent 3 chnr-
epifcopi tantum minores ordines tribuunt , leuiticam au-
tem 3 &faccrdotalcm bcntdičHoncm non v a lent p ra:j a r e ,
C. 11II. f hi quibm ch or epifcopi ab epifco -
p is dijfcrant.

Ve h is i t aferi bithcol.ad epifcopos Germanij,
gr Gallijyepij.26.al.SS.

Q Vamuis j  chorepifcopis, Sc  prcsbyteris plurima
eum epifcopis minifteriorum communis lit difpo
fjtio,qua’dam tamen aučioritate veteris legis, qtixdam
nouellis, Sc  ecdeliafticis regulis libi prohibita noue-
1  int : ftcut eft presby terorum & diaconorum , aut Vir¬
gin um confrcratio, ilcut conftitutio altaris,ac benedi-*
člio,vel vndio.Siquidem nec erigere eis altaria,nec ec-*
clefias 5  vel altaria confecrare licet, necper in.pofitio-
nem manuum,fidelibus baptizatis> 1 velconuerfis hse-
reticis g paracletum Spiritum fančhim nadere, nec
chrifma conficere , nec chrifmate baptizatorum fr 011 -
tes ftgnare , ncc publicc quidem in Mifia quemquam
pccnitente recdciliare, nec formatas cuilibet epiftolas
nnttere, I-Ijecenfm omnia illicita funt chorepifcopis:

a ^A>ifl.j.c,uo,Jupp.6.c.  ii 7 * b a quib.fucnnt ordh
naU.^orig. c lotione.,d De confecra.dift.i.c.ecclejia.
e luop. 6 .c.j 2 f y 4 nf{. 7 .c.J 2 l.Polyc f lr\..tit. 26 , f ba->
pti^andis.^orig.&Iuo. g exhofrefi.Jotig.

H 4

22-4

nationc:<gr qui d qmbus oreUnandi. '  Decreti Prima Pars.

1 rr ~  1  C. II.- ifiNon exorci\et,quiab epifcopopronefltno fu»t»

ltem  ex conciho Laodicenfi, c. 16,

' On oportet exorcizare eos, qui necdu ab epifc°'

- • . :Lp.

c:

a:

qui ad cxenipium,&formam lxxij. a difcipulorum effe
nofcuntur,vel'presbyteris,qui eandcm geftant figura :
qi;oniam quamquam confecratioaem habeanr,ponti-
fijatus ramen apicem non habent..

pars. H* Ve/o propter infolentiam fuam , <37/4 ofificia
tpifclporu fib iv Jur p ahat, ab ecclefia bodi e phibitifunt.
C. V. ^ Ordo chorepifcoporum dfhcrafede
reprobatur.

Vnde  Damafus Papa <t/V epifc&pos sipi-
c*,epift.  4.

« Horepifcopi b tam ab hacfacra lede, quamato-
/ tius orbis fuerunt epifcopis prohibitL Nimis ergo
eorurn inftitutioimproba,nimis eft praua,quia vehi de
fummo facerdocis minifterio aliquid prjefumant,omni
audoritate caret. & infra.  Nam non ampliiis,quam
duos ordinesinter difcipulos Domini effe cognouim 9 ,
id eft-, duodecim Apoftolorum, & fčptuaginta c  difci¬
pulorum. Vnde ifte terci tis procefierit, funditus igno-
ramus. Et quod ratione caret, extirpari neceffe cli.
4.pars. ^  Quod autem d epifcopi non fint, qui minus,
quam a tribusfunt ordinaci epifcopis, omnibus pater:
quoniam,vt bene noftis,prohibitum a fundis eft patri-
bus,vt qui ab vno-, vel a auob. funt ordinati epifcopis;
nec nominetur epifcopi. Si nomen non habent,quali-
ter officium habebunt ?

C. V I. slpofrolomm in ecclefia locum epi¬
fcopi teneant.
ltem  Vrbanus fecundtis.

Vorum vices in ecclefia habeant epifcopi, & quis
eis hanedignitatem dare debeat, fandus Augu-
Ilinus oftendit,inquiens : [Pro patribus tuis nati funt
tibi filij' Quidcft,pro e patribus tuis natifunt tibifilij ?
Patrcs mifti funt Apoftoli : pro Apoftolis filij natt funt
tibi: conftituti funt epifcopi. Hodit* enim epifcopi, qui
funt pertotum mttndum, vnde nati funt ? Ipfa ecclefia
patres illos appcllat,ipfa illos genuit, & ipfa illos con-
ftituitin fedibus patrum. Non ergo te putesdefertam,
quia non vides Petrum-, quia non videsPaulum , quia
non vides illos > pcrquos nara es: de prole tua tibi cre-
vit patcrnitas.Pro patribus tuis nati funt tibi filij,con-
flicues eos principes fiiper omnem terranv. ] ik  infra.
[Filios genuit ecclefia, conftittiit eos pro patribus fuis
prihcipes fuper ornnem terram. ]

~pTs t  r N. C T I O LX l X.

i .Onfirra vero devici de man n abbatis fufcipipo-
tej?> fi eidem abbati mantis impojitio ab epifto-
po facla n o fiatu ?.

C. I, q Mbatcs>qmbusab epifiopo manus
imponitur) aliquot tonfurare
p o (pint*

Vnde  in feptima tynodo cap.14.legi tur.

a Voniam fvidenuts fine manus impofitione a par-
uula&tate tonfuramcleri quofdam accipientes,

nondumque ab epifcopo mamiš impofitione p^rcepta,.
fuper ambonem irregulariter in coiredalegentes,prje-
cipimns amodo id minime fieri. Idipfum quoquc ob-
feruandtim eft etiam intermonachos,

2, pars. Lcdoris autem manus impofitione g li-
centia eft abbati folummodo in proprio monafterio fa*
ciendi, fi duntaxat eidem abbati manus impofitio fa-
ita nofcatur ab epifcopo [ fecundum h morem praefi-
ciendorum Abbatiim,]dum conflet illum effe prcsby-
terum* Simili etiam modo fecundum anttquam con-
fuetudinem chorepifcopos pr^ceprione oportet epi*
fcopi promoticre ledores.

a al.li. b Poly. ibid.sfhfeU.  7.^123. c al.ji.
d al. enim. e lnPfal.44. f l»o p.^.c.ijG.
g Al.vmpsfiiiiontm* h Hai' non Jun t ingr.zco canon e.

1

* s  1;

N

pis funt j-pinoti, 1 * neq; i

1 ecclefiis,neq; in doHiib^*

LXX.

B epificcpif alt eri us ciuitatis clencus ordh ,A J t
nori potcrit^ncc etiam d proprio alfo h: te o ){ *t

D 1 S T l N C T I O

A

nandus e fr : abfioluta. enim ordinatio  ChalcS
d(menfi concilio pr oljih etn? , & vacv.am Kabercmt^
impofitionem prači pi tur: in quoJlc p atu t n efi , canot> e  •
C. I. Cf Kemo ordinandus cfl abfolute.

N  Eminem t> abfolute ordinaripresbyterum,vel d 1
conum,vctqiiemlibet in ecclefiafticaordinati« 116
confiitutum , nifi 1 manifefte in ecclefia ciuitatis j ,,u
poffeflionis,aut in rrartyrio,aut in monafterio,q l, i ot "
dinatur, mereatur ordinationis publicat* vocabidu^’
Eos autem,qui abfolute ordinantur, deereuit fanda ;
nodus vacuam habere manus impofitionem >& nU  .
tale fadu 2  valere ad initiria ipfius,qui eum ordinat« 1  •
1  Nifi manifefte.] G race leoitur: it uh

\ ' '  i A /■ ‘ -A t  A r  ',, * '/ti

KAVJtrUi X.Ct),U.Y,SM TVg//py [.LOVOCTtg/-? u  ^

[&{)(& tTnzrgvTldnv , hoc efi ; nifi proyrici neC
clefia ciuitatis, vel pagi, aut martyriojaut monaftc rl0>
qm ordinatur, pronuntietur In ordine autem Bo'^‘ l ^
fit mentio taltf pronunciationis , epifcopi nomint p e '' •-
chidiacor.um fačfJe.  De titulo S. Stcpbani clig«« nU5
trum ad Iedorem eundem titnlum. ,  v

2 Nullurn tale fadum ] Gr.ccc : ^

ovsgy 3 v id cfi,nifhquam  pofTe operari.-

C. 11. ^Urita fit ordinatio fine tiiuhfi^ A -
ltem  ex concilio Vrbani II. babi to Placenti

S Andorum c canonum ftatutis confona ^

decernimus, vt fine titulo fada ordinatio irrita
beatur,& in qua ecclefia quilibet titulatus eft»
petuo perfeueret*. On^ninoautem in dnabus'
titularinon liceat , (ed vnufquifq;in qua titulatus^
in ea tantum canonicus habeatur. Licet enim
difpofitione, vnus diuerfis p ne effe poffit ecclefib’ c /^
nonicus ramen pra?bendarius,nifi vnius ecclefi£d 11  ^ ^
confcriptus eft effe non debet, •f'Si ^jnar tamen c^p ^

Ik  funt, qus fuis reditibus clericosfubftentarenos’F _

funt, ea cura ac difpofitio prcepofitomaiori’ ecd^ ^
cui capella fubditre efTe videntur, immineat : d:
poffefiionibus , quain de ecclefiafticis. capellarum o
ciis ipfc pronidcat. . -

In eodem etiam conctlio antiquis r.ouem■ pr*cfi lit °.
b tis decimaaddiia e it, qua it a fe h*bet[.Aequum >
lutarc , tem v en. v el dfiumptione beata "MarU 10

darcybcnedi.gf>p radi ; qu.c, &Vnigenttum tuum  *' (ff
bumb. concep. & Virginii a ti* ?lolia permanenti  -

ater.mundo ejp.dit , lcfum Cbrffrum dominum nofi^’

distinctio lxxi. .

1 -E deri cisvero non ordinandisab epifeop^ _

fs I B teriMciuitatfS )in Sardicenfi concilio/* 1  fi
^—* lj.fiatutum efi,in quo lanuarim epifcopi
xijfe leqitur.

Č. L Cleri d ab epifcopo alterius ciuitatrt

non ordinentur..  _

T tlud quoque fanftitas veftra fiat nat,vt nulli *P* ,
po liceat alteriiis ciuitatis ecclefiafticum et li

follicita-e,S: in fua Jitcccfi elerieum ordinate.VH ^
dixerunt, Placet: quia cx his contcntionibas '° ,c _ |)C
fci difcorilia-; & itieo proftibet omnium fenten-j ’ g t
quis hotfacere uiuicat. d'epifcopus “ ,xl  * h j*

hocvniuerfrconftititimiis,vtquicunq;exalia

a ut. promili.  *

2.c.6.lHop,6.c.i6.Pan».l.yc.iy. c SSxt‘ nl> ” !  ‘
C.I.f 32 . d c.  19. vo)Htr it

T V V T De Presb/terotnm & Clericorum ordi-
-A. X* natione: & qui a quib us ordin a n di.

2  26

225 Diftinčtio

voluerit alienum miniftrum fine confienfu epifcopi i-
pfius , & fine vohuitate ordinare , non fit rata ordina-
tio cius.

x C H oni'nem .'} In cancilio Latine Ufi tur:  ecclefia-
fticum miniftrumfollicitare, & in fuis parochiis cleri-
Cum,&c. j.cad. c. primatm. (rbt huitu canonit /iti t en ti.t
tiicUtr refer/i) legitnr.vt  nemo alterius plebi j  homint
vfurpet. Gr.tetant e.n caputiSnd,qu.din Latine decitntt -
v<um ethnen habetnr.

C. H. f Veetdem.

Item  [nnocentius ad PiBricium Rgthoma-
gcnfem epifibpum,epiJ}.2.c.j.

D E a alienaecclefia ordinare derieum nulius prar-
fiimatKnifi ci us epifcopus precibusexoratus con
cedere voluerit.

C. 111 . Opil fine epifcopi cdnftr.fa erdinu-

tur/mufil cim ordinatio.

bre cap.S.n. &  16. Gregorium- ceri loannesVlll.t&
faBo ipfb,z^yocabulo in eadein no ti one accepto , eihtntt
tat m,  q uo d ex aliijuo t manv.fi rip lit ipfitu epijlt lit cojla t.
C.. VI. - Sine literii epifcopifi.t in ali ona

ecclefia elerient non fn/cipiatiir.

Item  ex concilio Carthaginenfi X. cap.y .

P  Rimat us a  epifcopus b Vegefelitannsdixit. Stiggc-
ro (an&itati veftrar, vt ftactiatis nonlicere clericutn
alienum ab aiiquo fufcipi fine litcris epifcopi fui, neq;
apudfe retincre,neclaicum-vlurp.are fibi depjebe alic
na,vt eum obtineat c.fine confcicntiaeius epifcopi, de
cuius plebe eft. Gratus epifcopus dixir. Hsec obferuan-
cin pacem cuftodit: Nam & memini infandiftimocon
cilio Sardicemfi ftatucum , vt nemo alterius plebis ho-
minem vfurpet: Sed fi forte erit neceflavius,petat a col
lega fuo,& per confenfum habeat.-

C. VII. 0$ Sine literiicommendatitiitcU-

Item  ex Niceno concilio, cap-i6. in fin.

S I oquisaufus fueritatiquem,qmadalterum perti-
net,in fua ecclefia ordinate, ctim non habeat con-
ftnliimillius epifcopi,a quoteceffitclericns ; irrica fit
buiiifmodiordinatio.

C.IIII. ^ ClericmVniusecclefia inalU
non ordinetur..

Item  ex concilio Chalcedonenfi,«/’. so.

C Uticosdin fuis ccclefiisconftitutos,(icut iam dif-
fimuimus, non liccat in alterius duitatisecclcfiis
0 rdinari-.fcdquiefcantin ea,inquaabinitio miniftrare
merucrttnt; exceptis illis,qui propriasciuitatesperdi-
derunt, &ex neceflitatc ad alias ecclefias migrauerut.
St vero quicunq; epifcopus poft definitionem iftam ad
diumepifcopum pertinentem derieum fufceperir, pla
ctutfanfi* fynodo,& eum,qui fufcepic, &  eum,quifu-
fceptuseft, tamdiu excommunicatos manere, quadiu
tple clencus reutj-carur ad propriam eccleliam.

C " V '- \ Jpo /teinapermijiione vniuf eccle¬
fia clericm in altera yale.it
ordi tiari

■fro« Gregorin s Vortunato cpifcopotCeapoli^
tanojib.*). cpijkn.feu cap.iu.
pRaternitatem e cuam a nobis peciifle recolimus, vt
X Gratianum ecclefia:Benaframediaconum tuarcon-
cederemus ecclefia? cardinandum i.Ec quoniatn n ec e-
pifcopumj ctjLobfecundare, ne c propriam habet ecclc-
fiam,holte fcilicetprohibente,quo fuuni debeat mini-
ueriumcxhiberc;petitionem tuam non praeuidimus
differendam. Idcirco kripti« tibiprajfentibus eum ne-
ceOario,duxituus conccdendum, 1-iabicura licentiam
diaconum illum, nollra interueniente aučloritatc, ec-
clclTae tu$,Deo propitio,conftituere cardinalem.

1 Cardinandum.]^-»ic^ lcgebatnr>  ordinandum.
imendatvm  e >7  ex ipfa epiflola. Curdin.tr e vero^/iu- Car-
Aifulcm con\litHerc,{qno(i cit i nji u c hunt* capitif)ita  V/-
<ktnr B. Gregorin* accepiffe i vt canonicam tram lationem
fyiificet.. Kam xum tempore S.Gregorij Canon fcxtn* ton-
?dij Cbalcedonenjisaccnrate obfcruaretur, vt nullo modo
Itrtturalicui locu*in ecclefia {qui nune titulurVocatur)
tijifimulad rum locum ordinaretitr , cit m altqitis iam or-
dinatus, nccejlitate aliqna in atiam ecclcfiam transfere-
ta tur^vtin iUa in eodemgradrt->quo inprima ordinatas e-
**t i( Ufcntirctdnfecunda dicebatur ipcardmari \ qnod e.x
•Jlo nune indic at o locapatere poteši, <^exhb,\. epijl.j 4.
&altbi. Shiod etiam tn epifcopi* B. Gregorin facjebat,

*P-P

tur

di či.io. epiftn G.(^epiJi. 2 ^{qn 9 arejerturf.y.q.j,
io rali*.) & in dici. n.epijl.i^,&' fequen t; 3 quod ha
11. q  1. cap. relatio.D e hac re loannes Diaconus li-

riav cztra fttam ecclcfiam non mi-
niftret.

Itemex concilio ChaJcedonenfijf^.G.

E Xtraneo ^ clerico, & le&ori e:ctra ciuitatcra fuam
fine commcndatitiis literis proprij epifcopi nuf-
quam penitus liccat miniftrare^ •

C VIII. % De eodem.

Item  ex fermone S.Auguftini adpopulum.

H Ortamur c  Chriftianitatcm veftram iuxta fando-
rum canonum inftituta,vt in ecclefiis a vobis fun-
datisaliunde veniens presbyter non fufcipiatur, nifi a
veftr« fueric ecclefia confecratus epifcopo, aut ab eo
per commcndatitias literas fufcipiatur.

C. I X.. ^ eAbfcjj formata cleriii
non fufcipiantur.

Item  ex concilio Antiocheno, cap.  7.

N Vllum abfq; formata*j'quam Gratci epiftolam di-
cuntjpercgrinorum clericorum fufcipi oporret.

1 ^Formata.] Grace eH }  cdvdj etglcvucctv

fflTZti izev  |eva;v, efuodDion-jfiu**tertit,  nulius peregrU
norum fine pacificis, id eft,commendatitiis fufcipiatur
epiftolis.atcfoita Burch.&Itto habent.

D I S T I N C T I O L X XII,

1  Imijforiat vero literas epifcopus nifi rogatu* x

ps 8 ^nontribuat 3 ficutfatHtumettinfynodobabi~
JLJ ta Roma. ..

d I« Hifi eodempetente, nulli dimijfori<e
litera: prafeniur.

VndeVcoVziptLait.

t~i Pifcopus f fubiečlo fibi fncerdoti,vel ali) clerico, ni
i r  fi ab ipfo poftulatnSjdimifiorias non faciat ; ne ouis
quafi perdita>aut errans inueniatur.
q  l 9^De eodem.

Item c*  concilio Carthaginenfi II 21.

C Lericum g.alienum , nifi concedcKte eius epifco¬
po, nenioaudeat vel retinere,vdpromouere in ec
clelia fibi credira. Clericorum autem nonien etiam ie-
č!ores,& pfalmifta?,& oftiarij.retincntfi.

C. III. Invna ecclefia ordinat h*,  in alia.
non fufcipiatur 1 .

ltemex  concilio Mi!euitano,c4/;.i5. .

P Lacuit ^,vt quicunq; in vnaecclefia vel femel eligi-
tur *,ab alia ecclefia ad clericatum non terieatur.

1 Hligitur-3 In concilio 'Mileuitar.o  cH,vel femel le
gerit: itemtfo 1» concilio Carthaginenfi Graco  , cap.  9 1.
xctv u7iz&% cdxyvu, in ^fjricano autem , capite 6j.
vel femel fufcepto officio legeric.

a Pannor.lib.^.c.COf. b al.vfurpet. c Burch.l.i .
HO).litop.^.c.i\.exaliaVerfionc. d Jfnf.l.c.c.iie>.<&
h>c.io<).inQp.6.c.i6i. c lo.Diac.t.i.c.io.Pahcel.io
tlt - 7. v infelmut libro  7. cap.Bo.

a al.priuatus . b Burc.l.l.c.^.luo p: 6.c i^.Anfi
/,^.c.i24. e , ordinet.'] orig. d Burch.l.i,c.\\t).j]nf‘.
L7-CA 62 Poly,l. dftit,] . e" B ure. I., $.c.  3 o.l K0  p . 1 6 .03 r.
f ^4nf.l.6.c.i22. g Burchard.l. 2. c.42. Iuo, p.6.  f.14.
k* ul.rttinta.nt. i al.tcve.Uur. \ Cone.Afričanu.c.^74

H $

* t)® Presl>yf eroramSr Clericontm ta-dl-

22 /  natione: & de Epiftolis formacis.

Dccreti Pri m a Fars.

£2S

9

distinctio l  x x i i  r.

Q L r altttr^y ero commendatitia y ycl dimifforia 3
fen formata epijlola fauenda fit 3 yidctvdu e st.
Debent namilit er a-Graca mtsrponi in ca c-
pijiala 3 &rton fine caufa. Grdeča enim elementa It ter aru y
n umor os etiam exprimcre  , nullusqui vel tenuiter Gratci
fermonis notitiam babet 3 ignorat. Ke igitur in facicndis
cprjlolis canonicis-, quas mos Latinus formatasyocat 3  ali-
qua fr a u* filfitatts temf/e prafumeretur  , boe d p atribut
cccrviij. flhaa: co ngregatisfalu b c mm e inuen tum.esl 3 &
confltvtH) ytformata epijloU h/tne talcu Ut ion is 3 feu fnp
pa-, ati on is babe ant rationem: id cfi,Vt affumantur infnp
putatione pnma -Graca elementa P.atns, Liliji & Spi-
ritusfdnBi-, h sc e sl, zr 3 v } cc: qu*e elementa oBogenarium,
(*n q u a dri n ge n teJimu-m , & p rimumfignificat numerum.
Petri quofy d.pofooliprimalitera,id ejl 3 tsr 3 quxnumerum
oBoginta Jignifcat: eiusquoq j3  quiftribit 3  epifcopi  b p rt¬
oma liiera  ; cui fcribitur 3  focunda lit e ra, accrpientis 3 tertia
htera 3  chntatisquoq J)  de quafirtbitur 3  quaria,.^indt~
Bionis 3 quxcumq J  ejl&lliusC tempo rts 3  n um er us ajfu mu tu r.
^Ata^itA h is omnibus Grkcis literts, qux 3 yt diximus 3  num e
ros expnmunt 3 in v n u m du tiis 3 yn a m qusecunq J fuerit col-
leBa 3  fummam epijlolu te n 2 at: hacqut fufiipit 3 omni cum
cautelk requirat exprejie  d. ^Addatpraterea feparatim
in epijlola etiam nonagenaviHm 3 &'-nonurn numerum 3 qut
fecundilm Graca elementa Jignificat dflco.

C.  I. TLxemplarformata- epijtola, qnain

Nic*na (y n o tl o d iccxviij:Patribus
faBa .c st.

< nommeP.uris. ur.  & S pirit us Pandi.

se.Tzr.VHalterio Spirenii epifcopo. Figo Burchardus
<aiida.Vuormacienus e cele. Pur deuotns , gregisChrifti
fanvulus, in Dec vero dimnice lelicitatis beatitudinem.
C^pm Panda catholica eededa prompta Ktfequi docu-
mentaEuangelica f,quadicunc [Qui recipit propheta
sn nomin.e*pro.phet«, ačcipiet mercedcnfi proplietce: &
qui recipit iudum in nomine iudi, mercedem iufii aeci
piet,&c.]& Apodolus giubeatliofpitalitatem fedar-i,
& neceffitatibifs fandorum virorum conimunicare,ta-
jnen propcer cns,qui cauteriara habenr dram co.nfcien
nam,dicentes Pe efle fimplices,ctYm fint adutia diabo-
fica repleti:&: pro opere pi e natis diciuit fe de loco ad lo
cum tranfire,cum lint, Pua malitiqfacience, fugitiui,&
-dicunt fe čile minrfteiio faero infertos> cum ho fint,da
tutum eft a PandisPatribus, neminem clerkum alie-
num,Č^ign.otum recipi aB aligiioejpiPcopi) ik  iuthroni
tarui\/ua ecdcPa. nifi habeat ;1 proprio epiteopoepi-
ftolam,qux in canonibus nominac.ur Pormata.Ideo no-
-tum facimus fraternitati vedra*, quod pra^Pens frater
nofter-baram literarum portatocjnomineHerraanus 1 ,
«on pro fuai*equitia expuifus cit ;i nobis, Ped podulnn
tibus fcatri.bus>eo quod ex Familia nadra noder

feappizatusjfecimusei libertatem receptamin ^-cornu
alcarisca«onice> & ordinauimus cum ad ara dum pref-
bytenj. Cm eciam bas diradTonas, fi ue  ccmmendari-
tias bteras Facimus,& cum ad v.ellram diledam frater-
nitatem dicigimus: vt in veftraparochia Pub vedro Pa¬
či o regimine,^ defendone conlidcrc vafeae. Ego,in-
quam , Burchardus humilis epifčopu.s in norriinePa-
tris 1 & Filij, & Špirit us Pandi, & in .vnir&re fari da* Bc-
cleficEjin q.ua Petro .dat uši ed iusligandi,.atq;fbluen-
di,abPolno Hermann um presbyterum de ciuitatc Vor-

a  JEx Actico ad finem conulij Cbalcedentnfos, Jinfol.
lib.C.c.ili.luopar.G.c.m. b al.ejiiftolam. c ni id.
d al.hpreffum. e  . tiftrc.ti.c.ii J.luo-p.Š.c.^.fimi-
le quiddd mu.lt orp magts, c  4^5. f Matt. ib. g pom.
\l. k 'al.paterniprti; i hcmanUs.^BUrcb. ni d.
/ afpatris zr.&filij SpiriUisfontt} aJito p.  <C

C.434 .JimiU,  ‘ ,

m aciend indici one x. & iicentiamdo vobis inthronjr
2 Si  ndi. c u tn  i n q ua.ou n q; e c c 1 e fi a -v u 1 tis ve d r se. p ar och^*
Hanc ergo epidolam Grkcis litei'is hinc r inde mum,r e
decreuimus, &rannulo nodrx eccirfi« finnare cenfuP
mus. Fraternitatem vedra Chridus nobisincolum-eB*
conPeriret C v. v. ec.•&■.$.£. ^.z.dfal/ju.  Data Vuormati^
Id ib us Martij, anno Dominics incarnationis M. X I* 1
Inejidione X. I

1  ^ ConPeruet. ] bi boe & fcquenti captte e a lanfo
funt cmendata 3 qua escemplariu airsilio r eflitm : p o tf rad-
Caterhm qua boe točo fequuntur 3  etiam apudBuraba'^ 1 '
funt deprauata. LacHe antem reflitui poffunt ex vtfo 1
initio-dijlinflžonis tvaditis,.Quib usq uidem regulis opfo^
refpondet excmplumab luone collatump. 6. c.A}yJ^^
rain extremo ^^.capitis p ofita 3 p o nat ur do c o e ar n/ti
inipfo 4.]yaffcruntur. Addiia enim i [lis di e/i o n e 3
refultat num er us ibinctatus 3 id esl^  to c ci. xxviu. Bed
etiam proccdet excmplum cap.c r ]q..fivbi nuncfomM* e
ifij.fat 1 q.p),fatisjit locum indicafje.

C.  II. Jnciprtcipi jlaLi formata d cccxvnp

epifcopis 3 &' ah  Attico * Cojifiantinopo-

iitanxyr'ots epifcopo edita. .

S Andidimo a in Chrido Fratri Pumma dulcetlin^ c
ritatis atnpledendo. A. illius ciuitatis epiPcop°> v f
illius eccVefisc prxPul perpecua; beatitudinis op taC J 1 . 1
Chrido falutem.ar.v.flt.^ar.Deesetero noueritPanda*
ternitas vedra,qubc ide clericu.s Herrcannus ironij
nodra in par-ochia indrudus , ac detonfus, paruita^
Roftram roga-uit,quatenus illicommcndaticdas h^*
co nfc ri b er c m u s, q u i bu s ve d rje celfimdi n i co m mc  n ^
tus, Pub tuidone vedri regiminis degere pofTet •* cui .
voluntati confentientes,Pecu nd«m canonicam * <lU "' .c
tatemlitcras ei -dimiilorias ded: m us , per quas &  ‘f-
concedimus yvt Pub vedro magiderio di.uins Perui c
infideqs,fuae dePeruiar vtiliraoi, & vobis licentiam ^
buimus,vt,fidignum cum iudicaueritis,ad Pacros ^ 1  ^
nes promoueatis. Commendatum.ergoeum cur^
dr-x iufcipite, & -n od ris ex partibus abPoluttim in  . Q
drarum ouium ntimero cudodite. (>«as literas,^
re veritatis firmatat, indubitanter a vobis PuPcip‘^ p  ^
Hteris Grxcis,-vt canonica docet audoritas, conhr ^
re -fategim-us.Sanda Trinitas vedra m bcaticudin^ 11  c

regimen PandxPuxecclefia 2  perpetualiter bene

concedat 3 H/alu/2,vt\  fic.«.
pnmunt )indidione x. Continct hac lormata
Ptimmam numeri MCCC. X V M  Y.Gra*cam inI ?P0
ne illius primam porrinwjs,quia Gr»ci eam in
ločiš prOju, confbnante ponunt, dent-eft Actsidi

1 %  Ab Atticf). ] Antealege'batur 3 2bbtxtfpfo
tut us e sl locus ex c o ni e Bu ra (q u od pe rra rofaCtu ta) i
niam euidenti ratione nitebatur.  ,

2 duZcc/jVe  i fic/C/ d.] Additafuntbac cX ^‘J ey :if

vetu jtis cxe/nplanbus , vtrif-pijlss notis/dem '> H  p,
n o nagefim us n o mtsjign ificatur. in odUtbiuVgfSp/
fiyyeinihil ‘trtt.vdaiflio,  Amen, Lattnčfc r 'P ta  '  *

utilui čH nttincrijlgnifiiatio.

L  X X id 1

D 1  S T l N C T 1  O

fOeriturie hif, auinb tpificuufiM'p' ’’ a;  jtt-
, c cnte m ,,«nt,  ,

0tl ' iCc0~

^ Annuafufpenfionifubiaceat^p J

'Q

0  *• . —>,, .. .

pus 3 qui muiium ordinareprsefumtt.
bisita jlatutum inuenitur  in concilio An-

relian-enli III. cap.j. * ^

TJ 1  FiPcopusj qui inuitum , aut reclamantem p? x  “

pferit ordinare, anriuaJi^ccnittiitiie Pubdit«^ ,

tas facercno« prgfumat.

*  6 .C. 121 . b UM.CCCXXK f

»29

Diftindio LXXIIII.

dinatione:&qui d quibni crdinandi. 230

C. IT. ^Nu/luspromoueaturinuitus.

Itcm  Gregorius Kitali epifcopo Salonitano,
in lib.l.t{eg. epi ji.  19 .

G  Efta a , qua: nobis in concili/ veftri cofečia fecreta-
rio direxiftis, in quibus archidiaconus Honoratus
addicitur b,plena efte cognouimus Temine iurgioru: cu
vnoeodcmq; tcmporc sna pcrfona nolens adfiaccrdo-
tij ordinem proiiehitur,qu* canquani im merita a dia-
conacus officio rcmoucc.ur.Et (icut iullum eft,vu nemo
crefcerecompcllatur inuitus,ita ccnfcndum puto fimi
liter, ne quifquam infons ab ordinisfui miniftcrio de-
Hciaturiniuftž.

C. 111 . ^ ififi ub 1  epifcopis fuispromoueri

contemnunt, a loctsfuis deti-
cian tur.

Centruinueiiitur c  inconcil.Carthag r.$i.

S I 1  qui d clerici ab epifcopis fuis promoueri cotcni
pTerint,necii!ic maneant,vnde recedcrc noluerdt.

1 Siqui.] Kerba huius capitisfunt titulusferjueutis
topilu , piacuit V<i ešt pr o prt ur canon trigefimndprimus
toncilij Caribapinenfis m codicc canonu,&apud Gručo s.
Č. 1111' t^Dc eodem.

P iacuit c, vt quicu nq; clerici,veldiaconi pro neccffi
tatibus »ecclefiafticarum f rerum no obtcmpcratie
• bntcpifcopis Tum  volentibus cos adhonorem amplio-
fcminecckfiafuapromouere, ncc illic roiniftrent in
• Tmagrada,vnde nolucrunc reccdere.

1  11  Pro neccffitatibus.J Grme efi; Jiamocf uvxy-
rstchui; airtxi f entnXitTicbr cu/mr. id cit,  ob quaf-
damcogenccscaulas Tuarum ccclcfiarum.

C. V„ ^ Pofieriercs prioribus cpifcopi n on
praponant.

btmeaconcilio Agathe nR,cap.*j.
t;  PucQfoti lmecun ,, quornm vita non reprehendi-
Xj  tur ’P°Hcntn cm  nriori nuli tri praponat.mfi g fortč
fuperbiaelatus,L 10( j pro  neceffitate ecclcfia: epifco-
S UJ ’ iu^ t; i'' t >imple rc  eontemnat. 2 pars ^ Sane.fi of-
»icium Arcnidiaeonatus b propter fimpliciorem natu-
rairjjmplere, a 11CeX p e j, r e ncqainerit, illc locifui 110-
raen teneat,iS£ ordinationem 1  ecclcfia:, quem elegerir
cpifcopus pratpoHcuduni.

' f Et ordinatione.] -Quumuif in recentioribuscon-
nliorum tditiouibus Ccloiuenfibut lepliur, tfc  ordinatio-
niccclefiic,quam clegerit cpilcopus,prarpoiiatur: turni
inrttere CoUnitnft,dnobus Parifienfibus, eypdnobus cedi
cibiuconciliorum Kiticami cit eodem modo , atejuc apud
Gratianum.  *

C. VI. f la 'j n o lečo tpuifa. ordinatm til,
inuitus teneri non debet.

Item  Gregorius ieanniepi/lopo SyracuJano,
hbtii.epifi.14.

/"V Vorundam ad nos relatioae perucnit, CoTmam,
V^quicx monacho mouafterij fančta: Luci a: adcccf-
Tore vedro memorandae 1  memoria: Maximiano in cc-
ricfia Syraculana fačius Tubdiaconus , arq; a vobis po-
flcainpoircflionc,qua: Iuliana dtcitur,presbyter cil or
dinatus, ita niinia triditia, tk  loči qualitatc veliemčtcr
sfflidum, vc vitam fibi ptenam cxiiiimet> & contritio-
nij kfiu fugam qu.xrat auxilium. Et ideo,quia taks cr
?» fubiedlos noftros dcbcinus exiftere, qua!es nobis, fi
iMbicfti fuiifemus, noftros volueramus efle pra-pofi-
tcsimjgnrebenignitatis cft,fi eum in ecclcfia,vbi 1'ub-
dijcpniedfiinftiis officio, fiinčlitas vedra redu cere,at-*
quc illic presbvtcrum volueric ccn Hitu ere Cardinal«.
Ojiod & facerc,qwantum arbitramtir, Jebitis.fi tamen

a Pe/yc.r.X.tit.])d' <l ’pur ^.(,379. b al.adducilur.

C hi cedite canonnm d Iuo p. 6.c.4,2. c Bnrcb.1,1.

c.nS.luop 6.c. 4 i.^bf.t.6.c.iox f al.ecilcjiarum no
ebHntpty.il/eiiut.  ,? al.ne. - ] °rig.  /, dl..ArcJiUUaca~

»Ut. 1 al.venerandu. I{ al.conlrijlatienit.

nihil eft, qnod iufte cotra ipliim animos veftros cxafpo
ret.Si vero aliqna cnlpa eft, fuis nobis hoc cpiitolis ve-
ftra fraternitas vr fcire poffimus,infinuet., s

i  pars Veri/mil/udGregerij de hisintelhgtndum ett,
tfui non eai/fa neeefiitatit, jidcaufair.^ratitudinto calli-
deab epifcopisfuiapromoueri /puernntnr. llludauti Car~
thaninenjis conciHj dc hisinteUi/ntur, qui noh/nt ebtem~
per.tr e epifcopis fuis, propter necefikatem etclejhe rolen~
h b ut coi adaitiora promouerc.Hanc diftinč/ionem  ex de-
creto S: 1 n p 11 c :i Papce quilibet cerreborarevalet, /puifcri
btniloanni epifeopo Rauennali,epifi.l.ait in ter cule ra.
C. VII. »j Ko n eii all/juu inuitui ad epi.

* fcopati/mpertrabendus..

V Ei a ifta didicifti,quacin fratrem,&coepifčopfi no-
ftrum Gregorium,no dileflioue b,Tcd inuidia per-
petrafti: quč inexcufabili violentia pertrahi ad te paf-
I ti s es, atq; vexari,vt ei honorem tanriim, non per ani-
mi tranqui!litatem;Tedper amentiam, fieutdicendum
cftjirrogares ? Nec); enim taliapocuiflent fici fanitate
confilij. Nolumuj exaggerare,quodgettuni eft,ncco-
gamm iudieare,quoddignuni eft.Nam priuilegifi mc~
retur amitttre,quipermurafibiahutitur poteftarc. <£7*
infra  c. Denunciamus autem,qubd fipofthac quid-
quam tale prarfumpferis, & aliqu£ fen epiTcopum »Teu-
prcsbyternm, Teu diacomim, inuitum facere fortč crc»
dideris.ordinationes tibi Rauennatisecclcfi*, vel Ac~
milienfis nonerisauferendas.

C. VIII. ^ Deeodenr.

Itcm  Gregorius udntonino fubdiacoito, lib.l.
epifl.i 6,i»dif}.x.

H OVioratus d arcbidiaconusccclefiz Salonitansi.

Tančice memorip deceflbre meo.mifla Tupplicatio-
nepopoTccratjVt ab antiftite Tuoinuitus prouehiad
foTtioris gradus ordinem contra morem millatenus co
geretur. Hoc enim ficri fibi non prouchcndi gratia,fed
cauTa ingratitndinis perhibebac. Pro quarctune iarn,
lančise memori^ deceflbr nofterTcriptis Tuis Natali fra¬
tri, coepifcopoq;noftro interdixerat, ne praidičlu Ho-
noratum archidiaconum inuitum proueherec,nevedo
lorem conccptp ingratitudinis diuiius in corde retine-
ret. Cumq; & a nobis hzceidcm fummoperč fuerint
interdifta,non folum mandata Dcinegliges, fed & feri
pta noftra contemnens,prpfatum archidiaconurii qua-
fi ad fortiorem honorem prouchens, conatus eftarte
callida degradare. Vnde aflum eftvteodearchidiaco-
natus loco Tummoro,alium afcifceret, qui cins obtem-
pciarcmoribus potnifler.Qtiem Honoratum archidia¬
conum arbitramur antift ti Tuo aliunde diTplicerc non
potuiflc,nifi quod eum vala Tacra fuis darc parentibus-
prohibebat. Quam cauTam fubrili voIuinjus,čtc tuc Tan-
fta: memoria: deceiTor meiis , Bc  nune ego indagationf
difeutere, Ted ipfe fuorum fibiačiuiim confcius, pci To¬
nam ad iudicium poftpofuir deftir.are. Proindeexpe-
rientiam tuam prafenris praieepti auftoritate diximus
fulcicndam, qnarenusconueniensin Salona, Natakni
fracrem,coepiTcopumq; noftrum lake m tot feriptis ad-
monitum ftudeat adhortari, vt fupra memoratum ar-
chidiaconum in Tuo ftatim loco Tu!cipiat.Qiiod fi face¬
re hoccontumacitcr,vtc6fueuit, forte diftnletit,vTuni
ei pall:j,qui ab hac Tede cSceffus eft , ex auSoritatc fe-
dis Apoltolica: contradices c. Clucm fi etiam amiflo pak
lio adhuc in eadem pertinacia pcrfeuerarc pcrfpexe-
risjdominici quoq; corporis, tk  fanguinis euiulem anri
ftitem participatione prluabis.

.Adlubcnda est ctia difcipiir.a,qua nolentespromoueri.
adfacroi ordines , ad obodiendu epifepiT pronocčtur.

a Polyc. 1 . 2. lit. U.^tnftl.hb. C .c. 66.  £?• 67. Run h J.  n
cap.it).luep.j  r.140. b al.tieUiom. c  11.^.i. c.pn-
"lUgiHm. c.denunciamusintem. d jtnfol.l.jt

C- 75 - e  al.contradicito.l orip.

O!

DeEpifcopiordinati-
ditempore.

Tu mitronbuffinuidem erdimbnt cinfiituti, paulatim per
■ fmiulos troA-Jfantpre«ehendt,vt abiemaeUrfiai obe¬
di re epifiopit, doleantjibi bijeprxlatoSiqnosprius habe-
bant /UbieHos.

C. IX. *T Cummaiorettrdinaricontcmp/e-
rintidc minoribu* promoucantur
ordinibtts.

Pbide GehCius fcribit Tbčloriepifitpo  *.

C , Onfuluit l> Jile&io tua de fuorum promotione de
, rieortim, perhibens, quoddiaconiadpresbyterij
gradum (cpio ecclefiamvuam memorasiridlgere)veni-
re detre£tant.Quspropter quia inuitos Seri ecelefialU-
ca modcratio,graui:asq; non patitur.vt ex nolencibus
Sane volčtes, ordimttio lila poteft perficere c, fi quos d
habes vel in acolytis, vel fubdiaconis maturioresata-
te,& quornm (it vita probabilis,'tios in presbyteratum
ftudeaspromouere, vt quidn fuisordimbujproficere
noluerint, rcddanturftiisinferioribuspoft minores e ;
ipfaq;commodaprešbyteri propenfius ,quam diaconi
confequantur: vt hac faltem ratione conftri&i & hono
'rem,quem refiigerant,appetere nitantur, & quseftum.

D I S T I N C T I O XXXV.

I p * P Entpat autem corifecrationpf x [icut in ordine Ro.
Ji S I m.tno habetur, ad cpifupi bened:8ionemncn
X clinitur.Omni enim upore benedicuntar ; dnen-
mvio itittoh&ber* tertta bencdičtionemaccipiant.

C. I. Ordinafionctepifi.porumquaho-

r.ifieri debcant.

Vade  Anaclctus Vzp&fcribit ad epifcofos ita-
l,. r . ep ijt.z. in p ri n cip io.

Rdinationest epiicoporum aučloritatc Apoftoli-
_ ' ca ab omnibus,qui in eadem Fuerincprouincia,e-
pifcopis iunt ce.lebradse.Qui (imul coniicnientcs,fcru-
tinium diligenteragant, ieiiiniusnq;cum omnibus ce-
lebrent precibms, Se mantis in (anftis Euangeliis, quse
prscdicaturi funt imponentes.Dominica die, horater-
tiaoranres,facraq; vndione,exemplo g prophetarti h,
& regum capita eornm , more Apoftoiorum, & Moliš
vngentes: quiaomnis fanftificatio conitat in Špiritu
fanSo:cuius virtus inuilibilis.,lančh> chrifmatieft per¬
ut ifta: &■  hocritu fole rinem ceiebrcnt ordinati onem.

Z pars Temp m dntem c o nje orr.it o it is, J rtu /n m er fin m
jjiatio claudi tar: "vitra cpuod.tufi neceli/tat e co<jxntc x epi-
fcoporum confecrationes poli eleblionem dijjcrrino ličit.
C. II. ‘f l’ilT.1 Lrcs mer.fes non dijfe/dtttr e-
pifcoponrm ordinalio.

Ihde  in Chalcedonenli concilio ,c.zjlegitur.

Q Vontam i quidum metropolitanorum ,licut ad
nos perlattim eft.uegligunt crediros fibi greges,
& dtiferunt ordinationes facere epiicoporum; placuit
fan&sr fynodo intra tres k menfes lieri ordinationes e-
pifcoporum,nififorte inexcufabilis necclfitas coegent
tempus ordinationis 1  amplius protelari. Siaute quis 1
epiicoporum hsc non obferuauerit .ipfum debere ec-
defialticscondcmnationifubiacere,reddicusvero e-

iul'detn viduata: ecciefia: integros reftruari apudmeo-
nomum ČiufdeM ecciehceplacuit. ^

I Si a ut quis.] Si c c ti* m Prifca verjtone.Grjce e ji:

a A. ep ifcop o Al exan dri no. 4? JLnf. L J. c.zoi. luo
p.6.c.io6.Polyc.l.i.nt.]t. c al.proficcre. ' d al.cjuia
JtiUcetfitnes, luo p.6. c. 43. c al.pofterieres. f  J.
tliji. 6 ^.ordinationes epifcoporum.Vurch.t.i.c.15. luo p.i

c.6t).yl»reI.l.6.c.5s.P*r>n-U.c.n.Polyc.l,z.tit.6. n a l.

pr o p ht taram exemplo Repam capita perungentium, C os
morene. J> De Prophettr.^.^ga^.OeMejfe f«. 2 o
De Reiibata,fčeg.io. i Pilyc.Ci.tit.to. Bttrc.l.i.c\a.'
^■n/el- l >b.d.c.pjJ),o,pa,-.}.c,l}S. ^ š.dijtink.io.c.4.

I Tr/t  Of^beAtif.

Deere ti Prima Pars.

25Ž

«5 f 6 * T9'fV7rvt){oT>i > «JttySio%cLOTzv (al.cu/TrJ  C '/KtlM*
GictVKM) smTiuia) diiter interpret verfit.  Qup^

(i hoc minimcfeceric ,'correptioni eccleiiafticze iubia'
cebit. De Metro p vli tano enim loq ui tur.

3 pnrs C;(teronimyero ordinat ion e s nonnifi intcM*
poribas certif, &diebUs. maxi>ne Sitcerdotum , &

| ba.rnmf.CYi debet,Vdjjuraridclicet fibbati, Tel metne die*
Don. imcx continuato ieittnio.

C, Iif. *P\ Orditbtitionespresbytcrorum,yel
Leuitarum qua kora fievidebeant.

Fnde  Zepherintis Papa fcribit ad epifcopof
Aegyptt,epijl.z.

O  Rdinationes a  presbyterorum,Icuitaruhiq;^ tel, r
pore congruo, mifitis coram afrantibus, i’ole! inl "
ter agi:e,&: ,pbabiles, ac dodos viros ad hoc opu^ P r0 "
uehite,vc de eorum focietate,& adiumento plurint u
gaudeacis.

C. UH. ^ Prcsbyteri & lcuit<e,qua hord
ordinandi funt.

ItcntLcocplfcopusDiofcoro Alexa/:drin9  |
epifcop o, epift. jo.c.i.

Vod ba patribus noflris propenfiore dira noi^
V^/j^nus efTe fcruatum,a vobis quoq; volumus eu i
diri,vc non pallim diehus omnibus facerdotaiisjVcl c
uiti ca ordinati o cclebrcrur, fed poft diem fabhati^ 1
nodis ,qii£lucefcit in prima fabbati,exordia c can 1
crandi eiigantur, in cpiibus his , qui confecrandi h ,n  '
ieiunis, &  <i iciunantibusfacra benedidio confer^ clJ /
Qnoa eiufdem obferuantiže cnt,fi mane, iplodorn*
co die, continuato ieiunio fabbnti, cclcbretur.^ 1
tcmporeprarcedentis nodis iaitia non recedut : q ll0C .^
ad diem refurredionis (fictit etiam in Pafcha
dcclaratur) pertinere non dubium cft.

C. V.- % Sopare die DoncinicoftcerdotuM'  -

ordinationes celcbrentur.

Jtem  eodem cap.

4

i? s  vc r

■iO'

, Vodi die e  Dominico ordinationesiacc f< ^
^tum edebrentur , non tantum eKConh^V ^
ne , fen etiam ex Apoftolica nouimus venire dot J ^
feriptura maniftftante, quod cu m Apofloli
& Barnabam ex praecepto Spiritus fandi ad
ger.tibus mitterent pnedicandmTi,ieiunantes ,& 0  ' ^
tes impofuerunt eis nianus:vtintelligamirs>

-dantium, & accipientium detiotione curandum J . c ’ ^

tantse benedidionis Pacramcntum ncgligenter ' |C jj c js
tur implctum. Et ideo pie, & laudabiliter JK ^° [ { '. cC r
morem gefferis inftitirtis,(i hanc ordinandorum
‘dotum formam per ecclefias, quibus Dominns - a
te voluit, etiam ipfe feruaueris, vt his, qui con ! cCr $: e'
funt, nuncpiam benedidio g, nifi in die
furreflionis tribuatur: cui a vefpcra fubbatt intt> ^^
ftat aferibi, &tantis diuinarum difpenlationtii" ^
deriis eft confecrata, vt qnidquid cft a
gnius conftinrtum ,in Kuius utei dignitate iit S e ^ ([C '
In hac mundusfnmpfit exordin m : in hac pvr
Sionem Chnfti & morsinteritum.,&:vita acctp
tium. Ik  hac,&c.

i  ^ Quod die.] Sumpt/rm cil caput hoc eX u
co,ynde &antccedcns , mv.tato tamcnverborttn 1
&■ nontitiUif ir.itio adicHit. In ipft enim epipo

niarc/ba prxctdc>itircapitit,feq:<iti<rco»tinC'> e Q g \i'

prseter auftoritatem confuetudinis,quam ex
ca nouimus venire doSrina: etiam facraScrtp
nifeftat,qubd cum Apoftoli,&c. ' __ _£

~ Polac.lz.tit.li.jlnf.l.  6.t.4?. Burc - l l : C ’F(Sll‘.
c.i].&  47 . b Polyc.ibi.AnfeU.7-  c-44- iH °rr cu  fn^.r
c exordta deli.antur, hoc e/hfab lege  dl«/'" Q  p.ir»'
d quam~\orio. e  /»«,?■ 6 ■ "J ,

1  al.be/iedicliotiti

tUantuY,~jorig.
ifor.l.f.c. ij.  f .48.  ij. ^
tar.J trig. h dij^ojltimam.

ibu •<"'

Vi

233

C. VI. ^ Ve eodem.  P A L E A.
[/mK-inordine Romano, cap.de gradi-
(>M  f fc/f/bc.]

rv Vado a , & vbl libitum fuerit, vfq; ad fubdiacona-
VJ rnsofficium ordinantur clerichdiaconi vcro,atq;
prciD; ceri nunquam b, n i(i in puhlica ordinatione.

C. Vil. <T Dete mo o  > rb :<t a rdi): ati o n it.
ltem  Gclafius c ad hpj/iopofper Lucaniam,
epi ji.c*p.iy.

i ✓-v Rdinationcs dpresbyterorum,&diaconorum>
IsU nllfcertis temporibus, diebus cxerceri non
^ebenc,id eft,quarci mtniis ieiunio,feptimi, & dccimi:
fed & etiam qnadragelimalis initij,ac mediana; e  heb-
domad2e , & fabbati ieiunio circa vefperam nouerinc
celerbrandas: neccuiufliber vtilitacis caufa,feu presby-
tcrnm,feu diaconum h is przferrc, qui ance ipfos tue-
rint ordinati.

Diftinftio LXXVI. 234

;n

D 1  S T i N C I I O L X X V I. •

Vibut te/nponb** ieiunia celebr.indafint,  Ca-
lixtus Papa de^erminat,fcribens benedtiio e-
ifcopo,epifi-i-.

C.. J, ^ S>utbu* temporibMieiuuia cele-
br en tur.

I hiuninm f,quodtenn annoapud nos celebrare didi
dfti,conucnien:ius nuneper qwatuor tempora fien
dcccrnimus, vt licut annifc per quatuor voluitur rem-
P°ra>.fic&nosquatcr;uim iolenne agamus ieiunium
peranni quatuor tempora.

C. II. ^ Ve c o dem.

ttem.cK  concilio Moguntino I. capitul.r, 4,

[ftdtbi fHjiM,bicfummatim.  ]
^■Onftiuumusg.vt quatuor tempora anni ah omni-
V/.ooociS^^ji ieiiinioobfcriientur: ideft,in men¬
ic Martio.btb^madaprinia, inIunio, fccunda, in Se*
P^l>r ll tt rtl;t)in - De ^ mbniqliarta ,

* AuCi or Microlo . 24. ^ 25 de hoctpfo Moguntini
conah]canone di{kutdy-,*pcrte ait.hocexignorattonttra-
dttionts (cilefia^iicicfuijfe profethim. f^ade Le« Papa uit,
Hmus obfcruatio nc^c.quodreferturin jrd ead. dijlinc t
c*p>6, f.t neq; tf.occafio»c horum conah orum Gcrmani-
corum deciperctur,Gre<^oriutfcptimHt(quodin eodem  M/
crologonarratur) Peterem Romana, ccclefia c o nfu e tudi n e
ctnoHAMit. J)e quu re in concilio Clarrmontenfi P) bani
fecundi,canone pntno ficjlatuilur.  Piimum ieiunium
quatuor tem poru Temper fiet prinia hebdomada qua-
dragefima?, fecundum in hebdomada Pentecodes abl-
Jjucgenuum flexionccum AlleJtiifl, & Cloriain cxccl-
usDeo,& veftibusfolenr.ibusdiet, tertium plena heb¬
domada ante equino&iuni autumnale-quartum plena
hebdomada antcNatalem Domini,vigilia eiufdcm ac-
CCpta. Utidemrepctiiur inaltero couctbo Placenti* po
fte* habito , quod e?i in bibliotheca Pdticana , & citatur
h jr a ead. cap.jlatuimut*

C IH.. f Ve eodem.

It cm  cx concilioSalegunihe babitt,cap.i.

B .Eb ieiunio aurem)ncertoquatuor terv.porn,hanc

certitudinem ftarSimus, vtfi Calendse Martia* in
<juarta feria.fiue antea euenerint, eadem hebdomada
ieiunium celebretur. Si aurem C?alcnd«e Marti* in
pintam feriam,aut fex*am, aut fabbaturr* diflendun-
f ur,in fequentem hebdomadam ieiunium dilFeratur.

a jlnfel.lib,j-tap . 6 \i  • b al.non . c ItGneoorius
ll.epijld  P<riyt'.lib.2.tit.2%. dnfelm. hb.jrCap.^..
ho pArt.6.capi74- Pannorm.hb.^.cap.2^. e mediana
^■Ailra^efima ditfitbbati ieiunio .} orig f ' Polyc.lib.^.
ht.i^ luo par.4-.cap 2j.Pannorm.l:b.2.cap.ij^. >; Ca~
pitni.  5. cap .%6 .Bh veh d yduA h bil i; cap. 2 ;Ju o par.  4 cap.  ^ 5.

Paahor.lib.2. iap.i^O. h Bstrcharduiiafint.luop.\.
**p . 3 Pan norrn.hb.l-cap.i 2 i.

pore>[

Simili quoq; modo,li Caled* Iunij in quarta feria, aut
antea euenerint, in fubfequenti hebdomada ieiunium
celebretur; & fi in quinca, aut fexta feria^ aut fabbato
contigerint, ieiunium in tertiam hebdomadam refer-
uetur. Et hoc fciendum eft,quod fi quando ieiunium
menfis luni] in vigilia Pentecoltes fecundum praedičca
regulam enenerit,non ibicelebrandum erit.fed in ipfa
hebdomada folenni Pentrecoftes [quia vigilia 1  (imul,

& ieiunium celcbrari non debent:]& tunc,propter fo-
lennitarem.Spiiitus (anftijdiaconi dalmaticis induan-
tur,&: Alleluia cantetur,&,fiečta,!nus genua,non dica-
tur. 5 ! E°dem modode Septembris ieiunio conftitutti
eft ,.vc li Caleda; SepcembHs in quartaferia euenerint,
aut antea,ieiunium in terna hebdomadacclebretur.-&
h in quinta aut fexta,aut fabbaro contigerint,in quar^
ta hebdomada ieiunandum erit. In Decembri vero
iliud obferuandum erit, vt proximo fabbato ante vigi-
liam Natalis Domini celebretur ieiunium, quia h vigi¬
lia in fabbato euenerit,fimul vigiliavn,& ieiunium cele
brare.non conuenit..

1  Quia vigilia.]' Hacvftfoadvcrbumtehtat, non
fantin ipfo concilio imprejjo ex Kuvcbardo : eadem vere
fententia repetitur in fine eapitpf..

C. JI II. Ve eodem.

Contrd Vrb anus in concilio Placentino,cap.r$.

S  Tatuimus a etiam,vt ieiuniaquatuor temporu hoc
ordine celebrentur: pnmum ininitio Quadragefi-
ms:: fecundum in hebdomada-Pentecoftes: tertium ve
ro in Septembri: quartu in Decembri more folito fiat.
C. V. ^1  De eodem:

ltcm\.toP2p*,fermoneprimo de ieiunio
Pentecojles.

I Gitur b pod fan&je.lxtitiae dies,quos in honore Do
mani a mortuis refurgentis, ac deinde in ca;los afcen
dentis exigimus,poilqi acceptum fandt Spiritus donu*
falubriter, & neceffarie confuetudocftordinataieiu-
nij,vtfi quidfortc inreripfa.fediuitatum gaudianeglt
gens libcrcas,& licetia inordinata prsfumpfit, hoc reli
giofie.abftinentia; cenfura caftiget..

C. V L Ve eodem.

Id c m fermoneviij de ieiunio decimi "Menjis.

H  Vius c obfcruantisevtilitas, dilevUfiimi ,in eccle-
liafticis prjccipue eft conftituta ieiuniis:quae ex do
čtrinafan&i Spiritus icaper totius-anni circulum diftri
buta funtj vt lex abftinenti* omnibus fit afcrip.ra tem-
poribus. Siquidem ieiunium vernum in Quadragefi-
ma,*fiiuum in Pentecodc ,autumnale in mcnlelcpti-
mo, hyemalcautem in hoc, qui eft decimus , celebra-
mus,intelligentcs diuims nihil vacuum ejle prceceptis,
Ik  verbo Dciad eruditionem noftram omnia elemcta
feruire, dum per ipfiusmundi cardines, quan perquu-
tuor Euangeha inCeirabili tuba clifcimus, qnod & pr£-
dicemus,& agamus.

2 pars Pnmum vero menfem , quartum y feptimu ,
de cimam, non Hebraeru r.uione , fednoflra debemu a  aeti
p ere. Primu* enim menjis aprdillos e si .Aprili*, quartus
luhui,feptimut Oclobcr,decimut lannariut.In fjutbus,&*
praterta in qumto m enfc,quieil iduguflitA^rjuafucri t eifi
caufa /ejjojif,Hicronymus in-commentarns adcap. 2 .  Z a-
charia exponit,dicens.

C. VII. £>uare in fuprafiripti* menfibu*'

i etu h 1 a lex > mp erau.U.

I Eiuniumfi quartiy& ieiurnum--quinti, Sc  iciuniu fe-
pcimi>‘&ieitiHiium decin»i (>^3 enim fubaudi-
turmenfis )domui ČV Hierufalem^ in dies feftos
verretur &giudium: veritatem tantum Deusquarrit,
& paccni.-InJkoc.loco,nofi! orunvnniki multa diKerut^
& inter fedilfonantia i&paucif interieČHt.  ^Cogimur

a Polyc.hb x.ttt.ie ) .
Pelyc.ibidem »

b Polje.ibid. c Polje.ibid.

"Deilptfceplorčllnsndltfm-
pcre. &ctc ieiutiie.
ujjruraJ HebraeoS rccarrere, Sr fcientia? veritatem de
fnnte magis, quam de riutilis qua:rece, t*rpaxii pitt.
Cteiuniimi qttarti menfis, qui apnd-Latinos vocarur
lnliut,die fcpti«ia,& decitna eiufdem menfis illud arbi
trantur,quaudo defcendens Movfes a  Je motite Sina
taliuJaslegis abieciracqitecoivfrcgit,&ittxtaHieremi.

nvin primttm rupti funt ciuitatis.In quinto mcn-
/ft,qai apud LatinosappeMatur Atiguftus,cum propter
explcratorertcrra: Tanita; leditio eflet in popuio,iu(fi
: ftint man tem nota afcendere ,Te d perq nad ra gi nt a a n -
nos longis a* terra Tančtacirctimire dtipendiis,vt exce
pcisduobHS.Chaldbd.&loTuejOmnes in folit«dine.ca-
derent. fn hocmeaTe & a Nabuchodonofor«,&: multa
-poit iareulaa Tito & Vefpafianotemplam Hierofol/.
misincehfttm eft,acque deftrudtum-.captavrbsBethel,
ad quatn nsnlta millia eonfugerant ludaoaumtaratum
templum in ignoroiniam gentis opprefia: a Tito Annio
Rttfo. Infcptimovero,quiaptid nos appellitur Očio-
ber,(icut Tupra diximtt5,occifuseft Godolias ,tk  Iuda
tribus,ac Hienifalcm reliq«ia diffipata .Legamus Hie-
retaiam f. Metile decimo (qui apudnos Ianuarius ditci-
turjeo qno i dfanua atani fk,atq; principium) Eiechiei g
in captiukacepofitiisaiiduiit,& cunčtus populusca-
ptiuorum,qmntw ntenfe tenvplu e(Te ftibuerfuna: quod
pieniifimcineodem propheracognoičinru-s.Hoceil i-
oitnromne'quoddieittu-,l>iespUsiiaus > &ieiuniorum,
quos haltenns baLmifiis irtUtčtom, fciatis vobis (qnia
xogtta.tti.vt benefaciam Hicrufalesn,& donvui luda) in
i.etitiam,'& gandium,Srfolennicates e(Te vertctidos; i-
ta dim taxat,fi veritatem dtligatis,&pacem. ittxte ana-
ooncm;q«iatutiCteiunamiif, qttandob tponftis attfer-
cur j nobis, Sr n on mcremttr cius habere prafentiam;
ciim retterfirs ftterit Dominus ad nos, & cogitaucnt, vt
. lienefaciat nobis; omnis tciftitia veneti« in gaudiutu,
t&famcs priftipa ietmonisDei, p r a ttp 11 a d o itn ti ara t trt
icius'Sr cffileftts panisfiituritate penfabiauct

3 pars Ki>K*tHKM i-uientvr ttiunin epiuivti rr.enfup o f:
fe crlrvr.tr: dni t cltfm Pentccefi-cs..A dic enim Domtrn .e
:yef..rrcil:cnic "cfp. :n dtem Penteeo^es nem.mdieuinUiveb
jferuanda itiunijt.

C. Vlil. *]■ De pv-dcm.

rt de Ambrofm!, m-et nfdcm dreifermenc  £t.

t]Vl flc n.clpli,

S Citc debet • TanSitas rebra Ter hos quinqi>agin:ta
dies nobis eftittgis, & continuatafcilmtcas : iia v.t
boe omni rempore neqn6 ad obteruandtini itidicamus
ifiunia, neque adcx-orand.ttm DeKm-gcnibusfuceeda-
murt.&injti.* f Initar ergo Dominica;,tota quinqua-
gintadieruna curriculacclcbrancur, dr omnesifii dies,
•velutdominicideptitantttr. IvtTttnrc-člio enim Domi-
ttica cft. Nam in Demtnida reforgens ialttatorreuerTus
adbominesetl,&polir-euttrečltonetn totaquinquagc
itmacuHi hominibus commoratus elV. Acquaiis ergo
cof um nccefTaritim vt ellct feftiuitas, qttoriiKisquafis
ctiet &iandicas S. Siceaim ditpofuic loonunus, vt li-
■cut eius paflione q t*. a drage d m.e leitiatis contriilate-

intrr.-itaeitisreiurrečtionein.quinquagc(imsefe r iii U

•taremttr N 5  igittir tciunaintts in i{uinquagelinu,qitra
in bis diebtts nobiCcum Dominus cnmtooratur. <j~ item
sn 4 pjlog:a Dau.iit  b Hune n.nm-crum(q«inqt3ag e tinui
videli««) lfti celcbraniuspoft Dtotiim-palliooSn,re-
-m.tTo cttlpe totitts debito.chirog.rapho in quoque eua-'
caato,ab omni nexu liberi,Sr Utlcipitn-us sdttentcntetM
i t nosgratiam Sptritus fanSfidie Bencecoftes vacante
i tunioldus diciturDco,Alleluiacantautr.

a  I b  x nherrtmfemUtm.-].

•»g.  d N»w>.r4. e ^. Rsg.i.% J Ute

rtm.fi. g  t?. h h<tti.i6. i fncctdemtu .]

A?' alic^ur.t (ir ju urn exetiipUri.t vetrtftu, &.recer.ies
riHlitntf. \ fic%n«/itiUf.Jorig. I c.i.  m C*lt/a.

Dccrcti Pdma Pars.

236

f  S cin? debet.] Ju mtAiUmetnp:fcriptH
b;u ti CAfrk?  leiun.iu ro iap.£c<{i akquot

etiamy/^ ad vhimH-m.uuila eH cUjihiBio capitu?u.
qu(im emm 'vhix(xč<wte:<tu coniinentm- mult^ autdoritA^
tes d. Qy%tidno .citat*: Ideo v c rit a ijla , feire debet
tis  v-eftra >tob£ev>ertl cum tztremn^erbM GvatUniadfi r,e
p racedeuiim cap iti* , -atc^ i4a hondam-,  V n d e sVm
in eiufderadiei fermon-e 6i.qui incipit, Scir.e deijer
člitas vcilra^c deiHdcfi(biM/rge?iilym>Pcr hos  quinqi lS '
gfata,&c..^«j» tnimmoilo ajttanit hunc-locum-Gratui''^'
Kam-apud keMum ^AmbrojlHm paulo alt ter habefr.r-
JieceJfario ergo ecclefia ceutfiituit f ytposl div/n-Vt^ 1 *
c o Ji.es ieiunia.velebreutur, S.edqt:cd in ilii*
ta.dicb.uf ieix/tandu-m tjfejiegatu-r, £X obJernantLi
Jitateiu t eiligitu r.

•C. IX. ^Dc eodetn.

Vade idem  A mb roli us tn eiufdem dieifenn*-
ne 60.quific incipit.

N OfTe čredo s vos-fratres: No n m-more Isette c ?.

bramus diem Pencec-oPes, q-uam bmftum
ciira uijn as..  T an c en  i m, iicn-t modo feci.01 us,']ei
nnis. fabbato: vi^ilias cd ebraui trni s :*or-ati o P. ^

n o &  a nce s i t uiuj  s *, m<k n e c e fle -e ft, ii m i 1  e rnpbtt*

uantia;*.! b fimilis l^tiria fubfeq : uatur.

t KoPte ciiedo. ^ Ideni.euenii in !t«ec capii£,
fuperipre euenijje vvtaiHrntesb. Goha.r-.et enim ci<W. W ^
rrortbui  > p rima f c r/x a u txp &icda-quaJi in furnm***. rC
a Ha.  , * jit

ObfernantiarerofimLl* dicitur qttc adfačlunh* 0  ?
a d ncce jli latern.

C. ;X. : ^j De e o de m.

Vudel(\darc\s.lib.i. de eedefiafiicpf

up.  42 . . %

P Oft Pafcba vfq; ad Pentecoflem Iicet tra ^ ltl 0 )fr i^
fiarum ab^ine^is rigorem prandiis rtrlsi^au
ta m en fi qui monachorum vel clericoru m iei'P nar  ,|gj f
;pium, iKSrifunt prohibendi, quia Antoniu^.^ ^

c*ceri:patres antiqui etiam hisdiebus
gunttirabftinuifle,neq; folii-iiTe abfti-nentianb 111 * 1
tum die Dosninico.

C, X,d* ,

D-e c a d e m .

It e m  Hi e r on y m u s a d L u cin ium e p

Sahbato mapr.-9.pv
p.tifhu ep t/c op m  'ralet o vdan ari-

Jlem  Pelagius Papa Petro epi/c o p o

(e 6 . ion is P tu«e fcririf-i fnu^-nomis; ciuibU 5 - r i t

a 'PcrnoHanter.~\ orig-
■lern lasiitam fn bfequatur.~] eng. c
kAH. /3 .2  o. čf  2  7■ d

?‘I. j'  r .difii/ici.£c.liter.ts,Polyc.lib.i t'<- 1  \
l'b G. cap , ^ n jil, Cufi itUft ti<f. Gifra t- f-' /l

sl 11 "

y  Tinam c omni cetn.p-orc ie i u r. are -pofTi m u S/  ^ ^
in Ačlibus * Apo^oloru diti>usPcn<:tcoiks>
Donunico Apoivolum Pa-u)um,& cum eocredt^^^d
a de  legim ns y & tn fr a.  Necdvoc dico,.q
diebusieiunanduputerhj &.'coAtextas q«in q.i\ a S'
di e bu s fc r i as a r a m, fed vn a q u arq; p i om  i

det inTuo Ceniu : ik  prscepta maioi u-m W
lic as a tbit retivr,: . - _ . > ^

C. X LJ. Sdbbatv ma'jr-9.t>vil borA^ * ,

D Ilečtionis I tu* kripta fufccpin ius;  quiD«=» * c pi
cas Lutinun) e.cclelii- unur.cntin* diac£’ nU  ^
fc opatu Rt MarceFli.one.nfis c;cclefi*,fit»-- Clob ,t:Jl
.omnibus fuifie e k 6 . um: quod 1 »m ar« te
tuiiPi,^' iuirmuis,vt venirct> $redentes cos
eiufdem ao epilcospoiuo;d.iim.fipnas_a€C<pdk«
modofecerunt, iatice eum velociter ad vrb «-** 1
.nam occurrere , vt fi.Deus-iaficric, in iabb^t^^^
pod Inkam bapciibii ordinecur. Q_u bddi an t c .
racum die non occurrenc, cogetur vPq;adqu
fisteiimia lubftinere. •

p 4 ( cl,kv ..,tY

, .  “'T- 59 '

J' CfiCHC.

P I

«7  Biftinftio LXX VII. »*

;h

1 X{

D I S T I N C T I O LXX VII.
U*temj>uibu4jhatKtlHm^9>tacUtmK,7.*pht.

rinHm ) GcUfium i &PeUgiunt, fpijiopi, l- ref-
■bjterij&Viaatnpfur.t r,rdinandi. 'Metr.pali-
tanutautem iaXtt.Ltonem exprcshytcrK,tiufder* Jiutt-
fx,VclextLtconu apltmus trdinemr. lxmontchituiti,
telUicu huIImi,  »ij< p‘rgrtd*i Icclejia, debet tifitmmH
kurtletiuatperuiiiiire.

■C. I. tieanifiptrdiJlinlUi gsttlus quif-
/juam tiJiveriotium tjjurec.

Vnie  Culus Paj-a l eliti epiji.pt.epijfjmi-
tu in extre.no .

I Uud^nos ftatuetes,vobis,& omnibus feruare man-
damus.vt adordincsecclcfiafticos iicalctndant-in
Ccclefia,«)uiordinuri niertntur: u) cil,ii qui.s cpiicopus
elle mertianfit primum oftiarius,dciruic le&or,poftea
tsorcifta. indt facrctucacol^tus, demum vero fubdia-
Wnus,deiade diacomis.&podea presbyter,&eainde,
f‘iticretur,cpifcopus ordinerur.

C. 11. ^ S>utt iniert!*ll*.ttMp*rif  /» Jtnguli*

trtdibutferuandtfini.

Vnde  Zoumus KpiJlopMfrt/kf Kirnu,nit td
lfgchinm, epiji.i. cap

I N Gngnlis gradibus h xc  ctmpora funt obreruanda,(i
abintancia 1  ccclc(iaiticis minitteriis namen dede,-
n t>vtin:erlcaores & exorcifta$ quinqucnnio tenea-
Wr,exmdcacolynis,vel fubdiaconus xiiij.annis fiat, &
Gcadbtncdiaionem diaconatus, (i meretur, accedat:
WqiKiotdmequinp; annis,fi inculpate fe ge(Tcrit,hm-
reredebeb>t..Hxinde iutiragantibus ftipcndiis, per tot
graJusdatisptopn« fidei diKumentis, presbpterij fa-

poteritpromereri: de quo loco(fi eum exa-

cerdotium

ttior a.l oonos moreš vita perduxerit)fu mm um Ponti-
fcca f u f ra l P crare <icbe.bit.6^' ; ' tt ^ t * Defenfore.s ctiam
ece c ix > q»H laicis fiunt,fiupradidaobferuatione te-

»ea n tur,li rncHierunt elfe in ordine dencatus.

1  J J  30  infar.tia ] Prior,hac h-uitts capin)parsfum-
^jertur lntegerlocusftc babet.  Si ab infantia ec-
< e.iaiiicisnuni(t cr ii s  nx>men dederitjinter ledores vf
<].Head vigcfimum setatis annu«i continuata obferua-
? ,on c perduret. Si maioriam,& grandaui us acceiTerit,
>tatameti vtpod baptifmum ftatim fediuina? militi*
•c fj de ret nvancipari,(iiie inrer ledores, fiuc inter exor
Cmasquinqm>nnioteneatur,exinde acoijtus, vel fub¬
diaconus quatuorannis, & ficad benedidionem, & c.

M fanetnvno etiam p era e tu e Gr ati ant codice->&apud
KtbtftHmJib.i.capa]. de injlitut.cleric. legi tur:  quatuor
*nnis.»*»,quacuordeciiu. Sedobgl^jfasnihilmutatmn>
cddnumre ed.

C, III. *J De eodem.

Item  Syricius Papa ad Hy meriumTarrace^
nen/em-,eptjl:.i.cap.<).

Q Vicunq; c  itaq; fe Eccltrfiai voueric obrequiis a
fuainfantia,antepubertatis anno s  baptiiari, Sc
lecioruni debet mimPierio fociari. Qui abaccclTu ado-
iereentis vfq;ad vigcfiraum 1  itatisannum ,fiproba-
^tlicer vixerit,vna tantuni, Sc  ea,quam virginem com-
^uniper facerdotem bcnedidione ptrccpit, vxorc co-
tentus aco!ytus, Sc  fubdiaconus ededebebitjportea^;
sddiaconi) gladu m (fi feipitfan primitus > contincntia
pr*eunte, digniiavprobauerir) accedat. Vbi li vitra *
Ruinq;annosiaudabilitcr minlltraucrit, congrueprei-
Verium confcquacur. Hxindtr poli decennium tpiico
falem cathedram poterit adipifci:fi tame per hsec tem-
fora.intcgnras vits.acbdei^ius fuerit probata. Qui d
v trbiamiEtace grand^uus *. melioris propofiri conuer-
^tionc prouocatus > ex laico ad (aeram mibtiarri per-

4 . E Si.. 4najtafU . b Ar.f.L 7.c 4 <>,^b anus d t

tyit.cUr.ln.cAye, 'c lao,p.6.c.^.^A)z. d lUid.m o.

uenire feflinatjddidcrij fuifruČlum non aliterobtinc-
bit,nifi eo,quo baptizaturjtempore ftatim lečtoru,aut'
otorcillarum numerofocictur, d tameu eum vnam ha
builfe , vel habtre, Sc  hanc virginem accepifle conftec
v.vorem.C^ui dum ifiuitatus fticrit expleto bicnniojper
quirrquenniumaliud acolycus, Sc  fubdiaconus fiat, Sc
ficaddiaconatum (fi per haec tempera dignus indica-
tu s fuerit)proKehatwr. Exinde iam acceflu temporum,.
p ( rCibyferio,vcl vpifcopatu^fi eun» deri,ac.plebiscuo-
cauer.t tIe«ftid,non immeritofocietur*

1 V i g t H m u m ~\U. p Ur.fy vetujlis erempJa rt bas 3
Oratiani, epij+ola^ atrj.,apudJnoncm legttur , trigefr-
mum :/edine epijida Ze^nu^u^e r.eUtaeshn a ni ecedtn-
te  »«u/Ic/*e,vigefimuiiv.

2 ^ Vlcra.3 legiturin omnibusmauu/iriptiSigr in*

originali ipfo. In migati* erat } intra. -

C. IIIL ^De eodem.

Item  cx fexta fy no do, £4^.15*

S  Vbdiaconus a  non minor vigintiannorumordine**-
-tur. ^ Si quis vero in aliquo*ordine facerdotaii pr^..
ter conftit uta tempora ordinatus fuerit>deppnatur.

C. V... ^ De eodem..

It cm  ex concilio Carthaginenfi 11 luap.  4.

P Lacdit^jVt ante vigintiquinq;annos ^tacis nec dia-
coni or din e n tur, nec virgines confexrentur,& vclir
člores populum non falutent.

G.. VI.. ^[Minonbuc xxy.annis leuitica non
pra\Utur bencdiblio.

Itemcx  concilio Agathenfi,c4p.16.(37-17*

E  Pilcopus t> benedičtionem diaconatus minoribu?#,.

quamxxv. annorum penitus non committat. ^ Sa
ne fi coniugati iuucnes confenferint o.rdinari,etiam v-
xorum voluntas ita requireda eft,vt Iequeftratio man-
fionis cubiculo, religione promifia, pofteaquam pari-
cer conuci fi fuerint, ordinentur. %  Presbyterum ve~
rb,vel epifcopum, ante triginta annos, id eft, antequa.
ad viri perfedi atatem perueniat, Sc  diaconos ante vi-
gintiquinq;nullus metropolitanorum ordinareprxfia.
mat: ne per artatem(quod aliquotieseuenit)aliquo cr-
rore culpentur..

G. VII.. ^D e e edem.

Item  ex concilio Toletano III I.ofp.19.

I N t veteri lege ab anno vigefimoquinro leuit* in ta.

bernaculo feruire mandantur: cuius audoritaten»»
in canonibus Sc  fandi Patres fecuti funt.Nos & diuinae;
legis Sc  conciliorum pi accepti immemores,infantes, Sc.
pucros, leuitas facimus ante legitimam aetatem , ante
experientiam vitae:ideoq; ne vlterius fiata nobis,&di-
uinaleged^ canonicis admonemur efencentiis, vt
vigintiquinq; annisaratis leuit* confccrentur,& a tri ;
ginta presbyreri ordinenrur..

Č. VIII. *\Per qu*‘intevualla temporum.

erdin-etur^^ui de Monachisin de -
ri c atu m ehgitu r. .

Item  Gelafius Papa ad epifcoposper Luca*
niamu tpift.i. cap.  $.

S I gejuis dereligiofo pnpofito, Sc  difciplinis mona?-
fierialibus cruditus ad clericale munus accedat, in.»
primis cius vita praeteriris adatemporibus inouiratur,
fi nullo graui facinore piobarur infedus, fi fecundani.
nou babuit for t aflisvx o r etn, ne c a marito relidam Tor-
titus oftenditur, fi paenitčtiam 1 puolicam fortalfis no

a Etconc.Carthag.codicif^c.an.i6.Burch.l:b.l;cap.ni
luo-,p G.cap.u. PannormJibcap A O. Volyc.lib.2.tit.j .

Jf.nfelm lih.il .cap..<)6. lufi.par.^.cap.^Gf.Burch Jib*!-.
c.9. b I’<o,p4rt.6.cap.2o.PaH»or.lilrA.cap.2S.I>oIyc..
hb.i.tit.27. c Burcb.I.2 c.12. Iuo.par.6. cap.^y . /v«-
norm.l : b i.c.v. d'Kum sR. e incodice re 9 i^ adr**~-
i+emns exempli*. f alfe d. g I.de^H.^./ap.u
ltbt 7 .cap. 4 j.lH 9 ipar.yc. m,

m:

- QuiexMinxch>! eliganutr.Sacerdoter epu*

.dale elioendi.^dpoliolicita a qu:buc eli^atur.
gellir, nec vila corporis parte vitiatus apparec, fi le-oi-
Ii, aut originarite non elt conditioni obnosius, fi ci.iise
tai* p robat ur ncxiliui abfolutus,ft afleoutuseftltterss,
line quibus vix fortaSis-oftiarij podit implere mini-
ftcrium.

J «; Sipcrnitcntiam.] HincVf^ad finem additetfnnt
ex cpijlola ipfa.vt melmtpenipiatur nexua feqnentta ca~
pittf.Kam posiverbum,  miniitetium, c ontinenter tipu d
GeUftHmptjuicurtvt  Ghis omnibus,qu£ funt praedrtia,
ftilcitiirjCoutinuolečlor, Soc.

C. 1X. ^ De eodem.

Dem  eodem capite,& fequenti.

• Onachus 1  vero nouitiusfi morum honeftate ful
l  citur, continuolefior.velnocanus, autcert^ de-
femor eft'eS:us,poft tres menies.exiftataeolytus:maxi-
me fi huicattas etiam fuffragatur: fexto menfe fubtlia-
coni nomeu accipiat,ac fi modeftse comterfacioms,ho-
neftasq; voluntatis exiftit, nono menfediaconus, com-
plctoq; anno fitpresbyter:cuitamenquod annorum
intetftitiafuerant collatura,faačlipropofitifpoQte fu-
fcepta doceatur prasftitiiTe deuocio. *[ Si a vero laicus
qiii(piflm ecclefiaftieis.eft aggregandus offidis, tanto
follicitius in fingulis, quse fuperius comprehenfa funt,
huiufinodi dccet examinati perfonam, quantu;n inter
mundanam,religiofamq;vitam conllateife diicrimi-
nisiquiavtiq;conuenienciaecclefif miniiteria reparan
da b lunt,non incouenieritibus meritis iugerendauan-
toq; magis quod faeris aptum podit elit feriutiis,in eo
rum q«srendum eft inftitutis, quantum de tempore,
quo fuerant hac airequenda,decerpicur,vt morum ha-
feere doceatur hoc probitas , quqd prolixiorconfuetu-
do non contulit.nc c  per accaiionem fupplendae penu-
ria:clericalis,vitiapotiusdiuiiiis cultibus intiiliiled,
nonlegitima farnih® Domini compntem.ur.procurafle
conopedia. Quorum promotionibus,fuper anni metas,
fex menfes nihilominus fubrQgamus:quoniam,ficut di
ftum eft, diicare conuenit inter perfonam dimno cul-
tuideditam,& de laicorum comieMarionc venientem.
Qua: tam en eacenus indulgenda credidimus, vt eccle-
fiis -  ab lcac occafionc ceitaiitibus, canonum paterno-
rum vetus forma leruetur.

1 Monachus.J Sittomodo hicjocuo in originali bet-
&eat,proxitnaftperiore notatione indic atam e.t.

2  <f Vt ecclciiis.] Heecmu.ti6pleniits a. Gelajio expo-
auntlirV \  i!l.s,in.quit,cccleiiis,quib us infeflatione bel
lorum,vel nu!la penitus, vel exigna remanlerunt mini
fteria,renouentur.quatentis his,Dco propitio, reftitu-
tis in eccleiiaftids gradibus fubrogaitdis canonum pa-
ternorum vetus forma leruetur,nec con n a eos vllara-
tione pr*ualeat,qiiod pro accidentis defcSus retnedio
prouidetur, non aduenus icitainaioru noualcgepro-
ponitur, catteris eccleliis ab hacoccafione ceflanribus,
quas non fimili elade vaiiatas priftinam lacicndis ordi
irationibus conuenit centre fentcniiam.

D I S T I N C T I o LXXVIir.

Valero ectat.efacerd.otei ordinati debeant , Bo
niMUnjj Papa cilffiriiteit y dicenj.

- , Bomfacius.] Cateri cottertorcs citant

tx decretu Fabiani.  E xUt apr, d  Martinam Bracarenfem
f.pifcopnra in Capital. Qreec.fy.iiod. cap.  io.-ejr Heocafa-
rienf. cap.ix.

C* 1« annot tnginta presbyter non

ordinetur.

S I *quistrigintaaetati? fuasannos non impleuerit,
nullomodo prcsbyter ordinetuf, etiamfi valde ut
digniis,

a Ibid.cap.eb  al.deputanda. c al.ncc. d ai.
inttthjfeiudicentKr. e Palyc.lib.l.tit.zo. Burcb.iib 1
Caf .10 ./ho, par.6.cap.io.Pannerm.lib.f cap.iy.

Decreti PrimaPars.

24 o

v L  1 I N
J Vrt vero a

|>s m B mfacius 1
>. <?.Bo

C. II. ^ Ve eodem.  P A L E A.
litem  in noucllis in Authcntica d e/kr .

/copit-Afclericos..apM4 luliiin %v Aniec.
conft.i 2 T,.C(tp.ic).~]

N Hmo ■ ¥ , prcsbyrcr cofecretur, ^ miner triginta flj 1 '
n is fit: nemo diaconus fiat 3 quiminor vigintiq u,rt
que annis fit: nemo leetoribus conmimeret ur,
ndr xvuj.anms fuerit: nemo inter diaconifTasconfe cr ‘j
cur facrofančtce ecclefias^uar minor fit xl. annis, vd a
r«aindum matrimonium peruenerit.

C. III. Usn esl ordinaiidus, nifi lo»go fit

p ra bai us exa mine.

hem  Leo Papa ad cpifcopos- jl/ica nos-, epift*
2$.cap.i.

/'"■v 'Vid^ e^manits ciroimponere, nifi ante£tat c ,
V^mattiritatis, ante tempus examinis, ante

obtdienciaj k,ante experienriam4irciplinse,racerd<- lC ^,

lem honorem tribnerenon probatis? F.tqui<i eft lC,n l
municare peccatis alienis. nifi talem cffici Grdina 11 1
qualisi!le efi:,qui non rnertiitordinari.

C. I I11. <|J adute tripinta annorum

presby/cr non ordinetur.
hem  ex concilio Neocasfarienfijr^.ri. ..

P Re^by ter c  ante xxx.annoi um arratem non o r<  6
tur,quamuis fit probabilis vitse: fed obfcruft v
a d praefimrfi tempus^Dominus enim nofter leiTus-^

- ftustrigcfimo anno baptizatus eft, & tirne prsdit'' 1

Hoc r egu Ure etl , Vt.de & Chripus, & Joatiues
\Uy </r h^ecbiel) ncnnuLiprophetarum non Iff 1 *^
ante hoctempMprophetafe>veLpradicajfe.
Htercmiat^, &> Daniel e ante inuenilcm
p rep h e ti* accepijfe leguntu  r, D atu d-, & Salomon tyt
leftentia v n Sliin u enimi t u r-> loannes etiam t \i'

cum ati h u c effet adoleftens , a Domino in
blua,<&>cum aliif ad p radi ca n dum miffus tnuenlt3 f'h H (/
lu* ^^uo^Jipojioluain adolc/centia a Domino el eL  ^
ad p rad’ tandummijfu* ajferitur^cc lefiafitntl
jitate exigente, nonnullo* ante trigi ni a ann*s 9
confueuit .

C. V. ^[KecefitatcexigentexxV.annoyf irrt
. f>resbyteri ordmentttr.

Vnde  Zacbarias Papa } Bonifacio cpifcopoi c P l
fioU 6. cuim initium  ,£5 en edi-

h us D e us.'] , cc$ r * S

q  I triginta annorum non reperuintur* & ° e  ^ ^0

j c uit^

A O  I 1  IN 1 ^. 1  1  *

1  fk Poftolieus autem no nifi a Ca
P s  A% gtojisclertaseiltnthroui\an
•X C. I. «[[ De eo^qui fin c

expoicit,a vigintiquinq; anms^ Pupra
ccardotes ordinentur. ^

D I S T I N C T I O LXXlX-  A

i CardtnUil> M ’ &

ndaa. ,. ^ r Ji'
, _ J‘nc coi.eorAt

naleum edechoneintljeo).:

Vnde  Nicolaus Papa 1 lotiti* tpif‘oi‘y1 Ma D
nodum afe Homa habitata reftrt.

C *P.  ’• r

^ I hquis 1  Apoiiolic* fedi fineconco rdl  y Jei"'
iJ ca elečtionc Card.in*lium eiufdem eccle
de feouentium religioforum dericoru m' 1  t „f,

non Papa,vel apoftolicus,fcd apoftaticus w

i 'Siqni VerbdKicolaiin epijioia^a , /,^1,11”

bita concilioritm imprejitfpoii  tucli^p

•'-'c-  a iui f P^

bacfitnt.  Primonamq; infipc&ore Deo e a ] t
elcirio Romani Pontificis in poreftate j

-- arvc^"/

* Potj.l.l.M  27 . - J.dr/Ur.r.m-r^ ■ ,o «

e ! eno.  'b aUabork. t Ur.f.l.b.cMp f/b/
Polyc.l.z.tit,ij.^Anfelmuslib.7.eap.9y a n 0ft £ll3 ‘ f
cap .29 S.Gregor, in H K echieUmU°mtl.l< . , lt  td«
c Dani. f~Matt. 4. g .Abd.y. h J

ij. f.ea.c.fi ^ufspecuttU.  fcop° fl


2 + I

Diftinčtio LXXIX.

C

fcopontm fit,ita vt fi quisApofiolicj ledij fine pnrmifi
faenneordi,de canonica eledione eorum.acdeindefe-
Suentium ordimim religioforum cleneorum, & laico-
Mni confenfu mthronizar.tr, Obe. Idemfcri habeturad
fiitm iUitufywndi,& referturinfri c ji juitpecunia.

C. XI. Papafupterjlitt,eo inco>ifdto,de t.
leclione futuri Pcnltfictt ntmo au-
* dcat lotjiti.

Itim  Symmachus Papa infynodo Romana
prim*,cnf

ij QI quis a ,Pap» 1  fuperltirc,pro Romano Potificatn
O cuitjuam quolibet modo fauorcm prfftare couin-
citur,Ioci fuihotiore.velčomunronepriuctur. Si quis
fresbytcr 2, aut diaconus,au t clericus, P apa incol umi,
*coinconfiilto,aut fubfcriptionem pro Romano pon
tificatucommodare>aut pydacia promittere,ant faera
»entumprabere een«ueric,aut aliquod certe futfra-
eium poliiceri, vei dehac caufa priuatis con itenticulis
fate delibtrare, atq; decerncre, loči (ui dignitate, at-
gucbcotumunionepriuetur.^tmlra c. Propteroccul
5>sfraudes,&coniurationu feeretas infidias, auas hu-
iusfententiadtfiričtionis confequitur d, fi quis ad ec-
ddiafticam pertitlerit notitiam confilia coru,qui con-
ttahancfynodum depontificalicgerint ambitu, & ra-
foriabiliprobacione eonuicerit.pamcepsa&ionis htt-
lufmodi non folumpurgatusab omniculpa fit.fed etia
rtm 'tneratione ) qua; non indij; n a fit,fublcuetur. V ni-

xetfafynodus,&c.

| 1  Siquis,Papai] Initium hocvfaadverficulum,  Si
S ll 's presby ter,etl caputfecundum fuggejlionif FuIgentij
*'thidiacoui Roman* Fcclefiec: tputdvna c um tribunalih
faf <‘>d*r,i» tomn conciliorum,prMeditprimam,Velfecu-
«am/j no inmfub Symmacbo,cum hac inferiptione:  Capi
«firev" 1 "* f)ln0l)l  botnana' Tub Symmacho Papa,'/« co
l0[n ”p C ‘ ,n °' u ’ ,, > pr*nolantnr hir Verin:  Tituli dccrc-
j-. J P*. s /mmachi nurnero quatuo r .

" 5l( l lll spre.sbyter.] Hacfunt propna Verbatapi-
y 'P{ tlts fV">di,qu<id ejlfecundum in codice canonum.

III. t^ln^lpojblatuf culmen nnUm,nifi

ex Cardmalibun promoueatnr.

Itim  ca concilio Stephani Papa III. [Deufdedit
addu,'nabilo iti bafilicaConflan-
tiniana,o 4 .ci.^.~J

Portebate,vt hac faerofanda domina nofira Ko-
v/ manaEcdefia (iuxtaquod a E.Petro, & eiusfuc-
tefloribus inftitutum eft)rite ordinaretur,& in Apofto
latus culme vnns dc'Cardinalibus prcsby teris, aut dia-
conisconfecratctuc.

C* XIII* ^De eodem.

ltemtxe  odeni.

VT Vllus fvnquam laicorum,neq;exalioordinepr{-

■LN fumat,nifiper dtftindos gradus afcendens diaco-
nus,autpresbyter Cardinalis fadus fuerit,ad faeri Pon
tificatushonorem promoueri.

% In Pontijicalibia manufcnpthvno Faricano,&alte
»o Carin,alte Štrleti in vita Stephani Papa 11  /. referen-
d°fynodumijifiue tempere babi tam, bacde^untur adca-
put hocpertinentia.  Tuncallatis facratiltmiisranotti-
bus,eisq;liq«id6 perferutatis, prolaca eft fententia ab
todemfacerdotalicocilio/iibanathemateinterdicen-

tcs.ne vllus vnquam prafumat laicofum , ncq; ex alio
»tdine, nifi pcrdiliinčlos gradus afcendens,diaconns,
>utpresbyter Cardinalisfa&us fuerit, ad faeri Pontifi.
tatus honorem ptomoueri: tk  alia plura,qti* canonica
•ndigebant corrc&rone, in eodem concilio ftatuerunt
»mendanda.

4 Bur.l.i.c.lzl.Iu<’,p.$.c-r, 6 .Pt>lyc.l.i.tit. 4 ,„ 4 »f.l. 6 .
t,t. b al.vcl.c-S- c Polyc.ibid. d al.perfeijutlur.
» Deufdeditp.t.ainf l.6.c.l^.PeIy.l.vtit.4. f Dcnf-
itiit ibid.Polyc.ibid.adnfel.  f d.c.24. S.Flnt.l.6.c.  14.

Apoftollcuj,fiuePap»,qno-

modo eligi debeat. Za^.2

V. Si ainatbemari\elurtpifc>ptte > ydt~
nat bw,Vel laicu* Romanam Tcclejiam
im:adenr,£~ingrudamfilierie
eiut p ro ritnip-ens.

■Ittm  ex eodem.

iij. o I a quisex'epifcopis, vel presbyteris, vel *ona-

O chis,vci laicis contra canonum, & fanftorum pa
trum ftatuta_prorumpens, in gradum fitiorO fanfiat Ro
mana Hccleii*,id tft,presbyterorum Cardina!iu,& dia
conorum ircprafumpferit,&hanc Apoftolicam fedem
inuadere quilibct ex fupradidhis tenrauerit, &ad fum-
mum Pontificalem honoremafcendere voluerit 5 ipfi,

& fibi fauentibus fiat perpetuirm anarhema. 1 infra.

Sl Si quisrefifterepra , fumpferitIacerdotibus,acq;pri-
matibus ecelefiac, vel cunfio clero ad eligendu fibi Ro-
manum Pontificem fecundum canonicam b traditio'
ncm,anathema fit.

Sf Deufdeditprestyter Cardinalri tituli a 4 pijtilorum
in hudoxia,par.i. cap.  151. rej: rt muha  f fynodo hihita
• a Stephana terrio,in quibut hbcintegirum continetUr .

C. VI. ^ ainatbemafit , quicanGnica-tle-
Riom Romani Pontifiritcontradi-
cere prafurnpfent.

'ltemcx  concilioI-eonisPapa: IIII.
iiij. r* I c  quis ex facerdotibus, feu primatibus nobi-
O libus, feucunfto clero fančlsc Roman* Ecde-
fi*,eledioni Romani Pontificisiontradicerepratfum-
pfcric;ficut in cOncilioJ 3 onifacij,&Stephani Papsl«-
gitur fiatutum, anarhema fit.

C* Vil. <' t pifeopi fat elecho, mji

posl dre m tertiumdepefitionh al-
, terna.

, ltem  exeoncilio Bonifacij Pap* XII.

1 -vj Vllus d,Pontifice Romano viuente,aut epilčo-
ps<iiN po ciuitsftis fu* prsefumat loOjUi.aut partes fibi
facere, nifi tettio die depofitionis eius, adunato clero,

JSc filiisrecclefi*: SctunceleSio fiat.

3 pars. Sedquartiur, Ji duo concerlanriumtemerita-
te cleih funtu.nun tori-.,n alt er: praferenduefit' Ve his
itaferibit  Honorius Auguftus ad Botiifarium Pipam,

C. VIII. Si Si tementate concertantium
duo fuerint ordinati,

S I e  duo fonecotra fas temeritate concertantiumi
fuerint ordinati,nullum ex his futurnm penitus fa-
cerdotem; fed illum folumin fede apoltolica perman-
furum,'quem exnumeroclericoru,nouaordinationc
diuinumiudicium,& vniuerfitatisConfenfus elegerit.

4 pars. Hoc autem capitulum% non de en intcUigen-
dum eil,qitivno perapojlajiam ordinato,a C.trdit, ali b uf,
reliiiofit clencic Jlpojlolicre fedi intbtoni\atur , etia-
'fiille apojlatictu ita cathedram B.Petriviolentertenut-
rit,Vt canonica elcftio intra Vrbem jieri non Valeat.

C. IX. SI De eo,<juiperpecuniam,velpo~
pulari tumultu,non-canonica ele-
Ctioiic ordinatur.

Vnde  NicolausPapaII.<« c»«rj&Vil»»ta»o It
jlatuit,'diceitt.

v. c 1 1  quis pecunia,vel gr.lciahitmana, vel popula-
ij ri,feu mdirari rumultu,fine concordi,& canoni¬
ca elcčtionejacbenedičtione Cardinalium epifcoporu,
ac deindc fcquentium ordinum religioforum clerico-
rum fuerit Apoftolica: fedi inthronizatus,non Apolio-

a Deufdedit ibid.a 4 .nfel. l.B.c.16.& Ij.In Vor.11Jc.tli
Rom.manufcr. b ‘al.bane canonicam. c Deufdedit
ibid.o 4 nf.Ub. 6 .c.li. d InPontificiRom.manrifir.o 4 n-
fel.l.b.c.211. Deufdeditp.t. c Iritomvscor.ciliorumin -
ter c piftblas,Bonif '.j.dUjl .97. c.ViBorHtehtritu. f cer -
tanter.^ orig. g o 4 ufel.l. 6 .c.ty. n Infit.e. i Ife-
re >dem difea.ca.fi quit o 4 po(lohca:,o 4 ufel.l. 6.c.ib. Polje,
ltb.l.tit.4. luopar.^.cap.B,

2 4

^ Hierarcbite cccleftaJHc# ratlo cx protfincrct-
3 runhVrbium &lo eorum differenuis fump uu

licus, fed apoftaticus habeatur, Iiceatq; Cardinalibus
cpifcopis; cum reiigiofis, & Deum timentibus dericis,
ix  laicis inuaforem etiam cum anatheniate,& humano
auxilio, &  ftudio a fede Apoftolica repellere, & quem
dignum iudicauerint ; pneponere. Quod fi hocinrra vr
bcm pevficere nequiuerint, noftra au&oritate Apofto-
iic.a congregati in loco,qui eis placuerit, cliganc quem
digniorcm, Sc  vtiliorem Apodolic« fedi perfpexe,rint,
concefla ei au&oritate regendi, & diiponcndi res, & a
vtilicarem fančl* RomanseEcciefice,{ecundum quodei
melius videbitur iuxtaqualitatem ‘temporis,quafiiam
omnino inthronizatus fit.

5 pai*s. hlečlioverb BomaniPontifici* etiam cum deli
beratione pr* de c ejfo ris fi c ri debet.

C. X* €[ St Papa de e le eh on e fuifuccejfioris
ante decernere non potuent.

Vnde  Symmachus Papa a it in fynodo Koma¬
na prima, cap.

S I b tranfitus Pap£(quod abiic)inopiijatus euenerit,
Sc  de fui cle&ione fuccefforis (vt fupra placuit)non
podit ante decernere,fiqiudemin vniim totius inclina
nem c ecclefiaftici ordinis eleftio, confecretur ele&us
cpifcopus. Si aurem, vt fierifolet, ftudiacceperint e (Je
diueria eorum , de qtiibus certamen emerferit, vincat'
fententia plvirimorum,fic tamen, vt facerdorio careae,
cui captus prornidione, non redo iudieto de eledione
decreuerit.Synodus dixic,placet,&c.

6  pars. Si c n t s . m o n ji ra tu m c : f y  e te chofummo rit m fa  -
cerdotum d Cardinalibus, religiofisctincuffieri debet,
tiecHo vero eorum,iudicio dimno referuata e(K

C,  XI. ^Summorum Ponlificum eieclio-
nemfibi D aminu* refefuauit.

Vade  Anacletus Papa aitad epifceposltali <e>

epi ji.z. cap.z. •

E Te&ionem d vero fummorum * facerdorum fibi Do
minusrefeniauit lieet eleftioneni eorum bonisfa-'
cerdotibus,# fpiritualibus populiš con cedi (Tet.

1 <(T Summorum.] Se^uebatur,  1'ontificu vel lacer-
»dotum. Su blata funt du* prioresvoces, quia neefoin ort
fijiinaU,neq } apudIuonem, neifein vetujli* Graham exem-
jplaribm leguntur.

D I S T I N ,C T I O L X X X.

I TT' 0f4 vero , in quibu* p rima te s, Pa tria rch a, ^Ar-
I chiepifcopi,bpifcopi,Presby terifiint ordinandi y

.Ml Ji h#c funt fecundum Luciani Papam , C leme n-

itcm.at^Andcletum.

C. I. 51 Ta eftihus loči*primates\velPatriar-
cha debeauiordtnari.

Jlit enim  Lucius Papa.

V Rbes e >& loca, quibus primates prafidere debent,
non a nriodernis, fed etiam multis ante aduenttim
Chrifli funtftatutae temporibus:quarum primates etia
^enciles^,pro rauioribus etiam negotii.s appellabant.

In ipfis vero vrbibus poft Chrifti aduentum Apoflo-
li, Sc  iucceflores eorum , patrivrehas, vel primates po-
fuerurit ad q\jdsepifcopo. um negocia (faluaincmni-
bus Apoliohca aiičloritate;^ maibres cauf^e, poft Apo
Jlolicam fedem fant referendae,

C. II. ^Deeodem.

Item  Clemens PapaadIacobum,epiJl.j,

{ Nfaiis vero, ciuitatibus, in quibus olim apurfethni
1 cos primi  g flamintt  eorum , acq; primi legis dofto-
rrtserant, epifcoporum primates pani.vel patriardias

a  al.ih.y b De»fileditibid.Polyc.ibid.Unfel.lib. 6 .
tap.i. PannermJib.t.cap.Z. c al c/mueuerit. d
jiar.'$.citp'.nS. e ixtatopudStephanum 1 . epifl.,. c %
Uafelmdtlibro 6  c<tp.a 8 . f leo ll. epifty.P0lyc.l2.
.litul.  3 2. Burchardtu Bbni. cap.  255. Unfelimu libro 6 .
g al.Urcfiif.amiusi.

Dccreti Plima Pars. 244

B.Petrus precepit, qui re!iquorum epifcoporum cau
fas a ,&  maiora, quoties necefte foret negotia in
gitarent. i&paulopoit.  51 * n  illis autem ciuitatibuSj jn
quibus d udu apud pra'di<ftos erant arebiflamines,  q u ° 5
tamen minores tenebant, quam memoratos primate5>
archiepifcopos inftitui praecepit. & infra.  ^ ln
lis vero reliquis ciuicati.bus /inguios, Šc  non binos, v  \
ternos, aui:plures epifcdposconftituiprecepit,
primatum,aut archiepifcoporima, aut metropolit^JJ 0 ^
rum nomine,quia matres ciuitatum non tenent,fru
pifcoporum tantum vocabulo potirccur.: quonia m n
interipfos Apoftolos par inftitutiofuit: fed 01,1
nibus prajfuit,

C* III. ^ De eodem.

Item  Anacletusk epi fl.  j. cap.  2. .*■ s

E Pifcopic non in čaftellis j aut modicis. ciu* taC,t>  Q
debent cojiftitui: fed presby teri per caftelD?^. 1
dicasciuitates, atq; villas debent ab epifeopis° rc . ^
ri,& poni-.finguli tamen per ftngulos titulos fuos .f ^
pifcopus non ab vno,fed a pluribus debet epi ^
dinari,<Š: vt dictum eft, non ad modicam ciuitareuij .
vilefcat nomen epifcopiVfed adhonorabilem vrb e511 ^
tulandu$>&denominandus eft.Presbyter vero,adq ^
lemcunq; dlocum, vei ecclefiam in eo conftft ucain
pra;ficiendus.

C.  11 11 . ^ De eodem .

Item  Leo Papa ad ep/fiopos A frica;,epifi. 8S’ c ’ 2 '

I Llud e  fane,quod ad facerdotalem pertinet dig n  ^
tem, inter omnia.voiumus canonum ftacuta fe^^
vt non in quibuftibet Iocis, r>eq; quibuflibct caiU* ^
Sc  vbiante non fuerunt,epifcopi-con ecrentur:
bi minores funt  plebes,minorcsq; conuentus, P reS |t ]a,
terorum curafufficiat: epifcopalia autem gubern aC . ^
non nifi maioribus populist frequentioribus cia  $
tfbus opotteat prafidere: ne, quod fan^toruin
diuinitus infpirata decretaveruerut,viculbi $
ii o n i b u s, v el ob fc n ris, & folitariis nnniicipiis
facerdotalc faftigiuru.,

C. v. ^ De eodem.

Item  ex concilioLeodicenft, cap.<,7*  .. .fr t

N  On- debete in vicis, & villis f  epilcopos ° r '

fed vifitatores *, id eft,quicircumeant,coii ^

hoš auteiVj,quiantehac ordinati funt, nihil
fensus fine confcientia epifcopi ciuitatis.
presbyteri aihir fine pr*.cepto,& cofilio eprf c °V}*J { #r>
^ 1  5 Sed vificatores.].!« codice G raco imp.Mjfo*
j?. TTc^/ufth-vius/m tribus t eni n: dnujenpMh ^
e*>fovTU;. r

z  pars. % Sed.es autem epifcoporum non 1'ott^f
uallo debent di(tangi,vt ad confecnationemfui t or,; F
cialusjine difficultute pofiint occurrere*  '

C.. V I. % Lpifcopalesnon longointerHttd*

r f e debent dtfrunqr.

Vnde  Gregorius ^.ugujjino^Anglormn ep*

fcopo,.refr)onfo oelauo.  .

F Raternitatem g tuam ita volunvus in An  f‘ a er ;>

posor<iinare,vt ipfi iibu-pifcopilongoint vt

miuinič difiongantur: quacctius nulla iit necel ^
inordinatione alieuius tj : / C opi conuenire no" r [f jr-
fint. Nam epifcoporum ordinati o it.neagg rc S a
bus,vel quat uor epilcopis fieri non debet.

DISTINCTIO L  X X XI

t ■»- -yrUcc dt ordi>iadi{,&‘ ordirMtortbiu,ro ‘h^i*

£ s  1-i rnlonmpradfumUipincliombKf.&VJ fot*

.Ji _ %fa7tTi. Vcriim auia ali^ uM

. xijfe nos fuff.ciat. Veritm quia ai’-q u

a n/dicia.  ] ori?, b Ide e& elementi* in.eptfi
me citata. c  Bure l 0 1 e

(J 1 q r ~}orig. e 'Po ly . 1 . 1 .ti t. JZ Bur.l.i.c^zJuo,p-y cJ  ^
^/43 c xt.depnutl.c.i. f al.cafteUis. g

9 A  f T VVTT DccrlmimktisEpifcopalikiiS&Cfe- „ si

*45  uti neti O La AAl. ricalibus; & de eorum pccnis. 2^_6

diftufiiii in h'uimmorxtifumus,<ju.aiam t>rxculc»tib
abtremiafetb e j)Uogs admčmoriam fnbiiciamnf. Debet
rtdinanitK in epifeopum (vt Jtpejioltu nfirtii*)-efft Jint
erimine,id eshfinepeccatv mirtah: tjuodnUnfiluit de e-
pifiopo, fed etiam de rjnolibet elečlo adahqtiam prxpofi
turam nelep a o p ort e t intelligt.

C, I. ^ Sine cnmir, e igranipeccato debet
tjfe^ui or dira tur epipopus.

• Vnde  Auguftinus pribil t radia tu  41. ad

cap.  8. loannis.

A Poftolu$bpaulus quandoeIcgit ordinandos prek
byteros, vel diaconos, &.  quicunq; ordinandus eft
a<iprajpofituram ecclefia:, noti ait, fr quis fine peccato
cft>(hocenim fi diceret,omnis hotrjo reprobareturmul
lusordinaretur) fed ait [ fi quis fine crimine eft ] licut
€fthomicidium,adulcerium ; atiqiiaimmunditia forni-
€ationis,fartum > fr&us,{acrikgium,& etetera Kuiiiftr.o-
di. ltm c. «y Critnen autem eft peccacum graue accu-
ktione,&damnationedigniffimum.

2 pars. Quolibetitarfohorum impLcatit*ordinari non
fitam ordinatus.ante temp m vel poti tepusfua
w Ainatior.isaliquod eorum admtjijfc conuincitur >fufce-
* d m  officio p riuabitur.

C. II, *| Tvlonitorisperfonam nort reclefufci-
pit>qui verbtf,non opertbu* docet.

Vnde  Symmacluis Papa ait .

XjPmoreftc monitoris perfonam iuicipic nifi qui a-
7' ftibusfuis errataeondemnat,& amorem innocen
tu conuerfatione demonftrat.

C. 111 . f| Cavtat ordmc^uemprajlal , qui
indtgnum fnbhmare non met uit.
lt ( m  Caelcftin us^d tpipop os Gallnc-, epijl.  2 • r * ’ «

'T' Ant i« Daniel grauarus teftimoniis,tanta facinoru
,, a ccufatione puHatusdacrarum. vt dicitur, virgi n u
iw? lnccftu >e pifčopusaHerjBpoidinarus.EcjVtin
no tri ibellis(crinii mnrinetur

S

--icrinij continetur ,^orum ad vos quoq;
eXcm P' ana di r eximus,m poncificij dignitatč,hoctem-
pore,q«o adcaufam dicendam,miffis a nobis literis, vo
caMtur,obreplic. Sacro nomini abftc iniuria. Facilias
dt »vt hanc dignitatem tali dando, ipfe amiferit ordi-
tiator,quam cam obtineat ordinatus. Cuiconuičto fo-
ciabicur, qui fibi eum credidit, largiendo pontificium,
foriandum. Qualis enim iple fit,quifquis tales ordina-
ucrit,oftendit.

C. 1111. yjon reci pit ordo ecclefiajlicu*
itUn>qnifinc examinatione )  velpo¬
pita con f ejfu* o r di r. a tur.

Item  ex concilio Nicsno, cap. 9 .

I d qui line examinatione ( pmoci presby terifunt,

& polka examinati, confclli funtpeccatafiia,& cu
confeflt fuiftent, contra regulam venietes homities eis
ni anus impofuerunt, hos eccleftafticus ordo non reci-
pit. In omnibus enim quodirreprehefibile eft>fančla e
defcndit ecclelia.

C. V. L app perignorantiam^aut con-
temptu ordinantinm,ordinati de¬
ti ciart tur.

Jtcm  ciufdem concilij,orp.iO.

Vicunq; ex his, qui iapli funt, per ignorantiam
\J  funt ordinati,vel cotemptu 1  eorum, qm e os ordi
naučiunt,hoc non praeiudicar legul* cccleliaftica. Cu
enim compertum fueric^eportuntur.

1  ^ Contemptu. ] Gr.ece e i in concilio Viffaato,

J $ tuv  (6j&x,*ieA<rz*idpm> Id eff ,vel etiam

iis antea fcicntibus qui ordinauerunt.

a jldtit.i. b BtdaadTit.j. MTit.i.^T.Tim.^.

c jinguJl.ibid.s .dipi. 1 $.c.ynu m o ra rtu m. kolibe! o hn-
* no Aij pro dtfenfion e /y no do rum Rovianarui d Kab.ltb.
panx.i.B*r.l.i'C *1- luo,p. 6 c .^. jlnf.l.  8 .c.i 3 .} . dijl. 2 4 .
c.vltm. e al.catbolica.Jpc in eprjt.i. Ca/t.i.

C. V I. jllienMpat d minijhrio , qui il -
tudjviuendo i llicite , polluit.

Item  Innoccntins ad 'Kiav.imum^Stne-
ruMitpiJl. 1 ),

M Aximtanus a  filius b nofter agens in rebus huiul -
modi, qualem querelam detulerit, libelli eius ic*
ries annexadeclarat. Qiii zelo fidei, & difciplinz du-
6tus,non patittir eccleliam polluiab indignis prcsby tc
ris,quos in presbyterio filios afterit proercafte. Qiiod
non liccre cxponerem , nili noflem veftram prudenti*
legis totius habere notitiam. Et ideo, frarrescharifil¬
mi, libelli 5 qui fubiedus eft > tenore perfpedo, eos, qut
talia perpetrafte dicuntur, iubebitis i« medio colloca-
ri , dirculfisq;obie(ftionibus , quse ipfisprcsbyceris im-
pinguntur,fi conuičti fuerint,a faceraocali remouean
tur officio (quta qui 1’ančH non funt, fančra traftare n«»
poflunt,) atej; alieni efficiantur a minifterio, quod vi-
uendo illicite,poI!uerunt.

C. Vil. ^ Cuilibct ab ordine depofitojpi-
popi prouidentia, locu* p čemi en tire
deputciur.

Item  Eugenius Papa.

S Acerdos c , aut quiuiš alius in ordine eccleflaftic*
proitedlus , fr in eofcelereinuenicur, quo abiicien-
du, comprobatur,depofitus, prouidentia epifcopi, be-
ne prouifo ioco conltituatur, vbipeccatalugeat,& vl-
terius noncommictat. j*

C. V111. ^ 'Retrudanturin m o naflcrium

preibytcri ) qui ponjiten tia m agere  *

contemnunt.

Item  ex concilio Moguntino.

D lfltim ft eft nobis presbytero.spropterfuam negll
gervtiam canonice degiadatos, & fteculariter gra¬
du anuflb viuere, &  pocnirentia? agends bonum negli-
gere. Vnde ftatuimus,vt gradu amifto,agendo? pceni^
tentiae gratia,in monafterium 1, aut in canoniam regu*
larem mittantur. Si vero boefieri caufa quadibec
prohibuerit,vbicKnq*, fint,pccnirentiam agere non de-
liftant.Si autem amiifo gradu feculariter viuere voluc
rint t &pnenicentia agere neglexerint, ab ecclebas com-
munione feparenrur.

r Aj In monafterium ] bi concilio Cabilonenfi,vbi hic
canon habetur (licet Burchardus etiam , & luo ex Mogioo
lino citent ) apud aeteros collettores legitur , in mona-
fterio.aut canonico, aut regulari: in vno autemperue~
tuji o Gratiani codice ,  in monafterio iuxtacanonicam
regulam.

C. IX. ^ Mutatio loči aliquando valet con-
u e rji s adpoenitcntiam.
ltcm\I\&.oi\is > pntentiarum depimmo bono y
Ub.i.cap.iO .

V Alet interdum conuerfis pro animae falute muta ^
tioloci. PIerunq;enim dum mutatur locus, muta-
tur &  mentisaftečlus. Congruum eft enim inde etiam
corporaliterauclli,vbi quifq;illecebris deferuiuit. Ni
locus, vbi quifq; prane vixit> hocin afpečlu mencisap-
penit,quod faepe ibi vel cogitauit,vel geffit.

C.  X. (lericus adulterajfe conuiciu^vel
confejjusjn monajlern de trn-
da tur.

Item  ex tertia Fynodo Aurelianenfr,rar/>.7.

1 q  I e quis elerieus adulrerafle aut confeffus, aut
ps O c6uičtusfiierit,dcpolicusab officio, communio-
rie concefl'a,in monafterio, toro vita; luse tempore de-
trudarur.

a a.l.Maximilianu4 . b Poljc.lib.4~tit.1y. „ 4 .nplm,
tib.S.cap.i*). Iuo,par.6.cap.y6. c ^nplmttalibro  5. m
princip, d bi'concil.Cabil»ntnfi y  cap .lO.Eurchard. li-
bro 2.cap.iy\. Iito y par.6.cap.\]6. e luo par. S.cap.  185,
bnnnor/n.lib.^.cap.  ,43. 1

J i

trt

'lericalibu*\<£rde e or h  pan it.  Decreti Prima Pars.

247 Clericah

C.  XI. f De eodem

Item  Pelagius Papa Conjlantinodefenfori.

R Omanus 1  Ecclefi* Thsanenfis clericus crimine
adulterij, quod admififfe perhibetur,a clericatus
ordinedepofittis in monafteriohicin vrbe Romana ad
agendam pcenitentiam ex noftra iuflinne detrufus eft.
C.. X I I. S In crimine.captusprtsbyter,vel
diaconus de p o natur .r. o n turne n com~
mumoue prualur..

Itemex  canone Apoitolorum xxv.

P Resby ter b, aut diaconus, qui in fornicatione, aut
periurio,autfurto,aut homicidio r capcuseft, ttepo
natur;non tamen communione priuetur a. Dicitenim
icripcura [Non c vindicabit Domin us bis in idipfiim.

1 41  Aut.homicidio ] Hac diHio non etUn canone  25.
jlpoftolorum- Sed in confilioTribunenfi , cim Patres illt
itn  {fevjlpnrjegimusincanonibus Apoitolorum, qubd
epilcopus.prcsovtcr, & diaconus, qui in fornicatione,
aut periurio.aut furto captns eft,deponatur:/t<V/r<t>t;K-
onentanturtidem rnulto m a.pic JLttttendum ejfe.de homici.
da: qnafdrtaffe caufafuit^uamobrcm d Gratiano>&a-
liiscol/eHoribus ta diHio hiticcanonr adieHa Jit. In cano¬
ne autem  }2. Bajilij idern fiatuitur de clenctspeccantibus
peccatum admortem,yuod etiam de jornicatoribus expo-
jitum erat in canone  $.

2  ^ Prioetur ] In codicibm imprejiis /equebatur,  fi
paruerit fentetise,«;«* ver&u/toit expunHa, quia netiti
orininali.n eq 3  in vetnjiif Gratiani extmpUribus tepli ur.

&  C, XIII. q De eodem.

Item.

}j. p id quisEpircoptis,autpresbyter,ant diaconus
O poft diaconij gradum acceptum fuerit foinica-
tus.aut mcecbatus > deponatur,&ab Ecdciia proiečtus,
inter laicos 1  agat pocnitentiam.

•j Pr o p rius anHor httuts cap itn noneti inuentur:fid fi-
mtle habeturin concilit Heoca/arienji,  r.i. &-‘ n  cap it ulic
Martini Bratarenjis cap.ij.

1 ^ Inter laicos.^ Ure. du.e diet:en ec non le^untur in
cap.i.concilij Keocafarienfis citato, 7 .diJl.  28 .c.prešbyter.
(W ibi not atam eB) n e a. in capitulo Martini Bracarefir.
C. XIIII. De eodem.

Item  ex concilio Aurelianenfi I.r.n. 14.

S l e  diaconus, aut presbytercrimen capitale commi-
ferit,fimui Sc  ab officio,& a communione pellatur.
Si vero pro reatu fuofe ab altariscommumonefub pos
nitentis profeflione fubmoueritshis quoq; fi aiij defue
rint, Sc  caufa ccrta neceffitatis exoriturf,pofcentcm
baptifma liceatbapciiare.

C. XV. *[ tion mgrediantur ecclefiampref-
byterii diaCAnijJUbd:actni y qui in
fornicationis crimine
incent.

Item  Gregorius V11. omnibus perregnum l-
talicum.ep-Teutonicornm debitant
S.Petro ebedientiam ex-
hibentibuo ..

iij. rIS quf funtpresbyteri, diaconi.vel fubdiaconi,
Oqui in crimine fornicationisiaceant, interdici-
tnus eis exparce Deiomnipotentis, & S.Petri aučtori-
tate,Eccte(ia introitum,vfq; dum poeniteant,&emen-
dent. Siquiverwin ftio peceato perfeuerare malue-
rint, nullus veftrum officium eorum atidire pr*fumat:
quiabenedičtio eorum vertitur in maledičtionem, &
oratioinpeccatum,te(lante Domino perprophetam h
[Maledicam,inquic,benediitionibusvcitris.] Quive-

a Pann.l.^.c.i 44. b In conc.Tnbur.c.u. Bab.l.pee-
tlit s a .udnf.l.u .c ,xe) Jlurc.l.t.c .iti) ,h<o pc.i^.Polyc.

/.4.1/1.31. c cine im 7v 0tb7i.fiep.difi.z8.

c.pretbyter. d .Anfl.n.c. 31. e Iuo p. 6 .cap.^ 6 B.gp-
/t.rj.r.te.r.ij. f al.fit. g jinfl.b.c.ijl.Pann.l.^.c.ii^.
k MaUcb.l,

248

ro huicfaluberrimo prsecepto obedire nolucrit, idolo*
latriie peccaLum incurric,Samu€lc teftante, & B. Grf -
gorio a adftruente[Peccaj:umariolandi eft non obedi'
re,& quafi fcclus idololatri* iron acquiefcere.]Pc c ^ a '
tum igitur paganitatis.incurrit*quifquis dum Chrift ia '
nnm fe afierit/edi Apoftolicse^obedirccontemnit.

^ In re\j€jio epiftola^im Gr-fgoru Vil. non
h*c tpijloIa y  in qu* fint omniaprorfutverba huiM crf 1
tpf .Sunt.ta.me tn eo multa-,qu4 huiui cLecrettfaciunt  ’

tionem. Lii/.i. eptfl.^o, EpifcopoSa.lt\burgen fu&
epi ji.61. Leodicenji EpiJcopo,&feqqenti epiftola SiC* r
^dtjuilegienJinVe quo decreto y yt ipfuvt exequi ornnir>o
rarcnt y eodemlib.2i,epiji.6<).Burcbardo Halberjiatt^p  ^
pijcopo,^ epift. Jequenti yt Annpni Colonienfi sArchttp
fcopo dr lige n tifi im f Jeri b ity & Ub.\.-epijl.pSigijredot/

chitpifcopo^AogHnUno idemmandatr^libi^. e P*J '\j

comitiffe Flandrienfi>&fequenti r comiti de eudem * e r *
bit, Inter decreta etia Innoccntij I l. fitijiiu* decreti i iV e K
tio. Veriim propriayerbu buitu capitifVfq 3 ad verJiC'
vero huic faluberrimo , Scotu* refert

fuorum Chronicorrum. Sequentia antemverba
ipji Gr ege rt 3 V 11 .farm Itd ria.

Ca XVI. , ^ Offrcio ,.<gr beneficio priuttUf
epiJcopn4,prejby.ter y  "veldiaconus foe-
minam acctpiens y vela?cer
ptarn retinens,

Jf<?>»,Alexander I l.Lpifcopis,^ Re^i Val'
matiarum.

mj

•s;

I ^ quis amodo cpilcopus, presbyter> anr

conus fcemina

rcU'

acceperit, vel accept an ’ f  - Qt
nuerit, proprio gradu decidat,vfq; dum ad fatiste ^

nem veniat: necin-choro-pfallentiiim maneat,nee

quam portronem de rebus, eccle/iafticis habeat.

C. XVII. ^Deeodem.

Medtolanen/i.

conorum officium contumacirer deferen s

v. q  I C quis facer

um,vel diaconorum, vel

nam fibi potius elegit,(icutrponre ob fornicat:i onC c(?/
mittit officium , ita ob prseuaricationem dimit terC
gaturetiaminuitus^beneficium, ,

C. XVIII. D.e eodem.

Idem populoiMedtolanenJi,  [-

E  Os etiam,qui vt fornicari eis licea^diuin« 11 ’ ge
cium derelinquunt>& a Beo.rccedetes, . ^Jie

operibus eiiis fcruiunt; ficut fe iuftiffime ab
nos faciuntjita beneficio ecclefiarum priuatos e
iudicamus.

C. XIX.. De eodem.

/^»»LuciusPapa. . . no^'

M ilniftri ^altaris presbyttri, fiue diaconi ad ^

nica taleseligantur officia, qui concineni ia sC0( i
uent. Si veropoft ordinationem fuam r ° n  jji-

tigcrit proprise vxoris inuadere cuhile, faeranj n °j tJ , r <
trent limina,neq; faerarij i portitores fiant,neq ;  *
coniingantj neq; ab offerentibus holocaufti °' yl ^ cC c'
fufcipiant, ncq; ad Domini corporis portiont m
dant,neq; propinent 2 , neq; fine maioris natu al ' v( l
tace minora gerant officia: vrceum fane ad al £3  ’
calicem nefuggerant. t bt<

i ^[Sacrarij.] . 7 » epifi.2. Clementis {ynde c
fumptum^idert poteH,&Vnde citat Ju o) legttur-
cij. in v n o autemretujio Gratiani codtceAacri-  n cC
2  ^Neq;propinent.] In epijiola Clerr ‘foriflk'
aquam facerdotibus porrigat ad manus, oi y ic c **
cus claudat,minora gerat officia,vrceum,

Z**

r. or.lt b-^ {

d Pannorntelib.^.Coi^-O.Hab*eturin epiJl- 2 . ^jit»P*

luopar.$.cap.l6.Hb,tf Moral.c.ii' $

’ r  - r  • •  • - Pant.orM^-}- ti/fA d

dum. b Pannor.lib.^.cap.i

.Jtb.J  .
element

Iacobum jratrem Domini, e ^4nfl.R.C.2.Poly'l,A'

Iho p.č.c.ij. f al.portaticnem,  ] t af*

249 Diftindio LXXXI

ajtarenon fufferat &‘jLpndhi : 9nemyer'o:$e&  aqua tan~

^ u n\ facerdotii raanibus porrigat.oftia forinfecus clau-

a t>minora geftet ofiicia: vrceum fanc -ad altare t«g-
gcrat. b

C. X X. <?[ Clcricu* matronarnm domicilia
jreqnentans depvnatnr.

Idcnv

* O^cricus k folus ad ftemina: tabernaculurr. non
ac cedat >  nccpropcrcc line maioris nacu facer-
i iuffionc 1 ;necioluspre.sbytercu lblafrcminafa-
} u  a ? m dccat.Ncc Archidiaconus fub prsetexru burni-
*^utofficij frequeaterintretdomiciha matrona-
^ > a utfort€ pcr clericos , auc domeiticos c  macronae
pa**, d iccrcte-.Si agnitunrfuerit;& ille de-

^tuCjSc dlaa liminibus arceaturecčlefia?.

^ulfione.'] In epijtoU Clemett*fetfuitur.Nec  pref
ttfti| r  °* UScum  iblaadi-ungatur: fcd duobiis adduttis
b ui ; us .vifiu t  in firmam: n ec lolus cum lbla fomina fa
«Cff CCat ’ nec ar chidiacon^s > a.u!: diaconus fub pr£
p^ c b burmlitaus frcquentet>Scc.

XXL ^ Dc eodem.  P A L H A.

čHdt n c 5  ' C {dcni -1 , . . r r

O a er  Fof tc.abqua inrcrcdbo fuerit,epifcopo lug-

Ur «ent f ’ Et d  tališ eft,adquamdebeat ire pio m-
( j u 11 ’-P^pcrgatilrn auccnijdelatere fuodirigat
tva nea ^ au s>aut tnbus teldibus-Nemo camen cum ex-
* tK 0c  ltec  črnina, nifi‘proxi ra a, aut foror fuerit.

r ^ttiuc ma gnafoiticitudine fiat. Non f enim igno

!rCp t , ,asSacan *-

plcrif-jvctuflh exemp!aribui babetur

Ck ■

a ltlgac -3 tn epijtoU S.CUmcntitfequiiur:  cum
lin ^ X J' hu  s,qui hocianare gdebeant.Saneadvi-
l#r ' n ific Xln ^ le, ' c ® infirma nullus clcricus ingrcdia-

C. ,. 0 ^*5>aut tribus. Nemo tamen,&c.
U - % De eodem.  « a I pa

*>efc

torti

»t|

_ A/res«r». P A L JE A.

Eugenij

.'»cerdocum, ulefl, presbyter,vel dia

• r » lclt ::;^.« on u s  dc quacunq;fixmina c rimi-

'aru »dm >n ‘- !ruf pe a «a>p«< 1  pr' mam  > fecundam,&
a l'q»an°j* t ' OI ’ <:m2  mueniatur fabulari cum ea,
ftj ' rer bcan'° ■ , conuc » ( a r i) cxcommunicetur: fcemi-
’ f Ex.j? ,, 1C ' :  iudicetur.

^ab  Cr 5 t0, 3 Hic canon in conctlio Romano pri-
l  ^"‘'fcundo cditm,&poji ta a  Leone quar~

k ^ColT fHU  ' ’

tx (>n

3

fr 0 :

rtpttitut, & c it at ur in dc ere tali -

‘l'rico J . it 1 » {1'rifihvet*J>*

ti ‘^ e:l  Cixe nomine.

Polica l^ an ' : '°tiem:-]l n -toilemXit»onefej«it»r,tae-

,c  »'deatur' VC ' a ' tef o us  cpifcopi,au ius, cui (ubiace-

^ ^ 11 b % SimHlcnmmuli'eribuofttccr-
‘ dotci habitarc non licet.

-frera Gregor.ius. .

t AJ , rtec . 4 r =Werdotc9, uuibus Domini populns

5'Urc fi, magnaanimiconftantia vi

n-° m ' nicas oues  ’ ne  lupini 5  morflbus ,ad
"uimulis lanientur. f Neq;enim hoc filcre
•'“« S ra “' animi trifticiadico: faccrdote 5
U1 ''q nabitarc cor.fpicio:quod n-efanum eft di
^ n CT' c  &  contra  lanftorum canonum fancita.
^"'bolli m ^ UC11C  commorantium cohabitatio,anti
1o,i a ,^ t  nDn  dcfnnt.Idcoq; admonendi funt,

^ ' lc i lu  noft is decipiatur fraude,quatcnus iux-
a ^  T “ —--

^■hto f l ^f er<lt ' ^ ClemensPapa ibidempanlbinfc-

c al.do

h »tin t  tkt ‘ d  ^ r '~  ’ *

l »Jolo7.c.i^.7.Poly.L^tit.i l .

i r, neat» n  »" “l-ftcrcti alinuid. e Clemcnsibide

lw , tn  '-Poly,,b, d . f r.cl l.

"^.31. A. r.i f - J

Ur.r^-Anrel lil, i S

' U f- 7b.Poi; lh - S -

Po¬

lno,

7)e crimmlbus Upifcopalihus &

• Clerica h bur, &*d e eoru p cenit.  ^

ta Apoffoli 3  vocem non vitaiperetur minifterium na-
ftrura. Cauercenim nos opor.tet,ffatres,abil3icitis > vc
mundas valeamus addominu leuare maiuis: feriptu b
eft enim [san£li eftote, quoniam fatufrus ego fum Do-
minusDeus vefter.J Siquis vero prsefumpferit aliter
agcre > facerdorij fin h o nore priuetur. V-nde omnimo-
do cauendum-eft,fratres,ne fallamu?rpopulum,<S:illud
prophet^* edidumimpleatur in nobis[bacerdote$ mei
cont.aminant fančta,-& rep robanti ege: trfjtpios ■& alius
prophccad increpat,dicens:[0 vos lhcerdotes,quifal-
iitis nomen meum, & dixiftis, in qua refallimus nomv*
tuum?quitmsrefponfum eft: offerentesad altare meu
panes polltitos. Nonf eft mihi voluntasin vobis, dicit
Dominus, &.  facrificium non accipiam demanibus vC-
ftris ? quia polluti eftis.}

C. X XIIII. %Deeodem.

Item Sjmmacbo d ejenfori, hb. i. Reg.lndiSt.^,
epi ji cla  50.

-rrOlurmisf vt facerdotes g prohiheri debcant, rre
V cum mulieribusconuerfenrur: excepta duntaxae
matre,forore,veI vxore,qu* cafteregenda eft.

C. XXV.  *\Deeodem.

1 d cm \ii b.j.epifkiy.

-r Egiturfi,quodB.Auguftiniis nec cum forore habir
tare confenlerit 1  dices: quse cum forore mea furrt,
lbrores mea: non funt. Dočii ergo viri cautela, magna
nobis debet effeinftrmfti®.

C. XXVI.  % De e e dem.

ltemt\  vn.Synodo.

I N k omnibusobferuareconuenit, vteertusquis,&
certo tempore,-S: certolocOjiVcertisperfonis vel ap
parere elerieus, vel loquidebeat mulieribus,& cxclu''
datur omnis nefanda fufpicio.Certe folum Sc ad folam
accedere nulla reiigionis ratio permittit. Melius ^ eft
enim duos efle fimul,quam vntim. Simulenim Sc fide«
lius,Sc t-utuis-rcsgcricur.-f Vx  m  enim vni, quia fi ceci-
derit,noneft qui erigat e urn .3

Caput hoceiiam in aliquot manuferiptit cit at ur ex
feptimaJynodo in-cuiut /line pojiremo capite aliqua huc
fpeffantia hafrentur. C<eterum in plerififecitatur ex oEla-
na, grfententia'videturfumpta cxcap  83 .Mfceticorum
B.BaJilij, cuiut regulasfub norntnc očbtua:fynodijkped
tari alibi n o tat um c sl.

C. XXVII.  f Deeodent.
ltemex  concilio Carthaginenfi 11  l.cap.tj .

C Vm omnibus omnino clericis extrauez fceminžc
non cdhabitent,fed fol* matres,auia:, Sc materte-
r3e,amita?,forores*& filisE fratrum,aut fororum,Sc qu^-
cunq; ex familia dottrefticaneceffitate, etiam antequa
ordinarentur,iam cum-eis habitabant,vel fi filij eorum
iam ordinatisparentibus, vxores acccperunt, autfer-*
uis non habencibus in domo quasducant ,aliunde^u-
cere neceffitas fuerit.

C. XXVIII.  ; 'f Veeodefn.

Jtem  ex concilio LaodicenfiiCrfp.^o.

N  On oportet mirriftros altaris,vel etiam cferico^
quoflibet ,vaut continent-es fe, aut omnem omni-
no Cbriftianum cum mulieribus lauacra habere coni-
munia. Hsec eft enim apud gentiles prima reprehewiio.

C. XXIX. ^De eodem.

Item  Gregorius adlanuarium epifcopum Ca~
ralitanum,lib . 3. c p ijl.H 6.

A Rchidiaconum tuum , vtaudio,habitarecimrmu-.
lieribus prohibuifti, Sc nunc vfq; in eaprohibitio-

a i.Cor.6. s.Tirnot\2. b Leuit.10. c Soph.^.fe-
cundnmjo. d Malacb.i.fuundum jo. e Ibidem.
f In o , pariš.cap.Si. g ,facerdotes qui in Corfica com-
morantKr.’] ori^. h JdpudPojhdomn.n.in vita jlugu-
jiini. 1 hi confkeuettt.  ^ lHO,par,š:cap.jj. I  Xk“

def.  4. m ibidem.

X 5

251 HMtŽtJtZ  Decteti Prima Pars.

nentia oportet impleri.Eft enim vero s admodum facr#
legis au&omas >.iam inde ab i tvid o cuftodita., qubd- 111
tepla,anno vicis * fua? habitate prsecepti funt facer^o
tes,vt feruientes facris oblationibus, puro 5 : a  & ab oi^-.
ni lahe purgatos fibivindicenc diuina minifleria, nef l*

a viaam “ticuu ugiuuumi uu uhuctk.cs  comugi- eos ad fac.ra b ofiicia fas{kaclmk.ti> <(«iexercent'vd f c J.

um,t‘Xtrarearurn mulierum, velanciilarumfua- vxorecarnaleconiortium,quia kriptum eft [Sandi
i‘ CL - n '- : — r '-‘ :  — - T3 - • e.ftQte,quia.& egofančhis fum,.dominus Dcus vcft*w

«ede r piceri$, qtti nifi iuffiom tuasparueric, eum faero
Grdine volumuseffe priti at um.

C. XXX.  Venundentur ab epiJl : opo 3 qu<*
app e tun t conforha i le ri co yh  m i Uici ta.
ltem  ex coricilio Tolctano 1111 . cap.  42.

Vidam a'clerici legitimum nohabentes coniugi-
1  u - m,ext r arearum nutlierum, velanciilarum fua-
jjiii.^Tnterdida Hbiconforaa-appetuiit. Ideo,qu<z con*
nindas taliter ctim clericis funt,abepifcopo auferatur,
&: venundetur,illis pro cempore rslegatisad pceniten-
tiam,quo 5  fualibidineinfeccrunt.

C. XXXI.  K on h a bi t en tfo?m in at cu m cle*~

rick 3 nifi quxs-ri ecejiiiudo excufat.
ltem S i ri c i u s Papa Rimerio epijcopo 3 epi-jl.  i.r,i2.

P Oeminasb non alias eife patinnsrin domibušcled*
corum, niti eastantum ,quas propter folas neceffir-
tndin-um caufas habitare cum uidem. fynodus Nicsena

|>ern

ifit.

C. X X X-I F. <|| Hi Ji ma-io rum iujsion e adfctf-
min aru m domicili a c Urici non accedat.
ltemtx  concilio Afričan o, c. 5.

C  Lerici e ,vel conrinenres ad viduas,vel virgines, ni
•Ji exiuffu, vel permiffuepifcoporum, ant presby-
Kforum>non accedant. Et boe non foli faciant,fed cii
c6clericis,vel cum quibus epilcopus.aut-presbyter iuf-
ferit.Nec ipd epifcopi,& presbyterifolihabeantaccef-
fu m a d h n i u fm o d i formi 1 j  a s , 1 e d v b i a y t c l c r i ci p r aefe n -
tes  (unt,aue graues aliqui Cnriftiani.

C. XXXI  M. 'Epircopiprouiclcant.ne oc-
c.afione temporalmm 3 clericorum farni-
U a ri ta ti b us  'vi rgi n esfo cientur.
ltem  ex concilio Carthaginenfi IIII.  cap.  102.

A  D dreatu epifcopi j>ertinec,vel presbyteri,qui pa-
.rochise.prseftjfi fubilentandas vita? praefentis caufa
adolefcentiofes-vidu«, vel fandhraoniales clericorum
$amiliatitatibus fubiicianror.

C. XXXIIII.  <J Decodem.

Item ex eodemiCap.iop

y Iduže- e ,'qu?ftipendio e cele fi x  fu ft e ji  t a n tti r, tam a f
fidnse-m Dei opereelfe debent }  vt & meritis, & o~
rationibus fttis eccleiiam adiuucnr.

Quibus vtiq; prepter iobolis fnccedionem, vxoriS' v ^ 11 '
faerat rclaxatus:quia ex d alja rribu,& prxterquam c
iemine Aaron,ad facerdotium-nullus fuerat prseccp^* 3 .
accedere.. Quo e  magts hi-facerdotesjve! leu.isras'?^ .
citiam ex die ordinationis fuas- feruare debent-, q l dl’^
vebfacerdotium , vel minili;ednm fine fucceffiont’ e y
neeprseterit dies, qna vel a lacrifieiis diuinis, vel b^P ! b
mads f officio vacent. Nam fi B.Paulus g Apollol» ya
Corinthios fcribit,dicens : Abftinete vos ad temp***'
vacetis ®ra-tioni,& hoe vriq; laicis precepit,mnltb
gis,racerdotes,quibus & o.randi, & facrificandi iug e ?
lici um eft,Temper debebunt a d buiufmodi c6fortio*-b'
Itir.erer qui fi contaminattis fuerit carnali c®« cU P^,
fcencia J ,  quo pudore vel faerificare vfurpabit, ant:
eonfcientia, q nove. merit o e.^atKttri Te crcdit, cum ^
btum 1  lit [Omniamunda mundis, coinquinatb
ifcinfidelibus ninil rmuidum?]- Sed fortalTe boe 1*^ ^
credit, qwia/c.riptum ^eft [vnius vxoris virum ]' 5s0 '^
dixit hoc^, vt permaneret in cnncnpifcenria gcnč ra .
di, fed propter incontinentiam futuram. NeqHt'd l1 ^
integrosdorporcnon admilit qmaitb [vellemau^
omnes lic elfe,licu&& ega]Ouod ic apertius declar^
dicens m .‘ [qui autem in carne funt, Deo pl; cere/bp
poffunt. Vos autem iam non edis in čarne, Ted in
tu^] Et [habentem n flios,] non, genernnrem j
, Sed ea plane difpar,& diuerfa fententia-eft- blam ’ 1
aliq'Jios formaillaecclefiafticas vita pariter & dti^r.^
na,qua,ab epifcopaAvririn nm-ninria.s comn*^ ; rt .
nonprobatiiF °"pe

aSyricio ad prouincias conimc .
c rti e n i fle, hi s i g no r a n

D I S T I N C r I O L X X XI J.

1 En-eraliteretiapaupcribufi&iiir^uijliiftna-

f>S n, ^-nidruf lab o rare non.poffunt , cpifcopus n.ecej]lt-

riaprouidsat.

C, De sodem.

l r nde\n  concilio Aurelianenlil. c.18.legitur.

E Pifcopuspauperibus, velinfirmis,qm,debilirate fa
ciente, non.poifuntfuis manibus Jaborare,vičhim,
4c  veftiumi,(inqua-ntu ^ fibi pollibile fuerit)largiatur.
C. II. ^ Qki  i'cluptatrm off cio pr.epo/ue-
'ri t , mo dwomnibusfa b moueatur.
ltem  Innocentius JLxuptrio ToloJan-o epifco~

_ ... P*>*0^cap.i.

•a p Ropofiutti g, quid de bisobferuari debeat,quos
js i in diaconij minifterio , a ut in officio presbvterij
poiirosjincontinetes e0e,auffuijflre,generaci filij prodi
derunr. Dehis & diuinarum legurn manifclfa eft difei-
plina,4x: beat^ recordationis viri Syricij epu čopi moni
ta euidentiacommearunt, vt incontinentes, in officiis
talibus pofiti, onini e.cclefiaftico honore pi iuarentur,
nec admittan tur ad tale minillej ium,qtiod fola conti-

a ^4nf.Lj c. r .A%.Polyc.L^.tit^(). b PolyJ.^..til.p>
Kure  /.2.C.1TO Iuo 1 p.6.c.^2.&i%7..Anfei. Lj.
t> Concil.CtiYt.hag.il l.  c. 2.5  Dlnfet, l-.j,  r.i^ir., d Pohc ..

.Burchar.l.P.c.^Juo^par.-jxap.g\-. c Potyc.
ibid.luo^par S.cap.^  27. / al.p-ofiibditas habuerit.J o~

nig. g luo,p.6.cx 7. Pann.Ll.c,i}j. Anftl. 1.8.c.Z. P a ~
Jjc.I1L4.tit.il. j-cap.feq*

, . ~ . . r .,b&

non negabitur: ita vt de czstero penittw incipi an '

nere:dc ita gradus fuosdn q.uibiis inuen-ri fuer^d^jj
tent, vt eis non liceat ad patiora confcendere: c t 1,  ^
i n be ne fi cio e ffe d e bet, q n 6 d li i> n c i p fu m 1 o c u nj> ‘1^ ^
retincnt,non amittunt. * ^  Siaui autem icific i°f cll ;i
viuendi mifTam a Syricio deteguntur
pidi t-a tes libidinis-abiecilfejilH Emtmodh omnib*
mouendi: q u ia poh admon i tion e mcog n kani; p r *»
nen-dam arbitrati funt voluptatem; r

3  Con c u p i fce n t ia . J .£ 2 » da trneU cup » *j ct

biclocus ex ipja epi [l o la Irmo c en ti J qu emadmot**'^ ^
ta ali ' : l ~  *" - —^ r  - M 1 ' 1
tem  j

pro TeUen/ilegcndumvidetur) fic.u^miri  »/.«*« -
excuTabit?qiU) p«dore?qna mente vfurpabit?q ya
fcientia,quo merico hicexaudiri fe credit ?

2 Non dixit hoc.] hi originali fic legitur:  n
permane ntem in concupifcentia generandi hoc a
C. III- De sodem..

ltem  Sy rici us Papa ad Rim erium ‘faraconcn-

ftn*.E p ifc o p u m , spi ji.1.cap.7-  n j 0 r»'

P Eurimos rfacerdotes Chrifti,acq; leui^as, P°
ga confecrationis fu* tempora, tam de
propriis, quarn etiam de turpi coitu (ohole <
procreaffe,^ crimen fuum hac praifcriptione t t . ji ^ r iJ
te,quia in veteri Teifamento facerdotibus,ac m
generandiTacultas legitur attiibuta. Dicat nl “

-—-^----^ 7 / b ^

* l-ncxi.-i.Pa ra lip. 24. a- a L p uri^&-p u r D t  . 1

Jli crifcia .J.dift.n. c. eos. c Leni t.n &2Q. ^ al.?/*

■ L suit.11 &

e - £>g:antQ.~joriv. f al.oraUohk. g
i Tit. i. 1 \ i.Trrn.T,. L i.Cor.J. m Bgrn.%-
9 probabitur.'] orig. p al.ignoraiionk. 0
tur,, r luopar.C.cap.^o.Polyc,Ub.4‘ht.li.  u jfqui ff

,X ° rr - n \Tir»»

253

quifquisi!le cft fe&atorlibidinum , pr#ceptorq; vitio-
rum, fi-aetiimat, qoodin lege Moy(is paflim lacrisordi-
nibus a Dco noftro laxata funt f^enaluxuriaj, cu; eos>
quibuS‘Committehantur fan&a landorum, prjemonet,
dicens a  [Janeti ekotc, quia & ego iandus um domi-
nus Deus veiter ? ] C uretiam procul a lii is do m ib us,
in ti o vicis b fuas, in templo habkarc iuffi funt facerdo-
tes? Hac videlicec ratione.ne vel cunt vxoribus poflint
k canialecxercere commercii*m,vt confcieotke incegr-L-'
taukulgentesaccepuLile Deo mu tuf s otfoncnc.Qui~
bu$>etiam e>:pkto deferuidonis fu* tempore, vxorius
vfus folius Jucceffionis cauia fueratrclaxatus:quu n on
exalia, mficx cnbu Leni»quifquam ad Dci minifteriu
fueracpcgcepturus admirri.

C. 11  i I„ Deeedcm.

Idem pauht. fertHr.

. Via c aliqtianti» de quibiisloquimtir,vTtiiafan-

Diftmčtio LXXXIIL

'!4

m

^ditasretnlit, ignorantu ^ ielapfos clfe defient;
'bishascondicione milerioordiam dicimus non.neg.an-
dam, vt fine vilo honpiisaugnient-o, in hoc, q uo  dcie-
di funt, quamdiu vixerint > officioperfeuerenr: 1» ta-
menpofthaccontinentes feftuduennt exhiberc.Hi ve
fb»quiillicici priuiteg* j  cxcufatione nituntur,& fibi al-
ftruntveteri hoc lege tonceffum , nouerint fcabpni-
niecclefiafiico honore,quoindignc vii funt, Apoltolt-
c *fcdisaudontate dciedos: nec vnqtiam-pofle venc-
randaattredare myfteria,quibus le ipii,dum obfccenis
'cuptdiutibus inhianr. priuauerunt. Ec qma exempla
•prsfentiac^uere nospraeinojienc in futurum, ii qmli-
betepifcopus.pvesbytcr,atq;diacoiuis (quoi nc opta-
m us)dctncc ps fuerit tališ iaticncus , iam nune fibi oni-
temper.nos iniulgentix adirum intclligat obferacu :
^autcrrp ncccfle cit vt^b r .indantur « vulnera^uac lo
n«entorum non jen forint medici n a m.

,> taputboc itj aliauot manufcnptps Graf rani exera-
cfifuperiori,

1  P ar,s ‘ -0*1 mtem p ropi er peccata-mbentur deponi,
;P°' co »dipf lam  pcenrlentiam in.f:io'ordine poterunt rt-

f*rm t

C V. £ft,c pcenitentiajit itnponen da/a  *
ccrdoti s qui de fornicatione conui-
Čttofuerit.

>Vndc\ n conciIioHyberncn(i •*.
pResbyterf, fiforn katione m fcccric,quanquam fe-
cundum canon-es Apoftoloruaa debcat deponi, ta-
Rlcn  iuxcaaudoritatcm B. Eapae Sylucilri, li in vicio
11011  perduraueric, led fua (ponče <cnnfetius adiccit, vc
tcfurgat^deccm annivin hunemundum pocniteat: tri-
bus quidcm menfibus ,priuatq loco a cajteris remotus
pane,&aqua a vefpera in vefperam vtatur,tantum au-
^ctndiebus Dominicis^ prJecipuis feftisniodico vino,
A’pifciculis, atq; leg-uminibus reereetur fine čarne, &
%imine, onis, & cako facco indutus humi adlvsere-
*t,die,ac node iugicer nufericordiam Dei oninipoten-
tisimploret: finitiscribus menfibuseotinuis excac:ta-
men in puhlicam no;i procedat, ne.grexfid.el is in co
Sandalu m patiacur. Nec enintg debet facerdos publi-
^panicere,ficun laicus. Poilea aliquantifperreium-
ptfi-viribus,vn-vm annum ; & dimidium in pane, a-.
< P*q expleac,exceptis Dominicis, ^.pracip.uis fcftis, in
'luibus vino,^ fagimine b,ouis, & caico,iuxca canoni-
cam menfuram vti poccrit. Finitt) prinio anno ^ dimi-
<lip,corporis &  fanguinis Domin^ne indmelcat,parti-
^‘psfiat. &  ad.paccm veniat,,pfalmos cum fraeribus in
.choro vlriiiuiscanaj ,ad cornu altaris non accedat,iux-
f^beatiClementk 1  vocem , minorageratofificia. De-
bdevero vfq;adcxpletionem feptimianni, .onuni qui-

•4 Ibuit. 20 . b luc. T.

9 «/ 4 . d vi»oYar.ter.~)orig. t

t,i. \  9 2j, ^

dem tempore, exceptis pafchalibus diebusjtres Iegiti-
mas ferias in vnaquaq; hebdomada in panč & aquaic-
iunet. Expleto feptimoanni circulo, fi fuiconfratrcs,
apud quos pccnituic, eius condignam pesnicencia con-
laudauerintjTpilčopus in-priftinum honorem, iuxta"B*
Calixti Papas a  auftoritatcmjeu«! reuocarepobrit.Va
no fciendum ek, quod fecundam feriam vnum pflaltc-
rium canendo, autvnutn denarium pauperibus dando
(li opus b c ft) redimere poceiit. Pmitis anteni fepcem
annis,clciiide vfq;ad finem decimi anniffeKcam fetiarrt
/nullaitrteruenience redemptione)ob(eruct in pane Sc
aqua. Hadcm quoq;pccnitcntiaerkfacerdoci, deom-
nibus aliis peccatis, Sc  criminibus, qustt eum in.depofi-
tionein induciMit. Neq; hoc cuilibec videatur onero-
fum, fi.faccrdos poft lapfum digne, vt fupra dičtunvef^
pocnitens,ad priftinos redeat honores.

i Hybei nenfi.] Caput hoccitabatur ex cocilio Gan*
grtnfi^in qito non lektur, tmendat-um ett ex Polycarpi f*
uho hitro manuftripto pemetufto  , in quo libro funt
mulii car: one s p oenuent-iales:^ hic ref er tur cx Theodsri
archicjufcop o h’y b trn en fi.

z  m Ec tafeo.] In vulgatitfequebatur 3  vtatur: rtuic
y fuhhctii oil anSloruatc o mn iurn fere exem pLi rifi Gra-
tianimanptfmptorunh Polyca rpi Hitrima n uferip ii
infiperiorenotationeikdicatu

D I S T I N C T I O LX X X ITI.

1  !T\ ”ouidcndt<m c  qi<oq } ejl 3 ne if,quiad ordinandum
' S e ^ ^P ro P^° vino ‘videatur dlienuacon-

' Poly.ibid.liw p. 6 .c.^Oi^'
ezadirtur.^orig. f'Voly.
tilauiam, h al-fanguins.

fen ti c-do tilienis inquh:ctftr. fc enim Symmachus
P a p a ait , non cttgrandut differentin , an letbuminferiis >
an admittiis. Mortem enim la»<mentibus.prdbatur injU-
gere 3 qiii hanc-.cum pofiit 3 non exchr dit.

C. I. ^[Su^endaturepifcopusaboffUiOide-
ricorumfuorumfortncapioni con
fenticnt ..

Bine  Gregorius VIL ait in Reg.iib.6. c.n. Ro¬
man a fy n o  d/, cele b ratre jlnno Do¬
ne ir. i 10 So .ni.  107 8.

S  I d quis'F.prfcopus fornicationem presby tcroTum*
diaconorum,fubdiaconorum J ,  vel crimen inceltut
in fua parochia,pretionnterueniehte ,vel precibus con
fenferitjvdl commilfum, fibiq; compertum audoritatc
officij Fui nonimpugnauerit,ab officio fufpend^tur.

1 * Siibdiaconorum.] Additum hoc ejl exoriginali v
& k./I nfelmo , quemadmcdum & p avlo poti rerb.t illit,  fi-
biq; ctimpertum. Hotum autem eU d tempore Gregorij D
ftbdiaconos eadem lege corttinemi.c^ua p reshy ter os 3 ad~
ftnčios fuiffe.

C. II- axim 'c ecclcfam lcdit y quifub na¬

mi m fin Bi tat is dclir,quit .

7 tem  Gregorius primaparte pafiora!is y  c.i.

N  Emo c cjuippe in Ecclelia noect aniplius,quam^,
peruerse agens no ni e n vcl-ordinem fanditatis ha
bct.Delinouentem iiamqybmnc neiiio redarijuerc pre*
(umit, & in cxenvphvm culpa vehementer extenditur*
quando pro reuerentia ordinisjpeccator hortatur.Epi-
fcopus ’ 1  itaq;, qui talium crimina non corrigic, rnagis
dicendus eil canis inipudicus,qiidm Epifcopai-s.

1 ^Epiicopus.] liac nonfuntibi apud S.Gne^orium.
himi ha cit ant ur  2. q.y. ,c.qui n/c regi minit ,ex .A:>guJh’-
t:o (cui e tram reliqua hunti capitis.au tea tribuebantur)
& ex eodem.d Burchardo,^ Ju o ne cilantur. Prelenim u~
dem.cotleclores y Burch urdu* q uidem lib.i.c.)Ivo a uteh*
p.yi.6y.rcferuntaltqua e;< Oiigene 3 quecum hvsidiquan
tulum conuenirmt.  ,u

a hpijl.2. b operariusi ] Polyc. c In libcllo hn-
nodij. d xAnfel.l.6.c,.  177. e ~l’olycJ.r\..tit.^i.Bunh*
l.i.c.io^.iuo p.5. c.323. BnrxhJ.i.t\zoy luop.yc.^iy>fit
Gregoriof .

*  4

C* IIL,

beMpifatpi in non confentivutb a.! tenis vL  rt» rr/M .: P'„' m A p^«< r>'-.6

“aJ tii 4 i a,Q.ergd,mifhrabiUsperfonasofficio.  i-Vvvl CLI 1 I Lillct 1 elit)*

(quo4adhuc,dicieft grauiu$)confiliafapientum,& rt J
da fuadentium;n nl.ia patiatur ratione fufcipere, vt
per fe neqtiit attedere, ab altero faltem poflit addift*"
re. infra  Qupd fi ita e^non.fine.culpa ciiacflj
cognofcas^ureumobiurgare, atqicoercere, vtdig® 1
eft ?  diiluliftio Quia ergohoc tottim non folum
reprobar, fed etia ad facerdotalis ofBčif pertincrc pr 0-
batur opprobriumjvohimus,vccum coram aliisfa cer *
dotibus, & bquibufdam de filijs fuisnobilibtis cont**
ftari pro.hac redebeas,& hortari.Si vero(qnod nb cre-
dim»s)poft hancadhortationem noftram (oliroadb 116
more negligens. e (Te tentauerit, ad nos efl modis

^ £)ui n o n rejijht er v o n bus-, crnft ? n ti t,
Itent  Innocentius.

E Kror *;ciu n 5  refiftitur,approbatur;& veritas,cum
minime defenfatur>opprimitur.Negligere quippe,
cumpoffisdeturbareperuerfos, nihil alindeft, quam

fbucrefNcccaretfcrupulofocietatisocculta^uima-
aifcfto facinori definit obuiare.

C IIII. ^Konprodetifuo errore nen poh
lui>qui alte no confcntit.

ItemVhis^pift i.ad tmnesChriftiftdelesc
Videnim ptodčft illi fuoerrorenonpollui, qui
^/confcnfum prcrftat erranri?

C* V., Sipi non eccurrit,conJentit erranti.
i*e»iGregorius *.

C Onfentire k videtur erranti,qui ad refecanda,qu£
corrigi debentmon occurrit.

* Gregoriusf) epifiolis imprefiisB. Gregorij non
habentnr.VerHM lib.j.cpijt.iij. Sjagrio epip.opoAugu-
fludonenjipott en rc  &^,qui non rcitirerit, in repe ji o ma
nufcriptoperuetMjl»,&in Poljcarpoprbt ipfa cptfloU in ,
tegra refertur , bacfcquuntur.  Nam eonfcntire videtur
erranti,quicorrigenda,vt r:fecari debcant, non occur
rit; Quia vero,&c.

Sicut autem ali o rum. vitra palpare non debet  > it a nec
m ah rum laudihus dele Bari.

C. D .. V I. ^ M/Jerrimus eU epifcopus^ui mu¬
lo rum laudibus flor.iatur.

Ptide  Anacletus \>apa,epi fi.t.epifcopis omnibus.

N Ihil c lilo eftpaftore nufcrius,qui luporum laudi-
bus gloriatur. Quibus fi placere volnerit, atq; ab
his amari dclegerit, erit lune ouibus magna pernicics.
Nullus ergo paftorum, placere lupiš, & gregibus ouiu
poceft.Perdicenim labionim 1  memoi iam mens terre-
nis obligatacarceribus. Sicut d-arcinm in fuo qu©q;o-.
perc inuenitur mater inftantia; itanouerca eruditio-
nis eft negligentia.

i> ^jT Labionim.}' In epijloU „ 4 nadeti legitur , labo-
ris: apud,v 4 nfelmum i <£rin vno ervetufti?codicibu* Gra-
tiani,\aborum,vndc pot uit irrcpfijfe m en dum: quod td-
men obglpjjamnon eB/ublatum.

z  pars iQuanquam  e  facerdotem tam a fuia, qudm ab
dheni*crimimbusoportet efftimmuncm  , tamenfialior-
fumfef^babutrit.non ideoverba fuapradicationi:'debet .
cantemni.Sicut e vt im  H i e r on y m u s ali ,vt lixiuium per ci¬
ne/e m burni dum fluens Uuat,&non. Uuaturjia bona do
Brin a perma Ih  m doBorem^ animas credentium la.ua t d
for dih m p eccatorrrm. _

D I S T i N C T I O LXX XIIII.

* OUicilum qr(0(j 3 , <&vi<iiLntcm oportet ejfe epifco
£ s  pum circa d efenfione m p a up e ru m , releuationem
opprejforunjj tuitionem monafleriorum. ,QpedJl
facere ncglexerit^jj-. e re cornpiendus eih.

C. I. ^ (-orripiatur epifiopn<r , quicirca of-
ficiu.m fuum Kcpli^ens extil erit.

ndeGrcgonus^hthemiofi.bdiacoueCam-

paniiejzb.ri.epift.zj*

P Eruenit ad n os, frači em,& coepifcopum nofir.u Pa-
fchafium ita defidem, negligeiucmq; i„ cunais exi
ftere; vcin nulk>,qui»eft epifcoptis, agnofcacur: adeo
Vt n<-q;ecclefiaip(ius,nt:q;monaftcria ) .fiue lili) eccle-
lis, vel opprelTi p:itipcrc.s * eius erga fe dilečlionis ttu-
dium fentiant, nec aliquam. fupplicantibus fibi g, in
quibus iuftum c(l, opem defenlionis accommodtt, &

a Deufdeditpar.z.Tleuterim Pap* ad G*Uixprouin
f/'.«-, & orientalci, ih  epi^.ad It,Hum , ^ ^legyptij in c-
pijl.ad Teličem 1 1 . b Polyc.li b.  + *;(. jr. c „ 4 n fe Im.
iib.6.cap.tyy.It<opar.^.cap.2.17.in fine. d al.ficut au-

tem. e BttnH.lib.\.cap.lo^.txdiBifHitroJn9£nr.^

t*f, j< 8 . f al.vcljjaupertt. %

nibns tranl"mittedu5,vt hic pofitus difcere pofliti
velquaHtev fecnndum Dti cimorem agere conut*’ 13
facerdotem,

C. 11. ^ P e eedem...

Idemrfd eundem cod hb.epijr.^].-

N Vnciatumcftnobis, Campanis epifcopoe ics nC
giigentes exiftere, vt immemeres honoris
quecrga ccclefias,neq;erga filiosfuos paterna; vig“ a ,

tis curam esbibeant, vel m on afteriorumfol ličita^ ,

geranr, fcu in op prt ifoi u m, &  pauperum fe ta:tio nC ^,
impendant. Ideohac tibi anfboritate pracc>pi I 1 f ,u 5 .kj.

eis d c  te conuocatis^ cxm,oftrt> ilios mandato difi r ’

commoneas; quatenus deildes vlterius efle non . n;,
ant :feif fact rdotalem fe haberezelum , & fo!iici cu

asiniU^

igere conuenit,vigilanres exidanr, vt nt _

nem opere doceant, atq;itain

dum Dcum agere conuenit 1 vig. i „, JlV3  ... ™

lum nosdeeis denuo murmur exa f peret. Srq« t ‘ ,IlV  f
rocorumpolih^c negligentem e(Te.cognoueris ^ n rJl
eum fine aiiqua excufarione trafmifte: vt qudm S
u e, n oj 1 e ab hi3,qH^ reprehefibd!a,& valde yitup tr
runt,corrigi,regtiIanin fe va!e«cdiftričtione ** ent! ^/„

2 pars Sluod autern de mundttia cajittaiP fac er
bu4imperatur> bot etiamde^mbMl/bet.aharifdtrt^'
busintellioendum e#„

C. 11 b . fa eram en i isdiuin i. inferut*  *

unt,contincntiam in omnibusferuent...

Vnde  in Carthaginenfi concilio f l.di'čap. 2 ^^

relius epifiopus dixiffe Ugiiur,  . ■ ^  -

C  Vm.e in prseterito concilio decontirrenti^ ^ .

ftitatis modesamine tradaretni: > gradtu ii 11

confcrip.tione fquadam caftitati perc6lecrai;io^ eS  , ^

nexi funt. Epifcopos > inquam,prcsbyteros ) & dia^^ ,
ita placuit, vtcondecet faerofandos antiitites > . j?
facerdotes, nec non &leuitas, vel qui facrament l  ^
uinisinferuiunt,continentes.effe in omnibus ^ 110 * i
fine fimpliciter,quoda Deo polhi lant > impctra re;Vt ) f > ,
ApoRolidocnerant»Vit ipia fernamt ( j (

qnoq;cuftodiamiisAb vniuerltsepifcnpis
Omnib,placet,vtcpifcopi,presbyteti,^ diaconb v
quifacramentacontreftant, piuiicnis culi ode., ^ c _
ab vxoribus abflincant.Ab omnibus diflum tfllf’ 13
vt in oinnibns, <Scab omnib.pudicitia cuftotii atlir ’ 4
alcariodefeniiunt. ^

i ^ Docuerunt.] Inyulr*ti> codicib«<fi']’ t 'p t i
exenip!o .fjitod e H ['blatu m: nnia r tj s m ipf°  / ( * L ' j(t

up*

tbaginenfhdutimprejfo,aut manufc.rip*o,P( < I ue  ?w  ^ j#

/•« Jfro rum nun Cv^rtt* mn/tn (OnUeni f, -..i.

, & exgu>jP

c o di c e canonum, cum quo G rac us can o
vetujiis ; Gratia.ni e^emplaribus habetur
detur trata lat urn in textum. e .,„iciC**

i  ^[Cuftodiannu>.]/» codtie canonum cap^ eCC \c~
tbvcgincnfisfeuuunturhac s  Faultinus tpiicof^ ^ ^

r  •' * ' 'tuseccicn^

uortbf

b*

fi* Potcntina.* prouincise iceni Lega
man® dixit,Placet»vt epiTccpb^c. tjuatn rečen ^
Cohntenfibus cotailiorum editienibus feripta Ju ^

---- i^rigJ'

<t Pau h p len iusapud B. Grege rit- m. v

btdera pauloinferius- c-.al.ad-' d  /«/ ar* ji  č-  r
cap.^.jp'  4 . e  di!lAtep’fcopos:diji.\ ^nihtcr'
conjlriBione cafitatisper. g al.^r»

257 DiftinčHo LXXXV.

cl:AraBerib»*. Veritmtn prifia Colonienfi , du.ibue Pari-
jienfibiu , qpp*codictbuf t-dticanrr legi tur, quemadraodttm
tpuLGrutianum.

C. M H. ^ De eodem.

Item  ex concilio Carthagincnfi c.J.c.l.

C Vtr a de quorundam dericorum,quamiiis erga v-
xores proprias in£ontinentiare£erretHr>plaeuit e-
pifcopos.Sc presbyieros, Sc diaconos fecudiim priorab
(Ututa etiam abvxoribus continere, quodnilifeee~
rint,abecc1cfia(lico remonta n tur officio : cacteros au-
temdericosadhocjKin cegi.ftdfeciidiim vniufcuiurq>
tcclcfirconfuetudinem obfcruari deberc. * 1
1  Dcbere.] IncodicibueimprejUt bae fejutbantur,
Comu Marti nusPapi[fi leftor vidiiam duxcric] vt fti ■
prakgitur.Sedillud,vbi necelfitas \tgct.Xlpxfiur.tex-
pm{bt,auiain retufin codiab:u , autnon babentur, aut
fintafcripta in margine.

j.pars Similiter^f/uidmoHcoAmnr epifiopm effe iubc
tui.etid ad rthfjiici ordin e s ecclefiajlicoj deriuari o p or tet.

C. .V.' t^l.aica fit tantiem communione con-
tentm clerjctu, viduam autfiecundam
ducensruorem.

Vode  Siricius Papa Himcrto Tarratonen. epi-
fcopo.epifi.i.c.n. .

pv .Vifqui$ C clericn,,aitt viduam, aut certb fectidam
v^jtiniiigem dtlxerit ,omni ecclcfiaftic* dignitatis
pnu.l uio mox nudctur,laica fibi tanrum commuaio-
•'tconcdTa Quam ita demumpoterit podi dere, fi ni-
hilpoftea,propterqnr>dhancperdat, admittat.

4 -pars l>mbyterornmvero»omcn .tjudmjuAm ife-
1’tllHleJit fumptum  , maoif ‘amen maturitAtem indicat
f a pipntia,tjudm eaniciem corporir.

C.. Vi, . %,Presbfteri feni tret dicunturnon »
tam atate/juam fapientia,

J ”dt Anacl ctus  xd epifcopos ltaha, epifl.i.

V • "Z®pracipirur, vt.eligar piesbytcros [id
a  clijltniorcs.]v n Jc Sc  in ,ptitrbiis *dicirur [Gbiria
itnumcan/cies,] hax e  verocanicics fapientiam defi-
guat,dcquafcriptum eft [Canicies hominum pruden-
tiadl. ] Cumquenongentos, Sc amplius annosab A-
aanivfquead Abraham vixiffe homines kgtnmus.mil
lmalius prius appcllatus eft presbyter,id cft,frnior,ni-
li Abraham ,qui nrultbpaucioribus .vixilfe a n ms con-
litncicur. Nonergopropter decrepitani fene&utem,
fedpropter fapientiam presby tcri nominantur.

D I S T I N C T I O LXXXV,

1  T" 'V'OjfitAlita<  f verotfifoadeo epijcopir efinecef-
£ s I " I farU,vt fiab eainueniantur alicni.iure prthi-
-m-beantur orditiari.

C. I. HojjiitalitAtem ne fiitn! nonfidt
tpiflopot.

Vodi  Gregorlus fcnbit loanni epifcopt.ltbM.  .
epifi. 6.

A Rchidiaconum g Florentinum ecclefi* Anconita-
M,quiad cpHc.iparum fuerat tlcftus, fcriptura:
JuiJem Taci* fcicntiam haberc ; fed ita *tatis ftnio
*am conftčiuni acccpimus , vt ad regiminis officiu non
pnffitaflurgere: adiiclences ttiam ita illum- tenaccm
( *if!tre, vtin domoeius amicus ad charicarem nun-
^uam introcat. Ruflicusanteni diaconus ciufdem ec-
clefiar,qui,fiinilirer elečius futiat,vigilafns quidem ho-
•nodičitur; fed, quantum aferirur. pfalmos ignorat.
^lorentinum vcrodiaconum Ecclefiat Raiiennatis, qni
^omnibuseleflusdicitur, foilicitum e(Te nouimus;

e Ineod.ca  r.lj./a A~'itA.c.t7.difl. u c.pUcuit.
k dl.propria. c At.f.l.i.c.t.luop.6.c.%it d Anf.

7 . c. 96. Burch. I. t c. r,.luo p. 6. c.  25. ¥ Prcu.to.

1  al. htef  lo.f>’Ac.l.pc.u. g ul. Horcntir.umr
‘L UortntitM anhidiaconum.

ff r/ ~ Ve Tpi/topi ef/icio er^d.bsfljite/:&<te . .

tXw<>. en.fdcm defidia Acnegligcntia, &c. *-) *

led nalit fit interni*, omninonon kimus. Ideoq;fra-
tcrmta; tuavnacum fratre, SccoepifcoponpftroAr-
mcniofuprafcriptareccleli* Anconitana: vifitatoreil-
Iuc fellinet aceedere, Sc diligenter de moribiR a (ingu-
lorum recjuirerei fi de nulld fibi funterimine confcij,
quodeos adhoc officium vetet aceedere .Rarireretiana
requireRdum eft,fi hoc, quod deprafatoarchidiaCono
diflum ell,quiantimqtiam amicus domum eiusingrck
fuseft, fi itafeveritas habeat, & vtrum ex neceflirate,
an ex te nacia Stališ fit; autfi ita fenexeft,vtad regen-
dum non pofiif affurgere.vel fitačiis fiacrofančus Euan v
gcliis (ttent nobis nuntiatum eftjiiifiurandunrprabue-
rir,nunquam fe ad epifcopatu aceedere. Sed & de Ru~
ftico diacono, quantos pfalmos minus terteatjperferu-
tandum eft.FlorentioautemdiaconoRaiiennatiifi nul
ium,ficut dicimus, eri men eft,quod6bfiftat, apud epi-
fcopum eins agi ne celit eft, vt ei aebeat celiionem co-
eedere: non tamenex.noftromandata,veldičto,ne
eontrafuam voluntatemeum cedere cvidcatur. .


d  i s t 1 n  crr i o lxxx  vr.

D OcUrem-autern epifcopumoporttt tjfe  , ne in*
fen ort. m culpxin ettm refundatur.ejm deccn-

o:

dl officium accepit , ejuod .exequi nefi.it , tel

.

C. I. ^ KegligentU reetorum imputantur cuU
pa Inftnorum.

Vride  Leo epifcopufifcnbit J.^uilegicnfi epifa-
f)o,epij},].pr  84./?/* 86.

I Nferiorum ^ tulpac,ordinum * ad nullos magis refe*
rendar funt,quam addefides., negligentelque rečlo-
rt*s : qui multanvf;rpc nucriunr peltilcntiam , dum au*-
fteriorero * diflTimulantadhrber.e medicinam.

1 Aiifteriorem ]. 5 /r legitur in epiftola-  84. forum in
epijlota tertia ciufdem.Leonu  /^/V«r,nccefl'ariam. J^eli-
qu/tvtrobiqr:e cademfunt. .

C. II. H 6 nun e s funt diiigendi,peccaia odi •

htlbendti.

ltem  Leo trpifcopus [{[iftco Jiarbonenfi epifco -
; p9yepiJi.jofeH $z.inprincip. .

Dio habeanturpeccata, non homines: corripian-
tur turaidiVcolerencurinfirmt: ik  quod in pccca-
tis feuerius caftigari necefle eft, non fseuientis pleda-
turanimo,fcd mt^encis.

C. III .- ^ X>uinegligit emendotre, tjuodva-
la jfucicntu culpam babet. .
2/cwt.loanncvV III. 1 .

F A-ciencisCcuIpa proculdubiohabet , qui qupd po-«
teft corrigere, negligit emendare. Sciiptum quip-
petft [Nonfolum q. fačiunr, fed ctiam qui cofenciunt
facicntibusjparciciptsiudicanrur. Et g iibat Domi¬
no proTpcra,quiabafdi«rhspcllit aduerfa: Ltneglige-
re,cum poftis deturbarc ptruer^osjnthil aliudcft,quam •
fouere. Ncccarer fcrupulo confcniionis occuUa, qui t
manifefto facinori definit obuiare. F.r probac odi (Ve fc
vitia,qui condemnat erranres. Necrclinquic (ibilocu
dcuiandi ) quinon pepcrcerirexcedthti. Etprimus in-
nocentiy graduseftodiffe nefanda. Etlatum pandic
dclihquenribus aditum,quiiungitcum prauirate con-
icnfuni. Et nihil prodeft aličui non puniriproprio > qui -
punitndu^elt alieno peccato.

•f Cdtput boe tx varu' fententth h in cin dt collečiu c o n  f
fe&um ejl: tjuarum primii‘t>f'j } adverfxx\cny\arC ,f m-
pt* ejl ex epiJivU bemi Gregorij ii^.hb.j. indtll.i. Tbeo•
doricOiigrTheoberto Reg/b ut Prati c o rum*

a al.deVita^&moribtu. b al.ttnacitate . c aL
concedere.in recentioribu* editionibu*. d ^Anf. 1.6.ca*
155. e Grego.l.y.re^ epift.114. indifl, 2. - f Kom.  1. .

Pelaouu  z epifi .f L Icul/ eriusffp.diji.S^.c.error.i.je
7 '»*gligere,& 2i.q.],c.quipotejl. luop.6.ca.n$. .

^ S

^^micop! def?di;vgti©rantia fcript n raru m £  Ml ib era-
'£ K >y  litate, luxuria in bonis bedeli altici.s diflrihufcndis.

.pars. SiAHtem in corripier.do quis modum excejje-
rit^nov d febditio'-, feda Domino rentam p etat.

C» 1111 » ^Veniam&fuhdifts noti petat, qui
corripitudo modum excefferit.
fnde  Auguftinus de rita  * chricorum.
v—v Vando a necefficas diicipii me,minoribtss eoercen
\5 d is dicere vos vcrba dura copeliir, li et-iam ,-ipfi b
modam vos exceflille fentitis > non a vobis exigitur, vt
ab cis veniam poftnlctis :ne apudeos,quos<qpon;et e fi¬
le fiubie&os, dum nimia leruatur hnmilitas, regendi
Fpangatur au&oritas. Sedtamenpetendaeft veniaab
omnium Domine,qui nomc etiam eos, quos plus iufto
force corripicis,quantabeneuqlentiadiligatis.

i ^ De vita.] 2 «*<?i- opufeula B . Jlv,guJlinian n o Domi¬
ni  1481. Parmteimprejfa  , funt tret fermones de communi
rita liericorum , toc quibuo vulgatis tonus operum B. ylu-
guJhni)to mode cimo rtferuntur dno feb numero  52. &■  53.
ad fratresin tremo. Tertiutautem rum epijlola 10 9. om-
nimo cohuenit , ftd.quxin epijlola diriguntur ad mona-
-cbas , infermonc dirignnturad vir os. 'JLx iftit.tribusfer-
vnonibus de communi vita clericontm muha capita accepit
Gratianui(ytfeif ločitnotabitur)g^hocquidem ex tertio.

3. pars. In do čir in a vero facrx fcripfurrt > auBorita-
tem debet epi/topuspraferre, nonfeatiarium litterarum
p eri ti am ojtfrrtare. K on enimfipifcttpalh offiiij efi gr a l m-
-matied exponere , nelaudes loun perfonent ore ponufets.

C.  'V, G^Sdcram fcripiuram , nongrammati-
cam debet epifcDpus exponere.

JSndt Grcgoriurfcribit Defiderio epifcopoj
li{r.y.epift. 4 .S.

.  .. Vm c muka nobis bona de včftris fuiflenc ftudiis

V-v nunriacavita-cordi noftro n&taelt letitia, vtnega-
re ea-quar libi Fraternitas veftra concedenda popofeit,
•rninimc vaieremus.Sed pod hocperuenit d a d nos (od*
line verecundia memorarc non poflunius ) fraternrta-
teni euam grammaticam quibufidam exponere. Quam
rem ita nioletle fufcepimus, ac famus vehementius
foernati,vt ea quar prius di&a fineriat, in-gerrritu cri-
•ilitiam verteremus : puia in vno fie ore cum louis l.au-
•dibus Chridiiauiies non capinnc. Ft quam graue , nc-
fandumej; fit epifcopis,canere ) quod neclaico religiofo
C©nucniat,rp$t confidera.

4. pars. i iberalem quoq t necefiitatompatkntibasfa-
terdotem cjfe oporiet : alias autem v*.c'u-}npo> tabit no¬
tne n epifcopi.

•C. VI, ^ Sine libčralitaleinancportaUtr
neumen epifcopi.

Vndt  Gregorin? feribit , tib.$Xjrifi.  19 fi*caf.ng.
Secundino ferUo Dtiinter catera.

F Katrem r.oftrum Mari1ii.11.4m epiicojm« verbis.ij,-
bus vales exci» : sjuiaobdoriirifrecuni furpicor. &•
infra. Dic ergo fci,'cnni loco imiter lirmentcm. Non
fibiireclat ful uti le&ioncm, & orationepi fiifficere, vt
ifemotus i. ude at' federe, & de itianu ttiinime fr 1: čti ii c a -
re : fed largam man um babeat, neceli ta tem pa ti en ti-
bus conettrrat, aiienam itvopiattiTnam cre i.it: odiali
lucc non babet.vaCiuim eppcoci nc.men tenet. '

5. pars. 'In ipfit auitm libtralitate mUmktthibtnilus
efl rtrum, &■ pcrfin.rr m : rtritmyt n.n omma rui ifcii
finpdu rjuadam praflentnr.ntplnrib) prodtffepofiimni,
inita iBui Vrophet.vC  [ Difpcrfi t, dedit patipeiibus :]
perfoi:arum,Xtprimum iuftir , deindtprclntcnbur. u-.i.

'bus umen tiareprohibtmur , non ctuia fiommcsfnnt , fcd
auia peccatorer.

C. Vil. ^ lmmanepeccatumefireifnardo-
nare hijlrionibiu.

'Vnde  Auguftinus-rr.uS.ioo. ad c.t 6 . 1 oannia.

Decreti Pri-ma Pars. 2 60

D Onare^ res fuas hiferionibus vitiurn edimmanCf

non virtiis- Et fcitis de talibus quam lit freqn e,lS

Farna cii laude:q,a lic ut foriptu eft,+ [Iaudaturpeccator
in defideriisanimajfuje q, iniqua gerit,benedic!tur'J
C. Vili. ^ Graviter dslinqHunt J quivena-
tori aliquid do v ant.

Idem in pfi02.adv.erf  [ Vacicnsmifericordiat •]

Q Vi a  ver*atoribus donant, quare donanc ? dic^
mibij^uarc donant vena tori ? Hoc in i II o amidj
m quo nequilfiinus ell, hoc in iilo pafeunt > hoc in dl*,
veftiunc: ipfam neqtiiriam.puhlicam c fpe-čtacuiis 0,n "
nium;(^ui donant hi lir ion ibus^ui-donanc aurigisjd 1 ^
donant m ere trie ibu s, quare donant ? nunquid non
ipfi hoKiinibus donant ? Non tamen ibi attendunt A 4 '
turam ©peris Dci,fed nequitiam operiš humani,

C. I X. De eodein.

Idem ibi dem parilo inferiut. .■

a  Vi d ve nat o tiho s donant,non bornim donant,' e
arti nequidima:.Nam fi horoo tantii/n elfct,& v< ^
nauor.non elTet, nou donares rhonoras in c o vici«? 11 ^
C. X.

(natu


a luo p. 6^.384. b in ipfs.~\orig

&.C -9  7 * I J ‘° P•.  4 * c. 161. p .5.c. 1 y'd,
JfctM  3 7,c. 8. e Pfe.l, ni«.

c -Burch.l.
Supradijiin-

^ Dc eodem.

Idem inpfi^j.

V Ident c homines veBacore,& deledanturtvaJ^ 1 * -
ris’,1! non le coircxerint. Q_iii enim videne v-e« 1 ^
re)<& dclcčtaiitur,vidcbunt Saiuatorč, <^: cotri-fi^ 11
C. XI. ^ Dc eodem.  t ctl

It e m  HieronymHs ^mpf^o. .id  v erf.  [\Sp era ,-
bo in Domino .']

San g venator erat, quoni?.m peccator erat.

H/  nitus nondnuenifnus in feripturis fančtis fan^ 11
aliquem vonatoreri);pilcatoresinueniraus fan^os*

C XII. De eodem.

Item  Ambrofitts in homrlia^.de fuadragffi^'.^

Q Vid'h prodeft ieiunare vifceribus, &

venatibus ? ablbrvere cibis. errare.peecatis •

C. XIII  «| De eodem.

Idem rbidempaulo inferiut.

A N i putatisillum ieiunareFratres , qui prinio^ ^
culo non ad eccleliam vigilat, non beatoru 111
tyrumloca Tanila perquirit,Ied furgens congrcg a V c
uulosjdilponit retia, canesproducir.laltus »Fyl ua

•pcrludrat ? feruulos,inquam,fecumpertrahicjdf 1 . ^

ajagis adeccleliam feftinanrtes,^«: voluptatibns ^
cata accumtilat aliena, nefciens reum Fe futurufl*
de Fuo delido, quam de perdition^ Feruorum.

C. X 1111. «j i)«<e Ji n t m Uerahtatt
feruanda.

Item  Ambrofius>//6.i.d? cjfcih.c. ^ 0 -  -

N  On 1  'atis^ e'> bene velle, led etinm ben£

N sp  -fati 5  eib i te rum benefacere, nid
fonte hoc c(hex bona voluntatc proficilcatur.e^ ' '^
Perfcftaliberalitas dde, caufa ,loco, tempo^^^j,
mendatur^vt ^ primum opereris circadomellic 05  fr
Grandis culpa/lrfciente te ndelis egeat, li Fcias e ^ tl i
ne fumptt; elltr. Farne laborare , arrumr.am pc r F ctl  ’
pr j;  »č riliii egere erubcfcat: (i in caufani cccidc» ir
captiuTtatis fuorum , aut calumnKe 7  " on au ’ n
lit in carcereA pocnis, & fupphciis propter de
liouod iuftus excn:cietur ( nam etii omnibus

• - - *— cat  - > f r

t*

te pecunia tua valeto> n
vita niorirurijiTon efi lent- peccatum 2  v  .

1  «j Nem fatis.] HinCtf^cdt.  fi gnid vero.<»__^

•---------TT b 4  '

a Iro, pM'C.y ,

dl.pub lil ant dj , : p t*

f Inter opera adfj^
HieronvmOjtomo  8 . ? I- o,p.iv..c.' , .fr b jj 10  , feb

i -, 4 - a' l„ a> ,bidem. \

\th.2Q. 4- Galeb.

1*. Iuo.p.11. c.  84. t Pfel.o.

amar.~jori',r.(£rfcdeincepf.  1

ibtderf:  ^ hop.^.C.fl-

-y£‘

p

261  Di din čli o LXX

y c tufa GratUni exemplaribin, &apnd^infilm«meft
\nicum caput.

i «j' Non eft lene peccntn m. ] Perba hac non fknt ibi
tpud ^imbrojium, jed tamen apud Jtnfelmum , &■ in
Po ly car po.

C.  XV. «f Ve er.dem.

Idem ibidem paulo inferius.

B Ominus a  non '<*  vulc llmul eftundi opes, feddif-
pcnfari>nifi fortcjvtHeli&tuC, c q U:  houes fuos oc-
cidit , & pauic pauperes cx co, quod habuit: vtnulla
tura reneretur domefticaded reli&is omnibus in diici-
plinam feprophcticam daret.

C. X V I. ^ De eodem.

Idcm ibidemcont in enter.

E St^probanda illa etiam libcralitas,vt proximos fe-
•mims tui non defpicias, fi cgerc cognofcas. Mclius
«ii enim, vtipfe fubucnias tuis, quibu$ pudor cft ab a-
liisfumptum depofcere, aut alicuipoftulare fubfidium
necdlitari :non ramen,vt illiditiores co deri velinr, cp
'upoflesconferre inopibus: caufamcnim * narura p-
ftac,non gratiai > Neque enim propterea cc Domino di-
cafti,vttuo> diuices facias,fed vt vitam tibi perpetuam
ftu^u boni operiš acquiras ■ & pretio miierationis pec
taMrediraas cua. Pnrant le prarum polcerc. pretili m e
tuumquserunt: vita? tuše fru&uni atHmtre contendut:
& aceufant £, quod #os diuices non feceris : cum ce.illi
velint asterna vitje fraudare mercede.

1  t"  Caulamenim.] Apud H. Amhrojium legi t ur >
canfa enim pr*ftat,non grauajtemque apud Anfelmu^
&tn Polycurpo. Std vetuJU codice.\ Graiiani-, <&* glojfa.
cu ™- inprefipf concordant. Aha autem nonnulla ex rpfo
Jzmbnfio funt emend.it a.

XVII. Ve eodem.

> icem ibi dem paulo inferiu*.

y  n /derandagcftctiamdn largiendoajtas ,.atqu i e
' K  1,lt JMpnniuiquani etiam verecundia>qu2 iw-
genuo.sprodicnaralcs,vt fenibns plus largiaris,qui libi
a )ore iam non qneunt vi&u quaerere. Siniilicer &'dc-
DiJirascorpori$,& ka?ciutianda prompcius : rum fvquis
cxdiuicus ceciditin egeftatem : & maxime,fi non vitio
fuo,fcdautlatroc:iniis,aut proferiptione > h ant calum-
#iis, qua? habebat, amifit.

C. XVIII. ^ Pc eodem.

Item libro ftcundo officiovum^c.  2T.

P Vlchra 1  etiam * liberalitas eft in ipfo quoque pau-
perisdato menfuram tenere , vt abundes pluribus,
non cocili andi fouoris graria vitra modu fluere. Quid-
quid exaflfeftu puro,.& (y n cer o gr 1  mitur,boc cft dcco
rum: non ftiperfluasadificationcs aggrcdi,necpra?ter-
»itcercnecdfarias. £tmaximefaccrdotihoccouenit,
•rnarcDeitemplum honore ^ congruo, vt etiam hoc
cultu aula Domini refplendeat: impcnfas mifericordiar
conuenieates frequentare: quantum oporteat, largiri
peregrinis,non fuperflua,fedcompe r enti 4 , &c, Idem.  1
^ Compaciamuralienis calaniitatibus , neccftltaces a
liorum,quantum polTumus »iuiiemus, &  plus incerdu,
Cjiiam poifumus- Melius eil enim pro mHericordia cau-
fesprajftarejvel inuidiam perpcti,quam-praetenderc in-
clementia,vt nos aliquadoin inuidiam incidimus, qui
tonfregerimus vafa myftica,vt captiuos redinurcnius.

\  ^jpulchra etiam. ] ^Apud.3. ^ irnb/ofium legi tur  ;
pulchralibcralitascrga iplos quoq; pauperes meniti-
Mm tenere. SeAapud ^Anfelmum^ & in Po ly c ar p o ha
beturvtapud Gratianum, &adefiglejfain Voce  , dato.

a p.l. V e ut-.  ] orig. b Poly.ibidem.dnCel.ibid.
c ^./(e^. 19 . d dnfel.ibid. Poly.ibid. e al.pramium.
f a l. a ccufatC\o rig . & fi c de inče p s. g Poly. ih id. An
fcl.ibid. h Al.prrtfcriptione. i Poly.ibidem.An-
JtUbid.  ^ decore.Jorig. i cod.lib.c, 28.

X.VL

a

De Eplfcopi iTT!'6cra!ltate,vind!®'aj
operiš UliberaUbus.

C. XIX.  ^ De enhm.

Idem ad c.I.Hc<t,in yerf.\Gentr«.tio '’ipsrari:m.']'.

I N a fingulisquC'.itiegeneribus Inminumconuenie*;

tribuit Sanftus Baptifta Ioannes refponfum vrum
omnibus,ita: publicanis, ne vitra prarferiptum exigatar
militibus,ne caitimniam faciant, ne prardam requirai«,
docetis idcirco ftipendiacoftituta mi!5tia:,ne dum frvm-
ptus qiKentur,pra;do grafit tur. Sedhaic,^: a!ia officio—
rum pra-eepta propria fingulorum, miiericordia cora'
munis eft vlus.Ideo commune praetptum omnibus of-
ficiis,omnibus atatibus necc(Taria,& ab omnibus defb—
renda.Non publicanus,non miles excipitur, non agri~
cola,vel vrbanusj diues, & paupcr,omnes in communt
admonentur, vt conferant non babenti. Miiericordia.
enim plenitudo vircutum eft. Etideo omnibus eft pro-
pofita perfečtat forma vircutis.ne veftimentis, alimen-
rifque liiisparcant JVJifericordia! tamen ipjiiis pro pof-
fibilitate comlitionis humana: nienfura lcruetur, vt n6,
fibi vnufqui que totum eripiat , led tpaodhabet, cuto.
paupere partiatur..

C. X X.. De eodem .

Idem nd c.i8.Lhc*.

C  Aererum Dei traditio eft,vt prior pafcas parenteia.

Nam fi iuxta c  diuinum oracuhtm contumeliapa-
rentis morte Lnitur j quanrb nragis fames, qus nrorte
grauiortft ? Quo loco infolentem Dominus infranac
iaaantiam,&c..

C. XXI. ^ De eodem.

tbidem in,libro de officii*. t

P Afcedfamemorientem. Qjiifquis enim pafcendč>>
hominem feruare poceras,li non panifti.occidifti.
i *5'De officiis.] Caput boe non eflinuentum nprtd B..
.An:bf ofiiim'fid apud Idh/elmum.&inPolfCarpo exco—
debi.citaturi t£? Barlholcm.tus fb-binat T.remita in t»iilie~
lo.jiiie.qu odcol/egit exdtclt> B..Ambroo i/, ajjirt hnne lo¬
čil in ex eodem stmbr.Jio m libro de altndtf pauperibuo
qui liber baSlenusdefideratur.

C. XXII. ^ De eodem.

Itern  Hieronymus in commentaritt ai Gala-
tas,c. 6 .mVcrf Jllter alteriuf.

Q VI elementiam non-habet,nec indutus eft vifter*
mifericordia:, & Iacrymarum , quamuis fpiritalisr
lir,non adimpler e legem Chrifti.

6.  pars. Similiter etiam oportet epiftopvn. nenejjh-
peycujJorem,id e fl,n on advin diftam fari lem.

C.  XXIII. ^ddfindiflam epiflopue faci-
lir effe non debet.

Vnde  Gregorini fbribit Ioanni cpifcopo Panormt -
tano,libro Vndecimo.epijl. + i).

S I t quid vero de  quocuq; clericoad aures tuas per*
ucnerit, quod te iufte poffir offendere, facile »na
credas,nccad vindičlam te res accendat incognita: fed.
pratfenribus fenioribus ecclefiitu* diligentereft ve-
ritas perferutanda : & tune fi qualitas rei poppfcerit*.
canonicadiftriftioculpam feriatdelinquentis.

C. XX IIII. *fj De cjuodam epifcopo , tjtii antt.
quam Mijfarum folennia celcbraret x dit
Dominico adexarandam mel¬
jem cuiufdemprcje-

čiui  eft.

Idem lanuario cpifcopoJib.j. indiH.l.cpijf.ti

T Antag nequitia ad aures rneas de ttia feneftuteft«
uenit,vt eam nifi adhuchumanitus pefaremus, n-
xa iam maledičlione fcriremus.Diftu quippc mihi eft»
q> Dominico die,priufqua Mi (Ta ru folennia celebrarcs*

a Singulie ijHocjue.'Ji orip; b al.mifericordia.
c Xlatth.^.Leuit.zo.Exod.u. d Alnfel. l.v\.c.zf>
Pily .l. 6 ,til.  20. D. T. 1,1.q. ]2.ar.$. c adimplebit.J
oyi i,- f  1 v^. 7./1 tjnul.  o i.q.ta»ta.Burc.l.i.e.lc) 7 »
lito p.l.c.jK.ifr p.ij.c.liz.

f  Uplfcbpi operiš iUibercttibm, cmc!e,turj>: tucro:

iOj item de ti h fdem officio er ga Vidu m  & orphancu
aiicxarandam mcfiem latori5prgfeimuni.pcrrexifti > &
po a  exaratietvem cius, Mitfarum folennia celebrafti:
p... p, Mi dar um folenniaetiam termi* os poffdtionis il-
[j JIS C ra4icarc. .mi-nimedmuifti. Qn_odfa&um qua? pcc-
rn'  debeattrifeqni,omnes quiaudiunt,fciunt. Dubi; au
rtm de tanta bacperuerfitate fueramus, led filitis no-
■fltfr'Cy«aG«s abbas anobis requifuus,dum e (Tet Čara-
li$,i£:aie:eognouilfeperhibuit.Et quia adhuccani*. tuis
parcimus,hortamur a ,vt aliquando redpifcas miferfc-
nex,acq;a tanta releuitate morum,&operum penver-
fitvite compefcas b.C^uanto morti vicinior efliceris,tan
to deri {bilicitior^acq;.timidior debes.Et guidem pam£
fencetia in tc fuerat iaculanda: fed,quia fimplicitatem
tuam cum fene&ute nouimus, interim tacemus bos
vero> quorum confilio hscegiftijinduobus.menfibus
cxcom municatos efle dccemimus-.ita tamen,v.t (i quid
cis intra duorum menfitim /patium' humanittis adue-
nem,benedtčHone viatici non prinentur. Deinceps au
tem ab e oni m confilik cautus exifte:te quoq; follicite'
cuftodi,nciieis in malo difcipulus fueris, quibusin bo
no magifter^ffe debmfti^nec (implicirati tu* vlterius,
nec fencčhiti parcamus.

7  pars. Pelpercuffor effeprohibetur r ne"vidclicetpro~
ftripf mani b ur aliquem ca: dat.

C* X X. V. •' Non licet epifcopoproprii<f ma-
: nibua aliquem cscdcre,

Vndein  Agathenfi 1  concilio legi tur.

N On‘ c  licet epifcppo manibus fuis aliquem cazde-
rc.Hocenim alienum a facerdote effe deber,
j ^ Agathenb.O Hoccaput non habeturin ^fgathen-
Ji,quod extat y  Bttrrbardvs &.lno citant cx decretb'Boni¬
facij Pap*. Habetur auttminnoueUps CoujliLi^.cap.\ 6 .
apud lulianum anteceff. Non difiimilif etiamctl canon
2,8. poffolorHm,qucm ini er pr etatu?fjncdus Cvnjlanti -
tiopolita;:a,qHXprjmai&ffjecuvda diBa.eU->capej.

8  pars Probib e tur etiam epifcopus tur pit iveri effe cu
fidus , ne aliqtio inhoneffo negotio viclum, vel crttera fibi
neceffaria qu<trat. Sfuodgenerahtcr de omnibus divino
cultui mancipatkiidesl cicricif, & monachkin.tel/igi o-
portet.

C. XXVI. J^ujconmcmcrantvv in ilero,
turpib hs  luais non inf antant.

Vndc  in Chalcedoncnfi concilio,r*p.5.

P Eruenit d adfknčiarn fynod um, ouia de tis, qtii in
clero connumeraittur, quidam propter turpis lucri
gratiam,alienarum podedionum cor.dudijones, & cau
jas fseculare* e  fufcipiunt; & a iacris qnidem officiis le
per deiidiam fep ara n t, a d dortios aute-mlsculariii.con-
currtuit, & fubdantiarum eorum gubermuioncsaua-
ritia caufa rufcipauir. Decreuit ergo fanda, & magna
f/nodu«, nemili cm horuin deinceps, hoc eft, fcjpifcopu,
liue cleriatm , aucmonachum ccmdircere pollefiioncs,
aut mifceri fseukribus. procurationibus; nili forte, qui
legibus ad minorum statvam tucelas, (iue curationes
xnexcufabiles-attrahuntur, aur. cul ciuitatisipdus epi-
icopus ccčlcliafticarum rerum commiferit gubernacu-
la,velorphanorum v ac vidita rum v qua; indicfenfac funt.
ik  earum perfonarum , qu:e maximc cccle(iaftico indi-
genc adminiculo, propter timorem Dci. Siquisverb
tranfgreifus fucrit hacprjcrpta , toccediom ecclefia-
ii i c ar fubiaceat. ~

D X S T I N C T I O ‘L X X X V II.

^ V T ldnif autem>&.rph&nts eccleft&pncJiptfii.iiH-
E s  V/ ploranttbMtpifiopt.debeHt aaejfe : &• contra
T improbomnfvidtntiM,proteUitnbiJa.trocinm

»isnegare nondebent.

d. al.hcnamur,dliq«ando reppifie.  i al.compefct.
t BHnJ.w.ioiJu»p.%.c.%i 6 . d

18. e Al.pm<Urinm.

Decreti Prima Pars. 264

C. L ^ Implorantibiuepaiyocinium^et)ifca-
pi debeni adefje.

Vtide  Gelafius Gerontio Petro eptfcopk.

L icet omnibus de nobis fperantibus non debeamu^
inquantum poffumus, nos negare; plus tamenvJ'
duarurn, tte  orphanorum caufas, & impenlius duci^ 11 *
exequendas: qius tueri a nobis, vel ab omnibus diu Jfia
snanifeftar aflerno.

C. 11. ^ De eodetn.

Idem Jfnaffafio epifcopo.

D Efenfionis propri^derolacisaHKilio, &z  qui f« 15 **
dibusadede^pio eraris indrmitate non p ofo ,0tf
- ’ — Hrs 1

exoratum pontidcem dtcer Pubuenire : q,uia pupi
tuinonem etiam diuinitas iuffit impendi. Eti de o M**
mo, & Ianuario, clericalisofficij (qui fe folatiop ^ 11
tum,vel propinquorum afTerunc deftitutos) auxil> Ii f
noftra delegatione prjeftabkvc aduerfus improbi^P^
aduerfariorum luorum protcdt..tu 2 execucionis ant!l
lu noxia commenta non fentianr. j

1  ^lUipillis.] bt(’odicfbHsimprefiiffeqHebatufi*  ^
duis.^Arf \oves expančUf nt , quia ab funt a pbedffjr,.^
tujiis. E t qnaan te c* du n t^a efe q uun iv,r t  ojlendunt ^ 1
taniti m de p k  piliw.

CX lil. ^ De eodem.

Idem Leentio : &Petro epifcopk. p

✓“X Vifquis in negotiisfuis noitri nominis inzerCC Qi
V^j;one Jperat fibi remedia pode coferri, pro» a u
con ta nit animodtate prastare.

C. 1111» <[[ De eodem.

Idem Honorio epifcopo.

D luina* retributionis memor ad pontidcale«^ c °
fcientiam non ambigasperrinere)e.gcntiti fllC °
modispiamddlicitudinem non negare.

C. V. Tueatur eccleCia,qnos tn fui defe#~
jionefafcepu

Idem Vertunato epifcopo. (\

t  Rreligiofum c prorfus, & ex e era bile iudica n1t, ^ 5)
J. quifquam 1  vel extraneos in fua tuitione M c£ f
non omni fide, &  tota animi fui educaueritran^ 1 ^ ^
Acetim 01ympius diaoonus dilečHonis tuše,
01 ympijCuggeraturauiincuiu 5 , eosq; paruulos
vicefulceperit nutriendos.vitralatrociniuni €&*
camus,qubdeos bonifculivdparenuim(ficutade f ^^
reliquitextor.res,aliaretinendo,aliacontral e » e  *
iuravendendo. v< ,y,

1  ^ Quifqua.3 InTulgatistodicibnsfeqtieb atHr ^ i it

[P

clericos,^»«ei» aiiqnot mavufcnptis, 1&'ipudi# 01 '
habetur,ideoq^fi!blata eH. Non enim btc tbertc** 1 *
cififed extraneos cum fanguine iunčHs comparat-

C. VI. Confugientes adecclejiam extr*
herc non licet*

Item  ex concilio Arauficano I .cap-$>&

fequentibu<r. m Q pOt

-t-jr Os e ,qui ad ccclefiam confugerint,

JU  tere : led loči fan&i reuerentia,^ interce

flfionc

(i*

fendi. ^ Si quis autem mandpiaclericorum P.^ cC a

mancipiisad ecclcdam confugientibuscrediacr } g

panda , per omnev ecclefias diftrididima dam* 1 ^^
feriatur. ^ la ecclcfiaquoq;manumi(rqs,dcp e .^ jte ^,

mentum eccldiaf commend-atos, fi quis inj

c# 0 '

vel obfequium, vel ad colonariam condiciont ^ { .
čare tentauerit, animaduerdone eccleliai ic
ceaturC

■* al.teontio. b al.prodeffe. c h*o C fLlib^’
d al.bonrfculiflRabanMpcen.captii^ttrcbar ■

19 $. e luo par . \.cap.ui Ibidtm* cap-o- y cot r

- * •  /■ r  7 '

, . Im p *r. y c up. ut. lbid*m,caj> 0 -  '. 0

par.i.cap:.w,<&. i^tPanHorm. lib.l- cap  « 4 - 1

ccbitur .j ong. ^

rf.

265 Diftinftio EXXXVIIL.

C. VII. ^In libertate ecclefiiatueaturlibertos.
ltcm  ex concilio Agathenfi,c.2

L Ibcrtos a legitimb a donjinis fuis faaos , ecclefia, fi
necelfitas exegerii, tneatur: quos fi quis anteau—
dicntiamaut pernadere, aut expoliarepr*Iumpfcrit )
»bccdefiateppjlatur.

C. VIII. ^ .A ficccrdotibtn defendantur h-
bertt, nein fieruitntem rtuo-
centur.  .

Item  cx concilio Toletano,4.0.71.

L Iberti,quibiquibufcunque.manumiffi funt, &ec-
clefi* patrocmiocondemnati exiftunt,ficut regti-
1 * antiquorum Pattunvconftitueruntfacerdotalide-
fcnfioneia cuiuslibetinfalentia protegantur, fitiein
fiatu, libertatis eorum , fiue in peculio, quodhabere
nofcuntur.

, C. IX. Exps filcy iefeniat ecclefid -,fiquy>
eorum calumntatpr extiterit.

Item  ex concilio Arelaccnfi fccundo,c.j2.

I ni c expofitus ante ecclefian),cuiufcunque fuerit
E s  O miferatione.colle&us, conteftationis ponat d e-
pittois, Vt fi is, qui eollefiuseft, intradecem diet qu*-
.uS)agniti)fqut non'fucrit j lecurus habcat qui colle-
gfi-Sane, qui poli pradi&um-tempuscalutnniator ex-
«terit, V c homicida, ccclcfiaftica diftifičtione damnabi-
tubficut Patrum fanxit au&oritas..

266 '

»ISIINCTIOi LX X XVIII. .

1  TY Robibenturergo clerici cupldi talit n c go ti* fufici-
S s  I pere, non pietatitcuram \:duH,fy- orphanu im-
pcndcre.

l.. ^ P c eodem.-.

Vhde  Mclchiades«Papa.’

TV Hcr '“'t' fanfiaf/nodus nullum deinceps clericu
aut po(Veffi 0nes  condttcere, aut negotiis feculari-
us emifccre^ijj crCHr am pupi.Horum, [& f or-
P an ornm]acviduanim', ant fi fortcepifcopuvciuita-
| stccle(iagi carU r n  rcrum folltcitudinembabcre pra:-
tipiat.Vbi liquid 0  pater quia a!ia fiint negotia faccula-
najaliaccdcfiaftica.NonneMopfej g in fatculocrat.cu
crebro tabcrnaculum incraret,& exirec, qui intus con
trmplatienc raptus,foris,infirmantiunvnegotiis vrge-
batur.? in jrd..Sic  & lacob balccndctites, &defcen-
“tntet Angelds vidit! quia videlicet re&oreseccleli*
folbm Deocontemplando fuperna appetunt.fed
«corfumquoque ad mcmbra illlus/miferando defcen-
dunt.Et Domini faccrdotcs hornnifaSa imitancur, &
ftcuft6diunt,&fubditorum onera portanc.-.

1  > ^ MdcHiades.] Caput h n c habeturin ficripto de pri
Mirina ecclefia & mmufidentia .Confiantini , ejuod in an~
tl quwcpnciliorum Volu.minibtu continenterfccjuiturpoji
deneta Melchiadit (ffuamuifinrecentioributconcilium
Ueocafirienfe (it interpofitum)& extila coniun&ione for
t*ffefaflUm eft  ,v thocauocjHefcriptum o Um decretttMel
cbiadiiainumerari folitum ejfet\citm tamen in eo de Ki~
tano concilio-1 & aliit, qinx peftMelchiadem gejla funt ,
tntntiofiat:t}Uodcxcapite,adfuturam 3  injrail.^najlio-

* e  t.apparet.

C.II. Ve eodem.

/ImGelafius Papa ad epifcepes per tueani-

C , ^ avn,cap.  17.'.

Onfcquens' eft, vt ilIaquoque dePiceni partibus

* Uto p.ij.c.159. dnp.b.c.^t.Pann.l.ic.il. b Burch.
t-lc. 186. luop. 6. c.  246.et7-p.16. c. fl. Pann.l.i. c  8;.
^•6.c.  142.- c: concor. Fkfcnfe  1. c. 9. Burch.  /.5. c. 201.

d al.ponatur epijiota.
• Infcripto deprimitiua en lefia,.&munificentia Con-
ffntiniexcicilio Cbalcedon.c.r,,- f abfitnt ijladu*yo~
[fjtreabomnib.manufcriptif. g h Geti.z8.

* Cici.^uifgrane.c-^ft^.^.^.c.clerici.Pclj.l.

Ve fecnlaribtu nept tiU tpi-
fcopc :n:er:lu!u..
nuper ad nos milfa relatio nuntiauit,non p rattereunda
putatemus: id eft plurimos cltncorum negotiationib*
i nhoneftis,& lncris turpibus imminere, 3  nullo pudore
cern entes euangelicam lefiionemjquajpfe Dominus b
negotiatores c tčplo vcrberatos fiagellisaffcritur ex-
ipulilfe.ncc Apoftoliverba.recolentes,quib‘. ait c. [Ne-
; mo militans Uto implicat fcnegotiis fecu!arib?.]Pfal-
. miftam d q U oque Pauid futda dilfimuiantes aure,can-
tantem.[Quoniam non cognoni negotiationesjintro-
iboin potentias Domini. ] ProiridebUiufmodi autab
indignis pofthac quxftibus nouerintabftinendum, &
ab omni cuiuslvbet negotiationivingenio,- vel čupidi-
tate ceflandum: aut in quoeunque gradu fint politi,
moxacleriGaHbus officiis. abftinere cogantur: quonia
domus G Dei, domus orationisISfeffedcbbtjd! dici, ne
per f officia negotiationis potids fit latronu« fpeluca. •
C. .III. Infatritordinibittconjlitutuffec-
cularescuras ajfuntere non debet. ■

Item ex  feptimocanone Apoftolorum.t.

j. Pifcopus,aut presbyter,autdiaconus nequaqu6
I ' faeculares curas aITumat,:fin alites,deiiciatur.

C. IIII.'. q| Ufiftopuffecularibue caufit oc- -
cupari non debet.■

ltcm Gregorilis Romano defenfiriJib.SlepiJt.11 .■* *

P Brlatum g eftad nos reuerendiffimum Fratrem no»
ftrum Bafilium epifcopurm, velut vnum dc laicis in
caufis facculatibus occupari c  & prsrortis inuciliter de-
feruire.Qua resquoniam & ipftim vilem reddit j &  re-
uerentiam-facerdotalem anmhilat;ftatim vt exptricn
jtiatua hbc praceptum fufcepcrit,eum itaadreuerten-
dum diftriiIaexecHtione compellat ; quatenus eiillic
te infiflente quinquediebus,fub qualibetexcufatione
immorari non licear: nefi quolibet modoeum ibidem
amplius moram habete permiferis, cum ipfo apud not
grauiter incipias efie culpabilis. .

C. V. .^Tejlamentorum tuitionem,gr čaram >
rei familiario epifcopue non  .

* fitfnp tat.  .

Item ex concilioiCarchagmenfi 4.0.18. ,
ij. -j- Pilcopus h tuitionemiteftamentorum non fin«
, JZ/ leipiat. .

C. VI. . H De eodem.-.

ltemext  odeni,c.10,'

iij, -p Pifcopus nullam rei familiariscuram ad (ere-

Ju uocet.fed ledioni;& orationi, & verbi Dei pr*-

dicationi tantummodo vacet ■.

C. VII. . ^.De,eodem.

Item  ex eodem, c.i 7.

iiij. pilcopus i gubernationem vidiiarum-, St p«,
iipillorum, acperegrinorum non per feipfum,

fed per archipresbyterum,aut per archidiaconu agat.
C. Vlil. 1  Rattociniorum caufiatclericn*
fitfiiperenon debet.

i 7 <fmGregorius fiuerUno expr.tfecle, epiji.' i o.-.

‘ hb.  10.

I Nutile,& Valde Iaboriofum eft, hbmincm litteratu,
tatiociniorum caufas affumtre,& in eis fe,quod non
expcdit,obligare.

C. IX. f^Fugiendue ejl clericu* negotiator. .

Item  Hicronymus adKcpottanum de .-
'vitaclericorum...

'vjfgotiatorem clericu, & ex inope diuite, ex igna~
IN bili gloriofum,quafi quandam peftetnfuge.

<t al.inhiare b ~Matth.il. c i.Tim.l,
d Vfial.  70. Vide infra ca. ejuoniam. e Lite.  19.

f ne ejficina negotiati oni*,&fpe/unca poti m  fit lutre-
num.~]orig. g ^dnfil.b.c.lJJ. b Poljc.l.^.tit.^.
i Potj.ibid.

©eletularlbusnegoriisEpi- r^ r <. '

*«U/ Icopoiftterdiftis. l^vUtU

C. X. a[ Clericv negotian non lictt.

Itcm  Auguftinus in libro quxjlionum vcterie,
noui tejiamenti,cap.  127.

P Ornicari a  omnibus femper non iicetmegotiari ve¬
ro aliquandolicet,aliquando non licet. Antequam
enim eccleliafticus quis fit ,  licet ei negotiari : h&o
iim,nonlicet.

C. XI. ^ D« todem.  P A L E A.
{ 7 rei»Ioannes Chryfoftomus fHperlelatth&um,  £ id
tjl,^tucloroptwimperfedi,ho/ii.^,ad c.u.Matth.J

E liciens kDominus vendentes, & ementes de tem-
plo,fignificauit,quiahomomercatorvix, aut nun-
quam poteft Deoplacere. Etideonuilus Chriftianus
debeteiferr.ercator,autfivoluerit e(Te,proiiciaturde
ecdefia Dei, dicentepropheta.c [ Quianon cognoui
negotiaciones.introiboin poten tias Domini,] Quem-
admodnm e mm,qui amini lat iuter duoj inimicos, am-
bobusplacere volens, & fe commendare. fine malilo-
quio eife non poteft :(necefi'e eft enim vtiftimalelo-
quattir deillo,&illi male de ifto.) ficquiemit, tk  ven-
dit,fine mendacio.&periurio effe non poteft. £'• pau-
rifinteriettif.  ^ Sed eft neeftabilis ftibftantia eormn,
neque adbonum proficit, quod de malo congregauir,
Quemadmodum enim ii tritieum, aut aliud a  tale ecr-
liasincribro: dumhuc& illuciačtatur, granaomnia
panlatim dtorfum cadut,& tandem in crtbro nihilre-
manet, nifi ftercus foium, fic de 1'ubftantia negotiaco-
rum nouiffime nil remanet, mili foium peccatum. Sed
omnes homines viden tur eife mercatores. Oftendam
ergo,quis non eft negotiator, vtqtn tališ non fuerit,
eum intelligas eife negotiatorem.Q_uiciinque rem co~
parat,non rt ipfam rem integram, &.  immutatam ven-
dac,fed vt materia fibi fit inde aliqmd operadi,ille non
eft negotiator. Quiaute comparatrem, vtillam ipfam
integram , & immutatam dando lucretur, Ule eit mer-
cator, aui de templo Deieiicitur, Vnde liipcr omnes
mercatores plus maledičtus eft vfurarius. Ipie namque
rem datam a Deo, vendit non comparatam, vt merca-
tor,& poft fotnusrem fuam repecit, tollens aliena onm
fuis, mercator autem non repetit rem venditam. Ad-
buc dicit aliquis. Qui agrum locar , vt agrarnim rcci-
piat,*ut domtim,yt penfioncs recipiat, irosneeftiimi-
lis ei,qui pecuniam dat ad vfuram? Ablit. Primum qtii-
dem, quoniam pecunia non ad aliqtiem vitim difpolita
eft,nifi ad eniendum.Secundb,quouiam agrum liabens
arandoaccipft exe« fručhmi, habens domii,vfum man
fioms ca'pir exea.ldt o qui locat agrum, vel domu , (iiu
vfurr. d are videtur, & pecuniam accipere, tk  quodam-
moda qua(i comnuftare videturcimi lacrolačnim : ex
pecunia repofica nullumvium capis. 1 eitio ager,vel
domiis vteiulpveterafert. Pecunia autem cum fuerit
mutara,«ec minmtur.nec veteraleit f Ec memasaium-
mulatorum fubertit. ] Pecunia fpiritualiter homines
iutelliguntur,qnia (icut rmmmushabet charagma Cse-
faris, lic homo habec charagma Dei. Et qucmadmodit
iblidus,qui non habet charagma Caifaris, reprobus elt,
ita Sc  homo , qan non oftendft m fe imaginem Del, re-
ptobus ceftimatur. Vnde Efaias e dtcebacad Hierulale
[Pečanu uta reproba-eft ,-auiponcs-tui'mifcent viniirn
cum aqua,&c.]ideo ergo menfas mimulariorum euer-
tit,lignificans,qnia in temp!« Dei non deber cile.num-
mi.nili lpiriruales,ideft,qni Dei imagtnem,n®n diabo-
li portant. Aut certe menfas numinularicirum, iiicer-
dorum dicit feripturas. Nouo enim teftamento fucce
dentepriori.euerli funt fcripturai illorum.

Hxc Palvafr/ttemadmodtim &-feque,<,)cfl i„ aliouot
-tetuftir exemplarib<M,in quib'm Patlea raro babeiitur. h ji
autem fmnpia ex auciorevpienf imperfetii

■* luop.H.c.Hq,p l tr l n.l.'7. c.7,6. h Punlo alitTr.
c Pfal.qo, d nbrpnambUdijjreciem.l  e tja.  1.

I

Plima Pars. 2  6 *

/britev ti# partim reiicicn d<£,p avti m in hotnim pariem { ^
tespretanda/xnt) & q uidem multiri Utis de in(lt*p r,t( \  »
quod ibt. pleniti * }  hic m fur/imam redticlum e ji, incolnrtf
fere fententia. J^iiamobrem e a  tantum nurtaia,aut lo&*-
pletata. funt^qv£V*tlde co*iducere "vifum ejl. S/uod eit^
in fequenti capi te e ji obferua tu m.

C. XI L Dc eodem.  P A L E A.

It era ex'eerbit Auguiiini^biticind-e
mam redačlitadpfal.jo. ver. S>uoniam non cognouid]  .

a Voniam non cognoui licicraturam.] AliqnicocU -  -
ces habent£negociariones ]in quo diutrflta? 1°“
terpixcuin lenAim oitcndir,non errorem inducit.Erfr
fi propterea ifte tota die laudem Dei dicit, quia c °

gnouit negotiationes,corrigantfe Chriliiani, non^'
gotientiu. Sed ait mini negotiator. Atfero ex long 111 "
quo merces,mercedem laboris mei,vnde viuam, p et ^‘
dignus a eft operarins mercede fua. De mendaciO; d x  *
periurio agitur,non de negocio. Ego enim mentiofd 5 ^
negotiu.PoIfem enim dicere,tantoemi,tanto ven^' ?
placet,eme. (>uomo<lo ergoreuocas a negotiaci^ 112 ^
onuiesarcinccs mentiuntur,futores, agricoi«.
optem canun temptis, vt podim vendereannon^d
feruaui? Sednon hoc faciunt, inqins »agricol^ b^ 1
necilla negotiatotes boni. Quid enim ? Edam &
haberemalum eft , quia quando eis capnt dolet 9  ^

tk  infideles matres Iigaturas facrilegas , tk  incannaf'
nes qncerunc ? omnia ifta hominum" non rerum ? ccC  s
takmt. Quare ei go epifcope (dicit rr.ihi nego t ‘ at ° tf
q u o m o<lo p fa 1 mi fta m tnteliigas , tk  noli rr.e P r0 ^'?^ 1
a negodatione:negotiatioenim me non faciem^" 1  , .
fediniquitas mej,« mendactum meum. Q. uxran ^
ergo negotiatores, qni pr^fumunt gioriari e x ^ ulS °^
ribiis,fi luntcontraillamgratiam , quam h ,c P^?V
commendat, vt nemo de fuis operibus glorietnr-
cut contramedicos fuperbos falutis pollicitatorC-^j
gilat hoc, quod di-člnm eft ^ [ totadie ralntem ^
fiecontra no^otiarores de operibus fuis glori? 11 ^^
gilat hoc,quod dičtum eft c  [ os meum anmintiau 1
ftitiamd c 11  a m.] Vnde tk  Domin tis expulic illos dc

po volencesluam iuftitiam ltatuere , ignorant ^

ftitiam Dei. Merito dičt^im negotium, t l ll * ane ^ju»
dum, quod maiumeft, neque qwa , rit veram q ,li  ^

quse eft Deus, 1  \

C. XLIL ^ Ve eodem .
lian  Calliodorus in eutidem pfalraum 7o.***
eundem verfuuhnn. ^

Vid eft aliud ne.gotium, ni(i quce poHinf ^
V^comparari,cariiis velle diftrabere ? V'

goriiitores e  ergo illi abominabile-s ex
ftitiam Der mmime conlultranres perimme‘> er  ,.
pecuniseambitum polluantur,

res periinm«- ijt -
. mcrces fuas pl" 5 /' At
rus onerantto, quam pretiis. -J ales ciecit Don""”^
remplo d.cens.i [ Nolice facere tiomum patris me‘>
tiMim negotiationis. ]

C. XIII  I. Kominj/aardotif canat ,

Venmmflres a fuis auocat o/ficti*-  _ ^ '

lt etn  Cyprianus ad dem ni , ^7. plebem
nerum,lib.i.epill.<).

2 -v jEqiieg apud aleare Dei mererurncinin.'' r ‘ ^
psl\  cerdocumpreče,quiabaltanifaeerdotes,
nillros volu te auocare.Et ideo Vičtor, cum contr- 1
mam nuper in coneilioa facerdotibus datam,Dr ,^, c ,
Fauftinum presbyterum aulus lit tutorem ct> ” ^Ir*
re,rKin eft, quod pro dorniirione eius apud vos *. c
latio, aut deprecatio aliqua nomineeius in ercir^ ^
quenteour: vt facerdorum dccretum religi 056  ’
ceflarie faiftuni feruetur a nobis.

Emt.io. b Ppl!.$7. c

tuam,ideji,»on meum, &c.  ] -dug.
f loa/u  2. g luo p,6.e.tf’).

-i— d r.ilbt"'

ppul.70. d "V

al.negotut

D I S T

jK'


2  69

Diftinčtio LXXXIX.

D I S T I N C T I O

L X X XIX.

um beti e
mine

I Omni  a quoqut fux oportet epifcop,

$>s 1  1  effe pr.epofitum , vtquadam indt quo

do futur.e diffetifationis argumeta fu m Ant ur.
In diffenpiione Vero ecclefia hanc regulam obferuadam
nouerit , Vt nulli quan'tumlibet cxercitata pcrpnaduo fi-
mul offiia corntniiiut :neque facularibusvirts res ecclc-
fujticasgu bern andas commitcat.

C. I« Vni perfona duo noncommittan-
tur officia.

Vnde  Gregorius J fcribit omnibus epifiopvr.

S Ingula b ecde/iaftici iuris officia fingulis quibufq;

perfonis fingulatim committi iubemus.Sicut enim
invnocorpore mulca membra habemus, omnia aucem
membra non eundem ačhim habent ; ica inecclefise
corporefecundum veridicam Pauli * * fententiam,in v-
no,eoilemque fpiriru a lij conferendum eft hocofficiu,
dijcommirtendum eft illud: neque vni quancumlibet
CNCrcicats perfonse vno tempore duarum rerum offi¬
cia committe n da funt: quia fi forum corpus eft oculus,
vbuuditus? Sicut enim variecas membrorum per di-
tierfaofficia,& robur corporis feruac, & pulehritudine
Tcpra-fentat; ica variecas perfonarum per diuerfani
bilominus officia diltributa & forcicudinem , & venu-
ftacemfanfoe Deiccclefia* manifeltat. Ec licuc indeco-
rutneft > vt in corpore humano akerum membrum al-
teriusfungatur officio ; ica nimirum noxium , fimulq;
turpiilimum, fi fingula rerum mimltcria perfonis toči
dem non fuerint diftributa.

1  f Gregorius. ] Cap ut hoc d col/e do rib us ita citatur ,
ejua.fi fint terba ahcuius epifloU' B. Gregorij. Verum a lo~
apne diacono hb 2.vit a  eiufdem fandi Pontificis , nu.  <54.

r *J e ' nnt Hr.  Singula ecclefiaftici iuris officia fingulis
? U1 . u rt H Ue P Cr *onis,fingularimcommitti deberedice-
a t, a l! er e n s, c| u. :  a  fj c u t  j n v n 0)  &c f.x e o au te m n onn u L-

U pit e men dat a.

C' SjuHibet e pip o p us vi c e do min um ,

& ceconomum habeat.

Item  Gregorius Anthemio pabdiacono , lib.j.
eplft.66.

7  \f 01umi "> c  vt  frater nofter Pafchafius,& vicedo-
ps r minum fibi ordinet,& maiorem domus: quare-
nuspofficvel hofpicibusfuperuenienr.bus, velcaufis,
qu$ eueniunt, idoneus, & paratus exiftere. Si vero &
ncgligencem eum profpicis,& ea,qua?diximus, imple-
redifferentem; omnis clerus eius adhiberi debet , vt
communiconfilio ipfi eligant, quorum ptrfon* adca,
pra?dixiinu<.,valeant ordinari.

Pinc 1  colligi poteH archidutcor.i eleciioncm d cun&o
tlero ,fi epipopus neghgens , Veldifjezens fuerit^canonire
f eri pop.Officm vicedomini eft epipopatu  d diffonere.

1  ^Hinc. ] PerbaItACVpfoad verf.  officium. abfunt d
pleripLVftuJlif exemplaribus.

C. Lil. £hi odfit ofpcin m vice d o mini.

Pade  Gregorius Clementina patrtcire, hb.i. epi-
Jlol.  Ji. poti alta.

Taconum e  vero Anatolium , quemad nos dingi
popofciftiS) hoc nos facere non poffie, caufse magis
modus,quamrigorisaufteritas fecit. Vicedominum e-
nimeum conftiruimus,cuius arbicrio epifcopium com-
»ifimusdifponendum.

C. IHI. P* codem.

Ue/ncv.  concilioChalcedonenfi,c. 2 ^.

Q Via ^ m quibufdam ecclefiis, ficut ad nos perut¬
nic, fine cecommio epifcopi res ecclefiafticas tra-

6 i.Tim.$. b Poly.l.4‘tit. 7.T,.*Anf.l.y .ca.ioS.7uo p. 6,
U.7, 44. * Rom.  12. c Poly.L^tit.22.^4»pl.6.CAJ4.^
d epifcopium. c dnpl.l.j.c.Tj. f  16 q.7.'\uonid itt.
^uibufdd.Anfl.Dcufdfdit.p^.

D

mm er e in ofpiit Hcde-*  „

pajlicis committendis. *• /

dant placuit omnes ecclefias habentes epifcopos, etii
ceconomum habere de proprio clero, qui gubernct ec-
clefise res eum arbitrio iui epifcopi: vt non fine tefti-
monio fit gubernatio ipfarum rerum ecclefiafticaru, tic
ex hoc eueniac res eiufdem ecclefi^e difpergi, & facer-
dotali dignitati obtrcclatio generetur. Si vero quls
hoc non obferuauerit,diuinis fubiaceac regulis,

f: Hicidem lanoti referturinfra 16. q.j. c. quoniamin
fjuibufdam. cxVcrponc T)ionysy. Hiceuim cjt expvipa*
aua: extat in coUtBioue Jfidort.

C.  V. ^SecuUribusviris res ecclcfiajlicA tli*
committantur.

Item  Gregorius Januario Caralitano epipopo ,
hb.j.cpift. 66.

I Ndicatum a eft nobis > qubdIaicisquibufdam curant
vdtri pacrimonij commifericis, b quipoflmodum in
rufiicorum veftrorum depisedacionibus>atque 1  fatiga-
nonibris fuerint deprehenfi,& reddereres, q«as inde**
center retinent habicas, quafi fu*e ditionis, quippe vc-
firx non fuppofiti curationi, poftponant, vobifque de-
Ipiciant aččuum fuorum reddererationem. CLuodfiita
cit, di (tri ute a vobis difcuci con u e nit, atque in ter eos f
ecclefi2>q; vedra rufticos caufam examinare fubtilius.
Et quidquidin eis fuerir fraudis inuentum, eum pccna
legibus itatuca reddere compcllantur. De catero vero
cauendum a fracernitate veitra eft, ne fatcularibus vi-
ris,atquc non fub regula noftra degentibus , res eccle-
fiaftica: committantur,fed probatis de veftro officio cle
ricis.In quibus> fi quid reperiri poterit prauitacis, vt in
lubdicis, emendare qucxd illicite geftum fuerit, valea.-
tis : quo 2  videlicet apud vos habitus fui officium ma¬
gis conuenientcr adminiftrent, quam accufent.

1 ^  Atque fatigarionibus.]/w pteripjue manupriptis
lep tur,  atque ex fatigac^onibus: in editionibus epijloU -
rum B.Gregorij,  atque per hoc & fatigationibus: in vn»
auietnveiujto earundem epijlolarum codice , atque per
hoc cxfugationibus.

2 Quo videlicet.] ApudB.Gvegoriu legrtur,quos
apud vos habitus fui magis officium comendet, quam
excufet.

pars. Propinquis etiam,Vel fauore pbi coniuncHs
ccdefiajtica officia epipopus comrtiitterenon audeat.

C. V I. ^ l cdefiaftica officia non commit-
tat epifcoptu propitiquts y Vel fa -
nore coniunchf.

Vnde  in Toletano concilio lo.c.^.legitur.  .

D Ecenter omnibus placet,^: in prapfenti tale refein-
dere faaum,& non elTe de caitcro faciendu. Qui-
cunqiie c  igitur pontifieum deinceps aut languinc/p—
pinquis, aut fauore perfonis quibufcunque fibi coniua
dis d talia lucra c commendare tentauerit,ad fuum nc-
fand* praifumptionis excidium, Bc  quodiuffum fuerit,
deuocetur in irritum,& qui ordinaiierit, annus exco-
municationifubiaceat. Qua? veroablata fortaffefue¬
rint,ab eo,qui tulevit,reddantur in duplum.

Port o ipfit officia quare ita fint diftinguenda , &t:e*
Vmperfona: omnia commitienda  , ex auBoritate  Grego-
lij,& Bonifacij Papa? daiurintelligi , quificatunt.

Caput hoc pene d file verbis le^iiurin eptfiola Boni¬
facij fecundi ad hulalium  > & Gregorij primi ad epifcopos
Galliarum , hb.  4. epifi.  52. S/c quoque in alijs epijiolis B,
Gregorij multa leguntur , quacinpriptisfuperiorum Pon -
t/ficu m hab en tu r .

C. VII. ^ Graduunu,&ordinum diflributio,
e< clefiajhcamvnitatem conferuat,,

A  D hocdifpenfationis f diuin«e prouifiogradus di#
uerfos& ordinesconftituitelfe diflinftos, vt dum
reuerentia minores potioribus cxhiberent, & potiores

a An f. 1 . 6 .c.1^6. b comittetes .~]ori.  c Vam quifquis^

*rig. d deHindts.prig. e al laca. f al.diffofitionu*

271

Ve Epijlopi officio in Utihne Cleri-
corum compoaendte.

Deereti Prima Pars.

minoribus dileftionem imperiderent > vera a  coucor-
Jia fierct;&ex diuerfitate contextio, & rečre orrieioru
gerereturadminiftracrofingulorum^Nequecnini vni-
nerlitas aliapoterar ratione fubliflere, nifihuinfmodi
magnuseam differetiseofdoieruaret. Quia vero qux-
que creatura inrvna, eademque qualitate b gubernari,
vel vitiere non.potell, carleftium militiarum exemplar
nos inftruit::quia dum funt Angeli,&funt Arehange-
h,Uquet,quia non funt aequal*s,fcd in poteftate,& or-
rfine(licucnoftis) differtalter c ab altero.

DIS.TINC.Tro  'X C.

* T" t r °h‘betnr ordittttri,<iHi*qv!fnA

Ps i potejlate, difcordantei ad concordiam debet at-
- 1 trahert,qut oblationcs difiidentinm pr.bibetur
recipere, neijua^ualittgandifaulitattaliotad dijliditom
debet prouocare.

C. I. ^ Clerici difcordeideijeiantur, vel re¬
te o cen tur ad concordiam.

Vnde  in concilio Carthaginenli qu*rto,f.59.
t legitur.

D lfcordanteS’^ clericos epifcopus vel ratione,-vel
poteftate ad corrcordum trabat rinobedientes Cy-
nodut per aiulientiamdatrmct,

C. II. ^ Difiidentium fratrum,in eccleji*  ;
oblationum dena non recipiantur,

.Jtemex  eodem,f.9;.čr- 94.

O BlattoneS e  diffidentium fratrum neque in faera-
rio,neque in gazophylacio recipiintur.Similiter.  f
•f Dona eorum, qui paupcres opprimunt, a faccrdoti-
bus refutandafunt.

C. III. ^ Extra ecclefiam ejfepribatur,qui
pacem cumproximo non habet.

•Jttm  Cyprianus de vniuto eccleji'rt.

N Hquegad Cam munera reipey.it Deus. Nequee-
nim pacatutn habere Ueum poterat, qui cu m fra¬
tre pacem perzeli difcordiam nori habebat. Quam fibi
igiturpacem promittontinimici fratrum? quae facri-
ficiacelebrarc fe credunt sem uit facerdotum ? An fecu
eiTeChriftum^umcollefti fuerint, opinantur, qniex-
traChrifti ecclefiam colliguntur ? Tales etiamfi occi-
li in confeffione nomihis merint, macula ifta nec fan-
guine abluitur. Inexpiabilis, & grauis culpa difcordiac
nec paflione purgatur.

C. IIII. 4  Murmurantes afatrumvnit*-
. (t ali eni ejficiantur.
ltem  ex o&aua fy nodo,

* Lienus Eti fratrum vnitate,qui murmurati* opus
A cius abiiciatur,qul murniurans ■ extiteric: ne p<r-
nammurmurantium incurratide qua Apoftolus dicrc
C Nequc murmtiraueritis, licut quidam murmuraue
runt,«: perieruntabexterminatore.] Iuxta 1  menfura
itaque operiš peccator (quod m haclentenda Apoftoli
plemiis declaratur)facerdotisiudicro pocniceat.

^ In hbello B. BaftUjde infitutus-monachorum  R ■'</?'*0
interprete (qui nuper Colonix cumregula B.Benedifh efl
imprejfu*.)c.  42. in vitima rejpofione-kaketur prima part
butat capitirvfifaadver.  abiicratur.

4 ^ Qui murmuraasJE/K/ileOT UbtUist. fO.penutti-
maintcrrogatio fic habet , Si vero etiam quismurmuret.
propter.efcam,qua: erga cum fententia fetuabitur?
Refp.Ba,quj circa eos,qui murmurauerunt in deferto. -
Dicit enim Apoftolus X neque murmuraueritis, ficut
quidam eo:um muimurauerunt,&pcriciuntabextcr-
minatore.]

vna concordiafieret ex diuerfiUt^contečlio.Jorig.
b aejudtitate.Btin. c al.vnut. d  Bkc. 7 . 2. c. 215.
luo,p.b.c.i<)0. 1 e Bitr.l./l.c.] 2 .&- f)Jiei>,-p.  2.>4,47.
^48. f Jit]ia,c.eorum. g Bar. L y. ca,  ji.

h  j.Ctr.io.

272

2 ^ Iuxta. ] Hxcpartrtonfiabeturin eo BAjjlh Ua  J
aApud BurchavdurriVero grluonem  ( 4 qtabntcttaiHTt*
zmctlto yAog:<nU.)Jiclegitur,  iuxta meniurani, opuf^uC
peccati, qiiia in hoc fententia,&c,

C. V. •[ Con'ij>ia?itur y  qui rix4*, & conttn*

- tiont* amant .
ltem  ex eodem.

S I * qui$ monachiis'* cotcntiones,vel rixasamanc*
ric,vel manifeftum canuicium fratri intulcrit,itixra
arbitrium rc^oris, modumq; peccati, diuturna expir
tiirpccnircntia. ltem.  c ^ C^uiconrentiofus, autmur*
miiraiisextiterit,iecundum arbitri um prioris tamdiu*
pcenireat,quamdiu culpae qualitas-cxtat.

I ^ Si c\uis momcfius. J HancfriarentpartemB^
chardiu-i^luo citant ex concilio *A$a.thenJijn quo
habetur cx c odi c e librorum fexdecimphh.$,c. iiabtfi***
tem feve fbtqne  , etiam in mnltvs Gnatiani exempUnMt
v«x 3 monachus.

2  ^ TjLmdiu.^^tpud.BHribardumi&Iuonfm^Kifl'
tant hancpartem ptfleriorem ex^dogHntino^habetur^‘
tem inUbro fententiarum PatrHm)C.y6?ex jiatutitfe^ 0
rii) legi tur  pccnireat, qualiter culpa: qualitas

C. VI. ^Difiidentes epifeopi.adconcordut*
redire cogantur.

ltem excone»!ioCarthagmenfi, IIII.c»i?«

D lflidentes^ epifcopos,G.nontimorDei,fyn<^ fl *
rcconcilict.

C. VII. De eodem.

hemexc  odem,c.2£. j

S T udendum -e eiVepifcopis, vt^diffidentes fra trd)' 1 '
uc clericos,fiue laicos,ad pacem magis,quamadi |1<
dicium coerceant.f

C. VIII. ^Konrecipianturdonatorum^up
■pauperes opprimunt.

JtemcK  eodem,c. 94 .

E Orum,g quipauperesopprimunr^donaafaccr^''
ribbs funt refutanaa.

G. IX. 4[[ jL'C(xtualiemntur fidcliumi^tti
< adconcordiam r.eAire contemnunt.
ltem  ex con čil 10 Agarhenfi,c.3 , J*

P Lacuit ^ etiam,vt (ficut plerumqne fit) quicunc[! 0 '

dio,aut longinqua interfelitedifienferint,^ 3 .
pacem reuocari cbuturna 2 obftinutionc nequiucrin 2 >
facerrdotibus ciuitatisprimitus a? T uantur» (^iiif»' n ! -
micitias deponerc perniciofa intentionc noluerint;^
ccclefiz coetu iuftiflima txcommunicationc pdlant^'

C. X. ^ lnediii*naceretHKacerrtnnr 3 quifrA-
Uvi fuo reconciliari noluerit.
ltem  Fabian us Papa.

S Iquis^contrillatui, noluerit recociliafifratri
fatiifaciente eo.quicontriftauit,acerrimis ma cerC
tur inediis, vfquedum jratantianimo fa:isfaSlon c,1,
recipiat.

C. XI. ^ Tpi/copi adpacem frmiter ttnett-
dam Vtcijhm fibi con ftlntm> & auxi~

Uum prajlent.
ltem  Innocentiiisfecundus.
i, D Rarcipimusil vt epifcopiad folum Deam,&

J. tem populi habentes refpe£um,omni tepidit* tC
(emota,adpacem firmiter tenendam muttium fibicoa

a ln v£guUlfidoti.c.i7.Bur.LiO'C.6lJtto>f»l\C’^
b abejl d"mtiltv exerHpl. c In L fententUramP*'
trum,c.y6.ex fiatutiffeniorum.Bur.1.10. ca. tf.luopptf
ev$ 4 . d Bur.l.i.f. 6z.lMO1p l.ca.171. e BurJ-*’
ca.ioi Iuojp.f.e.ioi;. f cohortentur^vera leHio.
g Snp.ea.obldtiones.Bur.l.1.ca.]$.Iuo p.l.ca.^B,  |
n Bur t.iQ.ca.6i.luoip.i^.c.6l. i al.diutinaintt#*
tione.  ^ Bur.l.io.c.1^oluoyp.t\.c.6o.exVabia)io.

I lnconcil.Latcranen.c.<).cxtr* de treuga fyp4Ct.t'rt
pr 4 etfimr<f,ex r 4 Iex  j.

liliui*

U I

Qi

273

. filium,& fltisiliuir! prabeart.irc^ue hocalicuiusamo-
Te,vel od>'o' pmcrmittan - Q u;>čj (i quis in ho c Dei o-
pere repidusinucntus fuum ;  Jamnum propna? digni-
tatisincurrat.

C. XII. lxpcUer.diJUnt ietmmumtntfiit-
■hum^Hl fibi inuicem reconciliari
noluerint.

fitem  Vičtor Papa ad *dfiros,epifl.i.

P Erlatum fcdem Apofto!icain,aliquos veftrii

nocere fratribus 1> vd!c,& vt cadant,decertare:fi-
militer in facramcntis diicrcpare: & ob id contentio-
nes, &*mulationes Seri inter vos: a quibus diflenflo-
nibiis rosauerterc,& in his omnibus concordare, & o-
pem ferve viciflim nundamus. Nam fi hoc agere čito
neglexeritis,&viciflim rcconcrliari non ftudueritis, ab
Apoftolica fedis,& totius ecclefiae communione vos
fellinon dubicetis.

D I S T 1  N C T 1  O XCI.

Vi anteni tnrpi htcro , vel inbonejlo negotio
Vidam fibi rjuxrtrcprohibentur ,devbla-
tiombm ecclefix ftiptndia confeqaa»tur.
jQuidfi ecclefia ei fufficere non potuerit,
pripri, arhficiolo.švtlagricultnra  (txemplo JlpoftoliA
l*idt Ubere manunm viaebat) fibi neeejperia imceniat:
Ho lomen,vtoccafionefnioperitVigiliU ecclefia non de-
Jit, ^nod abfq ue in<tqualitate futeorporri nulli impune
fnceduur.

C. I. q Covripietntuv devici,qui officiri mn-
tutinri , vel vejpevtinri fe fub-
trahunt.

Phde  Pelagius e  Papa.

-p leutherius F frater, & coepifcopus nofter queritur
rX-j  clericosfuos fibi contra canones fuperbire,& id, q>
nobisiubcntibus fačla in fcriniocautionepromifit, vt
Q u otidiani$ diebus vigilia* in eius celebrarentur eccle-
lia,»jii^contemncntibus impl?rc non pofle, fed magis
vnumqutmque f«js(pofi«po(ico ecclefia; feruitio) vaca-
re negotiis. Et ideo experientia tua eos, quos tibi e (Te
oltčderitcontiimaces, debita obiurgatione compefce,
•&niodis omnibus, vigiliis vacare compelle.

C. 11 » ^ De eodem.  P A L E A.

[/fmexconcili©Nanneten(i, ]

’pResVyterg mane, matutinali officio expleto,pen-
i fum feruitutisfua?,canendoprimam,tertiam,fexta,
nonamque perfoluat : ita ramen vt pofUa horis com-
petentibns, & fignis defignantibus inxta poffibilitate
auta fe,aut a fcliolaribus p-ublicc compleantur. Dein?
deperadis horis, infirmis vifitaris,!! voluerit, ad opus
Hiraleexeaticiunu,s, vt iterum neceffitatibus peregri-
norum, & hofpitum , fiue diuerforum commeantium,
infirmorum quoque , atque defundorum fuccurrerc
pollit vfque ad ftaturam horam pro qualitatc rempo-
*i$,&opportunitate.^ Ue ex ditits S.Bencdidi.  ’ cPro-
pbera diccnre [ Scprics indie laudem dixi ribi: ]qui
Feptenarius faeratus numerusa nobis fic implebitur, fi
matutinže.primsytertiGe,fext2,nona:, vefpersc,convple-
toniq;tempore noftrse feruTtutiš officia perfoluamus:
quiade hisdixicpropheca ^-[Septies in die laudem di-
Jfitibi. 3 -Nam de n od urn is vigiliis ide m ipfe propheta
ait[Media node furgebam adcon£tendum cibi»] Ergo
his temporibus referamus laudes creatori noftro fuper
iudiciaiuiiicisr fuar.

a Pann.l.K.CA^j.Pol^.  /.4. tit.  15. b al. fratres.
c al. artifirio . d jLc}.  2. ^ j, Cor.  4. i.T/jcjf.  2.
Z.Thefc. c AlOelafitea. f UnfJ.j .f.165. g extva
de cele rn:]fica.i.ex jl.gitthenfi.Buv. I.  2 .c.  104. luo^p. 6.c.
181 .exlieirwcten{i. h al.opportunitatri,  ? In reg.
S. Benediki* (et. id. Bur, l . 2 . C. IO^.Iho  ,p t  6, C ei . 212.

{ Pf4.\it.

Diftindio XCI,&c. DecantuEcdčfiaflicO. ' 274

11L f^Sine officij detvimente , artificielo
fibi eleriens necejfet vi a qnxrat.

Item  in concilio quarto Carthaginenfi,r.52.c>'4^.

C Lcricus a ridum, & veftituenrtrtn fibi artificiofo,
velagricultura, abfque officij fni dunraxat detri-
mento,paret: b ItemS  Clevicus, qui abfque corpu-
fculiftii inarqualitate vigiliis ^ deeft, ftipendio priua-
tus * excommunicetur.

1 Pritiatti s.'] 1 »pojlvemet Col<imenficonciVorum‘e~
ditione legituv  priuetur* Sed in  v e tu jiionbusColon ienfi-
bu-fidneibuf ParifiehfibH<t, exempletvibu-f duobut httiu* cot*
cilij manufcviptpfVaticanrii & rno S o vi e nji regi o legituv,
quemeidmodHtn apud Cvettianujn*

'C. IIII. ^ De e o dem.

Item  ex eodem^i.^.čT^S.&^o.

C Lericus,« quantutnlibct verbo Dei eruditus, arti-
ficiolo vidum cfuarrat* ltemS^j  Omnes clerici,qui
ad operandum validi funr, & artificiola, & lieteras di-
fcanr. Qui verbiioncmcndo aliquidin nundinis, vel
in foro deambulanc, ab officio fiuo degraeienttir. Inter-
emptores 1  autem ab officio dedinantes,vel negligcn-
tius agentes,ab officio fuo remoueantur*

Caput hoc confeclurn efl ex multis cnpitibus Car t h a*
fi n enfis qua rti non fuo or div. c dijjsoJi tri.

1 InteremptoTCS. ] In exemp Uri bu* con cilij etmtn
manuferiptri legitur *clericum inter tentatiotres ab offi¬
cio fuo declinantem, vel negligentiusagentem ,ab of¬
ficio fuo remouendum. Contret enim in canone ^l.iubet,
clericum inter tentationts officio fuo incubantem,gra
dibus fublimandum. Sedobgloffam non ejlmutatum.Ve
tentationibu4Vevo 3 vb quets(prater tyrannorumpcrfccu-
tionem ) etliqni devici officium fuum deferebant , agit B„
iAmbrofiuf,epift.  17.

C. V. De eodem.

Item  ex concilio A urelianenfijr.r.50.

C Lericiver6,quiadopusfandum adeffie contem-
pferint, fecundum arbitrium epifcopi ccclcfiafti"*
cam fufcipiant difciplinam.

D I S T I N C T l O XCII.

Vnt autem ad ecclcfiam venerint 3 corde magri,
qudm'i , oce Deo cantandum meminerint.

C.  I. ^ Covde>rwnVoce tantiem Deum
laudare eftbemus.

Vhde  Hieronymus Ubcomment.  adcap.$.epi-
ftoU a d Ep h cfios.

C Antantes, g & pfailentes in cordibus vefirls Domi
no.] Audiant ha»c adolefcenculi: audianc i/,qui-
bus pfallcndi in ecclefia officium eft:Deo non voce,fed
cordecantadum : nec in tragardorum modum guttnr,
& fauces dulci medicamine linienda- n funt, vt in ccdc
fiaTheatrales moduli audiantur, &eantica ,led in ti-
more,in opere, in fcientia feripnirarum.

M officio autem cantandi , fir pfallcndi diaconi inv*-
ni u n tu v excmpti ; ne dumvocv modulationi fiudent 3 aU
tarri minijtevia n egljgant.

C. II. q[ Cantandi officiu diaconi fibi non vfurpent •
Vndc  Gregorius Uh. 4. eprft.  44. fieue.  88. ^

Ub  .12. poji finem epiflolavum in¬
čoncilio ab ipfo h a bito.

I N 1 fanda Komanaecclefia dudum confuetudoeft
valde reprehenfibilis exorta, vt ouidam ad faeri al-
taris minifterium ^ cantores eliga-ntur,&in diacoma^
t us ordine conftiruti, modulationi vocis inferuiant,

a Bur.l.z.c.^o^.Iuojp.j.c.  180. b al. appartU
c Cap./\.<). d >dijfinčl.9i.c.$. e Bur.l.i.c.ioi.luv,
p. 6.^.179.^7*180. / C.^.C.^.Bur.l.l.ca. 210. Jut,
p.6xa.ift<).Buv.l.2.ca.5i.C.5Q. g Anfil.7.carjv.Eph.%.
h al.colliniendeis^l. i ^Anf.l.j cei.6y.Poly.l ^.tit^u
ItiO p.l,CA.J<).

C ’

K

27$ * e<ra tŽ%SiZ &cancif  Decreti Prima Pars.

gutntibito-capitibuf-intcgra dicituir, exponitur injra eeb
c. fi qutf epiJiopuf,tertic.

quo$ adpridicationis officium,& e-ieemoiynarum ftu-
dium vacare congruebat.Vndc fit plerumque,vt ad fa-
erum minillerium.dum blanda voxqnarritur, quxri co
grua vita ncgligatur, Sc  canror tuinifter Deum morib*
ftimulct,cum poputfi \ncibus dele&at: Quade re prae-
lentidecTetoconlUtuto, vt in hac fedefacri altaris mi-
niftri cantarc non debeant, foItimqu*Euangelicx lc-
dionis officium inter Miflaru folennia exofuant: pfal-
mosverb,ac reliqu«s leitiones cenfeopcr fubdiaco
nos^e! ii necefficas exigit, per minores ordines exhi-
beri. Siquis aurem contra hocdecretum racum renire
rentauerit, anathema fit;

i ^ Minifteriu. ] 7 « impreJiUJicjuebatur,conH.iti\ii,
tfuayoX e xp unči J e sl, qu on iam ne'lil c in vctujlif Orati Ani
txemplaritmr ejl,neque apud B. (Jrcgeriurn, ueque apud
aliot collcčdores, Q-fidetnr addi in glojfaadverfic . mini-
4 erium,<yK.r etiam gloffa »on ejl inlervetujliores.

i.ps. .7 tjuibat or din an do s oporteat effe imvnunts
krenit er monpratum e ji. De ijtterumvtro manibut ordi-
nes fitfdpere debeant, facilepalet Sacerdot enimajjr cnn
fti infra ipfitmconjlituti ab epijcopts jim debet ordinati.

C. II I. 5 T Siuinon funt ordinati abepi/topo,in.
pnlpito non pfallant , neejue legant.

Vade  in concilicr Martini Pap.e legitur.

N  On a liceat in pulpito pfallere, autlegere,nifi qui
abepifcopoleftorcs funt ordinati.

Ve epijcdpn ant etn, atjuibuc, v el in guibua Učit ordi~
nart debeant,fitpra deflhitnm esl.

3 . ps. 5 Kunc ant cm qu eeritur de bit, tfui ordinati , d
paroeiuti fars non reeipittutur, vel pro aliqua caufa ras
adire nolutrint, an in alterimparochia epiftopali pofiint
ojfiiiitm cclcb.mre. Delne m  conciho Martini Pap.e ofic
fiatu t um e tl.

C. IX11. .. *r Saccrdotis tantiim offiuttm jCr.it
ep.ftop t m /it a parochia non
retipit.

j. q  I £ quisordinatus epifcopus, i pro contentione 2
3 populi, auc pro aliqua ratione , non profua culpa
in parochiani,qux«i luerit data,non ieritphunt opor-
fet honorem facer^ibtij tanrunimodo contingere; i a
»t de rebus ecctelii, in quam venit, d nihil libi pr.?fu-
mat, fufiineat aurem , quod de eo iancium concilium
iudičare vollterir. ^

l ^Epifcopus.jln vnlo.it itfenuth atur,  adparochia,
#iiius cit tiečbus : tjn.e tndulla fnnt anfloritate manu -
/f riptorftm,(y‘ originalu, ac caterorum coUeclorum.

2  Contenrione. ] hi d<t>bnfretH^irexcmplaribiu
€ratia*t,Črtno concibernrn Rcgtt Catholni legitur,con-
»eniptioric.

C. V. ^ De epi/lipo ordinato, <]MCm/n*pa~

rtchia non recipit.

Itemen  toneilio Antioch«no,C.iS. .

»j- O f e  quis epifcopus ordinatus ad parochia , cuins
O cfl cleftus > rotnime accefferit', non luo vitio, led
quodeurn aiu populus vctet,*gaut propter aham cau
fam,non ra uvenel us v.itio perpetraram, hic & honoris
/it,& minifterij parciccps: duinmodo rebus. ecclc(ixrV~
bi miniftrarecognolcitur, innullo moleftuscxiftar.
Quem etiam obferuare 2  conuenic, quidquid fynodus
perfe&iS prouinciae iudicandodecreuerit.

i Vctet.] tLo  7Hf,tti7m^cuiri<ns,  eoquod
gopulus recufet. ^ (ftifeipere.

a 5 Obfernare.] , id efl,  expe<5Iare Sc

j ^ Perfefia. J .Antea legtbatur,pecbeDr. Rcjlttnta
iflvern Iffiio NC originali, & Bureka,do,&Juone hnid
anttm fit fynodu*.,qtca: kicpeejelta , tQr inpanto.pojlje^

a ln capituhtMartini BracarenJJj  r. 45 . b Cap.klar-
tiniBracarenjh  r.ro. c VidePelag.it. in epi.adBent~
gnK.Poly.l.Z.tit.iylttop.^.ca.l^t.' d al.conuentt , e /n
ep,j}.Pelj.,U!d.BHrc.l.i.ca.l^!jno p.^.c.1^2. f at. c m.

g al.vittti

V K ji f/ t parochia non recepti aliit
molejtiam non inferant.
ltem  ex concilio Ancyrant>,c.28.

S I 3  qui epifcopi-ordinaci ftincnecreccptiab illa
rochia.in quafucrant denominati,voIiierintque>'
lias occupare parochias, &  vim prarfulibus earum inftr
rc,feditiones aduerfus eos excitando ;«biict bplacuir-
Q_ubd (i voluerint inpresbyterij ordine, vbi,priusfu«'
rant vr presbyteri reiidere, non abiiciantnra propri*
dignitace. Siautera feditiones commouent ibidemco'
ftitutis epifcopis, presbyterij quoq, honor talibas M"
ferattir.fiantejnedamnatione £ notabiles.

G. VII. T Cammunione prinetitr epifcopM
tlui ji01 commijfam eccltjiam adi~
re n to le x eri t.

ltem  exconcilio Antiocheno,c.iT;
iij. ri I d quis epifcopus per manus impofitionemtp’'
3  Ičopatnm acceperit, & 1  fibi commiffum miniuf
rium fubire neglexerit, necacquicuerit irc adeccldj 1
fibi commiffam ; hunc oporetteommunione priuaf'
donecitifceperit' coaSus officium , autcerte deeoal 1 '
quid incegra decreuerit eiufdcm prouinciar fyBOli ,,
faccrdotum.

1 * Ut (ibi.~]lta etiam Burc/iardttf,čr luo,Sedin' l ’ ir ‘

• /ione Dionyiij,quamin.cMernpartibn*referuntjegit" 1 '
Sc  prxefiepopulo conftiturus nnnifterium fubire,^
tjuodadverbnm de pračo expreffltm e Ji.

C. VIII. ^ Sine concilro integri ordinif vaš¬
čan tem epifi op uo vacant eccle-
fiam non ode at-,
ltem ex  eodem, c. 1 61

iiij. o f c^uis epifcopus vacans m ccclefiam non tb'
3  bentem epifcopum furripiens popnlos fine c a!t
cilio integri ordinis irrucrit,etiam fi populus,quem w
duxit,defiderct illmn jalienum eum ab ecclciia ellei’'
portct.Integrtim aurem , Sc  perfesSum concilium
musillud, eni metropolitamis 1  epircopus-interluit.

51 rfaccverJio,t}/cam &Oratianuj-, čr Burcbardutilf
lito feqHuntur,eadem ferrejt at^HlalAartini Bratatt*'
JU. DionjJianavero lonoe magUaccedttadnerbagcata-
1  ^ Metiopolitanus.]^7<lde»d«)M ejl,  Metropolit*'

' nus etiam. Sit enimgraie,^ o ra.1ngo71ril.eeo!.

4. ps. SjHtidaittem fupra eleriet Je vigibi/  1  p-l 1
lientei exeimunicari labentur, de hU intelhgendum tfi
qni ab epifcopo-freqntnteradmtnsti, negligentiamf«^'
corrigere contemnunt.

C. IX. tj [ lxcommnnicHur clericuo, <jni ab epifi*"
po eommonitut,matutin!o,relre\^crti-

nPt horts adefje neglexerit.

Vn de  /»concilio MurtimPap* legitur.
y.  Q Ig quispresbyter,autdiaconus, velqui!ibetcit"
3  ricus ccclefiardeputatus fiintra ciuitatein fuerifr
ant in quolibet loto in ciuoccclefia cil, Sc  ad qnotidia'
nuni pfall*ndi officium h marutinis, vel velpertinis h®
ris ad ecelefiani non conueneric , deponatura clero;»
umen čaftigatus veniam abepilcopo per fatisfa^ 10 '
nernnoluerit promereti.

~dTs t i n c t i O XCHI.

Bcdienliam autem-inferiores ordinet 1 fitpf
riortbut deber, t.Summe enim Pontijici e a dt '
beturab omnibiu obedientia, vtnuli:bceat

O

a Ptly.ibid.Burc.Lt.ca.j6. luo p.j. ca.  247. b
Ce^Jd ejl ,Jegregari.. c c/h,  ‘d ejl, abtltta-
tot. d Peh.l.i.tit.n. BetrchU. uc.J 7.1 ho p.j.ca.t^
e o4pud Martinu £ racar.c.  9. Bure.  7 . ir. 139. luo p. J.t*.
>40. J fup.dift.<)i.c.clericMVičlum. g Incap.SUr-
tini Bracar.c.k^.ez felel.l.t-i. h al.Jacrifcntm: i *L

eaortiiue. e1 c  «#?

m  Diftinftio XCI11 **

(i communiCdre, cui pro aclibus futs u-imhut ipje extite-  -C, HIT. ^ Singults annps jfpoftolerum lina J

•Hf; Kecin ecclefia tjfc.poterit,qui cina c at he dram dcfierit.

C. 1 . Cui pro adibusjkif l ApcjiolicM inimJ-
catHK,comunicare mn dcbemua.
y* *debearMt/fpoftolorMmprinccpsV^tru*  in ordi*
nationeClementispop/J/on alloqutns
intcr ccctera ait.

S l a inimicus eft ifte Clcmens alicui pro ačlibusftiis,
vosnolite expe&are,vt ipfe vobis dicat,cum fllo no
amicic^Te : Ted prudcntcrobferuaredebetis,& vo-
funtatieiusabfauccomtnotione obfecundare>& auer-
*4rc vosabeo,cuiipfum fentitiš aduerfum: fcdneclo-
^ihis^uibusipfenon Icquitur: vt vnufquifquc , qui
^»citlpatft ,dum cupitomnium vcftrum amicitias fcr-
fc^feftinet cicius reconcilisri ei, qt»i omnibus prečit, ;

^pcrhoc redeatadfajtuem,cum obedirc cocperit mo-
prae fidc n tis. Si vero quis amicus fuerit his, quib«s
**pfe avnicus non eft , & locucus fuerit his, qnibus ipfe
Aon loquitur, vnus-eft & ipfe ex illis, qui extermina? e
Bciecclefiam volunt, <k  citm corpore vobifeum elfe vi
'<leatur 1 mente &*tumo cotra eft Ht eft mulco ncquior
ioftis'hic ) quam illi,qt;i foris funt,&r euidenterinimici
funt. Hic enim peramiciciartim fpeciem , qu* lunt.ini-
mica .^eric, &ccclefiam difpergit, ac vaftar. ldeoque 1
chariOimi hisApoftolicis inltitutis vos monetes inftrui
ni us ) vtcfFcdaccrtior charitas vcftra foHicitius dein-
‘Ccpsagereftudeat, & cautiiis,ne peruerf!, & infiddes
homineslaededi fideles,ac beneuolos habeat facultate.

1  ^ Wcoque. ] Hinc vfijue ad fin etn funt in Fabiani
■tAntHmmo&o epiJlola.jQuamobrem ex ipfopvtifiimumvi-
detur Gr at tan u< uti era etiam fiumpjijfe.

C ’ nuli o  debetJuJcipi,quem Roma¬

na depelht cede fin,
tew  Gregori u s  hb . <y. epift. 16.f e u c.  t 2 C, .
racus valde fum,quia in tanto Salonitanajccclc
Jlcler-o, vel popu lo, vix duocx faeris ordinibus
inuenri fone, frater fcilicet, & coepifcopus nofter Pau-
inns, «dilediflimus filius meus Honoratus archidia-
conus cinfdcniecclefiac, qui communicare Maximofa-
cerdotium tapienti, mininjeconfentirent, & fe Chri-
unoseffecognofcerenr. Dcbuiftis enim filij charifli-
nupcnfareordines veftros : & quem fedes Apoftolica
n-pellebat,repulfirm cognofccrc, vt prius, fi p o Tet, ab
Jilatiscrimmibusmundarecur, &  tune ei veftra dile-
« f o eommunicaret , ne parciceps obligationis cius
•caiitcr«,

C. III. ^ }[on eft in ecclejia,qui ca tl: e dram
Petri non fequitur.

Itcm  C^rianus de v ni lat e cedeji4.
jp\ Vi c carhedram Petri, fuper quam d fundataeft
V^cccletia.deferitdn tcclelia leeTe non confidat.

\ Jpud (Jprianum Rom* itnprcjjum bac leountur.

Hancecddi* vnitatem quinon tcnce, tencreYe fidem
credit ? Qui ecclefiar renttitur, & refiffit, in cecldia fe
efle eonfidit ? Venim in Vaiicana bibliolbeca  , prat er 0 -
ficaritegra C'ypriani ex-emplaria , eft etiam aliud  > in quc
tonlhm opufiuU qnadam C9ntinentur,tyinter ca hic tra
Ha: us. Atcpiein eo codic* ftte/KČ^in altero mteoro Ivi ona-
jierif S. Saluatoris Bo no ni* poneverba- h a: c , Jjr* a G ra
liano,& luoneafjeruntur. Jlc fant paulo ant'v Cyprianw
bancipficm Petri Cathedram ejj'e oftenderat , fndc ynitas
ecclefiapenderet.

Ipifcopi yero,qui  . Apoftolica: o rdi n ati o ni fubiacent ,
etiam bane reuerentiam debent fefe fin guliš annss,
d'poftolorum liminibiM reprafientent.

C

na erijitent epificopi,qui o rdinationi-
b us Ji p oJh h c V'JU bi ac e nt.

Vnde  Anacktu s 3 &  Zacharias Papa.
r  Vxta*fandorum Patrism, &canonum inftituta,«^

1 mnesepifcopi,qui huius Apoftolica? fedisordinatio-
ni fubiacent, qui propinqui funt annuedrca-b Idu*
Maij fančlorum piincipum Apoftolorum Petri,& Pau¬
li limimb. pr*fcntentur,omni oecafione fepofita. Qui
vero delonginquo, iuxta chirographum fuum impJc-
ant. Qaiautem huius conftitutioniscontempror exti-
terit,prafterquam fi a?gritudine fuerit detentus,fciat fr
canonicis fubiacere fencentiii*

Hic efl canon quartua Jynodt f{oni.e luibit<e pub  Z#c-
charia. Papa  , qua rxtat in bibliothcca. Vaticana y ex qutc
nonnulla funt in boe capi te cmendata.

2 . pars, R.chqui vero in ceclefianiinores fiemperdc-
bent maionbusfiubejfe , Jicutin  fynodo Romana S . Sy/-
ucftn-,c.j.lcgitur«

C. V. ^ 7Awr,res maioribus obedien tiant
cxhibeant.

A  c  Subdiacono vfque ad le&ores omnes Tibdici (int
diacono Cardinali vrbis Rom« , in ccclefia reprr-
fencantes ei honerrem. Porro Pantifici presbyter.prcs-
bytero diaconus, diacono fubdiaconus, fubdiacono a-
colytus , acolyto exorciffa, exorciftic ledor , le&ori'
oftiariusjoftiario abkas, 3 abbari nionachus in omni I®-
co repr^fentent obfequium,fiue in publico,fiuc in grc-
nvio ecdefia?.

^ Caput boe apud Gratianunt, gr in ipfius fiynedi
editiombus Vidctur valde mendofium: Burchardus & Ihp
J ichabent.  A fubdiacono vfq;ad Iedorem, OKip.es fub-
diti fint diacono Cardinali vrbis Rom«, in ecclefia ho-
norem repraefentantes tantum. Pontifici vero presby-
ter,diaconus, fubdiaconus ?  acolytus,exorcifta,lečtor»
abbas^monachusin omni loco rcpr«fentent obfequiu*
fiue in publico, fine in gremio ccclefiae. Verum ob ma -
gnum cojdieum v ari etat cm, & propter glojfas ,ac do eto rH
diefa nikil fere in textu mutatum eft.

1  q[ Abbas.] De abbate , grmonacho in Jjnodi.editit -
ni b m  nulia men tio tft..

C,. VI. S^u o d (it ojficium dia.ee-

noruai.

It etn  cx epift.i.Clemeiatis & adlacobunt
ftatrem Domini.

D Taconi ecclciiae tamqnam oculi fint cpjicopi, ob-
errantes , Ck  circnmluilrantes cum verecundia a-
dus totiu.s ecclefia:,& perfermantes diligencius, fi quc
videant vicinum fieri pracipitio, ik  proxirnumelic pcc
cato,vtreferant ha?cad ep ifcopu m .gr in fr a.  1  «[T Sed &
de pcregrinis fimiliter epifcopo fuggeranr refouendis,
tk  ca-tera his fimilia, qu« ad cultum ecclefia, d; dilcipli
nam eius pertinent,diaconis curoe fint.

1  Ht in fr a. 3 Si c legi t ur in p le rifiq l  m ar. uficrip t is. In-
fvlgatislegebatur , tk  ita. aliavero nonnulla rerbarefti-
tutapnit tx originali.

C. V 11. De eodem.

liem  ex eodem, eadem epiftola.

S Acctdotes c  vero B Petru.s fal terr«,’& mundiitime
docens precepit in iplendore bonorum operum pa
trem glorihcare Deum,de quibus I;on<inus aitT [l-ea-
tieftisjcum maledixerint vobis homi.nes,& rcl.j-Cfc ite-
rum, [vos eitis fal terr«.]

a Clemenftpift.i..dnacletufepift.j.Alex.epift.i.ha-

bianu-sepift.i.Conc.Valen.i.c.6.i.q.^.c  15. luo p.  14. C ,12.  I
\Anfiel\LtiC. 6 . Poly.l.\.tit.tC. b al.habere]al.\>ratium  |
nparare. c Anfil.lhC.U.bso,p  5 .^ 361 . d al.q t :em.  1

a leo epift.^,c.j % Poly.l.^.titu. l^ ,Anfel.L 6 .c.\ 6 /^
b al.Jdibua Maij. c Burd.l.c  224. luo,p. 6 . c.  299.

*dnpel.l q.c t 6 <). d It Ll. confti, c,  48. e jlnfd.L
'ja. 6  7, j ~Mat tb .fr

K 2

O

De okedlentla ftipericinbusab mFeriorib.

Wy  pra?£landa;& de Diaconis.

C VITI. ^ Hi non funt habendi clerici, qui epi-
fcopali prouidentianon gubernantur,
ltem  ex concilio Parifienfii,

N  Vila * ratione clerici,aut facerdotes habčdi funt,
quifub nullius epifcopi difciplina, & prouidentia
gubernantur. Tales enim acephalos, id eft, line capite
prifca ecclefiaconfuetudo nominauit.

C* I X.. D & eodem*.

ltem  cx epilKj.Clementis.,

Q  Vi fuis epifcopis non obediunr, indubibantcr rci,
& reprobi cxiftunt.Porro ipfi a Deo donumfum-
nr>i muneris confequuntur, qui per iuiticia?, & prsce-
ptorum eius femitas incedentes > dodoribus fuis, qui
rečic epifcopi intelliguntur,libenter obediunr.

C. X.. tjllliinVeumfcandali\antur 3 quifuQ.
non obediunt epifcopo,
ltem  Anacletus epijh j.

I Lleb procnldubiofcandalizatur in Dcu ) quirečle no
docet,& qui eius fcadalizat epifcopu , vel facerdote,
C* X I„. Septem debent ejfe din c oni in vna-

quaque ciuitate.

ltem  Euarifhisrfd epifcopos frica nos 3 epijl. n
Tp-v Tačoni C ( qui quafi oculi videntur efie epifcopi) in
jLs  vnaquaque ciuitate, iuxra Apoftolorum coniHtu-
£uta,fcptenvdebent efie, qui cufiodianc epifcopu praz-
dicame, nc aut ipfe cpifcopus dab. infidiatoribus quo-
quo modo infefietur, aut laedatur a fuis , aut verba di~
ui na,det rab e n do aut in fidiando,polluantur,vel defpi •
ciantur, fed veritas fpirituali redoleat ftruore , & pax
pradienta 1nbiis,animi cum voluntatc concordet.

C XII: Dc eodem.

■  /;-?w2cxconciii(' Neocafarienfi,c.i4.

D Taconi e  fcpcemeffc debent fccundiim regulam,
quauis 1  roagna fit ciuitas. Kegular autaučboritas
, qnod & liber ačtuum Apoftoloru ideinfinuat.
i Quaniuis raagna. ] jLntea legebatur 3  quamuis
ftciji magna.Lzrj endatum ejt ex cajion e fračo-, {qui e-iam
r.ecitaturin fexta fynodo 3  c. 16.) & ex V n Iga tis etiam ver-
fonibus. In canonibusprim# Ni ca n aJjnodi , qui ex Jl.ra-
hico in tatinum couerft nuper editi funt^anon e 61. mut~
ta babentur ad hanerempertinentia  , quemfortajfe ca-
n^nem figrj.ifičauit z/lndreas Colojfcnfis feptima adione
f^nodi Vlortntina..

Vt igitur cxprxmifii* apparet 3  diaconi debent,
cb e dl er. dam prej by ter is , ficut p rej byten epifcopu. Sed
di a c o n i/up erbientes,facer4*d k«* *<} na ri 3 vcl po ti us prx
ferd nuarebar.t: conir* quorum inftler.tiam mn It or um
audoritatesmanauerunt, eorum fuperciltum reprimen-
tcs>6tquevt ficerdotibus condignam obedicnitam exhi-
keart^d ceernentes..

C. XIII. ^ rubil eorum, quxfuni decrtta pri-
miš ordinibusppindicent diaconi ..

Vri de  Gelafius 11  Papaait.

B laconos f propriam conftituimBS feruare menfu-
ram,necvitra tenorem paternis canonibus depu-
tatum quippiam tentarc permitcimu? : Nihil corum
ftio minifteriopenitus applicare, qua; primis ordinibuv
proprie dccrcuit antiquitas. Abfque cpifcopo, vel preš
bytcro baptizare noiiaudeant, niRpradiflis fortaffis
ordinibus g longius conffitntis, neceffitas evtremaco-
pellat. Quod & laicis Chriftianis facere plerumq; con-
ceditur.e^tM/ra.^Sacri corpoiis prafrogarionem bf u b
conTpedlu pomificis.feu presbyteri (nifi his abfentib?)
ius non habeant exercendi.

a CoHCordat cotici, Mapint./ub Carolo, c. 21 . Bure L z. c.
2i6.1uo>p.6.c.T,oi. b  /««,p.6.r.i45 c Voly.l.i.tit.

d abe\l ab orig. e Ix prifc.t fer-
fione.Oriot^.c.<).Co>ic.A<iuifgr.c.(,^. f Poly,l.j.tit.
io.*4»fl7.c-6i.Bnr.l.4.c.y;.liti>,p,i.c.2Sz.&.p.6.c.6().,

£ M(diQ< h al, erotičnem,

Decreti PrimaPars.

280

I ^ Gelafius.] Ste eflin pdrifq {  mAtiufcriptis^apA
Burc.&luonem.Kam ioimprefit*  er^^Pelagius.

C. X 11 1 1 ,. Inferiores presbytcrd fe diet--
coni cognofcant..

ltem  ex concilio Nicsno, c.r^.feu  i8i.

P  Eruenit a  ad fandum concilium, quod in Ibcis qul-
bufdam, & ciuicatibus presbyteris faeramenta dia¬
coni porrigant. Hoc nec^ue regula , nequc confuetudo’
tradidit, vt qui offerendi.facrificij non habentpotefra-
tem,his qui ofFerunti corpus Cbrifiiporrigant. Sed&
illud innotuit,qubdquidam diaconi etiam anteepifco
posfaeramenca 1  fumunt. Hsc.ergo omnia amputen*
tur: & in fua diaconi menftira permaneanr ;fcientes».
quod epifcoporum quidem miniftri funt ) inferiores an¬
teni presbytcrisKabentur. Perordinem ergopoftprc^-
byteros gratiam faera: communionis accipiant,autc-
pifcopo, aut prcsbyteroporrigente. Sed nec federcin
mediopresbyterorum diaconis liceac: quia fi hocfiat>
pra;ter regulam, & ordinem probatur exiftere. Si quis
autem etiam pofi: has definitiones obedire noluerit>^*
minifterioccffare debebit.

Prior pars buius capitjsVfq }  ad Verf. amputentur/r
ex prifca Verfionc in canone quaYtodedmo. f(eliquaV (r9
part e ji e x verigi e Diony si] 3 tn canon e iS.qua quidem 1 *'
tam ajferunt 3  &codexcanonum.g?B:<rchardtt4i
i ^Sacramenta-fumunt.] Gracc eft
UTtrovTO-i 3 quod DionyJius vertit , oblata continga nC ' ■
quamquam Burcbardus , <&luo hoc.Vnofcre točo difet*’
pantes habentdlle quidern ,faera oblata contingant,^

Ve/o, faeram oblationem contingant, N  j

C. . V. ^ Dtaconu-Srbonorem exbibcat,presbytei'<h<

& ipfe ah inferionbut bonoretur,  , :

ltem  ex^concilio Laodicenfi,f^.20>.
j. \t  On Coportet diaconum coram p.resbyterorede''
re: fediuftione presbyteri fedcat: fimiliteran*
teni diaconus honorem babeacafequentibus, idcft>*
fubdiaconis,&- omnibus cltricis.

C. X.V I. €{[ Cahcem benedicere 3 t&panem.
dare diaconis non licet.
ltem ex  eodem, c, 25;.

ij.xrOn oportet diaconos 1  panemdare, neccal 1 '
JlN- cem benedicere. ■ ■ ‘i

1 ^ Diaconos. ] In Vetujlioribus prifcx Vcrficntf
tionibus ej} > dia.conum.Gra:e e  /?, k tccš$  q no d

ji us  rm/>,fubdiaconos>eW* c  babe tur in concilio
granenji.

C. XVII. ^SicutepifccpHr y ita&>pyetby~'
teri.r diat oni mmijlrcnt.
ltem  ex concilio Carthaginenfi quar to,Tj<7^.

D  iaconi d ife presbyten, ficut epifcopi minifir 0 *
e ffe cognofcant.

1  f Qnarto. ] Capnt boc cum duobut fequentibut,b> i '
betur in concilio quarto Cartba^inenfi , in codicib^

‘ Gratiani edam rnanufcriplit^ itemq^apud^nfefaiuM ^
tula huius capitd eratadditum.  Carthaginenfi qiia> ta t
cui Pa pa Zoži m us interfuie per Vicarios, qnod
con.uenire ojlcndunt ablafextx/ynodi Cartba^inenp'-^
quamZo\imus Faujlinum Potcntlnx e celefiaepifcopi
Pbilippum,& Jifettum legatos mijit. ‘Nam quarta habf
ta eji Honorioiiij. &Extyebiano cojf. fcxtaverb Ho n j V*
xij. & Thecdojio Vlij, cojf. id e ji , anr.o vigefimo poj’*
jQuo anno{prout ex ^ifricano concilio ca n.7 6 . <& fe<f en '
tibus apparet) contra PeUgu & Calejlij harejim q* 4 '
dam funt defi/iita,citm Calejlius adZo^tmum Papamtf'
peUajfet: quod exr.onnulli 4  manuftripiis Zo\imu & e P*~
fcoporum ^ 4 jricx ad ipfum epijtolis , qux in bibliothct*

b &

a im ^quijg.c. 4 T t Bur.l.$.c. 26 .Iua > p. 2 .c.^ 6 . b C
in *Agat. ca. jLquifg. c.  7 7. c *Anfel. L 7 f a, y'
Burcb.l.z.c.iiiJuo p. 6 .ca.ij 6 .+stqui/gr.ca.j$'
lj<l, i,tit. j J-vinfl. y,c*,b ]..

d P ‘-

Vatican*

!8l

Diftinčho XCIII

* * l * c *na feruanturfiemonllratur. jQuart y  ciim  Z o\imut
ptntificatu duoi tantiem annos  , & men/e j aliquot vi  -
l* lt &tcefjarium eft mtil^o ant e ipfius PontificatH quar-
nt fynodum Canhagtnenfem habitamjuijje.

C. XVIH, ^ De eodem.

■ Item  exeodem^c.}#.

p^sfente a  presbytero diaconus Euchariftiam corpo
ris Chrifti populo,fi neceflitas cogac, iuffus erogec.

C- X l X. ^ De codem .

Item  ex codem,9.^- 40.^ 41.
f) * ac onus b fedeac quolibet loco,iubenre presbyte-
ro.Item Diaconus in conuencu presbytcrorum in-
. r °gacus loquatur. Alba vero temporc oblationis
^um,vel lečtionis vtatur.c

*-• XX. ^Viaconipresbyteritfefuperio-
res noncovnofcant.

* item ck  concilio Toletano 4. c.38.
M^titiullicljiaconiin tantam erumpunt fiiperbia,
t 0 j '! c fcfepresbyteris anteponant,atq; in prim o cho-
(^“prioresftareprefiimant, presbyteris in fecundo
c °nftitiitis. Ergo , vt tublimiores ft e presbyte-
, J | no( <:ant, tam hi, quam illi in vtroq; 1 * *  confiftant.
vtfoque. ] Lica in vul^alif Grafi dni codicibus
v'i ir vtr "q\>e ordine , &tn tomis comiliorum im
kari,  »’ U ' vtr  que chnro : farne« in Vttujto cotlice conci-
(■'dtbohei, plerififoVctuJlbr Grafitni, etiam
4 . ^ "‘“fr* Vox habetur-.

yero-calciari abfrfo apojlolici licen-

'**IA t J llinan  permittitur ■,Jicut nec mappulifVti ab/ifc

‘“e? oritatr ipubudibct clericbt ameeditur.

V “ x xr. ^ .Abfijue ^Apdflolica licentia Dia-
' c °ni compagts  V ti non pr*fu-
rnant.

*%sri\i$~Ioanniepifcopo$yracufano,lib.j.
P^tflir p epi JI.28. indici.prima.

Ce 3r 0s  ? a ^nos, diaconos ecclefia; Catinenfis cal-
l, ^ha^ c C& P a §is proccdere pr*fumpfi(Te : quod quia
■^^ifiod 0 pertotam Siciliam lictiit, nifi folistan-
r Pr ^lec C ir aconis  ecclefi* Meffanenfis, qnibus olim
^^ene rc ° ri ^ s  noftris non dubitatur clTe concef-
V c °bnis. Quia ergo tantse temeritatis aufus

endcndus  ,cum omili hocfratcrnicas
^"'^iiiuti, t ‘' te P erc [uirat: de li' ica, (icut ad nos per-
t 5 (- tau Sori t i( >tverum  efle> vtrnm vela fe, vel alieuius
- ^'ivtm' . P r *fumpferint, nobisfiibcibterinno
"'"s^^gtmaverit/

?*»f 3  £t **‘Va q

***ba ey  y t ' HC  & paulo inferiu* addita funt ali-

" X x u g,nali -

* <1] Map p »li? deri c i fine *Ap o (lo lici
^'»tia-vtinon debent.
m  Kauennuti epifcopo, lib.2.epif.$ 4.

dm  au>em „ 9 b

^ ils lc ripGit^ 5 *  v° d pro vccn ^s a clero veftro map-
“*r n  llCc, >tibus S n,!n n ? ,lris cft clericis  fortiter obuia-
iii d  "'vATum fnim * ' “ oc  ™qtiam alij cudiber cccle-
p t  ,. 0ci:i ana CU1 : C * > nec  Raucnnates clericos illic, vel
, ion l " tl P l ’ffv;nerr C Ca ' e a '‘ < l ll 'dcum ftia conrcientia
■iUf' r ' l ' i  pr*i, kl ;' ; tcntaCum  efTet, ex furtmavfurpa-
d a!!  j ecc 'ltrliahocDr^f 1 gtnerari - Sedetiam.fiin qua-
Na r m ”l Uo d non e Fueric, affermu enitn-

“ rr 'pt, 0lle p  ? ncc ®°."c Romani Pontificis,fed
— v prffiumttur.t

,; Vt  , ) uvuisiuiHimci umu

P°§ n ba veritate s  quid fieri debeat, difpona-
^^gbgcmerea^uae male vfurpancur,omit
4 Us  aliis aperimus

"ir. v


lo!,K dhi >

'M

>.t, ^h-ibidcm.Anfcl l.y.ca 66 .Bure. L  4. c. 1^. h*»,
l.c.i, . % ' /Ju fel.ibid . c al.induatur. d Bur c. L
^ 4 -c.g* Iuo P’  6* ca.  297. e al.Jibi. f loan.diaCi
% 4 tifcr)  S ^nfel.l.rj.c.jA.. b loan.diac. 1 . 4-C.Z*
* * 7 *c««a68. i al.prafumit.

’De obedientiaruperioribusabinferioribus .0.
praltanda: & de Diacoms. 2 oZ

C. XXIII. <{[ Sicut in min ijterio d ta in dif-
penfaiionefine diacono epifcopu*
non "viuat.

Item  Hieronymus a  defeptem ordinib.ccclefi^c .5.

J T"\ Iaconi b {'unc,quos in ApocaJypfi c k-gimus, Te-
J VJ  p teni Angeli ecctefiariira: bi lunt feptem can-
delabra aurea : hi voces tonitruorum. ^ qrVir-
tutum operatione prsclari.humilitare praditi, & qui«
ti,butmles,cuangelizantes pacem,anniintiantes bona*
dillenfiones ) &rixas,&: fcandala reiecantes, docetes>^
foli Deo colloquentes, in c *templo nihil de mundo pe*
nitiisčogitante.s J dicerespatri ) & matri, non noui^vos,

Ik  filios iti os non agnofcentes &> paulo posl.  Sine
hocfacerdos n ometa 1  g non habet, ortum non habet^
oflicium non habet. Hicminifter Dci dicitur, quiaTcri-
ptum eft.[Qiiis b maior cft»qui miniftrat, uncuimini'
ftratur ?] Et licut in facerdotio miniftratio, i ita in mi**
mftro-eft faeramenti dirpcnfatio, &paulbposl.  •[ Sa-
cerdoribus etiam propter pr#fumptionem non licet de
menfa Domini tollere calicem; nili eis traditus fueric
a diacono. & paucts interieclis.  ^ Ita eninvDeus no^>
fter omnipotens vniuerfa diipofuit, vt q-ai maiorem fe
eflfe-crtdiderit, minorfit;& qui vidererur minor, ma¬
ior cxifteret. DeniqueqUam hoc verum fit, ipfc per-
pende.Leuita; inferunt oblationes in altari: Leuit^ c 5 -
ponunt menfa m Domini: Leuitaeeum facerdo’tibus,du
faeramenta benedicunt.k affiftunt: Etuitas ante facer-
dotes orant ,vt fi diftin&io locorum creditur, etiam in
altari Dei vidcant fibi epifcopi, fi fuperbi funt, diaco-
nos anteponi.Si humilitatem diligunt; maiores fe effe
in eo,quod funt humiles,cognofcanr. Tuncdemum,^
vt aures habcamns ad Dom intim, diaconus acclamat;
ipfe pracdicat, ipfe hortatur, ipfe commonet, adftanti-
bus facerdotibus,ne leuiter hanc vocem, qu^ loquitur
hzc,& pacem anntintiat, ant ncgligenter afpicias, ant
contemnendam putes.Sufficit huic ordini, tantumper
Dominum fuiffc concefihm, m  vt non folus facerdos in
templo totum agere, & implere videarur* ^ infra,

51 Nune autem ex quo in ecclefiis,ficut in Romano im-
perio,creuitauaritia; periit lex de facerdote 5 & vifio de
propheta. Singuli quique per n  potentiam epifcopali«
nominis, quam fibiipfiillicite abfque ecclefiavindica-
runt, totum, quodleuitarnra eft,in vfus fuos redigutj.
nec hoc fibi,quod feriptum o eft>vitidicant; fed cunčlij
auferunt vniuerfa.Mendicat infelix elerieus in plateis;
ik  ciuili P operi mancipatus puhlicam a quolibetdepo
fcitalimoniam.S.Et quidem ex eo defpicitur cun&is fa-
cerdotale officium, dum mifericordia defolarus , iiifi.^
putarurad hancignominiam deuenifTe.^'/«^« ^So-
lus ineubat bonis folus miniEerio vtitur, folus vni¬
uerfa fibi vindicat; folus partes inuaditalienas , folus
occidir vniutrfos. c 'rpaulbpoji.  ^ Hincpropter facer-
dotum auaritiam odia confurg;unt: hinc epifcopi a'c-
cufantur a clericis, hinc principum s lj ces y  hinedetra-
čiionis c cauia. hincorigo criminis.Etenim fivnufquif-
que ita in hoc u  mundo vifibili aliquidpoffiderc iube-
tur>vt fua tantuni pofieiTione contemrus fit, ac res non
inuadat alienas, non agninvpauperi tollat, non vinea,
nonfubuečioriu ^aliquod, non famulos, non fručlus*
qiiantb magis,qui ccclefi« Dei prSeftjdeber itain om¬
nibus feruarc iufiitiam, vt fibi boe tantum vindicet,

a- Inter opera B.Hieron.to.^.veh). b P0ly.L2.tit .39.
^nfil.j.ca.jl. c  . Apoc.i. d abefi ab on g. e Dcut .

f al.nouimtts. n al. nomen habet. h Marj  o.

i confccraiio.feera leclio,  /j al.benedicuntur. I de-

inde.~\orig. m L\ech.j. n pro pot en tid.) orig. o at,

■adfctiptum. p al.feruili . q at.cleemofinam. r di-

uitiin.~]ori^. s * al. pnndpium Ulit. t d efo lati on h  m

caufie.~] ori v hunc mu n dum 'vijihihter pojiid.~\ori^,

X al.fnbie£lorum.~\ al.fubiunLhrum.

* 3

m Tt ° b us p rafta nda: & d* Diaconis.  Decreti Pri m a Pars.

quod fiai iuris efte cognofcit? ali en a nonrapiat? aliena

nori contingat e asqualem fe csteris faeiat ? & ficut fi¬
ne his in minifterio non vi uit, ita in difpenfiatione non
viuat ? cCcrte,vtipfe.m>fti*qui vifibiliter in hoc njun-
li.oius tnu.adi.t afienum., aceufatur a paupere,damnntur
a iudi.ee: ita tk  in ecclcfia Del4m vnufiquifque fiipen-
tba fu.» per»lit. clamar ad Deu na , exatidi%ura Chrffio:
nec differem rn hac p a jr* c vhionis fententia,fi non red
d uri tuf vniuerfo* Moderatip c nun Dei> a -ac pieras fio-
[urn noftru«n redit um qužerit,ac nos cjrpit fuaJongu b
Lonirate /a lu ar*. Sed fi non couertimur, fi Jari corde
fumus, fi in peccatis vfq: ad n ©reč illrcitc perduram 9 ,
adidu.e peccaatifjjficu.t icriptu eii‘,Deus non mi&remr.

i ^  Non; en non hab er.J SifeiiAmf: originalu fed in
muliti Grafi ani mitnufcriptii> Apud-^dkfelmum eft,
»omen habjet,afttciuni non habet.

6,  |> 5 * Hoc.capituto fucerdotum a n ar iti a rebreh endi-
iyr 9 diaccnprum dignitas, fine offjcium commendatur.Sed
fjtia,Vtftpra.dictum eft, diticoni \tnfolefcentes etiam.pres
by teni fe p raferett do s a  rbitratifint, c o utr a  eorumfUper-
ulir.m fen bit  Hie: opy mus ad hvagrium epifcopum, epi-
Jto.S 5 . torno 1 ,

C. X X 1111. ^ Diaconipr.esbyteriidebentfttbeffe.

L F.gimus c  'n Fifaia ^ [ Fatuus fatua loquetur. ] Au¬
dio quendam in tari ta m erupiffe vecordiam,vt dia-
conos presbyteris,id eft,epifcopjs anteferret.Nam cum
Apoftolus perfpicue doceat eofd.em efte presbytcros,
quo$ epifcopos,quid e  patitur menfarum,& viduarum
m i n i ft er, v t d u pr a e o s fe tumidus efferat, ad quoru p* e-
ces C h 1 i f H c o r p u 3 fa n g u i fq u e c o n fi ci tu r. ?  Quan:is au-
£oritatem?Audi teftimonium [Paul*is,f & TLm.otheus
ferui Chrittt Iefu omnibus, fančtis in Chri-fto Iefu > qui
funt Plu!ippis,cutn epifcopisy& diaconis..]. Vis tk  aliud
*xemplurnr in adibu.s.g Apoftolouim ad vtiins ecclcfia ;
facerdote* ita.Paukis loouitur : [Att.endrte vobis., A
cijndogregi,in quo vos Spiritusfančlus poruitepifco-
pos,vt regeretis ccclefia.Domini, quam acquihuit fan-
guine fuo.] Ac ne qui$ con renti os e in vna ecclefia plie-
res epifcopos fuiffe contendat > audi & aliud teftimo-
jiium,in quo manifeftiflime caniprobatur, eundem ef-
ie epifcopum atquepresbycerun>. [jP rop ter ^hocreli-
<qui rc in Creta,vt qu* deera»t,corrigeres,& cotidirue-
j.es presbyteros per ciuitates, ficut .ego tibi madaui.
Si quis ed fine crimine,vnius vxoris viodilios. habeat fi-
<deles> non in accurationeluxuria, aut no dibdiros. O-
portetenim epifcopu.-H fine eri min e effc^uafi Dei dif-
penfa:orem.]ht ad Tim.otheum i' [boli negligetegra-
tiajn , quce.in ireeft, qucE tibi dača eft per prophetiam s
per impoiitione manimra presbyteri.] Sed&Petrus^
in prirna epiftoia. [Prcsbyteros,inquit.in-vobis precor
comprcsbyrer,& rediš paffionu Chridi, & furur^glo-

uae qiia? reutlandaed.particeps^egiregregemChrifti,

& mipicite non ex neceffirare , fed voluntade iuxta
Deum. 3 Quaqd quidem grsecefignificanrius dfcitur
i 7 Pir}co 7 ntrres  , ideft , fiiperintendenres : vnde ik  no-
men epdcopi tračlum eft. Parna tibi videntur ta n toru
virorum teitmumia? clangat tubaEuangelica.iilius 1
Jonitrui, q;iern I^usamaujt plurimunv, qui de pečtore
ialuatons doarinarum duenta potanit [ Presbvter m
Elcfta- domins, & filiis d us, quo« ego in vetiutt dili-
go.] Etmalia n epiftola [AeibvterCaiochariflimo,
^nem ego ddigo m verit^re. ] Qu6d al u cm  poftea v-
jius  eiedus eft,qui csteris praponeretur, in rchifrentis
remedmm fafiu efi , ne vn u r qu ir ( , :  ad fe trahens Chri-
Ih eeclefiam rumperec. Nam & Alexadrice d MarcoEu-
angel.fta v lgne ad Heraclam  &t>ionyfi um  e pI fcopo s

Po-

a Uei precci r Aefolum.~\oyig. b , abejt ab ortg,
lyjbid.Jk/ifel,Lrj. c,$y. d  * e al. yu pAtia-

ii:r: f Vbili p a.  g jtčl.lO. b .AdVitA. i x,Ti-
l{ itVetr-i* l Mar.!,, m z.l»an+ n \.lnan*.

presbyteri temper ynumcx fcele^u ,in excelfipD g ra ^
du collocatum , epifcopum nominabant: quoniod<>-
exercitus Im.perarorem faciat, autdiaccni eligant
fe-, quem .induflrium nouerint-, & archidiaconum A

cent.Quid enim facirexce.pta ordinatiotie , epiffPPjJ?
quod prcsbyter non faciat ?  Nec altera Romans vrp
ecclcfia/alrera roriusorbi' cKi/ffmanda eft. FtGal’ 1 ^
tk  Prirannis, tk  Afrtca, tk  Pcrfis, t:.:  Otiens, ^ Inditfd"
o n>n c s barbara’ n a ti on es ynum C^riftum adorant, v N
obftru3nt regulam veritatis.Si an^oritas q ll f’ r!j:i,r o 0r ,
bis maior eft vrbe.. Vbieunq; fuerit epifcopusd 3Ut .f‘^
ma:,;iue Eagubi> fine Conilantinopoli, fiue Rh^g'‘b^
tie Alexandria?,fiue Tanist.eiu(dem meriti, eiufdcffl .
&'ft"cerdotij. Pbrentia diuitiarum, tk  pauperratts
nviliras ycl fublimiorem , vel inferiorcm epifcopu n
facit: c^terum omnes Apoftolortim fticceiTores * u  .
^ Se<l dicis , quomodo Romte ad reftimonium diac®
presbyter ordin'atnr? Qtnd mihiprafers vniusvr^
confuetudinem ? Quidpaucitatem, de qua ortl,rr ‘
fifpercilitim , in leges-ecclefite vindicas ?  Omne >
rarum eft,plus appetitur. Pulegium npud Indos p ! F
pretrofitis eft. Diaconos pauatas honorabiles p re - ;  ^
tero.<? turbacontemptibiles. facit.Otenrm etta^ 1 ^ 1  f
cleftaRom^ prcsbyceri fed^nt, & ftantaiaconti ^
paulatim increbrefcetibus viciis inter presbyteros
ente epifcopo, iederc diacojium vici c'rim, tk  in d°^.^
fHcisconuiuiis. henedičbones 2  pre.sbyteris dare.
fcant,qui hoc faciunt.non fe rečic facere ,tk  audiaij 11
pofto-os: [Non b eft dignum, vt.relinquentes ver
Dei,miniftremusmenJis.]Sciantquare diaconicn n  ^
tnti frnt. Legane afta Apoftolorum: recordcnturc^


pa o d idem Hievonyntu

bit.  Leuitarum multitudinem imdligere ic » f f ^

ditionis fu^.'Presbyter,'& e{>iTcopus,aliud a^satr
dignicatis eft nomen. Vnde tk.  ad Titum , tk  ad Ti^
theum de ordinatione epifcopi, & diaconi ^ lir ' _

p r esby ter is am n i n o reticetur:quia in epiftopp F* t
bvter cotinetur. Qj,ji ; p-uehitur,de rmnori ad
uehitur. Aut igttur ex presbytero ordmetur diac 0 ^
vtpresbyter nsinordiacono coprobetu-r, in q uC,TI  ^
fcit ex paritoiaut fi ex diacono ordinatur presby ter ’
uer-it ^ ie iaicis maiorem, facerdocibus eife mk° re

1 -f Per propbeti a m. j %ic in nihata

cha '7ifo(PvTetc<4: S? d h n npud B. Hi eronymi'iP* 0 ?,  ^j r

2  Nouerit fe-3k originali  ej?,nouerit fe JuC r3S .^^
noremu facerdotio.efie maiorem fiuo ctturnpf^ 1  - f

oim-ad capKt vit im.urn ^f e

ilcitudinem imelligert* ie pg{%
rali gradu.effe difiuhdrami& ad decutiendam F ll P5j v p
mimftrorum,qui ignorantes humilitarem ftatus ^ jj f
tra racerdotes,hoc eft presby teros, intuniefcu 11 ^^^
gnit a tem non racrito, fed diuitiis aftiman:. ****
gloffam non efi mutatum.

C*. X X V. Z)e eodem .

i^e?»Cyprianus lib$. epift-J-

D  Omintis cnofteripfe refus.Chriftus rex, ^

■tk  Deus nofter vfq; ad paffionis diem ^ erua ! > 1 jj
norem Pontificibus - y  tk  facerdocibus , quamuis \\
timorem-Dei,nec agnicionem Chrifti feruaffent* ^
cumlepiorumemuudafiet,dixitiUi : ft [Vade, c- ua
ftra te facerdoti, tk  offer donum. 3 ^ urn *^ rarC jU^cAp' r

nos qtioqueefre humilesdocuit,facerdotem at

pellabat, q.uem fciebatefTe facrilegum> rSi c?

paffionis. cum alapaip accepifiet, tk  ei d i cer e tur,
refipondes Pontifici ? nihil ille contumcliose ^
eftinperfionam Pontificis: fed ntagis innocent ^
cutatns.eft,diccns: [Si malčlocutus funi , cx F r ° n j 3 ab
malo-: fiautem bene, quid meo:dis Ol , ^’ C>rT1 oS  h ,r
co.ideo fačla funt humiliter atq;patienter>

- ———-——

a al. benediBionem corampresbytern. &

c luop.yc.iy 5. (LLuc.y  €

2*5 Difik&io xcnn,&.

Nilitatis, ac pacienti« haberemus exemplum. Docuit
enim facerdorcs veroslegitime, &  plene honorari., dii
circa falfos facerdotesipfe tališ extitit. a MemmiTfe
autem diaconi debent,quoniam Apodolos, id eft»epi-
fcopos & prajpofitosk^Dominus clegic: diaconosaw-
tsrn poflafcenfum Domini in carlos Apollcli fibi con-
ftituerunt,epifcopatus fui>& eccleli« miniftros. Quod
^aosaliquidaudere contra, Deu nvpoflfu m us , qui epi -
'copos facit, podane & contranosaudercdiaconi,a
^uibus fiunt-

7 * *J>S. Hočah  tem , quoddiatonorum minoritate diri-
iv L'rbiqneferuandum c{i,ntfi Cum lovu m diaco/.uj habue
Nuut j) Kop rij Patriarchee,aut fui metropohtani.

C. XXVI. DiaCot.us facerdotibus non
praferatur^niji locum metropolitu-
ni obtineat.

Vnde  in fcxta fynodo, c.7.legi tur.

‘pRacipimus c nediaconus (cjuarmiis etiam in digni-
* tate,hoceft,in officio quolibeteccIedaftico (it)ati-
^■prcsb^-terum fedeat: nifi cum locum habuerit pro-
^'jPatriarchse, aut metropolitani fui pro aliquo capi-
t«lo Tune enim ficuc iflius locum tenens honorabi-
* Ur >$iquis vero prafumpferit hoc tyrannice faeerc, a
^ ,w priogradu repulfus, vlcimus omnium fiatin ordi-

fuo.

S  D I

Vbdiaco
commtt ,

s t  i n  c t  i o xcrnr.

Vbdiacono etiam fummus Vatriarchavicts funt
commttteze "valet.

C. I, Etiamfubdiaconrivuesfurts jtpojlo-

lica co m mittit ecclefia.

*WcGre<*orius 1  a d cpifcopos Sirili* libro pri -
mo y  eptjlolaprima ait.

\J  ^Hedn^ffarium efleperfpe^nus, veficut pr«-
;* decefforum noftrorum itiic iudSui,ita vni, eidem-
que'perfona« 0rnn ^ commitcamus, vt vbi nos prtefen-
tcse/lenonpofiumus, nodra pereimi,cui prscipinuis,
reprafenccturau^oritas.Oiiamobrem Petro fubdiaco
Rofcdis noftr«, intra prouincia Siciliam vices noftras,
^eoauxi!iante,commilimus N e ceni m deeius ačlibus
dubitare pofTumns , c«i Deoauxiliantetotum noftr«

teelefiar nofcimur patrociniurrvecommildFc.

1  f Grego; ius. ] Re (lit uta e ji inferiptio ex I^ljcar-
P^manteade^ebatur,  Symmachus Papa.

*• ps. Ic^dium vero ^Apoflolii\efedriquicumqne rm-
eritptfju e ad fui i:fa chon emcrcom mu ničetu r.

C. IL «/ lxcommnnu etur^ju: legatumfedri
J4f o[lo lic* im p e  ,c re tema ut rit.

•Vnde  AUxan<kr Papal. f cpijl. 2 .omnibus
■epifcopis.

S Igqui$autem legationem- 1  imnedit,tK>n vnius,fed
multorum profečtum auertit. Ht (icut multis no¬
rita a -multis arguendn^e-ft, &  bonorum focietate
pRiiatulus : 1  Et quia Deicaufam impcdit,& datum co
^rbatecclefi« ; ideo-abeiusliminibus arceatur. Ab
°niuibus itaque ^ tališ cll caucndus,& non  mcommu-
Munent  ndthum,vrquc ad fatisfačtionem rterpiendns.

■  Lecationcm.] In epi ji o la ipf\-,conuiioJnbu ri cn-
fh&apnuBurchardum udditur^ c#ratn. ha enim lejja-
^oVtdetur fipnificari  5  ona ^IpojioUs  > & epifcopos pro
dtfifiofun^i docuit bcaluf Pauluf.i.C-orinth.c.t,.

ps. Jhrchidiaionm Vero, quamuk>-ex officio fuo cle-
tiurumVitaiH dih ge n ti examinatibn-e debeat tntj.uirere,
(^qu*corrigenda inuenit y cpifoopo nunttare , iamen do-
ftii.uhonem fuper tos cxcvcer £, O^cenfum ab-eri ext?ere
frtbibetur.

a al.exi^it. b *l.prc.\bylcros c Iuo y p.C.c.i2$.
d .Pcly,l.i.tit .1 \,\Jlnfl,\. c.l6. e al.p.tir/mo>:inm .
f Conc.Tribnvienfe-, c.*). ^ Bure  /.15^.37. h .ai

*w.iit, i ahantn.dtit. \ aL^uo^ue.

C. III. ^^ 4 rchidtacomfuperprtsbyterosm-
nfdiriionem no n exerceant.

Ftulcin  Cabilonenfi conciHo r c.iyleriticr.

D lduma eft,qubdin plerifquelocis archidiaconi
fuper presb^teros parocbianos quandam exercec
dominationemj& abeis cenfum exigunt. (>uod magis
ad cvrannidem , quan> ad re&itudinis pertinet ordine to
^ Si emm iuxta Apodoli b fentenuarn, epiičopi non
cicbent effe dominantes in clcro, ied forma Kafii gregis
exanimo; mubo minus facercidi hoč(icbenc > fcdcoii‘*
tenti lintregularibus difciplinis, & teneant propriara
menfwram: & qtiod ab tpifcopis eis iituingicurjhoc pet
parothias fuas exerctre dudea-nt, nihiiper-Ctipidiu-
tem,& auaritiam praefumentes.

D I S T I N C T I O XCV.

I Vod autem faccrdotes fuprd iubenturtpi^

1 ftopis tun tju um Juh diti o bedire, non it a  m-
tclhgen du m ejl,quafi non liccat eur,pr*fe»*&
tibu*epifcopisfacrawiy(}eriacelebrar>c  ( Ji -
cut epifcopali fuper rili o (juidam ab irivolebant presby-
tr.-cs prohibeve :)fed ejuia p vesby t e n Pon tifiabus tanejui.
fihj paren tih u<c debet obedire. Sapti^atos etiam chnfma-
te eis tanker e co uredit ur.

C. X. Vin epif opi dffunt, bapii\atosi» fronti-
■ bas presbyteri  c hrifmate tangant.

Vnele  Qrcgorius fribit lanu ari o epifcopo Ča¬
ru h ta n o y hb.\ repi Ji.16 .irtdicl. tl.

P Eruenifc quoqtie ad nos , quofdam fcandalizacoe
(ui{Te,quod l presby teros ehrifmate tangere in fro»—
te eos, qui baptizati ^ funt, prohibuimus. Hfc *os qui-*
dem fecundum vfum veterem ecclefi« nodra:fecimus»
Sedfi omnino hacderealiquieontridantur, vbiepi-
fcopi defunt, vt..presbytcri etiam in frontibus baptiza—
tos c ehrifmate iangere dcbeant,eoncedimus.

S up ra-h e o cpifco p us cont ra  [^« a uric h or eptfcop ri,

C. II. Vitrafuummodumpresbyteyiten-
dere non puefumant.

Jfem Gelafius Papa epifeopriper Lučaniam , &c.
epi Ji. j.  c.S.

P Resbyteros vitra fuiim modum tendereprohibe-
mus, nec epifcopali fadigio debita fibimet auda-
čl er alfumere, non conficiendi chrifmatis, non confi-
gnati©nis:pontificalis adhibend« fibimet.arripere fa-
cuhatem.

Sul ijiud Grcgoru pro fcandrelo fedand * firm el concef-
fiim l e a i 1 ur.I llud ant cm I eonri Papa, & Gelasij, Vfu up-
probanie,pr*ualuit y niJi forte,vbi altrjuorum couifuctude
i oc adnnft , v.i in a bfeni i a. epifcop i , er trema n e cepita te
co^ente- exconcefione<Gycg-ori; ,presbyteribapii? x atosm
fronte Ur.Lind:  <r ProhibtUo vero leonri, ^ Gelasu in ee
cafu inidhgatur,cum epifiopi pr afer. its funt,Veleum non
co^itv.ifirnajiecfjlitas. O Ir o vero fiančiifiiato permittitur
eri vugct e infirnies.Vnde lacohus  i aitflhfr matur (juh in
vobts ? inducatpresbjterosescleju:, (juiarentfuper eum t
Vngenlei cum oieo in n orni n e Domin :, & oratiofidei fal-
uabit infirmum.J  2. p s *} Seclqu*ritur ,jtn eprfcopi*
iceat e (.ut m o le o v n c ere m fr mo s: Vel Ji.i mp ceni leiuibu*
b h  i ujm oAi V n cli o fit conudenda.

C. 111. OJeo fanclifiuato non prohibetitr

epifopus inf trm os tatujere.

De hisVero ita feribit  Innocentius Papa ad Deccntium
l ugubinum epifcopitm^eptji.i.c.V.lt 1.

1 1.1  ud g fupcrfluum vuicmus adutom,vt de epifcopo
ambigatur, quodpiesbytcrisiutre n<»n dubnjin ed^

-, — —  ■ —. . * --

a luo p.^.casn, 4. b  1 .Pett;.  < D : cionferr.(U\ t ..^.pref-
iyleri bapti^Uos. d hapii\*Lndi.‘J ort-. Pcly.l.\.t:ti
»o. Mag.^.fc nten.di\l.q. ca. 1.  e bapi i\andoi.~\orig.
f lac. *). g jLUuinus de diuriiis eJfuiJij Loputi
Vtiormarienfac.rzjfio^dr, t. 7 ?.

k  4

^ _ De Pvlfkjtevu &• iure.prafente

2 u/ presbytero feu F.pifcopo.

N .im idcirco de presbyteris di&um eft,quia epifcopi oc
trupationibus aliis iir.pediti ad onmes languidos ire no
poffune. Canerum fi epifcopus aut poteft, aut dignum
dude aliquemafe vifitandum ; &benedicere, & tan¬
tre chrifmar«,lvne cun&atione poteft,cnius eft ipfum
chrifrna conficere.Nam non ^pcenitentibusiftud infun
dl,no-n pordb quiagenus til fiacraroenti. Nam qtiibus
rcliquafacramenca negantur, quomodo vmun genus
puratur poftc concedi r His t-rgo ) frater chariiT»rpe,oni
rib 9 ,qu3: tua dile&io voluir a nobis expo»i, proutpo
tu i rr»t*s, refpo n d e r e c u r a u i n« u s .

i ® Non poenitentibus ] ln epijlolis Jnnocentij tam
imprtfiif. qtidm manufcriptts  (licet aliter tefietur aticlor
gloffa:)in concilioVuormacienfi.hi oko  hoc idem repctjtur ,
aptid *.A!iuinnm-,Q»lftoneM) <&■ in aliquot Gratiani vodi-
ob m  Lcjiturjiner, ega ti o* e. JEt in ghjft 9  (Yt e ji in anliqm-s
txempUribu*)viraquelečtio exponitur,

1.  pars. Chnfnnt 'vero a fuis epifcopis ad baptifmifah-
sStihfca tiontm prej byt eri p etan t.

C. 1111 » ^ Chnfma fingulh annis apvoprio
pet atu r epifcopo.

Vade  in concilio Cartbaginen{i, 4 .c .3  6.

P Kesbyteri, a  qui per dicecefes ecclefias regunt, non
a quibuslibct epifcopis, fed a fuis, necperiuniorem
clericum , fed omni anno * autperfeipfos, aut peril-
lum , quifacrarium tcnet, ante Pafchae -folennitatem
chrifma petanr.

€£ Hitic lupiti rubrica e ji prapofita ex aliquot retujlu
tpcemplaribu*..

i  ^ Omni anno. 3  Verba hac non funt in editiombus
toncihorum Colonienfibu* duoOKf & cjuatuor tomisim-
prejforum , neq 3  infra de confecr. diji.  4. V bi hoc idem. fed
ex concilio apud Valenti as , ref er tur. Veram <&" in Colo-
Tiienfi prifca,ac trium tomorum->& dm-obus Parift c n 1 fikus 9
du obtofcfo c o diet b tes Vatican is hab e n tur. E t in c. hi 1 e ris. d e
confec. diji.  3. d Fab/ano Papa Jingu lis annvs nourrm cbrif-
7na fieri pracipitur.

C». V. ^ Presbyteride ejl qui epi/cop9.acfola con-
fuctudine prafunt epifcopipresbyteris.

Ittm  Hieronymus a d caput primum epifioUad
Titum.ad e a yerba conjhtuai.f

O Lim b idem °crat presbyter , qni & epifcopus. F.t
antequam diaboii inftinčtu ftudia in rejigione fie
rent,& diceretur in populiš [ Fgo d fum Pauli, ego A-
pol!o,ego autem Cephaj] comnni presbyterorum con-
lilio eccle/ia? gtibenjabantur Pdflquam vero vnufqnif-
queecs,quos baprizauerat,fuos pueabateffe,non Chri
ftidn toto orbe decretum eft, vt vnus depresbyteri$ e-
lečlus fuperponeretur ^.carreris, ad quem omnis eccle-
fix  cura pertinerer, & fchifmarum femina tollerentmv
& P atilo po fr. ^  Sicut ergo presby teri fciunt fe ex ec-
clefi^coniuetudinc ci ,quifibi prarpofitus fuertt, efi'e
iubiečtos. ita epifcopi nouerint fe niagis confuttudine,
quam difpcnfationis f Dominic* vtuitate presbyteris
C convm une debere eccjcfiam regerc.

C ' r  J 1  *  I £* ra  is->p r csby 1 er is docere licet.  g

Idem adh Rrjhcum Harboninfem epi/iopu de
feptemgradibus ecclefi*.

P Ccdepidico, prilentibu*epifcopi,fuis., atqlie
.litancibusin altan pre,byteros pofie factamcnca
«onfiterc.<^/»^.fScd.quia feripturo eft k [prcsbyttri
duplici honere honorentur, maximčo,ui laborantin
verbo Botmnii ] prsdicarc ees decet , vtile eft benedi
cere,cor.grui’ni confirmare,comienitreddere coramu-
Jiioneij, neceffe eft vifitare infirmos,orare pro imiali-

a Veco>,fJijl.^.prejbyteri.Burc.l.^..c. 76.hu> n.i.Ta.
X70.P**n.l.i.i.!0t. b

e idem ergo ejlpresbjter^orig. el i.Cer.i. e fup-
pcHtretur.^erig. f difyofitionis.~\iirig. g al.non li¬
cet. h Inn/ Opera Hitro.i  sir.f.l  7.c,128,
\ l.Tim.5.

Decreti Prima Pars.. 288

dis, atque omnia Dei faeraraenta complere. &i^ft*
^ Nemo hincepifcoporum inuidiadiabolic« tentatio'
nisinflatusjirafcatur in teir.plo, fipresbyteri inccrdu®
exhortenturplebem, fi in ecclefis prsedicent, fi
bus>vt feriptum eft, bene^cant. Etenim abnuenci m 1 '
hi ifta ftc dicam : oni non vult presbyreros faetre, ^l 11 *
iubentur a- Deo ; dicat.quis major eit Chnflo ? uvt  q ul
corpori eius,aur fanguini poterit anteponi t  Si pr.esb/
ter Chriftum confecrat, ciim in altario Dei facrarne nta
benedicatjbenedicercpopulo non debet,qui Cbrift u ,
etiam nierint con ; ecr;ue ? &paulopojh i c'\rc& 2 ^ 1 ^
cos,acmuliercs, iubtnribui vobis 6 ir.iuftiflimi
dotes, presbyrer Dei bcnedičlkmis perdit officium i ay
mittit linguje opus,non habet con/identiam pra?tutf a . rl '
dijtiuncatuseft omni parte vinutum.folum presby tC
ri nomen habet. plenirudinem , ac perfe£ionem , ^
confecrationftius competitfnon retentat. ^  CL ll * s  J 1 !'\
rogo.d facerdotes, honor vcftereft,vt daminim gibb 1 ^
in^eratis? Qr.oniam cum paftoribus per pofentia 0 ® s f
ftram aufertur Deo-dignadi!igentia;contagium
dam,& calamitas crefcit in gregil' u-: ac Domini c *;^f
trimonij damna conquirit>s,cum b foli vtiltisin
fia potenrari . &paucismtcriečiiv.  ^ Presbyteri ^b* 13
tio,vt legimus, negotforum iudices t ile mandati ii| r '
presbyteri interelfe facerdorum concilio: 0  q fci0 ‘ jll f - fi-
& ipfi presbycen vt leoimus.epifcopi nuneupanf« 1 ^ ^

cundum quod feriprum eft ad 4epifcopum [Noli 4 *^
gligere gratiam,qu* datatft tibiperimpofitionem ■
nuum presbyteri] Sc  alibi C admaiores naru [ 0° * 1  ^
polu it epifcopos rtgere ecclefiam Dei. J <&infrA* \ ' flf

oderunt hoc (acerdotes fnperbi in presbyteris n° nl

qui nolunt efte hoc, quod Chriftus, qui dilcip«' 0, “”
pedes lauit; ftqui baptizatus g tft a Ioanne,liett
zandum feloann^i a Dominoproclamaret. ^’ rC ^njy ! n
ha , c feribo , vt fi j^teriti temporis eiror no P°
reuocariyVelad pnefens irtecclefiis feruetm h linl1
vt presbyteri hoc in eccleftis fuis laciant, quod h°
liue quod in oriente,quod in Italcuod  in C r ° c .
in Cypro,qiiodin Africa, quod in lUyrico, qn < ’“ J  ^^1
fp.ania,quod.in Britannia, quod etiam ex par ; fp cr  t ,
lias > quodin omnibus Iocis , vbi hurrilitas P cr<< Ut r j H'
quodin cslis fit(quod maius ell)vbi iedesang°ft 7lU
legis effe difpofitas. ' AH tf

1  ^ Ecce ego. ] Prinapium buius capi tis Ung^ ^
legiturin hbcllo de feptem gradi bus , & ddditftrv^fotf
Nec ego dico praientil us epifcopis, arque tiV'
altan presbyteros pofle faeramenta confice.c j 0 <
fortc vfus exegerit, vt ven : cnte3 ad ecclefiam fic, ^
tet eifdem horis,quibus aut oblarioparata npn

non poflit offerri,non debere epifcopum repudt a
chariftam presby terorum,&c. 'fcfl

2  ^ Circa laicos-3 ln libello Jjclegitur^rnc^ g
dum eft fummi lacerdotis iudicici,& hoefacitn j
iufterit circalaicos,& mulieres.lubentibus v0 , '

presbyrcr Dei, ben

■->- . -j. - noftronoflp^

conqunitis, dum foli vulcisi JlcC '

ftiftime facerdotibus,non r
člionis, Sc  c*

S 4[AcDoFninici.]7b/dcm ejl.se  Deor
trimonij fui damna <
elefiispotentari ? •

4 ^ Ad epifcopum.] Hoc loči longe pletnoV ey 1
tti libelio,<£r>‘ pro h aca u Stori tat e ^Ap ofoii adTimotbt*

ntulta aha ajjcruntuir.

C. V 11 . hpifcopr , & clcriciinuicemftbi

h/snorem adhibeavt*.

Item adKcpotianum.epijlfecirnda.  . ^

S  *la i fubiečlus ponrifici tuo , &: qi?afi anim^ ,  -*
re fufcipe.&paulopojr.^Scd  epifcopi/acerdo;° 5

gre^ibus.vera leBio. b z.Tim c  confih° 3

Cc

orig. d  i.Tf'm.4
b eorum .] orig.

Ah.20. f lohan.i^g

i jlnf.l.l.C.lU* c ifC

289 Diftin&io

eflenouerin^non domiros.honoretclcricosouaficlc-
ricos,vt &ipfis a clcricisquafi epifcopi* l.onor dcfcra-
tur. ^Scitumeft iilud oratoris Domitij: Cur ego cc,
inquit,'habeam vc principem.cum tu me non habeas vt
fenatorcm ? ^ Quod Aaron' & fiiios eius, h ©c rpiico-
pum,&presbyrerosefFc nouerimus.«r Vnus Lominus,
vnum tcmpltim, vnuni (itetiam minifterium. qf Re-
cordemur/en.per, quid Apoftolus Pctrus a  pracipiat
fecerdotibus [Pafcite eum,qui m vobiseft grcgem Do
mini,prouidcntes non coačli, Itd fpnntanee, fecundu
Deum,neq; vt turpis lucri gratia* fed voluntarie, neq;
vt dominante* in clcrum ; fcd forma fadi grcgi b t -x ani
mo, vtcum apparuerit princcps paftoi um , percipiaiis
immarcelcibilem gloria corOnam. [®| Pcftima* confue-
tudinis eft in qui! ufdam eccleiiis raccre presbvtcros,
&praefentibuscpifcopis non loqui:quafi aut inuideat,
autnondignenturaudire.] I t I: alij,inquic Apoftolus
Paulus Cjfucrit reuelatudcderti.prior taccat. [£?- pau-
1° posl.  Gloiia d patris eft filius fapicns ] Gaudeac
cpifcopus iudicio liro, cum talcs Chrifto elegefit far
trdote s..

C. VIII. qrPresbyteriepifcoposnonprs-
cedant,fied comitcntur y reifiub-
fieqnantur.

/fmex concilio Laodicenfi, cap.^C.

N Onoportet presbyteros anteingreflum epifcopi
ingredi,& federe in tribunalibus>fed cum cpifco-
P°ingiedi.ni(i fortc ant agrotet epifccpus,aut in pere
gnnationis coni modo 1  cum abefle conftiterit.

1  ^ In peregrinationis conimodo.] Sic Prifica 'rer-
J 10 '- fedDionyfims lonoe propius od rerba Graca,  nifi for-
^taninfirmitarcdetincaf , aut proficifcatur epifcopus.

C. IX. Epifcspus non dominum,fied col-
kgainfepresbyterorum copnofcat.

f /e >»cx concilio Carthaginenb 111 l.cap.^.

E Pifcopusin c| U0 libct loco ledens ftarc prcsbyteru

nonpatiatur*.

C. X, Vccodcm.

Itemexco(\<;ny,cap.]$.

p bifccpus c i n t r C l c ii a}  &  in contrlfu presbyterorii
•*-'uliimiorfedeac. Intradomum ver.o collegamie
frciovterontm cfle cognofcac.

C. XI.. ^ Sinepraccpto epi/copi presbjler
i on et infiantes.

Item  ex concilio Martini Papa?.

P Rcsbytcr f piasfcnte cpifcoponon Hgnet infantes,
abepifcopo.fuerit illi pra-ceptum.

C XII. f. [Decodem.] [>  A L E A.

Uem  ex concilio Nc.ocadarienfi l ,cap.  1 ^.

T) Rcsbyceri ruris>in ccclcfia gciuitatis,cpifcopo p
p  ^nte,vd prcibyceris ipfins vrbis , olltrrc non pol-
tont,necpanem faerificatu 1  darc caliccniq; porrigerc.
Sivcroabienrcs hi fuerint, & ad dandam.oiationcm 3
Vocentur.foli dare debebunt.

J lHs 7 eoca:faricnfi.] % Antcd citabutur ex Genuer.fi.
fftuta esl inf cip lig cx c\tte/i* coUečlonbus. til aut cm
k*c feri Dionjsij Verfio. '

2  Sačrificatum.]^//^/ 1'biq }  legjtur,  fanftificatu,
G?£cc  efl in concilio iniprejjo  5  u^ r r. \  c m  fb%tj:

piitpud Btlfanonem x^rcy eu^ii;. id ejt,  panem my-
“icsprccationis.

} f Addandamomionem.] Ž et; su%!ui
>&,$&>!m. iti eft’,  & fo!us ad my(hcani prccacioncm
v °c;irtjs (uerit, dat.; .

a i.Pf/.j. b al.grtgit. c  1.CV.14. d Pr0u.1O.tt iy.

1  pv-p-U  i!7. / IncapitttlM^rt.Brjc.c.^i.de ttnfic.

tempore. * 'Mxrt.Ihac.c.s6.^4 l  f.l.j.c  188 ,

■Wc./.y.f, 44 ./»op. 2 .J 3 ,. g at n! ki^ xx .S.

XCVI.

De fecularis poteRatis iurc
in rebus Ecclefiafticis.

290

D I S T I N C T I O XCVI.

T li d  a  autem H on o rij ^Ai/nr/fti, ouod de elecliont
Ž fummi PonttficK fuprd conjiituijfe legttur , nuli uti
ejc momenti probatur: cum nonflum de ordtni-
biti, f d k ec eliam de cel m ecclefiafticis le*atur aliqnad*
laicis atteibuta difj/ončdi facu It as. Pi.de qmecunq, { *Prit*
ciprbus in o c dim bas  > Ve /in ecilefiafhcis rebusdccrcta ut-
ueniuntHCi nuliius aučloritatts ejje mo nfrantur:

C. I fr De rebrn ecclefiaflicis diftonendif,
laictf nulla fiacultas relinquitur.

Vnde  Sy mmachus epifcopuscatholic* ecclefi#
vrbis Roma:fijnodo prafidens y dixit.

B Eneb quidemfraternitas veftra ecclefiafticis legi-
bus obiccuta fub diuini timore iudicij, qu2e. erant
ftatuenda, definiuit, & ad iuftieiae cumulum peruenit,
dum fufficientcr vniuerfa complediturtnec adiečlione
indiget plenitndo, maxime de clericis, qnos amor do-
minationjs inuafit, &  iugum difciplins ccclefiaftica: fc
citrefpuere : &paulopott..  ^ Quorum cxceflus enar-
rm e difficile eft: vnum tamen^uod occurrit,veneran-
do ordini veftro incimare non ditfero.. Dixerunt inter
aha feripturam quandam illuftris memoria: Baftlium*
quafi pro ecclefiafticae amorc lubftantia, confcripfiire,
in qua nullus Roman^ecclefia:, nec interfuit,necfub-
fcripfit antiftes, perqucm potuiffet* fortiri legitimam
firrnitatem. Ne vero ego inde difputem,vnde c p.oteft
veftrum iudicare.conciliiim ) requiratur J & deferatur in
ruedium , vrexledione cognofcatis, cuiulmodi poffit
habere fubftantiam.Sanda fvnodus refpondit: defera¬
tur in medium,vt cuiufmodi fit,poffit agnofei. Et dum
diceret,H°rmifda diaconusrecitauit. [ Cum in d Mau-
foleo i,quod.cft apud B.Petru Apoftolum, refideret $
fublimis, ik  cminentiflimus vir prafe&us prstorio,at-
que patritius,agens etiam vices prsccUentiftimiRegis
OdoacrisBafilius,dixit. Qjianquam ftudij vcftri I, &
religionis intcrfic, vt.in epifcopatus elcftionc concor-
dia principaliter feruetur ecclefia: ne ramen g peroc-
cafionem feditionis, ftatns ciuitatis H vocetur in dnbi-
um,admonifione Uieatilfimi viri Papa? noftri Symma»
chi^ Simplicij,quam ante oculoslemper habere de-?,
bcmusjhoc nobis meminiftis fwb obteftatione fuiffe
mandatum, vt propcer illum ftftpitum , Sc  venerabilis
ccclelia? detrimentuni,fi etirn de hncluce tranfire con-
tigtrit, non fine noftraconfultationc, cuiuftibet cele-r
hi ctur elečiio.] Ha*c cum legerentnr, Crefconius * 1 * *  epi-
lcopus ciuitatis Tudertinse.ecclefitPjlurgens t confciTa
di.vit [Micperpendar fun«fta.fvnodus, vri ^ piatermil^
fis perfonis religiofis,qiubi!i maxinič c ura: eft de t.an
to Ponciiice.elečiionem la ci in luamredegerint pot e-
ftatem,quod contracanones clfe manifeftum eft.] Ite
Hormilcla diaconus legit [ Nam ^ cum quid confufi-o-
nis, atq;difpendij ventrabilts ecclefia fuftineret, nura-
mur praetcrmiftis nobis, quidda de rebus ecclefia: fuilfie
rcnracum. cum etiam facerdote nollrofuperftitenib.il
fine nobis deluiRet alfami. Quare fi amplitudini v.s-
ftrs n vel f-.‘nft«tati placctineolumiaomniaquxad fu-
turi anuftitis dedionem refpiciunt, religiofa venera-
tione feruemu-j, kane legem fpecialiter prajferentes,
quam nobis , hxredibusque noflris Chriftianae mentis
deuotionc fancimus- ne vnquam pr5edium,feu rufticu,

a s.difl  69. c.fiduo. b h>fy>iod. Rom. %.fiub Sym~
macbo, cap.i.&feq. c fedvt{icpit."] orig. d Irv-
numapuabeatum.) orifin. V;id. cap.i. e refiedijfent ,
fublimis.'] orig. Verb.BafiTd f noftrifi or/ir.  jr al.r.e

per. b /tl ciutltati*. i al.iamen adrnonitione. ^ ab-
eTidiflio [Syntmatbi~\ rb orir.fi d aucior cafius, & fiotfie
habuit. I al.vtrum. m rtl.pratermijfasperfion.ts re-
; ii{Tjofias.~\ codex cano. Pcrla Rufi lij .. n t>efra fianfli-
1  tatu.

K 5

%

oywr De fiat Urit Itf.

"  * rt in reb ui hcclefiafiici*.
fcu vrbanum , vel ornamenta, aut minifteria ecclefia-
rum, qu* nune funt, vel quz exquibuGibe: titulis ad
ecclefiarum iara pcruentrint, ab eo.^ui^uncantiflfs
ftfb eiečtione corrrmutii fuerit ordmandus, ik  illis > qui
futaris fae culis fcquttitur> quocunq; titulo, atq; com-
mento alienari liceat. Siquis vere)aliqtiideorum alrc-
nare voIucrit,inefTicax, acq;initum indieetur, fitq; fa~
ciencijvel confentienu,a€cipiemc ; .q-, anathema. [tj M a
ximus epifcopusBlcranac cccleiis dixit.] Modo fanda
fynodus dignetur ediecre,fi licuitlaico homini anatke
ma in ordinem ecclefiafbicirm didare: aat fi potuic lai-
•cus faccrdoti nnathemaiiiceie,& cotra can<>nes,quod
ci non compeccbattonilituere. Dicice, vobis quid vi¬
detur.- De melicuitlaicolcgcm dare-Sanda l fynodus
dixit, Non licuit, & ad'.ecic: lege fequencia. Hormiftk.
diaconuslegit j  [Etis,qui prsdium ruftieum, vel vrba-
f*um iuris ccclcfiaftici fuerit confccattis,Ro«ent fe nul
lu lege velprxfcriptione munitum, ted fiue is>quialie-
nauerit, fiue qui eum fcqu«tur voiuntate conrraria
prsdium huiuimodi ahenatum reuocare 2  volueric,id
cum frudibus reftrt-uac,quos c illicfucrir confecutus.]
Hxccum legeret Stephanusepifcopns Venufinattc-
• ciefia?, furgens h  corifcllu divit.Pcrlegatur. Hormifda
diaconus Itgit. [Qua 3 potna d placuit accrpientis etia
h^redes aRicere.In quare cuilibct ciericoruracontra-
dicendi libcra fit faculcas. [niquum eft enim,& facrilc-
gij- Tnftar,vt qu»vel pro faltite,vcl pro requie animaru
fi ra ril m e vn-ufquifq; venerabiliEcdefiac, pauperu cau-
la contulcric, aut cert& reliqueric,ab his,quos harc ma-
Kime feruaFe conuen-erat,in aleerum * crasfcratur.Pla-
Sie qua;cunq; in gemmis, velauro,acq; argento,necno
i3c veftibus minus apta vfibus, vel ornatui videbunenr
ecclefix ; quce feruari,ac diu manere non poffunt,fub iti
fta seftimatione venaantur, & crogacioni g religiofc
proficiant.] Cumq; leda fuiffet; Laurentius epifco-
pus Mediolancnfis ecclefite dixit £ lila feriptura nullu
Pvomanae ciuitatis potuic obligare Poncificem: quia no
lieuit laicos ftatuendi in ecclefia, pra:tcr Romanu Pon
tHicem ) habere aliquam poceftateni: quos oblcquendi
Rianetneccffitas, non audoritas inrperandi: maxinie
tam nec Papa Romanus fubfct ipferit, nec alicuiusfe--
Cu-ndum canones metropolitani legatur afTenfus. ^"Pc
trns epifcopus Raucnnatisccclcli* dixit] Scripturam,
qua? in nolh-a congregatione vulgata efl> nullis.cam vi
rihus fubfifterc manileftii cft,quia nec cano-aibus con-
»lienttj&rji^aicaperfona coccpta videtur, maximc quia
in ca nullus pr^lul fedis ApoRolic^- intcrfuiffe,velpro-
prii fubfcriptione firmafTc monflretur.] ^  Eulahus e-
pifcopus Synacufan^e ecclefia; dixir. [ Scripturam qu£
in facerdocali concilio i;ccitatat ft, euidentidimis do-
•cufnerrtis conftat eife inualidam : Prim um, quod cotra
p:itrum regulas a laicis, quamuis reIigio!is£quibus nul
iadc ecclcfiafticis fac«!catibus aliquid diiponcndi le¬
gi tur vnquam actributa facultas^fada videtur: dcindc
•Cjitod nulhus prafulis Apoftohca: fedis fubfcriptione
lirmata docetur.Quod d cuiuflibet prouiuoi 2 efitCcr««o
tes intra termin os luos concilio habito, quidqmd fine
fr.ctropoiiiani -h fai auaoritacc tcntau«rint,irritu tffe
cJtSere fan® Pacrcs (anKcruntj^iuntbmagis.auodin.
Apoftolica lede, non 1  cxtftcntt prxfuk (^uimerito k
E.Pecri Apoftoli par vnimrrfum arUcm primatom obti
jiensfaccrdotij> ilattitis fynoda!ibus confucuit tribuc-
(rc firmitattm ) alaicis (licct conitiuittil-us a!iquan-
■tis epifčopUi-q«i ramen Pontiftci.a tftio confccraci 1
probantur, pi afudicium in fen e non potucrimt) prx-
ftimptum fuiffe cognofcicur, viribus carerc no dubium

Deere ti Trima Pais.

2-92

tft, neepoffe inter ecclefiafiicavllo modoftatutacen-
ftri.Sandafynodusdixit : Licct a  fecundumproiccu-
tionem venerabilium fratimm noftroru,Laurencij, Pe¬
tri, Lulalij,Crclcx>ni;,Maximi, vel Stephanijncc apui
nosincertum habetur hanripfam feripturam nuliiaf
cfie momenti; veruntamen ctiamfi aliqua poflec ra-
tione fubfi0.ere, modis omnibus in lvnodali conucutic
prouida beatitudinis-veftr^ fententiacneruari conue-
niebar,& in irritum deduci: ne in exemplum remane-
ret,prxfumcndi quibuflibet laicis, quamuis rcligmfis,
vel poccntibus in quacunq; emirate quolibec modo ali
quid dtcernere de ecclefiailicis facultatibus, quaru*
folis facerdotibus-dilponendi indilcufse a Deo cur*
commiila docctur.

1  ^ Cum in Maufoleo.] Hic in iti n m feriptura Bafilif
in toniticociliorum &eodicc canonumfic hubct^C um Ul
vnumapud B.Petru Apofioliircfedifient,fublimis,&c.
Omni n o au t multa funt buju> capi tuli Varietates in
pUribiu Grati*ni>in rarrif conctliorum editionibns->&i*
codtot canonum:ex quibu* ex tuntu pArtim indiiatA,ptf*
tim r.ctaiafunt t quAmateri*ponderii funt yifa.

2  «jj.Kcuocaie J Sic c£t cmtndatum ex omnibu*conct~
lij cxemplaribuf & i/nfrrefi:f-,&tna?iuf rtpjj*,CHM ant:*
legeretnr,  r e t i n c r e.

3 11 Qu» porna.] In omnibue cditiouibmconetliorHtft
/f^/>«rjQuam pcenam placuit accipientis hprcdeSjpr^
ha:redesqurefpicere. In codic.evčrci.canonum maauftf
ptenon esi  df^7b,prohxredesq;.

C. II. ®f lmperatoret ad fid-cm confirman-
dam y nonpotentiam ojlendendatnJy no~
do interejfe debent.

Vnde  in fexta adioneChalccdonenfis concilij Mat*
tianut Imperator dixit inter can era.

N  Os b ad fidem confirmanda,non ad potentiam o*
iUndendam,exe.mplo rcligiofiflimi principisCe«
llaiuini.fy.nodo interdle vol.uimiiSjVt inueta veritate,
no vitra mulcitudo prauis dodrinis attradadifcordet*
C. III. ^Dceodem.

Item  ex eadem fexta adione, inf ne.

/^v Vxdam c capitmla funt, qux ad honorem veftr*
V^reuerentiafevdbis feruauinuis,dccanim clLe iudi*
canc.es imobis.ha-c rcgulantcrpocius finnari per fy n *
dum,quani noftralege fanciri.

('. IIII. 'Sjnodaii connentui Jmperato-
rts interejfe non ccnuenit, j  d Ji \-bt
de fidc a ?itur.

//o»Nicolaus Papa;

o la a d VUchaeler*

Udu

VcrbaRafili '. b al.conj
d e.i.Bajiltj yerba. c

fj ven ter.
al.fuoru .

-C a L q rti il-
/ al.izlier.i-

j a'-t  £ al. e robati o rzhgioniproficiiit. h j‘9.q.y c. 1 .


d.nuHi:.

/ t  aj.pr^ro^atrua.

I al.anfccrari.

1 rnp. q uje in cip it [_Prop ofuera m ut.j

V  Binam d lcgifiis , lmperatores anceceflbres vc-
Bros fyrvodalibus conucmibusfinterfuilfe^iifi
fican in quibus de fidt tradaciini eft , qux vniuerfaltf
efl > qu.x omnium commnrtis efi,qnx non lolum adcle -
ricosjverum etiam ad iaicos, &.  ad omntsomninoptf'
tin.ee Chriftianos?

t. V. 1 De pr. <f. lih Hi diuinarttm rern:qui
bnniiUtii reb ta' p ra:funt,: udi tar* ,

n :r. po funt.

Idem in eadem eptfola.  '

D Enio; e  hi, quibus tantiim humamsT-cbus,ft'n 0 *
diuinis p ret c fl e .pe n n i fin m cd, quoniodo dc his, ^
quos di urna m inlBra n u. i u di c ai e.pf a: fum a n t,pem;us
ignoramus-

C. V T. H Nec etiam Imperator inraPontifi-
c tir n e c Por. tif\x tura re^ra vfurpit.

Idem panlo infertus.

C Vm ad £ Verum 2  veneum eft,vitra fibinec Impcra
cor iura Pontificatus arripuit, i cc Pontifex nom 6

r Jlnfib.idfOtuf
tAnf.tbiti.  ‘ f s.fa

I c\pcr»"

a alUcTuct. b ^Jnfl.J.c.i 07 .
cedri p.-^. d Jhftl. 1 1 . c. 71. e
j-: Hiri.i0.c.quan in m, sl nfd. ib 1  (L

29?

DiffinčHo

A. V 1.

tapcratdrttr vfifrpatrit: quoniam idem mcdiator L ei,
Hominum homoChrittuslefus.ficačtibus propriis,
&di°n»ratibus diftin&is,oHjciapoteflatis vtriufcjj.difi-
fcfm.propria volcns medicinah humilicate ftirfum rf
fori.non humanafuperbia rurfus ininfernu a  demer-
P>vt 'k  ChriftianiImperatores pro arterna vita Pontifi
^busindigerent, č<  Ponrifice. pro curfu temporalnim
l *ntummodo rerum impe-rialibus iegibus vtcrentiiv^
^atenus fpiritalis ačho carnaHbus dillaret mcurftb 9 ,
HJco miitansb Deominime te  negoriisfiecularib.im
feret, ac vici firm non iIIc rebus diuinispra:fidere vi
^trerur,qui eflet negntii* farcularibus impiicatus.

i Adverum.] Potlvltima verba capitis anteceilen*-
to fe<\uitxr continenter in eadem Micolai epiftola.Jr uer&t
tacante aduentum Chrifti, vc quidam typicc reges fi-
& facerdotes exiflerent. fVuodfančtum Melchife-
dcchcfuifle fanSaprodit hiftoria,quodq; in merabris
^'sdiabolus imicasus: (vtporef|ui (emperqu* diuino
Ct) ltuiconueniunt,fibin>cc tyrannico (piritu vindicare
tft iitendit)vt pagani Invpcratores iidč-& maximi Pon-
l *fices dicc rent tir. Sedcum ad verum ven tam eft,eun-
^®Rtgem atq; Honcificem,vlcra fibi>dfc. Hibilautem
ob ilofam y &quoniam eHimtJum capi
to. tenr.ulla.vero alia hucpertinentia notatafioitfs.di-
i o. ca p .quonia m.

C, VIL. c^ Vl-fncuUripotepate Pontifexpror~
fiu nec fiolui , n eiHga.fi ‘palet.

Ide m in eadem pan cu in t eri c Eli# .

S 'Atisd euidenter oftedicur, a fcculari poceftatcnec
ligariprorfu 1 ;, nec foluipofife Pontificem, quč con-
^ at apioprincipe Cor>ftantino(quod longe fupcrius
Jfmorauiniiis) Deu m appd-latum: necpodVDeum ab
^omimbus ludicari nvanifeftum eft.Sed & Theodofius
minori fančhe fynodo Jcribens Ephefixa? prim ar, dixit
Lpcputacus eft igiturCandidianus magnificentiffimus
^Mcsftrcnuoriimdomefticoruni tranlire vfq; ad fan
ft»ffimaihfy no< j lun  veftram, & in nullo quide iis, quar
. *^ffefiintde piis dogmatibus quaeftiones, fieu po-
tiusexpolitionc.v,tommunicare. IlUcitum namejiteeft
WlT »>qmnon (itex ordine fan&iflimorum epifcoporu,
^defiafticis intermifceri tra&atibns c .[£rpoUpauca.
J disitaqjmaniferte jepertiij apparet comminiftrum
Jgnatium perimperiaieni taneummodo fententia nul-
tomodo potuide prorfus ocpelli. In c um s, damnatio-
^niaprjefulum quoq; afienfus eft fubfecutus,appa*
^idcaufafmiTepacrauHU adulationis, non legicim«

®®Rionis-,

1  S Theodofius min or.] Verba hote funt accepta cx
Theodosij  > ac Valentini arti Impesat orum fjnodo
l r^napteCandtdianum mifja, qua e lin exircmo pri
4f ^ o« ir ipJ im fyn odi. Inve/jione antiqna r quaf(? rita-
j Mr,n  hbliotbeca Vaticauai& qux Luteiia edita e';l y  ea-
f^PUne bodočo habentur ‘verba cnm h is y  qu<£ refert
toMi&ifr optimeconueniunt cum Gr a c is.

C. YIIL ff Fačta Pontificum Imperator
iudicarc non.debet.

.. Idem Ludouico Imperatcri .

. fcripturis narratur Conftanrintis Imperator di-
Vere fi propriis oculis vidiflem facerdotč Dci,
l^l^uem-eorum, qui monachico habitu circumami
! llln bpcccante, chlamydem meain cxpoliarem g, &
^°perirčeum. ) neabaii<iuo videretur[Ln quibus defi-
r Jtu1ini« filijneceftaribcommonemini, vtqueniad-
°dttiufide &rcligione, achonoris parilitate ei adac^
^hvideinini: ita quoq; humilitate , atq; deuotione

* ‘UnftrM,  6 litim.t l. c Gin.  14. d. jln-
! * cap.71. H*rff»:ue in Hi pori a libro  I. cap.  1.
f HtbenturaLijuain eadem epift,

pphaeltm.Anfelra.ibid.  e explica(fem. } &coope~
tHm - Jfbc ola tu in epip^ad Mid ).,

- Ecclcji.

E

I ^cj.parari nuulominu:. an ncit c: Mta t ;n nuuomr ; vr
: eOjfcdpoforimieniarnini role iiUus txen:oi.. qi'.! t:.i«
j f« exhibni: anre alia a  pro.*fjs c xempJa. Sec; boe quics
dieten uv cautosnos red dere eupientej, vt fj de Domini
fa-ccrdotibuv^in inre pr.tres dicunrur ; aliquid contigs
ril nos attdire. q(K>dconfnfionem. pili meiitibus inge^
rarj non inirimrtn , ftd pudoratos- fdios Noe * imitan*
tes. pa tern a mi de reliquo verccundiam cotegatis,vtafir
fiuenti,q«enjadmodu d‘iil: 3  be-nedičtiont repIeri,moi*-
derar^e Domino mereamini.

O I X\ ^1 [{e^ttjn, cr principv.mfattts i f^mar  -
g/pri ficcrdotes efe cen fin tur.

Utm  ex epiftola Gregorij V 1  l.adHermannunt
"Metenfem epifiopumjib.ft.epip .21.
jr ^ Vit b dohitet facerdorcs Cnrifti regum,^: princi«
v^pum,omniumq;fideliu patres, & magiftros cen-r
ferir None mifierabilis infania efTecognofciturjIi filius
p a treni, d ifci p n I u .v m a g jft r u m  fi b i c o n e c u r Tu b i u ga re,
& iniquis obligationibus illum fua: poteftati fubiice-
re, a quocredit non folum in terra, led etiam in coslig-
fe ligari po(Te,& folui?

C. X. Ji-nHoritasfiicraPontijicumi^ ri¬
ga hf p o teprts y  huius mu n digu ber-
nacula regunt.

Uctk  Gclalius Papa v Auapafio Imperator!.

D Vo 1  funt c  quippe Imperator Augufte,qnib.pnn«
cipaliter hic m undus regicur. au&oritas faera poa
tificii,& regal is poteftas.In quibus tantb granius pon-
dus eft facerdotu,quan to etiam pro ipfis regibus ^ ho-*
minum, in diuino funt reddituri examine rarionem.J
&pottpauca.  [Nofti itaq; inter ha:c ex illorum tc

pendere iudicio,non lllos ad tuam redigi polfe c  volun
tatem.] Talibus igitur inftitutis, talibusq; fulti au-
doritacibuspler^-.Pontificumialij Reges,alij-Impera^
tores excommunicauerunt.Nam ftfpeciale aliquod dc
perfonis principum rcquiratur excmplum ,beatusln-
nocentius Papa Arcadium Imperatorcnv(quia confenr
fir, vt fanftus loannes Chryfoftomus a fua.fede pelle-?
retur) excommunicauit 1. B.Anabrofius f } licet fan&us,
non tame vniucrfalis eccleliac epifcopus proculpa,qu^
aliis- facerdotibu5 non adeo grauis vidcbatur, Thecdo
fium magnum Irrperatore cxcomuni£ans, »b ecclefia
exclufitr qui eriam in fuis feriptis oftedit, quod aurum
non tam pretiofius fitplumbo, quam regia poteftate
fit-alrior dignitas facerdotalis, hocmodocirca princi-
pium .fui Paftoralis TcriHens. [Honor, fratres, A: Tubi i-
mitas epiCcopalis nullis poterit comparationibtis ad*»
quari.Si regumfulgoricoparesjik principu diademati,
lo-nge erit inferius,q, fi pltimbi mctallu ad auri fulgorc
compares,quippe chm videas regnm colla, & principu
fubmittigcnibus facerdotumj & ofeulaca eorum dextC-‘
ra,orationibus eorum credant fe communiri.]

1 Dno funt ] Capui hotfitmptum etlex eadem epi -
pola Gregorij VI J. ex qua anteccdtns: &ab boerfi^ad,  .
1 rerbum  voluntatem y firnt rerba ipfius Gelasij ex epipo-f-
lasjfi* babcturimp*e(fa y citatd a.Grt^orieVJ I.

2  Excommunicauir.] Si buinlerponaturcaputy.
Alius icem. J.i$.q+6. hrccpars epiftola:integra habetur*

C. XI. ^ Imperatores dibent PontijidbHi
fubejfc y non praejfe.

S item  loannes Papa.

.1  g Imperator cacholicus cft,(qqod falua paceipfi 1 *.

a al.talia. * Genef.ifi H ^Anfejmus hb.i.cap.S^.
luopart.ycap,$7$.Pannorm.libro  ^.cap.108. c In ca--
dem epift.Gregorij feptimi.C^pitul.libro cap.167. Con-
cil.Parifjibno  1. capPolyc.libro  i. titul.27.^4nfilma**
libro  1. cap. 75. Pannorm.libro  5.0^.109. d rcotmini-\ ■
boa. e al. Vede. f Vlmbrojiu* de dignit. Saccrdotjp.
cap.2. g PoUcl/bro \.dt.\').Anfiimtu iibro ^.cap.iuu
,exloanne \

295

Decreti Prima Pars.

2 96

dixerimus)filuis eft non pr*ful ecclc *• ;uodadreh-
gionemcompetit,dilctre ci conuenit,non,doet-re . ha-
bct priuilegia iuse poteftatis, qu*-a.lniini;a andis legi-
bus publicis diuinitih conleeucuseihvt tius bencficiis
non ingratus concra difpofitionem cadeftis orci;nis nil
vfurpet. Ad facerdoces enim Deus voluir,qu* cccleli*
difponenda funt, pertinere , non ad iiccttli poteftates,
quas>fi fideles funt,eccleli* fu* facerdotibiu voluic el'
fe fubie&as. Non fibi vindieeta!ieoum.ius>& mimfte-
rium , quod alteri depucatum eft : ne eontra eum cen-
dat abrumpi,a qno omnia conftitu ta funt;&contra »I-
lius beneficia pugnare videatur, a quo propriam eonfe
cutus eft poteftacem.Non a legibus publicis,non a po-
teftatibus f*culi,fed a pontifi.cibus,& facerdotibus om
nipotens Deus Chriftian* religionis clerkus, & facer-
dotes voluit ordmari, Sc  difcuci,recipiq; deerrore re-
meantes. Imperatores Chriftiam fubdere debentexe-
cu cion.es- fuas ecclefiafticis pra*fulibus,non prceferre.

C* X II. % Deeočicm.

Jtem  Gelafius ad epifcopos onentales.

N Vnquam a  depontificibus,niii ecclelia iudicaflfe:

non elfe humanarum Icgum de tahbus ferre fen-
tentiam,abfq; cccleli* principaliter c onftit utis ponti-
ficibus, obfcqui folere principes Chriftianos decretis
cccleli*,non fuam pr*ponere poceftatem, epiicopis ca
puc fubdere principem folitum , non de eorum capiti
bus iudicare.

C. XIII. [De eodem.~]  P A L E A.

: ^  Onftantinus* Imperator coronam , &omnere-
1  giam dignitatem in vrbe Romana, & in Italia, Sc
in partibus occidentalibus Apoftolico conceftit. Nam
in geftis B.Sylueftri (qu* beatus Papa Gelafius in con-
cilio lxx.epifcoporum a catholicis legicommemorat,
& pro antiouo vfu multas hocimitaridicitecclefias)
ita legi tur.

lApuclJirifclmum lib.4. pro rubrica capiti*  $2. hxc
kabentur.Qu6d  Conftantinus Imperator Pap^ coneef-
fit coronam,& omnem regiam N dignitatcm in vrbe Ro¬
mana, Sc  Italia,& in partibus occidentalibus. Inprinci-
*pioVcri> eiufdem capiipt ]i. kac lerruntur,ln  geftis beati
^y\ut(dr\. y Scc.'vfcj 3 adJinemhniu* i ^feq.palc(C ) quemad-
m o dum e t i.amin colleclione Deufdedit.

C. XIIII. De eodem.  P A L E A.
ij. ^  Onftantinus 1  Imperator b quartadie fuibaptif
V_* mi priuilegium Roman* eccleli* pontifici con-
tulit,vt in cotoorbe Romano facerdoces ita huncca-
put habeant,ficut iudices Regem In eo priuilegioita
inter c*teralegitur. [Vcile ^iudicanimtis vna eum oni
nibus Satrapis noftris, Sc  vniuerfo fenacu optimatibuf-
que me.ts, etiam Sc  cunfto populo Roman* glori* im-
perio fubiacenti, vt ficut beatus Petrus in terris Vica-
nus filij Deiefle videcur conftitutus, ita Sc  Pontifices,
qui ipnus principis Apoftolortim genint vices, princi-
pacus poteftate,amplius, quam terrena imperialis no-
ftr* ferenicatis manfuetudo habere videcur ,.cocellam
i nobis,noftroq; imperioobtineant, eljgentes nobis i-
pfum principem Apoftolorf,, vel c eius vicarioi firmos
apud Deum elfc patronos. Et ficuc noftram terrenam
imperialempotentiam , liceiu« faerofandam Romani
cccleliam decreuimus venerarenhonorari, Sc  amplius,
quam noftrum imperium , ife tcrrenum thronum, fedč
racratiftimam beati P e tri ,gl or ros c exaltari: tribiu-ntes
Čipoteftatem,& glori^dignitatevat g vir.orem, & ho
norificentiam imperiale. Atq; decernentes fancimus,
Yt principatu tenea t tam fliper quatuorpr*cipuas fe-

a In oripnab:hetcpendent exfupevioribu*. Pol^c.tbi-
dem.^nfeUi.b^icapAtf.  * »AufiL Itb.^.cap^i.Dcuf
sledit lib.^.aap.1. b In cdiclo Conjlantinr 3 qt<od€s}poti
lUincil. rtteccejarienfe. Anfelnm hb.^.eap^z. Deufdcdut
tbidem. c al.fy eiMfuccejjores.

Jes,Alexandrinam,Antiochenam a , Hierofolyfnitana>
Conftantinopolicai)am,quam etiam fuper omnes in^
niuerfo orbe terraru ecclclias Dei: Sc  Pontifex,quip r0
tempore ipiius lacrofand* Romalis teeleli* extite r it)
cellior, Sc  princeps cunčtis facerdotibus tonus mu n«,
exiftac,& eius iudicio,qu*que adcultum Dei,vel fjde
Chriftianorum ftabilicateni procuranda fuerint, di*P°
% nantur &infr*.  Eccleliis beatorum apolioloru
tri Sc  Pauli pro continuatione b Iuminariorum,pO‘| t ’
fionum pradia contulimus, Sc  rebus diuerfis eas du*
uimus,& pet noftram imperialem iulTionem faera ^
in orience,quam in occidente, vel etiam feprent?i c *] a

li,& meridiana plaga,videlicet in lud*a, Gr*cia,

Tnracia,Africa,& Ltalia, veldiuerlis infulis noftral 3 ^
gicace ti c  conceflimus, ea prorfus ratione, vt p^ fll
nusbeatillieni pacris noftri Syltieftrifummi Pontin CI  f
fuccelloruq; eius omnia difponantur. & infra.  ^ .

to ft Sylueltro patri n^ftrojfummo Pontifici,^
falis vrbis Ronj* Pap*, Sc  omnibus eius fuccelf° rI
pontificibus,qui vfq; in finem mundi in fede beati

-tri erunt felfuri,de pr*fenticontradimuspalatium^

perij-noftri Lateranenfe,deinde diadema, videlicef ^
ronam capitis noftri, fimulq; phrygium c , necn' 1 ^^
fuperhumerale,viclelicet lorum,quod imperiale cir  ^
dare affolet colium; verumeciam Sc  chlamydem P. 1,  t
ream,atqi tunicam coccineam,Cfe omnia imperiale ^
dumenta, fed Sc  dignitatem imperialium pravde ^
equitum 3, conferentes^etiam Sc  imperialialcep^ 3 ^^
mulq; cundafigna,atq;banda diucrfaornam^
imperialia, & omnem procefli-oncm imperialis c u
nis,<^: gloriam poteftaus noftr*. Viris auteni rcUe ^ji-
dillimis clericis in diuerfis ordinibus eidem fa cr °

n.  jjgll'

Gtx  Romanas Ecclcfif reruicntibus illuci culmen>‘
laritate,poti;ntia,& praectllentia habere ('ancin 1115 ’^'
ius ampliffi m us nofter fenatus videtur gloria

noRns impoiiiirnuSi & tenčcc-
reuercntiaB. Petri, ftratorisofficiwm

ri,id eft,pacncios 4,atq; confulcs efficijiicc non “ ^
ris dignitacibus imperialibiis eos promulgamu 5 c  ^
rari. Ec iicut imperialis militia ornatur; ita iS -' £ C ( ,,ii'
(ančta; Roman* fccdefia: ornari decernimus. Et 4
admoidum imperialis potentia officiis diuerfis> cll  |,i-
lariorum nempe,& olliariorum, arq; omniiin 1  e *^
torum omatur,ita & fandtam Ropianam r( {ul

rari vol u m lis. Ec vc ampliflime pon t ideale ( l ccU lL ib 1 '
geat,decernimus tk  hoc, clencorum eiuldif ant ! cl f
man* ecclefi* manipulis & lin"caminibns> c  g t lic-
didillimo colore decorari eqnos ita & tquic arc '
iit nofter fenatuscalceamentis vtirur eum v “ ofl ^cl <■'
id eft, ca n d id o linteamine illuftraris,(ic vrantur v ^ j,
rici, vt licuccosleftva , ita & ttrrc m ad laudem l  ^(i _

corentur. Pr* omnibus autcm licentia cribu 1 '* 1  ,ii( -

fanaiffimopatrinoftro'Syliiellro,&iucce(!or |b “,jj(j« i
ex noltroin iifio,«; vr quem placarcils 6 prop rl ‘ >
clericare volucrit,& in religioforum niin.eroc* f ^ iž ,- ,
cunnumerare,nullusex omnibus pracCuniat f“P . g j t jC'  *
gerc. Decrcuimiisitaq;&hoc, vr ipie,&fticce 1  ^<0  j
ius diademate,vidclicet corona,quani ex  cap 11  c cio' t
illi concefsimus, ex auropuiifsijno, & gemm oh o« 0 *  .
fis vti-debeant, Sc  in captte ad Um de m -I>cJp r0 ^ faft
B.Petri geftare. Iple vero beatifsimus P a P a »^p etr i,
coronam clericatus, quam gerit adgloriam •  ph r /
mnmo ipfa tx auro non eftpalfus vci corona ^ 0 ^c V°.
giumoandido g nitore (plcndiduir. ref« rrt ‘. V

minicam defienansi eius facratillimo vertic J  /-^5

fr*num equ!jP 1 iijiI1 a^

a  Antioch.Alex.~\ orig.imprejpern.

c al.e is lib črtat em c o n c e ji im u*. d 'Je#
cap.v. c

mitram, f Smdatir. hteverbo fiotiJ'*. g *^' C

m ■  DifHnčtio XCVI.

ftatuentes eodem phrvgio omnts cius fucceflbres fin-
gnlariter vti in procefl!ohibuv,ad imitationem imperij
noftri. Vndc vtpontificalis apex no vilefcat.fed magis,
quarii terreni imperij dignitas.gloria a ,&potentia dc-
torerur.ecce tam palatium noftrum, vt pr*dičhtm eft,
qnam Romanam vrbem,& omnes Ital:*, feu occiden-
talium regionum prouincias,loca,&ciaitates, prjefato
bčatiftimo PonriHci noftro Syluc-flro vniucrfali Pe.p*
c<5nmdiniiis,atq; rd'inquimus: & ab eo ; & a fuccefto-
ribus cin s per bane diualem noftram, &  pragmaticu m
conftiruttim dccernimns nifponcnda, atq; mri fančt*

RoniaB* Ecclefi* cončedimus p ermanfura. Vnde con-
gruuni peitfpe.dmns noftrum inipcrium,& regni pote-
uarefeih orrcnralibus transfcrri regionibns, Sc  in Bi-
ianti*prouincixoptimo!oeo, nomini noftrociuitatč
*difieaii,& noftrum ilIicconftitHiisiperiuni,quoniam
ibipriiicipatus facerdotum,& Ghriftianf religionis ca
ptic ablmperatore ccelcfti conftitutum eft,iiiftum non
tft.nillicImperator terrenus habeat poteftatem.Hjc
veroomnia 7,qu* per liane noftram imperialem iacra,
& pcraliadiiialia decreraftatuimus-, atq; confirmnui-
R1 as,vrq; in finem mundi illibata,& inconcuffa perma-
»cie dtcc mini us. Vmlecora Deoviuo,qui nos regnare
Practpit, Sc cora terribili cius iudicioobteftamur per
Ml noftrum imperiale conftitutum omnes noftrostuc
ce(rorcsfmperatorcs,vel cunčtos Optimates,Satrapas
ctiam.ampUfiimum fenatum, & vniucrfum populu in
Mtoorbeterrarum nune Sc  in poltenim, cunčlis retro
tenporibusimpcrio nollro fubiaccntcm, nulli eoruni
ftao^uomoilolicere h*c ant infringerc,a litin quoqua
conucllere. Siquis auteni,quod non credimus, in boe
temcrarorjatit contemptorextiterit,*terniscondem-
nationibusfubiaceat innodatus,&fančios Dcbprinci-
pesApoftolorum Petrum & Paulom fibiin pr*!enti,&
infuturavitafentiatcontraiios;acqi in interno infe-
rionc6crcaia tuS)Cu m diaboIo,& omnibus defici.it im-
pus. HUirisvcrb imperialis decretinoftri pagina prn-
priis manibus roboraiites, ftiper venerandum corpus
B.Petri principis Apoftnloruni pofuimus. Datum Ro-
w*.p.Caitnd.ApriHs) Domino noftro FlauioCenftan-
liiiti:Auguftoqiiater,& Gallicano v.c-Cotf.
f Hrccpaleain multit habetttrexemplaribiit, in qui-
tli.e palca ejfc non folent.

,?>$,Gqnftantimis.] Derba ha-crft s  atlverf In eopri-
“'•Cgio, non folum hab en tur n p a ti \Atiflimum,  /d c “f~

qt*J a Con  -

fed etiam in jeJUs beati Syluejlri in h tu qt
/tetinoper očio d:ec poti baptifmitm  .ura referc

es poti baptifm

cfcr.ntur.

J ' II Vtile.] IJiucrf^adfinem fumptafunt ex cepit,
fitttrit f ut čil Sjluepri, in ejuibtu malta pneceiunt, ac
^""adeir.ceprpleniiis parranlur. Sed bic ra tantitm vi~
“ ,n hirrelata,qujin collelHonibttt ^infelmi, & Deufde-
^oabentur. Titulitspripri na huitupartij in ipfis

*"bxittfinoii.  Priuilegium fančl* Roman* ecclefi*,q>
c °nftituit D. Conftantiiuis Angnftus fanfto Sy!lieftro
'ptfcopovrbis Rom c, si: omnibusfuccefloribus cius vf-
^'inperpemtiirij&obtulitfupercorpus B.Petri A-
f°^li,Df Mm lem priuilegio Leo 1 X.in epijtila prima,
faUello adaerfiu ina.udit.ts prafkmptiones Michaelu
tntinopohtani,^ Leoni}Mlcridaui epif:oporu,c. r?.
^ r ‘ 5 7i.';/»r: Paucaex priuilegio ciufdem Conftantini
^jiiicumcruce aurca fliper cotleftis dauigeri vpne-
"dfteorpus pofito a J medium proferem us. De iifidern
1‘j'ufinc ačlif Gelafiut in concilto lxx. epijcoponan  ( &
> 'f t 'tHrJ.dipin.i^.in cap.fiinlia Romana) ficloquitur,vt
pptdeatur approbare. ti in martjrolttgio Romano, &
^ ‘'trdiin feflo S.Šjlueflrilegitnr,,  cuius ačhis clari ha-
j^bir, Inuemuniurfitro etiam hodtepe rte e tuji tj liter it
,Jy !a  <»bibliathtea Ldticana, & Abbatire fionan-
interpret in prooemio h.ecait:  Hilloriogra-

* glorij potentia;

T)e fecularitpoiejiavs mre inrc~  _ •

bus&nctrot:is FecUdapicis. ^

graphus nofterEufebius Ociari* Paleftin* vrbis F-pi-
ičopuscum hiftoriam ecclefiaiiicam feriberet, pr*rer-
mifit ea qu* in aliis opufculis funr.vel qusc fe meminit
rctulifte. Kam viginti libros omnimu peni? pronincia-
rum,pafliones mariyrum, epifcoporum. S; confeftoru,

& faerarum virgin um, ac mulieru con ti n ere fec>t. lie-
inde fccutr.s & ab Apoftolo Petro, omnium epifcopo¬
rum nonuna ,?.<  gefta confcrip!tt,&carum vrbuin-.,quj
arcem poatificacus per Apoftolicas fedes ttnerc no-
fcuncur. t vrbs Roma,An:!ociua, Hierofo!yma, lipbe-
fns,& Alcxandiia. Hanini vrbium epifčoponim o m ni d
prateritbrum nomina vfqne ad tempus fiium, &■ gefta
Gr*co fermone con.fcrip t. Ex quo numero vnum epi-
fcopoium vrbis l!om* ;anftum Sylueftrum me de Gr*
coin l.atinuni tran-ferrepracepilli, Domine tančic,ac
beatepater. diptih tu y nbtt.nu t cttn n. Cit nttčior t )'./'? pro-
crmijtcadčgejia alt hufebto Gracc fcrtpta fnitje clare p r o -
fitetur. Qp;.‘ etiam inyetupi\iirnis Ponrificafibnt codi~
cibnt,in qutbtttfančlorn n:a funt defeript *, in rita beati
Sjluefiri referuntur. pa": cm bor,-trn aHorurn  (/jao tl ad ba
ptiJTrnem Conftantini,(*?• imaotnes fanCUru Petri, Zč" P a it
li fj>e&at).refert Hadrt.uuu Capa in epijtila Conliantins
lmperatori,gy*natri Irena feripta, qu.c in fčcunda ačiio.
ne fepitm.erniuerfialts ]ynodi babe tur. Ipfum autim pri-
niiefiunifereintegrum refiert Leo IX. Inčo/itperiitsindi-
cato,i&'Cheodorut F, alfam o n in Pkotij nomocanon cm, ti~
tul. t).cap.l. q:t.tnquam altisin rebus 1  qnod Grad plerun-
que folent) Romana: ccclefianon fatit .eqttut. Hanc tan¬
dem donationem ante Gratianum reti tar ant ,/fnfclmut,
Deufdedit.Juo ločit notaiis: S>u'o ea p trtni ent,qua Petrin
Damianut tn difceptatione/ynod.tli intir regi um aduoc.l
tttm,& Romana ecclcfia dtjenforem fcripfit.  Lege, i no t,
Conftantini Impcratoris edičium, vbi fedis Apoftolic*
conftituit fuper omnes in orbe teirarum eedefias prin
cipatum. Nam poftquam fupra corpnsB.Petri batilica
fundator erexit, poftqnam patriarchium Lareranenfc
in. beati Saluatoris honore conftruxit, mox per unpe-
rialis refcripti.feriem Roman* ecckfi* conftituitdi-
gnitatem,vbi nimirum beato Sj lueftro fimq; fuccclfo-
ribus obtulit,vt regali more,& aiirca corona plečtrren
tur in capire,^: c*revas regij cultits infnlas vfiirparent.
Veriim beatns Syluellcr ornamenta, qu* facerdotali
coogruere iudicabat otncjo,in prciprios vfus aflumpfit:
coronam veib,vel citera, qua magis ambiciofa. tjuam
myllica videbanturi omilit. Cui etiam Gonftantinu*
Latcranenfe palatium,quod,eat<nus aula icgalis exti-
terac.perpetsa iure conctllit, regnum kali* iudican-
dum tradidit. Nam bciplinc Rcgis h*c ve-.b-*iunt: Vn-

decongruum,inquit,profpeximus noftrurs imperium,
& regm poteftatem oricntaliDtis transferri, ac rnutari
regionibus, Če  in Bicantina prouincia in optimoloco
nomini noftrociuitatcm *dificari, & noftrum llliccori
ftituiimperium:quontam,vbi princtpatus faccrdotum,
& Cliriftian* religionis eaput ab lmperatore calefti
conftitutum cft,iuftitm tuni eft, vt illic Imperator ter-
ren us habeat poteftatem. De h.z c eadem re firribit J de
Vtcnnenfis in commentano at atu fexta, & Gotfttdut li-
terbienfis in cbroniei.uparcap.2:

i  Prjfidentium equ-itmn.] Grjce etlapudRalfi-
monem, t/.h:euyp%  j ic.rtPiKSr uhbpojr,iel efl , &

ftignitates impcfialimn equorum,

4  ^ Id eft, patritios.] Lecut hicGr.sce fic haaet,

(c tyj^  c 'nteftlr/j tirad  i/ifO).\<r.o; »,)£ fis■pahecutrlaj Jrjj  K.
yfirt:nnct n ovyuJ.rt': 'OuiD  , irnr o; ■nu.rc[_

meti  ž ot t'svtraXoi. Ijm d vomrst^  'c Rotim

id eH,!k  illam haberc cdfttatem atque amplitodinem,
qna ornaens eft magr.us nofter fenatus, line patritij &
confules,fiue hvpati & rcliqu*.dignitates.

5 Cum vdonibus.] Orače totus hic locur habet p uk
li ali ter, fiu; n npesripep ovyxRr,t (&> (pipet isazMift jiJ«,

m  Decreti frima Pars.

- *xvwe£?c\x 0 c*vtcc,as  . cerdotibus vniuerfis, & dericrs, &

evotiish.cilejia\iicw.  .» *.»iA*vi a. vw.w«

h<&whU čtfoviuv liiTus^ Tzlzgjfivioirois  i cerdotibus vniuerfis, & ckricis, & Chrlbianze pkjj. ,f

perturbatiombus agitantur, apud aures Chriftknbfi"

'*“*   —J *•’- • f' - - — i f.£.UC -

tC tu  ytf>o6&&f Mtvetnv  r£ JeS. id e&>Et  quemadmodu
fen atu s nofter fert calceos, feu fandalia-cum iinteis al-
bis^taetiam ecclefi-aftica>ficut terreftria ad Dd laude.
<$ ^ Quem placaeus.^ ivoti&vTis tn\? ovyx.hti tu  jf#-

5 <c ci u&tOfiu- Trti v čtficov x.XK&ty-<vv trzzvoi&tDfiei-
ij&ctjiUifeis rokptck ^n-TmvTtt)]/ \u7nshZ{iv risrat, id efi y
*vt fi quis ex fenatu fponre lua,qiiodq;ita ipfi'iibeat,vo
.-luerit fieri clcricas,& in fandorum clericorum nume-
irum adfcrib-i,ne quisex o-mnib. hoc audeat impedire.

7 H* c vero omnia.] Hic quo<yeslmagnarerboru
carici as, fed eadiemferefententia.

C. X V, tftlmperialif auHoritas religiofitt
'dify enfatiottis menfuram noti
mu tat.

Item  G dali tis adepifispos  D ardani/t.

S Tcuc quamuis parna ciuitas pr*rogatiuam prasfen-
tis regni.noa minuic, fic imptrialis prtefentia men-
ftiram dtfpenfacionis-reiigiof* non mutat.^;'. *f Sem-
.per 1  eli efiedum in facerdotali concilio deiacerdoti¬
bus iudicia prouenirc, Nam qualcfcuq; Pontifices fine,
ctfi trrrore humanitus accidente, non tarne-contra reli
gionem vllatenus e xc edentes: nullatenus videantitr d
fieculari potellate pobe percelli.

i q Sem p er.] Mutatus eU d ctrllechre orationus du-
a%us,ne cjtue.antecsdunt,r-ecitanda efifent.

C  XVI. % Hcclefias reflaurare contritas-,
non Pontifices p:erfequi, boni prin¬
cipu esi.

Item  Marceli us Papa 2 Vfaxentio*.

B Oni a  principis eb, aereligiofi k,ecclefiss contri-
cas atq;«cofci(Tas reftanrare,nouas »dificarc,^ Dei
fačerdpces honorare. atq; tueri. Vn<k f&ndos Apobo-
los, eorumq; fucceffores fub diuina conteftatione con-
ftituiflTe leginuis,n6dcbere fieriperlecutionesj necin-
ferri fluduanones, neetnuidere laborantibus in ag-ro
Dominko, n eq; expeliercacccrni regis diCpenfatores.

i ^  Maxetio.] In impr e ji u addeb-a t ur } cpiicop c } qux
tyax abeUsib omntbu<s manufirripti*.

DIST4NCTIO  X C V1L

Occapitulo patentov ofietrdiiur y quod neclm-
pe ra. tori, neccuihhet luico lic H dccernere,'vei
de elečlione Pontificu  £,Ve /de rebrn ecciefiafii
~u.unna.auUm- ab evs conjlituta fu-erint> p/« infiecti*
hab-mda funtnififubficripthne Rnm^d Pontificif fue-
rint r o borata. Fnde ilhd Hom rit .Angfii, rt {upr d *di-
ciurn efi^ranum effe ridetar, yito-d c on (ra aučioritatcm fit
Krorumcanonu-m de ele čtiv n e funt mi Pontifieu dccernere
Pentauarit, Scdficut ex eodem capi tu lo babe tur , cedeji#
precibus Imperator in prafumptores ralet dccerncre :ji~
čut pri deftnfione fidei ,quondam decreuifie le^HJitu-r, ne
Jh^rttici alUjuiiHnomme e cele fia,p o fii.de rent, K dbea au-
icm non inuitati de rebus ecclejUjUcu ait^iud dijfionendi
mn habe/it facioltatem. Honorius  v ero JlitgufiUu non {na
^au Ho ri ta t  c ,fed B.Bo m fa a ofupplicdte^-u clefi*jUc.c q ni e.
4i.confulere> & conccrtantnim ambuionepufire curanit,

C. I- Epijt o U Bonifacij ad Bo n oriutn

•Angufium.

Pnde idem  BonifadnsV.pifcopNs fup ptic ati anif
epifiolam Bomvioyluguf 0  defitnavit,

dicens.  ' ^

E Cclefi* e me* }  c-uiDeuvnoderm-eum facetdotift,
vobis res burna nas regenribus deputamt, nos cura
cobringit: nec caulis«ius>q uamuis adhuccorpons in-
commodkate detinear, propt-er conoenrus, qui i  ia-

T

a jlnfelm us lib . 6. cap  :-r 9 2.,
tifitum. d Dijun.yy.fi dno.

mi,principis defim. Si enim fecus 3 quam op orteat,eu ^.
niac,non vos id facere, quicunda aqua mo ^ cr ^ , ? n »
compo-nitis,red nos per noftram tacentem a  defidi^
videbimur, quod ciuiratis quierem, <k  ecclefi* P. aC ^,,
peruertere vakat,admififfe. Ciim enim humani
bus diuin* cuitor rdigionis domino fauente pro ul
as b :  .ao[tr a  cnlpaerit,fi non ib Tub vebra gIoria(q ua
certum eb diumisfemper rebus anim-o promptiorc
nilfe ) firmo, tk  babili iure cubodiatur, quod P e f C
annorum feriem, & lub ibisetiam.principibus
it,quos nulla nobr* rdigionis cura conbrinxit ^
\ r t  ličita - 1  feruentur, & fub vebr* imperio <den\ en £( .„
minime,qu* funt illicita,formidentur. ^-IpfaeniH 1
•clefia deuotionem tuam Chriftianifiime Imp^ ra;c . ^
meo c uuidem fermone, fed fuo venerabili a P^l 0 r f
abedu <3, qua Chribus Deus cofter, vebri fidus re '

& gubernator imperij, vni defponfatam fibi, ^ 1 ^.

virgineni feruax,ne ineam aliquospatiamini

tium procellarum fludus illidi, ik  quietam facieni
pebatisinfolit* tumore turbari,gloriofilfime, & t f ^
quilliffime Imperator Augube e .Ipfe ergo(qu* vnl  ^
fponfata,noilra ^tamen mater eb) Ecclefia,
tem vebram legatione, quam fuis facerdotibtis c° .
fit, a.ppdlat ; .pr*t crita, pr^fentiaq; repetit. Vobi5? ^
q«it, religiose imperantibus 1  creuit meus, w
tuus «fb,populu$,tam fidus Deo,quam tibi,q«if s  Pfi^
ceps Chribianus. Ecce enim inter ipfa mybed a > 1  ^
preces fuas, quas pro vebri feiicitate dependit injP C p ^
tebe (apud qwem , & de cuitis fede agitur) ^,° c \r
tro , follicitis pro rdigionis obferuantia vocib^s
mac,cum follicita petitione mifcetur oratio,neb ^ ^
nas i  res fdlito centacore ocenite follicitante ^ in c£ p i
milfa difcordia dibrahat.Angcretur pluribuSjP 1-111
Chribianidime, mater Ecclefia, nifi apud te fa

fetcura g caufarum, Sc  nifi in opprefiionibus ko^j^
in hareticorum corredionibus , fide tua, ^ tI3n ^ žl b cC
pariter cum imperio femper florente,vici(fet. ^ ^

refugium, pium tua? manfuerudinis animurn cv^ ^
rdigionis venerationc coniundu :cum quidq i11
pro.ficiat,vos agatis,& conferatis fratribtvs, ^ c °
doribus meis, probatifbmis viris, a me , & ab ft
(qui Ecclcfiam fapu-nt k) legatis: quibus (pre^ 11 ^^
er« caufam rdigionis proiequentibtis in vr ^’ c '| t |s}^
manfuetudinis boe animo, quo pobulatis^ lin .
perpetuum batuivniucrfalis eccleft* conful at: ! s / ai*
i  Id eb, vt ličita.] In epijUla ipfk lepjtur, lc
fidens vtar lici tis- * (hlD' r

i  ^ Imperantibus ] Jdditis ali^uot ex ^
cibus, emendatua e sl Lic Uc/.e,  creuit qui modo c

popul us. n£

5 Ne humanas ] Inplenf^rttnfti*  v 01

in varias res fblito,&c. In
in varias rei femcUonlfa diflrafaat a cnltu
tatore ibllicitanre, difcordia. -c..

C. II.

i »togit. c al.Pon-
c  i ,ad Hoti ovitim.

d ul.ajfutH.

lyiiKr<;.] or/j.

*l.iMcenter. b nl.prSfltle-.-is. - % '

alfiempcr ,Auaujie. f ■al*y*fi ra ‘
h JaciKHtijuHfhtodi.J or/g. ^


bol

s]

<[j' Refcriptum  Ho n o rij
cium Papam. ^

V ldor Hoti  ormsfin d y t us,'tri u ra phator, ^ nl P c ‘,J-^
gubo s, i'.nčto,  ac venerabili B-onifacio
arternf.Scripta Beatitudinis tu*debita r e nete.
tulatione fufcepimrus: quibus rečenfids cgii^^L tl j#
potenti Dco maximasgratias 3  qubd landimom^.j^p
pob longum incomrnodum oprat* redditanj ^ sV jk

lnus  fianicati. Et ideoreucrtentibus vencrabui

ga u xl|u rri nobrum, Taci orum apieum attcbati^
gnam-uš^acpetimus, vti ouotidianis oratrom

m**?*


šot Diftiiid-io x cvni, &c. ržsrJsSšf ro*

liafticiss »rdines ceadctes nuiiaracionc Uilčipias : quhn

ftolatus tttus ftudtum,ac votlini fuum circa falute, atq;
imperium nottrum digncturitnpeudcre. Hladautem
picuti noftr* fatis placitiim dTe cognoiče,qubdfari&i
monia tuadc ecdcliaru,aut populi perturbationtloi-
lieiueft. ne aliquarationtpofliceuenire,facis

ckmcntianoftracredidit effe prouifnm.Deniq; beati-
tadine tua prsdicante.id adcunčlorum clericorum no
titiam volum» peruenire, vt fi quid fortč religionb tu*
(quodnon optamus)humana forte contigerit, feiant
omncsabambitionibus elle ccifandum. Ac fi a duo,i'(
fitpra. Itinfrd.  Vnde id obleruandum eft, vt omnes
tranqtiillam mentem , & pačificosanimos ex ferenita-
tisnoftrp admonitionccuftodiant,nečaliquid Cediti o-
fcconfpirationibiii tentarc conentnr:cum certum fit,
»ulli partium fua ftndia profutura.

2  pars. Sinefignatia apicibui non etl mej Romance ec-
dtfhevtideeUH^j te^ationemfufeipere  *.

• %  Suliipere.] 1» vulgatiafi^uebdtHr,  neq; mitte-

U '1MabjUnt a -relujlif^ejjCiinMtimtU cum

1 H '»ti capi te ajjerun tur,

C. III. q[ Romuna non c.nfuetiiteecUfiaJi-
tufi^natta apicibm legati onem Vi.de-
cmt rj.fnfiij) tre.

Vrnit  Nicolaus Capa.

VlObiliffimus vir, atq; Hrenu us vcffra? fublimitatis
legacus licec nullam epiftolam matacohfuecudi-
*Wi a vobis noftroPon tifi.io detulilfet, licet nunqua
Apoftolicst fcdis modus k fuerit abfq; fignatis apicibus
' ,1 >ltcmiq;| C g at ior.e fufcip.ere: Nos tamen vos in illo
®aaoraiues,eiusq; grauitatem,& eloquiorum illius ve
Cl licascognofcentes airertiones,mhi!ominus eu,& fi-
““<kcuit,CuCcepimus-> &  ei.ficut honeftum fuitjcre-
didimus.

D I s p 1 N C T I O X CVIII-

Q Vt eirctt ordinandof fini ob/iruanda  , epe* in
‘trum elečhone dilipeKterJint confidcranda,
multorUM duBoritatibiu manfiratit-funt. Sed
qnia veritM reinonuHn^uam obfiuratur nw-
'dioneprouinci.e,decrefHtn eilfiitrn lanonibm, Vtpere-
V"n,uifiqttintfo,Ycl to nrnplinsfuorum epifcoporumfne-
,Ul >‘tmtntndaii ehiro^rnphif.non ordiiieniur.

C. I. Kiji qHinq J ep:fcoporHm literia defi-

giatttm ir ar, fm ar mu m hotnih im a d

elencatnm milina fu-
jcipi at,

Fride  Svluefter Papaje« e«// concilit r -pne-
jidtns dixit.

VrVHus d aliqua ratione tranfrnardnum hominem
*V ptnes vos * in clericacus gradus CuCcipiat , niii
5“.Si [a ut f eoamplius] cpifcoporum defignatus fit
•»‘rographis.

C. II. Deeodem.

ftfMAnaftafiust. vrbi* Ram# Epifcopus ad om-
nxsGermani#,ac Burgundije Epifco-
posipifl.i.cap.z.

^Rafm&inos g homincs in clericatus honoreh ne-
m o fufcipiat, niii quinq;,aut eo amplius epifcopo-
Iu,n chirographis fint defigiuti: quia mulca pcr fubrc-
^ tlo acm lolcnt encnirc.

C. UT. Deeodem .

htm  Gregorius Eceleji*prx/hl Sepuil-

A lmino Epi/copo>lib.l.epifl.i$.

Fros i p^airim, vd incog^nitos percgrinos,ad ecclc-

f‘ 7 «

b al .n

n fin.epilogi con

^ Komani f»b Syluejlro, fedpaulo aliter. d Poly c.c.l.

e al. nos. f abfunt ab originali
uotGratia.codicibu*. ^ P0ly.ibtd.Jnf.L7. t.24.
<honorenoliUfufcipere .} orig. t Pof.ibid. Jnf.
w *7  >cap .i^.luo par,6,caj^,^i t

Afriq uidem aliqui Mai)icbari,aliquL rcl?aptizati, pcrc-
grini vero plurimi etia tnnunorib.ordinibus couitufi
ibrriores (e pritčditfe bonotes T*pe probati funr«,

1 %  Forriores.] Sic legiturinvetujiis Gratta#i <&> B*
Gregorij- coduibus-.Vjerurt m Er^bentana^tu- Lundunenjce*
iufdcm B.Grtgori^operum editione , ad fortiores prastara
dilTe honores.

C. IIII, ^Hon funtpromoueudtadclerum y .
quipere^refuerint bapti\ati.

Item  ex eonciiio tlibericano,f4p,24.

O .Mnes^,qtnperegre a  fuerincbaptizaci,e<> eo-
rum-minime fic cognita vita, placuit adcleru noa
dlc promouendos in alienis prouinciis.


IS TINCTIO  XCIX.

Eprimatibuf uulem  ( quorum fuprd mentii~
nemfecimus ) qu#ritur, quemgrada m in Ec-
clefia obtineant, an in aliquo a patriarchis
dijferant >quam obedi entiam archiepifiopi e>s dcbcanč.
Primates, & patri ar eh# diuerforum funt nominum , fed
tiufdem ofpcij. Jb-archiepifcopisautem^uoUesneceffe-
fuerittEpifcopiadprimatesap-pellant:fed a primatib»s
adarchiepifcoposappeUare non licet. Debent ergoobe -
dzentiam primatibuo archiepifcopi in omnibus , quxfibi.
ab, cisiujle fuerint imperata.

G. I. ^X*u*obedie»tiafitexbibenda pri-
ntatibus,&patriarchi*.

Fhdt  Anaclctus Papa ait adEpifcoposlta+
lke,eptjl.2.

P Routncise b muhb^nce ChriRi aduentum tempe¬
re diuifje funt maximaex parte }  & poltea ab ^po-
ftolis, & B.Clemente praideceflore noftroipla diuiuv»
eft rcnouata. Ec in capite prouinciarum (vbi dudu pri-
mateslegis c fteculieran^ar prima iudiciaria potefta^%
ad quos , qui per reliquas ciuitates commorabantur».
qiiandoeis necefteeratquiadaulam Imperatoris , vel
Regum confugere non pocera-t, vel quibus pcrmilfnni
non erac^confugiebant pro oppreftionibus,vel iniufti-
tiis ruis,ipfosq; appellabant,qu-oties opus erat, ficut in
lege eorum preceptun) erac:)ipfts quoq;in ciuitatibus^
vel locis rroftros d patrtarchas, vel priraates,qui vnam
formam tenent,licet diuerfa finttiomina,leges diuin^
&  eccleliaftic« poni, & efte iufl'erunt: adtjuos epifco-
pi,fi ncccfte fuerit, confil®erent, eosq; appellarent: Sc
ipfi primatum nomine fruertntur,& n on. alki. Reliqua2
veto metaropolitanarciuitates^u^ manores iudicesha-
bebain(bcttiTiaiore 5  " comicibus eHcnt)b;<berent: me-
tropolitanos fuos,qui prasdičtis iufte obedirt. nt pnma-
tibus, licut &in legibus facctilioiim ordinatti crat; qui>
non primatum,fed aut mctropolitanoru,aut archiepi-
fcoporum nomine truerentur*

Hoccaput integrum rep etitur d Gregorio Vi l.lib.6 .
reg.epift.tf. Rpthomag enJi,Turo n cfi^a c Sen on efi archiepi :
fcopts feripta^ ex qua & originali n onnulla funt reftituta..
C. II. ^ KonVocentur primates >niji qui
primat fedes tenent.
h tm  A ničetu s ad Epifcopos GulLa.

2  ^ archiepifcopi primates vpeentur, nifiil-

ps JLN li,qni primas tenent ciuit2tcs g,quaru epifco¬
pos Apoftoli, cS: fuecefTores Apoftoloru regulariterpa--
triarchas,& primates effeconftituerim-c: r.ifi aliqaia.
gens deincepsad fidern couertatur,cui neceffe (it pro-
pter multitudine eorum b,p r i nwttm  coftitui. Reliqui-
vero,qui alias metropolitanas fedes adepti funt,no pri•
maces,fed metropolitani‘lu>minentur.

luo par.6-. c.tfi. a *l,inperegrinatione> b .lu
p.^.c.ft.Pann.L^.c.l^.. c aLleges. d al.nofiris.. e ali.
maiorum comitu. f PolycA.\.tit.\\.luo /».5.C.54,

t  L^.c.i}. g aifedef. h al.epifcoporum..

_ De Primatibus & Pa-

303  triarehis.

C. III. ^ Vrinite fcdt-f Tpifcop.M n in appeU
letur pri/uepsfac er datumov el fam-
m us facerdos.

Jtem trx  concilio Africano, cap. 6 .

RimT a  fedis Epifcopus non appelletur princeps fa
y  cerdoTum>vel lummus iaeercios> aut aliquid huittf-
mo ii, fed tancum prim* fedis epifcopus.

^ pars. Vniutrfalus aut cm nec etiam ^omanus Vonti-'

fex'appellctKr.

"C. I III. Kec etiam pomantts PontifexV-
n m c rfu /j^r eVx app ellandw.

Vndc  Pelagius I bepifi. omnibits epifcopisiUi -
cite aloanne Con\uintinop.cortHo-
■ c atus  ,£?» c.

N Vllits bpatriarcharum vniuerfalitatis c  vocabulo
vnquam vtatur .* quia fi vnusdpairiarchavniucr-
falisdicitur, patriarcharum nomen casterisdcrogatur.
Sed ablic hoc,abfit a fidelis cuiufquam mentc, hoc fibi
vel velie quempiam arripere, vnde honorem fratrum
fiiorum imminuere ex quantulacunq; parte videatur.
Quapropcer charitas vedra neminem vnquam fuis in
epiltolis vniuerfalem nominet; ne fibi dtbitum fubtra :
hac, cum alteri honorem deferc indcbitum.

C. V. ^ De eodem.
ircw Gregorius Ew/<?{^o patr.iarcha jHexan-
dri n o Ji b. J.' epi ji.  3 o . indici.u

E Cce e  in prsefatione epidols, quam ad mcipfum,
qui prohibui, dnexidis, fuperba: »ppellationis ver-
bum , vniuerfalem me Papam dicentes imprimere cu-
rallis. Quod,-pcto,dulciflima mihi fančlitas veitra vi¬
tra non faciat:quia vobis fubtrahitur,quod alteri plus,
quam racio exigit,pra:betur. Ego enim no verbis quae-
ro profperari, led moribus; nec honorem efie depuro,
in quo fratres meos honorem fuum perdere cognofco.
Meus honor ed,fratrum meorum folidus vigor. Tune
ego vere honoratus fum , cum fingulis qmbulq; honor
debittis non negatur. Si enim vniuerfalem me Papam
vedra fanditas dicit, negat fe hoc eife, quod me facc-
tur vniuerfum. Sedabfit hoc. Recedant verba,quse va-
nitatem inflant,&r charitatem vulnerant.

<11 Afui. B.G regorium bacfecjuirbtur.  Et quidem in
fanda Chalced-oncnfi fynodo, atq; pod a fubl'equenti-
bus patribus hoc decefToribus m tis obl atu m vedra fan
ditas nouit. Sed tamen nulUis eorum vtihoc vnqtiam
vocabulo voluit, vc dum i0hoc mutulo honorem iaccr
dotum diligerec omnium, apud omnipotentein De um
cudodirent lil (l.^jam rent etiam plenius expouit,lib .4.

- epiJH^lJ{cjcrt anion B . Thomas in cpufidocvntra crro-
ret G rxc e rum, to tam iliam ffnodum far el o Leonificacela
maje, Leo (a.n&iilimus Apoftohcus, & oseumenieus, id
cd , v ni utrl al is Patriarcha permultos annos viuat. ht
Leo I X". "Michaeli Ccnjlcintinopoiua.no archiepif.opo de
hac eadem nppeUatione feribens uit,  Licet magno Leoni
prjedecedori noltro, Bc  iucccflbribus iplius hoc iančia
decteuit-Cba.cedont-n.hs (ynodu$. Sed/n multif cji-.ocfo

hbeUis^m acnor. e 1 eni* u;ificmfyncdt bab c tur-, baic c;t
rAftrtptto,  Sandi lli-mo,acuc«ci 1 t>.’ v mucifali i atnarchse
mag-ua: Rom* Leoni. Ytin codiabu* muitarum epijhia^
rum ad l{oma»oj:Po/:iiJieer , <jua nuni feviptai,t ‘vuaeu-
na bibliotheiafcnuintjcr {quarum muha euemplu funt
penes priuatoi ) ad ihrmflum Papam p Ivanam ireden¬
ti ^.rchimandritx, ar &o,;ac/:i fnniuixSyrixjie t fc/ibut )
Sančtidtmo,ac beatils. orbis rtrrse i atriarcha: liornuD
d.c contintnti tedem prineipis Apoltolorum Petri, de-
precatio,^ iiipplicatio miijimorum Archimandntaru,

.r htCaribag.^.(ap.z<).l'olyr.lb;2.iit.26.Burcbardti<r
lib.i.cap^.lvo par.), cap  57. b Voiyč.Ub, 2 Jit.t-,.^/n.
felmus Lib. 6 .cap.  130. c al.hoc tam pri far,o vocabulo  ]
ori K . d ttl fuminius ~\ '>Yif. Jtar .Diac. I b

Decreti Prima Fars. 3^4-

& cazterorum Monachorum fecutid* Syrlaf. Itin^
diafere epijlola,Quomnm  Chridus Deus noderprh^
pem padorum,tS;: do&orem,^ medieum animaru cop
llituit vos nodrum fančtum angelum, dignum cd p a ^
i]ones,qua? nobiscontigerunt, exponere, &c.
quofy G alti a epifiapus ad eundem Harmifdam  ,/dv^J.’

Dum religionis datui, & pleniš catholica: fidci ^"« 11  ^
perfpicitis conuenire’,vt gregem per tota vobis vin ^
lajis Ecclcfias membra comidum , peruigil cura
hortationis in format. Er loannes epifcopu-fKicop 01
ntnad eundem.  Decenter ad vedras oraticines c 00  ^
ro,vt iuxtaconfuetudinem Apodolica? fedis vehr?
člarum ecclefiarum curam, &Nicopolitanpru^ *l ^
re.dignemini, fecundum antiquam fpecialemdif
tionem vedram. Er m breuiario Liberati,cap’ 2Z,e f  j t0 $
pur patere hac Imperatori dc Sy Ih  eri o Papa , nit) ^

elfein hocmundoreges,&none(Tevnum,hcut'

pa ed fuper eceledam mundi totius. Er Pegin°
nua Ub.u.Chro xico ru m de Ki cola o p rimo lopnenSd L 4
lum^ocatrniuerfalem- Pontificem. Sedijhttf dicti°
niuerfal t^duafunt netioncs,quodlnnocenttM ] 1 ^
epiji.zo6.(qu.tincipit 3 {Kpo{iQUcx  fedis) Pdtw * r f ^
jianti»op.Jeribevt 9 exponit bi? verbis,  Dicitur en 1 ^ ^
uerfalis eccletia ) qux de vniuerfis condat ecclch
Gršeco fermone catholica nominacur, & ^ ecun ^ l . f 1 jH^
acceptionem vocabuli ecclefia Romana non ed v
falis eccleda, fed pars vniuerfalis ecclefii ,pri^ ^jn
licet ,ik  prjecipua: veluti caput in corpore, q uor<1

;_j -_:n- 1 _remr ,

temr

eaplenitudo poteftatis exidit, ad carteras au
aliqua plenitudinis deriuatur.Et dicitur vniuc^^j,
clelia illa vna, quže fub fe continet eccledas vn
Et fecundum hanc nomims rationem Roman ^
ecclefia vmuerfalis nuncupatur:quoniam ipf a  0 ClJ t^

gularis priuilegio dignitatiscxterisedpra:lata) .

Deus vniuerfalis Dominus appellatur (non q a
■diuifus in fpecies aut fpecialiffimas, aut etiam
nas)quomam omma fub eius dominio continc
enim vna gereralis ecclefia, de quaveritasmq^ 4 .

LetrumjfTu a es Petrusj&fuperhancpetran 1

bo ecclefiam meam.]

; E

D T S T I N C T I O C.

Pifcopo autem ordinare ante f a ^ tUtn ^
nec arcbicptfcopo, nec primati , n ec p  ///d

_ licet. X>uodexaučloritaie PcUgfj 1 ,l >
mi/m« euideraer) dalunntcilivi. ^

C. I. ^jntratrcsmetifcsfideM.P** 17 * *^ 'v.
nere , ^patitumpojluUrc a Rornar.a
clefia quifq.met ropoiiianr*

pudrat.  .

Ait enim  LeJagtUS Papt»* ^ ^ j en1  W

a Voniam b> c^ui* 1  ain mctropolitanpru ' ^

fecundum prilcam co n fu etudi ne m J QC<f' e \

polioiicce exponere detredantes ,-vfum P a
peaint,neque percipiunt, aeper hocepiR 0 ?^

. ' culopr ‘

la ,<

it c tio viduatis ecclcfiis nc3 'fine periw». #  .
placuit, v.t quifquis metropolitanus vitra tre ^  p J .
confccratioms fnas ad fidem fuatn exp° ne ^ ofl nii^
luvmq; fuicipiendum,ad Apodohcam fedc^^^pli^


ms aliis licctTtia, pod iecundam &  ct : rt ^^ ia jii p o1 ^-
tionem viduatis ecclefiis cum confiho ^ p

emre.

ficis,ordinando epifcopos c^Tubn
iecrandi tpifcopi negligentia prouenerit, W - 1
menfes cccle/ia viduata confidat, comnmni ^

; aut loeo cednr,aut fe colccra* 1  "

tur,quouftj, __

a 'Matth a 6 .  A Po^c.lib.l.tit.io.BnTch^ .pfp

■cap.z 5 . ^Anfelmtts Ub.6aap.q2. luo.par.y^

Poljc.i:b.i.tit.z6.y4pfcLmiif lib.6. rap.  jjz.

- t  .v J --i liti

cup.vhrm.  j iib.i.c.u. c al.eprfcopo* d Innoc.L

J c al.p rab ere.

305

Diftinčtio C.

non diffcrat. Quod fi vftra quinq; menfes per fuam nc-
fligcntum retinucrit viduatam ecclefiam, nequc ibi,
ncq; alibi confecrationis donum percipiatumb metro-
f  olitani fui iudicio cedat.

J Burchardus, Anfelmus <&>aučlor Pannormiit cit Ant
tcret.Damafi: luo vero citat,vt Grattanus,itemq 3 ln-
*ocentius IJI.hb.i .epift.uj. Bituricefi arcbiepificopo(qua
incipit,Ne  fi vntuerfi.) refert paragraphum,Si  vero con
fcerandij ex eodemPelagio.

C. 11. llonorpallij non detur, nifi meriti* .

exigen ti b us,&fo rti ter pofulan ti.

Jtem  Gregorius Papa Brnnichild* Regina,
Itb.j.epiJl.  J.

1  tj Rifca ^confuctudo obtinuit,vt bonorpallij, nifi
gsl exigentibuscaufarum meritis, & fortiterpoftu-
Utv:i dari non Jcbeat,

C. III. <; Dceodem.  P A L E A.

Idem loanni Corinthiorum epifcopo ,hb .^.epijl .tf.
feu cap.qq

N Ouic * fan&itas b tua, quiapriuspalliu, ni Ci  dato
commodo,non dabatur. Quod quoniam incon-
gruum erat,fafto concilio ante corpus B.Petri Apofto-
lorum principis,cam de hoc,qudm de c  ordinationibus
a bquid accipere, fub diftri&a interdi&ione vetuimus.
^fortec ergo,vt neq; p«r commodum, neq; per grati-
>n >)autquorundam fupplicationcmaliquos adlaeros
°rdines confentiatis, vel permitcatis adduci.

f blat palca habeturinplerifirfoVetuf is exemplaribus.

3 pars. Vaufar um  V ero merita acctpiendafunt, vt&
v^Hipofiulat, mereatnr accipere,& fideifuxprofefio-
**nprwiKramcto confirmet, & ap oft o licu decretis,at -
*l ui  finodaltb us fiatu tisfc obedituru nihilo minus caueat.
P.tllto auttm non ntfi c er tis diebus, & intra ecclefiam ad
+lifj*rumfoleunia cuiquumiMetropolitano Vti licebit.

C* llll f  Kiji posl confuet.tm fideiprofef

fonem patlium dan non debet .

Vndc  Ioannes Epifcopus Vuliberto  * Agrip-
pinenji Epi/lopo.

O Ptatum d tibipalliu nuncconferrenequiuimus:

quiafidei tu* pagina minus,quam oporceat,con-
dnererepcrimns: cum videlicec in ea nullam fan&aru
vniuerfalium fynodorum,in qu;bus fidei noftra fymbo
lumcontinetur,necdecretaliuniPontificu Romanoru
conflitutorum fecundum morem feceris mentionem:
fednec illam propria fubfcriptione munieris, necali-
qi!Cm,qmhanciureiurandofirmaret,mifcris.

1  ^[Vuliberto.] Rejlitutum eUhocnomen ex Anfel-
w*. Kam anten trat,  Giliberto: Kam Regino in ta atate,
Ioannes octauus Romana ccclejia prafuit , m e minit
Rulibertj epifcopi A^rippinenjis:^ inter epifiolasloan-
vifPapaočUui, qu.z in bibliotheca. Vali c an a feruantur,
tdepijlola alteriusarg, ad eundem , Veufdedit refert

integram eiujilem loanvis epijlolam ad eunde Vulibertu.

C. V. S>ui palliumdejiderataccipere,prius

dfe remoutre illicitapromittat,

Itttn  Gregorius ^4regio epifcopo Vrancorum,
lib.j.epijt.m .

I N c eafynodo,quamcontra fimoniaca harrefim per
fraerem , & coepifcopum noftrum Syagrium dccre-
uimHScongreg;tri,fan3i:atem veftram volumus inter-
en‘c,atque cidcm fratri ica pallium, quod tranfmifi-
nus,tnbui,fi prius fe proniiicrit iilicita,quc prohibui-
n»us,pcrdefiriitionem fynodicam a fanfta eedefiare
moucrc. I)c qua fynodo omnem nobis fubtihter ordi

a Anfel.hb.G.c.<)]. Polyc.lib.i.tit.2^.. Joan.Diac.l.^
f.j. *Mfel kb.6.c.<)O.Pcljc.!.2.tit.i. b al.fraterni
tat reji ra.] ortgin. c i.qua(l.i. cap.de ordinationibus.

d Mfel,lib.G.cap.yi, c  Anf.l.G.c.j o.

Bt TaHio Efiftc - 3 O <5

nem tuam fraternitatem volumus feriptis difcurrenti-
busnunciarC)Vtipre,cuiusnobis fanditas valde CK*
perta eft, nos reddas dc omnibus certiores,

C. V L ^ Kon nifi ad Mijfarum folettnia ar-
chiepifcopo Vti pallio licet.

Idem Vtrgilio epifcopo Arelatenfi, Ub. 4.

" epijt.$i.feucap.q 5.

4 Allium a  tibitranfmifimus, quo frarernitas tua
gs A intraecclefiam adfolaMifTarum foleniavcatur.

C. VII. Dceodem.  P A L E A.

Itcm loanni Raucnnati epifcopo,lih.l.epijl.^,
feu cap.y\.indi£i.u.

N  On b multum cemporis interuallu eft,quod qua?-
dam nobis de tua fraternitate fuerunt nunciata,
de quibus vobis, veniente illuc Caftorio notario fan-
dar,cui Dco audore praifidem 9 , ecclefi£E,fubrilitcr nos
indicafle meminimus, Peruenerat «amq; ad nos quae-
dani in ecdcfia vettracontra confuetudinis,atquc hu-
militatis * tramitem geri, qua? fola, vt bene noftis, cfl
officij facerdotalis eredio. Q.u*,fi fapičtia vcftra man -
fuete,veleum epifcopali fufccpiffet ftudio, nt>n de illis
accendidebuerat, fed oportuerat te hsec eadem cum
gratiarumadionccorrigere. *

I ^Humilitatis.] Rejlitutusett hic locus ex:pft epi-
flola. Antea enim legebatur,  contra vtilitatem ecclefiar,

& confuetudinis tramitem geri: quae fola vt bene, no¬
ftis, tft officij facerdotalisereptio.

C. VIII. Deeodem.

Item loanni epifcopo Raucnnati,in eadem
epifiola.

C Ontra c morem quippc ecclefiafticum eft, fi non
patientiffimc toleratur,(quod a vobis abfit)etiam
iniuftacorredioft. & infra.  <j[ Iliud frater charifiimc
ribi no putamus ignotiim,c^uodpcne de nullo metro-
politano in quibuflibet mundi partibus fitauditum,
cxtra Miffarum tempus, vfum fibi pallij vindicaffe. Ec
qubd bene hanc confuetudinem generalis ecclefis no
ueritis,veftris nobis manifeftifiimc fignificaftis epifto-
lis: quibus prseceptum beata memori* decefloris rio-*
ftri Ioannis Pap* nobis in fubditis tranfmififtis anne-
xum, contincns omnes confuetudincs ex priuilegio
praedecefibrum noftrorum conceflas, vobis, ecclefižeq;
veftrce debere feruari. Confitemini igitur aliam cife ge
neralis ecclefia:confuetudinem, poftquam ea,qu#vos
geritis,vobis ex priuilegio vindicatis.Nulla ergo vobis
in haere, vtarbitramur,peteric remanere dubietas.
Aut enim mos omnium metropolicanoiu etiam a tua
eft fraternitate feruandus, aut fi tu* eedefi* aliquid
fpecialiterdicis efieconcefTum, prceceptiimvea priori-
bus Romana; vrbis Pontificibus, quod hscRauennati
ecclefiae funt conceiTa,a vobis oportet oftendi.Quod fi
hoc non oftenditur, reftat, poftquam talia agere neq;
confuetudine generali, ncque priuilegio vindicas, vt
vfurpaffe te comprobes, quod fecifti. & infra.  <flDe-
corari pallio volumus ,forfan moribus indecori, dum
nihil in epifcopali ceruicefplendidius fulget,quam hu
militas. Oportet igitur fraternitatem tuam, fi hono-
resfuos fibi quibtifiibec argumentis ftabili propofuit
mente defendere, aut generaiitatis vfum ex non feri-
pto fcqui,aut ex fcripcis ^priuilcgiis fc tueri. Qubdfi
podremo nihil horum eft, aliis metropolitanis huius
te prebere nolumus pyxfumptionis excmplum.

5 pars. Priuilegia quoq 3 cum vftpallijfemper deber,t
concedi.

a Anfclmus libro 6. cap,  98. b A n film us libro
cap.c j. c Anfclmus libro 6. cap. 95. Polje, libro z. n-

tul.io, d al.c orreptio. c al.fcripto priuilegio.

L

507

Pecreti SecundaFars

uapriuiLegia

Depallio Epi-

fcopalt.

C. T X C C um vfu paflu ali fj
debcnt concedi.
r»de ident  Gregoritn Syagrio cpifcopo .An¬
glijo dun c nji Ji b. 7. epi ji  ni

R Ationb - ordo omnino nos admonet, vt curo vfu
pallij aliqua iinuil,ficut diximus, iargiri prinilrgia
debeamus. Sed qnoniam cum honorts augmcnto.cura
quoq; fo! licu udi n is debet accrelccre , vt cultui veftiu,
ačtionis quoq; ornmvenra conucniant. oportet, vt e
nixius in cunctis fe ftudus veitra fraternitas excrceat,
&  circu 1  fubiečtorum ačGs fitenra Vudlaivs.vt vedru
illiš excmp!urn infiru&io>& vita magilira (it.

l ^ Et circa.} T.ocupletatus en hic ioctts ex originali.

C. X. JJu*pallv cenccditur, & antiqua
pnuiiena mnouantur.

Id e m Iva n m epifcopo Pri mx In jlinianre ll!y  -
riittMb.  4 . epiji.it. fen c. 59.

P  Mii" b voSis c*x more cranfmifimus,& vices vos A-
poftolic« iedis agere iterata innouatione decev-
nimus.

C. X T. cVeeodem.

Ide m tpifcopis hprri.t:b.y epiJ.j.ftn
cap.10,7.indici.14.

S Crip^orum c veftrorum infinuatio, fratres chnrif-
fimi, patebcit Andrcam fratrer.s noftruni Nicome-
dian* ciuirans epi!copum,D<;o'propieio,folenmrer or-
dmatum.£r-/.»frv. ^ Snpr&icripto igitur Andrear fra¬
tri, Sc  coepifcopo noftro palluim nos direxifle agnofei-

7)c Metropoli-

tanit*  3  ^

ce>atq; prnuiegia, atq; cur&a conceiTific, ona* prjrde-


ceflorcs mdlri citt-s proedcceilortbus com uierc.

I N. Vrta am
bentjzcu
tu m c sl..

1 ) I S T l N C T i O CI.
temprotein cia dno metropohiani ejjc ni it
t  in Chajcedoncnli concilio, cap.12.. Jatu-

C. 1.

adot

a PolyC.L 1. tit.H.Mnfel LC.c.Zš.
Cdp.ioo. c Mn Jel. 1 . 6 *  c.ioo.

vecijzti

^ D:tc rr.tl7i0olit.xni ir. Trd  <_
prouir.cia cjje  non debcnt.

P F.ruenit a  ad nos, qub.i quidem prarter ecclefiafti''
casordinationes affečtantes potentiam , per prag¬
matičnim faeruin • vnam proamciam in duas diuidac>
ita vt ex hocinueniantur duo metropolitani epiicopi
in vna eademq/. prouincia efle Statuir ergo fianda fy-
nodus deinceps nihil tale attentari a q»oIibcr cpbco*
po, eos vero qui aliquid tale attentaticrint, caekrede
proprio gradu.

1  f Pragmaticnm farnim.] Vtrfiones pAfca, fr Vi*
nyfiana hab\  «r,pcr pragmacicam forman i.Gracr aulff
ptjj^TX(>&yWV.*.M,quod trt eocLcm capuep.mio pofl
dicitur2>\g. id eff , per liter.H

lmperi.tles.

HačtcnH* de etecticne, £r ordrnatime deri aru m trt*
Slattimuf. Nune ad (i.noziiacorum ordinationes traiJtA'
mu* V.tvt fiicile hqueat , quid/ifj>er hac karefi\fitnHol*
patru/n decreuit auetoritas  , caufa deducatur ir tneisvrt'
cuius ne^itium^psr de fcie.iter d Jimoniactf cov.fecrauStV
de ordinati onihus^UA per p ecun ias fi u n t,co n ti n e at.

a  Polyc.Ub.i.tit.24. luopar.$. cap.146. Burcbard*
lib.j. (dp.tf.

t ujmam taisti s  n?iis.

DECRETI PARS SE-

C VNDA.

CAVSA I.

V. dam hahtnsfilium , obluliteum di-
tijlimo ccenobio:exačlus ab Abbate^
a fratri b us decem librasfoluit , vtfiltu*
| fufcip er e tur J pfo tamenfbeneficio ata-
tisjhocignorante. Creuitpuer, <&per
inerementa temporum  , ^ ofEdo rum
advirilem dtatem, & faeer(lotijgradu
peruenit. TLxin de fujjrasuin tibus m tri tis in epifcopum eli-
giturjnterueniente obfbtjuio  , paternisprccibus> data

quoq 1 pecunia cuidam ex coufiliariis archiepiflopi, confe-
cratur t j}e in %Antifiite,nefliu<rpatemi nbfecjmj & oblatx
pecunia. Procedentevero tempore nonnuUosperpecuntd
ordJnauit^uibu/Hamrero gratis beneditti&nem facerdo-
talem dedit: tandem apud metropohtanum fnnm accu -
fatUfi&conuičlusfententiamin, Je damnationi* accepit.

I . q. Hicprimum quxritur i anfitpeccatum emere Jpi w
ritualia.

Secunde , a n pr o ingreffn ecclefi.c fit exi^enda pe-
cunia^relfi exada fuerit , an fttperfoluenda*
Tcrtid^an ingrejfumjpelprabedas calefia emere
Jit.fimoniaCHm.

jQuartb,an iflejit reus criminis^uod eo i^norate
pater admifit.

Phiinto , an liceat ei tjfein ecclefia , Vel fiingi e a
ordinatione }  quainpdtcrna pec/tnia etlajjc-
CJitttt*

Z.q.

\.q.

4.7.
M*

'v. v 1

r S* Vodauti

ps I | probatm

C. I.

6. q. Sexto,an illiqtti ab eoiamjtmoniaco ignorant
ordinatifunUabiiciendi Jint^an non.

J.,q. Septimo, firenuncians fu# harefi fit recipit
in epifcopali dignitate,Velnon.

qui non gratis accipitur.

O^VAHSTIO I.

T r odautcm ffjirituahd cmerepcccatuf*}
probatur multorum aubloritate.

I. Simoni acigr ati ant nox pr/"

Jlant,quam vendere quarunt.

Mit enim  Leo Papa.

G Ratia J  fi a  non gratis datur,ytl accipitnr, gr at ! 8

non eft. Simoniaci autem non gratis aecipiunf- 1 '
giturgratiam , quar maximč in ecclefiafticis ordinibu^
operatur,nonaccipiunt. Si autem non accipiunr > n° p
habent; fi autem non habent, neegratis, nec nongr ar
tis cuiquam darepoflfunt. f^uidergo dant ?profed^
quod habent: quid autem habe.ntffptritum vtiq; m cn '
dacij. (^iiomodo hocprobamus?quia fi fpiritus vent*'
tis (teftante ^ ipfa veriratc, de qua procedit) gratb &
cipitur, proculdubio fpiritus mcndacij effe couincitu^

U

Gratia.} SimiUima primi) Verbis huitts capitv
benturin epi Jela Leonif primi Kiceta Mquilegtcnji ep*"
fcopo feripta , qux esl  S4. I.oques enim de gr ati a aitt  q u *

Deufdedit in tratt.de fm O ni s. b Mdttb.iOt


3op

* l!l gratisdctur,non cftgratia,fedmerces. Fjli^ua  * *-
hou  funt inuenta.

V  II« ^ Inamterfucerdos dicitur-,quicunq f
Jimoniuct trditi a. tur.

iff»Gregorius Syagrio epifcopo ^Augujloda*
n enfijtb.  7. epiji.no,

Vicuncjuc a  ftodec pretij datione facrum ordi-
V^nem mercari, dum non officium , fed nomen ac-
lc naic, ftcerdos non cttc,  fcd dici tantummodo inani-
fcrconcupifcic.

1 ^aputhoc tx originali esi emendatum , frlocuple-

C. 111. ^ Spolietur honore y qui ecclejiam per

pecuniam ob trne t.
ltem  ex regefto.

P Rcsbyrcr b fi pcr pecuniam ecclefiam obtinuerit,
non (o!um ccclcfia priuetur,fed ccia facerdotij ho-
n< ttcfpolietur: quia alcare> & decimas, & Spiritum fan
^mcmtre,vel vendere>fimoniacam harrelim cfle,nul
^sfiddium ignorat.

Kon ejiinuentum i* regefto B.Gregorij rfnde 'ridetur
y**hjimtli* hab en tur apu d Gregorinm VI1. lib.6. reg.
^indice loncilij eoanno babi ti , & in concilio Turoneufi
H Curolo Ma^no. c.  15. m Rjtmenfi. c. 21. 'Moguntino fub
Mane,  r.12. altcro Moguntino fub AlrnuJpho^cap.  5.
eadem quajl.). cap. altare. quod ibi citatur ex

C. IHI. ^ Deeodem.

ldem  Gregorius I ,dtčta epijl.uo.lib. j.

T)EncdičHoC illi in maledi&ioncm conucrtitur,qui
ad hoc,vt fiat haereticus,promouetur.

%ln al^uot^etujlis exemplaribus caputhocconiun-
tfntdfHperiorh&prjterepifloUm uo.indicatam,ea -
* irn fmentia habetur hb.4. epijl.tf. & lib.$. epijl.ioj.

*J "ftoptf Epiri.

C. Y. Partem habebit cum Simone 3 aui con~
tra fimoniacosvehemenier non
exarfent.

ltem  in eodcm.

Vif qu is d per pecuniam ordinatur,adhocvt fiat
%J)*:eticuspromouctur. Quifquisergocontra fi-
^^niacam, & ncophytorum hsercfim pro officij fui lo-
‘° v ehementer non exarferit,cum co fe no dubitet ha-
portionem, qui prius commific hoc piaculare
aa gicium.

\ Verba prorfus ipfa huius ca p it is non funt inuenta in
'Piftolis B.Gregorij. Verum Pafchalis Papa 11. (rt ctta-
P H dInonem>acPolycarpum) citat hrte exipfo beato Gre-
i 9f io: acfimillima pnoris partis huius capi tis funt lib .4.

5'& S poji eri o ris vero partts lib.  10. epijl.tf.Vičio-
* l  * piftopo.lt /oann e s Diacon us hb.^.cap  .4 feri bit gene-
* 'nfententiam d B. Gregtrio contra fimoni* &neo-
P } )tornni harefimproUtam ,in epifola Viclori feripta
Co *tineri. Capitulum  4 z. concilij ‘Meldenfisab luone p. 5.
^•75. citatum^ parttm conuenit cum ipfa epijlola V1B0-
tl  ftnp tA,&panim cumiis , qua luo & Poly car p us citat
* X P‘ l fthtli^Or cutn bis,qux hocloco refert Gratianus.De
barefi e Gallia eiicienda Gregorius lib.^..epiji.$i.fcri *
'J Vrstilo vdrclatenji) & hb.J.eptjl.n  O. Syavrio-, & .1-
^epijcopis Galli.e.

VI. ^ Simoni* dumnaiio dantem & acci~

^ _ pientem parit cr inuoluit.

* ^lyc.iib.2,tit.i..Anfelmu*libro 6.cap.'jy. b ln~
»**£ * • c *p. altare. c ln frd cap. cum lnjueat.

h n' y c 'izidem. <Anfe Im us libro 6.cap.%O.Burcbar-

I  r ' Ctt F- 2l - luopar.y cup.’] t ).<&'  nz. d Concil.

(t •> v '^ 1 '^ CH fdeditpar.l.Polyc.lib.l.tit.i. luopar,l.
*' ‘tup. j 5. tAnfcUnus hb, š.cap.-jj.

Caufa I. Quacft. I.

D c Simo«

310

ltem  Gclafius Papa ad epifcopos per lue»-
mam conjhtHtos,epijl.\,
cap. 26.

Q Vos a  confHtcrit indignos meritis, Tacram mef-
catos efic pretio dignitatem couičlos oportec ar*-
cen, non fine periculo facinus tale perpetrantes, quia
dantem pariter & accipientem damnatio Simonis,qufi
faera le^tio ^teftatur>inuoluit.

C. VII. % jlnathematisfententiadamn*-
tHr y qui Jimontace o rdi na tur.
ltem  Ambrufius 1  in libropaftorali.
tj  Eperiuntur b quaplurimi negotio c muneris peri-
JLVturijmcrcari velle gratiam Spiritus fančii: dum vi¬
le pretium donant, vt pontificalis fublime culmen ac-
cipiant,obJiti verborum Petri, qui dixit ad Simoncm
[Pecunia ^ tua tccum fit in perditionem, quonia do-
num Dei exiftimafti per pecuniam poflideri.] Proin-
de,quia Sc  vfitatum eft tantum malum,«Sc maiorum fre
quenter conftat mucrone fuccifum , nos quoquc buic
vulneri canerofo ignitum ( quod fuperefi adhuc ) inii—
cim us ferrum, decernentes omnino>vt quicunq; dein-
cepsproptcraccipiendam facerdoti; edignitace quod-
libec pramium fuerit detc&us obtulifle, ex eode tem-
porefenoueritanathematis opprobrio condemnacu r
atqueaparticipationcChriflicorporis &languinis a-
lienum : cx quo illum conftat execrabi!e Chrifto per-
‘petrafle flagitium. Quod fi aliquis exticerit, qui accu-
fet,ille, quihuncordinem munerum fuerat dationc
lucratus,& fufcepco honoris gradu priuetur, Sc  in mo-
nafteriofub perenni pernitentia retrudarur f.Illi vero,
qui hac caufa munerum acceptores extiterint, fi cleri-
ci fuerint, honoris amilfione mulčtentur: fi vero laici,
anatlumate perpetuocondemnentur.

I ^[Ambrofius.] Caput hoc in libro paftorali
brosij Vnde cttatur y non etl inuentum. Habetur tamen i»
concilioToletano Vlil. cap.  3. quemc*nonem integrum.
dnfelmus lib.6. cap.  85. partentverb ipfius luo  p.5. c.8$.
ex diHo concilio cit ant.

C. VIII. Damnatur epifcopu*,qui per po-
cuniam ordinationem facit.
ltem  ex concilio Chalcedoncnfi g, cap.  2.

S I b quis epifcopus per pecuniam ordinationem fc-
cerit,& fub pretio redegerit gratiam,quse vendi no
poccft,ord\naueritque per pecuniam epifcopu , chore-
pifcopum, presbyterum, aut diaconum, vel quemlibec
de his,qui con numeratur in clero, aut promonerit per
pccunias difpcnfatorem, aut defenforem , vel manfio-
narium, vel quenquam omnino,-qui fubiedus eft regu
1*, pro fuo turpiffimi lucri commodo, is, qui hocat-
tencaffe probatus fuerit, proprij gradus periculo fub-
iacebit, Sc  qui ordinatus eft, nihil ex hacordinationc,
vel promotionc, qme eft per negotiationem fada pro-
ficiat>fed fit alienus a dignirate , vel lollicitudine, qui
pecuniis acquifiuit. Siquisvero mediator tamtuipi-
bus,& nefandis dati«;, vel acctptis extitcrit, Sc  ipfe, li-
quidem elerieus fuerit, proprio*gradu decidat :fi vero
laicus,aut monachus,anatbematizecur.

C. I X. ^ Ji facerdotio eU alienus y quiper p e-
cumas ordinat y vel orduiatur.
ltem  ex odaua 1  fynodo.

/'“-v Vi 1  per pccunias quenquam confecrauerit, vd
V^ab alio confecratus eft,alienus a facerdotio fiat.

a Polyc .lib.j.tit.6. Deufdedit par  2. Burchardus hb.
\.cap.22.1uo par.^.cap.-jb. * ^A'd.%. b Jlnfel. lib.6
cap.85. c al ne^otiatfbne. d ^43.8 . e al. diuini
doni. f al.religetur. g cap.yj.circa medtum infra
eadem. h Pol^c.lib.i.tit.^j.*A).fel.l.6.c.8%.Biirch.l ...
c.ui.luo y p.$.c.i'8. Pann. I.t,.  c.u8. t KoueH.6.c.>.
nou.M^.capg.apud In lianam anteetjforern. sL.fei l.b  (j.
C*p.l'lHo y p.$.c.izi %

L  1

De Stnte-

311

t O&ana.] lnalifiUotVetuftif ezemplaribuscaput
hoc citatu/ exfcptima fytiodo , in qua capi Culo quir,to rt-
fertur canon trigefimus dpojtoloru ad bane remfaciens,
In epiftola tintem Tarasu ad .Adrianum I ) apam, {qua/ in

txemi*laribus bibbothcc* Vaticana, & alns, e sl in fine  *
pfius fcptirn.e fjnodi) refertur canon vigefimusfecundu*
Jynodi> quam TruUo, h is v er bit.  Eos, qui perpecunias
ordinati lune,Tiuc epiicopi, fine quicunque clerici, &
nori Iccundum prohacionem, & vit£ optionem, depo
ni prcccipimus , Ted Sc  ilios, quihos ordinafle nofeun-
tu r. J xut ctiam hac de rt epijlola Bafiiij ad epifcoposfi-
bi fu bi telo s.

C. X. ^liccordinarhnecpromoueri in ec-
clcjiaDei per p ecuniam aliquu
"valet.

Dem  Calixtus Papa.

S Andorum Patrum txempla feq«entes,& officij no
ilri debito innotiantes, ordinari quenquam per pe-
cuniam in ecclefia L)ei, vel promoueri, audoricate Te*
dis Apollolicz modis omnibus prohibemus. Si quis ve
ro in ecclefia ordinationem , vel promoiionem taliter
acquifierit,acquifita prorfus careat dignitate.

Esi Calixtifecundi,quipaulo ant e Grdtianum vizit,
& aliquot c on čilih a fe habitheontra Snnoniam , & tn ~
uefliturasecdefiarum,quas Germanicibnperatores v/ur
pauerant , mulia decreuit: de quibus <Abbas Pirfpergen/is
ab an n o Domin/  M. C. X XI 11 . in quo e le Hm e H Ponti-
fex> Vfifo ad annr.m  M. C. XXI 111 . accurateJcribit,

C. XI. t^Deeodem.

Itcm  Gregorius Nazianzenus.

Vi ftudet donum Dci pretio mercari, in faero or-
Jine nulla ratione decsetero permar.ere, aut rc-
uocaii pofie dubium non cit.Tališ a communione om¬
nibus moiis abTcindatur. Nam SpirirusPandi donum
pretio comparari, quid aliud cit, quam capitale crime,
& fimomaca hzrefis ? quod quam dcteftabiliter inv-
troque teftamento vindicatum lit, multoium exem-
plis facile apparec. Giezi gratiam Tunitatis Naaman a
Syro vendidic, eandem gratiam fanitatis, HeliTzo vin-
dicantc,leprofus fačtus amifit.Iudas b omnium redem
ptorem vendidit } moxlaqueofufpcnfus eande redem-
ptoris c  gratiam non obtinuit, čc  merico« quianereo
potefi rerinere,quod vendidit. Simon d ctiam magus
cum tandem SpiritusTandi gratiam cmere vcltec,dam
narionis fententiama Petro andiuit [Pecuaia tua tc-
ciuh  fitin perditionem>quia donum Uti cxiftimafti pc
cunia pofiideri.]Dom in us ctia,vt vcnd.tntcs>& emen-
tes huius graf x  expertes ofteaderet, cundos peccato-
tes per gratiam in templo di:mifit>fingularitervenden
tes,& cmentes inerepans, &  flagellans de templo eie-
cit,in quo venditores,.&' ernptores fuos gratia Spiritus
fan&iconftat deftitutos eife, &  vacuos, Quosenim
ChriftusC eiecit de templo, nunquid Spiritus Chrifti
facietfibitempluni?

In o per ib us B. Gregorij Ha\ian\eni,qn*multa Gr*ce,
Latine ezt.ant, ml%Ltule repertum e$t+ Habcntur aute
fimilia in epiJt.oU Tarasi / ad Hadrianum.

C. XII. Simoniacifacerdotes ejfe nonpo/funt.

It cm  Gregorius.

Q Vicunque f faeros ordines vendunt, aut emunt,
fiiccrdotts clfe non poflunt. Vnde feriptum cit
[anathema danti,anathcma accipicnti, hoc eft, fimo-
niaca h^refis.] C^iiomodo ergo, fi anathema funt, &
fančii non funt, fančtificare alios poflunt? & ctim in
Chrilti corpore non lin t, quomodo Chrifti corpus tra-
dercjvel accipere poflimt?Qui maledičtus cft,benedi-
cere quomodopoteft?

Decreti Sectinda Pars. P

Dcufdedit in tradat* c o n t ra Simoni.icos refevthci^

epiftola Pafchalh Papa fecu k dt a d M c dt o lan e/, fef  •

C. XIII. De eodetn.

Item  Gregorius Sya^rto-,(^ alih cpifcoph,

l/b.7. cpijl.no. ..  ,

• / J  - ct

C Vm a  liqneat Kanc hstrefirn ante omnes 1 ^
peftitera fubrepfifle,atqiin iplaorigine fua? h ? 0
ftohc«tefle d teftatione damnatam ,.cur noncau^ tl ’/
curnon pcrpenditur,quia benedičtio bilfi in m3l e
čtionem conuertitur, qui ad hoc,vt fiat h£cretic«iSjP r °
mouetur? .

1 ^1 Omnes.] Jlntealegcbatur^onudz.ftdpl 9 }!^^
detur magh conuenire leBioni rofiituia: qua W xVr A
quot manufcripth ) &'ipfo originali.

C. XIIII. ^Quipretio ordinatJepraMjtioV

offiiium confert.

Dem  Ambrofius de minificriis ^,feu de d/g* ll ~
tate facerdotali,cap .5.

ru®

lin*'

fuit*

a. d-.Regum  5. b 'Mattb.  27. c al. redemptionh.
d jlD.%. t loan.i. j' Deufdedit y par.^.ex Pafcba-
ti, in fi d cap.Placuit.

C Vm d ordinaretur epifcopus, quod dedit, al ".

fuit,quod perdidit,anin:a fuit: cum ali ti ni or< ( ?
ret,quod accepit,pecunia fuit: quod dedit, lepra
C. XV. %Deeodcm.

Ide m ibidem. t  .. ^

G Ratiam c 3 cum ordinareris,non
tuitoeam non meruifti.

C. X V I. De eodem .

Idem lib.t\..adcap.j\..tuc£e.  'jj §

C Ito f t.urpem requiturlepramercedcm,& P cCl1  m '
corpus, animumq; male quafitacommacil^ c '
paulo poit.  ^ Vides, quia fačto aučtoris fuccefli° 1
natur ha?redis. Inexpiabilis efr enim vendiri cu ^Pj* r0 j.
Iterij g, & gratice vindida ccclefiis tranfit ad p°j .^r al i»
^[Deniq; h Maobitic, drc^teri non intrabut ccclc ^
viquead te-tiam ik  quarram generacionem,tanih‘‘ ^
delicct (vt fimplicius interpiecemur).donecculp an ^j
doru multiplicis fucceflio generationis abolcr€ t# _^
cum illi ,qui iaDeum idoiolatriar erroredeiiq uC
in quartam * generationem videantur elTe mul -
profedo durior videtur efle fcncctia, qna Gid 1
vfqoe in seternum pro etipiditate habendi. pi'Opn e ^
audoritate damnarurfpr^fertim cum Dominus
Ipsvs  Chriftus per lauaoiiegenerationem
•  emiflionem dederit peccatorum 2 ) niii * vitiorum^. ^
gis,quam generis femen inrelligas. Sicutenim^
lilij promiflionisfunt,:eftiniantiir in Temen bonu 01 ^^
etiam qui filij erroris funt, aftimantur in
Nam & Iuda:i 1 ex patre diabolo,no vt«q;carnis
fione, Ted criminis. Ergoomnes cupidi, omn<-^’ ‘ ^
Giezi lepram cum diuitiisfuis poflident, ^ yui

fita mercedc,non tam parrimonium facultatu»n>fl
thefaurum criminum congregarunt arterno TupP
& breui Trudu. ^

1 ^  In quartam.]^»r^ legebatur/m  tertia Sefi . (t
tam: Sed& dB.^lmbrofio,(*fiab vno Vetufio GratJ

diceabe?ivox i tcnUm J Deuteronomiiautem2V J(lf4 ^ rt iji

rum quidem , & ^Aegyptiorum filij pcrmittunt/t* ^
generatione inttare in ecclejiam Domini, fed de  >
Jicfcribitur.  Ammonites, če  Moabites etiam p®i ^{ui

mam generationem non intrabuntccclefiam

inarternum. r ezi^ ■

2 fi  Peccatorum.] Sequebatur > curergoG 1
inaternum damnatur f qux apud beaturn^ ,1i
nonbabentur. r**o*i* c **'

2  p s. jQuia erqo autdoritatc Leoni* PapJJfifff -*** 0
----1- f,/ib. J '

a Joan.Diac.lib.3.cap.^.PohfC.lib.2.tit.t.S^ j

eap.iu. Denfdedit, par.2. luo par.^.capf)*  2 , JH 9t
benedičiio. c myJteriif. d Deufdtdit, p arl ’ , j„„
par. 5.C.95. e 1  i

p.^.c.m. g al.minifterij. h Desfdedt!,?- 1 "

uifivtvitiann.  ^ Hom. 9. I hdnJ. r*P

Caufa I. Qu2eft.I.

313

»ififtiritum mendacljaccipiur.i.fccundiim Gregprium a-
pudjimoniacosfacerdotium nonfubfrjlit i,beneditijo eo-
rumin malediftionem conuertitur, apudeosmanetana
tkem a  dan ti g? accipieti,cum/ančli noh fint,nccin Chri
Jb corpore confrituti, cum frnt maledtSli, nec fančltfrcare
ahospojfunt,nec corput Chrifri tradere ,Velaccipere, nec
bentdicere aliri Valent: fecundum  a  Jimbrofrum vero a -
nathemati* opprobrio condcmnatur  , atq } dparUci^itio-
fc corporri gr fangutnri Chrijli ali en antur  , cum accipia
turaurum, & le pr a de tur,cit m inexpiabilri fitculpa ven
Aiti mjfterij fecundum Chalcedonenfe concilium , ex ta
li ordinationc nihil prof etre iudicarttur,fecundum Gela -
fium Simoni* damnatione inuoluuntur,fecundum Grego -
rium  N a\tan\cnum in ftero ord:»epermanere, aut reno-
uaritiulla raitone pojfunt, ab Ntlifko lepra perfunclun-
tur,i Petro in perditionem damnantur, a Chri ji o vero de
ttmplo eiiciuntur , tjuidaliudfrmoniacuffrmoniaco infua
erdinationepoleti conferuare, nificjuod  Innocčtius * de
caterUharcticri tejatur,dice»s epijiola  18. ad *Alexan-
drum,cap .5.

1 %  Non fubfiftit.] Simoniaci recipiunt quidem cha-
ufartm ,fedfunt ipfofafto fujpenfr. Jta ratione habita
>fM,Veredici pot eft ipfo rum facerdotium uonfubfijlere,
aepropterea rečlifitme B.Gregorinlib.io.epif.tf.Vičlori
*pifcopo feribens, Jim o n ta ca m or din ati s nem vocat ilho-
Um,g* tjjeclu carentem.

C. XVII. S>ui piritu* perfeclionem non ha-

bent,ipfam darenon pojfunt.

Q Vi c perfe&ioncm fpiritus,qua acceperant, perdi
derunt,non eius dare plcnitudinem polTnnt(qu£
^aximc operaturin ordinationibus)qua per fua perfi-
«*» pcrdiderunt.e^***>•«>». ^  Qui honorem r.on ha-
bjiit, honorem darc non potuit: nec aliquid illc accc-
P l bquia nihil crac in dante: fed damnationem , quam
habuic, per prauam m anus iirpofirionem dedit.

V n h ocenite non referuntur ipfa prorfuiverba In-
* 9 Cent *i><Jka tam e n hab en tur partim infra ead.c.Jlrria-
*°*-p<mini in capite nun cfeq  « f/> ven t u m cit, in Verfi-
*nu,  Sed econtrario.

C. XVIII. ^ Simor.ia etes per prauam ma-

nmimp ofi tio nem,n o n 0  en e dicli onem,
fed damnationemprajlat.

Idcnf 'Ruf'o, g*aliri eptfcopri, epijl.it. c. 1 }.
fEntum d c ft ad tertiam quxftionem , quas pro fui
ditficiiltatelongiorem exigit difputationem.Cum
J* 0S  dicamus ab hsneticis ordinaros, vulneratum pcril
iammanus impofirionem habere caput,vbi vulnus in-
n^um eft, medicina eftadhibenda , qua poffit rccipere
la nicatem. C^u« faniras poit vulnns fccuca fine cica-
tncc e(Te non poteric, atq; vbi poenitentije remedium
jjecefTariunj eft, illic ordinationis honorem locum ha-
® Crc n on polfc decernimus. Nam fi vc legicur c , quod
Jctigcrit immundus,immundum erit, quomodo ci tri-
buet ur,quod mnndicia, aepuritas confucuitaccipere?
JScdeconrrano alferitur, eum , qui f bonorem ami
*J t >honorcm dare non poITe,ncc illum aliquid accepif-
' C;  quia nihil in dante erat, quod illc porfet accipere.
£ c 3 u i«fcimus, &  vcriim eft ccrcc ,quiaquodnon ha-
j^Marenon pocuic. Damnationem vtiq;,quam ha-

De Sim*-

VI

bnit.

perprauam manusimpofitionč dedit, & qui par-

n «ps e (Ida m eft damnato, quomodo debeat honore
^ptrc,inuenirc non pofluin.^ Seddicitur g vera, ac

* SK f. c.repcriuHtur. b *l.mimfter>j. * ndde c.
97-tirc. »icdinm % iti frd radem. c Jtnf l.6.c.-7^.tpijl.

IT/u * KKM.V9 .Lruit.IW l.  f Sup.aui
f tr jtciionem, verfic. qui hottorem. eadem epijjola cap.A.
j par.C.cap.6 o.

_ 314

ulta legitimi fiteerdotis benedičtio auferre ©mne vi-
tium,ouod a vitio o fucrat inicčtum.Frgo fi ita eft,ap*
pliccnrurad ordinationem facrilegi,adultcri,atq; on<-
nium criminu rci: qtiiabencdi 3 ione ordinationis cri-
mina, vel vitiaputanturauferri: nullus firpxrnitenti*
Iocus;quia id poteft praeftare ordinatio,quod longa fa
tisfadio prsefiare cofueuit. Sed noftrje lcx ecclefia? eft,
venientibus ab bjereticis,qui tame illic baptizatifunt,
per manus impofitionem laicam rantiim tribtiere com
munionem, ncc ex his aliquem in clericatus honorem
vel exiguum fubrogare.

3 pars Sed obiicitur:alii b/erctici d fdc eXorbitant,fi-
moniaci autem etf gratiam Špiritu*fanSli Venalem pu
tant,tamen d fr de ali eni non funt: at q. ide o, quod ab Ir,~
nocentio dc catervs h are tiči* de cer ni tur, non valet de hit
confequenterintelligi. Hi* ita rejpondetur.Simoniaci etji
fr dem tenere videantur, infidelitati* tamen perditioni
fubiiciuntur.

C. X IX. Simoniacifrdci integritatem noto

habent .

Vnde  B. Ambrofius in lib. t.depcenit , f.4. ad-
uerfu* Kouatianosfer/bit diccns.

P  E trn s a  Simoni, qui magic* ar tis confuetudine de*
prauatus.putafTetjOubd gratian. Chrifli per impofi
tionem manus, atq;infufiontm Spiritos fančti compa-
raretpecunia,aitb [Non eft tibi pars, neq;fors in ha«
fide *:quiacortimm non cftrečtum apud Dcum, &c.]
Vides quodhunc magica vanitate blafphemantcm i»
fpiritum fančtum , apoftolica auftoritatc condemnet|

&  c b magis»quia pura confcientiam fidci no habebat?

1 q| Jn hacfideO Vulgata editio habet ,in fcrmonc >*
ROiGfrotce eH, cvW hoyu r*ru,

C. XX. SimcniacK*inf deli* tjfepro-

bat ur.

Jtcm  Gregorius lib.j.eptjl.tf.adTbfodori-
eum Rege m.

C Vm c omnis auaritiaidolorum fit feruitus , quifi*
quis bane, & maximč in dandis ecclefiafticis ho-
noribus vigilanter no prsecauet, infidelitatis perditie-
nifubiicitur,tt*amfi tenere fidcm,quam negligitvi-
dcatur.

1 ^  Quam ncgligit.3 Sic Cii crnendatum exmanufcri -
piri exemplaribu*,cj originali. Jn Vul<jatri enim legeba -
*Mr,fidem verbis,quam negac fačto,videatur.

C. X X I. Simoniacorum harefis caterri

damnabihor ejje probatur.
lttm  exe/>; 7 ?.Tharafij ČonltantinopolitaniE-
pilcopi mifjd Papa Hadriano.

E  Os d,qui per pccunias n>anus impofuerunt, vel im
ponunt, Pctrus diuinus Apoltolus (cuius cathedfa
fortita eft fančtitas veftra) tanquam Simontm magum
deponit. & infra.  Tolerabilior eft enim Macedonij,
ik  eorum,qui circa ipfum funt,Spirittis fandi impugna
torum impia ha?rcfis. lili enim creaturam , & feruuna
Dei patris, & lilij, Spiritum fanOTm delirando faten-
tur: Ifti vero eundem Spiritum efficiunt fuum feruum.
Omnis enim dominus,quod bafcet,fi vult, vendit, fiue
feruumjfiue aliquid aliud eorum, quar poftidet. Simi-
licer & qui emit, dominus eius volens cITe, quod cme¬
rit, per pretium pecunice illud acquirir. Ita & qui hanc
iiiquam ndionem t)perantur, detrabunt Spiritui fan-
čto,arqualitcr pcccantes his, quiblafphtmauerunc, di-
centes e  Chriftum in Bcelzcbub eiicere Da , monia;utq;
vt verius dicamus,Iuda; comparantur proditori,qni Iu
daris Dei occiforibus Cbriftil vendidit f Cum ergo Spi-
ritus fandtis confubftantialis lit Chrifto,ciufdem om-
nino & ipfi porrionis crunt. Et proc\ildubio in cis non

a Juo mproccmio. Pannorm. libro  3. titulo  5. cap.i 7.
b  f. 8 . c jbifcl.l.ii.c.a.^. d jInfr.l.C.c.ib.al. 75.
Veufdeditp.i. o Matt.il. f

L i

De Smo-

3 J n id*

cft £ratia Spiritus fančti.id eft>facerdotij fun&itas. Na
qn<udnc»n acceperur.t ronhabcnt. Ait enim Petrns a
Simoni [No eft cibi pars neq; fors in fermone i(la,quia
CKiftimadi donum Uti pecunia pollideri. ] &fuprd.
^ Nam & vfcefimufnor.us.canon fan&orum Apoftolo-
rum,&: a&tis eorundcm, & tettius, & quartus liber rt~
gnorum alienum onmino a facerdotio pronunciant
eum,qui aliquando dederit, vci acceperit pecuniam in
aIČquo tcmpore,fiuc antc manus impoficionem,fiue in
ipfa mantis impoficiohe, finepoft. Accipcre enim eft
4juando.cunq;accipere.

^ Zaplat boe e H pars eptftoU Tarasi'] ad Hadrianum.
Stdimmuiata cHaliquot ločit feries'verb*runt- t & cpit*-
me rpkfdam adhibita y quemadmodum & apud Jlnfelmu .
Integra habetur manufctipia. posljeptimam fynodum m
Vaitcana bibliotheca , <&in Grant e i ut/y n odi codicibus y
& in Latina exVerfione ^Anajhtsij bibliotbecard* Extat
Utam Latineimprejfa apud Balfdmone, Sedin ea^erfio-
ne^aut interpretit y aut<exe.r»plarit i quod fecutus
jiagitiojum mtildum meji. Kam 'vbi Tara/ius Hadrianv.m
■mirifice landatfntcrpres reprcbedentcm inducit hit ver-
^^Praterna ergo vedra facerdotaiis fanditas, qnar no
inr.e, neeex Dei voluntate pontificalc nninus admini-
magna laboratinfamia. quamuit cum alta multa y
tttmproximefequetia verbamanifejlo repugnet: inqui-
but enmVocatvirum dcjiderioru jbtritus , & aliit pracla-
■rit ti tu lit ornat. Exemplaria quidcm GrxcaVaticana y <&'
Jep tirmefyno di> ipjiut Balfamor.it op time babet. -Opa¬

renecejfarium  * vifum • eslpriore epi JI o Le partem cum G ra¬
ce um n o na cumverjionc ajjcrrc* Reliqua ex Balfamone
impreffo peti poterunt.

T m  -m Tmvh- a,yi.ct)TUTU) yfj
g/UTUTa a.$eA<pcti Kj<w7ktiTiš]ytv
Ilct7ra r>j$.

Vm~

pj?,

T up<p(n(§D i7£urXtC7z(& T&vszivnvbTrs-

A cms  cv y-vg/,ca yat^£4y.

n OA vfasgus }'y 7rvXvr^ovnas tOxyfsXMcos

XizcdS re  ^ 'mtretn-ohs ^umoptsju d(piXccgypoy
riv 'tCottov  ep^jv &v  rj 'P ti%0)ozur/is <Ayi$diU& u^p^vcr:-
> h toppug)’> V 71  7 4 >£Te €/'^ s< ^ £771

I6£p7i:cii’ vznz ^c-iio^Bji ov ret]? v&tt  t-

mvn^^pcM? pgtjtrttn* rs ypcf.dp mm £

vttLr^/MM e7rtttj-VTes rus

. Kzcrr^irze^ r£ iipivpspg t9 v?& y&-

jS Xct£oyrcs tIo) pugftv

*M£se&t rsctrp cedreev ptiTsfhu^uvacni ct9n<P*i

ttu/% qŠx  Kv^aujcii? (pcovijs rtioriuJ tUsj
€ cXjjpore?.  « j 7,5- '%tyy t l4w TUurljJ ^yrjcrrcpC£-

‘btTDx.)ig vkIsv rov  7 ?i&n'y -irj? upcprtK)?
'ruzecosb Km,] c:  (c hdfp/m rifj ti^ucau/lui.jcSK^dpteTUj,
ay 0  A t7n  tzJ* zsp^.<ypta,n . e*s

'jidJ[ts)>Sjuv d[f(^ftu»ci,as  s-jtt^feXixSt
tv&<pwcZs ri  Je S floZ, .
■« ©-, [it A«A«£raTF ci-r tLm  x«jJ&Sf (£ JK02*A.V£t1 0M-

Sl? TE i7ni7^. XVKj  htjžC!®-..  [J trj(57/č>£‘ l-xv T&JJ

('‘fitpaiM' up) fj.\ rnifipr/j  rji au>.vny[i, Kp) o

^«o,- fin <P'j A«|i)Ta:fj Xj f^SStra i lui3)cux  AežSij it aju-

f r Cy l tpi^f{v jto tv ptft]bs  t2 <ri(pf$ <M^.rnt<ruC\

r&TŽfjaamif ačccpfi&cfii/j  mr

',m~i rr£y yp'j' ifijt?  c fina im f

H: wiCt.Z.’ h uiicefa.

}ivg/a

npurQvi

Dccreti Secunda Pars. 3 i<>

Mazat ipy.ru rci Sbetov 'tert fthev w(oji

^ 7 iz tS  tufJtefbT^* ruv rcupcp^cifsovTU-v rdi?

Shjifiru^ns, yd rmvvyt rZv 'nn%h>o T»-

vvtruvTtoi/ tj ptffiorvrr^irrzevj  IT7 it '&w^th  j
H&i  t Im  f&JitpcM cuu^rjpdarc^ h  <si^_A(p.<«*> oftm  '
TVStOls Ehipovu rev r^-^v-fTisTiss npd)iX 6 vr^’y rum tH-  |
xc resuvuyy'i^ei-) risi #%$&**$*  E
A uTiovres Kj r.pprzvreg tu 7 rupj, ruv c,yuoy Kj 7 m»dj*  |
C pduojv ,  (c r£'v doidipoav 7 reir*xy r,(.Lhv

xas cothffirru. k, hti tvtuv  t mgt'vetju vzjz
X vr{optiju. i oiw 'juq)v  ui)>X(piK'o MppgsgotršS 7 n)fa?M'
/m/J H ('StiOvrrU ju  c  v N  y,-y. -ttj.  Aw>vM/rji/ nrP uttjmA  'iV/TUTuH

czutq cfiJtcriJ.us £  ^.7« 9fS /Š*Ajj<77v oršuTUvdCzcrurht
i*&P%ixlsj  , ^.j^.(ao'vrsy t%et rlw &M X f

%}</, rx <sny(p)jT8 o gjf£)T(&' (adyx^ ctpgss/jd/f  <
o  Jfaj tljua v \yee^  jj %ts h£tlfyy%&^ ^
Icdcrza.]] oi^ou, yb c**tp t7njv/xi^y rm r9 TrrdCf&T&i* 71
t^o^rorepef, f,t,x>iLoy  is* M UKshivtu <š r£>y ctto*

7iyd0p(^7Vppy,p/e<jy yj d[uor£cyss ctiotmg. doiHvav
(jcp d[nMy rx Jz£ k)  7curfos ro uytov rrvjCflg*  A^||
%'krTuy  5  isrtt ecuiru> ■> &s fo>xda? i cJ[5^oy curnv* 7^^
'7rus yj> h ar oni s on cJ/ ip$i , « 5

oiKtrlus etre inpov m Kticr^rut- dcruvmg j o dptffo J
Azorom $ GxXofy/(!jy> divetf rS itppu<rpS/ia y  7 ¥ i ^ 1
upy/&M tzto  y,ruru\. Stus  ct ruirh/J ris* ufaft 1
f&ifv iZyxfyfyjot  ^S;3 iŠce£x<n rv 7tViv/W ro uf ih  \
iorc Ufugoeru/ovrcg rr'ts fiXavcpr.ub<nv cv fistK^Pf

o/dt uftsčiv TU £{cMfJ$Vl’A TTV lj y 7SyS

Tiupsoi^av ia^)u nf <zv€?$iTy , os rt is

?reix

M^cuois nuns ucyj^/js rlv Kv&tcy dnr/] u.7m'A\j<x&'
itv To dy.oy vry&f(tpbf4£V7\oy z&figiaof %x
r^S'rruriiKa  ^A ov icrzvru\ uzg/.o(& > - i  ca?

& j it smspcf<<rx-£-TU\  , /s^JVjacv  yS\ iteupt#;,

Xiz77*1 s GVK <yj otortts i%x&ts rb' eiysj 7rvdlitcp 7 ®',
ima  a  j) Tfis hpceazwris uy^euc. :t o one  c-AjtCev, $' tif

yii(n- [avr/cS^ramu/ rbot^t Tlirfb gs&s  rz>y thts
rtj^dL s trum Xtp?vr(&* y  [ono est psg)s>b‘i)
CtipnS  Acr^fti.] iij S CG 7 K[A 7 T&XeiTU\ v  7 TtStt^O)


dp<?'jb 7 ruj) cuircis v, uefrutrz'/ fiov Cttf,

7II/UTHO.  j y,  CE» U^t/eicl COpSTvj CU>XtyO%».

Kpr’ ca/.Tits  Ž DctSA®- 'o  Airi?BA®-

c\eiii  tev 'i7iiaKfjn> aisTnM^iv etimj , trM,-peevX, 1S f '
um > dlla.Si'.yiy, iyx(e,lTij,yr,<j>ti?itti)i,itiT‘ypi/Jtv
ra ndw •mfS  Aovk  , i»* /[luia-ri; y i

t(pXČiV  cV TV1 bytcuvi'7^ JlCUTipAtCl) £ TtS£ CCVTi^j/ i
°:%Tni t-iiuu  -aunu-nurm qm
“J liji it^utnw/i;. Sf xi vzrzx.eifdj>aj  aj^aAt** 1
^■4i7t{r<}.X.iT(ijo>' 7mynt -ni; is(vazu/r,;)>a>pair‘» 1tl ]l
To TU tč  Ayra yj  A^Coyra ov a(a- Ai7mt ^gire* , «7E ^
CJ^ T7JJ %l^<mtuK, a-n  Ž ci ^^»Tttia^een  i ,

T&i >:£«'. AocijS* jS £<1.73 AaCilE 071 ^|7£7T£. <***

Tmcu; tu;  etf$£cXa;  tk.< c^k*A)(ijiiii<J)(5o? & 1 **
F.y  c  ££17  7 »} TUVJlgV.ftff.TUV &CTt(.

lratri,& comminifiro vfquequaq 3  f*H-
ttifimo>& bcatijitrao Domino Ha-
driano Paptc veterii Roma,

Taralius iniignui  f pifcoptu.ConjUntineptfar.f
u/e Ro ma>in Domin o S.

M VlcipIiciccr, multisq; modis ex Euangclio, ^
poftoiorum,parrumq;pra»ceptis docemitr,inl^
dibearione facerdocij morešabauaricialongealit n °*
prarftare ;nequc in vllius facerdotaiis viri ordinatio p *

<t et,f  j»>o_ l> u^> C (TiK*.

auru*^

3i7 Caufa I.

«urum, argenttimvc accipere, aut aliudquuipiam no-
bisvintjicare: quod fcntentir ex diuinis fcripturis, &
patrum dočtrin,> infra fubiefl^ dcmonltrabunt.Qui c-
nim manu.' i.npoHunt,rmniftn funt Špiritu*, non ven-
ditores Spintus. Nam cum gratis gratiam Spiritus ac-
ceperint, gratis etiim iis , qui abipfisaccipiunt,dare
iiifli funt tx voce Domini hac lpfa libertate, potefta-
teq;accepta. <^uod fi quiscam auroemifle conuičtus
fuerit, huncex lacerdocali ordinc 3  excidifle pronun-
ciant,quanquam nominc faecrdotium fortituseft, fed
ineumfalsbnomen llludconferri re ipla comproba-
tiu.Nemotenim poteh Deo,& mammana fcruire,,p-
»tex£uangclio didieimus. Et quonia aodiuimus Deu
perosprophera: c  clamantem [Sacer4otesloquimini
aiicorHierufalem] rurl"usq,<irmnantem,ac dicentem
[Sifpeculatorvident gladium venientem, tk  non in-
foaucritbuccina, & poptilus fe non cuftodterit, vene-
htqueglad,us,& tulerit de eis animam, lile quidem in
iniqimatc fua captus eft.fanguinem autem eiusdelna
»uipeculatoris requiram,] buius igitur, qux ex filen-
tipiratninet, condemnatioms metu, omnibus earum,
qutapud no*funt,ecclefiarum pratfefHs annuncia-
mus.ica vt hdentcrdiuinuni Apoftolum cimitaritcSjdi
tamus, mundi fumus a languine corum, qui tranfgre-
diunturcanonicas/conftitutiones, tfc multomagiseo-
ru m,<]ui,obpecunias ordinauerunt , aut ordinati funt:
I^Ppecum Petrus.diuinus ille Apoftolus.cuius & ca-
‘Mravn foetita eft frattrna vedra iančtitas,hos depo-
fcetit,vt Simonem Magum.Prop: erea non refugimus,
quinvcritatem prsdiccmus, feruantes, ac retinentes
e, qu»a fanfiis , & omuiquaq;benedičtis Apoftolis,&
aiiinclyuspatribus noitns cauonicč funt tradita. Et fi
'imdhorum ab aliquibus violatum elljauerfamur.Fra-
tttna igitur vedra fu m mo facerdotio congruens fan-
*'ta», legitime iVapte ad volnntatem Deifacerdotale
fanaificationč adminiftrans, celebrem adepta eft glo-
tiain. Disicfnim perprophetam f primus& magnus
P°ntifex Chiiftus. [Viuoego, nifi cos,qui me glorifi-
csllt >glorificabo. ] Nofti enim 6 vir eorum deliderio-
,lin 'iqua Spiritus funt, longe tolerabiliorem e(Te Ma-
{t <ionij,Sreorum,quiab i!lo,fančti Spiritus impugna-
torumharreiim.Nam cum illifandlum Špiritu m Dci,&
patrisereaturam, & feruum nugentur,hifuum ipforu,
S u antumputant,feruum ipfum faciunt. Omnis enim
lJominus,quidquidhabet,eum Iibuent,vendit,fiue fa-
* * 1 '‘!um,fiuealiquidaliud ex his,qui poffidet. Simili-
tcr & qui emit,vo!ens empta: rei dominus ficri,argenti
Pfttiocamacquirit. Itaqui hoc nefarium facinus ad-
•"ttuntjfandum deprimimt Spiritum,xque peceates,
* c quc illi, qui CKriitum in Beclzebub eiicerc damonta
Odblafphemodiccban^veljvt veriusdicam,Iu pro-
^Borifnntfimiles, qui Dei interfedoribus ludaisar-
£tntipretio Dominum vendidit. (Tiiando igitur Spiri-
'“sfan&iisconfubftatialis cd Chrido Deo nodro,per-
*P'tuum omnino ed,eos in eadem parte,acforte nume
t,n doselfe,vtdemondrauimus. Qubd fi nonvendi-
tl| r.quemadmodum certb non vcnditur.compertilfi-
quoq; edin idis fandi Spiritus gratiam non ede,
* ut facerdoti) fan&ificationem. Etquod non accepe-
f u nt,non liabcnt Meminerint fandi Petri ad cum,qui
'^procurarar, hoc modo dicentis g [ Non ed tibi pirs,
tlc q, fors in fcrinone ido.] Nam fi venditur facerdotij
^guiras.fuperuacna igitur apud ipfos edhontda vin
ln liiauqio,& puritatis,virtutisq; cultusifuperuacuus a-
•pudipJV^^c Paul us diuinus Apod»lus, docens h opor-
ttrc tpilcopum clTc fine criminc,tcinperantcm,mnde-
■“"ra.aptum ad docendum,cantidemem,(bbrium,infi-

J “ iv,-;—T- X  —'— - -  .

c  E>. 40 , d E-
c c/ «.««••». . jr MU. h t.Ti-

Quaeft. I. *'„?**’  3H

ftentem fidcli iecundam do&rinam TermonijVtpoccnf
fjc&cxhorcariin dodrinafana, tic  contradicenccs re-
fcllcrc Pcrcuntigicurhzeomnia eKeo^ubd facerdo^
tium venditur,& emitur. Subiefta: igitur fententi* c*
fanftis collcči’« alicnum omnino a facerdotio pronun-
ciant eum,quiquocunq; tempore dederit, vel accepe-
rit,fiue ante ordinatione,fiuein ordinatione, fine poft
ordinationem. Accipere enim eft,quatidocfiq; accipe¬
re. Sed ik  omnes ecclefiafticas promotiones, in quibut
pccunia interucnit,irritas effe mbent.

C. XXII. Et accipit

di/tesficri pr*J}entnr,anatJ;cma Jit *

Itcm ex concilioBracarcnfi 11. cap .j.

P Lacuit a ,vt de ordinatione clcricorum,epifcop{ mf
neranullaaccipiat: fed ficut feripcu eft' t ,quodgrflt-
tis donante Dco accipiunr,gratis dcnt.Non aliquo pre
tio gratia Dei,&impofitio manuum venundetur: quia
antiqua definitio patru ita de ccclefiafticis ordinario-
nibus ftatuit,dicčs b. [Anathema fit danti,& accipien-
ti.] Proptcrea, quia aliquanti multis fccleribus obra¬
ti c ,fan<fto altario indigne miniftrantc?,non hoc, tefti-
moniobonorum aftuumjfcdprofufione munerumob-
tinen»:,oportec ^ non pergratiam munerum,fed per di
ligcncem prius difcufTionem,deinde per m ul tor um cc-
ftimonium clericos ordinare.

lx illaa.utlorita.te B. Ambrosu>&Gregopatet,quod
fimoniaci {ficut&alijhrerctici) dfide exorbndt,&ideo
confequcnter de illi-f inteUigitur>quocL de aliif decernitur
4  pars. ^ ltem opponttur,qucdprophetra donum Spi
rilnsfančli e ji: hxc e  autem in veteriTefiamento afanclit
prophettf yendi confueuerat. Vnde Sani  f ad Samuel?pr*
'vaticinio expete/ido non ntfieum munere tre p rxfit fnpjit,
fteorgeliam Hieroboam ad borni »mn Dei non nifi cum.
munere accefiit. ltem Chrifins  h a Juda "venditu* auricula
ferui fanauit. lxemplo itaqjSaulif,&Yxorif Hieroboam
patet,quod donum Špiritu* jantli emere,velyendere non
etlpeccatum. Exemplo Chrifiiliquet x  qu'odSpiritH4fan¬
tini etfi iniujle d fimoniacifvenaltf putctur.VirtutH tame
fua non obliuifiitur 3 nec definit ejfečlum fnxgratia etiam
vendttuf prpjtare.Seddepropbetta  B.Hicronymus in ca-
put Mii Jicompetenterfoluit , malos tantum aca •
pijfe y non bonos denunciant.

C. X X L11. Mali propbeta,non boni pre -

pbetiamvenclebant.

I Vdices,inqtiit,eius in muneribus iudicit>at,& facer-
dotes eius in merccdc refpondebaniC,& prophetz tr¬
iu s in pccuniadiuinabant, & fuper Dominum requic-
fccbantjdiccntes.Nonne Dominus in nobis eift?non vc
nient fuper nos mala. Idcirco propter voj Sion quaf»
ager arabitur,& Hierufalem,vt cuftodia pomarij erit.^
Nemo ambigit HieruiViem propter fcclcra, quae in hoc
capitulo defcnburitur,fuifTe fubucrfam.^v injrd.^f Po-
terat vtique Pccrus Simoni Mago vendere,quod petc-
bat, imop.oterat fimulare vendentem (Spiritus k ciiim
fan^us nec venundari,necemi poteft;) fcdoblatamne
cunip.mcum pfferente.damnauit. &paulopoli.  ^ N^c
qu.enquam moueatiilud, quodin primo Regum ^ li¬
bro legimus,Saulem volentem irc ad Samuelom di-
xi(Tc puero fuo, ad eum fe ire non poffe, quia pretiuf»
quod otferrct pro vaticinio, non haberet, ik  pueruni
rcfpondiffc. fHcce inuenta eft in tnanu mea quai^a
pars ficli pccuniar,& dabo viro Dei,& annunciabit na«
bis viam noftram. ] Non eniip feriptura eft ,.qupd Sa¬
muel accepcric, aut qubd illi obtulerint: quin posi¬
liš a prophetapafcuijjiur, ik  inuitantur ad prandium«

a Jno 3 par.$.cap.i 2 $.  o. b T.c.^uicunfr

c al obnoxij. d oportet ergo.^orig. e al.bos. f i.Rt-
gum  9. g h Tu c, 22 . i Micha.t ^fccun*

dutnjof  ^ Ačl.i. I aL.cguorurr. m  i.Kfg-9*

l  4

H» “'Ji”' Decreti Secunda Pars.. - 520

nu*,qu 1 in er e me n. tu ra &kt,in ejf n o n hcet,fiderhti>ff
ltcm,quod diiitur  a de. Cbrif}o y quodJicut Chrijh*****^
tu* aunculam repituit. Male/j  o, r  ferit mi ra cula ^ fi :  &
c •-'* CI  "• >■  - • . uj:+Um* (W*

Sed IFačfcttift sccemtfe: ftipes magis seftimandre funt ta-
btehtafeULli,qy&m munera prophetiar. ftelus enim vigrn-
tt sbcftos Uabec; & quarta pars ficli,quinq; funt oboli,
lit iioftri igitur facerdotes ,fi volane vendere prophe-
tum,& Kolumba« ki cachedris fuis proponerc,quas Do
nv jUls  fiagellp mbucrttc,quin.q; tantu lobolorum line
mercede contenti: qui vtinam.no preda villarum, fed.
quinq; obolos acciper ene. Hocipfum fonat,&in cer
tio-^regnorum libro,quod vxcr Hieroboam infirman-
tA  filio pergic ad Achiam hominem Dei>& defert ci de-
cem ..pan.es \  &cruftulam >  & vas niellis; quia hasc ma-
gisSdnfumptum-Prcphet*., quam muneri prophetiae
repu.tanda.funt. Licetpatuerint hi, qui ad ariolos irc
confueuerant (quia muki diuini > & arioli erant in If-
racl) malaconfiietudine a»ftimafle.idipfum etiam de
prophetk>& voluiffefančtis viris offerre,quod diuinis
ofFerre confuenerant. ^ Vnde 4in quarco b libro Re-
gum c  legitur, [ qubd Helifasus venic Damafcum, &
E.enadad Rex Syri^ xgrotabac,annunciaueruncq; ei di
cen tes. Ve nit vir Dei huc: & aic Rex ad Azaelem : Tol-
le tecum ntunera,& vade inoecurfum viri Dei,& con-
fnle Dominum per eum,dicens,{i euadere de indrmita
te hacpocero. Iuit-ergo Azael in oecurfum eius,habes
iecum munera,&omniabona Damafci,onera quadra-
gincacamelorum-3 Sed nori cit credeudum accepifle:
iicut de eodem Helifteolegitur d, quod Naaman mun-
dat us a lepra obtulit ci.munera diccns [Obfccro,vt ac-
cipias bencdiSionem a ferao cuo.Ac ille refpondic.Vi-
uit Dominus,ante quem fto,quia no accipiam. Cumq;
vim facerec,penicusnon acquieuit.J

^ Caput boCinvnovetufto, excmplari coniuntlum  ef }
/p p e rio vi, &loco pri m.t diclion vs,  Ixi d i c e s ,legi tur,  D u ces.
quemadmodum ekapucLB.Hieronynutminverfione jo.

1  *f-Qui nc ]> tantuin obolorum.linc mercede conten
ti,qui.] ift* omnia abfunt d reientioribu* editionibu* B.
Hieronimi  > atjjftiam dveluflioribu*, prater ditlionem,
qui. Sed non funt expunBa, quia fentcntuc non officiunt.

2  Deccm panes.] Sicinvulgat* Latina BM/erony-

mushabet, panes,& vuas paifas,dc: vafeulum mellis. In
Gr<tca autemvalgata, &*cr;iflula , ^'vuapajftcomnte-
dnorantiirfu^Tiisfmefitit^ TVtf TtKVOlS oWJ$i .

*£ rx<py\etft

l  Ojria haecmagis.^V^ v/^^^v^r/TLicec. non ha
b.entur hitapud B.Hieronymum, ftd.loco torum hac.Oi-
citur enim , quid fecum ilia portauerit: & tamen pro-
pheta non feribieur accepi(Te:quippe cum & corripue-
rjt eam,& venrurum lučtgm praedixerit,licet,&c.

4  Vnde in c\ua.tto.']tt*cVfq l adfinc/n non funt tu-
mtp.Uafucl B.Bieronymum*

C. ,X.XH.II*. ^uoddiuiuatio inbonnm
non actipitnr.

Idem in eodem capite.

N .Vnquam diuinatio in feripcuris in bonam partem
accipicur. [ Non c e ft augurium in Iacob,neq; di-«
ninacio iu Ifrael dVidebancur fibi quidam efiTe prbphc
tat; fedquia pecuoiam aceipicbant,prophetiaipfbrum
fada eft diuinatio.

^ Hoc etiam caput in alijmt S>etu$h eli coniunBum
/Upeuori)& lepitnrytin originali*  Nunquam enim.

Cum ergo fccandum Hieranymum boni prophet* non
mu n e ra p ro p b etix accip ieban Ufed fiipes tabernaculi:ma
ikautem^ui accipiebant,prophetia y  qtt*f)ei erat donT<>
in diui n ati on e m y qua diabolifa ejhconuertebatur;quid a-
/iud, C olligitur y nijiqHo dfimoniacii, (quo dfupArm diclum
efl)  nulla fpiritualžrg rati/i c o op erat ur  ? Cum enim in fa~
Gramentif^necfo qio pfantafSnU^ qui rigat,fitaliquid:fed
qui wcrementum.dat, Dc m,  q tti-s. opera tur in ek, fi D orni-

A  k^?g** 4 * ^ 4 *.Reg, 8 . ‘ c al'Re%norum*

t.Hum, 2 j. f iXorinth.^,

SpirJtusfan£ku< pojiit vendi, & in ipfa venditione ft-
gratiam op er ari,non  *valet h oec fimilitudo . Ko n  ;
operatur Špi.ritu&fanctus fpiritualiter in perjidk ^ crCl
monik auaritij!,quod Chrijhcs oefiit corporalite/c (k 1
fteri) caufa ad cstmplum patientut.Si enim omnifa^ ,a  V
fimilitudo,cum credaturpoffe Vendi, ficttt Chnjias, cfj
tur etiam Špiritus fančtus pojfe crucifqi ; quodintp°f l .
le cil,.Potek etiam intelligi-(yt dJimilitudine non ret r - ^

mus.(qnodJicut Chri^usycndilu-f non venditorh^cl tr) '

ti, fed ek,qui ncfcientes aderant, dona fuagratidcon
lit, pro quibua eiiam in cruce fupplicauit, fic
fantku* non vendenti, vel ementi,fed hk-,qui de
eorum,ignorantia dutli,facramehta Dominicaaccf 1  ^
fua gratia ejjctlum largiri probatur.Jtem obiicituhf
etji malum.Jit ecclefiaftica cmere,tame fepe fin ra P ^
cipia adfeliccsperueniunt exitw..Vtlacob  b perfipP
tationemperuenit ad benediclionem,vt fe^cs, qu<£ Pr
fa manuferitur,.munda tamen metitur > vt ex adpl fer  ^
concubitu pulcbra foboles.nafcitur , fic &pecumi* ■> ‘I'
per fim.oniam acquiritur,felicem habet exitum,
peribusprofutura erogatur,. Sed.nihil.horumfi
patrocinatur .

C.. X X V. ^ Sipa malo inthoanturprtnd*
pio,non peraguntur bono exitu.

*Ait enim  Leo Epiicopus ad Mauros cpift*~

pos,opiJl.$$.al.%j.  jjj.

P Rincipatus c,quem aut feditioextorfIt, auca, 1 J ]C if
tusoccupauitjetiamfi moribus,atq; ačtibus n°
fendit: ipfius d ramen inicij fui ek pernitiofus
plo. Et difficile eft,vc bono peragancur exicu, q u3e
lo funtinchoaca principio.

C* X X VI Ko n fuperadificatur bonM*

opus,ybi. Ch n ji us fundamentum
non ek. ; .

/JmGregorius lAntiocheno cpiJiopo,Ub»J a
eptft.^j.indicl.z.

C Vm Paulu-v dicat c  [Hundamentu aliud ncnl >t j C jt
teft ponere, prazterid, quod pofieum eft,

1  Chriftus Iefiss,]confequenterprobatur,quia v .b J

, ftus non eft fundamentum, nullum.boni opeds č
peraedificium^

€ jlpud B.Grevorium fic leoitur.  Pr*dicar° r ‘ lU  $
—r i:c....  j  —i ~.qfq U iserg°F-

Chrift ° c

» . r  ; . . r( ,o

cgrcgius[dicicfundametum,&c.] Q»>Iqu> , ' er 6 ft  (jr

j.i ..o.: _ ,/t'.v .c j  :_rUrilto O 1 ’ I.

dilečtione Dei,& proximi, fidci,qu2e in Chrnj- 1 '
mitarem tenet; tundem Iefum Chriftum Dei & . [{tt
nis Eliti m apud fe pofuit fundamentum. Sper*
ergo ett,qubd vbi Chriftus fundamentum eft > b
quoq; operum fcquatur adificium.

C. XX\ II. ^ pote^fieri cleetnoj)* 1

ex pecunia fimeniace acquijita.

Idem Sy<igr‘‘>,&aiii*c[>ifc!>pis,lil/. 7 .tpil’-' ,0 p.ct

N  On t eft pntada eleemofVnaJi paupeobus 0
fetur,quodex illicicis rebus accipitur;
intentionemale accipit,vt quafi bene difpc
tiirpotms,qliam luiutur > pan h piši.
illud certnm eft,quia etfi monafteria, aut xc ! l0 f U j i l ‘
vel c^uid aliud de pecunia,qiue pro-facris-.ordm 1
ti!r,conftruantur,mercedi non proScic. ^jli'

Ne ergo fabobrentu eleemofy n* cum P ecC  n0S ,p"
quid ftudeamus accipere,apertč faera fcript« r *‘ 0 ftC'

liibc^dices g [Hoftia impiorCi abomi nabdc5>q

runt ex fcelere.] Qiiidqdenirn in Dei faerin 01  nl )jž»
Iere offertur, oainipotentis Dei non plačat ir

- — -*-——-

a Luc.zz. lo an. 1 %, b Geneflj.  c jo**’

diji.6i. c.miramur. d at.ipfo. e T.Cor .$• J ■ 9 v.\'
Diac.Poljc l.i.tit.i.^4nf.l.^C.yO.PAnu»Llf> l 7a' -
e.na, ^ ProH.lZ*  ff*

32i Caula I. Quaeftio

fcdlrritat Hincrurfus fcriptum eft a [Honora Doniinu
de tuis itiftis laboribus.] Qui ergo male tollit, vc quafi
beneprabcat, conftat fine dubio, quia Dominum non
honorat.Hincquoque per Salomonem ^dicicur, [Qju
offertfacrificium de fubftantia pauperunl, qua(i vidi-
matfilium inconfpedu patris.] Quantus autem dolor
patris fie,perpendamus, li in eius confpedu filius vidi-
metur.Et hinc facile cognofcimus,quantumi apud Deu
dolorexafperatur, quando ei facrificium ex rapina eri-
buitur, Nimis ergo declinandum eft, diledillimi fra-
tres,fub obtentu eleemofynx, peccata fimoniacar ha:-
refcosperpetrare. Nam aliud eftproptcrpeccataele-
cmofynas facere : aliud propter eleemofynas peccata
committere c 2  &pof pauca* ^  Quifquis ergo (acer-
dotium nori ad elationis pompa,fed ad vtilitatem adi-
pilcidefiderat; pri us vires fuas cum hoc,quod eft fubi-
l urus,onerc meciatur,vt fi imparcft,abftincat,& ad id
metu etiam,cul df e  fufficereexiftimat, accedat.

* fluuatur .]#hteinterponatur caput> ElccmoJyntr.
q,}.tritinteqer bic locni.

2  <[[ComnUttete/]tf/C 4 />«d B.Gregoriuminteriiciu-

t *rc.Hocquoq r dif.$y.&c.SicutKeophytM.dif.4.2.

C. XXVIII. PaftorJlmomacM nullam o m
Hib m prabet medicinam.

Item Tbeodorico, &Thcolicrto  c  Hcgibtv Vran-
corurnjibro fipiimo , epif o la  J 14 .

F Erturffimoniaca g hcerefis (qua? primacotra Dei ec
defiam diabolica plantatione fubreplitr, & in ipfo
Ortl ifuo,zelo b Apoftolic* vltionis percu flfa,atq; dam-
*J at ael\)in regtii vedri finibus dominari: cum in lacer-
J°bbus fides fu eligenda cum vita. $i enim vita deeft,
«des meritum non habet,beato [acobo atteftante, qui
aitl {Pides lin e operibus morcuaeft.J »^uarenim opc-
r ae(f c  valeant racerdocis,qui honorem tanti lacramen
tlc oniuacitur obtinere perp.r*mium? & poji punca.
U mne igj Cur  non folurri in ordinatoris, d: ordinati a-
n, niam leehale vul nusinfligitur,verum.ctiam excellen
^veftrafegnum k»epifcoporum culpa (quorumma-
g^mtercefTionibusiuuaridebucrat)prxgrauatur. Sic
£t3lm  dignus is lacerdotio creditur, cui no adionis me-
“ta »fedprjemiorum copia fuffragatur, reftat, vt nihil
'biin ecclefiafticis honoribus grauicas, nihil defendat
^dudria, fed totum auri profanus amor obtineat. Et
‘tofovitiaremunerantur honore., in locum vltoris, is,
jl Ul forta(Te fuerat vlcifcendus, adducitur: atque,hinc
^cerdotes non proficerc, fed perire poti us iudican tiir.
..Jmeratonamque paftorc, quis curandis“ouibus,ad-,
lb eat medicinam ? aut quomodo populum brationis .
c vpeo tueatur, qui iactilis fe hoftilibus feriendum ex-
?°riit? auc qualem de fe frudum produduruseft, ču-j
^grauipcde ra dix infedaeft? Maiorergometuen-
ytlocisillisfureca!amicas, vbi tales intercefldresi
. ‘°cum regiminfsadducuntur ,qui Dei in fe magis
ac Undiam prouocanc, quam per femctipfos populiš
P icare debuerant.

{ ' Hfn  trgo fe c uniin m Le onem fimonia non bcr.opcraga-
**.?*##; xfkcttnditm, Qrego-riurtn nulliim boni operil fe-
, n ccjit putun de el e cinofy na  , qur; expre-\
'Jtoioni* erogatur paupe rib m,  V u In er at o p af lo/e medi-’
ji* no ' a adbil/caiur ctiran dis OHib^s^dc infecla radice fru
^» 9 « p ^ 0  du c at ur i mai or etiam cdtamitasin fitinio nte~
<tkr ide u jinijlro principio qi‘išfebx ežitua jj> eratur š'

C. X XIX. Simoniaoorum faeramenta ef~

feftugrati* čaren fr,

Hinc etiam  A ti gU Iti n us ait.

p* b \ c al.perpcirare. 'd al.

t ' *  - 'al.Theodeberio. f  ’ Poiy.ibidem. ^dnf l. 6.
h duj part.<),cap'UU  -p al.fimomacam bare (im.


l4 c .-  2 ; f  /p a ; L. regimeuxvjejlrt)rMme-

I Be SiiH 9 ttiac 9 YUYH & bareticeruH*

• Sairamentit.  3

S Icutcunuchus fuit,qui ^lofeph comparauit,ita qui
gratia mercatur, viuu feinen non habet (iccis geni-
talibus.Sic quoque ignis a  facrificij, qui per leptuagin-
taannos Bab.ylonica*captiuitatis fubaqua vixerat, ex-
tini^us eft,Antiocho Iafoni vendente faccrdoriunv. qf
fignificauit Spiritus fančei ignem non lucere infimo-
maci^b faeramentis. .

jQuidin bil Jimilitudinibui beattu ^Augujlinusnotare
yoluit: nifi quia flicramenta Jimoniacorum \ ficut cx-
ter o rum bareticorum) licet Jint Vera quantum a d forma :
tnania tamen , falfa funt >  quantum ad ejfeclum , cum»
non pofint tn cordibu* bominum gignere 3 vel accendere
c cele Ji e m  ^ratiam ?

5. pars. ^ Sedobiicituv illud  Auguftini centru h
ticos traclatu  5. fuper Luangelium loannii.

C. X X X. Siue bonus , fine malus fit mini -
fer 3  pcrvtrumque ejjeHus gr ati a
confcrtur.

S Iciuftusfueritminifter,computo eumeum PauIo f
qui gloriam fuam non qua?rit 5  dicens [] Ego d plan—
tani, Apollo rigauit,Deus autem inerementum dedit.3
Qui vero fucrit fuperbus minifter, cum diabolocom^
putatur:fed non contaminatur donum Chrifti, quia
per illum 1  purus fluuius tranlit, & venit ad fertile ter-
ram. Scio quia lapis exaqua fručtumferrenonpotefts
&,Ii per lapideos canalcs tranfit aqua ad areolas,in ca-
nalilapideo nihil generatur, fed tamen hortus pluri-
mum fruftum afFert. Spiritalis enim virtusfaeramenti
vt lux pura ah illuminandis excipicur, fed per immun-
dos tranfiens non coinquinatur.

%^^/ibinitio huitn capituvfq J adv.<\.nnum  Chrifti.v^/-
^erusiib.^.c.^.citat ex beato ^ 4 u^u(lino y  cuius tamen pro~
pria verba habentur infra de confecr. difinčl. j^.cap.t *-
liud^-Ji fuerit.

1 ^ Quiaper illum.] *Apud B. *Au^uflinum tra&atH
$. legi tur 3  Quod per illum fluit,purum cit, quodper il¬
lum tranfit liqui^um , venit ad fertilem terram , puta,
quiaipfe lapideus elt, quia ex aqua frudum ferre noa
poteft : per iapidcurn canalem tranfit aqua ad areolas,
in canali lapideo nihil generans, fed tamen horcis plu-
rim um fru dum aflfert. Spiritalis enim virtus faeramen-
tiita eft,vt lux: & ab illuminandis pura excipitur 3  & fs
per immundum cranfcat,non inquinatur.

C. XXXI. ^ De eodem.

Idem aiVincentium Donatifam y  epif.  4?.

T7 X e  cat,holica ccclefia funt omnfa Dominica faera-
, men ta: qu^e fichabetis,& datis, quemadmodu ha-

bebahtur,«^ d^bantur, etiam priufqqam inde cKirctis,
C. X XXII. T De eodem.

Idem dr baptifmo contra DonatifaSjhb.^.c.ltf.

S lc^aurem g Deus adeft faeramentis, & verbis fuis,
per qualeslibet adminiftr^ntur , & facramentaDei
vbique reda funt, ficut b mali homines, quibus nihil

profunt ? vbiquc|>eruerfifunt. .

f »* OC ^ I I, ^ .Dr 'eodem.

Idem lib.q.:de bapt.contra Donatiftas,c.i2.

Ec l .forjsergo, ficut nec intusquifquam , qui ex
partt ^ aiabbli eft,porelt velin fe,vel in quoquam
maculare facramcntnm, quod Chrifti eft.

v Gen.  19.'. a  2. Macb.i.&>  4. b al.fimoniacorum.
c Inf a de conf.dift.  4. c x  ahud. Algerm  /.3.c. 5. JLnf. 1 . 9.
c.T,o.Poly.l.-\.tit.\o. d i.Cor.ir 'e Algcrus l .  3 .c.  9.
D eu.fded.it jm trucl. de fimoniacis.Poly L 1 .tiC.  1 0 . j al.fi .

^ AJgerusl^.c.i.luo p.i.c.nj. (j ^al. i Al-
\ gerusibi.Djufdiditin traktatu de fimoniaas. Anf.l.  9.c,
4 8,PpJy>tbid. l{ al.patre diabolo.  ,

L S

N

523 ••* ta “Ssr«f t S re * #n " Decreti Secunda Pars. 324

C. XX XIIII. qSacr*mcHt<t>e>MAttonmti-

tAHtur i c*ti>olici*t&hxrctictfC 9 »i-~
munia probantur.

Idcm ad Lmeritum,epifl.\C^.

S Acramenta, a  quae non mutalHs, ficut habctis, apr
probantur a nobis : ne foreč c«m včftrani prauita-
tem corrigere volumus, illis m.yfteriis Chrifti, qtt* in
vdira prauicace deprauata non iunt, facrilegam facia-
mus iniuriam. Neque enim Sc  Saul b deprauauerat vn-
#ionem,quam accepcrat, cui vn&ioni tantum honore
rcxDauid pius Dei fcnius exhibuir.

C. XXX V. «[ De eodtm.

Idcm ad Donatijlas.

S icutfi&i«r<?ra'citer,non fičte reetprtint, neceoru ba-
ptifmareprobaturjlic & illa,qu* fchifmatici,vcl h*
recici>fi non aliter habcnt,nec aliter agunt, quam vera
ecclefia-cu-m a 4  nos Yeniunr,non cmcndamus , fed po¬
ti us approbamus.

Verba ipfa pri oris p dr tis buius capitis Vfque ad  v.
freprobatur. non funt innenta apud B. ^Augujlinum: fed
shabetur fententia lib.  1, dc baptifmo contra Donatiflacc.
»2. Rghqua autem buius capitt* pars e ji in eodtm lib.c.i J.

C. X X X VI. ^ Kon fugianturfaeramenta
Deiyd(juccunefominiflttntnr.
tdem centru lit teras Petiliani,lib,\.c
*v-rBque JC  in hominebono aliquis Dei faeramenta
JN fngiat,neqne in hon.ine malo.

4([ Libro tertio contra litteras Pettliam, vnde videtur
ft mp tu m ejje h o c cap u t, fic legi tu r.  N e m o gl Or i e t u r, n ec
in hominebono: nemo bona Dei f«.V^iat, necin homi-
jncttialo. Hoc autem caput fignificatur fuprd dijl.  JZ. c,
frater-^' verum principia.

C. X X X Y \  i. ^ Hontinum m aliti a faera¬
menta non profanat.

Idcm de laptifno contra Donatijlas , lib. C.c. 44.

N Onne Sodomita ethnici erant, id eft, gentiles?

Peiores ergo erant Iudaci,quibus Dominus dicit d
[Tolerabilius crit Sodomis in die iudicij,qtiam vobis ]
*c  quibus propheta c  dicit [ luftificaftis Sodomam ] id
*ft,incomparationcveftri f iufta fa&a eft. Numquid
tamen ideo faeramenta dimna, qua apud ludaros erar,
talia erant quales ipfi erant : qua: Dominus quoq; ipfe
perccpit, & ad ea celebranda leprofos,‘g quos munda-
iierat,milit ,Sc  ca Zacharis: b miniftranti angelus adfti-
tit,cumq5 in templo facrificantcm cxauditum efie nun
tiauit. Hac eadem faeramenta & in boni* hominibus
lllius temporis erant, &in malis jJcioribus, quam' lint
cthnici, quandoquidem Sodomitiš in malitia pradati
funt: Sc  tamen illa faeramenta eranrin vtrifquc inte-
jjra,atquediuina:Nam & ipfi gentiles>fi quiddiuinu,
rc&um in dodrinis fuis habere potuerunt, non im-
probauerunt lan&i noftri: 1  quamuis illi per fuas fu-
perftitioncs,‘& idololatriam,& fupeVbiam, cartcrofcjue
perditos moreš dcteftandielferttj&nrfi corrigerenrur,
diuino iudifclo puniendi.

C. XXXVIII,  ^ Sacramcntk mali bab eri
pojfuntjicet virtutem Spišiti&fitt&i
habe+e Hoti pojftonJt,.$ \  ; f ?

Idcm lib.].c.16.  „ -j : . |

M  Vita \  autem opcrationcsi^nt.Spirjtus/fairdi,
qaas Apoftolus,cum quodarpjlocp^quan.tum Qjf-
ficcre arbitratus eft > commenioralfet, itaconclunt 1
[Omniaautem harc operatur vnus atq; idčm STpiritus,
diuidens fingulis prout vult.j Cum ergo aliud fit faera

, a lAl^erus /.j.c.9. Poly.tif.  10. b i.^ej.i^. & l 6 .

4  Supradijl.  jz.c ,prater hoc^-TtvHm principia. luo p,

lO.c.75. d iAaitb.  10. e  ' f\eih.i'6. f -aLvejlra

Sodoma iujtificata efl. g Luc.tj. h ZachA i *l.

liri. { Pelj.L].ht.iQ.^nfel.  /.^r.zj. I  x v C#r.ii.

mentum, quod habere etiam Simon a  magus potuit*
aliud propheria, b q U a> jn malis hominibus c t iam.fi ert
lolctjvtin Sai(I»aliud operatioeiu,fdcm Spiritqs,quzm
nili boni habere non polfunt, ficuteftfinis praccpti,
charitas de cordepuro, &conicientia bona, & fidc no
fičla,quodlibet harctici, & fchifmatici accpiant,cha^
ritas, c qyce coopent m ultitudinempeccatoruni, pro-
prium donumed catholic« vnitatis> Sc  pacii: nec^
in omnibus,quianec eius luntomncs-

C. XXXIX.  ^ Licet faeramenta mali mi-  |

nijlrentiremijiionempeccatorum
non pr/ejlant.

; Idefn eodem UbrOif.iK.

R Hmifiionem ^.pcccatorum e  a-uarinon dabž-t :qu*
per orationes landtorujnjid eftjpereolumba^coii-
tus datur, quicunq; bapcizet, fi ad eiu r . paccm illi per^
tincnt,quibus datur*Non enim raptoribus,& fcencpa-
toribus dicercc f Dominus [ Si cui dimifericis pcccatai
rcmittunturilli, fi cui tenueritis, tenebuntur. ] Fori*
quidem nec ligari aliquid poteft, nec folui, vbi non fi* j
quiautligare poflit,aucfolucrc :fed foluitur, qui cu®
columbafecentpacem,^ligatur, qui cu columbano«
habet pace,liue apcrce fbris fit, fiuc int * 4 * * * * cife videarur*

Si ergo faeramenta m modum lucisab immundi-f coi»'
tpuinari nonpojfunt,Jiin.modumpuri jhtuij pcrlapide^
canalesadjertilesareol.uperueniunt.patct  . <juo(l fi# 9 '
niacifteramentum vntlionisfibi ouide tnutilitcr,&p tr ~
niciose habent.alivsautem VtHiter, grfalubriitrean&t*
Vnftionemadminijlrant. Sicut ergo funt  v/ ra ftcTAtnt
ba/eticorum ouantum ad formam , ita funt "p era , (p v 9 *
inania quanium ad effeclum.

tf.ps. % Sed notandum ej})(juod furameniorv /d'
funt neceftitatis,alia dignit at is. ia enim n ec e fit At ^

habet le^em, fed tpfa fibi fačit.legempUa faerameta 1
falutifunt necejjaria , quia itera-i nor. pof.-nt , idntj 1 *,
yera > avferrt , vel a mitu non debert: jed atm p'riiitn {! *
rata effepermituntn r.lllaverff.crar,ier.ta cju.cfuntf'
gnitatvs^nifi digne fuerint adminifrata \itavt d:\).i
a digr.psprouebanturfiignitates effe defnuntfion rt >» r
nuatur veritasfaeramenii  ,/* 'd vt cejet officium udrti* 1 "
flrandiiVellocotVel tempore^vel promotione.

LocoyVtaii  Leo ad R^uficum Karbon e nfiem e-nfcopH**
epifola jo.al ji.cap.t.

C. XL, ^Dc hif>qui apfeudoepifcopu orii-
nantnr.

S lhqui clcrici ab iftis pfeudocpifcopis in cis ecclf'
fiis ordinati funt, qua ad proprios epifcopos pcrti'
nebant.*, Sc  ordinatio eoruni cum confenfu,^ iudici^
prafidentium fačla efi,poteft rata haberi 3  ira vt in ip^
ecclcfiis perfeuerent: Aliter autem vina ctt habendi
ordinatio , qua necloco fundataefi, necaudorita^
munita.

Caput boe emendatum efl, acjocupletatum t% ipf 4
tp.ifoU,&- referturfuprd. cbf.6i.c.i.^fi qui.

Ecce aliquts d pfeudoeptfcopis ordinatus yjilocurtfi*
ordinrttionts mutauerityVana e ji, & fine adminijlratio^
crit tali* or din ati o.  ( d Bhnefi'

Temporevtait  Innocentius epifl'.  zi.r, 5. &: ordi**#
C. X L l. ^ £>h* pro necefittdde conceduntni f>

eddem ceffante ciffabuiit.  1  .

Vod*proneceffitate temporisilatutumeft 5 ce ^
V^Tante ncčeljitatc, debet vticj; ceitare pipi ttfr
vrgebat: quia aliuS eft ordo legitiniUsaha vitirpatif*
quam * adpracfens^eri tempusirApcilit.' . ^

a iAci.%. b al.operatio Špiritu* qua in m.h.e.fffi'

cut Saulhabuitprophetiam  •• aliud. gred]orig. .(..sdf**
moth.i.i.Pet.j^. d Kemiji a.fo.vig,  e, )?fly A ib d. . 4 ”f‘

' 9.C.JJ. fJoan.10. g -adde c.iQ$Snfra c*di‘. hfi&'
• pr a difl.62.c.’i.Burc.l.A.c.ii.lHPp. l \,c.b^y i tutinff'
)logofo,].Paji.c.xf.in profygo.f;ea.fi  7, ea.$> pr* rei»iwj

325 , Caufa I. Qua*ft. I. **■£££■ w  32*

1  Quam ad prilens.] Hac funt addita ex l*nocen-
tttiCutksverba in hoc capite ijtfumma rcdacla , in ja au~
temq.j.c.quodpro revtedio.pleniiti referuntur.

Ergo alufuis ali o tem p or e ah e 9  , qxi Btr.ofo Jlmilis fit ,
ardthatus y ctffabit ab, adminijratisne, qua prt necefiita-
htllths temports fhit perm:jpt\
ltcm prcmotioHt , vtait  Leo epifoUtertiaad lulia-
9 to* *- % AqH:ltgieufem.

C. XL 1 I. ^ jQuiab hAretictsredeuntfme
jjie promoiionis in fuis ordinibus
r e cipi p o (fant,

S lbquis hzreties coramunionis. contagionc fc raa-
cularit, 1  hoc in mag n o habcat bencficio, fi ademta
fibiomni fpc promononis in quo inuenitur ordinc,
perm ant at.

1 iMacuhrit.] Htcapud B.Leonem y  cum aliaverba
funt inten eBa y tu rn c.faluberrimum in ja q.j.capxt enim
baceflqxaf!'fun.ma quAdam y quemadmodum y ^jc .omnis.
»njra e a dem. tametfi Mu d p Atilo pleniusfit.

Ecce fi clericu»velordinatione y velqu 6 libttjAcramen-
to baretici' communic.it > ceffans-d prornotione vixinfuo
ordincperfeuerat. Kon eft enim dejacrumento boe , vt dc
(ateris. Cxt er a  enim veladculpas ablucndas dan tur , vt
i>aptifm us y  <&■ p ccn i 1  en ti a, vel pro culpvs nonin Aternum ,
ftjUdbora neoantnrjvl eucharijia y qtiA in ari:culo mor-.
tif pccnitcnti etiamrfnefarus peccatis concfditur : Hoc
fdnmnonfolum pr o culpa , /e d etiampro infamiainter-
dicitnr y  C^,p } 0  jmmtnrta munditi4fka, Vel extrinfecA y
'tel lotm.fcc.e perft Cii o r t* pr a.* o patu: a  , Vt bigamis y Vcl
'Pidi-A muriiisi vel Ulit er ata , Vel corporif qualiOet p ar te
'titiatii dchcqat.tr : n rib us tam en Oapi ifrn v.s 3 vtl eu chavi-
f ianoKne^atur. Potep etiam iaiu 1 tura facramcnta ad-
toMiJfratf, q:tt ijhtdfolunt /■ on valet cenferre.

Č. X L i II. % H e 'cp ;fo p  <r> uit a lem con  -
filtratit y qxa!cm co> ficrare nor. licet.

*W<leo alt a a epi/lop os. J/.ficA 3 epijL$y al.Sj.c. 2 .

S -^jui epiicopi raltm conlccraucrint facerdotcm,
^Valtm npn liccat, ctiamfi aliquo mododamnum
proprijhonoris euaferint,ordinationis tamenjus vlte-
^snonhabcbunc: necC illi vmquam facramentp in-
^rcrunt^uodjnegletto diuino iudicio>immemb pra:-
ftiterunt*

lat cum bonoris periculum CHacUnt y  'vt c at era faera-
‘totnUfaccrdotaliteradminijlrare permittantur y ah hoc
foltnon modo pro harefi y  vel pro qualibet maiori culpa y
f^etiampro negligentia remouentur. In quibns omnibus
Mirite notandtim ej 3 quod /aeramentutn fac er do tališ p-
KotuntsprA caiteris omnib. magts accurate^ digne ian
**%Vtlaccipiendum e ji; quta nifiita coUatum fuerit y  eo
* f Jinet e (J e ratum,quo n on fuerit rite perft Hum. Caitera
tnit *f«crament* Vnicuiquepropterfe dantur y &vnicui-
1 jf e  taha funt , quali corde , Vel corfcientia accipiuntur.
V'* dfo lu m n on propterfe folurn y fed propter alios dat ur:
(ftdee neceffe ejl y  vtvero corde y  munda^jConfcientia,
V^antum adfe y fumatur y  quantum ad aliosVe.ro , nan fo-
n fine omniculpa y f(d e ti am fine omniinjamia propter
U^dulum j at rum ■ ad quorum Vtslitatcm, non folum Vt
f^fntfed etiamvt profmt y facerdotium da tur.

C. XLIIII. ^ Simoniaci rci funt inf deli-
tat is eorum,qui d Je fcandalU
\antur .

Vnde  Hicronymus adc.r,UAicl:(C&.
TLTi>quofcunquc dc afftclis fuis ordii>anc,clericos ) &
vitam toriun in fcandalum populiš cxponcnces,
rci  Uinc infidelitaci.9 corum,quUcandaIiz.antur.

^uera enim qui ad hoc tliquntur y Vt c At eri s prajitotji-

* l 'lauuarihm. b lnfedd.c.omnis.<& j q.'j.cfalii-
* Yir 'nnm. c alinterdum etiampro. d z$.q.l A c.Ji

tal e ^^ C 0 P u '^ ! f J ‘p.K.ui o7.. n Hgc ci  A-
tMo,]or/£.

cutprAordinantur dignitate y ficpr.tem4»ere dcbent/Um^
clitate.^4lioqui» i cur c At e rt s praferuntitr , qui nulla  me-
rjiorMm.gratiA d caterts affumnntur • H in c etiam  Sym'
machus laurentio Mediolanenfi epifcopoporijextMMjfr*>
n odirat Romanam.

C. X L V. Si cut honore, it a  <&> fcicntia quif-
queprAcsllere debet.

IU{nm«s a computanduscft,nifi prJBccllatfcicatr^
& fan&itate,qui eft honore praeftantior.

7.pars. Patet er go illud ^dugujlini ( JacrAmenta Vt-
delicet Chnji per h^reticos mimflratA fuo non c Ar er e cf~
fechf)»on de omnibusintelligi generaliter y fed de facr4-
mento baptifnu.

C* XLVI. Saptifmus fiat per bouum y fine
per mala m minijretur > jeiterari
non debet.

l^nde  /dčw*AugufHniis*/f tračl.^.inloanner#.

D  Edit b bapdfmum Iudas, & non baptixatu cit polt
Iudam,dedit Ioannes, 8c  baptizacum eft poli Ioaa
nem,quia qui datus eft a Iuda, baptilmus Chrifti erat,
qui autem a loanne datus eft,Ioannis etat. Non Iudam
Ioanni, led baptifmum Chrifti,etiam per Iud<e manu*
datum.baptifmo Ioannis etiam per Hlanus loannis da-
to re-ifte pra:po:iimiis.^ 7 '/> 4 «/»/;o J c J. ^ Q^uosbaptiza-
uit Ioannes, Ioannes bapcizauit: quos autem baptiza-
uit Iudas, Chriftus baptizauit. Sic ergo quos baptiza-
uitebrius, ^uos baptizauit homicina, quosbaptiza-
uit adulcer, li baptifma Chriftierat,Chnftus baptiza¬
uit. ltcmpancisinteriechs.  Qxiodfaeramentum tam
fanftum eft, vtnechomicida miniftrante polluatur,

1  ^ Ebrius J3y4ddita y fiblatA y &etnendatafUnt non -
nullA in hoccApite ex-originali  > nor. tam e Voxij'a ob glof-
Jam. L ege n dum e ji enim,  ebriofus.

C. X L VII. De eodem.

Idem de bajlifrno contra DonAtijas y lib..\.c . 4 .

S Tcut c vrgeri videpr,cum m.ihi dscicur, ergo hatreti*
cus dimittitpeccata ? lic& ego vrgeo,cum dico,er-
go quicsdeftia mandata non fcruat,auarus,raptor,fcc-
nerator, inuidus., verbis, non faftis ftECulo renuncians
dimittit peccata ?li per vim facramentiDei, licut &:il-
Ie,ita Sc  iilc. Si per meritum fuum, ncc illc,nec ilie. II-
lud enim faeramentum Sc  in malis hominibus Chrifti
c (Te cognofeitur. In corpore autem vnic* d columbae,
incorrupcjejfan&a^pudicac.non habentis macnlam, auc
rugam,necille,nec ille inuenitur. [Vt fieuius 1  man us
eftet arida,verum quidem elfet membrum,quamuis li¬
ne fanguine,& inefticax eftet,& mortuum : ftc Sc  fides,
cum hc vera, tamen line c operibus mortua cft.itcm.
paulbpoil.  ^Sicergoin luereli baptizatus in nomine
fan&ae Trinitatisjtamen non fit temp!um De>,li ab hx-
reli non recelferit, quomodo neqtic in auaritia in eo¬
dem nomine baptizatus fit tempium Dei, li ab auari¬
tia f non recedat,quar eft idolorum feruitus.

1  ^Vr fieuius.] Herba hAcvfque ad Verfi.  Item.i*
vulgatis B.Augujini codtcibus y eo loco non lcguntur y  ne^
apudeateros colleHores.

8 . pars. Ex hisitAque verbis ApparctbAptifmA y  quod
ab hareticis tribuitur , virtute fn* remifionem conferre
peccatarum.

Sed idem.  Augnftinus econtra tejatur libro fcxto d»
baptifmo contra Donati(las y c.i.dicens.

C. X L V 111. ^ Baptifma Chriji y etfi nulla
pevnerJitAie violetur y  apud haireticaf
tamen caret ejječlu .

E Tiam corde tardiores, quantu exiftimo, intelligii®
.baptifmu Chrifti nu^Ia peruerfitate hoxs, fiuedan-
tis,fiuc accipičtis pofte vioiari. Sed ^qaaliud eft faera-

a Hilifjinmscoparandus.^orig. b s-c.ex catbolica.*? c.
iujlus.  c jHg.l.^.c.  10. Poly.'l.l.tit.iO„iAitfl.y.c.iyIuo 3
1  1 ^ 4 . 165 .<d e luc.2. f 'dthfiz*

4


_ Saer.tmmtk harrti'

O*/ forum.

mcntum ab effcdu facramenti, cum eos > cjtii in jpfa v-
mtatcecclcfi* pcrditc viuiint, conftet remifliohe^pec-
•utoru m nec dare, nec habere p o (Te, quia no malignis,.
fed bonis filiis didum eft: [ Si cui dimiferiris pcccata,
dimittuntur ci,fi cui tcnucriti$,renebuntur;}patet er-
jro hsereticos tantum dare , vel accipere faeramentum
baptifmi,& non dare remifticnem pcccatomm.

i ^ Sedquiaalind ] Hincvffue adfinem jrerbk'B.
»Au^ufint in fummam redaciis , fententia tamcnma.net
incolumis. Integer locna hab dur de cenfecra.dif.^.JOuo-
modo.^Kon ob altu d.

C.  XLIX. <T De eodem.

Idem in fermoneVnaecimo deverbk Dominike
blaftphcmiain Spiritum fanBum.

C Orporalia faeramenta, qua* portantj & cclebranc
etiam fegregati ab vnitate corporis Chrifti, forma
po (funt cxhibere pietatis: Virtus veropictatis inuifi-
bilis,& fpiritalis ita in eis non poteft cfTe , quemadmo-
dum fenlus non fequitur horninis membrani, quando
amputatur a corporc.

In alta not v e tufa codicibus hoc> & fequens cap ut
f%ntconiunBafuge non.

C. L. De eodem.

^ Item  Ambrofius in libro de initiandk ru dihur.

N On a  fanac baptifmus perfidorum , non mundat,
fed polluit 1 : ouiain bdiluuio aquarum multaru
ad Dominum non approximatur, quia, veper Apofto-
lum dicitur c £ Quidquid non eft ex fide,peccatum eft:

& ipfis,qHi faciunc , Sc  quibus faciunt, non folam non
prodeft, fcdadiudicitim eft.

i ^jPolluit.] bhtcufque Ambrofius.Sed Al^erns libro
ter ti o. c.  x. referent hunc locum addit vfque adverfi.  ap-
proximatur. ac deinde c. ]). cit ari s etiam enndcm librum
S.Ambrofij,adiungit reliqua buius capi ti s vfq } adfinem.

C. tl.  f Permanus impofitionem confir-
mentur,qui ab k^eretick baptifma
accipiunt.

item  Leo ad d. Kicetam Aquilcgienfem epifcopum,

tpift. 77 .ti. 79 ic.  7 .

H I,equibapcifmum ab htcreticisacceperunt, cum
baptizati antea non fuiffent, Cola inuocationc Spi
rittis fanfii per impofitionem m a mi um confirmandi
funt,quia formam tantum baptifmi fine fančtificatio-
n is virtute fumpferunt. Ec hanc regulam, vt ficitis, fer-
uandam omnibus ecclefiis pia:dicamus,vt lauacrum fc-
melinitumfiuna iteratione violetur,dicete f Apoftolo
[Vnns Dominus,vnafides,vnum baptifma:]Cuins ab-
lutio nulla iteratione temerandaeft: fed ,vt diximus,.
fola fanflificatiofanSi Spiricus inuocanda eft,vt quOd
ab hacreticis nemo accipit, a catholicis iacerdotibus
eonfequaCur.

st.par^. Sednotandum eft.quodbaretki,vt.Arnatit,
ty. Sabelliani, quayum .lir rn*qHalitatem,alif indifirctio
*tm ptrfonarum confiicbantur, baptifniA notiin form*
tcrlcfiit,fedfn*ptrrtrfitAitr De hit fpe-

ctaliter Jhnbrofuts locutu* eJi,dicenj [uon g/anAt bupuf-
t*’<f ptrfidorum,&.c. fed etiam,vt rcbapu\entur, & re-
•rdintHtKT ,in concilio Nicano 1.19 .jlatutum eft.

C. Lil. ^R.cbApti\entur,(£ri>rdincntur,qMi
de Pdulianiftif,^. C.itapbryyjr a d
ealeJUm redeut.t.

S Iquisconfugeritad ecclefiam catholicamdePati-
lianiftis,& Cataphrygis, 1 ftatuttim cfl. rebaptizari
cos omninodebere. Siquiveroclericierantapudcos,
fi quidem inculpati fuerint, & irrcprehcnfibiles, reba-
ptizandi funt, & rvrliis etiam ab epifcopo ecclefia ca
tholica; ordinentur. Si vero examinati, minus fuerint

4 Atg.l.yc.  !.©-!?. 4  Pfal.lt. c Rpm.  4.

d addtc.tjj.inftaeadeen. e Polj. c. trt.  »o. Jnfa
eid.cJiAHCreouUm. f f.phe. 4. ^ Sup. e.no»f*nat.  i

Decreti Secunda Pars.

32$

apti dtprehenfi, deponi eos oportet. Slmi!iterau^ c,fi
& circa diaconos, 2  & de omnibus> qui in eodem
inueniuntur, eadem forma fernabitnr. ' *

i  ^ Cataphrygis. 3 ^ egturhacdiBio inprifca^erf*
ntt  j aua e fin rarik exčmplaribu* colleBionis ifidori tt*"
prefk 3 ac manuferiptk: fed non eft in canonegraco  ,
inverfione Vionjs^ant a lik rečen ti o rvb n*, ^uod attt er *
& ifi bapti^andiJint 3 traditum ef in concilio LaodicM?''
c.8 m fynodo feptimafcufecunda Kicana.c.J .&* n f a
confecr.dift.^.c.hi vero. qnodef Gregorij. ^ q

x  Diaconos. ] Grad efl y  7rtg} tzZv  v*
oXo>s 7hay,  'rov c \ nf n&vovt i^sru^o^iMv^d eft

conidis,& de his omnino,qni in canoneconumeratu r ‘
C. LIH. ^ De eodem.

Item  Innocenuusrfd epifcoposMacedonia, epif-^f'^
-p Aulianiftac in nomine patris,&: fi lij, & Spiricus
diminime baptizabant, & NouatianiiifdeJt 1  - ^

mendisjVtnerandisque nominibtis baptizat, *>'•—*. ^

net<

iftos de vnitate pote(iatis diuinar,hoc cft.patris? i
fpiritus fandi quajftio aliquando mota eft. , #

lij formam eiclefiain bapti^ando feruant. $*di ^
ab ek bapti\antur y qui in harefi, yel'Jchif/nate ek**^
nicant y  faeramentum quidem baptifmi ab ekaCCtP 1  ^
yirtutem\ero non confequuntur 3  qudfinefdenu^f..
Jequipolef.P^nde de Domino dicitur > a  quid inp A * rt  L
non poterai faccre fignum propter incredulitatcm 16
C. Lil II. ^ Dumvcrbnm accedit ad el*'
menium, ft faeramentum.

Vhde  Auguftinus traB.So.adc.i^.loannk, &
fermone de cataclyfmo 3  c.^.initio,

D Etrahe verbnm,& quid"eft aqua, nifi aqu» ? aC  ^
dic verbum adclementum 5 & fit facramen f,inl ' tf

infra.  ^ Vnde ifta tarna virtus aqua:,vt corpus

ik.  cor abluat,nili faciente verbo ? non quia
quia creditur. Nam & in ipfo yerbo ali.ud
tranfiens,aliud virtus manens. ^

De hk etiam,qui in harefi^elfchi/marte bapf&d* (lll
fen bit  Auguftinus libro defide ad Petram diacon^ h
>6. dicens.

Č. L V. %Extra ecclefiam bapti^atiperntcie&J
cumulant,fi ad ecclefiam non

redierint. c \c

F Irmiffimebtene,& nullatenus dubires extra £  ^
fiam baptizatis, fi ad ecclefiam non rcdi« rint ’ \c'
ptifmo cumulari perniciem.Tantum enim

fiafticce focietatis communioCadfalutem,vtb^f „■

nitatC^r-
iracula ;

a Luc.Ap. b Mger. l.^.c. n. c
d Txod.j. e *AB.  9.^.8. f Luc.i®
ead.c.ht qui. h Efhe.4,

fan'

ere-

non faluecur,cui non ibi dattir>vbi oportet v.cdf^

C. L VI. lnfirmafunt dona,qukpratery pi

tatem ecctefue habentur.

Idcm traBatu l^.adc.^. Joannk.  .
>-p Encamusfratrcs mci vnitatem. Practervn* .

1  ik  qui facit miracula, nihil eft. In
rac populus Ifrači, & non facicbat
nitatem erant raagi Pharaonis, ik  faciebant u  ^
Moyfi, PopulusIfraei, vt dixi, non faciebat ^^0^
Qui erant falui apud Deum, qui faciebant,
faciebant? PetruscApoftolus relufcitnuic
Simonmagus fecit mulca. Erant ibi mulci
qui non poterant faccrc,nec qtiod facicbat P ct . fao'
quod faciebat Simon.Sed vndc gaudebant? <I U
mina corum erant feripta in czlo. A

C. LVIL  Baptifma Jemel traditum »•* >

reiterandum. . ^k.c.I’

Item  Leo ad Kr četam epifcopum , epif* 77  •* '

H  Ane g regulam, vtfcitis, feruandam onl .^ un , pt**'
clefiis pr 3 rdicamus,vt lauacrum fcmel mi
la iteratione violetur,dicente ^ Apoftolo


*«*

Caufa I. Quaeft. I.

m

nus,vnafides,vitum baptifma.]Cuius ablntio nulla itc
fationetemcranda eft: fed,vt ducirnus, fola fandifica-
tio Fan&iSpiritus inuocandacft, vt quodab hacreticis
acmoaccipit, a cacholicis facerdotibus coniequatur.

10. pars. Nemo in h*rcfi,vclfchifinate conjlituttorin-
telligendu* esl.Caterum li cumfidet integritate, gnanimi
puntate de manu hxreticorum in forma ecclefia: aliqui*
baptifma acceperit,tunc impleiur 2Hud *Au»ufhni [_per  a
lapideum canalem aqua tranfit ad arcoLts J & it eni  [ fjJt-
ti Ulit vir tu*faera m en ti, <&c.  ]

C. L V 111 . ^ Eliam permalos boni colli^untur,
Idem fermone vndecimo de verbi* Domini ,
de blaifbemia in Spiritumfanbium.

S Piritus b faridus in Fanda eccleba,etiam ifto tepo-
re,cjuo vcluc granumc cun: palea trituratur, fic
operatur,vc nullius veram confedionem afpernetur,
ft ulUus (lmulatione Fallatur,atque ita reprobos Fugiat,
Vtcriam per corum minifterium probos colligat.

Dceq;<ando&ab haeretici* baptifma cum fuavirtute
ac (ipilar: cuiur tam necejfaria adminifiratio eji,vt nec ^ e
ti‘trna purani* datum popit renerari. P r nde in ccclefia-
fiha htjloria  e  ltgiiur,quod yllexander epifcoptM JlUxa-
^ r, a,:um Petri manyrti folennia cclcbraret , poB expleta
Mfanrm faeramenia ridit fiper orammans pucrorum
h di<m i m itan ti um,vtfenfolct.epifcopum,^gerent iu  m
tA ^uain eulefia o eri mor cB. Mox eorad feperduci iu-
qnid ecBjfent, p ercunclattir. lili rei o r din e m pan -
bapti\aios d fe ejfe quofla/n cdtechumenos con ji*
tinturper jltbanafium puerum,qu: ilhi fuerat epifcopus
f lrn ‘tl.itt<s. ybi ex refponfis e o rum vidi t fen: n dum rei /-
l 10 *'* nojira riturn cm  »Sla con Jare,jraiuit, illir qu*buf in
interro^ationibus, & refponfibnibur aqra fiterat
herari baptifnura no n deber e , fedadimplcre ca,
V^fcerdolibiir .nos e'L

C. Ll X, De h ir  , qui per ignorantiatn  ur-

dinaniur, antequarn bapti\entur .

Hinc etiam l  bdorus ait.

S ^tjuisper ignoranciain ordinatur, antequam ba-
,P C  tttur, debent ab eo baprixatiitcrum baptizari,
vlterius non ordinctur. Sed Romanu* Pofitifex
y°ahomine'ni iudicat, quibaptizat, Ted Spiritum Dei
Jbbminiftrarc gradam baptifmi, licet paganus fitqui
® a ptiuc.

, 1! Caput boe Burcbardftr <& lito citant ex dichs ifido-
n;  ?x<jua citandi formula folet nuli čari non efe propria
^ttiriiverba. VtdeLurauteminprioreparcevelpropo-
j, velfalfa alieuius opinio rciitari, cui deinde in
Ponoreparte opponaturvera.  Sed Romanus,&c qux
*V* ««» de c9nfecra.dijl.4-' cap . Romanus. citaturex
£“wo.ldque clariiis lih.  5. capituUrium. c.  4. exponitur
ls ferbii;  Si quis baptizatus cil apresbytero nonba-
P c ^ato,&ran{ra Trinitasin ipfo baptiiino inuocaca
P't)baptizatus elRlicut Sergius Papa dixit, impofitio-
^vcromanusindiget. Gregorini epiicopus Ronia-
nils 3&Ioannes Saceilarius ficfenlcrunt.

C. IX.  PALE  A.

C l Spresbyter ordinatus deprehenderit fe non efle
^^ptiiatumjbaptizetrir, ordipetur iterum. *

Mac Palea &locis indicatij , <&in collechone , qux
.“*« tomo tertio conciliorum poji der/eta jllexandri ter-
i} lj&cap'  1. de presbytero non baptfato , c it a tur ex con-
* lQ e.pad Compendium.

}  ^ Rerum. j $equebatur,&:  omnes, quosprius ba-
expuncla,quia non babenturin d. c.i .

j * -ead.c.fiiufluf t  b lnf.ea.c.itaft. luo p, 2.c.
fr’ C arca, ] or; g' d al.quomodo. e lih.  10. c 14.

c. 6 . luo p. x,c,

tr« ann 'l A,c - 97 'Magijier  /.4. diffi.in princ, g  Ex-
it, C \ l '/ e P res h :cro  ” on  bapti\ato. /ib. 6 : capi tu. c.  9? .
p.i.c.z 6 ^.DannJ.i t c.^ 6 .

330

De Sacramemis h«rc-
ticoruiTr.

de prerbytero non bapti\ato,n e^ in cap.Veniens. eod, ti*.
V bi referturjicet habcanturin aliis locis indicatts.

djtiodautem aeterafaeramenta ab hrereticisminiftr#*
ri non pofiint , tejlatur  Eiieronymus in jlggaum prt-
phetam,cap.  2.

C. L XI. ^Kon placent D eo qiueab b*reti~
cis ojjeruntur.

S le * popu!us 1  ide hsereticorum omnium eft in coa-
fpečEu meo,dicit Dominus,omne quod fccerint,
nnhi obtulerint, vel 2  vota, vel pro falute,vel pacifica,
vel pro peccatOjvel pro deličlo,vel in holocauPum , (i-
ue elcemolynas,fIue ieiunia, line vidus continentiam,
& corporis caftitatcm,contaminara erunt in confpe&n
meo. Qiiamuisenim fanda vidcanturfpecie fui, quac
oft'eruntur a talibus; tamen, quia tačla funt ab co, qui
pollutus inanimaeft, omniapolluentur.

1 *fSicpopulus.] 7 w or/^«4;///(^/V«r,{icpopuIus ifte,
&flcgens ifta,Iudarorum videlicet,atquegentiiium,Sc
hžercticorum omnium,&c.

2 ^ Vota.] Ibidem habetur,  vel vota pro falute./ed
obglojfam non eji mutatum.

C. L XII. ^ De eodem .

Item in Jlmos prophetam,c .$.

O Dit b Deus facrificia hsreticorum,^: a fe proiicit,
& quoticfcunque fub c  nomine Domini fuerint
eongregati, deteftatur Fatorem corura, & claudit na-
res fuas.

C. L XIII. ^ De eodem.

Idem in Ofe* c. 6 .

I Lli ofFcrunt panem facrilegum,&dant eleemofynas,
Sc  fečiari videntur humilitatem. Qu« ego,fi vere fi-
ant,holocauftainterpretor. Cum autem fcientiam Dei
reliquerint,fruftra truncatocapitefidei ,cactera raem-
bra habere feia&ant.

C, L X 11 II. ^ Sinefide,&ch aritat e nec  Ea-
angelium habetur, nec pro funt ali-
quabona.

Idem in epijlolam ad Gal. c.t .

M Arcion.& Ba(ilide$,& eseter^ ha?reticorum peftes
non habent Dei Euangelium; quianon habent
Spiritum fančhim, (ine quo humanum dt Euangelium,
quoddocetur. Nec putemus in verbis feripturarum ef-
fe Euangelium,fed in renfu,n6 in fuperficie, ^ed in me-
d'illa,non in fermonum foIiisjFedin radice rationis.

C. L XV. ^ De eodem.

Idem ad  c.5. eiufdem epifioU.

V ide quantum bonum (itcharitatis. Šiita martyriu
fecerimtis vt noftras velimus ab hominibus re-
liquias honorari; fi opinionem vulgi Fedanteš, intre-
pidi,fanguinem Fuderimus, &Fubftantiam noftram vF-
que ad mendicitatem propriam dederinuis , huic operi
non tam premilim , quam posna debetur, & perfidi«
magis tormentaFunt, quam corona vidoria?.

C. L X VI. Hareticorum benediclio, ma¬
le difti o e ji.

Item  ex concilio Laodicenfi, c.?2.

N  On e  oportet hsereticorum benedidiones accipe-
re: quoniam magis Funt maledidiones,quam be¬
nedidiones,

C. LXVII. *fKeque cum bcereticir, neque
cum fchifmalici* licet or ar e*

Item  ex concilio Martini Papa»,c.70.

N  On* liceat clericis^el laicis ab ha?recicis eulogiaj
accipere,quia maledidiones Funt magis, quam bc
nedidiones: neque liceat aut cum ha?reticis> auteum
fchifmaticisorare.

a al.fi. b Jllger, l.  3. c.  12. Deufdedit p.  2. Jln-
fel. I.  9. ca.  48. c anten legebatur.~\in nomine. d at.
ferimur. e Deuadedit p. 1.&  4. Burc.l.\.c.i^.Iuop. 3.
ca.l 6 o. f In ca. Martini Bracar.

De Sacramentis h*re-

331  ticorum

C. L XVIII. ^ Extra ecclepam non funt Ve¬
ra facrificia.

Item  Leo ad ^inatolium Conjlantin o poli tanter*
epifcopum.epijl.  48. cap. 2.

I N a  ccclefia Dei , quz corpus Chrifti eft , aliter nec
rata funt facerdotia,nec vera facrificia,nifi in noftrz
proprictate natura* verus no? pontifcx reconciliet, Sc
verus immaculati agni fanguis emundet.

C. L X l X. lmpiornm manibus diuina ft-

cramenta fe ptbducunt.

Item Leoni ~4.uguflo,epijl.  73.

M Anifeftum eft percrudchflimam ,infaniflimamq;

fzuitiamb in Alexandrina fede omne cafteftium
faeramentorum lumen extin&um.fntercepta eft faeri-
.ficijoblatio: defccit chrifmatis Cm&ificatio: & parri-
cidalib. manib. impioru omnia fc fubtraxere myfteria.
C. L X X. ^ Sacrumenta extru ecclefum mi  •
ni ji ruri pojfunt , falutem rero confer-
re non pojfunt.

ltemMznx.\xsmartyr Cyprionu* in epijloU  c
contra bar e ti cof.

S Iquis,inquit,de ecclcfla, haererica przfumptione
exierit, afcmetipfo damnatus cft. Ciimhuiufmo-
di,fecundum Apoftolum d, nec cibum quidem fumere
debemus. Declaratur hoc in libro regnorum e, vbi
4iim homo Dei ad Hicroboam milfus eftet, qui ei pcc-
cata fuacxprobraret, atque vlcionem fucuram przdi-
ceret,pancm quoquc apud Ul um f edere,& aquam bi¬
sere vecaretur. Quodcum non cuftodifiet,diuina fen-
tentiainde rediens, morfu leonis in icinere interiit.
^Etaudetquifquanadicere aquam bapcifmi falutarč,
& gratiam ezleftem communeni cum hzreticis g elTc
polic,cum quibus neccerreftris cibus,necfzcularis po-
tus debet eUc communis ? Conftat autem oieum,vnde
bapcizati vnguntur,fančlificari,& euchariftiam fieri a*
pud illos omnino non polle, vbifpesnullaeft,&fides
falfa, vbi omnia permcndacium geruntur. Namhzre-
ticus h fimiarum more, qu* cum homines non lint,
humana camen imitantur, vult ecclefi* catholica* au-
Aoritatcm fibi, Sc  veritatem vindicare, quando ipfc in
ccclefia non fit. Benedičič a Dco maledičtus, vitam
pollLcctur mortuus : Dcum inuocat blafphemus,facer-
dotium adminiftrat profan us ,ponit^ltare faerilegus.
Adhac omniaaccedic Sc  illud malui« , vc antiftes dia-
boliaudeat Euchariftiam facere, quando neefančtifi-
cari oblatio illic polfit, vbiSpiritus fančtus non fit, ncc
cwiquam Dominusper eius orationes, & prccesprofit,
qui Domin um iple violauit. Si enim qui ecclefiam con
temnunt,& cthnici, Sc  publicani habentur, muko ma-
gis vtique rebelles,& hoftes, falfa altana, Sc  lllicita fa-
cerdoiia, Sc  facrificiafacrilcga , Sc  nomina aduiterata
hngercs,interethnicos,& publicanos nccelfe cft copu-
tencur: quos omnes conftac a charicace acque ab vni~
tace ecciefise receflific.Ergo omnia quaecunquc faciunt
harreticijcarnalia lunt,{fc inania,& falfa,ita vc nihil eo-
Cum,qua? illi geflerint,a nobis probari debeac.Non fta-
rim fufcipienda funt, Sc  aflumenda, quar ia&anturin
Chrifti nomine , led quz geruntur in Chrifti veritatc.
Quomodo enim perficerc quse aguc, aut impetrare ali-
qmd illicitisconatibus deDeo polfunc, qui cotra Deu,

a Lanfran.inl.de eychari^ia.jLLqer.l.\.c.10. tuo p.
l.r. 9.*/£»/?/. 9. r. 4 6. b al.fefaniam. c l.i.epijl. 6 .
ad 'Siagnum^bi declarat locnm Pauli ad Titum J^.fent .
dijl. 25. d Tit. 3. i.Cer. 5. lbid.paulo infra, e  3. ^eg.13.
f iUosTjorig. g fihifmaticis.jorif.l 1. epifl.il. &in
eonc.ipJiuf.c.i.fHbperfona Cacilij.^/Llger.l.^. c. 1. idemad
Inbaianum. h Keaatianuf.'] orig. Ex conciho, eodem
loco. Lx epi ji.  7. 1 .1. a d hpidtin m. tx eadem epijlo/a ad
yAa^nHm.lbidem paulo pip triu*. Lx conciho. f.  4. Ex ea~
dt*% cpijl,ii.*dd Inbalunupo. Tx tadtm ad Tria gnu m.

Decreti Secunda Fars.

332

quod eis non licet,moliutur ? ^Qiiarc>qt?ihacreticisi
Sc  fchifmaticis pacrocinantur, cenfura 1  diuinainco*
rimi probantur facinore, Sc  pcenis non folum duces^
audores, fed etiam participes deftinari, nifi fe acoin'
munione malornm leparauerint,pra?cipience perMo)'
fem Domino,acdicencc b [ Separaminia cabcrnacu^
hominum iftorum duriftimorum , Sc  nolitctangcrc^
omnibus,qu* funt eis, ne fimu! pcreacis in peccacac^'
rum.] Et quod commintrus per Moyfem Domin u,
fuerat, implcuit, vc quifq;ft a Chore, Sc  Dachan,&*'
byron non feparafict,pccnas ftacim pro impia comm 11 '
nione perfolueret: ficut ccium per Ofce c  proplietai^
Spiritus fandus conteftatur, Sc  dicit [ Sacrificia eoruo 1
tanquam panis luiSus: omnes,qui manducantca,co n '
taminabuncur: ] docens fcilicet, & oftcndcn.s o^ nC>
omnino cum au&oribus fupplicio coiungi, qui
eorum peccatocontaminati.

^CapHt hoc collecium eH exvarii* locif epijlolartt
ti Cjpnani-i&concihj ab ipfo h ubiti , interdum imm***
tvs y tyin furnmam redaShf^ua in marine pint indic* 1 *'

1  •[ Cenfura.]/w epiJJoUippt ficbabetur.Jrnidr*^
tenduntbaptizari, Sc  fandificari illic aliquem fah> t: j r
baptifmo polle,vbi conftct baptizantem baptizar.cli* 1 '
centiam non habere. Atquc vt magis intclligipod cC>
contra eiufmodi audaciam, qux fit cenfura diuina>> n '
uenimus in tali facinore non folum duces Sc  aiivtof^
led participes po:nis deftinari, Scc.

C. L X X I. ^ Vera facrificia non nifi in fidt
ecclejix celebrantur.

Item  Auguftinus lib.pententiamm \_per Profjerui*
iAquitanic«m epipccpnm Rsgien. col -

E lcclarum,

Xtra catholica ccclefia non eft locus verifacd^'
C\ L X X 11? De manu h^treticorum coni'
munio non ejl recipienda.

Item  Grcgorius 5 . lib.dialog.ca. ]i.aitdt

Irmigi Ido rege LcouigiU c  p ho.

S Vperueniente f pafenalis feftiuitatis die, inte^
ftae no&is filentioad cum perfidus pater ArrV' ,rtU
epifcopum mifit, vt ex eius manu , facnlegse conff cf
tionis comimmionem perciperet, arque per hoc^F^
tris gratiani redirc mererecur. Sed vir Deo deditt*s£*
riano epifcopo venienti exprobrauit,vt debuic,ciu*v
a fcperfidiain dignis inerepationibus repulit. j

C. L X X 111. ^ Sacerdotes hareticorfon t Cbrip
bonoribuf non habentur digni.
//*/»Innoccntius g ad ^Alexandrum epifcopo
epift.it.itp.  j. 1

A Rrianos«pr«cterea, c 2 tcraque huiufmodi f c ..,
quia eorum laicos cotierfos ad Dominumjfiib 1 ^ .
ginepcenitentia , ac lančli Spiritus fančtificationcF
manus impofitionem fufcipimus, non videturclcr> c  .
eorum cum faccrdotij, aut minifterij cuiufpiam i^P
debere dignitate. Quoniam quibus folum baptii 111 ' 1
ratum effe permittiraus (quod vtiejuc innomin«^
tris,& Filij, Sc  Spiritus fan&i perficitur) ncc s P* rIt A-
fan čeum eos habere ex illo bapcifmate, illifquc« 1 )' 1 ^
riis arbitramur. Ouoniam cum a catholica hdec^ ^
au^ores delcifcercnt.perfedionem Spiritus, qua lT ' ^
ceperant,amifcrunt , 1  nec dare eius plenitudincm
funt, quz maxime in ordinationibus operatur,^ ,
per impietatts luz perfidiain ootius, quam pernc^
Uixerim,peididerunt.Propter k quod fieri non p oC

a KoualianOffiue caterif

\s eiufmodifchipnaticiff] 9 ^

b tiy.rn.y6. t Ofex  9 d adde c. Q 7.infra
e al.Liuigildi. f  24  ^.i.ca.fi^piperunnente.Pj^
dedit,p.i." % a ddr  c. 9 7. infra eadem. h ''“jap'
9 -c.i$.Pannll. c.  129. / Sup. ead. ca. qui perfi

nem.lnnocer.tity epifcopitTAaccdpni*, epijl.  22 . c >  3 *

/’ ul.Cfuomdoperi poicjj. p

333 Caufa I. CKiaeft.

vteorum profano? faccrdores . dignos Chrifu nonori-
biisarbirremor,quorum laicn«,- imperlettos. vr dixi , ad
ftnifi Sp! ritn percipu-r.dam granam cum preniccntia?
imagine.recipimus. 7 frm, a tj si.vr legitur b [Qjii ccti-
gfrit * imraundum, imrnuirdus eri r- 3 ouomodo ci tri-
bucrur,qi!0'i munditia, ac puricas coniueuit accipere f
& ir. fr a.  C Qui particeps eftečlus cft damnati, c  quo-
mododebeat honorem accipere inuenire non poffum.

1 ^"Peftes fAnteafequebatur.<ictci^acr\\\r : qrtod ejt
fublatumrftti* * n  vetu (lis codicibu *, ren. it: iftfa epi~,

fiola,rieque apud S^nfelmum, autin Pantiormia habetnr.

J f,  Qui tetigcrir.] .V, epijiola  e// s quod terig^rit im
ttutidu sifcdobglojfumnon ejl mu Lit v. m ■>atq, huius etia
hftionifftntentia habetur ijfde in d i ca tir f c np tu ra loči*.

lxco aiitem qr/bd m anus impcfiiio iteraripran p:tur,
fitcramentum non ejfe o Ji e n di tur,

C. L X X i 1  11 . ^ Man us impofitio non e?i

fa v ram e n ti iteratio.

Vade  Angttftinus Ub .3. de baptifmo centra
D o nat i (la* c.16.

M  Anus d impofitio non,ficu£ baptifmus,rcpeti no
pntcft.Quid.n eftaliud, nili oratio fuper hoicm ?
Ctmer?o In no c e n ti v* fl"m baptifma haretici* ratum
tfe perm rt/at > cit m Greooriu* facri legam rocet confecra-
Arrianorum  , cit m Cyprianu* qt/*cunque ab ha-
^(itfiuHtiCarnalia.^inanfa, <&falfa iudicet 3 cum Hie
ro ^mttf omr.ia.qt/* ab e t/ojj eru n tur, con ta min ata in con
Jj f $« Dei afferat , cit m Leo extra ecclejiam nec ruta ftcer
d*‘la, n ec v era facrificia e (Je tejletur , patci, qnbdfasra-
tntnta ecclefiajiica prat er baptifma , vtfupra datum e Tl,
hareticit mtnifirari non pojfunt.

C. L X X V. .(Jut in baptifmo fanklus e r l,
adaltare peccator non erit.

Uemobijcitur itlud  Hieronymi e  aduerfit*
Luciferianos.

oTcnt f Chrifl us eft,qui baptizat,ita Chriftus eft,qui
^ fcn&ficat.Vnde oro te,vt aut fan&ificandi liccntia
ctribuasjcuius baptifma probastaut reprobes eius ba-
pti/ma, quem non putas effe facerdotem. Ncquc enim
pofeftficri, Ytqtii in baptifmo fan&ns eft , fit adaltare
P^cator.

^ lniti um huius capitisvfj. adverf  oro tc. non el eo
^ r ° 4 pudBJ 1 ieronymH. E(l tam e n apud Atlgirum, lib .3.
r *P' lO.apttd quem etiam nonnulla verba cx ii* qna fc
1 Hu ntnr } eodi'm modo habentur }  atque apud Gratianum >
lce ht>ud B Hieronymum ah ter legan^r.

Sed/.ocdepeccatore  * tantum catholico,non de kare-
i,c °inteUigendum ejh XLuidquid enim cumfide catbolica
P ri  rfficio /ho facit  > licet indignuf , tamen diuina gratia
u»t( ratum ejfe čredi tur. A(lioquin Ji de baretki*
tojhmintelligeretur , ipfe. (ibi contrariu* ejfet , cum dicat
g [Sacrificia eorum odit Dominus.J& alibi
tn ptrfona Domini .

1  ^ Peccatore.] 5 . Hieronimu* eo loco ar^nmentatur,
^folent DialeSHci di cerc,ad homtnem  : nequc ida^it> 'vt
(t y’tnat, acfanciat aliquid , fed tantum^t a du er/ari um
^deft/etn reddat. KampoHquam itium tb adduxit 3  "vtfe
r ‘ r,n  tmpliiM aduerfarium  , fed difiipulum profit&atur ,
* nc  ' Per ijlimam ci rationem exponit , c ur ecclefia cpifco-
P° Sr tcipiat 3  quitn * 4 riminenji concilio imprudtntet ha-
tonfenferant .

C. L X X V T, ^ Benedifiionibus haretico -
rum Deu* ma ledi cit.

Vr Medicam hbencdt&ionibus vedriš] lroc efl^d-
-bquida vobis benedicitur,a me erit maledidum.
fhac funt m *loffa interlintari ad eum 'Malacbia lo-
^*xHierony»to.

, hftad.c.^cntum ejt. b Kum.1q.Lenit.i2. c ah
A V °h l  *+. e To-

g  ‘ LOf ‘*>‘ k  ^

I De Sacramentif barre- ^

• ticorum. 33 -^

tl.  pars. Lhc ergo intclli^endnm e ji de haretico: HlucL
ar/temaduerfh* Luciferianos de ecclejiajlico peccatore, D C
quo  Auguiiinus 1  ait in It Oro de corpore Domini.

1 Augtiuinus. ] Ca p ut boe etiam ab jLlvero lib. ].c*
8 . citatures .Augufiiuo in libro de corpore Domini : fed
Pofiidiusin indiculo op e rum B. Avjujlinl uullam huius
lib ! i mentionemJacitj& a d 'icrbum (cxccpto vhimo ver-
fict/lo) bat' lc/juntur in libro Pafchasij abbatis de corpore 3
futpuine Domini.c.12. ex quo etiam libro funt cJtera*
tur 3 pum fequcntibu* 3 in fra de c onfe era. dijt.i.

C. L X X V 11 . fr Bo/n&malifaccrdotesa-
qut corpttt. Chrijii conficiunt.

I Ntra a  Cacholicam cccleliani in myfterio b corpo-
ns, tk  fanguinis Domini nihil a bono maius, nihil i
malo minus perficitur facerdoce : quia non in meri-
to confeerantis, fed in verbo perficitur creatoris, &
virtute Spirints lančH. & infra.  Si enim in meri¬
te efiet (acerdotis, nequaquam ad Christvm  per-
tineret. Nune aucem ficutipfeeft, qui baprizat,ita
ipfe eft,qni per Špiritu m fančbum bane fuam cfficit
čarnem, &  transfundir in fanguinem. Credendum *
eft enim , quod in verbis Chridi faeramenta confician-
tur. Cuius prius creantur imperio, eius vtique vc rbo
reerean^ur ad melius.

I ^[Credendum. ] LLac eodem modo legunturapud
vA.lgtrum, Sed Pafcbasij verba, c.  15. hacfknt:  Cuius er¬
go potentia creata funt prius,eius vtique verbo ad me-
lius recrcantur: quia nemo creator alieuius rei,aut re-
creator, nifi vnus Deus catholice prjedicatur. Propre-
rea veniendum cft ad verba Chrifti, &  credendum , qd^
in eiufdem verbis ifta conficiantur.

C. I.XX Vin. , De eodem.

Item  Anguftinus lib. 2. contra epijlolam Par -
menianiiC.  10.

O  Muta c  faeramenta ciim obfint indigne rraetan-
tibus, profunt tamen per eos digne fumencibus:
licut & verbum Dei d- Vnde di^um c eft [Qjiar dicunt,
facite : quae autem faciunt,facere nolite.J

C. LXXIX.  %De iis 3 qui fanftk malevtuntur.

Ide m in pfilmum ioy. v erf. S/ui t egi*.

P Rophctauit &  Saul maius rex,& tuncpropbetauic,
ciim Dauid fančlum perfequeret*iF -gr infra,  Non
ergo fe iaiftent, qui fortč fine charitate habuerinc hoc
munus Dei fandurn : fed videanc, qualcm ratione ha-
bitmi funt cum Deo,quifančiis non fan&e vtuntur.Ex .
his erunt,qui diifturi funt f [In nomine ruo propheta-
uimus.]Non illis dicetur,mentimioi: fed dicctur, [> T on
noui vos,&:c.]

<([ In traktatu  7 .in epijlolam loannif funt aliqua , qua
adfententiam huius cepiti* referripoffunt , atq {  inde an -
te a citabatur. Sedipfa prorfur verba funtloco indicato
Špiritu er^o prophetiadicedtfunt babuijje,non meritu.
C. LX X X. ^ XJuifq l nontamfAnbiifnatur
ex boflii*  j qudmpro peccato polluitur.
ltcmElic  anymus in c. l.Aggai.

O Propheta,quiaharirantu extrufto , & domo mea
diruta hoftias mihioffers in altari,& vi^imis eius
fan&ificari tc putas,fcito 3  quoniam fandurn quidem
eft,quod offerturin altari: fed non tam fančlificaris ex
hoftiis,qHa'm ex mortuts operibus pollueris.

^. 4 pudB .Hifronymt(mJlcleptur: 6  popnle, qui al¬
tari tantum extručto,& diruta clomo mea hoftias mihi
offersin.altari, tk  viftimis eius, & carnibus te fančtifi-
cari putas: fcito non tam fančlificari tc ex hoftiis, quae
templo diruto tibi prodeffe non poterunt, qnam con-
taminari omnia opera tuay&cunefta, qutt agis, ex eo
quod ncgligis, &tuam magis domum,quam meam

a Ve confetr.dift.i vtrKm. b al. mintj^erio. "Mtg.  4.
f'e»ten.di(l.l].^Hg.I.i.c.lt:& l.^.c.S. c š.e.td.c.perE-
fMam.fj hccpene. Mg.l-i,. c.  n. d Dei tcjUtnr.]>n£,
e Mntth. 1 T,. f "Mdtth.j.

rtj» • « Saorjmtntit htrtti-

Op J forum.

•Ktrucreconatus es. San3um quidem tfl qn<xl offet-

Decreti Secunda Pars.

336

tur in altari: led non tam fandificaris cx hoftiis, quam
CK co, qubd in canuallibus habitas, & interes mortuis
<iperibus,pollueris. In duobus etiam Gratiam "petujiisco
dicibuslegitur  , d popule: Perumidem Hieronimu*con-
trnu o tjiaeadem per anagogem up tat ecclejiaflico viro.

C LXXXI. ContraSpiritumfančlum >

Verbu dicitur y cum ex dijfferjione num-
ouam redi tur .

Item  Auguftinus in hb.de ‘v erbis Domini-, fermene \i.

I Ta a  fit k verbum contra Spiricum fandum, cum ex
difperfione ad congregationem numquam venieur,
^uxadremittendapeccataaccepitSpiritum fandum.
Adquam congregationem ctianili per malum clcricu,
fed tamen catholicum miniftrum, reprobum, & fidum
flaliquis acceffcrit corde non fido, inipfo Spiritus 1
fandus c operatur remiftionem pcccatoruro,qui in fan
6ta ecclelia ita operatur, vt reprobos fugiat, Bc  tamen
pereornm miniltcrium proboscoiligat.

I Spiritus fandus.] Hocloco concire referturfenten
ti* B.jAugujhni, plenius autfupra ead.c.Spiritus fanbhu.

C. L X X  X 1 1. Ko n m e ritif homtnum , fed

firtnte Špiritu4 fanbii p ca at a re-
mittuntur.

Item in fermone de rcmijlionepeccatorum,

V T euidenter hoc oftendcrec Dominus,a Špiritu
fando quem donauit fidelibus fuis, dimitti pccca-
ta,non meritis hominum, quodam loco fic ait refur-
gens a mortuis [Accipite Spivitum fandum,] ^ conti-
nub fubiecit, [Si cui dimiferitis pctcata,dimittu tur ei]
hoc eft>fp»ritus dimittic,non vos.Proinde 1 ficut is,que
facerdos tolerat in ecclcfia ,cft tamen cxtra ecclefiam,

& extracorpus»cuius caput eft Chnftus, li ci olliarius
non aperuerit: 2  ita non ideo extra ecciefiam cft,&
non elldecorpore, fi quispaftorisprxiudicio compel-
liturforiscffc.

1 ^ Proinde.)^/^ ipfi huitupartknon funtinuen -
t* *pud B. jtuguiHnum. Si mi Uim* hab e tur *pud Orige-
nembom.\$.adc,l4..Leuitici,&ref<irunturinfra  24.3.3.
tnmalijuis. <& c.Jiquknon reblo .

2 ^ Apcruerit.] In nonnullkretujlkcodicibus legi-
l«K,aperuit./» alik y  aperiat, ab ‘vno autem abefinegatio.
C. LXXXIII.  ^Dominus non merita per-
fonarum,fedfuerdotum offici*
conjiderat.

Item  Ambrofius de iis,qui initiantur myfteriis,c.$.

C  Vni c  feripturatibi teftetur, qubd ad Hieioboamt
prccesjignis defcendit de ccelo, Bc  rurfus prccante
Heliaignis cit miifus, qui facrificia g confumcrcr; da-
tur 1 intelligi,quod Deus non merita perfonarum con-
hderac, fedofficiafacerdotum. & paulopoji.  ^[Ignis
illis viflbilis mitcebatur, vterederent: nobis inuiiibilis
operatur, quicredimus. (^7 »pjttucis interiečlis.  Črede

ergo adeiTc Dominum lefum inuocatu prccib.faccrdo-
tu, qui uit h [Vbi fucrint dno,vel tres,ibi Bc  ego fum.d
1 ^Daturintclligi.] Jn originali non funt hxiverba.
Sed cum antecedentia pendeant exfuperioribut, htc non*
incipit periodu-s.  Non merita perfonarum confidcrcs ,
f«;d officiafacerdotum. nonnull*autem *lue m variet*tes y
<juide non minimi ponderis in mar gin e/:< n t dicat*.
C. LXXX 1 III.  M on merita f*cerdotHTHy

fedrirtus diuina faeramenta fan-
chficat.

M  Viti iHrcularium hominum , cum plus facerdotu
vitam,quam fuam difeutiunt.in magnum conte-

ptionisdiuinornm faeramentorum crimen incurruac.
Magna enim trabc vnlncratos habentes oculos,camq;
negligentes, feftucam a  tenuem in aliorum confpiciut
oculis: quam dumincaute feftinant aticllere, erroril
in foucam delabuntur: minus quidem confideratitcs,
quodnon eos faccrdotum vita l*derct,fiipfihumiii-
ter bonis (acerdotum admonitionibus aurem accoro-
modarent. Sed dum nvpocritarum more plus iilorum
famam,quam propriam vitam, vel vita: ncgligentiasdi
iudicanr, fpernunt fančta monita, &fpiritualia dona.
Vnde fit,vt non.folum ab eis dida refpuant, fed (quod
eft dcterius)diuina etiam myderia concemnant,vc ncc
corporis communionem , aut fanguinis Domini noftii
Iefu Chrifti eorum minifterioconfcctamaifununt;pu-
tanres hanc minus efle fančtificatam, fi illorum fiatol>
ficio,quorum vitacoru oculis videcurignobilis. f Heu
in quam magnum Jaqtieum incidtmc, vt diuina,&oc-
cultamyftena plus abaliis fančtificata poiTc fiericre-
dant: cum vnus idemq; Spiritus fančtusin eccjefia dif-
fufa per tocurn orbem terrarum incomprehcnfibilitef
ea myftcria,& occulce, atque inui/ibiliter &  operand®

a luo  p. 2 .c.i 04 % b dni tur.  ] »rig. c Sup.ead.
Sbiritm fkn&ttt d loan.io. e  *Alger. I.-\.c.  10.
/ liierobo,xl.'] orig.Ambrof f'dferip'ura, Hieroboam.
g facrificium confecrauit.~\orig. h Matth.iZ. i  4,
fbnten.difi.  ij.

fančtificcr,& benedicendobenedicac. MylVerio
icaque fracres,ob hoc dicicur,quod feeretam, & rccon-
dicam habcat difpcnfationem: facrificium autem, qtia-
fi faerum fačtum : quia preče myitica cotTiccratur pr®
nobis in memoriam Dominica: pa (li on is .&infra-  ^Sa'
cramentum vero eft in aliquacelebratione, cum res g*

Ita ita fit, vtaliquid fignificare intelligatur, quodfan'
de accipiendum eft.Suntautem facramcnta,b2ptifo*i
chrifma,corpus &  fanguis Chrifti: quo: ob id Tacramcn-
ta dicuntur, quia Tub tegumenro corporalium rcrii vir
tusdiuina feeretius falutem corundem c  faerament®’
rum operatur. Vnde& a feereris virtutibus, vel facr<s>
faeramenta dicuntur.C^iae ideo fruduo.se penes ecc«C'
fiain fiunt,qtiiafandusin ea manens Spiritus corude**
faeramentorum latenter operatur etfcdum.Cuiusp a '
nis,& calicis facramčtum grxce euchariftia dicitnrj 1 '
tinebona graciamtcrpretatttr. Etquid mcliuscorp®'
re, &  fanguine Chrifti ? AT Vndc fitieper bonos»^ flC
per malos miniltros intra Dei ecclefiam difpenfetw*
cramentum tamen eft,quia Spiritus fandus my(tite*''
ludviuificat, qui quondam Apoftolicoin tempere vij*
bilibus ^apparebat operibus. Ncckonoru meritisd»'
penfatorum amplificatur, nec malorum aetenuatur*
quia^nequc qui plantat,eitaHquid, neque qui trg 51 '’
fed quiincrementum dat Deus. f Hoc de corporc>*
fanguine Domini noftriIefu Chrifti, hoc etiam deb*'
ptifmare, Bc  chrifmatc fentiendum cit, & tcnenduifl'
quiavirtus diuina feeretius operatur in eis» & din* 1 * 4  I
folum modo hxceft vimis> fine poteftas, non
efficacix.Polluimus 2  itaqtie g p.mcm , id eft, corpu?
Chrifti,quando indigni acccdimus ad altarc,& for®^)
mundum fimguinem bibimus.^/«^. Maledica« 11 *'
inquit, benedidionibus vcftris> hoccft, iis, quxnu nC
meis benedidionibus pollidetis ,fcu quidquida vob^
bcncdicitur, maledicam: vel quoniam 4  nonbcnc« 1
cunt fandis ex vero corde :velquia q»iiniq.-u^9guA c >

bencdicuntur abeis,adulanturquepeccatoribus,duO v

mpdodiuitesfint.

Caput boecolleclum eflpartim exfententiu 25 . ^
gor vf ar tim ex re/bkipfis B B.lftdori a tj, liter

1 Myftcrium itaque.]//^f vfq t *dverfhQcdc&*
pove.funt apud ijidorum, non tamen eode prorfu* orfa 11 '

2  ^Polluimus. ] Sumptum  r.v B. h’ieronymo ir,ct*

mt n tar iis a  A cap primum "Malachuein tUk ferbis  >
citis,in quopolluimus,&c, ^

a 'Mattb.']. b al.funbUficando.ljidorHs 1 . 6 - ur
r. 19. c al. tandem, d al.ViJlbiliter. e i.Ctfj '
f Hačtenu* IJidorus. g Hiero*ym.in c. uTdaldtb^

idem i

: cap.

9^0

337  Caufa I. Qu 3 eft.

J ^ Malešiča m. 3 Apud tun dem adc.l.fic hobetuv.
k malciiicam,inqiut, benedi&ionibus veftris, hoceft,
^ut nuncmeis benedičlionibiis poffidetis: fiuequid-
((uida vobis bcnedicitur,i me nuledidtum erit, & ma¬
lčicam iilis, fubaudi, bencdifiionibus vedriš: quonia
noluiftis intelligerc, ejua: dicuntur, hoc cft enim quod
dicicur [non pofuiftis fupcr cor. ]

4 f Ouoniam.^SKtK^fvn* e J} ex eodem h c o potilo in-
fmw; tbi hoc leguntur,\cl  certe,quia ad faccrdoccs /p-
Prič mandatum cft, vertuntur bcnedičliones eorum in
®a!e<iičfinnem, quando non bcnedicunt fanftisex ve-
'ocordisaffečhi,ficut: Ifaaclacob, Sc  lacobpatriarchis,

^ Moyfcs dnndeam tribubus: fcdpcrdulcesfermo-
"•b&bencdiaionesdecipiune corda innocentium, Sc
luimujučagunt, benedicunturab cis, adulanturqtie
f tc «toribusdummodo diuites fine, atque eorum vi-
1111  blandiuntur.

C. LXXXV.  facerdottr/nvitamifed

juo docent,&miniprant , confide-
race debemut.

firtaFabianus Papa epifcopit orientahbni,epijl.i.

C Ignificaftis a  infiiperplerofqueatrendere ) multos
^ in ipfis honoribus ecclcfiaftjcis non congruen ter vi
"'"ftrmonibus, Sc  faeramentis, qu.r per cos populiš
""niftrantur. O miferos homines, qui hos intuendo,
pdftmtiobliuifcuntur: qui & multo ante prxdixic,vt
! S'beipotiusobtemperctur, quam imitandividean-
tl "illi,qui b ea,qua:dicunt, non faciunt: Sc  tradito-
'"“luunuolerans vfqucin finem, etiam ad euangeli-
l5 Mu m  cum casteris mifit.Nam Apoftoli ralem confue
'"‘iinem non habuerunt, nec habendam docuerunt.

C- IX XX VI. ^ Ve eodem.

" f »Nicolaus Papa Michaeli lmpcratori,in tpifl.

5«.t ineipit [_Prop'.fu eram us.

VtOa c quales facerdotes Domini fint,fed quid de
7~' fiamino loquantur, eft vobis magnopere prsui-
cn duni: nec in vicariisB. Petri Apoftoli vobis eft at-
/• "ntndiim ,quifint: fed quid pro correiftione eccle-
j l5r *nj.quidprofalute veftra fatagant. Nec enim illos
n  viores dicetis feribis, & pharifzis fedentibus fuper

I.

^cdram Moyfi, de quib«s Dominus precepit, dices.

.>i 13, cunquc dixerint vobis,obfcruate,& facite,fccun
ll ^ opera vero eorum nolicc faccre.] Ergo Imperator
^fiderajfi illos dixit audiendos,qui luper cathedram
p °yfi fcdebant, quanro potius his,qui fupcr cathcdra
^refiden^efle cxiftimeti$ obaudiendum ?

C. LXXXVII.  ^Stcerdotumimmunditia,
facr/imcnta. non pollutt.
ttr n  Auguftinus contra. litterasPetilianijib.2.c.2l.
T\Otninus d dcelarauit in vnocoetu hominum ca-
. dcmfacramentafumcncium,aliquorum immun-
mundisobefle non poffe.^ /*. «T Pccilianus di-
’’ At (i qui(quam carrnina facerdotis memoritcrtc-
?at in«nquidindc faccrdos eft,qubd ore facrilegocar
jr, €tl P'>Micat facerdotis ? Auguftinus refpondit.* Ita
, l, ^dicisqua(i modo qu£ramus, quis lit verus facer-
° s, & non quidfic verum baptifma. Vt enim lit quif-
•* £ v *rus faccrdos,oportet,vt non folo facramčto, fed
^ 1 daqHoq; induatur, ficut feriptum cft, c  [Sacer-
° tCs  tui induantur iultitia.] ^[Qjii autem folo faera-
faccrdos cft, ficut fuitpontifcx Caiphas perfe-
jd^rvnins & veridimi facerdotis, quamuis ipfc non
ftJn 3 *’ < ' Uodli  at ramen verum cft, fi non det fuum,
( D ci Atem p Atilo inferint.  [ Dixit quidam cx iplis

^°Ptius eorum propheta: Crctenlcs ^ fempermen-
^ c fti x > ventres pigri, teftimonium hoc ve-
— c «.] Si ergo Apoftolus nefcio cuius alienigena!

9e SACVAtnentifhdvetictrHm  „

^ rjimilium . Jj<>

tcftimonlum,quia verum compcri^etiamipfcattcfta-
tuscft,cur nos apudqucmlibec inuenerimus , quui
Chrifli cft,A: verum cft, ctiamfi illc, apud qucm i»uc-
nitur, peruerfus, &fallaxcft, non difccrnimus virium,
qnod homo habet, & veritatem, quam non fuam fed
Dei habet ? Sc  dicimus,facramentum hoc verum
cut illc ait,teftimonium hoc verum eft ? Nunquid ide*
dicimus, etia ipfc homo verax cft, quia dicimus*,facra-
mentum hoc verum c{\?&p/tulo Vos  autem nc-

ccffc cft,vt femper erreris, quamdiu propter hominunt
vitia, Dci faeramenta violatis,aut nos propter Dcifa-
cramenta,qu* in nobis a  violare nolumus, etiam ve-
ftri fchifmatis faerilegium aftumerc putatis,//cw.
ptifmi b ergo puntaš d puntate,vel immunditia con-
fcientiae, fiuc dantis, fiue accipientis omnino diftinft*
eft. ltpm.  Memcntv) c ergo faeramentis Dei nihil
obclfe moreš malorum hominum, qub lila vel omnino
non fint,vel minusfančla fint. Jttm.  f Qu*ro, d fi
non habebat Saul c faeramenti fančlitatcm, quidia
eo Dauid venerabatur ? li autem habebat innocentia,
quare innocentem pcrfeqi*ebatur ?  Nam eum propier
facrofančlam vnčtionem Sc  honorauit viuum,&: vindi-
cauit occifum.Etquia vel panniculu cxcius vefte pr«-
fcidit, percuftb corde trcpidauit. EcceSaul non liabc-
bat innocentiam , Sc  tamen habebat fan&itatem , non
vitse fu* 1  (nam hoc line innocentia nemo poteft) fed
faeramenti Dei, quod Sc  in mulišhominibus fandum
eft. ltcm.  ^ Nos ^ dicimus talecuique facrificium
ficri,qualis accedit, vt olferat, Sc  qualis accedit, vt fu-
mat: Sc  cos dc facrificiis talium manducare, qui adilla
talesaccedunt quales & illifunr. Itaquc fi olferat Deo
malus, & accipiat inde bonus, tale cuique elfe, qualis
quifque fuerit,quia&illud feriptum g cft[Omnia
mundamundis-3 Per bane fen ten tiam veridicam,& ca
tholicam etiam vos Oprati facrificionon eftis polluti^
fi fa&a eius difplicebant vobis. Nam vtiquepanisil-
lius,panisludus erat,fub cuius iniquitatibusAfrica to-
talugebat: fed panem lu«ftus, omnibus vobis commu-
nem clfe, omnium veftrum malum fchifmatis facit.
ltcm.  Gratias h Dco,quia tandem confeffu^es pof-
fe valereinuocatum nomen Chrifti ad aliorum falute,
etiamfi a pcccatoribus inuoeetur. Hinc ergo intcllige,
cum Chrifti nomen inuocatur, non obefte aliorum fa-
lutialienapeccata.

1  ^ Vitcfuar.] Se^ucbatur-,  fed vnftionis : tjutVocet ,
abfunt ab omnibus retu ji Gnitiani cxc,nJ>L<ribuf , licet
in codicibu* etiaim B.^Hfrufiini imfr/ejlpf le^untur.

C. L X X X V 111. Eti.irn per rntiinm nuni-
Jlrnnt dona Vcind eospcn<cniunt->qy.i
c n  m ji de a. ci i p iu n t  •

Idem inpfkhnum  io. in ver.  [ lujhtif autem
ejuid fecit -■  3

C  liri ft ti s 1  q u i d fecit vobis,qui traditorem fuum
tantapaticntiapcrtulit,vtciprimam k Eitchari-
ftiam confcftam manibusfuis,&ore fuo commendata,
ficut cateris Apoftolis,truderct ? Qiiid vocis fecit Chri
ftus, qui cundem traditorem luum,qwcm diabolum
nominauic, quiante traditionem Domini, necloculiš
Dominicis fidem potuit exbibcre,cum cateris difeipu-
lis ad pr^dicandum regnum cselprum mifit, vt demon-
ftraret dona Dei perucniread eos, qui cum fidc acci-
piunt,etiafi tališ fir,pcr que accipiut,qualis Iudas fuic?
C. LXXXIX. ^ SacnimentiSiCpijcopi mi¬
liti u non nocet.
ltcm  Gregorius.

N Onnocctmaliti.icpi(copi, ncqiiead baptifmum
intantis, ncque ad ecclelueconfecrationem: quia

‘IVh.  p.$,ctS.
^99- * £,

SO.de pitn.c.i), b Malt.is.  c Anf.

d Algenv,l.i,.c.u.hio,p.i.c.*)i.
<fdemU. jo. , Vfal.t Ji. f Ailtt.c. 1.

a al.robit.
f. 48 .
b lb

b f od.l c

c Ibi.c.+j

e  10.'(S~ 24. f lbidc.ji.

c. 54. f ln‘p. 2.1.1O5./0. 13  el7.11. b~Matt.i B.

M

. d lbi.

g Ti..,.

De Sacramentifhareticerum
•-■'V &fimtlium.

J

Decreti Secunda Pars.

3 ' 4 °

baptifmadDeedatnr,non ab homine venit,fic &Eu-
cluriflia,&omnia, quarc«nquc m altari ponuntur,non
ab homine, fed a Deo fandificationem accipiunc.

Sed o bij cit ur tUitd  H i ero ny m 1 in Sophoniam,c
C. X C. ^ Non verba, fed mcritafaccrdotum
Eutbarijiiam faciun t.

S Acerdotes, a  qui Euchariftiae feruiunc, & fangui-
nem Domini populiš cius diuidunt, impic agunt in
legtm Chrifti,putantes Euchariftiam , imprecantis fa-
cere verba, non vitatu , & neceflariam effe tantum fo-
lennem orationem,# non facerdotum merita, dequi-
bus dicitur h [ F:t facerdos, in quo fueric macula,non
»ecedet otTerre oblationes Domino. ]

C. X C L ^ Tdnto fačili us fucerdotes exxn*
diuntur, quantb apud Deum funt
dtgniores.

ltem  Alexander cpifl.z.

I Pfi c  fteerdotespropopuleinterpellant, &pecca-
ta populi comcdunt, quia fuis precibus, & oblatio-
Hibus ea dele n t, atq; confumunt: qui quantb dignio-
res fuerint, tanto facilfiis pro necellitatibus, pro qui-
bus clamant,exaudiuntur.

C. X C I T. ^1 Non a de H faeramentis Spiritue
fxn£lus,quap er criminofos mini -
flrantur.

ltem  Gelafius f.lpidto epifcopo.

S Acrofanda d religio, quae catholicam cocinet dis¬
ciplinam, tanta fibi reuereciam vindicac , vtadeam
quilibet , nifi pura confcicntia , non audeat peruenire.
Nam quomodoaddiuini mvfterij confecrationem ca:
leftis fpiritusinuocatus e  adueniet, fi facerdos, & f
qui eum adefle deprecatur, criminofis plenus adioni-
bus reprobetur.

C. X C 11  T. TS/lanu* immunda,ta&x in -

qninat,non mundiit.
ltem  Gregorius inrcgejlo lib.i.epifl.i^..

N Eceffe g cit, vt effe munda fiudeat manus , quae
diluere fordes curat nc tafta qua:q; dcceriusin-
quinec, fi fordida ipfafiercoris h lucum teneerferi
ptum 1  namque eit [ Mundmr-ini ,quiferris vafia Do
aimi-dDomini eten im vafa ferunt, qui proximornm a-
•imasad interiora k perduccndas, incomarfationis
fuceevemplofufcipiunt.

C. X CII II. CJ xAčqulferu(indum ejlverbum.

C h rijii corpus C h n fit .

ltem  Auguftinus lib. 50. homiliarumJiomiLiG.

I Nterrogo 1  vos fratres, vel foiores: dicite mihi, qd
vobis plus etfe videtur,verbum Dei, an corpus.C hri-
fti ? Si verum vukis refponacre, hoc vtique dicere de-
betis, quod non fit minus verbum Dei, quatri corpus
Chnfti.Etideo,quantafollicitudineobferuamus,qua-
do nobis corpus Chrifti miniftraf ur, vt nihil ex ipfo de
noftris manibus in terram cadat, tata follicitudine ob-
icruemus, nc verbum Dei, quodnobis erogatur, dum

tliud autcogitamus,autloquinvur,de corde noftro pc-
rcat: quia non minus reus cric, qui verbum Dei ncgli-
genter audierit,quam ille,qui corpus Chriftiin terram
Izdere negbgcntra fua permiferit.

C. X C V. De eodem.

ltem ltb.^.de'Crinitate,c.\^..

N Equc m  potefi: id rite oftcrri,nifi per fiicerdotem
iuftum,& fančtum.nec nifi ab eis accipiatur,quod
offcrcur,pro quibus offertur, atquc iddinc vitio fit, vt
pro vitiolis mundandiš podit oderri, Hoccerte omnes
cupiunt,qui pro fe otfcrri faerificium Dei volunt.

Cum "pita fact/tloiH/n I' Kchariftza recejfnria 'ejjrdici*
t/cr 3 non t onfecrattoni, fed e pečini intelli^endum cH.  Nj»
enim ejjetium falutu c »aferi ei , quem merita, jaciuntt
dignum: potius tompiclur in eo HIud^Apojloli.  [ 4

manducat corpusDomiyii , &>eius fan^uinembibit indi*
gne,iudiiiurn Jihi manditcat y  <&* bibit.  ] hrgo conira  <»A
qui crebra obUtione facrificij fe pni ant po(Jc mudarh M*
ctffantes impie aget e tn legem Dei, intelligituriliudt^
dicium Hieronimi,  b Slpodvcrb facerdos,etiamfimtil 1 *
fit, tamenpro effcio fua dignitatis graiia trirsfsindat h**
minibvjteflatur  Auguftinus in Lib.quaji.veterts te ji. c.ib
C. X.C VI« Sac-erdotes namen Domini in-

uocant, Dcminus antem benedi-
Hionempraflat.

D ldum c edaDeoin Numcris d■ Moyfcm,&

Aaron faccrdotes: [ Vos ponite nomen meum lu -
per filios Ifrael: ego Dominus benedicam cos:] vtgra^
tiam traditio per miniilerium ordinanris transfumU {
hominibus:nec voluntasfacerdotis obeire,atirproilcr'
fe podit,fed meritum benedičrione porcentis.^'Q.iil n '
ta autem fit dignitas ordinis facerdotalis, hincada^'
tantus. Di&um efi enim de nequiftimo Caipha interfc'
dore SaIuatoris,intcr c*cera.[Hoc c  aucemafemet'
ipfo non dixit, fedeum cfiet princeps fdcerdotum ann*
illiusjprophccauit.dPer^uododenditur Ipiritum gr*'
tiarum non perfonam fcqui aut digni, auc indigni ,lc«*
ordinationem traditionis,vt quamuis aliquis boni no¬
rici fit,non camen podit benedicere, nifi fueric ordin**
tus,vt officium minifterij exhibeac.Dei autem elt,e^ c “
dum tribuere benedidionis.

Shiodvcro per harcticos ficramenta di^nitatu nP’ ,h
jlrata dicuntur carere ejfe flu ,improbatur au čl o ritaft
najtasi• Papa,qui ordinationem .Acacij, quamui<i kdfd 1 '
ci,ita ratarn approbat, Vt etiam eur, quosposl
nem fuam bapti\auit,vel ordinati it, in ni+Uo ream t»fr
nam nocutfje afferat.Sed hoe  1  eum illicite, & non  o
niie, immo contra decreta fnorum pradcccfforunfa^
probant Pelix,&> Gelafius,qni ca cin m ant e Ar. a i‘
excommUf.icauerunt,& Hormifda, qui ab ipfo ^Anit‘>w
ter ti us eundem *Acacium damnauit . Mide etiam ab

Jia Komana repuduitnr y & a D eo ftiiffe percuffm legi**
in ge ji t; Komanom m Pon tificu m h o c modo \*An
fecundus na ti on e Koman us,Rjqmre  retro in trafik*
decretalinm epijiolarum .

1  •[ Sedhoceum.] Supradijl  i9.c.Anafiafius,
fam ejl im m eri to reprehenfum e)fe *AjiafiafiMin,&Vt f r
Jima ejfe, quaJpfe de ..Acacio pri p fit, decreuit.

Č. X C V11. Sipi recedit ab ecclefia,necbi*~
ptifma , necius dandiamittit.

ltem joU^ci tur illud  Auguftini kb. 2. rontr*
epi ji. Parmenian i. c.  13 .

Vod g q.nidam dictvn^Bapcifma, quod 1  *C<**
V^^pit,nion amittit,qui receditab ecclefia,fed ius
men uandi quod accepit, amittit; mu It is modis app*"
ret fruftra,& inanicer dici. ^ Primb,quia nulla oftefl'
ditur caufa, cur ille, qui iplum baptifrnum amittere»*
pot-ed>ius dandi anutteve podit. Vtrumq; cniiufact'*'’
menrum eft, Sc  quadasn confecratione vtrumqttc h®'
mini datur,illud,cum baprizaturjiftud.cum ordinat ur>
idcoq; in catholica y trumq; non licet iterari. f Na*®
fi quando exipfa parre venientes etiam praepofitip^
bono pacis,corrcdo h fcbifmatis errore lufccpti fuHfc
ctfi vifum ed opus elfe., vt eadenj officia geretent,q*J
gcre.bat T non lunt rurfus ordi-nandi, 1  icdficutbaptd'
mus in eis, ita ordinatio maafit integra, quia in prard"

s lHOip.lx.no. b Leuit.nu c  fr<o p.z,c. 6 y. & p.
4.C.45. d lMo,p.2.va.yo;&>p. 6 .C.UO. e al.aduo-
Catui. f al etiam. g Et Pan.p, 2x 2. h al.infe.-
fueif/. i hfa.  52. f al.in inierna ficrifda  ] alm a
ternafjCraria. . l .luo,p.i,c, io6. m luo, p, 2 . x . 10

* i.Cor.u. b Sup^a.facerdoUs. c luo,p. 2 .<.J 0 0 ‘
Pann.l.^,  c. 79. d Kum. 6 . e loan.il. f Sup**iy'
19.r.7. ^ Sent.4.di*l.2$;*Alg.l.1.c.lO.Pa»n.l'iMt>

c. So. *' luo p. 2 .cj. 97. Pvtte.l+t-JT' h  4 ^ r
rtpt». i al. ordinati* ,  _ „

m*

i

34i Caufa I. Quaeft. I.

fonefuerat virium(quod vnitatc a  pacis eftcorre&u)

^on in facramcntis, quar vbicunq; funt, ipfa vera funt,
fitc&m expedire hoc videatur ecclelia*,vt prsepofiti eo-
Jumvenientesadcatholicam focietatem, honorcsibi
feos non adroiniftrcnt, non cis ramen ipfa ordinatio-
flisfacramenta detrahutur, fed mančc fuper eos. Ideo-
(juenoHcis in populomanus imponitur, nenenho-
toini, fcdipfi facramento fiat iniuria. & infra.  ^ Sicut
autem habent in baptifmo, quod per eosdari podit, lic
taordinacione ius dandi: vtrumque quidem adperni
*cmfuam,quamdiu charirarcm non habcnt vnitacis:
fedtamealiudeft, prorlus non habcre,aliud,pernicio-
«habere,aliud, falubriter habere. Quidquidnon ha-
betur,danduin cft,cum opus eft dari: quod vero perni-
*o$ehabetur.per correčhonem dcpulfapernicie>agen
dum eft, vtfaltibriterhabeatHr. Q v uamquam, etfi iai-
*us aliqua b pcreuntis dedcric neceffitate copulfus,

^•odcum ipfe acciperet, dandu elTe addidicic, nefcio,
*npiequifquam dixerit eflerepetendum. Nullaenim
Agente neceffitate fi fiat,alieni muneris vfurpatio eft*

^autem neceflitas vrgeat,aut nulhmv, aut veniale de-
li&u eft.Sed,etfi nulla neceflirate vfurpetur, & a quo-
libetcuiliber detur,quod datum fucrit,non poteft dici
datum,quamuis re&e dici podit iilicitc datum. II-
Hcitam ergo vlurpationem corrigit reminifceoiis > &

P<tnitčttsafFečhts. Q*ubd (I non correxerit, manebit ad
pcenam vfurpatoris quod datum eft,vel eius,qui illici—

^d«dit,vel eius, qui illicite accepit: non rame pro no
datohabebitur.Neq; 2  vilo modo per deuotum mili-
| Cltl >qunda priuatis vfurpatum eft, fignum regale vio-
»abitur. ^ si enim aliqui furtim, & extraordinarie non
^foonetis publicis aurum,vel 3 argentum percutien
“°fig*auerint, cum fucrit deprehenfum, nonne illis
Nttis,aut indulgentia liberatis, cognitum regale fi-

^umehefauris regalih, cogetur inferri ? frpaulopoiU
Eferle illum militi* charačlercm in corpore fuo,
j 100  Hilitans pauidus exhorruerit, & ad clementiam
‘^PjMtoris confugerit,ac preče fufa, 6c  impetrata iam
Vcn, imilitarc caperit, numquid homine liberato,at-
^lecorreftojcharačler ille repetitur ? ac non potius a-
^'"usapprobatur ? An forre minus harrent faeramen-
l4 Chriftiana, quam corporalis h*c nota, cum vidca-
* U5 ncc apoftacas carere baptifmatc, quib 9  vciquc per
P^nitentiam redeuntibus non reftituitur,& ideo amic
tln °npoflciudicatur? frpauloposl.  ^ Deiis,quiab
Ccc leliaevnitatc feparati funt , nulla iam qua»ftio eft,

& habeant, &dare poftint, & quin perniciosč
4 bcant ,perniciofeque tradantextra vinculum pacis.
^fa.^Neutri facramento iniuria facienda zb. fr J.

I Sicuc non rečtč habent,qui ah vnitate difcedunt,led
lnie nhabent ) & ideo redeunti c non redditur ;& fic
7 I,m  non rečic dat,qui ab vnitate difcedit: fed tamen
4t >&ideo, quod ab eo accepit venienti advnitatem
literatur. frinfra.  Sicut redeunti non redditur,

^ ll0( l & foris habebat, fic venienti repetčdum non eft,
^ 0c Utiam foris accepit. Vnde confequentcrintelli-
?f Ur  peruetfitatem hominum effe corrigendam ; fan-
. lt4t cmautem faeramentorum in ntilloperuerfo effe
l0 Uhdam.Conftatenimeam in peruerfis , & fcelera-
. s botninibus,(iuc in eis,qui »ntus funt, fiue in eis, qui
® ris lunt,impollutam,atque inuiolabilem permanere;

dieti nturea mali polluere,quantunt in ipfis eft,
' c Untur;cum illa impolluta permaneant: fed in bo-
^. s Ptrntanent ad prsemiunt,in malis permanent ad iu*
j. ctu m infra.  Quontodo d.  catholicinon clari-
nb ntDcum , qni promifTa eius nullis hominum fcele-
«t 1 ; U f , ^ llorn i nus  i m pl,erentur, impediri poffe confidut?
^ a crameta eius tam debita veneratione profcquun

. * pttee,

1 ,ln jra.čadem. d

Tbt idc/4menth hArcfUormn

frJintilrum. D -f-  -

tur,vt ea, fi ctiam ab indignis trakta fucrint, illis fua
peruerfitate damnatis, illa intcmeratafančliratcpei**
ntanere demonftrentur.

1  C^iiod accepit .]Sic ctiam^Algerutj UutpsnU k»
liter habcnt originale.

z  Nequc vilo raodo.] Ha:c V/que adverbum^v iola**
bitur iaddita/Unt ex originali: exqt#> etiamalijj locif
put hoclocupletatum ett.

^ ^ Vel argentd.]/« c s dirib . B.^4u.guJlini imprefiii fe~
quitKr,fed Zs y in dn.ob.aHt manuferiptri Paticanif^vcl xs*
li.  ps. bx hif 'verbit ^Auguflini conJI at , in omnibus
tam apojlatri , qudm hasreticri^eldamnatis permanere
C h rijli fkeramen ta Verd,quan tumadfe,fr fan &a> fr ni ji
poeriitentia,vel i ndulgent raftih u entumfuc ri t 3 ad damna -
tioncmvfurpatorrip eruenient , v el habentif , ve/ dantif*

'rel accipientri. Sriiid ergo prode ji , ^uodtera  , fr fančl*
funtiCtimTffurpatoresfuos xqueperima?it,acJi ejfentma¬
la, fr noxia  ? Crajfu* aurumjitiuit,fr anrum bibit: <equ9
perijtrero auro  , Jicutvero "veneno. Item  a  aurum <t-
qaererum ejlin arca furiš,fiattin thefaurrircgts. Sed i
fare, quia Ulici te hab e tur, iUicite datur, velaccipitur: 4
rege autem ličite habetur, lici ti datur , fr ac cip it ur: ideo
ipfefur , fr Communicator furti  (nififorte de confaentia
furti fe purgauerit ) rt perbibet Gelajhu ad ^fnajlajiutt*
imperatorem 3 VterqueiHjle , fr digne damnabitnr. Qp~

ponitur autem httic fententioe J.ugujlini: potepaš dandi
baptifmum,fr im cot.fecrandi D o mi ni cum corpus,frlar-
giendifaeros o rdinet, p lu rim u m interfe dijferunt.Sufjien-
Yo enim, yel depofitofacerdote , nulla ei rehnquiturpote-
pas facrificanai.Sacramenttim tamen baptifmi non folum
facerdote depdfito,yellaico catbolico,yeriim etiamab
retteo ,y elp agand 3 Ji minijlrafumfiterit, nulla ret ter ati o--*
neyiolabitur, nulla autem ratio Jinit ,yt intcrfacerdotes
habeantur, qui de mani h us laici, yel pagant oleum ftera
(immo execranda) yn člionis ajfumunt. Ko n ergo confe-
quenter colligitur,ytJi recedenttbus d fide ius bapti\andi
relinquitHr,p9tejlas ctiam dijlrtbuendifaeros ordines ve-
linijuatur, quamutsrtrumqj d confecratione proueniat.
Degradatus enim epifcopus potejlate largiendi faeros or¬
dines non habet ,facultatcm tamen bapti\andi non ami-
Jit.  ^ Sed  1  ne Jdugujlinum in hacfententiapenitus re-
probemus, int e Ih g a vi us ah ud ejfe potejlatem dtpribuendi
ordines faeros : aliud ejfe executionem illius p o te (lati*.
X£ui enim intra rnitatem c at h o Lic a ecclefta con Jlituti , fa-
ccrdotalem,yel epifcopalem vnčlionem accipiunt , officiu ,
fr executioncm fui offcij ex confecratione adtpifcuntur.
Rjcedentesyero ab integritatefidei,potejlatemacceptam
facramento tenus retinent, ejfectu fuapotejlatis penitus
priuantur: ficut coniugati abinuicem difceaentes, conni-
gium femcl iniium non dijfoluunt: ab opere tamen con -
iugalt inueniuntur ali eni. Ve his ergo,qui accepta fil¬

et r do tali potejlate ab mitate c at h oh c a ecclefi* recedunt,
loquiiur jinguflinus,non de illis,qui in febijmate yel b<e-
reji pofitifacerdotalem •vnSliontrn accipiunt. jLlioquin
efjet contrarius Chalcedonen j  b concilio, in quo ordina¬
ti dfimoniacis,in nultopro ficere tudicaniur , fr Innoien-
tio  , qui ordinato* d c xt eri* h are tiču, per prauammanus
impofitionem folam damnationem , fr capitcsvulnusafs
fecutos tepatur. e^Sjuamuis p o ji it gene rali te r dici, faera-
menta  , qua apud bareticos non ah ter , qudmin ecclejia
Vet celebrantur,yera,fr rata efe  , auantum adfe 3 falfa
y ero, fr tnania quantum ad ejfettum  , fr in ijs, d qutbus
male traclantur , fr in illis, d quibus male fufcipiuntur.
Kecmirum. Ipfa enim falus nojlra bacellam  c  Juda d-e-
dit: jlatim cum biuella non bonus, fed mali gnus jpiriius
intrauit: quare  ? non quia bonus non darcl bonurn :fed
quia malus male accepit bonum : ficque bonu m , ejjecium
bonum non babuit , quia , ybiilludJdceret , non inu-enit.

b alicui ^ereunti,
Exod. z,lib.c,iy %

addc

a jllg.l,$.c.  12 . b Sup.ead.c. jquis epifcopus.  8*
fup.ex.c,qui perfečtionem.ib. c Jo.  i^.

3 A  2

De Sacramcntishzreticorum
^  ^ &fimilium.

^Itcm D cm in us  a in patria/ua pyxfens,(JrVerus ajjuit:
mn permalum miniflrum, fed p er fcipfum ni bil pot uit,
tJHi&jtdem non inuenit,pro perji din ali or um n on e ar uit
fuaVcritate,jed ejjeHu* bonivirtute.  <[ Sfuod ,vtplane
in omnibusfacfamentis ojlendcret, bi* ejl tran sfigiirat us,
c it m ejfet in čarne, lnvna tramfigurationc,  b Junt fol,
apparuit mirabil:-,vtfides čreden ti um augerctur ad con-
templandam caleflem gloriamfupcr Je člen atam. la alte
ra,vtperegrinus,  c £>• inco^nofcibihs de fe dubitautibus
irc U ngiusfe finxi t, & ne agnoferetur, o culo s eorum te¬
nu it : ad q/tid ali ud  • nift, vt qnia pcr ji dem non cratin
cordibus eorum , longiu* fe ab e is rcccdcre ojlendcret, &
tjuia ipfumnon credebant cjfe,quod crat, v id tret & eum
alium,qudm erat  ? F.cce in rtraq J yifoncfua crat prafen-
tia,<&Veritas :fed in v na exercebaturfides,yt magis cre-
derent,qudm crcdcbantsin altera tenebaturineredulitas,
ne etiam agnof ercnt,quodv i de b ant. Sacramentum n\o
corport* (Jvft nguin is fui aids ejl ad falu tem, aids ad iuiti-
(ium. Fides etiam, quamuisfit Vera,tamen fine  d o p eri -
busmortua ejl. Sic & omnes tlečem Virgin es  e a:qualiter
er ant virgines: fed ex bi* quinq J erant fat-ua, & quinquc
prudentes. Aequa erat VrrginitatifVeritas, fed pro ciuf-
demviroimtatts intentione non omnib.tequa meriti iden-
tit.u. Sic etiam efl res  f fonans, ant cymbalum.tinniens,
7 nartyrixm,Vcl elecmofyva,quam nefeit cbaritas. Si vero
cacus catco lucern# minijlret Vcrilatcm : neuter tame ideo
magis fuam illuminat c.ecitatcm. Sic (Jrmalusminijlrat
malo Vera faeramenta,fid non ideo dona(Jiiritualia,quia
malis eorum merit is Spiritus fin Sl us imp editur , n e in eis,
quodfuum esl,operetnr. Vade Innocentius,  g citmba-
reticorum baptifma concedat cjje ratum,»on tamen ex ii
lo baptifmaic cocedit haberiSpiritum fanHum. Ft Leo  h
bos ,qui formam baptifmaitsaccepcrunt,nonfinit reba-
pti\ari: fediubet Špiritu fanHum, quem.ab.hteyeticis ne¬
mo accipit,per cius inuocationem,(Jrmanusimpofitionem
d catbolici*faccrdotibuscofequi. Sciendumvero e.št,quod
faeramenta lutreticomm dicunturirrita , vel etiam dam -
nanda,falfa,\JJrtnania, non quantum adfe, cumfintfin-
fla, ^rvera etiam ab hrereticis cclebvata ,fedquia, cit m
illicite dantibus perfidisjint ad iudictum,illicite ab cisac-
cipientibus non conferunt. Spiritum fanHum. Ir rit a, &
non vera dicuntur , quia quodpromittunt, (Ju confcrre ere
duntstr/non tribuunt: (Jr ideo damnancla, vt ea davi, vel
recipi ab haretici* non approbetur,fedinterdicatur. Ko n
enim quantum ad fe, polluiafunt: quamuis ab baretiiis
pollui dicantnr. l'ndt Gre^orius  * 1  cemmunionem Arrij
Vocat execrationem,&* Innocentius  k vocat Bonofi ordi
nat/onem, damnaticuem  : non qrtotUu infcfint,fedquia
male dantibus,Vel accipier.tibtus id effiiunt.Su etiam Hii
rcnymus in Ofec  1 facrificia eorum panem luclus v»cat,

non quantumadfe,fedquantum ad ejjeHum : quodipfe-

met ojiendit ,fubiun(ens  [ SJftcunque corncderit tx to,
*ont\aminabitMr } quia Ji bi a tl iu dl cist m fumet.~\

I Sed nc Augullinum. ] Htc Gratianus itavidetur
loqui de B.* 4 .ugH.\iino,.qMaJi ipfius.hacm re ft dubia, ant
incerta fententia: chrn tamen nemo ipfo mehus, a c jufi us
in libro contra Donattjlac rem bane expofuerit, omninotj {
$um C bale e donenji c fin čili o, (J^lnnocentio concordet..

C,  X CVIII. Sacramenta quamuis objint.
in dign e tra Han ti b us,p r ofunt tamen
digne fumentibus..

Hinc etiam  Auguftinus lib.z.contra epiJl.Pap*
merit ani, cap.  5..

P  Er m ' Efaiam n  Dominus dicit [Facinorofus, qui

facrificat mihi vitulu,quafi qui cancm occidat: & 1

a "Matth.  15.. b lAatth.ij. c Luc.  24. d lac.l.

i Mattb.l$., f 1. Cbr.i]. g s .ea. cap. Jlrrianos.yi > .

b s .ea.c.hi y qui.. i fup.ea.c.fupcrueniente  72. /j c.

qui petfcHionem  17. c. ventum  18. I In cap. Ofce.

m luo p.2. ca.jj.. h  Ifa. 66 .

Decreti Secunda Fars.

34 +

qui conuic f;milagincm>qusfi languinč porcitu*, & nui
otK-rc thus in memoriam,quaii
inleriecHs.  Qjullibcc vbilibec ottcic facrificit.111 cali i *
cordcjvcl fačlis.hoc b vt mcrcacur audire, perniden*
libi infcrt.non illisbonis,qui accipiunt ab cis facramc-
ta cadcnij qui fceudum prophetam hzechidcm c g C -
munt, & rr.aTent pcccata, qua fiuntin medio eorum.
quamuis non ‘e indecorporaliter feparent.^ infra.  ^
Sact ificia impiorum eis ipfis oberunt, qui offerunc
impie. Nam vnum xrq;idem facrificiutn proprernomc
Domini,quodinuocatur, & Temper Tandum eit,& tale
cuiq;fic,qualicorde adaccipiendum acceflerit [Qui c
enim manducat,&bibic indigne,iiulicium fibi mandu-
cat,&bibit.Jnon air,aliis,Ted, fibi. ^>•'7'. i *[Hocpcne
in omnibus talibus quxftionibus intelligcndum admo
nensu/, fcilicet quia omniafaeramenta cunvobfintin-
digne tradantibus, profunt tame per eos dignefumea
tibus .&infra.  g Spiritus fandus in ecclcliceprapo-
fitOjvel miniftro fic indt, yt fi fidus non dl, operetur
per eum Spiritus fandus, & ad cius mcrcedcm in falu;
temfempitcrnam,d: eorum regencrationcm > yc1 *di-
ficationcm,qui pcr eum fiue confecrantur,fiue tuang 5
lixatur.Si ant fidus cll,quoniaveriflimefcriptu b eft
[ Spiritus enim fandus difciplina: ettugiet fidu,] cleeft
q uide m faluti eius, vt auferat fc a cogitationibus
funt fine intdlcdu: miniflerium tamen.eius n.on.defe'
rit, quo pcr eum falutem operatur aliorum.

1 ^ Et qui coquit.] ^ 4 pud B.Augujlinum legitur , &
quifimilaginem quafi fanguinem porcinum,& quiof'
fert thus,quafi benedicat idolo, (J-Jic etiamluo,»ifit
babet,  & qui ponit fimilaginem, funt etiam B.Arg^ 11 '
nus contra litteras Vctiliani lib. 1 .cap.  15. LeHioni
Vulgat.e optime refjpondetverfio B. Hieronimi fecuud^
L XX.  Iniquus aii2em,qui immolatyitulum,quafi p« r '
cutiens vir,um,facrificans de grege,qui occidat caneu 1 ;
quioiiertfimi!am,quaii quifimguinem fuillum:
dat thus in memoriale, quafi blafphemus. VulgatA* 11 *
latrna exHieronyrno fecudum hebraum esemplarfichf
bet.  Qui immolat bouem 5  quafi qui interficiathofl 11 '
nem: quafi qui fanguinem fuillum ofFerat, quireco c '
daturthuris, quafi qui benedicat idolum . 1

Con fiat ergo,vt lnnoccntius  k ait,de cateris baretk
ordinat os d funt n tac is per prauam manusfirnc ni ac a d*'
pofitionem Vulneratum.babere caput.  ^ Sedobjfcitttrdl
in ordinatione f /noniacoru boe folum reprebcnfibile in '
ueniaiur,quodgratia Spiritus fanHi fub pre.tio redi ji p*'
telur: ali orfu nt autem in omnibus intejra formitjA 1 **"
mentoruKiferuetur. Citm er^o itiicitafaeramentivfufp * 4
tio per pcenitentia correHafuerit , vt gratia Spiritus f**'
Higratuita,&>non venahs exi\timetur, inte^er debet**
ejje vneli oni* eJftHus: Immo etiam fi non fequatur
lenti a, licct Jimoniace, tamen reuera confecratus reputt'
tur: ficut illi, qui quondam non , nifi pr e tio d*ifo,nec *'
fiteri baptifmi regenerationem , necadfanHa temni"***',
ni*participationem adntitteba»tur,licetfimoniaii,t*
nen idto.minus bapti\ati, velfacrx communionis p*r l/CI '
pes reputatifunt.Sed boe fantu  1  faeris tanontb.coftd* 1 *
ejl,ne de cateroficrameta Cbrijiifimoniaco difiribuid^'
C. X C IX. A bapti? x .xndis,Velconfioiian-

dis pretianon erigantur*. ^

bndcGclzfiusadepifiopospcr luCAAiant, epijf. i.f- 7 *

B Aptizandis, n  cofignandifq; fidelibus lacerdot« 5

pretia nulla prarfigant, nec illacionib 9 quibuslib c (j
impofitis exagitare cupiant renafccntes:quonia, <£ .
gratisaccipimus,gratis dare mandamur.Etideo nih»

- —Tli¬

ta le."] orig. b

al.bac. c t\ec.  9. d

z.contra epi.Parme.c.6. e l.Cor.u. f eo.l.l.c .i°‘
^ Ib id.  c. ir. h Sap. s. i al. idola.  /Jj ^upA**
quiperfeHiouem \J. I al.tamen. m Cap.6. c. 1 *^
h Jtur t l.^.c.yi.lu9 > p.i>c.y^,C^ * “Matih. i<*'

pr*(U tt* 5

345 Caufa I. Quaeft. I.

fradidij prPrfus exigerc moluntur,quo vel paupcrra
tt cogente deterriti,vel indignatione reuocati, redcm
ftionis fua caufas adirc dcfptcianttcertum habemes,
t)Uodquiprohibita deprehenli fucrinc admiliife, vel
•ommilfa non potius fuafponte correxcrinc, perieulu
fabtturi proprij fine honoris.

CAI. C. ^ pcrcipientegratiamUcommunio-
nir preftum eotci non debet.

Item  ex fexta iy r.o.io, cap.  2

N VIlus b epifcopus, aut presbyter,autdiaconus,
quifacramdi(penfat communionem.a percipien-
tcgratiam • comunionis:riiquodpretiumcxigat.Ne-
luc enim vendicur gratia, neq; pro pretio gratiam Spi
titusfan&idamus, fed dignismunerefinedefrauda-
*ianeparticiparcconcediinus.Siquis veroeorum, qui
•onnumerantur in dero,ab to eni faeram communio-
•em dtfpcnlat,aliquodpretium exegerit, deponatur,
fcuc imitator fimomac* fraudis.

1  ^Gratiam,}.fic etiam lite. In 'eno 1'etiijlo Gratiani
*irfircfJ?,gratiaconimunionis, nuodgraca le Ih »ni ma¬

pa amutnit: teteppt tS  pcinrtpprr^ cicnrpp,Tiet>,'mt tu-

UTH;  jag /l y  , cGolSS , H  Bd 1 ®' TO OlOVOU/J)

*dei?,ab to  qui percipit c6munione,eiufmodi partipa-
»toai! gratia, obolos, vel alta quamuis fpeciem exigat.
^»t "um alia nonnnllavanetates non magni pondertf.

C. CI. <[ Miuierainnifibilt*gratixqnajli-
btu non funt comparanda.

Item  cx concilio Toletano X 1. c. 8.
r\ Vidquid c  inuifibilis grafite confolatione 1  tri-
'<.buitur ,mimquam 1  qnasftibus, vel quib»slibet
ffatmisvenundaripenitus debet, dicente d Domino
tiluodgratisacccpiftis, gratisdate. ] Et ideo qni-
tl,n SUt dcinceps in eccleiiaftico ordine conftitutus,
* u tptobaptixandjs.con(ignandifq; fidelihus, autcol-
»ttonechrifittatis, vel promotionibusgradiium pretia
Vjalibetjvtl pra:niia(ntii i  volnnrarie oblata! pro hu-
U n 'odiambitionc lutetperit, eqnidem, li fcienre loči
fP l >copotalequidquam afubdifisperpetratum fnerit,
Wtm epifcopus duobus menfibus excommunicationi

fubi

1J ctat,proeo,qubd41cita malacontexit, Sc corre-

—. .. . ..

"'onem neceffaria m nonadhibmt. Sin autem fuorum
1 u "pum,eodem nefcientc, pro fupradičfis quodcunq;
'»pitulis accipiendiim efle libi credidetit, fi prcsbytcr
'"■Suatuor menlium excomnuinicatione ple&atur ;li
< ' l, conus,trium ;fubdiacontis vero,velclericus his cu-
Nitatibiisfcrtiiens, 8: 5 compctentipccna, Sc debita
fictimmunicatione plečiendus eft.

1  ^Confolatione.]/« tonalit* olim Colonia, ne Liete-
, ' t '»iprejli),ilnol>ue ip/orum codicibiu Palicant* ,v>;o Kr¬
ij*c«</j»l!ci , &apudlnonem legi tur,  collatione: Jedeh
E*J|aw»s» ejl emendaium.

1  *[ Nunquam quatflibus. ] E «dem codite Rjgio le^i-
'"'immimorum qu*ftu,vel quibushbet przmiisvc-
•indari penitus non debet: in nlittve/o fupra citati *,
* 1 "''quam qu*ftu.

1 8J Nili.]„4A eodem eodtee Re^te abeft diclo ijla,  nifi.
*,* rt i n  htf Call b kiVo lun tari Iti etiam oblationtf prohi-
'•tficnt de baptifme in concilio f.hbentano e/lconjli-
■ u,n i infra ead.c. emendafr,(y defaeritordinatiombt<<
"teticilioTridcntino/elf.[ u c. 1  .In nliutamen codicibuo
'J ‘Pfndičlio,  nifi.

♦ <| Quod fcita. ] ^fnten legebntnr , in confcientia
li! 1 ^ rntn d‘"nni etl ex cedict Repno , hiont.in etnei-
' >e, ‘ imprejiu tnne legitnr.

Vil ^ kteompetenti.]/« vnl^nti* legebnlnr.  pro arbi-
^■»petentipcrna./ai/a.^r vocea, pro arbirrto,
^_ extmpUnbiu  , 1 « ctnciliie imprefiu, &

»e Amoni* r peclr- - _

busvariis.

manuferiptie, frapudInenemnen habentur t ne^nt
čiorglojj* a^no/cit.

^ Emendut.i e ! ,l inferiptie ex nliijnofretuftit codicibne.

Kam m vulgam erat,  ex Carthagincdfi quarto, in um
non babetnr.

C. CII. Kibil ifacerdotibue exigaturpr»
bnlfamottjuod m Chripmate
ponitur.

Item  ex concilio Eracarenli,a.c.4.

? Lacuit,vt nullus epifcoporuni pro modico balfaml,
quod benediftum probaptifmifacramento per ec-
defias datur, quia lin guli »tremilTem pro iplo cxigcre
folent.nihil vlterius cxigatur: neforte,quod pro lalu-
ce animarum per innocationem fanfti Spincus con-
feeratur, ficuc Simon b magus donnm Deipecuni*
voluit cmere, itanosvenumdantesdamnabiliterve~
nttmdemur.

C. C lil. Kon ef} ali.]uidexi^endum ab iit^
infantes fnos ad b.ipti\an~
dum adducunt.

Item  ex eodem t cap,7.

P T.acuit, vt vnufqiiifque epifcopus perecdelias fua«
hoc ptaecipiac, vt hi, qui infantes fuos ad baptifmli
otfcrunt, (i quid voluntaric profuoofferunt voto,fu-
fcipiatur ab eis.Si vero per necellitatem paupertatis a-
liquid non habeant, quod offerant, nullum cispignut
violentcrtollatur a dericis. Nammultipaupcresho«
timentes,filiosa baptifmoretrahunt: qni li fortc,dun>
difleruntur, fine gratia baptifmi de hac vita receffe-
rint, necelfc eft , vt ab iliis corum perditiorequiracnr,
quorum fpolia pertimefcemcs, a baptifmi gratia fc to*
traxcrunc,

C. Clltl. ^ X>*ibapti^atnr,nnllcsnummol
in concham mittat.

Item  ex concilio Elibertino, c. 48.

E Mendari placuit, vt qui baptiiantur f vt fieri !bl«*
bat)nummos in concham non mictant nc facer-
dos^d 1  gratis accepit.prctio diftraherc videatur. Neq}
pedes eornm lauandifunt a facerdoribus, vel dericis.

C. C V, 4  Pro perception e baptifmi,vel ekrif-
maltt alinuid txiginon
debet.

Item  ex concilio Triburienfi.

D Ifhim c cftiolerc in quibufdamlocisproperce'*
ptione chrifmatis nummos dari, (imiliterproba-
ptifmo,& commnnione.Hoc (inioniac*h*rc<is linic«
deteftata eft fančta fynodus, Sc anathematixauit; Sc  vc
de catero nec pro ordinatione, nec pro cbrifmate, vel
baptifmo,velpro balfamo, nec pro fep uit ura, vel com-
munioncquidpiamexigatur,ltatuit; fed gratis dona
Chrifti gratuita difpenlationc donentur.

C. C V I. ^ Konpro dedicandttbafiliiit , Vel
pro caterisfacramentm ecclefta confe-
rendts alirjutd extgi debet.

Item  ex concilio Cabilonenfi tempere Caro-
liMaoni^c. 16.

S Tatuimus , d vt ficut pro dedicandisbalilicis, Sc
dandis ordinibus nihil accipiendum eft, ita etiam
pro balfamo,fiue luminaribus emendis,nihil presbyte-
ri chrifma acceptun dent.Epifcopiitaque dc facultati-
busecclefi* balfamum emant , Sc luminariafingulim
eccleliis fuis concinnanda prouideant.

15. ps. Sicut er go b.ec facr.tmenta licet fimcniace mi-
nijlrentur, tamen benedičtionio ejječlnm confemnt acci-
pienti: fic&facerdotib.Vnilio, licet jirnoniaceminijlre-
tur,fuo tamen non debet canere cjfeclii.Sed,ficutfupra  *

4  •igrati.e.

b luOip.Z.c.rjl.
Matih.10.

c Uto.p. i.c.  37.

* al.a fingulis tremiffej exigi.~] al. finguli tremiffet
exigi. b Acl.8 . c Sure l.^.ca.\o\.luo,p.i.r. !<)<,.
d Bter.l ^.ca.^.luo.p.i.c.iij. Pann.l.i.c.ji. I 7 -
cap.remijlionem fednotandum.

M

I

347 DcS “! e<Ae6us  Decreti

diclum efljUafiCvamenta funt ne c c ji i Ut it , hac dignita-
idej priuilegia illorum nonpojfuntgenerare com-
tnunem lege m iji o rum. Habent er go jimoniaci v u In e tratit
Cafut p er fimoniaca man tu prauam impofitionem ♦ Hoc
autem de HUs inteUigitur 3 quos nec excufat ignorantia^nec
attraHionisviolentia: qui ab illis o rdi nantur 3 qu os in du  -
hitantcrfciunt ejfe fimoniacos ijiue fimoniacejiuc non ji-
on o niace or din e tur ab eis. Vt enim dijliuguit Nicolaus Pa-
pa,alij fimoniace ordinaninr d fimoniacts > a lij fimoniace d
non fimoniacis. a lij non fimoniace dfimoniacis. Hanc di-
fhnHionem innuit  Nicolaus Papa featndus firibens om¬
nibus epifcopis.

C. C V 11 . •[ De trip lici gen erefimoniacorum.

S Tatuimus a  decretum de fimoniacis tripartitahat-
refi,ideft, de fimoniacis fimoniace ordinatoribus,
vel ordinatis, &de fimoniacis fimoniacča nonfimo-
niaci), tk  de fimoniacis non fimoniace a fimoniacis.

Simoniaci fimoniace ordinati, vel ordinatores fccun
dum ecclefiafticoscanones a proprio gradu decidant.
Simoniaci quoque fimoniace a non fimoniacis ordina¬
ti,fimihter ab officio male accrpto remoueantur. Si-
moniacos autem no fimoniace a fimoniacis ordinatos,
mifericorditer per manus impofitionem pro temporis
necefiitate in officio concedimus permanere.

Sed hoc intelligendum eii de ijs,qut ordinantur dfimo-
niacit i quos ignorabant e\je fimoniacos.Hos facitfimonia-
fOf 3 non reatus crimints,fed ordinatio fimomaci.

C. CVIII. De ijs y  cfuinon fimoniace d Ji -
moniacts ordinantur.

Ve quibttsVcbdnus Papain concilio Placenti-
no  , c. $. &  4. att.

S T b qui a fimoniacis non fimoniace ordinati funt,
fi quidem probare potuerint fe, cum ordinarentur,
nelcilfe eos fimoniacos efle,&fi 1 tune pro ca^bolicis
habebantur in ecclefia,taluim ordinariones mifericor-
diter fuftinemus : fi tamen eos iaudabilis vita commen
dat.Qui vero fcienter fe a fimoniacis confecrari (immo
cxecrari) pernnferint, corum confecrationem omnino
irritam efle decernimus.

1 *[Et fi tune ] jintea le?ebatur 3 &£  quod tunc.quafi
§nus id probandi ineumberetvolenti fe purgare. Emens
datum vero eji ex duobus manuferiptis ijtius concilij exem
flanbus.

C. CI X. eo>qniordinatur ab illo 3 quem

fcit fimoniacum effe.

Jdem  Nicolaus iunior.Hocidem  Alexander
fecundus.

k  Ecaeteroftatuimus c  vt fi qsin pofteru ab eo,qtie
_J  fimoniacum effe non dubitat, fe cofccrari permi-
ferit,& confecrator,& confecratus non difparem dam
»ationis fententiam fubeant : fed vterque depofitus
fccniretia agat, & priuatus propria dignirate perfiuat.

^ t^erba. huiu*j&fequentis cap.crg a fimoniacos .funt
in cpifiola Kicolai fecundi, inqua concilium d fe habitum
refert : atque ea repetiuit *Alexanderfecundus in cpijh-
U  d omnibus catholicis epifcopis direHa, qu.t habetur
%#mx manuferipta in t rib us peruetuflis codicibus.

C. C X. ^ Šimoma cis m digni tat e fe ruan da t
nulla eilimpendend.i mifericordia .

Itcm paulo fuperius.

B Rga c fimoniacos nullam mifcricordiam in digni-
tate feruanda habendam effe decernimus ; fed iux-
ta canonum fanftiones, &decreta iančlorum Patru,
cos omnino damnamus,ac deponendos ede,apoftolica
tučloricate fanti m us.

Subaudiendum etf, nifiviolinterattrafti fuerint.  De

a.  4 ..fen ten, dijl. 2$. Pann. I.  ^. r. 127. b "Matij -er
ibrdem c C.  4, d luo p.  5. c,  79. Pann J. c.  126.
a MagijliribidemSDeufdedctp.z.luop.5. ca.  79. Pa*.n,

Aj.r-»4

34 ?

D!

SeCEnda Pars.

hts enim , & qinbuslibet haretie rviolenter ordinati* ad
Innocentius ad Epifcopos Mače doniš.epi [t,22.c.5.

C. C XI. ^ De ij.*' 3 qui in uiti ad hsretitorum
ordinationem trahuntur.

C Onfiat multos vini pailos , atq;inuiros, attradeft
repugnantefquc ab hairettcis ordinatos, fed huiuf-
modi aliquis , fi poit ordinationem talem nonincer-'
fuitjcum illi conficerent faeramenra, fi comunionico'
rum participatus non eft,fi fiatim difcedentibus šiliš 1
pefTimo conciliabulo eorum a  abrenuntiauic, & ai
fccelefiam rediit, b ifte tališ poteft habere colcrcm*'
liquem excufationis. C^rerum qui pofl menfem, aut
amplius redierunt, cum fe confidcrarent ab hccrctictf
ordinatos,quamuis nihil ab eis acccperunt, reifuntr-
furpata? dignitatis.

\  ^Illis ~\ln editione trium tomorum legitur,difctdei
de eius pefiimo.e^V/« quatuor tomorum, codcxcaW
num habetvt Gr ati anus  ; multa autem in hoccafite cd"
leftor arbitratH fuo aptauit.

Tales plerumque inluitu pietatis reformatcatholit*
manus impofitio cum fatisfa£tionc-,&medicina p ceniti'
tise : fed damnationem fimoniacorum , & eorum , quit ]S
confenferunt , legimus: medicinam Vero authenticarn^
hac harefi nominatrm non lefimus : nifi quod , ficutvf^
paium ejl/n N.ouatianis y vel Donatijtis, minonbus Vtit} ul
hsreticii-, non canonice , fed extntuiiupietatis 3 itaeti*rt
ex hi j poffefieriintelligimut , ide o ttid , quia aliorfumf lt
omnta 3  orthodsxam habent fidem , nifi quod Špiritu fi n '
Hum tredunt venalem.  J t,vt aii beatus „ 4 .ugUftinusM‘
retichtum redierint , cfttapartefeabfcidenntab eccUj*’
curentur t qua vero part e a dhaJerin t, cognofcantur.

G. C XII. ^ Sjutab hccreTi adecclefiamrt*
deuni 3 in quo mueniuntur ordine > ex
benefiuo perfeuerer.t.

Hinc&Lco Ianuario  * ^ 4 quite*ienfi 3 cpip.terti 4 >

O Mnis ^ cumslibet ordiniscleiicus,quicatholif"

deferens vnitatem,hžereticjc, vel lchifmatic2f ofl '
iun&ioms contagionefe macu-lauerit, fi adecclcf' 3 ^
redicrn cum legitimafatisfafiione, &  erroris fui^ 1 !!"
nationc,hoc in magno beneficio habeat, fi adcmp ia 1
bi omni fpe promo.tionis,in cpuoinuenitur ordinep er
maneat.

1 ^rlanuario. JS/c etiam cit at ur infra cad. q.q.c.jd*‘,
berrimum . <&>fic habetur in manuferiptis Leonis cofij*
bus 3 quamuistn excufis fit 3 ]uhsino. Csterumverbitifr
ep iJI o Is referunturin aiHo c.falu berrimum. & esp 4 )(l '
s.ead.c fi quis haretic*. Kant inefenthiapotius•djjerttf'
De his autem 3 qui ordinantur fimoniace a non fi#*
niacis(ytpot e,illr 3 qui dala p c tuni a archidiacon o y  velco^
Jihariis epifcopi , epifcopo ignorante , hoc tfficiunt^
mami eiusfacros ordines accrpiant ) ita fcribtt  Gregor^
VII. lib. 6. Rjg.in fynodo Hom* hab*ta 3 annoV° ,Ail "
10 7 %.di.iy.Kou c mbris 3 cap.  5.

C.. CXIII. Ordinationes i quje fimor.iaet-

fiunt,falfi* ludicantur. *

O Rdinationes , d quse interueniente pretih .

precibus, vel obfequio alicui perfona; ea intc^ r1 ^
ne impcnlb, vel qu* noncommuniconfcnfucler*>..
"populi fecundum canonicas fan&ioncs
ad quosconfecratio pertfnet-, nonconiprobanrur5 ta
fas c>  efie diiudican.us: cjnoniam^uitaliterordifl 3 *
tur,non per oftium,id eft,pcr Chriftum mtrantjfcd'
ipia veritas teftatur,furcs I iunc,&latt ones.

14 .p^.Tjuia ergo ftmoma tripliuterin capituDnota
Vi de n dum. esf,quot modi s pQj$*nm in hac harefi detuv>

—_ _^

a Eodem."]orrg.id eHjBonoJb. b fup.ead.ca.p 1  ^

quidam  98 .ver.fecificut. c Sup.ea.c.fiquiskareti
& j ea.q, j.c.fiiluberrimum.Poly ./.7 ,tit.$.Pann.l .\• f•
d PoLy l zjit.tf.luop.yca.Sl..  « irritas.j} orig.U

J loa  O. T »(•;

C CXIX^

349

Caufa I. Qu#ft. I. 3Jo

ditiscumaugmento propagatur. Nam ipfe quoque,
qui ad facrum ordinem perducitur, iam in ipfa proue-
čius fui radice vitiatus,paratior cft aliis vendere, quoA
emit.Etvbieft,quodfcriptum eft ? [Gratis a accepi-
ftis; gratis date,] Et cum primo contra fanfiam ecclc-
fiam fimoniaca hatrefis fit exorta,cur non perpenditusj
cur non videtur, quia eum, quem quis cum pretio or¬
dinat, prouehendo agit,vt hareticus fiat ? [deoq; hor-
tamur, vt nullus veftrum dcnuo hoc ficri patiatur, fed
ncquc grada alicuius, nequc fupplicadonealiquos ad
facros ordinesaudcatpromoucre,nifieum,quem vi tar*
&acftionis qualitas ad hocdignum effe monftrauerit.
Nam fi aliterfa&umdcnuofenfcrimus, diftričta,&c*-
nonicaillud noneritis vltione conipefci.

C. C X VIII. -Ad epifcopalem honorem nul¬
lus per ambitum accedat.

Item  Symmachus<td Cafitrium,epifl,i.c,$,

N VlIus b itaqueperambitumad epifcopalem h«..

norem permittaturaccedere.Nam cum hic excei-
fus in laica conuerfadone culpetur,quis dubitat, qui«
religiofis,& Dco feruientibus incutiat opprobrium ?

C. C XIX'. qf De eodem.

Item  Grcgorius Jideodato epifcopo , lib.l.tn-
diB.n eptjl.  48.

E  Stote ergo pracipub in ordinatione folliciti, &: ad
facros ordines c  nifi prouefiiores aitate, & m»n-
dos opere nullatenus admittatis, ne fortc Temper effe
definant,quod immaturb elfe feliinant. torum enim,
qui in Tacro funt ordine collocandi.pri us vitam, moref-
buedifcutite : & vt dignos huic officio adhibere pof-
fitis, non vobis potenda, aut fupplicatio quarumlibc«
Tubrepatperfonarum. Ante omniaantemčautosvos
effe oportet,vt nullaproueniat in ordinatione venali-
tas: ne(quod abfit) Sc  ordinatis, & ordinantibus peri-
culum maiusimmincat.Siquandoigiturde histra&a-
rineceffeeft,graues,expertofquevirosconfiliis d ve-
ftrisadhibetc participcs, & cum eis communi dehoe
deliberatione penfate.

^ Cafut hocduobm locts, vbivifum eft expedire,locts-
pletatum eft ex originali.

C. CXX. ^Hequefauore,nequevenalita-
tc ad facros ordines quifquam pro-
moucatur.

Idem Colttmbo epifco fo,lib .2.indici.li.epi\i, 47*

P  Veri e  adTacros ordines nullatenus admittantur,
ne tan to periculolius cadant,quanto citius confce-
dereadaltiorafeftinant. Nulla fit in ordinatione ve-
nalitas: potentia,ve! fupplicatio perfonarum nihil ad-
ucrfus hxc,qua prohibcmus,obtineat. Nam proculdu-
bio Deus offenditur,fi ad facros ordines quifquam no*
ex merito.fed ex fauore (quod abfit) aut ex venalitatc
prouehitur.

E contra  idem Gregorius qnibufiam fapplicantibui,
rnum acoljtum, p^alterum diaconum legitur ordinajfe:
ficut ipfe fertbit hb.J. indtil.  I. eptjl. 1. Petro 1  epifcopt
Corfica inter catera.

1 Petro.]/» codicibusimprejiisepijlolavnde caput
hocfumptum eft, in/cri bi tur  Chrvianthoepifcopo* I'e-
ritm in codice pemetujto Vaticano, earutidem epijlolaru ,
infcribitur  Petro cpiicopoper Corficani. .V nje (m us a h-
tem eodem modo habet ac Gratianus. d Petram epifco-
pum -Alexandria de Corjica legitur eftjiola aliaquinio
libro c,\22.quamuis fit fortajfe  wewd«»i/»rece,Alexaa-
dri*,e^- feribendum Videa tur,  Alcriar.

C. C X XI. ^ Ipifcopo interueniente, Papa

L quendam acoljtum ordinauit,

Atore f prsefendu perinttrceflione g fandlitadj

C. CXIIII. C "De multiplittgencrejimt -
niacorum.

Kocbeatus  Gregorius in Puan^eliorum tra-
blatu hom.q.m fine exponit,dšcem,

S Vnt n nonnulli, qui quidem nummorum pnemia
cxordinatione non accipiunt, & tamen faerosor-
^inespro humana gratia largiuntur, atqne delargita-
*Mdem, laudisfolumniodorerributionem quarunt.

A Hi nimirum,quod gratis acccptum eft,gratis non tri
““unt: quiade impenfo officio fančiitatis, nummum
* x petunc fauoris. Vnde bene, cuin iuftum virum de-
'criberetpropheta, b ait [Qui excutit manus fuas ab
“"inimunere. ] Neque enim dicit, quiexcutit manus
"'sainunere, fed adiunxit [ ab omni: 3 quia aliudeft
^unus ab ob{cquio,aliud munus a manu,aliud munus
yi”gua,Munus quippe ab obfequio eft fubiedio c in-
i.d>iteimpenfa. Munus a manu.pecunia eft. Munus a
ln gua,fauor. Qui ergo facros ordines rribuit ,runcab
^nimunere manus excutit, quandoin diuinis rebus
“onfolum nullam pecuniam,fed ctiam humanam gra-
•btnnon requirit.

C. GXV. ^ Acternam damnationeminue-
niet, qut quolibet munerc ad fa¬
cros ordines accedit.

Idem in regeBo.

S ' quis neque fanflis pollens moribus, vel neque a
dero, populoque vocatus, vel pulfatione coačlus,
"'"pudenter Chrifti facerdotium iam quolibet facino-
''Mliltus, iniufto cordis amore, vel fordidis precibus
? tls ifiuecomitatu, fiue manualiferuitio, fiue fraudu-
'doinunufculo epifcopalem, fen facerdotalem , non
"do animarum, fed inanis glori* auaritia fultus di-
acceperit, &in vita fuanonfponte relique-
tlt,t utnq U einfpcrata 1  mors poenitentem non inue-
6 tt it;p roc uldubio in Kternum peribit.
j ( ’ Vnfperata ] Inahquot\'etujHs Gratianicodicibm
fSin alpera mors pccnitentia.

C. C X V I. A ordtnationibus nihil omni-
no accipiatur.

^»c/dfBjGrcgorius loanni Corinthiorumepifco-
po,lib.4.epiJl,tf.feucap.<)<).fcnbit.
d ordinadonibus aliquid accipcre fub diftrifla
■^interdi&ione vetuimus. Oportetergo, vt neque
tommodum , ncque per gratiam , aut quorun-
"'ii fupplicationem aliquos ad facros ordines confen-
'fiiivel permittatis adduci.

C. CXVU  ^ Kecpretio,necpreče,necgra-
tia,necfupplicationealiqm ad facros
ordines accedant .

^trcivniuerfis epifcopi*perllladem  o prouinciam
con\litutis,eoa.lib.epiJt.$ 6 .fen cap,  100.
f\ Vibumam f narrantibus agnoui, quod in illis
jXJ>artibus nullus ad facrum ordinem iinecommo-
‘Oaiione perueniat.eiuod fi ita eft.flens dico,gemens
Cl, iiiitio,quiacum facerdotalisordointuscecidit, fo-
' s quoquediuftarenon poterit. Scimus quippe ex
p" ,t! gdio, g quid redemptornotterper femctipfum
Oeeric: quialngrc(fus in remplum cathedras venden-
.'"^columbas euertit. Columbas quippe vendere eft,
c| anSoSpiritu(quem fibi confiibltantialcm Deus o-
^tipotens per impolitionem manuum hominibus tri-
^ U 1 f)commodum teniporale percipere.Ex quo,vcprae-
'**iinnuitur,quidfequatur:quia, quiin templo Dei
^Ombas vendere pralumpferunt, eorum , Deo iudi-
^ c >thedr*cecideruiic. ^ Quivideliceterror infub-

lu^^-f-^-i^CHair.l.i.c.i^.Ino p.$.ca.  86. Pann.
bo.t. 'f , Jf a -  33 ' c  al.feruitus. d Sup.di.
V l.tit.i. e al.Hele-

'Matt.  10. b ^Anf.l.Gu ca. 6. c al.ordines a-
f}>ir4re,niji'] ori?. d a. 1 . conjihj "vefin. e *Anf. L  7.
M.46. / Jnf.l.j. 1 ‘ 79 '  X tl.prointercejhont .

M 4

ut  Decreti Sccunda Pars. 352

veftr* acolytum fecimns , quem ad obfequia vedra
tranfmifimus, vt (1 in lucrandis animabus amplius fer-
uierit.proficere amplius pofiit.

C. C X X 11 . ^ S>uifquis in Homana ecclefta
facrum ordincmacceperittab eavlte-
rius e rry c di n on pote rit.

Idem Heli<xprcsbytero > &abbaii lib.^.epift.
lo.feuc.74..

F Ilium a  veftrum t> Epiphanium mandaftis,vt ad
facrum ordinem prouehere dcbercnfus, vobifque
tranfmictere.Sed in vno vos audiuinius: in alioautem
minime audire potuimus..Diaconus quidem fa&as cft.
Sed quifqui$ feroel in-hac ccclefia ordinem c acccpe-
rit, egrediendi ex ea vlterius liccntiam non habet. Si
<rgowos videre non potuit, hacexre confolationem
5 labeo,quia in filio vedro requiefco.

Kon itaque quorumlibct p r ta bus.o y din Ati.o nts fačla,
fulfc diiudkantnr  , fed, ha: d emu m, quxprecibu* ordinan
di,1’čl etus amici y n o n piritu ali y fed c ar n ali aJfeBuporre-
Bisfiknt  , at m ahdsfutura non ejfent: quas non charitas
interuenien./,fedambitiofupplicans extorquet. Konfo-
l#m autem clericos cuiuslibet cpifcopt fummur Pontifex
in ccclefia Romana valet or dinar e  , vepumetiam opportu-
nitate exigente monachof i  & quoslib.it clericos conuoca-
7 e potesl 3 &muitarc.

C. C X X [ 11 . ^ Dctodem.

Vnde  Nicolaus Papa Michaeli lmperatori in

epifi.qHxincipit[Propofnevamus .']

-flEr ^ principalem beatorum apoftolorum Petri, Sc
JL Pauli poteftatem ins habemus non folummonar
chos,verumctiam quoslibetclcricos dc quacunq; dice-
ce(i,cum necefie fuerit,ad nos conuocare,atque ecclč-
(iafticis exigentibus opportunitatibus inuitare.

15. gs. Sjuoiibet ergo muntre interueniente falfi diiu-
dkatur ordinatio. Sicut autem preti o interucniente fa-
eri ordines non funt trihucndikta nec rcfiitucndi.Vt enim
uitbeatuf^ 4 .mbrofiuf,facri ordinesnecpretio funt emcn~
di,uec redimendi.

C. C X X 111 T. ^ Pretio interucniente facer-
do tale offiiium.n o n r e (lita a tu r.

Hinc etiam  Grcgorius VI l.ait lib. 6.reg. in cotL-
čili0 habito anno Domini  10 j%.pon-
ttfičatus fUi 6.C.1O.

N Vllus c  cpifcoptis graunmen, Teu feruilc feruidu
cxvfu contraeccldiafticam normam abbatibus,
feuclericis fuisimponat : vel intcrdičlum facerdotale
•fficiumpreciointeruenience reftituac. Quud(i fece-

ritjofiicij fuiipericulum fubeat.

jQui autem pecuniam acctpiunt  > Vt o rdinan dls f.cro s
+rdines non tribuant > vclvt canontca ele&ioniajfenfitm
non prttbcant , aut ecclefiis redificandk , vel confecrandis
lapidem betiediBu,Vel^onficrationemfubtrahant y multk
Mrgumetis acceptapecunia rei , <&• infames ejfeprobatur*
Ci CXX V. Sacrilcgi funt iudicandt J qui

ecclefiamDei non permittunt regu-
lariter ordinuri.

*Ait enim  Pafchalis lecundus.

S  Votquidam , quivel violentia, vel fauore non por-
mictunt ccclefias regularitcr ordinuri. Hos ctiam
decrcuimus vt facrilcgos iudicandos.

C. CXX VI.

Codicir lib.  9. ad legem luliam repetundarum Impp.
Gratian. Valentin.& T.heodofius.
VVbemus, P & hortamur, vt (i  quis fortc honorato-
Xrum,decurionum, polFeflorum, podremo etiam co-
lonorum , a cuiuslibet ordinisiudice fucritaliquara-
tionc ccncuffus, fi quis fcit de iure venalem fuifle fen-

et ^Anfel.l.7.c.  78. b nojirMnt.yorig. c al.facrum

erdinem. d ?.<)>q.\.ca.pevprincipalem. Anf. l.i. c. 75.
&1.1.C.  14- * Poly .L4.tit.llt f Tit.27.L4.lnc*-

dicjLliud.Ub^.t+.tit*.

tenciam , fi quis poznam vel pretio remiflam , vel viti*
cupidicatis ingeftam, fi quis podremo quacunc]tie de
caufa improbum iudicem potuerit appr >bare.is velad-
miniltrante eo, vel pod adminiltrationem depolirai*
in publieum prodeat, crimen deferat, delatum appro-
bet,cu probauerit,& vičtoriam reportaturus,dV gloria.
C. C X X VI T. De eodem.

lt.em in digejiit hb.  3. titulo de calumn ia to rib uš,  *
le.prima[W Ipianus lib.io.ad f.diblum.

I N eunr,qui vtealumnisecaufa negotium faceret, vel
non faceret,pecuniam dicetur b accepilTt^intraan-
num * vtilcm,inquadruplueiuspccuniar,quamacce-
pide dicetur,pod annu (impli c in fačlu adliocopecit.

In hac,&fequentibuf legibu<),qux ex f}.citantur,rt-
pofti funt tituli ex V e tuf}is cxemplaribu* Gratiani ,qn*
cum Pandellio' Florentinisvalde conuemunt.

1 ^[Vtilem.3 Hac diclio.non eflin antiquifcedicibn»

Gratiani)»eqjn Pandefti* 3 fed obgloffamnon ejifubUt^
C. CX X V lil.

Ibidemlibro 4.7.tit.i^.l.i. de concufiione.M Jk-
ccv.lib.i.publicorumiudic.

C Oncuffionis iudiciu publieum non eft. Sed fi ide*
f pecuniam quis accepit, quod crimen minattisfit 1
poceditidicium publieum efle ex fenatufcofultis, qut-
bus pcena legis Cornelia: teneri iubentur, quiin accfl'
fationem innocentiu coierint, quiue ob accufanduw»
vcl non accufanduni, denuntiandum, vel non denun'
tiandum tcdimonium,pecuniam acceperint.

C. CXXIX.  P A L E A.

[lbidem lib .4.%. ti t.n. ad legem luliam repetu%•
darumJ.^Muccr .lib .1. pub.iudic.~\

T Egcluliarepetundarum tenetur,quiciim ali^«* 1 *
jL/potedatem haberet,pecuniam ob iudicandum,vd
non iudicandum, * decernendumve accepcrit: [Ve*
nuleius Saturnius l.vel quo.eod.titu. J vel quo mag^J
aut minus quid ex officio fuo faceret*

1 ^ Vel non iudicandum.d^/c etiam in Di^eflifV^"
gatir.fedd PandcLHf Vlorentmisabfur.t ijla Voces.Ejl
tem Palca i(la fere in omnibus vetujlis excmplaribus
ti ant: & a cap.  funt quidan^: vfq,ad finem quajli^
nulla e JI diji in Bi o cap it um.

C. CXXX.  f De eodem.

Idem e od. tit. 1 . 6 .

E  Ackm lege tenctur,qui ob detum tiandum, v«l n 0 *
denuntiandum teftimomum pecunia accepcrit *•
fr-pattpaucit.  f Lege lulia repetundarum cauettir,«'*
quis ob milicem legendum mittendumve atsaccip« 1 *
neve quis ob fententiam in fenatu ,confiii6ve public*
dicendam pecuniam accipiat, vel ob accufandum vd
nonaccnfandum. ^ Macerlib.i.pub.iudic.l.7. Lex>'|'
lia de repetundis pratcipit, ne qnis ob iudicem, arbi'
trum ve dandum,murandum, iubcndtimvc, vr iudicem
ncveob non dandum,non mutandum, non iubendun 1 *
&c.neuc ob litem a:ftimandam,iudiciumve ctipitis,p<'
cunisve faciendum, vel non faciendum aliquid ae c ’"
piat .&• infra.  ^Hodie ex lege Inlia repetundarum tf
era ordinem puniuntur : & plerumqu{ vel exilio po'
niuntur,vel etiam durius,prout admiferint.VenuleiiJ
eod.tird.if-Haclege damnacus teftimonium puhlice"
cere,aut iudex effe podulareve prohibecur.

1 CAcceperit.]/« PtmdeBufi^ttitur nrficulu,  H**
lege damnatu$.OK» expotiitHrmfixe huiuv capitn

Q_V AE S T I G Tri
j f_quiturfecud* t}ttxflio,qua nu-tritu?, .n fin >*'

ps grejji< monafttrij, ptci-.nU Jh crigenda , rel «<'
a, perfahieuda. hloc.vtrKmfHt Uliti fieri, r
triuftut tefUmenli ferie ctmprobatur. Leg,tur at*
in prim o d libra jjcfn m  , gnid ylnnn delulit ftc» *

.  , Tit.i b .Uateeitur.  c nLinfimplum. d

4  i.mMtIt*



35$ Caufal. Qu£ft. II.

Snmueltm 3  poft.judm abladatu* fuerat 3 in t rib h*  vi tuli**
(ytribusmodii*farin* 3 ^ampbora vini ad d osmim Do¬
mini in Silo,  ^ In jlclibu*  a  vera .ApoftoUrunt legitur*

<[uoiim-:ltitndinktcredeatium erat cor Vnusn* Ranima
>«.• necali/juid corum 3 q)u: pofidcbant  , quifqu.xmpro -
friunt ejfe diccbut: fed e ritni itlif omnia comunia* &fw-
lulivendebtintpr.ediafua* &poncbar.tp/eiiu toru aute
ftdtsApojiolsrum  .* juorumvnu *> Anama*  b nomine ,
dumpartemfibi refernaret 3 cum Vxore fua Sapplnra* fen
ttntiamalediciionif accepta , autepedes Apojloli cecidit
mortuu*. Hinc litjuido apparct 3 qubdiugreffurimona-
ferimfna debcnt ojferre redoribu*: nec ali ter funt reci-
pitndi : nififua obtulerint. Sedaliud eH 3 fua fpontc offer-
r^ahud* exaciaperfoluere. Anna mater Samueli* non
lucidne q^ p e lit a* fed jponte mun^rafacerdotibus obtu-
bt.Credeniesfua fpoute ojjerebant Apojloli* 3 yt indigen-
bumnecejiitatibu* de/eruirent , qu* inf ant eperfecutio-
*dnfidelium 3 ei* pojiidere non licebat. Anama* quoque
tonideo damnatu* ejl 3 quia fua nollet ojferre:fed quta Spi
ntuifdnčlo mentitu*,pretia eorum , qu* ^Apojlolit obtu-
krat y txparte jraudabat.Hon erqp htsaučioritatibutper-
*ittitHrrečloribnsab ingrefuri*ahquid exigere 3 fed [pon
ft  obUta fufcipere ; quia tilu d damnabile eli , boe vero

*i*imi,

C. I. ^ Pro dedičandi* ecdejii* nihil exi-

Vr.de  inconcilioJBracarenfi c ll.cap.$.
lektur.

pUcuitd > vtquoties ab aliquo fideliu ad confeeran-
■* tasecclefias epifcopi inuitantur, non quafi ex debi
t0 ^unas aliquod a fundatore rcquiranc: fed fi ipfe
J Hl( iemaliquidex fuo voco obtulerit, non rcfpuatur:
* VCr o autpaupertas illum, aut neceftitas recinet, ni-
^ e *'gaturabillo. Hoctamen vnufquifq; epifcoporu
^'^neric, vt non prius dedicct ecclefiam > nifi ancea
j^bafilica: & obfequium ipfius per donationem
^tujjconfirmatum e  accipiat. Nam non leuiscul-
^cemeritaMiGne liuninariis>vel fine fubftan-
^fiiffentatione eorum ,'qui ibidem feruituri funt*
dom us pciuaca,confecrctttr ecclefia.

C, II. ^ { Abdi**quiadcomierfionemacct-
dunt.nihtl esl ezigendum, nec pretit
aliquisad conuerjionem ejl
inuitandu*.

&to»BonifaciusT ? r&«‘ Ram.t epifcop n* feribit
omnibus Caralitan* cedeji* cceuo-
biti*.

f\ Vam pio men tis affcčtu, fratres chariflimi,vcftrx
j^deflicutioni Romana compatiatur ecclefia, vobis
0f Uifiseft incognitum, fed cognicori omnium no in-
.JS&itumhabecur. Dubitacioni autem veftr* quod
° n cum demus refponfum,Deum teftificor,ipfa quo-
J lleta edubitatiorcdditanxium,&ineptum.Nufqua f
• lai legimus Domini difcipulos, vel eorum miniftc-
j .° i Co «uerfosquempiam ad Deicultum aliquo mune-
Slll cerucntu prouocaffe: nifi forcc depauperum ali-
i^^^uisineoneinne proponat,quorum nulh,cu-
CUl »q;profcfiioniseflfet, viftualianegabantur: Sci-
^^^uidem, quodomne datum optimum, &  om-
j u  . 0ft um|>erfcftum defurAim eft defcendensapatre
« ,aquobonse voluntatis donum accipit,qui

*it p^ c ^berationis arbitrio gratis Dco feruire diipo
^ atCP go> vtqi-iproaliquaecclefiaflica fufce-

Qemitni. 0MM : M :. j -q ll0 da patre lumi^

n us aurem largičs

DtJimoni&fttcUbut
v ari is.

non eft. %  Caucte ergo fratres,qtiam fit ambiguum
petiftis confilium : quod quidem fccundum veflr« vo¬
luntatis propofitum nulla inuenimus rationeconfir-
matu m. Vcruntamen, fi veftrse neceflkatiadeo eft op-
porcunus, quem reperiftis a ,dum tamen omnis abfit
pačiio 5 omnis cefTet conucntio, nullaq; veftr* ecclefiae
fiat diftračlio,accedat, gratis Deo feruire incipiat,fuiq;
regiminis deuote geftet obrcquitim ; & poftmodu vo<
quadfubfidij gratia, aliquafua? ecclefia muncralargi-
ri fratrum folatio Romana permittit ecclefia.

^ B.Thomas citat boe caput 1. 2 .qu*fl.ioo.infined*-
ticuli tertij , rem , quam ibi tradat 3 fola hnitu capittf
auHoritate conjlituit.

C. III. <([ De eodem.  P A L E A.

[Vnde  Vrbanus Papa/» concilio ipudMel-
fiam 3 cap.ild\

0 #nu,acci ^ ^ onum  Dei, q
^cenderedebuitjvendat: mu

*§****  cmat  • Quid autem dc diuini doni vendi-
eaiptoribus confequatur, concludi ncceflc

^ c &*in f r uormac.c*p.%. fere

*at 4p . Auopar.^.c.^z: e aUonfir-

' J d,Hunquam. g Jac.i.

N Vllus b a bbaspretium fumerc,vel exigerc abci>i
qui adeonuerfionem veniunt, aliqua pafti c o c-
cafionc prajfumat. Rcgulam antiquam fequens, nulli
vnquam de ordinationibus aliquid omnino accipien-
dum cfTe conftituo, nequc cx datione pallij, neque ex
traditionc chartarum, neque ex ea,quamnoua per
ambitionem fimulatio* inuenit, appellationepaftelli.
Quia enim * ordinando cpifcopo, Pontifex manum
imponit,euangelicam lečlionem minifterlegit,confir-
mationis autem eius epiftolaili notarius feribit.

^ In nonnulli* vetujli* extmpUribu4 , in quibufpaucs
funtpalex 3 habetur caput boe vfq 3  ad  ver/Regulam.
liquaver'o funt B.Gregorij lori* indicati*.

\  Quiaenim,] ln plerifq J exemplaribu4 3  qu* ha~
bent bane paleam , non funt tji* du* Voces . Vtrum apud.
B.Gregorium leguntur 3 quomampendet adbuc oratio 3 &
coniungitur cum ii* 3 qu*in fequenti capite ajferutur, boe
modo 3  Quiaenim ordinando epifcopo Pontifjx manu
inBponic,Euangdicam le&ionem minifter legit, confir
mationis autem eius epiftolam notarius feribit, ficut
Pontificeni non decet,&c.

C. 1111. ^ ,Ab ordinando non debetaliquid

exigi 3 fed necvoluntaric oblata rc-
fpui op o rt e t.

Jtem  Gregorius in Regefii lib.^.epifl.^^.flue
cap.88.in fynodo Rom* babita.

S Icut d epifcopum non decet manum ,quam impo-
nit,vendere,ita minifter, vel notarius non debet i»
ordinacione eius voccm fuam, vel calamum venunda-
re. &pauloposl.  Is autem , qui ordinatus fucrit, fi

non cx placito c , ncque exačiiis, neq; petitus, poft ac-
cepras chartas,& pallium,aliquid cuilibet ex cleio,gra
ti* tantummodo caufa, dare voluerit, hoc accipi nullo
modo prohibeniu s:quia  ei us oblatio nullam cu lpar ma
culam ingerir > quar fton ^£x  ambientis petitione pro-
ceflit.

^AuBoritate Bonifacij patenter ojtenditur , quodficut
nullu*pretio diinuitandtvad conuerfionem 3 ita nulli 3 pe -
cuni*interuentu 3 ecclefi* largiri oportetingreffum. jLu-
rioritateVerb Gregorij datur rntelligi* quod pro in gr e (fit
ecclefixnon licet pecuniam exigere 3  fed jpontanee obU-
tam licet fufcipere.

2 pars. % Itemapponiturillud  Apoftoli i .adTimt*
theum } capi$.

C. V.

V Iduas honora, qu.r vere vidu* funt. C X>ux autem
non funt vere viuu* 3  id eft 3 qu*fui* 3  Velparentum  *-
pibu*fu(lentaripojfunt y non recipianturffvt Ecclefia fuf-
ficiat ib* 3 qux vere vidu* funt.

a alxepi(li*. b .Anfel.1.6.  e. 91. Pann.l.j. tit.l.c.j ,
luop.$.Ci\oq.Polyc. 1.2.tit.i.B.Gregoriu* l.^.epift.^^.&>
l.il.posl eppfl. c placiti.'] orig. d extra, de fimonia.
cap.\.Pobjc.\jLftfeld]ibid.luo.') e al.patlo , f c*
accipientiaambitu nonprocefit.~\orig.

U  5

355 ® e biTv°a"i*J ptci< * Decreti Secunda Pars.

Caputbocinmultisretujlis codicibus ett coiundum
fliper: ori.

C. V T. ^ jQuif»mptibus propriis  / njlenta -
ripoteH j ab ecclefia Jlipendia non
ac  cipi At.

J tem  Hieronymus ad Damafttm Papam,

C Lericos a  auteni lllos conucnit ecclefiae ftipendiis
fuftentari>quibus.parentum, & propinquoru nul-
ia fuffragantur bona. Qui autem bonis parentum, &
opibu.sfuis fuftentavi potfunt ; fi quod pauperum efi,
accipiunt T facrilegium ^ofe i ft bci MnmintM - n ^ & perab-
ufionem talium,iudicium fibi manducanc & bibunt.

Infra etiam.\ 6 .q.i.c.fin. citatur ex Hieronymo. jtc
fimiiia. habentur in reoula monacborum ex didis Hi ero-
nymi,in c.dep<Bipertate,&tnglojfa ordinaria ad c.ypri-
•fgtc a d Tirno t h e tim) ex Hi e ro nymo.

C. VIL ^ J^uibus fuafufficiunt , ecclefia
alimen tis nonfujtenten tur.

Ittm  Profper de contemplatina rita, lib. 2.
cap.  9. ^10.

P Aftor b Ecclefia* iis, quibus fua fufficiunt, non de¬
bet aliquid erogare, quando nihii aliud (it,  haben-
tibusdare,quam perdere. Nccilli,quifuapofiidentes
dari fibi aliquidvolunt, fine grandLpeccato fuo, vnde
pauper vi&urus erat,accipiunt. De clericis quidem di-
cit perprophetam c  Spiritus fan&as [Peccata populi
mci comedunt.] Sed ficut nihii habentes propriCi,non
peccata,fed alimenca, quibus indigere videntur, acci-
piunt; ita pofiefibres non aliraenta,quibus abundantj
ied aliena peccata fufcipiunt.

Veritm h is aučloritatibus probibentur ab ecclefia fufci
pi,non iUi,qui quondam fu erunt diuites, pojlea vero om -
7 iia reliquerunt,rt  d Petrus,&> "Malthaus, & Paulus y aut
pauperibus diflribuerunt,rt Zacbaus  e \aut ecclefia:rebus
adiun^erunt, ficut illi  P, qui p radi a fua rendentes,pone-
bant pretia ante pedes Apojloloruni)rt effent omniacom
ntunia: fedilli, qui in domibusparentum refidentes , rel
Jfita relinquerc nolentes, ecclefiajlicis facu It ati b us pafci
defiderant .

C. VIII. ^X)uifiiaYelinquerenonrult,non
debetfumptibus ecclejiafubjhn-
tari.

Vc quibusin eodem libro  Profpen } C4^.io.
fubinfertur.

S I g quispropterhocnon vuitfuareiinquere,vtha
beat vnde viuat, vt quid accipit vnde rationem red
dat?vt quid peccacis alienis fua mulciplicat ? Idem lbi-
dempaulofuperius.  ^ Non ei\  meum dicere,quali pcc-
cato cibos pauperum prsefumendo fufcipiunt ) qui eccle
fiam,quam iuuare de propriis facultatibus debuerant,
fuis cxpenfis infuper grauant, propter hoc fortafiisin

congregatione viuentes, ne aliquos pauperes paicant,
ne aduenientes excipiant, aut ne fuum ccnfum expen-
fis quocidianis imminuanc. ^  Quod fi aliquiddcfru
^libus fuis ecclefiae,velut pro ipfa expenfa fua contule-
rint, non fe praferanc inani iačtantiaillis, quos nihii
habentes pafcit,& veftit ecclefia, quia perte&ior eft il-
!c,qui fe mundi rebus expoliac,aut h q U i c {i m m hil ha
buerit, nec habere defiderat, quam ille, qui ex mulcis
quce poflider,ecclefia: aliquid pr*(tac,ac fe dc co, quod
praftiteritjforfitan iačlat.

bcce,qui probibentur ab ecclefia fufcipi. lili rero, qui
•mniafua relinquunt,relpauperibus difinbuunt, rel ec-
olejiarebusadiungunt,&nb ecclefia UuiLibihterfufci-
fiendifunt , & eiu* opibuifujientandt.

a i 6 .quajl.i.cap.fin.

Projjferibidem cap.10.

« Lttc.  19. f A&. A.

h A  /.

b Iti concil.Aqiiifgr.cap.ioj.
c Ofea:  4 d " Mattb.+.
I & in concil. Ajuif^r. tbt.

35 ^

C. I X. ^ ^uifua relinq 7 iunt,relpauperibm
dijiribuunt,rel ecclefia rebus adiungunt,
laudabiliter ecclefiajlica
dieten fant.

Vnde  in eodem libro a , cap. n.lektur.

S Acerdos»cui difpenfationis cura commilfa efi, non
folum fine cwpiditate, Ted eciam cum laudc pietati«
accipit a populo dilpenTanda, & fidcliterdifpenratac-
cepta: quiaomnia fua aut parentibus 1  rcliquit,auc
pauperibns diftribuit,aut ecclefia? rebus adiunxit, & fe
in numero pauperum,paupertatis amore conftituic,it*
vt vnde pauperibus fubminifirat, inde & ipfe tanquam
paupervoluntarius viuat. Clcrici quoq;, quos paupc'
res aut voluntas, aut natiuitas fccit, cum perfe&ionc
virtutis,vita’ necefiljria liuc in domibus luis,fiue in co-
gregatione viuentes accipiant: quia ad ea accipiend*
non eos habendi ducitcupiditas,fcdcogit viuendinc-
ceffitas.&infra  b f^.14. t[De talibus dicere videtuf
Apofiolus c  [Qiii in faerario operantur, qu* defaera'
rio fHnt,edunt, & qui in altario deferuiunt, cum alci'
lioparticipant.] Quinifihoc de contemptoribus fe'
cultatum liiarum vellet intelligi, nunqua fecutusao'
iungeret: [Ita Deusordinauit his, quiEuangelu 1Ifl
annuncianc, de Huangelio viuerc.} De Euangciio f
uunt,qui nihiiproprium habere volut, qui nec HabcO
nec habere aliquid concupifcunt,non fuorum,fetlcon 1
munium pofielTores, C^iiid eltaliud deEuangelmvi'
uere,nifi laborantem inde,vbi laborat, ncccflariavit*
percipere?Apoftolus tamen, qui ficEuangelium ff'.
cauit, vt necdeEuangelioviueret, led neceiraria^ 1
fuis manibus miniftraret, de fe confidenter eluq u ^
[Egoautem nullohorum vfus fum.] Etquare hoc^ 1 ^
xerit, fecutus aperuit dicens [ fixpedit mihi mori 0.
gis,quam vc gloriam meam quis euacuet.]Euacu^
cit gloriam fuam,fi ab eis,quibus prasdicabat, vol«*^
accipere vitce tcmporalis ^ expenfiam. Nolebat qu*pP
in prjefcntilaborisfuifručlum/cdin futuro recip crC '

1 Aut parentibus.] lnaliqnot manufcripM &
tiani legttur,  aut pauperibns rcliquit. in retujlo ^ Z
Projfteri codice,&in concilio Aquifyranenfi legitufA '’! j
omnia fua aut reliquir,aut ecclefiae rebus adiunxi f *
quoniam multa exemplana Gratiani) & Prof ji eri h**
rulgat.im lsčHonem,nihileslmutatum.

C. ^ luxtameritum laboris, eedefiafli'
ca ftipendia facerdotes dijlri-
buant.

ltem  ex concilio Agathenfi,f*/>.}6.

C Lerici omnes,qui ecclefiae fideliter, vigilantc^
deferuiunt, ftipendia fanftis laboribus debu 51
cundum feruitij fui meritumper c ordinacione 01
nonum a facerdotibus confequantur.

Multorum  1 audoritatibus luce clarius conftat , ( l tl ^
ab in^reJfurismonajlertHm non licetpecuniam exi^ t ' ,i \^,
^y:lle,qui exigit, <£rillt, qut foluit ,fimonia cril***

M

currat.

I Multorum.] 7 » rulpatiscodicibushuicfy^  ,
rum. proLponebatur hic titulus.  ltem ex concilio ^
Papa habito Aluernia*, qui fublatus est, quonta^'  ^
ab omnibuiretuflisexexnplaribus collatis , & in
hic  §•£#initium fequentis terti.c qHajiionis.

Q.V AH S T I O III.

Edadbuc obiicitur,qubd qui ingreffuri w ° n V ftl
^^^pecuntas tribuunt , non propofitum fcligi

_ _) participationem Jiipendiorum ecclefia

poralia er^o, non fpirituaha ementes , nequaquant
niaci habendi funt. His itaque ref]) on det ur.

lum, qui fj)iritualia,fed etiam  , qui'iemporalu ets^

a Et in Aquifgr t  cap .108. b
1* Corintlt.cj. d al.corporalis .

In Anu>fg-*S'
c nl.vcf- fl

3j 7  Caufa I. Quaeft.III.

**f>yetio accipitmt, veltribuunt ^,Jhfiomaciiudicantur*

^nde Malacki as  o loquens cx p e rfor: a Domini \jQuisefty
‘:obia y qui claudat ojtia> <&* in cen dat ali ar e mess
patuitb  j Ko n esl miki Valant as  in Vobis, dicit Domina*
t&tcitMm., & munus non fufiipiam de mana vepra.  ]
daudcrc non esl facri muneri* officium y fed tantnm
wi tdiv.nčium.

C. I. fij Deiis, qui facros ordincs muneram
acceptione difaenfant.

Item  Grcgorius fcribitvnhserfis cpifcopit
Hifaanit.

A Vdiuim us dilečiifliirii, quod nos auditfe oportuit:

Ičdaudiflfe profečto non libuit: quo(dam fcilicec
^ciacrorum orciinum profeffores, qui Tub munerum
katione>.vei acceptione , Dei ecclefias, vel earum fibi
^ne 6 ciavfurpant. Quod quidem fcclus vos non iam-
Numacritercorrexilfe vehementcradmirainur. Iu-
* finim vterque corripiendus eft,& a fančtg liminibus
tCc lc(ia?fubmouenduSj& qui pro ecclcfi* ambitu mu-
J! Cr alargicur,& qui vt ecclefiam adeat,quidquarn pr£-
U| aitacciperc. lite quippc donum Deiemere, hicau-
^prafumit venderc. A facrilegio quoquc hoc faci-
J^nondifpar dixerim: cum id, quod fipontc>& facro
diberationis arbitrio gratis fieri debuit, iub pecunis
Mtibnccaufattir. Quare fratres chariffimi, qu* tali-
5^af»nt ,curiose refcllite, infcda prohibcte,ve-
/iuflionibus refiftentes digno anaclicniatis vin-
^pcrcutere non dubieate.

C.II. «(| D e listni ecclefias , v el ecclefia-
Jlicavendunt.

bem Hithomagtnfi epifiopo y & Ga/lic is om¬
nibus.

\l c  quis dator,vel acccptor.Dei ecclefias,vcl eccle
fji^ca beneficia (qiis quidam pnebendas vocant)

{Jftfliniiinteruentu fufceperit,(iue dandoemerit,
p ( '^ipiendovendidecit,i Simonis nonexcludiri.tr
t^J^ne.Sed li p.erfeucrans fuerit,pcrpetua mulčte-
f a  '"'nacione. Nam quifub religionis obtenru Deo
k 7 iv 0 luent.fi quid accipit, & meritum perdit,&

'" c 'oaccepto fruflratur. Rationis ergo vigorc co-
W iniufte receperit, reftituerc: & quidquid
pi ducri gratiareceperat.non tc.nere.

III. .Ab officio/UfpentUtur epifcepit*
beneficia,V el ecclejiajica officia
Tendenc.

h m  Gregorius Vil. Papa lii. 6. rog.in
. _ Jynedo,cap.^.

'I^sepifcopuspraebendas.archidiaconatus, pra-

*?..

35 S

S

i/ v °f tUra5  > v£ ' aliq ua ecclefiaftica officia vendide-
pi„’ Ve 'aliter, q u am tftatutra fanflorunt Patrum pratci-
gn,' ,or< l' n aue r ic,abccclefiae officio fufpendatur. Di-
«,</?'>< enim, vt ficut gratis epifcopatum accepit, ita
e *ufy em epifcopatus graris diftribuac.
uir. ^ Kcc altana,necprabendas epi -

k  JfioptfVendere licet.

coticilio Vrbani 1


i P a p a? habito jtluerni*.

w . -um eft de epifcopis , qui alcaria monafteriis
auenter rcdimi compcllcbant pecunia:
(tmoniac® prauicatis vfus in Galliarum
(t)U t  Usia, "diutiusinoleuit > vtccclcfi*, vel decitns
Hotuft«*" V0£ abulo apud eos alcaria nuncupantur)
>i t i, Ve tril sda« > fa.pi« S abepifcopis fub palliata atta-
^ mortuismn.ir.um.reti mutacis cleri-

Pcrfonas ^ vocant. Nos anftore Deo venali-
ca mex rebus, quam ex minifteriis eccle
^C^Uentes, hoc vltetius ficri ančloritate A-
SjjJraliibtiMs,ficut etiam prabedas otnnes ve

^ 5, -interdicimns.

l’orro quacunq; altaria,vel

1  ' ct:  \y*ltriljunnt~[ abfur.t dplcrifa manufcr.
c  d Al.ptrfonutuf,  .

De Simonič / feck-

h m variif.

dccimasabannistriginta, & fupra, fub huiufcemodi
redeniptionc podediffe monafteria nofcuntur, qniete
deincepS) & (inemoleftia qnalibet eis podi denda fir¬
mam tis. ^ SaIuovtiq; epifcoporum ccnfu annuo, quc
exeifdcm alraribushabere/oliti funt.

«[ Infimmulapunhrum cottctlij CUrcmentenfis ha -
biti „iluernite  ( de quibitsfttpra ad cap.i. diji.6o. dichtn*
Cii.) cap.6. hxc Icgmitur, qua adcaput boCridcntur jpe~
ffare.Vt  altana congregationibus canonicoru.vel njo-
nachorum pcrperfonas data, momtispcrfonis, liber«
redeat in manus fpifcoporum, ni!i fuerint illis pereo-
rum fcripta,ve' prluilegia confirmata.

C. V. jQptidqNut data^elpromijfapecii-
nia in facru ordinibusacqtiirittir,
rentam habeatur.

Idem  I in concilio Placcntino.r.i.eb" 2 .

E  A, quat a fanfiis Patrib 9  de fimoniacis ftatuta Atnr,
nosquoq; & iudicio fančli Spiritus, & Apoftolica
aučloritate firmam tis. Qnidquid ergo vel in faeris or¬
dinibus , vel in ecclefiafticis rebus, vel data a ,vel pro-
miffa pecunia acquifitum eft, nosirritum elfe, & nul-
las vnquam vires habere cenfemus.

1  ^ Anten legebatur ,Item Grtgorius.^fdi« aliquct
vetu fin rečic eH,  Idem, ntmirnm V. banus 1 l.tn cuius
nodo hach.ibentur.

C, VI. ^ S£uidquidpo$lidetiir,»ominepe-
aren.e iniellipttur.

Dem  Auguftinus de difiipUna Chrijiiatta,Vel
de dono difciplina,cap.i.  b

T Otum, quidquidhomines poludent in terra, ottl-
nia,quorum domini funt,pecunia vocatuv: feruu*
fit,vas,ager,arbor,pecus,quidquid horum eft, pecunia
dicitur. t& infra  ^ Ideo atttem pecunia vocata eft,
quia antiqui totum, quod habebant, in pecoribus ha»
bebant.

C. V11. 5T ecclejiajlica beneficia emt-
rit,ecclefiae quoq 1 emere pre-
batur.

Dej»Pafchalis Papa.

S I c  quisobiecerit non confecrationesemi,fedr«*
ipfas, qu* ex conleeratione proueniunt, penitus *
defipereprobatur. Nam citm corporalis 2  ecclefia,aut
epircoptts,aut abbas.aut tale aliquid fine rebus corpo-
ralibus in nullo proficiat, ficut nccanima fine corpore
corporaliter vinic, quifquis horum alterum vendit, fi¬
ne qtto necalterum prouenit, neutrttm inttenditu de-
relinquit.Nullus 3 igirurematecclefiam.velprscben-
dam,velaliquidecclefiafticttm: necpaftellum,necpa-
ftunt antea,vel poftea pro hniufmodi foluat.

1 ^ Penitus.] Veufdedtt,&Anfelmu* lepi nit , vide¬
ni r quidem aliquid dicerc,nihil autem penitus fapere.

2  ^Corporalis ecclefia.] Veufdciht fic habet , cit m
corporalis ecclefixepifcopus,vel abbas fine rebus,&c.
fir liqui co/DSeret, & vetuji codices Gratiani concordant
cum Vnleata leBione.

'  5 ^Nullusigitur.] T>eufcledit,Pelycarpui,lui>,^ca-
dex manuferiptue Vecretorum Pontificum(in quo intepra
fere PafchalvtepijoU,Vnde caput hec acceptum etl,refer
turfnon hab eni hatverba:  /rdpaff verfietM,derelinqnit,
contiuenterfi.biunpitnt , Quam tamen obiečtionem fa-
cerChalcedonenfiscano penitus cxterminat,&c.-4»-
BorVero huiue capi tir,ac tetini illiui epiflol.e e j Vafchalis
primm.Kam in ee Decretoru codice hac epi jela Pafchaltt
etlpoB dccrcta Dadriani 11, citm decreta Pa/chaltifecun
di :  {hit poti Vr banu m feruu dum. c c plani ordtuc  , quoJib»
fiucccjferunt:qucd etiam ex fequenti capite tndicatur.

a al.data.velaccepta,Velpromiffa. b C. 1 . c De¬
ti f dedi t p ar. 2 . 'Mafijer. Ub.p. diJinB.itPelyc.lib.-j. ti¬
tule b.Anf.lmualib.\].cap.]]. luo par.l.cap.S^.. Panji er.
libre  3 . capite  123 , _

J59 Decreti SecundaPars. 360

c. VIII. ^ Detcdtm.

larn  \ r ,anus II. Ipiftaput.ferttHjVri
iilello fili,  I.* * prtptjito etcleji* ShhEH Ih.

»e ritij ttpttd V K ir, Hm , /h/ntem, 0*

S4p,Jtehc<tm ietiedi-
tfiomm.

S Aluator b przdicic in Euangelio * circa finem f*-
culi pfeudochrifios, & pfeuJoprophetas furgcre,
tc  rnultos feducere,& fideles ltios in mundomulus ha
bituros profiliraš, led tamcn portas inferi aduerfus cc-
tlefiam non przi<alitiiras.Eroinde(quia vt ait Apofto-
lus d, oportet hatrefcs efle, ve qui probati funt, mani-
feftifiant)oporcec noscu propheta e exaduerlocon-
furgere ,& murunopponercprodorno Ifracl,& cum
eodem Apoftolo I permulcastribulationesintrarc in
regnum Dei:quoniam non g funt condignz pafliones
hmus temporisadfuturam gloriam,quz reuelabitur
in nobis. lgitur,quiainnotuifti nobis, quod tihiob-
iicitur, vtrum vendere ecclefiafticam rem iimoniaciim
fit.hocfimoniacum cflepatenter colligitur ex hoc,qd'
beatus Apoftolus Petrusait h Simoni [Pecunia tua
tecum lit in perditionem :q«ia cxiftinufti donurr. Dci
pecuniapoflideri.] Donum quippe Dei ell Spiritus fan
dus,&donum Dei eft resipfi ccckfia oblata. Ec fi be-
Be animaduercis,Simon magus, qui ad fidem fifič ac-
ceflit,n6 Spiritum fančlum propter Spiricum fiančlu >,
quoipfe eratindignus (quoniam,vt feriptum 1  eft,Spi
ritus lančlus difciplinz eflugiet fičium) fedideo,<|uan
tum in iplo erat.emere voluic, vt cx venditione figno
rum, qu* pereundem ficrent, multiplicatam pecunia
lucrarecur. Nec Apoftolus empcionem Spiritus fan&i
(quani benefieri non poITe nouerat) led ambitionem
quscftus tal is,& auaritiam , quz cit idolorum feruitus,
ineodem Simone e-vhormit, &  maledifiionis iaculo
perculit. Quifquis k igicurres ecc!efialticai(quz do¬
ji a Dcifunt, quoniaa Deo fidclibus, & a fidehbus Deo
donan tur,qii£ ab eodem gratis accipiu tur,& ideo gra-
tis daridebent)proptcrfualucra vendit,vel emit,cum
eodem Simone donu Dei poflideri pecunia exiftimat.
Ideo,quiealdem res no ad hoc,adquodinftitutzlunt,
fed ad propria lucra rounere linguac, vel indebiti obfe-
quij, vel pecunia largitur, vel adipilcitur, fimoniacus
eft, ciim principalis intentio Simonis fuerit fola pecu-
nia auaritia,id eft, idololatria,vt ait 1 Apoftolus Pau-
lusAlioquin,curfanftafynodus Chalcedonenils DC-
XXX.  epifcoporu *, procuratorem, vel defenlbre Ec-
tlefue,vel quenquam regulz (ubiečUim adeoper pecu-
jiiam ordinati prohibet, vt inceruentores quoq; canti
fcelcrisanatbematizet, nifi quod eofdemifimomacos
iudicet? Qubd fi praftati militts m  ecclefia? ob huiuf-
»nodi fcelus taliter percelluntur>ncmo fapiens negabit
non militantes ccclefiar muho damnabilius ob hac cau
fanijidcft^mpcioniš, vel vtnditionis, dcberc pcrcclli.
Sed & beatus pradeccflor nofter Pafchalis 2  de con le-
crationc affirmat,quod quifquis n  corfi alterum vendi
derit,fine quo altcrum non proucnit, neutrum inuen-
ditum derelinquit: ac per hoc cum , qni rem ecclefije
▼cndit,vcl cmit ) fimoniacum efle intclliiiitur. ° Nomi-
nc vero procuratoris intelligit prafara lynoJus qucm-
libet ccclefiafticarum rerum adminillratorcm , vc ver-
bi grana 5 pra:pofitnm> ccconomum,vicedominum: de-
fenforis nominc aduocatum, liue caftaldum, & ludicč:
•n fubicčio vtroregula: archiprcsbytcrum > archidiaco-
tiumycanonicum }  monachum, vel qucmlibct eedefia-
flico mancipatum officio. (^ubd vero Spiritum fan&u,

a f.Ht/oJ sAnf. b Veufeieditp.i.^Anfel.lib
C MaaA. 14 . d i.Cor.u . e h\ech.  13 . f Siti.  14 .
jr R^ont.  8. h */[{}.  8. i Sap.t.  ^ infra c. res ec-
cle(ix  12 . I Celojf.).  * C.i. m al.mtLtatUtf. h s.

• aljisttlUgt.

quanti m in 'Ve(Hvendar,velemat,qiJi prarpofituram,
vclaliqu»d h - iufnuMii vendic, vel emit ,audi Augufli*
num a  fiipcrloannem. [O quot ? prarpofiturasfece«
runt. Alrerum pratpofitum habet Carthagine Priiriia*
nus,altcrum habet Maximianus,aiterii habetin Mau-
ritania Rogatus,altcrum habentin Numidiailli & iiH»
quos lam ncc nominarc ftitficim* Circuit ergo aliquii
cmere ctdumbam vnufquirque Jaudat praepofitum*
luuni,qubd vendit, &c.] Ecce vtnerabilis Auguftini«
de prsfpolitunc diftradionc agcsjnominccolumbatfa*
di Spiritus vctiditioncm,vel emptionem accipic, fictK
&omncshuius Euangclici capituli tradatores. Pc»'
fandum vero eft, qua pana muldentur, qui iam
& ecclcfia,- fux  oblata vendunt,vcl cmuntifi cum fiagd
lisa Dci tcmploeicdi funt,qui,qu 2 c Dcocrantoffcrci
da»vendcbant,vcl emebant. %i  dc offerendomm veni
toribusjvel emptoribus didum c eft: [Vosfcciftis<to"
mum patris mei, domum negoriatioms , &  fpelunca*
latronum,]quid dicctur dcccclcfiac iam oblatoru
ditoribus,vel emptoribus ? Et nc quis infanus obiici * 1
meritb hoc Dominum tam acerbc vindicaflc, quiatuC
illain Dei teraplo vendebantur ,ccclcfiaftic* verorc*
modo cxcra templum , attendc fuperius Atlguftl^u !1,
non decerminancem locum vcnditionis.vel en-ptioB'*
pra?pofitorum , led tantum indefinitc dicentem [O?
cuit aliqnis cmere columbam , vnufqnifq; praepofitui*
fuum Iaudat,quod vendir] no adiiciens,in templo» vCi
extra templum.Ha:c circa vcndicores, vel emptores
rum faerarum lufificiant.

^ lntegram epijiolam Vrbini 11. diletlo filio
fito ecclefl*B.luueniij apndTicinum refert Deufdt^ 1  *
fua collethone.

1 ^1 Propter Spiritum fandu .3  JfdditAfurth*^

tolKs hic locus etn en datns exip/d epiJleUi'1* 1 *'
admodum grčita r.onnulla.

2  PafchalisJ ^intea legebatur,  Pafchafiu s ^

de con\ccr9.uonc y refhtutue autem ejf locusext , etuP* fl ^
diubusjgr originali. Cttatur enim hic,(juodhabtP< r,l>
pite antccedente ex epiflola Pa/ih a lis Paptt.  .

3  ^ O quot pr^pofituras.]^/i«d ^

iusmulti "v e tu JU codices boe Uco collati funt)  1

quot propofita feccrunt: altcrum propofituiT>svV c, ' #  f
pudVrbanum vero vbitil-,  propofta,^: propoftu n1,  y  i

4  ^ Pra?pofitum Cuum.] ^Apud B.Au^ujiiuK^^

/«r,vnulquifq;adpropofitum fuum laudat, quod vC (<  j
dit./» cpt jiolaVero  / ; r^<r«i,vnufquifq; propoflul* J  ^ ,
laudat,quod vendit. Kimine autem prepojiti ^ r

nAuguJlinum interdumfi^tufcari fcciam ^uaudaiU l>
Jlat ex i.lib.contra Cref onium-,C(ip.^6.

C. IX. ^'Minifiri y gr feruitores ecclefiAtkfjt

Vda V e nuli ta te ab epifcopu or-
dir, en tur.

ltem  AlcxandcrII. IpijcophsferuusferMtrM*
DeiyLncenfu ecclefijeclero^grp«pulo

falutem perpetuam.  y

E Xdmuhistemporibus hoc deteftabile

tra vcftram ccclefia inoleKiffe cognonimu<>y r ^.j

li vnquam clcrico,quamuis religiofo, quamiiis
& moribus prediro ecclefiafticum bcneficiuiuc 01


HtiJ e** 1 ,
n,li^ c


deretur,ni<i ci,q profano pccunir muncrc i
ftuduifiet: fiebatq; ccclefia,^ res eiusita v ^
ti quadam terrena , & vi lis inerx a ncgotiatoii ^
vcndendtim expofita. f^_uod malum, quam dete .
le,quantum Dco,fandisq; fit contrarium,&
nes docenr, A: fere omnibus manifeftum exiftit*V^ || j )
cedonenfe c  namq; concilium vntini exprincip * 1  *
fimili pečna condemnac eos, qui ccclefiar benenc 1 ^ |

a Tra8.iO.in c. l.Uannvs. b leatt.l. e
d DeufdediUfar.l. e C.X.š.ead^u^  j

eptfcop;u.

«r'

✓

Caufa I. Ouseft. III.

361

teruenru ptcuiiiat acquirunt,&eos, qui fiicram manus
iropofitio n em (per quam Spiritus fian&us confetrur)
Hercari dinofcuntur.Vtrofq; enim au&oritate mcxpu
{nabil i,ili os a bencficio, illos a facro ortline iubct ex-
ptlli. Vndehumanigeneris redemptoromncsemer,-
te,&vcnden tešile templo eiiciens,cathc<lras vendcn
tiumcolumbas euertir,nummularioru effudit xs,  prz-
ttptifuiaučiorirarcdcnuncians, &dicens a . [ Nolite
bčcrcdomum patris mci domu negotiationis] Illuti
V°q;in eodcm faiio Ibllicite cofiderate,quod per to-
,l jnuextum faniti Euangelij nufquam reperitur Do-
®inum tantafeucritatc.tam diilriita ccnfura iufticiae,
Ptccantes CorripuilTe, ciim non folumeloquioincrc-
Ns,.Yerum etiam fačto flagcllo b defuniculisverbe-
,iI "omnes eliminauit dc templo, apertč demonllra*,
Vod taks negotia:ores,non ficuc cotteri peccatores
'»ntcorripiendtjfeda templo Dei,id cit,a fančta eccle-
'alongius funt proiiciendi. Nam ficuc per colurr,baru
'tBtlitores illidenotantur, qui facram manus impofi-
’ l0 ncm vendereconantur,ficper nummularios.eccle-
beneficij venditores aefignantur,quidomum
JT e '>tefteF.uangelio,fpcluncam latronum efficiunt.
N^PropteregoAlenanderfandls Romana ecdefiz,
jVftolica iediscpifcopus(imb minifter indignus)
ot ^tantamalain multis eccleliis, &  maxime in Lu-
( . all ecdefia,ex c  iniqu*.eonciipifccntiafiericonfpi-
t  ! s >°efangiiis iniquoi um idiftričto indice de manu
, r >requiratur,Ulaextirpare

362

& pcnitus eradicare
Conftituimus itaq;, & prsficnti dccreto

tll  . anil >s(ficuc olim noltri deceflores- feciife nofcuit-
"“Uosdtiiiccpsepifcoporumjbcneficiuro cccie-
»tilf^dfiuidam canonicam d,vel przbendas,feu etia
jj c j ( nes e  vocant) pro aliquopretio, vel manere cle-
feru' 9  ■ vnquam cotiferre: fcd omnes miniftros, &
bj t0r f'ecclelix gratis, & abfq; vila venalitace in lin
rr nri j odaftudeat ordinate. Nec eligant ih domo Do.
d„i’ t !" i maiores faccnlos pecuniat tonferant, fed eos,
4f, r °S, & difcipUna,acq; ficientia diuices, pro of-
valeatit fuftentarc eccIefiam.Coniticui-
8% s Pdem modo firmamus, vtnullus cuiufcunque
,o nf  s clerictis pro eeclefia' bencficio aliquid audeat
Hij p rre >aiit fabricat ecdlcfiarum,vel donariis ecclefia-

(t tll ' "odam quodp«upcribus fit tribuendum, qnia
bti, t i' r 'Ptura 1 ) qut f aliquid male accipir, vtquafi
li a L T c n(ec,potiiis granat ur, quam iuuatur, Qubd
litij ^diuinorum przccptorum ,. & animarum falu-
Piii t j no^prarfatum bencficium ecclefia!,iniqua cu
V^&usvcndere.vel cmere temerario aufu pra:
gtajj!*'‘blicutinChalcedonenficonciliodefinitu eft,
*ill ri , "‘Periculocum fubiacere decernimus:ncc mi-
%i 'P°ffitecclefi*,quam pecunia venalč fieri con-
^»iaftpertcmbili anathematis mucroneper-
\iL, c fip u crit)ab eeclefia Dei,quam Izlit,rnodis
»I f  Sa bfcimiatttr.

bii h‘ ec  tpiftol*  /e bibliotbecti f r uticxnx

J^AnfdnUmtnih.

^ *C(1d _ 1 u-

K

'ftelcrip tura.} dic referunturVtrl/a ipft bea-

ad.

e * l a.  ad fyagriutn y qua babentur

« ne «T)UMltA».

Vh,

q  -“putanda.,

' ^ don.x Deil’cndunt,vel enturit,
ptritcriDtt dam>i,uitnr.
lirm  Gregorius Utrnili* xxxix.

,ik  ementes templo eliminat Chriflus,

, i'u u  c°s,qttipro munereimpofitionem manu-
t Ma^ ''bvcleos^idonun, Spiritus emere nitun-
. infrd.  ^[Vendentes in templo funt,q

1'nbufdam iurccompetit, ad pramium lar-

'M

EstecA.f. d a.Lcxno-

r  - t  Jr * b loan.z.

17, f Š.e*d.q.i. c..non eft pn~

l l H0

De Simoni*fpccie -
k »4  vari ir.

giuncur. Iuftitiam enim vendere,eft hancproprzmg
accepratione a  (cruare. Ementes vero in templo func*
quidum hocpcrrol«ereproximo,quodiuftum cft,no'-
Iunt,dumq; rem iurc debitam faeerecontemnunt, d*-
topatronisprttio ^ emunt peccatum.

C. XI. ^ jQui^ra.tiam y quam aDeo neeipi-
unt 3 n»n vrati* eserccnt^enditores
columb (trumfant.

J tem  Beda ad cap.i.Ioannir.

N  On c  foliim venditores funt columbarum, &d*-
mum Dei faciunt domu m negotiationis, qui fa-
cros ordines,largiendo pretium pccunie,vcl landis,rel
etiam honorisinquirunc, verum ij  quoq; qui graduna
vel gratiam in eeclefia fpiritualem, quam Domino lar-
giente perceperunt,non fimplici intcntionc,fcd cuiuf^
libet human« caufa retribiitionis exercent contra il-
ludPetri d Apoftoli [ Qui Ioquitur, quafi Termones
Dei: quiminifirat,tanquam ex virtute, quam adminir
ftrat Deus, vt in omnibus honorificetur Deus per Ih-
s v m Chriltum] Qiiicunq; ergo tales funtjfi nolunt vc
niente Domino de eeclefia auferri, auferat ifta de afti-
bus luis,ne facianr domum Dei,domum negotiationis.
C. X 11. e x confeeration eproueniunt t

inJitum iu*vi y  'velmnnere nem»
c o nu er tat .

J tem ex epijlola  VrbaniPapse.

R EseccIefiar,qux ex confeeratione proueniunt,in
fuum ius,vel vi,vel aliquo munerealiqucm conuer
tere non dcberc,docen$ (ančlus Vrbanus c , ait [Quif-
quis 1  res ecdcfiafticas (quar dona Dei funt,quoniam a.
Deo fidelibus, & a fidelibus Deo donantur,quzque ab
eodem gratis accipiuntur, & ideo gratis dari aebent)
propterfua lucra vendit>vcl erait, cum cod^m Simone
donum Dei pecuniapoflideriexiftimat.]

1  Quifquis.3 Hat funt ex epijlola Vrb/uti 11. qurt
refertur s .c.filuator. Verba,autem antecedentia tiufqua.
reperta funt: quamuiffimilia.qu*dam y  difitmil: tarna fen
tentiaftegantur in epijlola §. Fr bani 1. In aliquot VetujUr
Gratiam exempUribu* caput hocfic-citat ur.  Itcm Beda
ex epiftola Yrbani Papa:: quodnon eobaret.

C. X III. ^ Siruoniacu* eft epifcopus>qui dt.
cimati & oblationes laici* y non deri -
ci<f diflribuit.

Uem  Gregorius VII.

P Eruenit f ad nos farna finillra,qubd quidam epi-
fcoporum non facerdotibus propgriar dicccefis deci-
mas,atq; Chriftianorum oblationes conferantj fed po-
tius laicalibus perronis,militum videlicer,fiuc feruito-
rum,vcl (quod grauiuscft)confanguineis< Vndefi quis
amodo cpifcopus inuentus fueric huius diuini pr^cepti
tranfgreifor,inter maximos hgrecicos>& ii^tcr antienri
ftos nor« minimus habeatur:& fic^ut Nicana fynodus
de fimoniacis ccnfuit, & qui dar tpifcopus, & qui reci-
piu n t ab eo laici fiue pretio, fiue beneficio, Sterni in-
cendij ignibus deputemur.

^ In jr a etiam v6.q.q. c.pcruenit, cit at ur caput boe ex
Gregorio ,*Acfant Lambertu* S cajneburgenfis narrat epi-
fcopum quendam Bamber^enfem  , ccclefiam illam contra
excommunicatioaem y &prmationem Grc^ori* Fll. javo¬
re militum y quibu* multa largiebalur y peraliquod tempu 4
retinuiffc:&in ipfiu* Gregorij regepo lib.6.epiji.$. fimilte
quiddamreprebcnditur in Herimanno epifcopo Letonji,

C. XII IT. ^Spiritumfanftumycndit,qui
decimaspro pecunia iribuit.

A Z/mPalchalisII.

Ltare g, & decimas per peci^niam dare, tk  Špiritu

a al.acceptione. b al.pramio. c luop.$.cap.<)j.
Pann.l.l.c.n 4 . d i.Petjf. c s.ead.cap.faluatorZ.
f Inprd  16 . quajl.y.c.peruenit. Polje.  /. 4 . t/t.u. g v>-
Ijc.l.j. tit.u.

*’ 4 S N;

^ a  y  n h pater na qu at en tu

0^3  lih eri teneantur.

i&n&um vendere,fimoniacam h^refim eflfe nullus fide
lin mig n orat.

Supra cad.q.j.c.presbytcr .3  doc ide tribuiturGre-
g!)no y quod hic Pafhali fecudo»li fertajfe Pajchalvs hoc y
yt ranita alia,accepit d Gregorio Vll.qu,<xipfe innauauit.
InPolycarpo lih.].tit <ii. citatu? ex concilio Toletano.

C. XV. Careat honore male acquifito y qui
ecclejiajhca beneficiapro pecunia
inuenire tentauerit.

Item  Innocentius 11 . in fynodo Romana^
cap. i.

S I a  quisprsebendas,velprioratum,feHdecanatum,
aut honorem., vel promotionem aliquam ecclefia-
fticam,ieu qiiodlibet facramentum ecclefiafticum , vt
pote chrifma,vel oleum fan&um, & confecrationcs al-
tarium, vel ccclefiarum, interueniete execrabili ardo-
re auariti«per pecuniam comparanerit, honore male
acquifito careat,& emptor, atq; venditor,& interuen-
tor nota infami* percellatur: & necpropaftu,nec fub
©bcentu alieuius cofuetudinis ante, velpoft a quoqua
aliquid exigatur, vel ipfc dare prjefumat, quoniam fi-
moniacum eft: fed liberč, & abfq; diminutione aliqua,
collatalibi dignitate,atq;beneficio * peifruatur.

i ^[Eeneficio.3 duobtu manuferiptu huiua conci-
fcj exemplaribns in v no Ji c legi turbin alt ero veri,  o ffi ci o.

Defecunda->& tertia quajlione quidfaeri canones dif-
finUnt y  au Bori tat ibics hinemde in medium dedufti*pa~
tefaBnm eft.  __

Q^V AE S TI O IIII.

Vnc ergo de quarta quaflione ejl pertraBan-
dum,anpaternum crimen huic imputetur,(p
eo ignorante conftat admijfum.SJuodignoran
4 ia hnne excufet, multorum au Borit atih us probatur.

C. I. ^ jJUcnum crimen >n efcientem nou
maculat.

%Ait enim  Auguftinus, epi ji.  48. ad Vin-

N centium.

Vili us crimen maculat nefcientem.

C. II. Deeodem, *

Item eadem epiftola.

Q Vis locus innocentia* relinquitur , fi alienum cri¬
men maculatpefcientem?

Vtrba B.^ugujlint funt haec\  Quis locus innocen-
tia? rcferuatur,fi crimen eft proprium,ncfcire alienuf
C. 111 . D e infantih us ,qui ah haretidf

hapti\antur .

Item  in Africano b concilio, c.i^.legitur.

P Lacuit c  deinfantibus, quiabhsereticis baptizan-
tur, ne quod non fuo fecerunt iudicio, cum ad ec-
clefiam De^falubri propofito fuerint conuerfi, parcn-
tum illos crror impediat,quominus promoueancur fa-
©ri altarisminiftri.

C. IIII. ^ Ve eodem.

. ltemincodem y cap'.24..

Q Vi apudDonatiftas paruuli baptizati funt,no-
dum fcire valentes erroris corum interitu, & po-
fteaquam ad atatera ratio-nis capacern peruenerunt,
agnita vcritate,falfitatem eorum abhorrentes, ad ec
cleiiam Dei catholicam per vniuerfum mundum difFu-
lam , ordine anciquo per manus impofirionem recepti
funt, talesad fufcipiendum munus clericacus non de¬
bet impedire nomen erroris.

C, V. ^ mulefiat ,h  mil¬

il clcricii akfunt.niji confiij juerint.

Item  Leo 11 II. c  hbrunio^^tdelfrido cpifeopit.

a  Via prtfulsrus noftn iquodbenc noftis)magiftt-
rium non lolum de (accrdotum, verumetiam de

4 P*»yttr.l.X.c.il%.rx Cabilor.enfi. b It Carth*?.\.
t.  4?. c Pauie tliter tu d D tuf dedu p.i.

e tl.Urtiur*

Dccreti Secunda Pars.


fecularium vtilitatibus debet efTe roltleiram, propttf'
rea fraternitatem veftram fcire volumns,hancpr»fc fl '
tem prcsbyttrum ad fedem Apoflolicam
bisq; vioIentiam> Sc  excomm«nicationem fuam P CT ?*
dinem retuliffe: quod etiam fine iuffo legis tra»nif c 1
li fuafuifletablataecclefia, fimiliter ]ndicauit:qu anl
aliusdato munere facerdos zelodučtus inuidi*vn'f‘
pare prasfumpfit. Inde parenteseius magao dolorc c
pulfi presbycerum illum , qui fuam tenebat ccclefiatfi
mox comprehcnderunt,& ei oculos eruerunt, Tai« f  ^
ipfe iffpe dičius facerdos dicir^uod abfq; fua vol«^ 1 ^
te,& fineeius cofilio hoc fit peračlum. Qiiod fi i ca e  £
vtipfe nobis fuo ore teflattis eft ;  nobis magnpp^
prouidendtim eft, vt,fi canonice ipfc excommunic at
non eft,canonica fuper eum fiat remillio.

C. VI.

JDigeJits  a  tit.de  pecnis, L crimen.  ^

C Rimen, velpana paterna nullain macid^ 111  .

infligere poteft. Namque vnufquifque ex f‘ lC>
miflo forti fubiicitur, necalienicriminis fucceu° r
ftituitur.Idq; diui fratres Hierapolitanis refcripf erU
C. V11. ^ Perfidiaparentumfilii*obeffe

non debet .

Item  ex concilio Toletano IIII. c \^°\  A[,ifl

I Vdari baptizati, fi poftcapraeuaricantes in ciirl rTl ^
quahbet pccna damnati extiterint, arebuseoru^ ft
deles filios cxcludi non oportebit: quia fcript l,rn
fFilius non portabit iniquitatem patris.]

C. V111. ^ Kon imputanturpeccatap* ret>

tumiis y qui ab enperfonaLiter di-
uijiprobantur.

Item \uguftinus adBonifaciumyepift'V‘

I Am c itaque cum homo in feipfo eft,ab eo > \,^o'
nuit eum,alter effcčius,peccaco alterius d ne u

~ tl -  - — - ^ --- 1  —.. _ ■r — ui*’ fftoO tt’

quia vnus erat cum i!lo,& in il!o,a qno traxit : q“ , (t t
quodcraxie, admidUm d eft. Non autem t r - [lC t\t e
ab aleero, qttando fna vnoquoq; propria vita v
iam eft, vndedicatur e  [Anima, quaepeccauc r !
morietur. ] V t au tem pofli t regenerari per oft c '
luncatis alienar, cimi oftertUrconfecranduS) ‘ 2
vnus fpiritus,ex quo rcgtneratur oblatus.

C. IX. ^ £r t^ui irKitatur.imfietite

i*

rius necet.

t itb.ibMtrM'*’

®»cf*r4»»Gregoriu5 ,

cap.S.in c<tp.T,ylt>b.  ietas 111 *’

Omini f, qui fimilis tui eft, nocebit i®r’‘ uu" 13 .,
-.itiuftitiatua-J * .»

H Sc  filium hominis adiutiabit
na impietas ei nocet, quem peruerte—
rurfus eunt adiuuat noftra iuftitia, quem a pj'

ndoinq

J tl is

P

onibus mutar. Nocerc enim vel iuuare neCcitjL ^ fll

vel a bono corrunipere
poffunt.

BcantrA Domintu ad ‘\lttyfcm

vel i malo pcrmn’

tare ■


tes 3  qui'vifito peuata patrum in fihor vfifc 1 *.*^^

•aA

quartam gen trat ton em,]licet non trtxqu— (

Jed magnitudine dementia Aftgnjlinu* affertt ,

ita dicen /; [In tertia y & quartageneratroncp* cC

trumfcDominuscomminatur in lege fi H** re
non M£qualttate iudicij,Ytalijpeccentj&tl*!
fed maonitudinc clementije: dum femper exp e  *

ima temnem* *elm»' •*

nueuttam i tp J  quodin prim ageneranone  «*•" *
pri us corrigit y &e men dat , nifi & tertia y & 1**.^)**^
ratto ven eri td] Cum ergo de bdptigatif ab h* re l - ( pf b*
cent, us h f cr ,bit [Iex el e cele fiatu, qui ab h * r  fi*

p trgatifunt> per manus imp o fi tion e m lai c *

I.16. b tvcb.iS.

f.^ech. 1 %’

a Lib.+S. tit.il
cap.j.  d al.admijlum. e
g Pxod,29. h  j, q.j. c.ventum 1

f-



N!

365 Caufa I. Quaefl:

muntonem prabere. nec ex hisaliqucm in clericatu* hono
rtm vel exiguumphbrogare:'] palet,qubd infanles, qui ab
bareticis bapti^atifunt,fiUt cxsufat igrtorantia, vtiu.rta
iittudAfficaui  a concilij adfufciptendum clericatu* offi-
euimnon eosimptdial nomen erroris.

C. X, fj Deeodem.

Itcmficut  Auguflinus fenbit ad Auxtntium
epifcopum, epijl. 75.

r On imputancur filiis pcccata parentum, qux poft
I corum natiuitatem d parentibus committuntur:

»ecpropeceacis parentum fpiritali pesna fiiij funt ple-
ftendi.

% lnaliquotVetuflis exemplaribus & caput hoc,&/e-
5» en ti a yjb }  a d finem quat\lioni* con iunfta jun t fup eno ri.
Kamfenientips hincindeaccepti*,Verba fere de fuo(quod
f*f>č facit) in h is Gratianu*affert.  E i huiusquidem parit*
fenttntu efl apud B.Au^uJhnum loco indicatoJerba au-
temipfit nferuntur infra 2^..q^.c.Ji habes.

Officio autem,vel benefieto ecclefueprinari, foiritualis
fcena efl: non igitur bane ex pcccato patrps promeretur
filius.ltem fi e.rcufatur, qui ignorant er a Jimouiac• ordi-
natur, vt s .in v, Pr bani lefitur,&ijle excujandu* efl,qui
per ign o ran ti a m Jim onimi o rdi natur.

l  pars. Sedobiiciturillud  b Gregorij l .

1 ^Gregorij.] In aliquotvetujtpf codicibus legitur,
Auguftini. Anfelmusvero citat ex Alexandrino fecudo.

C. XI. De T.cclefia,qu.epattione con-
feeratur.

E Cclefia c , qu* pačrionc confecrata Fuerit, potius
exccrata,quam confecrata clici debet.

Itemptciitio ciuium thefauri Hiericho anathemati\a-
dltguntur.Vude Achara d,qui rebulam auream,£r
himaliapretiofa furatus t 7 l, de anathemate dicitur tu-
bffe.  ^ Itempeccato Amalechttarum,animalia eoru inf
fafuntmterfici; quibu*quia Saulpepercit,audtuit d Ša¬
ntle  e [Hefas x quiapeccati* ariolandi efl repu^tiare>&
V^fifielus idoloLu riatnolle acquiefi:eref\  ^ Item pecca-
t° "de<Qptior;<m-  F poffefiiones eoru m grandmi trudita*
nmenta* & primor eni ta corum, mori e con/umpta funt.
\btrn petcato JfraelrtarUiUrca  g Domini Phihjlais ira
***** t K  .'n e/iro quafenfu carent,vt eiclejia,altare,arca
^ cr nini*lipides Hiericho, Vel execrantur,velpeceatorib*
Muotur^cl anath e mutiran tHr*velgrandine deuajlan-
ea^H^vimintelli^edi non habeut,vtanimalia A-t-
Šipd*rnm- I <&‘ Amaleckitaru, peccati* hominumperdun
tur »vrte , patet> qubd nullum excufit ignoramia crimi-
m ' m«xime tum cx eo Vtilitas deferafur ignorantih el uti
dela.tr 0 cini o* & rapinafilis fus ignoranti di-
Vt d.ucongreget > non excufat fiiium ignoranti a* qmnpoil
r,l9r tem patru co^atur reddere male acquif\ta.^, Iti p ec•

Mo jLcbam  h plebs lfraehticain mamb us bojitum tra-
dtU e'd.  ^ Itempetcato filiorum HeU typopulm in rnanu
Pbilij} :noruyn C Q¥Yuit.  ^ Pcccato qttofyplebps  k elecli co-
*ttn: fapefunt impeditt , & tandem cum eispropheta du-
Mifitnt cap tiiti,

3 pars. Msitarefjfondetur.lnfenjibilia-i&irrationa.-
huapeccato bominu velexecrantur t velanathem*ti\an~
tur,velmorteperduntur* nonparticipationepeccatifed
teufafacramhiiVt thefauri Hiericho*^ animalia ^dma-
eebitarum. Hiericho enim Luna tnterprttatur } <&Jignifi
tet mundurn tjlum* Jimalechit*interpretantur lingetes
fanguinem*^nfignijUcat cupidos*&anaros y  & damona*.
lfraelua inte v p retantur Viri Vidcntes Dcunn&JioniJicdt
d^dinem fahtlorumi Lapidcs ergo*&thefauri Hie-
r *J°. ^ at ^ ew ati^autur- > animalia*Amalechitaru inter-
bu ?' t>ti J lrtKC ^ e xaminandam cupiditute Ifraelitic.eple
, ’ l ^^ l jicaretHr*quod  muri vihoru,^huius mun-

l S C U Io fi“

i. h IpfH t  7 . j

s .ca. q.\. fi qui d fimoniacis.
<. e i.Rsg.15. f lxod.y.

l.Bsg-i-  ‘ h. p f->l- 77 - -

TTTT  Šimoma paternaquatemit
lili*  liberi teneantur. 3^0

di thefauri, qni per lapidcs, <& t h efauros Hiericho defi—
gnantur,irrationabiles quoq.ritiorum motus, quiper and
malta jim uleč hit oricm inieUiguntu/,non debent trar.firt
in fortem fanclorum. .Animalia vero K Ae°yptioru,<&pof
fejiioncs corum, &primogenita grandine, ^morte con¬
fumpta funt, vt in ilivf punirentur, q nor um felicitaie 1*-
tabantur:&vtdaretur intelligi,quod mundnspcribit,app
concHptfcentia eitts. Sed  £>■ ter ra  a Ifraelitarum in filfu-
•fmemverfa eTf, g^fe^etibu* corum imbres aduerjifunt 9
animalia corum flerititate,i£r morbo confeHafunt . vt a%
člorem fuum,quem per bencfcia co^ncfcerc noluerut,fal~
tem interfupplicia fentirent. In deteflationemvero pecca.
ti,pecunia Simoni*damnata esl,cui diclum  ' D  esl[Pecunix
tua tccumfit in perdittonem, quia esijlimaftidonum Dei
peennia pojiide/i:'] In detejationem quoq J ciufdem crimi
n is altare,g*r ecdejia,qu<t per fimoniam confecrantnr, no
tam confecrari,quum exccrari dicutur: quia qui mteruen
tupecunix oleum confeerationis ejfundit : non confecrare >
ft d execrare diccndus efl. Hinc est,quod B,Gregorin* c  ec~
clcfiac ab Ananis confecratasitcrum cofecrari precepite
quia fanchjicationemconfeerationis,-qu<*non nifiinfide
trmitatisperficitur, p raji ar e non pot&aht, qmfxde care-
bant. Anavero,&propbetapcccato fuorum ciuium ho-
fiibus truditi funt. hleHi quoq J ,qui murmurc corum im -
pediti funt,non in p cenam criminisfed in experimentum 9
extmplum patientia hxcpajli funt. Item populus,

quipecca 10 Mban , <& filiorum Htli in manibus ho fUumt
t radi t us efl ,fignifcat fubditos corporaliter flageliari , vt
inter ipfa flagelL,p eccata p ra lat o rum feria nturfi cut  * 4 .
chamforte de p rebrnfus Lipi di b us obrutus efl.

Sic & nauicula  <1 Ionapericlitatur, vt fugitiuus fovtt
deprehenfus jluSlibusimmergeretur. A.hquando pro me¬
ri tis pralatorum deprauaturvita fubditorum,vtpralatus
futs fubditifauentes ad mulum cum e is f mul corruantfi-
cut fiiij Ifrači din p ort ant es p eccata facerdotum , tandem
cum etscecideruntin manibus hoftium.Item Dautd c po-
pulum numerauit: quopcccato gladius Domini defeuiif
in populum. Sedin lata *entegloria.regis efl,in dimmu-
ti one p lebt* cpntritio principi*. X^ui ergo de numerofitate
fuxgeti*fuperbiuit, ture m eius dtminntionepunitu* eil*
Itemparuulos Sodomitarum  t non excufauit ignoran¬
ti* , qutn pro pat črno fielere cceleiti i^ne confumercntup;
fed igne bccpcena iUn di minut a efl,quib* fuccefUo pater-
ni fceleri* efl adempta. Panter etiam demonfiratum efi
peccati*parentum paruulos aliquando corporaliter fla¬
geliari. Illudidem intebr^endum etl de paruuli*,quipes «
cato Daihan jLbiron,vim defcenderunt ad inferos*

fT Item Cham  h peccate,Chanaam filtu* eiu*maledicitnr.
Gie\i  i delinquente , lepra tranCmiititur adpojleros \tur-
d<a*  k clamalibutfSanguis cin* fuper nos, grfuperfiliof
nojlrosj etiam rehquix eorumpeena morti* Chrijh addi ,-
Ha funt. kAc  hab  1 quoq 3 peccantepojleri eiusregni folium
amiferunt: & qui de eius femin e in regno Juda n ati funt y
vfyad purgatam la b em ilii usfarni li a, d ^enealo^ia Domi
ni funt exclufi. Odium quoq^ £fau(Vt Malachias  m tejla-
tur)tranfiuit adldumaos. hx quibu* omnibus coUi^itur,
quodignorantia peccati non excufat aliquern.  «F Sed hit
exempiisnonprobanturteneripeccaioaliorum, nifiimi-
tatores nequitia e&rum, S^uicunr^enrm defemine hfau 9
& catercrum apud Deum conutrfi, poemam mahtiur/%
detejiat/ funt,non odium,fed Dei elementi a expertifunt . .
C. XII.

ltemvt  Ambrofius aitfermone  n.

T Vrbatur ti  nauicula Peeri,in quaerat IudaSiquiSj
qui fuis meritis erat firmus,rurbatus eft alicnis.

a Pfal.io6;i.loan.l. b A.8.S., c De confdiflit.
c.Arianorum. d Iona  1. e i.Rjeghlt.Proir.i ^.fecu*-
dumjo. f Gen.i 9. ^ Kum.<6. h Gen.t). i z»

Rcg.1.  ^ Matth.ij. I l.Rsg.zi.Hieron.adc.iMatt.
nt Malacb*!* n f.2,^. q.i.c,non tnrbatur.

167  ft " 0 i£r p l Vcn r c n ^”r. te ‘* 1  Decreti Secunda Pars. 36S

C tittint etiam cap iti* fententia funt p ta eri exfermone
n.*rtmbrosij,<&* lib.^.c.i.comme/it.adc.^.Luca. lpfaaute
yerba habcnturJ.ir\..q.i.c.non turbatur.  •

Ignorabatautem Petru*pcccatum Iudx. Hon ergo igno
rantia excufau.it illum.Sedturb ati o hacnon peccati coin-
ijuinatio, fedcorper.th*perfecutiointelligitur:quia meri¬
ti* maUrum rt 9/tnu»quavn.adeo prlmuHiHr boni ,yt toru
turbeturfirmit.tt. Ho n itaq ;  h ut audoritatibu* jim omari
probantnr 3 pro quibus ignorantih tu pecuttia data eri. Hon
trgo p o teji probanifie rent eri minit 3 cui ut ut h  habuit con
fcientiam.

4  pars. Hotandum quoq z  ethfp n»n omtiis ignorantia
ali q nem excujat.Efl enim ignoranti a-, ali a f*cli 3 alia tur ut.
fačh 3 alia e H eitt* fadi 3 quod oportuit en/n fare:alia 3 quod
%onoportuit eumfcire,jQuod non oportuiteumfcire 3 ficut
»Ap ofi o Ih*  a ait^Si qnit infideUumfocaue rit \osad c cena ,
gprultifire, qnidquidvobis appofitumfuerit, comedite,
Ttihi l interre  *r antes. Si q iti* V ob it d/x e rit,  /; o c i do lit immo-
Utum eri 3 nolite comedere.] Pece quodrecatumad corna
Tion oportuitfcirecarnetfibiappolit.it fuijftidolts immo-
latas. £hiodoportuit cumfiircficut ignorantia lndaoru,
& reliquoruminfi^.eliu 3 qni ca 3 quxdprophait de Chri-.
jlo fucruntprxnuriciata.adbuc ty>iorat ejfe completa:rn-
de dludxis adbueexpeclatur'ventHrus.Hxc neminem ex~
c ufiat. Item ignoranti a i urit, ah a natHraht->alia čutili*.
Haturali* omnibusadultit damnabilit esi. Iusvero ciuile
otlišs p e-rmittitur ignorare 3 aliis non. Utri* cini Ut ignoratia
neumni obeti in damno 'vitando i finegotiuminde contige-
yft>vt fi minor pecuniam de deri tfiliofam i Hat 3 repctit: in
mat or e 'vero quafi deli dum eri.  ^ Itcmfifuccejitoncm e-
tiam tihi maiori delatam cum alio , fine indice diuicLu 3 pu
tam tefi.imcntumiurefubnixum)iHmnon effietfohdafuc
cefiionem obtinebisiVelfiid,quod nullo iure debuijli 3  ant
*ure naturah non de buijli,fcd cinili, tanquam ex chirogra
ph$folu.is 3 autpromittas,r cpctir.no itaji dcličlum. Kam
fi putat rem fuam fiiln p er lege lic er e rapere , inciditin con
Jlitutionem  1  illarn Codtcts hb.8.  b titulo , vade vi.

1  Conftmttionem.]/// plerifgjVctujUscodicibu*le
£>Vwr,incidit in conftitutioncm, ii quis in canram. reli-
*qu.< "v a c ant.

In h oc autem non fuit i^n o ran ti a iu ris 3 fe d facli, & il-
lius 3 quod non oportuit cum Jlire. d. rcatu cr^o criminis
eum ignorantia excufat paterni deli Sli: g, etfi oportuijfet
tUfiirefinjirmitate tam e .ctatis deprebcderc non poterat,
C. XIII. P A L E A.

[Imperator  Valentinianus Jiugufius .]

S I quis in cantam furoris audacia peruenerit, vt pof
feflionem rerum apud fifcu, vel apud quoflibet ho-
minesconftitucarum, ancceuentum c iudicialis arbi¬
tri; violcntcriniiaferit, dominus qnidcm conftitutus,
poflcflioncm,quam abftulit,reftiriiar pofl*eflrori > & do-
minium eius d reiamitcat: Sin vero alicnarum reru c
poflcfTionem inuafit,non folum cam polfidenribtis red
<Jac,vcrumetiani a*dimacioncm carundcm rerum redi-
tucrccompellarur.

O^VAHSTIO v.

I Vod rero quinto Uco quxritur y  an liceat ti

I V ejfe ra ecclefiaftelfungj ordinati one, quam
V J  paterna pecunia eri ajfccutus , aurionute
rbani definitur,qui feribes de fimoniaut ,
oit inter enterain concilio Vluentino,cap.^.(&*feqHcnti-
buSfitemfiin concilio Romano.

C. I. ^ De paruulrr > qui cupiditateparen-

tum y ecclefiias emunt.

O Vicunq; ^ fanccupiditatc parentum^um adhuc
Donmli e de lit > cccle(ias,vcl ecclefiarum partes 1

u i.Cor.iO. b tit.^.i.j. c al.aiUtentum. d al.
eiufdem. e al.altenam poffejuonem. f li¬

bro  7. cap.io^. C ‘S-

pcrpecuni»sadeptifunt,poftqnam eaomBinodimifc-
rint,(i canomcč ii> «is viuere volucrint pro magna mi-
fericordiaibidcm cos e(l'econcedimus:neq; prohoefa
&o i  faeris ordinibus remou«mus, fi alias digni inu<-»
niantur. ^ lili a  vero,qui pcrfeipfbsjCilmiam maio^
ris cffent jtatis,nefanda duSi cupiditate eaj cmerunt,
fi in aliis ccdefiis canonici viucrc volnerinc, fentatit
propriis ordinibus pro magna mifericordia ibi cos mi-
niftrarcpermictimiis.Quod fi adalias fortaifis transfer
ri non potuerint,& in cis canonicč riuerc promifcrinti
minoribHscontenti ad facros ordines non accedat,fal-
tu tanič in omnib.Apoftolic* IcdisauSoritate. ^ Si^
qui tamen ante emptione cathoiicc ordinati fu»t,cunt
ca,qu* cmcrttnt, dimiferint, & vitarn canonicam ego;
rint, in fuis gra iibus pertnittantur: nifi fortbeiufmotii
ecclefiafit,vtibiprimum locum dcbcantobtinere.Pr'
m um enim,vel fingularem,vcl prapofiturati locum i»
emptis ccclefiis cos habere ijon patimur.

1 ^ Parrcs. ] /» i.ncilie ipf. legitHr,  beneficia,/!^'^
non tsi emendxtxm.

1 ^ Prsepofitura.]/« ctueili. fubiHn.itHr,\t\  offieij.

a pars. Hocantewey.ni non inprxiudicinm canonb
feci ex mifericorclia dijjre/i/aiione dixij]'e, czepijiol.t  eiul-
dem colhnitnr.miftn kitalipresbyttr. in hacverba.

C. II. ^Indionitatefernandafitnoniacif
miferic.riia p o teti imptndiji e. s
‘vita commcndat.

E  Os, qt;i ecclefiam cmerunt, fi perfona tališ fucritt
qtiam vita commcndtt,vidclicct, vt in canoniis c i
vel monafteriis regulariter vitiat.in ftti honoris officis>
mifericorditer condcfcendcndo, miniftrare concetli'
mus,ft>fq; tamen fančlorum canontim pniudicio.

f In libro manuferipto decretorum pontifiium-hic t*"  [

no citatur cx Kjcolao ad Vilaiemprejbyteru Pruuienfi^'  I
3 pars. h.x hacitaq l  aufioriiate ccUigitnr , quodig**'
rantia tales excufat d reatu crimintt , Vtfuprd dihuffl tm
non a fi udu empiiouit,cumin ecclefi t*,qy.,u pa. ren tu* P 1
cnni.t adeptifunt , non nifiporiquam e.ts omninc itnd(i~
rint,&ex mjftric*rdia,ibidem ets ejje conciditur.  M**
palet, qHod etfi illii ignorantibtufimoni*pa cati^ 1 "'
mijfnm.jijeclum tamen pa!tra.e emplionif reporiatt
pojfunt.Stnodveeo d crimine excufenturjnncpatet:^
pro boe fačio d fiterie ordinibtun.n remouentur. Si t l ’ , ’ l>
Hlim iriminif participes ejjent , ad facros ordines con/ 1 " 1 '
dere no pojfent. Illitdi dem inteUi^endnm esi de
pecunsam esi adepttufacerdotij dinnitatem.non eptfctf’’
fed cuidam ex principih tu risu datam:rtroq i
natorc videl/cc t ordinat o Ji oc ignorante.

C- IH. ^ De qy.odam, pro cjtto iuciiria pa-
rentiimpeenniam dedit,non epifcopo,
fedvni princi punt litu.
fhdc  VrbanusII fenhit Alberto irfittn-
fi tptfcopo.

P Rilentium portitorem, quem par€tum inčunar'
pecuniam no epifcopo, fctl cuidam principu;nC |U, ,
ilatam, inuitum lacerdotij dignitatem obtinuificli} 111
ficafti,licct fanSi canoncs deponendum efie tcflč tlir '
tamen,quia culpam iftam nefcicns, & esaftus comu’ 1
fit, Sc  quiaab eodem ordine vt deponerctur,fuppl l£l
uit vltroneus,ex confideratione diferetioais (qu* ^
ter eft omnium virtutum) magis quam ex rigoreci" 1 ’
niim,milericordi* vifcera adhibendo, ipfum in en“ c
ordine clle fraternitati tuz confulimus: icatameu P
fi d ecclcfiailla euideferuit c,facerdotum penuri*
non patitur,fHfpenfus a faccrdotali officio permann 1 ^
Q_ubd fi forte ecclefi« vtilitas cxegerit, vt curam reg _
minisaifumat, liceat ei ex concellione cpilcopi > ‘ r *
trumqj obedientia faccrdotali officio fungi. ^

aLianer.nu.

d al.nnit'

Q_V &

• C.6. b C.  7 .
t al.deferhiHit.

370

3(59 Caufa I. Qu^ft. VI.

T>f /imuniteti & hareticif panitentiltu
admittendu.

Q_V A S T I O VI.

Q 'Vid vero de bufieri debear, cpti ignoranter a fimo-
niacu ordinati funt (cjuod fextoloco tfuafitum eftJ
/uprt,in capitulo vidclicet Vrl/ani,  a tpuod Jic inci-
pit[Si cjuia ftmoniacii.&c.ftecjuiratur. Nune au
hm deillh tjutrirur , cjui non pro ordinationepecunnu offerunt:
ftdpneledione , vel vt decretuffi tleti tonit fiat, vel vt fubfcri-
ftmefirmetnr,vel vt eledioni non refiftatur,alicjuibut pramia
Urgiuntunancorumeletlio vittofafit tudicanda . Non enim
ttienturSpiritm fandi donum cmere,cjui non pro confeerario-
Kftdpre eledione mtmera largiuntur, cum nutlius jpiritualu
grititalujuos faciat elečltoparticipes. Sed ficutecclefiafhca-
* km rentno emptorei fimoniaci iudicantur , Cjuia ecclefiaflicu
tffidit itaadiunda funt, vt alrerum fine altero alietti non pro-
fnur: iu tjuia pereledionem veniturad confecrationem,per-
toitjlmniaau balretiir, tjuipro eledione pramia largitur,acfi
fmcotifecrarione munera dedijfet.

C. I. dfUeiiirfui muneribus ordinanonem
faciunr.

Vnde  Symmachus feribit Cafario epifiopo
epiff.r.c.f.

S I i'  quis autem epifčopatitm defiderat , data pecu-
niapotentesperfonas minime fuftragatrices adlii-
kcatmecad decretum fibi faciedum clcricos, vel ciues
s <Hiibfctibendum adhibitocuiuflibet generis timore
wmpdUt,vcl prsmiis quibuflibet eshortetur.

C. II, tfSimoniitcui e/l,tjui,vt eligatur,pra¬
mia largitur.

Item  Gregorius Salona  c confiflentibut,

Itb.s .cptd. 26 .

t Go rf autem 8c veftrs diletftioni prouidens,8c mex
~anitnxomnipotenris Dei iudicium pertimefcens,
(1 ufdcm Masamicaufam fubtiliter eyquiri deiidero, (i
n> dUs eri m i n i b us preflus , quae faeroordini contradi-
i UI *hfin6 per fimoniacam h.vrefim id eft.prsmia.qui-
. dam fe eligentibus prsbendo.ad faccrdotale per-
ln Stteofficiumconatur. Tune enim liber pro vobis
*WDominu interceflor erit,fi non obligatus de litis,
‘“locmnmterceflionis venerit.

C. III. IfSicur ordinatio, fic eletlio,velcon-
fenfut venalitati debetpraferri.

Item  Gregorius Spagrio epifiopo ^Augufto-
jtunciifi.&atiii epi/iopu,lib. 7 .

* piH.no.

^I £ ut e  is,qui Inuitatus renuit, qusfitus refugit,Pa¬
vel" '' 1  ’ “• A -  . '

' s N;

ftiscftaltaribus admouer.dus , lic qui vitro ambit,
^‘‘roportune fc iugerit.eft proculdubio repellendus.
am q u i j' lc  nititur ad altiora confccndere, quid agit,
»ivtcrefcendo decrefcat,8c afcendendo exterius, in-
«ms ad profunda defcendat J Itaq; fratres chariffimi
I ‘aretdotibus ordinandis fynceritas vigeat: fit fim-
P cx  fine venalitate confenfus.pura prsferatur elečlio,

' adfumma 1  facerdotij non fuffragio venditoru
P^tteftusjfed Dei crcdatur efle iudicio.

IfSumma. ] In vulgatu codicibtu legebatur,  ad fum-
um  facerdotij, vel Poiltificij. € meti dat m vero eff hit lo-
t ' Uix  originali,^nfelmo,Polycarpo,irplerifijue vetu/ht Gra-
"•nettempUribu<.

tun  * AHtirn pecuniapromijjafueritivelfbluta,bledo, vel ordi-
j. "Putinu ignorante , nn er modo adelečtioncm, velordina-
/ lt7n  p trne neri^ei nullarenus obejje viderur: n ec ad reatum
^ tt]tt perttner t citiiu confitenriam non babuit,nec ad e/eifro-
^//'ffdinarionii cajjnrionem ,ad tpuant alibi non per pra-
/°rum cupidttarem perueniffe docetur.

baltoc^f''  ^ Polj/c.l.t.rit.t. iAnf.l.6.c.6p.  c

'•7ep’i  d  rAnf.l.o.c.to.Poij/c l.t.rit.j,
t.tit.i.  f cAnfl./.c.io.

0JASTIO VII.

V m autem defeptima cjuaflione tratiandum eff,
an renimtiamfua harefifitrecipiendui inepifio -
pati dignirate.

C. 1. y Qut rcdcuntei ab harefi fin fuh ordini-
btu recipiantur.

De hit itd feribit  Cyprianus,*W.a. epifl.r.

S I *  qui presbytcri,aut diaconi, qui vel inecclefia
catholica prius ordinatifuerint, &poftmodu per-
fidi,ac rebelles contra ecclefiam fteterint;vel apud hat-
reticos a pfeudoepifcopis, & antichriftis contra Chri-
ftidifpoiitionem profanaordinationepromoti fint fc.
contra altare vnum,atq; diuinum.facrificia foris falfa,
ac faerilega offerre conati fint; eos quoq; hac coditio-
ne fufcipi conuenit '  ciimrcuertuntur.vt comunicent
laici, b  Scfatishabeant,qu6dadmittunturadpaccm,
qui hoftes pacis extiterint, uecdebereeos reuertentes
eaapud nos ordinarionis, & honoris arma retinere,
quibus contra nos rebellauerint.

r * T Conuen:t j In originali non eff verbitm iflud ,fei
loco ipfiiu, hachuiccapin antecedunt.  Addimus plane, Sc
adiungimus frater cliarillimc, confcnfu, Sc audoritate
communi.vt etiam fiqui presbytcri,Sec. Mulca vero in
boe capi te ex ipfofB. Cjjjprianv funt emendata.

C. II. ([‘Dc i :* .tim pro rmin er tulit trdinafio-
nem faciunr,& ijui redeunres ab harefi,in
fuit cr dt mu ut recipiunrur.

Item ex  feptima fvnodo e.

I d  quis 1  oinnem traditionem ecclefiaftica feri-
ptam.vel non feriptam violat.anathema fit. fOm-
ms ;;  epifcopus 2  ,vel presbyter,aut diaconus conui-
ftus, quod pro muneribus ordinationem dederit, vel
acceperit.a facerdotio cadat. *[Sed dicutfortallequi-
dam, quiapoenitentiam agimus pro peccato, Sc Dens
indulgct illud. Ita 8c ego dico,quiaomnem poeniten¬
tiam recipit Deus,Sc indulget per poenitentiam pecca-
ta,qu*iafaftafunt. Nom enim quod Dauid fornica-
torem Sc homicidam per poenitentiam receperit Deus,
8cquod dixerit de c  eo [Inueni virum fecundiun cor
meum, quifaciet omnes voluntates meas.J Noui rur-
fuseundemaudientem /aDeo[Nonxdificabismihi
domum,quia vir fanguinum es]Scio.ManafIem S  per
confellionem dimillam impietatem fuam. Scio mere-
trices, b  Sc telonarios perpoenitentiam receptos;nul-
lum tarnen eorum, qui ante 3  baptifmum peccauit,
facerdotibus connumeratu. Scio 1  quofdam,dum ef-
lent inmundo.in muita fornicatione manfifle.mona-
chos verofačlos quafi luminaria mundirelplcnduifle,
nullum tamen ad facerdotium alcendjlfe.Quod etfi 4-
raro contigit,nul!a tamen lex ecclelix fuit. Noui m us
peccatrice prius Mariam: ^poft conucrlionem^uam-
uis fančfa.Sc cafta,tamen inter diaconiflas n5 eft com-
putata.Sed quid hoc dico!Sequens fantftos Apoftolos,
l  Scvenerabiles patres m  cum omni fiduciaclamo.
Qui per fimoniam ordinatus eft, fine epifcopus , fine
prcsbyter, fiue diaconus,alienus eft a facerdotio: neq;
enim venalis eft gratia Spiritus fanfii.Calphe traditio,
Sc adinuentio Simonis, afanflo facerdotjo eft aliena.
fEt li inlornicationemlapfus eftaliquis polt baptif-
mum,in facerdotium non recipitur. Canoncs »enim
hoc prohibent. Si quis vero cum hoc peccato ad facer¬
dotium prouečlus eft, cognitus degradetur- Itempaulb

a 'Dcufidedirp.t.dr 4 Mnf.LS.ea. 39 .  b al.laicu.  c £ v
allione t.in 7 .anatbemalif„  d r Deufdeditp.2.luop.+,ca.iyS.
* Ex cpifl.Tarafii adloannem. luo p. s .ca. 121 . ~Anfcl.l. 6 .ca.

‘ ^ L  , n __ /_. d / - o it  . n . .

4/.

*Anfcl.l.6.

tj •  * a  v tari t  // C //*%

f /.Para/.22.& /.Paral.2S.  g
ii Matt.2/. Alar.2. Luc.f.  l C an  3 °' ^po/L k i
1 m n  C on • NeocjiJ.c.p./f.

r Pn!\c.r. /f. tit- it

Toljc.c. (.tir.12.

N

Decreti SecuncJa Pars. 37*

9ejtmoniacu  cV htnticu petnlten*

Z  l tibtts adneinendu.

/«EF.^tEpifcopum,qui per pecuniam ordinatus eft,con
i tec,r,qtiiapei poenitentiamrecipitur. Dcus enim bo¬
nus eft in omnibus, Sc aperta vifcera cius omili homi-
ni pcenitenti.Sed quoniam iuxta Apoftoluin, <* opor-
tet epifcopum irreprehenfibilem elfe, quicunque per
pecuniam , vel ordinauerit aliquem, velordinatus eft,
ab omni facerdotio aiienus (it. ^Taraiius s  Patriar-
tha b  dixit:Quictinq; perpecuniam velordinant, vel
ordinauerunt, vel ordinati funt epifccpi,vel presbyte-
ri,vcl diaconi, vel quilibet de numero faccrdotali, re-
pellantur onminoa faccrdotali bonore, licut Simon
magus aPetro.Quiennq; 6  perpecuniam‘ difpenfa-
lionem , vel curain fortiti funt monafteriorum vel ec-
-cle!iarum,vcl religiofarum domorum,gerontocomio-
ium,xenodochiorum, orphanottophiorum,cum depo
fitioneespellantur a dilpenfationeilla, Sc cura. Qui
poft baptifmum eadens in- fornicationem ordinatus
eft, lipoftmodum confefltis fuent, celfet a miniftetio,

£  vero conuifiusab aliqt;o,dcpoiiautromnino. Simi-
liter percuflor epifcopus, ant presbyter,antdiaconus
per le, vel peraliqncm aliumqua(i per hoc timeri vo-
lens,deponatur.I/w».ifl-Quiper fsccularespoteftates d
ordinatus fuerit, ant coclefiam obtinuerit, depor.atur:
ft vero 7  reli^iofam doinum,expellatut.

1  CJSi quis. (aput hoc ex magnet partc colUflum efl ex v&~
riii loi.il Jeptima Jpnodi ,fid mn ex verjione tAnašrasijbMio-
rhecaru,qua aliocpui fape vtijolet Gratianut .Initium e] uidem
eji in uciione prime anathematijmo feptim o.
a ^Omiliš epifcopus. t Hinc vfpue ad ve iflTaralius Pa-
triarcha,/«OTp/ 7 « funt e x epiriola Taraeij itd ionu nem pr m by -
temnet »mtfiu temen interdu.no nonnuilu verbU rcjua puidem
tpifiola in verjione tAnafiasij eBpojiaihonei,fr canonee Jepti-
ma Jpnodii fed in noua verjione imprejfain tomu conciliomm,

»Ji anteipfatm fjnadum.

5 CT Ante baptifmum. 1 id o c epuidem loto perjpicuum erra-
tum eii. epuodauttoti glojja negotium exhilnn!. nZivot j  rat-
«w as tt^oicauoluj $ pinjitfr., a tt-rme strZ tS Seemlur-

t-Sto  ■aititcijcjo  ;h»/7,neminem vero bornm in
facerdotie adnumeratum ,nililifortc ante baptifmu
lioc admifit.

-+ <HEtfi raro.] Longe plenim in nonet verjione .Qubd fi att-
tem idfemcl,atqiieitcrumfaclum eft,non tamen con-
tfeftim legem ih eccleliaprafcribit.Gntcee/f « j stsk.
ttiolS Ji  oprsje Hopi®* ceMKAVjcrreeS 'litve.

5 ^[Taraiius."] iit c viden tur Ju/npra :x epiiioU Terarij ad
Hadrianum ( Ac puadittumeB.S.a.i.adc.tos  qui.)<t«r ex
*tuinto capi * Jeptima Jpnodi: cpuibiu locii rejemir Canon trige-
Jiinu' tApoJioiorum.

6  ^TQuicunque per pccuniam. 1 Bat habenturetiam no-
ttella lej.c.tj. .apud lulianum anrecejjorenr.

7  «J Si vero, religiolam. j Mac mn funt in canone lApoff.

c. III. y1) c  eoiem:  P A L E A.

\itcmex  concilio Melden(i,c.^y._l

C  Auendum e  eft.&fummopereftudendum, / ac
per virtutem Chtifti fanguinis interdiccndum 8c
»pifeopis, Sc regibus. Sc omnibus fubliinioribus pote-
ftatibus, atque etmeftis fautonbus, Sc eleiftoribus qtto-
rumcunque,atqueconfenforibus.feuoidinatoribus in
gradu ecclefaftico, vt nemo per (imoniacam hcerefim,
regiminis Iociunobtineat > qtiacumquefačlione, calli
ditate, protniflione, feu commoditate.aut darione per
lč,autper(nbmilfam S  perfonam.

a /.Tim.j.  b [n epijh. TaraiijartHadrranum,& in ?.
ftnod-.c.j.excanone tApofl.jo. c  In ca.epift fr c.f.ex concit.
jhal.cd.c.i. nsufl.n j. c. 2 +. apud lulianum anteceJJ. Concil.
Neocfifc.p.Can.tč.a/.tt.^dpoft.  d' di!l. 6 }.omnuelett.Can.
tApofi. 29 .at.il friu Jepr.jynod.c.J. c  Etcopiojiuiinfchc -
dn.de auib.iz.ep.t.preiaria.'Burcb.l.l,c.ti.l»o£.j.c,pj , £ al.
praianciuimti  g <U.c/ 7 itJ[*m,

C. 11II. f§«i redeuntes ab hareticu recipi
poJjunt,velnon.

Item in  eadem Jpnodo Jepnma^tttioniprima.
i.  Onuenieutibus apud Nicatam Bithyniz, Sc ec*
ps V_v lidciitibusPetro aichipresbytero,&Petropres*
bytero,8c abbate monafterij lanili Saba;, locum tene#
tibus Hadriani PapE,& Taralio archicpilcopoCon-
ftantinopolis, Sc loanne, Sclhoma apocryfariis Apo -
ftolicarum fedium orientalium, Sc eteteris epilcopis,
epifcopiSictlia:dixeruiit. Dignum eft, 1  vtdefututil
mqtiirair,us. ^Item Pafilius epifcopus Ancvrscdixit.
Conftitutio 1  eeclefiafticahabetcanonice traditaab
anttquo a fandtia Apoftolis,8c fucceflbribus eoruin,
fanclis patribtts noftris,S« magiftris, Sc fanftis vniuer-
falibus (ex ly uodis, 8c tocalibus (ynodis orthodoxis>
vtqui alnaliqua h.vreftreuertuntur ad orthodoxam(i-
dem-, Sc traditionemcatbolica:eccleii^dcriptonegare
debeant ha:refim fuam, Sc ccnfiteri catholicam (idein.
^fltem Tarafius-Patriarchadicit: Videtur vobis „vtl’e-
des fuas recipiant, qui ab haerefi leuertunturl Reb-
gioliflimi monachi dixerunt; licut recepernnt vniuct*
lales fex fynodt ab harreli reuertentes, ita Sc nos reci-
pimus. ^fSanfta fynodus di*it:placet omnibus nobifc
Et iitffi funt Bafilius epifcopus Ancyrx, Sc ' 1 ’heodotuS
epifcopus Mvrorum a  ciuitatis , Sc Tlicodofius epi¬
fcopus Amon) federcin gradibus, Sc in fedibusluis.
^Itetn Conftantinus 3  epifcopus Cypri dixit.nono-
portet nos,qui cpifcopi fumus, indigere docftrina,led
aliorunt elfedodorcs . f Item Taraiius epifcopus db
xir:malorum d  doStorum mala eft doflrina. Eccleii*
de malis dočtonbm fticctdotes ncn recipit. ItenJ
Ioannes s  Apocry(arms orientalium fedium ,ditits
hzrefts fepatat omnem hominem ab cccldia ^ ltenv
Tarafius epifcopus dixit: rlcce ir, ul ti canonici Libri, &
fynodici, Sc patenti leeti funt: Sc ab haucti reuertentes
doctteruntnos rtcipere,lialnjua f  alia caufanoncA
ineis. fItem 1'ettus 7 Apocrvfarius Iaj-a;dixit:Ko¬
ma: exulatus eft Macliarius hsretieus a ftinila fextaf>^
nodo, 8c.qi;adraginta dierum indacias dedit tli; pah f
noftetBenedidtus Lapa, Sc quotidteitiitii bat ad euift
Bonifacium cofiiiatium luum,Scinftrucbateum coni-’
monitoriis verbis ex diuma feriptura , Sc nuilatcnuS
voluit emendari. Hoc autem faciebat, vt eum reope-
ret in ordinefuo. «fltcm Tatafius epifcopus b  Siriti
quid dicitis de Anatoliolnc ineetiam in quarta fyno-
dofaftus eft princeps? Sc ecce ab ipfo Dtoicoro ordi-
nar-us eft.. Et nos igitur ita recipiamus cos, tjuiablis-
reticis ordinati funt, licut Sc AnatoUus receptus eft.
•Htem. Verevox ‘  Deieft, quoniam non moritintul
lilij pro patribus : fed vnufquifque in pcccato fuo mo*
rietur:addatur,quoniamexDeoeft ordinatio. f ltent
Taraiius Patriarciia dixit: andiuimus paterna manda¬
ta. Quid igitur? Oportct recipere ab haireticisordina-
tos! ^f Sanftafynodiis dixit: audiuinuis domine.Sco-
portet nos recipere. ^fTaralius Patriarcha dixit;Pluro*/
eorum,qui in lcxta fynodo conuenerunr,a Sergio,Pyt-
rho, Paulo, Sc Petro ordinati funt, qui fuerunt princi-
pes iisrefeosMonothclitarum:quoniamifti continua-
tim d  inConftantinopoiitanafedefedeiuntiScabvl-
timo eoruin,Petro fcilicet,vlq; ad fexram >  Ijnodu«
non fueruiu plutes quam duodecun anni. Thomas ve
ro,8c Ioannes.Sc Conftantinus ab hatreticis illis archi-
epifeopi fafti funt, Sc tamen propter hoc. non fitntrc-
probati. ^1 Samfta lynodus dirit: hoc manifeftum cS.

•fConftantinus epifcopus Cypri dixit: lufficienter 0-
ftenftun eft, quod ab hacreticis venientes rccipiendl'
funt. Si vero quis fponteadharetiemn vadit,8c accipir
ordinatio nem, n 011 recipiatur.^Item Tarafius Patriar-

a a/.Miron.  b ai.painatihtn  c  iteph.it,  f
d eiuoissaJbe,

riti

373 Caufa I. Qus:ft. VIL

thadixit: Etcgo refuto eo$,qui ob huiufmodi caufam
id fidei fubtierfionem ordinati funt: & maxime cum
ptacfentes cfftnt orthodoxiepifcopi, a quibus poterat
ordinari. Sic eft enim paternus intelleclus. Si vero 9
fvnodalis confonantia fnerit, &c  vnitas occlefiarum de
orthodoxis,qui prjefumpferint ab immundis hareticis
ordinari,depofitioni fubiaceant.San&a fynodus dixit:
hoc eft iuftum iudiciura.

f Ho c etiam cap ut colleuum eft ex variti ločit prim a  afNonit
tiufdrm Jcptima fi n odi, omninoft operapretium cff mtegram
tlim affioncm perlegerein onnuUa tam en notabuntut.

1  ^Dignurn eft '! Locus kic eft poFf reci ran o n etn nominum
tfifcoporum.. qui conuenerant: fed valde concise refertur: quod
w  /»//# eri um ločit huius capitu cuetut.

3  f Conllitutio. ] Verba,quc proxime imic partiantcce-
^UntjfuntliAc, 'ten  ^.v tsnr^f. id ejft,vf interpre-

tvur Anaitafius,QYi  libelio legit ita. N on enim fen ten tiam
ditit nune Bafilius, fed ab hirat h are Jim  , in quam cum altu la  -
ffa fuerat:auam abiitrationem vna cum profefiionc c at boli ca
fideioportuir ipfum ex libello,quod nune ctiam in morepofitum
*ftsecitare. Libelita vero hic in c ipit,G  o n fti t u ti O ■ & c.

^ fConftantinus. l ‘Toftreceptionem Bafilfi Theodori, fr
Theodoiij accejfiru* talij epi (čopi, (jut in eandem herefim lapfi,
črninife a finfta finodo eodem modo poftulabant,fr cum v-
ipfirum excufar ionu prati a, dixijf t, fe a malu magifris
fidrtumfuitfe, Conftantinus epifcoptis (jonftantia,quAin (y-
P ro jif , hoc et exprobrau.it. E \frobratio Cj race ftc babet, ih) v-
tmvugiFiss oJ(jt4ptn hid&covtoiht<&: d\,- (&ht-
hvc/j CjUAjie Anaftafius vertit,  Oporte-

^tvosjcumeiretisepifcopi difcendi nullam hccefli-
la tem habere.fed magiftros efle potiti s aliorum.

J ^Malbrum. Cum Hy pariti* ,fr alti epifcopi,qui a fanfta
f)no(lo odmitti petebant, dix:Jfent, a matu magifris mala* fe
, 9c ‘ r nuuaccfpiJfJ?refjondens ei Tarafius t Tatriarcha, inqu.it:
i7rf Jty <vj£  “.vice s>w<t v vv ^

p.%  >(ciy.£>v  «?£«<: ht/JrrŠ-cu jj

idefl:  Quandoquidem dixiftis,malorum do-
, 0r jm maliK difciplinae, ecclefia, vt ex malis dočlori-

*  iacerdotes admittat*, non facile adducitur E.v cjuo
t ll~ n  Tarajiutn non contradicere C°ntiantino , vt autlor
^ putauit.

#  Ioannes. ]To/? recitata verba Tarasij\cum in fy-
fint' ^ H ^ Aretlir -> a71 e ~i am  bi^fiouri tres priores recepti er ant,
l^fjfentrecipiendi, Ioannes  ^ Ai'ocryfantu Patriarcha ^An

Conffanti n ut cpifcopu« fon fanti a Cypri petierunt,
^viones &fdntforum Patrum libri eo fpeffanter ležeren tur,
fc  ^“turitu pojfct confiitui , quomodo redeuntes ab h at  eft ad
catholicam cjfent recipiendi,& cum de oSfauo canone

fynodi ( in quo de Catharu recipicndu afturJ
fJ eY ertrurJoannes hf.c cil interlocuttu.
.^uliguaalijcaufa.^^M« -nt cu-i\*7rTrr,-

(piy  c yf ccuTotp. cjUA Aiiaflafiiu v črtit,  nifi forte in
fuerit-noKa reperta. <trpaulo poft,  ii non eft
7 L ,s  cauf.r ncfaria.

j ^tusJPoff mulros canones lečfos,dr multa«fančlorum
^ Urn  autforitates r ec it at as, cum Tarafius ex illu coliegiffer,
i feuertentes ejfe reci p itn do s incatholica ecclefarPetrus

V *vr^ r/ * W; ' ^ A P* , > exern f Lo  Beneditfi PapA idcanfirmat.

•&}? SKT4S OZWAoiS

irvr • 7  r ,.

■ V( l uc  adicxtam.j Gr&cc etl.

* &d£* 7 rerTf..ideft,vC<\j  ad fextam fy-
s  llni n °n intercelferunt anni plurcs,q. quindecim.

Iynodabs. Cjrace legituv>‘.c?A> irtr/j\:<v, q.oc~
* 'ro)^ ~ ^ st&ouA izev i% ofjvhiip,

^ i ^ la>v 'tisn Tzev cuptlttcM ^etpoJevfitcOaj, r%

X ^ UZ 7 rs ' rciTC/ d' Qu.a  <.Anx{idfm vertit:  Si au-
"*odi“ -- • - -

Df Citi-oniacis Sč  b#r^c*s f ftefll- 5 7 jr
tentibusadinittendis. i f Aft

de manibns aerum ecclefiafticA dignitatu faerameta percipiati
vel qui contcmptu orthodoxis ab hareticu ordman dcfderauc-
rit,& f potica fua abremintians haref ad ccclcfam redierit,of
ficio tanicn acccprofungi non poterir.Aufforitatc vero C)prio¬
ni  a probibentur ab admi niti tat tone ecclefa Tii ca ,qui intra cit
tholicarn ccclefam ordinati ad fidei impngnationem dilabun v
tur. ffPorro fimoniaci nec ab h Are tiču ordinantur ad fidei Jub~
uerfionem : nec intra ecclefiam c at belicam ordinati aduer(us fi-
dem armantur. Quamuu enim tionnullos perpecuniam ordi*
nentmm tamenfidemimpugnant,nec gratiam Špiritu* fantti
venalent p radi c ant. D n de veraci panitetia,cum harefim fiiam-
d:trftatifncrint,prAmifiu auEicrttatibtis non probibentur recipk
in fiiisgradibus. Thruntamen capitulo 1U0 Nicana fynodi,  b
fi qu.'u per pecuniam,&1U0  alio fieptima fijnodt,  c  fi quis.
omnemtradirioncm,frc.črlnnecentij,&’alionim  cl mu,ltor»
auSforiratibus irrepatabiliter damnari iubentur.

C. y. efl n ordine male accepto fimoniaci pa*

nitenttam agere non pofiunt.

Edine etiam  Leo 1111 . cpifcopu Brit anni A.

R Equiutis c  de iis, qui turpiftimo lucro columbjti
in tcinplo Domini vendere non pertimeicunt, &
fua fačLijimproba temeritate,Simonis ha-rcficoniuii-
gunt, vtrum poftint in ordine pccnitentiam agere, an
tantummodo extra ordinem, facerdotalcm ficri gra
dum. Qupd nos quidem conuitftis & iis,qtii tam dete-
ftabile nefas (quod iam multis eft damnatu conciliis)
peregifle nofeuntur, nullapofTumus poenitentia fub-
uenire. & tot fpiritualib.Patribus obuiare, fed in illo-
rum patrum me fentetia conuenirc omnib. certum fit.
HfSpiftoU huius Leonu quarti ad epifcopos Britannia magna
pars,(in qua etiam eff hoc caput)haUeturin codice peruetufio.

4. pars. %Nifirigor difciplina quandoque relaxetur ex di -
fpenfarione mifericordia . M ul tor um enim crimina funt damnA
biiia,qUA tamen ecclefia toleratpro tempere,pro pcrfiona,intut-
tu pietat'u,vel necefiirarisfiue vtilitatu,&pro cuentu rei. Pr»
tempore rficut  Gelafiiis^/c/ cum necefiitats temporis vtderet
Itahcam ecclefiampropter belit famufa tncurfioncm fcreomniic
clericorum officio defii rutam,adeo vt ptcrifcjiie po pulti fubfidiA
regedarum deeffent animarum^concefiit de monacbu,vel de lat -
cuclericos ajfumijra dicens epifcopi*per Lucaniam,epift.t.c.U
C. V I. Pro temporum necefiitate \Apcffo-
Uca fedis decreta temperantur.

N Eceflaria / reruin difpenfatione conftringimur,
& Apoftolics fedis moderaminc conuenimur fic
canonum paternorum decreta librare, & retro prxfu-
lum.decdfon.imq; noftrorum prarcepta metiri, vt quas
pr^fentium necellitas temporum in reftaurandis eccie
iiis relaxandadepofcir, adhibita diligenti confidcra-
tione(quantum poteft fieii)tcmperemus.

Item.  Prifcis igitur.&c. | %cquiro ».in traftatu ordinati*
doni. 21  tem  Innoccncius f  *Papa cum pro necefiitate te poru,
ne nimiti fcandalu ejfetin ecclefia, ordinatos a Bonofo hsrettcf
fufiiperet,ait in decretu fuu,epift.22.ad epifcopos Maced.c.f,
C.  VII. «f C.cffancc necefiitate debet cejjdre
quod vrgebat.

a  Vod pro remedio, ac ncceftitatc temporis ftatu-
. tum cft,conftat primitus no fuiile,^.p ^lQuod
ergo needfitas pro remedio reperit,cdfante b  necef-
fitate, debet vtique celfare pariter quod vrgebat: quia
aliud *  eft ordo iegitimus, aiiud, quod vfurpatio ad
preefens ficri tempus impellit.

1  sliud. In originali,apud luonem, & in multis

maniifiriptU Gratiani legitur,  ali us eft ordo legitimus, a-
lia vfurpatio,quam ad prxfcns fieri tempus impellit.

?uf a

ca promulgatio concordia ecclcfiarum

fucrir, qui prafumpferit a pro-
3.p ar  r " tIc l s  ordinari,depofitioni fuccumbet.

Vlijte  ^ “uttoritate d.mir intclligi  , quod qui ab

a Supra ea.ifi qni pr e sjbfit eri.  b Forte e.ca. cu.i. c-ui per
pecunias. aur c/. 7 -c.fi cjuu omnem-^tjucunejue per pecuniam.
C S. ead.q-7.fi quu.q.S-C.vlt.qr.c.Jirianos.  d q.i.cafiquis
confugcrit.^r ca qni lhtdct.fr ca.fi quis tpifiopusperpecunid.
C Iuo,p.r.c iif.  f Poly.l. 7 .tir.if .<Afifil.2.c.j4..luo p 3-c.

m hmildrnin [.uttattJH tttnjiffif ,yf  1 ‘ 1 -’.  g dtf.sf.  h $.cn.q.r.qnodpro neerpitare .Uto in profo*.

N 2

s:

I quivoluerintvenirend ecclefiam catholicam , Sc
1  ApoftolicamexNo!iatianis,pfctcuitfanfto conci-
lio,vr ' ordincntur.&ficmaneantinclero. Anteom-
nia autem hanc ab eis confefsionem per fcripniram
exigi oportet, vt fateantur fecomrhuni confenfueccle
fe catholica,& Apoftolica ftatutaobferuatiiros.

1  ^fVr ordinentur.) Griče eST, ymco c h%fa‘txe au-
liS' iJSpetv %7Zie ca tzS cjuod  Dionpfius verfir.vt  im
pofitionem mamiš accipientes lic in clero permane-
ant. ^ArTaraJim PatriarchaConPiantinopolitanus in alf ione
prir/ia,feprims frnodi.posi recitarionem iffius canonh, ifhtm
'nočem , }  interpret atur benedicfionem^ non ordi-

vationem.

C. IX. tfiuramcntumafchifinateredcuntium.

Item  Gregorius lib.io.reg.epiU jr.

a Voties <* cordis oculus nube erroris obdučhis,

• fuperns illuftrstionis lumine fit ferenus , ma-
gna cautelanitendum eft, nelatenterauftorfchifma-
tis irruat, & ab vnitatis radice eos, quiad eam reuerfi
fuerantjtelo ireru erroris abfcindat. Ev ideo poftquam
ego 1  ille ciuitarisillius.epifcopus,compertodiuifio-
nis laqueo ,quo renebar, diutina mecum cogitatione
pertračlans, prona, 5x fpontanea voluntate ad vnita-
tem fedis Apoftolica: dinina gratia duce reuerfus fum,
& ne non pura mcnte, fed fimulata reuerfus exiftimet,
fpondeo fub ordinis mei cafu, & an.ithematis obliga-
tione,atq-, promitto tibi,& per te fanifto Petro Apofto
lorum principi, atq; eius vicario beatiflimo Gregorio,
vel fiiccefToribus ipfius me nfiquam quorumlibet fua-
iionibus.vel quocunquc alio modo ad fcbifma,de quo
redemptoris noftri mifcricordia libcrate creptus fum,
leuerfurum ; fed femper me in vnitate fančlra: ecclefiae
catholics,& communioneRomani Pontificisper om-
nia permanfurum. Vndeiurans dicoperDeum omni-
potenrem,& hscc fanfta quatuor Euangelia, qua: in ma
nibus meis teneo. & falutem b  dommorum noftro-
rum Rempublicam gubernantium.meinvnitate,ficut
dixi,eccle(ia: catholicar,8tcommunione RomaniPon-
tificis femper.&iinedubio permanere. Qupd li(quod
abfit) aliquaexcufatione, vel argumentoabhac me v-
nitate diuiiero, periurij reatumincurrens, scterms poe-
nxobligatus iuueniar, &cumauflore fchifmatis ha-
beam in futuro feculo portionem. Hanc autem pro-
feffionis, promiflionisque mex chartulam notario illi
cum confenfu presbjnerorum, & diaconorum, atque
clericorum.qui me in hac vnitate obligantes,in fupra¬
fcriptis omnibus prona fimul voluntate fecuti, atque
propriis manibus fubfcripturi funt, Icribendam difla-
ui, 8c propria manu fubfcribens tibi tradidi. Afla in
loco ilto,die iIto,8c confulibus fuprafcriptis. Subfcri-
ptio epifcopi illius. Ego ille,epifcopusciuitatis il-
lius, huic confedioni,pr 0 mi(lioniquc mea:,pra:flito de
conferuandis fuprafcriptis omnibus facramento, lub-
fcrip (i.

1  ^fEgo ille 71 Hepo/ita eftanti<juanota,i]\c,ex codicibus
epiffolarum r B. pregoni impreffii , ac manufčriptu  , qui¬
ti cm nota in boe captte multoties repetitur . e Tro ca in vulga-
tii Grattani cxcmplaribus trat N. ,_Aliqua vera alia, ejuapa¬
ram ab originali diferepabant ,nihil caufa vi (Um esl.air mu-
tar ntur.

Caternmex canonum rigorc contra feribir  FelixPapa ter-
tius omnibus epifiopis,fp'ft.'.c.>.

C.

375  w -”£SSr 1 ”- Decreti Secunda Pars. 37 «

S im:'itn tx ditpenfarione etiam in  Nicarno eoncilloc.^.
de Nouai uvi ujLiturum efi,vtad ecclejia r edemu a ordinentur,.

C. VIII. Cflrerum ordinentur,qurex Nona-
tianis adecclcfiam redierint.

a c An f. 1.6 c. 1 6 1. 'T olj c. 1.7  .ti t. 6.  b al.falutem gentium,
Atcjue illuUrimn domino rujn.  ] al. gen ti mn Muffrmm  J

sAnfelm.

X. f[Quiextra ecclejram bnptizAti fuerint t
vel reba.pt iyatt,ad ecdefiasHcam milit tam
non admittantur r

a  Vi ti  in qualibet artare alibi,quam in ecclefiac*
tJiolica aut baptizati autrebaptizati funt } adec
clefia-fticam militiam prorlus non ^ peimittanturac-
cedere. Quibus latis eife debet,quod in catholicoruni
numero funt recepti. Quoniam de fuo ordine,& com¬
munione videbitur ferreiudicium , quifquis hocvio*
laueritinftitutum, vel, qui non remouerit eum, quem
ex c  eius coetu ad minifterium clericale obrcplilft
cognouerit.

‘Tro perjona: ficut beattu  Gregorius feribens lan tiari o fp'
JcopoJtb .7  .indiff. 2  .episf.i.ait.

C. XI. Rigor canonum pro perfona aliauan-

do relaxatur.

T Anta &  nequitia ad aures meas de tua fenedutc
pcruenit,vt eamnili adhuc humanitus penfarc-
mus, fixa iam maledičlione feriremus. & infra
quidem poenx fententia in te fuerat iaculanda: Ted
quialimplicitatem tuam cum fenečlutenouimus ,vot
terim tacemus.

‘Tietaris tntuitu : fetit de illiteratis^  C fr corpore vttitf*
Gelaflus ait epifcopuper Lucaniam^episfu.c.tS.

C. XII. ff Canonum decreta ptetatis intuitu
tionnuncjuam rclaxantur.

S I qui, vel temeritate propria, vel incuriapradidc 11 '
tium tales ante fufcepti funtjin his,in quibus con-
ftituti funt,locis eatenus perfeuerent.vt nihilVnquam
promotionis accipiant,fatisq*, / habeant hoc ip^ 01
libi pro nimia miferationeconceflum.

N ec e f n atu intuiru,ficut  Hilarius Papa, qut cum de p 9 ',
dam epifcopo prat er notitiam atejue confegfUm metropolit^
ordinato loqueretu.r , ne in vtroquegraue fcandalum fieret,^
in epifolafua ad^Afianium  > fr vniuerfos epijcopos TartM 9 *
nenjis piouincia.

C. XIII. y Nece fit atls caufa qu<zdam in ec -
clejia tolerantur.

Q Voniam quidquid abalterutra parteeft in^ c3 '
tum,omni videmus peruerlitate confufum^efl 1 '
porum neceflitate perfpečla.hacratione decernimu*
ad veniam pertinere quodgeftum eft, vtnullus 1  ^
inceps pr^ter notitiam atque confenfum metropolit'
niordinetur g  antiftes.

1  ^[Nullus.] tloc loco verba Hilarijfummatim referuat^'

C. X1111. eodem.

Item Innocentius epifcopv Macedonia.epift. 22 .c.6.

Q Voties a populiš, aut a turba peccatur, quia in ^
mnes propter multitudinem non poteft vind 1 '
čari, multum lolet tranfire. Priora ergo dimittend 3
dico Dei iudicio, & de reliquo maxima follicitudiJ 16
prarcauendum.

C. XV. ffEx difpenjationequadamtolerd,n-
turrfua canonum rtgor conclcmnat.

Item ex epiffo/a  Cyrilli mifa Maximo diaco-
no ^Antiocheno.

D Idici ,J  adiligendo mihiPauio-Monacho,q ll t

recufat pietas tuavfq-, hodiecommunionem
ucrendiflimi epifcopi Ioannis ample&i, pro eo, qn 0< *
quidnm in Antiochena ecclclia male adhuc cum
ftorio vel fentrant.vel iam fenferint quidem, fed foni'
tan refipuerint. Frobct igitur rua modeftia, vtrumah'
quando hi, qui dicutitur colligi, nude , ac irreuerente^

a  ^Anf.l.7.CAJ7. r Ritrc.l.xf..c.2i)i.luop.r c.2<)j.  b nCVtt 0

quam~'orig.  c ex eU ad minili, orig.  ^ S npr a diffiad^

t.mta. Burch l.r.c.197. Iuo p.2.ca.?S- fr p.S .0.312.  e  «S’w/ r ^
dtslin.36 illiteratos.  f Ldnte c.r.  g confecretur.  ] orig

j h Inprima affione feptim*> fjnodt. Uto in prologo.Pan.^
| prologi.  £um


377 Caufa I. Qu$ft. VIL

DeJimonUch ir h/trerictipeenitentibm
admittendts.

378

cum Neftorio fcntiant.Sc inuicem colloquantur: licet
aliquamfo cauteriatam habucrint confcientiam.colli
|antur autem nuncafta poenitcntia fuper iisjln qui-
bus fubrepti funt: quamuis confiteri fortaflis reuercan
tuteKeflum.tSr-p a  Vt autemmon aftiinemuramare
tontentionem , ampleiftamnr cpifcopi rcuerendiflimi
loannis communionem, iudulgentes eif&caufa di-
fptnfationis eius negorium »on fubtilius ,ve! diftri-
^ius.liuevehementius ergaferecognofcatagitari. Di-
fpenfationis enim gtatia, ficut dixi, eget negotium
^ulttim. ;

W‘cepilfolabeatiCyTi\\irefertur in aftione prima feprima ■
Etouoniam in magni ponderu argumento verfatur^ac
frodentijlime feripta eff , mu Ir n autem in h a c verjione corri-
i n dafuijfent,placuit Gracam ipfam epiilolam cum interpre-
^‘entnouaajfcrre.

T&ttjisTJBTfir '■nf.ciit Kvg/.Xt\x «g%irmcrr.oms  AAr-
• %u*Jl£Hai,Mx£i/u.v (S)uxčya> Atvo%cixg,

V 7 TTpiyyiTUt. 0 y. t

U ft*5w tiK jji rS v.pa7tiflS UauAn, ov

, nzgculetruf i rij c Juriveix pri%e* riopat^or rIw <a?3f
\ucriyylou  , ^ixTO  tjvoc? cm  tej Avncpppvrp
ipgcvtivlccf  en totS n 7rr^> gorenj-

bomrptpDpag  j nra? «yaq. d\oxipw.imrw tvivuv

^lETneociv , Ttltl^O/  7 TOTE 01  A 0 ZWXyilQ '«/,

viCticUT^OJjTO^TV.  T»N£7»ga*, <Pgov£o I»J>9

^“^nv enjoj?, iinsncvmigttarp&plui pDp itr^iicctn 7 tb-
^“ 1 <rwjukim,muiao°)>]M j yuZ pof^aptiAtiJirtr;
n 7 tv/A p'xriy^ozii , tu%twbp$pci j um; bpf^AoySy to
ovpinaaroi ~-ct p  uta -nia/jm mg/i  r«? umcni-
^Anritup.ncj/ ett/ls fuZ  tv 7TITII,

orrg} tu*  vrugsAjb/Tm-lbisAbpcsfa jS pe.xA-
»utk?  ifSvji) aicupipuiTi? yyrip'-r\  <tooccJ 9
<fi )7  T “* ?  Nrsrg^is xetxicus.iyx  /e pol) hnupSpr -npičtv to
, xo7ranopis%0 tIm  g rgjr tv/  cltiA«Sf jw7ov i -

I oaeu/Lu i(fitayiai',tnypupSyns ojjtiS^  o]>o-
itsr.ct pril xxg,iSoAoyi!/d/ioi  vlpoVlgj?, utrga Tit?
Aiumc/feig.ciitpropilce; y> : rir aphujtSlSraiTi tjpa,-

‘ n h Totru mflri  Cyrilli archiepifcopi Alexandrini
od Maicimum diaconum eAntiocbenum
— , ndmonirio.

"Snoui tx dilefloMonacho Faulo pictatem tuam
i;- , '<\ucadhtmc'diem lecuferecommunioncm rc

'1(6' “ m ‘ cpifcopi Ioanmsteo quod aliqui funt in ec-
tn^Antiochena^uivcladhuc cum Neftorio fenti-
»ii|j' Vtl ii : nfcruntquidein,niinc autemabeo fortafle
• Perpendat igitur xquitas tua, vtrum tan-
dicuntur conuenirc, palam, atquc impuden-
tu t  j'‘ or ‘ana & fenriant, &(um aliis etiam loquan-
fti {  J ‘iquando quidcm cauteriatam habuerint con-
p^^m^uncautem ideo conueniant,quod ipfos
hj t tUe, ‘ tetr atoium , quibus ftmul abrepti fuerant,
»limp 1 a Mcm fortaffe lapfum fuuin fareri. Solcte-
^. c ' e . t alequiddam iis,qtii deceptifunt, vfuvcnire.
5,,l ‘“»os.nuncad rečiamfidem conuerfos vidcas,
PBietttorum memoriam depone.Malumus

Citetum, ne videamur contcntionis cupidi.

•'"Siofir

Poannis communionem arapteftamur,
dtt lt | o tntc sei atquevt conueniens in hisrebus mo-
•^'cneamt.non niminm diligenter in eos, qui
^ 4tt «n t .inq u i r cmcs. Res cnim,vt dixi,magnx eget

M fintentiam fcril/it 1onnni uAntiocheno Patrietr-

i,magnx
n • ,

th t >ri n

thin .

9  h diet ur torno f.aff. cnncilj Epbejini nttper

Ingolttadijimprefihu verbu:  Optamus autem, Vt cmnes
res fuas agant,neque tutbas eedeftis pet Chrifti gra-
tiam,doiftorumque vbilibetagentium prudentiam vt-
cumq; iam fedatas denuoexciteHt,neq; velfibiipfis,
vel aliis negotiafacefTant. Csterumfi funt, qui a Ne¬
ftorio aliquando fteterunt, nune vero cx animo refipi-
fcentes a nugis illis difcedere-, mutataq; voluntatere-
flam,uiculpatamq; fidem-complečti cupiunt, eos pla-
cide fufcipere oportet, nec cuiquam iltorum,prateri-
torum gratia,conuiciu facere: ne qua.ratione anfa qui-
'bufdam prxbeatur,vtcunftatius admeliorafeftinent.

C. XVI. ffDccodem.

Idem od Gcnmtdiumpmbyrcrum,& itrcbimandritam.

D Ifpenfationcs <* rerumnonnunquamcoguntpa-
rum q uidem adebito quofdam foras exire,vt ma-
ius aiiquid lucrifaciant. Sicut enim ij,qui marc naui-
gant, tempeftate vrgente, nauique periclitante anxiati
quadam exonerant, vt catera falua permaneant: ita Sc
nos cbm non habemus faluandorum omniuin nego-
tiorum '  penitus certitudine, defpicimus exiis qux-
dam,ne cunftorum patiamutdifpendia 2 .

* ^[Negotiotum.] Grtciefi, im <£tjpiSs  cl mgzr^,-
yp^<nv , tnttv pon  f|>i ti 'Atcu/ UK&ioig <rifymjiniy -nyx,

id efl:  SicScnos in negotiis vbi non licet exquifttiIE-
mara illam rationem ieruare defpicimus quadam.

A  Difpendia. ] Omijit hicGraritmu ex huc epijioU  e«
rcfirrc/jut ad propojitnm cpuiftiontm moxime faciunt. Sunt
autem hacflUA luo etiam recitat:  K t ha c feribo cognofces,
quod pietas tua triftetur in fanfti(Iimum,5c Dei culto-
rein.fratrem, Sc  comminifttum noftrum Produm epi-
fcopum, eo quod admiferit in communionem Alien-
fiumHegumenum,quem quidem,eccldix lcgcs,Falx-
ftinsprapofitumnon nouerunt.^--f. ^Igiturnerefu-
giattpietas tua fanflifiimi, & Deoamiciffimi Prodi c-
pifcopicommunionem. Vnaenim fuitcuramihi, &
fanditatieius, 8c difpenfationis modus nulli fapien*
tium difplicuit. Voccm tuam,  hegumeuon, i.prapojitum,
videl ur fupphjji^ nafiafiuc , vtexprimeret locutionem Gra-
campror ttov cuAisvtnoiv*

Vtilitatu inruiru. ficut in  Meldenfi concilio,?. tj.pcr-
hibeturdc filiu virginum vi raptarum,  dr fie adcoiugiumr*-
p tor um applicatarum .

C. XVII. Vtilitatu inruiru cjutdam in

ecclefia tolerantur.

T Ali coniugio geaierati,ccclciiafticis ordinibus no
applicent ur: nififorteeos aut maxima ecclefiz v-
tilitas, vel neceftitas poft ulet, vel euidens meritorum
prarogatiua commendet.

tfiuc Petrui  b roiuordam nit [In verirate comperi, quia
non c(t aiceptorperfonarum Dcut^irc.']

tp r Pro euentu ettam rei ejuadam m ecclejra tolerantur i ficut
Leo i" decretit fuu de laicie fubiro centra decreta cancnum or -
dinatu epifcopit ait.epiff.St al.S7-C.l.epifčopis Ajrict.

C. XVIII.  dl L iti ciljni ionrra deerela cano-
num ad epifcopatumpromoucntur, ex mi-
fericordia fufceptum officium
relincjuitur.

E Xigunt '  caufat.vtnon folum intales praefule*,
fedeiiamin ordinatores corum vltio compctena
proferatur.Sed circumftant nos^iincmanluetudo de.
mcntix,binccenfura iuftitis.vt credamus quxdam de-
ličla vtcumquetolcranda.quzdam vero penitus ampu
tanda. lllos ergo,quorumprouediohoc tantum repre
henfionis incurrir,quodex laicis adofticium cpifco-
palcdclecii funt, iocum fuum tenerepennittimus, no
praiudicantes Apoftolica ftdis ftatutis,nec bcatorum
Parnim rcgulas foluentes :quia remiffio peccati non
daflitentiamdelinqucndi, necquod potuit aliqua ra-

a Ead.abf.i.feprima/j nodi-ex ver/ione <Anafloiif- luni*
prologu. Pan .in prolcro,e.tt .  b niil./e.

N 3

5 ^^ 'JttfionUcls & hAtcttcu pccnitcn-

/ / ti biti Admittendis,

tionc eoncedi, fas crit amplius impune committi: ne
2 , qttod ad tempus pia lenitate coceflimus, iuftapoft
hxc vltione pkftamus.

1  cp,xiguut caufa. In ipfa eptffola Leonu hac anteccdunt^
Cum ergo intcr vos tantum valuerint aut ftitdia popu
larium,aut ambitus fuperborum. vt non folum laicos,
ledetiam fecfidaium (ficemm redi legi tur in ep idolu cum
altu beati Leoni< operibtu Colonia imprefiu, non  facularium,
'itin tomii concihorum)  vxorum viros aut viduartim ma-
litos ad oftkium cognofcanuis paftorale proue&os,
nonneaptiflimaeexigunt caufaz, vt ecclefuc, in quibus
ifta commifta, iudiciofeueriorepurgentur ,&non fo¬
lum in tales pnefules,&č. Ed vero caput hoc multi* locu in
fv.mrnam redadum, omijfa narratione delidorum tUorum,qui-
i/tuminime fandifimtu tile Pontifex ignofcit.

2 - <f[Ne,quod ad tempus.] Hacina repetunturif.c.Dona-
Tum.fumpta funtex fecundo capite eiufdem epiffoU.

C. XIX. ifDonarida^ No.uatiani,quamuij
Tepnbcnfibiliter ordinati,tamen ex necejfi-
tate tolerantur.

Idem i bi dem initio,c.3.

M Aximum*quoq; ex!aico,licet reprehenfibiliter,
ordinatum . tamen fi Donatifta iam non eft, & a
/piritu fchifmaticoe prauitatis alienus, ab cpifcopali,
quam quoquo modo adcptus cft, non repellamus di-
gnitate: ita vt &. ipfc libello ad nos direčlo a  catholi-
cum fe effe manifeftet.

C. XX. ^De eodem.

Idem in eadem epi fr.c.3.

B Onatum autem Salicinenfem * cx Nouatiano
cum fua(vt compcrimu5)plebeconuerfum,itaDo
minicovolumus gregi pufidere, vt libellum fidei fua:
»d nos meminerit dirigendum:quo & Nouatiani dog-
matisdamnet errotem , & plenilfimc confiteatur ca-
tholicam veritatem. Qui c  enim nune certarum re-
jnifimus confideratione caufarum, antiquis deinceps
cuftodienda funt regulis: ne,quod ad tempus pia leni¬
tate conceffimus.iufta poft hsc vltione pleftamus.

C. AT XI. f%cdeuntes nhhi.rcp.fnfl puhlicam
proflepionem,in fitti ordinibiu recipipojjunt.
iKtnhmuHrh  d rpifiopo ^irjuilegicnji,cpin.3.

S Atuberrimum e enim,&fpiritualis medicin® vti-
litate plenilfimum eft.vt fmepresbyteri,fiue diaco
ni.autcuiuslibet ordinis clerici, quifecoireftos videti
volunt, atque ad catliolicam fidem, quam iampridem
amiferant,rurfum reuerti ambiunt, prius ertores fuos,
& ipfos auftores errorum damnari a fe fine ambigui-
tate fateantunvt fenfibus prauisetiam petem ptis.nul-
]a Iperadi fuperfir occafio.ne vllum membrum talium
podit focietate violari: ciim per omnia illis profeffio
proptia coeperit obuiare.Circa quos etiam illam cano-
num conftittitione pricipimus cuftodiri, vt in magno
habeat bcneficio, fi adempta fibi omni fpepromotio-
nis.in rfuo mueniimir ordine.ftabilitateperpetua ma-
neant,(' tamen iterata timftioncnon fueritit maculati-
C. XXII. *\^ibhArcfiredtuntes,ht.rcfim&
tilu auhforeipuhlice dereffentur.

Trem ex  concilio Martini Pap x.c.)d.

S I / quisepifcopus ,fiucalieuius epifcopi presby-
ter,aut diaconus in alieuius hasrefis opinionem of-
fenderit,& obbanceaufam fuetit excommuhicatus,
rulius epifcopus eum in communionem recipiat, nifi
prius in communi concilio, porrefto fidei fine libello, I
fatisfaciat omnibus,& ita liberam fuam teneat putga- |
tionem.Hocidem & de fidelibus Iaicis fit decretuln,fi [
in'nliqualmefis opinione fuerint nominati.

5. pars. Ecce atubm de taiifh cfiatdam in eccle/ia tvlcran

DecretI Sccunda Pars. 380

turtfu& eifdem ccjjhntibuf piafeueritate vindicantur. Ruan¬
do autem toleranda Jint , cjuando refecanda , Gelafius Pap*
diJHnguit.dicem epifiopisper Lucaniam t epiftj.c.iT.

C. XXIII. *pQuando in ecclejiaaUquafmt
toleranda.

E Tfi illa nonnunquam linenda funt, qua:, fi cxtero-
rum conftet integriraš,noccre fola non valeantiil-
la tamen funt magnoperc pracauenda, qux recipi,nifi
manifefta decoloratione no poffunt. Ac,fi ea ipfa,cjux
nullo detrimenro aliquotics indulgcnda creduntur,
vel rerum temporumque cogit intuitus,vel acceleratz
prouilionis refpeftus excufat,quantbjnagis illa nuli*'
tenus mutilanda funt,qua:nec vllancccilitas^iec ec-
clefiaftica prorfus extorquet vtilitas?

^Alicjuando enim pro necef itate , vel vtilitate ecckfu
lantur,& /axanturpracepta canonica.

6 . pars. Breuiter oftendimus, qui reuertentes ab htrefid*
Juti or dir. ib tu valeant recipi, vel qui non. N unc autem (jW* Tt * t
tur de in, cjui ab h areticu ordinati fttnr.Ji ad vni‘atemcatM‘
lica matrii ccckji a  redierint, vtrum in eodem ordinc iterum  ^
leant ordinati. Semelenim confecraftu ( vt ait B. Gregorič}
a  it er um confecran non deber. Cpltem facramenta^uAab^'
rettcii in forma ecclefia mintffrantur (Jicut ^ugufHrnu ttp^
tur J reiterari non debentjie non homini.fed faeramento viw\
tur in i uri a fieri. ffSed illud Cjrrgorij  b de hit intelligituh
confecrationem facerdotalem , vel cpificpaU m acceperunt:  ^
aut per man ut tmpofitionem.cttm ad ecdejiam rcdcunt, ejfw*
fua vnflionii  C aicipjunt,aut ab eitu admtniflratiorc p( T f e '
tuo cejfare iubentur.Similiter illud uAuguHini de eadem r»J'
flica v n Utone de faeramet o bapdfmatit intelligitur. ,

autem tn ecclejia aly ordines , qui fine faeramentali vn£U < > r - c, >
la epifccpi benedittione, cum quadam v a forum, veltndun> tn ‘
torum difhibutione praftantur , vt funt leuita, & caUrt < 4 *
eos conflituti.Hi quamuu ab hareticis ordinen tur,tamen ^ (C '
clefiamrcdeuntei in eodem ordine(Ji alias dignifuerint)^ ec '
dejta ordtnenturmec fietin eureiteratio muneris,cum
titii nihil doceatur eu fuijje collatum.

C. XX 1111 . IfT^edeuntes abh&reticiifunt
ordinandi *

Vnde  Vrbanus fecundus feribit Petro Piflorienfi
p°>& Ruflico abbatt valiti vmbrofa.

D Aibertum ^aNezelone t,  licet fimoniaco,n 0,t
fimoniace eiufdem cofeflione reperimus in
conum ordinatum:& B.InnocentijPapa: fentčtiato« 1 '
ftat declaratum,quod Nezelon(quemconftatabb* :I ^
ticisordinatum;quianihil habuit,nihil darepotuh^
fHi m a pu s impofuit.Nos igitur tanti Pontificis aud<^
ritatc fhmati,$cParp?fi c  Papa: teftimoniorobor* 1 . 1 ^
qui ait,[Reiterari oportet,quod male ačlum
bertum ab Haercticis corpore.Sc fpiritu digrefiuro,* 1 ^.
vtilitatibus ecclefiae pro viribus infudantem,esh 1 ^,
gro (ecdefix neccflitate ingruente) diaeonum conn 1
tuimus. Quod non reiterationem CKiftimaricefenn 35 '
fed tantum integram diaconij dationem :quoniafl l5V
prardiximus,quinihil habuit,nihil dare potuit. .

I *f[Nczelone.] J^lariantu Scottu in vita (Jregorij V* '
mentionefacir arckicpifiopi Magdeburg.bocnomine
C. XX V. eodem .

I tem  Da m a fus Pap z,epiff.^.. de cborepifcopit.

P Erillicitam / manus impofitione vulj^erarum
put illi,qui videbantur aliquid accepifle,habebaj.'
6c  vbi vulnus inhjtum eft, necelfe eft medicinam ad^.
bere,qua,infixa fanctur macula: id cft ; reiterari ncccj*
eft, quod legitime acftum,aur collatum minime

tur L  Namquomodohonorcm poftitrctinere,qui^

illo acccpedt r qui poteftatem dar« legitime non W
buit,inuenire non polfum.

a al.cdito.  b al. Semitiactufem. c IUdc.t.  d 4/ /«-
liamt.  c  Ichm efift. Sj.ad Septimium.^Anfel.l H.c.39. Itto ,
p.č.c .97

‘ t ■ . ... . .

\omnii cuiuJUbet.  1  In capttuUt Martini Bruca.

* 0.diff.6f.xJ.  k č.ea.q r.qkodquidam. c al.ordt
tionU.  d Panndj.c.St.  c  s./.j.r.venrum.ca.fc^uenti,^
i U tat ant, i 3 . q.i.per j Uit dum*

flProbatur-

3Si Caufa II. Qu3eft. I.

1  f Probatur. ] In originali h&c adduntur , (I perfetftum
cfledebebit.

C. X X  V I. Item lib. 9  Cod.tit. a ad legem Iu-
liam  rčj&f , rKW<imw.Impp.Theodofius,ac
Valentinianus <A^A.Florentino.

7* p Ancimus eiufmodi viros ad prouincias regen-
p$ vj das accedere.fjui ad honoris infignia non ainbi-
tionc.vel pretio, Ped probata: vita:, & amplitudinis tute
b  folentteftimonio promoucri: ita fane, vt quibus hi
, honores per fcdis tuje, vel per noftram fucrint clcftio-
conunifti, iurati inter gefta depromant,fe pro ad-
toiniftrationibtis fortiendis neque dediffe quidpiasn,
^uedaturos vnquam poftmodum forc,fiue per fe,
bUcper interppfitam perfenam in fraudem legis, fa-
^rcientkjue.autdonationis, venditioruTvc titulo, aut
J^ovelamento cuiulq; contractus: & ob hoc(exceptis
hlariis)nihil penitus tam in adminiftratione pofttos,
poft depofttum officium pro aliquo praftito bc-
fie *iciotcmporeadminiftrationis> quam gratuito me-
rue hnt,accepturos. Etlicet neminem diuini timoris,
COt itemnendo iufiurandum,arbitremur immemorem,

Vt ^lutipropria vllum commodum anteponat,tamen
Vta dfalutistimorem etiam necellitas periculi fubiun
^ l ur,fiqui s  auliis fuerit prabita lacrainenta neglige-
j5>non modo aduerfus accipientem, Ped etiam aduer-
Us dantcra,accufandi cunčpis,tanquam publicum cri-
^jConcedimus facultatem, quadrupli poena co, qui
C0ll ui&us fuerit,modis omnibus feriendo.

C. XXVII. fDe^odem.

Item  Pafchalis Papa.

P Atetfimaniacos,veluti primos,& pracipuos haere-
ticos.ab omnibus fidelibus rePpuendos, & ft com-
. ^‘hnonrefipuerint, ab c/teris poteftatibus oppri-
^ en dos. Omma enim crimina ad comparationem ii-
^^hcaharefis quaPi pro nihilo reputantur.

n vetuffu  exemplaribus poft laputfancimus,ornif-
n  ' n fcprione Pafchalis,& capite iffo,Vattt,fiquuntur conti-
e *!l r hbiecfa (jratiani verba ,His breuiter,&c.
t  V *beuiterpramifis ad eaver.iamus , qua ecclefafiuerita-
l ^fcipliru parata eil vlcifii , oftendentes, quibus accufdnti-
teffificantib.quilibetfnt conuincendi x quo indice quif-
ffjh f c °ttdemnari, vel ab/olui,f caufa vit t ata fuit , quo
fdto pofiit fubleuariffiaccufatores defecerint,an reus ft co~
U  **** a dpurgationem. Et vtfacitiu* pateat quod diclurifu-
^‘'templumponatur fub oculit, in quo auttoritates hinc in-
fa },tr ouerfantes difhnguantur , & quid fan Horum Patrum
('•nftorttat,Uquido intimetur.

C A V S A II.

Vidam ep if op tu de lapfu carnit a laico impeti-
* tur. FDuo monachi,vniu fubdiaconus, & duo le¬
tita aduerfiu ipfum teJHmonium fcrunt.-^A me-
tropolitano fuo fin ti e fi pragrauari. In ipfa ven-
5 , v,, -''v*, tilationc caufi tres ex teflibus difctuntfue pro  -
Poft' d^epti  C, fine canonica examinatione rcprobatt.Ex-
epifiopuf, quia crimen citu notorium erat.

' ^ lc primam quantur ,an in manifeFHs iudiciaritu ordo
j requircndui .

•p Clin d°- an  expoliatus ab a!iquoft iudtcandtls.
ert i°rfuapečnafintferiendi,q;ti in accufattont,vcl tctU-
® fiuione defecerint.

duotum tefiimonioft condemnandtu.
”W n *>Jtdefid:nttbu 4  accufatoribtu ft cogendus ad pur-

6 ,  ^ «?* tionem.

t3ct °)firemedium ft dandum ei, qui caufa dilationii vo-

7, p Cej p appellationu exhibnerit.
lt po y f laici^monachi, vel quilibet infetiorum ordinum

3- zecufatione maiorum fnt audtendi.

komodo debeat fieriaccuJanc, an m feriptit , an f-

Sineaceufatore Sc ludlciario ordine in msnl-
fefiis & notoriis vtrum iudicari polfit.

3S2

t.C.  b

»l-fan

Al.iUtffi,

Q _V ASTIO  I.

Vod Aiitom nulhufne iudiciario ovdine (Um
rinrt va(ea.t-,Autiorita(ibui mul tu probamr.

C. I. tf'Damnart tton valet, nifiaut
comuit uo.aur jpante ctmfcjjus.

Ve eo rtam% alt Auguil-hom.to.de vtilitatepcenitentia.
-v-rOs a  in qucnquam fententiam ferrenon polfu-
IN mus,niliautconuiftum,aut fponte confeflum.

C. II. ffVe codtfft.

/«wConrtantinus Imperator.

I Vdex * criminofum difcutiens,nonante fententii
proferat capitalem,quam aut reutn fcipfe confitea-
tur.aut per innocentes teftes conuincaturj
Habetur Laput boe Cod.Theodof.t.  p .rit .4.0 .vi legu pritnain -
terpretatione.ttem^ in capitulii Hadnarsbc. ( 7.&~ C.s-c.js6.

Hoc  1 idem teffatur iAitguttimuetfdem verbit.
t  Hoc. ] ^Ab/untljlaab vno experuetuHii exemplaribuf.

C. III. 1 f r Deeodcm.

Item  Gregorius hb.S,epiS}.;t.

S Icut h  fine iudicio qucnquani nolumiis condcm-
naii,itaqua;iafte 1  diffinita fuerint,nullapatimur
excufatione differri.

1  SIlufte. \Abeff vox iSfa ab originali.In vno autemmamt-
firipto Gratiam  fff.iufta funt diffinita fententia.

C. IIII. tfVceodcm.

Item  Eleutherius e pifiopue adepifcopos (pallia.

N lhil e  [contra d quemlibetaccufatum]abfque
legitimo.&idoneoaccufatore fiat.Nam 8 c Domi
nus nofter Iefus Chriftus ludamfurem e(Tefciebat:fe 4
quianon eft accufatusddeo non eft eieftus.

C. V. *[De eodem.

Item  Felix Papa I .ad Patemum epifiopum.

P Rimates e  accuPatum diPcutietcs epiPcopum.no«,
ante fententiam proferant damnationis , quam A-
poftolica 1  fieriaučboritate^utreumPeipPeconfitea-
tur,aut per innocentes, & canonice f  examinatos re-
gulariter teftes conuincatur. Aliterirritam cflecenfc-
mus,&iniuftam epifcoporum damnationcm,Sc idcir-
co a fynodo retračfandam,ita vt oppreilis ab omnibus
in cun&is Pubueniatur caufis.

i Apoftolica fretiauftoritate. ] H*c addita funtexe~
piffola F e licu y& Zcpherint.Nam damnari epifcopi fne confetv
fu,& auttoritate Romani Ponttficit nec tunepot erant t nec nune
pojfttnt j.q.6.c.difiutcre,tčr alibi.

C. VI. Multipertolerantiamfufinendifuntp
quamuu fententia diuini iudicij finteondemnati.

Idem deireuitZc pherinus Papa -K Item  Auguft. T -

V Nusexvobismetradituruseft.fIBencdixit, g  e?c

vobis,& non exnobis.Ex vobis enim eft,a quibus
pet iudiciariam poteftatem confellus, autconuičfcu$>
excluPus non eft. A me vero, qui nullis indigeo argu-
mentis, A: omma certiflime noui, Peparatus Žc diuifus
eft. Tale enim cft,ac ft dicerct,etli ego eum per occulti
iudicij fententiam damnatum habeo,vos tamen ad-
hucilium per tolerantiam Pultinete,

1  Auguftinus. ] S tein multu veluffu excplaribus >quam-
uu verba buiu4 capi tis apud S.^AuguFI.non fnt inuenta.

Ci VII.  C[ Nuli um firuetur iudicium,nif  jvf-
tionabiliter habitum.

Item  Gregorius loannidefenfiri cunti in Hifi-t-
niamfib.n. epiff.; o.

T Nprimis {}  requirendum eft de perlona presbvteri
1  dile&iffimi ;  Iratris, &coepifcopinoftri lanuarij.

a B.ea.mu/ri. In cap: tulu per Hadrianu colleclii,c.j7.Cap.
S  .c.// 6. Bure. I.16.c. 6. F ann l.+ c.tr/.  b ^dn/.l.j.c.jo.  c ^Znf
I.2.C.J4, Pol.l.f.tit.r.Pann.l.j-.c.iif.  d abfunt ifla ab orifin.
e Et Zepherinu* epi/l.:, a d cpifcopos Sictlia.vfifc ad v er ffA li¬
ter. ^dnf.l.j.c.6S.Burc./.r.c.r; 7. luop.r.c.t+r .&2+7. Pann .
I.4.C.13.u.q.$.ivrttd.  P abeft ab epift.Zepherini.  + Zephertnus
locoproxime ir/dteato.  g ^dat.\?( s  h *dnf/ S .c.pji 1 fortf
legendhm t <sF dikfoftMh  N 4

- r » Sine deeufitere ir iudicidrit trdine in mdnifejlu
j n j fr notoriu v trum iudicanpojiit.

& fi ita fe veritas habet,ficut eiufdcm cpifcopi petitio
continet, in ecdcfia, atquein loco fuo, modis omni¬
bus idcm prcsby ter rcaocetur. Si autem didum fue-
rit, quia contra ipfum caufa aliqua mota, fiue probata
cft.fubtilitcr ipfo prxfcnte,& pro fe tationem redden-
te,quxrendum eft & genus caufa:, & modus probatio-
nis,vt ex hoc colligere vaieas, vtrum adhuc in exilio 1
demorari, an certe in ecclefia fua, & officio fuo debeat
icuocari.^f Deepifcopi ftipradiifti perfona hoc ftatuen-
dumeft.vtfi nullacontra eumcriminaliscaufa,qitx
exilio vel depofitione digna eft,mota (me probata eft,
is qui eo fuperftite epifcopus peruerse, ac contra cano
r.es fn etcleftaeius ordinari prxfumpfit , facerdotio
priuatus,abomni ecdefiafticominifterio repellatur.
Qui etiam eidemdileififtfimolanuario fratri,&coe-
pifcopo noftro tradendus eft,vt ab ipfo in cuftodia ha-
beatur; aut certe ab eo ad nos per omnia tranfmitta-
tur. Epi fcopi vero, qui eum ordinauerunt, vel ordina-
tioni eius confentrentes interfuerunt, fex menftbus
Dominki corporis,& fangtiinis communione priuati,
agere peenitentiam decemantur in monafterio, & fu-
pradičlus Ianuarius loco, 8c ordini fuo modis omni¬
bus reformetur. Si vero communione priuatis,mortis
eontigerit imminerepericulum, benedidio eis viatici
nonnegetur.Siautemepifcopiinprsiudicium * con
dcmnationis,vel depofitionis memorati epifcopi.fe
metu iudicis confenfilfe, ac talia feciflc non fua fpon-
tc.fafii fuerunt,& tcmpus eis abbreuiandum eft,8c mo
duspcenitentix tempcrandus. Si vero ille, quilocum
eius muafit, de hacfortaffe luce migrauit, & alter eft
ordinatus, quia leuioris a  culpx vidctur(cum non
quafi ifti fuperftiti.fed fucceflifte defumfto videatur)e-
pifcopatus illi officium in illa ecclefia tantummodo
interdieatur, vtin alia ecclefia, qux facerdote vacaue-
rit,fieledusfiierit, podit elfeepifcopus, adMalachita-
itam tarnen ecdefiam nunquam aliquomodoreuerfu
rus. ^fGloriofus autem Comitiolus, quidquid prxdi-
ftus epifcopus pcrviolentiam,atque infecutionem ip-
fius expendi(fe, vel damnum pertulifle dato facramen
tofirmauerit.eidcm epifcopo reftituere compellatur.

6  Si c  autem aliter,quam antefati epifcopi petitio
continet,adum efleforfitanperhibetur.fubtiliteraue-
rendum eft, 8c veritatecognita,cum Dei timore, quod
iuftitix ordo fuaferit.iudicandum ^TQuiaergo Stepha
nus epifcopus odio d fui quxdam ftda, & de falfis'fe
capitulis accufatum, neque aliquid ordinabiliter fa-
dum.fed iniufte feafterit condemnatum,diligenter j
quxrendumeftprim6,fiiudicium ordinabilitereftha- I
bitum.id eft li ali; accufatores, atquealij teftes fue- 1
runt. Deindecaufarum qualitas eft examinanda, fi di-
gnacxilio, vel depofitionefuit, fi eo / prxfente,qui
aceufatuseft fub iureiutado contra eum teftimonium
didum eft, fi feriptis adum eft, vel li ipfe licentiam re-
lpondcndi,8c defendendi fe habuit-Sed & deperfonis
accufantium, ac teftificantium fubtiliter quxrendum
eft,cuius conditionis.cuiufuc opinionis,aut neinopes
fint, aut me forte aliquaS contra pncdiiftumepificopum
inimicitias habuiircnt,5c vtrum teftimonium ex audi-
tu dixerunt, aut certo fe fcire fpecialiter teftati funt, fi
feriptis iudicatum eft,5c partibus prafentibus fenten-
tiarecitatacft- Qupdfi forte hxcfolenniter adanon
funt, nec caufa pro bata eft, qux exilio, vel depofitione
digna fit, in ecelefiam fuam modis omnibus reuoce
tur.Hi verb,qui eum contra Dei timorem,8c canonum
ftatuta condcmnauerunt,excommunicati in monafte-
rium ad agendam pa-nitentiain fex menfibus mitten-
di funtfita fanbvt fi cuiquam eorum mortis eontigerit

a al.leuit cu/pd.  h dl.condemnctur. c  Iuo,p. d.c.jjj.
Tdnn.i.+.c.li.  d dl.in odit fuo.  C dl.dutjialjdtcufd-
tm^dlij tejle)fucrhnt.  f dl.aut Ji.

DecretiSecundaPars. 384

imminere periculum, viatici benedidio non negetur.
Ipfe autem, qui eo viucnte locum eius temerarie am-
biuit,priuatus facetdotio.ab omili minifterio ecclefia-
ftico repellatur, atquc idem dilediflimo fratri, fcc coe-
pilcoponoftro tradatur, vt eum aut ipfead nos tranf-
mittar,aut apud fe in cuftodia habeat. Epifcopi vero,
quieum ordinare ptafumpferunt, vel pemerfasipfiu*
ordinationipribuere confenfum iidem communion«
priuati, fex menfibus ad agendam peenitentiam in mo
nafterio deputentur.Si autem epifcopi inpifiudicium
condemnationis,vel depofitionis memorati Stephani
fe metu iudicis confenfilfe,ac taliafecilfe non fua fpon
teprofefti fucrint,tcmpus eis abbreuiadutn eft,&mo¬
dus poenitentis tempcrandus. Siigitutis,qui pra-dicU
Stephani locum inuafit, fortafle defundns eft,atque
alius in ecclefia eius epifcopus ordinatus eft,illudde
eo ftatuendum eft,quod fuperius de caufa fratris,& eo-
epifcopi noftri Ianuatij diximus. «fQuod fi forte ali-
quade obiedis contra memoratum Stephanum epi-
fcopum probata funt, aliqua vero doceriminime po-
tueruntjcautaomnino confidcrationepenfanduru ell,
vtrum leuiora capitula, an certe grauiora probata finr,
vt ex eis qualiter definitioneni tuain formate debeliš*
polfis fcite. ^[Gloriofus vero Comitiolus, lifirpraferi-
ptus epifcopus innocens elfe clarueiit,quidquid de re¬
bus eius, vel ecclefia ipfius tulit, eifine aliejua refti-
tuat diIatione.Sed 8c quxcunque fein perfecutionein,
ac violentiam eius expendifle, vel damnum idem epi¬
fcopus pertulilfe iurauerit, idem memoratus Glorio-
fus Comitiolus reddat ac fatisfaciat’. Si autem epi'
fcopum antediftum taiem culpam commifille conili'
terit (quod abfit,) 8cc. vt.J.  a in tdufd metmehorum .
perfona presbyteri, &c. vt  .p in caufit.  Clericus aduet'
fus clericum.Ee.pl« eadem epifioU LIH I.vndecimi'lihi'
De perfona lanuarij epifcopi fciendumeft,grauiterO'
mnino, 8c contra leges elfe adum, vt violenter de ec¬
clefia traheretur;dum fiquamlibet iniuriani aquocu |1
que epifcopus pafius fuerit in ecclefia,iniuriantem.^ 1
capitali poema percuriat, & ficut maieftatis rcurn o*: 1 "
nibus det accufandi illum licentiam, vt liuiuslegi*'®'
ries loquitur Codicis lib.j.tit.vj conftitutionedet 1 '
ma [ Siquisin hoc »enus facrilegijproruperit.vtinee''
clefias catholicas irtuens, facerdotibus, & miniftn s '
vel ipfi cultui, locoquealiquid importet iniutix, & c '
fr.J.m Cddcm epilfold.  De perfona Stephani epifcopi ho (
attendendum eft,quianec inuitus ad iiidicium tuhi>
nec ab epifcopis alieni concilij debuit iudicari, d r  l’
Contrahxclididum fuerit,quia nec metropoli 1 *'
nuni hobuit,necpatnarcham, dicendum eft,quiaa> c '
de ApoftoIica(qu?omnium ecclcfiarum caputeft)^ 6
caufa audienda.ac dirimenda fuerat: ficut & pridid 111
epifcopus petiille dinofeitur, qui epifcopos alienico#
cilifiudices habuit omnino fulpedos. Quiaetgofe»'

tentianon a fuo iudicedida nihil firmitatis obtineat>

ledionis huius tenor oftendit libro Codicis fepti« l0 ' r
&c. &-J-  ^fQuod autem dicitura feruis fuis accufatuS;
fciendum eft,quia audiri min ime debuerunt. &-p

vero decrimine c  maieftatis dicituraccufatus,ned'

pfum de eo credendum fuit, fi vita, vel opin io eius ta*
lisantenon extitit.dr-p ^[Quod autem dicit ideal ep**
fcopus,quia fe abfente,aliqui fint viliflimi teftes exni'
biti.hoc fi verum eft.nullius efle momenti legenofcen
dum cft.dr-p ^[Teftes autem quales,vel cuius opimO'
nis ad teftimonium admittendi funt,plurimx lege*
oftendunt, qux pene nulli habentui incognitx,q“*

a 16,q.6.ca./iepiftopHm. ir.tjj.de per/ond ex Greg. M'
epiff .b l.Jiauu. Ced.de epifi. & cleric.Cedic.Them-
lib r6. tit.i.cd.jr. t7.eju.+./itjuit/uddente. c Si vere ^
Ifum fuent, puiddehocduufdttu cif, quoddd fnniciintn  n*
mn anina. jn S .

385 Caufa II. Quae{lio I.

etiam fanciunt,vt viliflimis tcftibus fine corporali dif-
cufiionečredi nondebear. ^Quod autem dicitnr,qina
nihil fcriptis iudicatum eft> legendus eft titulus xliiij.
libri vij.Codicis,quia fcriptis debuit iudicari. Nam ibi
intcr alia dicitur, atq; praecipitur.vt fententia,qu£ fine
fcripto dieta fuerit,nc nomen quidem fententfie habe-
rc mereatur.

i %  Exilio.] In vulgatii ferjuebatur,wt\  deportation^,
jut voces fubUu funt, ejuia nej {  in vetuftu Gr ati cini , neque
*J>udB. Gregorc um leguntur.

i f Siauteepifcopiin prafiu.] Hne vfaadverf  Qupd
{\foxih-,dddcrafunfexepillola : cjucmadmodum <fr paulbin-
fatud verbo.dihtionc, vf<j }  ad verf.  Si autem epifcopu,
or&tionu curfus Jit cxpcditior. Tfam Gratianus ref srebat fe
tdfkpemrajv ejuibus babenturfcmtlia,hoc modo^&cc.vt  fupra
decaufalanuarij epifcopi. Quorumautem capitum initia
{ tUnrurex 'tnferioribut caufis  , e a Ji c reli tla funtrfuemadmo-
dum ant ca fe habebant,vt modus citandi Gratiano vjitatus

C. VIII. Vitima fentsntia debet de

feripto proferri.

Jtem Codicis libro fepttmo,titulo de fen ten trn ex
bretiiculo recitandii,  Impp. Valentinianus,
Valens,8c Gratianus

C^atutis generalibus iuffimus,vt vniuerfi iudices,
^ ‘luibus reddendi iuris in prouinciis permifimuš fa-
Cl, )tatem,cognitis caufis vltimas definitiones de feri-
^uecitatioHeproferant- Huicadiicimuš fan<ftioni,vt
?ni entia r qux dida fuerit, ciim feripta non efiet, n ec
J°^enquidem fententiai habere mereatur, nec ad re¬
dnem perperam decretorum,appellationis folen-
* ,tas r cquiratur.

^ %hdnobus vetuflit codicibus hoc,<& fequem caputnon ba-
bane lerem Codicis B. Gregorc us in pracedenti cctpitc
indicauerat.

C. J >X. *[ De eodem.

concilioapud S.Medardum,/#wctf*4-
rut Rhemorum t,Akhiepifcoptu

L dixit.

®gum a  ecdefiafticarum confuetudo, Sc audori-
, t  ,5s  tališ eft,vt in caufis geftorum femper feriptura
j W'ant,ade6,vtqui adfaerum fontem accedit,finim
"noineprarcipiatur. Quiadfiimmumfacerdotium

P°Uehi

'iti. (

fjjN

‘tur

decreto manibus omniutn roboratoeligi-
°‘dinatus autem afuis orditiatoribus litteras ac-

IjPfiiibetur Qui etiaab ecdefiaflicafocietatequo-
ti^'ttcfludifciiiditur.iibeUi b  inferiptioneautre-
J'^autciiritur.Sed Sc ’  qui aceufatur,aut excom
Vci^ut.feureconciliatur, per feripturam accufari,
J, ttc »nciliari iubetur. Et fic in catteris huiufmodi in
c p 01  feriptura depofeitur, vtficut bcatus Gregorius
U, . c °mtnonitorio ad loannem defenforem cxRo-
C kgibus * fumens feribit: [Scntentia> qux fine
™d>fertur,nec notnefentetie habeie mereatur. d]

‘  “-td 6c qui.] [»trffliiilttjP,  fed oui aceufatur, ve!

“»ipt,

■°iffettur,nec notne fentetie habeie mereatur. c?]
'*to ^ k<|ui.] [" orijinklttft 1 ,  fed oui aceufatur, ve’
tj^atumcatttr.recohCiliatus per fetipturam accufa

«*c<

tf condfiatus commendari iubetur, Scfic.&cc.
c - X.

.conuiffum,

y \efliruetulut eft, tjuem nr%
ttefo confeJTum cotijfat ejje eieitum,

I,l »>  Nicolaus Papa Giratdo  c  TuronenJ!

Vt-n ^Atchiepifcoptt.

J.\|, tlItn  f  fittuiftafdriis charitati, quod iftepref-
ftuj^^PMtpermomine Chnltophorus de fua angu
demgtism lacrymabiliter fit čonquc-
^sr tt " nsfcfalfis  erintinibus impetitum, Sc ab ec-
1 ""fiiiir 1 '* n c °nuiftum,neq; ccnfcfiiim.irrationabi-
Nam,  vt ipfe refert, tua diligentia

^ obUKc.i ; Bur.i.2 Tut,p.d .C. 269 .

*’■**, c Snhrtuet.irrprimu.C0d.lif7.

n *''tHr,trig.  e «t,jsfar<tit f iHoip.f.c.Š 1 ?.

Sine nceufntore ir iudicUrio srdi ne in mtnifeftii ir  . _ ,
mroriis vtrum iudicetri pofiit. jOtJ

pertres vices inquifirionefada, nulla in feneq; defor
nicationis crimine, neq;dehomicidij confenfone^
‘  (de quibusimpetebatur) reperiri potuit culpa: nifi
quiafuas paupettatis caufa, qu<epetebantur,aur confen
tire noluit, aut implere non potuit. Qua: fuus tamen
stmulusvltrorteus egit,qui iniuftž illius ecclefiant pre-
ripuit.Idcitco magnepere monemus reuerentia tuam,
vt etiam qux, te forte ignorante, gieziaca cupiditatc_.
perafta efle videntur, tux fraternitatis cenfura deri e-
mendatione corriganturtfcilicet refiituendo ecdefis
proprisiam didum facerdotem. atq; ei reddendotua
pietate priftinnm,quem perdidit,honorem,& nullatc-
nus canonica inftituta alieuius temeritate contemni
permittas :quia facientem & confentientem par pas¬
na confttingit.

1 ‘[Confenfione.] Sic efi emendtttum explerifj, vetu-

ftu exempUrii/Uf. anten leeeiAtur,con(dClon<Uj.Cut

autem haber.c onfenfu.

C. XI.  y ^interpuam caufaprobetur,aUtpHU
excommunicari non debet .

Itena de libro conjlitutionum.

N  Emo “  epifcopus,nemo prešbyter excommuni-
cet ali^uemj, anrequam caufa ptobetur, propter
quam eccleitaftici canones hoc fieriiubet. Si quis au¬
tem aduerfus eam b  excommunicauerit aliquem_f,
ille quidem,qui excommunicatus cft,maioris facerdo-
tis audoritate ad gratiam fandx comunionis redeat:
is autem,qui no legitime excommunicauit, in tantum
abftineat tempus fterofanda communione, quantum
maiori facerdoti vifum fuerit, vt quod iniufte fecit,
ipfe iuftb patiatur.

C. .VII. 1 [Incerta,ir dubia iudicari nonpojfunt.

Item  Allguftinus in epiftola 137. ad clerum  , ir
vniuerfamplebem Hipponenfem.

N Onten c presbyteripropterea non aufus fum de
numero collegarum eius vel fupprimere, vel de-
lcrc_,.ne diuinae poteftati.fub cuius examine caufa ad-
huc pendet,facere viderer iniuriam, fi illius iudicium
meovellemiudicio prsuenire: quod nec in negotiis
fa-cularibus iudices faciunt, quando caufs dubttatio
ad maiorem poteftatem rcfertur.vt pendente telatio-
ne aliquid audeant commutarq»j. Et in epifcoporutn
concilio coftitutum eft,nullum clericuin,qui nondum
conuidus fit, fufpendi a communione debere, nifi ad
f aufam fuam examinandam fe non prarfentauerit.

C. XIII. 'hfecfujpicronu arbinio,necante
verum,ir iuHum iudicium ali^uif
condemnctur.

Ttem  Mclchiades Papa epifiopit Hijpani*.

P  Rimo femper ante otnnia diligenterinquirite.

vt cum iuftitia,Sc vetitate definiatis: nemine con-
demnetis ante verum, Sc iuftttm iudicium: nullum fu-
fpicionii arbitrio iudicetis : fed primum probate_j, Sc
pofteacharitatiuam e proferte fententiam: 8cquod
/ vobis non vultis fieri,alterinolitefacete_i.

C. X1III. Quiabaccufationeprohibean-

tutiir cjui recipiantur.

Ttrmjf.lib.xlviij.tit.  g de accufattonibiu,ir in.
frriptionibuid.^Jui accufare.

P Rohibentur accufare alij propter fexum, vel State,
vtmulier.vtpupillus Alij propter facramentum,vt
qui ftipendium merent. Alij propter tnagtftratum po-
teftatemve:inquaage.ntesfinefrandein iusvocari d
non pofifunt. Alij propter delidum proprium, vt infa-
mes. A lij propter turpem quxj(Jum,vtqui duoiudicia
aduerfus duos reos fubfcripta habent, nummofveob

a v Apudlulianurn .Anrecrjforem nouci.123.c.it.23-.tj.3.
deilticira.Iuop.r.ca.37i.irp.r4.c.+2.  b al.ea.  c  /««
p:6.ca.fen  d Poly.t.r.tir.f.Pan.l.f.c,it. 13.  c al.cha -
iritart.  f Ttbif.  g fitftJ.s.  -h al.tuocari.

N j

**7 Decreti Secunda Pars. S»*

/ pofitP.

accufnudum.vel non accufandum accepcrint. Alij Pro¬
cter conditionem fuam, vt libcrtini <* contrapatro-
nos. Alij pioptcr fufpicionem calumm;c,vt illi,qui fal-
fum teftimoniu fubornati dixcrunt. Nonnulli propter
paupertatem, vt funt, qui minus, quam quinguaginta
auteos habenr.Hitamen omncs, fi fuam tniuriam exe-
qtiantur,moitemve propinquorum defendant, ab ac-
cufatione non excluduntur. Libcri, libertitj; non funt
prohibendi fuarura rcrum defendendarum gratiade
fafto parcntiim,patronor'imvequeri,puta b  li dicat,
vi fede pofiefltone ab his cxpuifos: fciliccc non vt eri-
mcnviseis ii}tenriant,fed vt pofltfltcnem rccipiant.
Nam & fiiius quidcin non prohibitus eft de fatfto ma-
tfis qucri,li dicat fuppofiuun ab eapartum,qub magis
coberedem haberet: Ted eam rcam lege Cornelia face-
repenniffuin ei non eft. Ab alio * delatum altus de-
ferte non poteft: fed cum, qui abolitione publica, vel
priuata interueniente.aut deliftente accnfatore de reis
excmptus eft ; alins deferre non prohibetur. <f Mulie-
rem propter puhlicam vtilitatem ad annonam perti-
nentemaudiri a prifeflo annonsc deferetem Diui Ve-
rus c & Antoninus refcripferunt.Famofiquoq; accu-
fantes line vila dnlitationc admittuntur.Milites quo-
que, quicaufas alienas deferre non polTunt, quipro
jjace excubant, vel magis ad hac accufarionem admit-
fendifunt. Serui quoq; deferentes audiuntur.

HU omnibus avMoritatibus dahir inteliigi, (juod nuli tu eft
condemnandus, nifi indic io ordinabiliter habero aut conuinea-
tur,aut reum fe ipfe eonfiteatur. Verum hec de tilu intcl/igen-
da funt,quorum crirnina funt ocenit*: caterum,qua manifefta
funtfudiciarium ordinem non requirunt.

C. X V. <T Sine accitfatione.manifefia iudicentur.

Vnde  Ambrofius.

M Anifefta.accufatione non indigent.

ffluoin epifiola ad Hugonem  , ant incipit,  Litteras
V.P.yfcd<f.Manifefta autem accufatione non indigere
teftacur beatus Ambiofius fuper epiftolam adCorin-
thios, ita dicens de eo, qui cum nouerca [Iudicis noa
eft,&C.] vtinfiac.de mamfefta.

C. X VI. q f Dc eodem.

Item  Nicolans Papa Ludouico Regi in epifiola,
qu£ incipip \Sp Hab ar um.  J

a  Vat d  Lotharius Rex nepos vefterfacit, accufa-
tore non indigent.Manifefta quippe funt(tefte e
Apoltolo)opera carnis.fornicatio, immunditia,8cc.

ff Snmptum efi ex epifiola, qua habetur in codice fitpc mc-
morato monafierij Domintumorum ,m qua hacpracedunt.  Ac-
cufatorem autem habere Lotharium non nili illum_,,
qui accufator fratru in Apocalppliappellatur & ope¬
ra eius,qu? 8cipfaeiufdcm anticjui hoftis inftmčlu pa-
trantur,profeifto comperimus. nus vero Lotharius
Rex,8cc.

Inmanifefiis  f enim calliditate accujantinm non oppri-
mttur rcus , nec tergiuerfatione proprium eri men celatlir , e um
culpa fina oculii omnium Jpontefe ingerat: at g, idto in tatibus
iudiciarius ordo non requiritur: qui ideo infiiturus eft, vt nec
innocentia infidiispateret aduerfanrium, nec culpa deltnquen -
tium fententiam cjfugcret lufti exammu.

C. X V I J. y Ordinem iudiciarium manifefia
non dejiderat caufii.

Vnde  Stephanus Papa V .Leoni epifiopo
Theanenjf.

D E JT manifefta & nota pluriblis caufa non funt
quxrendi tefte^.vt famftus Ambrolius inepiftola
ad Corinthiosdixit.de fornicatore fententiam expo-

a ai.liberti.legeb.legeto.leg.it.  b al.veluti. * lege 13 ,
t al.Seuerits .repojita hie funt ahauitverba ex pan de el n Flor.
d ^inf.l.ts.c.st.  c Gal. s. 'f Videfuprac.mdii/fiefia.
g ln»p. 6 .c.+)i.Van l\+.cjtj, JtmkMtif,

nens Apoftoli.'* [Iudicis,inquit,non cftfineaccuft
tore damnare: ouia &; Pom in us Iudam.cum furefted
fciebat:fedquia non eft acculatus, ntinime abiecu-
■ Vttollereturde medioveftrum, quihocopus fecird

Cognito opere ifto pellendum illum fuilfe de coetu tt
ternitatis Apoftolus ccnfuit.Omnes enim crimen
fciebant, & non arguebant. Pubhce enim nouerca
fuam loco vxoris habebat: in qtta re neq; teftibus op»*
e *t,peq; tergiuerfatione aliqua poterat tegi crinte n |J
it paulopodi.  [ Abfens facie,pra'fcns autem auftotif* 1  ^
Špirit us, quinufouam abeft,iam iudicauivt.pr^f' 1 -
eum,qui hoc admifit.tradi farane in interitum cnn^
OJ £xtat Integra hac epi dola in coli cel ione eanonum bne
Sms noMine in Vaticana bibliptheca.

3-  pars. Scdfeiendum eft,ejuod eornm.auA n:ar.ife
aha funt nota indici, incognita aliu ,alia funt r>,a, "fv
altu, it ocenita iudici, cy.ted.im vero funt nota indici, & a ^
filfd indici tantum nota funt, fine eaaminationc f ertT f ^
pojfunt: puia dum accufatoris perfona affumitur,
potefias annttirur. In zna enim eademej. caufa nuliuij'
potefi ejfe accufator it iudex.

C. XVIII.  f filuando aliquifitnt corrig<’“ tl ’
quando tolerandi. •

Vnde  Auguttinus«« homiliadepecnitentia

(qua eft so.Jc.re. ^

M  Viti b  corriguntur,vtFetrus:multi toler^

vt Iudas,: muhi nefcinn tur doneč c
minus,qui jlluminabit abfcondita tenebiarii. ^

Nos vero a cominunione prohibcrc quemq l f a  Qi ,
poflumus ( quamuis ha:c prohibitionondum l lt:  ^

talis,fcd medicinalis)nili aut /ponte confeflun 1 - 3
aliquo,liuc fa: c ul ari, Hue eccleliaftico iudicio ,l0 ^ e at
tum, atq 5  conuidum. Quis enim fibi vtrumflj
aflumejnot vt cuiquam ipfe fit te  accufator, ^
Cuiafmodi regulam etiam Paul us apoftolus
ad Corinthios epiftola breuiter infinuafleintelbj^
cumquibufdam commejnoratis criminibus? eC ^ 3 Jl i^
ftici iudi.cij formam ad omnia ftmilia .ex^quibt l  ^
daret. Ait d  enim Scripli vobis in epiftela nov [
nnfceri fornicariis. Non vtiq; fornicariis huiu s
autanaris,aut raptoribus,autidolis feruientibu 5 ^ p
quin debueratis de hoc mundo exift'e.]Non
funt homines in hoc mundo viuentes,nifi cum t ^
viuere: nec e  eos polTunt Jucnfacere Chrift^>
colloq.uium conuidumque vitauerint. Vnde
nus cum publicanis,&peccatorib. comcdcn^L .^ 5 ,
eft opus, inquit, fanis medicus, fed male habe .^
Non enim veni vocareiuftos, fed peccatores- J vob is
fequitur Apoftolus, g  .&adiungit[Nunc fcr*P a ijt
no commifceri.Si quis frater noininatur in v ° 3 icd‘'
fornicator,autidolis feruiens,aut auartis, aut  c qu' 4 6
cus,aut ebriofus, autrapax, cum huiufmodt * 1  • f 0 ti>
cibum fimul funt ere. Qujd enim mihi de his>ft
funt iudicare J Nonne de his,quiintus funt, v
catisl Dehisautem,qui fo-ris funt.Deus iudtc»_
ferte malum a vobifipfis.] Quibus verbis ‘•' ,ro  ^

dit non temere_j,aut quomodolibet, led p w
auferendos elle malos ab ecclelis commun’ ■
pet iudicium auferri non poflunt.tolerentur p
peruersemalos quifque h  euitando, ah ece


di^fcedensj eos,quos fugere videtur, vinciat - 7
hennam_j. Quia & ad hocnobis funt in fcrip£ urJ
dis exempla propolita: velutin k.  meftc-^^JL ^
lufteratur vlque ad vltimum ventila bruni*' v c *
ula retia, vbi pifces Jboni cum malis vfque ad ie ? cli \i,
tionem^, qua: futura eft in littore,id eft, in nn e  *

M l t

a  1 -Cerinf. 2j. q-4.fi puli.
c.t o .Polyl.7.tit. 7 .  c i.Cor. 4 .
4-c.infiddes. { Matth.p.  g
que i al.minut . k Mdtth-j

Bedai.C‘ r - fl
d t.Cerft'
i.Cor. S  h

e »f,

I nUW

i Hntt h -v t cpfi

&9  Caufall. Qtf€feftio'L'

*quoanimo tdlerentur. Non enim cotrarium eft huic
locoid,quodalioloco dicitr Apoftolui *  [Tuquiscs
qui iudkas alicnumferutfm ? fuo Domino ftatautca-
dit.] Noluit enim hnmir^in ab homine iudicari cx
aibitrio fufpicionis.vel cnmi rxtraordinario vfurpato
iudicio: fcd potius cx legeDei fecundiim ordincm ec-
clefia.fiue vitro confeflurrL_>,fiueaccufattim,atq; coh-
niftum_i.Alioquin iHudcurdixit? [Si quis fraterno-
minatur aut fornicator, aut idolis feruiens,Scc]nifi
quiacam nominationem inteliigi voluit, qu* fit in
quemquam, cimi fentetia ordineiudiciario,atq; inte¬
grirate profertur? Nam ii nominatiofola fufficit,m ui¬
ti damnandi funt innocentes , quia facpe falso in ^
<Juoquamcriminanominantur. Non ergo illi,quos
ttionemusagerepoenitentiani—>, quxrant ubi comites
sdfuppliciuin-snccgaudeant, quia plures inuenerint.
Non enim ptoptetea minus ardebunt, quia cum mul-
•i» ardebunt.

C. XIX. y Teccarum ,quod rantum indici
no tun eff ,ab eo damnari
non valet.

ldem fermontii.de vrtku Domini.

S I peccauerit,inquit. in te frater tuus, corripe eum
inteitc.Sc ipfum foIum_i. Quare? quia peccauit in
't-j.Quid eft[In te peccauit! ] Tu fcis, quia peccauit.
tyiiaenim feeretum fuit.quando in te peccauit, feere-
* Urt 'quirc_^,dim corrigis.quod in tepeccauit. Nam fi
‘°lnsnofti,quia peccauit in te, Sc eum vis coram oin-
^fnisarguere.non es correptor,fed proditor. Attende,
'1'itmadmodum vir iuftus Ioieph, c tanto flagitio,
S^od de vxore fuerat fufpicatus, tanta benignitate pe-
Pticit : antequam fciret,vndc illa concepetat, quam
Etauidam fenferat, & feadillam non acceflifle noue-
,Jt Reftabat itaq; certa adulterij fufpicio:Sc tamen,
^»ipfefol us fenferat, ipfe folus fciebat, quid deillo
^''fuangelium -/!  [Iofeph autem_j, cum eflet vir iu-
."btcnolleteain diuulgare_>.] Mami dolornon vin-
‘‘‘>#1 quifiuit: voluit prodefle peccanti, non punire
j^tantem. [Cum,inquit, nolleteam diuulgarc—>, vo¬
ljam occulte dimitterc—’-]dr infra.  qfErgo ipfa cor-
'Pifnda funt coiam omnibus,qua: peccantur coram—
tttnibus. Ipfa vero corripienda funt fccretius, qux
p'Mntur fccretius. Diftribuite tempora,8c concordat
Ct Wuta. Sicagamus 8c fic agendum eft,non foliun_.,
M ail doin nos pcccatur.fed ctiam quando peccatur ab
>°,vtab altero ncfciatur, in feereto debemus cor-
^■&paul'opoft-  51 Nouit enim cefcio c,ucm homi-
]o j*tpifcopus, Scalius illom nemo nouit. Ego no¬
ji d  ‘Hum puhlice corripere, 8ctuqu:cris infcriberc?
v° r *us nccprodo.nec negligo: corripioin feereto:

n °anteoculos eiusDei iudicium_>,tcrrco cruentam
./jhientiam, perfuadeo poenitentiam Hac charitate
v^diticlTe debemus. Vnde aliquando homines re-
tj  "todunr nos,quod rjitafi non corripiamus: aut pu-
n . 1  not  fcirc,quod ncfcimus.aut putant nos tacert-’,
ftimus. Sed fottequod fcis, & ego fcio: fed non
^j lrn  te cortipio, quia curare volo, non accufare_->.
p^at homines adulteri in domibus fuis.in feereto
h]. CSn t : aliqu.indo nobis ptoduntur ab vxoribus fuis,
q 1 ]l Un ' < l' zf lantibus ;  aliquando maritorum falutem
£ Ul /' nt *bns. Non ptodimus palam, fed in feereto ar-
Noa *' VbicMtigitmatoRv.ibimotiatut malimi^.
dtiuj*? * 1 * vulnus illud ncgligim us.ante omnia often-
fc, *. h °»in> >n tali peerato conftituto, fauciam^ue
'tonfdentiarn.mud vulnus efle mortiferum—>.

"iifiT. !  SfuandoVero crimen eff notum atiu, fr »on iudi-
c"e examinanoneferiendum eff:  auta in crimen \

Sifte acculatOTe Sc iudiaario ordine in milnife- —
ftis & notoriis vtrum iudicaripoflit. 39^
febi uculrum iudex fententiam ferre non debet.

C. XX. 5 Sententia non pracipi: anter
ferenda eft.

Vnde  Euariftus Papa <* nitepi/l.e.

D Eusomnipotens.vt nos h prarcipitatat fententilt
ptolationccompcfceret, cbm omnia b  nuda.Sc
apettafint oculis eius, mala tamen Sodom* noluit
audita iudicare,priufquam manifefte agnofceret, qu*
dicebantut. Vnde ipfe ait c  [Defcendam, & videbo,
vtrum clamorem-j, qui venit ad me, opere compleue-
rintjan non eftita,vt fciam] Deus omnipotens, cuini-
hil eft abfconditum,fed omnia ei manifeftafunt, etia
antequam fiant, non ob aliud hac, & alia multa (qu*
hic prolixitatem vitantes non inferuimus)per fein-
quiiere dignatus eft,nifi, vt nobis exemplum daret, ne
ptscipites in difcutiendis,& iudicandis negotiis efle-
mus, & ne mala quorumq; piius quifquam piafumat
credere quam probarc_j.Cuius exemplo monemur,ne
ad profetendam fententiam vmquam pracipites fi-
mus, aut temere_,,indiligenterque indifeufla quaque
quoquo modo iudicemus,dicente ventatis voce[Nd-
lite d  iudicare,vtnon iudicemini: inquo enim iudi-
cio iudicaueritis, iudicabimini, drre/i ? «*.] Nam mala
audita nullum moueantmec paftim dičta abfq; certa
probatione qui(quam vmquam credat: fedante audi¬
ta diligenter inquirat, ne ptacipitando quidquam ali—
quis agat.Si enim Dominus omnium-j, Sodomorum
mala quorum clamor ad coelum vfqueperuenerat, o-
mnia lciens prius.nec credere—>, nec iudicate voluit«
quam ipfe ea cum fidelibus teftibus diligenter inue-
ftigans,qua audierat,opere veracitet cognofcereunul-
to magis nos humani, c  &. peccatotes homines,qui-
bus incognita funt occulta iudicia Dei, &hac praca-
uere,Sc nullum f  ante veram, iuftamq; probationem
iudicare, aut damnare debemus , manifefte apoftolo
dicentePaulo S  [Tuquis es,qui iudicas fetuum alie-
num f fuo enim Domino ftat, aut cadit.}

S.patS. Quando autem crimen notum effiudici,fr etliie,
a/itjuetndo rcut inficiaturfalium : velutijiquu negnret inter-
feciffe eum.ejuern fub oculii indicu in con/pelfu multorum in-
terfecit. Hic, cjuiafe reum negat.fme examinationeferirinon
poteii.^Alujuado euidentia. ipfa operit reum cjfe teffdtur,quan-
do opere pub/ico crimen fuum confitctur: tune poft ficundam,
fr tertieim correflionem fine enaminatione damnandut eff J7
incorrigibilu exriterir. In hoc imej, vitima ca/u intelligenda eft
au flori ras iUa ^Ambrofii,  h 1 fr Nicolai  i [ Manifefta, accu-
farione non indigent.'] Tomicaror enim ille, in quem,ftnttxa-
minatione,ftntentia^Apoftoltca procejferat,puhlice coram om¬
nibus nouercam fuam pro vxore liabebar. Lochanus quoquc,de
q„o NicoUus firiHtj!”' 1 '"''f“ blil ' e  vxorem funta dimiferat,
fr a/tam fuperduxerat.

C. XXI. <f Sine accufttione, manif'Ra -
feriendn funt.

Vndcidem  Nicolaus Papa faibit archicpifcopu,fr epi- '
fcopisper Galliam.Iraliam, fr Gcrma-
niam conflitutu.

S CcIus, quodLotharius Rex(fi tanfen Rex vera¬
citet dicipoftit, qui nullo falubti tegimine corpo-
ris appetitus reftanat. fed lubrica eneruationemagis
illicitis eius motib cedit) in duabus foeminis, Thiet-
berga fcilicet, Sc Gualdtada commiiit, omnibus ma-
nifeftum eft. S Sed Sc dudum epifcopos Thietgare-

int/juocjuf ctimine ;] Beda it) e.;.r. n J  |
Hl,\oh-}orig.  i

3  Er Gregorine I.Mor.rp.c.oj. fr inefne) f fi iur.cap.it.
^Anfetm I j.c.67. Poly. i.7.tir.1. Burch./.ri.c.v.Pan.l.+.c.uf.
fuopis.c. t+o.  b Hcbr.+.  e Gcn.il.  d Marth.7.
c al.cjuifumua homines,frpeccnrortt ejuibus.  f jo.ej.f.
c.nullum ante.  g Rom  /4. h Supra ea. manifefta.

1  0 eadimc.ejua Lorhartm.  h luop.j.c.uč, Regino

omnia hac refert ii.t.Chron.nu. tu.

39i ’ tmaUrf '  Decreti Sccunda Pars.

dum,8c Gunterium in tali fafto cum habuifle tutores,
atq; fautores pene totus nobis orbis yndiq; ad limi-
na,feu fedem cofluens Apoftolicam refeiebat, & infra.

•[[ Igitur decerncnte nobifcum fanfta fynodo, in prx-
fentia depofiti,&abofficio facetdotali exeoinmunica-
ti,arque i regitmne epifcopatus alienati indubitantcr
cxiftunt.

392

Q_JV A S T I O II.

Q Vod autem expoliaru> ante iudicemfiare mnpefr-
Jit.raultU aubloritattbus probatur.

C. I. 4 f cAnte litem contcftatam pojfejfori
1 unči a funt re/Iirucnda.

*Ait enim  oannes Papa I. a adZachariam
^ Archtepifropum.

A Ntiquitus L  decretum eft,vt omnes pofTeffioncs,
& omnia fibi fublata,atq; fruftus cuniftss antc li¬
tem conteftatam perceptos ‘  epifcopus.vel primas
poffclfori reftituat.

'  Perceptos.]/« vetufiii exemplaribw , Scepijlolalo-
*nnu,:tem^  EK/e/jj e/?,perceptor vel priraas poffelfori
reftituat.

C. I I <t[ T)e eodem.

Ttem  Nicolaus Papa.

O Mnes -c  legestam ecdcfiafticx, quam vulgares,
Sc  puhlica 1  pračipiunt, vt onima fibiablata rcfti-
tuantur ei, qui fuis eft rebus expoliatus.

C. III. *f Nullua debet accufari,dum fuitre-
btv fuerit jpoliatus.

Item  Stcphanus Papa, tpiftola fecunda.

N Vllus d  cpifcoporum, dum fuis fuerit rebus ex-
poliatus.aut a fede proptia, qualibet occalione_j
pulfus,debet accufari, aut a quoquampoteft ei crimcn
obiici, priufquam integerrime reftau retur, & omnia,
•juseilli ablata quocunq; ingenio fuerant, legibus re-
dintegrentur, & ipfe propris fedi,& priftino ftatui re-
gulariterreddatur :itavt omnes polfelliones.&cunčta
libiiniufte ablata, atque fruflus omnes antc coeptam
accufationem_,, primates,£c fynodus epifcopo,de quo
»gitur,funditus reftituant.

y Caputhoc Ju* integrirati ex originali cTl reffitutum.

C. 1111. 4 i\x amuocari adfpnodum, nec in

alitjuo debet iudicari Jpoliatus.

IttmEufebius e fratribm conflitutis ptr ^Alexan-
driam & pt um ,epiit. 2 .

I N / fcripturis.veftris reperimus,quofdam epifco-
pos veftris in partibus a propriis outbus accufatos:
aliquos yidelicetexfufpicione, & aliquos ex certa ra-
tione: Sc  idcirco.quofdam fuis elfe rebus expoliatos,
quofdam vero a propria fede pulfos. Quos fciatis nec
»d fynodum compiouincialem.uec ad generaletn pof-
fe vocari,necin aliquo iudicari, antequam cunfl:a,qus
cifublatafunt, legibus poteftati eorum redintegretur.

;  C. .V. 4 f De eodem.

Item  Iulius Papa in epiftola. ad Orienta-
lesjc.3r.dr s.

N Vllus S  poteftconuocan.autiudicari,antequam
omnia fibi ablata, & omnia iura eim intcgrum-,
reftituantur: quia.non habet priuilegium_, J quo poffit
exui iam nudatus.

Caput ho c confetfum e St ex decretie lulij trigefimocjuinto,
dr otfauo,verburamcn mulatu, dr alio modi difpofitu.

a ErEiifeb.Paptteptsf.z.  h Pann.L4x.47.  c sf.ep.t.
bifioriafr.bacomnes. Jnprafatiene Ifid.in coUeLHonem fuam.
d llnnh.t.:.c.l4/.& 142Juop.rx.if j.dr ij6.Con.cor. Pan.
1.4x 49.  c Etin decretieloanuif l.  f .Anj.I.3.C.44.
Lun,p.S.c.249. Pann.l..f.c.4f.  g Burtd.lxa.144.luo p.f.
ea.1n.Vann.L4x.4i.Ca.6x.3t7-

' ; ’Q:

C. I.

C, VI. f De eodem,

Item  Zepherinus Papa a  ad Epijcopot  t>dS-
gy pri/piti. 2 .

P Rceceptum ergoeft in antiquis ftatutis, epifcopol
eic&os,atqj fuis rcbu?«xpoliatos ccclefias^ppiiai
rccipcrc, & primo fua omnia cis rcddi, &demum-j,fi
quis cos iufteaccufare voluerit, xquo periculo facerc:
iudices cfle decernentes, epiicopos rcčla fapicntes, ti
in ecclefia conucnientes, vbi teftcseflent finguloruni,
quiopprcfn videbantur: nec prius eos refponderedc-
beie^uam omnia fna eis, & eccleflis eorunu^,lcgibui
integcirime reftituantur.

QJV A S T I O III.

V a autem pcena fertendi fint , tj ut in <tccufttW
ne defUiunt^ canonum cenfura dvfivit. Pccn*&
enim illati criminii cum dijpcndto exiJHmfitH‘
nif dcctpient.

De iis tjui non probanda obiiciunt.

Vndc  Caius 1  Papa. ^

S I quis circahuiufmodi perfonas non probanda
tu!erit,auftoritatehuius fan<ftionis intelligat fa*
fturam infamiac fuftinere, vt damno pudoris, & exift J/
mationis difpendio difcat fibi aliense verecundi^iI I, '
pune infidiari faltem de ca»tero nen licere.^.

1  ^  Caius.] Sicefl inpleriffa vetiifhs , &habeturhoc&
put in epijlolei v niča ipfiu*jn qun proxime hii antecednntvtf'
bacapittf , Si quis epifcopus. infra ead.q. 7 . hi ■vulgaM**'
tem hic cttabarur Gdajiiu,

C. II. «[Si accufitorin accufari on e defeierit*

■ tdlionem recipiat.

Item  DamafuS Papa ad Stephanum arehteph

fopum,epifl.s.  <  .

C Alumniator,fiin accufatione'dcfcccrit,talioJ lC,,
recipiat.

*[ Verba tpfa Damafi referun tur infra +.q.df..c, nuli#
trodtuatur.

C. 111. 9[ De eodem.

Item ex  decreto Hadriani Papa: in capitulUč
ipfo cotlecHi y c.s 2  .in medio.

Q Vi c  non probauerit,quod obiicit,pocn^
quam intulerit, ipfepatiatur.

C. 1111. f[ De hii,qui fal/rs criminibus ali-
tjuem impetunt.

Item. -*

S I d  quis epifcopum,aut presbyterum, aut di^
num ralfis criminibus appetierit, & probarcJ 10 ^
potuerir, nec 2  in fine dandam ei cominunionei 11 ^
ccnfemus.

1  51 ^tem] Sic eff in plcrit^ vetuffu codicibus. tn
tU autem legebatur ,Item Damafus Papa. Extataurcctr
hoetn capiru/if Hadriani,c. 62  .&in concilio Eliberitavopf
luo citat ex Cartlmginenji. Et in tomif conciliorum aditin^
Carthaginenfi tertio .

5[Nec in fme]67c legi tur in concilio Eliberitano, n* 11 *
inturn canonejed ctiam in altu. ®uam ob cauPam,^  '

i*

hoc tantnm canonefed etiam in altu . Quam ob caufam,  • .
ctiam obglojjam nihileff mutatum. ^ApudHadrianum^ j
eft,niti  in fine dandam ei no efie communionem-v^/’
luonem, non nifi in fine dadam ei efTe communion c  ^
2-pars. nAliud eff accufationem non implere, &ali^
conuicium non probare. lUud enim n ulit fin e abolitiQ nli ‘
omnibus licet.

C. V. *[ Conuicium non eftpro ttccufarione

haberidum.

Vnde  Fabianus Papa adHilarium'epifco-

pum>epi(l-3 • _ ^

a  Etin lapitulu Hadr.c.2. Iuop.f .ca.246. Pan.l.4' c, ^J fi
b In cap.Hadriani,ca.2+ . in eptfi. Sixtitertij, Lod.Tb 10
l.ro.ttt.2 .c.jr.  c 4f..q,jf..nullus introducatur.Etexf A
no.infra.3.q.6.c.j.&exSixtoinf.ea.q.i.quicrirntn . ^ ^
feU.j.c.fz, luop.f.c.jfo,  . jj

* o  Caufa 11. Ouaeft.

Oohi«. t l U ! s ir ««s crimcn aliquod cuilibet temere

III.

Depoena in accufationo
deficientis.

d Um . - e ^ er it) con ui čilim non eft pro accufatione habe-
*} t p ’ P Cr miflb tra&andi fpatio.id, quod iratus di-
tafTcr p Cr, ? turam  probarurum efiefateatur, vt for-
foiber ” CCns>  ^ u:c  P rjc iracundia  dixit,iterare_->> aut
3 d  C Uo J u €rit, non vt reus criminis teneatar.

*W /' S * ^ e ^ a ^ lU( č eff crimcn illatum non poffeprobare,  l
p 0 rf} -J C ! lia P ro/ nifii°n e  accufationcm deferere.hf ute enim cjui
•Htfl l0ne 2  decepttu accufationem deferit , verna datur: ilii
/ »rp lyn f n  illatum probare no valuerit, infamia ir rogat tir.
flltp eft 1 - 0  i >are *^ W  P leri fa exem P^ dr ^ m  fecjuitur:Qf.\\ts  fal-
k(tL h .  ‘ a uud, &c .»Scdin emendatioribus eaverba vel non

P^aliaj  r ° IT1 *^ 0 nc.]'7^?7 effJimpliciter dicendum illii> <jui
d‘tti, r )T frf^iJSione deferunt accufationem ,/emper ve
$trify ln E *ulo,de cjuo in fubiečfo capitc locjuitur D.

^rbif' A  a ™rant caufa, cjua in ipfa epiftola exponuntur, h is
( ie s, q lI ^^ ri  ^nia plus efle coniicnit nos mifcricor-
c Urnj n  o .r^ftos, hancciculpam ignofeimus, atq$
^ ci J dlnc  '°coq 5  fuo recipiendum efle cenfemus.
P?rtpii t; atei11 P or e prolatac fentetise affli<ftioiiem>quam
’ 7 ed ‘ m us ad vindiftam huius p o (Te culps fuf-

...n.,.. ..r.J  i L.

vtntam
Gre-

* p<ll tlo'f <r }' n f CY ^ in eadem epiftola refert aliejua a pradičfo
N Pot Vttlitatem  ecclejiafafta, cjm c etiam mouere B .Grego-
'PP><np- l ’ erHnt>vt sr g a  eum effet clementior. Erant autem in
^kfhht B ‘ ^ re £ or j verba omijfa, cjuorum nonnulla

C. v J

*[E)e co.ejuipromifiioneilleffus accttfa-
r V n ^ e  j^ e  tionem deferit.

US Gregorius feribit Ioannt epifcopo
Corintbiorum, lib.  4 . epiff. so.

'PHim l  • fi* c *P'9+'  . , r

•* hc Itl  m  °  ltac l> diaconum quamuis culpaluave-
confundat,qubd deceptus promifllone,
^it eri atl0n e nuper depolitl quondam epifcopi fui
(V^amenhanc eiculpam ignofeimus.

1  10 it-.*- —

%;.^ueraibi femper caufa agitur, c  vbi crimcn
Ut: _8ccjm non probauerit, quodobiecit >pa:-
■  ^^.^'ulsrn.ipfe patiatur.

Q r  ^ ls *3  Hiu evfa ad finem in vetii[Horibw ,ac melie-
eediiibiu non hguntur : n ec funt Gregorij, fed
J "i.faf Mariani Pontificum : cjua infra. ij. g .c. Qui cri-
1. ctmntur ex Fabianu,ir c.fin.ex capituiu

crimen obiicit.fcribat fe proba-


^ II. 9 f  m ,<jui accufationem deferunt ,

vt ecclcfafiicos ordines accipiant.

. tfeni  Gregorius etidem epiftola.
h Nb lUm> d  atc li Thomam, qui pro deferenda
r ’ e ift! tl0 r ne  epifcopi r  fui faeros ordines acccpe-

^f Uh ^facrisnri»r.-- ” ~ it a, fi-

ll ^td* 41  ‘ acris  priuatos ordinibus eHe, atqj
^ pv.-pP°' f 'ui, v °lumus permanera_j--

^••^^orpifui.] Hac verba ,

‘J 1 ** zn tec e  j ^ £ ° Ver f ,a ,n co e P*ft °l* loto non funt:

A. l ^ e °  or//,\, rnni <it'ur,pnm a quo Eubhemiu a. &

nmari -r,  ' I  " " ‘ l  ^ uo E ^pbemiu4, &

- i' r °priur l ieriint -> vt ' ab ipfius ciccufatione defifte-

^C^frur r um

P°JTe co* ' 10 *?*™ *' r f (xn3 ' a ’ m por Romanum Pont/f-
VlZlTfamauamarnmaeper
t^kii f^frailluTf"'” 1 ’' '"f^miam ramen abolere non
i Yy  ' 6 P^* n i< <1UI ctim caufts cnumerajfet,
ti* 1 *' b«* 1 ** *d t>cr^ (lrtir  ^' s  °' vnes i in a uit fub nota per
C;C i’"""<n,f»fipimtu.-]  Velmnfiuntin

\s.,,  5 1 ’  _! _

i'i.\d‘‘ ''".j nter f rer ‘ u ione, ir 'n cap.l.j.

' "i’ ‘~ J '  '&•* c - Hjtdriani.c.tr.
'-bicnl: "!■  c  al.agatur.  : d
Hr '  c  sin  J<jL  't C ' l/ ‘~ t0 -"' c ‘tiue fecunda.

■ P-P ro *i k mc antuedcntf tap.


s omnes , inejuit fub nota per -
^ oimus.~) Vel non funt in-
lega faculi infames pronuu-
'Us>cjtit no impetrata abolitionc ab
■ttoritatc dignit atom officij fui re-

394

cuperauerit , ejuemfenatufconfultum  a Turpilianum infame
pronunciat . Quodetiam de ca fateri cogimar,cju& intra tem -
p us lutfus nubit: ctim matrimonia bodie regantur ture poli,no
ture fori,&iurepoli,mortuo  b v i ro  mulierfoluta eft a lege vi -
ri,<£r nubat ,cui vult.Sedidem St ep ban us econtra feribit,dice s:
[ Infames ditim u ^uofcun^ leges faculi infames pronunciat .]
Sed il/ud Gelafii, & Stepbaa.i c [ gfiamcjuam animaf,&c.~\
&lSub nota perpetua infamia,<fy'c.] i  de tllis intelligitur, qui-
bus pertudicem ciuilem infamia irrogatur: quorumJicutexa-
minatio & caftigatio, ita & in integrum reftitutio noti niji ad,
ciuilem iudicem Jpečtat. De ea vero ejua intra temp us lucfuc
nubit,non eficontrarium ei,cjuod Stephanus ait[infarnes dici~
t»us,&c.J fitm enim leges fcculi pracipue in matrimonio fa¬
eros canones fecjuinon dedignenrur, non videntur pronunciartt
infamem,čj apoftolica,<čr cationica aufforhateno illicite nubit .

4 -pars. Notandum eficjuo^ s ,quodaliudeff,cumalique
pccnituerit criminaliter accufajfe, <pr in fcriptionemfcctJfe,f alt
innocente fuerit abfolutut: aliud,fipecuniam a nocente dcct-
perit,vt a probatione eius,cjuod obiecerat, defiftat.

C. VIII.  *[De eo,cjuempcenitet crimind~
liter accufajfe.

Vtide in  libro capitularium .c.17s.legitur.

S I d  quem poenituerit accufafle criminaliter,&in*
fcriptionemfecifIedeeo,quod probare no pome¬
rit, II ei cum accufato innocente conuenerit,inuicem_»
fe abfoluant. Si vero iudex eum,qui accufatus eft, cri-
minofum efle cognouerit,& interreum , & accufatore
per obreptionem 1  conuenerit de colludio,poenam
accipiat legibus conftitutam_^.

1  f Per obreptionem.] Apudfuonem legitur,  faftum
per corruptionem confcnfum, de colludiopoenam ex-
cipiat legibus conftitutam. Sed in interpret at ion e leg. pri*
ma,qu& eff in CodiceTheodofano,hoc modo,  p er c6miptione
de abfolutione reatus couenerit, is, qui reus probatur,
remoto conludio, pcenam excipiatlegibus conftituta.

5.pars. e JS(otandum cjuog {  eft, cjuodftcutdigeft.  e lib. 4«?*
titulo,de abolittonibtu trim in um,l.prima, legetur..  [ If^Accu-
fatorum temeritas tribm modu detegitur, & tribus pcenis fub -
iicitur.xAut enim calumniantur,autprauaricantnr, aut tergi-
uerfantur. falumniari eftfalfa crimina intendere:prauaricari
vera crimina abfcondere: tergiusrjari in vniuerfum ab accu-
fitione defiftere. Calumniatoribtts  I pasna legitime  f irto~
gatur.Sednon vti<j,,cjui non probat cjuod inten dir, protin us ca -
lumniari videtur. Itfam cius ret incjutfitio arbitri o cognoften-
tis committitur: cjui reo abfoluto, de accufatoris incipit confilio
cjuarere, cjua mente dulJus ad accufationem proccjfcrit: &Ji
cjuidem iuftum eius' errorem reperit , abfoluit eura t fi vero in
euidenti calumnia eum deprehendit, legi!imam pocnam ei irro -
gat. fjiiorum alterutrum ipfis verbis protinu n at ion is manife-*
ftatur/ifamft cjuidem itapronuntiauertt ., non probafti, peper-
citei: fin autem pronunciati e rit, .calumnia rus cs,tondcmna-
uit eum : <pr cjuamuis nihil depoena fubiecerit , ramen legtipo-
teftas aduerfus eum e.vercebitur. Igam vt Papirnati us refpon-
dit,fatti cjuidem cj nafti o in arbitrio eft iudicantu: pesna vero
perfecutio non eius voluntati mandatur , fed legis aueforitati
referuatur. Si autem  2  intcrlocjucndo dixerit, T 2 ti us temere
accufajfe videtur, non calumniatorem pro nuna auit. T cmerit m
enim factlitatis veniam con ti n et, (<r mconfultus calor calum-
nia vitio caret: <py ob boe nullam pccnam buic irrogari oportet.  J
Vlpiantis libro  4 y. tir.ds prauariiatoribus, l.prima.  [ Pra-
uaricator , eft ejuafi varicator ,cjui diuerfam parrsm adiuuat
prodi ta caufafiia. £)uod nomen Labeo a varia certat ione tra¬
čnim nit. c lfam cjui prauaricatur, ex vtracj }  parte conftitit,  g
cjuinimo cx altera. Is autem prauaricator proprie diiitur , cjui
publiio tudi io accufauerit. Catcrum adnocatus non propne

* l.T.ff.adfenatuflotif Turpilianum.  b i.Corintb.7.
c  č.cj.t.infamss, fr in ca. Hachiani,c.2i.  d Tbeod.li.g,
tir.37.ca.1 in interpretarione. Tuo,p.rč.c.tsr.  C Titul.u T.
ad fen atu f on.Turpilianum. C  ‘

mi a.  g al. confiftit.

f al.legc %bemia .at. M cm-


De Suremfando pnrgatlenfs 1  red vel
accufato exigendo.
prauarirator diet tur. gltj d igrtu r de eo fiet ? Sine pr in At o tudi -
cio,fin* puhlico prauartcattu efb, boe e ff,prodi deri r caufam, hic
extra ordinem foletpuntri. *f Sciondum & efl,qubd hodie tit,q
pr auarioati funt, pano, i ni angl tur extraordinari *] fr infra,
tf uAccufator  b deprauaricatione conuiffus,poftea ex lege ni
uccufkt. In c omnibtu caufis(prAtcrqucim in /angu*nejqui
dslutorcm corrumpit,pro \>itto habctur.~\ fr infra Itb.j-S .tit de
mbobtiontbiu cnminum. 1J [Prdttaricatarem  d ejfe eum oflen
dimus,qui conludit  e C um reo , fr tranflatitie mvnere accu-
Jfandi defun vi tur,c o quodpropriaf quidem probationes difimu
iaret,frfalfas ven ret excufationzs admitterer. tf Si qui au~
tem ah accufdtione circa abolitionem drfhtsrit,pumtur  o A boli -
tiopriuatim d pMfidibm  f poftulari, ac impetrari folet': irem
pro tribunali,non de piano : uec prafes bane cognitioncm alteri
demandarepotefl. Siplura crimina idem ti dem intulcrit^ngu*
hrum obok ti o nem d’bet petere,*lioqui,prout quid admiferit , g
šine nomtne fauitufconfultipccnam patietur.~\fr titulo eodem.
ifDeftiriJJe  h eum accipimiu, qui m totum animum agendi
depofutt, n on qtu diflulit accufationcm: fed qui permiffu Im-
peratorii t <ib accufationedeflitit,impur/it 9  efF^Abohtio enim
panam remtttit,infamiam non tollit. Vnde Impp. Valentima-
tius, Valent, fr Gratiantu AAA. libro  p. Cod.eod. titulo,de
generali abolitione dtxiffe leguntur. *f  [ Indulgentia,^- Parres
ionfcripti,qnos l iberar,notar: nec irtfamiam criminis tollit, fed
petna gr atiam \farit.S* autem.nftituo tein integrum, prmceps,
dixert t.tnfarni am tollit. Vnde m eodem lib.tit. de fententtam
pafu. fr rejiitutu, cm da deportato in infulam Imperator An
tonhiHt dixiffe legi tur [Refriruo tein integru pro ut n ct a tu*,  3
fr adiecit. [Vt autem fiat, quidfit in integrum reflituere, re-
fiituo te bei.oribut fr or dim tuo.fr omr.tbiu catcru.']

j  Calumniatoribus poena legitime irrogatur.]
IIac verba luet in collatu Granatu manufcrtptu exemplaribtu
r.on babeaniur, ramen quia funt etiam m Pandeclii, non funt
expunira.

2  Si autem intcrlc^uendo.]#*#^«* retuleratCjra-
tianiu verba Jurifconfulti.Hinc autem v/% ad verfi.OJ>oitCt,
refert tantuvrtnodo fententiam.

Decreti Secunda Pars. 396

T 1  O  V.

miuimum e t a  rt

D Efi

M

Idem panlo inferitu.

N  Os *  fančlorum exempla fequentes>fan&oruiW
Aportolorum,eorumque fucceflorum iuratirmi*
mus,& lacramenta incauta fieri prohibemus. •

C. 111. De eodem.

Idem ibtdem.

N Osfacramentum epifcopis nefeimus oblatum -9
r

Q_V A S

^ gHintamponitpofttertiam, quta h ar um qtuJUonum Ji-
fnillimum eft argumentum.

Eficientibiu vero accufdtoribm,rci*f non videtur
\ ejft cogendtu adpurgationem. Stcut enim reipof-
" fejjor deficiente atfore titulum ftu pojjefionu prx>-
bare non cogitur.it a quiimp:titur, ad mnocentiam fuampro-
bandam cogendtu ejfe non creditur. kA ufforitate quoque Papa
Cornelij.fr Trtburienft j co nciltj Jaccrdotes iurarcprohtbcntur,
ptjipro reefa fide.

C. J. flummentum a fAcndotibtu non tji
extgendum.

•Ait enim  Lornelius epijl.fecunda adRufuM
eptfcopum orientalem.

S Acramentum l  haftenus a fummis * facerdoti-
bus,vel Dei miniftris exigi,ni(i pro hde redla.mini-
zne cognouimus: nec fponte eos iurafle repemnus.

y In vetufiu codiabut cap ut hoc ciiunčfum c(l cum duobut
fiqunirtbut, qua funt tx eadem cpiftola Cornc/j Pap*.

1  51 Summis.] J« habtr originale.Sed Runimrdiu & luo
in cfuinta abepifcopis,^ reliquis ordinibus cxigi,
idem vero luoinparte  /j. a fuminis facerdotibus,vclrcli-
^uis Dci miniftris.

C. I I. r De eodem.

nec vmquam fieri debet.

1  DeberO^flfcf^dtHr.nili pro refta fidc, (juefubUto
func : auia in oprimts maauferipru, ne% m ipfa epijioU h .c h'
co l.abentur, fed fup.eai. ce.p t.

C. 1111. ^ Sitjnti prcsbytercor.rral<:icum,velUicHf
etntra pre.bpterum tjueriminiam habeat,
epijčopo pracipiente ter-
minetur.

Itent  ex concilio Triburienfi c.ir.

S I b  quis presbytercontra laicum.vellaicus contrl
presbytemm aliquam habet qucrinionia: contro*
uerfiam, epifcopo pracipiente c  fine perfonaruraaC'
ceptione finiatur. 5c laicus per iuramentum d  (fi ne-
ceffe fit)fccxpurget: presbytervero vice iuramenti,'
per fanftam cofecrationem interrogetur, / quia facef-
dotes exleui caufaiurarenon debcnt.Manus enim
quam corpus, 2c fanguis Chrifti conficitur, iuramtnto
polluetur r abfit: cum Dominus in Euangelio difeipu'
lis fuis(quorum vicem nos indigni in fanftagerimut
ecclefla)dicat t Nolite S  omnino iurare_j; Sit am« 11
fcrmcYefter.eft eft:non,non. C^upd autem hisabuiv
dantius cft.a malo eft.]

2.pars. C Verum hu aufforitatibut non cmnimodoiurertie'
taprohibenturfieri a fitcerdotiktu  : fed tantum incauto, &
quapro qualibet caufa temporah iudici offeruntur.
poputan ntfamia facerdores opprimuntur, tune ati jnnotio nt
/me ajfertionem iuramenta debent ofifiem.

C. V. *f Sacerdos a populo accu/arm, inraml«t*
innoccntiam fuam ajferat.

Vnde  Grcgorius Papa tertiiu ad Bonifa-
uum ,epift.iM

■pResbvter, 1  vel quilibet facerdos, fii popu^ 1 *

1 cufatus fuerit.fc certi non fuerint teftes,qui cU ®!
ni illato approbent ventatem, iuliurandum in n> c<w

erit.Sc illum teftem proferat de innocentis fu*P utlt
te,cui nuda Sc aperta funt omnia.

C. VI. De Leone epifcopo,quem beatui Gi‘iy

rim purgationem prebere fecit.
trem ex regeflo  Gregorij lih... indiff. x- tpifi.ip
ad Iulhnum Pretorem.  i

H Abet ^.hoc propnum antiquihoftis inuid’* 1 .

quos in prauorum afluum perpetratione(D £ ° r,
bi rcfiftente)deiicerc non valet,opiniones eorumf 1 ^
ad praefens fimulando.dilaceret. Quoniam igiturq°'

dam contra facerdotale propofitum de Leone ftait^

& coepifcopo noftro finifter rumorafpcrlit, vtnin''
ra eflent,dinri(ffa diutius fecimus inquifitionepO < !! l il ,

a l.t.Sciendum.  b /./ .^Accujator.  C l.fi.eod.tit.
A d t.t.ad fcnatufcenf. Turpiltafi. preuaricatorem. t al.
Umludit.  f al.prafde.  g al. amtfirir.  h I 13 .de-
fittjji.  i alaccufittione.  k tit 4 t.i 3 .irin coi.Theod.

I.p.rit. it. rit.si.l.i.$.refo;iU'  i 3*rch,t.i.(.iyf

ri : t>i  nullam in eo de his,que difta fuetant,culp J111 ,.
uenimus. Sed ne quid videretur omiftiim, quodn_o>

potuiffet dubium cordi remanere.ad beati 1 ’ctti fo c,t .
tiflimum corpus diftrifta eorunri cx abundati

faeramenta prsbcrc_j. Quibus ptaftitis magnafu®’^

exultatione gauifi, quod huiufmodi expaimen t0

nocentiaeius euidenterenituit Ptoqua re g\ or ' J '<(

ftiapra-diftum virum cum omnicharitate fufcip' 11 '^
rcuereiuiam ci,qualem lacerdoti decet, CKhibts 1 ’
qua in cordibus remaneat, de his qux funt iam

a  Iuop.t3-c.77.  b Burc.l.2.c.t!2.Iuo p.i.c.t


l.t.c.io.  C al.regente,  d al.preiuramento.  e  i

r- ■ - - - -■  ^ frl-

pr a: ur amen ti. f^al.confinngatur.  g Mart h. S.  ,,

C4.tr/. i ^4nfei.l.3.c.79.Burcb.l.2.c.rS6.luo p.t 1 '^

Pann.l.j .c.,,  k r Poly.l.t.rit.ii,~4nfil.l,i.c.t(t^


Caufa II. Ouaeft. V.

397 _

ta,dubieta$.Sed ita fuprafcripto vos epifcopo dcuotif-
fime oporter in omnibus aahsrere, vt congrue, deccn-
texq;Deum in cius perlona, cuius miniiier elt, videa-
mini honoraro_>.

1  f  Pratorem.] Incodicibu* Gr At tani eff,  Imperatore.
m  fftittaUexmfalegitur , luitino presbvtcro, emendatum
"»ero ett ex duobtu vetujhs codicibut cptflolarum , Polyccir -

idtm lufhnu*,ad quem fcripta tft fecunda epiftolapri-
librijn libri* e ti a/n im pr c fu incorrupta infrtpttone.

C. VII. čipom odo beatns Grcgonus M »nnam-

epifiopum iuramcnto purgari fecit.

J tem  **ecdem a d Brunichildam Reginam
Francorumftb. it. epifi. g.

M Ennam a  vcrorcuerčdiflimum ^ fratrcm,& coc-
pifcopum noftnun,poftquam ea,qux de eo dičta
Jerant,rcquirentcs, in nullo inuenimus culpabilem
infupcr ad facratiflimum corpus Petri Apo-
”°lifubiurciurando fatisfaciens , ab his qux obie&a
f iiisopinioni fuerant,fe demonftrauit alicnum.rcuerti
jjhicpurgatum , abfolutumq; permilimus: quia ficut
erat.vt fi in aliquo reus cxifteret,culpam in eo
goniče puniremus , ita dignum non fuit, vt eum ad-
lll uantcinnoccntia diutiusretinere.vel atfligcre in ali-
debcremus. ^ Purgationem / tamen ‘• ^ntete
* u °busftbi faccrdotibus iunetis , vbi accufator cefia-
J er 't,eundemcx fe prebere tuo comittimus arbitrio.
j^gatein dcniq*,»acnulla canonica fanftioncfultam
^ e «ijfeiuentis fcilicct,fiuc frigidx aqux 5 ignitiqj fer-
? c °ntaau aut cuiuAibet popularis inuentionis (quia
a ^ r icante harc Tunt omnino fifta inuidia)nec ipliim
J‘ l * * iberc,nccaliquo modo tevolumus poftulare, im-
‘°^poftolua audoritate prohibemus firmiflime.

1  ^ Purgationem. \Hic eratgrauifimus error. Coniuntte
j. ‘"‘ 'Uc legebaiitur mm fuperioribus  , qua Brunichtlda funt
purgatie pretbpteria B Gregorio muli eri commit
ltkr  Sedn:ltale legitur tn epijloU B. Gregorij, ex cjuaprior
l r>  ' Mv m capitU eHaccepta : Verttm luop.io.c.ij & Pann.
c ' l,l ltdnt hoc ex epiffola xAlexandri fecundi %aynaldo
urpifoU initiumeff infia eadcm,c A\l-
l^^lEthic  Purgationem, cotinenter legen-

p n ‘>fijiipt lC uim rpijloU initium eft mfaeadctn,c.iu-
: ' c _ 5 ufa.£f hic verjicultu,  Purgationem, cotinenter legen-
verba iUiu* capitit. ^iepropter citattonei
h,n L  Cjuident motui non efi: fed addirum cff in mnr-

*"»« ^Aieneindrifecundi. Ita nihil loti relimjutrur ad-
oufforugloffa. Nufjuam enim Romani Pontifcet
cnufu mulieribm leguntur utmmijifje.

Vlil. f c I)eMaximo Salomr ant epifcopo,
tjui faeramento feipfumpurgautr.

htra  Grcgorius Cajlono Hotano T\aucnn* 2
<  tik.r.inditf.r.epift.So.

(J ' r »nto d  anobiseredi tibi, Sc needfarias vides
inhmgi; tuno tc lhenuHm debes Sclolli-
fyi 0 u ‘ ts tabe r e;P r °inde,b.Maxim * i i s  Salonitamisprac-
tfii, >cta ™«nto' firmauerit fcfimoniaca hsereli non
H dcaliis antecoipivsfanfti Apollinaris tan-

^ iti k d0reciuifitas ' binosuiin. fr c Ilc relpondciit, Sc
%\t  c ^* cnt ' a biap c e n iteiuiam(fi cu t deputauinms)
fUj m ’vt  ad confolandum illum, epiftolam,-

‘»lad

>1«,

' um  ^ cr ‘P 1 >>nus(vbi ei Sc giatiam noftram, Sc
*' ,! uad ni0nern nos rcc ldidiire iignanimus)capencn-
ic beat; quia ficut in contuJnacia perfiftetl
*t "os «ffe conuenit, fic iteruro lmimliatis,

^ntibus negaie locum venite non ikbcmns.

^ ^ De roden*.

cn t Mariniano epifopo r R^auenna 3 lib.7.
f\Y S(t  epi&.oin.

Ovbjs ni1 ^ MaK ‘ | ni fint agčda, ex epiftolis, quaj
'"~~~^ tctraa bnifitnus, atnouiftis. Sed ciuia,

* M*

«.■

‘J ibiJ o ,

^•Idteotr. u " l fl«*p.yPan.r.rs.<.^lex.U.

ul... - — ■■ ■ -■ luo p.H.

s.f w 7'^..

d

al .rcucrttirifiinuu'.

iureiur/ndopmgatianu a ret t el —

accufato exigendo.  5Vo

cittalis dehaere fraternitatis veftrf voluntas fit ; ac mi*
gis petitio, a prsefentium latorc Callorio chartulari®
notico remintiante cognounnus : ideo, li idem Maxi-
mus coram vobis.Sc pradičlo chartulario nofteo, defi-
moniaca liarcii pratlito fe faeramento purgauerit, at-
qucdc aliis ante corpus fandti Apollinaris (vt Icripfi-
mus)tantummodorequifituslibcrum fe elle relpotv-
dcrit.caulam ipfius,fraternitatis vcftrs.deco,quod ex-
comniunicatus Miflarum folennia agerc pratftunpfe-
ritjtudicio committimus, qua debeat poenitentia.talis
culpapurgari. Et ideo quidqutdvobis lecudum Oeum
placet,fecuri difponite,nec aliquod de nobis dubium
habeatis. Nam quidquida vobis de hac caula fuerit
ordinatum,nos Sc grate fufcipimus.Sclibcnter admi*-
timus.

C. X. y Oualiter Sixttu femetipfum purgauit.

Item  Šiit us Papa III. epifi.ad. Orient 4-
les epifcopot,c.t.

M Andaftis, * vtfcriberemvobis,qualiterinftana-
iurgium cotra me fufcitatum lir, vel a quo, vt ve-
ftro adminiculo pelleretur, Sc caufa mea firmaretur.
Scitote me criminari a quodam Baflo.Sc iniufte perfe-
qui.Qupdaudiens Valcntinianus Auguftus,noitraau-
dboritate fynodura congregari iulfit. Etfačlo concilio,
cum magnaexaminatione fatisfaciens omnibus.(licet
euaderefatis aliter potuillem) fufpicionem tamenfu-
giens,coram omnibus me purgaui, me fcilicetafufpi*
cione.Sc smulationeliberans.fednon aliis,quinolue-
rint, aut fponte hoc non elegermt, fauendo * ioir
mam,exemplumq; dans.

C. XI. <f De caufa GupUandi presbpteri.

Item  Aleuander Rajnaldo Cumant
epifcopo..

S Vper « caufa Guillandi presbyteri tui de mertC->
epifcopi fui,pr^decelforis tui,infamati,in mediuin
confuluimus: itaq; citcunftantium fratrum vnanimi
alTcnfu tua: dilcclioni referibimus, p ra fa tu m Guillan-
dum prcsbyterum ante te pralentandum, vbi licerti
accufatores defuerint,tunc dičlante iuftitia fine omni
controucrfia prcsbyter,quccumq; ob hoc iniufte ami-
fit,ac facerdotium accipiat, Sc integra beneficia. 1
1  ^ Beneficia.]/!« epi flota bodočo fecjititur vetji.  P urga*
tionem, fupra ea.c.M.ennzm.vtibi notatum eft.

C. XII. ^ Depurgatitnecleriiorumfi'coiminoi
non petnennt.

Item ex  concilitf Agatbenfi.
d  legitimi accufatores crimina r  facerdotis pro-
bate non potuerint.Sc ipfe negauerit,tunc ipfe cum
feptem fociis fui e  ordinis(fi valet) ^ crimine femet*
ipfiim cxpurget. Diaconus vero, fi codem crlmincac.
cufarus fuerit,cum tribus femetipfum excufet.

1  Crimina. fdpudcateros colleifores legitur : fi autem
accufatores legitimi non fucrint,qui eius crimina ma«
mfeftis indiciis probare contenderint.Sc ipfe,Scc.

C. XIII,  d[ Deeodem,

Item  ex concilio f  llerdenfi.

P Resbyter s  fiaplebclibicommi(ra,malaopinia-
neinfamatus fuerit,Sc e^ilcopuslegitimis teftibu®
approbarenonpotueritjuipcndatur » vfq;addignS
fatisfaclionem_>: ne populus fidelium in eo fcanda-
iumpatiatur. Digna vero fatisfaftioeft(licut 1  ama-
ioribus conftitutum-> eflV docetur ) quando fiuto

a  'ftgc.epi.7.adMichaelerh .• b’ alfaciendi. c  Pantc

l.  f .c.f .luo p.to .c.16. & in epi. ad Vtidebcrtum CcnomaneAo-

Jim.  A ent depurg.can .c.Ji cjuupresbytcr.Burc.l.t. e.til.

luo p. 6 .c.236.Pan il.e.cit,  C al.fuii eiufdemordinu.  f t .'tir

•Jieadem.  g Bunb.l.i.c.rSJ .' luop.f.c.ttp. Pafi.l.Sdd*:,

tdfUtur ab tfficttprei bjttr vfjtu.

S?

i

_ De iureiurandopufgdtionls a reo velac-

399 cufato exigendo.

fecundiim canones, fiue ad arbitrium epifcopi feptem
fibi collegas admngit,& Hirat in facrofaifflo a Euan-
gelio coram polito, quod crimenfibi illatum non per-
petrauit.Et hac fatisradlionepurgat', fecure dcinceps
finim exequatur officium—<.

/ q[Sicut amaioribusconftitutum.]f/«c/oc<>,/cHrdr

pulilo inf'eviw,plurafunt verba apudcateros collečfores.

a C; Sacrolancco.] eApud eofdeni legitur,  in facro cora
polito Euangelio,<7«o facitcap. tešltmonmm, in verji.nemo
elericum,infra rr.cj.r.

C. XIIII.  tfDccodem.  P AL  E A.

[Item  Syluefter Papa.]

A Ccufatum <* fimoniacum necelfehabuimus fum-
mopere perfcripturam prohiberemeMilfarum fo-
lenniacelebrare debuiflet, doneč quid effet vertus po-
tuiflemus cognofcere_j.

i fCitatur hicex Sylueflr.o,fereidem cH in dem.tit. defi-
mo.c.accufatum,ir iti tribuirur Deodato Pontifici.Sedin nul-
luhorum duorum P oh nji c um jonpt uryua cmerit, taleahcjutd
ej} inuentum. In regeflo B.Gregorij lib.s .epift.,. Maxvmo pr a•
jumptoriecclefiaSalonitana hac leguntur.  Peruenit itaq; ad
nos,quod perlimoniacam hairefim fuetis ordinatus.
Sed St alia de te multa hic difta funt, de quibus vnura
quam maxime fuit, propter quod necelfe babuimus te
fummopere pet fcripta noftra prob ibere, ne Miffarum
folennia celebrare debiiiflcs, doneč quid eflet.vere po-
tuifferaus addifcere. St ex haccpijlofa videti potefi accepta
hacpalea,& c.rucujamm.ir c cjuoties, extra.de fimo.tlam im-
tium ip/itu epifiola eff,  O u o t i cs contra.Stc.
c. X V. P A LE A.

[ton concilio Triburienli.]

•v-rObilis borno , vel ingenuus, fi in fynodoaccufa-
iN tur,&negauerit,fieiun conftiterit fidelem elfc—>,
cum duodecim ingenuis fe expurget : fi antea depre-
hefus fuerit in furto,aut periurio, ant falfo teftimoio,
ad iurametum non admittatur.fed (ficut qui ingenuus
non eft)fefuenti aqua, vel candentiferrofeexpurget,
f[ r Burchardui etiam citat ex concilio Ttibunenfiaap.ro .čr
in TriburienfiiUo, cjuod cxtat iinprejjnm , habentur nonnuUa
fid hancrem facientia.

C. XVI.  fD eeodem.

ltem  Hincmarus Rhemorum epifiopue.

S I b  mala farna de presbytero exierit, & accufato-
res,actefteslegalesdefuerint, o  ne, contra Apo-
ftolum, d  inlirmorum cordademala farna presbyteri
percutiantur, Scnevituperetur minifterium noftrum,
nevefecuriores presbyteri exiftenteslicentius in pec-
catumprolabantut, fecundiim decreta 1  niaiormn-/
cum denominatis fibi vicinis presbyteris,quos fcimus
fenollepeierare, facramentofamam.purget.

ff In concilio Rhemcnfi Trofleiano p. c. refertur fynodui ab
Hincmaro Rhemorum archicpifiopo habita , tn cjiui habetur hoc
capnt.

1  flSecundum decreta.]/;/ fpnodo legitur,  fecundiim
decretum Gregorij iunioris lit iufiurandum in medio,
Schabeat mala farna presbyter infacramento purga-
tionis fua eum teftem,quem habebit Sciudicem-'.

C. XVII.  tfDccodem.

ltem  Innocontius eApuilcionfipatrlarcha,

& Mantuano epifcopo.

a  V oties frater n o tl er Tridenrinus epifcopus in no
ftiaprafentiade fimonia fit impetitus, pruden-
tiam veftram latercno credimus: cuius caufa tandem
in noftra prafentia ventilata produfti funt aduerfus
eum accufatores viua e  voce.&fcripto alferetes,quod
eccleliam fanfti Petri de Pado, / presbytero Paulo
dederit pro quattuor modiis fruinenti, g  quos ab

a ext.de pur.can.c.t. Bur T.rSs.ig.  b luo,p.6.0.420.
c al.defecerint.  d >.Cor.6,  e al.vna,  f M-Paio.
£ al. fari 11*.

Decreti Secunda Pars. 4 00

eiufdem ecclcfis laicis accepcrit. Veriun quoniarn ne«
accufatores,nec teftes fecundiim formam canonu®- 1 ’
&fim<ftorum Patruin ftatutain caufaipfaprocedcrtJ
potuerur.t, communi fratrum noftrorum concibo J J|'
dicamus, vt tertia mami fui ordinis & guatuor “
batum Scrcligioforumfacerdotum defupradiiftan 111  J
main vcftra pralcntia fe debeat expurgare. Porro p u
gationis tenorerir huiufmodi. Idem ejufcopus luP
fanfta Euangelia primiim iurabit, quod pro eccte .

fanfti Petri de Pado presbytero Paulo danda,ncq/ J
per fe,neq; perfubmilfam perfonam , neque alius P
eo.fe fciente,preti um receperit. Deinde vero P ul c 3t  j
res fuperlanflaDei Euagelia iurabunt, quod
credunt,verum iurauit.Nos itaq ;  caufa; huius fe 1 ' 1 :'
committentes prudcntix vcftra, mandamus vobi^
congruo loco iuvnum conucnire curetis, 8 c ita ca  n tlI .
iuxta prafentium tenorem priftante Domino
retis,quatenus , &omnis decatero huius qB®*“ r e( .
lcrupulusauferatur,& vttiq;parti fuaiuftith « 0  n
uetur. Si quis vero de vobis, certa prapediente c ^j,
intereflenonpoterit,vosq; adeflepotcritis.iden' ,
cium terminate_>. Quod ii pradiftus frater no ,
pradičtam purgationem fecerit, vos eiauftot 1 ^ 3  . t ,
ftra pra^ličlum officium & Tridentinam ecc ! e  ' 3 ) 1 piJ'
ftituite. Hancautem purgationem anteproxin ia ‘ ^
rificatione beata Maria Virginis adimplere > u
*f Caput hoc cxtatin decret. tit.de purg.canon. 6"
Innocentio temo. Sed vifum e(l ibi ejje medum,vtl  I j
rum pro l l.Tjam coUellor Decretalid filet in

ordtnem obferuare , vt eos ejui ctntccejjcrltnt pri ut

•ante alicmot canones ^Ale yitn f ' ifi

ibi hoc capur habearur ante alicjuor canones  c
cij tertij,cjiti pracejferunt Innocenrium 11 Ln° n  1


pojje tribui: cjuamcjnam habeatur etiam eidcm

ter opera ipfius poji fermones,& in conciUu
mos funt diuifk.torno tertio. plerifft autem
Gratiani coduibm^eriam iisjn cjiabtupalca ejfe f°y
ijlud caput abefl.^A verjiculo autem,  Nos itac[ 5 > W
abefl ab om?iibttec
l

npr&miJŠM autforitatibusfubintelligitur.Jt i

voluerit > vtfacn canones modum  > non neceJ^itatt^L^i'
accufato imponant :Jicut apparet ex fine capi tuli $&.

& aueloritate Leonu, cjui datapurgatione ait d e f el P[/ lK
^  - — - - >• ..c, t,ur



a.  Vditum b  €ft,fratres charilliini,qua

liter J

t*  -

J\  nes in me grauia crimina

remego Leo Pontifexfamfta Romana:^-- , jSt -
co me in confpedluveftro coram Deo, & n’ 1 ,

quia iftas criminofas , 8 c fceleratas res, q u35  ^ 0 c
obiiciunt.nec perpetraui.nec perpetrari iuin- ■
tem fiaciens, non legem praferibo cateris> fi
recogantur. . tjar

C (iput hoc efi Lconit tertij. Tota vero  /.’,  jih'
fationu &purgationu ipfitu refertur in vetuJlpP 0  ,
ex cjuibm magnam partem accepit S.eAntoni» M  r
14. cap. /■§.,. decjuaetiam rememinit hlariap^^jO J,
iAymoniuj lib.4.cap.po. ^Apud Burchardum  cr <  (Ton 11 ’'Jji
mm eff hoc caput,.at% hac vifia funt notatu f

rem ego Leo l>ontifex S.R.E. anemineiuo‘,^,,111^,
coaclus.fcd fpontanea meavoluntarcp u  qU' c  ■■
conlpeftu vcftro coram Angclis el j oC

clis 1 -

fcientiam meani nouit

Dco"&Angelis e > uS a? e
&bcato Petro

1 lit.aut quafi ego bnn« c °_

a  al.quartflin(MH'
Land.sf.+s

b 'Bur(hd.r.‘-'l

ftolorum.in cuius conlpeftu coliftimus»- 0 „t, - ^
minofas,& fceleratas res,quas illimihi°- , .j.jp« ll /|ii
perpetraui.nec perperrari iufii. Tcllis c(tnn  ‘ 0 fl(p‘x
cuiusiudicium venturi fumus,& in culU u J s
confiftimus. Et hoc propter lulpiciones 111
das mca fpontanea voluntatefacio, D0B Jj-H e ta<^y§
nibus inuentum f r -  —"^

40i Caufa II. Quxft. V,

lutdecretumin fandb« ecdefia fuccefioribus meis,nec
non&fratribus,Sccoepifcopis noftris imponam, fed
vtmeliusavobisabfcindatis rebelles cogitationes.

Ecce qualiterfummui Pontifex femctipfum purgat,necta-
Ootnuterunecefitatitn purpandt prafribit. Vndedaturin-
leMgtrfubdfatiifatfiopurgartoniiin voluntateconJiPlit accu-
J*ft,non in arbttrio iudicu. Sed cum in llcrdenfi  a concilio
preibjrceriubeaturfujpendi vftfa ad dignamfarufaehone, cum
itiimdecreto Leonu in arbitri* ponatur cpifopi, epuota mami
[hčerin purgare fe debeat,pater ejuodad purgattonem cogedus
kipite tnfua voluntate,/edin arbitrio iudicu con/iHit,

C. XIX. *f f/ualitcr faeerdotei fepurga-
re debeant.

Vnds  Leo Papa firibens ud Carolum
T{egem ait.

O Mttibus * vobis vifu aut auditunotum efle non
dtibitamus,qubdfcpiilime,fuadentcantiquo ho-
feifacerdotibus ciiinina diuerfa obiiciantur.Sed qua
liter e  escis abhisrationabilis cxaminatio, 8c fatif-
fafliofiat,licet temporebona: memoria Domini geni-
toiisvcftri d  Pipini,fiueptifcis temporibus a fandbis
patribus, Sc reliejuis bona deuotionis hominibus fa-
Piffiraeventilatum fuerit.nos ramen plcniier,& ad li-
Vtidum definitum reperireminime quiuimus Noftris
jluippe temporibus idiplum, a fandbis epifcopis, & re-
lilaisfaccrdotibus, cateris ecclelialbicar dignitatis
Biniftris veftris e inregnis, feu in aliis ueo degenti-
” us iHobisq, vni cum eib agentibus, fapiltime propter
Jultjs 8t nimias reclamationes,qua ex boe ad nos ex
0‘uctfis pattibus venernt, ventilatum eib. Se^iualiter
c °n'ultu Domini 8c patris noltri Leonis A^ltolici,
«tetotmnquc Romana ecdefia ep.fcopormn,8c reli-
^uorum facerdotum, fine orientalmm—«, 8c gracorum
NtiarcharumSc multorumfandborum epifcoporum,
Ct ' a « t ^ otura nec non  & noftrorum ’  epifcoporum,
>iumq; caterornm facerdotum-’, ac leuitarum au-
“'‘tate.Sc confenfu atq; reliquorum fidelium,&cun
^'“oiconliliariorum noftrorum confultu definitum
I ,Vos  f  omnes vtriufq; ordinis miniftros fcirc vo-

‘^ Statutum eft namq;ratione,8cneceffitatc_;,ac
“‘•otitate pradidba confultu omnium.vt quotiefcun-
3 Ue cuiq uarn  facerdott crimen iinpouitur li ipfe accu-
tališ fuerit,vtrecipidebeat (quiaqualcs ad aceu-
, tl0l >em facerdotum admitti debeant ,in canonibus
tuf^^^r ^rtprcfiumcfbjfi autem, vt didbum eft,illeac-
lt °r.qui canonice eib recipicndus, eutn cum l^gitt-
^ tutnero verorum & bonorum teftitim approbare
'»nfpeftu epifcoporum poterit, canonice diiudice-
, u ' :8 tficulpabi! is inuentus fuerit, canonice damne-
'■'i vero cum fupraferipto pratextu approbare ipfc
j ltot  miniine poterit, & boe canonice definiatur.
t pY tr £ 0  facerdos, fi fufpiciofus, aut incredibilis fuo
{J; C ?P°’*ut rcliquis fuis confacerdotibus, fiue bonis
ri t " i s  de fuo populo, vel de fua plebe hominib. fue
«**cri»i„e,.u. in pradidba lufpicioneremaneat,
f. fubus, aut quinque, vel feptern bonis , acvicinis
'"lotibus exemplo Leonis Paps,(qui duodecim 2
f Uo co ?? s in fuapur"ationc habuit) vel eo amplius,fi
tu ^'uopo vifum merit, aut necefle proptertumul-
Iti", Populi meffe p rofpexerit,8c cum aliis bouis Sc iu-
tu 0  “■»itiibus fe faerameto coram populo fuper qua-
apte^^?PS e liadato.purgatuin ccclefixrcddat.Siquis
c eid m Wdciiderat,qualcs teftes ad accufationefa-
fa c i t ° tlllt irecipi debeat,& quidquid^f de accufatore
^du ni  p lt)  pleniterln canonibus reperire poterit.
v —fnd colieti orel eaput hoc it a rcferturrfuaii acceptum /it

* S,

j ^p.i^tuea.prejbp/terJiiiplebe.iA.fe^.  b cap.f.c.jf,
* -‘‘i-  C A L puoniam ejuahter.

■'“Z’’ c  »l.neftrii.liap.  f vebutmm-

Jt, S i al <j»,d.

TSe  ittreittrando purgationis a reo vel

accufato cxigendo. dfU2

ex alipuA decretali epiSiola Leonu ad Carelunt. Verum ex hb.
tjuinto CApituIarium >  ( vbt hoc ipfum edb caputj^.,) atqueex
ipfi etiam orat ionu forma /atu cenit at editum fuij/e hoc cap:  *
tulare nomine Caro/i Magnijppj Leone tertioconfulto,/? čutu
confilio rr.ultorum epi f opor um.f/uod rame plus principi , ejuia
Jibi iurifditiionem m pretbyteros-arroga/fe videbatur, libro fe-
ptimo capitu!arium>c.3Sr.cmendauir,ira f riboni.  Omnibus
vobis,tam pr9fentibus,quam Sc futuris fcire cupimus,
quia de confultu fedis Apoftolica, & omnium noftro-
rum epifccporum,ac reliquorumfacerdotum_>,atque
maximc cundborum fidelium noftrorum de crimina-
toruin purgatione facerdotum caufam tradbauitnus,
eamquecum tettibus (ficut in anteriori capitulari no-
ftro continetur)fieri decreuimus: quoniam nefcieba-
mus eandetn caufam, abeato Gregorio b’apa efle defi-
nitam. Nam cum Vvormacis generalem conuentum
habuiflemus,allata eft nobis a Riculfo Magontiacenli
metropolitano epiftola beati Gregorij Fapa, inqua
inter estera contincbantur hac: [De presbvtcro vero,
vel qtiolibet facerdote, i populo accufato, iiccrti non
fuerinr teftes,qui crimini iilato approbent veritatem,
iufiuranduin erit in medio, Sc illum teftem proferat
de innocentia fuapuritate, cui nuda, Scaperrafunt o-
mnia,ficq; maneat in proprio gradu.] Ifta vero omnia,
quiavires noftras excedunt, in iudicio epifcoporum—«
iuxta canonicam fandbionem definienda rehnquimus,
vt hac,quandoorta fuerint.ita defiuire fatagant.vt nec
fecundum faculum iuftam reprehenfioncm-,, nec pc-
nes Dominum(quodabfit)damnationem, fed aternae
beatitudinis, ipfo auxiliante, qui omniainfucataprx-
ftat,praniia conlequantur.

<; Noftrorum epifcoporum.] In vulga^ulegrbatur,
noftrorum Romanorum epifcoporum, [edxox,  Roma-
norum, abeft non modo a capitulari, fed etiam a uctufliori -
bus Gratianicodicibm, & ab luone. Pannormia autem baber ,
[noftrorum epifcoporum, omniumque Romanorum.
facerdotum-’.]

3  H Qui d ttodecim—/.] LUc vfp, ad verf  hab uit, fun*
etiam apud cateroi collellorei , fed non in capitulari.

3.pars. htramenro vero,candcntufeni, velferuentuaqu4
purgatio non e(l adiicicnda.

C. XX. */ Candcntu feni, fr feruentu aqtub
iudicium in ecclefmpen prehitet ur.

Vnde  Stephanus c[mntusdLumberto  a
w eptfcopo Moguntino.

C Onfuluifti deinfantibus,quiin vnoledbodor-
mientes cum parentibus mortuireperiuntur,vtru.
ferro candcnte. aut aqua feruente-i, feu alio quolibet
examine parentes fe purificare debeant, eos non op-
prcllifle Monendi funt namq;, S: proteftadiparentes,
ne tam tenellos fecum in vno letlo collocent: ne ne-
gligcntia qualibet proLienientcfuffocentur, vel oppri-
mantur: vndeipii bomicidij rei inucniantur.Nam fer-
ri candentis, vel aqus feruentis examinatione confef-
fionem extorqucri a quolibet faeti non cenfent cano-
nes : Sc quod (andborum Patrum documento fancitutn
non eft,luperftitiofaadinuentione non eft prtefumen-
dum.Spontanea enim confeffione, vcltcftium appro-
batione publicata delidba.habito prat oculis Dei timo-
re.commifla funt regimini noftro iudicare.Occulta ve-
ro,Sc incognita illi lunt relinquenda, qui c  folusno-
uit corda hliorum hotninum. Hiautcm qui probatur,
vel confitentur tališ reatus fe noxios, tua eos caftiget
moderatio: quia,fiille,qui conceptum in vtero per ab-
ortum deleuerit.homicida eft,quanto magis,qui vnius

faltem dici puerulum pereinerit, homicidam fe elle__»

excufare ncquibit!

H oc autem v trum ad omnia gen era purgattonu ,an adhac
duo tantum ejua hi c prol.ibita e/Jc videntur, pertineat ,nen tm~

» <t I.Lamberte.  ^ Iuo,p.to.c.i 7 .  c

j.Reg.t.

j  ©eiarciurandopurgatiomsireo rel
accufato exigc»do.
merite dubitaturpropter fiurificiit m \clotypia, fr illud Grego¬
rij  a [Si.vtr.ejuifrigidA naturac/fe dicttur.ptr verum iudi-
41  um probare p enter it vxorem fuam numjuam fe cognouiffe fe-
f ar e tur ah e a.  3

e. xxi.

I N libro namfc N um er or um  b legi tur Domin u prdccpiffe  C
Moyfi, locjueretv.rfiliuIfrAel.fr diceret eu.  [ V trsu im v-
xor errauerit, » laritum% con tem n en s dormterit cum a/tero vi -
ro.fr id maritus deprehendere nscjuiuerit fedlatet adulterium,
fr tefiibus drgni nonpoteši, cjuia non eh inuenta in fiupro.fi
Jjnrirm 'Jelutypia concitauerit virum contra vxorem fuam.
a/ua  vel pol/uta eft,velfalfa fufpicione appetitur. adducet eam
ad facerdotem. fr offeret oblationem pro illa decimam partem
fatifarin a  hordeacea : nonfundet fuper eam olenm. nec impo-
net thm : cjuia facrificinm \elotypia eh. fr oblario inue/ligans
Adulrcrium. Offeretifttuream facerdos.fr fiatuet coram Do-
vrtno. affumet4 {  aejuamfanham in vafififtili. fr panxillnm
ten a  de pauimento tabernaculi mittet in eam. Cum^ (ieterit
muh er in conjpehu Domini, dtfiooperiet caput eim, fr ponet
fuper man tu iUitu facrificium recordationis, fr oblationem \e-
h>typt&: Ipfe autem Tenebit acjuas amarifiimas. in cjuibus cum
txecratione male diha congefiit , adiurabitf eam , fr dicet: fi
non dormiutt vir ali emu tecum.fr fi non polluta es deferto ma-
riti thoro non noccbuntte acjua ih a  amarifitmA, in cjuas male-
dihacongefii.Si autem dcclinahid viro tuo^atep polluta es.fr
concubuihi cum altero viro.hu maledihionibm fitbtacebis: det
te Dominus in maledihionem. fr exsmplum cunhorum in po-
fulo fuo: putrefcerefacUt tnnmfemur.fr turnem v teras tun*

dirumpatur: ingrediantur acjua  maledihA tn  ventrem ruum,

fr vtero turnefcenteputrefcat femur ruum. Et refpondebit mu¬
li er, amen ,am en. Scribctj s  facerdos ihta male dih a in libello. fr
delebit ea acjuu amarifitmUdn cjuas malediha congefiit. fr da-
bitci bibere: cjuat cum exhauferit.tollet facerdos demanu etos
fiurificium \clotypiA. fr eleuabit iHud coram Domino, impo-
netf f  illucl fuper altare: it a duntaxat.vtprim pugillum /deri-
fii tj toliat de eo cjuod offerrur. fr incendat fuper altare. fr fic
potum det mulieri acjuas amarifiimas. Quas cum btberit.fi pol-
luta efi.frcotempto viro adulterij rea.pertrarfibunt eam acjua
maledihionis.fr inflato ven tre compurrefietfemur. erit% mu-
iier in m alt dih tonem, fr in exemplum omnt populo aritus  1
mero abfip cu/pa erit. fr illa reapiet iniejuitatem fuam. f/uod
f polhu a non fuerit.innoxia erit .fr facuet liberes.

4-pars. Sedcjualibct huiufmodi purgatio vtdetur cffe in-
hibita  , cum in pramifia auhoritate S tepkam PapA dicitur
£Jpontanea con fefitone.fr c.']  fe

y fe.ptti huic tn vulgatis eratprxpofitum nomen PaleA: fed
in omnibus ,cjua  coli at a funt.manuficriptu habeturfine vilo no-
tnine paleA.fr cjuidem coniunhum cum pr a  c eden ti capitc. ^Ac
terte verfietdm.  Sed q UJcli bet, v rdet ur indicare h cum hunc
Humcrorum ab ipfo Gr atian o recitatum fuiffc:

1  Maritus vero. Hac  vjeg ad verfi  cjuod fi,Junt huc
iran/pofita cx extrcmo eiufdem cjutnti capttis Numerorum .

C. XXII. y In n oho  tefiantento.monomaihiA

non recipitur.

ltemrx deertris  Nicotai PapJC.

Tl K  ©nomachiam d  vero in lege non afTinnimus,

J' >. euam prarceptatn fuiflcnon reperimus : qaia li¬
ter cjuofdam iniifie legcrinms, fic ut fančhim Dauid,&
Goliam faera prodit hiftoria ff ,nufcjuam tamen,vrpro
Icgeteneatur, alieubi diuina fanxit aučloritas : cum
hcc^Sc huiufmodi feftantes, Deum folummodoren-
tare videantur.

Spiftola fi:ripta Čaralo RegipatrUo Lotharij, (ex c]ua ca -
pur hoc efi acceptum )exrar "T^oma in c odi c e fiepe litaro mona-
ficrj Domifiicanoru In cjuatnrcraliarefirtur.Lotharium.cum  f s ‘

fiire veUetan  7  hcuperga fiue Thieibcrga (vt vocat R begino J
tpfhes vxor adulteriumpdtraffet, voluij/e duos homines mono -
machiam ccmmitfere: ita vtfi ille.cjuipartes TheupergAtue-

a jf.cj r.c.rfr r.  b al. N umeri. c N um./.

4 Hurch.Lp  *.//. htop.S.CAjfj.  e j.Reg.rp,

Dccreti Secunda Pars. 404

ret ur, caderet, ipfa piane adulterij conutha cenferetur. Hocfr
v uide reprehendit Ni colam ,doeens bane nonejfe legitimantri -
tionem probandi crimina (cjuamutt in Longobardtcu icnfhtr.*
tionibta.fr in Capttularibia habcat ur) fed potita nihil aliui
effc,cjudm Deum te n tare. ^Addit vero denegatant fuiffe a  L*
tharto TbettpergA iufiam purgationem.bts verbis.fc d deadul-
terio illa coram m Ufi nofiri prefentia purgare fe voluif»
fed ipfe non annurt. Totam banehtšfonam deferibit Rhegh
no lib.z.Chronicorum. 6x hu vero offenditur rubricam huit*
capitii apud Gratianum nima cffe generalem, cjutppe cum hi-
colaus boe tantiem velit demonfirare, non cffe vtendum mtaf*
machiaad purgationem.

5.pars. Centra in  concilio Vvormacienfi,c.r$.

G. XXIII. f Stfurtain ntonaflcriofiunr.iudicio
monac bife expurgcnt.

S Jfcpe * contingit,vtin monafteriis furta perp*
trentur,& qui hxc commirtant,ignorantur. Idcirco
fiatuimus, vtquando iplifratres de talibus fecKpur^
garedebuermt Mifla ababbate celebretur,velab
ahquo,cui ipfe abbas pr^ceperitipr^fentibus fratribus:
&fic expleta 1  Mifla, omnes communicent in ha:«
verba: Corpus Domini fit mihiad probationehodir-
1  Sic expleta. boe c opite addita funt nonnulU vet'

ba ex conctlio.cjUA a. ccUehoribta videbantur omiffa.Sedhoc l>‘
co /atu vifum eh. v ari etat eni indteare. c N s amin concilio ipfo
fic legitur,  5 t fic in vitima Mifla: celebiatione.pro cxpuf
gatione fua corpus & fangainem Domini noftri Iefl*
Chrifti percipianr,quatenus itainde mn^cemesfeelTc
oftendant.

C. X X 1111 . €T ff/uicuntfr de adulterio accufatur,

^ pr oba bili indici o fe expurget.

Item in  Saieguftadienfi concilio c.7.
t  Nterrogatum c  eft, fi duo de adulterio inculp*^
1 fuerint,& vnus prolitetur,& alter negat,quid iade^
agendam fit ? Decretum eft a famfto concilio,
qui negauerat, probabili feiudicio expurget.,
profeflus fuerit, dignam poenitentiam agat.

C. XXV.  *[ Cumplurcs de adulterio accufanrur.fr
uus cateros purgare voluerit, omnes ni ha-
bsanrur.fi ipfe in tudicio
cectderip.

Item in  eo d em,e.

S  Tatuit d  quoq; fanfta fynodus ; vtfiduo dcacfub
terio accirfati fuerint,& ambo negauerint,&oranf
fibi concedi, vt al ter i ll or um vtrofqj diuino purgetiu -
dici#fi vnus in hoc ceciderit e, ambo rci habeantu*

C. XXVI.  op Pro fingulis R/fifJd celebretur , jut do
ali tj no crimine accufantur:

Item in  concilio VvormacicnfijC.™.

S I / epifcopo,ant presbytero caufa crimina!is*Hol
eft,homicidiiim,adultcrium, fnrtum, & maleficia
imputatum fuerit,pro fingulis Mifla m celcbrare 1  d<-
ber,& communicare, Sc  de fingulis fibi imputatis in*
noccntcm feoftendere. S  Quod fi non fecerit,quia*
quennio a iiminibus ecclefia:cxrraneus habcat ur.

1  ^ICelebrarc.]^« concilio.fr apud 8urcbardum.fr I ut *
nem fecjuitur:  & fceretam publice dicere_^.

Tdud vero.cjuod Sixtus.fr Leo in fine fitapurgatio n is odit*
derunt ,ex eorum exemplo inteUigcndum cff:  cjcemplo enlt *
fua fatufahio n u nolurrunt cateru pripri bere legsnt purgAud*'

QJfi  JS. S T 1  O lili.

Q Vod^ero cjuarto loco ejuArcba.tur . an JuoruM

tefiimonio epifcoptss fit londemnandus.multt-
rum auhoritateprobatur Sit ut enim in £***"

a *Rufcb.  /. ti. c.C6.
fine operit, luo p.is. c.173.
e al. deciderit.  f
g aL  redden,

b al dcbcAnt. c 'Bure*.h
d "Burih.ibid.luo p.i^.c.tio,

‘Burek. L 2, e. luo, p.6.c.*7*>
geli o Lani*

Caufa II, Ouseft. VI. IVeftppellatioBibtis.

f elit himni*  a  legitur,aitChriflUsadlud<cos[ln lege  b ve-  1
fa fcriptum eff-cjnoniam ducrum hominum tefUmonium ve¬
tom tfi .] llinc confecjuenrer con trn eos argument atur, dicens ,
[Siduorum hominum teffimonium venim eft^uare teftime-
*iu>nnieum & patri* non accipitis ?] It srn Paulu* in epifiola
iiCorinthios  c  [In er: duovum , vel trium flabit omne ver-
hm.)ltem in epifiola ad Hsbraos  d [šini* prauaricans legem
Mtijfi dudka* , vel tribus tefiibtu conuiclus  ,fine mi [srat ione
kpidfibitur.  C]

C. I. fT fjjuot teftibus quif% clericerum

- cvt/uinci debeat.

Item ex  concilio Bracharenfi z .c.S.
pLacuit, / vrli quis aliquem clerkorum in accufa-
•I tionc g  foruicationis impetit, fecundum pr.vcc-
Ftum Pauli Apoftoli duo,vel tria teftimonia requiran r
t«tabillo.Quodfinon potuerit dans teftimoniis ap-
probarequod dixit, cxcommunicationcm accufati ac
tufator accipiat.

a.pars. Ex pramiffts itaejue coli igitur, Cjuod dušnim, vel
Itium tcffimonio epifiopus conuinci , <& dam nori potsfi . ‘T orro
i)lucfterPapaV» b generalifynodo rejidens econtra dixit.

' C, I I. <JT ffjuot teftibus epi[opus,velprešby-

ter,vel reliqui clerici funt con-
u-incendi.

T)Laful non damnabitur nifi cum * lxxi|. teftibus t
d neepradul 7  fummus a quoqua iudicabitur, quo-
»bmferiftum eft ^ Non eft difcipulus fuper magi
ftmm.]Pn!sbyterauteCaid)nalis l  nifi cum xliiij. ™
teftibus non damnabitur: diaconus vero Cardinalis
ttbis R.omx,nifi cum xxvij. teftibus « non condem-
^bitur. Subdiaconus,acolytus, exorcifta.lc<ftor,oftia-
Ilus >uon nifi feptem teftibus condcmnabitur. Teftcs
tutem^&accufatores finealiqua fint infamia.

1  %  Nec pra-ful fummus .'\Sx conaclio Romano fub Syl-
*f/?ro,£. uterii loct* indicatis ( e.\cepto Pannormia ) addit-a
^^evfejj ad  i/fr.p*esbyter.^c mirartdum eft de auelore
putauit Pontificern hlaximum minore numero te-
J .PoJJe  codtmnari,cfuam diaconum Cardinalcm,atq {  oflia-
ttHrn 'dim rarr&Fipfepontifex a generali faltempra/uli* no-
^‘tPtinime ejfet excludcndus.

C. ,11 1 . .f Epifcopi non nifilxxf teftibus con-
demnandi funt.

Item  Leo quartus in epifiola epifcopi* Britannia.

Vr Vilam o  damnationem cpifcoporum vnquam_»
. e ffecenfemus,nili aut ante lcgitimiun numerum
P 1 lcoporum(qui tit per duodecim epifcopos) aut ccr-
j. e P r obaiafentcntia perixxij. teftes idoneos, qui tales

<Jui fic aceufare polfint. E* prius ad faera Chrifti
f uor F.uangclia faeramenta prsftent, quod nihil
^ ium depromant : ficut 7  nobis beatus Sylueftet
Vy:dit, 5c Romana fanfta videtur tenere ecclefia.
in ter c os,

? Cs>  fileti t epifcopus, qui fuam caufam in prsfentia
°mana:rcdis epifcopi petierit audiri, nullus fuper ii-

vt omnibus imitanda appareat,de auorum a (fer ti on e, nuli d  <
bitatio nafti poterit, corum teflimotiio duorum, vel trium
fiium quiiibet ture conuinci dr damnari pet er it.

Q JI  ASTIO  VI.

I. f~Y Ecjutturfexta quaffio,qua cjueritur  , e/uo remedfo
£S. caufa vitiata fubleuetur: £r [remcdium tUudJit
dan dum ei,cjiii caufa dilationts vocetn appellationi *
n 'u sxhibucrir. [aufa vero vitiata remedie appellationu fubU*
uari poterit.

C. I. Caufa vitiata remedium appeUatie-
n'u fubueniat.

Vnde  FabianUs Papa ait ad UUarium epifie-
pum,cpilt. 3 .c. 3 .

L Iceat * appellatori vitiatam caufam remedioajo
peliationis fubleuare_^.

C. II. fDeeedem.^  PALE A.

[Idem panlo ante .]

A rpdlantem *  non debet aftličiio vila, aut dctca-
tioniS 'miuriarecuftodia
C. 111. f Tžectdcm.

It cm  Anacietus Papa, cpift.i.infne.

O Mnis ^ opprefius libere iaccrdotum(ftvoliierit)
appellet iudicimrnSe anullo prohibeatur: fed ab
liis fulciaturA liberttur. Si autem dilneries caufse, aut
maioranegotia ortafuerint, ad maioremfedemiefe-
rantur. Et fi illic facile difcerni c  nonpoterunt, aut
iufte terminarijvbifuerit fummorum congregata con-
gregatio 7 , (qux per fingulos annos bis fierifolet, Sc
debet.)iufte, & Deoplacite coram patrianha, aut pri¬
mate ecclefiaftita negotia 2  & coram patritio fxcula-
ria iudicentur negotia in communO' ^

7  ^Congregatio.] In vulgatu fccjucbatur,  fub metro-
politano : tjua fublata funt , qnia in nulio mantiferipto necjiie
in originali babentur,dr in fecjuenttbtu verbu expomtur,coram
cjuibus fr hab c n d urn concilium.

2  ^ Ecdefiaftica negotia .[[In epifiola legitur ,primate
ecclefiaftico,6c coram patritio lxcularia,&:c.

C- lil L *JSI“ ifj u  p H  tfatus.f h  urit,spojit-
licam Jedem appellet.

Item  Sixtus Papa cpifl.z .omnibus reftoribu*
ecclčfia fcribit,dicen t.

S I t  quis veftrum pulfatusfueritin aliqua aduerfi-
-tate j  licenter hanc fančlam,^ Apoftolicam fedem
appellet, & ad cam, quafi ad caput, fufFueium liabeat,
ne ipfe innocens damnetur,aut eccldia fua dctriiucu-
tum patiatur.

C. V* f Ingrauioribus caufi* pulfati ^Apoftt-
licam fedem appellent.

ItcmGtzto  1  cpijlo/fiprima.

intercos, qtios damnandos efiedixcrint homi-
te rit c " ' *

^aefinitiuam prafumatdarc fententiam ; fedom-
l ^oeum audiri decernimus.

.^^icut nobis. llincvfo. addiflionelegu-
tn tpijhia Leoni< manuf^ka: babentur turne apud luone.
y el[pedali priuilegio de clcncu Romana ecdefa in-
. propter improbila cm cjiiorundam  , qui c um non

U lr e *4ta vira, & fientia , in accuJati snem miniffrorum
^ftfenteprofHunt. Quorum vero vita adeo laudabilis eft ,

l°an.g.  b

Dcut.17 . C 2.Cor.i3.  « tleb.ro.

Nn" 'l^dtbatur. £ 'Btirch. 1.2.ca.202. luo> p.6.C.276.
ioy, c ' g al.maculafornicationii.  b JnEpi-

^ oniat, h c -3'  * M in.  b Matr.io.dr Luc.č.
« or ‘S'  m  al.lxiij.  n 4/ xxxxi. teftibus.

c *P'H a drUnt,c.72.In cone.Mogunt .2  «c .12.C J.i.c.rt$.
c ' 9 ':? o/ y Dcufdedit 7 pIuo,t>.j ,c 4 .n 4 .

O Mnes f  epifcopi, qui In quibufdam grauiorrbns
pulfantur.vel criminantur caufis, quoties neccfic
fucrit,liberc Apoftolicam appdlentfedem-j, atque ad,
cam, quafi ad matrem conrugiant.

7  ^ Gr ato.] Sic eft reftitutum ex plerU% vetuftu (nam

in vulgatu crat,  Item Grcgorius) t)u*mcju.am in torni* con -
ciliorum hac epifiola tribuatur Sixto fecundo: tila vero,c'x (jti 4
caput antecedens,Sixto prime.

C. VI. k.A b omnibus appelletur ad Romanam ecclcfiam-m
Item  Marcel!us Papa, cpifl. r. ad cpifcopos
KAntiocheiia protiincia .

A  D X  Romanam ecclefiam omnes epifcopi,qui v®
lucrint,vel quibus neccfic fuerit, quali ad caput

* Et in decretis Sixti ter tj>0.3 Xod. Thco.l.2 .rit.de appel.
ininter.le.ry . a  Sinfl.2.c.n.&l.3.c.SS.Lib.7.ca l p.c.33f.
Burcb.l.r .C.14S .Pann.l.g c'fnr.  b Stxru* ibidfPoly .l.r.
pit .7.^Anfelrn. 1 . 2 .c.it.  c al.decerni.  d al coramuni.
e  luo p.y .c.3.^Anfelm.l.2 .c.S. £ Julius Papa ep/Jl.2.
ad orientalci, c. 2. Burih.l.i.c. 144. luop,j.c.2f7. Pann.l.4.
c. 124. ^4nfe/m./.2 .c. 12.  g  Poly .1  r.tit.7.^Anfel.l.z .c.7,
Putin, Lg-.CtUf J.uliH 4  ibid.c.4x ln cap.11odriant,c.6 .

O z

De appellationibua.

fnffugert_,,eamq; appellarc debent, vt inde accipiant
tuitionem,atque ’  confecrationem. Qucd omnibus
miniine conuenit denegare epifcopis: fedabfq;vlla
euftodia.aut excommunicatione, vel daranatione, vel
expohatione libereire concedatur.

' ar Atque confecrationem- j In originalieff,  vt inde
accipiant tuitionem &iiberationem.vnde acceperunt
informationem, atq; confecrationem, fed obglojfam non
•it mufa tum .

C. V II. $Qui aproprio metropolitanofegrauari
putauerit jnatorem Jedem appellet.

J tem  Viftor ad Theophilum Jilexandri-
tium,epift.uc.i.

S I *  quis putaueiit fe a proprio metropolitano gra-
uari,apud patriarcha, vel primatem dioecefeos, aut
penes vniuetfalis Apoftolkx ecelelise iudicetur Tede.
C. Vlil. <f>.Ad Romanam ecclefiam,cfuaji adma-
trem appelletur ab omnibus.

Item  Zeplierinus b vrhu Roma epifio-
pus , epi sl. i.

ij. A  D c  Romanam ecclefiamab omnibus,maxime
/l tamen ab opprefiis appellandum eft, & concur-
rendum qua(i ad matrem, vt eius vberibus nutriantur,
aucloritate defendantur, & a fuis opprefllonibus rele-
uentur :quianonpoteil>.nec debetmater obliuifcili¬
li um fuum^.

C. I X.. efG^oties nlicjttis appeUauerir,audicntia .

Ji bi non denegetur.

Item  Iulius Papa in decrctisfiue in reflriptš ■

ad orientalci,c.z2 ..

P Lacuit,vt aquibufcunqj iudicibus ecclefiafticis ad
alios mdices ecclefiafticos (vbi eft aučloritas ma-
ior)fuerit prouocatum,audientia non negetur.

C.. X.. tflniufte damnati,reftitutionem, & opprejfi
auxiliuma 'Romana ecclcfia de-
bent h a bere ..

Item citjo..

I Deo hulcfanfta: fedi prafata priuilegia fpecialiter
funt concefla ; tam de eogregandis conciliis, & uidi-
cns,abreftitutionibus epiteoporum, quam & de fum-
mis cctlefiarum negotiis, vt ab ea omnes opprefli au-
xilium, & iniufte damnati reftitutionem fumant; Et
talia ac improbis ne prafumanturabfq; vltioncj, ncc
cxerccautur abfq; damnatione^.

z.pars. C um ergo Z eph er in us dtc.tt ab omnibus effe appel¬
landum, maxime tamfab oppreJ?u,& Marceli us feribat [Om-
mes epifeopi , <jui voiiierint , vel quibus n ecefjefuerit , appellare
debent J] patettfiibd accufato fftue graueturfhie non J vox ap-
peliatioiiu non el} deneganda.gnidam tamen ita diftinguunt,
■vt[yolentes~J adconfecranjos, [tiecejlitatempatieijtes^ adop-
prefos referant,vtfit fenfus,omne:, cjui voluerint a Romana
ecclefia confecrationem accipere, ab alicjuibus impediuntur,
ram debent appellarc,cfuibufcun^ in fuis opprefionibus neceffe
fuerit ad eam-fuffu.gere,fimiliter vocem appellationis exhibeat }
vt ilh tuitiomm,&illi confecrationem ab ea accipiant Simi-
liter &• tilu d Zepherint .dtllinguitur [±Ab omnibus el} appel¬
landum ad ‘Romanam ecc lefiamft^ in tellige n dum el}, qui ab ea
tonfeirationem voluerint accipere, velcjui d pralatisfuu alicju*
iniuriampafifuerint,maxime tamen ab oppreffts. Secuvdum
' frimam interpretationem,opprefli intelliguntur aliejua iniuria
affečfi :iuxta fecundam vero , epprefi dicun tura indice iniufte
tondemnari. Secundum bane diftinttionem-, cjuiin alicfuibus
negotiis non ad releuandum y  fed ad dijferendum, vocem appel-
bationu exhibuerint, appeUandi autforitatem non habent. .

C XI. f 'De caufa appellationis cognofcere
non licet,nifiei , ad qucm.
appeUatur.

ft ‘ 7 VJ ihid.Bur.l r.a{4.4. r Pan.l.-f.x\ 126.Iuop.f .c.2 f?.
*Anfel.l.2-c.Č.  b In eptft.Luciji.&en^onc. Cartb j.c.ro..
&H(apMadnam'  c  nf.i.j.c. 2 S.Iuo,p.č.ca.j zg,cx  Luci9.

40 S

Sedcunt  Gregorius fvribut fimibiu fer ii-
usrfeu prattinciaf.

D Ecreto “ noftro veftram rogantes charitatcm-'
mandamuSjVt (i aliquis(qnod non optamus,fu»'
rum semulorum, Aldricum Coenomanentis eccleliie-
pifcopum accufare damnabiliterattentauerit. vt ’  h®'
noretur beari Petri apoftolorum principis memoria.
eccleiia:q; RomanjE,cui prsefedit priuilegium^.noil«
nominisauftoritas.liceat ilh poftauditionem prima-
tum dioccei"eos(lineceflefuerit)nosappellate, &n0'
ftra auftoritate,aut antenos,aut antelegatos noftro '
cx latere milfos iuxta patrum decreta fuas exercero
atq; diftinitcaftiones :nullusq; illum ame haciudi'
cet.aut iudicare prafumat. Sed ii quid(quod abiit)gra-
ue,intolerandumq; eiobieftum fuerit, noftra eritex-
peiftanda cenfura,vt mhil priusdeeo, qui ad finum- 1
fanefta ccdefta Romana confugit.Sc eius implorat att*
xilium,decernatur, quam ab eiufdem ecclefisauftori -1
tatc fuerit praccptum: qua vicesSlias ita aliis impel-
tiuit ecclefiis , vt in partem line vocata follicitudi-
nis.nonin plenitudinem poteftatis.dcoi/fa. Si au* (
tem (q.uod non arbitramur)a quoquam (ecus prafiiffl'
ptum fuerit, ab officio cleri fubmotus, auftoiitatis (
Apoftoiicarens ab omnibus iudicetur: ne 1 upi,quifai’
fpecie ouium fubintrauerunt, beftiali fauitia quofqu {
audeant lacerare: &quod libifieri nolunt, aliis infeJ'
reprafumant.

1  51  Vt honoretur.] Hinc-vf, j, nd trr.auftoritas-d^'*
ta funt ex ipfa epidfola pus. extatm bibtiothcca Domimcautt
& videtur cjjs Gregorij rjuarti, ex qua etiam fumptum eft 1 *'
put,  Nulli fas, diffintt.19.er apud Utonem vtrumtp  c "f 1
fimulbabctur.IffiM autem ^Udrici (vt ex cataUgoepifoft
rum ecc/cjia Cccnomancnjis colligitur) men no eff in conii" 1
apud Santtum Medardum ,cjuodpaul'o poff Gregorin m
tum h A bitu m fu ;r-lunj, defenjio ip/i a G nego rio preji ita
C, X 11 . € ludicia appellantium ab eu funt  (*M-
dienda.ad quoo appellatur.

Item citm  vigilius Papa in epiffolaadEleuthe •

rium.c.vlr.dicat.  .

Q Vi d  fe fcit aliis effe prapofitum_r,nonmoU''*
ferat aliquem efle libi pralatum. Ipla namq; c *‘
cleiia,qu5primaeft,itareliquis ecdefiis vices fuas t [ ®'
diditlargiendas.vtin partemfintvocata follicitude
nis.noninplenitudinem poteftatis.Vnde omniumi?
pelfantium Apoftolicam fedem epifcopoium iudicia*

& cundartim maiorum negotia caufarum eidemfa”'
da fedi referuata efle liquet; prafenim ciim in i>i s
omnibus-chts femper lit expedandum confultum-' 1
cuius tramiti fi quis obuiare tentauerit lacerdotum-'i
caufas fe non line honoris fuipcticnlo apud candc®
fandam fedem noucrit redditurum—'.,

Sf 'Kpffiturum eff caput boe VtpiUo anttejuorum exemplte
rturn auttoritate. ^ 4 ntea vero iribuebatur. luiio.in cuiue etvt^
epijlolaprima habetur prior pari buiut capitu vftp ad ver.  ip^
namq;.f epuemadmodum ir apud Leonem epiff.S*. ejutdn-
fertur fupra dift.2$,c.quamquam.ir in e. fecjuenri,qut funt/
ir etiam fententia eaterarumj^n rtium.

C. XIII. De Rhermnjiarchiepi/coporfui ap-
pellantem Romanam fedemiudica-
re eft aufua..

Item ciim  Ničolaus Papa in Hincmamm Rhemtnfera
chiepifeopum mueurJur. avl Rhotandum  e epifcopum app 1 ^
lantem ■.Apoftolicam jedem damnare aufiu
eff p ta diceni ..

A Rguta / fapientia tua, vtinam in bonoacceptt,
fomiremiudicij,Sc matetiam depolitionis aduM'

a r Toly.l.t Jit.7. 1 uof ef.c.34.9. Anfcl.l.i.c.19.  b
noftroi.  e al.imuna.rum retu.  d ^Anf.l.i.c.ie.
Ij.tir.tp.  e al.ftpthaldum.in appcndicc biblicthef*
fantttrumpatrum.  f ^Anf.i.z. ca.tr. ^

Decreti Secunda Fars.

409  Caufa II. Ouseft. VI.

Rfiotandum aflumpfit,& ab itjnere Apoftolic* fe-
* ls temouitA&contmuatun Apoftolicamfedem ap-
pellaijtcm damnauit, 8 c carcerali cuftodif mancipauit.
&/nfr4.bfQ  Priuilegia tainen Apoftolics fcdis vos ob-
liuionitradere nuiiatenus dcbuiftis, quibus veneian-
dicanonesiudicia totius ecclcfiaz ad hanc deferri tu-
^ent ,&infra.  Hsc quippe nos in Rhotando idcirco
noucritisoperatos,vt priuilegiafedis Apoftolicx,qux
ttale^ vobis violata videbantur, & a nobis tot impen-
Cslaboribus. veftra rcHHcine contumacia^ecuperari
nonpotcrat,audoxitate Apoftolica, Čtcana 1  patrum
delibcratione priftino tandem genio^ & proprio deco
^rentur honore_^.

1  Cana ] (Jiim antea legeretur y  canonica, emendatum
exepiJlola ipfa, (ju a  habetur manujcripta , ir nuper cfl
tMprejftiin appedtce btbUothecu: ir in libro Snnodjjp Symma-
tta/f^/V^cana miracula,&: canu geniu.*«,v/-<t illud Virgt-
Cana fides, 6 c Veila,Remo cu fratre Quirinus, {lij.
Iura dabant--

C. AIIII. ^tci/jue cam obedientiam ma-
ioribut cxbtbe4t i juam ab inf eri o-  , f. .
riburt dfderat.

hem  Leo Papa ad .Anafafum  T hejjaloniccnfem
epifcopum,epijlola i 2 .al.t 4 -

f\  Vi fcit fe quibufdam cffe prxpofitum, non mole-
Xjleferat aliquem fibi efie pralaruin : fed obedien
tiam,quam exigit,etiam ipfe depcndat: & ficut non
Vult grauis oneris farcinam ferre—>, ita non audeat alij
[ftportabile pondus impomre. Difcipuli enimfumus
®urnilis&mitis magillri dicentis, c  [Difcite a me_j,
^uia mitis funi 8 t humilis cordc—>.]

Tutetergo f cjuod nu/li appellantifunt inducU deneganda.
f r«r/» f caufafrufl ra tori a  dtlat tonil appeliauerit y  a iudice,
emprouocatum f'uerit, condemnabitur. Tempu* vero ap-
Madonu eFfante daram y vel poji datum fententiam. Quotics
<juii fcgrauarifcnferttfibcrc potefl appcllare.

C, XV. y Huigrauatur a proprio metropolitano r
primatom aut vniuerjalis ecdefa
Jedem app dlet.

Vnde  Sixt«s d Papa 11 . epijl.r.ad Gratu??*  n
cpifopum ait.

Ot e  quis putauerit fe tl proprio m etropolitano gra
^uatUpud primatem dioecefeos, aut penes vniucr-
felis Apoftolic* ecclefise Papam iudicetur.

C. X VI. f Romanam Jedem appclletrfui indi¬
cem Jufpečfum habet.

fr«»Fdix fecundus etdcpijcopos in ^ 4 lexandri~
n a fy no do congregatos, ca p. rt).

a Voties f  epifcopi fe a fuis comprouincialibus,
Telitmetropolitano putauerint pragrauari, aut
ifpedos habuerint, mox Romanam appellent fe-
t ‘ e ni,adquam eos abfqj vila detentione_>, aut fuarurn

^ e ium ablatione liberb liceat ire_^: & dum pr&diftam

Romanam rnatrcm appellaucrint ecclefiam, aut ab ea
‘Caudiripopofcerir.t, nullus eos aut excommunicare,
Auteorunvfe 4 .es furripere, aut res eorum auferrc_^>aut
a ‘ lc luara cis vim interre prsefnmat.ante quam eoruni-^
c ^ufaRomaniPontificis audoritatc.finiatur. Quodfi
1  quoquam prxfumptum fuerit,nihilerit,fed
^nbuscarebit.

C. XVII,

T)e eodem.  P A L E A.

Itcm  Iulius Papa in referipto adeptfco-
n  pos orientales , c.fo.

J Co  <? huic fandx fedi prafata priuilegia fpeciali-
terconcefia funt,vt ab ca omnes auxiiium opprelfi,
^uuftedamnati reftitutionemfumant.

De appeUationibus. ^lO

Efl fumma Cjmdam capi tu recita? a fupra ead.cJdeo.Jr
habeturtn vetutfu cxeplaribu*, in c/uibu* Palec ejje no folent ,
Opprefi, ir fe pragrauari putates intclliguntur ante datam
fententiam: in tuji e cUmnati, po/l datam fententiam.

C. X V111. *Ante exitum eaufapcrappella-
tionem recedcre licet.

Vnde  Eutychianus vrbis Romanc epifcoptu feri -
bit epifcopu per Siciliam^epi-
ftola 2 . c. r.

N  On *  ita in ecclefiafticis agendum eftnegotiis,
ficutinftecularibus.Nam in,lxcularibiiS legibus.
poftquatn vocatus quis venerit, & in foro decertarc—*
coeperitmon licet ei ante pera&am caufam recedere.^-
In eccleliafticis vero, dičla caufa, recederc licet, fi nc~
cefie fuerit, aut fi fe prsgrauarl viderit.

3-pars. Qui vero ex contumacia indicibus obtemperart
noluerit,co?nmunionepriuetur.

C. XIX. <[ Excommuničetur,(jui iudicibtufuU
obtemperare non vult.

Vnde in  concllio Mileuitano, c. 2 ^ .

V;iiquis b  probatusfueritpercotumaciamnol-
V^Ieobtemperareiudicibus, cum.hoc primx fedis
eptfcopo fuerit probatum,detIitteras, vt nullus ei con
municet epifcoporum, doneč obtemperet.

Item cjuod pofl datam fententiam appeliari pofit y  Fabia-
11US Papa te(larur,diccnt Htlarioepifcopo episl.s.c.z.

C. XX. f T(on denegetur appellatio ei } quem it%
fupplicium fententia de-
(linauit .

L iceat c  etiamincriminalibuscaufis appellarc—>s
nec appeilandi voxdenegeturei,qucm fupplicio d
fententia deftmarit.

^uodpaulo ante  idem affirmat eodem cap.

C. XXI. y sAnte datam fententiam licet
alicui appellafc.

S I ^  quisiudicem aduerfum fibi fenferit , vocem
appcllationis e>:hibeat.

4 .pars. ‘Tojl datam vero fententiam , ejui appellare volue-
ritjntratjuintfpdics appellet,ir intra cofdem a (juo prouoca -
uit littera* dimijforia* accipiat, ir intra eofdcm, ad quem ap*
peUauit J ter arripiat.

C. XXII. Tojl latam fententiam intra quoi

tempu* (juifj e  appellare debeat.

Vnde in  Theodolianis t Ugibatficfiatu-
tum inuenitur.

P Roptcr / fuperfluam appellatorum licentiam-v
ne in ret radian dis,vel reuocandis fentetiis liberum
habere arbitrium videantur,& tempora appellationis,
& poenx conftitutxfunt, vt quicumqj apud iudicem_/,
qui caufam eius audiuit,appellare—>> & ad alium indi¬
cem appellare g  voluerit,intra quinquedies appellet,
& his iplis quinqj diebus adiudicem,ad quem prouo-
cauerit, line aliqua diflimulatione perueniat: & ipfc
dies,quo acccpit litteras,in his quinq-, diebus fpeciaii-
tercomputetur. quod fi longiusiter fit,exceptis his
quinquc diebus,fpatium dierum^ , quo iter agi poffit.
computetur.

1  ^ Theodolianis.] lfoc,ir ejuatuor fcejuentia capita 9
qua citantur ex legibtu Theodofanu , babentur lib. r.fentett-
tianimluljPaulicuminterpretativne. Ex cjuo apparet Gra-
tiani etiam tempore hai fentcntias coniunffatfuijje cum codice
T heodofano, fcu breuiario Urici,  v Alaricut aut cm in prafa¬
ri one profiteturfe volumen illud no ex folo T heodofano codice ^

^'Teuocauit.'\orig.  b ^Anfell.2.c.Ss . c  Matth r ii.
t  Vittor epijl.r. ir Iulius fip. ead. c.f tj uit putauerit. r.
‘‘' e  ^fi.ttit.t.^nfcUi.c.^irirPand.+ ^Mt*
n ftd,2 adfo.  g $Hp.<ad. ca.ickv*

a ^infelm.1.3.ca.7). Poly.lt. tit.r.luop. 6 .ca $36.Pann.

l^.c.roo.  b Tanil.1.4-.c.ij2.  c Cod.Thcod. l.n.tit.

30 .in interp I.20 ,%/lnf.L2.c. ir. Burch.l.r.c.tfS Juo p.s .c.261.

Pann.l.4,c.i22 . d. in fupplittum.  c  luo p.s. ca.z+$.
KAnfelm.ibid.Rurcb.ibid. Pann.l.4.0.120.  i m Jcntentsit
lulj Pauli cuminterpre. sAniani Hb.$ .tit.33.ca.!. luop.T .ca*
3 li>TamJ.+.Cxii 7 * $ al prouocare.

O 3

411 Deappellationibus. Dccreti Secunda Fars.

■4*

fedex viriu libri collegijfc , frinlegum collcclinnt,atcfc in-

ttrprtrttionerpif.cporiimprtcipuc operi vfurh fuijje.

, C. XXII  1.

H Abita «drnuinerationexx.millium diurnoruper
lingulos dies,compnterur.
tf Cafut bocabeff a vctuffroriltu Grarfani rdiicibiu , fr
ib originali.fr luone.fr Pinnomna. In ono autem Gratiani
eva/de emendato  , til in margine Juperioru. capitu iantjuam
s lojfa fuzdr.m.

C. X X 1111. f oA cfUoappelUtur r ,arl quem
appellatum fuerit.dtmifforia He¬
tera diriganrur.

Vtem,  ibidem rit. 14..

A  E b  eo,quo appellatum eft, ad cum, quideappel-
lationecognituruS eft, dimilioriac Iitters dirigan-
tur,qua: vulgoapoftoli appellantur. quarum c poftu
Iatio, & acceptio intra quinque dies ex officiofinien-
da d  eft. [ Ifta c  ia fuperius fub titulo decautioni-
bus,&poenis appeilatiomiinterprerata funtd Quj
intra ftatuta tempora dimifTorias non poftulauerit,
rel accepeiif, vel reddiderit., ptsfcriptione a b agendo
fubmouetur, & poenam appdiationis ferre cogitur.
C. XXV. *T De kk.cjui rmfd dilationk appeliant.  .
Trem  ibidem tir sr. c.2.

Vicunque/non confidentia iufte caufc.fed cau-
fa afterenda: morit, ne contraeum fententia pro-
feratur, appellaucrit, vel fi defafte fuo confeflus ,nc
addicatur g,  appellare voluerit, huiufmodi appella¬
tiones non recipiuntur.

C. XXVI.  f Cumpojftfbr appelUt.dum cuep-
tiu caufa dubius e.ff, poffefitmii jru-
flvafeijueffrcnrur.

Item  ibidem rit.jf.c.r.

Q Voties h  poftauditinr cauftmiittdic!; poflefTor
appellat fručluf poflefikmisydequa agitur, dum
fecundataudicntiseuentus dubius eft, meritbfeque-
ftrantur.Nam fi petitornppellauerit, hocab eo poftu-
lari non poteft :quia non poteft requeftrari,quod non
'habet. Si propterprzdia yrbana, vel mancipia appel-
letur.penfiones eornm,vel mercedes,veduta: etiam.ft
de naui agatur, deponi foient.

C. XXVII.  f Iniufle appcllans omnimpa¬
vi etui w eff.

Treta  ibidem tit.f.c.T..

C ,, Mhino 1  puniendus 1  eft, vt quotics iniuftaap-
*  pellatio prontintiatur,liimptus,quos dum fequc*
reuir aduerfarius impcndit.reddere cogatur.nojiiim-
plos/ed quadruplos.

/ ^ Omnino puniendus.] Tnjententiu Paulilegi tur,
•m ni mod o probandum ed,&c. Sed ctui.% eft initium ca -
pituli, de huivjbtodi puuitione m uit a fant a Doclonbu*
adnotata ,non eli mutatum . T antum modo duelu* oratt on ti
9st emendatns,additaparticula.  vt.

Pr&mifti auBontatibpu intra cjuinaue dies poff d atam fen
ten ti at,' cui^ue appellare prevrnitvi tur. ffiod poffea lushniH-
7ius in consihnnonibtu Juti corrtgens intra decem dies ^ppel-
lationti remedium cuic^ dan dum de ere uit, dicens.

C. XXVIII.  I ntra decem dies remediu ap -

pel/at ionti con cedi tur.

Impcrstor Iufo ni anus K.  Auguftus.

A Nteriorum legum acerbitati plurima remedia
imponentes , & maxim'e hacc circa anpcllationes
facičtcs, & in pnefenti ad huiufmodi bcneficium per-
«———---

a  Jf-f quti cau.U.  b luffp. r.c.2S2. Pann.L4.ca.12 a.

. C fll;ejuorutn.  d al.factenda.  e Sum uerha interpretu
f E* interpretativne Iuo,p.r.c.2Sj. Pann I.4.1.129.  g an-
' tea legcbatnr abijciatur , vel obijcia ‘ur.  h • £x interpretatio-
nc Iuop.r.e.zSif.. Pann.L^.c.130. Ex Pavlo ibidem.  i Tdo,-
p.f.c  2S5  Par.n.l  4.r./,v. St,  k Komila  -V- apuil‘

iutit1 num anteccjjortpei

duximus efle necelTarium. An t iquitat e eten^

Lienire ftuxiiimii cuc iicccnanum. —-- .

cautum erar,vt fi quis perfelitem cxcrcucrit,&
condemnatus, intra duos dies tantummodoliečtial
appellationis baberet: iinautem pet procutatore ^
caufa ventilata fir.& in triduum proximu eam ejft el J ■
di. Exrerum autem expcrientiainuenimus Izpela w
efte damnofum. Plures enim bomim s ignarosl „
fubtifitatis , & putates in triduum efleprouocation
porrigendas, inpromptum peridulum incicliflb' ^
duo tranlafto caufas perdrdifle.Vnde neccftaB 11 ^ 1  ..
ximus huiufmodi rei competenter mederi: Etn 111 ?
mus omnes appellationes , fine perfe, liueper

ratores , ieuper defenfores, vcl curatores
ventilentur
tatione fententia:

& tu

iottf

reci'

pofle intra decem dierum fpatiurn *
:ntix cnumerandu iudicibus ab h is,c l c< ,
rum intereftjofterri.fiue magni, fiue minores m nt ’ ft -
cepta videlicer fublimiflnna praitoriana prarfeftu ^
liceat bornim intra id fpatiurn plemftime delibc^
fiue appeliandum ei lit, line qmefcendum; 0 .

inftanteopus appellatorium frequentej(ira > c ” p
mnibus infpedUonis copia, quae & indifcuflo* 1  c
mrm calores poteft refrenare. Ad 'Ha:c f*nciw ’ j
quando lis fperatur infcrri iii noltrura conlift° rlU  'j
fone contigerit Imperatoriam maieftatem oCCl '^0{
publicis caulis e.x mundanis prouifiombus, non
conuocare patrts,quateiius caufa agitetur.npmc^^,
litem peticlitati. Quod enim vitium eft btig^ n  Jj
li culmen Imperarorium occupetur? vel quis tan ,
aueftoritatis, vt nolentem principem poflit a ° 3 c0 c c J(i
candos parres, c*tcrofaue proceres coarflarc- £t
quid tale euenerit, caufa intafta permaneat’ cf re*

Imperator fuafponte motus, & con uoc . ar L^n(li |
iufferit, 8c litem inferti patiatur, & omnialet
morem proeedere. %  Illudetiamin tettio c t “ JlC ut
difponendinn eft, qnod antiquitas bene ^ atu ,' ’(tali?
tas autem neglcxit. Cum enim veneranda vc - ol cb
aueloritas ita magiftratus digeflerit ■ vtali) „r
alij medij, alijminores fint, & a PP e *i aI ‘ ollCS i ; ; c tS ,l ,‘
ribus iudicibus non foliim ad maximos lun 1  r jl'
mitterentur, fed ad fpečlabilium iudieum V eft f
quatenus dciplifacro auditorioadhibito l lte  vt fii'
eerent, nouitas autem hoc dcrelrquerit, cu ,f.:,,ict^

din"

ul P

j, vt“

__HI euen S<j

permrnimis caufis maximi noftri iudices * n ‘l^ aI ig s

tur,&homines propterminimas caufas ma S n I 1( j fiuf
tur dilpendiis, vtforfita totius litissftimatio ^
ptus iudicialcs nonfufficeret. Ideoq; fancimu^
doex Jtgpptiaco traftu vel adiumfta ei vtrajl ^^
prouocai io fperatur vfque ad decem libram ^ j sd
titatem.non in liane regiam vrbem eam vp >l  jjjiiti**
prifcftum Auguftalem,qui audiat,&
vicefacri cognitoris , nirlla ei penitus Pp“ “’ . aC ipo'
fententiam appdlatione porrigenda. ali'

do quoties in Afiana dioeceli, vel Fontica ^
quid emerferit vfque ad pntdiiftam quanB t  (,;)£!<
cem librarum auti, appellationes ad viros fp jrK>'

comites forte, vel procoiiftiles ,

vel pi!ctoies^ n iiS

derateres, quibus ipecialitereafdem P.'^'jiitf

deputauimus, remittantnr: ouatenus iv •- f j s
tudinem praifefli Auguftalis, vic^faeri jp

tercedant,& caufas fine fpe quidem'appellaB 0l ’ 0l j £ rf-
tamen, & legum tirno te perferant decidendas-^^je
talem autem trudu m caufas appellatione iu ? fi s,
iqiiantitatein , | i11 - ji-
1  r„itte jC ’

vfque ad decem librarum auri A
ad virum fpedabilem coniitcm orienris n ’ Jl p £U ruHi'
mili. modo audientiam , & finem cis imp 0 ’ 1  ( j u£ c5>
Hlovidelicet obfernando, vtviri fpeclal'il fS  .
vel alij  fpednbiles iudices non ad alios eadem J e jfS‘
bilirare-decorato3 iudices fuas trarifmittant apr jn S
tiones fnhtrbus,quaiir?.cnmq; , fint quatitatiSi • f e rlS
oporteatad'coparesiudicesnjjpellationesre c  ^jr.A
Bimori iudicio in maius tribunal a ^ ccn ‘^J / r ilClO a,1>


4H Caufa IL Quae#io

Ulitih Klimam piaifefluram illorum appellationes.c«-
iu(cutnque fint quamiratis (vt dičium eft) dirigantur,
<]iix *  vnacurn viro excelfopro tempprequa:ftore eas
dirimat,vtroq; officio fubminiftrante,id cit, tam ex fa-
crisfcriniismore(olito,qu'am pra-fečtorio. lta tamen
hicfanciiTius,vt nec aducibus, vel aliis fpedtabilibus
iudicibus(qulbus forte, etfi priuati iint.Imperialis ma
iellas caufas in!ithxerir) appellatio ad memoratos fpe-
Aabilcs iudices currat, ne caufa no gradatim procedc-
K.fe~d perperii videatur: feda prafidibus quidem pro-
uincii{quu, 8c iudicibus a nobis datis, II non fint fpe-
ftabiles iudices, iutta memoratam quantitatem refe-
letur^ Siautem vel riluftre« fint datianobis iudices,
(quibus apices dignitajtu fupei lpcftabiditatem funt)
vel duces.ijuiomnhnodofpciftabilitare funt decoratt,
velhi,quia principe delegati funt, fpeiftabilem habeat
dignitatem.cotum appellationes fnb quacumq; quan
titatc in hasic regiam vrbem adicompetentes antiquo
mote iudices refeumtur: omnibus aliis, qtuein appel-
lationibus ftatutafunt,vel ab antiouaptofapia, vel ab
auftoritate antetlotum conftitutionum-', vel a uoftra
btiaiaifitate.intatlis, lllibatiscj; cuftodiendis.

C. X X  I K. f Ruando apfeilandumfet fri-
. mo,velfecundo.

Item libro 49 ,digefl.rit, quando appellandutnfet,
lege ! -ij-btduum.

B iduum,vel triduura appellationis ex die fententia:

latsccomputanduui erit. tf Qmd ergo,lifententia
fuerit fubconditione diila, vtrum ex die fententia: la¬
ta: tempus computamus adappellanduju- ,an verocx
die,quoconditio fententia cxtittt: Sane cjuidem non
fiHubcondirione fententia dicenda. Sed fifuerit di-
flaquidfiet. !  Et eft vtilc ftatim tempera ad appellan-
^umeomputari debcre_i. tf Quod in fententtis reče-
Ptum b  eft.vt vel alteradie.vel tertiaprouoceturjioc
'ibmincstetisobfcruanduin eft, exquibus fententia
S u 'dem non profertur, appellari tanien oportere_j, &
foflefupra relarum eft,ve I četen quu ad tutclam , vel ad
daha uutlta munera norninatur, &■ eiett excufario note ad-
n 'ttiiur.  y Dies autem iftos, in quibus appellandum
id aliquid vtiles efle_a, otatio diui Marci voluit, fi
fottecius aquo prottocatur, copia non fuerit, vt ei li-
Wli denrut. Alt enim ris dies fetuabitur, quo pnmb
facultas adeundi erit.Quare fi forte ftatim poft diftam
ftntentiain copiam fui non feceritis,qui pronuntiauit
(«fitti aflolct dicendum eft nihil nocere appellarori.

" J W vbi priuium copiam eiushabucrit.prouocare po-
•ttit.Ergo fi ftatim fe fubduxit,fiinilimodo lubuenie-
dameft.ouidigjtutjfieondirio horareffecit, vtič reci-
Ptiet! Sifone dicla fit fententia iam fuprema bora,
Jtiq;aon videbimt fc fubtra.tifte. ti Adeundi autem
ftculiatcm fcmpcraccipimus;fi in publico fui copiam
• ; dt.Citerum,-,: no fecerit.an imputetur alicui, quo<l
iddommn eius non venerit,quodq; in liortos non ac-
c qfl'crtt.8c vlterius quod ad villam fubiirbanam ? Ma-
eft,vtnon debeat imputari. Quarc fiiupublico
{ ius adeundi facitltas non fiiit,melius dicetut faculta
temnonfuiifc adeundi. qr i quis iplius quidem-', a
tluoappellauit,adeundi facultatem non babuerit,i/f a
"Mtlfoi daret .eius autem, quem appellauit, habeat co-
Ptltii.videndum eft.vt c ei ptarferibi poffit, quod eum
»onadierit.Etbdciure vtimur,vt fi altcrutrius adeun-
‘n fuerit copia ,ptafcriptio locum habeat. In propria
eatili biduum accipitur. Fropriam caufatn ab aliena
H'«madmoduni difcernimus r Et palam eft cajn pro-
P"*meflc caufatn,cuius emolumeumm, vel daminim
f Uj J  jtlttem fuo nomine pertinet, irinf a.  Si aduer-
t](  l “fentem fueritpronuntiatu,biduum vel triduutn,
_^i u oquis feit, computandum eft, nonex qiioj3i,o-

* b

VI

*De appetaMnihu.

414

alpreupium-  S « Un,

nuntiatumeft Qupd autem dicitur abfentem pofft
prouocate,ex quo fcit,fic accipit “, finonin caufa p«
procuratorem defenfus eft. Nam fi ille no prouocauit,
diffictie eft, vt hic audiatur. Si quem f ininfularo
depottandum adnotauerit prarles prouincis, & impe-
ratori :  fcripfctit.vt dcporterur.videamus, quando fin
prouocandutn,vtrum citm Imperator e refcriplerit **
vt deportetur, an eum ei fcrftjitur. Et putem tune eflii
appellandum, cum recipi eum prte fes iubet.fententia^
prolata.hnperatori fcribenduntjjVt deportetur. Carte-
runi verendum eft.ne ferb lit,vt nune prouocetur.cua
Imperatoriafulam eiaHignauetit. Comprobata enim
fententia prarfidis.tunc folet infulam allignare. *(lUir-
fus illud verendum eft, fimendaciis apud principetti-/
onerauit enm,quem deportadum laborabatfintercludi
illiviamprouocaudi.Opidergoeft? Rečtediceturhu-
manitate fuggerente, vt &hoc,&i 1 to tempore no fru-
ftra prouocaretur :quia non aduerfus principe,fed ad-
uetfus iudicis caltiditatem prouocauit.de infia.  ^Jllludl
quoq; videamus.fi cum lmpcratori feriberetur, exem-
plum litterarum litigatori editum fit, neq; is appella*
uerit Sc poftea contra eum referiptum fit,an appellatt
a litteris pridem fibi editis poflit? r quia, ’  qui tune
non appellauit,vera e!Te_o,qua: fctiptaUint,confcnfiflt>
Vidmu: neceftaudiendus.fi dtcat euentum faciire-
fetiptife fuftiuuifliu.

J  Vt cum quis.] ihtic  v/g, ad vrrf.  non admittitur,
nart funt in Pan detlu : fed quia faperius m eadem Icgcjentcn-
tia tp/orum expnrnttur )  non funt enpuncla, fed dcfcrtpta aliis
eharalhribui .

2  Vt ei libellos daret.] Eeria hac nun funt in Pande-
ftufed obglojjkm non /untinducla.

3  tmperatoii fcripferit.Jdic c/7 emendatum ex Pan-
deifu.Sdntea lege bat ur,  Imperator referipferit.

d  Sententia prolata.] Hacvf^ adverf.  Cartctum,
funt idili a ex PandeSu.

S  1’ofilt :,ln vulgntircodicibut fnucbaturcdtlt  liotl
poteft: qua nefy in vctu(lU t neaf in Pandedu habentur,

C. X X  X.

Item  Vlpianus lih.4.9-in tit.de recipiendit appelli-
tionibus ,vel nonjeg.prima.

On folent audiri appellantes, nifi hi, qtiorum in-
tereft,vel.quibus madatum eft, vel qui negotiutn
alienumgerut,q.uodmoxratum habetur. Sedetfijna-
ter '  cimi lilij rem fententia verfam animaduerteret,
prottocaueiit pietati dans, dicendum eft Sc liane audi¬
ri debere,& Udi tem pta-parandam čutare maluerit, in-
tercedere non videtur, licet abinitio defendere non
poteft. Scauala librotjuarro regularum. £  Anrefenten-
tiam appellaripoteft, fi quacftionem in ciuili negotio
habendam iudcx interlocutus fit, vel in criminali, li
contra leges bo.c faciat. <T Maccr libro premo de appellarii-
mbue, lege ctuarta.  Eius,qui ideo caufani agercfmftra-
tur,quod dicit felibellum Principi dedifle, Sc facrutn
referiptum espeiftarc,audiriddiderium probibetur Sc
fi ob eam caufiim ptouocaucrit, appellatio eius tecipi
faeris conftitutionibus vetatur.

’  ti Mater. \Antebreuites (egebatur,  fed etfi mater ex
pietate prouocauerit,dicendum,Scc. Multa vefoaliaen-
/jcc,dt fsejucnti capilulo ex ipfie Pandeftu funt emendata*

C- XXXI. f Ds-Aimefforiu libellit.

Item M.aiUatu\s /ib.3.deappclUtiombHi,ttt.  g
de tebellu dimifforiu ,/ -v/lica.

P Oft appellationem interpofitam litter? dandj funt
ab eo,a.quo appeliatui}} eft,ad eum,qui de appclla-
tione cogniturus eftdiue puncipem, fiue quetn aliuin,
quas litteras dimifibrias, fiue apoftolos appellant.

a al accipimus,  b alquidcm . Iti principi*

cit^dem /egit prirna.  d al.fcripferit . e Pvlt-eo.-tet*
f legct.jbidetn,  g Hb.dp.etigeTf.ter.s.

n a'

n:

415 *Dc appeHation.ibtu.  Decreti Secunda Pars.

4itf

Scnfus autem littcrarum tališ c(l: appelhflc,puta,Lu-
cium Titium afententiaiilius,qijeinter illos di&aeft.
Sufficit autem petiifieintratempus dimiflorias inftan
ter,& fjepius : vt & li non accipiat, id ipfum contcfte-
tur.Nam inftantiam repetentis *  dimiflorias confti-
tutiones defiderant. Aquum eftigitur,fi per eum ftc-
terit,qui debebat dare litteras, quominus det, ne hoc
accipienti noceat. *[ Vlpiantu libre cjuarto  b de appella-
tiombuf ,titulo,nibilinuocariappeUatione interpoftta.lege vnt-
ca.  AppeUatione interpolita, ftue ea recepta fuerit, iiue
non,medio tempore nihil nouari oportet.] frtnfia,
^[Siquisex pluribus facinoribus condemnatus, pro¬
pter quadam appellatierit, propterqtueda non, vtrum
differenda poena eius lit,an non ) quaerittir.Et ft quidem
grauiora funterimina ,ob qux appellatio interpofita
cftjeuius autem id,propter quod non appellauit,reci-
pienda eft omnino appellatio, & differendapoena. Si
vero grauiorem fententiam meruit ex ea fpecie,ex qua
non eft appellatum, omnimoda parna imponenda eft.

Forma Apoflolorum hac eft. Ego tile, fon fta Bononienfts ec-
tlefta epifcoptu > tc presbyterum Rolandum , cape Hanam fanfti
*ApoUtnaru,ad %Apoftolicam fedem , ejuam appeUafti, ab obfer-
uationemei iudicj his lApoftolis dimitto. Forma vero appeUan-
tii antefententiam hac eft. Ego A de lin us Jan S f a R begina ec-
c le Ji a minifierf/icet indtgnus JJentiens me pragrauari d Domi-  j
no Gualterio,fanfta Rauennatis ecflefta archiepifcopoJTJomana
/edem appelto, fr apofhlos peto. ff St vero pod datamfenten¬
tiam appellare voluerit, hic erit ei modus appellandt. Ego *A.
fanfta Rhegtna ecclcfta minifter (licet indigdus) fententiam
Domini G. S. e c dejta archiepifcopi iniufte in me latam

pridi e IJalen Maf t %Anno Domini incarnationis Mcxh. 1  in-
diftione cjuarta,Romanam fedem appello,fr apojlolos peto. ffSi
autem vnus,vel duo pro p lun b tu appellare voluerint ,Jic appel-
labunt.Ego P.frG.Jfndici canonicomm S.B.E.fentientes nos
pragrauari,v el contra fententiam ,frt. 'Romanam fedem appel-
lamus,fr apojlolospoftulamus. Et huiufmodi appeUationes in
feriptis fieri debent..

1  M.cxlj.JIn vulgatverat,McIxj. ejui numerus,vtretfe
in glojja dicitur , con H ar e non potefi. SJuod hinc etiam confir-
7ftatur,quia cjuarta indtttio,de cjua hic eft mentio,non conuenit
cum anno illo.ln manufcrtptu autem cum variaftt leftio, hac
vi;d eft melior>e}UA notarum tantum tranfpofttione reftitui
potv.it, fr cjuana indittio cum hoc anno cocurrit.^Adiudicium
autem alt eri tu fidci,carhol:co appellare non licet.

C» XXXII.  *J Excommunicetur catholicua,
qm committit cauftimJuamtudicto
altertm Jidci.

V n de in  concilio Carthaginenft
quarto, c.r..

C Atholicus, c qui  caufam fiiam,flue iuftam^, liue
iniuftam.ad iudicium alterius fidei iudicis prouo-
'Cat,excommunicetur.

<S.pars. e ^ i otandum vero eft , cjuod cjuidam tudicesfunt,a.
tjutbus appeHari non oportet.

C. XXXIII.  \A cjuibus prouocari non licet.

Vndein  concilio Mileuitano, c.24.
legttur..

A ?udicibus,qHos communis confenfus elegerit, no
liceatprouocare^j.

gjuod de arbitru intclligendum eft. ludieum enim alij funt
ordinarij>alij arbitrarij. Ordinarij vero funt^ui ab ^Apoftolico ,

•vt ecclcjrafiici, vel ab Imperator e, vtpote ftculares , legitimam
poteflfltcm acc/piunt., rbitrarij funt, cjui nullampoteftatem
habentes  , cum confenfu iiriganrium in tudices eliguntur, in
sjuos compromittitur , vt eorum fententia ftetur.. hforum alf
Junt ordinarij It  arbitrarij,alf arbitrarij tantum. Ordinarf &
arbitrarij funt , <juilegitimam.poteftatem habentes, abcueli-
guntur ad arbttrandum^juinon funt fua ditiumfuppofti. A b  •

hu,etji,vt arbitrarij  a fsdeant,& non vt o rdi n a rf, prmkg*
tamen or din ari a dighitaris grauattu aHcjuis appellare vaUbit-
C,  X X X 1111 . f kA  iudicibus, (jui diguntHT
communi confenfu prouoca-
re licet.

Vnde in  concilio Carthaginenft 111 . e. ro.

S  Ane, b fi  ex confenfu partiu iudices elefti fucrint*
etiam a pauciore numero,quam conftitutum

Z al DetentU .. b' eod.H49.tit. 7.  c  Etin^ijric^
ijsg jt. egifMicj* Fann.l4.c-tj zv¬

ečat J  prouocari.

1  «T Liceat.] Hunccanonem citat Gratianus (juod ipfe -
metaperte profiretur ) vtoftendat ab huiufmodi iudicibus li'
cere appeHari. Verumin concilio Carthaginenft tam imprefo,
cjudmmanufcripto cum v ari is exemplaribus coUcito t fr vnitf
codicis canonum etiam imprejfo, ac manuftripto, Jrgraco.ejuoi
cum ipfo concordatsAfticano.vbi hoc repetitur.Jr apudluo -
nem legitur ,non liceat .Etqua in ipfo canoneantecedunt, fr
referun tur infra cad.c.  hoc etiam, oftendunt omnino cum ne-
gatione legendum effe.

C. X X X  V. Slui ds epifcoporum iudiciu (juarun*
tur,d vicinu epifcopts audtantur, vel ab
aliis,ex confenfu eorum
adhibttis.

Ttemex  concilio Mileuitano , c  c.22.

P Lacuit,vtpresbyteri, d  diaconi, vel cartcri inferio-
res clerici in caufis quas habuerint, fideiudiciise-
i pifcoporum liiorum quefti fuerint, vicini epifcopi eos
! audiant, &inter eosquidquideft, ftniant, adhibitiab
eis ex confenfu epifcoporum fuorum-j. <^uodft&ab
eis prouocandumputauerint, non.prouoccnt, nif ad
Afričanaconcilia,vel adprimatesprouinciarumfua-
rum. Ad tranfmarina autem qui putauerit appelland«,
a nullo intra Africam in coni m unione fufcipiatur.

CNjftforte  1 Romanam fedem appellauerint. h autem ^
appellanerit,adeum,d cjuo appeUauit , remittmon debet.

1  Nifi fortt*. ] Hac in antiejuu codicibns fribuntuf
tamejuam Gratiani verba. Et ad hanc fententiam dem** 0
Jlrandam affert fecjHcns caputex concilio Sdrdicenft.

C. XXXVI.  ijDecodem. ■ '.  ..

Vndein  Sardicenli concilio, c.7.

S I e  quis epifcopus accufatus fuerit, Sciiidicaud^
congregati epifcopi regionis iplius,& de gradufuO
eum deiecerint, li appellauerit, qui deicčlus fuerit, ^
confugeritad beatiflimum Romana ecclelia epifto-
pum, tk.  voluerit fe 1  audiri, li iuftum putauerit, vt *
reuocetur velrenouctur examen, feribere epifcopisdi'
gnetur his,qui in fmitima,.& propinqua prouincia
fimt,vtipfi diligenter omnia requirant, &iuxtafdeni
veritatis defimar.Qiiod 3  li is,qui rogat caufam fiiam
itenim audiri , deprccatione fua mouerit epifcopum
j Rom amim, v t de 1  aterc fuo presby teros mittat> erit in
i poteftate eiiis, Sc  guid' velit, & quid aftimet; Etfi de-
j creuerit mittendos elTe_^,qui pra:fentes cum epifcopis
iudicent, vt etiam habeat aučloritatem perfonaeillins,
a quo deftinati funt,erit in eius arbitrio Si vero credi-
derit fufticere epifcopos, 4  vtnegotio terminu impo-
nant,faciat quod fapien%iftimo eolilio fuo iudicauerit.-
•  Se audiri .]Grafe eft, £ cev.*

id eft ,{i Romanus epifcopus voluerit ipfum audirc^*

2  Reuocetur,vel. ]f/xc abfuntft concilio tam impreft
Jb,qudm manuferipro, cum vartis exemplartbus collato , fr l**
gitUr tantumrnodo  rcnouctur , cjuemadmodum  , Grs.ce eft j
cUccvs uifzlof , & ftc refertur d Nicolao, fr luone ,fed obglof-
Jam non funt indufta.

3  «[[ Quod li is, qui rogat.J Gracc eft j« j  77? ct%iar  *

£ iv  etoriš to  Zofn/z/Hcs t/.H$všjbjjcu tdcftS\ Opx\S  ant
poftulet,& rurfus negotium fuum audiri, vtfitfecund*

a  al.arbitri.  b fr ^Ajric.ca S9. luo,p.6.0.364.  C fr
yAjr1c.ca.g2 .  d rt.cj.3 presbytcri.  e  Nicol.in epifl.ai
Michaele,qua incipit[Propofucramu6~] fr in epijl.ad epifcopot
apud ConkUrirmtn congregatosjuop.s^fi tc 4 a -l° r *

*ppcllmo»

47 Caufa II. Quaeft. VI. *t)e appcKationib>u,

m

AppellatiojHA eri um Jign ificatu r in  r^/f^Gaudentlus.^fcflrf
apud Gr s,co s proxime ant e cedit hurc capi ti.

4  ^Epifcopos. ] Seejuebatur in codiciburGratiani, črtam
intoanuferiprii , quemadmodum fr apud Iuonem , compro-
uinciales, qus vox non eff in concilio , nec^ apud T^icotaum,
Gruče legitur  <£ ‘b&btpotcnv ra tvrun^r^is e ft>  & ipllus c-
pifcopi fententiam. H alfam on ramen videtur legijfe, ,  toi*
f7nr/(p7 tu.  fr prim nm interpreratur de ep/fopu prouinciali -
bus^deindedealiu.

oirbitrarij tantiem funt, cjui nullam legi t imam poteffatem
Mcepcrunt.a quibus appellari non licet } quia en imputandis eff,
podJtbitales elegcrunt. Si vero fententia e o rum,k quibus ap-
ftlUtnr,foluta fuerit,  1 nileis oberit,nifforte vel inimicitia ,
v d pecunia depranati iniuffam probentur tulijfe fententiam.

1  f Fuerit. j Sequebatur/n  x/a/f 4 f«,pereum,ad qucm ap
PdUtlim eft: qua funt expunffa  , quia in vetuffu codictbus
n °n habentur.

C. XX X VII. *f(um per appellationemfin*
tentia Joluitur,non debet obeffe ei,qui non
iniquo animo iudicauit.

Vndein  Concilio Carthagincnii III. c.io.legirur.
7 ‘TiOcctiam A  placuit,vtaquibufcunqueiudici-
O bus ecciefiafticis ad alios iudices eccleliafticos,
v bieft rriaior au&oritas, fuerit prouocatum, non eis
°bfitiC]^orum.fuerit foluta fententia, H conuinci non
P°tuerint,veliniquo ^ animoiudicafle,velaliquacu
Pitate,aut gratia deprauati.
i^tritur autem de eo, d quo app e Hat ur, an fit euocandus in.

eum : ad quem appeliatur, fuper negotio, cu-
"gnitionem fufcepit.

C. XXXVIII. c  <f Cotiču* non deuocetur m
tcfhmomum illitu caufa,cuius primumeo -
gnitionem fufcepit.

'btbocitaftatutum eft in  Concilio Cartha-
ginenfi, v  V.c./ .

^atutum d  eft,vt qui forte in ecclefia quamlibet
V0] ca ^m iure Apoftolico ecclefiis impolito agere
t  Uer 't,Sc fortalTc decifio clericorum vni partidifpli-
<j c  rit >noliceatcl€ricum iniudicium ad teitimonium
a( j Uoca ,dc i im,qui prxfes e  vel cognitor fuit, & nuila
w Cft * monium  dicendum ecclcliaftici f cuiuslibct

^napulfcrur.

iu( }uoque^adquosprouocatum fuerit (fcutin  Africa-
- . ^Hcilio c.Gjdegitur J vitemu prouocare non licet.
XXXIX. 1[T{on liceat prouocari ab his,

> ad quos prouocatum fucrit.

0  prouocatum fucrit, cligat qui prouocauc-
Herit ' 1U ^ ces ?^ eumeo &ille,contra quem prouoca-
ipti s d e i n(:C p S nu lli liceat prouocare.

i hVn  Vodarnprouocationem inteUigedum efhtertio enim
J 1  ^ ern ji caufa fuper eifdem capitulis prouocare non li-
titl f. g libro (o dim,titulo, n e liceat in vnaeadem %
l it.iJ ert1 °P r0uocare > l e & e  vnica, Imperator luHiniantu feri-
tn  cjuacunfa lite iterum prouocMierit^non liceat et
ftht etl * e<u * eTn  Hte fuper eifdem capitulif prouocatione vti , vel
/  j* exce ^ er} tifimorum prtfetforum pr a  tor 10 retratfare ,

^ bdi An * A  hri&ttoribut,arbitrio datojpfiut audietiam qut
tiofif ' r ' an f e  hrisToteflationem inmcare,fr huiufmodtpeti-
** k fa nVne  j >rOHOcat * a ' n u vini obtinente .] C um autem in

fortj^f^offifiatui inttrpellatum fuerit ^non per procura-
q P er f ei pfos appeliantei caufam fuam agere oportet.

1 IT dppcllationem in caufa capitali,

Vel r*t us interpoftamper procuratorem
. excqui non licet.

Papa<t;> in capi tuliš d fc colleEiii ,0.44.

C  ^‘tnnJ^cjjj ; t inimico.  i vera lectio.

€  ^ ,L0 gutor°' ^ Tln  d aLJlatuendum. ortg.

g y. v ^P r£ f e ^ s ‘ ) °rg.  f al.ecclcjiaflici cuiuflibet

*■*>*!,,

'Stoteri

7o. m (od.Tbeo.ln hb.s fcntentiarumPauli,
‘^CMme^apft. 1.7>s*3f7*

41 $

I 4  quan do in caufa capitali, vel caufa f\atu 5  inter-
O pellatum fuerit, non per exploratores, ^ fed per‘
feipfos eftagendum.

Tempu s autem excquenda appellationu annus eff,ve!Jiiu-
fia rattfd intercejfcritpiennium.

C. X L 1 . eodem.

Undein A\lthenticis,tonJtit.ri.col!at.f .legitur.

E I,qui appellat,impcrtitur annus. in 4 traqucm,fecun
dum fc.comuuiniter cum aduerfano litem exequa
tur, autfi iufta caufa interceflerit, alius annus mduU
geatur: quo tranfačlo,lite non copleta,rata manet fen-
tentia. <[[Appellationece{rante,cum vnus menlis fu-
pereft ex bienniodicet vičlori ingredi,vt reus qu^rarur,
quo liue inuento,fiue non, fuas afterat allegationes,Sc
vel confirmetur, velrefcindatur fententia ,omni cafu
abfentes expenfis c  condemnando fecudum tempo-
ra fatalium dierum. Neutro vero concurrente poft fe-
cundum fatalem permaneat fententia ittz.ConffitHtio-
ne fecundain collatione ejuarra.  dfFSed lis,qux fperatur in
confiftorium principis inferri,abfq; damno mora ma¬
net intada,doneč ipfefaciat eam introduci,& aproce-
libus fecundum morem dirimi.

Si vero is,qui appellauitjpcenitentiadutfus ab appellatione
defflere voluent,nonprohibetur.fcut in 7 Mb. Codicu,tit. de ap
pellationibus , lih.2 S. Impp.^ireadius, fr Honorius flatuijfe le -
guntur.tfSi 1  quu libellos appcllatorios ingejferitjciatfeha-
bere licentiam arbitrium C 9 mutandi,& fuos libellos recuperan -
dtineiufia panitudinU humanitas amputetur. ^ E IT autem,
quado appellationem interponinon eff necejfe.ln eodem namefr
libro^fr eod.tit.le.7.ijdem Impp. decreuerunt. Nominationet
vero /ibellu,veledičHsja£fA,cirra concilium  e publieum, non-
valent,de.quibus nec appellare neceffe e(lf folennitas deeft.

• 8 .pars. Dtffnitiua  f quo% fententia, quacondemnatio-
nem,velabfolurionem non continet,pro nnlla babetur. <JItem
fententia  g citra folitum ordinem iudiciomm d prafideprola-
ra,aufforitatemrei iudicatanon obtinet.Cfltcmfi  b fententia.
lata fuerit contraresprius iudicatas , d quibu4 prouocatum non
efi r fententia auftoritatem non obttnebit , fr ideo appellare non
efi neceffe. <J Itemfi  i fententia contra ius  fenprum feratur,
velutidum defunSfus ,fr minor XIII  I.annisfuijfe,fr teffa-
mentum iurefecijfc dicitur,nulhu vires obtinetjicc contra eam
eff neceffarium auxilium prouocationis. CfSi  k vero cotra ius
litigatoru fententia dicatur>ve!uti dum minor XIII  l.annis >
annum XIII  I.implcuijfe,acper boe teffamentum iurefecif*
fepronunciatur, ad prouocationu remedium oportet confugere.
CJItcm Ji  I plures iudices dati funt , fr vnus tantu ex eu pto-
nunciaffe proponitur , non videtur appellandi necefitas fuijfe ,
ctim fententia firmitatem iure non obrtni at. 4 JI trm cum certa
m  ratione,frfine tudtces mulffare pojfuntfi aliter contrafia-  -
tuturn legis modum mulllaminogaucnt , quod contra ius ge-
ftum videtur firmitatem non tenet , frfne appellattone po teli
refeindi. tf Venah s  n quoq i  fententiaspua in mercedem d cor-
ruptii iudicibus proferuntur,etiam cifra interpojitsprouocatio ■■
nu auxiliuminfrmas effe decretum eff.  <[ l tetri Ji  CT pfopter'
infirmitatemstatii ad honorem , ad qucm nominatus es> tnha-
bilem te effeprobaueris,prAtermiJfa appellatione,iniqua nomi-
natio remoucbitur. *JSunr etiam,quornm appellationcs non rt-
cipiuntur .Non  p emm poteff recipi cius appellatio, qui per
contumaciam abfens, cum ad agendam cattfdm vocatus'ejfer,
negotio prius fummanm perfcmtaio,condemnandus eff.
fNullus q etiartr homicidarum  , vcneficorum, maleficorum,
adulterorumftem quotfc eorum , qui manijefla violentiam com

a  sAnfel.l.j.c.SS.  b procuratores .] vera le ff iof.de temp.
fr repar.appellat.yAuthen.ei quifi 7.tit.6j . expenfis.

d &.ead.anteriarum.C.cod.tit auth.fed frJv^T.i . c  al.coft-
Hum.  f lege.3. (od.de fent.fr interloc.  g L3.pr0UtAmf.de
fentr.  h Le . /. (,quando prouocare mn efi neceffe.  i Le x.fi
cum.ibid.  k Ead. le>§iquidfi.  1  Le.+.ibid:  in Lc.s^n
Le. 7.  o Le.s. Ji pater .  p L’e.i,c.quorum appellot. r\onreci-
pian.  q Le.obfernare. cqd,

O /

4V

De appellatmnl-
bus.

Decrcti Seču n Ja Pars.

4  to

mijsrunt, argumentu conuičhu ,tcfiiliu fuper at us, voce etiam
' propria vitHim, fcetnfejue confojfm audi At ur appeUans (& boe
in hororm. J ff In occu/tit autem, fi  a t c Hib tu produ ttu, in-
ffrumentis prolaris, ali ifijue argumenti* praHitis /c n ten ti a ton-
rra e utn Lita/ir, & ipJe,ejui condemnandus cfl^aut mini m e vo-
ce fua confejjus fit.aufformidine tormentorum tenittu contra
Je alicjuid dixcrit,prouoca>idi li centi a ei non denegatur. y Nul  -
ti  >L>  fjavVf offiiialtum a Jentcntiaproprij indicisprouocatio tri-
■ i/uatur, niji in eo tetntum negotio,ouod cini tirat ione fuperpa¬
trir/iontoforte apudpropriutn indicem ineboauerir. Qu,oties

stiamfijcalu  C catculifatisfačiiopoHulatur, auttributum ex-
Jpsjcitur :  aut puhlici,veletiampriuati debitt euidcntU , <pr con -
ničli redbibitio fiagttatur appcllatione ctcclnfa v.ecejfario in
contUrnacem oj igor iudictariiu cxercctur. % ~4b  J executicne
Jentcntia appc-IUtri non pote/}, nijifortc exccutor fententis. mo-
du m indic at ion is exccdat. tj St cjuis etiamnuftu furrit pro-
uocare, n c  "C volan titt defitnlfi teHarnento fcrip h a refercturjvcl
ne ij.cjuos feripros patuerit h are de s  , in pojfc/tionem mittantur,
& is,c ui us de ea re notio erit, appellationem reče peti t,&iud:x,
cjui tam ignauam conniuentiam adhibuerit, & litigator, cjui
tam importune appellauerit , viginti librts argenti mulČlentur.
*JD:  f poffefiione etid,<pr cius momeuto,ficaufa dicatur (cjua
Jentcntia inrcrlocutoriaappellaturJ cjuamuts prouocatio inter-
pojitafue it,tamen lata fententia Jortiatur ejfečlum.tjJUgan-
do<jue  g vnam , čsr eandetn plures Jimul reportant condemna-
tionem  > n ec di uetjitasfačh m m feparationem accipit: cjuo cafu
Ji omnes appellauc' int, & vnoex h is agente , eorum appellalio
iuHa pro/mnciata futnt,cmolumetutn vtčforia etiam adalios
pertinebit Si  h autem vnm tantutn appeUautt, eituj {  appel-
iatio iuHa pronunciata efl, ei cjuoejue prodefl, cjui non appella-
uit. £hiod Ji atatu auxi/io vnus contra Jentenriam resi it ut to¬
nem impetraucrit,maiori,qui fuo ture no app dlan it,bo c referi-
ptum nonprodeft■ fjIndicib:u  1 autem non Jolum fufcipienda
AppellationU neccjfttas videtur impojita,verum ettit xxx. die-
rum jpatia ex die fententia definira funt jntra <jua,geHa vna
tumrelatione litigator ib tu conucnit praHaric Simtiittr  k

arbiter appellationem fufiipere , & reiationem dare compellitur,
Ji delegatus fuent. f[Litigatoribiu  1 vero copiaefl etiam non
Jiriptu libeUis tllico voce appellare,citm res mdicatapopofcerit,
tam in t i ni lib ustnam in criminalibus caujis. 1JxAb  ni co au
tem,cjui de appellatione cognofiit, nonpotefi fiert recurfiu ad
iudiccm,a ejuofuerit prouocatum. Gjuapropter remitt endt h li¬
ga tor e s adprouincias remotam fibt occafionem ,atejuc exclufiam
fenittu intelliganr, i um Jtiper omni caufa interpofitam prsuo-
cationem,vel iniuflam tantum lueatpronunciare,veiiuslam .
4fHac omnia in vij. lib.Codicis inuenies , a tit.de app ell M mn i ■
ijHf,vfijuead rit.ne hteat in vnaeadem j s  caufa.

j. «fSi quis llbcllos.] Nine vfcjue ad finem buius capi-
tis v ari as leges C odi tis Grattantu refert, cjuarum no retulit ca  •
de ommno verba' Jed cjua ad cju&Hione fuamfaccre iudicauit.

v <_
Voc
1 fini

Q_V A S T 1 O V  I I.

Vod vero taici in accufatione epifcoporum non
Jint auditndi  EuariftllS Papa teHatur, dicens
rpifcopis per cy£gyptum,epiH. z
C. 1. 4J Laici in epifcoporum aceujk-
t ion cm non Juntrecipiendi.

N  On " efta plebe,autvulgaribus hominibus ar-
guendus,vel accufandus cpifcopus, licet ficinor-
dmatus:quia pro meriris fubditorum difponitur a Deo
Tita reftoruin.(Sr-v *dldeoiftadico,qma infidiaror bo¬
na fapiffime foletconuetterein .nulum, & in eleftis
ponit maculam.

a . b Ls3.  c Lc.4..  d Le.;,  e Le.6,

t Le.vnicti.C.fiienamen.foff.  g Le.r.Cfiexplurib.
Mppeli.  h Le.2tod.tie.ibtd.  i Le-iudicihM,24. Cod.de ,tp-
pellationibke.  k Le./idppeliationem.infi. Cod.de/enccntds &
ineerloiuc.  1 Le. litigatenbu*. tod.  ni P

.ltt» p-l .it.if) +<»./7.

C. II. L Mene c/triasm non Accufet.

Itetn  Siiuellcr Papa in epiloga concilij %amdni.

N Vllus a  Iaicus audeat clerico crimen inferre.

C. III. tfUceodcm.

Jrem  Marcellinus Papa ddepifopos orientalci,epiff . 1.

L Aico non licet qucmlibet clcricmti acculare.

C. IIII. *f^4tiiirhcmatizdrus/dccrdotci ac.
c H Jure non potili.

Ireni  Iulius Papa in decretUf.pS.

I  N i  fanifla Nicana fynodo ftatutum eft.vt nemo 1 '
nathemarizattts c  in noftra fufcipiatur accufatiO'
ne: necilli qui nos in ftia nohint reciperequcrela,vtj
accnfationc,cimi nos fuper illos fciamtts a Domino co
ftitutos, non illos fuper nos: & ficur maior non potd*
a minoreiudicati, ita nec obligari, d  quia rarum
omne,quod magnum eft . Portamus onera omnim 1 ’'
qni grauantunquinimo lia:cpottatin nobis B.Apoto'
lus PetruSjCiiius vicefunginiur legatione,cuius regul*
informaamr,quatenus eius fulti auxilio ab omnib# s
nunc,& in perpetuum tueamur aduetfis.

C. V. TL e eodem.

Item  E ufebius ad epifetpas Gallit,cpiif. t.

L Aicos c  non accufare epifcopos haftenuš ol)‘ cf '
uatum,&conftitutumeft:quiaeiufdem non lu 11
conuetfationis, & oppido eis quidam in.fciu tx'iif:.'f
quippcciun vita eorum, Sc conuerfatio debeat efle ‘ c ‘
creta, 8 c a laicorum aftibus remota .nec ab eis imp 111
debeant, qui eoriim caftitatem , Sc grauitatem nolm 11
imi tari,maxime cum nec hi eos in luis volunt recip tie
accufationibus.

C. VI. ]Nec clerici in accufdtionc laicorum,
nec Uiot in accnfationc clericarum funt
fufcipicndi.

Item  Fabianus Vapaadcpiftopot Oricnralts,cpift .!•

S lcut / facerdotes, velrelimii dericia fattularid 1 *
laicorum exduduntur accufatione, ita illiab i“jf
rum funt excludendi, Sc alienandi criminatione^ L
cut ifti ab illis, ita illi ab iftis non recipiantur:'J I, '' 8 '
ficut Domini facerdotum fegtegata debet efle ^“c,.
fatio ab eorum conuerfatione.ita Sc litigatio:fl u ' J C "
uum Domini non oportet litigare.

C. VII. tfVecadem.

Item  ex Concilio Magunttno. »

D Ecretum s  eft, vtpresbyten fuos plebeios k  *
accufare Sc atteftimoniare poftint. Siauten' Il! '
glcxerint,fui gtadus periculo fubiacebunt.

<T Capur hocdbeff a plertfjuc antitjui / exemplanbui GrdtU’ 1 '
netpue lile rede collocdtur: fed e etat apud Burcbardum,

'vvtc J pIebeios l /Ml'cr,pLebefanos.

C VIII.  %Laict clcricoi accufare noti debinC.

Item  Cleniens ad Iaeobum,epiif.r.

S Acerdotcs , Sc reliqui eccleliacminiftri , onuiesf 1 *
plebes epifcopos fuos diligere debent.Sc eot^"
priceptisobedife, etiam fi tpfi aliter(quod abfic}a& ,t '
nift in fide ertauerint.

In hac, ir fitjuenti capite non rtferunturipfa prorfui ett*
fatiLli Clementu.

C. IV. ^De eodem.

iremad  eundein cpifiopum.epiff.r.

/a  Vališ condetnnatio eis immineat, qui in p 1,,(

peccanr,fcripturadmina oftendit.Si.n ChaO 1 '
quianonoperuit pudendapatris, malediiftus eft ,« 111
toampliori condemnatione digni funtvejui patrib*

legatione Dei fungentibus contumeliam inferunt.

Terjana infertorum ordinum in fupenorum auujatitt 11
recipicnda non funt.  _ ^

a Bure.l.r.ca.ut.^infI .3  ca.t+.luop.i.ca. 2 t+.  t> "■fjj
c/ericH.^.neclateo.  c al.anathema.  d al.colligari. e fi'",'
rpiLt.r. t Palycar.l.i.tit.t. Iuop.d.ca. 320 . Pann.l.d ‘ >

I. rinit,i,  6 BmiMs-r-  h  » G»+

a. ■ ■  C* *

Caufa II. Qu a:ft. V M.

411

C. X. %Minores non debsnt accufaremaiortj.

Vode  Splueftet Pipa in epilogo concilij  a Romuni.

C ' Lcricus idueilus exorciftam, enorcifta aJueiTus
' acolytuilt,acolytus aducrfus fubdiacorrum, fub-
iiuonus aducrfus diaconnm,diaconus aducrfus pref

Acctifarccjuirfon'

poJfint. A. lij

nos, qni vclitfuum feruum ab alio,quam a fe iudicari.
Quod (j prscfumptu fuerir, aut malta ipfe indignatio-
ne irafcirur.autpotius v!tionemquaril fliper eume-.J"*
*[ VadeSc Dominus pcr Prophetam *’ Ino.tiit: f Qui
vos fangit > tangit ptipillam oculi meh ] irpaulb poff.

byterum, piesbyter adiierfus epifcopum accufatio- . %  Si detnJČlores quorumcunque grauiicr iudicantur,&
neindare,aut '  teftimonium ferre nqn valet. j inperditionis laqueum cadtint; b  muho inagis lace-

f i  Aut teftimdnium ferre. ] Hac non funt in angin«,
briec/ae tn aliii iocu tndtcata, ac torni etiam ordo in en urn era -
done eftinjnturarur: it a  enim in concitio,ir apttd c&reroj .V ccit
^. os  gradus in gremiofjnodi, vt non presbyter aduer-
fiisepifcopum.Scc.

C. XI. De eodem.

irtm  Zcpfierinus Papa ad cpifcopos Sicilit,epfi.r.

M Aiorum b  quifpiam minomin accufationibus
non rmpetatur.

j niginah muemadmedum ir apudiuonem e[i.  n ec fum-
®'°iuin quifpiam minorum aceufationibus impeta-
lUf.aut difpcreat.

C. XII. f Deeodem.

Dem  Anacletus Tapaepijio/as.

C f ntentia c  Cliam lilij Noe damnarur, qui fuorum
doftorum, velprapofitorum culpam produnt, feu
nam d^ui patris pudeiida ho  opernit, fed magis de-
“^damonftrauit.

c. XIII.  <[Oues pafforem fuumfnifi afide
exorbitauerit)nonpoffunt accufare.
frft»Eufebius Papa adEpifcopos e ^Altxan~
dri&>cpi(l .2.

f\Ve$/.qiKepaftori ^ u0  commifl* funt,eum ncc re-
^  prehendere (nifi a refta fide exorbitauerit)debet,
tis^k.tenus accufare poffunt: quia fafta paftorum o-
^ gladio ferienda non funt, q.uamquam refte S  re-
^denda videanrur.

In h  'P a rs. Hiš antforitarilitv pr ob at ur, qnod fubditifuefnt
pruUroj fuos accufare non pojfunf. Ver um de
&, & de inf amilu* ho c int elit gen dum eft , qui vitam
^Pu Uttrum parati funtreprehendere^on imitari:quod
f*  Anadeti da tur intelltgi,qui ait .

X1111. C" ftftuire Uici in accufarione tpif-
coporum non audiantur.

I

Q

in accufarione eptfcopotiim audiendi non
.quiaoppido eis quidam infefti ftrnt: & indi-
iio],. ft.vt ab eis accufentur, qui eorum grauitatem
Ubirati/

itn, naclctum.er c/ta ciratur,non extat. Radem tanten

J* babrnturin epifi.Etifebijfiupra eadem.c.laicos.

'  X V. %SacerdoTcs non niji a niris idtmeu,ir
pribatU accufari pojfunt .
i. Oen Anac}ettfS Odcpifioposltali*,epiff.2.

A ^rnfatio * quoqiie eorum, fuper qua nos con-
^Jerevoluiftis.non nili ab idOncis, 5c probatif-
l *d tr (j V,r ' s >qui &fufpicionibus žefceleribus carent.fie
'ilig lj Ct : quiaDominus facriftii corporis traftafores a
H^&reprobis.ac non idoncis perfdnisinfamari
c’ nec ca i um niari permifitifedipfe proprio flagel-
Ihiidp^esfacerdotesa teniplo ciecit Vndeliquet,

.^cadll^fflifacerdotes, id eft, epifcopi a Deo funt m-
V?, l «°n bumanis, aut praua: vita; hominibus
Kfj^bfedpotiusab omnibus fidelibus portandii i-
dante,quando perfeipfurh, &
vendites ementes ciecit de tcmplo’.

^ f>Julluseni'm(,vt reor) inuenitur inter

concri Mapuvtim.fub ^drntt/pbo.cap.ri.

i}’.  c ddr-BuK 1.1 cti.nr. 1 uo p.s ca.idg--  b Dap.f.cd.

brfont. a 313 if.ead c .plerun^.^infil.l.j .c.}7.

I inop.rcnirv.  d C in. 3 c Et in 1 .fpnodo

& {  P°'y c  1.1‘tit.u iAnf. -

C'  V >» D»p.r.c4.nt.Pa»n.t.+.c.jp.  g al.  I p.;.ca*i.PMf.l.+ c.pr.

Sf. i fledtrp 4 -An;j, 3 .c ll } tMop.S.C».rpt.Pmm.  I coC l

1  lun.i, r  i c,;S),  a MutAttactt  1

ratores,& dettaftorcs,atq; accufatores memoratorum
Deifamulorum, atqueperfecutorcs damnantur, & in
barathrum (nifi fe correverint, 8cpereoru fatisfaftio'
nemcondignam egerint poenitentiam) indubitanter
cadunt,& vindicibus flaniniis eKuruntur.c^-p c  q|Ha<x‘
&aliapericulofacoliderantes Apoftoli ftatuerunt,ne.
facile commouerentur.aut lacerarentur vel accufaren-
turcolumna fandfa Deiecclefia, qua Apoftoli, 8cfuc-
celfores eoruin non immerito dicuntur.Sed fiquis ad-
uerftis eos > vel ecclefias eorum commotus fuerit, aut
caufas habuerit.prius ad eos recurrat charitatisftudio.
vt familiari colloquio commoniti ea fanent, qua fa-
nanda funt, 8c charitatiue emendent, qua iufte emen-
danda agnoucrinr.Si autem aliqui eos,priulquam hoc
egerint,lacerare,accufare,aut infeftarepncfuinpferint,
excomnnmicentur,& minime abfoluantur,antequaiii'
per fatisfaftionem (vtiam diftum eft) condignam e—
gerint poenitentiam: quoniam iniuria eorum ad Chri-
ftuin pertinet,cuius legatione funguntar.

C. XVI.  ^Communioneprruetur.puipuUicc  d
aduerftu epifeopum amqueritur,priufqHam
familiaritercum conuenerit.

Dem  Alexandercp//f.r.f.^.

S I e quis erga epifcopu, vel affores ecclefis quam-
libet querelam iuftam fc habere crediderit, non
prius primates ,aut alios iudices adeat, quam ipfos,a
ouibusfelaifumaiftimat.conueniatfamilianter, &no
I c n: c 1, fe d f.i: p j 1II m e, v t ab eis, aut fuam iuftitiam acci-i
pia;,aut iuftam exiufationem. ir  .Ji Si autem fecus
egerit, abipfis 8c abaliiscommunionepriuetur,tam-
quam Apoftolorum,Patrumque aliorum contemptor.
C. X'V 11. ^Nifiopinione difcttJJa,non ctuditm-
tarAccufdtcres epifcoporiim.

Trem  Euariftus Papa epifiopisper er£gyptum,epi/t.i.

S I/ quifuntvituperarores, auraccufatores epilco-
porum, vel reliquorum facerdotum , non oporret
eos a iudicibus ecdelis audiri, antequam eorum dif-
cutiaturatftimationisfufpicio, velopinio, quaiuten-
tione,quafide,quatemeritatc,qua vita, quaconfcien-
tia,quoue mento ft pro Deo, aut pro vana gloria, aut i-
nimicitia,vel odio, aut cupiditatc iftaprailumpfcrint.
necne.

C. XVIII.  fpMoioret natu non accufent,nifi
c/uifinr retinfidei.ir 'conuerfarionu.

Trem  Calixtus Papa adepifcopoi Galht.epfi.r.
Vairendum xeft in iudicio,cuius fit coirucrfatio^ -

nis,8c fidei is qui accufat,& is qui accufatur,qua
niaiD hi quinon funt reflaconuerfationTs.ac fidei, &
: quorum vita eft 'accufabiliš, & quorum fides.vita,8clia
j bertas nefcitur,nonperniittunturmaiores uatuaccu-
| fare. Neqne viles petfons m eorum recipiantur accu 1
j fatione.

C. VIA.  \iAbfcfue dnobtiii vcl tribla reDibus note
reupiantur epiftoporum aicujariones.
it trn  Zimi s Papa I' l.ad ipifcopo: Hijj:anie,epfi.r.
ij \  Ccufa tio * epifcoporum non eft facile recipiert-
41 da,dicentc ‘  Domino [Non  fuicipies vocem

a Zach.r.  h,s *:injir ‘ orig...  C Tnca.tfadrtani^c.z ir
li.C.Capi.c.: 87. Pann.l.r.c.sf.  d al.primati,  e Ref er t tir
multu uerbiiomfitt.iAnfei.l.j.c.Si. Sare.Lt.c.131 .ir r44.hu>
f Fann I.4.C.19,  g Sreph.r.epfi.
Bdrc.l.i.c.rri.Pann.l 4.0.3 7. Da p. Se
Motat tu eft tiereontm trtit,  » Edfd.rjt

^Accufare qui non
4 2 3 pofint.

mendacij.]Et Apoftolus inquit ^ aduerfus presbyte-
rum infcriptionem non recipiendam abfque duobus,
vcltribiis idoneis teftibus. Si ha:c deprcsbyteris, vel
carteris fidelibus funt pracatienda, quantč> magis de
epifcopis J

C- X X. ^Pro fola conucntionc epifcepi non fub-
moueatur aliquis a communione.

Itemex  Concilio Aurelianenfi primor S.

S I quis ab epifcopo fuo , vel de ecclefia , vel de pro-
prio iure aliquid crediderit repeiedumdi nihil con
uicij>aut criminationis obiecerit,eum pro fola conuen
tione a communione eccleliai non liceat fubmoueri,

C., X X.  I. IfHuare fubdnipralatos Juos repre -
hendcre non pojfunt.

Item  Euariftus Papa ,eptff.ž.

S Vnt nonnulli , quiprcepofitos iuos peruerskrepre-
henduntjd vel parum ipfis mqlcftiextiterinr.

Ex h is omnibus-dar ur intelligi , quod illt ab accufatione re-
fho&tnturjjui mn affsffione charitatisfed prani ta te fua affio-
jus vitam eorum dijfamare,dr reprehendcre cju&runt. ([HuJod
vero pr&mifiis aufforitatibus crtminofprohibeantur ab accufa-
tione pralatorum, teffatur  Altguftinus in lib. Solihqutorum
iia, dicent.

C. XXII. ČfNon omnes fubditi , Jed crimt-
noji tantum probibentur accufare pr* lato s.

P Rzefumunt pralati non debere fe reprehedi, vel ac-
cufari,pro eo,quč>d canones non eos paffim confti-
tuuntaccufandos.Quod tamen negaturfolis crimino-
fis,cum dereprehedendo veritas ipfa conftituat b  j_si
male locutus fum,teftimonium perhibcde malo,&c.

Opponitur huic difhpffioni.IpfiJacri canones diffinguunt ,
in quo cafu paffores (int accufandi a Jubditis, dicentes:  [ Oues
c paffores Juos non accufcnt,nec reprehcndant, nijt a Jide exor~
bitauerint.  ] Eccein quo cafu funt accufandi a Jubditis,in a—
liU autem minimo.

3 .pars. Huic oppoftionircfjsondeturfic.*T)iffinCtio tila ca -
nonum de criminofis , dr infamibus tntelligitur: Oues enim eri-
tninofa, & in farne s p alf or e m fuum accufare, vel reprehendcre
non pojjunt,nif d fide exorbitaucrit . Catcrum f a fide exorbi -
tauerit, tanta eff labes illius criminit, quod ad eius accufatio-
ttem,drferuiaduerfus dominum,dr quilibet criminof,dr tnffi¬
tnes aduerfus cjuemlibet adrnittuntur.

Cc XXIII, *Jlnfames Jr haretici >  homines
bon a farna accufare non pojfunt.

'Vnde  Dionyfius Papa adSeuerumepifiopum
cpiff.z.

A ' Lieni d errorls focmm,yel^ ful voluntaric propp
lititramiterecedentem,ant faeris Patrum reguiis,
& conftitutionibus non obediente fufcipere non pof-
fumus,nec debemus: nec impetere rečle credentes,vei
fan&orum Patrum fan<ftionibus obtemperantes per-
mittimus:quia infames omnes elTe cefemu$,qui fuam
aut Chriftiana pneuaricantur iegcm,aut Apoftolicanv
vel reguiarem libenterpoftponunt au&oritatem.
Iflnmultii vetu ff is e.vemplariuus rubrica huius capitis/sc ha~
ter, Infames accufare pofiunt h^reticos In alits vero non -
»a##*,Infames non polTunt accufare catholicos.

C, X X m I. *[ ChnFfianos accufare , vel in
eos tcjlificari non pojfunt,ejut fidem accc-
ptam deferuerunt .

Itemex  Concilio Toletnno IlII.c.O*

N  On e  poteft erga homines efle fidelis ,quiDeo
extiterit infidus. ludaciergo,qui dudum Chriftia-
ni effefti funt, 6 c nune Chriftifidem pr^uaricati funt,
ad teftimonium dicedum admitti non debent, quam-
uis elfe fe Chriflianos annuntient:quialicut in fide
Chrifti fufpe&i funt, ita in teftimonio humano du

a r.Timot.f.  b [oan./S.  c  s.c.oues.  d Infra j.ej.+.c,
alieni.  ] in decretk luly t caJ8<xAnfeU.3.f4*6f>¥ol]cU,f fftd,
C f.

Decreti Seainda Pars.

4^

bijhabentur. Infirmari ergo oporteteorutn
nium,qui in fide falfi docentur.nec eis eft credenduift
qui vetitatis a fe fidem abiecerunt.

C. XXV. 4fHarettii ) Iudai,velpagantCh r i' 0

fhanos accufare non pojfunt.

I tem  CaiusPapa F clici epifcopo. .c

P Agani, *  vel h^retici,Ime Indici non polTunt ^
ftianos accufare, aut voce eis infamationis i^ er
Verba epiftola funt.  Prim6 quide fcias pagapos? & 1
reticos non pofle Chriftianos accufare,&c. , ^

In hoc capi te decernitur, vt baretki non impetantrette
den res  . Vnde econtra intelligiru.r,quodbAretix.ifibb^ rC
impeti pojfunt. Item d tram tre fuipropojitivoluntark re f e  ^
tes,non pojfuntimpetereferuantes limitom fu*p ro fcfi°!!!*' r r
boe datur intelligi, cjuod recedentes d fuo propofto y frrti 1
cedentes eri m in ari pojfunt. Item non obedientes fantit 0  .
Jan bf or um Patrum , non po funt accufare obtemperantes J ,
conffitutionibus. In quofmtlker intelligitur,cjuodin°
tih tu inerbedientes accufare h cet. 'Vnde generalk ff c f t
cjuod in accufatione Acjualttasfidei, Jr conuerfatiohu fn
cufantom dr accufdtum femper confderanda eff  >-Vff V
cufat,vel par,velfuperiorinucniarur.

C. XXVI. hfareticus haretieum aceufire*

Jr contra eum teffificaripoteff-
Item  Nouellarum condhut.nouella^

S I ^  hxreticuscontra haretieum litigct>* J . ce 3UlC ^
uis eorum hsretieum teftem adducere. Sl1 ! *i ol i0

°« h „ 4
c0

thodoxum autem folius orthodoxi teftimom^^

leat. fOrthodoxis autem litigaribus,ad teft 1111

nullih^reticopatcataditus.

CfSed ejuaritur, f Jlagitioffimus Catbolicus pofst
hfiret/eum de ali o eri m tne,qudm de baref? ifutc <J uA  ^
refpondetur  .. Tncjuo haretteus inferior eff,  ff

fidet,tn eo d malircatholico accufaripoteff. In e J uo f^ jrfefir.
riorfuarit, videltcet in conuerfarione vita, in eo A Jf° t  prt/ j
mo conueniri non poteff. tf Item cjuod dicitur,
aefibus magis funt tolerandi.cjuam corripiendi-A li ? *
ligitur, vel quia d criminofs tolerandi funt, f? df‘\

vnde ibi fubinfertur, quia ftpe  c pro meriti*
uatur vtta refforum. Huorum ergo merito (P&fjj , tfi  >
vita refforum deprauarur, ab eis potitu funrtolcran^^jji
corrigcndt. Vel ejuia funt ejuidam,cjuifape '^ erttV v fle^
documentUjdr crimcn,<ju9d intendunt,probare non
C. XXVII. fSu* publtcis documentstf

bari non pojfunt,toleranda funt-

*De quibus in h omili a & dep<xnitentia,c> tz '

orthodoxus contra haretieum litiget, p r0  c '
quidem etiam haretici teftimonium vale^t^.^u, v !

lil*

> Lerunq;

V

guftinus ait.

* boni viri propterea fufferun s o
peccata,& tacent,quia fxpe deferunturp“ .Ji

cumentis,quibus ea^aus ipfi fciunt« iudictbn
non poftunr. . ^\c l [

1  Plerunquc.] In aliquot vetuffi* codictbu* l e £‘
t\\xt y quemadmodum dr apudBedam,&in oritffi*?'
men non ipfaprorfus verba hic referuntur ♦ ,

4 .pars. 7)e his etiam iUud naclctiinteUigff^

r M

tia  c

Chantfihj Noe damnanrur, tjiiifuoruM a0
prtpojitoritm cu/pam produm ceu
apcruir Jed magit deridenda monJlrAuitJHttc en‘J 71
Mditi mn pr.hibentur ah accufathne,fid'a
eft enim predere,almd accu/are. Prodit,ejui ne" t,,

accufdr y ejuireo prtfenteirimen indicioffert pr-

intendir. Cham film vidit pudendapatru,&
tediguntur, tjuicum ftltftnt coufc^ crirmnum
rii.atft idee accufare non pojfunt, vita tamen Mru  ^


a  ^infel.l.j.e.^f-.Pann.la.c.t}.  b
t eeeJf.rs6.Iuop.r6.c.!j, Pann.l.f.c.eS. c  f,fj‘
i>e-<3-c.accufatio.r, <Sl.j>, hepi.lt, J

e«,*-f<mnti»,

4?5 Caufa 11.

*hisridexd<tnt ajfsmnt. ffltsm obfiJ r ur, qued fubditi etinm
Klifiifl prelat os fuos accufare non pofunt. Legsrur enim in E-
*odo  1, quod Marid foror ^Aaron  , qux p rima poti tranfitum
toviirubri fimpto tympa.no hy mn um c ant ar c mn uit ,poffea
tourtnnranj in Moyfem , to  b qubd csdfcrhiopiffam duxcrat in
Domino lep ra percujjk eff.1f Item in Ub.  c T^egum
"ptitr^uodtimi Dauid fugeret it facic Sani, latuit in fpelun  -
**:in(juam cum Sanidiuertijfet adpttrgandum ventrem,Da-
todpucidit oram chlamydU eitisrfuod/ir fecijfepofleagrauiter
^kitfrvehementerpanituit.Saul  d a Domino eratrepro-
ex in uidi a Dauid perfequebatur,vt e um morti trade-
Dauid erat vir humili*,& mitu, S tuli d Domino fubfti-
Htiupcr Sarnuelem vnftm in regemfed ramen, quia prači dir
,r *ncklamy(hs Sauh,grauiterjleuit, cum d Saule foU admt-
tfflratione vnflionu fuperaretur  . Vnde datur intslligi, quod
Saditi cjuamuif religiofifint,praUtos fuos eriminofos accufare'
k,n poj]unt. c F{am  e per Saulcm,qui venrrempurgabat,pra-
htt intelliguntur, qui maliriam fuam corde conceptam in op tu
pidneunt. fltem legi tur in libro  f T{egum,quod cum are a
D omini reduceretur de Gabaa in Hieruf*lcm,bobus recalcitran
tibttt are a inclinata eff:  ctti dum 0%a leni ta manum adbibe-
W, vt tam trigeret, d Domino percujftu interiit. ‘Ter arcam
frtlati intclliguntur,per Ozam fubditi,per inclinationem ar-
**raftu inrtlligiturpralatorum >per illum qui manum adhi-
hdjntcUiguntur reprehendentes,vel accufanta Vitam doflo-
Hm^uid Dominopercufi intercunt. $Hit ita refpondetur.
Struni eff per arcam fignifitari pr e lat o s, ir per Ozam fubdi-
Ui -Illud vero falfum eff,qu'od per inclinationem arcacafus fi-
Dfoctur pulatorum. ffidliud eff eniminclinari,vel defcen-
^ T( Aliudcadere. Legitur  g enim quodSaluatornofferfein-
^‘oaueritfcut cjuando digito feribebatin terra, & de montib.
bfttnter deftenderirjn quos afcenderat,vel vt pernoffaretin
tTat tone,vel vt difeipulos in monte altiora doceretpraccpta,vel
^ Hrbtu fugiens ,ex altitudine montii eae refpicere, ir hbcrc
M ( t docere. Inclinatio vel defcenf o humilitatemfignificat,
faforitkalei nonnunepcam carnaUbtu condefcendunt, ir eo-
rur *Hmitati compatiutur,iuxra illud^Apoffoli  h, [Quv
lr> P r ^Htur, fr e g 0  non infirmor ?  ] Hos etiam fgnificauerunt
(j U0J  j lacob vidit in fcala defcendentes . De hit e-
^mpt T  Prophetam  k dicitur.  .[Jnchnauit calos, ir de fcen  -
fJtrarcamcrgo m din atam intclliguntur pralati,qui fub-
^ !l>r um otipam mifericerditer portant , ir eorum tnfirmirati
Un, ditercompatiuntur. Vnde btne dicitur>quod bobtu recal-
^Hntibiti arcaindinataeff.Boues cjuippe recalcitrantes fub-
' t0i f^nificant fuit dottoribut non obedi e fes, quibtu dum prx-
atlcm patiunrur y<juajt bobtu recalcitrantibtu arca inclina-
tkr - LoKttacjui manum adhibuitfgnifcat illoi ,qui mifericor-
Uct topafionem in pralatu fuis reprehendunt, tostn  feueri-
^ amarittidincm erigere volunt. Vnde bene Leuira ifte O^a
la Hr.0^a cjuippe robufhu dicitur. lili enim robuffi dicun-
oiim de fua iuflitia prafumunt , mifericordiam pčccan-
\ ^ fgandam putant , & impendentes reprehendunt . Vnde
^Dominopercufi inrereunt, c/uia  1 iudtctum fne mifericor-
A rnt }  q u inolunt facere mifericordiam delinquentibtu:
^frrSalomonem  na dicitur { Noli ejfe nimu iu(hu,quia eff
^^tjuiperirin iuflitia fua .1 Sic ir illud Moyf intclligitur.
tr Moyfem enim pr a la ti intelliguntur^per <s£thiopi/fnm pec
*tesdeflgnantur tMoy/es v&thiopijfam vxorem ducit,cum
i '“oetpradicatorpeccatorem fbi copulat,vt-txeo fobolem bo-
. Hn operum Dcogignere vale at . Hanc copulam dum Ma-
*>ideff, fubditi reprehendunt, lepra peccati inficiuntur. Vel
Yfd ar i*mJynagoga intdligitur , qua in Moyfem y  id eff,  in
r uhm mnmurauitrfuia tALrhiopiJfam,id eff,  ecclcfam de
/ccir eopulauit , qu°s lepra pcrfidix , ir errorii fordidos
*cth'r ^° n  n er £° h** aH fl° rt: * ri bi*s fubditi probibentur ab
fuorum pralatorum y fed monentur, ne reprebett-


b Num.n. c ,.R r g.24.  (i C

*■%&•*•  S Um. s.  b i.Corinth.ir,
1  Uc.1.  HI Scdcf.T.  n Grc-

TTrT  Accu^rtflu! ko* . -X-

Vil. podi ut. 4-26

dant miferinrdem compafionem eorum. IflPem  a per San-
i m pr.tl ati in te H igu n tur, ir per 'Dauid fubditi. Savd purganr
venrrem eosjfgnificat, qui malinam corde conceptam fonu tre
opiu producunt.Sed in prači fone chlamydu non fignificatur  1
nif reprehenfe peccati. T*er chlamjdem enim regnt poteftas in~
teUigitur. Hancpracidit,quipra/atum fententia damnationit
ferit:quod nulii fubditorum licet. F a ffa enim paffork, orugU-
diofld eff.fententia damnationu a fubdituferienda non funt.
Hinc eff y quod Hieronymm ait fuper Marcum de Pontifice,qH€
fcidit vefhmentafua. Scifio veflisfcifioncmfgnificatfacer-
dotj y quodinproxtmo erat fcindendum.ir auferendum ludsM.
Vel per Dauidfignificatur, qui ncquiriam fuorum pralatorum
videntes , maiora eorumpeccatacontemnunt , minimo, vero fr
leuia, ir quafiextremam oram chlamydupr&cidentcs } repre-
hendere ir lacerare fatagunt. Vel quiaSaul foltu diuertit in
Jpeluncam,in qua Dauid  2  foltu latebat.tf Item fuper hocp$-
teff intelligi y quod de  b (fhamdittum eff,quifoltu viditpu-
dendapatru, qua non cooperuit , fed ridenda monffrauit. Ham
itaq {  autforitate non inhibetur fubditu accufare pralatos ,fi  C
accufabiles fuerint. Item probatur , quod fubditi pr dat o s fuos
accufare non poffunt,etiamfi religiofi fuerint. In farne s enim
funt eo ipfo,quod fuorum do flor um vitam reprebendere conan -
tur. Infames etiam fiunt(vt canonum t radi taufforitas) om-
nes , qui in Patres armanturir qui doflorum fuorum vitam.
reprehendunt,vel dccufant. Nulitu autem infamis  d i n  accu~
fatione pralatorum eff mdiendm  , nififorte a fide cxorbitauc-
rit;vtfupra diffum eff.fum ergo fubditi ca ipfo,qubdin accu -
fationem prdatorum profihuntfnfames eff etan tur,i n ftmibiu
autem čopi a aceufandi dencgetur,patct y quod fubditi prdatos
fuos accufare non poffunt. *[Hu ita refpandetur.non omnes pra-
lati pro prdatii habetur.Nomen.n.notrfacit cpifcopufied vita.

1 <([ Non fignificatur. ] In aliquot vetuffu exemplaribut
legitur,non  fignificatur rcprehenfio peccatur« aliif ver*
tt0H»«/Z«,fignificatur reprehenfio peccati.

2  Dauid folus. ] Primo regnorum, c.24. legitur.  Forrč»
Dauid,Sc viri eius in interiore parte fpelunce lacebant* •

C. XXVIII.  ^ffuem &ta$,non vita fenio - -
rem facit,grauiter eff inerepandut .

Vnde  Gregorius e Ianuario epifiopo feribit ,
lib.7.indiff.2 .epiff.r.

P AuluS / dicit [Seniorem ne tnerepaueris .1  Sed haec e- -
ius regula in co g  feruanda eft,cum culpa fenioris
exemplo fuo non trahit ad interitum corda iuniorum.
Vbi autem fenior iuuenibus exempium ad interitum
prasbet, ibi diftri&a inerepatione feriendus eft. Nam
fcriptum D  eft iLaqueui iuuenum omnes vos, J Sc  rurfus
Propheta 1  dicit j Malediclus  * puercentum annorum.'}

1  <UMaledi(ftus puer ] In codicibus B.Gregorij p ar tim iff•
feremodo legitur ,partim vero, &l  peccator centum anno*
rum maledičtus.eft , qusmadmodum ir apud 1 oannem dia-
conum,ir in.vulgata,nifiquod hac babet non y Ql\,fed y c rit.S?-
ptuagintaautem, vteflapud B. Hwvnymum, habuerunt, bi
cjuimoriturpeccatorcentenamr$,maledi<ftu$ erit.

C. XXIX.  CfDignirai non facit epifcopum ,
fed vita.

Item  Hieronymus ad Heiiodorum,cpiff,de
lau de vita (olitaria.

N  On omnes epifcopi funt epifcopi. Attendis Pc-
trumifed &ludamcofidera. Stephanum fufpicis:
fed & Nicolaumrefpice. frfi.  ^[Nonficit ecclefiaftica
dignitas Chriftianum. Cornelius K  centurioadhuc
ethnicus dono fančti Spiritus munddtur, presbyteros
Daniel i  pueriudicat,^*T-^Noneftfacile :  ftarclo-
co Pauli,teneregradum Petri, iam cum Chrifto regnan
tium.e 5 r v^Infatuatum w fal ad nihilum prodeft,nifi
vt prdiiciatur foras, 6 ca porcis conculcetur.

a Nico lani in epifl. 7.ad Micbaelem.  b s.ca.fententiaT
C e.c.oues adc.14.  d c.rj.g.ead . C loan.diacontu li.j.
nu.32.  f 2.Tim .f . g al.tunc.  b Efa.4.2 . i Efd čf,.
b iAft.ro.  1  Dan.tj.* e.difi.+o.nontflfaeilc.  *n Luc.i-f.

Aecufare qui n®»

4^7 pollint.

C. XXX. fNon epifcopi n omete, fed vita re-
iterentiam meretur.

Item  Auguftinus traUatu 6.in c.r.Ioannis.

N Ononmis qui dicit, pax vobifcum, quafi colum-
ba cftaudiendus a  fiCoruide morte pnfcun
tur. Hoc columba non habctidc frugibus tcrrx viuit,
innocens eius viftus eft.

* C. XXXI. IftDobH abindoCHs.clericia laicit
ejuandocj, mertto reprrhenduntur.

Tesni  Beda a  d c.z.epiftela fecunda Petri.

S ECuti !>  funt viam Balaam & Bofor,qui mcrcedem
jniquitatis amauit:correptionem vero habliit fux
Vefanie.Subiugale mirnim in hominis c  voce loquens
prohibuit prophetx infipientiam.] Plerunq; hteretici
tam fttdtadogmata.tam execranda proferut faeramen
ta,vretiam hebetttm feufus, & paganorum, it  qui ra-
rione dittinx agnitionis omnimodo carent, illorimi
deteft<turinfaimm,&:ilk>rum diftorta,& Deocontra-
liaitinerafanius fapiendo redarguat. Et (quod peius
qttiafrequentius eft) nonnunquam multi cathoiico-
mm in tantum mercedem amant iuiquitatis, vt etiam
dofti ab ir.doiftis, a laicis clerici merito redarguantur:
d qttiiure comparaturprophetx,quivcrbisafinx,con
na naruiam loquentis,corripitur, nec tamen a propo-
fitopraitiit-inerisretardatur. Quibus etiam aptilfime
iiomcn congru.it ciuitatis, de qu^Balaam venifle per-
hibetur. Bofotnamq; carneus, fiuein uibulatione 1
interpretatur. Neq; enim alia maior « caufa luxttrio-
f s exiftit, verbiim veritatis amore pecunix,vel defide-
lio rcrumtcmporaiimn adulteiare, quam quod carnis
fe concupifccntix mancipauerunt.dr.iT. / ^JSed&no-
men ipftus Balaam,qui vanus populns,fiue prxcipijas
cos interpretaturitalibus conuenit Qyiienim agnitam
veritatis viam fpote ipfi deferunt, quid nifi vanus funt
populus? Quid, nifi in prscipitium fuos merguntau-
<titores,qiiibu9 non falutaria,qux corrigant.fed qu? il-
los deieftant,erroneapradicant ? dequibus bene fub-
ditur. i Hi funt fontes fine aqua, 5t nebula turbinibus
exagitatx,quibus caligo tenebrarum referuatur.]
a Tribulatione.] S.equebdtur,j)o{itus.qua diCfio fublata
jtfb,quia n e ep apud Bedam, mejne apud B.Hieronymum m no-
ptinum hebraicomm interpretatione habetur.

Suiaerganon g omnes epifcopi funt epifcopi, preibyteri a
Daniele puero iudkanrurjat infatuatum a potek conculcatur,
gjt ejtt: dicit: Pax vobifcum,plerunque non columba Jed coruus
reputaturpaterejuodnonfemperpro offtcio,atQ {  b aueforitare
perforut ab accufatione eft eejfandum : irnmb contra prauos eff
agendam,ciim omnkperfona criminaliterpeccans alteretur,it
(vt it a dicam jlegibus capite minor cenfeatur. Spi enim facit
peccatum, * feruus eftpeceati,tam in pcena,tjuam in culpa.

C. XXXII.  fSuifufcdptum officium rum admi-
niftrat ,non eft epifi.optcs.fed canu impudicus .

TWe Auguftinus «<>.

Q 'vi i  neeregirninis in fe (ationem habuit,nec
inadeli£ladeterfit ( necfiliorum crimen correait,
taniš impudicus dicendus eft magis, quam cpifcopus.
fjCaput hoc apud 8.^SuguTHnum,ex cjuo citatur, non eti m-
Hentum Burchardus & luo citantex Gregorin , & eadem fere
•verbaipfeejuop Grjtiamus e.diff .ti.fubnclJit capin,  Nemo
C[uippc,Ojuodeft Gregorij. SinileejuiddamBurchardus l.i.c.
tj.& IUop.l.c.dv.afferunt ex Origehe.

Sp/bas ergo Bieronymus,^duglsftimu,Gregoriiu auferunt
pomen columba,efiftopi,fenioru,norme it pnuilegium eftauje-
tendumdigniiaru,vtpoftinta fubditkrrprehendii Vnde feri-
ptura diftmulans prtmlegiumpraua fenelfutis,ait  ( Maledi-
Suš  kjnen jenior,fed\puercentumannorum.~\^ipparetergo,

a Etibi glof ordtn.  b r.Prtr.i. Nurn.ez.  C al./nutum
hominis.  d al.lacerentur.  e  al.magis.  f Ibid.  g e.ca.non
omnes.it c.non omnis.  h al. vel. e loan.t.  i Btjrc.fi/. c,; oj.
lnop.S-caj‘1-  k e.ead.Pauhts.

Decreti Secunda Fars.

ieor* 1 *

o t uodhi cx accufatione prAUtorum ivfames fiunt> qn te  . ^
'vttam reprehendere^dp- lacerare contintur^ut locumfat re £*
nU non nerntne teintum^fcd m or ib ut tenent. *

potim laudabilet fiunt ex c.ccufhtioneprAltttorunof^ 0 ^
qukm inf uma Jtent ,quod dicitur {Maior um  a
norum accujatiombuf non tmpetafiur,  j minores tntclltfcf
funtjiion dtgnitatCifcd vita.

C. X X X  111. šp JMdtiores & minores non
gnitata,fed vita intelhgi oportet.

V n ds  Hieronynius aitdePauio fnper epf 0 '***

ad Cjalattu. . l(lt

P Auius ^ Peturni reprehendit: quod non

nili fe non imparem fciret. -

*fC*puthoc, <jur,d citatur in plcriffc excmplaribtts & .
rQnymb,& in aliquotcx B.^Augufttnojn ntutrtM
tum eft: fed in glojfa e r dinar i a ad ca verba ipfiM e P {
Cjalatai;  In faciemeius reftiti y  additurhactnterlj^.^
planaiio , quod non abideret,nifi fe non imparč * c
Et in comraentarii* B.^Ambrosij in illum ciidem locutn
guntur.  Nam quis eoru auderet Petro primo AP°
cui claues regni coelorum Dominus dcdit,relil e
alius tališ, qui fiducia eledionis fux fcies ic no t j
re,conftater improbaret,quod ille fine cofiUo f
Hoc non deofficio ecclcfaffica dignilatUfd dcpu rl
ta-, & fantfitatc conuerfationis intcUigitur: fa*** enf7 ^
jnter oApaffolos primatum gcrchat. .,

C. XXXIIII. €[ Non epifcopi nom cn ?f
vita maior e m facit.

H in c  Auguftimis aitad Hieronymum,tpf J ^

propefinem.

a Vanqiiam fecundum honoru vocabul^^

ecclefia: vfus obtinuit, epifcopatus nial0 ^iel^

byterio lit, tamen Auguftinus in multisrebus
nymo minor eft.

C.  XXXV.  f Epifcopi licet para fint r» erititt
gradu tamen dijfcrunt dignitatif•

Idcm Icb.i.dc baptifino contra E^onatil^f^’^^

•p Vto, c  quod line vila fui contu:

melia

J. cpifcopus Petro Apoflclo comparatut ; L l L! ''
tinet ad martyrij coronam. Caterum mag* 5 v
beo.nein Fetrum contumcliofus exiftam-
nefeitillum Apoftolatus principatumcuibF^
patui praferenduinJScdetii diftatcathedratu ft u*

patui praferendum? Sed etfi diftat cath - v  j, t ._,
vna tamen eft martyrum gloria./«m-p1f^ u  : tJ ti sfl ^
Paulo pofteriore corrigitur, &pacis atq; v,1 ‘ ^

culocuftodito d admartyriumpromoue tu

to faciliusSc forrius, quod per vniuerf* ec< : t j
ta firmatum eft, vel vntus epifcopi
nius prouinciac.concilio praiferendum eft- y,r«

C. jr* XVI. Non in honoreJedia vt

ftlius aquatur,ve!prsponlturpatri.  j,

Idem trattatu jo.in loanncm ‘ il f ini '. fif] 5 ,ht

Q Veritur pater de malofilio, aut q u ^ rlt * .a* [o
duro patreiSeruamus honorificentia 11 ' t s  fiU
tur patri a filio,qu5 deficit a filio.Non xc i a3 c3a (l^  j,.

patri in honore, fed pra:ponimus,fi bonat 11

..-Ar fic trm^,,!^

pet 1

,vf


) tilio, aut 4“^ qtf-
Ve' duro patreiSeruamus honorificentia^^j

af

betifiliu squamus patri in veritate: & f* c tr i
norem debitum,vt non perdat xqualttas .JO

C. XXXVII. V^ratesf*'" » fW
(licet gradu differentei)P‘ tr,u

Paul us. .(.liPet*

Item  Ambroftus ^fermotic 66.ie”* u
ir Pauli.

Eati Petrus & Paulus eminent inter » „[<< .

|uadamprxt°£ atl  ■

.is cuiprsponatt
les eflemeritiJj

funt paffione,& ftmili cos fidei deuotion


B tati uetrus ocnuiu.jm.»v- ,»roEa tlu

poftolos, & peadian quajam pt^ n  g ur ,

luntiveiitm inter ipfos, quis cui^pi*p^. f .
eft. Pnto enim illos

los, quis cul r x  / qu'% a ^
I xquaies effe meriti*,

ih cos fidei denotion^ ^fi

^ Supra ead.c.ma/orum.
d id.cufoditur.  e  al.proHtht(W-

ral!  £ u ‘ r ’

%

. < J tit utn\quaf verbo fr ckernplopajlebatfarne cruan
Nk* f  i l0Tu todisfabt*riontm t (ex qna bodic tn etclefiaahj
tjutdatn prelati , cjuidam fubditi vocantur)
a  p*(lorale effiuum nov gerekar .tMj (lica enim

\  -- - _ - ,-_-

f"". %fu. +2 M 3 X ‘ : *t-<-

h *Mutata, e(f verbnum
Ttto p.j.c.tgo. Pan J.4. c /$6.
C hT”  d  S BOM Mi nr.llm

M *Vl>,is. i latu,n.  g Uan.j.  li

L ^“ r ‘ ' > 7 >

N*, c  l<+> Supra m.faeerdfuči.

4 2 9  Caufi II.. Qoaeft.

formi vidcnuis id martvrij gioriam peraeniffe. <FNon
* nmi  line caufa fačtum puteir.us, quod vna die,vno in
.focovnms tyran»i tolerauerc fcntčtiam. Vnadiepalli
foiu,vtadChrifhim pariter peruenircnt: vnoln icco,
a Mltcri Roma dceffct.fub vno perfecucorc,vt xquahs
ct udclitas vtrunq; condringeret . Dies ergo pro meri-
J_°>)ocids pro gloria,perfeeutor decretus eft pro virtute.
^inquo tandem loco iidem martyriuinpertulerunt?
^ Vrbe Roma, qux principatum, & caput obtinet na-
tl0 Qimr:fcilicet vt vbi caput fuperftitionis erat,illic ca-
f 111  quiefceret fanclitatis , & vbi gentilium principes
5 fotabant,illicccclefiarum principes morarentur.
j^ ern, ° vnde boe caput fumptum eff,  in ter fermones B.^Am-
0, y  dl 6  6.in ter fermones r B .^iuguff mi de fantlu .vigejtmst*

* apud Mak itn um Taurinenfem , qumtus m feffo

^rfuinum.f+.eff.

J -pars. Item pcenitentes , ligami, facerdotes accufare n on
"JI**^Vndegeneraliter colHgitiir,cjuod quicunquefacerdotes
^l*nt,vel ejfe facerdotes non pojfunt , in facerdotes accufa-
ntm ->vtltefifcattonem profarre non pojfunt.

C. XX x#in. Gf fjui facerdotes ejfe non
pojfunt, facerdotes accufare non valent.

. J( n de  Fabian us nit epiff.2. adepifcopos Orientales.

JP11 a  Apoftoli,&eoru fuccelfores olim ftatuerunt,

$ vt fecerdotes Domini non accufent,nec in eos tefti-
CCn tur,q U i fui ordinis non funt nec effe poffunt.

C. XXXIX. ff Sacerdotes accu fare, vel in eos
tefiificari non valent ,qui adftcerdotium
prohibentur eligi.

Damafus Papa ad Stephanum archiepijčo-
StA pum,epiki ,3.c. 3.

jfiftes 1  abfq; ^ vila infamia, aut fufpicione, vel
f[ r  ^anifeftamaculaA veras fidei plcnitudine 2  in-
J^fodebent, ^  t ales,quales ad faccrdotium eli-
(^'‘ubetdiuinaaiKfloritas.^jOuoniam c  facerdotes
tradit aučloritas ) criminarinon poflunt,
teftiticari, quiad eundem non debent, nec
t r ?, nt prouehi honorem.

e fte$.] ‘Vamafiverba hacfunt,  Accufatores enim
V^ Co P°ium, 5 c teftes, fuper quibus rogitallis, abfque
aut fufpicione, tcc.fictf referuntur d Hur-
X JbiuoncsPannormia autem habet vt Gratianu*.
C l 'nitudine.] Inepifiolaipfalegitur.  plenitcr» Bur-
Š* Ve to &luohabent,veta  fideplenitcr.
t & illud Silucffri inte/ligitur:  1 Laicus  d non aceufet
&c.  ] id eff,  cjui in inf eri ori gradu confiitufi acCfupe-
»iot, ^ “fondcrc non pojfunt , in fuperioribus agentes accufare
ot %

Cc< *ffenfum eff,  cjuid reffondeatur aufhritatibus , <pr
knt h  tntlf  > <\uibus fubditi ab accu fat ione pr Materam vide-
h(, (  rt P e dmdi.Nunc de m on (Iran dum cfl,quibui rationibus
(hrtft Hr rec ipiendi, & quid contra refpondeatur d pral.ttis.

U„j faeratpaftorpaftorum.ouibuf fuu, de quibKs ait  e
171  nijfus^if ad oues ,qua pcricrut domU4'lfrael,&c.  J
^i3 Cl jf r9 " ria i& verbcra,qua ab eu patiebatur,ait  f ( Si ma
.teffirnonium perbibede malo, &c.  ] Item  g
arguet me de peci ato? \^it quicunqUe ad tejfi-
ln a l t( ]uem,vetadarguendum admittuntur,adeun-
t* 1 KŽr m  admirtipojjunt. (Jum ergo oues,vt aduerfus
' Hkfn  tejlunonium fcrant,<čr vt ipfum(Jipojfunt) re-
rtantur, palet, (juod fubditi pojfunt acmjare
f^itareffondetur.Cbnffus quamuu ejfetpa-

vil. A "f2f“ _ 430

& vifibtli v n ff ione nec in regem , nee in facerdote vnttut cratt
čjuaJMa  dua perje na in populo tl!o pral at ura nonsen fhi vindi-
1 abant. *J Non ergo ex Ime aufforirate fubditi preb ant ur admtt
tendt in accufattoncpr&latorum, fed tantum oflcnditur, sjuod,
auditores eos reprebenderepojfunt, & in eos teffifičari,cjui t uno
officia ecclefaffica non babcant,verbo tatnen & exemple cpiofl
cu nque valent, lucrari Deo faragunt . Ref J on de tur & ali ter.
kAIiuU  eff,  quod de rigore cogimur feruare difcipltna , ali ud
quod adtnittitur ex perfe  <57  ionu confiderationc . (Jim (Is# ad Je
arguendum Iudaos admijitperfetfione butnilitatu,non Jeueri -
tateiurif. Si enim legii rigore cjfcnt admifii,hac auttoritate eri-
minofi,& infames in accufatione religioforum ejfent recipiendi,
cutn cffent fccleratifimi, cjui de Chrisli nece trabante s, in ni¬
čen te m condcmnare volebant. Hoc ergo exemplopralati non co-
guntur recipere fubditos in accufatione fui, fed permittuntuu
*JItem Paulu*  a Petrum reprehendit, quiprinetps ^Apoflolo -
tumerat. Vnde datur intelligi,qubd fubditi pojfunt reprehen-
derepralatos fuos, f reprehenfbiles fuerint.Sed hocfacile refel-
lit ur,/i vndejit reprehenfus, aduertitur/Tetrui cogebatgentte
iudai^arc,& a ventate Euangeltj recedere, cutn J udav grcgst&
faciens,& a cibU gentilium Ut enter Je Jubtrahens. Par auter»
in Je eff,a fide e x or bi tar e,fr ali os exemplo,vel v er bo a fide deif-
cere. Ergo hoc^templo non probanturprastari accufdndi aftib•
dl tis, nififorte a fide exorbitauerint, vel alios exorbitare coege -
rint . Cfltemcum  b Petrsts intrajfetad C°rnetium,co»quefH
fiatres funt qui erant in ludaa, fr reprehenderunt e um , cjued
adgetitilem diuertijfet. Ecce, cjuodpralatiiure pojfunt reprc?
bendi a fubdttu.

C. X L. *[Petrus a fidelibus interrogatui cur
fidgentes intraJJet,non ex potefiate rejpon¬
di t, fed humiliter rationem
reddidit.

ted huic oppofirioni  B.Gregorius reffondit,dicens
T heoriffa patritiajib. g. epiff.3 g .

P Etrus poteftatem regni acceperat,&tamen idem *'
Apoftoloram primus querimoniac contra eum a fi~
delibus fadae, cur ad gemes intraHet, non ex poteftate
officij,(qua pofTet dicere, oues paftorefuum non accu-
fent,nec reprehendant:) fed ex ratione diuinae virtutis,
qua gentiles acceperant Spiritum fančIum,refpondit,- 9
IJOperapretium fuerit ad ipfum B.Gre^orium adire: copiose e-
mm exponir i t)ua bič a Grariano concise referuntur.

2.pars. Cutn ergo Petrus poruit ex offitio rcpellcre quere!at,

Jed noluit,ncn hoc exemplo pralati cogiHitur fttfcipere repreh c tv
fionem fubditorum.Ex■ hac etiam butnili tat is difpenjat/one in -
telligitur illud  Lconis qnarti .Ludouico  ^Augufio diflum.
q^ipud luonem huius capitis hac eff tnfcriptio.Oubd  in pr^-
fentia legatotum lmperatoris Leo Papacaufam fuam
examinari volucrit,idem Nicolaus Imperatori.

C. X L I. €Jlmperiah tuditio ^Apodfoltcus Je
emendare promittit.fi quid erga.fubditos
imuffe commifit.

N  Os d >  fiirtcompetenteraliquidegimiis,& fubdi
tis iuftaclegis trainitemnon confrruauimus, vc-
ftra, ac miflbrum veftrorum cunda volumus emenda¬
re iudicio: quoniam II nos,qui aliena debemus corrigc
rc peccata peiora coitimittimus,certe non yeritatis di-
fcipuli,fed(quod dolentes dicimus)erimus prar c$teri»
erroris magiftri. lndemagnitudinis veftrae magnopere
clertentiam imploramus,vt tales ad h£c,qu$ diximus,
pcrquirčda mifios in his partibus dirigatissqui Deuru
per omnia timeant, & cimčla (oucmadmodum fi ve-
ftra pra:fens fuiflct imperialis gloriajdiligentcr exqui-
rant , & non tantum hxc fola, qux fuperius diximtrs,
quxrimus,vt cxamullim exagitet,fed liue minora, fiiie
etia maiora iliis lint de nobis indicata negotia, ita eo-
rum cunda legitimo terminentlir examine, quarenus
in pofterunv nihil fit, quod ab cis indifcuffum, vel in-
diffinitum remaneat.

■■ — . . ■ ■ - r  -g,  I

» GtUt.l.  ^ « sA3.u.  »1  luo

43, *-3£- Dccreti Sccunda Pars. 4 3»

fiam Mcufantetadulrcrtj pronuntiantes.eo cuod Chrt*
fi~umficjuemKr,c<muit'!c!rcr,tr imdmntmt. Hitro«)'.
mw  I refen libro vmmm ,UaHrtum,tjuod
fubditis de aduheno accufatMt.cum auadragintA  4 duoba, 1 '
pifiopufepurgtuit. tfltem Sy.mm<ichu*  b Ptpa 2 »
fpnodo dignitarefha exptlitm, prtu* fiatu, fuo reddt dcctrK > 4
tur, vt tune vttniret udtnufum , & Ji ita rečic vidsrttur
/dntiumpmpafitirmcbuf relbonderet. 'Din* res vil.* 'P"

" . - ...ffMir

6. pars

populum,  ^ Angelu* Dominiafina,cui inf debat, in via fe
9ppofu.it , eua.gina.tocf gladio eam ab itinere compefuit,  7««»*
lile verberibus affligeret, inv očem prorupit, fr propheta
v e Jani am redarguit. Si erga animal n-ut um angelica virtute y
pr op beta, infipšentiam rtprchendttjnultb magu fubditt pojfunt
ttccujare pr&latos fuos . ff Hts ita refpondetur. Verum eft qmd
per afinam fubditi fignificantur.fr per Balaam pr&lati: n on ta-
men hoc exemploprobčiturpr&latiaccufandi a fubditis:fedfub-
ditu tantum forma datur bumiliter renitendipr&lati*,fiforte
eos ad maktm cogere voluerint. r Ba/aam namquc afnarn vr-
gens ,vt admalediccndum popitlo r Dcieum veheret ,fignipcat
eos, qui verberibus, fr cruciatibus a fubditis exigunt, vt eis in
malo faiitores,fr coadiutores extffant Sed quia  _ Angelus,qui •

U bet vi delil et pradicator, euaginato gladio , aperte fcilicet pra-
dica.ro timore.fr horrore futura vindiffafi con fenfu aliena m a
Lina illos reuocat , licet eis in huikfinodi vocem conauefftonit
prorumpere.fr pralatisfuis dicere,cur nos verberibus affligitU?
cur nobis intuffe irafimini ? nunquid vobis inobedientes ali-
Ruando fuimus ? mfi nune,cum admalum cogimur ? videteil-
lam, qui prohibetab incepie . N on ergo hinc pridati probantur
accufandi a fubdirit. 1 f Item cum David  l> adulterium, fr
hemicidium conamififfet,mtjfu4 cff k Deo Natfan propheta,vt
eum redarguerst . Scce, quod predati funt arguendi, fr repre-
bendendi a fubditis. <fSednotandum eff, quoddua funrperfo-
ti&,quibus mundta ifferegitur, regalu videlicet»fr facerdota-
lis. Sicut regts pr a funt in caufs fitculijta facerdotes in caufs
Dei:  7 \egum cff corporalem irrogare pcenamfacerdofum fpiri-
tualem inferre vtndidam . 'Dauid ergo etfi ex regali vnffione
facerdotibm  , &prophetispraerat in caufs feculi t tamcn fube-
rat eu in caufs Dei. Vnde  c rege s k prophetis, fr facerdoti-
bvu vngebantur ,& eorum oblatione peccata regum expiaban-
tur. <f Sicut  d ergo Ofas k Domino lepra percujfu eff, quia
facerdotum officia, vfurpare voluit,fc facerdotibm, fr prophe-
tti regum vfurpare officia. non lieuit. ftfathan ergo propbeta
cum regem redarguit,fuum eff executm officium fin quo er at
rege fuperior > non v/urpauit regis officium, in quo erat rege m-
ferior: monuit eum, vt per pcenitentiam peccata fua expiaret y
non tulit in eum fententiam,qua tanquam adulter, fr homici-
# da morti addiceretur, Sic fr beatua ^Ambrofius Theodo-
fium , e  fr beattes Innocentius Imperatorcm ^Arcadium ex-
communicauit, fr ab ecclefia ingrejfu probibuit . ^Sicut enim
non fine caufa iudex gladium portat, ita non fine caufia clanes
ecclcfia facerdotes accipiunt. lile  f portatgladium advindt-
Čfam malefafforum, laudem vero bonorum : iffi habent claues
*dexclufionem excommumca,ndorum  g, fr reconciliationcm
pccnitentium. Hoc ergo exemplo fiubditi probantur reprehen-  j
dendi k pralatis,non pralati k fubditis. fltem, Daniel  b nul-  |
la legi tima poteftatefunffus fiudices k populoconffitutos , de  j
falfo tefiimonio conuicit,fr conuiffos damnauit. Con fiat ergo,
quod.nullam poteftatem habentespojfunt redarguere dtgnita-  I
tibus fublimatos . <{[ H is ita refpondetur. *Miracula (fr maxi-
me vereris tefiamenti ) funt admiranda, non in exemplum no-  I
fira aftionis trahenda. *Multa enim concedebantur tune, qua
nune penit m prohibentur. Tune enim Samuel  i gagpin-
guifitmum regem male c h infruffa diuidendo confidit: nune

nulli ecclefiafficorum tudicium fanguinU agitare licet. Tune
Phtnees  K ludaum coeuntem cum Madianita interfecit, fr
reputatum efi.eiad iuflitiam: hodio facerdotibm in pernidem
fui officij verteretur. Exempb ergo Danielu non folum accu-
fandi,velredarguendi,fed etiam iudicandipoteffatem fubditi
fibi in pralatos v.tndicarcnt ,fiillud in argumentum noffra a-
čfionis liceret ajf smi , quod nulla vnquam aufforitatepermit-
titur. JMagis ergo ex hocfaflo datur intelligi,quod in nouifii -
mu tcmporibus fufcirartt Dem Jbir.it um pueri iunioris , ilhus
videlicet,de quoperpropbetam  I dicitur, \fPuer nartu eff no-
bu]friterum, [Ecce puer meus }qui iudices .iniquitatu,fcribas

b 2.TfigJ2.,

mo namero facerdotum,qua m ere tu r effectu m: fr cum p° ^^
dum ordinaretur,quomodo fifet accufmdsus,prajattu
caufam diceret.occurrebatfcd ab amulu cff impedittu- .
i ^[Hicronymus.] In catalogo B.lficronpmt,^ A  ^
fiiu hbris nikiltale legi tur: m vetuffis tamen PontifiMl 1
vita Damafihoc refertur.

C. X L M. %Redarguendi fe UccndaP*

"B.Gregorij ah k praffat.

Item  Gregorius aitde feipfo.  . . $j

S  I quis fuper his nos arguere voluerit>ye
auftoritatem nos faccre contenderit, vem #•■ ^
dem Apoftolicam^udomnia eccle%fticancg°_^.^
quibus quaftio habetur,confluere iulfa funt: vt ^
te confellionem S.Petri mecum iufte decertet ,4
nus inibi vnus ex nobis fententiam fufcipi at  J u  nl *
^Efi Gregorijquarti in epiflola citata &.ead.q.<> ,C j.

(iro, fr diff.  tp . nulli fas. in qua epiffola cum malta “ tX
pri ui legi is, fr primatu 'Romana ecclcfia,iff a adiungit’

Ex his omnibus colligitur, quod fubditi pojfunt rep r -
re,fr accu fare pralatos fuos. Sedficut de Chrfio
do ludais dixit,  [ Si male locutus fum,frcS\itadet
gendum cff,qubd fuo exemplopralatbs dederunt f* ctt f
cipiendi fubditos in accufationem fui,fednon coegefU n  f.

C. X L 111 . 4 J De eodem.

Item. ceft

P  Aulus d Dyaclinx e ciuitatis epifcop u:
tur a fubditis de lapfu carnis: conuincitut>

tur,alius loco eius fubftituitur. . ^

^Hočan ex dijpefadone accufati, an ex rigore /»r#/
ex regeff o  Gregorij ad loanncm epifcopum prti**
neajtb.ro . epifi.jf.potefi deprehendi,vbi ait. fr cffl

CfVerba funt Gratiani, qui proponitfummAm ^
tuli ,quodfapefaccre jalitumejje multis locis eff noG
C. X L 1111 . fDau/us Djachna * c,m

tis cpifiopus fisbditorum accufattone con  ( ^
uičftss dcponitUT.

L Ator g  NemcCon ad nos veniens m a  . V
Paulus Dyadins h  ciuitatis epifcoP 11 ?^^ jed 1 ,
mala in corporah crimine lapfus a (tiis c^ rl  p,,us ( j

rrtniliAn« ti*nfclltia rnn ,tQ

a Num.22.  b 2.1[egj2.,  C 2.%e%.6.  d 2,Par*l.2(.

e Thnd.hiffor.tcclef./.;.c.r7. Niceph.l.tj.c.jf. f Rom.,).

h Dan.,j,  i

r.Pet-2.  g al.eKcommunicatorunt.
k thuK.21.  1 Efa.).ir+2.

tus , & conuidus, epifcopali rententta r 0
poftea cum auxilio laccularium veniens ep 1 ' gc\%
more pratdonis ingreflitseft:ablatis^; rebu»

dileainimumNemcfionlatoremprfientiii 1 " ^

ftiiutum,ab eo cpifcopatu proiecit, & ad iu • a qil*^

iuriam,ac nečem pene perduxit.Fratcrnitas

ftra liste omnia curet addifcere, & qua:ctin t l‘‘
abftulit, omni mora, vel excufatione cen an  fe d 1 *
compellat. Sivcronihil eccltf,z, g

rit abftulifle (quainuis graue,& iniquutr> .  :J
a vobis, vel ametropolitanocius hoc P etl ^ c p
merario auPu agere prafumpferitjverunita 1 ^
proprium tulit, Pubfraternitatis veftri de ^

conllare, li verum eft. Sed&illud dilig erl f?cc: leh^’ £ t'
dum eft, liquid male dt rebus dilapidautf ■ *

cx eoquod nonc

abftulit,illud reform^

re modis omnibus compeilatur.

o verbn  <-

^ In hoc capire nb referutur ipfa omntno ■otWs /, l  fl

a Bure h ar. do fr lianefitJfententia tamen (1  j

a -BurM,e
{ t i, Duhati**’

a al.X Lil II.  b lmtio4-

Ptljc.l.i.tit;Snfel. 1.2  c. 2 o
ca.joS.  o tl. ČDocleatin*. .

I l.i.f.tU.lnif.f.(.»)!■  k

i*


Caufall. Quacft.VII.

43!

Ibctdiflo  a non in accufatores y vel depojitores vlcifci-
tnr,fed in dfp o Ji tu vlteriu* profequitur,vt fi vitra ad epi -
fiopatumajbirare te/itauerit , modi* omnibus repellatur ,
(padagendampeeaitentiam perennem in monaJUrium
^ttrudatur.j^uem er go Gregorju* ad epifcopa.um a filtra n
tem omnibus modri repellit y quem grauipcenitentiaJubij -
cit pat e t /ion fua d/Jji efation efed Canonu cen fara d /it bdi
ti*effeaccrfatum-igr cor.uičlum. LtVtiam /ion exempln,
ftdlegibusagamitiffidendum eft>quid  Gregorius Jlribat
hnocentio  I, & reliquis epifeopis Sardinix y hb.j. indici.

2 . epijt.S. tla dicens.

i f Innocentio.] In originaliimprejfo  ry?,Vincčtio,
ttq;quamplurimis epifeopis. In vetujio aute exemplari
latica/io exprimuntur nomina epifcoporum , ad quos hxc
tffloLjiribiturhoc  oK^///c;Vniccncio>Innocentio,Ma-
ri [uano,Libercino, Agathoni, & Vi&oriepifcopis Sar¬
dini®.

C. XLV. jQuodfubditi prxlatosfuos ac -

c h far e pojfunt.

\r  F.tropolitanum veftrum in aliquo poftponere no
l\lpr;Efumati$,exccpto fi (quod non optamus) con-
traeundem haberevos alicjuid caufar contingat, vt ob
hoefedis Apoftolicceiudicium petere k debeatis.

C. X L VI. Vitam pralatorum fubditi nul-
la dijumulatione negligant.

Item'vniuerjis epifeopis  concilij Bnacij, lib.
jo. epijl.)j.

O Icut(inquit)laudabile dilčretumcj; eft,reuerentiam
^ & honorem debitum exhibcre prioribus, ica re&i-
tB ‘linis,& Dei timoris cit, fi quainter c  eos correčlio
indigenc, nulla dillimulatione poftponere, ne tocu
(quodabfic) corpus inciptat morbus lnuadcre , fi lan-
a^ornon fuerit curatus in capice. (^iiaedam * enimad
n °sdc Clemcntino primate veftro perlata funt, qnae
H ,l oniam ita grama lunt,vt tranfire indifcuflfa vilo mo-
^nondebeant, fratci nicatem veftram hortamur, vt
c,ln ‘Omnifo;licitndine, acviuacitate mentis indagare
^jtismodis debeatis illaca, S' fi funt > vt audita iunt
vltionecanonica refecencur. q r  Admoncmus autem,
^noncuiul^uam perlona: gratia, no fauor,non quod-
1'becblandimentum qucnquam veftrum,vel ad difeu-
lle ndum,qu^ nobis nunciatafunt molliat,vcl a verita
le e ‘’cutiat:led facerdotalitcr ad inueftigandam vos
Pf°pttr Deum veritatem accingite. Nam fi quis in hoc
P'š c t>aut r.egliges efte pra fumpfcrit, divftis criminibus
a P u dbcinn i"c nouerit efleparticipem , cuius xclo ad
P crr crut a ndas fubciliter nefandi caufas facinoris non
m °uetur.

1  5fQna?dam.] Ft btc fummatimreferunturVcrba
^‘Greg}?jj ^uarepauca tantum quxda funt addita } qnx
ntci j!*riaviilebantur.

tjae.fi (juif jjicc/alia, & ex biigeneralem regulam col -
JL tn ® oporterecozitedit^audiat  ^»/dGclafius. C.xxviij. 1
* c *t omnibus deriiis  ^ cuiuftu n q*o rdi n is, t ta feribens.

1  ^ C,xxViij.  ] H te citat ur nurnerus capitum  , rt eii in
to we cano/iurn y de quo in p rafal ion c diclum e it.

C. X L V 11. ^ Clerici exccjfus fui epi/topi

auribus defe razit Roman i Pon tifus.

Vapropter necclericorum quifpiam fe Apoftoli-
offenla: futurum confidat immune,fi in his,
^la!ubliter fequenda Apofiolica deprompfit 1 an-
0ri tas,fiue epifcopum, fine presbvterum, fiue diaco-

43+

ničeti far e qni non
pojiint.

fiat,&esteris interdivtio delinqucndi. Sin a vero,mo
dis omnibus ent vnufquifq; pontifieum ordinis,& ho-
noris fui eliror,fi cuiquam clericorum, vel ecclefia: to-
tiusauditui hac putaueritfiipprimenda.

C. X L Vlil. %Deeodem.

Ide m.

S I b quid in ecclefia damni,aut in his,qux funtpr^-
ceptionis noftta aučloritate 1  prohibita, pontificč
veftrum videritis admittere,mox noftris auribus rela-
tione fignate,vt quid fieri debratvcenftamus.

Audoritate.] ^Abetlifta dittia d plerifq s  r e tu ji is
exemplaribus t  & ab aliis coUcčloribus , qui etiam Gclafi-
um cit ant.

C. xtlX. ^ Clerici,autlaicifinc examina-
' tionead epifcoporum accufationem
non admittantur.

Item  exconcilio ChalcedonenfijC.2i.

C Lericos c,autlaicos accufantcs epifcopos,autcle-
ricos palfirB fine probatione ad accufatioi^m
non recipičdos decernimus, nifi prius eorum difcutia-
tur exiftimationis 2  opinio.

i ^ Pafsim.] ooTshids^/i, &bbx.irjcf,<&c\qu£ Diony~
Jiusvertit,  temerč ) atq; indift'erenter ,^po ffuntiLetia con -
iunoi cum fequenti membro. Id vero copiose exponiturin
c o n ci li o C o /pan t.\. cap . 6 .

z  ^ Iixirtimationis opinio.] idejf t

efiJiimMio.

Shialibet p er fona cpifcopot^aut alios
accufans-i/nonjtra/ida documen-
tis inf er at.

Item  ex ly nodo Romana.

S I ftquisepifcopus,presbycer,autdiaconiTSjvel qui-
libet clerici apud epifcopos(quia alibi non oportet)
a qualibet perlona fuerint accufati, qllicunq•, fuerit il-
le,fiue fublimis vir honoris, fiue vlliusalterius dignita
tis,quihoc genus illaudabilis inrentionis arripucrit,
nouerit docenda * probationibus , monftrandadocu-
mencis fe debere inferre.

i q] Docenda.] Sic apud Sixtum tertium-, & in capi-
tulari-.apud C atu vero y &Hadrianu paulo aliter y qnemaf
mo dum <&> aliis locis huius capitis nonnullx , fed non ma~
gnipo/iderisjfunt rarietates.

C. LI. ^ Saccrdotes non accufent y quiad eun-
dem ordinemprouehi non po fJUut.

//<?/» Damalus Papa y Stcphano arebiepifto-
po,tpifa.cap : l.

S Accrdotes e  (vt antiquatradit aučtoritas)crimina-
ri non pofTunt,necin eos teftificari, qui adeundem
non debcnc,nec polTunt proueht honorem.

C. LIL ^ Kiji trrtpreb en fi bi le s in maiorum
accufatione non reeipia/itur.

Item  Iginusl J apa,i!/)//J.i.

C Riminationes f maiorum naru per alios non fiant,
nifi per ipfos, qui crimina intendunt, fi tam en ipd
cfigni,& irrcprehenfibiles apparuerint,& ačiis publicis
docuerint omni fe fufpicione carere, & inimicitia,atq;
irreprehenfibile fide halere, acconuerfatione ducere.

tolligjlur it.i r j l  cx hit omnibus, rjttodfubditi in .ecuft-
tionc epifcoporum funt admittendi. Kuncvidendum  e 7 f>
anmonucbi in accufationeepifcoporum fint audtendt ,Ha
driamis Papa g in capitulii, c.fi.videtur eos ab accuft-
liane remouere diccns.

■»anip.

u ni viderit excedcntem,non protin tis ad aures g Ro-
nificis deferre curauerit, probationibus dun-
petcnttr exhibitis, vc tranfgreffionis vltio

d  g^ al.iudicium reqniratis. c al.in eis.

G »kl ius

epifcopis^per Lueaniam , & Brulittin, & Siri¬
jo

s&rszfc*'  * ' f Vt

a al.Suircro mo dis omnibus erit vnufcjuifj^pontifcTs
ordini*y(*r honoris elifor b Iuo p.^.ca^i.sAnf l.j.c.tGt.
Polyc ./.? tit.U.&l.+.tit.iZ* c Jfnfl.i.c.  115. d In c.
HaAnaniyi.i4p.Cai isin epijt.ad beliceyC.lVixiusHI.ep:-
fcopis onental.c.i.Lib.j.cxpitul.c.^\%. e s etd.c. e-
fics.ver.fncerdotes.Poly J.y ti t.i.Burc.l.i.c.2.Iuo p. .c.
290. f lte Luci us Papa epijt.Vnic.luo p.6. .26.  g Le
Stepba/r) epijl.z.&Me lehia de s epip.Vnic.Cap.l.j.c.izi

P

435

Accufare qtr non
potil nc.

C. Lil L «• Monachi facerdote .» accufare ,

4 r.e//» <?<>/ (cfi/ficari non p o funt.

P Lacuit a  corum accufandifacetdotes,&teftifican-
di in eos 'voccm oŠftruere,quos no. humani? i, fed
dininis vocibus mortuos cflc fcimus: quia vocem b f u -
neftam intcrdici c  pocius,quam audiri oporcct.

j ^Non.humanis,] In epifola Stepbam esl , quos lui
jnanis ,  &diuinis vocibus damnatos, vel mortuos efle
cognofcinuis Jn.epifobi autemlMelcbiadh eh, quemad~
m odurnih c rejhtutum e tl ex vetu jih exemplanbus Gra-
tiani , &capitulo Hadriani: fcdfubiungitur.  Ojioniam
infidelis bomo mortu.us.eft in corpore viuente. &for-
tafeJignificaturlocus-MatthA.  Dimitte mortuos lepe-
lirc mortuos jfu psiaut locus Po.hU,  i.Tim.$.  viuens mor-
tlia eft : . jQptamobrem quod p rop ne p e ni n e taci i) o min e s
infames,maximisq s  jiagitihobnoxios(Vt eslinfra, 3.^.5. c.
canonica .) non benevidetur hic referriad monach os: fed
minime id maliiiose fačlum e sipe tim. Gr ati anus monach as

Tremin conc'.]\o Chalctdonenfcap.4.pra:cipitur, vt
teelejiaficits achones monachi attreclare n o n p raju man ti
C, Lil.M, ^ Monachi in. accufatione non
, funt audi en di.

llem  Pelagius I i.epifcoph Italije.

N Vllus d monachus calia vnquam arripiat,necfse-
■ailaria ) aucecclefiaftica negotia perturbare pr«'
fftmat:quia morena in talibusvox cit eorum.. #

Sed aliud eTl, quod exprafumptione ajfumit ur^t^neri ■
tatPf],aliisd,quod ex uecefiitate  ^eritur charitatis. Mona¬
rhi enim ex prafumpiione epifcopos accufare non po funt:
sx chariiate pofuntp Vrt de. & in canonibus pračipitur,vt
rubi ularij  e cpifcopifint vel religioji clerichvel.elečti mo
nachhvt de etos vita teflimonium dicerepojsint.

7 pars. liem illud  .Eleutherij Papaj/# epijl.ad Gal
Ha p rouin ci. ts,omnib us gen era lit er dicitur.

C. L"V. *fConfenti/econuincitur,quicHm

pofiit.peruerfis negligii obuiare.

N F.gligere f, ciim pollis deturbare peruerfos, nihil
aliud eft,qua'm fouci e..Nec carer fcrupulo (ocieta
tis occult«,qui raanifello facinori delinit obuiare.

C. L V L Sju.antum ex vit.e merita quh
ecclefiam aduficat, tantumnocet,fi de~
jlruentibus non r

Item  Hieroriymus % tamdefe, quamde aliw
monach is. in prime prologa hihita*
fcribit,dicens.

S AnčU quippe rufticitas folum libi prodeft: & quan-
tum a»dificac ex vit« merico ecclefiam Chrifti, tan¬
tum nocetjfi deftruentibus non refiftat.

1 Bibliže.} Inplerififo VetujUf Gratiani codicibu* le
gitur 3  b i bli o t h e c x.

C. L VI Z. ^ Subditi vitia pralatorum vepre-
hendere jhideant.

Item  Gregorius b,
uuni*““ r " L  ’’ ’

ubiedi

tninibus fubiici>compellantur vina eorum venerari.

f ColleSla e;t hacfententia exverbi* ti.Gregorij tertia
part e pajloraluf: admonitione deawaocia.ua> vit de e latu
gr humilibui io 'tuitur,

C. L VIII. «| (.'Itrid.fiiic eleSi m&Kachi fint
cubiiuljrij epi/covi.

G  llem  General: fyno Ju pr.efidem d!xii,c.l.

V m i palloris vita eiTe difcipulis femper debeat in

Decreti Secimda Pars.

43^

f  A '^ rnonen diIunt.{'ubditi,ne plus quam'expedit,fint
JlJl  lubiečiime cum ftudent plus quam necelic eltjlio-

a tAnf.t.^c.tift.Iuop.i6.c,]^i,Pann.l.$.c.4r5. b Cod.
hpen.quiaccuf.hon po funt. c al.intercidi. d  1 6.q.x.
qni veri\ Anf:l.}.c,6x.Polye.I.4.Ja. ]4, e j.ead.c.cum

p.tforu. f s.difin %].c.error.  £n dijlin. S 6 a. fari emu.
5> AdPaulinum. h lib.^: reg. cap.$%.&posllib.ll.
Aji/clMbA.c.iM.Poljc.L^tit. 5 .

exemplo> plerunq; clerici > qualis in feereto fit virai ^
pont.ificiSjnefcHintjquam ) vt didum efl.I^cularcsp-*^
ri fcitinc. De qua re pr«fentidecreto conftjtuOj.vtfp 1 ^
dam ex clericis, vel etiam ex monacbis elečli n') 1 } 11
rio eubieuh Q  pontificalis obfequantur, vt is>q u ^ in .
co regiminis eit, tales b habeacceftes, qni vicam ^n
inTecreta conueriatione videant, qui ex vifio nC ' tfaU
exemplum profedus fumant.

C. L1 X. <|j Prano s hi Ju a focietat.e epi J}°h H4
hab ere non debet.

Item Virgilio epifcopo .Arelat enfijib,q.epift' 4 -'); ^

P  Bruc nit ad nos fr a trem, coepifcopum n.obru
renum M a fly lic n feni prauos hominesoroni 00 !n
cietatc fna recipere,ita dcnique, vt pre^bvtcruni S' 11 .^
dam, qui poftdapfiim in fuis adhuc dicitur iniq l ‘ lt ; t ! : ^
volutari, familiarem habcat. r^iiod a vobis f?*? 1
rtquircndum e(l: 6c  (iita confiirer-t.cur« vobi-\“ c  B
ftra hoc (ic  vice corrigere , vtr& qui talem recip| c ’ ^
familiaritate fouere "fed difcatpotius vlrione
mere:& qui recepetis efbidem difcat c;im lacr/ 1111 ' ^
catadiluere,non miquitarem hnmundiriis macu
C.  L X. ^ Pirot boni t epi m onijfe/npe/ epift 6 !!. 1
fecnpi habcant.

Item  Pa^cHalis Papa.

i Pifcopi lediom,&r orarioni vaccr, &  fcmpf r

fc-cu^.

C/ presbytei os, diaconos, ant aiios boni re 1  ^
clerico* habeant. vcfecundum Apoftoluni c .<^
rum Patrum infticuta poilint irreprehen.ibdes

niri. . jrft

ItemTonnnes  Baprifia d, cuvUditceret ereniit’^^
tam: fcnb,is 3 ^ Pharifeorfacerdot.cs:^ letata* e f

adfe venientes a jjt era in ere pat ion e redargu it-
canombus definitur  f lilifacerdotes accufare poJJ‘
ad eundem gradu m confcendcre Valent,  j f tim er ^ j^nii
c hi’ adficerdotij gradu m laudabiliter pertingtre
patet 3 quod ipfi facerdotes lih ere accufare pojj ,irt

•D

0 .VAESTIO VIII.

, , - r,j[e4S)*

t accufatione rero,qi'aliter fen ***
tonibusaperte decernitur*

C. I. ^ pAccufatio femper fat in fcrip ir *'

Aitenir .»Calixtus Papa e  ad epifcopo s Gaht-*’

epifolajecunda.  - W

Ccufatortim ^perlon« nunquam recip J - irt |
/jUcripto : necabfente eo, quem acculin^ v 0
quibu£libet accufare permittarur. P>r^ t<r

In epi flota Culixti:ircmofoapud Burcbardft^P^ $C'
nemfichabetuy.R\m;:ad$  funt enucieatim p^i
cufatorunnquv line feripto difficilc.per ferip^

- - nuB u  ,

nunquam rccip:ancur:quia per fcripturam

'..cc»

ftn‘ c '

r  * . *  .'l. r  .* nr 2 l c '

lare, vel acculari potelt, led propria voce, c r c

eo,quem accufare volnene,cuicunq; %  accu

datur. Sjuorum verborum bona pars ref ertur in J"' fot
. eil.ex hoc e o dem J)

( )-cap.abfente . 1. quodfnmptum e
loco.

C.  II. De eodem.

Cod.lib tit.de probationibusf.fi' 1 '

S Ciant b cundi acculatores eam le rem

bere in publicam notionem,qiif munitaib 1  ^
telhbus,velindrudaapertiifimis document ^'?J  ^^5
ciis ad probationem indubitatis, &r luce clai 10
expedita.

n Cap.^.s .eadem. b  ■ habeat tales,qni 1

rt S c  *.Pim.x. d Luc.^-s.ead.ca.facerdotes. , . r J>

$sephahus,epiJi.2.11. f ' ^.q.y.c.abftntem. Bure* f
tap.zji. j H0 par.^. cap, 289. al.qrifq tiarn * C( '‘r t (L

čreda tur. h Csd.de accufationibni .L<) 'h

TMof.l.j.tit.i.cup.tf..

Caufa III. Quceft.I.

j,  Dcacctilationt

4 ‘ J I  fcripta.

* G. III. ^ jlccufatiofemper debetfisri

in firiptis,  #

7te?»Eiitychianus a  Pa pa epifcopis StcilU 3 epift.i.

Q Vifquis b ille eft,qui crimen intendic, in iudiciu
veniat.nomen rei indiccr,vinculum infcriptionis
arri|jiat,cufl:odiie fimilicudinem 1  (habica tamen digni
tatisjeftimatione c )patiatur, necimpunicam forc libi
nouerit licentia mentiendi,cum calamnianr.cs ad vin-
di&am pofcat fimilitudo lupplicij & infra  d.«] c^ui ve¬
ro adibrcilcgos, magosq; concurrerint > nullaccnus ad
accufationemfunt adnaittcndi.

i Cuftodia? fimilitudmcm.] In originalitmprejfo
tft,cullodiatfimilitudinem , habica tanicn dignicaus
2 ftimatione potiacor,nec torte fibi nouerit. &c. itemq t
apkdHudrianum, nifi quod habet-,  neclibifore nouerit.
dtm^Apudluonemi&i/i aliquot "ve tujin Gr at tani todi-
dbusjn quorumVno  ej?>habitae tamen dignitatis.7w Pan
nemiaautemlegitur:  cullodiat fimilicudinem fuppli-
cijjhabita tamendignicacisarftimacione. Necforce fi¬
bi nouerit, &c.7» codiccejl eade leBio qup hicretenta efr.

C. IIII. <|[ De eodem.

Item  Sixtus III. in epijl.ad cpifcopos orien-
t4les,cap . 4 .

Vi c crimen obiicic, icribat fe probaturum. Re~

\Jjera * il>i Temper caufa agatur,vbi crimen admit

dtur.Ht qui non probaucnc,quod obiecit>pcena,quam
inttileric,ip{e patiatur.

1  ^M^ddita e ji hacclaufula ex originali 3 qu^

apudVabianumJj.].q,6.c.i.

C. V. De eodem,

Sed  Stephanus Papa contra videturfcribere y
dicens y epiji. 2 . cap. 4 .

p£r f fcripta nullius accufatio fuičipiatur, Ted pro-
■f priavoce (fi legirima, & condigna accufatoris per-
‘ 0l ^fuer it) pr* fen te videliceceo, qucm accufare deli-
nuli 9  abfens,aut accufari poceft,aut accufare.
^ f dCalixtus Papa pr*ccipit , vt accufator prafente eo 3
1' lir *4ccufat ,in feripti* indici accufatio nem ojferat , £ 7 •
P* 9 priavoce literMfuaaccufationi* legat, Stephanus  g
* ut tni ‘prohibet,ne abfens aliquemper epijlolam accuft-
re *Kdeat.

2  pars. vero (it forma accufationi *, &*quis

concipiendorum libellorum  > Paulu*in Digejli *, li-
j 9 " de pub licu indici is, titulo de accufationibus, & in-
h fl ptionibnf lege ],ofleudit,dicens:  f ^ Libellorum inferi
concept/o talis eft. Conful 3 <&dies. ^ipud illupra-
° rern )Velproconfulcm Lučin*Titih*profejfus eFl fe Ma-
1*1* lulia de a du It eni*  i, ream deferre , quoddicat
c,ly n Caio Seio in cini tat e illa 3 domo illius , menfe illo ,
(9n filibus illis^adiilt enum commifijfe. Vtifa enim & lai-
CU *^fr^nandu* eri, in quo adulterium commijfum Cii, &
l (  't° n ^- 3 cumqua admifptm dicitur , & rnenfis. Hoc enim
ter * M ^ a, P ti ^* comm  iudiciorum  k cauetur-,&generali-

438

ceperit,&fi quidfimilefdipfum * libello comprehendem
dum erit. Si accufator decejferit , aliaVe qua  b caufa eum
impedierit^quominu*accufare pojlit>&fr quidfimile efrr>
notne rei aboletur^pofrulante reo , id^^le^e lulia de vij
fprfenatufconfuhts^cautum eft> itavt liceat alij ex inte -
gro repetere reum , fed intra quod tempu*,videbimu*. Ut
vtiefo xxx . dies Vtiles obferuandi funt,

CAVSA III.

Vidam epifcopu* dpropria fede deieclu* efr,
petit rejhtui: posl refritutionem du cit ur m
caufamfrnducia*pofrulat, tande ad eius ac -
cufationemprocedit quidam non le^itnnč
coniunčlus^gr duo infames, & tre* religio-
fi> accifatcres tefies de domo fuaproducunt , alios fibi
inimicn* txlra fuamprouinciam->reu* criminofo iudici of-
fertur ab Vno tantum audie/:dus,&iudrcandus. jQuidano
de accufatoribu* tefribn* abfentes p er epijlolam illu n*

accufarem  eum (ejhficari contendunt: ciim multa ca~
pitula ti obucer cntur-,in p rimo accufatores deficiunt de~
mum accufai i o in aciufatoremvertitur.

1  Hicprimitm quxritur i  an rejlitutio dan da fit quibuf-

libtt expoliati*.

2  Secundo de inducii*,anposl refritutionem tantum> an

etiampoflvocati&nem ad caufam quibuslibet con~
cedendafint.

Tertib>quo fjiatio menjium vtri^jint concedendtc.
Slparto^an infames-,^ non legitime coniftnčli, adac-
cufationem Jint admittendi.

X)uint 'o> an tejle* de domo accufatorum Jint producen
di,Vel inimiesrum Vox fit audi čuda,

Sextb,an estra prouinciam reusfitproducendus,
Septimo^an fit audienda eiusfcntctia , <jucm eum reo
par irficit mulitia.

OBaub-tUnab Vno tantum epifcopu*fit audiendu* t vel
indicandus,

KonbiUn accufator es^v el tejle* in abfentem Voctm ac -
cufationis>vel tejlificationns eshiberevaleant.

10  Decimo , an de frcientes in prtmo capitulo 3  jint admit¬
tendi ad fequentia K

Vndecimo^an accufato liceat accufationem in accufa -
torem vertere.

pracipitur omnibu* 3 qui aliquem reum deferunt. Keru
beli ™ ^ iem ' ne ty horaminnituscomprehcndet.dlubdfi U
lln fcnptionum legitime ordinati non fuerint, rei no-
“boUtur-, & exintespro repetendi reumpotcjla*fiet.
\ t(m p i bfcribere debebiti* 3 quidat libelluml : feprofef
** e !l e  delali n* pro eofi litteras nefciat. Sed etfi almd
p^ €n  °b‘iciat)Velnti quod domurnfuam prabuit 3  Vt Jlu-
^ mAttrfamiluupateretur 3  qnod adulterium depre-
frjfrfindimiferit , quodpretiumpro cornperto Jlupro ac-

f 4 / W f tHadri.tni.c.6, b l } oly.l.$.tit.i.luop.6 ca.]]

^ L > ann.l.4.,c. r j6.1n capMadrtani.

ul.

\j.]fr^'(’' t >' CfCon ft*t utrnu *'l uo  p•  6 .c\ 3 ^. Et Eabianu* ep,
U ^J‘- n' 1 ' e  6,liurc.l.i6.c.].Lx con-

D% 4 *!!j' o P ‘ imi l '  1  c- 7 5.P*/y• /• 5 . tit. 1 . / Burc.l  i.c,
l-A.r .fr  *3- C *55* P luo n.  (./'JOJ ...x

^' c, )W ^ C  ^'r ^ H0  T&p'6.c.]i$, Pann

/* 3 lnyti k*t”levebatur.Ub.i

1  ‘iHttf'”™-  ^

Hl.le.

\ aL  e ji u pAHtltčhj Flsseu fini*.

Q

O^VAESTIO I.

Vodrejlitutio quibu*libetdandafit, multit*u
Bo rit at ib us p rob at ur,

C. I. ^ Expoliati* 3 Vel eicBi* omnia
funt redintegranda.

Ait enim  Caius P ap z > epi ji.v ni ca ad Ee-
licem epifcopum,cap.].

E Pifcopis d fuis rebus expoiiatis,vcl a propriis fedi-
bus eie&is,omnia, qua eis ablata funt,legibus funt
redintegranda:quia priufquam hocfuer^: fa 6 tum, nul-
lum crimen eis obiici poteft.

C. 11. % De eodem.

Item  Fabian us epi ji. i.eptfiopi* orientalibu*.

E Pifcopi c, li a propriis fedibus, aut ecclefns fine au
čloritate Romani Pontificis 1  expulfi fuerint,ance-
quam ad fynodum vocentur,proprius locus,& fua om¬
nia eis redintegranda funt. Nulla enim permittit ra-
tio.dum ad tempus eorum bona,vel tcclelia,atque res
ab semulis,auc a quibufcunq; detinentur, vt aliquid il-
lis oblici debeat. Nec quicquam potefi eis quoquo mo
do quilibet niaiorum , vel minorum obiicete, dum cc-
clefiis,rebus,aut poteftatibus carent fuis.

1  ^ Sme aučloritate Rbmani Potificis.] Suthac ver
ba etili up ud jlnfelmu 3 li ce t n on Jint exprej]'a in originali ,

a al.&ipfum hbelli*. b ali Jv e caufa. c al.fena-
tufconfnlto. d Mulati: ve>bi*,fed tncohimi fententia.
jlnf.L].c.  46 , c fri n fl)].c .^o .

P 2

A  2 (\  Accufatianteom-
nia rcftitucndi.
eni us hicfententia potim, qudm ipfamet verba referun-
ud verfi.N  ulla.

Sed notandum ett,qnod reftitutioniš/ententiafola non
fujficit,nifii prxfentia.Ui er onima iudicis officio rejiituan -
tur,vt eiečhts, vel fpoliaius etiam naturalempojfefiionem
recipiat,fiue um m o fuo,& corpore alicno,veluti perpro-
curatorem, fine n., imo, & corpore fuo.Cunčla quoq 3 , qu&
fibi abl.tafuerat,quacun j 3 cond/tionc,in eodem loco,vn-
de firrepta faeran t,reuocan da f ■ n t.

C.  III. De eodem ♦

Vnde  loannes «i Vrbi* Roma epifeopusferibit
Z a c h a rut archicpifcopo epi ji. j.
j. t)  Edintegranda l> itmt omnia expoliatis>veleie&is
-tVe^ifcopis prafentialiter ordiaacioncPontificum,
&ineoloco i vn.de abTceifcr ant funditusrcuocanda,
quLcunq; conditione temporis,aut captiuitace, aut do.
lo, utvioletia c  m*ioritin,aut p er quafcunq; iniuftas
cauf-tb,res ecclefi£,vel proprias,aut fubftatias ftias per-
didi enofcunturanteaccufutionem 2 , aut regularem
ad ynodu.m vocationemeorum,&reliqua.

i In eo loco,] Jlpudloannem, & Symmachum le-
gitur,(k  in eorum vnde abfceflerun.t,poteftatem,fundi
tus reuocada. ^ApudE-ufibium vera, in eorum vnde ab-
fceflerun.t,loca funditus rcuocanda.

i ^ Ante accufationem.] Mtcyffo ad finem, addita
funt ex originali, qnibus oralio abfoluitur , & quorupars
in fine huius qua:fiionus a Gratiu.no rep elitne..

C, IIII. Ve eodem.

L em  Euiebius Ji'pofiolieajedis epifcopus ,
epi ji.  2 .ad jLe<ryptios..

ij.-r\ Edintegranda .d funt omnia expoliatis, vel eie-
Xv.^is.epi(copis,&c.T/^j5 funditus reuocanda^odč

modp y vtfupxd.

C. V. Ko n cli fu c er.d. os ,fed fihifmattem,

qui fr at rum fc fn bi rahli obfeqnns ,.
ltcm  AI e x a n de r P a p a, ep ijl.2, in p rin cip .

N  Vili dubium eft , quia boni a malis femper per-
fequnnt.ur>& tribulantur.Propter quod humiiie-
mur e,fub potenci manu Dei,vt liberet nos in tempore
tribulatio lis. Nam, ficu.t leo rugienj Circuit,qua»r.ens
quem deuoret.ficdiabolus no ceiTatcircumire,&qu£-
rere,quos ex fidelibus perdatj&.maxime lllos quos ar-
dentiores in fen uti o $aluatoris,eiq; familiares in uene
tit;  Familiares dico eos, quos fibi lacrari, & in ordine
Apoftolatus conditui voluit. Ipii enim propopulo in-
terpellant>&populi f peccatacomedunt,, quia preci-
bus fms,& oblationibus ra delcnc,atq; coniumunt. &
infra. ^  Qui anteni ex vcftrocollcgio fnerit, & ab auxi
ljo ved on* fubtraxerit, magis fohifmacicus, quam fa-
cerdos cfie probabitur. [Fcce (inquic Propheta g)qua
bonum,&qunm iucundum babitare fratresin vnum.]
lili vero iri vnum non habitant>qui a fratrum folatio fe
fubtrahunt>^ut(quoddeterius eft)fratribus h infidias
praparantjaut laqueos ponun t.&iu fine epijl.].  Domi
num crucifigunt, qui eiun in facerdotibus fuis perfe-
quunrur, quia-crux a cruciatu dicitur. Magnuni vero
CT.uciatum fuftinct qui vi m patitar.

C*- VI. bxcommunicentur y  qui opprobri-
ttm,& calnmniar/i mferunt fa-
cerdotibns.

Z/m.Fabianus Papa epifl.z.ad epif opor.
o rientale s.

D  Hus ergo,Fratres,ad hoc prseordinautt vos, & om-.

nes,qui fummo facerdotio funguntur, vt iniufti-
tias remoueatis,^ pra’fumptiones abfcindatis,& in fa-

a Et Eufebius epift.i.&in *,.fynodo Romanafub Sym
mucho.. b JlnfelrnHs lib.y. cap. 51.  £7*44. c ul.vir-
tute. d jthfelm.us ibidem. e i.Pet.$. f Ofea 4.
g P/al.iM. h Supr.d ipfifacerdotey. Bur-

ehardtss lib.i.cap.iiy.lHo,par.$.cap .229..

Decreti SccundaPars.

44.°

cerdotio -abor antibus fu ‘curratis, opprobriis, & cala-
mit«ti >us eo: um iu um non prxbeatis,fed ei qui caln-
mnia u,& opprobriu paiitur,adiutorium feratis:illum
verb,qi*icalumniam, velopprobrium facit, abltinda-
tisj ik  Domino in fuis facerdocibus opem feraris.

Patet ergo quod expoliati pritts funt prafenti ali tern-
jlituendi y .i/'tequdm ad carfam fintVocandi. Sed obuti"
turjVbi non f uit letni ima in jhtutio y ibi non poteši effe rejh
tutia.Kan enim probatur dejhtutHs i qni pritis n on f uit in -
(ti. utnsiac p er hoc non reflaurationem pojlularepotejl.il"
li ergo, quomm eleclio vittofa c H , vel qui d clero non fu  4
eleSti y vel d populo expetiti,Vel quiper fimoniam irrepft-
runt,non funt habendi inter epife op os:  £7- ide o ,fi d ftiii-
bus y quitslenere videbantur y  expuljifucrint y  nonptjfont
reflituttonempetere y antequdm Vocentur adcaufim.fbi'
defuprd  a m traclatu ordmandorum.  [ Si qmspeevnih
vel ratia humana y  fcu. populuri y  vel militari tumul-
tu y &c.'] Sedhoctn to tanlum CafuintcUigitur y quo
Jlolica fedesperViolentium oecupatur: quo cafitiude***
inuenitjsr y euius offieio ifJejipojFaticus pojlit exeludi. I*
aliisautem locum non habet , liim violentapojftfiio,nij l
pet iudicisfententiam y violento detentori detrahinopff"
Jit.Si autem verus Dotninus bello non continuaio y fcdrt“
nouato viiUum de pojfepione eiecerit y  iudieis auelontstt
prtfdonipofjejliotiem rejliluet. Si,ergo epifeopidfedtb^

quas quoqnom o do tene rey ide ba tur y n on per indicem f d

Violenter eiech fuerint y  posl cieciionem rejlijtuendi
ant c regularem ad fino dum vscationem.

Q^V. AE S T I O II,.

£ induciis autempoFl rejlitutionem pr£$ An ‘
da  j quo fjiatio temporis concedetidaft^l
adldcktft*!

'D

____ feribit  loannes Papa b epijl.
arehiepifeopum dicens.

C,. 1- ^ Seeundum temp us expoliationiscon-

ctdutitur induci.c rejlituttonis.

Q Vanto c tempore expoliati,velexpulfieflevi^'
buntur,antequam ad fynodum conuocencur/^
eodem fpatio temporis eis induci^ indulgeanttir.

C., I I. ^ Dum poffeflioties y vel res epifeopi ded^
tur y aliquidfibi oblici nonpotefl*.
/remPelagius Papa 11. epifcopis Jtalix.

C Vm d ecclelia? alieuius epifeopi , aut po/TedionCS)
vel res absmulis eius, vel a quibiifcunq; aliis
itafponte detinentur,aliquid illi non debet a ut potel^
aquoquam anre redintegrationem omnium reruf^'
rum obiici. Sedprius illi legibus redintegranda Punt
omniaj& poftea tempore aPatrihus dejfinito » fantDC-'
gocia ventilanda.

C. IIP Jtnte litem contejlatattiviolcti"-
terablata rejlituantur ..

Item  Stephanus Papa V Girardo Leodienfi.

O Portet, vt primum vos tam deinualisciiiitatibuSr
& monafteriis? k  manfis, quam de reliquis gen«'
raliter rebus redinueftiri faciatis: quia nec nudi coten-
dere,nec inermes inimicis nos debemus opponere.

1  Papa V.] lAddita esl hxcVox exvetujUf.C6diV'
h us , re(li.tutavox y  Leodienfi , tiim antea legeretHb
Lao.dicenfi. Kam matiji, de quibus in fnbiedo capite^
tur, oflendunt non ad G rac um epifeopu ,fed German* 1 *:
VelGallum hacfuiff tfc/ipta.

C. 1111. Deiuiautur d cleroj&infames
fiant,qui loca expulforum adulterina ..
fceditatc intuiferunt..

A /fmEuariftusPapa,.«*/*//?.*... ^

.Vdiuimus e.quofdam a vobis infamatos, 8cdw

a s .dijl. 7 y.fi quispecunia. b Et Eufebius epij^'

c j.ead. cap. prius i pfafrorfus verba. d jlnfelmu* ’
bro^.cap.6\. e Polyc.l.l.tit,ii.BHrc.l.i.c.it{0. Im  p V

c.M5.^Uj. C . 4J. ccr j t oi

Caufa III. Qu3cft.HI.

44!

tttatos epifcopos,ac c ciuitatibus propriis pulfos(quia
alibiepifcopi conftitui non polfunt, nifi in ciuitatibus
non minimis) & alios in eis, ipfis viuentibus conftiru-
tos.ldeoha*cvobis fcribimus,vt fciacis hocfieri non li
ccrc,fcd proprios reuoca r i, & integerrime reftitui de
tare. Illos vero qui adulterina fccditatc fponfas fuas,
(^uas & vxores eorum pra»fixo tenore efle intclligim 9 )
tcnent.eiici vt adulteros>atq; infames fieri, eosq; ab ec
defiafticis honoribus arceri iubemus. Si autem aduer-
fuscosaliquam querelam habuericis, his pera&is in-
^irendumcric, & au&oricate huius fančla* fedis ter-
*dnandiim.

C. V, 1\Indnci<xfex mcnfium eiečHfyVelex-
poliatis praftentur.

Item  Caius a  epiflolaprima ad Felicem.

E Te&i$,vei expoliatis , poft incegram reftiiutionem
anniuerfariac inducix,vcl fcx mcnfium indulgend^
funt.

C. VI. ^Poflreftitutionem induci# pr*-
ftand.cfunt.

Item  Eufebius b Papa eptft. 2 .
p^ius c ergo oportet omnia illis cxpoliatis legib.red
I integrari,& ecclelias,qua: eis (oblata* funt,cum om
uipriuilegio (ibi d reftitui,&poftmodum non fub an-
gulticemporis fpatio,fcd tantum temporis fpatium
e bindulgea:ur,quancum expoliaci, vel expulfi e(le vi-
kntur,antcquam adfynodum conuocencur.

C. VII. De eodem.

/femFel^Papall./« refcripto ad epifcopos
jLeqypti y cap.%.

^pAmdiu c in Tede propria pacifice, & poteftatiue
■I cun&adifponens rcfideat, quamdiu expulfus, vel
€x pol:atns fuis carere vifus eft rebus.

C. VIII. ^ 'Ante reftitutionemaliquisad
cauftmVocari non debet.

IfewFeIixPapa l.epifl.2 ad epifcopos Gallia:.
pf fEpifcopusfuisfuerit, autecclefis(ibi commiffte
Viebusexpoliatus>aut (quod abfit,quod alienum ab
°tonibus e(Te debet fidelibus) a fede propria eied y ,aut
Netcntione aliqua a fuis ouibus fuerit fcquertratus,
tl, nc icanonice ante in priftinum ftatum reftituatur,
J'" 1 ) omni priuilegio fui honoris, & (ua omnia,quai in-
. !l ' , 'sinimicoruni fuorum eiablarafuerat,legibus red
| n tcgrcntur. qyNon g enim couocari poterit,vel prat
Il fticari,nifi ipfe pro fua neceflitate(minimč tamen iu-
l candus)aduenire fponte elegerit. Nullatenus ergo a
J Uo ^uam rcfpondcre cogatur, antequam integerrimb
ni *,qux per fuggeftioncs inimicorum fuorum ami-
rat >poteftati eius ab honorabili concilio legali ordi-
^^mtegrencur. Prarlul vero cum omni honore fta-
! u Pnftinoreddatur,& ipfe difpolicis,ordinatisq; libe
c i 3 cfe C ure diu fuis rebus, tuocregulariter inera qua-
quinqi,velfcx,autfeptem menfes,iuxta quod
j biliras ei fuerit, & no ante conuocatus ad tempus
cpnciliolegitimo & canonico, veniat ad cauiam, Sc
Kaiufte vider,accufantiu propofitionib.relpondeat.

1  ^ Tunccanonice.] In originali Jic legitur,z unc ca-
0Ql ce,(a!nequam in priltino ftatu reftituatur,cum o-
. ni priuilegio fui honoris,& fua omnia, qua* infidiis
^coitim fuorum ei ablata fuerunt, legibus redinte
5  ctur)necc6uocari,ncciudicari poterit.nili ip(c,&c.

ecn HtltofcctM habenthio ,(£ 7 - Pannormia>nifi qu'odloco ,
antec-— 1

1  O ^
* s  Li n

:c iuam >leguntvt Grahamu, ante.
f u  P ars * Muodfimaleviučdofacultatesecclefia: difper

‘datione
exem

eiuspatrimonto y quoufq s  de dilapida
^ftft^ftdcjiaftiicarum cognofcatur y fubmouedus eii:


F.t loan.i.epifl.i.

d al.
f Pann .

g lH0yp.$.c.l^$.Pan».l.^.c.44.

o r.rioan.i.i

'■u. s f

De induciisaccufato reftituto H-

ftendi fc caufa pr*ftandis. 4

p/o tutorum & curatorum-,qui dumfnerint/ufyeČli>d ti*
tela>velcura remonentur^donec de/ufpefto cognofcatur*

C. IX. ^ M adminijlratione remoueantur r
qui res ecclejttt male \in en do
difycYgtint.

Vade  Pelagius Papa Petropresbytero.

Q Viaea,qu2edefraudibusMaximiliani * fiebiliad
aures noltras fupplieum relatione venerunt,no*
facile fecundum veritatem agnofcipoterunt,nifi facul
tas ecclefiae, quam in vfus fuos male conuertedo difper
(itjab eius poteftate,donec caufa cognofcatur,fepona-
tur: idcirco nos eum a fupradidl« ecclefise patrimo-
nio volumus interim fubmoueri, &.  in veftrojdifcuflio*
nis ipfius tempore,moderamine detineri.

1 ^ Maximiliani.] In vulgatisfcquebatur,  presbyte-
x\yqua:voxinduČla ejl:quia in nullo 'retujlo codice Gratia -
ni ex iis,qtii collati funt, hab e tur. Grahamu autem caput
hoede epifcopo,non depresbytero accepit.

O.V AE S T I O I I L

Vod vero pojlvocationemvenieuti adiudi -
cium,inducix n c ga n d s ti on/tnt,  Felix Papa
in e pipo la ad Fratres »Acgypti , cap.S.
tepatur,dicens.

C. I. ^ Venietitiadiudicium^inducia. non
ne^entur.

C Vm a  accufatus adnidicium vencrit,{i voluerit, Sc
tiecelfe fuerit J , induci« ei petenti a patribus con-
ftitutže,abfque impedimentoconcedantur, & iudices a
fe elečti libi rribuantur.

1 ^jfetneceflc fuerit, - ] Hxc addita funt cx epipola i-
pfa , Iuone }  &Pannormia , habentur^inpd eadem cap ;
induci* 2.

C. 11 . jQuot menjium in dueta epifcopis

p ra lian d  ar fint.

Item  oceadcm epifl.ad fratres*Aegypti,c.20.

D P induciis b vero c epi(coporu,(upcrquibuscoa
fuluiftis,diuerfas d patrib.regulasinuenimtis infti
tutas.Quidam enim ad repellenda impetitorum d ma*
chinamenta,& fuas pra^parandas refpofiones, & teftes
confirmandos,& confilia epifcoporum,atq; amicorum
qu£erenda,annum & e  fex mandauerunt menfesconce
di:Quidam autem annum,in quo plurimiconcordantS
Minus vero quam fex menfcs,non reperi: quia Sc  laicis
hxc indulta funt, quanto magis Domini facerdotibus?
&infrdf.  qylnducix namq; non fubangufto tempere,
fed fublongo fpatio concedenda; funt, vt accufati fc
praeparare, Sc  vniuerfos communicatores in prouinciis
poftos conuenire,& teftes praparare,atq; contrainft-
diatores fe plenitcr armare vale;<nt.

C. I IT. De ta dr/ ct is p rafta n d/s.

Item  Eleutherius Papa m epift.ad Galhxprouinctas.

\.  -rNducia: g non modicaad inquiredum danda^funt,
1 ne aliquid prarproperč agia quacunq; parte videa
tur;quia per fubreptionem multa proueniunt.

C. IIII. 1  D c eodem.  P A L E A.

Item  Damafus Papa eptft.^ adStephanum
archieptfcopum.

i;\ jNducis h accufatis in criminalib.caufis 1  fexme»
1 fium,vei eo amplius,li ncceife fuerit, concedenda:
funt.

2  pars Spatium vero dilationum, flcut in lib .3. Codi-
cisytit.n. de dilationibusinuenitur y  hac  k ratione mode-

a Iuop.6 c.^.Pann.l.+.c.^.Anfel.l.^.c.tf. b al.
iudiciis. c Jlnfelmu* l.^.cap .118.^ \i^.Polyc.l.^.tit 7,.
Burch. /.1. c. 1S0.Iuo p. 4..c.296. d antea le^ebaturdm-
pentorum. e autfex.'] orig. f Pannorm.l. 4. c.  102.
Burch.I.16.c. }0. Iuop.6.c. $17, ^ Pann.l.^. c.\ 07 ,.dth>

felmusl.^.c.^6, h „4nfcl.l.2. c^6. Iuo  p.«>.r.287. P>i«-
\ nor.l.^.c.\Qi. i al.epifcopis. l.iA quid hac ratione.

P 5

ftendi fe caufa praeftandis.
vandun 9 §f 9 vtfi ex ea pronincia-, vbi ti* agita.tu.Y-> relper-
fina y vel inflrumentapofientur, non a. m p lin* quam tres
menfcs indufieantur. Si vero ex continentibtts prouinciis y
fex m er fes cufodiri iuftitiie c sl. In tranfmarina autem di~
latione nouetn menfcs computavi oportebit.ludicantcs au
tem  * bac ratione non fibi concejfum intelligant dand*
dilatioms arbitrium :fed eandem dilationem  (ji revum
Vrgcnti frima ratio flagitauerit , & necefiitas dejiderat*
tnjiručlionis e x ege ril) non facilc amphus quam femel^nec
Vua trahendi arte fciant e\fe tribuendam.  ^ hi autem
dilatio penitus esl deneganda, qui refenptum ad extraor-
dtnarium indicem deportauern  a. lili  b autem qui in iu~
dicium Vocatur,danda esl ad probanda  c  precum menda-
tia,Vclproferenda aliqua infrumeta , vel tejleš-, quoniam
infruchis ejfe non potuit, qui prat er jj:em ad alicnum tu-
diciurn trak it urCum&vero  adappeUationem, conful-
taiiohtmve d principe refenp tumf, eri t,Jiu e Jit primo iu
drči o peti ta dilatio  , fir e a tr/buta non fit >fiue n ec petita
qutdem eam daricuiqttam no hcebit eadem ratione , qua
ne in iudicipf quidem c ognit ionu m imperialiu dilatio tri-
butfolst.  ^[^4  indiceprocedentedilationem non conue-
nitpojlulart y etsamfiVtraq 3 parte prafente tribuatur y cum
non al'ds,mfi caufa cognita-, indulgeri queat y  £•>- cognitio
ca uje non interpellationeplenaria-> fed confiderantc  e  ma
gvtiiidUe le fi time colli^atnr , Vt Ji forte dilalionispetiho
fuerit irnprobata y fufcepta quajlio perfententiam tudi-
cis dirimatur.] Conjlitu ttont feptima->in colluiione fe p ti¬
ma.  ^ f I.ibelium  f vero non alias ačlor dingat,nifiprius
in ipfurn>qu e m dicit ob n oxium y  & in negotij executo-
vem exponat cautionem 3 fevelintra duos menfcs lite con-
t.efaturum.vel omne damnum ei , qui conuenitur , contin-
gens refituturum in duplnm.] In coli. 5. coufl. 6.

3 pars. £ Ojjeratur  g ei y  qui Voc&tur ad iu dimim li¬
he U us y  £7- exmdepr.cbitis fportulis , datafideiuftone XX.
dierum  ^ audeatinduciis->quibus dclibcret y cedatnc 3 an co-
tendat\atcfoiudicine alium foiian ^petat^n recufit eirm:
niji ille fit i'C y quem ipfe aho recufato iampetierit. Deniq s
frafens interrogetur , an hoetempus lit is tranfierit , quod
noti modo * exipfius refo/ijionc,Jed ctiam ex libellifub-
feriptione manifejletur>q:iajn in i ni ti o face/e debet. Litis
e^' f jo  contejlatio contra hocindultstm  ^ habita pro nihilo
tjt  I j Jbidem. JHtod  n* ficrinon debei-,nijiatiorfia¬
ti filed er it certampromiiter.squantitatern fc daturum> Ji
litem non excquatur>aut exequens non vincat caufam. Si
igitnrposl tempu* d fe con jt/tutum inira decem dies reo
prafente no occurrat,dtmiitatur reusexatto eo quodpro-
mrjurn csh & Ji quid circa litem plus rmpendijje cum. ta-
zatione iudici* iurauerit. Lxccptio  n fon  2  - dilatsria e.tf y
atq~ ideo in i niti o Utis debet opponi y  &probari. Perem-
ptoriits o autem exceptiones , vt funt prafinptiones Ion-
vi temp oris,{Ufficit in initio lit is contejlan.

1 ^ Tudicantes autcm.3 Incodice Iujriniani legi tur■>
Quod ica conftitutum iudtcannes fentiredebebunt, vc
in hacracionc,&c

2 Kxccptio fori.] Poflrema hacparsabesfdpCerif-
que vetujhs c xem pl ar ib us. In rno autem esl in margme y
wm hoc titulo ,g]o<fa Ioannis. Eadem autem verba Legun

tur infra ead.q.6. c.fi quis epifcoporum>§‘exceptio y
t&tbi funt in. omnibusanttquvs.
eodteibus *

Decreti Secunda Pars.

444

a al.reportauerit. b ibid lege $.fed mutata efver-
borumfenes. c improbanda.’] orijr, d Lege^.mu-
tatisquibufdamVo(tbus. e al.conJid.ent e. f Cod.de
Utif contefat.auth.hbellum. g Cod.de litis contcfat.*
autb.ojjeratur. h lulianus anteceffor nottella tf .capi-

te 1. i al.moX. \ pritulegium.^pri^. I al.drtcen-
da esl.] orig. m Cod.de dilatio‘nibus 3  authen.quod fie-
ri. n hx Cod.de excep.l.vlt.& 1 . 8 . o Infra e a. quajl.
6. cap. fi quss epifcoporum. S up raz. juaji.  7, cap. ali eni.
ex Dionyfia j.

Q;

Q_V AE S T l O lili.

VbA Vero tnfamcf, & non legitime coniunS'
ad accufationem admitti non debeant, (jr l 111
generalu er ab accufation e rernouedifint.mS
-Corum aticloritaiibtos claret.

C. I. lnfames,eos tjui funt bona farna, ac-

cufare non jioffunt.

^ 4 it enim  Iginus Papa ,epij}.i.

A Lieni a  erroris focictatem o lcciantem >vel i fr*
propofid tramite recedentem, aut Apoftoliciti'
dis iuffionibus inobedientem fufcipere non polfumusi
nec impecerc rečic credentes, vel fančlorum parni"'
iuffionibus obtemperantes permittimus c , quia intef
fideles & infideles magna debet efle diferetio.

C. II. legem fuam fronte Irai.Jgrt-

ditur,ante fuam renerfionem recie
aocniet accufare non
poteši.

Item  Anacletus Papa in prima decretali.

B F.atus d pradecclfor nofter Clemens,vir Apoftob
cus, & ipiritu Dci plcnus, vna cum reliquisfan®
collegisfuisftatuit,diceas. Acculandi, vel teilifica ^ 1
licentia denegerur his,qui Chnftianse religionis, & n _°
mitiis dignitattm, & ftia:legis,velfui propolitinorm 5 '
aut regulartter prohibita neglexerint, TranfgrdTor (l
enim iponce legis fua; : eiusq; violatores,& recedenrt*’
apollata: nominantur. Omnis enim apoftararefiits 11 '
duseft ante reuerlionem luam, ndn in accufation«rt'
ČIČ agentium,aut teftimonio fufcipiendus cft.

C. III. fnopropofiu difeedenteffunt

tnfames.  .

Item  Pius Papa,ep;y?.i.

S I e quis £veroa fuopropofitoretrorfura exorbid'
uerit,& iuffium Apoliohcae fedis libenter tranfgm -
fus luerit , infamis cfficitur. Rcproban ergo oportd
corum tedargudones,qui in rečla fide fufpečlilunc .' 1
des autem ,&  conuerfatio priimim Icrutandaeft,#^*
inde g, qui irrcprebenlibiles apparuerint, funt f {CI ’
piendi,& non pri tis.

C. lili,  fsjncefiucjt non le fi ti me con-

iunHi y  fkcerdotes & lefitime loniunUes
accufare n071 pojfunt.

Item  Calixcus Papa adepifcopos Gallia,
eptjiz. c*p. 4 .

C Onfanguincorum “ coniunSiones, neclegit"”
lunt.nec manere pofftmt, fed funt rcpellend *'^ 1
inpd cap. 5. 5! Quifquis ergo non legitimč contiid 11 *
vel abfq;dotali titulo,ac benedičlione facerdotis« 0 ^
ftat copulatus,facerdotes,vel legitime conitmčlpscr^
minari,vel in eos tellibcari minimč poteft)quonian | 0

mnis inceili macula pollutus , infamis eft, & accnft r

fupradičlos non pernuttirur.Nb folum ergo hireii« l(
di litnr, & infames efficiuntur.ied etiam omnes cis «®
fentientes. qf iimiliter de raptoribus, vel eis, tjui ,
niores impctunt,fied cenfemus. Hoscrgolegcsis £ “
interficiunt.fednos mifencordia preeunte fubin‘ lll,  *
nota adpeenitentiam recipimus.

C. V. i>ui non funt recipiendi in accttr

fatione.

C ldem in eadem epifolai

Onfpiracores > in nullius accufationefuatrt^

tuhusin refcrip.ad Oricnt.cap.tyPolyc.hb.t. M- "'
Jih fe Im m libro i.cap.ib. <£ r lib.\.cap.<).Parmom.U<>g
cap. jo.O-iS. b al.foctnm afmpropofiti.al.focict

maculatnmr Vel d fui. c al. permittimstr.] ortp’

d .Ahfclmns lib.\.cap.t).Pannor.l.y. cap. 60. e .
/Umu* lib.y cap. 4. f al.Stc/u* dfioVero profF
f al.dtnuo. b linrehardtulili.J.cap.l.lnopar. ftUi

luo,par.6.c.]6\.

B tc

juft'

Caufalll. Qužeft. V. infaroes vel domcftici. qBla  44<5

445

p.cndi,nec eorum vel anathematixatorum vox vllum
aoccre,veIaccufare a  poteft.

C. VI, ^ Dteodcm.

ltttn  Stephanus Papa, epift. 2 .

N VUus h anathematixatorum c  fufcipiatur,neca
quoquam credantur,qua ab eis dicnntur, vel con
Icribuntur.Eos d dicoanathematixatos efte,quos cpi-
l^opi fuisfcripcis anachcmacixauerunt, aut eorum ila-
tuta anathcmatizant.

C. VII. jLnatbemati\atifideles accufa-

re nonpojfunt.

htm  Fabian us Papa,*/>//? i.*d ecclcfi*minipros.

O Mnes £,qnos fandorum patrum ltatuta tam pra:-
ceriti«quam futuris temporibus anathematixat,
fobniouemus, & ab o/nni acculationc fidelium aliena-
*iu$.

C. VIII. 5" Clericus,tfui epifcopumaccnfa-
uttfrnfamis effcitur.

Item  Stephanus PapzepiJl.i.c.Z.

C fericus vero 5 qui epifcopum fuum accufauerit,aut
eiinfidianorextiterit,non eft recipiendus,quia in
hmiseffedus eft, & a gi adu debet recedere, ac curis
tr adiferuiturus.

C. IX. Infamet,& exules p ant-, qui epi -

fcopos perfequuntur.

Item  AlexanderPapa J ?/»//hi.c^.i.

H I f qni epifcopos fuos 1  perfequuntur,& amouere
nituntur iniufte contra Apoftolicam audoritate,
c ^arnorteprohibčtur,dicente Domino * [Nolo mor
tem peccatoris,fed vt conuertatur,& viuat,] perperua
notantur infamia,& exilio digni iudicantur fini
J^o.de quib U s a teporibus Apoftolorum , & ir.fra ifta
tn cmus > atq,decrctahabemus,quibus eorum accufan
epifcopos, vel teftificandi in eos vocemobftruimus,
J^Sfton humanis * fed diuinis adibus mortuos e (Te
Ks.

USuos.] Vox ifa abcil aplerif^manufcriptis & o
T *‘ >,a li,fedob olojfam non eSifublata.

C. X. ^ Detraflores, inimicorum au floret
epifcopos n^n accufent.

frf>»2,ephcrinus Papa : epift.i.ad epifcopos Sirili*.
T\htft&ores g (qui diuina audoritate eradicandi
fant,)&: audores h inimicorum ab cpifcopali fub-
^^usaccufatione.vel ccftimonio.

C« XI. Jnfamis^cl facrilegu* religiofum
j Chriflianum accufare non poteši.

t)n Butychianus Papa l.epijl.i.ad epifcopos Sirili*.
MVlli i V nquam in!ami,atq; facrilego dc quocunq;

# ^ Hcgocioliceataduerfus religiofum Chriftianum,
Hu^mijisbumilisjferuilis^;perfona fit) teftimoniu di-
ii- re,n *c de aualibec re,adionc, vel inferiptione Chri-
^"•toimpetere.

iftandum Vero quodaliudft excommunicatto  , &a
H ^atbemati\atto.

C* XII. q| jLliud e<l excommunicatio,aliud
anatbemati\atio.

^deloannes Papa VII l.pribit cuidam eprfcopo.

,jp ■''geltrudam ^ v.vorem Bofonis noueris non foliim
^com mun i cat i onCj q Uae a  fraterna focietate fepa

Q

c. iT**

**.fcd

etiam anathematejquod ab ipfo Chrifti corpo-
u u p^ e fte cc lefia)rc c idit, cr ebrb perculfam efie.

h*cloannisVlli.non eHinuenta.Verum^i
A ej| . Us ^ ln  toncilio a fe Rom*habito  , de Metenfifynodo
'_ff**bolenda i  c.vlt.narrut bane Unoeltrudam bis d fe

io *^*dere. b Pann.l.^.c.ji. c al.anathema.~\
Kl, t  e l«ocfadico.~\ orio. e Jlnf l.\.c.\6.Po-

U “-'-  79- h V c.„. g MfM-c.

?
is-ti!

fiiijfe anathemate percujfam. Cttiuf muli en* jingih a-, ob
q u* iuji:JI im e bane p cenam tulit,refert Regino Itb.i. Cbr»
ni eorum. Potnit autem tempore loannvs očiaui viue/e bat
fcemina-quoniam Hadrianus 11. quiinserKicolaumI. &
loan. VI 11 . intercefit , quintumfui Pontificatus aanum
nonimpleuit.

Vr.de dat ur in te/li^i, quod a?:athemati\ati intclligendi
funt non fimpliciter a fraterna focietate , fed etiam a c*r~
pore Chrijli \quod eHccclefia) omnino fe p ar ati.

Q^V ABSTIO  V.

Vod vero tepeš de domo accr.fatoruproduce»•
di non fint,&quodvox inimicorum non fit a#
dienda-,multorum auelaritatibus probatur,
Confan^uinci,&farniliaresaduerfu*  &x>
traneos tepimonir, m non dicant.

Vlit enim  CalixtusPapa ;epip,Z. ad epifco¬
pos G a Ih*.

C Onfanguinei a  accufatoris b aduerfns extraneo$
ceftitnonium non dicant,necfanuliares,v.el de do®
moprodcuntes :fedfi voluerim, &inuiccm confenfe-
rintdnter fe pArentes cancummodo tellificentur > & n«
in alios.

Cs 1 1 . % Kup er i ni mi ri, a ecufatores, rt It e-

Jles ejfe nonpojfunt.

Item  AnadetusPapa, epip.^.c. 4.
j, a  Ccufatores c, & teftes elfe non polfunt, qui ante
JLkhefternu diem , autnudiullertius inimici fucrut,
ne irati nocere cupianc,vella:fi fe vlcifci vclint.Inoften
fus igitur accufatjrum & teftium afledus qua“rendus»
eft,& non fufpe&us.

C. III. Veeodern .

Item  Symmachus Papa,/« quinta fjnodo Ro¬
mana fub ipfo h a bit a.

A Ccufatoribus d vero inimich,vel de inimici domo
prodenntibus,velqui cu inimicis immorantur,aut
fuipcdti funt,non credatur, ne irati nocere cupiant, ne
laeli vlcifci fe velinr.gFi»fM. Si qnis haec,quae hodie

in hacfančla fynodoprohibita funt,infringcre prseftim
pferit, aut voluntarie tranfgredi tentauerit, fi eterieua
cft.gradu proprio penitus careat: fi vero monach^,aut
laicus fuerit,communione priuetur: & fi r.on emenda-
uerit vitium,anathemate Feriatur. Sccrcras vero infi-
dias, vel manifeftas ponrificibus a quibufcunqj illatas,
vel ea, qux huius fančts fynodi (ententiacopledittir,
fi quis ad ecclefia: pertulerit notitiam . potiafu hono-
re: •& hi, qui aduerfa eis moliuntur (ficut a fandi«. pa-
tribus dudum ftatutum efi, & hodie fynodali, Sc  Apo-
ftolica audoricatc firmatur) penitus abiiciancur,& exi
lio(fuis omnibus fublacis) perpetub rradantur.

C. IIII. non pojfunt ejfe aciufito-

res,vel tejies.

/temPontianusftnči* &vniuerfilis ecclefi*
epifcopu4>epijl.i.omnibus Cbriftianis.

S Vfpcdos e ,autinimicos,aut facile litigates,& cos,
qui non funt bona* conucrlationts, aut quorum vi¬
ta efl accufabilis, ^quiredam non tenent, &  docent
fidemjaccufatorcs e{Te,& teftes, tk  antcctflbres noftri
Apoftoli * prohibuerut,& nos eorum audoricatc fub-
mouemus,atq; futuris temporibus excludimus.

1 ^ Apoftoli. - ] V/r eji emendatum ex Vaticaniscodici-
bus..Antea enim legebatur.  Apoftoli. originale autem im-
prejfumficbabet , & anteceflores noftri Apoftolica re-
pulerunt audoritate, Sc  nos fubmouemus,atque futu-
ris,&c.

j---.  /* — g

, b  i Anf.U.c  15. Bure.

a vAnfl.\.c.^.Poly,l.^jit.i, b accufatores."j orig.
c Bure.l.i.c.171. Juo p.$.c.i 2 q.Pann.l,^.c.d  jifn-
b rof Sy agri o, e pip. 6  4 M.f l.  3. c . 1  *. B u n. 1 . 1. c.  15 2 . It: o p.  5.
c.2^9 Pann.l.%  c.84. e i l.q.j .c.qu*rendu.Poly.ibid.
xA.nfilmu* Ub,].cap.i6,

P 4

Accufare qui non pofsint quia
infames vel domeftici.

447

C. V. ^ M accufationibus dericorum.repd-
lantur^uos legesfeculi nonttd-
miltunt.

ltem  Eufebius cpifcbpi* Ga Uta rami c p ijl.t.

B E a accufationibusclericorum,fuperquibusman
Jaftis.fcitotea tempore Apoftolorum in hac fan-
&n Vrbe feruatu e(Te,accufatores,& accufaciones,quas
Žxterarum confuetudinum leges non afcifcimpacleri-
corum accufatione fub motaš, gr in fr ti.  ^ Idcirco &nos
fequentes b p>atrum veftigia,pro faluationefertiorum
Dci, quafcunQ;,'id accufationemperfonas leges puhli¬
ca non admittunt;, bis impugnandi akerum, & nos li¬
čen tiam fubmouct.rus , & miliš aceufationesa iudici-
bus andiantur eccleuafticis, qua legibus fseculi prohi-
hf M

c. VI., f Mienige, ~ia.gr rpuos diuinavoces
mortuos appdlant, epifcopos accu¬
fare non poJJh"nt.

ltem  Pelagius Papal I. ep(jf' 0 pts lta.Ha.

C Anonica c  fančeorum patrum ftatuta (ne colum-
na fančta ecclefia vacillent) fequt.ntes, ac robo-
rances, omnes infames, cun&osq; fufpe6,os, velinimi
cos,&eos,quinon funt eorumgentis, velv^uoru fides,
vita,& bbertas nefcitur,& qui non funt bons,conu.er-
iationisjvel quortim vita eft aceulabitis, ab omm ,accu-
fationeepifcoporum fundittisfubmouemus. SimiKter
& omnes , quos ciiuina leges mortuos appellant, fub -
mouendoseife ab eadem accufatione, tk  pubkes poeni
tejitis fubmittendos i udicamus.

• C. VII. Ji. derids repclluntur accnfatio-
n  er, r^uas leges ftculi n o n afeifeunt.
ltem  ex fynodo Romana, habitafitb Hadria-
na.A .Papa.

A Cctifationes e , & accufittores , atq; eornm f nego-
tia,qua (aculares non afcifcunt leges,dinina,,ac (p
nodica funditus aclericis rcpelli auttoritate cenlem®:
quiaim)igntim.eft. fuperiopes pati.abinferioribus, quse,
inferiores ab cis pati člefpiciunt.:

q[ Caput boc,gr c.Keminent.in frd.ead. tj.6. qna citan-
tur exfynodo Romana,extant incapitulis Ida dri dni .ca uh
tem exprefiius etiam appeUantur fynodi ftontinc infra  5.
5.3 .in prineipio.

C. Vlil. Mer ftruui,nec libertiM,nccinfa-

mb,epifcopos accufare prafltmant.
ltem  Stephanus Romana ecdefia epifcopus om¬
nibus epifcopts,epijl.i, de accufatio -»
nibusfacerdotttm,  r.3.

»j. a  Ccufatores g, & acculariones,quas faculi leges
non recipiune, & antecedores noftri prohibue-
runc,& nos fubmottemiu. Nullus enim alienigena,aut
accufator fiat eorum,aut iudcx.Vndc .& de Loth “ feri

ptum eft [[ngreflus.es vt aduena,niinquid vt iudiccs?]
Accufator autem noftrorum 1  nullus lit feruus, autli-
bert.us,nullaq; fufpefta petfona,aut infamis.

C. IX. ^ Infames,quiadfortile^os,grdiui-
nas concurrunt.nec accufator er,«ec
tejlesejfe pojfunt.

ltem  Eufebius 1 ’apa \epifl.y.ad epifcopos Thufcia.

C Onftituimus 1 iterum, firmanteseana patrum fta
tura, cum omnibus, qui nobifeum funt epifcopis,
ficutdudum decretunt reperimus,vt homicida,malefi-
ci,fures,lacrilegi,raptores,adulteri,incefti,venefici,fu-

a Jbifd.l.^.c.%(>. b s.rj.i.nosfecjuentes, c Anf.
l-\a. 59 - d In Cap.Hadriania.u.Cjcar.Vamafus cpijl.
adStephanum. e .Anfdmtts ltb.\. c lo. f ea.~\orig.
Conc.Tbdefpborneepijl.Vnica, c.y.l u liuf mrefinp.ad 0-
ritnt.c,$.Volyc.ibid,td.»felmmlib.^.cap.ii.  ?  luop.$,
cap.ltf. &part. 6. cap..]l7. h Genef.j.^i veflro-
rnm,~]orig. \ &in Cap.Hadriani. cap. 67. I Polf.
ibidem. fdnfelmtnlib.],c.iy.,

Decreti Secunda Fars.

448

fpe&i,criminofi,domcftici,periuri, & qui raptum fece-
runt,vel falfum teflimonium dixerunc, feu qui ad for-
tilegos dininosip b concurrerunt, fimilesq; eoruir.
nullatenus ad acculationem , vel ad reftimonium fint
admittendi,quia infames funt;& iufte repellend!,qui»
fnnelta eft vox eorum.

C. X., ^ Snfyedi,aut.gratiofi adaccnfutionem
non admittantur.

ltem  lulius Papa in referipto ad orientales,c.tf.

S ImiHter c in iam prsefixa fynodo eft decretii,neff
fpečli,aut infames,aut criminofi,ant gratiofi,velca
lumniatores,velaffines,autfcelerati, aut facilc litigan
tes fufcipianturaccufatores,vel tales, qui omnicarent
fulpicione.

C. XI. ^ dlpiimmicitiisJludet,vel fadlel>-
tigat,necaccufator,nec teJHs effe
potefl,.

/re»iFelix Papal I. epijl.i.  r.14-.

N VIlus d feruus,nullus libertus, nullus infidelis e ,
nullus criminibtis irretitus, nullus calumniator,
nullus quiinimicitiis ftudet, nullus quifrequenter li«
gat, tk  ad accufandum,vel detrahendum eft facilis,nul
la infamis perfona, vel omnes, quos ad acculandacrt-
mina publicaleges publica non admittunt, permittao
tur epifcopos accufare.

C. XII. Familiares.fufj/edi,de damo prir

deuntes non recipiantnr in accufatione.
ltem  Calrxttis Papz  .epifl.z.ad epifiopos Gallise.
v.b- a  Ccufatores f vel teftes fufpečii non recipiantini
.fl. necfamiliarcs,vel de domoprodenntes,nececi-
am cC.nfangiiinei acculatoris aduerfus extraneos teli 1 "
moniun.' dicant :quia propinquicatis g, Sc  familiarita-
tis,ac don v ntionisaffedtio veritatem impedire folet.A"
morcarnalis.& timor, atq; auaritia plcrunq;fenliisb 4
betant humanOS,& peruertunc opiniones, vcqusd“ 1 ’'
pictatem pupenc , s & pecuniam , quafi, mercedempn 1 '
dentia:.

C. .X III. <[ i in imici.Velfufpe difin t, S?, •

r^ui c dl o ijuoshb/r infequHntHr>ab ac *
cufattone rcmoueantur.

7 /emPelagius b Patra 1 1 .epijl.i.  r 4..

O Mnes ',qui aduerfus patre^ armantur, v?patt' l,n
inuafores, & mačlatores, inbemes effe cenkra ui ’
gr infra.  ^ Horum ergo vitiorum amflores velpatrat 0 '
res, non funt in acculatione.pontificun: recipiendi,l c(l
penkus-repellendi: quoniam iubent cano.nea deert'-’
patrum,vt acculatio,vel teflimonium torun:, qui d ' 0
quoflibet perfequutur,vel qui inimici,aut fiifpst iti bi"
bentur,nullo modo recipiantur. .

C. X.IHI. De eodem.  P A L E A. .

[/remPafchalis Papa.] •

Vili K epifcoporum ab accufatione fuarepelkr*
liceat,qtios.i antequam abeisimpcteretur^afi 1 *
communi lamiliaritate neglexerir feparare.

C ln vnoperuetujlo exemplan Oratiani.d c/uo p/ftrp
Palea abfnnt,capnt hoc habetur,non bic,f d s. 2.q.p‘n'
c.B.Petrus gr Paulu* vbi etiam citatur ex Pafihalill.

t  ^ Q_ttos antequam.] In eodemcodicc legitur,af>° !
& antequam ab eis impeterentur, a fua communi »o |1
kantate negleateru n t feparare. In alirsvero nonmiliiV*
ejuibus bfC ValeababeturJ.oc Uco legitur,c \uos anccqu*
ab eis fe impetendos.cognofcercnt,a fua.dic. In decrf
tahbusautem non multo /er«r,antequam fe ab eis inf*'
tendumcognctfceret,afua,&c..

a al.facrilcvos. b 7  z.rj.S.r/uifjuis. c Polj.tbi^

finfl.e.c.11. "d ^Anfl.\,c. 6 z.\  e infidus.~)orig, f P';

'lyc.ibid.^Anfl.%iC.Burc.l.i.c.eft.luop.r,.c.ze<).  t '•

ead.confaniuinei. b ar.tea legebatuCtGel.ifitts. i Pri
culusad Dominam in ad .\\xou ciL Chnl.^dnfclio. 1 . 3.0
\ ext,de accuf.c.nulli.

n;

42 '

il

Caufa III. Qu«ft. VI.

+49

Ouo&vcrb inimici ab accufatione prohibeantur 3 inde
eorum c iiliid.it ut e , innocentia frcqucuter oppr.mi
filet. Sed c Um Mi h anajiu* & fua> cat bedra reddi p raci-
pHur^uia de inimicitiafut Patriarcha conquejhts ett>pa-
t ?tqu 6 d etji manife JI a crimina ali c ni m  Jint , n on tamen
tfodtmnanduf e ji accufatione inimici.

C. XV. ^ jQui inimicifunt* iudiccs ejfe non
pofjunt.

Vade  Nicolaus Papa fcribit "Michaelilmpera -
tori in epifiola , qua incipit  £ Pro -
pofueramtos.  ]

r\ Vod b fufpe&i, & inimici iudices e (Te non de-
V^beant, & ipfa ratio dičlat, & plurimis probatur
* x einplis. ^fNam c quidgratius, & amabihus darc
jjuisinimicopoteft:, quam h ei ad imperendum commi
jjdt,queni Izdere forte voluerit ? Quod prouidč Con •
‘^ntinopolitana fynoduscanonum fuoru fcxto 1  di-
^ofciturprohibere capitulo.^/V/jra. •[ Vcmamus cr-
8°&ad fan&am Chalcedonenfem fynodum , & quid
J?bis de AthanafioParajnorum epifcopo referat, au-
^anuis. Is enim antiftes tertio euocatus ad fynodum,
Ridanon occurrit, a Patriarcha fuo canonice condem-
h atuscxtiterat • Tedfolum , quia cum vocaretur ad fy-
flodum^uodinimicus fuuseffct ipfe,qui iudicabac 3 cla
j'Uiiit ) afanftaChaicedonenfirynodo d adcaufasil-

fibi examinandas referuatur: & nifidenuo con-
Jj^catu^recipere ecclefiam propriam iudicarur,Q^iod
Achanafins a patriarcha fuo depo(itus,quia de inimi-
Cll| a ipfius conquellus eft, iterato ad iudicium rcno*
ttandum dirigitur, etfi & manifefta (»bi officiant crimi
j^tamen fu<e reddi ecclefia praecipitur, quanto magis
*g»iatius, qui non a patriarcha, fed ipfe potius cxillens
Ntriarcha^dnime debuit ecclefia propria(inimici$, &
Mpe&U iudicibus decernentibus) expoliari ? paulo
M. £-q[ Vcniat & facundiftimus nofter Papa Gela-
Ilu s, hitretjeorum expugnator fortiffimus > & qnod de
^°n!l.uitinopoIitanis epifcopis more folito tune a?gro-
^ntibusdixit,ettam nune nobis edt{rerat.^Qu«ero,in-
^Uamen ab his iudicium, quod pr«etcndunt>vbinam
poffitagitari ? an apud ipfos ? vt iidem inimici fint &
tc fles 5 &: iudices ? Sed tali indicio, nec humana debent
c °mmitti negotia.J Quod fi iudicio,vbi iidem funt ini-
^'ciqui indices, nec humanadebent committi nego-
ll , a >quanto minus diuina,ideft,eccle/iaftica ? Qui fa-
P^nscft, intelligat. ^ Ht reuera hiHcIuftimanus Im-
P e Utorpius legibus fuis promulgaftedignolčitur, di*
Cens  [liceat f  ei,qui fufpeftum iudicem putat i ante-
^ Uam bsi nc hoetur,eum recufare, vt ad alium recurra-
r, ^aniquodammodo naturale eft fufpečlorum iutli-
* Urn  inGdiasdeclinare, & inimicorum iudicium lem*
ptvellercfugere. ^ Hinc S. Athanafius inimicorum
Ptdeclinauit infidias: hinc S.Ioanes os aureumicon
Ul J c ontrafccongregati renuitintrare collegium.

V'% Sexto. 3 Hiccanon esl/extucconcilij Confiantino-
y l, *avi primi apudGracos  j qui in con cilij s in quutorvo-
*!**/!* :on itšli{pam ab alti editionibu 4  abeH)tomo pri-
° °t*ajjertur , primum in con čili o ipfoCon (la ntinopoli-
*** 5  de in de in libello fjnodicarnm conjlitjctionnm. De
I * 0  spitali atiji cantinibw buins concilij fupra difi.
l ' tfnotutum , &» infra  4. qu<eft.  1. c. qnod autem ali

dicetttr.

£, ? 5 »rianifefta.]^^ leclio ett-,  & nili manifefta
id  lQ fficiant crimina,fuse’ reddi eeclehae pr^cipitur.e/?^
t ^\V<odantea retulerat exipfocondho , &  nifi denuo
P'f^ lnCaCUr ’ rec *P ere  tcdcfiani propriam iudicatur.
in** 1 /* 0 ** e ^ e, n*ndatHm ob gloffam, &quia Gratiantu
^^ifiquentibtu manifeste oflendit ,jalfa leči: on e fe

E -

!

J * *l'Mnaftafiuf.
f f/M.infi.  ....

* >deitt dieti,,l,ape rti JI  ;

b al.S^uia. c lito p.^.ca.  5$,
ln commonitoiio udPauJlum,

Accufatioquoloco&fbro .

fieridebeat. 4 * 5 ^

yfkm ejfe: qui ctiam , qubdh\cdtcitur de inimicitia indi¬
ci j adaccnfatoriinimicitiamtranflulit. Hecvero(qnod
ex tota illa aHione  14. fučile conjlat .) jlthanafitts in ca
caufa erataftor, qui rejlitntionempeteret , ( quippe chm »
licctin concilio fAntiocheno depofittcf , pojlea tamen p er
Diojcornm cpifcopatum reenperajfet , tunccfepofiideret)
fed Sauinianu *, quipoji  *Athanastj depojitione in eiics lo-
cum d metropolitano,& comprou in ci ali b us epifcopifuf-
fečht*>ab eodem Dioftoro eiečlm fnerat ideotL rejhtuifibi
cpifcopatum petebat. In ipfo autem cocilio Chalcedonen-
Ji (latutum fuit^vt  (quando ^thanajius diceretfe adeon-
cilium lAnliochennmterVocatumddeo nonveniffe  , quod
Dominuo eo tempore patriarcha jlntiocbenusfibiinimi-
ctM efet)Sauinianusquidemmaneretin epifcopatn , inte-
rimVerb caufa jl.thanasij apud Maximum tune jhitio-
chiapatriarcham ageretur , atq }  intra odo menfescogno-
fceretur^an ^.thanafins crimen depojitione di^num com-
mififfeti ac y  nifi commifijfe conjlaret ,/kiue illi epifcopatn*
redderetur. bxquo toto fado  Nicolau spartemillamac-
cepit>qua adremfuam optime faciebat.

Palet ergo quod,etfi manifefla fini crimina alieuins Ja¬
ni en a ccufati one inimici con d e mnan dusnon e ji.

Q^V AE S T I O VI.

Xtra proupnciam autem reus nullatenus eH
producendu*.

C. C *\Vbi crimen admittiturjbi
caufayentilctur.

Vnde PahinnnsVapR JcribitHilario epifcopo,
epift.^.cap.  4.

I Bi Temper caufa agacur, vbi crimen admittitur, & a
qui non probauerit,quod obiecit,pcenam, quam in-
tuleritjipfe patiatur.

C. II. ^ tAccufatus non nifi in foro fuo
audi a tur.

Idem eadem epift. c.  2.

S I b quis epifcoporum fiiper certis accufeturcrimi-
nibus,ab omnibus audiatur, qui funt in prouincia
fua.epifcopis: quia non oportet accufatnm alibi.quam
in foro fuo audiri«

Exceptiofori dilatoria  c f?, atqfideo in initio liti debet
opponi, & probari. Peremptoriasautem exceptiones(yt
funt praferiptiones longi temppri)fufficit in initio liti
contcjlari.

C. IIL ^ De eodem.

P Vlfatus c  ante fuumiudicem caufam dicat, & an-
te non fuum iudicem pulfatus, E voluerit, taceat.
Pulfatis verb,quotiesappellaiierint, inducia? dentur.

Hocautem quodde loeo dičlum ejl y  tuneintelligendum
efi y ckm  V entiu caufe non nifi in loco admifii cnmini de-
prebendi poteši : ant nifi alt e ra pars iudicium maiori
perfona interpellauerit , fiue deefinando iudicium  3  fine
releuando fententiam.

C. 111  T- Intraprouinciam y  d compro-
uincialtbuo tantum caufa eHau-
dienda.

Fnde Stephanus fand* &> Jlpoftolicaiat^ir/iiHer-

fali ecclejuc,Rjmana cpifcopuo fcribit
omnib.epifcopi 3 epijl.i.c."/.

V Ltra ^ prouinciarum e terminosaccufandi lice-
tia non progrediatur: Ted omnis accufatio intra
prouinciam audiatur,& a comprouinciahbus termine-
tur ,ni{i tantum ^ ad Apoftohcam fedem fuerit ap-
pcllatum.

a. fup.l.q.  5. qui nonprobanerit. & q.  8. qui crimen
& infra ea.cfi.& Cyprianti* l.i.ep.^.Poly l.  5. tit.\.Anf
Ll.ca.j7. b Btirch.l.i.c.i^j .luo p.^,ca.i6o.Cap.l.j»
cap.167. Poly.L\.tit.j. c luoyp,6.c.iii. Pann.  /.4. c,
123. In codicetheo.lib.  9. tit.  1./.10. d Jhf.l.i.c.^j,
Pann.l.^.c.ji. e al.prouincix. f al.tamen.

P 5

451

Accufatio qno Točo 5 : for«
fieri debeat.

C« V, ^ .A comprouincialibus accufxtuf } Vet
iudicatus^pojlolicam /edem
appellet.

7 * *e»»Sixtus * Papa ll.epijl.i. ad Gratu epi/iopum.

. Ccufatus, b vel iudicatus a comprouincialibus in
A. aliqua catifa epifcopus licentcr appellet, & adcat
Apoftohc* ledis Pontificcm, qui ant per fc, aut per vi-
carios fuos eiuldem retra&ari negotium procuret. Ec
dum iterato iudicio Pontifexcaulam fuam agit,nullus
aliusin cius loco ponatur,aut ordinetur epifcopus:
qnoniam quamquam comprouincialibus e  epifcopis
accufatis caufam pontificis fcrutari liccat, non tamen
diffinire d incofulto Romano Potifice permitlum ctt.

C. VI. *[[ De eodem.

Item  Damafus Papa Stephano Archiepift•-
po, epijl.i c. i.

D Ifcutere e  epifcopos,&fummas ecclefiafticorum
negociorum caufas, metropolitano vna cum om¬
nibus fuis comprouincialibus ( ita vc nemo exeis de¬
lit^ omnes in (ingulorum concordenc negotiis)licet:
fcd diffinire eorum, atqueecclefiafticaru fumnias quc-
relas caufarum , vel damnare epifcopos abfque huius
fančte fcdis au&oritate minirne licet,quam omnes ap-
pellare,li neccfie fuerit, Sc  eius fulciri auxilio oporrec.

^ Caput boe in aliquot vetu[ips exemplaribus non ha-
betur i neque in ipfum adefigloffa.

C. VII. ^ Comprouinciales,&metro*olita-
m epifcoporum caufam audire,fed
diffinire non p o/funt.

/*rwElcutherius Papafcribens ad GaUia
prouinct 4 C,c.l.

f*\  Vamuis f liceac apud comprouinciales, g Sc
vJ metropolicanos,arqiiepriniatcsepifcoporu ven-
tilare accufationes, Sc  criminationes, non tamen licet
diffinire * line huius fančlže fedis audoricace, licut ab
Apoftolis, eorumque fuccetfbribus mulrorum confcn-
fu epifcoporum iam diffinirum eft. Nec in eorum eccle
liis auc pracponantur,auc ordinctur, antequam hic eo¬
rum iufte terminentur negocia. Reliquorum vero cle-
ricorum caufas apud prouincialcs, Sc  metropolitanos,
acprimaces Sc  ventilare,& iuftč finirelicet.

r ^ Diffinire. ] In cpijlola ipfafcquitur , fecus quam
prsdičium eft: reliquorum vero, Scc. Superins vero hac
fradicla fuerant,  fifiitiua epifcoporum tantum iudicia
huc deferantur,vt huius fantedis  aučloritate finia-
tJ4r,licuti ab A poftolis,?/?/«£ adverbum,l\c liquorum.

C. Vlil.  ^ 4 nte *Apoflolicam cenfuramin
caufis epifcoporum non e/i diffinitiua
ferenda fen ten ti a.

Item  Leo epifcopus vrbis Koma ^Anaftafio epifcopo

ibeffalonicenfi^epifi.Sz.al.S^.c.i.

M Vlcum ftupeo,frater chariffime, fed Sc  plurimum
doleo,quod in eum, de quo nihil ampliusiudica-
ueras, h q U am qubd euocatus adefle difterret, & ex-
cufationem infirmitatis obtenderer, tam atrociter, Sc
tam vehementer pocueris comoueri,prše (črtim cum ec
fi tale aliquid meretur, cxpe&andum tibi fuerat, quid
ad tuaconfultarefcriberem. <*** /. ^ Sed ctiamfi quid
glaue,intoleradumq; geffitfet, noftra cxpe&anda erat
Centura, vc nihil prius ipfe decerneres,quam quidno-
bis placeret.agnofceres.Vices enim noftras ira tu* ere
didimus charicati, vt in partem tis vocatus follicitudi-
nis>non in plenitudinem potellatis. Vnde , ticur mul-
tum nos ea, qu* a te pie lunteurata, lcetificant, ita ni-

tt Etlulituin refiri.ad onent. c.3. b Poly,ibid. *Anfl.
i.c.Zi.Bur.l.i.cijb.fFi^+Juop.^.ia.^.i^- Punn.l.  4.
C. 115. c al. a comproutncialib.is. d aL  dijfiniri.

* Ldnfl i.cA.6i.BurJ.\.c.179 ./«#, p.$.c.iy$. f luo y p.

5.e, $i6.PAnn. /.4.r. 234. ^ i]6. g al. prouincialer.

k di.iudii 4 h  erif.

Decrcti Secunda Pars.

452

mirum ea qu* perperam funt gefta, contriilant.

C. 1 X. Fraterfentenftam Komani Pontifi-

eii^nec c oj,  čili a cclcbrari^ntc epifco - .
pum damnari oporiet.

JfomTulius Papa orientalibu*cpifcopif-,epijl. r.

D Vdii afančhs Apoftohs , fuccetforibufq;eorttm ifl
anciquis a  decrecum fueratdatutis, qu* bade-
nus fan&a Sc  vniuerfalis Apoflolica tener ccclefia, non
oportere pr*terfcncenciam b Romani Pontificiscon
ciiia celebrari-. nec epifcopum dam n ari, quoniam fan-
dam Romanam ecclcftam priiratem omnium ecclefia*
rumetfc voluerunt : Etficut beatus Petrus apoftoliu
prinuis fuit omnium Apoftolorii, ira Sc  ecclciiafuo no
mine confccrata(Dommo indituenre) prima, Sc  capnt
(itcaeterarum, Sc  ad eam , quali ad maerem ,acqueapi''
ccm omnes maio r e$ ccclefi* caufap,& iudicia cpifcopO'
rum recurrant, Sc  iuxra c  eius fententiam terminu®
fumant: nec extra Komammi quidquam ex hisdebere
decerni Pontificem.

2 pars. ^Altquando  d inconjulto Romano Pontifict
plertque epifcoporum damnati inueniuntur ,£$>* **/i/ in  ^
rum Locum fibro^ati , quorum dumnaiionem  , grfubro’'
gAtionem pro bono pactf ex dijjtenfuione tolerajfelek¬
tur ecclefa.

C. X. gr jQuorundam epifcoporum depofitionem
extra confcientram Romani P on ti fen
fatiam^propace tolerauit
ecclefa.

Vnde  loannes Papa Salomonitertio <&\'ltimo
Regi Brit on um.

H  Accqmppeeftordinatio Dei patris tui, &h£cc*
lexeccldi<e matris tu*,videlicet,vcon)nes tpi^°'
pos regnitui adTuronenfcm archiepifcopum mittt lC
non dctreČtes , ipfinfque iudicium poftulare non
gneris. Ipfe enim ell metropolicanus, Sc  omnes epi^ 0 '
pi tuiregni,fuffiaganci eius funt: licut confcriptn®^
pr*deceflorum meoru euidenter oftendunt: qui Y‘ V
decelfores tuos , quia illos ab iptius cura fubtraxcran f >
forte inucčlionc corripere ftnduerunt,quamuis
ftra feripta fuper haere miflfa deefle videantur. ^ linv
que coram delignato Turonic* eccleliac praefule>^
tegro numero collegarum, id eft, duodecim epiicop 0 *
rum celebratoconuentu fuerint eicčti epifcopireg u |^
riter examinati,apparueritque, quod canonice f«« r11 !
eiedi,ip(isin liu deiečiione manentibus, quiinl oClS
eorum confecrati lunt, potuerunt vtique epifc<‘P a ' uJ
honore potiri. C^uod li epifcopi eiečbi infontes fucri°
declarati,his amotis, qui lllis fubrogati funt, ecciel 1 * 5
fuasiptirecipiant. Nam ctim antecelforcs mcipr*^ , ^ s
eiedionem coru epifcoporum , qui ab ecclefiis fuise x '
pulli funt,nec admiferiit,necapprobauerut, necip^f'
qui eis fubrogati * poft funt, viuentibusillis J.Cg 111 !
mos epifcopos dixerunt. Sane, li ad Turoncnfem to.*
archiepifcopum mittere prarfatos epifcopos dcdig° a '
ris,ftude duos epifcopos de expultis, Sc  duos de fubr°
gatis vna cum ecclefia: tu* legatoad ApoltolicaB.P c '
tri fedem tranfmitte.re . vbidignaexaminatione p r ^
milfa,qui legirimi epilčopi iunt,apparcanc, &  fuasf ^
clelias irregulariter non amicrant. Nihil enim quto a
liud in praefenti negotio diffinire. Qiiia vero mag n *’
quis fit meti opolitanus,apud Britannoscontentiot ’
licet nullius memoria tencat vos in vedra regionc v
lam habuilTe metropolicanam eccleliain , tamen » .
bet(pol\quam Deus omnipotenspacem inter vos - „
lečtum filium nolfrum Carolum regem gloriofu®^
ftituerit)facile hoc poteritis aduertere. Quod « a
contentiose creditis agrre , ad no/Irtim Ap odoi^ ^,

a prxfati*.~\ orig. C.I.6.C. 2B7. b in Vulgat#le^*
tur,con/čientiaml c al.eiuffc iuf afeutemia.  «

48

Caufa III.

ddtinarc contendite, qtiatcnus noftro libramine, qux
fueric apud vos antiqmtus archiepifcopalis ecclefia,
luceclariusinnotefcat: & demceps Omni ambiguitate
recifa.cjuam fequi epifcopi vcftri debeaat, incunčtan-
teragnofcant Nequeenim ecclefias i)eiperdi<cordias
rcguna, diuifionisaliqua pati damna necefie e It, cum
(^uantum ex fe-eft) pace, quam pradicanc, feruare ftu-
deant inuicern,& in omnes.

1  *[Subrogatipbftfunt.357cre/?/fȣwra tjl ex aliquot
'eetujlif grValde e m en dat is co (Licih m. lAnte legebatur,
fabrogaripolfunt.

?• ps. xAUas  ant cm ir rit a  erit epifiopormn fenten-
*%&dfynodo ret rabiancLt.

C. XI. <{[ Dam/i at ie iniujla ir rit a ejldfy  -
n o do retraclanda.

J r nde  FelixPapa l.epijl.primaad Paleruum.
TKritam a  eflc ccnfemus & 1  iniuftam epifcoporu
d-damnationem,& idcircoa fynodo retra&andam,ira
v toppreffis ab omnibus, in cun&is fubuematur caufis.

1  f F.tiniullam.}S/W« originali,&antecedit’vox ) &-
'*ter: fed indecretis lulij , »in conciho Carthagine n ji
j* trt o (v-,, d e ciiatur infrra  11.3,3. c.trn tam )<£r in capitu -
™Hadriari ,&>apud Anfelmum e ji,  irritam ciTe imu-
” an ' epifcoporum damnationem,&c .qua LeSliovidetur
conuenire cum rubrica hitim capttif.
lipid autem metrop olitanum fuum contemnere , <&a-
!cri<t n iudicium alicui expetere non  /;ce<z£,Sixtu.s k Pa-
? a Ul. tejlatur in epijl.adorientales epifcopos,  c.3. dices.

C. X 11 . Pereqrinaiudicia funtfiubmouenda.

D^rcgtina iudicia ( faiua in omnibus Apoftolicaau-
J ^oritate) generali fan&ione prohibemus: quia ln-
;8 n  n m eft,vc ab extrancis c  iudicentur,qui compro
J nci ales,& a le cle&os debent haberc iudites>niii-fue~
[[  a Pp,cllatum.

C. XIII. D*sodem.

ltem  Anacletus d Pa.p&,epijl.r.cq.

I ^gcsecclcfiže Apoftolica firmam us au&oritate, &
^ptregrinaiudiciaTubrnoucmus. Vnde 6c  Dominus
'^tioiiem faciens Loth, e  per Movfem loquituT ) di-
Pngreflu* es quidem(inquiunc)vtaduen«,num
vt iudices ? ]

C. X 11  [ [. ^ N 'stili lic tat aliarum proutn-
c tar um iudicium expetere.
f>w Innocentius f Pap&adPiclricium ftothoma-

getifem epifcopum,cpijiola  2.c.3.

S liceatcuiquam(fine pržeiudicio tamen T\ 0 -
tla ,^ an$ccc ^ c ^ 1 * ,cll ’ L 1  ‘ n  omnibus caufis reueren-
iijl , a "$oritas debetur) reli&is his facerdoiibus, qui
n af)c  ClT1  prouincia Dei ecclefias nutu diuino guber-
Ui„ •*alias  conuolare prouincias , vel aliarum pro-
a. ^m^fccporum iudicia expetere, ^ vel pati.
tiij^ Z 1  prsefumpferit, &  abofficioclerifubmo-

( lv  ‘Hiurianim reus ab omnibus iudicetur.

ln epiftola & Marcelli , & Innoccntij le$i-

% , ne  tamen Roman* ccclefi* , cui i in

p 9 sf y  Us  caufis debet reuercntia cuftodiri: quamui*d
° lAlonc il-orum in quatuor tomif editioneab/int U-
*' n f*ri' PO f tSy  ^ !1C  P ra? fi l dicio : tjuemadmodum  , <&*paulo
^dici a ^ arum  proninciarum cpifcopprum

Wu  .^ x pctere, vel pati: 'nu a tamen hab en tur m ali+s

It ti*

J^itatif.

' n  decretpf lulij,ca.2j.Ca.ti*driani, c.^.naj.t,.
\ tyi ocl eX S' anU ^ c  ^’ ^nfel.l. i.c.hq. b F.t m-
Ca P’  4 * ln  2 * Fehttf inter dccreta
/ ? t.Hadriani^c. iq. in adioclti capitul. c al.
f. ^nf'el.l.\].c.76. d Bur.l.i.ca.

7  6ea>19 . f . u

decreta Innocen-

r• 2  ^ 0  p. 6. r. 3 41.

*W- , - W C .*^' ce Ci *no»um, inie

Quaeft. V L fotofieridebcat. 454 -

Rjuerentia autem , qutc ^ 4 .pofrohc<e debetur leelejia,
etuu au H or it as mielli^enda ep, cum tel ad ipfam app el
latum. fuerit ,telab eatudices elečti conceduntur. Vhdt
Sixtuf * Papa cum diceret [Co m p ronin ciale.r &dfc e it-
clos debent habereiudicef~\Jlatim fubiungit \_nift juent
app ellatum

C. XV. ^ t Abfjj^Apopolicx/edi<t decreto ex-
traneoi iudhes adire non pofumus.
ltem  Anacletus Papa, epifr.  1 .cap. \.
•r^Naqu3eque b pronincia tam iuxta ecclefia?, quam
V iuxta fitculi leges,fuos debet iuftos , & no tniquos
habere iudices,& nonextr,aneos , c  niii Apoltoiia«
fedis huius decrcneritauCtoritas.

C. XV I. ^ Htfi p er app cliation em } alterimpro»
utncireiudicci adirc non op ort e t.

Ttcm  ^Romana d fynodo.

N  Eminem c exhiberi de pr;>uincia ad prouincia,
vel ad comitatum oportet, mfi ad relationem ii*-
dicis,adquem 1  fuerit appellatum, ita vt ador rci Po¬
ru m fequatur.č?-/ : w/™. lila, 2. quae funt per vnam-
quamque prouinciam,ipfius prouincia: fynodus difpen
fet,ficutin Nic^no conftat decretum efieconciiio.

^ Vitra prouincis terminos accufandi licentia non ,p*
grediatur. Omnisaccufatiointra prouinciamaudia-
tur, &acomprouincialibus terminetur, nifi 3  praela-
tus fit,qui accufatur.

1 ^ Adquem fuerit appellatum.] Hkc funtaddita
ex Hadriano, epijlola fy n odi c a Velict-i, & luont.

2 Illa,qu«e.] Htncvfjue ad finem in capitults ton-
tum Hadriani funt mu en ta.

3 ^ Nifi prarlatus fit>qui accufatur. d Verbahac neefo
in capituhf Hadriani,neqfin antirjutoribrn Gratiani cx‘e-
planbm le^untur: in alt;s vero, loco ipforurn ,fnnt hac,
nili ad ledem Apoftolicam fuerit appellatum.

G* X VII. ^ De eodem.

ltem  bixtU 5 .

S Iquis elerieus fuper Cjuibuslibetcriminibus accu-
farus fuerit,in protiincia, in qua cofiftit ille,qui ac¬
cufatur , iuas exerceat t ačliones : ncc exiftimet g
eum accufator fuus alibi, aut longnis ad iudicium per-
trahendtim. b

Caput hoc fp citatur exSixto,in nulla epijlola Ponti-
fieum hiiim notnim* ešl tnuentu. In- alujuot vetujhf exe •
plaribus e ji tantiem,  ltem, Vt videatur cttari eadem Jyno-
duf Rjmana,quxinfitperion capite id e ji,qua continetur
in capitulia Hadriani. luo autem par. 6 . c.  318. citat ex h-
leutherio : cap. aut tm T,iy.citat ex felice prt mo.

C. XVIII. qi ybicrimen admittitur,ibi
caufaventtletur.

ltemex decreto  Hadriani 1  Papa;.

a  Vi crimen obiicit,fciat k fe probaturum. Reu*-
ra * ibicaufaagatur,vbicrimen admittitur.


O.VAES.TIO VII.

Vod iftdex ejfe non pojiit^ue m cun
par, aut maior maculainficiat , mulit
Elontatibto pnbatur.*


a Suprn ead.c.peregrina* b JLvfei. L  3. c al.
extern*s. d In ca.Hadriani,c.y $■.&•  jo. Felix I.epi.2.
luo p.^.ca.l+ft.&p.&.c.^i, e Supra ead vitra. Infra
5  tfua fl.  4. c. duodecim.f). nem Hadrianu*. I leu.theriu* ad
Gulita prouin. IehxI. epi.  1. in decretpf lulij , ca.  25. In c.
Hadriani, c. j.Juo p. 6 . ca.  318. ^ 3-29. / al.exerat ¥

^ al.ajlimet. h al.protrahendum. i In ca. Ha-
j dria. 1 cap.  52. fupra ea. cap. ibi femper ex Fabiano.
al. ferib at l. Bun.l. i 6 .cap.  3. luo p. 6 . cap . 324. Pa»-*

455

Accufationis iudices clTe non pofturtt,qui pari
vel maiori crimine tenentur.

C. I. ^Infamefjiudiccs effe nenpofiunt.
Dicitenimfančta .Romana * fynodus.

I Nnfamis perfona,necprocuratorefiepoteft> necco-
gnitor.

tria funt,quibuf aliqui imp e diu n tu rfvtiu dices n o nfi-
ant: [Katar d^vt furdus,& mutus , & quiperpetuo furto-
fns eff>&impub es: quia iudicio carent, Legc> qui Je n atu
amotus  b e ji. Moribus^ fceminte, & ferui: non quia non
habeantiudicium , fed quia receptum c Ji, vt ciuilibus of~
jicijs non jungantur.

Prior pars buius capituli vfque ad Verfcogmiovka-
beturin epijlola fecunda Velicvs primi: in aua refert jy-
nodum dfe habitdm : quodin pri n cipi o e pij o la comme
7norat bisverbis:  Nos vero adfupplemenrum veftrum
fratres,& coepifcopos noftros vocauim 9 amplius quam
feptuaginta,cuni quibus h*c, qnas fubtus habentur in~
ferta, regulariter tra&anda decreuimus. Padem pars
babeturin capitulis Hadriani>qux(yt fuperius ead.q.yc.
accufationcs , adnotatum eff)  nomine Romanafynodi in-
terdum citantur. Reliqua vero huius capi tu viaentur ef¬
fe Gratiani,fumpta tamen ferc adverbum exl. cum pra-
tor , Verfi. quidam enim fi'. de iudictjs quemadmodum &
in fequenti capite multa coUiguutur ex Varij s lefibus di-
gefiorum, & Codicis. Sjuamobremin antiquioribuscodi-
cibus omnia bac Vfque ad c. qui fine peccata  , coniunčle
habentur.

Verumtamen >Ji feruus , dumputaretur liber , ex dele
gatione fententiam dixit , quamuis pofieainferuitutem
depulfus fit jfententiaab eo dicla  , rei uidi uit a firmita-
tem tenet.

C. II.

In  digeftis c  tit.de pojlulando.

I Nfames d non poftunt elfeprocuratores,vel patro
ni caufarum.Sunt autem tres ordines eorum,qui po¬
ftulare prohibentur. *| Eft autem polhilare, defideriu
fuum, vel amici fuiin mre apud eum , qui iurifdičHoni
praceft, exponere,vel alterius defiderio conrradicere.

^ Nam, vt praemifimus, non poftulantium tres ordines
funt.Quidanv prohibentur omnino poftulare, vel pro-
pter anatem, vtminores decem & feptem annis;vel
propcer cafum , vt furdus, qui prorfus non audit. Alij
prohibentur,nepro aliis poilulent, vel propcer fexum,
vt lamina?; vel propter cafum , vt vtroque Rimini or-
bati; vel propter nosani turpitudinis,vtij, qui corporc
fuo muliebria padi funt, nifi forte vi pra:donum,vel ho
ftiumftuprati probentur. Similiter ;qui capitalicrimi¬
ne, vel calumnia? e  caufa puhlico iudicio funt damna-
ti,vel qui operas fuas locauerunt, vt cum b.eftiis depu
gnarentin arena,pro aliis polhilare prohibentur. His
perfonis pro fe allegare permittitur,pro aliis poftulare
prohibetur: nifi forte tutelam impuherum, velcuram
adoleicentium non afte&atam , fedneceftariam admi-
niftrent. Pro his enim quorum curam gerunt, eis po-
llulare conceditur.Alij enim onines,qui vtinfames no-
tantur, nifi pro fe, & pro certis perfonis,poftulare non
poftunt , nifi in integrum reftitutionem acceperint.
^Permittitur f autem eis poftulare pro parente, pro

patronojpatronavcdiberis.parentibuftiue pa tr oni. pa¬
tronažne *. pro liberis eriam fuis, fratribus, ik  lorori-

bus^Korc/ocero.focrUigeneromurujvitricomouerca,
priuigno,pritiigna,pupillo,piipilla,furiofo,furiola } fa-
tuo,fatua,muto,(urdo,prodigo,& adolefcčte.^[ltem g
pro iis, quibus propter infirmitatem curatores dari fo>
lent,& qui negociis fuis a!iquo perpetuo morbo fuper-

a ln Ca. Hadrianhca.y &in l.epi.Velicu.^nfl.^.ca.
7 .Poly.l.$.titu. b motus.~\t)Yig.hio p.$.ca.

6.c.r>,i.i‘ r annJ.4.c.j8. c i/b.^.iit.i. d Pxii.jj.de
po tu Lindo, verbualio mulo a p/atu. e al. calnmnia

p u ulici itiduij. f lxl.l.<&l.eod. g Pxl.^.i^$,

Decreti Secunda Pars. 45^

cffe non poftunt. <[[ Omncs a  autem,qui non fpo JlC ^
fed neceflario funguntur officio,line oftenfa edičhP^
ftulare poffunt,etiamfi ij fint,quibus nonip^i pr° ^
ipfispoftularepermittkur. ^Affinitates b vCr J )n °
eas accipere debemus,qu$ quondam fuerunt, fed  p r
fentes. Nurus & generi appellatione, &. foceri> & •
crus, Sc  vlteriores, quibus \_pro~]  prcepofitiofoler aCC
dere,continentur.

z.  ps. ^ Arcentur c  etiam a profeftione
toru m (f čuti n fecundo libro Codicvs^titulo de po(j#
inuenitur)  qui fub nomine honorariorum cx
tiis, quce ruenda (ufceperint, emolumentum ftbuf '
partis, cum grauidamnolicigatoris, Sc  depr^da 1 ' i _
pofccntes, inueniuntur. Item d fi q« 1 5 a de°P afl
cax fuerit,vt non ratione, fed probris putet elfe
dum,opinionis fu* imminutionem patiatur.
non licetaduocato vllum contra^lum inire,
člionem conferre cum eo litigatore,quem m P r y
recepit fidem , nec ex indufhia iurgium P ror ^V c pu'
^yApud vrbem Romanam etiam honoratis,qui
tauerinteligendum , eoufque liceat orare, j\l-
maluerint,videlicet,vt non adturpecompendu^
pemq; deformem hsc arripiatur oecafio.
pecuniaque capiantur, veluti degeneres in . ter ■
mos numerabutur. Si c vero in vno audit^ 1
tatum pra: cceteris fuerint,vcl plures,quoru fam a
larior , in iudicantis officiofit, vt par caufidho fU
ftributio fiat, Sc  exa?quetur partibus auxiliui' n

rum. fl[j Si ^ quis vero monitus aiudice, ca exC  j. c o'

ne, qu* nequeat comprobari, cuicutnquep arrl f :i fi
cinium denegauerit,careat foro fciat etiam nU  g qU» J
fibi ad agendum copiam pofie reftitui. ^ ^
autem ex litjgatoribus dete«5tus fuerit fe ;
člafte cum plurimis, Sc  aduerfariofuo rali r i>:  :

traxifte pariš defenfioms copiam , oftendet p r
bio iniquam a fe litem foueri, Sc  aučloritate^ j

riam a le elulam cxperietur. Item >.qiiam•** 5 ^

caufam b fifciegilTent,prohibeanturad«c r,l, cr /i/5^
patrocinium prseftare; tamen hodie etiam a< e3 1,1

(cum patrocinium poftfunt exhibere priuatisj
caufam declinent fufcipere, quam tračlaueia ^pii
fifci aduocatifuerunt. ^ Icem,fi 1  contrap^^fjijJ
pilii caufam egifti,tutor,vel curator datus, ep  ■_ vt >j-c c
famdefendere non prohiberis. ^ Cognit^ j ^
officio k inteliigucur,non ex arbitrio. Ni
refert,is qui arbitrium fufcipit,an fit incegr^ ar jjic^
niniofus. Filius m  etiam in re p a ^ 1

ft e  V /<ed c

ignominiofus.

elTepoteft. Nam&iudicem eum efie po lic 1  c lp

i rn 1  v  ..

placet. ^ Si n quis veroiudex lit, arbitriu.^J
eius rei, de qua iudex eft , Sc  in fe compr° II11 ! :  Il0 n e ‘
prohibeturlege Julia: Sc  fi fententiam
danda pccnxperlecucio.Seruus o arbicerd •
let: libeitinuspoteft. ^  Porro infamiam 01 ^^
irrogatur. Aliquando enim contrahitur § ene oJ)i i^fl
declaratiper fententiam,veluti cum iudexp^i un ,fl^
iniuriam P fecifti, hsereditarem expilalh’
tus es. Aliquandogenerepcena?: ficutillbft^^^^

tur in ft opuspublicum,qtii priftinum q ul j^ uSll fC

obtinetjfeddamnoinlami« etiam poft i^P j^li^ J ( (
pusfubiiciuncur. Aliquadogenerepocr^> f  c^°^t
clarati per fententiam, veluti dum
prceconen: dicitur s<n/>(a(peMm<r6e4y -id

a Pxl.6,

•%-i.Cod.eod. e l.j.C.eod.

g ibid.Verf.fi quis autem,

fci. i l bi>quififci jf.de pojtul. f{ j f,

tro. I Px l. Padius.jj.de recept.arh. ..

dearbit. n l.y,§ z.ibid. o L  9 * tn P r ‘Co^'
riones. C.cx quibus caufisinfa. irrog. q ^

ixl.l.c,d. c

f ibi<i.y‘

. y . ( . . h lxh- c

l bi,quiffciJ/-depo(h<l.


I.8.I.16. L ij.  Cod.eod.

V 1

A C 7. PonA TTT VTT -Sccufati.nifiuillcttelfencnpoput^ui  »

t"*'  V^aLlld, XXX« cv L L« \ XX» parivclmaioricriminetenentur. *jr j  *

cs Ahquandoip!ogenere fa&i > vt cxcrctr:rcb impro-
bum a  f(cnus>& illicite exigences vihraš vfiurarum,&
mulier,tju£eincra b tempus,quo moriš eft lugerc ma-
ritum,contrahic matiimonium, & qui fcicns cam vxo-
rem <luxerit.

ldcm tefiatur  Felix Papa > 6^ cifdem  c verbis.
^Item in luan^elio y  d qm tra.be m ^efiatin oculo  > pro-
baturnon poffe educere fcjluca de oculo fiatns fui.  ^It cm
Dttuicl in libro pfalmorum.  C [ Peuatori autem dixit
Vem y quare tu enarr^zs iujlitias meas y  & affumis tejla-
'nentummcum'. &c.]  ^ Item Gregorin*:  f Cuiusvita
<Ujjiicitur }  r c fiat Vt e im  pradicatio coniemnatur.

^Caput hoc{qucmadmodum in fuperiori n etat ion e fi-
gnificatum esl) in Vetufiioribus exemplanbus non eslfe-
mnclum d. fuperiori y  & esl collečlio variarum le gum facia
d Gratiano. Sed q'uoniam pleraque verbafuntipforum-
mttan£loru t &in vul^atis efi difiinclum caput y  ideo ijfde
clurafterib) impreffum efi, qutbus c.etera auftoru capita.

1 ^ Nihil enim referc .)Perba lcgis y ex qnibus hunc^gr
'vtrfuulum  f ruus arbiter, Gratianus accepit, funt hau\
Paediuslibro nouo, & Pomponius libro trigefimo ter-
tioferibunt,parui referredngenuus quis, an libertinus
fit,integrs farna* qiiis (it arbiter, an ignominiofus. I11
itruum Labeo compromitti non poile, lib. vndecimo
ftribit,&cft verum.

C III- jQui aliorum vitia puniunt , fna
prius corrigere (ludeant.

Idem/fc morahbus. lib.t\.in  /06.14.11,.

) r\  Vi g fine pcccato eft veftrum>primus in illam
v^Japidem mittat. ]. Adaliena quippe punienda
peceatmbant, & fua reliqueranc. Reuociuitur itaq; in-
lu iadconfcientiam,vc prius propria corrigant,& tune
?Jicnaieprthendant.Hincefi,qu6dcum tribus h Ben
la min incarnis fcelere fui (Tet obruta , colle&us omnis
lfra<ilvkifciiniquitatem voluic,fed tamč femcl, & ite-
r| imin‘beliicertamine ipfe proftratus efi:. Confulto e-
n V n * 1  Domino,fi a-d vlcifcendum ire debui(fet,iuflum
• [vt k iret, ] quiiuxtadiuinae vocis imperium per-
rcx it,&f e mel,& fecundo perdidit,& tunedemum pec-
catricem tribuni valde feriens pene funditus cxtinxit.
^idcft,quod in vltionem fceleris inflammatur,& ta-
'“j® prius ipfe profternitur?nifi quodprius ipfipm-
imdilunt, perquos aliorum culpx ftriantur, vtipfi
lam  mundi per vltionem veniant, qui aliorum vicia cor

"S^efeftiuant.

I

Uti. lile de Vi ta altcrito iudicet , qui

j non habttin feipfo quod puniat.
/f% Amb‘rofius fuper [K e ati im ma cu lati~\fermo-
\r}- ne * : -adverf[Miferationes tua Domine .]
duet 1 ille de alteriuserrore., qui non habet qcF
ln fapfocondemnet.ludicet-ille , qui non agit eade,
H"®malio putauerit punienda ; ne ciim dc alioiudi-
fc fe rac  ipf e  fententiam. Iudicet ille, qui ad pro-
^‘itiandum nullo odio,nulla offcnfione,nulla leuita-
ducatur. &poiipauca.  ^1  Bonus iudex nihil ex
j- l . Cn °fuo facit, & domcftic* propofito voluntatis:
t  1Uxta leges,^iurapronunciat, ftatutis n  iurisob-
P c rat, non indulgetpropri$ voluntati, nihil para-
^ ^  roeditatum domo defert: fed ficuc audit,ita iu-
^ ^ fe habet negotij natura, decernit, obfc-
ta n tUr ^8^us,non aduerfatur, cxaminat caufx meri«
^°nnuitHt, Difcite iudices fieculi,quem in iudican-
fc^ neredcb eatisafiFeftum,qttam fobrietatem, quam
.&paulopoji.  iudicat,oonvolun-

^H^^ Z ° 4( - 0 d.eod. b  /.15. Cod. eod. c Sup.q.  5.
f p j*? 11 ' 1 *'fed non eifdem verbis. d “Matih.  7.
b  9 * f Homil.n.in Euanp. g Johan.S.
ttsah„  ' i0 ‘ z  tutemAoriv. k abfhnt i(la: duatvo-

1 mU*  i 34 ;

fiitv,]

al. n o uitate.'}

tati fua? obtemperare debet, fed tenere quodlcgu eft.
&poftpauca.  In iudicando magiscordi fit vericatis
cultodia,quam obedientia voluntatis.

C. V. Grauatu-f criminibtududicare non Valet.

Item  Gregorius a  prafationitin Iob y c.].al. 6 .

I N grauibul*peccatis quis pofitus, dum fuis pre-
mitur,aliena non dilnit. ^ Cunčti enim liquido no-
uimus,quia cum is difplicet,quiad interccdendum mit
titur, irati aniaius proculdubio addeteriora prouoca-
tur. Scriptum b quippe eft, [ Vi&imjeinipiorum
abominabiles Deo funt,votaiuftorumplacabilia.]Nc#
queenim in omnipotentis Dei iudicio, quid, c  leda
quo datur infpicitur. ^[Hinc eft enim, qubdfcriptu
eft [ Refpexit Dominus ad Abel, & ad munera eius, ad
Caim autem, & ad munera eius non refpexit. ] Ditftu-
rus quippe,quia Dominus refpexit ad munera, prsemi-
fit rollicit^,quiarefpexitad Abel. Exqua repatenter
oftenditur,quia non ofterens a muneribus ,led mune-
ra ab ofFerente placuerunt. *[[Dona 1  quippe e  ini-
quorum non probat altiflimus, necrefpicit in oblatio-
nes eorum, nec in multitudine facrificiorum eoru pro-
pitiabiturpeccatis.] ^ Item.  Longe f eft Dominus
ab impiis, & orationes iuftorum cxaudiet. ]

1 ^ Dona.] Hrecnon legunturibi apud B.Gregorium :
funt tamen iicclef cap.  34. repetuntur infra  14. qu*Ji.
j.c.fcriptum.

C. VI. Vrimum nofmctipfos y  deinde pro-
ximos debemiu corrigere.

//mBcda*‘» c.S.Ioannif de iudicio adulter*.

P Oftulattts Dominus iudkare de peccatrice,non fta-
tim datiudicium , fed prius inclinansfe deorfum,
digito feribebat in terra, ac fic demum quam obnixe
rogatur,iudicat,nos videlicet typice inftituens,vtcum
quxlibet proximorum errata confpicimus,non ha*c an-
te reprehendendo iudicemus, quam ad confcientiam
noftram humiliter reuerfi, digito eam diferetionis fo«
lercer exculpamrts,& quidin ea coditori placeat,quid-
ve diTpliceat,fedula cxaminatione dirimamus,iuxtail~
lud Apoftoli, g [Fratres, fipratoccupatusfucritho-
mo in aliquodeliifto,&c.]^f»^« f Q«i b finepec-
cato eft veftru, id eft, primo vos ipfi iuftitiam legis im-
pletcj&ficinnocentes manibus,& mundo cordeadia-
pidandam ream concurrite.

C. VII. M^Sacerdosprimitmfuapeccata,de-
inde ali e na detergat.

Item  Auguftinus ad quenaam cemitcm.

S Acerdos, * vt fapiens, & perfe«ftus medieus, pri—
mum fciatctirare k peccatafua,& poftea aliena
vulnera detergere, & fanare,& non pnblicare.

Item in huan^elio  ^ fal infatuatum ad nihilum V ti¬
le ejfe dicitur , nifi Vt proijdatur fo/as , <£rab hominijua
conculcetur. hxquibtw omnibus datur intelhgi , qu o d
criminofUs , alteriuscriminusiudex ejfe nonpotejt , fei-
pfum condemnat y  dum in alterius crimen fententiam pro -
fert.Sedobiicitur. Saul  m  cum d Domino effet reproba-
tus ,populum Dei iudicabat, & eius i udi a um Vntucrfus
populus expetebat*ltem y  Dauid cum effetadulter>&ho-
miiida s interrogatus d propheta y  fententiam in diuitem
dedit y qui onem paupcrn rapuit y dicens  n  [ ludicium.
mortis eslviro huic.}ltem Salomon cumamore muliercu -
larum Deosget/tium coleret , tamen vniuerfa plebs Ifrae-
litica ad eius iudicium cofluebatsSic & *Achab  0  quam-
ups coleret Baal y tamen decem trib us iudicabat. Mu Iti etia
alij tamm veteri tejiamento  , qudm in nouo inueniuntur,
quorumvita cum effet blafjihemabihl , tamen eorumfen-

a Pafi.p.i.c.u. b Prou.i^.i^.q.^fcriptum efi,ex ep.
12 6 . 1 .  7. ad Hscaredum He^em. c quid datur.  ] ong.
d Gen.  14. e Tcclefi^.. f Prou.\y g Gal. 6 ,
h lohan.S. i jf.nfel.l.  7 .cap.101.  ^ al.diluere.

I Matt.y m l.Reg.if. n  3 .R^g.n. e  3.Reg.16.

459  Acc r“oporl«! ptu ' Decreti Sccunda Pars.

4 <50

Untia i quia 6xoffcio fmferuata iudiciarij ordintrinte¬
gritete procefiit , inuenitur feruata. Fnde <& Domin**
aitin Luan^elio  a [ Super cathedram Moyfi federunt
fedb <£■><& fharifoi,&c.'] Hinc liquid'o confiat , qu'od mali
pa\':ores,dumfententia iujli examinisaliorum criminafe -
riuntffibt ipfis nocent , dum fine exemplo 9 fux emendatio-
nbsahorumvitiacorrigere curant: fubdittsVeroprofunt.
Ji eorum inerepatione corre 3 i 3 velfententia cocrciti,Vitam
fuam in me Hus comutare didicerint.Ac per hoc,du ab ec-
clefia tolerati fuerint 3 coru tudiciufiubterfugere non licet.

In vetuflaimprcjiione epifiolarum li. Augujlini ex-
tat epijlola lon$ifiima adlulianum comitemfin rccentio-
ribus autem omnium operum editionibus hab e tur quarto
torno, Jub titulo de Ja lutar ib us documentis-, in cuim h belit
cap.51.ejl hoc caput.

Q^V AE S T I O VIII.

Q Vod autem epifcopus abvno tantiem audi/h
*vel  b iudicari non debeat,  2ephcrinus Pa-
pa tefiatur epijlolaprima ad epifcopos Sicilia,
dicens.

C. I. Epifcopus non nifi d pluribus audias
tur ,&• tudi c e tur.

A Ccufatores c  epifcoporum omni careat fufpicio-
ne,qutacolumnas fuas Dominus firmiterftarevo-
luit,non a quibuslibetagitari. Nullum namque eo-
rum fententia a non fuo iudicedi&aeonftringat; quia
&lege farculi idipfum fieri prsecipiunt. vt Codice  i li¬
bro feptimo, titulo de fententus & interlocuiionibu* om¬
nium iudieum, le<ie penultima.  [ Cuius in agendo quis
obferuat arbitrarni, eum habere etiam contra fe indi¬
cem in eodem negotio non dedignetur. ] ^Iudices d
duodecim quilibet epifcopus accufatus (fi necefie fue-
rit)eligat,a quibus eius cauPa iufte iudicetur. Nec prius
audiatur,aut excommunicetur,vel iudicetur,quam ipfi
perfeeligatur.&regularitervocato c adfuorumpri-
moconuentum epifcoporum, per eos eius caufa iufte
audiatur, & rationabiliter difcernatur. Finis vero eius
caufa: ad ftdem Apoftolicam deferatur, vt ibidem ter-
mineturiNecantea finiatur(ficut ab Apoftolis,vel ftje-
cefforibus eorum olim ftatutum eft) quam eius au&o-
rirate fulciatur. &paul'o fuperius.  Abfens i vero
nemo iudicetur. Nifi 2  ex contumacia abfens fuerit:
quia,& diuina»,&humana: hoc prohibent leges.

1 f Vt Codice ] Uinc vfque ad verf  Iudices, non
funt in epijlola Zepherini  , neque in vetujUs Gratiani
cddicibus.

2  Nifi ex contumacia abfens fuerit. ] H dec ab funt
dplerifoue manuferiptis,& epijlola ipfit y &Anfelmo,^
luone. Infra Verd. eadem q.  9. c, Abfens , habentur tam-
quam Gratiani verba.

C. II. A quot epifcopis audiatur epifco¬
pus,qui in reatum incident.

Item  Felix epifcopus dixit in conciho Cartha-
ginenfid  I.c.IO.

S Vggero fecundum g itatuta veterum concilioru ,
vt h quis epifcopus (qiiod non optamus h ) in rea¬
tum aliq 11 e m incurrcrit,& nimia neceflitas ei fuerit no
pode plurimos congregare, ne in crimine remaneat, a
duodecim audiatur epilcopis. 1

1 ^ Hpiicopis. ] 4^ a hoc loco in capite decimo conci-
lij C arthaginenfir fecundt udduntur , rejeruntur in fra  15.
q.j.c. Fe/ix. & vbi noiabiiurradetas.

a Matth.lT,. b al.<&> c Anfel.l.l.c.^.Juo
p,  5, c.  245. d  5. qvae'i.  4. duodecim iudices. Anfel.

I.  v c.  45. e al. rocatur. f Inf. ead. quajl. y.ab-
fens. Anfil.^.ca. 61. g \^.qux(l.'j. l : clix.in conci. fri-

burien.c.  10. Anfel. I.  4 ca.  46. Burihd.i.ca f i/^y y lnop
pa. 262. b al. opihArnur.

*D'

V AE S T I O IX. ,

E accufatoribm fer^vel tefiibas , f*
fen te m y ocem accufationis , vel
exhibere non Valeant , multorum aw>* Tl ’
tibtut liejuet.

C» I. ^ Kifireo prafente 3 accufatorntn
audiator.

Alt enim T eh fphor us V ap sc epijlola v n/ca.  j

A Ccufatori a omnino non čredi decemi * 1 * 1115 ’ ^
a b fen te aduerfario caufam fuggerit, ance vtr
parcisiuftam difcuiiionem.

C II. Abfente aduerfario fentenU
ferre non licet.

Item  Eleucherius Papa in efiJieUadepfi'-

po>G*lhx.  (j!

C Aueant b iudices eccleiižc, ne abfente co>
caufa ventilatur,fcntentiam proferant, q ul ^^f,
erit: immo etiam Sc  caufam in fynodo pro failoa
Proditoris vero neccalumnia,nec vox audiatur.

C. III. ^ Rjo abfente accufator no» * u ~
diatur. ■

Item  Calixtus Papa, epijlola fecundai a A tf

fcopos Galliae. ... ^ *

A Bfente c eo,quem accufare voluerit fl UL ^
accufatori non credatur, quia fine fcrip c0  i .jpfii'
per feriptum auce numqua recipiatur:quiap er
ram nuli us accufare, velaccufari potefi; le« P„ u jf.
voce,&prsfente eo,quem accufare volueric? u
que agat acctifationem.

C. • 1111* ^ Sducein abfcntesgtruntwr y oitt
nino euacuentur.

Item  Cornelius Papa ad Rufom, e pir 2 ' C ' ‘ c oO^

O Mnia, c qu*aduerfus abfentes in om fl1

autlocoagun.tur,autiudicantur,omn!uo ^^r-

tur : quonia abfente nuli us addicic, nec vil** ^

C. V. ^ Ko n iudicetur qui pnefentiald^ *
accufatur , vel conuincitur. , r , ^

Item  Marcellus Papa adMaxentiunu \,f,,

N  On oportet quemqua iudicari, vel da n ar
quam Iegitimos habeat pržefentes accu .
cuinque defendendi accipiat ad abluendacU 11
C. VI. f De eodem.

Jtem  Damafus adStepbanum archiip’[“’l’

epifl.-j.

•fjAbetur * quoque in decrens

is fana° ru, ’’$< £ !;

■/

JH-fancitumjiion fore canonicum,qu en1 ^ ccU fa t0 ^
dotum iudicare, vel damnare, antequan 1
canoniceexaminatospr<e{entes habeat,
fendendi accipiat, id eft, inducias eccle iu
luenda crimina.

C. V IL PALE  A- -1 k

\ldem  Damafu s ibidem conttnen
XT Ec . g  excrapropiam 1 fiat prouin c

IN Jiicufiionis accufatio, fine Apoft°

ne,cui in omnibus caufis debet reueren
quoniam & anciqua docet hoc patruin 1  &r ^jni ,

Sc  imperialiter 1  pariter ftatuta concin^ ^^ y

inquiunr,difcuflioibi agenda eft, v b icrl  * ut jiri* A
eft. Nam alibi criminum rcus prohibetu 0 'eg° jiii
libi in canonibus przeipitur [Ou^curnH rt .\iqU*s
fuis locis, vbi orta funt, fi n ic n da i n n t J   ^ f

a Mf.lvca.K.z ir 9 7 AAffifoffo

<• - ^ . .

Cinka.^ c.io.ln ttp.H.tdrUx.V.ln ctpit« 1 -',
Burek. 1 .16. c.  4. 4  ^nJil.l.-i.Cd.n.^P^lnnr

c Sup.l.ij.  S.e. r.^/nfl.^.cd,^. Bure. I. *■ c “' 1

en. 289, d al.euictrmqtte accr.fdlori.^ c  " Jnf,
ca.Gl. f Anf.l.l.c.^q.luop. 6 .C.^ 7 '  X . ' /, ° r

luoibid. h A.prima. t Cod.vbidecfo <

J * & ln  c o d. Th to,l,<). tit,  1 . in exf ofition e legfo l '

jS

v>

/

Caufa III. Quaeft IX.

461

? his  krnila: falus tam en in omnibus Apofltolica au-
°fJt4tc,vcnihil in his definiatur, priufqiiam ei plače-
r ccogn6(čatur»qua omnes fuffultos effe oportct.

1  ?' Propriam. ] Sicejiemendatum ex epijiola ipfa,
luone.jlnteu legebatur,  Necextra patriam
*tpronincia. jldditaaulnonnulla funt ex epijlola.
C. VIII. qy De eodcm.

Irem ati epifcopos Itali*, epi ji. 6 .

P) Vi a accufare alium elegerit, prarfiens pcr fie , &
\Jjion per alium accufet,infcriptione videlicet pr«-
^fia.Necpie vllns vmquam iudicetur,antequam lcgi-
ll ^osaccufarores pr«fientes habeat,locumque defen-
^cndiaccipiat ad abluenda crimina.

C. IX. ^ Deeodem.

Item  *xco-nci!io Toletano fi V Le. n.

T\ Ig turni c  eft, vt innocentis vita nulla maculetur
'Vpernicie accufatorum : ideofiquis d a quolibet
Cri minatur, non ante accufatus fupplicio decur, quam
,c cufatorpr*fentetur» atqticlegum, &canonum fcn~
^ntiacxquiratur. Quod fi indigna ad acctifiandu per-
° n ^inucnitur > ad eius accufationcm non iudicetur: c
11111  1  vbipro capi e regi* maieftatis caufa verfatur.

1  Nifi.] Hxc funt addita ex originali.

C. X, <([ Sententia feriatur J qui caufafk*t
neglinit adeffe.

ZtetfzBonifaciti.s Papa ad GaUos,epij}.i.
T\Ecertoimtis f veftram g debere intra prouincia
, cffeiudicium , Sc  congregari Cynodum ante diem
a lendarum Nouembriura : vt fi a-dclTe voluerit, pr«-
ns iliconfidit, ad obieda refpondeat: fi veroadeffie
llt glcxeric, dilatiouem fcnccntiatds abfentia non lu-
Cte }Ur.N:in) manifelium eft, confiteri e um de crimine,
^ N ul to , Sc  tories delegate iudiciopurgandi fe oc-
^ ll °ntnon vtitur. Nihil enim intereft , vtrum in pr«

1 ntl  ttaminenon 1  omnia, qu«di&a fiunt,confpro-
cum ipfa quoq; pro fi confeilioneprocurata
° tlcs confiet abfenria.

H*  fjNon omnifc ] In originali, <& apudcateros colle-
" ey  (yinvno peruetujlo Gratiani codice  cf?,omnia fed
fenfus elicitur,adejiglojfa,non eji mutatum.
^ XI, Cf \Jlbfentes nec accufari,ueciudičaripojfunt.
I f *»FeI 1 x Papa * ad epifcopos Gatlue, epi ji. z.

A letiteaduerfario non andiatur accufator.nec fen-
^»tiaabfcnte alia parte, a iudice dida, vilam ob-
“"••tfirmitatem.

C- XII. 9^ jlltcraparte abfente,diffihitiua
nonferaturfententia.
iiern  Nicolaus Papa k Gallioni arcbiepifco-
■ftC . po Senen!1 . 1

R fc, ^ra iuftus mediator non eft,qui vno !itigante,&
a 'teroabfente»amborum emergentes litesdecide-
Ij^nforniidat.His itapr«mi(fis,volumus, &'Apofto-
tu r  a ^ontatc monemus»vt fi preibyt.er, de quo agi-
^.'Poftejtcommnnicationem fuam, Apodolicam fede
c  voluerit,nullusiter eius impedire pr«fumat.

^ XIII, <[f In abfentemnon eH ferenda
, feni en ti a.

^ Zepberinus Papa ad epifcopos SicilU^epifl. r.
tns m vero nemo iudicetur,: quia & diuins, &

‘ Ur nati® hoc prohibent leges.

462

K

ff-l-).c,$i.Juop.6.c.] 48. U tt in Vuor-

'»/i.r.

4 !.

c  6.0 5. d ctl.quift^iw. e ul.

f al. Decreutmuf. */Lbft.  5.
'«*. L y~-ry c -* 71 -&’p. 6 .c.n 8 . g al.
. Ji.ntea legebatur.^py 0 fejlio ex procuratrtf\

l ^2iY.' iaX y j 6 ly f l

tAO Ct J Hr 'li a l-deputetur.

IttO p.  5. C-

5 .C

54 - h Sententia h,;
Cemticimtm antene

't/il mi "P a -, 1 als ' c »°-'“»ft.  m i. a x c

A.ccufarc vel comlemnare abfen-
tem an &.  qtiando liceat.

Kifftterit abfer.s ex contumacia.Proprafenti namene
cum contumaiia baberi facit.

C. XII H. ^ Deeodem .

Item  Nicolaus Papa GalltcniSenenJi  a  archicpifcopo.

I Ndicas Hermannum b epifcopi! fiuper quibufdam
frequenterfuifie accu(atum:proquibus(quia ex par¬
te ipfius,pcrfona deeft)nos vni parti ad diferimen alte-
rius credere procnldubio non pbflTnmus: quamuis nec
vfque adhuc , qui fuerint il!i excefifusj dixeri5,nec vtru
fiati« mentis crat idem antifiies,nec ne,cum ipfios excefi-
fius perpetrabat, euidenter oftenderis: fatiuficjue arbi-
tramurj quamlibet interim infirmitatem ad pcena pec-
cati,quamad ipfium pertinerepeccacum,cui magiscon
fiulendnm fit,^ compatiendum,quam puniendunijvel.
a!iquo modo feriendum«

C. XV. q\Teflesnon dicant tejlimonium^i-
fdeh  js y <jUo€ prjefentia.liter,<£rve-
raciter noueruHt .

Item  Calixtus Papa ad epifcopos GaMia:,epitt.Z.

T Eltes c  per quamcunque ficripturam tefiimoniu
non proferat, ficdpr«fientes uc his, qu« nouerunt,
& viderunt.veraciter teftimonium dicant. Nec de aliis
caufis,vel negotiis dicant teftimonium,nifide his,qu*
lub pr«ficntia eorum ada efie noficuntur.

2. ps. De his etiam  , t\uiaudicrunt  , /x adhocconuo-
cati funt , in ciuil: caufa teHimonium dicerepoJJitnt,vt in
oAuth enticis coli.  7. ut. de tejiibusjegiiur.  ^ Si debitant
feriptum Jit , &probatiofolutioni*proferatur dlnigan-
tibus per te ji e s fine feriptura , tune fuJI ep ti bile e urn a pu d
Indicem ejje Volu m us , dum ad bocipfum iejies ajfuman-
iurfvt p er hib e ant tejlimontum pro faciendafolutione>aut
pro memoria aUcui iamfafta folutionis , &> pro confejiio¬
ne eius, quipecuniam accepit. Hacatitem inania  , i& ex
tranfitn perhibita tejiimonia(ytfi propter altu d opus ad-
ueniens,audiuit alitjuem diceniem ,fe accepijfeab aliquo
aurum,aut deber c alicui)nulla raiioneValere cenfemus.

7 ,..  |>s. Simul autem necejfe eslVtvideant, Sfttbd fi
aliusvno.aliui alio temporc Vide.-it,diuerfitas temp onim
eorum tejiimonium non admittit.

C» XVI.  ffT Non admitluntur adtejlimoniu,
quosnon eodem tempere n egciio ju¬
ter fuijfe cen (literit,

Vndt  Leo Papa.

N  Ifii! ornimi s quoque puniendL funt teftes , qui ad
calumniam aliquid teftificantur^neceorum voces
tamquam plurium admittnntur, q«os temporum quir
dem diuerfiias fitnul interfuiffe prohibuir.

C. XVII,  ^ jf.dferiemgejlorum tejiis ex
fuo nihiladijciat.

Item  Arr.brofius in libro de Paradifo , c. 12,

P Vra, d &  fimplex 1  teftimonij fieries intimanda
eft. Plcrumque tieftis, dum aliquidad fieriem gefio-
rum ex fuo adiicic. totam teftimonij fidem parti^nen-
dacio decolorat.Nihil igitur,vd quod bonum videtur,
addendum cft.

1 $implcx-]lnteger locusB.iAmbrosij eji, Pura, Sc

fimplex mandata forma fieruanda> vti tefiimanij fieries

intimanfia ed.

C. XVIII.  jlbfens per alium nec accufa¬
re, nec accufan pet eji.

Item  Fclix Papa*;d epifcopos Gadi <e, epi ji. i-
Bficns c per alium accufart , aut accufare non po-
reft, necaffinis teltis admittitur.

4-ps. f Niji m crimine imuriarum,in quo Hitiji ris per-
foma.etiam perprocuratore intendere,  £7- excip ere pote ‘i y
feruatts caitem jolennitatibus^vt Cod.tit.de miurijs y l.vlt.

A 1

At

a al.Senonenli. b al.tierimannum. c E: . 1 ,
i.c^ m i.^bfL\c.^yIuo,p.^.c.2So.PatUt.l.4- t c.  9 }. &*No-
uella.q6 non ufdem omni/.o verbu. d Pann. l.j.c.
e PoljJ.^.iit.u lupp.5. c, 2^^p t 6.c.7^u

/C^ Acculare eun? non poiTe, cjui fn al«— T~^\ • t  r ta

~r u :> cjuo articulo falfus fit repertus. i^CCfCtl 11 . ' Acc *f* t " mccrftre an liceaf, Zi

- & de recriminationibus. .  t" ^

culpabilesapparuerintjad arguendum cpifcopos 1  ^
c^cero non admittantur, nifi proprins caufas afo rcrC
(ncn tamen criminales, vel eccleli.<fticas) voluerint*

1  EpiTcopos de cartero.]} Voces illte abfuntab 01it> f

otu i. tyf rn  J,, Jr  pvpf Incid in dicatif. t9 *

C.

XIX. ^ Reo abfente hbeliusaccufationis
jfuftrd ojfertur.

JV<?wPelagius PapzSinduU  * magtfiro milit um.

C Hart«, quas dedit nobisLucidius, fiillotempore
aduerfarius ipfius illic prafiens fuiflfet, valids erat.
Sed quia aduerfario abfente gefta, qu* nobis recefuit,
fa&a leguntur,talialeges non recipiunc.

i <USindul^.]/«o b.S.c.Gj.refert altu d qnoddacaput
epijlola dPclagio adSinduitm magij}rum militijefcriptte.
C, XX. GjTejles corporahtcr praftito iura-
mento tefimonium dicant.

Idem Decoratopatricio.

H Ortamur, vtfub timore Domini confuetam con-
(cientis veftraz fynceritatem in hoc quoque nego-
tio conferuantes.omnem perfonis,qua» veritatem cau-
fx  iftius fcire pofTunt,faciatis amputari formidinem, &
vedriš praftentari confpe&ibus,tačhs facrofančiis euan
geliis,prebito etiam legaliter facramento,qua* in veri-
tate rerum nouerunt, profeffione fuae ceftificationis a-
periarit,vt patefa&is omnibus,quse fecundum leg.es, &
iuftitiam cenfenda funt cognofcacis, Sc  competetem a
legibus, Sc  veritari terminum detis.

C. X X I. jlccufator , <&* accufatm fimul
debent adejfe .

ltem  Nicolatis Papa Hincmaro Rbemorum
tArchiepifcopo.

N EcefTeeft fecundum facrarum fcripturarum docu
menca,ac fecundum iufticiae tramitem & accufa-
ttim,& accufatorem fimul adelfe,& vnam parte,quan-
tacumq;,& qualicunq; prardira fit au&oritate, fic pror-
fusaudiri, vtalteri parti nuli um praiudiciu irrogecur.

(^VAESTIO X.

a  Vod Vero deficientes  1  in primo Capitulo no
fint admittendiadfequentia,exc  oncilioCar-
thaginenfi k feptimo confirmatur, in quo
■fic cap. tertio fiatutum legi tur.

' I %  Deficientes.] Invulgatis codicibus legebatur ,te *
ftcs deficientes : Jed expunčla estvox , teftes, quaabejl
d plerifgue V e tufa codicibus. S>ux enim in hacqnafiione
afjeruntur, non ad tepeš, fedad accufatores pertinent. Ut
fuperiusinitio caufie in propofitione b ni us q uajlion is de~
cima:, nulla eUmentio tefiium.

C. I. ^ Sipi in primo capitulo deficit, ad ceetera
/non a dmi t ta tur.

P Lacuit, c  &quotiefcumqueclericisab accufatori
bus multa crimihaobiiciuntur, Sc  vnum ex his, de
quo prius egerint,probare no valucrint, ad cscera lam
non admittantur.

Probatur illud idem auRoritatc  Arelatenfis concilij
fecundijin quo fic  f.24. diffinitum e ji.

C. II. ^ djui f alfa fratrih us obiiciunt,vfque
a de xi t tt m n o n. c o mmtinue nt.

E C* , qui falfa fratribus capitula ^ obieciffe conui-
dtifuerint,placuic vfquc adexitum non communi*
čare, (ficut magna fynodus ante confiituit) nifi digna
fatisfačlione pocnituerint*

C. III. Sipi, quodobiicit,probare nonvalet, de
C* ter o ad arguendum non admittitur, nifi
propriam taufam ciuilem duntaxat
afferrreVoluerit.

ltem  Felix Papa infecunda decretali epifiopis

S  Ga/li a.

[  c accnfatorum perfon* in iudicio epifcoporum

a al.conuenie/item. b \ t Affic.c.qq. c Rjb.
in p er n .c.i.Bu rch ll.c  198. luo p.6.c.ijl,Pann.l  4. c.6 4.
Capiiul.L6 c.i4-i.& udrelatenfii  i.f.14. d al.capita-
lia.^Lrctai.i. i.\\. e Inf.  4. quxjl. 6.fi accnfatorum.
hi capit.HadruuiiiC.^. Capit. 1. 5, c.  241. ^ 4 nfel.l.].c. 26 .
luo p. C.c.  418.

bus vetu facodicibus , creteris ločil indicatts.
tamcn cafts eas habuit,<£rponderauit.  . ‘tfiW

Cum ergo qui falfa fratribus obijciunt, vfrpad e:Ci
Vitre d communioncprobibeaniur , cumilh , quitn e P l J ^
porum iudicio culpahiles inueniuntur , ad arguendum^
caitero admittiprodibeantur, apparet, quodinp ,Ji,i j ^
pitulo deficientes, tamquam falfbrum ouieBoresA
quentiaprocedere non Valent.

;A'

Q^V AES TI O

XI.

B accufato vero accufationem m acc ! i /?L pf r,
V er ti, mu li o ru m au čl o ri tat ib usprodi
^ Jlccufiati, nifiprius fe purgaUertnti
aliosaccufare non poffunt.
yJit enim  Stephanus Papa.?/>'/?• 2 ' c * 7 ’ .
j  ^vjEganda a  eft accufatis licentia crllT,in eX g{-
IN priufquam fe crimine, quo prernunCi‘ r J  oI1 .
rint: qtiia non eficredendum contra alios eor ^ vS fa
feffioni,qui criminibus implicatifunt,nifi
bauerint innocentes,quoniam p^bculola elbj-
ti non debet rei aduerfus quemcumque prore

C. II. ^ De codem.  Val* 11 '

Lib.j.Codicis,titulo  b primo,l. i 9 .ImppP' V

tinianus, Valens,&: Gratianus,AA^- r pr

ij \T Ega n da c eft accufatis (qui non ^ Sy .^ c fa
XN qne iniurias perfcquuntur ^ )licenc 1
nandi in pari,vel minori,priufqua fecrimin e> S c0 ^‘
muntur,exuerint,fecundum fcita vetcrum

torum : ita tamen,vt & lpfi infcriptionescotr*

pendenteaccufatione depontre pofiint.

C. III. De codem.

ltem ex decreto  Hadriani e  P a P 3 ?,c '^' 0 j ) ft ^ 15

N Oneftcredendumcontra alios eorin 11  f (S pr ^ 3
ni,qui criminibus implicantur,nifif e
uerintinnocentes: quia periculofael ^5  ■Scz 1 ^
debet rei aduerfus quemcumque profelfi 0 *.

Hoc anteni intelligendum eji in pari, vel
ne. Caterum fi de maiori crimine cum accifa ^(h 9 f

(" v eluti,fi accufatus de fornicationc,de^

cuho ,v elfimoni a, V el quolibet alio buiitfajf*!
cufatorem fuu m imp et ere volne rit ) h is au čfg
probibetur.  qr Aliquando enim crrminalfa ■,
iudicat ciuili ,ahquando criminali.  1  f\ %'

cis, tit.de ordine iudiciorum,lege quartaMgf s  jfi 1
li quafiione  g mtermiffa fiepe fit, vt de  ^

,rt<*

C. 1 .

tur,quod,vtpote maius, rninori meriti)pfafjj'*

1  Aliquando criminali.]^«^
do ciuilis criminali s,expunčla &faA\

tanthn ‘‘jZ.ltSA

■stud"*'j, c ir

tate Veterum codicnm. Kam b
caufa criminalis ciuili,ant criminali p?*-  ,.

ti ant em  c.§al i q u an do ci u il is, cxp o nit ur, q fa'

& cim h & criminali praferatur.

c.  im.

/^mlib.p.Cod.tit. b jQj t iaccn.nonpo\)

P Rius cft,vtcrimin'bus,quar ribi, ^ ]

uerfario tuoobiiciuntur,cžedisatq»c v ‘‘ ( j

Ipondeas, Sc tune ex euentu caufse iudes* \
tibipermittendum fiteundem accidare» ca  j t  J

inferiptionem depofuifti. . -faUr s

2. ^>s. *Aliquando cini lispratt udicat

a ln cod. Iheo.l.j.tit.i.leg.ii.Burch.dU'* ^
c. 7 4./uop. 5 .c.2 7 i.Pann, fa. c.67.  * 1

cufar e non poffunt. c l. neganda. J n J  • j r j a » 11  J’
dum. d al. exequuntur. e 1» c - , 9f ,fiefa'
's 4 nfel.l.],c.qi.S.up.c.neganda.f. f a ,l  .Jf

/•4- g difceptatione. h ttt.ifa >!

Caufa IIII. Quaeft. I. + 6 <s

4 «J

(fl **nali.S>cut enimin feptimo lib-codicif,tit .de  * ordi-
^ Co i»itionum,l.fi de h*redtt*te,legitur. [Si de hrere-
' tatt  &libertate contvcucrfia eflSpriusagi caftjk liber-
debetS\ltem legefequenti,  k ^ [i *crimen aliquod
Vratar ti , i qj£ ingenuKs effe dicitur , ant e liberalk
o rdi neagi debet, cognitioncJUamprmfidepra-
^uoniamncceffe ejlantefciri >fi deličlumprobatu
y erit ) Vtrumvt in liber um, an ytin feruum confiitui o-
y v ^t indicium .] Jtem.  *([.[-££*(* c  confiteturfe

y*l contrtuerfiam Jlatus, jrujtrapoflulat fibi daripo -
'j^tmaccHfandi eum , qui fefuum deminu effefatelnr.

.  b $s. ^ Caufii d y>erd liberah termi nat d, (i feruns
*.* n untiatM fuerit , dominam fuum aocufare non pote-
ffffodicislib.^.tit.iJ.penultima, [Siquri exfamt-

* 7 ^ ’ ex  feruiscuiuslibet dsmur, cuiufcunqut eri-
^deUtory4tcfoaccufator emerferit , emscxijtim*tio -
^ ^Caput, atq z  fortunaspetiturus, cuius farni liari lati,
f f  “' JJ ninio inbxferit,ante exhibitionem tejtium  > atque
kitati o nem iudicufn ipfa expofitione criminum,atq 1
£*%'•** exordio, yltore gladio feriatur* Vocem enim
^Ptmintercidi opcrtetpotius,qudm aud ri. MaiejU-
cm crimen excipimmffSimtliterl.rhima.  [i* c

^ ey{ i accufattres manami forum, heredumye ejfe pra-
^Pftrinttfodcm quoferui/Upplicio tenebunSttr,luituri
^ prohibita delati on i<r exordium.

J J i^»quiingcnuus effe dicitur ~]In lege ipfa  ej?>qua
. cffc dicis. 'Midieremenim alloquitur. J^uare

v  5  etiam inferiuijobi apud Gratianum levi tur,  vtrum
-.-.- • "


ingenuum, an vtin feruum, in lege ril,
vtinliberam d  & ingemiam,an vtin ancdlam,
^* tlat n,qu,uproximerecitat leges,Gr ati anusfu o me-
^‘fifnmam redegit .

C A V S A IIII.

|» Vidam in exco m m u m ca tione conjlitutus, e~
\pifcopum accuftre difponit, &adolefci'tern
*•infra decimum & quartum a tat is annum
SadaffertioncmfuA caufic adducit: p robih i-
Itusab accufatione, adolcfcentem accufato-
ttfitntfitcit , adolefcensperfonam accufatoris,
gevere cupit: die jiatutaad iudietam clečlomm
J|» f /J* epifcopuc minim$ occurnt : d communione fu-
tandem rcnouato iadicio accufator culpabilif
tS^-f^ione tnuenitur: demum adajfertionempropria

Hli primiim qu*ritur, auin excommunicatione con -
X  « r lt ntki alium accufare valeat.

tCu »d$, an infra dccimarnquarUtm annum inerimi-
) . >le tli caufa teflari quy/ pofiit.

ert ‘o,an ab accufatione prohibitus,perfonam tejli -
^ ficantispofiit affumere.

J ^Mt^anidempofiit effe accufator & tejli*.

'Qp-‘nto i an die conflituta no n occurrens,d communio-
6  n cfitrem9uendns.

**to,fiin epifcopomm iadicio accuftiorir perfona
Ct tlpabilisinuenia fuerit , an ad afertionem pro-
P r ‘* caufe de catcro fit admittenda.

b:

([VAESTIO  i.

i P-prima qu<efiione Jic jlatutum legiturinprimo
fecundo capite  concitij Carthagineniii
icptimi > eni mterfuit FaufUnus Romana: eccle-
^ fi* It^atus.

Y\ Sld accufationem non admittatur, qui

■vJjj, . excommfi/iicationeperfeaerat.

g tum rečte ad accufationem nonad-

^ 2 ' b. lbid.lc  1>:1 t. & 4 -alio
Poveril*, d luop.vi.c.6i. e luoibid.
^ . ln  spitano, ia;  95. ^  06 . g ltto p.  14 . c.

^^''dfrica ^^ 1 ' 1 * 0  ^ 1 ^' c ‘  ^4* t'’2>ei>fdcmyij.Car>&'

mitci > quipaftquam CKcomnuinicatusfucritjin ipfaad*
huccxcommunication€conftitutus,fiuefxtclcricus,fi#
uclaicus, accufare voluerit. ^ Onincsctiam infami*
macuiis afperfi,id cft,hiftriones,ac turpitudinibus fub-
icčlsperfona;,harreticictia,fiHCpagani,fiueIudxiab *
accufatione prohibentur.

1 •[ Ab accufatione prohibentur. concilio alfunt
h*c ycrba: fubint elligu n tur enim tila ex principi* capi*
^/V,ad accufatidnem aon admittuntur.

C. H. Haireticiprobantur, qui fchifnate ,

Vel excommunicatioKC ab ecclefia
funt feparati.

/fmNicolaifS Papa in epijlolaad TvUchaelem Imperatt -
rent  > cui m  initium ejl[ Pr o pofueramtts.']

a  Vod a autem hi,qui a ;am fato fratre, &comroi
niftro noftro Tgnatio depofiti, excommunicati»
vel anathematixatifutrant,nullam adueifuseum dam
nacionem inrorquere potuerint,cxprolato *  fceun-
dse vniucrfalis fynodi capittilo declaratur, cum dicitur,

[Si vero ecclefiafticum tuerit crimen , quod epifcop«
illacum extitcrit, tuneprobari oporret accufantiu per-
fonas,vt primo quideni hirecicis non Iiceat accufatio-
nes contra orrhodoxos cpifcopos pro cccfefiatticis ne-
gotiis facere.]Scd ne hos hsetetico> tfle denegctis,au-
duefequentia. ] H^reticosautem (inquiunt)dicimuj
tam eos,qui olim 2 abccclef!aproiečHiunt,quam qui
poit hsec a nobis anathematixati funt.] Porro fi adhuc
nec ficcredici 5 ,audite quod fubditur. [Pra;ter hosau-
tem(aiunt) & eos, quifidem fanam fimulant confittri,
fchifmaticos 3  etiam,&eos,quifeorfum a comunican-
tibus nobis epifcopis colleftas faciunt. Deinde vero,&
fi quidam ab ecclefia fuper caufis quibufdam reprchen
fi fuerunt,& proiefti, ant excomn.unicati, fiue ex cle-
ro, fine ex laicali ordine,nec his Iicere accufai e epifco-
pum, antequam proprio crimineprimitus exuatur. Si-
militer autem & eos, qui fub accufatione priori confi-
ftunt,non ante effe acceptabiles in accufatione epifco-
pi,aut aliorum clericorum, quam innoxios femetipf^s
illatornm fibioftenderint crimintim. Quid autem pe-
riculi regul« huius immineat contcmptoribus , non
ignoratis.

I <[[Ex prolato.]N/ftf/^f^ biccitatcanonem,quiapud
Gracos tilfextus concilijprimi Conjlantinopolitani, cuius
canonispriorempartempaulo faperius in eadem epiftola
recitarat,&fignificaturfupra,).q^.cap.fn.lo autem lo-
co Kicolaus^de rilo capitulo hxc verba addiderat.  Quod
tamen non apud nos inuenitur,fed apud vos haberi p-
hibetur. Kam non mode bic canon , ntqfn verfione Dio -
nysij, neqfn prifca babeiur ,fed de omnibus ilituf roncilij
canonibus hac feribit B, Gregorius ad hulogium lih. 6. e -
Rom a na autem ecclefia eofdem ca»ones,vel ge-
fla fynodi illius haftenus non habct,nec accipir.In hoc
autem eandem fynodum accepic, quod eft per cam co-
tra Macedomum definiturr«.

^ C Olim ab eccletia. ] Statuiturin bac parte cano-
nis.perindepro bareticuf babendos cjfcMacedonianos,^
ludoxianos, quitn rilo prim* Confaminopohtano con eri
lio damnabantur , atque babcndi erant Paulianifa ,
<Arriani,quos olim Kuana fynod* a catholica ecclefia ah~
fciderat . Sduamobrem non de quoli'oet excommunicat*

1 bxcfcnlentiapronuntiatur , quod putauit auelor glojja.

3 Schifmatitos etiam. ] lta in epijiola Ktcolai , gg*
apudluonem, Grxceaute etl, & tktois k)  rebs

t Tn&v r rbjJ (5rg$<j7mi£/Jtyjovc o[as><oyeiv ,

I ^ MtTlTVvd^OVTCtt Tutt ityVOVlH$\s V,U.-.'r f 7 Tl-

(rnSTnisjd ril  Prscterea veio &  illos,qui hdem quidcm
lanam limuianc confirtri,fchifmaautem faciuntj&r ud-
uerlus regulares nofiros cpifcopos coautnrum habčt:
vt mhil mira* dum fit , ijloj etiam pro baretievs Cenferi ,

a jU.fcld.i.c.-ji.luo p.i^.c.70.

/

4-67


Accufare an pofUt qui infra i4<2taus annum*.
_ T  , Accufare prohibitus vtrum teffiseflVpofsit.
quemad-,mdum & Ba.lfa.mon intcrpretatnr. Simulant e~
■»im iUamtueri fidem,quam oppugnant.

q^VAE.STIO  II. & III.

Ecunda autemtcrtia,qu<efiio eodem  concilio
Carthaginenfi feptimo, a  vns eodemfi capi-
tuU quart 9  terminantur.

lUudfero cTthuiufmodi,

C. I. SpuiabaccufationerepeUuntur^aut
adannum i^.nondumperuenerint 3
tefieseffenon pojfunt..

T Eftes b autem ad teftimonium non admittendos
efle cenfemus, qui necad accufationem admitti
jprajceptifunt, vel etiam, quos ipfe accufator de domo
fua produxeric. Ad teftimonium autem infra annos
ffluatuordecim se.tatis fua? nonadmittantur.

C. II. ^ De eodem.  P A L E A.

Item ex  concilio Maticenfi, e. c  6.]

P Lacuic d fančlo eonuentui, vc .teftes ad teftimo¬
nium dicendum pretio non conducantur,& vt qui-
quc oprimi, & fideliorcs in teftimonium afiumantur:
vt is, contra quem teftimonium e  ferredebent, nul-
lam eis poffit atferre f calumniam, & vc nullus tefti-
jnonium dicat,tiifiieiunws.

2. $>s. 1  temi n crimmali canfa.

[Produci tejlbf nonpoteH, qui ante in cum reum te-
Jtimonium dixit . ] ficutiazi.lib. fi'. tit. detejUbrnlege
2 $.  g tnueniiur.

Ittm titulo.eod.l. ob carmen-^fitefier.i

C. m.

S I teftesomneseiufdem honeftatis, & exiftimatio-
nisfint., &.negptij qualitas,ac iudicis motuscum
hisconcurrat, fequenda funt omnino h teftimonia.
Siveibexhis,quidameorum 1  aluvddixerunt, (licet
iupari k numero) credendum quidem eft, fed quod
natura negotijconuenit, & quod immlcitis, aut gra-
tite fufpicione carcnt: confirmabitque iudex motum
animi lili exargumentis,& rellimoniis, qus rei aptio-
raj&vero prnximioraeffecomperent. Nonenimad
multitudinem refpici oportet, fedad fynceram tefti-
moniorum fideni > & teftimonia onibus potius Iux vc-
ritatis afiiftit. Item lege feluada, fi. e c d,- Ciin  teftibus 1
fides.dignitas,moreš, grauitas caaminandaeft: &ideo
teftes,quiaduerfus fidem reftationis fu* vacillant, au-
diendi non funt. lteml.3. . Teftium fidesdiligenter
*xaminand*eft: ideoque in perfona eorum cxp!oran-
da eruntin prinns conditio cmufque,vtrum quis decu^
rio,an plebeius fit,.& an honefta?, & mculpatar vitx, an
Vero quis.notatu$, &_reprehenfibilis, an locuples, vel
*gens vtlucr.icaufa quid facileadmittat, velan ei
inimicus ficjadnerfus quem teftimonium ferr, vel ami
•us ci pro quo teftimonium dat.Nam ft careat fufpicio
ne teftimonium, vel propter perfonam,a qua fertur } q?
lioneftafit,velpropter caufam,quod neque Iucri, neq;
gratiaj, neque.inimicitia? caufafiat, admittendum cft.
Jtem eademlepe paulč inferiUA.

3; |>s. ^[Legeluliade vicauetur,ne hac lege in reu
teftimonium dicere liceat ei, qui leab eo> parcntevc -
ciusliberaucrit, qufve impubts erit, qui\e iudicio pu¬
hlico damnatus erit, qui eorum in integrum reftiturus
**on erit^tuv-cin vinculis,cuftodiaue puhlica erit,qm-
Te adbeftias, vt depugnet, felocanent, quavepalam
<jti«ftum faciatsfecefitve, qui.ve ob teftimonium dicen
dum, vel non dicendum pecuniam accepilfeiudicatus,
vel conui(ftus erit .Ittm Lekana.  Lege lulia puhlico-

a & tn \s 4 jri-c.<) 8 . b C. 1 . 7, c.ioi.Rabanusin.pce~
ni. Csi. Burek . I.  i6. ca. 20.luo.p. 6 .c.^ 6 ^..pann^l./\..c.i^,
C ai.Manticenfi.  ’ d extra dc'te{lib.c.i.Bur.l.i 6 .c .^5.
e al.tejlimoniare . f < aUnferre infamia. g Tit. 5.
I,produci. h al.omnia . i* abeji akortg..  ^ aU .
impari. ]o rt g. I i teJiimon ij/. o ng.

Decrcti Secunda Fars. 4^

rum iudiciorum cauetur, ne inuit'6 deiVun"tietur,vtt ,
ftimonium litis dicat aduerfus focerum , generu* 11 »
tri cu m, p riu i g n u m, fob tiri u m ,fo br i n a m, idbnndve »
tum,eosve j quiprioregradufint. ^

ipfius,liberorumve eius,parentu viri,vxorisve. a

vt necpatrom,patronjeva:.. .

berti aduerfus patronum cogantur teftimon'^

re. ^[Cum b autem excipitur,ne gcner, atit

uitus teftimorriHm dicere cogatur,generi a FP^ r oC eri»

aduerfus libertos,ntq“' c£ .

Ipoirfum ftlis quoque contineri placet. HIte m  p

fponfa pmeni.ltem lege fexta.  Idonei non videntnt

l’e teftes,q uibus imptrari potcft,vt teftes fiant- % .

reiponio tune credendum eft,tu , ,
ruendam veritatem non el

oelaua.  Inuit*. c teftimonium d cere non coguutut^

videntur^;
ant .lt'f
pft cum*

gefeptima.  Seruirefponfotunecredendum j tetl> ltl'

edendum eft,

iia probatio ad eruendam veritatem non (
laa.  Inuiti c  teftimonium dicere non _

,valetudin arij,vel milites,vel illi,qui cum mag ^

tu reip.caufa abfunt, vel quibus venirc non Iit ec ^ ^
lege decimanona.  f Publieani etiam tcftimoniu ^

dicuntinuiti. <(j Itemis,qui non detreftandi tt , J-

ircitlri pr*u el1

nij caufa aberit. f Iteralis, qui exercitm
conduxerit. Sednccpupillis teilimonium ‘ c ” j [a rt
ripoteft. Item 1 .10.  q In teftimonium accuiato c
non debet eum,qui in iudicio puhlico reus erlt ’ el Jr
minorvigintianniserit. lteml.  21. ^ Ob, W j fii
mofum danatus, intellabiiis Hc.ltem.*  f Si res
non tantiim prmati,(ed etiam magiftratus, n 1 4 rr .o n '‘i

ti fint,teftimoniumdicant.Pr£etorqiioque te  ea r«j

dare debet in iudicio adulterij caufa. Šiaute ^fjt
conditiofit, vt arcnarnim teftem, vel fimilem Y* c ,t
admitterecogamur.fine tormentis teftimonn’ t ^
dendum non eft. Item  /.24. ^ Tefteseos>q u ° sa ^„»£
tor dedomoproduxit, interrogari non platuit-^
aj. ^ Patroni quoque in caufa, cui patrocm. 1 J  ^ £( . r
ftiterunt, teftimonium non dicant, quod * ,n  ^ fi.
toribus negotiorum obferuandum eft. ^ en> , { jvtd'

*(f Quifa!sb e vclvarie tcftimoniadixerunt,' n i-

que parti prodiderunt, i  iudicibus compete"
antur.ftc,»/.i7. Pater & filitis, qui in p° tcl  JtlS*
eft, itemftuo fratres, qui in ciufdem patri'P^^oe'

dom-

funt,teftes vtriq;in eodemteftamento, v
gorio fieri po/Tunt: quoniam nihil hocer
pluies teftesalicnonegotioadhiberi. Jte>»  p<",
maphroditus i an ad teftimonium g
fit,qualitas incaicfcentis fexus oftendit (. I°'

ftisidonetis pater iilio aut filius patri no eft.

d'

.... r~~ ..— ,

“ Nullusidoneusteitis in rf fua intellig ltlir '

1 Ad fidem reigefta; faciendatii etiam non i'°g" jjjui»
fttsintcHigirur. liemLu.  f Vbi n umeri«
non adiicitur,n etia duofufficient.PIuralis^* i tt-

tioduorum numeroconteataeft. lteml.  J- t Jic<'
ftibus confiderandum eft,qui limplicitet vili u ^@0'
re,vtrum vnum,eundemque,ife pramcJitatu® j,e'
nemattulerint.anad ea,qua interrogantur.c^ , it f
re veriiimilia refponderint. hempauli ia/c’ 1 *' j^it'
hnc  publicis mo.mmentis cuiufque rei vei[ tas
bendi tur,aliasniitnerus teftium, aIUs'fti|" ,ta *J r ei,‘**
<ftoritas,alias velitti confentiens farna connrm
quaquitritur fidem.Non ergoad vaa P e .°pf ti (ed- ei
ciemcognitionetn ftatim iude:< alligarc debc
fententiaanimi fui exiftimare, ^ quidautri
parum fibi probatum opinetur. ?■'

Aiiaeft auftoricasprilentium teftiumja '■ ^  1 tl
rccitari foIent.7/c»

morum,quie r

« ii/j crig.lb:dc»i cx l.\. b
(tpititr,&c.~\orio. c l.:nuit~.2.~\ imutata e, ^ ((J n
bo rum feries. d qui ~quid cxercitui praben^
duxent.J orif, ¥ Ibid.Ced pan lokali ter. e  a a  pntu^\'

•earU^ on ' f L.RfpttuneUrum. g

b *l.idmitt;L e

ifttlialittt.  ^ tl,£jUmMC. I. tit.*- 9,  fjjt* 1 ’

-6S

rt te'

,vi v

*n3-
erro
e, *
cli*
lice
in-
one
eri»
c (-
Ze¬
li'

r

•i'

»n

4«9 Caula IIII. Qaxft. IIII. Vntui&idempojiit.  af-/ O

ttflil/iit. I,  i. ^Soli teftes ad ingenuitatisprobacionem
»on (ii/ficiunt, nifi inftrumcntis, &  argumentis »diu-
»ennir .Iteml.i.  qjEtiam iureciuilidomeftici teftimo-
aij fidesimprobatur. lteml.\.  «f Sola ntteftatione

prolatara,necaliis legitimis adminiculis caufam ap-
probaram ,nulliuse(Te momenti certum eft. It etn l.  4 .
1 Eos teftes adveritatem adiuuandam adhiberiopor-
Cet,qui omili gratiat, &potentatui fidem religioniiu-
kiciarisedebitam poffintprjtponere./ten* * /.J. k* Paren-
tcs,&liberi inuicem aduerfus fe nec volentes ad tefti-
cion/umadmittendifiint.//ea</.<J. ^Qui b intendit
fosintentioni, proprias debet sfferre probationes, no
petercaditeriariumcogiad exhibitionem eorum,per
quos 1  fibi negotium fiat. Itcml.  7 . c  Seruineq;pro
krnnino, neque aduerfus dominum , fed pro fačlofuo
tnterrogari polsti c.7tm 1.8.  d lurifiuradi religione te-
ftttprius,quam perhibeantteftimonium,coardetur , 1
&koneftioribus potius teftibus fides habeatur. Vnius
veroteftimonium nemo iudieum in quacumqitecanfa
facile patiattir admitti: im m o vnius teftis rcipofioom-
AinoBonaiidiatu^etiamfiprarclane curise honorepr*-
fulgeat. ltem l.q.  Omnibus in repropria dicendi tefti
monijfacnltatcm iurafubmouerut, /lrw/.io.Liberi e
teftes ad caufaspoftulanturalienas, fi fdcij,  &partici
peseriminisnon dicantur, fed fides al» iis notiua:poftn
letur. Ventnris f autem adiudicium, per accufatore,
y elabiis, per q uos ftteran t poftulati, fu inptus compe-
tentesminiftrentur, etiamfiin pecuniaria caufaabal-
lerntraparte teftesproducendi lint./tem  /.ti.Liberti S
^uerfuspacronos (ponteprod/rc non audeant, fed ne
*pcatiquidemin iudicium venirecogantur. ltem l.  ij.
^qais teftibus vfus fuerit ,iidemque teftes aduerfus
tam in alia lite producantur , non licebit eiperlonas
cucipere, nifi oftenderit inimicitias interfe&
'Hospoftea emerfifte, ex quib. teftes repellileges prat-
fpinntinon adimenda fcilicet ei licentiaex ipfis de-
P°|itionibus teftimonium eoriim arguere. Sed & <1  li~
ftmlisprobarionibusdationejvel promiflione pecu-
4 , arnmeoscorrupt<js e (Te oftenderit ^ctiam camalle-
Jationem inregram ei feruari oportetT
T 1» biccapile varias lego digejlorum, & codicitita
’}fin Cratianm, vt interdum taaemprorfua ajferat ver-
‘ a dnterdumVero mutet, ac tranjjonat, ep 1  in ptmmam
,, fyit.Acplura quidem funt ex originali emendata^ifi
’’ 1  Grttia nKS  de tndujlria mutauerat.

,  1  ^Perquos.]/» vulgatts legebatur,per qux.Emcn-
UHTn^eri) eti exmanufiriptit,fplege ipfx,tn qua agitur
l,x '°d>ttiene tejlinm, no ant de editionc inflrumentoru.

. * fCoanScntur. ] Sicin aliquot manufiriptit ,qua
lcitt  ‘m hitverbit legio,  arčtari pratcipimus,»>4^rrt'o»-
,<l> “‘^«om'eox,cocrce^ncar, qu.e erattn imprejsit.
.hiiol/ijcitur illndbeati Bricij, h quivoce pueri tri-
Z^toiiesali ortH babtnttf innocenrprekattu eri. bedmi-
'“‘kU diuiuafunt admiranda ., non in exemplum hnma-
'Kuclionn trahend.t.

•D;

Q^V  AH S T I O IIII.

Ift qnartaveroquajlione  Fabianus Papa, e-
' pifl.i.ad epifcopos onentales eonfiituittdicef.

C. I. Accufator & tejhf,Yeliudex ahqnit

Umni ejfe non poteši.

^■VIlus i  vmquam pratfumar accufator (imul
efle& injex vel teftis: quoniani in omniiudi-

>,,, ] ortg. b L. nimis orane.] mulata

* ‘ r,,,n f‘ne. c Paule aliter. d ^ Paulo aliter.
t., '' nber,, f Paulo aliter. g L.liber-

‘ l "! , " l "" y erbt*pralertntfits. h Sulpitmr Se-

cio qnacuorperfonas necefleeft femperadeflfe, id ef^
iudiceseledos.accufatoresidoneos, 1  defenforescoit
gruos,atque teftes Iegitimos.Iudices 1  autem debent
vtisquitate,teftes veritate, accufatoresintentione ad
amplificandam caufam, defenfores extenuatione ai
minuendam caufam.

1 Idoneos.] ^dpud Tabiannm,&- Zurchardum,&•
Utonem kicloctuitahabet,  itidiceseleftos, &accufato-
res.ac defenfores,atq«e teftes. Verkm , quia\ocestila,
idoneos, congruos, legitimos ,fiintin omntbuffetujlia
codicibui Gratiani,£r Pannormia, nihileHmutatum.

1  ^Tudices autem.] Hacneq t in epijlola/unt, ncqtt*
ap ud ali o s colleclo res , nifi in Pann o rmia.

C.  II. ^ dtuilibctin caufa duM p er/in as gen-
rere non debet.

ltem  DamafusPapa,c/></?.5.r.7.
ij 'VtVIIus  * introducaturperfbnalitcr,(edaccufi*»

X> tores,& accufati*qua audianrurratione,iuxt4
quod geftorum ordo exigit. Accufatores verb, & iudi«
ces non iidem fiut.fed per fe accufatores,per fe iudices,
per fe teftes,per fe accufati,vnufquifque in fuo ordinat
bditerordine. a.pars. ^Nam inferiptioprimb fempec
fiat,vt talionem calumniator recipiat,quia ante infeti«
ptionem nemo debet iudicari, vel damnari,cftm &f«->
culi leges hatceadem retineant.

Vt Codiee libro nono,titulo de aecufationibus&infcrb>
ptionibus,l.7.&‘ Codiee,eodem libro de adultertjs , 1.6.(p*
titulo de .Abigeit, l. Vnica.  <J Ahqftatido etiamfine in -
feriptione accufatto fieripotejt.  [Ea enim,quaper ojficia-
les  b prafidibus denuntiantur,&circafolennia accufa-
tionum pojfeperpendi-incognitum non ejl.^ltem Codiee
de adulterijs, 1.6.  c  Simaritmiure mariti,hoc ejl, intrtt
fhxa?jnta dies Vtilesadulterium vxoris fueeaccufareto-
luent,quam exfujj’ici»ne fola reamfacere "valet , non co-
tineturvinculo injcriptionis.Item C de ^ibigeif, l.rnica.
[.'/b.! čil a n im a i: s aecufatie non folrint cum in/irtpUoni-
bus,fed etiamfine obfcruatieneproponitur.[^ ltem Coi.
deaecufa 1.8. [Siquitfeiniuriamabaliquopafjumputee-
uerit, & qucrclam deferre Voluerit, non ad fiationariot
deeurrat, fed prafida/em adeatpoteffatem, aut libeUot
offerens, ant querelasfuasapudacla deponent.  ] ^ In t
aliisautem criminalibut caufisdignum ejl, vt inferiptio-
nct praponantur , qua magnitudinemvidelieet enminia
tempufifj defignent, vt alterutram partem digna legura
terrere pojlit aucloritat.

1 I11 aliis autem. ] Lcx\6.cod. de accuf. fic habtt.

in caufis criminalibus,c<ctfr 4  vero eodem plane modo at-
que a Gratiano inferuntur.

%  ^ Au&oritas. ] ln vulgalis hicrepetebatur verfi-
CK/«f,lnfcriptio,ex capilulo Damafi .-fedabejl d Velujlio-
ribm codieiUM, & fiujlra repetitur.

Ve demo etiamiudiiit accufator, vel tejhsprodno nott
debet, ne in caufam fufj/icionit inadat iudex.

C- III. fSrtJpicionit inetdet in crimen iudex,
tle cutuš domo, "velaccufator,vel te-
jhtp roduatur.

Vndt  Nicolaus Papa adltUchačlcmlmp. epijlola,
cuiut initium esl,\_Propofueramus.J

C Ontra ritum ecclcfiafticum, contraque veneran-
das leges producitur accufator de imperialibus
sedibus,& cui imperari poteft, ad falfum diccndum ce-
ftimoninm, adhibetur. Finnc fufpe&i iudices, &  mer-
cenarij,& lupi cuftodes,qui vidtbantur effcpaftores.

Cap ut hoc. emendaium ejl ex ipfo originali Homa
imprejfo.

a Poly,l. ^.titts.Burch.l.\6.c. ]\.Pann.l.^..c.80.lito p.
6 . c.  557. b offictum.’] ortg. c Ea qu>dem. C. de
accuf. (p- inferi.

*

Accufatus fi feiudicio non (Hter(t,vmim eotr!*un'one firprutandus. T T P-lfS, A-fi

T"/* Acculator falfus fcmeldeprehefusqu<:admodu poftea accufare poffir. tJ  CC 1  CII A d-i cl

—--- t  C. žil. tj In accnfitione tpifcopoennt d c fi

D Q_V AE S T l o v.

E quint.i rero qu*Jlit>n  in concilio Carthagi-
nenfi a  111. c.J.jlc tnticrntur dejhniiim.

C. I. ^[Honejl acommurliotrefufftendcnduf,
qui di e ji ai uit .id cAKjhmvtnirk
uon potnit..

v-\ Virquis I> epifcoporumaccufatur,adprimatem
V^jn-ouinciaMpfius caufam deferat accufator. Neca
eommunione fulpendatur, cuicrimen intenditur, nifi
adcaufam fnam dicendam, 1  elečtorumiudicum, die
ftatuta,litteriseuocatus minimc occnrrerit,hoceft,in-
tra fpatium menfis ex ea die, qua eum htteras accepif-
fe coftiterit. Qubd fi c  aliquas veras neceffitatis cau-
fasprobauerit,quibuscum occurrere non potuiflema-
nifeftiun fit, eaufs fua; dicenda: intraaiterum menfem
integram habeat facultatem.Verum ramdiu poft men¬
fem fecnndum noncommunicet,doneč purgetur. Sin
anteni nec ad concilium vniuerfele 1  occurrere vo-
luerit, vt vel ibicaufa ei us termi ne tur, ipfein fedam-
nationis fu* fententiam dixifleiudicetur Tempore fa-
ne,quononcommunicat,nec 3  in fua ecclefia,vel pa-
rochiacommunicet. Accufatorautemeius,finumqua
diebus caiifse dicenda defuerit, a eommunione non re-
jnoueatur. Si vero aliquando defuerit fubtrahens fe,
reftituto in comunionem epifcopo, remoueatur a com
munione accufator: ita tamen,v,t nec ipfi adimatur fa-
cultas cauf* peragendae, fi fe ad diem occurrere non
noluifle, d fednoBpotuifleptobauerit..

I ^ Elečtorum iudieum. ] iftadua.Tocet abfunt ah
tditione Colonienft conciliorum m (jut tu or tornit.

i  Yniuerfale.]/» tonalit ipfo *dditur,anniuerti-
Tiu\v..quodin ^Afričane concilio,c.62. ojlenditur de.Vniuer
fali concilio ^jrictt ejfe inttUigendum,.

3 •[ Necin fua eedefia.] Micin catertt conciliorum c-
iitionibns , &cedicccanonum, &etpuduclcroicolleclo-
res. Sed in e Hiti o n e quntuortsmornm e ji,  necin fua pic-
be conimunicet.Gr^ffic.ip./e^rK/, 0» rij ijice tM-
jeAtior«, fUitiai: • ideji,  neque in

propria ecclefia, nec. in parochiacomm uincabic.

ciens, ctuihtertantiem expe-
rm poterit.

rtn potent,

ltem  Felix Papa omnibus epifcopic pey Gnili-*P r

ninci.es conjlitntti, epiJloUfecunda.  ^

S  I a  accuiatorum perfonat in iudieto* epifcc
culpabiles apparuerint, adarguendum non -
tantur,nifi proprias cauias aifererenon tamen cr
nalcs,vel eccleiiafticas voluerint.

C. IIII„ ^ p e  eodem.

^ ltem Hadriantis Papa in capitnlji f' 1 ‘ ... . t .
^^Vod fiaceufatorum perfona in iudicioepi^ ' ol

-  V. ... 1V/U» --

rum culpabiles apparuerint, ad afgue.,..- ,

...T . ^ ■ 1  ■ . _ »v n tl [a‘‘

endam

-. r «u/«ivj ucimi >

admictantur,nifi proprias caufashabuednCj now
crimina les > vd eccicfiaflicas..

"ca  V S A v.

K infarnidtm cun'fdam epifcopi ^ A ('

cufatioms occulte canfcribitur : ta* ^

cufata? procedit in publu'Utn.Ep t ft (> t /  ji
\v m jL temfemcllitiemeuocatuficaufaf^ ^
tu ta ade.jfe■ non Valen s  , p er pntj*
indici fe p tj: fen tanit, ahfc^fjn o dah audientiada
Demumiudicio p er app ellatio nem:renouat o, de a . a pfi*
rif inimicitia epifcopus conquerituK : tavder* lti1 i y
batione deficit.accufator,. -rvnof^

1  Primb qHaritur,quapGcnafit feriendus,

libellum elan culo fer ib en s  5  proliart*^ &
lit ter ut man danit,.

1 Secundb y  quoties fitvocandus ad'caufiim ^ i1

fententiam damnationvf accipiat.  b ..eit

*PVtin  ... tl* <1

S

Q^V AE 8  TI O VI.

Ettavero quajho eodem feptimo capituU  concilij
Carchagine.nfis tertij termin at ur, in quo feqnitur,

C, J. ^ /» rinili,.&pr o pri o duntaxat.negoti& ad
argue/idnm admittitnr , qui in epifcopi .

° a(cnfationC‘Culpabilwi»—
n e nitur,

I  Li ti d «• vero placuit, vteum agerc cccpcrič in epi-
rcoporum iiulicio, fi fiurit accufatoris perfona cul-
pabilis,acl arguendum' ^ nQn>admit:tatur,nifi proprias
caufas.non tamen.eselcfiafticasjvcl - 1  crirainalcs afle-
rere g voluerir.

i ^  Vel criminales.] \Abe\lhoc d concili«, &> c *terif
ftUečloribnf, fed retentnm efiob cafum, g^reperiturrinc.
fiaccnfatornm .

C.. Ib •[ Propriamcaufimagcre valet:, eni*
a c cufi re n on h cet.

ltem ic^concilio Carrhaginenfi y,c.2.pro-
pe finem.

O Mnibus, ^ quibus accufatio denegatur,in caufis
propriis aceufandi liccntia non cltdčneganda.

a TtFelix epifl.ad epifcopos Gallia. b Anfl,\.
f 4 ..i 22 '. Burcb. I. i.c.iGo.IUop.$.ca.iyo.Pann.l,/±.c.\o6.
r inf  5 . q. J.fi'*zrotans. d al.voluijfe. e Anfel,
l.^.caiizr.Bnrczjbidem. luo ibidomPanabidem, f al.
Mdaccn/andum^velagendum. g al.dicere. h Im
f*rt,\ 6 , cap,6 4 .

Tertio ,anperpreenratorem caufam fuar* a i
leat, quiperfetpfnm caufie fnaadejfe
Stuart o,an abfque fynodah audi entiafit f
S2uinto,an ideo aliquii habendmfit inii* lCit  t
men alteriu* indic at, .

Sext.b,quapcenafitplečhndu4,qui, quodi^ t  #
ba^e non Valet,.  •

itn

r.

jg V AE’ S. T I Q> *>- .„11

f- prima qna:JlioMe'Hadvianus  Pap a v
capitulpf,  c cap.^j.al^o.dietni'. .

I* llagelle.tnr,quifcriptain alteti^J
mam neglexeritprobare. •'

in aleerius famam.puhlice *
verbacontumcliofa confinxeric> ^

, fcrip^a non ^pbauerit, flagelletur: & qu *^
neritr,rupat,fi non vultau&oris fačiicaufart 1  in ,r f -

1  ^f Pnblic c,~}‘ Hadriannf , CapituUrt  ’

1  hab e nt,  in puhlico.

C IL. ^ T)e eodem

ltem  Gregorius l,^.epifi.^q,fiue capW 0i
Vidam £■ maligni fpirirus confili° rep e  Ii o^[
rium Notaritim , ac rerponralc te ({>

C^traGaftorium Notarium, acrefpon
nokturno filčntio in puhlico * ciuiracis K-...

tionem poruit in eiuserimine loquente ? to\^
de facienda pact callid^: concradicentem; Jrt

quifqtiis veracitcr Joquitur, feinecipru m in

1,1 " M‘

n, ac rcq'-„, 0 nt c ‘ l
> ciuitatisl° c °

Sl"'.

fit 0 »?,

'fuBipfi^, ftt'

»VJ«IULC 1  JOtJUltUrjICUlU^*"-

non deberdormidare.oponetjVtpublice
cumque in conreftacione fua loqur prafTump^
dat. Q_uod fi non exierir, nequepublice
rir,quifquis lile fit, qui boe agere prstfu^P. pc>’*
fenfum in tanttr iniquitatis confilio prsbiFt. , f , *

Domini noftri Tnsv Christi  /piritu de l t j 0 pef r  ^
fanfti eius corporis, ac fanguinis p art ‘5 l f’ a ne fci Illf ,'
natus fir.. Si verb,qiiia latet,& qu° n i al i' jjco 1 ’.
. c  valet,

teneriaddifciplinam f non vjho  m

fcius, etiam prohibitus,corpuSjac/angi' 1

*. l-l-eo.ccfin.Iu, p.6;c: 4 ,8. b nl.ercipdej’
P t *-.l.7.r.j6i. d ylnf.l.ic.n.It<ep.

2 Ji’ e Iteop. 6,c.j8t. f ttl.difcipl> n *^'"ficj 1

4-71  Cau/a V.  Qua?ll

percipcrc pKtfumh, anathemacis  vltione perculfus S
fo,rtfalhx,acpcllifer  a fančtae ccclcfix corporc Cit di-
tiifus.gr infra, Sin  a ucem in  eadem ciuitatc  egre/fus ad
publicum  pomerit doccre,qux di.xit, vel cc rte fcicns fe
n onpoiTe } qux (ciipd t ; oilendere ,crrorem fuum fuerit
aperre confeiTus,Dominici corporis,ac fanguinis  parti-
tipationc non ihpriuucus,ncq;  a corporc /ančbe ccclc-
fnalienus cxi(iat.

i Publico. J Mre Ve.r ozbcfi a ntanuferiptis, origi-
**li,(r»lnone : fed ob c a/it m eH ret en ta , &in aliquot ve-
tufris eslglojfa in t celin c a ris.

2  ^Contradiccntcni.Jd^iiafcquuntnrvf/ue adver-
Jicu/um,Qiibd ll.addita/unt cx ipfa eptjlola,& ref e run-
tr.r etum ab luon e.

S f Ptfeufltis [\t.~]^4ntea legebatur,pcrcvit\atnrfed
cum ta, qua antecedunt, ipfo fačlo ligent, quia ad occul-
tv.m dcličlum referuntur,emendatum hoc ejl,qncmadmo~
Auntaliamulta,ex epifola ipfa. ^4pu d luonem vero legi-
tor,anacheniatis vltione percuHus, vt fallax,Scc.

C IIL  5" 'dnathemati^entur, qui farno f os
libcllos in ecclejia ponunt.
ltem in concilio Klibcritano,  c.f 2 *

S T ^ quiinuenti fucrinc famofos libcllos in ecclcda
ponere, anathemaciz.cn tur.

It e m Cotu c e hb.q. titulo de farno ji s Itb elit*, lege vnica.
lmpp.Valentiniamis,<& Valens AA.f^JV quisJ*tmo/kgn
libellum domi,fiue in puhlico,vel quotunque loco ignarus
ftpererit ,aut corrumpat pri us, quam alt er inueniat, aut
»ulil cotifiteatur inKentu m. Sin vero n on fatim eafdem
thartuUsVel lorrupcrit, vel igne ccnfumpfcrit, fed v im
**rvm mani f efrai< eri t, fa a t fe quaji aučtorem huittfnodi
df/iili capi talifen tč ti a: fubtugandum .J & in fr a.  f Huiuf-
Kodi anteni libellus alt crius o pintov e m n on laedat.

•jr»*

lortt 19
di vir
:r i# 1 '

II.

^ 4 ccufatu* in in« v o čari quem-
admodum debcat.

Q_V AE S T I O II.

V Ocatio autem eitu, rjui impetitur, mn /imel, /ed
bit &• tertio p er congruum fpatium rationabi-
Ubus fcriplio fieri debet.

C. I. Vbeatio adfjnodum eiu«,qxi impeti-
tur,&-in feripti«, &per fpatium
fi.it congruum.

Vnele  Damafut Papa Stepbano archiepifcopo
epijl.pfcribitjicens.

VrOatun  b adIynodum inxta decrera patrum ca-
’ nonicari(is,quiimpericur, racionabilibus 1  Tcri-
P tls pcr fparium fieri debet congrn um, atqttecanoni-
Cllra ; Suia, niti c anonice vocatus fucrit fuo tcmpore,&
can ow'ca or dinatione, licet venerit ad couencum qua~
CUn <);nece(Titate,nifi iponte voluerit, nullatenus fuis
rc *P°»debit infidiatoribus,

fj Kationabilibus fer/ptis.J ln epiftel.c Damajiloco

gniMferborum legi tur, tam  ki a pralen tia,q uam {k Icri

Msiatq; apocriiariis v trum .Anfelmut, Burchardut,au-


>>r Pelj/Cdrpijgr luo cum Vulgata leclione conueninnt.
C. II. ^ S/uibus temporum jj>atiji rent voce-
turad cdn/um.

P ltem  SiJuefter Papa.

Rarfcnti c  decreto cen/eimis, vt in primispater-
naliter <1 vocentur, tk  per leptem dies expečlen-
g;  nullius ecclefia/fici rei interdifta iicentia. Huie
(j^^ipefiationi iterum addantur feprem dies.inter-
. ta ccclefiam intrandi Iicentia, & omnia diuina offi-

C(  ’ l 'diendi.P6/i: vero addantur duo dies,quibus a p^-
dj 'ommunione iančia; ecc!«fia- fint Ai/penfi. Dein-
(io ^oiterum aliis duobusdiebus Tub eadem expeda-
■ Ct lcportentur. i Qiiibus vno dic fuperaddito, o-

4-7 4r

mni cxpe&ationc  veluti iam dcCpc rata > reus mox ana-
themacis  gladio feriitur.

i ^ 'Ocportcntur.J^ntea legcbatur,cxpečient:ur'E-
mendatu/n efl ex Po ly ca rp o , ^Anfelm o , &V e tuJUt Gratia  -
ni exemplaribu4,in quorum nonnullpi h<ec efiglojja in ter-
linearpf/ul  eft,expeči:entur.

C • 111. \u//iuj  a cctifdtio p cr/erip ta fufcipiatur .

ltem  Damafiis Papa a d epifeopos Itaha:, epijl. 6.

R Elatunj a  cftad fedcm  ApoftoJicam , vos accufa-
cioncs fraerum per feripta fufcipere  abfque legiti-
mo accufatore. Qjiod deinceps in omni rerrarum orbc
HeiiApoflolica  aučloritate prohibemus,& quod nuper
fačhim c/t,abfque vila retardarione corrigere b  cura-
mus,ncc c  vnquam prius per/cripta eorum/ojUi accu-
lancur,caufam difeutere liceat,  quam per querelantiu
inliitutionem d vocati canonice ad fynodum vcniat $
& prxfens per  prarfcntem ngnofcat veracicer,& intelli-
gat, qua? ei obiiciuntur. & infrra.  Leges enim faeculi
accufatores prajfentes exipime , ik  non per feripta ab -
fentes.  Vnde canonica Patrum conflituta non femel,
fed Cxpi(lirne  clamant, nec accufationcs, nec teftimo-
nium e  vlitim per Icripta po/Te proferre , nec de aliis
negotiis quic^inq; rc/iimonium dicanc t  nifi  de his,quar
fub prselentia corum ačta eife  nofeuntur. Siniilucr, Sc
qui ^ alium accnlarc clcgeric , przefcns per fc , & non
peralium accufctdnfčriptionc vulelicet prsemifla. Ne-
que vil us vnquam iudicecur, antequam legitimos ac-
cufatorcs pralentes habcat, locumq; defendendi acci-
piat ad abluemla crimina. Curandum namquc* g eft,
ne ira qucmquam lubripiat, ^ faciatque cicius omnc>
quod non licec.

C. 1111. Vi,aut timore eie£li,autfuis re¬
bus cxpoliati a d fy n o dum non
Vocentur.

ltem  Felix Papa II. ^dthanajio , & omnibus ort en-
talibus epifcopis^epijl.prima , r.}.

E i primares,accufatores tpilcoporum cura eis pa-

S cificare familiariter minimc potucrinc, tune tempo
re legi tim o cos adfynodum canonice conuocacam, no

intra angufta tčpora canonice c5uoccnt, Sc  non prius,
quam eis per feripta fignificenr , quid eis opponitur,vt
ad rcfponlionem prceparari adueniant. Nam fi aut vi,
aut timore eiečli, aut fuis rebus expo!iati fuerint, nec
canonice vocari ad fynodum poHunt, nec refpondere
aemulis debent anrequam canonicč reltitiiantur 5 & fua
eis omnia legali ter reddantur.

Hts aueloritatibus euidcntifim c datur intelligi , quod
mf quis canonics Vocatus fucrit, cti.im/i ahqua occajione
ad fynodum V eni at, fuis nullatenus cogitur ref i or. dere in-
fidiatoribus. Canonica aut cm vocati o cj} , quandoferuato
dicrum intcrftitio,fecundum aučiontatcm bcati Siluejlri,
cauft fu.c hteris adejfe iubetur,quibus,qnid ei obdelat ur,
auBoritatc Felicis  Papa fignificari o p or tet.

Od

T I O

III.

Q,V AE S

VUautemperprocuraUrcm fuumeau/am ti¬
ger e Valent, cjHt tmpcditm eau/a/it .e adejfe no
Valet , dulloritate  Komani i^ nodi, qna tem-
•pore  Hadriani k Pap® celebrata esl^probari
Vtdetur,in qna c.^.fic [latutum leqitur.

C. I. Vro/e legatum ad.fy>iodum rnittat,

^ ^ qucmgranit necejitt aspremi t.

'I 1 argrotans fucrit epifcopus, aut aliquaeum gra-

A). f  fr a P'l , l’-6. c -*4).l > oly.l.^.tit. 2 . 1 .^.nf.l.], c.  89. lito,
Aor,i\ , '^'^" c,I Sd-Burc/).l.;.c.jqQ. b Poln.l.K.ttt.  i.

O/ lao,p/.c.  2 66. c Polj.

’ ’ "/'U-l.c.lZO. d al.per/onaltter.

a

orio.

.An/.l.l.c^.tpi.Polj.Lytit.  1. h Corrioireg
c u.q.].c.eorT< qui. d al.tnjhtuti/nes. e te-
flintonia  ] ong. f t,.q.q.qui acettfare. g al.quoque.
h al cuiquamfubrepat.i  Betr.l-i.e.zzt.luo.p.^.ca.

^ ln cap.Hadriani,ca.  J.gj- feltx l.ep JI. z. I Po¬
lj./ $ tit.i:Bur.l.l.c.}i.Iuop.$.c.l 6 i.Pann.l. ' C .c.  19. 4.^.5.
c, V n it o.

O. J

uisneceIIitasdetinuerit,pro fe leaatnm oA a,  . f ,. r . rtr  • r  ■ ,.  „ , ;i: r - r Hi -

pereoseiu caufa lufteaudiatur., & racionabiJirer-i
če; natur. Fin is vero eius caufžead.fedem hpoR.o\^  '
etur: »ecantca finiaturl^

uis necellitas detinuerit, pro fc lega tu m ad fynodum
mittat,ncca communionc fufpencfatur, cuicrimen in-
tenditur,ni!i ad caufam fuam dicendam,elečtorum iu
dicum die ftatuta litteris euocatus,minime occurrerit,
hoc eft,(nifi alicna a  prseoccupauerit ncceflttas) infra
duorum , vel trium menfium ipatium , & eo amplius,
. proutciftifadičlauerit*.

Codtcis lih.  9 .Ut.de aceufat. inferip .3. Imp.Alexan
der Auguft. <|[ £ Reos capitalium criminum abfentes etia
pe-r pro-cuvatorem de fondi leges publicorum indici orum
permittunt .] t^Ecce } qubd epifeopusimpe.ditus, t&caufe
fu* adejfc nonValens, legatum pro fe iubetur adfonodum
mi tl are. Sed legatušife non ad caufam agendam  ,fodad
necefitatem fonodo exponendammitiitur , qua impedi-
tus epifcop us fonodo pr aferi tiam fuam exhibere nonva-
luit .Cauftm autem (maxime eri mi n a lem) nulli, nifi per fe
agere licei.

C. IT. C rimi nalil er accufinske daccufatus

perfe experiatur.

Vnde  Hadrianus Papa in capituhs.c.fo. ait.

I N b criminalibus caulis nec accufaror,nifi perfe,a-
liquem accufare poteft,necaccufatusperaliam per-
fonam fe defendere permittitur.

C. III. la omnibus eaufis,pr*ierqudm in eri-

minah b us, epifcopi, ficerdotcs pro
fe aduoeatum habeant .

Jtem  Anacletus Papa.

a  Via epifcopus , vniuerfique facerdotes ad folam
laudem Dei,bonorumq;operum ačtiones confti-
tuuntur,debet vnwfquifquc eorum tam pro ecclefiafti-
cis , quam etiam pro fuis a&ionibus (excepto puhlico
videlicet cnmine) habere aduocatum,non mala farna:
fufpe&um , fed bona: opinionis, & laudabilis artis in-
uentum-.ne dum humana lucraattendunt,aeternapra;-
mia perdant.

^ Ho e eapitulum , quod ex jJ.na.deto citatur , hab etur
in concilio Eugenij Papa feeundi,tempore Ludouici 3 ac Lo-
t h arij lmperatorum habito  , cap.  19. Sjuod etiam a Leone
quarto ejlrepetitum. Exquo canont Lothariusfib. i.le-
gum Lombardi. tit.de aduccaiis } &Vicedominis,očlduum
capitulare compofuit.

Q^V AH S T I O IIII.

Vod autem abfque fon o dali audientia dam-
nari no debeat,aučlor/tate  Iulij Papaj c pro -
batur,qui epif.i.ait.

C. I. ^ Nifi in legitima fonodo epifopusin¬
dic ari,V el audiri non debet.

N Vllus cpifcopus,nifi in legitima fynodo,& fuo te-
pore Apoftolicaausftoritaceconuocatafuper qui-
bufdam d criminationibus pulfatus audiatur,vel e
indicetur.vel damnetur. Sin aliter pifffumptum aqui-
buidam fuerit,in vanum dcducatur > quod egerinc, nec
inter ftatuta 1  eccleliaftica vilo modo reputetur.

• *, ^Statut z .~]\Ab eH hac di clio ah o rigin a li, & c at e -
tis. lo c is indica tis.

C. II* Epifop /m  a ccufat us d du o de cim au¬

di atu  r, c aufe  v ero fin is adfedtm A-
- p°fi°lieam deforatur.

It cm.  Zep h eri n us Vrbts Pom* ^hchiepifcopus,
ebiflola urim* c:,  •/•

O

dcferatur,vtibidem terminetur: necantea nniat«' ^
cut ab Apoftolis, vel iuccefloribus eorum olim a
tuni el!] quam eius aučloritate fulciatur.

Sfotod vero abf^fonodali andientia epifeo p
pro h ib e tur, fin e prauudicio Homan* fidis oportet tn
gi y qu*fua aubhritate , qnofq J  valet damnare  > * <

natos abfoluere. fihde Gelafius Papa [lpftfiw tca ' lC> * r

infra caufa nona  , [ Sententia  a  cy.comntnnicati*'j ^
tatus.J  / tem Hadrianus, c. S.  [ Salu o Roman* pt f

omnibus primatu > mantfojlum ešl,qubd ill-h
Vnamquamque prouinciam , ipjiusp roumetafor- 0  j

p en fot : ficut in Nje* no conf at decretum efo co f C ^ ;o}} -
C um vero aecuf.it us a d concilium venerit , qu lC( i tit ^ . f .
fidentmm confiltationibus agitur } autab aecuffof 11

tc proponitur,non contentiojis vocibus, fed
borum relatione p rofe ra tur .

C.  II r. In cognitione cauforum contenti 0

fi.locum non habeant.

Vnde in  Toletano concilio X l.c.i.legH H "

■  Arefu* 7

I NIocobenedičlionis confidentes Domnu ^ re p('
tes nullis debent autindifcretis vocibus P cr .,- is fii
•re,autquibuslibettumulrib.pertiirbari, ® nU
vaiiis fabulis, vel rilibus agi, 6 c  ( quod detc r ^ uS i !l)£ j^
fUnatis difceptationibus tumultuofas vocese •
tc .  [i»i quis enim vt Apoftolus c  ait , putat le ^y
fum etfe,non refranans lingua fuam ? led ie ( l/ lC  _ lU (li'
fuum,huius vana eft religio: dcultum enim h‘ u  " [(i r
tia perdit-, quando fiiencia iudicij obllrepe nCll j clI jir
ba d conftinditjdicente propheta. e
rtiči® filentium. ] Ocbcc ergo quidqu:daut c °r arir i' l i rl1
*mbus f confidenciu m agittir , aucab g aC f“ it , B eiP'
parte proponitur, fic midlfima verboruni reD cll r
ferrijVt neccontentiofis vocibus fenfus audie nC  ^

bcnt,neciudicij h vigoredetumultii eneru^ 11

cunque ergo in conuentu concilij lvxc,
funt, violanda crediderit, »^contra ha?ci0tc f
tumulcu,autcontumeliis, vel rifibus concil* 111 ! 3  ilU r)
bauerit,iuxtadiuinae legisedičlum , q4 0 P ri,c ^,u^ 0 -
[F.iice deriforem,& exi'oit cura eo iurgium,]
mni dcdecoredeconfeflronc k abftračlu^n
ccctu fecedat, &  trium dierum excommun iC *
tentiam p^rferat.

d

a V Ah s T * ■■ . . dicJ ,v

N Vne autem qu<eritur , an Jit aliqf*f lli
maleuolus. quia crimen aheriusin d* Ltl  *
/eribit S.  Auguftinus ferm. ^

Vita elerieorum , feu r egu la tcrtia,dicens»

C, I, TrJagis nocet,qui crimen eelat, f*

qut amicabiliter in dicat• ■ } (fi

... . . . ..~nAo & -,n


r On vos iudicetis elfe maleuolos

uiando c.

CCS 11

D

t  --- i-n.rtK’tepl

epiftola prima epiJioppfSicili*.

Vodečim f iadices^uilibet epiicopus accufatua,,
^ rt neceffe fuerit, eligat, a cjuibus eius caufa iufte
iudicetur: necprius audiatur, aut exc6mtinicetur, vel
iudicetur,quam ipfi per fe eligantur. & regulariter vo.
catus g ad fuorum primo conuencunvepifcopornm,

a Alia.~\ 9 rig. b ].c. 88 .' J aMH.l. 4 .c.$(>. c T.t

i.H.ulriu>ii.c.'..CapUHlnr.L6.c. c87. d Al.tjuibuiuif.
e a l.id eft. f j.q,S.c.i:Poly.l.$.tit.^..U>'f : l.).c.4$.lu9,  I
ji  50245. al.toc.tt 9 .  I

\T C “ ' ''j  cm. n

alteriiisindicatis. Magisquippeinnocen t  c ^
eftis, fi fratres veftros, quos indicando  corrig er ^
ftis,tacendo perirepermittitis. Si enim frater tu

n us  habet in  corpore, qu 1  -, dii? y lC ct

lecari j nonne crudeliter

corpore, quod velit occultau , r : c o^ g
e crudeliter a te filetur, ac
indicatur ?  quanto ergo potius debes m

V’ ' ' ' p  " b~  r-- .

crimen,ne deterius putrefcat in corde:

a eHinitium cauf*nona.Suprai ) .qfi' neyn * ne c  JuV'
fol.inprin.lus,p.^.c.i^. b al.perturbare-
d al.turbo.al. quandoJilentium.pent, & tlt  fS°

frepentium turba confunditd] e Efaf 2 -
latiombus. v al. d caufantium. b a
*■ Prouerb.22. in vulgatislegebatur, c°

& al. concefiione. I idem epifi. lOJ- ni
b e s m a n ifefarc y  n e 3  &c. o rig. f, ^ '

477

Dc Delatori-
bus.

C. II. ^ Kecfjui parat, eftamicM,necqui
, Verberat , inimicus.

Idem ad Vincentium Douatiflam, <& Robati-
jlam, e piti.  4 8.

N  On a  omnis,qui parcit, amicus eft,necomnis>
qui verberat, inimicus. Meliora funt vulnera a-
mici,quam vohintaria ofcula inimici. Melius e(l cum
feueriratediJigere, quamIeaicate decipere. •[ Vtilius
efurientipams colhtur, fi de cibofccurtis iuftinam nc-
gligcbat, quam cfurienti panis frangicur, vt iniuftitite
fcduSusacqtiiefcat. Et qui phreneticum ligac, &
quilcthargicumcxcirac,ambobusmoleftus ambos a-
mat. ^ Quisnospoteftampliusnmare,quam Dcus ?
Et tanjen nos non folum docerc fuauicer, ver um etiam
falubricer terrere non ccflat. Fomentis Icnibus,quibus
confoIatur,fa:pe etiam mordacitlimum mcdicamentu
tribulacionis adiungens, exercet farne Patriarchas, b
etiampios, &reIigiofos;populum contumacem pce-
nis grauioribusagitat; Bonaufcrt ah Apoftolo c  lii-
toulumcarnis tertio rogatus, vt virtutem in infirmita-
te perficiat.&'infra.  q[Noucris 1  aliquando furem a-
Uertendis pecoribus pabulum fpargere, & aliquando
paftoremfiagelloadgregcni pecora crrantia rcuocare.

1 ^[Noueris "]Apud B .Augujlinum legitur,ik  noue-
toSiptudetfahacpan exfuperioreperiodiparte.  &pntas
^ullam vini adhibendani effe homini,&c.

C. III. <jy Ko n odio habetur,fed diligitur ,
tj ni cajligatur <& corripitur.

Item exfermone  84. Ambrofij, quijicincipit.
[Jlmarior fortajfe.f

VrOn ofculatur femper pater filium,fed & aliquan-
^ ' docaftigat. Ergo, quado ca(bgatur,qui diligitur,
1,c circa cum pietas exercetur. Habet enim & amor
f § a sfuas,qužedulciores funt, cum amari(Time d in-
^ tUn tur. Dulcior enim eft religiofa caftigatio , quam
J?darcmiffio. Vnde ait propheta e  [Dulciorafunt

Ca udi V. Qu£eft. VI.

H

atmci>quarB voluntaria ofcula inimici.]

Ut V*' 1 * %pe> 'bi* daturintelligi ,quod rnagis confert Vtili-
i,„:‘ f<lte rnx,qui crimen accufando , velindicando perfe-
<l*diriqwieelando fouere nititur.  Eufebius autem

Wi

Ur,

ftatuerevidetur, dum altorum crimina fron-
iic e » entes tn  epifcoponthi accufationc recipiprebibet,
S *i?i$,prim* ad epifcopos Gallta.

I lil. Adaccufationem non admittan -

Ui c tH **liorum crimina fronte confitentes.

a. Al*. £4.i /.o.hrtliro Ani*

1

Qi'r‘ qui aut in fide catholica, ant inimicitia fufpe-
ad pulfationem epifcoporum non admittan
^ir^ ^Vcritatem profeiTionis infidelitas, & inimici-
^,q„f c di r c folct. Nec illi credendi funt,aut admitten

M: im.-"

V 1< ^ t \d^° rum  ^P onte  criminaconfitentur. Etideo re
1 V °Xh ^ ^bcit^ veritas,quam (potite prolata in il-
a> ‘* a bere non poteft. Hanc diuerfis cruciatibus e

v:W" "

% isf  -.-v i iiuii pvn

Ul sreligi°fus g tortoreaigere debet,vt dum
^C r ! P Gra  fubiiciuncur,qu# gefta funt,fidelitcr,&


e3c quiranturc

De eodem.

y- a  ^ Item in prouerbijs.  c.n.

;q;

t c ^bulat fraudule n ter,reuelat arcana: quiau-
i rv ^deliscft,cclatamicicommifl'um. Item infra

-'■»s uijuiai <umu cuiiimmum.

ti v ^deruntoculitui,ne proferas in iurgioci-

tc a cmendare non potfis, cum dehoneftaue-

ex  ch urit at c aliorum crimina deferre ,Vt
hotnici* *dmtnitiene corrigerenon pojfumuf, conui-
^^^tr^ Cntentl(t  corripiat"at/j 3 alir<d,infidiand 9  fal-
infultando vera facile exprobrare. lUud
* autemimpietatt* esi ojficium. f^nde

omnis. Proti. ij.

_  4 78

in eifdem proti erbij/,c.11. dicitnr. ['Verbaimpiorum mfi.
diantarfangutnt: os in JI o rum liberabit eos.]& infra [qui
qnod nonit,loquitur, iudex * iujiitia; e tl: qui aut C men -
titur,tejlts etl fr a h  dulen tu*. JI tem. [Labi um Veritatif
firmum erit in p er p e tuum: qui autemtejlis etlrepenti-
mw,concinnat linvuam mendactj .] Item c.  1$. qr [jQui cu-
jlodit osfuum,cufodit animam fuam: qui aut e m inconji -
deraie  a  loquitur?Jentiei n’ala.']&infra. [Verbum men
daxiuflus deteflabitur : impiut autem confundit, & con -
fundeiur .] J tem ^Augu flinut in Pfal.  37. [Si aliquan do  »
humana infirmitate pedesnojlriin aliqt:odpeccatum me
utntur,infurgunt hnguxiniquiJiimorvm inimicoru: cum
fuiffotmiferendum, irndentimp 'tj,vnde dolentpii.f

1  «J Iudex.] Si cin bibliis etiam Complutij&^ntuer-
pix imprejlis. Sed in nonnullssmanuferiptishabetur,  in-
dex. Graceautem £7n$et>cvvfdjjtiv 7 r.wv cu>xyjs 7 b.a (fL
Kcat&fo 'j tfglgTVf rjzoy doixoov Siht&jid eft,  clarum te-
ftimonium dat iuftus,teflis autem iniuftornm dolofus.

2 4 (| Si aliqtiando. ] Hi c v erjicula* vid e tur jumptus
partim ex Verbis B. % Augufiini, part im ex  ^loffa marina-
li , &inte rlin ta n in eundemlocum ex eocl.  B. Auguftino
& Cafliodoro.

Q V AE S T I O VI.

Vi autem, quadintnlit,probarc non Valet ,
puniendus eft.

C. I, ^ Puniatur,quialijs falfa
in tu le rit.

Vnde  Hadrianus P apa ait in capi tuliš,  b c.41.

O  Mnis, c  qui aliis falfa intulcrit, puniatur > & pro
falfitare ferat infamiam.

C. II. ^ Ve eodem.

Item  Gregorius Papa.

Q Vi calumniam illatam n on pro bat,p cenam debet in-
currcre,quam Ji probajfet,reusvtique Jujhncret.

Hic Gr ati anus p ar tem fiqucntbf capituli,quaji qua»
dam p er fe fententiam,quod non raro folet,proponit •

C. III.  poena fcriatur,qui crimen

illatumnon probat.

Item tn rege j} o.

Q Via ^ iuxtacanonicas patrum fententias, qui ca
lumniam illatam non probat, pccnam debet in¬
čun ere, quam fi probaflet, rcus vtiq;fuftineret,ac per
hoc, quia fubdiaconus crime diacono probare non po-
tuit, quoniam impofitionem manus ( quacarcre non
potuiflcr)non habuit,non folum 1  facerdotio, fed of-
ficio caruit, tamquam reuera iufamis mer uit verberi-
bus caftigari.Nam cui cum tribus ceflibus, vcluci laico
crimen quodlibet approbatur, non eft miru , quod ob-
iecit dum probare non fufticit, ficorporali infamia;,
quemadmodumlaicus, cxiuris fimilitudine fubiuga-
tur. Qitod enim e (Tet diacono gradu amittcre,hoc Fuit
fubdiacono famae plenitudine caruifle. qr ln regefo B.
Gregorij h.ec non funt inuenta, fed habentur omnia in vi¬
ta ipjius d loan.Diacono feripta lib.^.c.  }r. l s  enimpott-
quam citauit epijlolam 66 .libri noni , Jlutbemio fubdia-
conojeriptam, indeift* l olligit.  Idcitco Gregorius non
probantem quod obiecerat fubdiaconum officioiubet
priuari, quia iux.ta canonicas patrum fententias,qui ca
lumniam,&c. Vfque adjinem. Sicut autem capnt boe ex
loan.Diacono fumptum ej},itaiu Decretalibus caputprt-
mum tit. de calumniat. cx ipf a  Gregorij ad Anthtmium
epijlola eflacceptum.

Soliim.] Voxiflaabejlab originali, fedobgloffam

«• al.amarius e
•S ri i°rofus.)o r ig.

Prott.lj.

Ge«.42.
/ An-

non cilindufta.

Codice librop-rimo, tit.de cpifcopis,&clcricis.L  8 . Im-
peratorTheodsJius.  2. pars. ^ Presbyteridira iniu-
riam qu<efiom-s tefiimonium dtcant, it a tamen  , vt j alfa

a mconfideratus ejlad louucndumi)Vul^.in Vcrjic. quia
dixi b capit.l.i.c.177% c Ar.ft fca. 92. d lo.
Diacon.hb.^.vita B. Grego, r.3r.

0 . 4

fuo  b nominc ftperioris locitefrimonium dicere cifra, a-
liquam corporalsm imuriam funt pracepti,hocipfo,quod
nibil metuantjverd fupprefferint. M uit o magis enim p ce¬
na dig/.i funt , quihus quam plurimum honorisper n c ji ra
tujlionem deiatum ejl ,fi ocenite  c  imieniantur in crimi
n?.  ^ Item conjlitutionc tertia , coli. nona.  d, Prcsby-
teri fot diaconi ,fi f alf h  m te\timonium dixerint. y fi qui-
demvn re pecunian a,diuino mini jr eri o dumtaxat per tre ^
annos fcparatf rnonaferio tradantur:fiin crirninali,cle
ncatus bonore nu da ti , legi ti m is p ceni* fubijt ia n tu r. Cate-
riVero clerici communi  1 mre ah offcio ecclefiajlicopul-
fijfine delechi canfe legitime coerceantur.

1 %  Communi ,~\Hxc omniaverba,  communi iure ab
officio t-cclefiadico pw\Ci,abfunt d manufcnpt : us,fUnt ta-
menin translati on e,qu <se babeturin Cochce. Kccvero Gra.
iianusipfd omnia.yerba.aut vete ris in t e.rpreta ti o nis , ant
luliani > ant Ir n e rij retuht. jfuare operatprciiu fuent.no-
uellam ipfam pračam. &ynl^atas interpretationes confu -
leve: exjiant enim aliqiiaV ari e.tates no n contemnenda,
C.. 11  il, ^ Adfanlhc coinmuni 1mtsminife-
rium  e  no n accedat , qui cnm.en il~
latum non probat.

Itcm  Gregorius lanuario epifcop o Ji b .\.cpif.  24.

3  T7 Piphanium 1  pre$byt:erum quorundam facer-
gsilVdotum ^ literis criminaliter accufatumj cuius
nos, vt valuinius, difeutientes caufam, nihilqtie in eo
obiedorum reperientes > vt ad locumfuum reuertere-
tur,abfoIuimus*. Crimi n is ergoeius audores ce volu-
mus perferurari : & nifi qui eafdem tranfmifit epifto-
las,paratus fuerit hoc,quod obiecit,canonicis,.atq; di-
ftridiffimis probationibus edocere, nullatenus adfan-
dseminiderium g communionisaccedat*.

i ^[ hpiphanium.]/« epijioldbacantec.edunt Przte
rea nofti latorem prasfentium Epiphaniumpresbyte-
rum quorimdam,&c..

C. V. ^ £>ua pcenadelator fit jeriendus.

Item ex decreto  Hadriani Papže, b 0.49*

F-latori 1  autem lingua capuletur, aut conuido
* caput amputetur. Delatores autem.funt,qui in-
uidia produnt alios.

^ Ilabetur in.ter capitula Hadriani, cap.  49, aUatum ,
quantum coniicere licet , ex h gib .us. fecularibus. Kamin
Codicc l heod. lib.io.tit.TO. l.i.fere idem , in libro autem
J.ca.T,bo r  prorfaidern bab etur.

C. V I. ®j De eode/rii  P A L E A.
\fltemex  conciho b El ib'e rita n o.]

. Elator 1 (i quis exnteri: fidelis , tk  per deiationč
: eiusaliquisfuerit profcriptu.s,ve! interfeClus,pla-
cuicnon i- niii in fine accipere communionem- Sile-
nior caufa fuerit»infra qumquennium accipere poce^-
rit comtmmioncm. Si catechumenus fuerit,poft quin-
quennij temporaadmittarur ad bap.tifmum.

1 Non nifi. ] ln con.cili.o ipfs  ;  capitularibu<f lek¬
tur  , nec in fine : quod in mul tis eiufdvm cona lij d ec ret is
repetitur.jQuomodo autemhu,<& apud.Surcbardum,at-
que luouem legilur, conuenit canonii  5. Kicatni. con cilij, in.
quofic j iatutum eji..  De his, qui ad exittim veniunt,etir
am nunc.lex antiqua regularifque feruabitur, ita , vc-.fi;
quis egreditur e corpore, vltimo & necefiario viatico
minime priuetur. Hanc controuerfiam.copiose explicat

a alieum; b al.fub. c al.fi in occulto inuenia-
turcrimen. d' Cod.co.tit.Jluthenticafeq.Presb y teri..
Kouella .12.$ .fyyeuerendifiimif: e al.my fterium. f al.

Sardorum. g al my(ierium. h In'cap. Hadriani.
c.  49. i Ca p. I7.cap. 16 o. .Anfcl.l.yc.88. Cap, L

^aap.l\\. I B ure. 1. 6. c. l*j.lu o, p. 10. c. j$6.

D

d:

4^°

7 > hptr.<’'

4 7 9 calumniatoris ^r &  Decrcti Secunda Pars.

* on  r»»ptnt. Cxt eri vero elen$,mooru  a deirdegra- Innoc. 1. epi;,ol. cap. i, Unptrio epifcopo
dum,vel ordtnemfequnr,tur,Ji ad tepimo,num- dicendttm  c. VI I «j pmiarectutera falp) crimi»t**

petiti fuerini, prout leges .pracipiunt,audiantur: v t Jalna euUuevn, Taci, dot,, arb,tno pan*

tamen Ju Utigaton b m ja l{i dcho,fifortepresbyteri , qui

diuturna purgetur.

Ilem  exočtewa iynodo. a  . r <f 0

S Iquisfalfum dixerit. vel perfonaminnocen 1 :^
crimi ne maoulauerit : iuxta facerdotis arb^ri
diuturna pccnitentia expurgetur. ^

•[ Capitihuic in vulgatm erat prapofitum nomc^  y ^
lea, quod fib latum. cH aučloritate o m niurn. ve tuj * ^
exemplarium , quo tquot collata funt. ixtat autV n tn
gula monacborum B. J/idori. c.17.

C.  Vlil. k 4 . communi or e co ere e at ur velf xCJi

larisjvcl laicus, qui ccclefiam,veL c le n c um
p er calumniam fatigau erit.

Item  cxconciliD Agathenfi, c.?*» j
T b quis vero farcularium per. calumniam ec ^jguj
aut elerieum c farigare tentauerit, & c ° nU c0 nr'

fuerit., ab ecclefiže liminibus, & a catholic.ornm

munione,nifi dignepocnituerit, coerceatur-

C A V S A VI.

Ho fornicatores, & infamia not ati

S L

*b) religiofum  e

^ \ ni

Ccepi-

tione deficit aicufator , rettstog 1

>rex, injamr"  - m(

c ■ 'pifcopum (le fimonitt y ; ■

nituntur: rcus alieriusprouindat- a
fcopi iudicium expetit: tari ^ em !^ u J A d[^

innocentideajferiionem . . .

1 Hi c primum qu ari tur , an crimin e irretiti > ^ j,
farnia not ati ad huiufnodi  e  accufationern J 1

mittendi. ytrt tft

2  Secundo , fi cpifcopusin eos accufttion-ertt

Vo-luent,an fimpliciajfertionifue fitfides habeu '‘jir
5 Tertio , fi liceatjibi expetereiudiciurri- arL
pi alt en us p rouinci([  jt'

4 JJuarto,cuius iudicium fibifit expetcnd u * n ’' j .Jtfl
cafiiam. fententiam epifcopos fuo, prouinci#-

con ligeriL ^ fi*

5 djuintb , fi ih proUatione deficit accufato *>

Jit cogendus adprobationem fuatinnocenU^-

fari nonpermittjtur - nU |l|£ n ^

S Ifacerdos finecrimineeligiprsecipiturj u "/
ab hominibuv criminibus irretftis accufa rJ
lumniari permittitur,nec ab aliis, quam ab liS ’ • 0 r^''
crimine funt, &iuxca 1  elečHonem / acerd ° u ^s^
naripofTuntjtV tales per omnia inueniunturn
cerdctes eligiiubcntur.

1  f Juxta ele«dionem.]TzV/» omnibus coll f^C^
feriptis codictbus,pr<eterqudmin vno,in quo

člione

lnvulgatfs erat , iuxta el edion e  ^ ^ ^ 0  n ^ ^

ln epi [to la autem ipfafic legi tur, Sciustacie^"'
neceflitas fuerit:,  aut ipfi volendo Dv>minod’ rl1  • A'
gerint, facerdote/q; fine crimine
hntj Sc  tales per omnia fuerint., ouales eligi la c

iuben  tur. J

C.-ir* In farne s, & qui culpi* exrg eftt1 ^

facerdotium proucbi non po (funt, ft'

cerdotes non accufent;.

Item  Hadrian u s Papu in capi iuli*> Ct lh  \c$
f  vero infumes cfie dicimus, <1 clI jpif

-- Z»C . CJ UI

O Mnei > vaoinumau,^--- q

-fecitii infamesappeUant) >■_-

6  6

t,  1 ’ at'

.. ln repu ta Ifidor: .c .17 ■  » / tnJ  r / c r *r»‘ J

/.r 5 x.;. luo,p.6. c.-}6 7 .&p-f- c - 6 -
d al.arceatur. e al.buius. j  *»vi2 e

C*!g e '

4 $i

etigentibus ati facerdotium non polfunt pronehi. Incii
gngmrft enim.vt illi cos accu Te n t,qui effe no poffunt,
quo:l ipfi funt: quoniam ficut maiores a minoribus no
iudicancur.ica neccriminari poffunr.

C. III. ^ Infames funt qia rc^num Dei con-
fcqui non Valent.

/femFabianus Papa epiji.z.epifcopit orientalibus.

I lli,qiiiillapeccataperpetrat,dc quibus Apoftolus a
lit [‘^uoniam.qu".talia agunt,regnum Dei non con
fequentur] val de caucndi funt,& ad emendationem,fi
voiuntarie noluerint,compelIendi:quia infamia: mucu
lis funt afperfi, &in barathrum delabunrur,mfi eis fa-
cerdotaliaučtoriracefnbnentum fuerit. ^ SimilicerSc
• illi,de quihhs ipfe ait b, [Cum liuiufceinodi homini-
busneccibumfumere:] quia infamia funt notati, an-
tequamfacerdntaUau£toritate fanentur, & in gremio
! ftnSimatris ečdefi® redintegrer.tur: quia, qui extra
ROifunt,nobifcum conimumcare non polfunt.

Cvilil, Ante fatirfaBionem excommu-

nieatiati accufationcmnon admit-
tantur.

J tem  Fabian us, epift.i.

ij. n Mie S  c i,li funt ab accufatione repe!ledi,quos
V/ Apoftoluscommemorar,diečs d, [Cum eis nec
dbum fumere,& ante fatisfadionem eccldie non funt^
fufcipiendi.

C. V. Saccrdotes non nifi d coxqualibus
accufari debent.

ItoaCIemens Papa lat ob o Hierofoljmorum  1
epi/lopo,tpift.i.

B Eatus C: Petru s homicidas,&adulteros, Sc  cunčtos
vtiminalibus neaibusalligatos, & qui eis coxqua-
itsnunerant, abepifcoporum f vexatione, Sraccufa
^t.dicente g Domino,ptohibebat,Sr non ni!i cos-
Vdibus.aliquid eisinferri debere doccbat. cf-paul'o
•[Infames eriam omnes, & quos primates , & le-
E cs  tituli non fu(čipiunt,fed Srlaicos ab eorum accufa
tlot >e,& vexatione femper tepelli debete rogabat, Sc
c *mflosillis fubdiros efle pr*cipiebat: cunčtorum fa-
cer dotum vitam fuperiorem,fan£Horemq;, ac difereta
, **culiribus,8f laicis hominib.efle, & fpirituales quof
?«> atip.facerdotes fuper carnales,ac laicos femp con
"'•uendos doceuat,quonia pro minimo nobis effe de-
et ' vt a talibus arguamur, Sc  iudicenuir,vcl ab huma-
n °'i>t.,Maiores h vero a minoribus nec accufari, nec
judicaru vllattmas poife dicebat: quoniam nonfolum
0c diturt aSj f e( j & leges fsculi inhiberedocebat.

1  f Hisrofol/morum.] Antea etat,  metropolita-
^Mendatum etl tx pleriffo manuferiptit codicibns.
& Clement in epijlola /icipfum lacobumvocat.
c,. VI. ^ fo’ criminofus fucrit, fuerdotes
aicufare non poteti.

fttwHadrianus Papa»» M/ui«/«', r. 68.
f\  Vi i crimenintendit.agnofcendum eft , (i ipfe
v c^jntenon fiat criminofus :quia pericnlofa eft,

U l£ ti non debet ret aduerfus quemcunq; profef-
''■&infra,c.-ji.  Teftes autem bnc aliqua fint infa
la > v xorcs,&/ilios habetes, Sc  Chriftum omninopr*-
ai cantes.

t  autem criminofi,fed etiamquilibet alij ab

tcu fationt epifcoporumrepelltintur.

VII, Deo non pUcet,quiferiioj'fust
accufit.

^ Vn.de  A.hacletusPapa,fp;/2.r.‘t>t.

S ^"iain hocfitctilovindicataeirenc, locum diui-
n e (j ? lu ‘licianon haberent. .Superuacuis enim ad be-
J Wat impendiis, qui folem ccrtat facibus ad-

, ‘ G *U. b i.Cor.i).

* n  t-Anf.ibid. f

Caufa VI. Qu*fU. 482

Ideo fi alitjs pucat fe Deo in boe pIacere,qu6dL

no.


o:

I.C,

»r.q..

e Anfel.l d  1  .Cor.$.

eorumf\orig. g docente.^orig.
Anf,l.],c. 88.s .neganda.

luiiare.

feruos (uos accufat,& vt meliores funt,d:cit fe hoc a-
gere, in vanum laborat, St  plus inuidiat fiimulis agua'
tur, quam charitatis: quomam grati« plenitudo adie-
dione non indiget, nec vllarequint commendationis
augnsenta.

C. VIII. ^Populnsficcrdetesar%t<ere,vel
Dttrepare non Valet.

Item  Tekfphorus a  epiJh>Uvnica,c.).

S Acerdotes b quiproprioore corpus Domini confi-
ciunt,ab omnibus funt audiendi, atq; timendi; non
dilacerandi.aut detrahendi: quia a quibus fe Domini
populus benedici, faluari, Sc  inftrui cnpit, nullatenus
debet eos arguere,nec vulgus in eorum accufatione fu
fcipi. Populus enim abeisdocenduseft.&corripien-
dus,non ipfiab eo:quia non c efl difeipulusfuper ma-
giftrom.^jMnjra.arDei d ergo accufat ordinationem,
qui eos , qni ab eo conilituuntur facerdotes, accufat,
veldamnaricupir. idem infra.  ^[Hi,qui ■ nonfunc
idonei,non fufcipianturadaccufationcm: omnes, qui
aduerfus patres armantur.infames effe cenfcmus. Pa-
tresenim omnes venerandi funt, non refpuendi, auc
infidiandi.

1 Hi qui.] In aliquotVeiu^Mcodicibus eH caputdi-
ftitiBitmd fiperiore.

C. IX, Dc eodem.

Item  Pius Papa c  tpijl.i.

Ves f paftorem funm non reprehendant; plebs
pifcopum non accufet, nec vulgHS eum arguat:
quoniamnon g eft difeipulus fuper magiftrum , neq;
feruus fupra Dominum. Epifcopi autema Deo funt iu-
dicandi,qui eos fibi oculos elegit. Nam a fubditis, aut
praus vita: homittibus non funt argucndi,vel accufan-
di, aut lacerandi. &infrd.  Nemo bornim faciens,al-
teri verbo, aut fačto nocere vult: quantb minus in fu-
fpicionem debet venire fidelis homo,vt dicat.aut faci-
at ea,qus pati non vult?quia omnis fufpicio potius re-
pellenda eft,quam approbanda,vel recipienda.

Ipfa autem detratho,licet exVitto detrabencinm,tame
•iufloDei iudieto nonnunquam aduerfus bonos excitatur;

Vtquosvcldomtflicaprafumptio,Velalii»umftnor in al
tum extuler.it, detraclio hum:liet.

C. X. ^ Ne quis de fe prtefum.it,

lorum cx Deipracepto contra eum
escitantur.

Vnde  Ambrofiusddr. 21. Lucx.

Riibrica hkc non Valde conuenit fubieBo capiti, &
pie eiiinterpretanda  , nam fimili locutione vtiturDauid.
i.R.eg.\6.loquens de Semei.

I Mitare Peti um rertib alibi h dietptem [Domine tu
fcis,quia diligo te.] Etenim, quia tertib negauerat,
tercio confitetur: fed negauit in nočle,c6fireturin die*
Hsc autem ideo difta funt,vt fciatis, neminem ia&are
fe debere. Nam fi Petrus lapfuseft,quiadixit i [Htfi a-
Iij fcandalinti fuerint in te,fed non ego,]quis alius iu
re de fe prsfumat? Deniq; Se*pauid,quia dixerat k [E-
go dixi,in mea abundantia non mouebor in ^ternam;]
tam fibi iaftantiam obfuifle profitetur.dicens: [Auer-
tifti faciem tuam a me,& faftus fum conturbatus. ]

C. XI. •[ Vt boni falubriter humilientur,
h ngtta malorumeontra eos in-
furgunt.

Item.  Gregorius hb.  9. epijl.]y.adT/jeoti-
Jlam patriciam.

S Vnt plurimi qui vitam bbnoru amplius, quam ^e-
bent, laudant: &nequaelatio dc laudefurrepat,

a Ztluliusm decr.c.to. b Ar.f.l.).c.il.luopar.16.
c.514. c Matt.  10. d htop.b.cfi 5. e E tCorneliut
epift Z. f Polyc.l.<).trtA.luo p ^.c.iq.].Pannor.l.^..c.]6.
g Luc.6. h loan. zi. i Mar.  14. i{ PJal.lj.

CL S

« o-» ^ccufareantncjuctm crimL

noji nonpoffunt.  ICti

permittitomnipocciis Deusmalos in obtrečlatio cm
&ob'urgationem prorumpcre, vtfi quaculpa abore
laudantium in corde nafcitur,ab ore vituperantiu fuf-
focetur. Hinc eft crgo, qiiod do&or gentium fe in pra;-
dicatione currere teftatur per infamiam 5  &bonam fa-
mam,qni^tiam dičft a  [Vc fediiftores^ veraces.]
Verum  b hac au&oritate prohibentur frpirituales d car
nalil us accufari  ,«o c ar n ah s a j 'pi ritualih us. JJu o d exver-
bis eiufdem datur inteliigi , qutbus in eodem capttulo 1
fubiunxit, dicens. [Cap/te  c Unguefcente, facilius reli-
qua corports membra inficiuntur: ficut fcriptum  d e si,
\Omne caput lanauidum  , &omne cormerens , dplanta
pedis Vfq j adverticem non esiin eo fanitas."] jQitapropter
manifefrum esl, dšabolum (quificut Leo £ rugicnscircu-
it i quserensquempejittdeuorare')cordibttsp'lebiumfua-
derc,vt dočloribus, atq z  pajioribusjuis detraHiones irro-
gent,veleosaccufent,vt plebes languefcentes {non tenen -
tih uspafroribus frana eorum ) lafciuiant , atq 3  in ima ru .-
ant,Vtfaltem fic perUlitari pojlint. Multum vero eUflant
damna m oru d dam n h rernm temp or altu , cit m ifra extra
nosfintfUaVero innobis .] & infra K [Peius z malumfo-
re non exifrimo,q Cbrifrianos fuis inuidere facerdolibus.

i q| Capiculo-3 JJu.-efubiungit Gratianus ,capite lan-
guefccnt e,tkc.funt in epifrj, JAnaclcti, & apudlfidoru
de fummo bono lib. j.cap.zS.

X  ^ Peius.] Suntinprima cpifl. % Alexandri 1.

C. XII. ^Deo vedle Jam ni ant e s perfequi
non licet.

Hinc etiam  Felix 11. ait epifcopis in l Alexan-
dri na fynodo congregatis.

Viefcite (inquic fančhi ik  magna Nicsna fyno-
\Jdus, ) & nolite pcrfequi eos,qui rečte g Dco fa-
muUntur,& fyncera voluntate Aiperm h Dei manda¬
ta cuftodiunc, & noftrislegibus /ubiugantur;quia nec
decet,nec ordo pariuir,vt iniqui, & carnaks fpiritua-
les perfequantur.

C. X III. ^ Subditi pvalatosfuosaccufare
non debent.

ltem  Antcrus 1  Papa epijioUvnica.

E X 1  merico plebis nonnunquam epifcopi depra-
uantur, quatenusprocliuius cadant,quifequun-J
tur. Capite languefcente cseteracorporis membra in¬
ficiuntur. Deteriores k funt,qui vitam, moresq; bo-
norum corrumpunt, his,qui fubftantias aliorum, pret-
diaque diripinnt. Caueat vnu{quifq;, ne auc linguam,
aut aures habeat prurienres, id eft, neaut ipfe aliis de-
trahat,aut alios audiat detrahentes.[Sedens(inquicl)
aduerfus fratrem čutim Ioquebaris detrahendo; Ec
aduerfus filium matris tuše ponebas fcandalum , &c.]
Parcantfinguli decradioni lingua:, cuftodiantq; fer-
mones fuos,& fcianc,quia cunčta, quse de aliis loquun
tur,fuafencenciaiudicabuncur. Nemoinuitoaudicori
libenter refert. Offici j  iingulorum fic,dileči:iflimi, non
folum oculos caftos feruare, Ted & linguam, nec quid
in cuiufquam domo agacur, alia domusper eos m  vn-
quamnouerit. Habeant omr.es fimplicitatem colum-

b* > neceuLquammachinenturdolos,deferpentis aftu-
tiam,ne aliorum fupplancentur in (idiis.

i <j[ Ancerus.] Sic rejittutum eii expleriJl h vetu(Uf.
Kamantea  <?/•*?/, Gregori us. Confe&um aut e m caput hoc
e si magna exparte ex Anaclcti‘ fententih in epiji . 3 .

a  2 . Corintl: .6 . b Eufebiuain epijlola ad GaUU c-
pifcopos. c In fra eadem cap.ex mevito. d Jifai.i,
t h.Petri  y. f pattlo aliter in originali impreffo.
g al.Veo p erfette mtnijirant. h al.fnperna. i A-
nadeta* epiji^jjidortto hb.^.de fummo bono , cap.^S.Stt~
prd ead. funtplmtmi. b Infra eadem > deteriores, &
y.qHtffi.].facfa. I Pfal.  49 . Hicr*nymuf ad^iepotia-
»umjimile. m Vos.) orig.

SecundaPars.

484

C. X 11II* fr Sapi en s nocerenon cnpit>
ltem  L11 cm s Papa a * epiji.Vrtica,epifcopis
hce, & Hijfani*e ferib ens.

Apiens non eft omnis 9 qui nocec.

C. X V. Raptoribus deteriores fant eph

fcoporumcletraftores.
ltem  AnaclecusPapa, epifi^ , Qt
Eteriorcs t>funt,quidoiSorum vicam mores^j ^.
rumpunc,his,qui fubflancias aliorum,

1 enim ea,qua» extra nos>licet noftra ^ c0 *

D

ripiunr.Ipfi enim ea,qux excra nos,i"-“ — ^pto-
fertint: noftri autem detraftores,& morum corl  ^ r je
res noftrorum,fiue qui aduerfus nosarmantur,p^r

nofipfos dnipiunt i.&ideo iufte infames funt > ^

rito ab ecclcliacxtorres fiunt. Pro merttis e p°/ sCO r
fsepe paftores deprauantur ccclefi*i vt procliu*
ruant,qui fequuntur. . t  i c£ ipi'

1 f Diiipiunt.3 le^ebatur,  nosip>° s

unt. T-mendatum ejlexIfidoro lib .5 de "" ‘p/r

ntn cniicipeteH,referente,&

anteceiunt. Ver"™ fr

t AnadetiyCibA,tjuantu t

regno Dei,]

Patet er^. spi
turab itccufationefairituuUum , non^id^'

•-b -”-J , ,

Patet er^t,ytpr.emijp<m ctf,  tjttedcarnatc^

I Nfames Peffeeasperfonasdicimus,q u ^P^b rl1
culpa notantur infamia, id efti omnes, qV

nslegis normam abiiciunr,& ftatiitaeccIel ia ^‘ cJ pi: J '
temnunt; fimiliter fures, (acnleeos, tk  onif* 1  j U lJ'

c o  #'

libus criminibus irretitos; fepulchroru«n<l u ^’,

-. -n ... _V.-

11 #'

nes,qmaduerfus patres armantur,qn» 0 “',

tores,& Apoftolorum, atque lucceflornn 1 C ^ ( , S)  St 0
quorumquepat^umftatuca libenter v ' l, j

do infamia notantur: fimiliter&.neeftuofo^j^;

das,per:uros, raptores,malcficoS)Venenc ru, o £  .

de bellispublicis g fugicntes,& qui
locatencre,ant"


sgrugiences,^ h-  ■ s ,,

facultates ecclelisablt

Sc  qui fratres calumniantur,aut accuiant^ at1 in |t,s ^ £ j
bant, vel qui contra innocentes P r ‘ nc 'f’"' ilt iia t0Sl  c t
iracundiam prouocant,&omnes anathen qiiojj,
■ ■ - - - ab ecclefiap «Uos,&

■ rili'

pro luis fcelerib ...

cleliaftica*,vel fceculi leges infames P^ onl  j^er

h omnes,necferuiantelegi

miru m
nec
unt

bentmentem velintdie^um

člorum dccretis exiftunt, au

t furiofi mani'


t Corne Hus Papa epi fr. z. luo
P. ex merit o. Bur eh ar d us Ub.\»c.\Y>.H e  i oi pA
’  > - ^ Jnfel*' 1 - 0  ~

a Et
e a d. cap

luop.$.c. 2 ]j. jfnfel.  /. 3 . c.ir* * ' t

d t.Uan.t,.  e 2, ? .4.c. 7 J. f P*lyM-

Burch.l.i.c.tTi.ltt«p-y

norm./.^..cap. 66 . o h<tcVoxabesi ab ortg’

eft* 1 *

t/

aliter i

1.4.cap.
' torig.

rali.

me conuenitcumitf, qua: anieivuHf**’  . hp*o f*

antiquis ’cxempUrtbus eptfrolarum jLnaclett  > a  ^^5

ticana, altero Elorentina bibliotbeca , bab etuiji
fed proprie feipfos decipiunt.

C. XVI. De eodem.

ltem  AkxanderPapa, eptfr.1-  cClI farf'

S Vma c iniquitas eft,fratres,detrahere,

Vnde fcriptum d eft: [Omnis , qui detran ^

fuo homicida eft: & omnis homicida no habe c P

fatione carnaliumf " spil'

>  - pars. Ciimitdgpcriminofii&infamesabftV^^
nihat p rob ib c.i ntu r,viden du m eu 3  quos canoi&J*
Hioritas inf ante s app dlet.

C. XVII.  r Qua; p erfon atih farne* b a

b ca n tur.

Vehis  Stephanus c  Romana; e cele f a: eJ t
p us Jcribit Hi Uri o , ep iji. 1. cap. J «
dicens.


pccnitentes,nec bigami, necilli,q 111 cul "~ n ofl‘ l ,
j vel non funt integri corpore, aut fona** 1  fafl,
, ! .aut tnohedi^^

CaufaVI. QuaefLI.

485

%ncs i no

fleciftj’ c * lIarn  > nec adfacros gradus debent prouehi,
dig Jla ^ lec  ^kerci,neq; fufpečd, nec red a m, fidem , vel
< Wsn„ C n ” n " er k t ' on em non habentcs,fummos facer-

a< ^ ac cnTatio 'are.] Invnloatis codicibusfequ'ebatur,  nec
P 0 ffuntr tlOnem ’ ^ eu at ^ c edimonium nullatcnus lude
' nil ftviptu  C /^ L  V^dfunt expun$a, quoniam abfunt d mo.
bio» e  j n p 'J’ n *-excepto  ). & originali, <&• Burcbardo,&
^anif e (i nnor mia tamen hxcpojlremaparspoBverbu
^ a ^ e ^^ lomncs  nuGjjuam necad fa-
Prouehi, nec ad accufationem, fen
• C. xvr v ^ acenus  iuftč poffuncrecipi.

•‘■H. Infamis efficitur,quifciens

peter are pr.vfumit.

^ r\  y: ffewFabiantis Papa.

■} [ n  CUnc b a  fciens peierauerit,quadraginta dies

n ' Cta VXn^ ane> ^ ac l ua >& Tepcem fequetes annos pas-
nSoC":i ,,amficfin  epccnitencia,& ntinquam in
^ Ctc 'piac * teci P‘ atl >r,communionem tame jpoft hac

* [X - *f'dccuJbtoresb,@‘ ferpmas,

1 -ttis Ugesfacitli non admittunt.ee-
i  qnoqH0 rt-

lS^ 0s 1

us Papa, epijr. i.ad epifčopos
Gnili#.

vj$ C auia:.

ii° rum  5 ll p ntes  patru vdtigia pro faluatione fer-
; ad accufationem perfonas
iopečenr' n °r at ^ m ‘ ttunt >bis impngnandi alcerum
^ibuo . , ?. ni  bibmouemus: & nullas accufaciones a
‘ lntUr  ecclefiafticis, qu« legibus faeculi

HC aildiar


'"»tur

'cet i

accu f a ^ one  epifcoporum probi-
PhL ^^nt tCl, j l j n  buit fuodi  d accufationepro -

n'*** 1 * 1 ’ 0 * ,uim( h dci’Mfire infarnih us non
(rn inoy H  ^bjdpatMt in ea  c caufa ,vbi de accufa-
^Muerjht maiores dijfutatum e ji.

_ C. X X f

\ t ^' n niai QYe  ■

h s  * l  P*ohil 3 2 Ctentt ‘ t  & ' ,n oribusd min o rib tis accuft-
pr 0 L ^vrib uf n t! Tp no n  &li*alex ah a analih us, vel mino

hmu * er &°-  1  acc “fi ai °»e »*»funt hi
*pntl} : t . : ‘* y / e ** cu *cathoUco minorjit.

p (J** ? e n f%  71 c tK i' h e x e mp la vi b us coniunr
dni t  fl - n  - ” *

ri'-“nui u

•^ 4 /,.- Se,J § 0 *] Louis bic em e n dat us esl ex ma-

l ° n ' Opare coniicere hcet hac -e (Je Verba

^e/i/^prohn- 1 ^-abaccufationehuiuf-
r^trit  £n “ l : ex  V la  USione yixupta finten-

‘X x j

IT Dubium eB , an fciens auams y

&

nn ‘fiiensharctictugrtuiits
‘ dl, ‘c a>l  feccct.

<* 4 fi»n«tlib. 4 .deb*ptir-

v*.. ?W*/W. 5 .

r L $r 0crp o  , dicens.

P e «et grauius, an qui nefcies in
»on rece&!' UbSs . ab

%t, -nuape, ‘^fcritfseoundum quidem iliam
^> t »t,a„^“ a / c, «t i U mpeccati S ignor a nt il «n
fari.- 1 ' 1 ] ^ c ' e ntiavincicinfcelere.Sed
•i C| t'Hs a acit  >n auari.r ba ? re Gfceleris ipTius magnitu
'\l ar ° *tient' 14  ^ clent ' s  aJmiffio,vt hatreticus
. lo.eiufdem


a -l>yAcr*r C ^‘ tY d' U * m*. 12, cap. S. luo , p.

J-7 -pntotum. faLAugu,-

3. qu#ft.  5. de ac-

lAccufitre qmnqwdm črhni-  v o/T

noji no n pojfimt.  *i

/^y/. Vtrum aucem catholicum peffimis moribusalicui
hžeretico , in cuius vita, praecerid, qud.dhxrecicus eft,
non inueniunt homines, quod reprehendanc , prspo-
neredebeamus,non audeopr^cipicare fencenciam.

4 pars. Vernm boe lAuguJlini, &illud de infamium
accufatione,de b is in telligen du m eB,quos conjlat ejje h#-
reticos,non de bis,qui fe nc^antin bare/im lapfos.Hic an-
tem in omnibus r e ligi ofus app ar en s, dum fe negat b#reti-
ca communi o nvs ali quar) do mucu la inf c ciu m 1 n fa m e s, at'-
qtte alios huiufmodi d fua accufatione i p fe repellitHac
licet ratione niti videantur, cxemplo tamen Ufa maicfla-
ttsvana intelligunVsr: ad cuius accufationem dum fociusi
initafačlioni* admittitur,non qu ar it ur, an cogitarc con-
tra animam princip is fit maiejl.it cm Udere,fed a n ali-
quis de nece etus traerauerit.

C.  XXII.

^delmpp./Vrcadius 8c.  Honorius in nono li¬
bro Codicpx,tit.adlegem luham
m ai c ji a J.$.fcripfijfe
leguntur.

S Iquis a  cum milicibus vel priuacis , vel barbari.s e-
tiam fceleftam inicrit fačlionem , autfadionis ipfi-
us fnfceperit faerameneum, vel dederit, de nece ctiam
virorum illuftrium , qui confiliis , & confiftorio noftro
interfunt j fenacorum etiam (nam & ipfii pars corporis
noftri funt) vel ctamflibet podremo,qui nobis milirac,
cogicaueric, (eadem enim feueritate voluntatem fcele
ris,qua effedum puniri iura voluernnt,)ipfe quidera,
vtpote maieftatis reus gladio feriatur, bonis eius om¬
nibus fifco noftro addidis. Filij vero eius, quibus vita
imperiali fpecialiter lenitate concedimus (paterno e-
niin debent perire fupplicio,in quibus paterni,hoced,
h^reditarij criminis exempla metuuntur d mater¬
na, vel auitj, omnium etiam proximorum hsereditate,
ac fuccellione habeantur alieni,teftamentis extraneo-
rum nihilcapianc,(imperpetuo egentes, &pauperes,
infamia eos paterna femper comitetur, ad nullos vn-
quam honores, nulla faeramenta perueniant,ftnt po¬
dremo tales, vt his perpetua egedate fordentibus, fit
&  morsfolatium*& vita fupplicium. Deniq; iubemus
etiam cos notabiles efie fine venia, qui pro talibus vri-
quam apud nos interuenire tentauetint*^?- infid.  ^-Sa
ne,fi quis ex his in exordio init* fa&ionis, dudio vera:
laudis acccnfus , initam prodiderit fadionem, pr^emio
& honorea nobis donabitur. Ipfe vero,qui vfus fuerit
fa<dione,fi vel c  fero,tamen incognita adhuc confilio-
rum arcana patefecerit, abfolutione tantum , ac venia
dignus habebitur.

^ Hoc, &• fequens caput in v e tu j} is excmplaribusfunt
coniuncla antecedenti,quare nec rubneas bab en t.

Porro fimonia accufitio ud infar pubhci criminis-Ufč
maie ftatis ficederc debet, ficut I.eo Imperator in lih. r. Ca-
dicis ; d decreuiffe legitur, tit.de epifcopis & cler l ji quen-
quam. Ouod de accufatione,no de p cena intelligi oportet,
V " C. XXIII.

Vade  Imppp.Valentinianus, Valens,^ Grada-
n us AhiK.lib.j.Cod tit.Z adi.hil.ma-
/eft. LnuUusl

N VlIus omnino,cuiineonfultis, ac nefcientibus no
bis fidicularum tormenta inferuntur, militi«, vel
generis,aut'dignitat:is vtidefenfione prohibeatur, ex-
cepta tantum maieftatiseaufa,in quafo!a omnibus »-
quaconditioed.

Sed cum omnesilh a(fumantnri:i hacaccufatione fimo
ni#,qui p o (funt accufarede crimine mgic- atis. conftat)<p
ficut ibi non dubitdtur de crimine maiejiu it* fed an 'reus
commiferit iilud,fic <&>htc non nega tur barej/s ffed t :np e -
titur\a§cufatus,an■ commijent hcerefirn.

a Shafquis.~\ orig. & e 7 lini> / ■tegis
entur. c alfi v era, d Tit.}. L  29.

A . . yn ctii-
Ut.ZJ.  4.

4 $7

Accufationem qui retorquct,
eam probarc deber.

Decreti Secunda Fars.

Q_V AE S T I O II.

a Vodautem quxritHY-.fi epifcopusin accu/dtore
accufalionemvertere volucrit,an fua f m p lici
ajj'ertioni fides fit ad-hibenda, facilefoluitur ,
fl fin clor urn Pat m m au Borit at dihoenter in-
JJiiciatur. Vt enim fanBi Vatres dt fniunt.nuliius  a perfo-
naquantumiibet excrcitatxconfcpionifides e ji adhibtn-
da,nifi competentes probationes adhibeat.

C. I. ftj T.pifcopus alicui crimen obiiciensfn
iynodoprobet,quod obiicit.
PWei»Canhag.concilioIlII. c.ij.legitur.

B Pifcopus,fi clerico, vel laico crimen impegerit,de-
ducaturad probationem in fynodum.

Sed oblici tur. Sifefolum alienifcelerio confcium noue-
r it,pr ob ar e illud tejlibus nov valet, fuid ergo tune fibifa
ciendumfit,ex  concilio Valenfi l.c.tS.ficdiffinitur.

C. II. ^Epifcopusnonproferat,quodpro-
bare non p oteli.

S I ^ tantum epifcopus alieni fceleris Te confcium no
uit,quamdiuprobarc non poceft,nihii proferat,fed
cum ipfo ad compunčiioncm eius feeretis correptioni-
buselaboret, Q_uodfi fortecorrepruspertinaciorfue-
rir, & fe communioni puhlica: ingefleric, etiam fi epi¬
fcopus in redarguendo illo,quem reum iudicat,proba-
tione deficiat,indemnatus 1  (licet abiis,quimhil fci-
tint, fecedere ad tempus pro perfonte maioris aučtori-
tate iubeatur:) ille tamen, quamdiu nihii probari po-
tcft,in communione omnium,pr3eterqua eius,qui eum
reum iudicar,permanebic.

i Indemnatus.] In originalilegitur,  indemnatus
licet,ab his,qcti nihii icitinc,fecedere ad tempus ,p per¬
lona maioris aučforitatis iubeatur, illo, qUamdiu pro¬
bari nihii poteft,in communione omniurn ,pr*terqua
Cius,qui eum reumiudicat,permanente.

C. III, ^jVe epifcopo,quifibi folidicitali-
quem crimen fuum fiiijfe con-
fejfum.

ltem  ex concilio Africano c ,r .<)<)■&  ioo.

P Lacuit d, vt fi quando epifcopus dicitaliquem fibi
foli proprium crimen fuifle confefl'um,atq,ille ne-
get u, non putet ad iniuriam fuam epifcopus pertine
rc,quodilli foli non creditur.Et fifcriipuIopropri£ con
fcientiae fe dicit neganti nolle communicare , ,  quam-
diu excommunicatonon communicauerit fuus epifco
pus.eidem epifcopoab aliisnon communicetur epifco
pis,vt magis caueat epifcopus, ne dicac in quenquam,
quod aliis documcncis conuincere non potelt.

i ^Communicare.] Ste in  Carthag.V II. cap.';, cui
adverbum rejf/ondet hoccaput. In -Ajricano anteni , htc
fcquitur , fecretč tamen f interdicat ei communione,

donccobtemperec ,!ptemadmodurn &apud Burchardu.

Sequentia autemVerba,  Quailidiu, ikc.funtinitium ca-
pitis centefimi.

I Q^V AE S T I O III.

t cuiium Vero archiepifcopi alt eri ur preuinci.c alicui
expetcre non licet.

C.  I. Alteriusparocliianum alicui iu.

dtcare non licet.

Vnde  Gregorius ait refjionf.q.ad Augujlinum
Anglorum epifcopum.

S Criptumeftiplege, g [Peralienam meffem tranft-
enr, fajcem mitterc non debet, fedmanu fjticiu conte-

rere,&-manducare.]  Palcem ergo iudicij mitterc non
potes in eam lege te m, qua alteri videturelfe commif-
larfedperettečlum a  boni operiš frumenta Domini«
vitiorum fuoi tim paleis etpolia, & in ecclefi* corpus.
monendo,& perfuadendo,qua(i mandendo,conuerto

C. II. J^uot ciuitatesVnaquaq J  prouin-
cia habet.

ltem  Pelagius Papa 11. epijh  i. omnibus
epifcopus.

S Citote h certam prouinciam elfe, qua habet dcct,
ant vndecim ciuitates, it vntim regent, it cotiJem
minorespoteftates lub fe,it vnum mctropolitanunl c ,
aliosq; fuifraganeos d x.vtl xj. epifcopos iudiccs: ad
quorum iudicmm omnes caufie epifcoporum, it reli-
quorum facerdotum,acciuitatitm referantur,vtablns
omnibus iuite,confonavoce difcernantur e,nifiadm J
iorern aučloritatem fuerit abiis,qui.iudicandifunt,ap
pellatum. Vnde non oportet vt degradetur, vel deho*
noretur vnaquaeq; prouincia:fed apud femetipfamha -
beat iudices, facerdores, & epifccpos, fingulos videli'
cet fecundum ordines luos, it quicunq; caufant hab«*
rit,a fuis iudicibus iudicetur,& non abalienis f,id tft
afuiitiftis iudicibus prouincia,& nonab cKtrantisiO 1
fi(vciam elt pralibatum, )a iudicandis g fuerit af
pellatum.

C. III. ^Xon aliorum,fedprimatiffuiilt-

dicio quifrpje fubuaat epifcopus.
ltem  Nicolaus Papa.

D Eniq;Stiffredus h, fi tale in fe crimenoueratiili 1 ?

refte polletcpiicopatu pruuri, vel infirmitate
fentiebac forlitan pra grauari,qua impeditus nulbsp°‘
fet proti m is iua piatlatione prodelfe, primatisfui d { '
buerat, & non aliorum diccceieos antilticumpratU 0 ^'
ri iudicium Qua>d ii quahbet ambiguitas^ vtlalil**
fortalle fliper eius examinadone vtl epilcopatus
renunciatione oborta fuilfet contentio,ex moread-
poftolicam ledern referri conuenerat, &noftrain
omnibus debueranc cunčti decretapenitus cxp e ! 'L 3r  j
Quodq.uia omifi'um 1  hačlenus dolemus, dil^ 11
mihi gloriam veftram vehementer efflagitOjVth 1 " 1 .,
čtus Suffredus epifcopusproprio rellituacurepif c0 P'°’

c Čarih.-],
e nc{et.,&pce-

a fi. q. 6 .c.vlt. b lnc,pfi.  c.j64.
cfi. d Burc.l.n.c.ti^.luopfi.c.\ 6 }.
nitere noluerit,nonputet,&c.Afficanum. f ubcflab
atujuot ex!rnpUnbus. g Deut.z 3.

& fi quid reprehenlionc dignum gefiit, pofteavtU ot
rečlione.vel digna animaduerlione definietur.

1 ^ Omilftim.] Locusbic emendatus eslexplti'Itf
tu ji P Grutiani codicibus.

t-ftiame cafus  , ir.cpio epifcopus alterituparochi> e>
cxcommu»icarc valet.

C. 1111 . ^ Jduando epifcopusalteriuspa~

rochianum excomrnunicare
valet.

fWein concilioapud Compendium,M|».5’ , |

P Lacuit i procommuni vtilitate, &inftante
litate, vt nullus epifcoporum grauiter ferat,! 1 *
parochianiim pro deprsdationis caufa alter epil c °f ^
excommunicauerit.

C. V. Deeodcm.  P A L E A.

[ltem  ex concilio Meldenfi,C4p.2.]
b k iilisautem, quiintraparochiambeneli clll r  ;
aut hatreditatem habent, & alterius cpifc°P l > 1
liani funt,& dclocoad locurn lterfaciunt,^' f

D

ratchian

nam,& depra:dationesperagunt,plaaiit,vte.« 01


a ajjinum.'] orig. b Polyc.hbfi.tit.l.A»f l ^ ll
bro 6. cap.ioj.Pannorm.lib.^.cap.z^

al.dtcerii^A

ortgin d fujfragatores.'] origtn
f "al.externrs, g al.iudicatts. b videfuprt^p^
5 O. cap.i). i Burchardus lib.l. cap 11. lito  p- 1 '"'"

pite iz. \ Extrd,derapt.cap.i. BurchardutliM

pne 45. luopar.v\ cap.io<).

iiict


Caufa VI. Qu#ft. IIII.

£‘' en tur,necanteex parcechiaexeanr,quan> ) quj per- I
^runt^igncemendent. Qiiorum excommunica- '

H ‘eniorieoruin, & proprio epifcopo iignificanda eft,
f t  recipiac a ,antequam illucredeant,vbirapina b
C{ ttint,& ibi oninia pleniter emendent.

P C^V AE S T I O IIII.

Orre cuius iudicinm fibi expetcndnm iudices
tlccliinterfe difcordare cccperinl,\n  concilio An-
liodicno,cap.t ^.fic inucnitur diffinitn m.
c. L % A quo fitferenda fententia, quan~
do comprouinaales tpifcopi dif-
cordant.

X 1 c quis epifcopus eriminaliter >1 in iudirio epifco-
. forum fuerit accufatus,contingat autcm epifcopos
j [ 0 *’.ineia,quiconuenecint )  diuerfashabere fcntetias,
t  *‘ 1 osqmdcm mnocentem cum pronunciarc, alios
pl '* l >proprerhuuifmodicontrotierlum amputandam
^uit fanSi fynodo metiopolitanum 1  epifcopum
(  proumcia vidna aduocari, Sc  aliquantos cum
^ c pifc°p°salios, qui pariterrcfidentes, qua:ciinque
^ tr >nt,dirimantqusftiones: proptcr hoc, vt firinum
'udicium, quod ab vnius prouincia: cpitcopis fucrit

(d-

iciv^

it

Sirf,

■.OVP

y*\

<

iMf

it.? 1 '

gatum.

t M*puth. c  in multit etum vetujhf Grafitni txttn-
ucitatur ex concilio l.aodiceno. Invno tamen per-
*l ll ? ,, » tjlex concilio \AntiochtHodn qno elt.irn extat,Q’
!it *‘iqitaVtrfit..

,  *1  Metropolitanum .3  Greccum exempl.tr htcValdc
itab bacverlioneftiam tx httverbu colligitur con-
11  Vu:! t . prouincia, it: qno necejje e tl adelfrproprium

tlll l'opobtanum,poffe aduocarevicinaprouincia metro-
Hilaltquot  epifcopH. JJuod Martin uf etmm
‘"ubtretifif in fequentt capi te ,quod cx concilio .dntio-
«!»( acttpit^ confirmat , Orači vero locus itn habet:

,T>tu^ioeer nuuoiof litri; pirtr^o-ni^iot;i-rntnSTcor
, Tl u rA^asn-

vtnHQx»itrUc , ^ rh/J itfttpnrGirtnnt %Jg.~>Acr-
T ft.T8 jleZaccemf vuu rol;  tSs trticJft.Kf rt trne/pu-

W*>'Sl>ioi Dionyfi<u,que>nadmodnm etiam tsltn codi-

" 'toonum,JicVertit:  San&ac fynodoplacuit,vtmetra
P°lita»u s cpifcopus a vicina pmncia iudices alios con-
* 0tt t>quicontrouer(iam tollant,vt pereos (imul, & j>
l °mprouinci 4 l cs  epifcopos, quod iuftum vifum fuerit,
^ptobct \\x.>A t  funi,cp mitro polit Antu adn.lt trim mitro
P 5  "*<Htot i tionemdtberetvemre, atq t in todemconci-
’ m, t'°pr y liuni fatun ejfcnt,vixvidetur connemre,

f' II. .Quando iudices cleBi de fententia
interfi difiordes cxtittrmt,dt rici-
nn prouinci.mrchiepifcopus
adnocetur.

It«mex.eoncilio Martini Papx e )  [id eft,
cpijcopi Brtichnrenfis,

S . cap.l).']

1 1 , usepifcopusinaUquibus canfationibus indica-
f u  tu T’ ^ vidccit ipfos epifcopos, qui in prouincia fua
'"^fftiudiciodifcrcparc, (Sc alij videancur eum,
^ '“Jf^tur,iuftificare, alij condemnarc, pro defini-
. us . dilfenlioni^hooplacuit fando concilio, vt
e.r^^iavicina alter metropolitanus connocetur
ftum°' > i tt '‘ vt P ereum  confirmccur,quod fecundum re-

pronittein primattm b.ibuerit,ad qxem nc-
f tr "oetropplitnnum terminnn non Valent, re-

De  ftfntentiis Srearam retradlario-

nibusfen r^uifionibus. 490

C. III. % Primatideferxnturncgoti<i,qu*
metropolitanut cxplicarc non
Dalct.

£WeBomfaciusPapa, cptfcopA  1 Gallia.

S I a  interepifcoposciuidcmcocilijdubitatioemer-
ferit de ecdefiaftico iure, vel de aliis negotlis, pri-
rr.iim metropolitanus eorum cum aliis in concilio con-
fiderans rem diiudicet, dc fi non acqmefcatvtraq;pars
iudicatis,tuncPrimas regionis inter ipfos audiat,& c p
ecclefiafticis canonibus,& legibus veftris confentaneu
fit, hoc definiat,& nullapars calculo eius valeat con-
tradicere.

1 ^ Epifcopis,] Sictft emendatiem tx aliqt<otvetuflu
codicibkf,Burcbardo,luone,& Polycarpt.\Antca erat, po
puliš. Similtimaverobnic capiti Uguntur 'S.onella  123.
cap.^.apud Inliannm antecefforem.

C- IIII. ^ Decodem.  P A L E A.

[//<»» AlexanderPapa ]

S I b metropolitanus a qtiocunq; comprouincialie-
pifcopo 1  in caufa propria appellatus eum audtre
diftulerit, in proxima lynodonegotij fuihabeatlicen-
tiam excrcendi,& quidquidper c iuftitiam a compro-
uincialibus fuis fuerit ftatutum,debet cuftodiri.

1 Epifcopo.] Bi<rcharduf,&lH0 addunt, bis fuerit
in caufa,&c.

Sedft omnium ccmpromncialin concordifententiafne-
rit damnat«f,mantbit trga eum immobilifcenfitra.

C. V. ^ lpifioput,qui ab epifcopvfHttproteine!f
confonamfententiam reportauerit,ab

altu iudicari non poterit.  t

Vnde in  Antiochcno concilio,^. 15. legitur.

S Iquis epifcopus’criminaliteraccufatusabomnib’,
^uifuntintraprouinciamjepifcopisjacceperit d v-
nam,confonamq;fententiam, ab aliis vlterius iudicari
nonpoterit,fed manere circaeum oportet tanquacoa
uenientem, quse ab omnibus ptolata eft, firmam, ra-
tamque fententiam.

SubinteUigendumVero e<i,nifiad indicem maiorn  4«-
Boritatif fuerit proieocat um. Tune enim per app eilatiene
folutAfententiafirmitatem non obtinet,  •

C. VI. ^ Semeldefinitum retraBarinon licet,
nifi vbi maior auBontas fuerit.
pWeNicol.tus Papa.aiti« epijl.ad Carolum
regem,cuiusinitium, \tiunquam do-
lorem general.]

Q Vod « bene femel definitum eft, & interpofitis
iuramentis deliberatum, nulla debet iteratione
(nili fortallis vbi fuerit maior aučtoritas) retra&ari.

C. VII. ^ In rentnatione iudicq,B.Petri me-
morra eft babenda .
7 temexconcilioSardicenfi,C 4 p. 4 .

Sius f epifcopus dixit: Quod fi aliquis epifcopus

I

b al.rapina4. c Burch.l.l  C.15O.
t d al.de ttltnutbue caujif crtminahbm.

'“tttnlufjnod.Grac.cap.ij.

tiče***

O  MUS * epucopus U1*1C -. ai.vjui, vpneripus

adiudicatus fuerit in aliqua caufa, &putatfebo-
nam caufam habere , vt iterum iudicium renouernr, (i
vobis placet, fanch Petri Apolloli memoriam honore*
mus,vtfcribatur velabbis.^uievaminauerunt, vel e-
tiam ab aliis epifcopis, qui in prouincia proxima mo-
rantur, Romano epifcopo. kt, g fi iudicauerit reno-
uandumeffe iudicium renouetur,S: det iudices.Si au-
tenoprobauerit tale caufam,vt eanon rtfricenttir,quae
ada funt, quKdecreuerit Romanus epifcopus, confir-
mata erunt. Si hoc ergo omnibus placet,ftatuatur. fy-
nodus refpondit: Placet. -

a Polyc.lib.’ytU.\.BurtbdrdtHlib.i.cap.’iq.lHt> par.^.
Cap.\ 6 q.Pamiorm.Ub ^.etp,ll. b Burthardur Itb.l.
cap.  59  lntpar.<,.cap. l 6 q. c al.propier. d al.ex-
ceperit. e Burihardtoi bbro t).cap 4q. Htcol. tptfi opit
qui in Conuicinum conuencrunt.■■ ■ f jlnfetmai tibiol.
cap. 77 . g paulo aliler in Graco.

491  probare non cogLtur. Dccreti Secunda Pars.

Q^V AE S T I O V.

a  Vod. autem deficiente accufktore no Jitremco-
gendu* adprobationem, auHoritate  Gregorij
probatur,qui epifi.if.z fcribens 7 rfaxi-
•mo 3  ait.

C. X. Onmprobationitrco nonincumbit,

Q Vbd autem polfulas, vt illuc perfonam dirigere
debeamusqua b de his,quar dicuntur,poffitcflc
probatio, effet vtcunq; excufabile, fivnqium ratioci,
qui accu(atur,neceffitatem probationis imponeret. At
poftquam non tibi,fed accufantibus hoc onus incum-
bitj ad nos,ficut prafati fumnsjdilatione ceffante veni-
re non deiinas.

Item accufatu* nonntgationem > fed exceptionem pro¬
dre debet. Codict* Ub.^-.titS deprobationibuf.l.ačlor.

bare debet. Codici* lib.^.tit.C- de p)

C.  II. Veeodem .

^ Ccufator d,quod affeuerat, probare fe non pofle

J\  profitendo,reum necefiitate monftrandi contrari-
um no adftringit,cum perrerum naturam, fa&um ne-
gantis probatio nulla fic.

. Hoc autem feruandum esl, quando reumpublica farna
non 'vexat . Tune enim aueloritate eiufdem  Gregorij pro-
pterfcandalumremouendum, famamfuamreum  c  pur-
gart oportet.

CAVSA  VII.

Vidam epifcopu* longa azgritudinc  P graua-
fubjiitut rogauit, cuiu-s preči -
p Im fummus Pont*fexannutt , &quod roga-
uerat>eiconcefiit. Pofiea^ero conualuiride
epifcopu*>&quodprit<4 fecerat 3 cnpit reficin
ditaduerfu* eum,quijibifuccefierat g->qnafiionem monet-,
ftiamq,j cathedram tanquam fibi de bi tam repo/cit.
i Hic pnmum quxritur , rtrum viuente epifcopo ali m
pofi it in eadem ecclefia ordinari.

1  Secundo  , an ifie valeat repofcere cathedramquam
fua intercejlione alt er accepit.

'Oj

Q^V AE S T I O I.

Vod autem yiuente epifcopo aliusfuperpo-
ni 3 ant fkperordtnarinonpofiit > ex concilio
apud  I 1  j}.rnerniam  * celebrato definitum
•*ett 3 in quo legitur [yt nullu*yiutnte epifco¬
po 3 aliuffuperp o natur 3  ant fiperardinetur epifcopunifi
forjitan in eiu* locum , quem c a pitala culpa deiecerit.']
i  Aruerniam.] Burchardu* etiam , &Iuo cit ant ex
'Aruernc?ifi i  cap.i].extat autemin ^iurclianenfi quinto,
cap. 12 .

C. I. ^ Pro molefiiacorpori*fuo honore
non priuctur epifcopu*.

ltemexrcgcfto  Gregorij Papz,hb.q.epifi.  4 1 *
ad jLnatolium Confiantinopohta -
uumdiaconum.

S Cripfit 1  mihitua dilcčHojpiiifimum dominam no
ftrum reuerendiflimo fratri meo loanni plima? lufti
aianea* epifcopo pro argritudine capitis, quam patitur,
-praecipere fuccedi: nc torte, dum epifcopi iura eadem
ciuitas non habet, (quod abfit)ab hoftibus pereat. Ht
-qtiidem nufquam canones praecipiunr,vtpcoargritudi-
»e epifcopo luccedatur: &ommno iniuftum eil, vt (i
tnoieftiacorporis lrruit, honore iuo priuctur aegrorus.
Atque ideo hoc per nos fieri nullarenus poteft,ne pec-

Seu c

1 cap.il*). b quapra:fente.'] erig. c tit,  19.
Mb.2%. d ^ietor."] orig, e  / .i.qu*jl.<).c.quanto,&c.
quxdecaufa f al.mualetH.dihc. g al.accejjerat.
h In concil.vdHrelianenfi V. cap.n.Burch.l.j. c.j 26 . Iuo
par.*).  c.t{02. i Poljc.lib.2. tit.ij. jinftl. lib.6.c t 10i.
Burc.l.i. c.i88 t  luo p. 5. c.  304. Polje, l.l . tit,  19.

492

SC«

catum in mea anima ex eius di/po/itione veniat. ;,t “
Taggercndum eft, vt fi is, qui eft in regimine >

difpenfator illi requiraturtališ,quipofiiteius

omnem agere, 8c  locu illius in reginmine ecclefi* ( l P
non depofito) ac in cuftodia ciuitatis implere, ®
omnipocens DeasofFendatur, neq; ciuitasinu* 013
ciTe negle&a. •

f Caputhoccmendatum , &locupletatum en'* 0
gina h.

C. II. $ FlageUati*d Domino^affltftt*
non debet.

Item lib i.epif.^.ad C and: dum ep*f l ' 0 P ur *^  pf*
p-*.  Vm a  percuiiio corporalis imminct, ^

r  - TU, - [-V.IVU..IU vwi *.- - . .

purgatione,an pro vindičlacontingat,Dci j ^
iudicium ignoratur: Sc  ideo non debet a nob, !. at > r r
gellatis aftiidiome nos culpa? (,quod abfit) often
fpieiat. ^

ln decretalibwtit.de der.agrotan.cap^.aff^ t
itium tantnmmodo h mm capittf , & cxipfi 1 V 0 * *
dum Jit 3  de fini tur.

C. III. ^ Infirmitati* caufa locofao

priuari non debet. t

ldemGvcgo.n\xs hb.^.e pifi.il M ** tin * 4n0

epifcopo Sjracufano.  uife^*

•p R*fentiutn latoris Adeodati ^tierela« 1  *

J. presbyteratus loco ineongruedicit exp

J&I*

-. - . _ DaU jy ’'

fubditae tibi textuspetitionis exp[anct,tz lllC £P l{l zfl
tius iudicauimus,apertiusq; rctexendam. A“ er .

-- r - O- :r -^noftrO 11

—*•»>«*'*■*"'■“'M* .Z . |>r0 l n  .

que a Quintiano fratre , Sc  cocpifcopo n-on,

tum, ajgritudinisq; caufa per duoru menf lU
riiajfeecclehsedefuiifeiCuius rei occafionc 11

a?'


Ul« Ik bVUClI« UC1UUIC . VUtU) c juSl*

tem prajdittum fratrem noifrum , alium ^ oC °

nreshvreriim ordi»a£fe. Hortamur itaqj * ,a

0


presbyterum ordinafle. Hortamuritaq» » r “

Miam.vr ronfan, ^inc TnHirir^ n<*rniliras,dl' _

tuam,vt caufam eius follicit^ perquiras,d- ^
cutias ,&fi manifefta: ^gritudinis, ficut tjCl ' ■ \

_ 1  _i _r..: i-rL _r.nllult) el  .  - d

ecelefi* fua: eum dcfuilfe repereris, ^ c j,

fiCj

alteriusprcsbytcri pcrmitcaspr*i U{  * ^
nerari: fedin locum funm fine aliqua eu'”

tace reftitui.^jllludautei..v—- ■ v ^.

fpecialiteradmonemuSjVt fi verafuerii: ^ c y' c

ftio,atquein funm fueritordinem refi' tut j l 5 ’ £r) ili^

bytero,qui in loco eius ordinattis efti fitbt" ,c
- ' • • — - ^ li# C f

deque debeas effe follicitus.Et,fi quide

aliqua ad eundem ordinem perueneric, ■Viu^

Si»

cam haTcfim non potuiftet incidere ji”
vacante ecclefia eum volumus ordinari- 'l" (a ]e
eoquippiam (quodauertat Dominus)f” e,1 J; |)e ,q ll ‘„
tum ,ipfo etiam presbytcratus priuctur ^f 0 U c °
non caulareplcnd* neceffitatisccclefi*)‘ e  ^

probaturambitione fufccpiire.

1 ^ Maximiano.] Sic efl cmenittm* c *‘ f
imprejfo,quam manuferipto: K*m efA f
noepifcopo,pnmatiEizanceno. mili" 1

C.  IIII. ^ Pro mfirmiUU,*'!*? 1 ’

Pontificer nart funtabiiciendii n
in eorum locum alijfab-

fiituendi. »Čl'V'

Item  Nicolaus Papa Aluino  b lanut .

chitpifopi. .infirm^

•p) Ontifices c, qui aliqua occupanti l J^ QS

X segritudine,abiiciendi no funt ncc^.^^j^^^

rum confeerari oportet, mii ex  nac on qU e f- $
dl  Quodfi de minifterio fibiconedI j n  h‘ s v fjc 11 ^

qua: ličita funt, facerdotes expleant. j (J

u;.^r„ m ,r, nrt nl,Vrr. vicinorum v\qj * » ^ J

hi<?pra-fumere nonlicet, vicinorum v,l i’ ’. it -Sc

auxiIiafubroget« : ^

faniratem epifcoporum auxiiia (
cautela: ftudio peragaturj neperf

a lxt.de cleric.^roUn.c.it

Imo p.  5.

b


fuo pro quibufdam fe fuis ordinandis ne S° ti ' i ^

f

k

8 ?

ft

fc

It

Us

?><

*«l

f-,

k.,

"k

v

I

4-95  CaufiVTT T

V^clLllcl V ll* V^/tlcL • !• ponendtti&davdo eiscoadi

prafumptionis pullulct ambitio.Epifcopos verb,q, Do
minic: gregis fufcepernnt curam > atq; folličitudinem
abadminiftratione eorum difcedere no oportct,vc ac-
ccpcitalenti pulchritudo no dcleatur,fed ccrtaminc a
Mrum falubriceraugeatur,& triplicetur fručhis b.

C. V. ^Viuente epifcopo altu*fib-ifuccedc'.
rc non valet.

Item ex lib.^.epijl.z. Cypriani epifcopi,
martym a d jlntenianum.

F A&tre c  Cornclius epifcopus de Dei, & Chrifti eius
iudicio, de clericorum pene omnium teftimonio,
deplebis, quce timcaffuit, fufFragio, &de facerdotum
antiquorum &bonorum virorum collegio ciim ne
Poante fefa&uscifet , ciim Fabiani locus,id eft, cum
I0C05Petri, &gradus cathedrje facerdocalis vacaret
quooccupato de Dei voIuntatc,atqs omnium noftrum
confenfione firmato,quifquis iam epifcopus fieri volue
rit,foris fiat necetfe eft,nec habeat ecclefiafiicam ordi-
nationem, qui ecclefi« non renct vnitatem. Quifquis
illefucric, muleum de fe licec ia&ans, & jGbiplurimum
vindicas,profanus eft,alienus eft,foris eft. Er cum poft
primumfecundus efle non podit, quifquis poft vnum,
quifoluselfe debcat, fačtus eft, non iam fecundus illc>
led nullus eft.

1  ^ Collegio.] ,'Sic 'legitur in C o dlci bits > Cy p rta n i im-
t. re P if >6'’ manujiriptif, & Poljcurpo. *Ax funilisfere lo-
( Hdo edinfe^ueuticapite,^ 2].q.SJiquin niembrorum,
'Anka.  cr^confenfu.

C. VI. Kon esl epifcopuf,qui iti locum
viuentif irrepferit.

Item r« eadevi epijiola inferius.

VfOuatianus 1  epifcopus d non eft,qui Cornclio
7' epifcopo in ecclefia a fedecim cocpifcopis fačto,
a ^ltcr,arqu*cxtraneus epifcopus fieri a defertoribus
P er ambitum nicitur: & cum lit a Chrifto vna ecclefia
pertotum mundum in multa membra diuifadtem epi
c opatus vnus,epifcoporum mulcorum concordi nurne
^arediffufijSjille poft Dei tradicionem,poft conne-
* 3rn >&vbiq;comunčUm cathobcse ecclefi* vnitatem,
. Um anam conatur €  ecclefiam faccre,&perplurimas
c,ul t*ites nouos Apoftoiosfuos mittit, vt qua:dam re-
? en, iainftitutioms fuas fundamentaconftituat: cumq;
! aTT, pridem peromnes prouincias, & per vrbesfingu-
oidinati lint epifcopr in artate antiqui, in fideinte-
pbmprcfTura proba-ti, in pcrfecutione proferipti, ille
j,’P er  cosereare alios pfetidocpifcopos audet:quafi pof
,autt °iumorbem nouiconatus obftinatione pera-
&; are >atitecdcfiaftici corporis compaginem 2 difcor-
(c«iina C ione rcfciiidcrc > nclciens fchifmaticos
c "Jpcr interinitiaferuere,incremetavero habere no
J® c:  necaugere,quod illicitc coeperint, fedftatim cu
^afuaarruilationedeficere. &infrd.  Quiergo
fpiritus, nec coniun&ionem pacis obfcr-

IIVV fcVimiiiVHUHVlu {'RUJ VJL/IV L

ji Q P ‘ ca becclefiac ^inculo, atq;a facerdotum colle«'
J^P arat >cpifc°pi nec poteftatem poteft haberc,ncc

tc, 0 f cpvttn!

Otl0rcm > quiepifcopatus, nec vnitatem voluictene-

ho  ^^tianus.] ReBeaptatum esl d colleBoribui
fuberiora ctiam afferenda ejfent. Kam a-
!>»„*.— . ci i. n /•—p us ti

P^dC *' f rr,ffra  c* 1 *"* ajjerentna, ejjtnt.  r

jj' • fielegiturpoli multa:  nili li epifcopi

^  ctur,quiqj} iCQ p 0 in ecclefia,&c.

1  ^ 0r poris compaginem.] Sic e men datum esl ex
bi m  jLnfetmo , ipfo originali: ant c a e-

&  <rtw,ordims;compagem.

''II.  ^ Kon ett in ecclefia , qui cum epi-

*iVLy c *P e P*“ m non h *bet.'

'em I.4.. epi Ji  9,
ife, ik  ecclefiam

Sči V orcil ** ,tm ^ u ppianum y tode
v-^debes epifcopu in ecclefia e:

'Atipul*b  abesldmnltPf. c Poly.l.7.tit .4.
tHr ']*riv d Anf.l. C.  c.jp. e cont-

J n l' fjHtt-Mtf.0.~

4 . 94 .'

rcoadiutore. *Ts ~T
in epifcopo; & fi quis cum epifcopo non lit , in ecclefia
non elfe:& fruftra fibi blandiri eos, qui pačem cum fa-
cerdotibus Dei non habentos obrepunc, & latentes a-
piid quofdam comm unicare fc credont; quando ecck-
fia a, quxeatholica vna eft,fcilTa non fit,neq; diuifa^

C. V 111 . ^ Suo iure etui* cedere non debet.

Idem adlubaianum.

Vam pericHlofum lit in diuinis rebus-, vtrqnis ce-
v^jlat iurefuo, &poteftate,fcripturafan<fta deda-
rat, cu in GenefiEfau b primatus fuos inde perdideric^
nec recipere id poftmodu potuerit,quod fcmel ceftit.

C. IX. ^ Perdiiioncm fibi acquiru»t^qui ab
epifcopus recedent e s ^vnitatem eccle-
Jia fci/idunt.

Idem lib.i.epijl.C.adMa^num.

D Eniq; quam fit inleparabile vmtatis faerametum,
dc quam fine fpe fint, & perditionem fibi maxima
de indignatione Dei acquirant,quifchifmafaciunt,.8e
reličto epifcopo alium fibi foris pfeudoepilcopum coo
fticuiint, & declarat in libris regnorunifcriptura diui-
na,vbi a c tribu Iuda,& 1'eniamin decem tribus fcilfte
funt,& reličlo rege fuo ft, alterum fibi foris conftitue-
runt. [ Et c indignatus eft > inquit > Dominusin omna
feme Ifrael,& dimouit eos, & dedit eos in dircptione>
doneč abiiceret eos a facic fua;quia diftipatus eft Ifracl
a domo Dauid, & conftitucrut fibi regem Hieroboam,
filium Nabat.] Indignatum efte Dominum dicic,& eos
in perditione dedifle, quod ab vnitate diflipatieffent,
atq; alterum fibi regem conftituiftent. Et tanta indi-
gnatio Domini extirit aduerfus illos, qui fcUifma fece-
rant,vt etiam cum ^homo Detad Hieroboam milfus
elfet,qui eipeccatafua exprobraret, atque vltionem
futuram pra?diceret, panem quoque apud illos edere>

& aquam bibere vetaretur. Ojiod cum no cuftoniffet,

& contra praceptum Dei prandiffet, ftatim diuina? cen
fura? maieftare perculfns eft,vt inde regrediens, inipe-
tu , ac morfu leonis in itinere necaretur. pauci*in-
terieBis.  q[ Satiat 1 adhuc in Euangelio fuo Dominusr’

& maiorem intdligentis lucern manifeftat, quod ii~
dem,qui fe tune a tribu luda, SrBeniamin fciderant,&
HieroibIymis derdiftis Samariam fecefterant , inter ,■
profanos, & gentiles computarentur. Kam, cum pri—
miim difeipulos fuos inminifterium falutis mitteret,
mandauit,& dixit g [In viam nationnm ne ieritis, Sc
in ciuitatem Samaritanorum neintroieritis.] Ad lu-
dseos prius mittens,gentiles adhuc pr^teriri iubet.Ad^
dendoautem &:ciuitatem Samaritanorum debere o-
mitti,vbi erant fchifmatici, ©ftendit fchifmaticos gen-
tilibus ad*quari. &poTlpauca.  ^[Quod h vero eun-
dem,quer» ik  nos Deum patreni, eumlem filium Chri-
ftum,eundem Spiritum lančlu nofledicuntur, nechoc
adiuuare tales poteft. Nam i & Core, & Dathan, Sc
Abyron cum.faccrdote Aaron , ik  Moyfe eundem Deu

noucrant: pari lege,&religione viuentes,vnum, & v«
rum Deum,qui colendus,atque inuocandus fuerat,iri-
uocabant: tamen quia loči fui minifterium tranfgreffi'
contra Aaron facerdotem, qui lacerdotium legitimum
dignationeDei,atque ordinarione perceperat, faerifi-
candifibi licentianv vindicaucrunt. diuinitus percuft
pasnasftacim proillicitis conaribus rependerunt: nec
potueruntrata proficere faerifiria irreligiose,&
illicite cotraius diiiinse difpofitionis oblata Thuribula
quoq; ipfa.in ouibus incenfum illicite fuerat oblacum,
ne in vfu de c* ero eftent facerdotibus« fed potius indi
gnationis,& vltioni^diuma*.memoria corrigcdis pofte
ris exhiberent,ii’lfu Dni conflata,atqj igne purgata,in

a. al.ecclejia c at h o lica qu,cvr.a. b
gum-12. d abeflab on<z. e  4 .Rev.

TAaJttb.  10.

Knm.iv*

Gen. 2^. c bRf-
7. f i. Reg.18.'
In p Ai zq..q.i.c.didicimni^qi:eniverd r

495  ntn ieponendif.O- dando ttecoad: utore.  Dccreti Secunda Pars. 4 ^

- « » r.,t

>

laminas du&iles producuntur, Sc  affigunruraltati, fc-
•undum quod loq>iitur fcriptura dimna * [Memoria¬
le, inquit, filiis Ifrael, vt non accedat quifquam alieni-
gena, quinoneft ex ftmine Aaron, imponere inctn-
fum ante Dominum, vt non (it, ficut Core.] Et tam en
illi fchifma non feeerant, nec foras cgreffi, contra Dei
facerdotes impudenter, atqj hoftiliter rebellaueran t.
Quod nune hi ecclefiam fcindcntes, & contrapacem,
atq;vnitatem Chrifti rcbelles, cathedram fibi confti-
tnere.&primatum aflumere, &baptizandi, atq; offe-
rcndilicentiam vindicare conantur.

i f Satiatadhuc.] /f£ei<<tHr,Sed adhuc. E-

nendatum cftex V (tujin Codieibttf Cypriani,quos Roma-
naeditio hsclocofecttta eft. HocverboTtitHretiamin li¬
bra de opere , elccmoftnisfii fertbens , deprecationes
folas parum valere,nifi fa&oriim,& operum acccfiione
btientur. It a  enim hab ent ventjii codicee.fp catera edi-
tiones prater Romanam, in qna operarum cttlpa eiutver-
ii leco.pojitum  ef?,adiuuentur.

C, X. ^Kon eft defendendm,<juiviuentia
locuminuadit.

Itim  Leo 1111 .Vernom Dud Britanni.e.

N Onfurera,neclatronem,qualem Gillandu b efle
(entimusin Nanneticafede,qui viuetis (quod no
licuit)locum non timuic vfurpare, pro cuiufcunq; mu-
neris doniš vitra debes defenfare.

C. XL % Kun licet epifcopo ecclefiam piano
dimittere.

JfmEuariftus Pzpic,epift.l.omnibut cpifccpie.

S Icut c  vir non debet adulterare vxorem fuam, ita
necepifcopns ecclefiam fuam.id eft.vtillam dinr.it-
tac,ad quam faeratus eft, abfq; ineuitabili neceffitate,
aut Apoftoltca,velregularimutatione, & alterifeam-
bituscaufaconiungat. Et ficut vxori non licet dimit¬
tere virum fuum, vt alteri fe, vin en te eo, matrimonio
focict, aut eum adulteretlicet fornicatus iic vir eius,
fediuxta Apoftolum d.atit viro fuo reconciliari debet,
aut manere innupta: ita ecclefia: non licet dimittere e-
pifcopum fuum, aut ab cofe fegregarc, vt alterum.vi-
uente eo, accipiat :fed autipfum habeat.aut innupta
maneattid eft,alterum epiičopum, fuo viuente, non
* accipiat, nefornicationis.autadulterij crimenincur-
rat.bi verb.adulcerata fuerit,id cftjfi fe alteri epifcopo
iHttxerit,aut fuper fealterum epifcopnm adduxerit,
aut efte fecerit,vel defideraucrit.per acerrimam patni-
tentiara aut fuo rececilietur epifcopo,aut innupta ptr-
niancat. gp paalbpoft.^  Epiftopuin e verboportet op-
portune,& importune, atq; fine intermiilione tcclelia
fuam docere,earnq; prudenter regere.&^unare, vt a vi
tiisfe abfttneat,& iilutcm confequi poffitaternam.Et
illacunt tantareuerentia eius do&rinam debet lufci-
pere,eumq;amafe,& diligere,vtlcgat,um Dei, & prse-
conem veritatis.

Ercc 'hitanclcritatibuspatenterofienditttr, ijuod epi-
fcopovittete alutepipe rov din ari non pot.eft, neeetiampeo
eiusagritudine. Sed iiiicd  f Gregor]. intclligendum eft,
fjltando tlle.aui.egrotui.alturnJibtbjiilHi non ro?at. Ca
terum, tjnando alirt/ttia velfenecluie , vtlinfirmitale gr a
Hiltut fltfl eptHm ojfieium adminijirarc no  V telet , Ji a it mn
Jibifubfiitui petierit,rationabd:ierfieripoteši. Vnde m
eodem capi-uit %ret[itit>tr  [f/ytw idtrn loannes  I jortaf
fepro molejiiafuapetierit ,vt ab epifcopi honore debeat
Vacare,eopetitienemfcripto dantt.concedcndum eih uit
terauttmfacerepro ommpotenlbi Dci timere ttmnimetSo
ti on att i emu*  ] Hiticetia tt.%Auguflinue epifcopo fuo non-
d’t)H defttniio, feb fene člut c granato  , cathedram epijco-
patem f.fepit.

* T Si vero idem loannes.] Hacfantin

gtrijtlib.^epip.^i.f^fetjKMnturpoficap.fcnpJthlt

C. XII, ^^Ahgujiinuanon tamfnetefit*
o/Hamaccefiit.

Vndt in  epifl.Paulini vnieaad Pjmar,iantt<*

legitnr. rAuti"

N  On a  autem tantunt boe fcribimusgratuia .

quod cpifcopatu Auguftinus acceperit,led q ^
hanc Oei gratia curam meruerint Afričana . f
verba catlellia Auguftini ore perciperent,qu> a ^
tem Dominici muneris gratiam nouo more p r0U  p
ita confecratus eft, vt non fuccederet in catne r
fcopo,fcdaccederet. Nam incolumi Valerio*’ 1 ?”
fis ecclefia epifcopo,coepifcopus Auguftinus c

dot tdetn p r ob Atnr auci c r; t at e  B. G reg :'ii; S ; *[ i, r: p‘
n e nji epifcopo dolore capitis laboranti , alter K,n h ‘ti
uitdtafiribene in  7. 1:b. rrgejiiftti ttfdtd. t. tj : J  '
Martnianum epifcopum icauenna. .

C. X111. f Bpifcopogranato in^ m,,t  '

aliuefubrogartpoteši.  orr° r ' f '

Valitcr h ordinati a nobis facerdotis,
V^ouanoftis, impediente rooleftia, Arimm
cleliapaftorab ha eten us fic regi mine l0r a&

fraternitasvcftra cognouit. Qucm,dumh a 1  vt fid c
loči illius precibus permoti fapius h olta . rerol jj(, r at |1111
eadem capitis, qua detinebatur, moleftif me rt r

fe cfle fentiret,ad (uam, auxiliante Dom'n° > - g  tf
retur ecclefiam , datis induciis in hoc quadricn ^
peflatuseft. Q_iiem, dum monitu.clerl,c'n 141
venientium,nosq; precibus vrgentiii c  ' n  n
taremur, vt fi valeret, cum eis auxiliante D«
mearet.data in feriptisfupplicatione nospe"
adciufdem ecclefia regimen,vel fuftepcum^^jjjit
pro eadem,qua detinetur, moleftiaaiTurgetf^ffijj v
nus pofter,ecclefia ipfiordinarc epifcopum _ oS (dj l '
Vnde, quia cunčiarum ecclefiarun« imun
tudinis curaconftringir, ne diutius g re 8', • t fy; e>  ft
fit cuftodia paftoralis, illorum precibus, h 11 "
impoffibilitaterenunciacione.copulfij' v “

cidem Arimincnfi ecclcfice dcberc cpifc°P u  ^
C. daris cx more prajceptis, clerum ,
ecčlel:« no defticimus admoncre,qu2tcnus
dum (ibi Ancijftitcm concordi prouifi^ nC c
Hortamur igitur, vt fraternitas vcftra v cur ?* s p0p° ^
-colcnfuomnesclegerint, ficut tk  ipfia
fc nofcuntur,ad/č*faciat rcuocari

’■ 'H  i

nibuscxaminationedifcutite,&fi.ca,!* 1  I

tu heptateuchi *  mortc mukata funt , f '
nofuerintopiculantereperta, atq;fi^ ja  ^ $a»;$  i

relationc eius vobis quoq;vita placucrit>
cum dccreti pagina, vcftra: quoq;zddiW tC  \ c (\t
epifto)» deftinare: quatenuseide anob^
mino ddponente confccretur antift^ 5 * ^ - l

S-  Heptateuchi.] n/lpud B .


ptntic*».

Jhla,^ i?i multif a h it ločit legitur>fy-
in Čurchardo grJKtne^AlrtjUotretMf*.
planbus. bt de hacvoce notatum eHfop r/l
SU [\oma.YiA.in 'verfi.PentA.ieuchurn.

c. x i r 11. ^ D f eod [ r ! t l ;r r . 4 fi^

Item  fareodera

regeflo ) lib.u.epifi‘7’ 4ll> '  ,/

thcrium eptfcopHtn*

Q Vanvuis d  tritte nobis lit vzide t y u °- a5  v($ e !
arq; fraterna nos con)pafl5oflcrc P° tl “i a

ahv^jiddeauJitiidtfinircpermitraCjfurcfP ^,1^,

licitudo regjminis cor noftru inftanti puft^ ' 0<;  -

d Ibid, b al.Oijlardmi. c Poly.l.i.tn.S.BnrJ i.
f.76. /ti.f.l. 6 .c.iOZ luop.r.c.iZi. d uCor.j. e Bur.

f' s.ca,c/irrpfi(. g ly.rcg.

epijt.V'

g n

a nos ecelefns cura profptccrc^

^ nc q 4 ;

>9

- 'j 4

ti Ee«t.^4ngufiin.epift. , $4..&ii 0 '* ddt  Jh^ J
infra eadem. b Burch.trd.M4 libre l.Ctp- 1
Ca p* ?0^. c al.&rvuentiiim, d B((> c
ipi.Uu} par.f.CAf.)oj. 0  f 1

497 CaufaVII. Qu^ft. I.

vtilitas deperire,quod fieri debeat.Deo audore,difpo-
ncre. Peruenit igiturad nos quibufdam referentibus
tjucndam epifcopum ita paffionem capitis incurrifTe,
vtijuod mente alicnataagere foleat, gemitus 5c fietus
audire lit. Neergolanguente paftore,grex(quodabfit)
infidiatoris laniandus dentibus exponatur, vel eccle-
fiacipiuis vtilitates depereat, cauVa nos ncceffe eft pro-
uifione tradarc. Et ideo,quia viucntem epifcopum ab
officiofuo ncccffitas infirmitatis ,non crimcn abdu
cit, aliiim loco eius (nifi recufante eo) nulla finitratio
ordinari: fedfi interuallaa-gritudinis haberceft foli-
tus.ipfedatapctitioncnonfe vltcrius ad boe minifte
liumintelleftum habere,nec ad alia officia fubuerten
tdtifirmitatepoffefateaturaflirrgcre, &aliii loco fuo
•xpetat ordmaadum . Qno fafto.omnium folenniter
tlcdionc,alter quidignus fueritepifcopus folenniter
ordinetuufic tamen, vt quoufque eundem epifcopum
anhoc ficctilo vita tenuerit, fumptus ci debiti de eade
-«cclefia miniftrentur. Enimvero, finullo tempotead
fini redit mentis officium,perfona fidelis,ac vita: pro
babifis eft digenda, qus ad regimen ecclefn idonea
podit esiftere, atq; de animarum vtilitate cogitare,in-
quietosfubdifciplinaevinculoreftringere, eedefiafti-
catum terum entam gerere, & matutum, atque effica-
ccmfe in omnibus exhibere: qui etiam fi epifcopo,qui
.nune igrotatfuperftes extiterit, loco eius debeat con-
deccari,

a-pats. Neautem iminfcemodi papiohibut facerdotibiu fn
' lf * occupatn.cceptum officium inenpletum remaneat, inffitu
Hmeft.vtfacerdosfiuepfallem fine facrificans alioi fecum ha-
kc*, qui fihuiufmodi caftu interutniat, inchoata mimfieua
trfoerevaleanr.

C. XV. ef ffuifjue ficrifcan: facerdotem fibi
vicinum habeat.cjni c tepta faeramenta ex-
plear.fi ti ali f na necefetas
ingruerit.

Vndein  Concilio Toletano X l.c.r^,

TUud '  diuini oraculi monentis finguli pracaue-
* jcs,quoferibitur 4  [Va:foli.quiaciim ceciderit.non
^etfubleuantem. fummopereverenduin nobiseft,
? ci uendum,ne horis illis, atquctemporibus,quibus
ocninopfailitui,vel faciificatur, vnicuiq; diuinis fin-
Sulatiter officiis infiftenti.perniciofa paflio,vel corpo-
‘J-Mibet inua!etudo occurrat, qua: aut corpus fub-
dat p C1St,lut mentem  alienationc,vel terrore confun-
j- ' p j° i>uiufmodi ergo cafibus pracauentes .neceffa-
j ® “Udinus inftituere.vt vbi remporis, vel loči, fiue'
^'copiafuffragatut, habeat quifquis c illiccancns
le  att luefacrificans poli fe vicini folaminis adiuro-
^ :vt fialiq u ocafuiUe, qui officia impleturus acce-
p JUrbatus fuerit.vel ad tetram elifus.a tergo fem
, ^ l 'abeatqui eius vicem exequatut intrepidus. Sedfi
. ac faertfičanti jreauenter aceiderit,tnnc omnimodo abobla-

^'prohibeatur.

^,1  “ u d. ] In eoncil/itimprefii legitur , Et illltd. In codice
illiirt Hctn f regio,\x  illud. In duobnt aurem Varicann,  vt
fi“ft infrade confec.dift.i.c.vlMui. &apudBur-

1 Ji®’

B^Shoc.] Hacfuntimpreffa aliii charaftcribno,ejuia
ti in * nt ln conL  Mo T o/erano , ne/jue in plerifijue vttnffu Gr A-
incodiccpcrantiauo fitnrglojjkad ver-
taiV lc:m >&polf  vn-4K7M,prohibeantur,add(r«r,vt infra
"bb, ij C i ln  btteris tuis. ^dpud Burchardum vero.&Iioo-
t0  J  bor^^MetreraSoreru Papot.& infra de con/l loco cira-
^ tUni  adiTn^p Um  te***”* hxc ’  ^ “ffiduni incoe-

a D t

k ' 2urch - l -i- c -7i~ luop.r.c.itd.

"v'#.

DeEpifcopIs ob feneftutem $c motbum non *

deponendis.&dandoeis coadiutore. 4-y®

C. XVI.  f Si facerdoo necefitatepraoceupa-
t ur filtrir, capta fcicramenta per ali um
e.vpleantur.

Item  Concilio Toletano p.c.t.

N lhil c  contraordinisftatutum temeritatis aulu
pra:fumatur,neque illa,qua fummaveneratione
cenfentur,vel minimo prafumprionis aflu ‘  foluan-
tur, ciim ad boe a tantum fieri iuffa funt, ne interru-
ptanofcantur,vel languoris prouentu roborefalutis
priuetur natura. Non ergofragilitatifolumconfulitur
humana, fed etiam 3  faero honorimvfteriorum Det
prouida cauetur follicitudine.Cenfuimus ergo conue-
nire,vtcumafacerdotibusMifTarum tempore fanfta
myfteria confecrantur,fi ^gtitudinis acciderit quilibet-
cuentus, quo coeptum nequeat confecrationis expleri
myfterium ; lit liberum epifcopo vel presbytero alteri
confecrationem exequi officij coepti. Non enim alittd
ad fupplementum initiatis myfteriis competit, quam
aut incipientis,autfubfequentis completa 4  benedi-
ftio fačerdotis : quia nec perfedla videri polfunt , nifi
perfeflionis ordine compleantur. Ciim enim fimus o-
mnes vnum in Chrifto, nihil contrarium perfonarum
diuerfitas format:vbiefficaciam profperitatis vnitas
fideirepraifentat. Quod etiam confultum cundli ordi-
nis clerici indiuiduum -s  fibi effe non ambigant:fed,
vt pr srninimi eft,pr.xcedentibus libentet ali; pro com
plemento fuccedant. Ne tamen,quod natura languo¬
ris caufa confulitur, in prafinnptionis pernicicm con-
uertatur.nullus poli cibum, potumquc quemlibet mi¬
nimum fumptum Miflas facere.nullus abfqueprouen -
tu patentis moleftia minifter,vel facerdos,ciim coepe-
rit.imperfcfta officia prafumat omnino relinquere. Si
quis hac temerare prafumpferit, excommunicationis
fententiam fuftinebit.

r Adu. 3 Sic eft emendatum ex codice rrgio : nttm in im*
prefiu conci.iorum codicibtu , ir apud Burchardum, ir luonem
e/7,tadu.

a q!Cum adhoc tantum.] Magnaefthoclocovarietiu.fr.
codiceregio legitur,cam  ad hoc tantum quaqua fieri iuffa
funt interruptanofcuntur,ne languoris, tkc.^ipud  B ur-
chardum:  ciim adhuc tantum fieri iuffa funt, nec inter-
rupta nofeuntur,ne languoris, &c. ^dpud Iuonetn,  ciim
boe. ir ,nec languoris,careraeodem modo .

3 q]Sed etiam faero.] tflc cjuo^ue magtia varietao. In co¬
dice regioplenioreftoratio,  fed etiam honori myfteriorum
Deiprouideturabunde,dum aboffenfioniscafu pro-
curatur etiam caueri follicite.

4 ^fCompleta benediftio. ] Ste reffitutum eft excodice
regio,cum quo aliqnoteditiones conueniUnr, multaf t  etiam a-
Lia in hoccapiteemendata.

^[Indiuiduum.] In codice regio eft.i  ndultum.

S.pars. Ecce, Cjuod epifcopopetcntc,precibw etiam populi,
infirmiiategranato aliite popitfubrogari, patenter monftratur.
Seneffute autemgranate, non fucrejfor, fed coadiutor dati de¬
bet,tjni ei decedenti in locnm regiminufuccedat. Sic ^ dugufti-
nusdicitur  b acceffijfc.non/ucce/Siffc Hipponenfium epifcopo.

C. XVII.  df Seneftutegrauato coadiutor e fi
dandue ,qui morientifuccedat.

Hinc etiam  Zacharias Papayin'Wr 'Banifaiie
Moguntino archiepifcopo.

P Etiifti.vt cum noftro confulto pro fuperueniente
tibi feneftute,atquecorporis imbecillitate,fipote-
ris inucnirealium in eadem fede,in qua praes, pro tui
]>erfona debeas collocare.Nos vero,adiutore Deo,con
ulitim prabemus tua fanftitati, vt pro falute anima¬
rum ratronabilium »fautore Chrillo fedem, quam ob-
tines, Mogurrtina ecclefis nequaquam relinquas. Sin
vero Dominus dederitiuxta petitionem tuam homi-

a  'BurcJ.r.c.ro. Inep.t,c.iif,  b Sup.ead. c.ntn antem,
<£ri.quafi,t.

_ _ De Epijčopu ot finetfutem gr mtrltm r.en

dj-yy deponendu,Cr dando eu coadiutore.

nem perfeftum,qui podit follicitudinem habere,& cu
lam pro falute animarum, pro tui perfona illum ordi-
nabis epifcopum, eritque in Euangeliotibi credito, Sc
miniderio Chrifti portando in orani locorequirens,&
confortans ecclefiam Dei. Item adeundemcpiff. vitima.
q[ Sieundem diuina voluerit dcmentia pod tuidiem
tranfitus fuperede, li emu aptum cognoueris,8c in tua
voluntate fuerit diffinituvn, ea hora,qua tc de prafenti
facuio migraturum cognoueris , prafentibus cimftis,
tibi fuccedorem defigna , vt huc včriiat ordinandus.
Hoc nulli concedi alij patimur,quod tibi charitate co-
genrelargiri ceniuim iis.lren? ibiicmpaulo Jitperiuei  f De
co auteitl, quod tibi fucccflbrcm conditucre dixifti, vt
te vinente in tuo locoeligsturepifcopus, hoc nullara-
tione con.ccdi patimur: quiacontra omnem ecdefia-
fticam rcgulam ,vei inditutapatrum efle monftratur,
fed volumus.vt tibi minidret,& lit in euangeliu Chri-
di adiutor. &■)'■  «|Nimisenim rcprehenfibileeflema-
nifeftum cft.vt tc viuentetibi alium fubftituonnis/ed
hoc commoncmus ,vt quamdiu te diuina iuderit ele¬
menta fuperefle, line interniidioneorare non celfes,
vt tibi Deus illum fuccelforem concedat, qui ei podit
elfe placabilis, Sc  populum irrepreheniibiliter regere
valeat.

fTriorpars huitu capiruli vfjue ad ver/ic.Item  li enndem,
fumpta e H ex epiflola ZacbariA P cipa cuiw inifium  efl,Sacris
Jliminibus : opm extctt Roma manuferipta in bibliotbeca Do-
minicana.cfuam etiam c d ulit frater Laiirentitu Suri tu in vita
H .Bonifacij, fed ex codiceparumemendato. Relicjua habentur
in epiflola vitima in romif concitiorum.

C. XVIII.  f N on fuccejjbr,fid coadiutor vi-
uenti cpifcopo datur.

Item  Telagius Papa clero harnienji  a.

Q  Via frater, Sc  coepilcopus boder Ioannes eede-
liaflicaE vtilitatis lludio, fuadente, & natura fux
limplicitate laudabili conlideratione tradata, ob hoc,
quodfein gerenda patrimonij gubernandi cura,velin
diiciplina eccleliadica conferuanda minime fatetur i-
doneum, Condituti presbyteri ad harc explenda libi
expofcit adhiberiperfonam: vt ea,quae funt necedaria,
competentidifponente folicitudine fiant, nihil inde-
cens deri ,velinutile permittatur. Ideoquc prafenti
vobisiuflidnepracipimus , vtferuataprimoin loco e-
pifcopo memorato reuerentia, quam vos conuenit in-
culpabiliter exhibeie, in omnibus, qux ad diiiini cul-
tus obfequiumpertinent,vel qux eccleliadica vtilita¬
tis peragerecurafuaferit, prabeatis obedientiam Con
■ftitutocompetcntem.in nullodifpodtionibuseius fpi
litucontumacirefultantesdmmb competenti vigilan
tise vedra dudio, qus pro ecclefiadica vtilitate geren -
da Conditutus monuerit, adimplentes : vt his ita dif-
politis, Sc  confueta vobis dipendia minidrenttir, Sc
qu£cunque in prafara ecclclii patrimonio, vel de re¬
bus ad eam pertineiitibus repetendis funt necedaria
compleantur.

lllud vero Ciprčani  b, de haretick iutclligcndum cff, pili
catbolicomm ecdejias jibi vfurpare contenditnt. fllludveio
Euanffi  c Rapatunc intelligendumcH^puandonccineuira-
Mk necefiitae(perfci utorum videlicet) net ^ipoifolica, ant re-
gularu mutatio,Jed ambitlofoU epifiopum.de ecelefia ‘ad earle-
fiam tranfne mgit.fVnde cum inpnncipio fui capiruli dicerct,
[Epifioptu non debet dimittereecclefiam finim ,] fubfipueniir
adiunxit nibfifiie ineuitabihneiejlitate,aut nipoftolira, vel
regu Uti  mu : at ione ,pr alterifi ambitiu caufa coniungerc.  ]

4. pars. ndmbirionii enim caufa, cjuicuncjue ecclefia fue.
mediecritate dejpetda . ad maiorem ecdejiam tranfire voluerit,
debet reuocan adpropriam . Qu'odJiredire contempferit,careat
alicxa,ir propria.

Decreti Sccuncla Fars. 5 °°

n:

XIX.  €[ Epifcoptte ,vel cjuilibet dertctR ra
Uda fua ccclejia non debet ad a Ham
tranjire.

Vndeirt  Nicano concilio a , c.//-

legi tur. j c d

On oportet epifcopum. vel reliquos ordines ^

^  , uitate adciuitatem migrare;non epifcopu s ’ jj

presbvter, non diaconus traufeat. Si quis aut ^J £ rt
definiticnem lanfli, & magni concilij tale d u '. Le
tentauerit, Sc  le huiufmodi iiegotio mancipau cr j|: tll j,
facttim prorfus in lrritum ducatur, &c cccleii*^
tur, cuius fuit cpifcoptts, aut presbvter, aut
ordinatus. ^

Ea- duobm codicibiis čoUettionu uAnfehni inv" 0 e
nore caput hoc ita, habet, vt verbst bxc,  Qliod 1 1011
epifcopum, vel reliquos ordines demi^re,/^’ - iV

j -./.. Cl

& capitidum hoc modo incipiat . Vt de ciuitate a ^
tem. non enifcomis.non rjresl-jvter.non diaco . ^^

tem, non epifcopus.non presbvter,non — .

feat. In alt ero vero e a dem rubrica e(b nigrit littcrif J crt i ;

1 eff initium capiruli , vnde videtur caput boe epg'■
1 rum, cjuemadmodum eilapud Gratianum , Jalna J 1 "’

j pjius canonit.

C. XX. fin monafferio deputetur epifiT'
tpui in eeclejta fua rejiderc contemntt.

Item  Gregorius ^Anthemio fubdiaconofi d*

epill.23.Jiue c. 123. . g c'- 1 '

P Eruenit k  ad nos Pimenium Amalpn 1 ','^^
tatis epifcopum in ecelefia fua relidere no

feusi £^~’.e, r*  JI- /\ 1 - -  eri VI. ' n -./f

a alMauarienfi.al.NarinrnJi.  b S upr a cap.Jadrn, sf ca.
fiouatianue.  c Sup.cadjicitt'vir,

re, &nobis curabis modis omnibus indicare^^,
facere debeas,nodra iterutn praceptione coi
C. XXI.  fEpifcepo nulli concediturp rl "
palem catbedram rdinepuere.dr ad ahata

ecclefiam/e trans ferre.  jj

ltemex  Concilio Cartbaginenli V. c  -iatir

cuit vtneminilitfacultas,relict 3 J ;c oiii t '

P Lacuit

1 cathedta, ad aliquam eccledam in dio^'

__ r r  i • _ _. M


or

tam fe conferre, vel in re propria diutins-

ntati 0llC

teat j conftitutum , curam , vel fiequem
prix cathedrarnegligere. jy

C. XXII. InterceJJori catbedrdW> clil

tw effgenere non Itcet .

K

Item ex  eodem C^baginenfiV-  (

- .

C Onftitutum eft,vtnulli intcrco-'
thedram,cui intereeftordatus

pulorum ftudiis,vel feditionibus ^ e . t ^ ner l 1  pt° ll 'ji^

^uiuiuin nuuuajv.i tuiuivuu'>‘—■* lin V 1

peram, vt intraannum eifdem epilcpP ie ntO r

pr ^

:ru £nI

Quod d neglexcrit, anno cxpleto / i nterl
tribuatur. .

C. XXIII.  f E.vcommunicentur c - c ' 1

reliefa fua ecelefia, ad eam redire ne
. luerint.  jv*

Item ex  Concilio Nic.vno ^ c -’^

ip  1 S  qui vero line refpeidu a S entes ’^ c lc(' :l ?' £ / 1
O anteoculos non habentes,nequ e  c ,,,lf .M

tuta endodientes, receflerint ab ealcf 3  ^ccI c ^!V
byter,line diaconus, vel in cjuocumj 1 '' jjiijl')i
nrrlinp noftn fnermt. hi non deben^ yt

ciefta, fed cum omni neceftitate.cog^nt^^^o/
ad ecclefiam fuam. Quod fipermanf^ IJ1 ?

nicari eos oportet.

m/8

a Etin Jiijuifgran.c. 4-3  ■

luop.Oxa.174..  b .Anf.l. 6 .c.i 7 »- cbt .. f * .

^Anf.l .6  ■<■■■■  -

e Etin rydpican<hg .

d Mfell. 6 .c.i 7 (.  e

g ^AnJil.l. 7 .c.to 7 .Burc.l. 3 .c- 9 rlu  ?' q, %


tentum,fed forisperdiuerfaloca vagari-^-l'

hac tibi audoritate pracipimus, vt fU P n J'AcS<

pia-cipimus, vi AeC$ lc  c

po mtermman non defrnas,quatenus * lOC .^7, t 3li II,c ’ I £ ,
cere non prafumat:fed in ecclelia fua facefn ^

refideat.Quem dforte non emendaripod t ^ ( j e pP I ?j
minationem cognoueris, in monadeno ca ^. vt qa (

I« Caufa VII.

c - 'XXim.  fZhcodtrn.

■ l/me)!  Concilio Antioehčno tj.

C I<luis presbyfer,vel diaconus, vel quiUbct cleri-
Clls>t ' t fata fua ecclcfia, ad aliam tranfeimdum
e crcdidcnt,&sbi paulaiim tentst,quo raigrauit,
f inajiere, vlterius minifttare non debet,prx-
ta  1111,1  ^ a ' L ’ epifcopo luo adteuertendum fuerit exhor
dij s 'Ql"^ fi pofleuocationcm lui epi!copi,non obe-
offi t! .Medmobediens perfcuerauerit, omni modoab
ti 010 ^ uo  deponi debete,nec aliquando fpem reftitu-
al . ni shabciedi veropropter hancciilpam depofitum,
p !c P>rtopui fiifceperit, & ipfe a communi fynodo
fl: ^vmerebiturincrepationis, 1  tancmain ecclcfia-
, a uuaditToluens.

Jej* ncIe P aI * on * s '- J Ortci 7 (7n6vuizt;Tvy%u'.&j,

t  \'"altu verfionibus eff,  ar&uatur, vel  coerceatur, vel

C- XXV. fNon  Ifcet epifcopo cccfejram/nam
relirujuere^ ad aliam tranfirt.

. l(cm ex  vedem ^Antiocbetio.o.tr.

•P J‘k°pum i  dedioecefiad dioecelimalteramnon
j- “'beietranfire, neque fi feipfum ingeHcrit, neque
i, 0 c - Po P l, lisfuerit violenter attraftus c ,  neq; Iietiam
^ ^ ab epifcopis fuadeaturananere autemeumde-
ai)' 1 " ecclcfia Dei,quam abinitiofortitus eft,&non
demigrare, fecundum tegulam fuper hoc
^Patribus conftitutam.

XXVI. De eodem.

s. „ Itemex Concilio Chalcedonenfi,c.r.

I jOpter d  voscpifcopos.fiueclericos,quideciui-
t^ tCa dciuitatem tranfefit, placuit definitioues da-
>nclis patribus habere propriam firmitatem.

C - XXVII.

ep  .Aliena plebei ab epifcopo non
vfurpentur,

IH ! ' en,A 'Concilio Carthaginenfi Ill.r.jj.

I ,c u>t, vt a nallo epifcopo vlurpentur plebesalie-
^Cr!'i? ecaJi< I ,1 * s  epilcoporum fupergrediaturm dice
‘‘fgani finim.

**’ XXVIII. Af.Alieno: clencoi ordinate,<&•
»Irana umfecrare,epifcopo non luet.

Item  Anacletus.

-C , 0  'opus in dioecelim alienam ad alienos dericos
’“Mndos ,vel conlecranda altaria imiere non
'is ta^ Uo< l d fecerit,amotis his,quos ordinauit.alta-
S, '»confecmionc manente, tranfgrelTor cano-
^anno a Miffarum celebratione cdlabit.

X X 1 X. ffZiebno folennibus clerictu ce¬
deji* fctcc deejfc non debet.

'• ,, j Itemex  Concilio Agathenfi,c.ey.

| s or 1 U ' S * * n  deio' conftitutus ab ecclelia fua diebus
rf'Pli °. nn ’fi us  de fuerit, id eft, Natiuitate Domini,
v“Hs * n ‘ 5 >P a feba, vel Pentecofle,dumpotius lascula-
i ' v tt -* 11 ™ 5 fludet,quim fmtitio Peiparere.conue-
f tdi a tlerl nioacommunione fufpendatur. f Simili-
vel presbyter. fi per tres hebdomadas ab
a ma defuerit,huic damnationi fuccumbat.

X X X. 4f R ernouendtu c& epifc op m ab ec-
dcj/a,cui irrepferit, & ad fuam cogendiit
v > eff redi re.

J) $1^- Hilarius Papa epifcopu Tarracon.c.f.

jf  a bccdefia B'arcinoncnfi,atCiuc ad fuam

W U 0 lre n xoe F irc °P^ ^ etJatis  perfaccrdotalem
vo ^ untati ^ lls ; per ignbrantiam eccle-
N / 81  lc gum defiderant, quod non licetobtine-

pjn^il T r t)eEpiJcoporum tfanjlationibu*

1 * irmuiAtiiniibut.

rc,taTis protinus de dero proprio Barcinonenfibus or-»
dinerur epifcopus, qualem te prcecipue frater A/canr
oportet eiigerej& dccetconfecrare: neii forre aliter A
fachnn fit,non fine obiurgatione tui maxrme nominis
retundat noftra praeceptio, q.uod ad iniuriam Dei(a
quo fpecialiter facerdotaliumeft gratiadigintatum )
didicerimus admiffum.

C. X X X  I. y £htialienam cathcdram app»~
titjfib e* expulfks etiampropria
careat.

Item  Leo epifcopus vrbisKoma ^najfafto Thef*
falonicenji epifcopo ^spift.S 2 .atj4..C. f.

S I ^ qttis epifcopus mediocritate ciuitatis fu£ de-<
fpečla.adminiftrationem celebrioris loči ambierit*
& ad maiorem plebem fe quacunque ratione tranftu-
lerit,non folum a cathedra quidem pellatur aliena.fed
carebit & propria: vt nec illis praiideat, quos per aua-
riti a m concupiuit, nec illis, quos perfuperbiam fpre-
uit. Suis igitur terminis contentusfitquifque,nefu-
pra menfuram iuris fui affečlet augeri.

C. XXXII. "Vtracjue careat ecclefta , qui

contempmminorit ecclefta ad maiorem
affirat.

Item ex  Concilio Meldenfi,c.^o.

S Iquis c  de ordme facerdotali,contemprcnninons
eedefije ambitiose,& improbe ad potiorem afpira-
uerit, canonkaergaeumdefinitioconferuetur,hoc
*  eft>vt vtraque careat.

1 <ffHoccft,vtvtraque careat.] hfac non fantin Meldenfi
impreffbjhabenturtamen apud cdteros collettores.

Qui veropretio ecclefiam vacantem ingreffas juerit y ab offi-
cio fao deponendus cff>Jicut in  Rothomagenli concilio
legi tur.

C. XXXIII. Dedičiatur a citroeni mane- -

ribas ecclefiam <tcqairere tenfat.

S Ancitum eft e  eft,atque omnibus modis prohibl-
tum, vtliquis preš by ter inuentus fuerit alicuicle-
rico,vel laico munera dare, vel dedifie,aut aliam pecu r
niam tribuere, vtalterius presbyteri eccleliam furri-
piat, 1  ant vacantem pretio redimat.pro haccupidi-
tate, feu przfttmptione turpis lucri gratia deiiciat-ur a
clero,&^alienus exiftat a regula.

1 f 6 urripiat,aut. ] t Addita fant iff* dt*a voccs ex Burchar-
do.Nam viuentepresbytero pojjejfore nori pol eff diet vacans ec~
clefia.ln lib.7 .C A pitalanam.c.2oC*efl verbum  furripiat ,fcd
dceff alterummembram^ut  vacantem pretioredimat. I-
ao><čr aatforPannormia habent vt antea Gratianus ,  eccle¬
fiam vacantem pretio redimat.

5 .patS. Quodverocommuniconfilio,atqttealtoram vtilt-
tate matationes epifcoportam fiert pofanr, & m ealcfau a <jt#~
biif receJJcnntj ets viuentibut alij fabfiitui val e ant , A n ter US
Papa demontirat epijlolafeptima Jcribcm epifcopu Batiča, fr
Tole ta na prouincia.

C,  XXX IIII. fT{eceJ?itatif,vel vtilitatia
caufa epifcopor%m matationes fari
pojfunt.

M Vtationvs f  epifcoporum fcitotc communi vtl-
litace,atq; ncceilitate fieri licere,fed non ptopria
g  cuiuIquajrivoIuntatc,autdominationc. Petrusfan-
člus,magifter noftcr. 8 c piinceps Apoftolorum.de An-
tiochia vtilitatis caufa tranflatns eft Romam, vt ibi-
dem potiusproficerepolTet. Eufebius qnoquedequa-
dam parua Ciuitate.Apoftolicaauciontaiemutatus eft

"■ it.

. d 1  Burc.l.r.c.72 .luop.t.c.i?),

* « l Uf - tid - rj ° n  T™- e x k«

luop.f ca /73,

sydhfeu.7-c.170.
c ' cuceftfrčp-
fynodo.lib.Cap,6.

‘&Ur,i  7  ca  ’ 7 * 3' ln  vdurchAn.j, ca  Ji-

^nlHu,.  f ylnfclU,tno h

2  alfmiliter.  b Polyc. l.r.ttt.g. ^nfel. l.C c.104. ‘Bure.

L / c. 74. luo p.j. ca. 10}.  c Tiurch l.j. ca.+if. luo p.j. c.f2.

Pann.  / 2. c.4?.  d al. afjnrare contenderit,  C ln Capit. 1 .7•

cap.206 'Bure l.j c.i/^Juop.s.c.^o.Pann.1.2.c.4.9.  f Polje.

IJ.rit.g. sAnfeil.6x.4-g. Burch.l.r.c.77. luo p.s.c.133. Pann .

I.3.C69.  g al.non Ubita ciuufaaam^aat damnatione. TiarA

fant verb^in originali-

K 3

503 fr mutaftonibus.  Decreti Secunda Pars. 5°4

Alexandriam. Similiter Felix dc ciuitatei-in qua ordi- > atqueneceffitatis, « aha ciuitate, licettpinor. fi t-‘*
natus erat,eleftionecutmmpropterdoftrina,vitamq; ..—im-

bonam, quam habebat, [ auftoritate ' huius fanfts:
fedis,] Sc communi epifcoporum,8c reliquorum facer-
dotum.ac populorum confilicrtrahflatus eft Ephefum.
Non enim tranfit de ciuitate adciuitatem ,nec tranf-
fertur de minori ad maiorem,qui hoc non ambitu nec
propriavoluntate facit.fedautviapropria fede pul-
lus.aut neceflitatecoaftus, aut vtiiitate loci.a ut popu¬
li,non fuperbe, fed humilitcr abaliis trahftatus , &ir.-
thronizatus-eft.Sr.J-^fNam ficut epifcopi habent pote-
ftatem orciinare regulariterepifcopos , Sc reliquos fa-
ccrdotes,fic quoties vtilitas.aul neccfiitas coegerit, fu
pradifto modo Sc mutare; Sc inthronizare poteftatem
habent: [non tamen fine facrofanftx Romanu fedis
auftoritate 8clicentia.'idrq' flAlia etenim “  eftcau-
fa vtilitatis.Scneceffitatis.aliaauaritiiE.acprefumptio-
nis,aut propria: voluntatis.

i Auftoritate huius faitftxfedis,&c.] HtcverUnan
leguntur inepiHoU iAntcri> neque in Pannarmia, neajue Apud
'Bnrcb.& luantrn. Sunttamtn apud .AnJclmum.tj- in Pa/yc.
& vetiiffU GrAtiani exemptaribiu. Idem juo^ue eii de verbis \
iUisprops finem cApitis,  non tamen fine facrofanftai Ro¬
man* fedis auftoritate Sc licentia: quapropter hanccau-
fam virgsdii funt inclufA.

vC» XXXV. % Caufa necefttarU mutAtioner
epifioporumfieri pojfunt.

1  item  Felagius Papa ll.Benigno ^irchiepifcopo,
episi.t.

S Cias * frater dileftifiime,aliud efiecaufamnecef-
fitatis.Sc vtilitatis,aliud caufam praifumptionis.ac
propris voluntatis. Nonergomutat fedem,quinon
mutat mentem, id eft, qui non caufa auaritise, aut do-
minationis,aut propria: voluntatis,vel fuar deleftatio-
nis c  migrat de ciuitate adciuitatem,fed caufa nccef-
jitaris.aut vtilitatis mutatur. Nam plurimorum vtili-
tas vnius vtilitati,aut voluutati prsferenda eft. Aliud
eft enim mutare,Sc aliud mutari. &-J.  <([Nam aliud eft
fponte tranfire,8c aliud eft coafte, aut neceflitate veni¬
le. VndenoniftimutantciuitateSjfedmutantur: qma
non fponte,fed coafte hoc agunt. &•“)•  1JNon ergo be-
ne intelligunt ecclefiafticas regulas , qui hoc negant
caufa neceflitatis.vel vtilitatis fieti pode quoties com-
munis vtilitas.aut neccfiitas petfuaferit.

C. XXXVI. IfCbriJtum negareconuincitur.
a hi  necejiitatem patientibtu mifiricordiam
non impendit.

Idem in endem tpiffola punta inf eri ut.

O Mnis,qui gemebat.Sc vexabatur a d  Saul.fugie-
bat,8c veniebat ad Dauid.] Si ergo piiflimus, atq;
iuftiffimus Dauid fciret peccatum čile, perfecutionem
fugientes, & tranfeuntes de loco ad locum, & de ciui¬
tate ad ciuitatem recipere: tales nequaquam reciperet,
nec fecum teneret.nec in.aliis ciuitatibus eos colloca-
ret. OijLenim petfequuntur Domini epifcopos, eofq;
de ciuitatibus ad ciuttates tranfirecompellunt.no eos
tantitra perfequuntur, quantum Dominum noftrum
IefemChriftum,cuius legationefunguntur. Necipfi
iti hoc peccant,quoniam non fponte,fed coafte hoc a-
guntifed illi, quieos perfequuntut: nec ipfis epiicopis
hoc imputari poteft, fed illis, qui eos hoc agere cogiit.
&-V  110«,' autern negat mifencordiatn faciendamfu-
gicntibus,ac necefsitare patientibus.ipfum Chriftum
negant,qui eft mifericordia, Sc veritas.ežr -f.^fNegat mi
fericordiam necelfitatem patienttbus, qui populiš, in-
digentibus diuinis minifteriis e, &non habentibus
proprium epifcopum, qui eos inftruat.caufa.vtilitatis,

a Al.cjuoejue.  b 'Tolpe.t.r.tit.p..Anfel.t.d.c.gp, $ nl.cle-

SionitjAt. dilcftionis.  d i.Reg.u,  e n-jsl iti k.

atoueneceffitatis, exalia ciuitate
eam,qux non habet epifcopum doftioren?, vel v ^
rem.meliori confilio,no fponte tranfeuntem,
iorum exhortatione mutare S aut epifcopum e ^
Sc petfecutionem patientem caufa vtilitatis,aut«
fitatis inthronizari non permittit. ,

C. XXXVII. f 9 {pn Ambttione,fedf/nid«‘
AuUoritAte.de eccUfiA nd eccleJiAtn epifo~
put ttAnfeat.

item  MjConcihoCarrhaginenfi I Ilfo^h s

E Pifcopus h  de loco ignobiliad nobilem P e ^. s((

bitionem non tranfeatmec qtiifquam ' ,v f cn ° v 0 fO-
dinis dericus. Sane, fittilitas ecclelia:fiend« in .^ () pij
fcetit.decreto pro eo clericorum,& laicorum e P l  j 0 iit
porrcfto.in pnefentia fynodi trasferatu^ni« 1
alio in locum eius epifcopo fubtogato. Intenc.^
gradus facetdotes .velalij clcrici conceffio« e  Ci
epifcoporum poflunt adalias ecclefias trani« 1  ft

C. XXXVIII. fInpropriegrAduepift>t”'
'velpre$bytcri in altena fiifcipiantur cccleft*•

Item ex  eodem Carthaginenfi^i^* . tdf

E Pifcppivel presbjteri.fi caufa vtfit««« 1  - (ftt
fiam alterius epifcopi venerint, in grad« 0 bl*‘
piantur, & tam ad verbum faciendum, q«^ w
tionem confecrandam inuitentur.

C. XXXIX. *! l Eccl'JiAvmut‘pif‘<>P i * ^ * t ‘ ,

dijponi non debet.

Item  Calixtus Papa omnibus GAlHnruftf 1

fiopU,epiSf.i.c.}.  _ ^  3 ;;quO>' ,<

C Icut alterius vxor nec adulterari

25 iudicari.aut di(poni,nifia proprio cC lA

permittitur,fic nec vxot epifcopi, d  qus cl . u e#t{ ,jH'
vel parochia indubitanter intelligitur, f°, v . 1 3l j,vel
queeiusiudicio,8cvoluntatealteri ‘  iudic
poni, aut eius coneubitu frui.id eft, ordin 3 !; 1  „j 1C
ceditur.Vnde ait Apoftolns / [ Allig«!« e ^ o ]„t3
quamdiu vir eius viuit: eo vero defunfto, , (
lege viri.] Similiter &fponfa epifcopi( l l] ll ^yli8’
xorq; eius dicitur ecclefia).illo viuente, ei

rrit ti

eo vero defunfto,foluta eft. [Et *  cuit

tantum in Domino] id eft.regulariter - N jjittk
uentealteri nupferit.adultera iudicabitu«’ a i,itSf (
ille, fi alteram tponte duxerit,adulter exi> uS  f ^
communionepriuabitur. Si autern P cr e m  eifti
in fua ecclefia,fugiendum illi eft ad ?* ter l(.ife^vij|i'
aflbciandus.dicenteDomino S'-  [Siv° s P ^
rint in vna ciuitate,fugite in aliam. ] jj,

tis caufafuerit mutandus.nonpcr

"S

Attt necellitatis.] H&c non funt in

tribus inuitandus, & audoritate huius
ciat,n6wambitus caufa,vtilitatisaaut

benturapud  M nfebnum. ‘Ifecefiirat autern
jam tranfldtioni,fupra  <?rt.c.fcias. , ^Jej 11 '!L

6. pars. HoenonfolumdecpifcoptiiVerumrt^ p^
libet ecclefia miniPfrie intelligirur t ne videlicettn 0i
tii alter obrepat.  . ( - r

C. X  L. y D,!ponatur,cjui locum aU ert ^

tiadcre non timet.  .

Vfide Ti.  Grcgorius feribit Natali Sal° ntr *
de eo>qnt in archidiaconatum alteri(*f J ! P

moueri cohfenferat,lib.2.tndtff> 10 ' ^

ep ib. 14 . .fr 16 . . £};chifW

E Vm h y  qui contrai^iti«regi*!* 1111,1  ■

natuni alterius fe ^j^iehi coi ^

a  al.mutari.  b Iuo <wn.l-J

l.r.tit.f.  v Anfel.l. 6 .c.io\
c.ror,  d nl.epifcopi.veti
«0 f r.C*r.7, " ' ’ ‘

'sbyteri .]
JiUttdO


Sien^act^ |


5 °S

Caufa VII. Qusft.

archidiaconatus honoredeponiimis. Qui. II vltericis
i»lococodein miniftrarc pra-ftmipferic, fepanicipa-
lionecommunioms facra: noucrit effepriuatum.

C. X  L I. $ In v na ecclefia duo prelati ejfe
non debcnt.

Item  Hieronyirms ad Rufitcum monachum,epift +.

I Napibus princeps A  vnus tft; gruts,vnam fequun-
turordine litterario-.Imperator vnus,iudex yn v  pro-
uincicc. Roma ; vt condita eft.duos fratres fimul habc-
rercgcs non potuit,& parricidio dedicatur. In S  Re-
beccx vrero Efau Sc  Iacob bella geflerunt.lmgulieecle
forum epifcopi,finguli archipresbyteri, finguli archi-
diaconi, & omnis ordo .eccledafticus fuis rečtoribus
nititur.

7 -pars. Eccein cjuibtu cafibiit epifcopo viuente t aliutpoteft
d fubllitui: Quancjna.m ficundum ret veritatem non viuente
9 pif:opi talitprobetur fuccedere. Tranflatut enim ab vna esui-
f *‘e adalram, dcfin.it ejfe epifopm Mitu ciuitatit,a ona. tranf-
fatitr: atcjne ideo, (jut betic fucceditjion viuente, fid defunSio
ftodammodo epifcopo,probatur fubfhtui. Sed inter eum cjut
w 7 , ilnAtu n ec e jiit at e, fr eum,qui vtilitatu caufa transfer tur ,
boe iti terci}, tjuod ille,qui metu hoffilitatis ad aliarn tranfit,fi
f bor cm con tiger it aliejuando ab hoffibut leberamfieri  , ad ean-
illum redtrc oporret.

C. X L 11 . ff Slui metu kojiiUtatis ad alium
locum tranfierit,poflea ad fuam ecclefiam
redire oportet.

Vnde  Gregorius Papa firibit Ioannt epifcopo Scyl -
Urino  c lib.2bndiff 10.epiSf.2f.

P Aftoralis d  offici; čara nos admonet,deditutis ec-
i defiis proprios conditueie facerdotes,qui gregem
fi °niinicum debeant paftorali follicitudine guberna-
Proptcrea teIoanncmab hodibus captiuatae LifTi-
tai ^i ciuitatis epifcopum in Scyllatina ecclefia Cardi-
j^mnecdTe durimus conftituere faccrdotem : vt fn-
^ Ce Ptam fcmcl animarum curam intuitu futurac retri-
ft ^onisimpleas:& licet a tuaecclefia lis hode irami-
^ n tedepulfus,aliam,qu:e paftore vacatecclefiam de-
^gubernare: ita tamen, vt fi ciuitatem illam ab ho-
liberam effici, Sc  Domino protegente adprio-
0  Jftatumcontigerirreuocari,adeam, in quaprius es
J 'oatu*, ecclefiam reuertaris: iin autem predifta ci-
L^Atittinua captiuitatis calamitate premitur, in
b c,ln quaanobisincardinatus - 1  es, debeas ecclefia
i ^anere.

fcj^ardinatus.] Supra diffin. 7t.  c.fratemitatem. de

q v ° c it nori one cff adnoratum.

Ve to vtilitatis caufa transfer tur, necjuacjuam adprio•
*t (tl[ j Ttc °gitur. EU et tam ali ut cafut. in quo epifcoput vi-
*b ( j (Vfopofubftiruitur. Cum enim aliquit reličfa priori ca-
\^ } f H 4 akftmrate ad ali ant tranferir,f aliut ei fubffitu-
fit^^fcetille prtorii ecclefia epifcoput ejfe non defierit,fub-

tamen cpifiopatum babe bit.

i

X LI 11 . $De faccrdotibut ,qui reli Slu fuit
^ ecclefiu ad aliat rnigr.trunt.

n ^ e  Damalus vrhu Roma epifcoput firibit ad Pau-
^ Itnum iAntiochenum,dicens.

C  Tacerdotes, qui ab ecclefiisad ecclefias mi-
^C Q «ut it amdiu a nodra cominunione habemus
^^ramdiuad casredierintciuitates ,in quibus
c <>nftituti. Quod d quis alius alio trand
« O? m  ^ 0cum v ^ uent is ordinatus ed, ramdiu va-
p otii dignitate, qui -fuam dčfčruit ciuitatem,
\^ c ceflbr eius quiclcat in Domino.

^ ^ - _—  ... . .

Sc/, f l P es fintOrig.  b Genef.2f.  c 4/. Soutllace-

'•I r til n Irt/- 1 t f *  r

>. rt ’

Burc.l.r.ca.r:

r a  a, f c ‘ l-3-t.it. Polyc.l.r.tit.S. fr 1.2.tir.14 . -An-

W ' Anp U10 p.t. ca. 2?j.  c Polyc.l.r.

^ gJ'' 9 ' c 'W' Ioan > Diacou. m v tta rB.Gregor.l 3 -t. 7 -

I DeEpifcopoiu» translationlbus c o A
*  & mutationibus.

j Eptfiopalium etiam fedium mutationes , metu hefhbratu
interv.enientc,nonnunquam fienfolent.

C X  L 11  11 . ffNecefiitate temporis epifiopA'

Hum fedium mutationes fieripojfunt.

Vnde  Gregorius firibit Ioanni Epifcopo Vetiitra-
no, lib.2. epiff.tr.

T Emporis a  qualitas admonet,epifeoporum fe-
des,antiquitus certis ciuitatibus conditutas,ad a-
lia,qu?r iecuriora putamus,eiurdenrdioeceds loca traf*
ponere,quo Sc  habitatores nune b  degere, Sc  barbari-
cum poilint periculum faciliiis declinare.Propterea te
loannem fratrem coepifcopum noftrum Veilitrenfis
ciuitatis,fedemquetuam in loco quondam s  _Arena-
taad faindum Andream apoftolum prsecipimiis -  exin-
dctranfmigrari :quatenus ab hodilitatis incmfulibe-
riorexidere valeas, Sc  illic confuetudinem d  folen*
nitim fediue difponas.

J <([Confuetudinem .3  Apudloannem Diaconum legitur,
confuetudine folennifeda difponas.Apud Burchardum
frluonem ,confuetudinem folepnium feftorum. In va~
riit H. Gregorfieptlfolarum editbonibut,confuetudinum  fo-
lennium fefra difponas.

S .pars. Item cum alicjuis caufa humilitatit Apoftolica con
cefitone de epifiopali feddad monacbalem defienderit fubietfie-
ncm }  aliut loco eiut fubrogari poterit file vero adpontificatum
refurgere necjuacjuam vlteriut'foalebit.

C. XLV. Cf Epifcoptit,quicaufa, humilitatit
monachut effiat ur,ad Pontificatum redire
non valet.

Vnde in ejuinta  1 *tf/0fle Conftantinopolitan£fyno«
di C C C EX X X111. rPatrumi/ub loanne Papa oSlauo, cui
prafuit Petrttt prešbyter CardincUis  , fr Paulut Anconitanus
epifcoput, fr Eugeniut Offienfis epifcoput , Apocrifarij Papa,
diserunt.

H Oc d  nequacjuam apud nos h a b e t ur,.v r qui c 1111-
que de pontificali ordine ad monachorum,id eft,
pocnitentium defcederit vitam,vlterius podit ad pon*
tificatum reuerti. Item.  ^fPrxcepit fanfta fynodus, vt
quicunqj de pontificali dignitate ad monaehorum vi-
tam,& ad pcenitentia: defcenderit locum,nequaquam
iam ad pontificatum refurgat.Monachorum enim vita
fubiečHonis habet e  verbum,&: difcipulatus,non do-
cendi,vel pr 3 efidendi,vel pafcendi alios.

Hac fynodut fub Joanne oSfauo extat Graca in Vaticana
bibliotheca. fi uittt fynodi tres tdtum canones cum explanatio -
ne Balfamonit editi funt Lutetia  , fr apud ipfum inferibitur >
Synodut in templo fapientia habita fub Photio Patriarcha. In
Jecundo autem trium tllorum capitulo habetur fntentia huiut
capitis: vifum autem cft>vt omniamcliut percipiantur, locum
kune Grafe, fr cum noua interpretatione ejfe aferibendum
<boi)Ti(&> 6 r 7rcSJ&tc&(jxps eiTH. vusv foneft  7 z,iv ‘ten  r£
4 ^^ Tuy{r<cfl<&' toufln  «> rUnicv
Xsvztnru/lc/j  ecu/rits TtugpiirTis

dliujotflect in 01 cvjtdi  777C cu)f/ttr 7 reiuyictpjgu 4  4 ytc&ctj- 3  ot

oc^id)rafal n> 7 rom^Tcif n.s 'Tt^zn^VTt^.g et7tvv^

tSto  ircvphptiv cbt azo^slajto^g ictvfz tz

n*,ync£l<& etgn;v  tov f^vci^Zy , t^^ tov^-
7 z<Wvtov X f[wjotlaj in to  njg cvp-

paspcozivvsscuiTzSdlEKctiKeiv ^ iAi-
ocg oiTOTnmj^Joi  tov avotfgtescdv ^ivcov etTttv , is^i zredp
ftuiveCpoj^bfj tSto 7 tdt?  $vopBpov, Ttsvttvnov pSp av
vufovTTs Grf&ticnv  «5 cipjgsgtag,^n ets [A9-

fArVj&v v J\^iwu&lcv r  y uytcc
aiujofr®-’ €i 7 ny, o&t£ri j'to h rešeti xtx  ^v<vv, zso^usug
št cv oc.frt(p&e>\tcci f;vovluj šy]s GzjzJut&f

a rB£rc.l.}.c.$$.Iuo p.).c.i 79 .Pann l.2.c.)7.  b al. fe-
cure.  c al. quem tfarenata ad S. Andream apofiolnm dt-

cunt.  d Iuop.7.c.i/f.jf.

c  Aojpv

R.

f07

fti S p 1 topi sd efertotibti s

fusEccIefis,

1  'rcJj-nt ;, -rav pSp Ksjivrzev yP  j(jAusc9vm cin  «££(«« tty
p/SVoiptfss y.top/}jj%( kz  Tav cvapasateav re/.av , totj  j'; y
C7vj&j^$yAvTCM  issi TUTtp^os m'7?t nT.oiopn/d  d/Vzu,
cJereJir™ yjiyd:v.ijix (nujna  BJmgfSi Ji c«-

*nt!mcu«&mxstŠ&i  to*  er rSn> ftgit:tt<,xj iin : tticf
.&fy>rm,XtctKa>,oft  »p^ljSs * agasJiS (pv-

■ -AjSJJtjjC-IJ.jd TV. /.0(7(0!  .

■4>an@- « Oxlg/.xa^tf! Amo.th  *t Aijfi« ij uat-ti^k.

' .yo(7ii‘‘(j-, oUfajveac&tinTdtrtMit yo/,yit (g JO Xxh/J’7  Het^^

^X,6/- , '~uj ’i' /i6t  ■*£>* cV[>2fi£‘a> či ;to  tov /j^oxyjv ny,
vtit-TS; ion 7t?l oof aop%i!gamw!;7 hupA-

■  rac i'v>-ni tSjts  »rgjsTiovTEf .m»J!i*jireji(a’ij »j

'■• d£«i avTJi-ozvjaŽ®-,  £ ri;-j p a 6 utonem oži im

, y.cu <aZ3s tss; t,s  e-JttAijjjsesjjtijr y^Z/-av.rfi>i
Jertt&f vlat » 1 UK %1  vainht iatttntytsm  jr jjjIjj  »g*.
■'»»;, (J* a ur «ary>»a'®- » «»©- aixS £$ta

{<&!&■ ia&; livffSfoJ) jy* JsAjjinfc wnhciv (itov ,«j tov
",-,;S  usfav»ixs Ti 7(0!  z^ssjrAujStreM, fj.r,yJv  rSTij> rj,- «p-
%i,Mt,ltx.y,c ul-mma&M  «|(«r, a} jo. to* f/£vzja9  ra
?••*«< išre3t)fr«£tt0i Aojpr »g .f&frtreieef, «)& i%t il
vamoaMUi  tj' &rg2i$ gi«4,s ;. anutiaiv{y ii/£.xf,a/*.x :m
fiMus&M ij&nitfeSiOvlaf . Jbi >($,Tci a3&agq!eu,')tam?p

& VCC-rfU* CA> CfsppgSftc/li K J H($&b.OyO*y& 'TTViUi-

ygv itzTttToi&pMv  «f rlt/JTu» 7roiti.eMvoujJjo}y  , $ A«s(bc-

'in t  • < \ 7 t° t° ‘ y  * *n «• ,

r  ^isuloov^u^v tCVJTOV p&S&vlnelC&l'. c-l J Ti? TUTU TVA^lij.

;  tr«f argy,|ci,|«fm £ thž^iaant rij; r-ZZ

cjxm£xvr,pBfi>if eeuJ-nt  >Jrj.

. fsjtjV«r %a6fx£ cem m  .ejfjr ti  dt3TE^ij.,~,xj& Ji« toj

t j »5j7Jj<tTj,«|(ai | eys ijrKtaspE^t«.

Photius Patriarcha dixit: Quid ccnfetis de iis,qui ex
Anriftitum ordin® feipfos in monachorum iocum co-
feriint. Num qui feipfos fubieflos.eiTe voluerunt,pof
funtadhiic iidem idem in gtegem imperium tenere ?
Sanfliffimi Iocum tenentes antiquioris Romit dixe
runt. Idapudnosminime iit, nequeinmote eftpofi-
tum.Qnicunque enim ej^antiftitum ordine monacho
nim,id eft.poenitentium ordini idnumeratus fuerit,is
antifiitis dignitatem no» poteft fibi amplius vindica-
Ip. Eafilius,.8cHelias Iocum tenentes orientalium fe-
diutn dixerunt: ncq; apud nos id vnquant eueniife ob-
'fetuatum eft. Nam contraquidem monachi ad antifti
tum ordinem prouchuntur, at qui ex antiftitibus, ad
jmonachos defcendtint, hi antiftites manere non pof-
fant. Sanfiafynodus dixit:dehacetiam te canon con-
ftituatur. Nam & apud nos fajpehacdecaufadubita-
tiones exoriuntur, nonnuliis quidem ita dicentibus,
non prohiberi antiftites, quo minus cinn roonachi fa-
ftifuerint.antiftituni muneribus funganttir: nonnul-
lisvero hanc fententiam ininimc probantibus. San-
ftiffimilocumtenentesdixsmnt.-feratwcanon. San-
fta fynodus dixit. Praterea vero xquum dticimus ferri
canones del.aicis illis, qui eo infanla:, ac fuperbias de
ucneruntjVt antiftites vel facerdotes DeLverberet, aut
cuftodis ttadant.-Sc reliqua. -f Photius Patriarcha di
xit- Si veftrafanftitas iubetdegantur canones: eosque
inmanus fumens Petrus Deo amiciflimus Diaconus,
& protonotarius, legit. Quamuis huaifque nonnulli
antiftites ad monachorum habitum dtfcendentes.co
■mati lint in antillitum faftigio manere, cumq; id face-
re.nt,eares neglečlaeft. Samfta tamen, dccecumcnica
hxc fj nodus hanc quoq; negligentiam cotrigens, at-
«]ue inordinatam hanc atfiionem adleges ; qiisdeftatu
ccclefiafticofunt,reuocans ; ftatuit,vtfi quis epifcopus,
fiuequis alius antillitis dignitatem obtines, jd vitam
Btonafticam defcendere, £c poenitentise iocum jmplc-
tttvoluciit, hie anfiftitis dignitaton anipiuis HOHisti- i

Dccreti Sccunda Pars. ^

neat. Monachorum enim inftitutaad obedi« 1 ^.

rationem pertinent, minimeveroa ^

d.ifcipliti-- r .... : n0I) a^

lterij, vel prafeftnr*: aujue corum lunt, q“ .»jii)' 11 '
pafccre.fed pafci profitcantur. Qnocircaqu e  c0{ ttk
dum difturn eft , decernimus, ne quis P p * j ,nf
qtti in antillitum catalogo funt, atque in pa> a \tfp
mcrocenfcntur, in eoutm, qui pafcuntitr, ac p

tiam agunt.ioaum fc trinsf?iat.Qu6d fi q« is
ir,ulgationem,ac notitiam hitius ousnuncpjf 0  .

-.: - -» c r r lp C * *u

turj-fenteucL?, id facer.caufus faerit,

SP

fism antillitis .gradu prinauir, priftinam, q ua,1 V
contemplic,dignitatem amplius non recupet 3 ^^
Hoc (idpernicnuum agendam, non ad quic( eni /' r
(juibufdamconceditur.  , ,

1  f Inquinta.] ^ Apu<nuonempar.7.cM1-f ,,, .'‘<^V
capituli  ief*Jir«r/j«-,Exaftione utiiiita fynodi
tinopolitause trecentorum & otftoginta triu« 1
fub Ioanne Papa otftauo , eni prafuit Petrus F r  j:'ugf
Cardinalis,&Paulus Anconitamis epifcop us '
nius Oftienfis ep i fc e n us. / numrn .vere ipjtiu c tf !

poetifari; Paps dixerunt,HocnequaquamAc-

C. XLVI.  fPro  infcHatiantlnu ma‘ eru

non licet epifcopooregcm relinejuerO'

Vnde  Liberius Papa fertbit omnlbui (j”'

fcopu,cpift.2. . ■ ub^‘

C Vggeftum “  nobis eft,qttod pro pritenti y
■-J bus, Sc infeftationibus , nonnulli veftruin cSi $
tas fibimet, &aDeo commilfas relinquant P p Je
in fut-uro plures telinquere velint eas, qu? s
bent, ecdefias, Sc pro ouibus fibi comniid ’ 51  c )('
negligant, 8cmonafterioi'um fe quieti coD u
ftinent,Sc vaeatiouem ab epifcopatus labon
re, Sc in iilentio, atque otio vitam degere w ^ I) ,jii£ 1 *'
talit, quamin his,qux fibi commifla Cuot,f c  . ( ^iK

dicenteDomino h  [Beatus^uiperleiie« 11  t i),r

in finem. ] Vndenamqueeftbcatapeifeu CI o |j c |iU l
de virtutepaticntia!quoniam fecundiim AP
1  pridicationem, Omnes,qui volunt in s ih >, ' l ‘ e .

viuere,perfecutionem patiutur. I Idco^ r ? tr S ) eP I,s ' {
mi,non vos affliflionum amaritudoapi 0
ftti propofito coanftet recedere. Confidera £ |(a l0 . {
quantapro abfolutione noftra, Sc liberati 0  u ;bn s

dominusijuejScredemptornoftcrpertiil^ 1 ^ yja^ e

lis poteftatis diabolicariiberarer. Attendi^ ^jrf
vobis , 6c omni gregi, in q.uo vos SpW^° s  ?«j acA
ftituit eprfcopos, regere eccleiiam Dci  3
uit pr opri o fanguine:vt non fit,qui vos ^ eC !' is C 0 Km
ducat iji.fiibti lita tc ferm on is, vt plebesvo
fas rclinquatis ,.&alicui proptennaloru
hoirunum q.uicti yos rradatisrfic vt vos 1 °* ti
uetis,&:fdios orphanosrelinouatis.

C. X  L V I I. tj In pcrfccutionibu* e P tJ  ‘
ccclejTam fuam non defekt- *

■Itcm  Nicolaus Va\>ztfum<jrido:M ortn

ccclcfiA cpifcopo. ^  ’ e5 b/ f ,

n Cifcitaris itaque per Culdagaritu 11  P
O vtriim, ciun a Nof-mannis de ep Z&i. !»<>!?
debeas de citero in monafteno cotict ,;11  pr oi fl ?di'
chatillime ftater, qu6d, fi pcrniciofum e r S* 1

tranqui!litatenauim deferere, qaanto i ^ n0 rt
bus? V bi non dicimus,quod perfecu t ^ t finrf

mus(maxiniepaganorum)inIidi3S,cu<n ' d f jroti ,||,> jt
uiunt, Scobunultirudincm delidorum n° . tl) pC (
cendi facultatem diuinitus a/requutur:p i:,;  njid/.

ois prodire vitro non debeamus.

& Appftolos, ipfumtjueDominum buiu-
infecutores luce clarius conftec: led, q tt °

a Poljt.l.+ .rir.rr-
d +/UtdQ*  c  l94V’f*

b JM#'* 9 '

5°9  Caufa VIL Quceft. L ^ rp Sr c fd“^ s  5 m

JH)s 1 quitaquam arictes duentum gregibus -n - ib e m us,
W?o  qui Sc  horum paftores fumits, Dco audbcre c um
ftfin pcriculis pro vuibus perlLflerepro ccrro conue-
niat;&cum tran<|uillitas vedditadiuina ftierit pieta-
te/opitatjuefurciitium infc&ario, mox g reg e m reqni-
terc, Sc  in vunin coiligerc, & eius animos cctleftis pa-
trixp.icc,ac pctilTmuim fecti r i ra te p re d i c a t a furfuni e-
ng.eredebemiis. £t tamdiu fupereorum cautela opor-
tctnos cfle /oliicifos, vt fi Dei iudicio pnrfcnris tem-
poriscommoda fortaffis amittnnt, futimr vitx fe fpe-
icat gaudia abiq - }  ambiguitate pcrcipere fempiterna.

C. X L V 11  J, fj'Nox efi rcprobatiofcd virtu-
tisprobatio. bonorum aduerfitas.

Item  Gregorin. 1 ; Ub.7-epish126.Ad Recare-
dum r^gem.

A  fruerlitas, qnx bonis votis obiicitur,probatio vir-
tiitis eft,n.on iudicium A 'reprobationis . Quisc
iJint nefciat, cpuni profperum fuit, quod beatus P .Tu¬
ta apoftolus b  pradicaturus ad iraliani veniebat?&
tffflcn venftns naufragium pertulitrfed nauis eordis
in  maris d udi b tis integra ftetit.

9 .pars. Hoc tune feni An dum intelligiturRuando interfub-
btos aliqui inueniiitur,qu:bus pr dular um vita  proficiat:quan
do n ec fiecialitcr prslatus quAriturj» ec per-alios t ut a  pot efi ejfe
er dtfixfalus,nefi defirere incipiat?auibusprodejfepoteFfdica-
tu ' r ds to, [Mercenarius  c aurem\pr cjui nun efi pafior , cm us
^funtoues propria, videt lupum venšsntcm, pr defiritotlci,
bfrgir. ] Cum vero (pedaliter quaritur,fugi at  d exehtp!o
}  ^ fiicie Herodu fugit in e>£gyptum:fugiat  e e-

Pauli,qui a fratribuS per murum fubmiffiu efi in fpor-
4 , ^W? -Augufltnus  1 ait  f [ Fugiat ?tiinifier Čbrifii,fi-
Cbrifftu in tA£gyptumfugit:fugiat Pr quifpeciditer
£, irit fr,dum per diosfirma efi ec dej ?a  falusf H in c c tram ait
t*j y> ' n,u  difeipuhf. (Si § vos perfecutifuerint in vna ciui-
^ tfkgitein <tliara.\ Hinc etiam ide m  h abfcondit fc>& e-
templo, ejuando ItuLi lapides tv.lerunt, vt iacerent in
^ Hinc etiam KAuguslinus-  i ait de eodem in Pfalm. s4.
f,  ff e lo nga n i fugi e n s ,ill ud tagst, q ne d (fhrifius vitabatper-
*ti) 3ntei> vt  octAfionem ir a  demeret, (pr mane bat tn defertis o • 1

docebat nos in feereto confienria or are, pr cjuiefce-
yn ^ ls  premini ur C um vero no n prdatomm tantiem,
h^^dciefia falus ejuxritur,fide's impugnatur, necejfe eih, j pifeopo feripta.

perfieutio iuffi, vel a leone in impetu, Vel a draconc in infdtu,
1 tideenattes clamant,  Deus in adiutorm meum intende. j
<tfCum autem vitiu/ubdi taram pr d uta* ufftigitur , alicjuundo
omnium c hi vna,pr i nfatiabilu obdinatio ,alicjuundo mali in-
uenmntur bonis admifli . fpHundo bonifmud c um malis habi-
tATit , non funt deferendiboniproptermuhs : ne peruersc maloi
entfando vineamus,<juos figimuu ,<zdgehen n am ?  a ped pot srn
nudi tolorentiur propter bo nos . V n de Gregorina  b; [v Abelejft
renuit,cjnem Cain malitia non exercet:  ] fenum quippe n od ra
m en tis ad aeumen non potefi pouenire veritatis, ni Ji boe alte-
rius eruf rit tima prnuitatis. Hinc etiam ^ngufinrts c : [Tu
bonus tolera matum,&c inf a,de tollerandis malis ,inprima z
euufa bu reticoru m.  ] Idemait.  f Matas m dum in feparation:
bonorum committimus  , qnnmin coniunttionemalorum fugi -
msesali  non imputat Tiču* Juapeccata, quia non fe~
cit:non diena^uia non approbauit: non n egiig e ti um ,quia non.
tacuit:non fuperbiam.cjuia in vnitate permajit. Hinc idenv-

d in  P/i/.-f*.'.Quisdabirniihipennas,ficutcolumb£?
non Ait,f cHt conto . fdu mba a molefttis quarit auolarcfcd di-
lehhonem non amittit,prfimpergemit.Sic bonus vultfepArare
fe corpore, non umore, ob bis , quibus non poteh! prodeffe.  ] &-f»

®T Sed diejuando ltgatur,non vifeo cupiditatu fedčara,pr offi -
cio, vt defererc nonpofit r nif folu.it ur . guod fi non/oluitur*
tune dišat , Cupio c di/Tokii, & dle eum Chrifto : Sed
manere in čarne nece/leeft propter vos: pr fcefl meritii.
ex defderio.  ^fEcce elongaui fugien^non loco,nerumpatur
charitas bor.vrum,nepcrdatur exercitium mdorum , cjuos Dem
udmifcetrotludum idpofolist^sjitem  L quAmuis fciretfurcm-
cjfe,ramen adprudicandum mijit^pr d EucharifHam dedit,da•
cens in eecleftA toUrnri rnalos  , nec obejfe bonis malorum confor~
ti a.  flpuindo vero omnium fubditorum eh? ob fin ata malitia-g
nec prode fi eis pral at or um prafentia , tune etiam corpore licet ah
eis reče dere: ne pr illorum nequitia femperin deterius profiti at?

Pr ifh ejuidemfiuffum amittant, quem de altorum profe&n
pojfent inuentre. Sic H. Ben e d/Hus dcferuijfe legi tur? quos itT
necemfitum vnanimiter viderat e o njpirajfe:-
1 ff Vnde Auguftinus. ] *Multain hacdifputationccitat
G ruti anus ex -Augufiino^ q uorum fenrentia cjuidetn apud il-
lum habetur, fed verba ipfa funt in glcjfa ordinaria locis indi-
catis. De hac vero quufi 10 ne Ruando Ikeat epifcopo reče dere ab
ecclcfia fu a. differit beatus uguflinus , epifift 0. hfon or at o e -

‘rtucr/o afcendant, Pr in die belii feipfos murk  k oppo-
Aif. ^domo Domini, Pr animos  I fuas pon ant pro ouibus
dl^^mplo fuA pafiionis accendant^uos firmo n e do Širina
^fifirmare non valent . Et hoc q uidem de mani f efi is
5®/^ Efi & aliudgenusperficutionu, iti qno \Apo-

'%„ '^abettjdicens  n), [ffujs infrmatur?pr ego non ir.fir-
*}'/}]ptfcaiidulfiatur,pr ego non vror? prc.  ] Hinc <rltfgufl.

0 r, 'LOffia.,id efi, fortes, quo m m fiixorium funt,qui
'> ntUr:  talit um tnimfiigitur bonus,qu.mtum amat.]
jV :rn inPfil. so.  [- Irdfiituriufiuspropcccatispalca-
ta *$cn odit , in quo cx ringu e retur ocuhts:  ve n ter pro
pf^ks n  lti ) qua t urban tur, quandb ncc corripi pojfnnt im pij,
K$t fe  ° >l  0  tarnat,  quja defecit in dolore vita, viden s
leJ^^H^dicar. ) idemait  p inPfiU. 69 .v-

uriohudijlingucj, [vo  v rribulatorum
p. ' r  r.marejrum inrer papirna periclitdntiU 7 »,ftdd*
Ul  H y entlum ‘ Čara jUu vox ontnit iuffi y cuiex chari -
A 4  J c '... initjuitu etiam ChriltiMorum eff papio: vt

\P cm  pttfccHtiontm d nulh in S e dimu /dih n uit,
q tjuidta i.dhtalt!-  Ej? crr.

♦' --—

ff™-  b  -^O.t 7 . c J 0 at 7 .ro.  d Mntt.f
iir GbPtntiu.aJc.tr.! .ad Cor.infin.ex ^tu^uff.

** pnoratum. gMatt.ro.  h lotinJ. > Glofi.

^ Ja ^ I Ioan.ro.  ™ 2 .Cor.tr.

^JIll prima caufa. ] 7 ndieatcaufam vigcfimara tettiam *
in quaprimitm de hareticu cxpr»pofiro agitarraai mor cirandi
liaietur etiam t.q. 7. necejjaria.fr altbi.

C. A" LI X. 1 Jfijuando lieearprelatu fiubdit.s
defertre.vel non.

Kine etiam  B. G rego rius Petro dtaccno interroganti y an  ■
liceatprelatagrcgemptnetfUfteptum deferere.
ltb.2. r Dial.e.3.reJ]>ondir,diceni.

I Biadunatia:quanimirerportandi funt mali, vbi in- -
ueniunturaliqui,<jui*diuuentur,boni Nam vbi <>-
mnimodode bonis fruifbus deeft. tir aliquando de ma¬
lis labor fupcruacuus g:  ma.vime fi e vicino caafi fup
peranr, qua; fruftumDeo fc-rre valeant meiiorem, fr
pauCopcff.  f s.-epeagitur in animo peffečJorum, qued
filenrio pmereundu non eft: quia cum laborem fuum
fine fruffu effe confiderent, in iocum almm ad labo
rem tam frurilumigrant. Vndeillequoque egregius
pra-dicaror *, qui diflbliri cupit, SccujjiChrifto'e/ie,
cui 1  viuere Chrifius tft, & mori iuerum , qui pafilo-
num certaminanon foJiun i|ifcappetiit,fcd-adtole-
randah.Tc,fc alios accedit.Darnafci K.  perfccutiouem
paffus,vtpointcuaderc,muru, t : unem,fportamq'', qu.T-

Hi.

.d ver. l'Pr ojft mea,fcutjn fi‘ixo-
P c ° r%n '  0  noM  Aamat c/are, fid intus inge-

^ff^inSEadetn ex-eodem inprufitisne PfiU.

“ m M Ghfiorti*

11 :*:)

a  a l. ven tam us ad gebennam.  b tib. r. Mors.29.Pr t.'9>
te.ep1fi.s9.23 .q.4f..tH bonus. c  Glof ordin.in c.6.2.adC°T‘
mfiu.cx KAugufi.ferm.iS. de verb. Domini*  d Glof.ordin.
cx uAugufi. C Philips, f Glof mterlinearis e  v ^dug. m
Pfal.f4.23.q. 4 % tu bonus.  g %Acnw, jrig,  b pbflipp.I.
i i-^9r.u x  k

R +

5 «

7 ) e Ef*i[čopu m trka eadut $
Uborantibtu.

Decreti Secunda Pars.

JI!

fmit,fcque latenter dcponi voluit Nunquid * Pau-
lum mortem diciinus timuifle, quam fe ipfe pro amo-
rc lefu teftatur appcierc ? Sed cum in codem loco mi-
norem ftbi fru&utnadefle confplccret,ad grauem ^
labore fe alibi cum fru&u feruauit: fortis etenim prx-
liator Oei teneriintra clauftra noluit, certaminis cam-
pum qusfiuit.

tMultvrum aufloritatibut appa r ct, ejuando viuentitriu epi-
fcopis etlijpojiint fubffitui i <&‘ auando non.

Q_y A S T 1 O II.

Q Vod anteni tffe  valetudinereceptaftiam po/Tit re¬
pe ter e cathcdram , nuli a aufloritate rarum habe-
tur. Celebrationem verh facrifociorum,fo  C infor¬
mirati* cauja dimi/eritf valetudine recuperata exc
qui non prc hi bet ur.

C. I. y 'De cjuodamprešbytero,quicadtuo mor-
bo lab o rabat.

Vnde  Alcxandcr fccundus feribit Gebonardo
Vitmrienji  d archiepifcopo.

I N tuis iiteris continebatur fic. Hicelerieus ordi-
aem habet presbyterij:fcd quia caduco morbolabo
rat.&ipfi in praefentiarum hoc agnouimus, non auli
fuimus concedcre libi, vt offvrret.vel Mi (Tam celebra-
tet. Quia vero languor in culpa non eft,fupcr hac re au-
čloritatis noftra: dccreto confulendo deliberauimus-
Confulimus itaque, vtii frequcntcr hoc morbo tangi-
tur, ab oblatione, & Miflarum celebrationc modis o-
m n ib us prohibeatur. Indecens enim eft > & periculo-
fum , vt in confecratione Eucharifti* morbo vi&us e-
piieptico cadat. Si \etb  Dei mifericordia conualuerit
(quandoquidem non culpa,fed infirmitas eft iH caufa)
cum facrificare iam non interdicimus.

C A V S A vin.

Vidam epif optu agens in extrcmit, fuccetforM
fobi ex teflamento infoituit: inde fuorum amict -
l  1 rum patrourao tn eundem eptfiopatum eligirur:

“ poft eleflionem pro indemnitate ecclefoa canonicit
i ur ah, en t um prahu it: accufatur defomonia, tA«-
tam murni* ah obJequio praffiterit: ante tempu* fintentti*
i Urici* fuu dtrelinquirur :fone litteru eApoHolicu  a adecilt*
foam fuam reuertitur epifcopu*.

i H'tc pr trn um quaritur , a n lic tat epifoopo Jibi fuccejptretn
foituere.

z Sccundo, an amicorttm patrocinia in cleitione debeant ct*‘

ualefcere.

j Tertio, an Jit habendus fontoniacus , qtti po!} ei.čHoncmh*'
iufomodi i ur amen t um canonitti pr&ftar.
d- Odprto, an Itceat deri us ante fententia tempui ab epiftof*
fuo di/cedere.

S phanih, an fone litteru ^Apoflolicu  b debeat rtdirt
pr tam ecclefoam .

Vod autem epifoopo fuccejfo em fobi inHit^
Itceat , ex verbis Zachana C Pxpa contittt* r *

O V A S T I O I.

;,0  ' • ‘., ^

V /  (jutbm Mognnuno drcbiepifctpo permift

ttrem jibi (latuere , qui ei defuntto in plenttudinempot$^

fuccederettjltem ex verbu SpmmAtbi PapA diccntd  [

tmnfitm P upu intpinntiu eutnerit , vt ds Jui elcl}iimc/i““jl'

rit non pojlir ante decernere,&e.  1 apparer,t]uodepifc°pif uU ‘

ferci/ibi inflituere pojfunt. Iflremevemple B. Petri Hladi**

prtbaturrfui bcatum OementcmJibi fuccejp/rrm inlht

C. I. f£uj>d Petrus Linam,(r Cletumadi*'

toresfibi afuuir.jed Clejnentem fuc -

C. II. $U regiminefujfendatur ecclejit,qui
in ter ram frccjuenter eitditur.

Item  Gelaflus \uHif, & Fortunam
epifcopu.

-vjVperForopopulenfis / ecdefiac derici.vni cum
JN Sabino epifcopo,& Pelagio, & laicis propria fug-
geftione referarunt, prsfulem fuum graui quadam ne-
ceflitatevexari,cuius eiim dicerent incurfioncfrequen
ter elifum. Quod ne fcandalum fidelibus videretur in-
gerere, & eedefiam Dei vbique pofitam hac offcnfio-
tie turbare, prscipue, cum codem ipfo volente huc fe
perrexifle firmarent, ad diledionem veftram feripta
direxin)us, vt ecciefi*. cuius reftor tali cafu tenetur
aftridus.vifitationem cogruam reddatis. Verum.quia
nune idem ipie venit liuc poutifex, falfaque omniade
fe iadata difleminat, fub diuini contcmplatione iudi-
cij,veftra:queconfcienna:, exiftimationisque reipcctu,
terum fide folertiffimb perquifita, ii aliquando fcilt-
cet.vetin domo.vcl in proceflione.vd in alio quocun-
quelotoprobaturicpente collapfus, vocesque dedif
ie Confulas, & fpumas ore iadalfe, qu*nta fieripoteft
exnminationequa:ratur. Quod tamen, Ime non poflit
aliquorum fadum teftificatione firmari , liue nim-
quam contigifiedicatut.non putandum eftpoffe fuffi-
cere, fed certum, manifeftumquedocumentum ,quia
de tanta rc non fegniu« agendum eft. Faciat rem tua
diledio.fratcr Ruftice.fui moriš,& aptam magno poH
tifici.vteumtriginta ’  diebus tecum efle conftituas,
eumque carnibus indifFercnter vtt neceflaria proba-
tione compellas.

r <JTriginta. j Induoltu vetuffiictdictbur/e^irur,odii3
ginta.

a al.numnam.  b fr pavi tabore ad laborem.orig.  c a).
<fudm.  <1 at. Vimnenji.  « l*o p.f.tA.+oi. i at.Fno-
fopiliertjii .

cejftrem.

Vnde  Ioannes tertius [iribitepifcopuGermta'*’
fr (jallie.epiltoUvnkajr.r.

S I ' Petrus princeps apoftolorum adiutor«"" 1 ,,,
fcinir Linutb ScCletum.non tamen poteft^/jit,
tificij, aut foluendi, ant Itgandieis normam ltS °V(c
fed fucceffori fuo fando elementi quifcdem ^P°' lt
licam poft eum , Sc poteftatem pontificalem. j ( .
ftbi beato Petro.tenere promeruit. LinusvetoA
tus miniftrabantcxtcriora:princeps autem »P°®°
rum Petrus vcrbo.Sc orationiinfiftebat.

C. 11 . F A L E A. .

V  Nde ipfe C temeni in epiVtola  f ad tacobumH' ir> ^ ;l i
mitanorum rnijfa , inter e at er a fribir,qubdPtt ,ll,> ''
viuem Clementem m epifiopum elegit.

Simon Petrus in iplis diebus . quibus vitxfi n ' in . (l ii
prsfenfit, apprchenfa manu mea repente con a< Lt‘
in aurib totius ecclefiacjtsc protulit verba:" Cl' cl! ’jj.
tem hunc epifcopttm vobis ordino.cui foli
carionis.Sc dodrinatcatbcdram trado:quem prf f j<
ris expertus (um Deum colcntem, hommes
tem, caftum.difcendiftudiis deditum, fobrium.%.
gnum, iuftum.patientem, & fcientem ferre no#P
rum.etia cx his.ciui in verbo Dei inftituuntur,i'P
Sed in  Antiocheno ccmeilio bor omninofierif
berurin ejuo c.rj.jicjtarurum legirur.

C. IIL ifEpifčopo fuecejforcm jibi conilit* 1 '
re non licet. ^

j  77 Pifcopo C  non lieere pro fe alterum fucceu ^
iifibi conftituere.iicerad exitumvit* P clU 'y

---

* al.vApetielui.  b at.^dpoflo/ici.  c Sup.r a. 1 "^

.d Dillin.79.fi tranfitut.  c  .An pel i. r .i a. i > ^.j

f .Anfl.r.c.j.Clemeni epitt.r.  4  Omtttunrur hic fbf
ba.  g Pelje. t.i.rit.ir. vinjet. tA.ea.f7. turch.t.’- 1
Inep.f.cajei.


W'  Caufa VIII. Qu^ftio I.

Quodfitalealiquid fafiufuerit.iirituin fir huiufmodi
conftituttim.Sertretur autem ius ecelefiaftieum.id con
finem,non oportere aiiier fieri,nili cum fynodo,8c iu-
dicioepifcopomm b qui poft obitum quiefcentis po-
teftatetn habent,eum,qui dignus cxtiterit,promouere.

1  ^ Epifcoporuin. j In codutbitt Gratiani četam rnanu-
firiptit fujucbarur,St deciione  clericorum-j : cjut funrcx-
fuiifla.i]uia neouetn originali , nefut apud cateros coUefloret
Itguittur.

C, IIII. tJDceodem.

Tfrmrvconcilio Martini Papa:, a c.S.

'i- p pifcopo h  non liccat ante finem viti alium in
£ ioco mo conftituere luccefTorem. Si quis autem
■M*cvfiirpaiftenta'uerit,tališ coftitutio irritaerit Non
er go aliterficri oporter, mfi ciun conlilio . & iudicatu
'piftoporum, qui poftexitum przdecefforis potefta-
tonhabentdiginim eligere_o.

C. V. tj Dc codem:

Itcm  Hilarius Papa in fynodo Romana  c  c.s.

P Letiq; facerdotcs ■> in mortis conSnio conftituti,
a in locufiium feranturalios defignatis nominibus
jpbtogare; »t fcilicet non legi ti m a e.vpečfetut eledfio,
‘tddcfunfH gratificatio pro populi babeatur allenfu.
Qnod.quam graue fit, a:ftimate. Atq; 1  ideo fi placet,
dtiam hanc licentiam generalitci: de ccclefiisaufera-
^nsme^uod turpe dičtu eft, homini quifquam putet
“tbcri^uod Dei eft. Ab vniuerfis acclamatum cft Hac
tirfumptio numquam fiat. QmcDei funt, ab homine
non poflunt.

' Atq; i&to^flacvfa ud verf.  Ab vniucifiSMddrVi«
I 1 **!en ibfi conciiio.^infelmo,Poljcarpo, fr luonc.

C. V I. tj D c eodetn.

Itcm  Hieronymus ad Titunt,  d c.r.

OyfesamicusIlci cui 1  facie adfaciem Deualo-
i cutus eft. potuit vtiq; fuccellbres principatus li-
"°sfuos facere,& pofteris propriam rclinquere digni-
** t *W: led extraneus de alta tribu eligitur lefus: vt lči-
* c, n<s prmcipatum in populos.non fanguini deferen-
f 11 ' 1 ) efle.fed vita:. At nune cernimus plures hanc tem
“'"cficium faccrc_j,vt non querant eos in ccclella eri-
ptecoluinnas^uos plus cognolcant ecclcliae prodef-
C: ftdquos,Tel ipfi amant.vel quorum funt obfequiis
Riniti, vel pro quibus maiorum quifpiam rogauerit,

C- Vt detetiora taceam) qui vt clericiiterent, muneri-
*' ,! impetratunr.

C. VII.  De codem.

Itcm  Innocentius Papa 11. in tonalit
Romano, c.td.

i ^oftolica / auftoritate prohibemus , ne quis ec-
1  dejias & prabendas, prapofituras, capcllanias, g
?Uliqua ecclefiaftica ofticia hereditario iure valeat
'ndicarc.aut eapoftulaueprsfumat. Qupd (iquisim-
^nbus.aut ambitionis icus attentare prrcfumpferit,
c bita pocua rr.ulctabitur,& poftulans carebit.
n« omntbtu autloritatibut prohibentur cpifcopi fucccjjbret
e ‘ ‘n/litucrc. Sedalittd eii dc fui Jucccjforit clcchcnc cum jra-
r 'd'ot deliberare: aliud cit ex tc(Ianjcnro,tanpuam fuct dignt-
t ^ t nbtrtdcnt fioi cjuurcre. Jllud jicrt perminitur : boe autem
c^nttuprvhibetur. lliud autem bcati Petri Apoflotl ab illu va-
r,! n ,r gnmeiitum »JJumi, e/ui mletfibifubttiruunt , tpialem
^ 'fottejjbrcm beatus Petru; cjujtfiuir. Venetu, Jtei* officium
° >l yita,fedfanguini capitdeferri, *ry, ad cpijioparumrales
^'‘^fiitifucccjjhres cjuarere ceepit.ejut ve/ odieftpopulit, vel a
t Q 'četudi imtenircucur: tdcirco fterit canouibue liatutum
P^p V-ipjUiun fibi Juilofjicij 'Jtt.uat fuccrjjhrem : ‘/edpopuli

b  1^ eft  j/« capitulu Slartini Brachurenjii.c. S.  b Bure.
I p^ dt.Iua.p.;. ca.ic;.  c vtit/ r  ex concilit Spalenji.

Deepifcoporumfuceeflcribus:fcquemq; epi-
(copum fucceftotem libi iure adlcifcercpolic. 5
c/c&iirte quitratur,qui eorum vtilitaridigne deferuiat, tjui it
hrum vtilitarem.non fua /uera puerar , ejui Cnrifh femtn  t. -.
lit Jufcirare, neti fibi diuitiat congregare. Qued ^uifaeerc tort-
tempfcntjiure ab ecclcfia repudtatur.

C. VIII. 9" Quijibi.fr ecčlcJtaprodefiiVtrofr

pede caiccatus intelligitur.

Vnde  Auguftinus contnt Faufium Mani -
chaum, /ib.po . c.ro.

t. I.im iulfus n  eft frater prxmortui fratris tto-
ps. v e  rem  ducere.vt non fibi.lcd illi fobolem fulcita
rct,eiusq; vocanetnomine.qucdindenafceretur.Qupd
firecufatet, difcalceatus vno pede confpui folebat in
faciem.Nune Euangelij quifq; ptsdicator ita debet in
eccielia laborarc_).vt defundto fratri,id eft,Cim 11 o ftt-
fcitet fe:nen.qui pro nobis mortuus eft: & quod fufci-
tatum fuerit.eius ttomea accipiat. At veroqui eledlus
ab ecclcfia minifterium euangelizandi t jre.nuerit, ab
eccielia ipfa meri(o,digneq; contemnitur.Qlti enim 8c
fibiprodeft,& eccielia:, beneintelligiturvtroque pede

calceatus. Vndeillud [Quam fpeciofi 4 pedeaeuan-
geltzamium pacera, euangelizantium bona.] Quj au¬
tem euram luctandorum refugit atiorum-;, difcalceati
illius noti figuratum fignificabit, led in IcimpJetunu-r
portabit opprobrium_j

*f Hu verba bcati ^Augujlini, fr in fumtnam redacla  , fr
interdum mutatafant, puod aliu etiam ločit ejl adnotatunt.

t Euangelizandi .~\Scqucbarurtn  t -ulgatu,  & baptt-
zandi: puafunt expunSa,qutain manuferiptu non legunturt
Jicut neefj m originali..

C. I X.. f j Loctts regintinit Jicut dejiderantibtu
eff negandue, ita fugientibm cji
ojfcrcndus.

Itcm  Gregcrius Papa/n regeflo,lib.i.epiib.;.fiut
capttc i6y Cyna-.o epifeopo.

I N c  feriptuns d  velhis vot magnopere requiem
qusfi(fe narratis : fedper hoc ad paftoralem lollici-
tudinem vos congrueveniffe oftenditis :quia, ficut lo-
cus regiminis deltderantibus negandus eft. ita fugien-
tibusoflerendus. Et ficut feriptum eft t,  [Necquif-
quam fibi fumit honorem, fedqtu vocatur a Deo, tanij
Aaron:] & rurfus ide pdicator cgregius d icit, [Si vnusr
pro omnibus mortuus eft,ergo omnes mortui funt: &
pro omnibus mortuus eft Chriltus, vt & qui viuunt,
iam non fibi viuant.fed ei,qui pro ipfis mortuus eft, &
refurrexit: fcc pallori landlsccclefic dicitut g ,[Simon
Ioannis amas me ? Pafce oues meas :]ex quibus verbis
colligitur,quia C is, qui valet, omnipotentis Dei oues
renuit pafcere.oftendit fepaftorem.lummum minimc
amarc.Si enim vnigenituspatris pro exp!enda vtil ir a-
te omnitim de fccreto patris egreftus eft ad publiciun
noftrum,nos quid didluri fumus, li fecretum noftrmn
praponimus vtilitati proximorum ? ^ Quies itaque
nobis cx corde appetenda eft, & tamenpro multorum
lucroaliquandopoftponcnda. Nam,ficuttotodefide-
riodebemus occupationein fugere; ita,li defit, qui
prsdicet, occupationis onus libenti necefle eft liume-
ro b  lubire..Q_uod ex duorum propbctatum opere do-
cemur, quorum v n usprz d i ca 11  o n: s officium vitare co-
natus ell, 8c alter appetiit. Nam mittenti fe Domino
Hieremias * relpondit,dicens. [ A,a a, Domine Deus
nefcio loqui,quia puerego fum.] Et cum omnipotens
Deus perfonam ad prsrdicandum qua:reret, dicens,
[Quem mittam_>, &quis ibit nobis!. ] vitro feobtulit
Efaias lLclicens.[Ecceego:mittemc.] En ab vtrifque
exterius diuerfa'vox prodiit.fed non .idiuerfo dilečlio-
nis fontemanauit.Duo quippe lunt pracepta charita-

i p .

H .°id.o.tit.tt.^dnfel.l.6.ca.fd. luo p.t.c&.ioa.
*"'*■*(, ■ - ■ ' r

d In

m.adeaverba [fr ccnlliru.ufer ciuitarei trcibytcroi.  1
^i-U.Num.ej.  f Pann./.t.  f nUapednt.

^ ©

4 D cut. 2 fn
tl.ftripns. .
g Uan.sr.  h

b Bfn.s2-%9fn.i9.  c luo,p f.C.JfO.
C Hcbif.Nnm.2S. ^ z.iorinth.f.
Hl.tnim.  i H ter e. i.  k Efa.6.

K 5 ^

'D e 1 •pifctttnnn fueerJJSnku : & pn ene J. epi-
5 2  J fcopurn JucceJfercmftbi ture adfcifcerepojfe.

trs.Dei videl icet amor, Sc prqxiipi, ?er aftiuam igitur
vitam prodciTe proximis cupH-us-Eiaias.oJiicuirupra:-
dicationis appcriit. Pei coineiiiptatiuam vero lliere-
mias anjori couditori&fui ledulo inbarcre defiderans,
ne mit ti ad prsdieandum debeat, contradifit. Qtujd
ergd faudabiliter vnus appetiir,.hoc laudabiliter alter
expauir: ifteuie tacirrc .con temp! ationis luc«loquen-

do perderet: iile_ne darana frudiofi operiš tacendo

fentiretifed hoc in vtrifq; eft fubtilirer intuendum-',
<]uia Sc is, qui rectifauit, plene n on reftitit: 8c is.qui
mitti voluit, anteleper altaris calculum purgauun vi-
dit: ne, aut non purgatus aditequifquam facra rnini-
fteriaaudeat,aut quem fuperna gratiaelegit.fub burni
litatis fpecie fuperbe eontradicat.

C. X. pj Lccw deieUicnis in loto^ dihnitAtU
femptrftt in necefiirate.

Idem in HoraltbHf Jib.j s .c .13  .ad c .42  .lob.

S Ciendum fummoperccft,quod obedientia aliqua-
do,fi delno aliquid habeat, nulla eft : aliquando.
autem,fi dc fuo aliquid non habuerit, minima. Nain
(tun huius mnndi fucccffus praicipitur, ciun locusfu-
perior imperatur,is, qaiadpercipienda hrtcobedit, o-
bedieti.t ilbi virtutem euacnat, fi ad bare etiam ex pro-
prio defiderioanlielat. Ncque enim fe fiib obedientia
dirigit,qui ad accipieuda huius-vitle profpera Ubidini
propriae ambitionis fcriut. Rurfus, cimi lmindidcfpe-
flus pradpitur.ciini ptobra adipifci, Se coimimelia ia-
bentur,nifiexfeipfo animushac appet.it , obedientia
fibi meritum minuit: quia ad ea,que in bat vitadefpe-
dla funt.intmus nolensq; defcendit. &paulo jUpcriiu. a
fObedientia b  quippe viftimis iurepriponittlr:quia
pervičtimas-aliena caro, perobcdientiamverovolun-
taspropria niačlaturTant6igiturquifq; Dcum citius
plaear, quant6-ante eius oculos repreffa arbitrijfui fu-
perbia, gladio pricepti feimmolat. Quocontra,ario-
landi peccaturn inobedientia dicitur, vt quama iirvir-
tus obedietkedemor.ftretur. Ex aduerfoigiturmclius
oftenditur, e quidde eins laude fentiatur.Sieninn-,,
[QnaSariolandi peccaturn eft repugnare, Sc q«ali fce-
lus ldololatria", nolle acquiefcem] fola eft, que fidti
meritum poffideti obedientia d : ftnequa quifq; infi-
delis c/Te conui nei tur, etiamfi fideiis eflevidcatni.,

£• XI. pjQnip>AeJJe,& non prodeffedeftderar,
cpifeopari non d bot.

Itnn  Atigult. i.b./i).a: uu:r. Dri,c. 19 .

Q Vi e epifeopatuni defiderat, bonum opus defi-
derat.Esponere voiuit,qxid iit cpifcopatus: quia'
lomen eft operiš,non iionoris. Gracum cftenim.atq;
inde duftum voeabnlttm, quodille, qui-pr*ficitur eis,
quibus piaeficitur/iiperintendit) curain eorutiAlcilicet
gerens.nn quippc_,ftiper; oxcnro  vero intentio eft.
Ersroepifcopos J ,fi  vtlinfu*.-lati ne fttperintendences
poflumosdicere: vtintelligat non fe eiie epifcopam,
qni pratefle dilexerit,non prodtffe. Itaquea ftudio co-
gnofcendsc veritatis »cino ptohibetnr, quod ad lattda-
bilepernner ot.i:nt_'.Locits veto fuperior, ('■  ne quo re¬
gi popuiusnon poteft, etti ita teneatur, atquc admi-
niftretur, vt decet, tamen non decemer appetitur.
Quamobwm ctium lantftiun qua’r:t-charitas veritatis:
negotium mtlnm fu&ipit ncceflitas charitatis :-qnam
farcinam ii nuiius impon-it percipiendij atque intuen-
d.evacandum eft veritati: li anteni impemiutr, Jufci-
pienda eft propter charitatis neceffitatem: fed n«c ftc
•mnimodo veriratis cieleftatio defcrendaeft, ne fub-
trahatur tila fuauitas,& opprtmatur 2  iuftaticceffitas.

‘ [■  pilcopus.j -dp^didnUAri ^iiioupinnm^  cir

jeltrmtn k&itur,  vciumis, Latine iuperij*.

ten c! ere p e Humus diccre_^. •

Decreti Sčoinda Pars. $6

2  fr Opprimatur.] /n or/jirVir/?, & opprimat ifti
ueaeflitas : fed ob gtojfam non eft cmtnd*rnm.

C.  X-II. y Pro in.otmo difccntium dofftrtnode-
retitrverkt dodlrmt .

Itein  Fetms <*.

3. P'orteteannq docet, & inftririt animss rudcSs
gs. V/efle talem,vtpro ingenio difccntium fetnet>
pfum poflit aptare, 6c verbi ordinem pro audientis ci'
pacitatedirigere^i. Debet ergoipiepracipue appriaK
eiiecruditus, &dbiftiis, iixeprebenftbilis,matlirus,pt'
uidus b  ffitittipfiprobaftis c  foreliuncClemcnteffl
. poft mo.

C. XIII. t[ <ftui emnibtu priteJKfinguloin*
kuAre conrcndar.

Itcm  eiiffdem d,

C liemens, tanquam qui omnibus pratelTetcnoue-
ris.fingulos.prout pouieris, iuua, & Cngulos reli-
ua,qui & lingulorura onus i<  follicirudineniportaj.
C. A'I I H. f Centra Chrittnm faaunt^ui^rt-
tiapion mcritiigrAdiar.eaUJiafti-
cum tnbuunt.

I7v;wHieronynHis ad Tiram  e.c.r.

/ q Vi / YOs.(pernir,me ipernit. Lx quomanifcftm*
eos,qui Apoftolilege contempta, ecddialb-
cLimgraduin non merilo voiuerint alicui defaiic,fta
graiia,contraChriftLun fcicere_,, qui quabsinecclelia
presbyter conftitnendus fit,per Apoftolum fuuiuia-
fequentibus executus eft.

G, XV. f iAd-factrdotium non elifptrur, ti Ji
<jud arertt ir fandior,ir docltot
babetun.

Itcm  Hieronynvus s intibro Liuitid ;
r IcetergoDoininus deconftituendo principept*'
i-o  cepiffet, * & Dominus elegiflet, ramen conuoci'
tur etiam fynagoga- Rcquiritur enim in ordinando fr
ccrdote_u,&prtdentjia.populi, vt fciantomnes,& ct,tI1
iint.quiaqLii piiftantior eft ex oninipopulo^aidj’'
ftior,quifanftior, quiin omni virtuteenlinentie ,, ’ , 9

eligituradfacerdotium-j, Sc hocaftante 1  pop 1

* c.n..  b uRtr.rf.  d Ibiifcw r >  d ii bejl  ni

•r>i-  V ~-

_ ^ulo, n®

qua poftmodum retradio cuiquam, ne quisferupulu*
relideret.Hoceft autem, quod Sc Apoltolus K.  pt* cc '
pit inordinationefaccrdotis, diccns. [Oportetaute®
ilium.St teftimonium habere bonum abiiis,quif° rl *
ftmr.]Ego tamen,8c amplius aliquid video in eo,qao»
dicit.l cquia conuocauit Moyfes oranem fynagogam ; J
Sc puto, quod connocare fynagogam boe lit,-coliigrr!
omnes animijSc in vnura congregare virtutesivtcu®
fermode fšcerdotaiibus faeramentis habetunvigilt® 1
omnes animi vlrtutes,Sc intente fint.vt nahil in eis la*
pient-i*,milil fcientia:,.nibildelitinduftti* ifed adlit
omms multmido fenfuum, adlit omnis congtegatio
lantiaruui cogitatiouum; vtquid ftt pontifex,.qn™
vnftto.quid 1  indumenta eius, conferens intrafaeta*
ritim cordis fui.polilt aduerte>€_j.

ej Inhoe,ir duobHe fttjtientibtu eapitibmpic OriepntatC'
tnrli . HbennpmutJjaruto* homiliarum interpret, ^uedturpe*
ri pQtHenr>JuprA difttnlf.fi.c. i\  quis. eji adnotaram.

C. XVI. f 'TopuliguberHatto-dininA tle¬
li ime prAjletur.

rdem - ny  e.v iibio Namereram.
q  I trga taatus iile. ac tališ Moyfes non permittit ”

vj iudicio fuo de cligendo principe populi, de conlU'

tuendo iuccelfore,quis erit.g m audeat, velexplebo rt

at. impanidm-

Ineomment.

f Uc.ro. i Od-

a In ep/ff.  Clementitadlctcobum.  b
c  . probiehitit.  d In eadem epi H- c  Inconnntnt.

ad en verba[ir conffl! h- ti per rini teta .  r
eenes homiUč. Adia.sJ-mitici.  ^ Lotit.S.
tefinnte  k i .Timor.s.  1 ‘t-l**-  m  d>n £ eneihe~

mU.ti n  ^

a/.  At-

m  Cnufi VIIT  Onžeft T

■ ' V_(dLli<-l V HI. V^LlcVlL« 1. fdtpum futeelforeVn (thiureadfiifccrcpojje.

'tjuifitpeclamoribus ad

.  ,..« gr.itia«rj, 3Mt »d pretium

'fosiiffe  excitatis,moueri folet: vc*l ex ipfis ctiam fa-
ccrdotibus, quiserit, qui feidoneum ad hoc iudicet,
silili cuioranti fScpetenti a Domino reueletur ? ficut
ScDeusdicit ad Moyfem S  [ Aftiimead temctipfnm
lefutnfilium Naue,nomincm,quihab<rtfpirirum Dei
in (emetipfo.fc iropones man us tuas fuper eum & fia¬
tu« cum corarn Eleazaro facerdotc; & priccpta rida-
to in coiifpecintotius fyivagogx,&c prarerpe de ipfo co-
nm cis: & dsbisclaricatem tuam fuper illum—’, vt au-
duntillum lilij Urad. , Audis eurdčterordinariencm
principi* populi tam manifette defcriptam.vt pene ex-
pofitionendegeat? Nulla luc populi acclamatio . nul
lacoufanguinitatis rado, tulila propiuquitatis h a bita
coiitemplatioefi:.! : ropinqiiisagroruni_',& pr.vdiorum
telinquaturh{Teditas.Gubernatio populi rili tradatnr,
•quein Deus elegerit, homtni fcilicettali, qui habet.fi-
tutfcriptum audi (Vis in feinetipfo fpiritum Del,Sc pre-
eeptaDei in canfpcčlu eius funt, & qui Moyi'. valde
notus.Sc familiaris lit: id eft, in quo (it claritas legis &
& cini a, rt poffint eum audire lilij Ifiael.

C. XVI I. *T ex fauore,fedex tudicio de¬

bet venite delilo.

Gregorius dir o, ir ciuibus Ncapolitanit,

/ib. 7. epift. 4.0.

H  Ec e noiutm, nec reprchenfibile eft, in eligendo
■tpifcopo populile vota in dtias partes diuidere:
■dgraueeft, quando in huiufmodi caufis non ex iudi
ex folo fauore venit elcftio.
ininautemgubernatiopopuli ei trudi iubetur, pttem Deus
* darur tntelhgi, puod alitpuando epitbuJHam tradiiur,
Dom non elegit.

C. XVIII. *T Ifpn  ex Arhi trio Dei ali Ruando
danit principi ecclefia.

Vnde  Hieronymus d.

J' A Vdafter fortafiis alujuid dicimus : tamen quod
* s 'tl feriptum eft,dicimus. Non femperprinceps po
Mii e i  & ecclefia: iudex pet Deiarbitrium datnt. fed
merita noftradepofcunt. Si mali fum aftus no-
,"Aaperamur.malignum in cofpedu Domini, dan-
Ucbis ptrncipes fecundum cor noftrum.Et hoc ribi
^  ftripturis probabo. Audi namquequod Dominus
p 1 * 11  / [feceruntfibiregem—■,St non perme: princi-
.^hScnon p er coufilium meum_..] Et hoediftum vi-
dcSaniiIlo,quem vtiq;iple Dominus elegerat,
vj'8em ficri iufterar. Sed quoniam non fcaindum
ji t  Ul '>atem Dei,fed fecundum peccatoris populi n
* "»Vat eleflus.negareumcum fuavoluntate,

Ctl ' ‘^oconftitutum. Tale crgoaliquodintelligamus
j, ® lt >itifcclefiis fieri:quod pro meritis populi, aut
(jp opere poten s a Deo tribuitur redor eccle-

jpt^ttliinaiignuin faciat populus in confpeflu Do-
^ _ l ; 1  tališ ecclefia: iudex datur, fub quo farnem g
tim* 11 ™ populus patiatur: non farnem panis,neque li-
. ^ttai.tedfametn audiendi verbtim Domini.
tr, lt  ^ Domini.] In vulgatu fccjttebatur,$.<.  tales perfeue-
tpf^ 'l u t funt indutra ae.cJsritatt mnufertpromm  , bom ih a
'rditari*. In vno autem mattufiripro juntgltif-

^linearit.

* I V. ^ r N s Gn'ftitirjjlij,fcdmercenarijam
hinorem a L hominibtu nppetunv.

Itetv  Auguftinusfrd£7«*m +6.ad c./®.

Ioannii.

me-

vel

j ll 1 ecc ^^ ac I u ^ am  prajpoiitia dc  quibas Pau

h

^poftolus diut [fua

qa 3 rentc$,ntin qu« Iefu
; Jaut  pretit fortafe ex,

xcitata.  b Dum.27.
. --o .  ... - , - —j .t.t.in.i.Sup.Ji erg*.  b On renti

fhlt " U p lu i K um.^gloffamim. adc.^.Iudic.  e 4/,

Hn f  °f tf - >■  g -Artm f.  h 1Anf.lj.sa.14 C.

Ch^lfii.jC^uid eflCfua qua'rentc3 ?]non Cbriftum gra-
tis diligentes, non Deirm propter Demn quxr«ites,
tcmporaliacommoda fefiantes , iueris inhiantes, »'<■
nores ab homintbus appetentes. H .v c quando aras-n
tutaprspofito. &propter hsc femitur Deo ,quifqui»
talit cft.uicrcenarius cft,& inter filios le noeortputct.

7\on  erjv tjut prsfietuntur , femptr tattru mdiorei inttlH-
gunrur.

C. XX. Of Sx elebfioni ntn prn/iciulitter tpi-
fcepi t fcd eotnprobnntur.

Vnde  Hieronymus ndTitun z.c.r.

J Llud inferendum eft aduerlum eos, qui.de epifcopa-
tu inrumefcunt.Scputant fe non dilpenfationrm_«
Chriftidtdiinperium coafecutos:quia non ftatimo-
miribus hit meJiores fint, quicunq; epifcopi non fue-
rint ordinati^k.ex eo, quod ipfi eiefli funt.fe magise-
xiftimenreomprobatos: fed intelligant propterea *
quofdam afacerdotioretnotos, quia eos vitia libcto-
aum ittipedierint: fi autem peccata fillorum inftutcul*
ab epifcopant prohibent, qnanto magis vnufqurfque
feconfiderans, & fciens, quia pGtenter tormenta pa-
tiemur retrahet fe ab boe,non tam honorc quam one-
re,& aiiorum locttm,qui magis digui funt,non ambiet

occupare_j ?

C. XXI. $‘Tro gradu fin officij tjutmj'uidi«-
rtm tfie (parter.

Itcm  eiufdem adTirum s, r.j.

Q  Vališ enim ardificatio erit difeipuli, fi fe intelli-
.gatniagiftroefTemaiorem ? Vnde non foliline-
pifcopi,presbjteri,& draconi debertt magnbperepro-
ui.lere.a cunflum populum, cui prafident, conuerla-
tione.fermoBe—..Sofcientiapricedant veriim etiam 8 c
inferiorgradus, esorcifts, ledores.aditui.acolrti
Scomnes onuiino,qui domui Dei feruiunt:Quiave-
he.mcmer ecclefiam Ghrilli deftruit, meliores laicos
efle,quairicLericos.

1  *j Acol) ti. ] B(t bat dtdiiin omnibus vttuffit Gra -
tiari ex(mpU'ibus,niin rame apud£,Hieronimu non legiritr.
G. X  XII. Topulus iuduabit (rpifiopunt fua
ofjinrt non agentom.

Item adTitum  d, c.s.

TrEreor.r.e quomodo Regina e Auftri, veniens J
V finibusterriEaudire fapientiam Salontonis, iudi-
caturaeft homines teniporis fui, 8 tviri Niniuitacafla
panitentia ad pradicationem lonx condemnabunt
eos,qui maiorem.Iona faluatorem audirecontcmpfe-
rant; fic plurimi in populiš cpifcopos iudicent, lub-
trahentes fe ab ecclefiafticogtada,&ea, qux.epifeop®
non conueninnt exercenvet.

C. XXIII.  !£ui clericoi fuoi non corrigit.po-
pulum corrigere non valet.

Itcm  Ambrofius tnincrep&rione itd popu-
luni. form. ti.

/V vid autem ego vos arguo, ciirn poffitis mc vn«
V4_fermone c©nuincere_; 1  conuincor enim,eum in
hac parteclericcs vobis magis videonegligetes. Quo-
modo enim poffumeorrigere filios,ciim ftatres tmen-
dare non polfum! aut qua fiducia tuccenfeam laicis,
ciima confortibus pudoris vcrecundia coaticcfcam?
Ego autem ftatres non de omnibus Ioquor: funt certe
quidat<: deuoti funt & alij negligentes. Ego neminem
uomino: confcientia fua.vmiTr.qucmq; conueniat.
-C. XXI i 11 . *f Spifiopoadfulurem nor./uf-
fcirKloiibin.pr vitapopulo
adatjuuri.

ItcmUeia.fuper Minimum f.

n In comment. adeumloeum. \_Sipuii efifinecrtminc.^
Sap. 6 .  c ln comnseu.adlotim, [Demo tecontem nt.~\
In commen.adea vaeba,[Scd l : efpita/em.~]  c  Matrb.12-
Strnile jhUdamauil.sr-opcmirnpejfeh.inMatr.hvo 40.

„ Retpifiophpan tanka-  TT P .5  yc tptfupnmfimtniacum non ejje.tjuipoff aieptu

5 'y miatntmmn elitni*,  L-tCv-iv-ll JI. X  eli J• epijcepatu, indemnem eccltjiam fon promitrit.  .l*"
[■ Ec futEcercnobis ad filutem arbitrcmur.fi- turbis prsfumptafunc, impunitatem futurus promittat epi-
negligemmm v.cl quorumlibet indodorum.fide,

N!

vel ačiibtis. ada:queiTiur, cjuibus fatris Litteris vnica dt
credendi pariter & viucndi regula a  -pralcripta.

7 ^ crgo(vt fupra diihon eft J tal c s fui fnccc/fores ali-

ffjtitf/ibi (jut-Tcrct,prohibenturrpi/iopi alrcrumpro/e fucccjjbre
Jftbi fratuere.ac de/i$natu nornimbm in locufn fuum fnbrogare.

QJV JL  S T I O II.

Q Vod autem amicorum patrocinia in alicjuortim c~
lečtione conualcftere non debeant.aučloritate bcatt
Gregorij Paps probatur, tjuiin fecttndo libro Re-
£effi > tndič?.i/'*pifi.22./eu cap. 61 .firibit Antonio fubdiacono,
diiens.

C. I. y In eleSfione eptfcopinon munerum da¬
li o >n ec eiliqnorum parrocinia
conualefiant..

I llud b  quidem prs omnibus ribi curafit.vtinhac
eleftione nec datio quibufcunq; modis interueniat
pr.vmiorum, necquarumlibct perfonarum patrocinia
canualefcant. Nam, li quorumdam patrocmio fueiit
qnifquam eieftus, voluntatibus eormn, cumfuerit or-
d.natus,obedire,reueretia exigente,compeHitur:ficq;
fit vt Sc res illius minuar.tur ecdefise, & ordoecclefia-
Iticus non feruetur.Talemergo, te admonente, perfo-
nam debent iibi eligere,quat nullius incongrusc volun-
tatr dtfcruiat,fed vita, ac moiibus decorata, tanto or-
dine.digna valeat inueniri.

C. 11 . Cf In elettione antiflitu communivtili-
Tati,noti fuolHcrotjHiftfo projpictat.

Idcm ad ilerum Madudanenjem, lib.2. Indifl. n.
epift. 29. fiu c. 61 .

B lleftiffimi c  filij.officij noftri cenfura commoni-
tifuademus.vtin hac fufcipiendi antiftitis caufa
nullus veftrum, neglefta vtiliratecommuni, fuolucro
profpiciat; ne>fi quifquam propria commoda appetir,
ffiuola teftimatione fahatnr, quia nec liberoiudicio
praferendam fibi perfonam examinat mens,quam cu-
piditasligat. Penlantes igitur,qua cunftis eapediunt,
«j quem vobis diuina gratia piatulerit, integerrimam
femper in omnibus obedientiam prabetc_j. ludioari
namq;a vobis vlira non debet femel prailatusifed tan-
jo  nune fubtiliter iudicandus eft, quanto poftmodum
iaditandus non eft.

Q_V A S T I O III.

Q V'od autem fimoniacus habendus non fit, <jni poFt
eleftionem pro indemnitate ecclejia luramnuum
praflirtr.facile probatur. ^Alind eft enim ant e ele¬
flionem iurametumfacere ,veL fe faflurum pacifci
ad boe vteligarur: alind eft,nutla pracedenteeonuentionepofi
elefiionem hniufiemodi iuramentnm offerre. lllud ab officio
Tancjuam manm imper.fum deiicit: hoc autem confeerando
nul/um impedtmentnm fenert r£.'

CDi prior: cafu firibit  Pelagius Papa elero Catinenji.

C. I. ff Slu, in epifiopum eligituT.derebui cede-
Jiajlicu aliijuam fccuritatem nul -
/ifdelat.

T  Alia &  quidem-iamdudnm ad fratrem, 8 tcoepi-
fcopum noftrmn Eucarpum- de vifitatione- Cati-
nenfisecclefia: fcriptadircxi-mus,vt in eisfiudidium_*
noftrum potuifietis agn o fcere.V cru m taine,q uiaq uo (-
damibi non fana intemione, fed-prauis ftirdiis difien-
fiones fufi.Jtare_j.veftra etiam relaticnc-cognCmimus,
qui fcientesde adtcpifi:opatnm nec atrate, necfcientia,
nec-vita: meritrs-pofie perduer, au lioe tantummodo
inqttietare ecdeffatn voiuni.vt iibi de iiis-, qu.x ex ipfa

9. fup ApofloHea.  1> *-2olj.l\2.tit.3..luop.r.c. tig.
c Poly.jbil.luiif.3i. -i udnf.l.6.c.fo.Polj,la.lir.).

icopus , &. fiat rapins fecuritas, cpifcopatus ambitio.
hoc etiam vos dindmus commonendos,vt decretunt
in Elpidium diaconnm facluni.&t lubfcriptuin abom¬
nibus. quos veftra relatio defignauit, ad noscttmpu-
diifiti vifitatoris epiftola, 8 c cum codem diacono mata-
retis,Deopropitiante,perducere. {?poftpauea.  f Cim
igiturhuc filiusnofter magnificus vir, Leo pratorre-
nifiet.retalit nobis defingulis, qna tbi mota funt,&
quomodo vota prope totius ciuitatis in Elpidiodia-
couo concordarent.Vnde quia de memorari viritefti-
monio dubitare omnino non po^^umus,idcil'co,fita ,
dičtum eft Elpidium diaconum ad nos facite ptopett-
re.ncc e.vpeftetis vlterius, vt admonitio.ad eurn note
debeat deftinari. <* Q_uem b  tamen hoc perveftraB
diledionem in ptxfenu iuifione ipeciaditer admonfr
m us,ne cui fea!iquiddare.yel daturum efie promittat.
fedneq; deccciefiafticis prsteritis caufis ahquamfe-
ciiritarem euiquam audeat faccre, liue promittere,s u!
quafifatflus epifcopus eaqua; direpta funt no repfl J, >
fed apud eos,a quibus direpta funt, pennanerelibcfi
patiaturtfcicns, quod fi talealiquidfecit, velfectf 11 ’
nec a nobisomnino pcrmhtitur valere ipfa promili' 0 '
& cum iudicij noftri, quod deipfo liabuinuis, danif 0,
paftoralis confecrationis ordine promereri no pote« 1,
'De fecundo vero iafu m pes la  Vrbani fecundi ie^itnt. ■
C. II. Poji eleflionem pro Indcmnirart occtc-

fia licet clefto iuramentum
■ preji are.

A Rtaldus Arelatenfis t epifcopus , Natbonen ( i'
eedefiar fufftaganeus,Romam cofeerandus addo-
minttm Papam Vrbanum venit: fuus quippe
fcopus etun confecrare nolebat, quoniam poft elect j0 '
nem fuam propter bona ecclefis conferuanda cano« 1 '
cisiurauit.Confecratus itaq; eft a domino Papa Vrba'
no.antepurgatus huiufmodi iuramento. Deiutam (|1 ,'
to,quod canonicis nottrx ecclefia: feci poft elefti 0114 ’
nullam couentionem ante,vt el^geIcr,feci.Narbo oC,1 ’
fis vero archiepifcopus > nullius ) pr?tcrid,crimi' , '* rt ” c
fa.confecrationem noftram omilit, me fciente. 11 ^
mihi criminis confcius fum_>, propter quodaf 5Cia

me vndione repellat.

S'i

Arelatcnfi.] In manuferiptu etiamfic habtti-
vi/um eft fubejje mendurn, ejuta btc. epifcopus vocatur falf'
e ant us arehiepifcopt Narbonenjie :in eoncilio autem fn un
^irelaten/i,, ^ireUtereferturadprouimiam Vitnnenjem-
rjuamuii CuUelmus Durandi tnJpeculo deauflor.et vfuf*"S }
boe citet.vt oftendat ^Arelatenfem a n h 1 ep tf. c p um fl btjj‘' *'  ^
bonenji: tamen loannes n dr e a in nota ad illum lHum cX .

preffeJcribit , tn hoc capitulo non a-i de ^Arelatcnfiarebiefn
po.Etprobabile eft,pro Eleflenfi , (jui veri eft fujfriipeatU~ r
chieptfcopt Narbonenfis,corrupte JiriptumfuiJJc,  Arelaten *

A S T I O 1111 .

Q Vod autem. clericis antefententia tempus'

fcopo fuo difcedere non liteat,probatur andonti
Syromachi ‘ Vzp-z.diccntis..

1  Symmachi.'}Citatur/ibellus Ennodij nominiS}” 1 '
macbiPapa, cuitss reddita eft ratio fiip. dijt.sr.c.omniuoa
4.0.c. non nos.

C. I. *dnte rempus fententia non licet tlcricu
ab eptjcopo fuo difcedere.

N Onne dire&a funt verba canonum, 1  Qui cun f
que.clericonun abepilcopo fuo a ji  te ientent«
tempus pro dubia fulpicione difceHerit, 17ian “ e  J?^
eum majiere c en furan v J.] & infra.  Lex eccletia^

a  al.iterari.
ir Polpcarpo.  C

ed.H-o.irW’-

Emcndatus eft hic locus exvdnfdd <
d iHif-’'

al.facerdotio me repe Hat.

pontri

ifict « 1

521

Caufa IX. Ouaeft.

foatifcem ab aliis accuTamm;priufquam fub Inče ob-
, e#aconftiterint,exigitnonrelinqui.

1  f Canonum.JiSVc emendatum eft ex vetuftis codidbus,
Ennodio ipfb,& Iuone t cum pri tu Icgcretur&tcitti. Cttare au-
HtoEntioditu voluit canones, qui ante Sjmmachum de bacre
'Atierant. Ghu vero inglojfa citantur, funt ex epiftolis Ponti-
P : »m Sjmtnacho poftcrinum. In  Carthaginenfi quidem
coocilio inferto in codicc canonum eft vndecimus canon,qui
ttr(lf urinjra,u.q.j.c.Jiquif preš by ter. <&r ded m m n on Hi rela-
tHffitp, f.cj.f,c.cjuifcjuis epifi opor h  . <& vigefimm quartxs tita-
t: uibtdem > c. placuit.ad quod, & pracipue ad primum vider ur
&'H‘En/odiu*. J f  '

S QJ V  A S T I O V.

Ine litteris sAptfolicis  a epifcopus accufatus , (fr a /ah-
ff*fede vocatus,ad fuam non rcucrtatur ecclefam,

c. I. fede  v Apoftolica vocatus epifcopus Ad do~

mnm non rcuertatur, nijipurgatus,

& *Apoftolicis litttrii in -
ft rubi us.

V n de  Sixtus Papa I. aitepift.r .c.3.

a Vilibet b  fratrum pulTatus,atqueabhacTančh
fede vocatus,cum Te nobis rcprxlentauerir>ad cc-
puamenonprius reuertatar,quam littcris Apo-
J|°ncis,vel formatis,pIeniter inftru&us, atq j purgatus
^'fifueritvnde: vtpoftquamdomumreuerTus fuerir,
^^ofcatvicinifui^ualiter fuam, aliorumqj caufam
t . lc fiuierit:quatenus eam abfq; arobiguitate vila nun-
l»* rc >8cpradicareomnibus pofilt. Ab hac enim Tancta
f c  . k&ftis Apoftolis tueri, defendi, čcliberari epi-
^°Pi iuffi Tum: vt ficut corum di(poTtione,ordinante
p4mitus funt conftuuti, fichuiusTančfoe Te-
s (. c uius difpofitioni eortim cauTas, & iudicia Terna-
1  ^ntjprotcftione, futuris temporibus fint ab


Peruermatibus Temper liberi. Vndeculpanturij,
4 ^itcrcircafratres egcrint, quam huius Tedis re&o-
‘^placere cognouerinr.

C A V S A IX.

Ententia excommunicationis not at ut quidam
archiepiftopus ,aliqnot clericos alt eri us metropo-
litnni ordinauit: ejuendam capcllanum fuifuf-
Jraganciallo inconfulto, de pojdit t  at % aliumin
^^- 3 , loco ti us ordinav.it.

' c primum quaritur, an ordinatio, qua ab excommuni-
K  n c atufa6faeff,aliquo modo poftitrata habcri.

* tc nndo,an liceatepifcopo,archiepifcopo,primati, velpa-
1 , . tri are h a clericos alterius fine propriis litteris o rdi n ar e.
er tio_an archieptfopus clericos fujfragancifui,illo incon-
f*lto,dAmnare valcat , veldamnaios abfoluere .

Q QJV A S T 1 O I.

Vod ordinat to,qu a  ab cxcommunicatis celebratur,
nuli as omnino vires obtineat,nec etiam confecratio
appellanda ft, teflatur  Gregorius libro 3- eptff.
^ to.diccns.

’ ‘l^on poteft appcllari confecratio,quaftt

ab excomrnunicatis.

s c  conTccrationediccrenullo modo poflumus,
l Uac ab excomraunicatis hominib. eft cclebrata.
P 1  P A L E A.

»a 'eft rrirriun > ca t:iil!icite manus iniponunt: quia po-
m oritinan<il non  habent Vbi autem illicita
t '4efl l ‘ nt ’ 0fui . o ’ vul,lus  bifligitur. Vnde rcitetaii
f} <£  b^uodminiine probarur efle collatura_>.

_ _ Patea aifunt tt plenffo verujta exempU-

b c TVr./.j.

p.


I Pe oidinationibus ab cxcommuni-
* catofaftis. $22.

ritiu  : habentur tnmtn in vno v ni de emeninte, in 'puo patttt,
baberifolenr. Prior aiir htc videtur ejjefionmti qu&dS fetjuita.

C. III. P A L E A.

[Vnde  Damafus Papa epift.j.air.')

P  Er *  illicitam ma^is impofitionem vulneratum
caput illiqui videbantur aiiquid accepiffc_j,habe-
bant :& vbi valnus infixum eft,necefle eft medicinam
adhibere,qua infisa faneturmacula.id eft,reiterarinc-
ceiliim eft,quod ‘egitime aiftum,aut coliatum minimb
probatur,liperfectum efledebebit. Nam quomodo
honorem poffit retinere, qui ab illo acccperit,qui po-
teftate dare legitime non habuit, inuenire no poflum.

Sedexcommunic<lti  b hic intelligendi funt^ui in ipfnfun
erdinarionepanam excomunicarionu tonmxerunt i  quinum~
/Juani in numero cntholicorumfuerunt-. Czrcrumtfui interen-
tholtces priur deputati funt ijipoften eKcemmunicationu fen-
tentia notatiftennt, erdinationei tamen corum ab eaiefia  vm-
ferkordirer tolerantur.

C. 1111  ■ Ordinarienet abeveemmunicatii.
mnjimoniace fa£fa,ex miferteor -
dia tolerantur.

*Vnde  Vibanus Papa fecundus firt-

bitdicem.

A B e CKcommunicatis, quondamtamencatholicia
cpifcopis ordinatos, fiquidemnon fimomace or-
dinesipfosacceperunt,&fiipfos epifcopos(imonia-
cos rion fuiffe conftiterit, ad hac, li eorum religiofior
vita. & doftrina prarogatiua vifa fuempromereri,pce-
nitentia indiifta,quam congruam duxetis,in ipfis,quot
acceperunt,ordimbus permanete permittas. Ad fupe-
notes autem confccndcrenon concedimus,nifinecef-
fttas.velvtilitas maximaflagitauerit,&ipforumfančla
conuctfatio promeruerit.

Sed&illud Gregorij  d de nominatimexcommunicatii in-
relligirur: cjuorum ordmationci funt mita,Ji corum damna-
tio non erat arditiandu incognita.

C. V. y djuinomtnatim excommunicati funr t
pr qui aliorum Jedes inuadunt, alioj
ordinare nonpojfunt.

Vmic  id c m Vrbanusa<> in [jnodo Placcntina,
ca.p.pr fccjucntibua .

O Rdinationes, e  quzeab hzrefiarchis nominatim
excommunicatis faclx funt, 8 c ab cis, qui catholi-
comm adluic viuentium cpifcoporfi fedes inuaferunt.
irritas efleiudicamus ; nili probare valuerint, fecinn
ordinarcntur,eos nefeifte damnatos. Qui / vero ab
cpifcopis quonda catholice ordinatis,fcdin fchifmate
a Romana ccclefia feparatis.confccrati funt,eos,nimi-
tum,CLim ad ecclefi* vnitatem redierint, feruatis pro-
priis ordimbus, mifericorditer fufcipi iubemus: li ta¬
men vita,& fcicntiaeos commendar. Amodo^ ve¬
ro, quicumq; ^ pndiflis fchifmaticis,fanftxq; Roma¬
na ecciefis aduerfariis fe ordinati permiferit, nullate-
nushacveniadignushabeatur. <[[ Quamuis b  autem

mifcticordixintuitu,magnaqucneccfl!tatecogentC-'.

hancinfacris ordinibus difpenfationcm conftitueri-
mus; nullum tamen ptaiudicium faeris canonibus.
ficrivolumus: fed obtineantproprium tobur,&cef-
fante necellitate, illud quoq; cefl’et,quodproneceffi-
tate faftum eft. Vbi enim inultorum ftrages iacet, ibi
fubtrahendum eftaliquid feueritati, vt 1  addatur am-
plius charitati.

1  Vt addatur,&c-] Hac funt addita ex concilio ipfo.

SleSio ijnecj^nif a. catholicu faflajnetitJrrira effejpbatur.

a  Jup.t.ij.r.perillicitam.  b /up.ca.noiconficrationem.
t ^Snjc/m.l n.ca.74. luop.(.ca.4t>(.  d fup.ca.no »
confeerationem.  c Poly.l.7.tit.i6,fr/.2.tit.jS.C.<>. pr  !#•
f  g C.it.  h C. is.

523 Decreti Secunda Pars.

C. VI. Irritafic cletlto, ejua non a catholi -

cufačfa probatur.

Vnde  Grcgorius fcrtbir Mediolanenfbus,
lib 8.epift.6s.

N  Os * in hominem,qui n o n a catholicis ^ eligitur,
nulla pr^beinus ratione Aifenfum :nec,fi alicu-
ius prsefuniptionis vfurpationeTaftus fuerit, in locum
vclordincm ilhim facerdctis fufcipimtis.

-O

Cj ifi p s GitUi

C. I.

Q__V A S T I O II.

Vod autem epifcopus, vel quilibet fuperiorum
clericos alterius fine pr o pr m litteris or div are
non de b e at.  Caiixtus Papa f ribic epijl.2. ad
'ia dicens.

€f Alterius ecclefia parochianum nuli us
iu.dk are prafumat.

N VlIus -c  alterius terminos vfurpet,nec alterius
parochianum iudicare, vel ordtnare, d  aut exco-
municare prafumaf: quia tališ iudicatio , vel ordina-
tio,aut excommunicatio, vel damnatio, nec rata erit,
nec vires vllas habebit: quoaiam nullus alterius iudi-
cis,nifi fui,fententia tenebitur,aut damnabitur. Vnde
Sc Dominus loqtiituT,dicens e , [Netranfgrediarister-
minos antiquos,quospofuerunt patres tui.

G. II. P A L E A.

[ Vnde  i Vrbanus Papa."]

P Lacuit, / vt deinceps nulli facerdotn Iiceat quem-
libct commiffum alteri facerdoti recipere ad p<K-
nritentiam fine eins confenfu, cui prius le comraifit,
nifiperignorantiam g  illius, cui poenitens priuscon-
fefius.eft. Qui vero contra h*c ftatuta facereprefum-
pferit, gradus fui periculo fubiacebit.

1  Vnde.] sAntea erat,  Idem, hoc eff, Calixtus : ejtiia ,
sumPalea hac nondum ejjet inferta ,/ecjuebatur ca.  nullus
primas,9«od efl Galix ti. Hanc autem paleam citat G roti anus
trx Vrbano fecundo,infra de pecnit. dijl.6 c fin.

C. 11 L f In alterius p ar oc hi a,nifieo vacante ,
nulli altcjuid agerc licet.

Item  CalixtUS epift. t .

N VlIus ^ primas,nullus metropolitanus, nulluf-
qitereliquorum epifcoporuin,alterius adeat ciui-
tatem, aut ad pofieffionem accedat (qux ad eum non
j ertinet,5c alterius epifcopi eftparochise} fupercuiuf-
quam difpofitione, nifi vocatus ab eo,cuius iuris efle
dignofeitur, aut quidquam ibi difponat, vel ©rdiner,
aut iudicetfi fui gradus honore potki voluerit.Sin ali-
ter pnrfumpferit, damnabitur, Sc non fblum illi,fed
cooperatores,eiq; con fen ti en tes : quia ficurordinatio,
ita eis Sc iudicatio, Sc aliarum rerum djfpontio prohi-
betur.Nam qui ordinare nopoterit,qualiter iudicabit?
»ullatenus ^pculdubioiudicabit, aut iudicaie poterit.
C. IIII. f De to dem. ^

Item er  concilio Nannetenfi, c.r.

I N * Dominicis,vel feftis diebus presbyteri, ante
quam Miflas celebrent.plebem interrogent > fi alte-
lius parochianus in ecclefia lit,qui proprio contempto
presbytero,ibi Mrflam velit audire_>.Qucm fi inuene-
rint,ftatim ab ecclefia abiiciant,Sc ad fuam parochiam
icdirc compellant.

y Hoc  dr Jecjuens caput abfitnt a fex vetuflioribus & emen-
datioribus Gratiani exemplanbtts. In careris autem habentur
fine uomine Pale*  , cjuemadmodum in excufis. Extatau~

a Poly .l.r.tit i.  h Catholicis, & ma.vimr a Longo-
bnrdu.~\ori?. c  ^Anjolm.l.fr.ca.izo.lu.op.r<f..c 72. &p.f.
c.236.  d abefiab ortg.  C Deut.ig.Prou.22. f
di.zr.c. De p cenit en ti a, di. &■. c. fi. g al.pro ignoranti a.

li Poly . 1 .2 .tit.24.Burc.Lr c.66.sAnfel.l.6.ca.iu).luo p.s.  j
o./rr.P i:n.l.4 c.28 vfia>epifiopum. iver. nam fi,  i ext.
dc k  at^.h.c.2.B^tsh.l.2,c.')2\ lnop.i.ca.321.

n:

5?4

tem vtrumefo in concilto N annetenfi\<& ex eo citatur hoc primi
in DecrctaUbuf, tit. de paroch.c.2. & a E ure h ar do,  dr luonc ,
ficy {  emendatum cff,cum antea citarerur ex concilio Meldenfi
C> V. ff T)e eodem.

M 7 »e*eodem concilio Nannetenfi a *c.2.
Vllus presbvter, aut 1  diaconus alterius pleba-
num (nifi in itinerefuerit vel placituin ibi ha-
buerit)ad milTam recipere audeat.

1  Aut diaconus/ Ifia duet voces ne^ in concilio,nc^nt
in c cipi čutari b us Siecfj apud Burchardum leguntur.

C.  VI. A d ordinationem clericorum.vel eccle -

fiarum alterius epifcopi , nifi ab eodem
inuitatus , non accedat
epifcopus.

ltcmex  concilio Antiodreno,c.rj,

N Vllum c  epifcoporum auderedebere exaliapro-
uinciaadaliamtranfitum fac r re, Sc ordinate ali-
quos in ecclefiis, aut proferre ad faerum minifterium-
Nec d  abaliisillHC trahatur epifcopis:nififortep«
litterasrogatus abierit,non folinn amctropolitano,
fed Sc ab his,qui cum eo funt, omnibus iplius preuin-
cix epifcopis. Qixpd finullo inuitante inordinatelu-
perueniat, & aliquos , vel ordinate prafumpfent.T^
quoflibet ačlus illi ecclefia: competentes,qui ad fen 11 '
nune pertinent, vfurpare tentauerit, vacna quidem^
inania erunt omnia,quae gefierit: iple vero hutusindi'
fciplinati aufus, Sc irrationabilis coepti dignas caiifr*
cx^endat, e  tamquam depofitus a fanfta fynodo, 2 fr
propter huiufmodi prxfumptione iam pra:damnaru s '
*fHxc t(lprifia verfio.Dionjfit autem interpretatio,<]"* &
conctliorum tomu efl mferta,& a Burchardo,& luoneaff( rtut '
aptius exprimitfentemiam canonis grad. Tamen
nefy ipfa omnibus locis omnino rejf>ondet,vifum efl verbfif* 1 *
noua cum verfione apponere.

■M)J f /AoTCOTtOH TOkfSUtV 01$* 7  *

pct{g.£a*v6ivj  $ gJgoTor&iv cv  o /HKhrjr.cf-™** 6 ?'
& 3 x 3 otr/*)yl/ 2 > >Mnsg?iu 4 ,u 7 )}idt cnustord^iTO icvrdif*
5« P* 7 r*&x*r, 0 et<? oitffoc™ fm

uvTčOTtokiTts , (£'r£>y oujj  courdi 7 n(ncd 7 ruv, ti’ ^\

«

cnoc&KM '&(yppyiscf,'n*r u'', isttSicnjKOVTCfv
tu VZS" ctjuth  7,n7t(9jpyuivu. wy^outeiv  , <t ccthi V H,‘,
pfiv Tijc ccTU^ictf currrSj £ i' 7 ru,gc)'XoyiS
r rbj 7  'n&orrsvfzu'

■kis ayuxt ozcoihv.

Nullus epifcopus audeat ab vna prouincia i n ' a !^5
tranfire,Sc in ecclefia aliquos ordinare ad proinou 0
liturgije, / nec fi alios vna fecum adducat, nifi
venerit per litteras metropolrtani, & corurn, q u ‘
illo epifcoporum,in quorum regionem accedat.Oi 1
fi nemine vocante inordinate aduenerit, vt aliquo$°
dinet,acnegotia ecdefiafiica adfe minim^ P ert ^^
tia conficiat,irritaquidem funto,quae abeogefta* ^
rint: veram Sc ipfe fuacimpudentiae, Sciniquiin cCf J
iuftampoenam fubeat,hinc iama.fančU fynodod
pofitus.

C. VII. y A d ordinationem ecclefia, quafibt-
commtjfa non fucritjntnime accc-
dat epifcopus.

1temex  eodem Anriocheno,c,2Z,

E Pifcopum non debere in alienam irruerecim*
tem,qua: probatur non etfe fubiečla, neqj in reg^

b al.pl&fr

h
d

CiTUKTUS 17TI pfi^oJiCTllZ 7Jyd}y y <£ %gc.7Ufze,iJt{ 'TOSV ( ^' t \

__ .. ' _ ‘ • _ '

a  Etin capit.l.i.c.rsj. Burch.1.2.c.gi^ ,

num.l a/, parochianum.  c  Hurch.i.r.ca'.roS. Iu°
a/o.&•fimile p.s c./oS. ex epifiola Bonifacij,.  d ^

alios kluc attrahat evtfcopus.  c al. excipiat.  *
facrjminrftcrjj.  g Burc.l.i.c.?!. hiopd.c.ift

ikiM u *

M  Caufa IX. Ouaeft. III.

ncm.tjiutadeius cttram minimenofciturpertinerejad
ahquid ' otdinandum, neq;presbyteros,autdiaco-
nosconSituere,adalios 3  epifcopos pertinentes,nifi
rortecumvoluntatCj&teftimonio 3  proprisregionis
cpifcopi.Quod li * quifpiam, horum quid talefacere
volacfit, irrita qnidcm erit huiufmodi ordinario, 8c
^uamiale-A vfurpauerit, a fynodo argiiantur. Nam S
1'ordinare non pomerit,nullatenus ad alios pertincn
l <s ludicare prjfumat.

!  f Ad aliquid. In hoc ctiam CAntnt Dietiyfti \erfo
: ineputein  /; t i^r,' ; iupcr ordinati o ne CLiHifonam,
fptce eftjim •ditrktia rr.o  . ,idc/I,vt  qucmpia ordinet-

J  11 A d alios epifcopos.] Kadem /ere modo Dionr/ius.

G' 3 " Itfitur a;  tosrts eriga idntmorrtp \žz?zcef'AtoieS
iocis altcricpifcopofubicftis.

3  H Et tettimoilio. ] Grafe tantum eII -10  yrupoiift
ptdDimyfui vertir,  cum confilio Sc vohmtare_j.

4  U Et qux male. \?([r tli emtndatum en vetuflu exem
Pbiibtti^r ex cAter" editionibua condliorum ,prater hanc po-
fitemam tjuatuorromorum .lhmipjitif bat/er,Ute  ipfe coercea-
dirafyuodo, cjuodGrtue e/I,  c ceiiTt* imitj-ctrcc \crtt, nat o
nwibiv Twy),cu&>ddefi,lk  ipfe puniatura fyitodo.

3  HNamfi.1 Totahacclaufu la tn Grtuo canone  , cuiw
*** evemplaria rnanuferipta coli ata funt , minime habetur:
f'd&prifca verjio dir Dtony ftana habent. Similit fententia
nptlir fip.nul/iti prim u.

C. Vlil.  accedant epifcopi. ud ccclfas,

aua funt exrra to rum dinceftm.

Irem ex  fynodo Conftantinopolitana
p rima,c. 2 .

"H Pifcopi,qui extra dioecefim funt, ad eedefias, qux
~estra terminos eorum fur.r,no accedant, Heq; con-
'■adanr.&permifceant ecclefias Secundum ‘  regulas
* J tntas , Alexandrix quidem epifcopi ca, qux funt in
"•Slpto.tantummodo gubernent. Orientales autem
i folilis Orientis citram gerant, feruatis. tamen

hi

.! 0| >oribus primat us ecclcfix Antiochcnx.qui in regu-
ls  Nicina;fynodi continentur. Sed & Afianzdioece-
s epifcopiea,quxfunt in Afia, 8cqux ad Afianam
s,1 *Uinmodo dioecefun pertinent, gubernent. Ponti
"tem epifcopi Porniča; rantum dioecefis habeant cu-
^•Thracis vcro.ipfius tantummodo Tbracis.

o ‘  f StcunAi\m.]*Murara ejtinrerpunčtio, vt magit re-
■ (J tac o canoni, -tiKcr, p0 rtec ycrroiotx.ro* pet* A‘}e-

pix;  &c tpuod Vionpfttu nemi,  led iuxta canones.


esaadrinus anriftes,6cc. Ineditione autemcomiliorum

De ordinationeclerid perfgrini feu -

alterius diccceleos.

C. X.  y flerict ab epifopo altrritu ptnd.it ■
ordinati,a proprio in fuu ordinibtti re-
cipi pojfunr.

De hititafiribit  Vrbanus Papa Hugoni Lugdu-
nenji arcbiepi/copo.

L Vgdnnenfis <* parocbir h  dericos,quos conts*
itatuta canonum ab alterius parochix cpifcopis
ordinatos litteraruin tuarum ligniiicatione.monftra-
fti, emn graduuni fuorum honore recipere religionis
ture prudemiapoterit.fi eos alias canonice.&finepra-
uitaiealiqua ordinatos conflitent: fi tamen eorum_<
probabilem Vitam id indulgentix perfpexeris prome-
reri.Legiinus c  quippefanftum Epiphamum epifeo-
pttm exdicr-cefi fandli loannis Cbn foftomi ouofdam
clericos ordinafle : quod fimdus vir omnino non fe-
ciflet.fi ei d  detrimentumforeperpenderet. Quos t-
gitur recipicndos moderatio tua arbitrata fuerit, in •
iunčla.fatisfaflionis gtatia,propterecclefiam_>, quam
offenderunt.congrua poenitentia,miferationis intuitu
in fno quemq; honore recipies, lalua in omnibus fan-
florum canonum difciplina.

Q

Al,

|jj -—-  -- / --

t;  ""‘tomu dterant htc verba,  ea qurefunt in Agypto
ntll nimodo gubernent. Orientales autem epifcopi.

C. I X. <f IIe eodem.

> Itetn ex  eodem,f.i.

On inuitati epifcopi vitra dioecefim accedere no
tu “ebent fuper ordinandis aliquibus, vel quibuf-
Ini?’ “^i >on edis eccleliafticis caulis,feruata regula,'
u P ta  icripta eft de vnaquaq; dioecefi Manifcftum
cijPi.eft.quod p er fingulas quafq; prouincias prouin
b Ca ' s . I u °ti u sadminiftrare_j, & gubernareomniade-
,' eetmdum ea,qua funt in Nicxa definira.

P*,,  li Seruata regula d]lta in omnibua editionibtu hunte
tjii^ f rr /ievu ;fid tn Graco canttne hic eli tntnurn periodi,dir
bor^^nntur ex ipfo pendent , tfuemadmodum Dionpjitu
i>\, s t ’ *eruata vero qux feripta eft de gubernationl-
V| >ain te li u ‘ a >mauifellum cft»quod illa, qux funt per
a ™ t l ue  ptouinciam, ipiius prouincia fynodus

' i, ti c ^ ats ' authoritatibur prohibenrur auilibet epifcopi
*** fe, , ' ltrr,U4  ordinate. Sed (juantur,fi contingat etn a hej ut-
dtfirtbuere , an ordinati ab eptfiopii fuu in
\fdtntbm recipipofint,

tip.„ull«ipri m ~

Q_V  A S T I O III.

Vod autem archietifcopiu'clericos fui fujfraga.net,
illo incor.fidto dam n ar3 valcat,ve! ah fluore ,/te
vtdeturpojfeprobari. Sicut totius epifiopatus ec-
c lejt a  tu fjcc fiate funt epifcopi>fic & ecc/efa tofius archiepi-
fcopatiu ad diaccfim pertinent archiepifcopi. Vocantur tni.»
eptfopi a metropolit ano in p ar tem foUicttudinUjien in pleni-
tudinem potejlatis. Sic ejiuppe vices m impertit,vtpotefatent
fuam Jibi non adimat. Vtike & fine eius confilio nibil en agere
licetfficut in conctlio  Martini Papa: e  legitur,c. 4 ..

C. I. €f Ifgc epifcopi fine metropotitani confen~
fu,nec ille fine eorum (onfenftt ali^uid
agere debet .

j. r) Erlingulas prouincias oportet epifcopos cogno-
1 fcere metropolitanum / fuum, & ipium primia-
tus curam fuiciperc^: nihil autem agercrtiiquOs epi¬
fcopos pra:ter euin_>, fecundum quod antiqnitus a pa-
tribus noftris coniHtutum continetur in canones-
Propter quod metropolitanus epifcopus nihil pne-
fumptiue afliimat f]  abfq; coniilio ccererorum-/.

C. 11. *f Sine metropolitant confcientia ex-
tra fuam diccccfim nihil agat
cpifcopiu.

Ttcmex  concilio Antiocheno, c.9.

ij- p Er frngulas prouincias epifcopos fingulos (čire_»

i opoitct,epifcopummerropolitanum-A, quiprac-
eft,curam & follicitudinem totiusprouincia: fufcepif*
fe.Propter quod ad metropolitanam ciuitatem ab his*
quicaufas habent, concurratur. Quapropter placuit
eum.& honore prarccllere, tk.  nihil vitra fine ipfo reli—
quos epifcopos agerq_^, fecundum antiouum patruni
noftroritm canonem.nifi hoc tantum, quod vnicuique
ecclefi? per fuam dioecefim competit. Vnumquemqi *
enim epifcopum oportet habere fux dioecefis potefta-
tem^vtregatjge gubernet lecuiidiim competčtem iin-
gulis retieretiam, & prouidentiam gerat omnis regio-
nis,qua: fub ipfitis eft ciuitate: ita vt ctiam ordinare ei
prcsbyteros,& diaconos proEabili iudicio liceat,Sc de
lmgulis ipiius regionis caufis cum moderatione_^, 5c
pondere difceptare. Vitra autem nihil agere permitti-
tur citra Metiopolitani epifcopi confcientiaim-» T :  nec
metropolitanus 'fine ejeterorum a4iquid gerat confilio
facerdotum-A.

a  luop.6.c.4i2 . b al.ccclefia.  C Socrates 1 . 6 .Hi-
for.c.n  .<fr tj.Triper.l.ro .c.it.Nice.I.13.c. 13.  d al.eis.  C 4 »
capitulis Martini Bracharf.nJis,c.of..  f al.primatum metropo¬
lit ant epifcopi.  g syip0fi.can.j4f.  h M.fibi ajfumat.
i *sipofi.can,j+.

'veniinatione cterieiperegrinifeu alte-
ritu diotcefeoi.

' ^ Confeientiam. .Greto sf,ofjct TU I'.r\7fo77o/.iotc
ivneocoVei,, pr,l\ ocZtov covsv tzo»  rije hoiTtinv yvuutic.
Itaq t  eadcm voce yivy.Yi$vtitttr canon,tam inconfenfu me-
Tropolitani, quam fitffraganeorum. Sed ob multat varietatei
flacitit apponi verbagracaeum verjione noua.

Tot/s UgoB-’ ing^luj 't7mgyisai tTritmooriss etSitctj
TOV tj) TO] UT/]T^07toX&t mf$E$aTU eTTItnCOOTOV, tUa  Čp^O)-
t~7cc  ub:'.hfAo%  OTsnjf 7?r ‘7>x(paoA fbje/. tv  ci rp piiflge-
sroA« zrcuifaufo) cntfJTčtppjv  7 revfe txc tu  Ttnef.yv.g7g.
tpvt%c, c$£v th£s  <& vij 71 y,p ftifjvyc-io% cwtc) , pttiHvTT

zr^pTiOio TdktTloi/ rus hot7Tis;’i7n(nc.bmv; ovni uihvS,
Kj TVtžjO ycUOV xpcf.T/l<TWTU TUJ 7tV.ft^O)V t.pCUV t&VOVU)
» -nxtrmy$vuiotm Ttj exgrx'l7nGuZbet rrppooiniu,  (c rcu;
Ttsr’ cuiT&t/ fcagatf:  'iH&sov jS iiitmo7roy e^nctiav ‘ym
■ir,; tcw]S ■m^ciKiea,^ioixar-n p? -riu/ ittgc« ionnadSts -
<mv  IvAa^ttoc.Ž &i&yt>ttt.v Tsrotaa% Trnove  rine puppoe

'rrfrr j yrjt) up^flotv frtzpfge.v, o\tpu rit Trg ftr, t^voto
AtoJt l7noT&07ns,petiS^ uutzo  corsv ttis  t  Xoi7tioy yndtuitf.

Epifcopos, qui in vnaquaq; prouincia funt, noffe o-
portet cum,qui metropoli praeftjVniuerfa- quoq; pro-
uincisecuram fufcipere,eo quod in metropoli vndique
conneniunt omnes,quicumque negotia habent. Qua-
propterplacuit.&honore ipfum prarcellerc, Sc reliquos
epifcopos nihilaliud “  fineipfofacere(fccundum ve-
terem,quiviguit,patrum noftrorHm canonem) quam
cafoIa,qtixcumq;ad cuiufq; parochiam,fubieftasque
parochixregionespertinent. In cuiufq; enim epifcopi
poteftate elle,propriam iplius parochiam_,,vt eam ad-
miniftret pro ea,qttx cuique conuenit,integritatc_j,&
vniuerfe regioni, qux fux ciuitati fubiefta eft, prolpi-
ciat, confu!atq; :ita vt &piesbyteros ,diaconosq; or-
dinet,&fingulaqusq; cum iudicio explicet. Pritterea
vero nihilquidquam facere aggrediantur finemetro-
politani epifcopi, neq; ipfelinercIiqaorum fententia.

dfifi forte epifcopi ipfi aconomot in ecclefia fua ordinate
contempferint.

C. III, tfMctropolitanm conflituat ceconomoi,
cjhoi  epifcopm babere neglexerit .

Vndein  feptimafynodo.r.//j , cjrrKr.

C Vm i fimus debitores omnes faeras regulas ch-
ftodire,?4 eam,qux dicit, in vnaquaq: ecclefia oe-
tonomos efTcdebere.modis omnibus inuiolabilem-,
cuftodire debemus. Et,fi quidem vnufquifq; metropo
litanus in fna ecclefia conftituerit oeconomum--, bene
vtiq; eft. Sinautem ex aučloritate propria Conftanti-
nopoleos epifcopis liccntia eft prsponendi occono-
mos in eius ecclefia: Similiter & merropolitanis, fi
epifcopi, qui fub eis funt, non faregerint oeconomos
ftatucrcin fuis ecclefiis.ldipfumautem feruandum eft
etiam in monafteriis.

‘Trobarur tUudidcm exempto gtpoffoli, tjui fornicatorem
Connthium imptniitentemfatana tradidit: poffeaposniten-
Tem cccleJ?treco>uitiduir,bocrantv.m feribens Corinrhiu in pri-
mn C 1  &fieund* epifloU, vtexcommxnicato non comtnuni-
earent, & reconciiiaro Jocia cbarirate copuUrcnrur. Sed conrra
probittur aulforitatemulrorum.

C. IIII. dfJtlctropolitantu fine cpifLoporun
cottjenfu  , vet prefintia alicuiu*
eomm non audtac
atu fcu.

cAir enim  HiginuS Papa epifl.r.c.i.

a 'SS&rfio . hi0p.s.c.374-C oncil.Chalced.ea.o6.

fv.pm.dift.li) .cjui.i in <juibufeUm.&mfra. r6.ep.7_.^mniam in
jjuianfUm.  c  l.Cor.f . t.Cor  a.

d ir luliuf c.+.

Decreti Sccunda Pars. 52S

S Aluo <* in omnibus Romani ecclefia: priuitegio,
nullus metropoiitanus abfq;'citerormn ommu®
comprouincialium epifcoporttm inftantia,aiiquow#
audiatcaufas t  quiairrit^cruntaIiteradla:,quam^ l,
confpeftueorumommum vemilatas, 8cipfe,fifecefl * 1 '
coerceatur afratribus.

C. V, e ‘ide e o d. cm.

Itcm  Anicetus Papa e pifcopit GctUit,c.r.

A Rcbiepifcopus nihil de epifcoporum caufis
dealiis communibus,iuxtaftatuta c  ApoiioloA
abfq; cumftorum illorum agat confilio, nec illo> n *“
quantum ad fuas parocliias pcrtinet,fine fuo^u 0 "
niam tali gaudet concordia altiffimus, & glotiatun 11
membris fuis.

C. VI. fi ‘iiesodem.

Itemin  eadem

S I <i  autemaliquis metropolitanoruminflatusft*
nt,& fine omnium comprouincialium praefentia,
vel confilio epifcoporum-,, aut eorum , ant alias cau-
fas, (nifi eas tantum_>, qux ad propriam fuam pa r0 '
chiampertinent)agere-,,aut eos grauare volueri^ , '’
omnibus diftričle corrigatur, ne talia deinceps pt*' u '
mereaudeat. Si verbincorrigibilis ) eisqueinobe(ii t1 ’ 1
apparuerit,ad liane Apoftolicam fedem, cui Omni*'"
pilcoporum iudicia referri e  prscepta funt, ciuscoO'
tumacia refcratur,vt vindifta de eo fiat,6c c$teri tim*'
rem habeant.

C. VII. *[T)e eodem.

Item  Calixtus Papa / cpifopu Gcdlia,
epifl. 2 . e.).

N VIIus S  Primas, vel metropoiitanus dioecefan 1
ecclefiam,vel parochiam,aut aliquem de eius p s '
rochiaprsfumat excommunicare,vel iudicare.veld 1 '

quid agere,abfq; eius confilio,vel iudicio rfedhoco^
feruet,quod ab Apoftolis,ac patribus, &pridecelfou'
busnoftris eft ftattitum, &a nobis confirmatmn-' : , ; l
eft,fiquis metropoiitanus epifcopus ( nifi quodadltd
folummodo propriam pertmet parochiam) line con 11 '
lio,&voluntate omnium comprouincialium e l ,lc0 '
porum extra aliquid agere tentauerit, gtadus fu'P CI1 "
culo fubiaccbit,& quod egerit,irritum habeatutA vJ ’
cuum. Sed quidquid de prouincialium coepiftop 0 ™ 111
caufis,eorumq;ecclefiirum_,, & clericorum atq; h ct '
larium necelfitatibus agere, aut difponere necelih«®'
rir,hoccoramuni h  confenfucomprouincialiumag#'
tur pontificum.nec aliquo dominationis faftafed hU'
millima arque concordi adminiftratione, ficutDo 1 ®"
nusait ‘, [Non veni miniftrari, fed lniniftrare-,-]®:
alibi [Qu,i maior eft vcftrum , erit minifter veftctj
Similiter,Sc ipfi comprouinciales epifcopi cunfta cu®
eius confilio(nifi quantum ad parocliias proprias pe r '
tinct)agant,iuxtafaniftorum conftituta patrum. hr'*'
fra.  Vtvno animo.vno oreconcorditer fanftaglof*'
iiceturTrinitas infiecula.

C. Vlil. In /kfragctnei parochia niliiUbf

epue cine confilio metropolita  *
n tu agat.

Item  Nicolaus Papa Rodulpho Bintricenfi
archtepifcopo.

C Onqueftus 1  eft Apoftolatui noftro frater noift
Sigedodus archiepifcopus Narbonefis, quod eft'
ricos fuos eoinuitoadiudicium tuum vcnirecomP"'
las,fc de rebus ad eccteiiam fuam pertineiitibusj^.

'Burch.l.r.c.(}.htop.r.ca.!9.& 17 *.  ^ al-ctaP

c can.cApof.34.  d P 0 lj.L 0 .tit. 24 . Bltrc f'
e al.terminare.  1  Concor.b»

a

eorum.
ca.63n Pa.nn,l. 4 'C, 26 ,

citer epiit.r.c.j.  g Poly.ibidcm. Burch.l.r.cAo.

ca.ro .frp.r4x.7i.Pann.l.4.c.27. .AnJet.i.j.ca.SS •

1  Matth.20.  ft Mattb.cj.

eum omnium.  1  Ma.tth.20.
p.SA.l(,Parw.l.f.c. 2 ?'

d

Uh

inconfuW

Caufa IX. QujeftioIII.

in

jnconfuito,qiiafi iure patiiarchntus tui difp.onas: cum
liocnec antiquitas(cui patrcs ianxerunt reuerentiam)
habcat,&auttoritas facrorum canonum p en it us intcr-
dicat:nilifortepro caulis,quac aptid le terminare non
poflunr,ad tequafiad patriarcham fumn prouocaue-
xint,vel li epifcopus fuus dccefierit, res ecclefis fux iu¬
dicio tun dilpenlarc voluerint. Primates enim, vel pa-
triarchas nihii priuilegij lvaberc pr* csteris epifcopis,
nifi (juantumfacri canones conccdunt, &prifca con*
Aictudoillis antiquitus contulit, definimus: ita vtfc-
tundhm Nicsnas regulas fua priuilegia fementurcc-
clefiisipr*terquam li Apoftolica fcdes aliquam eccle-
ilain,vel ipfius redlorem quolibet ipeciali priuilegio
decreuerit honoraren.

C. IX. ^J r Deeoden%.

Item  Beda a  fuper xApocalypJtm .An¬
gelo eccleJU Epheji firibe.  ]

VPifcopo fcribit,de cuius manu peccata fubdito-
-Cruin requirit,neline eius confenfu lubditos iudi-
caredebeat.

f In gbtjjaordinariafic legitur,&C  angelo. id eft,epifco-
po feribit:de manu cuius peccata iubditgium requi-
dt, & line cuius confenlu lubditos iuditare non prx-
dimitipfe Ioannes.

Sola enim Romana ecclefra, fua autforitate valet indic are
*mnibu }: de ea vero nudi iuditarepermittitur.

C. X , y Apoftolica Jedit iudicium a nemine
eff retraciandum.

Vnde  Nicolaus Papa<x<^ Michaclem Imperato-
Ttm in ep fr o la, cuitif initium
[Propofucravt m  . ]

pAtet 4  profečto fedis Apoftolictt (cuius aučtori-
■f tatemaiornoneft) iudicium a nemine fore retra-
»indum:nequecuiquain de eius licere iudicare iudi-
cl °:iimaquod ' Innoccntius PapaRuffo,&carteris
'ffcopis pet Theflaliam conftitutis,fcribens,ait. L Ne-
* lo vinquaiiv Apoftolico culmini (de cuius iudicio no
.“■j-tretraiftarejmanus obuias audacler intulit.nemo
1,1  hocrcbellis extitit,nifiqui de fe voluitiudicari.] Sc
jj^tus Papa Gelafius c .  [Nec deeiusiudicio(ideft,
J 0 „®Jnxecclefii) canones' vmquam prtcceperunt iu-
fenteutiamq; illius conftituerunt non oporrete
®‘“oIui, cu ius potius fequendadecretamadauerunt.]

$ Caput hoc apud catcro, črtam colleclore, ,multu verbu
>rnt P u 'nfumr/itim cjuandam rc dali um eff.

. li innoccntius.] P« epiftola Nicolai, dir apudrclicjuos
/^"^Bonifacms. V or um nccp in Bonifacij, neque in
‘pijhlmnucntum tft <]uod hlc affertur. Inča  vero
f‘ s ft-abiic,Uusrcfcrt črtam alia tpuadamex epiftola Bo,tt-
per ThcJJaliam.

X I. f ^A bahu damnatoi.vcl excommHnica-
toi ^Apoftolica fbluit autforitas.

Itcm  Athanafi us patriarcha Papa Fe-
, lici /catndo  d.

J'it ‘  femperveffrte fanftx Apoftolica: fedilicen-
tu utrnile damnatos,vel excommunicatos potefla-
t{ U '“^ftotitaterefatuere, & fua eis omnia redde-
cau * ^itjuieot condcmnauenint, aut excommuni-
U t i ct “ nt 'Apoftolico punireptiuilegio: ficut etiam no
s ' ttntetioribus cognouimus ačtum temporibus.

X 11. 1f r Deeodcm.

. . T  . _ Item Uidem paulo inferim .

Pl  ttRnis / regulis fancitum g  eft , vt quidquid
Uin^ muis in rcm °ti s . aut m loginquo politis pro
»j 5t  s i ttp^epifcopotum quetelis. aut accufationib.
—^^atonptius tračtandum,velaccipicnduin efiet.

53®

http ^^'CcdMdeumlocumaApoc.p
■( ■

bi \ In tomu cone.  1

* »l.ccnjitum.

b ^4nf.t.4..c.7s .
Infra ca.ipfifitnt  [-§•»«
Utopiš .c.rj.  f hm

De ordinat ione cleria pcrcgrtnifiu
alreniti dioccefeas .
quam adnotitiam almsfcdis veftr^fuiffet dedučlum,
vt huius auftotitate,iuxta 1  quod fuiflet faciendum,
pronumiatio iniitmaretur, aut tirmatetut.

1  I uxta quod.]/#»/ef«-, iuxta qttod fuiffetpronii-
tiatio,inHrmaretur,aLttfirtnatetur./tuoiyt!erertmi»i/iir#w,
tufta qu.r fuiflet protiuntiatio,&c.

C. XIII.  tj r Prima Jedcs nnllitu iudi¬
cio Jultiacear.

/ffOTlunocentius Papa. A

N  Emo iudicabit primam fedetn iuftitiam ‘  tem-
peraredeliderantem. Neq; enim ab Augufto, ne-
que ab omni clcto,neq; a regibus,neq; a populoiudex
iudicabitur.

^ In omnibus ■vehoFfis Gratiani cxcmpUribut ciratur ex
Innocentio. Sedfereeadem habentur in concilio Romano, fule
Syluesiro,c. 2 o. & ex ipjb cirant indicati collebhres.

1  Iuftitiam temperare deliderantem—.] Sic etiam
tn Pannormia ex Splueflro.Sed in vulgaraconci/ij editlone eft,
quomam omnes fedesa prima lede iuftitiam delide-
tantteinperari.

C- X 1111. De eodem .

Item  Symmacbus Papa.

A Liotum A liommumcaufasDeus voluithomine*
terminarc_>> fedfedis iftius prafulis fuo,ftncquc-
ftione. refetuauit arbitrio. Voluitbeati Petri apolioli
fucceflbres coelotantum debere innocentiam, Scfub-
tiliftimi difeufloris indagini inuiolatam exhibcre con
fcientiam. Noiite aftimare eas animas inquilitionis c
non habere formidinem,quas Deus prs esteris fuo re-
feruauit examini. Nonhabet apud tllum teus dealle-
gationis nitore fubfldium, quando ipforuin fatftorum
vtitureo tefte,quo iudice.Dicas forlitan.omnium ani-
matum taliscritinilladifceptatione cbditiotrcplica-
bo.vnidiiftum d,  [Tu es Petrus, 8c fliper hanc petram
adificabo eedefiam meam: & quzxumq; foluerisfu-
per terram,erunt foluta Scin coelis.] Etrurfusfatnfto-
rum vocepatet, Pontificumdignitatem fedis eius,fa-
flmi toto orbe venerabilem: dum illi, quidquid fide-
lium eft vbiq;, fubmittitur: dum totius cotporis caput
cfle delignatur. De hac mihi videtur difluin per pro-
phetatn. e  [Si hac humiliatut.ad cuius confugietis au~
xilium! 8cvbi telinquetis glotiam veftram t
C. X  V. De eodem.

Item  Anterus Papa epijcopupmuinciarum  , _
Batiče1  oletana.  . 0  j f v- j

F Afta / fubditoiumuidicantur a nobis uioftra ve¬
ro iudicat Deus. & infra. <[  Deteriores g  funt qui
vitam,moresqj bonorum corrmnpunt,his,quUubftaU'
tiasaliorum pr^.diacj-, diripiunt.

C. XVI.  *f De eodem.

Item  GelaftusTapa ad Fauftum legatnm.

I Pfi h  funt canones, qui appellationcs totius ecčle-
fisead huius fedis examen vcluere deferri. Abipla
vero nulquam prorfus appellari debere fanxerunt: ac
per hoc illam de tota ecclelia iudicare^?, ipfani ad nul-
lius commeareiudicium: nec decuts vmqlram pracert
perunt iudicio iudicari, fententiairuji illius eurillituc-
runt non oporrcrc diffolui > cuius potius decretaic-
quendamandaruut.

C. XVII.  De eodem.

C ldem omnibtu epifccpU. *

Vnfta ^permundum nouit ecclelia,quod faero-

a  Sylucfterin cone. Romano,c.20. Po/y.l.i.tit.ič. “DeuJ^
dedit p.j .^Ahfel.l.r .c.t>).  & I.4.C.J9. Pann. Lj-.c.f .  b In
Bb.Erinodtj.PoIy .ibid.^Ahf. L1.c. 2\.luo pij .c. 10 .Pan J.4.C. S.
c  al.de in^uijitoribui.  d. Matrh-JČ. c  EJa.ro.-  F Poly.
ibid.^inf.l.i, c.Si.  g Supra.,6.cf M.c.10.ex merito,) .cum Jej.
Nicol.adMichaele ep/ft.7.^Anf.l.2.c.sč.luop $.c.i).  b $up.
ea patet.itt Ji.  i Itt epfr.adepijtoposperDardania coftituios\

^ »f l sdi n JU . /. c. ef 7 . /,/ >c. 16 . & 2 +. Pa n.l. 4  .c rf.

-M-A  ^ * 2 )<? orHindtione drncipcregrtnifin

5  J *• alterius dioecefeos .

£mcla Romana ecclefia fas de omnibus habeat iudi-
czudi:nequecuiquamdeeiusliceat iudicare iudicio.
Siouidein adillam de gualibet mundi parte appelian-
dtun ell, ab ilia autem nemo eft appellare permiffus.

Sed nec iita pnnerimus, guod Apollolica fedes line
illa fynodo prarcedente,& foluendi,quos fynodus ini-
que damnauerat> 6 c damnandijOulla cxiftentefynodo,

? |uos oportuit,habuit facultatem: & hoc nimiium pro
no principatu,quem beauis Petrus apoftolus Domini
voce & tenuit femper, Sc  tenebit.

Om?ua,6ju£ in boe atpitclcgttntur,!:abetur iu epiflola Ge-
lafii ad tpifcopos p er Dardanmm : fed non eodem ordtne compo-
fiia Cdpat autem fiquens,m quo malta huius ipfius capitis
verba i-entinentur , in eadem epiflola eodem pr orfm modo ha-
bentur.ltaj.ficripotefavt.eic alta epiflola caput hoc frmptum
fit.qua /ion exiet : aitt Gratiauus hxc dno tamquam diuerfa
mpiru/a referat t  cjuod apud anriquiores etiam colleSlores di-
fiinbla repererit. In epiflola etiam NiccLu ad epifcopos Gallia,
qns. naper, esl imprejfa in apper.dice bibhotheca , hoc citat ur
ex Gelafio.

C. XVIII.  f De eodem.

Idem cpifiopisper Dardaniam conflitutis.

Vnela per mundum nouit ecclefia,quoniam quo-
V_v rumlibet fententiis ligata pontifieum,fedes beati
Petri apoftoii ius habeat refoluendi, vtpote, qux de o-
mni cedeča fas habeatiudicandi&c.

O. XIX.  <f ‘Veeodem.

Item  Sixtus Papa fecundus Hifpanorum
epifčopu . epifl. 2.C.4..

F ' Ratrcs ^,quos timore terreno iniufle damnauiflis,
fcitote a nobis iufte efle reflitutos: quibus ex fan-
čli Petri & Apoftolica aučloritate omnia, qus eis ab-
lata funt, integerrime reddi pracipimus, li non vultis
& vos>& principes vefbri a coiiegio noftro, 5 c membris
ecdelitffeparari.

G. XX. Cuiufiibet ccclefia clericos P

pa valet ordinate.

Item  Stephanus epifcopus Gualberto
Patnarcha.

N Vnc £ vero iterato tibi feribimus , nolentes ali-
cuius ecclefia: priuilegium.infringere, licet Apo-
ftolica prarogatiua pofllmus de qualibet ecclefia cle-
ricum ordinare: define iam cuiufpia zelo Cumenfis 1
ecclefia: antiftitem protelarc: quiafl protelaueris, 6 c
cum confecrare iam toties monitus non maturaueris,
proculdubio ad nos veniens, confecratus abibit.

I Cumenfis. ~\Sic etiam ^infelmus ,fed apud luonem
plenita , Define iam cuiufpiam zelo ciedum a clero, če
expctitum a populo Lintuardum Cumcnfi ecclefi?:
antiftitem protelarc_->.

C. XXI.  if De eodem.

Item  Nicolaus Papa MichaeliImpcratori in cpi-
flola,cuius ininum  w Propofueramtu.\

c principalom b:aiorum apoftolorum Petri Se

J- • Pauli,dequa fupra partirn expofuimus.poteflatem,
ius habemus,no folurri monachos,vcrum etiam quof-
libct clericos de quacumqj dioecefi, cum neceffefue-
rit,ad nos conuocare, atque eceleliaflicis exigcntibus
opportunitatibus inuitare^.

Sed aliud ef?,qucd cx t cmerit at e ajfumiturprafumptionu:
aliud<juod ex neceffitate geritur charitatis. lam fujfraganei
. archiepifiopompn } fub,ditif Juh ad malam fauere coeperint y at<fc
drča eorum correffiones , negligcntes extiterint, Um c licet me¬
tropolit anuprater illorum voluntatem>&ligandos damnare t &
reconciliandos abfoluere. Cum vero epifiopi zelo diuina chari¬
tatis accenJi>bonos verbo & exemplo adijicant , & malorum vi-
tia afpera increpatiotie redargt+unt>abfy {  talium conjilio non li -

a sAnfilm.1.2,c.2f. Poly l.r.tit.S. Burch.l.t.c.rgi. Iuo
p.f.a 2 + 7 '  b sAnf.l.6.c.}uluop .}« fup.r.j. 1.

Decreti Sccunda Pars. 532

cet metropolitanis m eorum parochia alicjuid agere, teldiftone*
ve. Vnde in fine capintli  Martini Papce non fimpliciter ditlm
cPijuhil agar  j Jed cum de ter mm at ion e [nil prafumptiut  *
ajfumat abfifj eorum conJilio~\vt vi ti umprafumptionu videi*
turimprobanimjio officium charitatis.Sic & pojloliu, quii
Corinthios vidit negligcntes circa correcJionemfornicatorisfui
auSloritatc illum damnauit. loanncs vero, qnia epifiopum E'
phejiorum viditparat um ad corrigenda viti a fubdit orum,fini
c ius au florit ate  b ///oj corrigera noiu it: jed illum tantum ds
eorum correctione admonuir.

C A VS A X.

Vidam Lic us bajhicam a fiftftam a dicecefi
na lege fegregare q nar it: epi fcopus ecclefia tuf*
omni dote f na ad fr. a m difrofinonem pertinrf
contendit: tandem eiancit epifcopus,& per fr
rochias militibus comitatus crudeliterdefifr :
quA ecclefia funt , tamquam fibi delita, v/urpare contendit-

1. iModo p)imuni quarirur,xn bafilica cum omni doteft*^
epifiopi ordinationem pertineat.

2. Secundo^an res ecclefiarum epificopis vfurpare lice at.

3. Tertio,quid nomine cathedratn 1 d fius faccrdotibM ^
gere valcat.

Q^V A S T I O 1 . t >

E prim a tju a ffione fic definitur  in concif 0
lerdenlUap.j.

C. I. Bafilica,qux conficratur, d diecefana
lege non fegregatur.

S I exlaicisquifpiam afefačlam bafilicaraconfc^j
ri defiderat,nequaquam eam fub monaflerijfF^
vbi congregatio non colligitur, 1 a dioecefanahg c3
deat fegregare_^. . e,

t Colligitur.}^ In concilio impreJfo,ac manuftrifr'
quitur>vz  1  regula ab epifcopo non conftituitur.

C. II. *[ Ecclefia cum dottbus fiuis iricpififr
poteflate confifiant.

Item ex  concilio Toletano ?. c c.19•  cc ^

Icquidam contra omn.em d  a 11 iftoritatetn ^ .

D

S icquiaam conrra omnem « auctontait^^
fias,quas ardificauerint poflulant confccra^ v  p
tem,quam eidem ecclefi$ contuierint,cenfeant 3t  Jjj.
fcopi ordinationem non pertinere. Quod
ter 1  in prsterito corrigatur, vt & in futuro. ilw
prohibeatur: fed omnia fecundiim conllitutio^
antiquam, ad cpifcopi ordinationem-') & potc» {
pertineant. ,

1  Tal it er.] Sic eff tn antiquioribui cditionibMfr J
btts Varicanis conciliorum codicibm

: fed in Cohmmf Kjfl

1 n vrvim. hoC }?t0"  ’ * .,i(r

tomorum editione , <fr in codice Lucenfi T{eg>
Vormacierifi,^ Moguntino, & in Pannormia hoc f/,0 ^ 0, C c fr
fačlum,či iupretteritu difplicet,Sc in futuro

G. III. y Ecclefia, & omnia iura earum ad .
ordinationem epificopipertinent.

Item ex  concilio fecundo Cabiloncnfi- ^

D Ecretum e  ell. vt omnes ecclefia: cun 1  fr
fuis,-&decimis,&omnibusfuis, 1  in C P
teflate conliflant, atqj ad ordinationem fuam ,c
pertineant. ^

1  fSuis. Jn vulgatis fiqucbatur,i iiribus.^«^j/
ab omnibus coUatis manufiriptu. *Apud luonem, v
dum  tff/.omnibus rebus fuis.

C. 1111. ^ Vnaquaq }  parochia epifiopi fr

uifione regatur.

— ---

a  fitpra, ead.perfingulas.r. Sup. cumfimHS-Sfr fr
b S upr a,epifcopo.  c  Etin Vormacicn.c.6. & fC fr'
Moguntinofub Ksirnulpho^.j.  d al.canonufl*- ^fr
c.č. Burcb.l.j l c. 2 o l . Iuo p*j

\

533

Caufa X. OucCft. I.

Ittm  LeoPapa quamis,/.7 epijlola adepi-
fopos Bntannj.i,t\ 2.

"p Egcnda * cfi vnaquxq; parochia fub prouiilcne,
•AVac tuitione cpifcopi per faceidotes,vel ceteros clc-
rieoSjqnos ipfe cimi Dci timore prouiderit, cui iure
pmincrc videmr,& circumirc_^>vt libi ncceffarium vi-
ium fuerir ccclefiadica vtiliiate cogentc_j>.

C. V. f Iudicio &potcftdte cpifcopi res cecle-
faflica gubernenrur.

Item ex  concilio Antiocheno, c.24..

a Vscumq; 1  res ecclefuT funt, conuenit cum om-
ni diligentia,bona fide,qux Deo debetur, qui
omniaprouidet, arqjiudicat, gubernari, & difpenlari
«am iudicio &poteftate epifcopi> cui totius piebis a-
B <mxvidenturefie commiiTsc.

;  ^Qua’CUmq3.] Gr&cefignificantius, tol  vjr cf tc^vjcioc^^
iz (pvt.arisoiK, d\.fiv spajvfdeH,  rede

babet^urrecclcfifffuntj ipfi ecclefia: feruari oportere.
C. V I. BofU.arum conditores in rebus cc-
cle far um nullam potcflatem fe ha-
bere cognofant.

7 temex  concilio Toletano 4. c.32.

N Ouerint ^ conditores bafilicarum,in rebus,quas
eifdem ecclefiis cofcrunt, nullam fepoteftatem
babere: fed iuxta canonum inftiruta,ficut ecclcfiam_->,
ita &dotcm cius ad ordinationem epifcopi pertinere.
C. VII.  De eodem.

ltemex  concilio Aurelianenfi i.f.77.

T\E c  his,qu?parochiisin terris;vineis ; mancipiis,
'^'atq;peculiisquicunquefideles obtulerint, anti-
S^um canonum ftatuta feruenuir, vt omniain epi-
co pipoteftate confiftant. De his tamen, qux altario
^ceflerinntertiapars fideliter epifcopis deferatur.

C. Vlil.  De his/jua tn Alt ari o defemntur ,

mcdietatemfbi vindicet epif opus .

Item ex  eodenijC./ 6,

A Ntiquos canones relegentes, priora ftatuta credi-
^niusrcnouanda: vt de his>qu<c in altario oblatio-
c Mclmm conferuntur, medictatcm libi epifcopus
l!1 dicet,8c medietatem fibi difpcnfandam fecundum
« ta dus clerus accipiat, tam de propriis pnedris, quam
c °nmicofnmoditate in epifcoporum poteftate du-
,# ntibns.

C. I X. fDe epifcopis,cjui diosccfm fuam vifta-
rt contcmnunt, & ad redim en d as manfones^
cjv.& vifitdntibus debentur^cle-
rfcos cogunt.

Jtcmex  concilio Toletano:

Ja i  • ta  ^ hčeram fanftafynodoquerimoniaple-

^c^^^^uod fint quidam cpifcopi hokntes ad pra:

lo c ?!^m, vel ad confirmandum fuas per anmtm pa-
q C |^ Sc * rcum i r o :qui tamen cxigunt vtmanfiones,
jJ Us  biprofeftione vti debucrant ; aliqtio e  pretio
W Unt '. C i ui P arate ^ bebant - Qu*duplex infamia,
hor au3r ^ x > fančrai Jynodo magno fuit

?idi° X1 - ?- ratucrunt daq.;, nequis vitra exerceatidcii
ingenium > & vt follicitiores fint cpifcopi de
•f e ? ib »s vifitandis.

f tHr  \ m<inu f cr ipt° prhiilegiorum ccclcfa Toletana rc-
C(l p nt  '?■ cjuarti con d lij T olerani :fed in
’^ kr <-bari exem P^ ! ibtij ex HiJpan i a rn ifiti \ ndn babetur.

^ li9cltAntexconci lig Triburietif temporeiAr-

^f^AnnuU vrirbiu ecclef.r ab epifo-
pii viftentur.

Item ex  concilio Tarraconenfi, c.s.

d’ i b L  * u< ‘P*- fa  - 02 - P ati f21..2.C.6T.

b

•.4.

Poh.l 3 •
C Po/y.

De ttdium facranm Adminijtratione & epi-  _ ^ ~

f op or um vifratienibm . .) 5  Af

D Ecreuimus, ^ vt antiqua: confuetudinis ordo
feructur, & annuis vicibus ab epifcopo dioecefes
viljtcnrur, 6:,fiquaforte bafiiica ftierit reperta dedi-
tuta, ordinatori 1  eiusreparari pnedpiatur : quia ter¬
na pars ex omnibus, per antiquam traditionem, vtac-
cipiaturab epifcopismouimus effedatutum-^.

1  Ordinatori.] In exempUribus concilij imprefd , dr
manufcripru,apud Burchardum , ir luonem-legitur , ordina-
tione ipfius : fedobglojfim non esf miifntum. %elicjua vero
ex tifdem funt emendata. 'Burcharduz antem, & IuoaddunP
pr at er ea in extremo :  in principibus nouimus datutum-;.

2-pars. Si autem epifcopus inv.aletu.dine impeditus  , diet-
cefes fuas per femetipfum . viftare non poterit , vifitationis offi } -
dum committat ali n.

,C- XI. C[ Inualetudine grauattu epifcopus z
viftationu efficium ali is
committat.

Vndein  concilio Toletano quarto, ’
c- 3 f  • legitur.

E rifcopum, !>  per cunftas dioecefes,parochiasque
fuas per lingulos afios ire oportet, vtexqu:rat, quo
vnaquscq; bafiiica in reparatione fui indigeat. Qpoi fi
ipfe aut languore detentus, aut aliis oceupttionibus
jmpiicatus id explere nequiucrit, presbyteros proba-
biles.aut ciiaconos mittat,quireditus bafilicarum_<,8t
reparationes, Siminiftrantium vitam inquirant.

3. pars. Vifilantei autem epifiopt,t]uid, a clericu fuis  eai-
cjuirere debeant , & ejuid eos docere , in  concilio Bracharenfi
iecundo^dp i.ficjlatutum legitur.

C. XXI. Quavijhantes epifcopi a clericii
/uit exejuirere debeant.

P Lacuit c  omnibus epifcopis,vt per fingulas eccls-
fias epifcopi,&per dioecefes ambulantes primum
difeutiant clericos, quomodo ordinem Baptifmi te-
iicant,velMifi'arum,&qiialiter qusq; officia in eccle-
fiaperagant. Et,firečl:e quidem inuenerint, Deo gra-
tias agant: iin autem minime, dočere debent ignaros,
&hocmodisomnibus przcipere.ficut antiquicano¬
nes itibent.vt ante viginti dies Baptifmi, ad purgatio-
nem exorcifmiconcurrant catechumeni,in quibus vi¬
ginti diebus omnino d  catechumeni fymbolum_/,
quod eft [Čredo in Deum patrem ommpotentem_f]
fpecialiter doceantur. Poftquam ergo in his fuos cleri¬
cos difcuirerint,veldocuetintepifcopi,aliadie,conuo-
cata plebeipfius ecclefis, doceant illos , vt errores fu-
giant idolorum.vel diuerfa criminadd eft, homicidiu,
adulterium,periufium,falfum teftiinonium.b: reliciua
pec.cata mertifeta ,8c quod nolunr fibi fieri, alteri ne
faciant, & vt credant refurreftipnem omriitim homi-
num,& diem indici;,in quo vnulquifque fecundum o-
ptra liiarecepturus lit Et fic poftea epiicopus de eccU-
fia illa proftcifcatur ad alianv — ..

C. XIII.  *[ O biatlonci ecckfia laicu vfur~
pare non liccr.

Item  Hieronymus in epiiJtU  e adDamafum
Papam de oblatior.ibus altarit.

4. / ^ Via / iacetdotes pto omnibus otare debet,'
ps. quorum elecmofynas,& oblationes accipiut,
qua frome prafumunt laici oblationes, quas Cluiftia-'
ni ptopeccatisfijis offerunt, vel comcdere_i, vel aliis
conccdete.cum iptinon debeant cx 1  officio fuo prpj
populo orarc_>.Ob hoc,Papa gloriose,roittereoportet
illos pracfmnptorrs in excommunicationem perpe-
tuam,vt & catcri metum habcant, & amplius hsc in
cccleiia ne fiant.

1  Debelit.]/« vuJgatu. & in epijlola impreJTa iegitur 3*

S Hunh.l.3.cai)).1uop.3.ca.3i.  b r P.krih.i,7.eJj.
luop.T.t. 193 .  c  Thtrch.l.i c.St.luop.i .v. 73 .& p.r.c.i^t.
De confe.diiT. 4 mirite viginti.  d al.omnei.  e Te/nej..
f Ptlj.l.p.tip.i.

S a

535 Decreti Secuncfa Pars.

fo lent: Jed in pletu g, manuferiptit Gratiamexemplaribus,&
Pohcarpo,  deoent. Sicetiam Lupa*in regtiia Monacherum
ex Hieronymi feriptu collecfa.c. de tontcmplaiione , or ar ione
/^/ 0 w<r,facerdotesquoquepro omnibus oraredebent,
quorum elcemofynas obiationesq; rccipiunt.

2  Ex officio fuo ^Hac abfunt aplcrifg i  eodteibus Gra¬

fi ant ^ ep;(lo!a ipja, & Pclpcarpo. ■

C. X 1111. M ir. ime auferantur a laicis ob-
lationes a/taribustVel iruct-
bus fitfa.

Tnm  Calixtus Papa fecundus

S AncTorum * patram canonibus confona fancien
tes,oblationes le facratiflimo & reuerendillimo al-
tari bcati Petri,&Saluatoris 5 &fančbe Marirerotundce,
aut aliis ecclefiaru altaribuš fiue crticibus, alaicisau-
ferri penitus intcrdicimus.&fub diftričlione anathe-
matis.prohibemus, & ecclefi.is a laicis incaftellari,aut
infemitute redigiaudorirate Apoftolica prchibcm 9 .

1  fj" S£Ciu\dns.]is4ddirum hocefte*p/eriffr vttufhsNc-
Cjue vero prim us cffe potc(l y  c tu us rempore nondum Panrheon
vocabaturtemplum fantič Marič rotunda. Honifacius enim
fuit.gui tempore Phocč Impcratoris Hlad beatč Maria, & om¬
nibus fa\tlh dicauit.

C. XV. if Ecctejrarum oblationes fub laicorum  <

do min id non detineantur.

Item  Damafus Papa.

H  Ane b  confuetudinem, quae contra Pandam cc-
clefiam catholicam augeri c  videtur,omninoin-
terdicimus, vt nullo modo vnquam oblationcs , qux
intra Pandam ecclefiam ofteruntur, fub dominiolai-
corum detineantur: Ped tantummodo Paccrdotibus,
qui quotidie Domino Peruirevidentur,liceat comede-
re,& bibere: quia in vetere teftamento prohibuit d
Dominus panes Pandos comedere filiis I frači , niPi
tantummodo Aaron,&filiis cius :qui panes longee-
rantabiftis panibus,qiii nune in Panda eccldiaofFe-
runtur:quiailli Pub vmbralegis crant, qui vero modo
fub gratia Spiritus Pandi, toto mundo Euangelio co-
iufcante>lucidiores elTe videntur. Quafronte>aut qua
conPcientia oblationes vultis accipere, qui vix valetis
pro vobis.nedum pro aliis Deo preces onerre_^ ? quia
prauum eft,8c contra Dominicum prxceptum-» ) & de-
trimentum animx Pure infert, qui illud agere conatur,
quodeinullaratione conceditur. Quia omnibus Pan-
dis patribus, noftriso; prioribusplacuit hanc Pandio-
nem fieri,& nos fimihter in eiPdem perfiftere volum’,
vt nullus audeatirritum facerehoc,quod conftitutum
eftjfiinperpetuadamnatione noluerit perfiftere_^. Si
quis vero contra hanc regulam noftram_^& contra re-
gulam Pandorum cccxviijpatrum>qui in Nicamo con-
cilio hoc conftituerunt,temerarius pr^fumptor Pucrit,
& de cacte.ro oblationes de faeris ecclcfiis auPcrre mo-
litus fuerit, Pub anathematis vinculo fit colligatus, &
condemnatus.RePponderuntomnes,fiat,fiat.

‘Tramrjfis autiontatibus,ecclejia cum omnibus rebus fuif ad
epifcopi.ordinationcm pertinere monffrantur, & tam ecclefta,
guam oblationes , & facultates earum , d laicorum di(pojitione
frobantur ejfc immunes.

Q_V A S T I O II.

( Ed cum in epifioporum poteftate facultates ecclcjia

*, ryi
* s -

conftitHtaeJfe dicnnrur, poteftas di/jienfdndi intclli-
1  gend* eff,  non di/lrahendi, vel dildpidtmdi.

C. I. y 'l{ei ccileJtA ali'quo modo epifiopu
ulienarc non Itcet.

Vndein  Agathenficpncilio,c.7.
te on ur.

C Ardlas,vel mancipiola ecclefis,epifcopi (ficut
prifca canonum precepu aučtoritas )  vel vala mi-

a Polyl.}.tir.p.  b P oh .m.i.  c tl.vigcrc.  d i.Reg.ir;

DeAiminifirAtione rertim TSecltfidjltc*-

rum.alienntiom & precariu.  ' J  ^

nifterij.quafi commcndata fideliprarpofito.integrotc-
clefia iure poffideant, id cit, vt neq; vendcre.net]; pet
quofcumq; contraitus res,vndepauperes viuunt, alie-
nare prefumar.t i.

1  Prafumattt.]/« nltejunr melioribm Grnrianicodici*
btu poji boe virbtim /equitur-§.qnbd  ii necelfitas,v/^«e m
finem/ (jui nune bober ur in fn ead ndfinem PaleA,huilxfrbO'
di. )čr fc leoir.ejiii cetfum fcripjtt.

CodieU lib.i. titulo de fdcroftnflu eeclefit. lege, [fanctninl
nemim.  ] Imp.l ufenilnnne. : jxceprn videl.cauji captiuitAtit.]

C. II. ff Dccodem.

Impp.Leo& Anthemius.

E  A d  enim, quaiad beatiflimar ecdeliatiurapeiri-
nent.vel polt hac forte peruenerint, tamquaipfaW
faaofandam, Screligiofam eccldiam, intačiaconue-
nit venerabiliter euftodiri.

Conflirurio itoud.

Hoc b  ius porreflum eftad oranem venerabileffl-'
Iocum,omneq; coHegium-j.iluod ačtio pia conftituit,
vt nec res eorum pignorentur. Et hoc perpetno feruC'
tur in his rebus tmmobilibus, qua: ab impenaii do® 0
prediftis locis applicantur. Incateris eatenus cscip‘‘
tur.li debitum vrget. f Preterea c ,  li habeat fupcrfto’
vafa,ciim debitrix fit.necaliundefoluere valet,neq®“
immobile alienctur, vel diftrahatut ea geftis habitj*
coram eo.cuiuseft loči ordina tio.integra,vel aliis lot**
venerabilibus oblata dentur, vel conflata cuilibet *’
lij vendantur. Qui autem hxc acceperit contra I  b’ £
obfcruationein, iifdem pcenis fubiaceat, qux e .
busimmobilibus proditx funt: li autem debitu®^
mobilibus folui non valet, primores immobiles rf
cialiter dentur pignori ,quarum frudtus creditot
reputet tam in lortem^, qu.im in vfuras, vfq; adqu<t'
tam eentelims. Quod fi nolit creditorita accipertA

tune ordinator domus apud cum, a quo ordinatut/J?'
bitis abfque difpendio gcftis,iuret, (maiorepatte'’ 1 '
dem feruicntium confentiente)& debitum vrgere-^ .’

necex mobilibus folui pofie_j. Quo fubfecut £, ‘l’ crV ‘
ginti dies rem ecclclis venalem elTe pubih 0 n0ttt
lit.vtplus ofterenti detur,pretiomodisom#>b uS f, r -
debitodando. Aliterenim res emptori rtoncoth 0  ^
tur, & hoc inferibatur, nihil efle fačtum in eJl{a v
damnumdiuins domus. Emptorc vero non inn^Jj,
res teftimata diftridle crtditori detur in folutuffli ^ e
ta in pretio vniuerfa aftimationis decima parte,^^
cedente confenfuordmatoris.&maiorispartisib®'

feruientium.Sit tamen ea res mediocris interes 101  i
infpefta iplius qualitate,8c quantitare,&onero 1 -^
creditor hic intelligatur, qui quod credidit,pr° b> ‘
vtilitatem diuina domus proceffilfe. Sicut
alienatio rerum ecclefi* intcrdicitur,itaprohibeW r u
qua fterilis ei detur pollcflio.aut alioqui»
velutihfcaliumnomine.velonere, f Item * P rI /',i,
propteronus filcale inutile alienatur, geftis.v 1 ' 11 *^
conficiendis,eodem iuramento prxftito:id e n’J, (]1)
alia de caufa non alienatur,nili,vt lmm Uiiit 25 0:0
venerandx domus feruetur. Sed & ’
principi licet pro remaiore, meliore, vel xquali" j.
hoc e.vpofcir, & pragmatica forma fuper hoc P r  ,
dentc_,- U Item libi inuicem rede permutante 11 ^,,
triufq;indemnitate, eorum fcilicetconfenfuin 10  i.
niente_,, qui fupra referuntur. 2 .pars. ^ l’«P e ’

a tit 2Je.17.tit. 2. le. tubemus.ver.fcientes.  , .,y

autheti. hoc ius lunanus antec. conjh.7-c.i. ^ ^  ^/i'

terea.)co.tit.lulianus conJht.uo*§fn.  u a/.citrt .
then.hoc ius. fupra citat. £ al.exiftcre.  £


auenti.  h Itempradium.*Auth.fcd&permutti 1 -

l.j.c.ičf. Iuo p.j.c.iSdf.  i ^ luth.fegiicnli.lul
luop.}.c.i$y>  ^ ^Auth.perpetua,

\

k.

537  Caufa FX. Qu 2 eft. II. tlienationt & WMn '  538

<li!oqu«enipbfteufij1iihU permittitur rebus, fircs in
totura gerattir prsfcntia, qmbu$ Koc adfignatur le
Jo.iurantibus his qucrum intereft, ex c-ocontradu
*iliiiadljilioncm dimu® domus effici; iuiuto reditu
ipjiusrei, qui fuit, cum dimno iuri de,dicaretur,non
minucndo.nifi in fextam partem: aut fi ob ciadem de-
»inutafucrit.tunc pro conftante nune penfione in
cmphy tcufim detur. Quodfi res pretiofa quidem eft,
jarumtamen, autnihil prseftat penlionum, res fubti-
litcraftiinanda cft,vt cx hac penilo jufta conftituatur.

Satamen fola dentur in emphyteufim_’, qu?c ad hoc
•ongmavidchtur oteonomo, 6c aliis gubernatoribus,'

SQui a rcmhuiufmodi condudam_j, vclm emphy-
letitunacceptam fecerit deteriorem, aucemphvteuti-
•ttmcanpneinperbicuuium-non foluerit,hac legere-
pdlipotcft.vttamcn foluattotius temporis penfio-
n Mi,6cid in quorcml®fit, rcfarciat, non repetiturus,,

£quiditnpendit no min e mcliorationis. df Si b  quas
feto nimašiiabent memorat® diuin® domus, quas
rradificare »on valent, & 1ix in emphpteufim dentur
P«petuajn_<,emphyteuta vi uro materia habitarionis
depolitadomus.vr penilo deininuatut in tcrtiam pai-
abca,quxftantibus adhuczdificiis colligebaiur,

J Wprius eo re*diiicantc_j, ex additis illis per zftima-
I>0 iiempenfionibus, medietas deturreligiofie domui.

«ain priorecafu,abinitiocmpbytcufis praftandacft
frnfio. C Qm c  vero res iam didas non gratuito alae-
* at ‘o«istitulo.citra formam legis accepit, rem quide
'"■Oomniincremeiuo medij temporis reftituat: eius
j B trmquoddedit, nullam adionem contra venerabi-
"»locum.fedaduerfus eum,quialienauit, habet, Do-
j| l,J rius autem 8c rem cum omni caufa, & frudum re-
^»at.&aliudtantumdem. Crcditor quoq; reftituta
^ftgnorata, crediti adionem contra folutn pignoris

‘ to >emhabeat.Emphytcuiis pccepror,8c ab ea cadat,
|„ c ’SUoddedit.repetat: immo ftatim foluat,quod fo-
effet vnoquoque anno, fi iure contraxiffet.
ii ts ^ n 'eli u sdicituromnimododcnegadas efleadic-
* c cl"r' U ^ n odracceptori linp-Le 0 - f Sioeconomus d
tttjj *Piofpexerit expedire, vt deliderami cuiquam
fcil* 1 ' tlt 'p o fiefiio n u m ,a t q u epr®di o rum (vrbanorum
ruiiicorum) ad ius ccdefiafticum perrinen
''»at ''"'poralis vfusfrudus poflefiio pro ipfius peti-
'aa^^flenir.tunc eius temporis, quod inter vuofq;
Mm^bfiue in dicmvitarfutcabeo, quidefiderat,
?%^ tqr .paaa cum e®, qui hoc elegerit, ineatoeco-
« ton firribat,'per quz & tempus, in tra quod

r * ft^tuatur , & manifeftum lit,

’- l %iflcceperitad inuiccm-«.

K y . C ' lil. P A L E A.

(p cl^g^pdi r beneficij gratia.przftado quidem ec-
pradij pro tempere; vfumfrudum, poft
j,N p to au .lem tempus, & placitum / ipforum redi-
^''fien^^tatead dominium &ius ecclefiafticum
r Mitet: ita fcilicet vt fine completodpa
‘ ,|w  - ' et it inter eos conftitutum, feumortis.fua
3 c.quoqjConuenerit)ia;qui pofieffionem

i liaiofa. Quo finito.res vtraqi pleno iureperueniat i*
domum iam dietam, nec tributis cjuidem graaatama-.
loribus fir ea res,qus datur inuiccm, & eiuidem redr-
tusiit ^ Qu)bulcumq; *  modis hoc ius aliis permit-
ritur, intcidiciturcertis perfonis res huiulinodi acci*
pere,vtreconomoeiusq; cognatis. Qt^od lineceiTitas
compulerit.vt pro eccleiiinecelfitate, aut vtilitatc_n
vel in vfufručtu, vel in direčta venditionealiquid dif-
trahatur,apud duos vel tres comprouinciales,ve! vici-
nos epifcopos caufa, qua nccefle fit vendi, primitus
comprobetur.vt Kabita dtfcufiione facerdotaii, cotum
‘fubfcriptione h  qu® tafta fuerit venditio, veltranf-
aciio, corroboretur. Aliterfada venditio,veltranfa-
•dionon valebit.ei?'t»/‘>. Minus vero vtiles poifef-
fiones peregrinis.vel dericis, faluo iure ecclefia:,in
yfum prsftaripermittimus.

f Inali^uat vetuftu eximpUribtu , in qnibtu punc* funt
palet ,continenterpoft vitima verbajHperiorU capiru feejuun-
rurfine vila diH/nchone verba huitu, cjucmadmodum ir in
ipfi lege cedicie. Induobtu autem vctuJHfiimu, in ejuibuefere
nulla funt palca, deejl prior part huiue capiru  , ad verf
completo fpatio. caterauere leguntur coniunBe cum fupe-
rioribus,vff t  ad  X'er/iquod fi neceilitas.‘t^yw htc verjiculttt
in iijdent exemplaribm , non hec !oce,fedfitpra ead. ca,  cafel-
las.habetur, vt ibi eft notaturtu,.

/ Nam.] Hacvox non eft in authentica, ir in  t e tulite
G ranam codicibns pro ifta vteeeft, N. C, irfigmficatur,RQ-
uella conftitutio.

C. IIII. y Ecclejia/hcarum rerumprt-
. earia tjualieer fieri debeant.

Item ex  concilio Mediomatricis e.

inter eos conftitutum, feumortis fu®

w«’

'ti

^.

'ii^ii , 8ccertorum redituum vfumfruftum

, rb!.' ,s > interueniente pado fufceperit, non

slterius tant® quantitatis, qnantam ac-
*P*' orum  prsediorum dominio.Sc
te), “■'fibus,e°rumq; colonis, 8 c mancipiis.ee-
I' , ‘W r tf lat -Nifienim hac conditione pafta ini-
'l l >oq;decernimus non valere. ^ Nam 1
“t^ftatiolocum habet iaomni.domo re-

't -0, n

lUS1 K ‘ rlm  e >d.'ir.

'eei.Iuo p.j.c.ns.

'b-

d

ht,,  c  Uidem coarinue.

,/Unh-n.fi cjuct.
eo.tit ,U .tubernm.
f al.placitum

vdHtittn,Htu vfiuMdMG

j.  pRecaris d  i nemine de rebus ecclefiafticis fieri

1  pr.efumamur: nifi quantum de qualitate conue-
nienti daturex proprio, duplum accipiatut cx rebus
ecdciia.in fuo tantum,qui dederit.nomine, fi res pro-
prias.Scecclefiafticasvfufruftuario tenere voluerit. Si
autem res. proprias ad prafens dimiferit, ex rebus ec-
clefiafticis triplum fruduario vfu in fuo tatum quis 1
nomine fumat: quia fic eas qucmq; traftare oportet,
vtrerumecclefiafticarum difpenfatorem, non vt pro-
priarum largitorem Decreuit / eriam fanfta fy-
nodtis,& imperialis audoritas dcnuntiauit, vt anulla
poteftatequis cogaturfacereprecaiiam cie rebus pro-
prie Deo & fandis eius dicatis, cum ratio &c vfus obtt'
neatneminem.cui g  non vult, contra viilitatcm_i, 8 c
rationem cogi de proprio {acere beneficiunv->.

Nec h  communicationes rerum, vel mandpioiuijl
ecciefiafticorum qualibet pcrfonafinelicentia.&con.-
fenfu regio * facereprsfumat.

fj~ (itatur biccanon cx concilio Jvlediomatrtcit: a Bureka f-
de autem,ir luone ex concilio Bclluacenjiprater vltimum  arr-
Jtculum,  Nec coinmutatiomcs, <]urm citant ex Matifienfi.
In concilio ctiam Meldenfi,c.ii.referent ck  eodem contilie Bel-
luacenfi.Extatin capitu/aribtu editu anno quarlo rigni C ar oh
regu,irLudouieiImperatorUfiHjinviUa Celovita.1 7. nonejt
autem mutatm titulue , cjuia pot uiti dem in omnibus iUu con-
tiliu repeti :tjmd in Germanicu & Gallicu. cjua exrant,fapt
jati um cognofcitur.cAlinui d eriam de precartu habetur in con-
ciho Rhemenji.cap.3t.irj7, ir in concilio Mcguntino fub^ir-
nulpho , cap.ro.

’  <[rLargitorem.]r» concilio Meldenfi,ir capituUribm
poji hoc vetbum fetjuitur conrincnter,  & d nulia poteftate^
quis cogatur,&c. fine verbuillu bic inreriectu  , cfuorurn ta-

a' ^iuthen.puibufiuncj,.In cone.^Agatrnfi.c. 7. b al.
profcrbptionc.:  c In con,itio Meldenfi, c.i t . in adieclu ta-

puul.c.37 ■  d Polj .i.3.1:1. to liurch .i.o.ca.ri/luo P .3.
ca 22S.  c al.cjitijcjuu.  1  Bure. I.3 .c, tCS.luop.j.c.ato .
g a/.ijui.  k burrii.1.3.c 71 ■ luo p.s.c.iij,  1  rdi-

S >

^eadmimftrationererumEccIefia- T T p ^yc *Decdthedrdt-i'ch&Jti- , .  ^

53 y fticarum,alienatione & precariis. 1  1 . 1  cilji* pendtis Epifcoporum.

men (trniIt a. afferuntur k-Burchardo & l nori e ad verf.  Nec
commutationes.

2  Cogi.}«SVc in omnibus vctufhs codicibus Gratiani^
ddeft giojfa: Jedin conctlio Mcldenfi„ & Capitulari , & apud
Burcbardum,& luoncm  c\f/,pra:ftitum-^.

C. V* *f Deeodem.  PALE  A.

Item ex  concilio Belluacenfi a .
i;. p Recari.T de quinquennio in qiunqucnnium fe-
i cundiim antiquamconliietudincm Scaudorita-
tem r en o nem ur.

C. VI. f deeodem.  P A L E A.
f Item  ex concilio Carthaginenli / .]

D  E b  precariis, qit£ a redoribus ecclcfiarum irra-
tionabiliter fiebant, Sc fe, fuosq; fucceflores poe-
r.a gratu obligabant,vtfadaipforum nequiuiflent dif-
fbluerc,prxcipimus, vt nemo fucceflor ia anteccfforis
fui poena lit obligatus : Itd fuzprouidentiarfit concef-
fum, vt li antccefior cius res ecclelia: irrationabiliter
diftribuit,ab eo ad ius ccclefiz eiufdem reuoccntur.

1  Carthaginenfi.] Etiamin Decrepalibus, rit. de pre¬
tanit .citat ur ex concilio Carthaginenfi: fedin nullo ipforum eft
inuentum : potuitefje ahcuiiu illarnm prouinciarum con cilij :
ca. tat au tem in Ugibaš Langobardi c is, Itb.j. rit. S .1.2.

C. VII. ^ Res cedeji & dtfpenfandi poteflatem
habeat epifcopus.

Trem  ex concilio Martini Pap x,c.t6.

3. 77 Pifcopus c  habeat poteftatem in rebus eccle-
ps. JLj  fia:, vt difpenfet neceffitatem habentibus cum
omnireucrentia,& timote Dei. Participare etiam eum
oportet,'qu£ neceffaria funt. bi tame ipfe, ant qui cum
eafunt,fratres indiguerint aliquo, vt neceflitate nullo
modo patiantur, fecundiim fandum Apoftolum di-
centem d  [Vidu*&tegumento,his contentifumus.]
Sl autem res ecdeliafticas epifcopus in fuas volunta-
tes vfurparc voluerit, Sc loca eccleficc, Sc frudus agro-
rum non cuni presbyterorum, vel diaconorum confi-
lio contaminauerit e ,  aut fratribus, vel filiis, vel q'ui-
bufcumq; propinquis fuis dcderitpoteftatem_j, vtper
eos latenter lzdantur res ecclefiz, tune oportet obno-
xium elfe concilio : fin autem 7  epifcopus, vel qui
cum eofunt,presbyteri, aut diaconi accufentur, quia
ea,qux velexreditu ,velcx quolibet adu 2  ecdefia:
veniunt,in finus fuos colligunt, Sc pauperes fraudant,
Sc farne coficiunt,bos corripi oportet, fecundiim quod
ordinatam fuerit a fando concilio.

7  S in autem.] 7 « capitulu babetur , fimiliter: fed me-
liorvidetur letfio duorum vetu flor ti m Gratiani eodieum  , fin
^UtCf.propius enim accedit adgracam concitij ^Antiochcni,
ta.. 2 s. vnde hoc fumptum  e/ 7 :«j(c u?&us.idejl,  fi autem
& aliter,vf/«/?vt t :. cj. 2. c.  epifcopus.

2  <{[ Adu ,']Hxcvoxin/iMilire babetur tttjra,12.ej.2.Vul-
teranx.Vw\tzt*i\x  ecclefiz adus,vel patrimoniiim^T.<c<r
e/ 7 ,»j' & t' £7?(><pf tsr&pourtMT '*d  e/ 7 , vel

etiam ex qualibet alia caufa,Sc occafioiie ecclefiaftica.

4 ‘Pars Si vero contra iuitic prohtbirionem  , ati cj nam  f de
rebus e cele f a  epifopum % en dere \oa tiger it , &• res ipfa ecclejia
f'*ftauranda J & ipfe gradu jun deiiciendus decernitur.

C. Vlij.  De epi/lopo y <jui nulla neeffitd-
. te res ecclejia vendit.

Vnde  in codem concilio Martini Papx,

Cri  4. legi tur.

S I quis epifcopus nullkeccleiiafticjerationis ne-
cellitatecompuifus,in clero 7  fuo,aut vbi forte

3  In Meldenfi , c.22. infi.ext. deprecariit , c.r. Burcb.l.j.

cd.r6<j. iuo p .j. cd.230.ext.de precariu.  I> In c.Martini

Brachat en/is ex conc.sAntioche.c.tf.  c 12. tj. t. epifcopus ec-
clefiafUtATum.  d i.Tint.6.  C itd minauerit.’] codex
regi us.  f al. ali (ju a. In iifdem capir.  g TSnrchd.tc.
l.j.c.iSt.luop.j.ca.172.& 1+2. &p.$.c.3?f,

\'  ' '

O

C. I,

non eft prcsbvter, de rebus ecdefiafticis aliquid prje-
fumpferic vcndcre,&res ipfas ecclefire propriae reftau*
rarccogatur, 6c in iudicio epifcoporum dciiciaturau-
ditus>& 2  conuiclus, Sc tanquam furti, aut latrocinif
reusfuopriuetur honore_2.

7  ^  In dero fuo.]/» codice Lucenji regio legi tur,  infcio
clero.

2  •[ Et conuidus.] Ha dna voces non funt in cap it uk
Martini^netj, apud Burchardum , nc% apud Juommparteter-
tia.Parte autem cjuinta abeff prstena vox,  auditus : vetuftl
tami-n omnibus Gratiani codicibus comienit cum vulgatu.

Q_V  S T I O III.

Vid vero nemi ne cadjcdratici eptfoptu exigt J
rcdebeat , in fecuiido concilio Bracharefl'
fi, cctpitulo fecundo legi tur.

(f Frater honorem cathedratici nibil epi -
jiopus per dicscejes exigat.

P Lacuit,vtnulIus epifcoporum per fuas dicecefcf
ambulans,pra:ter honore cathcdrje fux,id eft, ^ u ° 5
folidos,aIiudaliquidpcrccdcfias tollat: neqj tertiao*
partem exquacumq3 oblatione populi in ecclcfiisp 3 * '
rochialibus requirat: fed illa tertia pars pro luminati'
bus ecclefia:,vcl reparatione feruetur, & fingulis an fllS
epifcopo inderatio fiat. Namfitertiam parteni »Ib 111
epifcopus tollat,lumen, Sc  farta tedaabflulit eccle^'
Similiter Sc  parochialcs clcrici feruili more in ali*! 8 !"-
bus operibus epifcopo *  feruirc non cogantur:^
feriptum ^ eft LNeq, vtdominantes in dero.]

C. II. 1 } B aflicarum rep ar at toni profeifit
tertia,(jua/n epifcopus acctpcre
confueucrat.

Item  ex concilio Emeriten(i,c./( 7 .

P Rifcis quideni c  canonibus erat dccretum,vt c F
fcopus de parochianis d  ecdefiis tertiam c°. n
queretur e, cui fua pleniflime fufficerc 7  ? m °^L
Flacuit huic fando concilio, vt nullus prouinci^^
tan* epifcppus fententia: huius tcrmimim aC Zfr
nec a qualibet parochiana ecclefia tertiam a uf#* 6 ?  ^
fumat:fedqu£ 2  exindc čonfequipoterat,t oiu * 1
reparatione ipfarum bafilicarum proficiat. . ff/

<[ Cttput hoc in codicibus Gratiani etiam manufc^f, e
rupte cirabat ur ex concilio Mereih. EH autem in
c.i6.cuius concitij dtto cxemplaria ad S .D .N .Gregorin ^  '

mijfa funt. Huius contilj, & cApitis memiriit Tnndccnti# 1!  ti
titu in epifolu '\0m.1 imprefts , /ib. 2. epi flota Petro
lanofcripteijsii verbU:Emcntcnfc vero concjlium aut* 1- ’
tieum efle multis rationibus aftruebas, tum q u ‘ 3ClI [! ,
aliis conciliis cotinetur in libro, qui corjms caopn^
appellatur,quem Alexander Papa perinterlocuto^
authentieum comprobauit, tum quia deipfocofl cl  1
fumptum eft caput,[Frifcis quidem canonibus.]H 11
contjncturin corpore Decretorum-i. ’ t

1  ^ Sufficercpoffunt.] Sublata efl negatio, (juj^
v u Iga risano n ix?,i & ab vtrotj? exemplariconcilij t fr * vC ‘  y
Gratiani codicibus abefi: hoc modo magis conuentt cu#

tionclegis.

2  ^ Sed qux cxinde.} In exemplaribus concibj
Sed quzq;exinde confequipctuerat, totuua iiU e f 3
tionc ipfarum balilicaruin proficiat.

C. 111 . IfNon acctpiant epijcopi tertiam
p ar tem, nifi dinttas ecclejias repa-

rare volucrint. \ _ \

Item cx  concilio Tbletano 16.  c.4. , j

V Nionoftrzcongrcgatrionis / dcccrnit,^;^^
tuit,vttertias. quas antiuui canoncs dc P ar(jC  m
fuis habendas epifcopis cenfuerimt, fi eas wig cJl 'j,
crediderint.ab ipfis epifcopis dirutar ecclcfiz

— ---——-"j

1 4 lepifiopi.  b t.Pct.s  « * hpufft.

* A i-ejfijcojn.  ** /..t../ £ ’JTf t .y

farochimu.  e  <wr*/w.3 * tl-tdu**'  /j



I

m


CaufaiX>Qužeftio 111. 542

tur.Sin vero eas malucrint ccdere, ab earundcm ecde-
liarura cultaribus ful> cura & (ollicitudine fui pontifi-
cis.reparatio cifdcm eft adhibendabafilicis. Quod ti
omnesecdefi« aut incolumes fuerint, aut qua dinna
trant, repama extiterint,fecunditm antiquorum ca
aonuminivituta, fi tertias fibi debitas vnufquifq; epi-
ftopus atiecjui voltierit,facultas illi omnimodaerituta
videlicct, vt citra ipfas tertias niillus cpifcoporum__>
<luidpiampro regiis inquifitionibus a parochianis <*
tcdcfiis exigat,nihilq; de pradiis ipfacum ecclcfiarum
cuiquam caufa ftipendijdarepra-fumat. <[ Sed & hoc
Jieccflarib inftituendum deligimus, vt plttres ecclelia
vni nequaquam committanturpresbytero:quiafoltts
ptttotas eedefias nec oflirium valet perfoluere^, ncc
populiš facetdotali iute occurrere_>> led nec rebus ea-
rura nccefliriam cutam impendere.ea fcilicet ratione,
K ecdefia, quavfq; addecem habuerit mancipia, fu-
ptrfchabeat facerdotem:quaver 6  minus dccem man
cipiahabuerit,aliis coniungatur ecclefirs. Si quis fane
epifcaporum hanc noftram conftitulionem paruipen-
derit, fpatiis dttorum menfium fe nouerit excommu-
nicationemulftari. i

< [aputboc eflpars auttrri canonis concilij id. Toletani,cti~
mduo exemplaria mijfa funt ex Hijpania: cx tpnibw non-
nuUaJunt in hoc capite emendara.^r addita.Habitum vero efi
etilium htc  ,Aera D C C X X XI. ciim iliuct Emerittnfe lia-
ihumfuerit^Aera D C CII II.

'  ^ Mulftari*]/B«»ti/!'o/h7<!;>a;*,itanempe,vtpoft-
Juam ab excommunicationis interdido ad oidinis
'uitemeaueritlocum, cundas huius canonis fandio-
Btsmodis omnibus ftudcat adimplere_ji.

C. 1 II1. S"D< eociem.

Itcm  Pelagius Crefconio illujlri.

TUud. * tevolumus modis omnibus cuftodiro.nc
-*■ qui epifcoporum Sicrliac deparochiis adfe pertinen
'ibusnomine cathedratici amplius quam duos foli-
^Sprjfumant accipere,neq; compdlere prcsbvteros,
Udetom parochiarum fuarum fupra vires fiiaseis
( ' | uuiuiapripararc_j<

C. V.' ^Baptilandiinumermncnimponatur,
ncc cathedratieum vitra vetuf. ura
morem exigdtur. i

Itcm  Getafius Fapa Fabiane epifcopo.

"Kj Ecnumcrus baptizandis iufte creditur imponen
' dus.tiun quanti petierint, vel ad regenerationem

‘tftinauetintjnon fint pro alterius voluntate repellen
?; E 'fdeo,frater cariflime, huiufmodi fuperfluam con
ltl Jtioacm modis omnibus remoucbis,vt vnufquif-
? M >aut in vicina libi ecdefia, aut in eleda pro fux
^Mtis bap.tizetur arbitrio.Cathedraticum etiam non
a ®plius quam vetufti moriš efle conftiterit, ab eius
, 0c ‘prcsbytero nouerisexigendum :&dehis,quadie
fdicationis ftterint offerentitim deuotione collata,
">du«udinem,qux generaliter omnibus ecdeliiscft
Plifctipta.feruabis.

-pars Cathedratieum  , quod hit auHoril attbks epifiopu
Itrmtititur exigere .pr eter tnedictatem  , vel teruam part etn
tlotiunt,  (j ua etiam pro varin cule faram confitctttdinc ex
u  t-uFonratibui epifcopo debetne , uitelligendum efi:
p t j*P ari  °blatior.um omniumgenerahter intelligtnda clf,
*ik‘j’ n ' uir f‘ lr ‘a dedicniionu, veltjuerundam etiam fileti -
' tnrn 'P n ’*t initrepifiopum trjacerdorem temjinrede-
hl 'ffo epi/eopb, cjui perpatochias
Tell? ' luer  **f*uiunt,fceftfiaruttim  in tertio concilio
4 *wao, c. so.

^ I* IfVltrn morem an+iejuum aparochia-
Vj a c  Procter it cpifcopi nil txigxnt.

Q

no„ r co 2 nol i lll -us cpifcopos per parochias fuas
—Jdaccidotaliter led crudelitct defauire_,,&

^■{»rnhitnnu,  b

c http }.c.t)7.

dum feriptum Ct «,[forma cftote gregi,neq; vt domi-
nantes in clero,]exadioues dioecefi lux,vel damna iti-
f igant: ideo cenlemus (excepto quod veterum confti-
tutiones a parochiis habereiubent epilcopos) yt alia,
qux illis hucufq; prafumpta funt.dencgcntui', hoc eft,
neq; in angariis ptesbyteri, aut diaconi,neque in ali—
quibus fatigetur indidionib * * * * 5 : ne videamur in ecdefia
Dei cxačtores potius, quam Dei pontificcs nominari.
Hi vero derici,tatfl localcs, quam diatcefani, qui fe ab
epifcopo grauari cognouerint,querelas fuas ad metro-
politanum deferre non differant,& metropolitanus
nonmoretur eiufrnodtprsfumptiones coercere P.

C. VII* ff -Aparocbianu flipendia non mfi
cum charitate cpifcopi
exigant.

Itcm  ex concilio Cabilonenfi z. c.t4.

C Auedum eft,ne ciim epifcopi parochias fuas pera-
gant,quandam dantnofam erga fubditos.feu erga
focios tyrannidem exerceant, nec 4 [quod abfit) cum
charitate_o, fed cum quadam iudiciaria inuečlione c
flipendia ab eis exigant. Obferuandum etiam modis
omnibus*, vtfi quando eis p era gr.111 d X parochisne-
ceflitas ineumbit, in confirmandis hominibus , in in-
quirendis rebus emendatione dignis, in prtcdicationc
verbi Dei,in lucris animarum potius ,quam indeprs-
dandis, 6 c fpoliandis hominibus, & fcandalizandis
fratribus operam dent. Etfi quandoeis adperagen-
dum minifterium fuum d fratribus, aut fubditis ali—
quidaccipiendum eft, hoc fummopcre obferuarede-
bent, nequem fcandalizent, aftt gtauent. Tantaergo
in hac re diferetio tenenda eft, vt & verbi Dei pradica-
tor,vbi proprij fumptus defunt, a fratribus accipiat, 8 c
item fratres illius potentia non grauentur, exemplo
apoftoli Pauli <l,qui, ne quem grauatet, arte Sc mani-
bus vidttm quxrebat.

C. VIII* Vitra duos folidos d paročhianis
eedefiis epifiopm non prafumat
acctpcre.

Item  ex concilio Toletano feptimo, c.4.

J  Nter esteta denique,qus communi confenfunos
confeue competenteroportuit,querimonias etiam
parochialium f , presbyterorum Gallix ’  prouinciac
fullcrtitfime difcernere decuit,quas contra pontifieum
fuorum rapacitates neccflitas.vt comperimus,tandem
compulit jn pubiieum exanien deferri.Hi emm ponti-
fices,vteuidens inquifitio patefecit, indilcreto tnode-
ramineparochianas / eedefias pragrauantes,dum in
exadiionibus fuperflui S  ftequcntcr eziftunt , pene
vfq; ad exinanitionem extremx virtutis quafdam ba-
filicas perduxitfe probantur. Ne ergo fiat de catefo,
quodconftat hadenus inordinate prafumptum, hon
amplius quamduos folidos vnufquifq; epifcopotum
prafata: prouincia perfingulas dicecefis fuabalilicas
iuxta fynodum Bracharentem annua lUationefibiex-
petatinferri: monafteriorum tamen bafilicis ab hac
folutionis h  penfionefeiundis. ^ Cum vero epifco-
pus dicecefnn vifitat, n ulli prs multitudine onerofits
exiftat, nec vnquam quinquagenarium z numerum
euedionis cxcedat, aut amplius, quam vna die perv-
nimquamq;.bafilicam remorandi licentiam habeat.
Quicunque vero pontifieum eorumdem aliter, qliam
debcrnimus,agendum prafumpferit, correptioni pto-
culfiubio canonum fubiacebit, tamjuam conftittttc-
rtim fynodalium tranfgrdTor, & prifcorum patiunvc-
diftorum »' corruptor.

a  r.Pcrr.f.  b at. difirifte coercere.  c  al. initen-

tione.  d t.TheJf.j,  C e,l.parothianolutri. ^Anfctj.7.

c.tt)6.  f al.parochitan/u.  g al. fuperfliiis jretjuetitei.
Sup.ea placutt.  b al.fi/utioncpcnjionu. Burih. t.la-ib.

luep.S.c.ijt,  I al. tulih.

S 4

C A V S A XI.

Lericua aduerfus clericum jH&ftienem de Jr A-
diu agitauit^uem ad ciuilem indicem produ-
cere voluit: reus nonnifante iud; c cm ecclejta-
fitcum fare volebat: ačtor v^ro patenti a ctui-
IU iudicU illum d pojjefionc Jua  deiecit. £>uo
nudita, epifcoput eum ab officio fufpendit: iUe cantemptA epi-
fcopifententiA  , officium fuum adminifrauit. H ec comperto
epifcopuit (incfpe refiitutionu in eum fententiam dtdif.
j. H ic prim um quAritur,vtrum clericus Ante a ut lem iudi-

dem fit producendus.

3. Secundo ,f producendut non eff,  nn bde culpa/it dignu
JUfenfone.

S . Tertto‘fdignn nen fucrit,an contemptorem fententid Jui
epijcepi irreparabiliter eporreatdeponi.

a  U nfeim .L 4.e.r7i,Poly.l.lf. fit, 2  r .

543 Decrcti Secunda Pars.

1  q Galliie.} Irt eonciliu imprefu & a/itjztot Gratiani  -
xcmplaribtu lcgitur.GMicix.ln altit autcnt, & etrtendariori-
but.atoj. in codice conciliorunt Lucenft regio habetur.GMiclt-
nreprouinciac. T{ani ec tempere ttrebiepi/iopuj Narbonenjtt.

<ty eiiu prouincie epifcopi adjpnodos Toletanos conueniebant,
auod ck  fubfiriptionibtu Telet Ant tertij apparet. In ec enim
N e ceri ut NarboneJit rnetropolitamu .Sergitu epijčoptu Carcaf-
fenenfi , <£r Nebridttu epifcoptu ^Agathcnfis  , St  prte ur at tret
Magalonevjit & Ncmatifenjrs epifcoporum JUbJcribunr. Eiuf-
dcmtjuofc metropolitam, & ipfttu prouincia epifcoporunt fub-
feriptionet iti' cjunrto & feecto T ohranit contiliu imprefitile-
funtur.vt iUa.cjna in manuferiptit habentur, omirranrur.

m  •■<([ Quinquagenarimh_i.}/>i -varin editionibtu Intim
conah*  /ymir,qumarium—■ Vertim in rodite Lucenft regio.
njnc Vaticano.& altero Bibliotheia Dominicana manuferiptit.

& vetuftis cxemplartbtu Gmriane.fr Burchario, <ty Utone cji,
qninquagenarhim. Ethanc IcSioncm fecuttu eO Tnnoten-
riue lil.  inconcilir Lateranenji, c.citm eApoEUlut. etttra. de
etnji .&exaff.

C. IX. y Sactrdotci abepifccpit ftut vitra
motlum nongrauentur.

Trem  Gregorius eptjcopu Suiitajtb.tr,
epjjl. 1 c.

R Elatura eft nobis fanfls memoris decefloris mei
temporibus per feruum Deidiaconum-., qui tune
ecclefiaftici patrimonij cutam geflit.fuiiTe difpofitum,
vt facerdotes per vniuerfas vefiras dioecefes conftituti,
quotics ad confignandos infantes egredimini, vitra
jnodum grauari minime debuiflent.Summa enim pro¬
fita fuerat,vobis ,vt audio, confentientibus, qiue ab
eifdem facerdotibus pro labore clericorum dari de-
bKiflet. Atq; hoc,quodtunc placuit.ficut nune dicitur.
minime cnftoditur. Vnde fraternitate veftram admo-
nco,vt fubieclis veftris non graucs fludeatis exiftcre.

C. X. f Secunditm loči mediocriraremepi-
fcoptt conuiuia parenrur.

Trem  Pelagius Crefconiolllufiri.

I Llud *  magnitudinem tuam minime volumus i-
gnorare quod Syracufan x  ciuitatis epifcopus intei
aUa,qu2incautionum fuarum pagmalpopondit, hoc
etiam fpccialiter fub interpolmone poena legitime
promififfe legitur, nunquamfeaquolibet iuae diosce-
Itspresbytero vitra duos folidos cathedratici nomine
petituruffi, neeper quamlibet aliam occafipnequid-
quamin eius fedifpendio elTegefturiim-.- Quod ma¬
gnitudo tua, non folitm a pradifto epifcopo, fed de o-
innium epifcoporum Sicilixperfonis compcknti fol-
li<ipndinecuftodirenon definat, nec ipfa qu®q; pran-
diaenormiafieri, fed (čcunditm mediocritatem vniuf-
euiufq; loči epifcopo ad confignationem venientifu-
fceptionis prsparari conuiuium :quia nec eo pra:tex-
tu pauperibus incuti damna volumus, aut qttalibetra-
tione permittimus.

®eforocompetenti,?c apud

que derici conueniri porfint.

H 4 r

p^V Ra  S T 1 O I.

V 'od clericus Apud /kculares iudices Aecufanduf
tronJit,  Caius Papa epijioU ad beličem eft’
fcopum ,ca .fecun do fcribtt } dicens.
f^p ud facularem iudicem nuli ut de -
ricut conueniarur.

N Eniovnquam cpifcopum apud iudicem ficull'
rem.autalios a clcricos accufare prifumat.

C. U P A L E A.

j. ■vyVllus ^  iudieum, ncq; prebyterum,neq; dia*

Q

C. I.

defisfine liccntia d  pontificis per fe diftringat,auc
condcninarc prarfumat. Quod fi fecerit,ab ecclefia,ctii
iniuriamirrogarc dignofeitur, tamdiufit fequeftratus»
quomfq; reatum fuum agnofcat,& emendet.

^ oApud BurchArdum, &■ in Aliquot GrAtiani codicibu* e*
lii^ui hancpticam hAbent.fr in Decretalibtu , tit.de foto coi*
peteHtijC. 2 .citamr ex conalio P ari fen Ji,c.16. Verum in cona*
lio Rhemenf TrojltrtAno.c.S. refertur ex capitularibus, in
but bAheturbti>iišftJib.6.c.is4..frlib.7.c.i3<). Simileijitii'
legitur in cectlio ureltanenfi 4x.20.fr AntifišdorepMl'
C. I I L y T^e eodem .

Itcm  Marcellinus 8  Papa ,epiff.2.
j.  Lericum 1  cuiuflibct / ordmis ab(q; politih
ds fui permi0unulluspr^fumatadr^cularcm/
iudicem attrahere: nec laico h  quemlibct clericu^
liceataccufarc«;.

1  Clcri,cum.] In epiffola Marceliinifecunda,&^ nCi "
lio uAureltAnenf 3 .vbi hoc rep et it ur, fr in PannormUf^
f»r } clcricus cuiuflibct ordinis abfqj pontificisfuip cr '
miflunullum pr5Efumat,6cc.P^r«»* obglofas,&cir^ ft<f
do ftorum nihil e SI mutat um.

C. 1111. 1 fxAb eu cfuifo iudicAndm eff$
ejuos f bi iudices elegerit.

Itcm  ex Nicxno concflio.

I Vdices * autem ali/ cfle non debent,qu^ 4“°'
ipfe, qui impetitur, elegerit, aur quos fuo cu^ c ° a ‘
fenluhaec fančla fedes,aut eius primates au# 01 ^^
huius fančlcc fedis delegauerint.

In concilip Nictno lyadie canon hic non hab e tur:
fe olim plures canones illius ctncilij/upra dijlinft. >6- a r.
ptuaginta .efi adnotAtum. ^uorum partem refertlu^**
refripto contra orientales,vbt numero 3 +. habetur hoc
tx eo citaturin Polycarpo.

C. V* ^ Adjaculari a  iudici a  nullus cleri¬
cus eff pertrAhendus.

Item  Vaientinianus,Theodofius> ti M*
cadius Imppp.

C Ondnua k.  lege fancimus, vt nullus cpik°f
rum,veleorum,qui eccleli*neceffitatib.lMi 1 ' 11 ”'
ad iudicia,liue ordiuariorum , liue eKtraordinario 111 !
iudieum pcrtrahatur.Habčtillifuosiudices,necq# !l1 '
quam lijs, publicis efteommune cum legibus. l !r Z
4 Conllantinus l  Imperator pratlidens ' i» I* 11 *
fyno.do,qua: apudNicsain congregataerat^um 1 !^
relam quorumdam confpicerer corani fe delatam,
Vosancminc diiudicari potellis; qma ad Dci |0
iudicium referuamim.

1  q Prarfidens.j Slu ant humiliter ibifegejferit ("f  J(i
timu, docent Eufebitu t . tib. de vira ipjitu, c.to. Snrblbv
c. r .Theodore.ua l.r.c.7.  1 ^

lil■

tJ“

a 4 l.relitjuot.  b Exrra de foro compet.c.t. CbT-

c.tSd-.O' l.7.e.i,<j.Bur.l.t6.cA.t2.  c al minorit.

JltattiaJal.permiJfu.  « Etin etneilio uittrelUn. I
f uinfel.l.j.c.ee Pnnn.l.+.c.jt.  g al.fecuUrtij.
b t.tj.7.laico.  1 Poty,l.f.rir.4.Pann.l.+ c.'o ;■ ,,

cod.Theod.l ri.rit.de epi/laud.c. vir. .AnftU.p.c.irpc^  * ,
tit.tf.  1 rt.tj.i.fururam.  dr rt.j.t. fatertlotibHt.n'

*¥V

Hf  Caufa XI. Quaeft. I.

C ' VI. yD„»* w . P A L E A,
j. Concilio Matifconenfi l.c.s.

*'VrVIlus *  clericus alium clericum ad iudicem

* s Izcularcmaccufare ■ aut ad caufam dicendain
“ncrtqtjoctinque modo prafumat :fedomne ncgo-
‘unulericorum, »ut 1  in cpifcopi fui, ant prcsbyte-
torumcum arehidiaconi prafentia firiiatur . Quod 11
^ Uls c, «'cttJ hoc »dimplere diftulerit, fi minor fu c rit,
vao minus de quadraginta idus ^ accipiap: fi veroho
ooratior,triginta dierum inclufionc muldetur.

^ A.ut in epifcopi fui. ] In concili o Matifconenfi legitur,
*uuncpifcopi fui.aut in presbyteri,aut in archidiaco-
* l  pHtfentia finiatur .verum tnprima colledione decreta-
^ 'Btrnardi, tit.de fora competenti, c. 2  . caput boe refertur
***** Modo atfy in hoc palca.

C. VII. eodem.  P A L E A.

Item  Marccliinus 1  epiff.Jecunda } ad epif opos
O d en ta les.

r\  Vzcunq; * contemionesinterChriftianos ort®
V^faerintjad cccldiam deferantur,& ab ccclefiafti-
cuviristerminentur. Et fi * obedire nolueriut, quo-
ttfqucobediant,alimiiiibus ecclefi® excludantur.

1  H Item Marccliinus. ] J n vulgatucitabaturex Bonifa-
*i> 4<i epifcopos CjiilU&Jid in alicjuot vetuffu legi tur,  Marcel.
Sftenim hoc cap ut in fecunda epi fio/a Marccllini , fr ipfi tri-
hit Uio:fc(jucni autern csf ,  cjuod in vctufhs Gratiani exem-
fUnbus y  fr a 'Burchardo  , & luone cit at ur cx Bontfacio ad e-
fifcopos Cjalli£,vttbi etiam dicctur.

1  ^Et h obedire. ] H iti c vfij }  ad finem non Irguntur in ipfitr
*pittola:funt ramen apud Bur eh ar dum fr Iuonem.

C. Vlil.  IfNecfo pro ciuM^necjtie criminalj
caufa epifcopus apud civ.ilcm indicem
producatur.

^ Item  Bonifacius ad epifcopes Gallia.

*J \ jVllus d  epifcopus,nequcpro ciuili,ncoj pra
IN criminali caufa apud quemuis iudicem,ime ci
^lcm.fiuc militarem producatur,vel cxhibeatur. Ma-
giftratus enim, qui hoc iubere aufus fuerit, amiflionis
cinguli condemnationc plcdetur.

fnocadfcribebatur Marcello: J ed,vt ditfum cfi in proxima fu
fviorenotatione, in vetufiu codicibus Gratiani , S-apud Bur-
( hardnm,fr Iuonem part.r .c. 27i.tribuitur Bonifacioifrfic cfi
tontatum. Fere cadem habenturapud lulianv.m anteceforem,
*Well, tj j x /0 ' cj UV( l i n  alm t  cjua nomine Bonifacij citantur ,
filtttitcnire. Et luo eadem parte,c.jčp . hoc ipfiurn caput citat
**libro conflitutio)ium > additisntnnullu verbit, ejua funt 4-
hlianum.

C. IX. tf Quili bet derictv non cfi in puhlic*
examhiandus.

Item  Sylucftcr Papa/» fynoid Romanove, r^.
Eftimonium c  clerici aduerfus laieum nemo rc-

* cipiat: nemo enim / dericum quemlibet in pu-
blico examinare pra:fumat,nifi in eccleiia.
flnfynod</ Romana fub $ylueflro,c.r<f. .fr tn Pannormia legi -
tureodem rtiodo^atejue apud Gratianum ,<tc propterea nibtl efl
mutatum. Veram in epiloge eiu/dent concilij I. abetur , Tefti-
®onmmlaici aduerfus dericum nemo rccipiat. €reo-
% dtm modo legiturin capi tulu Hadriani^c. 72 .in concilio Tribu-
'"»fi, c- 4 .fr exipfo apud Burchardum fr Iuonem:

Codtcif, libro t. titulo de epifiopu & derichf  Imperator
. c .Odofius. | Nec honore, n ec le gib us cpiflopus ad teffimo-
***** dicendum fiagitetur. Cfltem dixit.  1  Epi/čopu m ad 'te-
y l monium di cen dum admittt non dccet Nam p er fona deho-
n - 9 Wnr>  g fr dtgnira* facevdotU excepta  h ionfundetur .]

54 <5

Dc Toro eompctenri.& apud quem
clerici conueniri pofllnt.

Nouel/a conflitutio

\ Epifcopus non fiagitetur ad tcHimonium iureiurande , t
fed E u angel ds tantum coram pofitit. f l tem [Sed  b mdex
mi trat ad eum cx fuii miniflru^vtpropofitis facvofartttuEuan
geliis, fecundum cjuoddecetfacerdotesjdtcat cjua nouerit.j
I ^flurciurando.} Dicliohacnoneffin noueUa. Etverbct
Graca,<jua ad hoc faciunt,funt hac y  sd\cMi j iz, v cup^crn^v

ef t«? Jeutp&SfUTiss i 7 turyfi' 7 tn<; ci<,

Hctc/pAGV ' 7 rCjQa , . f 'sQA>f&oX  ? 7 C! Tt-J 'JfHLiaU unf.oUi

h-

^ ^ u teh.l.i4 c. 2 r.  b al.iSfibus.  c 'Burc.l.j.c.rjp. Iho p.
^ ^iuthen.nHiltu epifiopus. Cod.de-epifc.fr clericii.

, kr ^l.i.ca.Ut. luop.fca. 77 i.fr sdf.  C BUrcb.1.2. C. 20 +.
tJji*'* 7 *' ■*/ ***”*•?**»-1-4.c.t^.rit.,}. L 7 .fr in eod.

• -hu.nr.jp ibid.  g aUnhmtratHr.  h al.cx*mpu.

li&er.ZAov r 7 mp^yfrii&eM Š 7 n rt/ v&uou p&,£lvpfia* id cfi,
Prstereanulli magiHratumn licebit Dei amatrtiflimos
cpifcopos cogere,vt perhibendi teftimonij caufa in
ius prodeant.

C. X- Cltrictts ad etui le m indicem clericum

perduccns ^anat hema /it.  •

Item Sy]ucBcct tn epilogo concilij Romani.

S Iquisclericusaccufansclericum incuriamintroie
rit.anathemafir.

Subaudiendum eff ,fipublicorum iudiciorum cognitionem
petierit: epifcopale namejuciudictum nthil obefi ab Imperator«
j pofiulare.

C. XI. *jPropriopriuenturhotitreypubUciiu~

dicj cognitionem ab Imperatorepo¬
lhi lan tes.

Vndein  Carthaginend Concilio VIII c.
legi tur.

P Lacuit, vtquicunque ab Imptratore cognitionem
publicorum iudiciorum petierit, honorc proprio
priuetur. Si aucem epifcopale iudicium ab Imperatore
poftulaueritjiiliil ei obfit.

Ste fr fccjucntct aufforiteites intelligenda funt , cjutbus cle-
ri corum caufits non niji clerici cognoj cere iubentur.

anttcjuu etiam codicibus ittatur Carthaginenfe otfauum t
cjuo nomine videtur fignific ari concili um Mrleuitanumjn quo
■caput hoc extat,c. tp.

C.  XII. f&ctilariiudiccclericus noneti

audiendus.

Vnde Ge\a{i\lsTapa.firibir E^ech/a  d lomiti.

C Hriftianis gratum femper debet efle, quod ab e®-
rum pofeiturdignitate prxftandum:quia Deofcr-
uientibus benefi^ium negare non conuenit. Sylueftec
*  itaqueatqueFaullinianus, qui fe a cunabulisclcri-
cos confitentur,a Theodora (eopprimipcr violentiam
conqueruntur;quia dicunt fe ingenuos,atq-, Deo aučlo
re , priftin® conditionis nesibus abfolutos, in fortem
deterrime iterum feruitutis addici.&i per audoritatem
regiam contra leges publicas,cum clericali cingulo te-
nerentur aftridi, per archidiaconum vrbis Grumenti-
n® efle conuentos,cum conftet eum,qui coeleftem mi-
litem pulfat 116 nili eitis forum debere fedari. Etideo
dilede filijdepenfo falutationis aflaru, fupradidos cle
ricos tibicoinmendo, vt li ad delegatorum iudicium
corum aduerfarij f venirc cotempferint.fublimitatis
tu®ttiitione vallcntur: ne quid illis,autfurreptio, aut
inimica legibus violentia neccflitatis imponat: quia»
qui iudicium rcfugit, apparet eum de iuftitia diffifum.
C. XIII. €f NojpntJiad cpifioporum iudi-
cium clericus vccetur.

Idcm Crdjino^  g fr Sabino-epifčopis.

S Tluefler h,  & Fauftiniamisecclcfi®Grumentinae
clerici,lachrymofa nobis infinuatione conquefti
funt, libertatem libi domini fui benignitate coceffam,
li®redum eius oppreflionc pulfari, libiq*, in clericatus
officio pene a cunabulis fcruicntibus, etiam manumif
fore viucnte, ineodem adu nihilominus conftirutis,
diuinis minift$/iis 1  impendere feruitium non liccrc,

* c E{oud.i23-§-pr£teria nulii. ' apudluhanum noueL/23.
c. g.  b -^Auth.ftd iudcx C°d. de epifiopu fr cler.  C / w  Mile -
uirano^c.rp. frirr-frtfiic.c.jt.  d al.Zeic.  e Infi. cad Sylue-
fier.  f al. aduerfaria venire conttmpfcrit.  g al. Criijo.  h.
; \Anfil.b.c*.i*t,  i aijnyiicriu.

s y

, Tlefiri con^eteute^ir apftdtjuem

34"' clerici lonuutirt pejttnr.

ec m (fi petitionem veritas (ubfajuatur) contra patris,
Sc aucftoris-im lačluni venientibus.vc indi.nis, harcdi-
tas legibus auferatur, nec eis liceat hacreditatcm capi-
cntibus contraaudtorislui prolilireiudicium.Et ideo.
fratres «* chariiiimi,quoniam fe etiam ab architliaco-
ao diciaecdefiacquerttnturepprcflbs, qui percouim
abfcntism modcratorisiudicium promili t cos efle le-
cuturos, cakatis omnibus rationibus, 'h  Sc centra !e-
ges diuinas, Scpublicas puliatis, forum fuum putauit
auferri in vcftroiudicio,quifquisille eft, nui clericum
laceflit,adtieniat;vt edclciire i'ura,qus Vetufti principes
aliidua fanflione filmauerunt, unpetitis deiicis non
jiegeimu.

C:. Xim. el-Anteindicem cimlem Jhcerdit-
• te j non accufentur.

L tem  Alcxandcr omnibus orthodoxis,per diuerfaspro*
uimids fhniio Tjbrnimfamulantibus ,
epiii.t.c.t.

R Elatumcftad huius fanfls & Apoflolicte fedis a-
picem (cuifummarum difpoiitiones caufarum i Sc
oninium negotia ecclcliamm ab ipfo Domino tradira
lknt,quafi ad caput,ipfo dičente principi apoftoiorum
PetrofTttes e  Pemi%& fliper hahepetrdm atdiiicabo!
eedefiam meam )quod quidam armuliChrifti, eiusq;
fanftjk ecdefitemiidiatpres, facerdotes Uei adiudices
jniblicos accuforeprjfumantcum magis Apoftcrius d
"Chriftianorum caufas ad'ecclefias defeni, & ibideni
uerminariprapcipiat. Taliterprtcuaricantes praiiaticati
'Puntin-Dcum fuum. Sc non obediunt prcsceptis eius.

C. X V. <fi*Aflorfnr.um ra licu dur.
ltem  Pdagius Betiegcftt Defenfiri.

-r-' Xperientix e  tuat prafemi au&oritate roadarous,
-t vr in cauiis, in quibus qualibct ecdeiiaftici officij
perfonaloco petitoris cxiftit,qiienquam iaicum puliš-'
tura,apud fuz ptouincia: iudteem luas propoaerea-
-iliones non deferat. In iis vero negotiisfln quibus ec-
clefiaftid officij perfona p ulfatuttomts fubmoto pnl-
farionis obftaculo, ad epifcopi, vel presbyterornm, in
loco, vbi quaftio vertitur, conftitutorum, occurrat in-
jdiffereot er examen.

C. AVI.  C Z),' trdim.

Itcm fdSergiofanceHatio.

S l quifquam derieus.fiue inferioris , Avte potioris
gradus petitor edftat, Sc contra laicam perlbnam
fuas ditigat adiones , iite modis omnibus non alibi,
quam apud prouindstindicem negotimn fuum diflu-
rus occurtst.Si quis auttm laicuscleticum cuiufcunq;
gradus duxerit efle putfandum, ad epifcoporumiudi-
«ium ineadem ciuitate, vel territorioconditutori-.m,
proponat eas,quas fehabereexiftiinatiaftiones.Quem
oidincm legibus per oninia conueniemem, atque con
fentaneum dcmoiiftiari, illa.regala manifeftat, qua:
pratccpit aSVorem forum fenipetfequi pulfati.Cleiicis
vero puliatis in a  epifcopali iudic-io forum co’»pere-
re,principalium quoq; fanefionu defignat audoriras. .

C. XVII.  ^Epiftoponen per?nitnn?t,tipH/d
S*culafeon mdicern dertetupulfari
non debet.

Itcm in  Concili-o Agathenii,r.
j). Lericum h  ntillus prafumat apud facularcm
vj  iudircm.cpifcopo non permittentc,pulfare:fed
fi puifatus fuerit,non refpondeat.vel 1  proponat nec
audeat criminale negotium in faculari iadicio pro-
ponere. s -

cotictlio \s4vAThe7ifiiC.j2 jhprimapurtt legirur,  cl-ericus
ncc qucnqua:n pr^funut, &c. & pofterior ciujdem capi tu

D č cit ti Sccunda Pars. 54!

part (a utr habtlur c.fin.) in au a cjunji t>: ttdntrfi,>gf

tur de Lucit.aui ccdejiam,vel členim  c exant^ oihndir.oprif
rcdicium ejfc de clcricisflui/inepermijfit epifiopifm hucotpd
fttrcnt J & cum originaliconcordat luo.

C. X V J M. ^Cicricue fuo inobedieni epifit-
po,depojituo cunrt trarlatur.

Item f his  Fapa.epiT/.a.

ij. q  1 u quis facerdotum , vel reliquomm clerico-
O rum fno epifcopo inobediens fu.erit.aut infidiJS
ei parauerit, aur contumdiam ,ant calumniatn, aut <
conuitiaintuIcrit.Sc conuincipotuerit,moxdepofitu*
- curia: tradatur.Sc recipiat 3  quodiniquegeflit.

1  Aut conuitiaintulerit ] Sicctiam inverujhit&op^

v dnfelmiimPolycarpurn : Jed in cpiHota apudlM'

nem non habentur lila verba.

2  flDepofitus.] tAbejlifladitUoaboriginali ,^r Utone.

3 tfjEtrecipiat.J In ep/fteia,Po/jcarpo,&apud Anfdmtv*
legimt,  Quj autem facit iniuriam,recipiat boe, qtiod *"
nique geflit. .

C. XIX.  ffPrincipali cogatur auflbritatc,
tput plebem inuafam non v uit deferere.

Ttnnex  CoiJciHo Carthaginenii ^  117,0/1.

P Etimus,vtdigncminidare fiduciaiir,qua c  n«d'
iitate ipfa cogente,liberum fit nobis reetorem pw
nincix fecur.dnm fiatuta glorioGdiroorum principu 11 *
aduerfus illiun adirc, qui r plebem,, quatri inuafer 3r >
vfque hodie conunomtus, tecundiim quod Ifatutuin
fuerat,relinquere contemnitrvt quimiti admenitio 111
fanditatis veftr.eacquicfcerenoluit, Sc cmcndareiH 1 '
cititm.auctoritate iudiciaria protinus excludatur. A &'
relins epifcopus dixit; Keruataformadifciplinac,non
aftimabiturapperitus ,f:a vertracharifare modeG'
contientiis,recederedetrefiauerit,cumfuerit, fuo co 11 '
temptu, Sc contutnacia faciente, etiam aueforitate lU '
diciariaconuentus. Honoratus Sc Vrbanus epifcopid‘
Vetunt. Hoc enim omnibus placet. Ab vniueifiš t} 1 '
fcopis difturn eft,U;ftum eft,Placet.

1 Qui plebem. ] dec vfpnead ver.  conteir.nit./*^^
coIIccIotc  ex verbis in cedim capite pracedtntibtu huc ctrf"*'
rara,nc HU omnia ref trenda ejfent.

G. XX. €fA principivM corrigantur.auor
cetlefia corrigere non valet,
ltem  Gregorius Papa.

I Srnd f  eft,qucd a vobis popofcimus,8cnucit«U»
poftulamus.vt FauUnum Anuileienfem.pfeudoep 1 '
fcopum, Sc illiun Mediolaneutem epifcopu ad dcnA' 1 '
tiflimum-prrneipem fub digna cuftodia dirigatis, vtSc
ifte, qui epifcopus efle nullatenus poteft, quia contr*

cmnsm canonicam confiicrudinefaftus cft,alios vit' 1

non perdat; 8c iile, quicontramorem antiqtumu'> II!

ordinareprafumpfit.canonum vindidvfc labiaccat.

C doc capitulum rn Polyceirpo referturfine auclont r.onunc : 1f)
libri autem. feptimo , titulo tjuinto fimilc ijuiddam refermtd
GcUJjd ad Ioannem magiihummilitum.fed in co Itbro faptf* 1
Pelc.gio feribitur Geladtit.Anfelmua tjuidem integram tpifl**
lam Pelagij refert , mitu prior part til hoc cap ur, pojlcrior x lra
cap.nec lieuitf9.dtfl.ty.

G.' X XI. *pPrcprntm pradum amittant dc~

riti coniurantct,vel conipirantet. ‘'

ltem in  Concilio Chaicedonenii /. c.tS.

G Oniurationum s,  8c confpirationu crimcnftpto®
aptjdGracos diciture^pMTgia^pubiicis etiamfo'
gibus certum eft penitus inhiberi. Hoc multb magis
in fandaDei ecclefia nefiat,conncnit abdicari. Si g 111
vero clcrici, vel monaclii inuenti fuerint coniurantOj
aut confpirantes , autphratrias, vel faclionescotnp 0 '


a Šup.cad.Cbriffianu.  b abefl a multU. c  Matth.16.
d t.forint.6. c  Pdp l.i.ttt.e. i a/.Idtm  g Sup.t iuu.6.
h&tuaem.  1* luo p.C,c}C7^.etid.demnm nuli m,  i til.nci,

a Pdy.l.4..rir.ij...Anf.l.I c.r?.luop.i.ca.:*],  b £•'<»

^djric.ca.i;.  c al.ejuoniam.  d al.modcsfitts.  c  Anfclh

le.c.+t.Peh./.t.tit.l).  f Etin Vtmtnid)Ji,t-74‘
t*4Ji ‘<Ki tisijci.

tlCiltCJ

%l,  Caufa XI. Qusft. I.

Oocaj., '\ U3S  <uis cpifcopis, aut dericis aliis, omni-

C  g«da.

- . * F f C lemi conffiritntes priprto amifi
J c, &‘ < tdH > rstruttanrnr in "cafcefbnicATefi
j t  <  čxcommunicentur.
p On fp^ xtus  F a  P a  cpifiopu 'Cjalli&jpisi.i.

1 r ^ l0 . 11 um A  crimina veftris in partibus vi-
C °opirat. 3U ^ !lr ‘ nilu:5 5  & plebes contra cpifcopos iuos j
tiaTu) n  r, n °' 3 ! s  roanifellum c 11: c ti i us criminis aftfc • !
c *iaiti in t ° !I ? ter  Chriftianoš abominabiiis eft, ij

j fc Ci  nitos, 6c ab cxteris legibus prohibita. j la ta tudiciddem
etb c ^ m * n ^ reos non folum ecclefia&i- j a.pars blUiu
T ra tycs f ^■ . u ^ 1  ^ amnant  ieges: 5c non foliim con- j Jupfnfrti: ex pfifij.
* 0 l> *°(Fri eonfentienres eis. Anteceffores Ve

e °ru mi  f U1  P^rmiaturba epifcopomm. quicunquc
^ etac bhon aCer<Jl0ta ^ Ponore funt politi, auursiftunt
c r ° s verb 0re< ^ 110  Vfarttur.carere ^ prxc«rperuiiit:cs-
^ eri 'iufl‘ cri COmmunioue  priuari ; & ab ecclelia extorres
ift f4tnes fi , nt,om '‘rcsque limul vtriufque ordmis viros
&ti s  conr e c ? n ^erutit: & non foliim facientcs, fed
q  n ‘ ei uientes.

^ 1 H, CUrici ant monachi cemuran-

tesiproprio 'priuenrttr honore.

1  Qiqui;r coiiciii ° chaicedonenibc.^.

O tes c e ^ lc,>aut  monachi reperti fuerint coiu

Mb

°pis/

' lCC<l,1 0tl eft

- reperti fuerint coioran-
con fpirantes, aut infidias porsentes e-

aut  clericis

gradu proprio penitus abii-

"*»re,

C

X0}] - canonis rS -C 0  p cilij Chalccdo n cafis,quipa%

^ationem jnteger ex alta ref er tur verfione.

^ ^ ^ 4f‘Ds eodem.

S 1 c  tleri ' em CX  Conc *l*o Toletano.
t tes >aut n C1, X1Ut  . mon j lc ^i inuenti fuerint confpirart
4 S ^^opiV rC i 0, ? iLiratioiieni ca lmnmam machinah-
f.j u ° e ' ‘a -n  3  !,?x f Ce  ^ C  ’ s  ^ r o P r  i u i n amittant gradum.

Beforo cotfipetente,& apLid bfiem  ^

clerici conueuiri polil n t. j J ^

tila ant cm cjuAtuorromomm abfunt hac,  vc! inf er laicos &;
-Členčps.'f» Grariant cadicibtis Irgcbd rkr,  c on t č» t i 6 n CS ih-,
tel dericos tiicos

2 .  Cffludiciumf* Inalitfuoteditihtiibu* tfjius čpiffoU) apnit
-iAnfdnuati  , in (j apttufartbiis y  & : in rpifio/a Nicolai ipt/lbpit
CjdUujin nppcndicc bibliUbtčn fonih mm Pdtmm> ih aua m-
put koc ref Črtu rj?£ irv.r,  iu r g ki m.

fum ergo h is omnibus htitfontatjbu* cleHciante ciuilem ra¬
dii cm d sneg- n 'ur producentu, c um ( ntftpri u*-depoji ti \vstriU~
dati filtri n c) cvrta non fin Kreprsfien tun dispariteti o d itd fiea •
tertci fr on fini■firtr uk trdi .
itd reVpondehir. (fierici ex offieto epifiopo fin n P
'cfiiombus pradičmm Tmperdtifi funt obnoxij.
Jih 'cpifcopo vnifUrtiem, decima f /ottšs , & pri mi ti as accipttint)
ab I mper utore vero piv.dimimpofiefiiones nancificuntur. Vnde
AuguftintlS r.itficpcr loatimm, [fdtk A  'ture vi Um defindut
dtuin^dh humano? re^uire i n p fin ctpio, v bi dtffere n tiafign it -
tur hiter rus n<xntralc y &- im coriffitutionu. gfija ergo^vtpr&~
.diaffofiideahttirjmpi riali legefachim eft,paiet y qu 6 d clerici ex
pradio rtt ra p oJfifi i o n ibiu Imperator! funt obnoxtj.

C. XXVII. ffl m perut or i tributum ecclcfi*.

dcnegArs non debet.  •

lu-rn  Ambro fius contra uh en tiumfn orat ione.
de tradendh hafilicu.

S I £ tributum petlt Imperator, non negam us, agri
ecclefis foluunt c  tributum. Si agros d eliderat Ttn
perator, pote 11 atom habet vindicandorum. <Ac paucis
tntcridhi.  Tollant eosdi libitum elb Imperaton non
dono,fed non nego.

C. XXVIII. ^ ToteFfafibus tributanon
funt denegan da.

Idem : Vn commcntariu ad c. ;. Lucajib. 4 , c.pcnuIt.

r, »k;

-“tum

tt°r Poficarpi citat ex Toletano: jed in nudlo
^ Videni c ar k n

M Agnum quidem eft, & fpirituale documentum*
quo Chrilliani viri fublimioribus potcllatibus
doccntur debere efi’e fubiečdi: nequis conftitutioiieiji
terreniregis putct efle loluendam. Si enim cenfum &
Dei filius loitiit, qttis tu tantus cs, qui non putes effe
foluendum?

Itern mipvffolm  c : [ Otnnu anima fublimioribtu potefia~
tibm jMim fit.f tem P ctrm  V apofiolm generali ter omnibm
fidelibiu Jeri bit:'[ Eliote Jubdit: domin h veffru-Jiiie regi,quafi
praceUentifimc ducibrn ,tanquam ab eo m fin ad vinditlam rad,
lefaPto rumjaudem veri) bo nor um.']

C; XXIX.  Tle ficularibm n ego ti u epifio -

pm. cognofiere non debet.

Itcm ex epij j,  Clemeiitis a d lacobum jratrem
■ v Domini.

F- 'g  quidcm oporretirrcprcbenfibUiterviucre,5c
X  fumtno fludio niti, vt omjies yitx huius occupa-
tiones abiicias : ne fideiuflor exiAas: ne aduoeattis li-
tiunt liasmeve in v la aliqua occupationep.rorfus inue
ni ari s mundialis mgotij occafiop.e perplexiis . Nequč
enim indicem, aut cognitorem (kcularium negotiorii
bodic te ordinare vult Ghriftusme pr?:focatus p ra: fen-
t ib us hominum curis, non poftis verbo Dei vacare, &
feciindum veritatis feecrnere bon os a mali;.

Ifta. na m q uc opera, qux tj bi minus congruere fup «
rius cKpofuimus, exhibeant fibi inuiceiii vacantes 1
laip: & te nemo cccupet ab his dudiis, per qua: falus
omnibus da tur.

1  ^Vacantes laicij In CptHoU C.lemntUlegitur,  difcen-
tcs,id cft,laici:ye'c/ Gratimim etiani infra poli paleatb,  c le^-
cuš nuli ur hfidefo modo /egi fat% h/c.

C. XXX. fjln h k'sjfia a d comlnunu vita v~
fimpertinenpjaii ifibt 1  mucem ope
ram dent.

Dem  ib i dem continenter.

-  v.

l hm c

vum priore  , verbti tantnm
tfVeeodem.

1  V^^^A^mncnfillU.et.

rpk . o U m  C vtn u P er  mul tis loči S perfuper-

perpatuit)
iterceden^
a,aut char-
;cufatioiii-

C ill, n ve„T i> 1 r 0t ' llbstut f]  fedre  <J«tefta,cum in

»..“'"kordi ‘ m  ‘ uerit . , ' n  prafi-imptorfs iuna pciTo*

Jeki. ^.diiKni Um ^ r  “ ll P er m ultib locis perfupet-
e 'iaiifloiii-,. “ ‘"^'gante.ačVttm fuifleperpatuit)
Cfl l " e < ‘' n  'vnnm coiuratione interceden^

'ramenta inter fe data.aut char-
C n * c Pr s n7;'“" rulde  P9tuffrit ,nullts excufatioiii-
?<; m P t)0  Rabatu

, pisiumptor

‘ ect 'fuennr _:

d 'uinis

upus, qiutunc |.
mtjvindicetur^uia bcut charitas
corcle, non chartulx conltri-

iiv hl  cnan

ftrtai^tas aCr. 0mb r Us . eft cxhibenda  • «a JJu*
“Pepontifir ! U 'r ur ,cri Ptm-as, auitoritate & di

c - r^ vLa hrt,mrt ' pumcnda -

> cx’n.‘i- * nterc l er ic°s & laicos ciiufc

rftlB Innor »»'dUntnr.

5  , «^inu$ Papaji variciimKitko--

S


'»■ec

— o , , -tentjones inter clericos.vel

d ttaiV Ct ' am  ‘nfeiL^ . t f lco . s  ’ tani  fnperioris ordinis,
yn °du m  jj.  ris  fuerint exortx;placuk,vt fecuti
1 n^cisriv^^iTOEatis  omnibus ^.ciul'

*»tct 1  p ‘^“piSjmdicium a terminetur.

-- ghione coticTUarurn tnb;xi tomu- In

“•»•rtf.jj .xsj,,r,,  -----

b , ! - c -'S. HArc.l.io.c. 64 . lun p.n,

it » - .. m.ca dere, n  <'  • • -

: 4 r.p



Hrc d.r 0  :  a  . V ~ Sup.cad coniiiraiionum.

, rc d.to r ar, i ^ li0 P‘ ,2 - c  S 7 •  d aPconclerieti,

k 8 i r T ,! "‘ uu -  h  n.  ? Warf-

^lUo, Hrn  ed:tnnfiu 4 .

3 Difhf!,cjM ture,  b lj .epifio/arum pofi epiTf.?e. f a!,
fbhtinr.  d Jiiar.ie, < Rora.rj,  f i.Pet . ?. .g IidneituT
Petru* locptcm Ckmenti.

.£■. Tžeftrt atu 4 ay»m

.> *■ cleruf" .onucnjrt j. tftnt,

S Icut cmnvtibiimpictatis crimen eii, negleftis ver*-
bi Dei ftudiis/ollicitudines fufcipcre ixctilares:ita
6c vnicuiquelaiccruiT) peccatum eft ,nili iouicem 'Jbi
ctiam in his, quac ad cammunis vita: vfum pertinent,
operam fidclitcr dederim. Tc vero fccuram faccreex
his, qmbus non debes ififtare, a  omnes communiter
claborcnt. Qy»6d fi fortca femcriplisbcclaicinon in-
telligunt,per diaconos edocendifuixt;>yt tibi folius ec-
cleiia: fcilicitudines derelinqr.ant.

Ex hit omnibus (Utur intelligi, <juod in cihili caufa elerieus
suite cimlcm indicem conuenteiHius eff.  Riiut enim ecclefaffi-
oarum legum ecclejfaffictts iudcx eff administrator, it a  cr ci-
uilium non ntji tiu.HU debet ejjc execuror. Sicur enim tile fblus
habet itu interpretandi canonej y (jtii ha bet pot eff at em condendi
to s: it a tile folus-ciuihum legum debet ejfe interpret, cjui eu ius,
<5r aufloritatem impertit. In criminali z ero caufa non ntfian-
pe epijcopum eff elerieus examinandus. Et boe eff til ud, tejuod
legtbus sfrcanonibus fupra.definitum eff.vtin criminali vide -
litet caufa ant e ciuilem indicem nuli us Hericu* producatur,ni-
Jtforte cum confenfu epifiopifui , veluti., Ruando incorrigibiles
snueniuntur,tuncdetraclo.eU officio.iuria tradendifunt.

C.. XX X  I. Quiepifcopo infdiatur,Jemo-

tus a Jero curidtradatur.

Vndi  Fabianus Papa a,ir epiff.2.•epifiopU
Orient alibus

S Tatuimus vt ii quis clericorum ftiis epifcopis
infeftus>aut infidiarorfuerk,eosqu.eeriminari vo-
llierit.aut confpiraror fuerir,mox ante exarninatum iu
dicium fubmotus a cler.o,curix tradatur,cui diebus vi¬
ta: Tike  deferuiat, & infamis ab% vilareftitunonis fpe
permaneat.

fjfuia ergo tfle non in criminali,fed in ciuili caufaelerieum
Avto ciuilem tudicemproduxit,non eff iudicandus tranjgrejjor
canonum ,nec eff duendu* pertractijfc reum ad tudicem non
f^um^uia de ciuili caufa no nif iudex ciuilU cognofiere debet.

3 .pars. Econtra ea,qtu in aČforu defenfione diofa funt.ve-
rifmilia q uide m videnturfed pondere  C carenr. Sacritentm
*anonjbm,& 4 forenfibtu legtbus, tam tn ciuili^cjuam in crirai-
uali caufa elerieus adciuilem iudicem pertrahendus negatur.

C. XXXII. Fratres apudpresbjtcros iu-
dicentur.

*Vndcin epiffolapnma  Ciementis^d lact-
bum legitur.

3 rl V qui ex fratribus negotia.habent inter fe, a
O pudcognitoresfaculi non .iudieentur: fed apud
presbyteros eccieli2c,quidquid illud eft,dirimatur.

C. XX X  II I. <[[ Jfullus elerieus propter ali -
fjtiam caufam intret curiam.

Ittm  S y l uelier P a p a ein epilog o  c con d/j
Komani.

■4 vtVIIus  / elerieus, vel diaconus , vel presbyter
xN propter quamlibet caufam intret in curia, nec
ante iudicem ciuilem 1  caufam dicere prarfumat.

I Ciuilem.] In epilogofjnodi Romana fubSylueJfto,vnde
hoc v ide tur fUvnptum, legi tur,  cinftum: civgulo enim milita,

At magtffratus ah Imperator c donabantur.

C. X-Y A' 1111 . t[Ecdefa(ticum,nonforenfc
tudicium pcenitens expetat.
ltem  Leo Papa ad Ruf icum, epijf.pt.
al.pi. c.9.

A Lmd'<f quidem efi, d-ebita iufte repofcere, aliud,
propria perfeftronis amorecontcmnere. Scdilli-.
•citorum vemam poftulavitem oportet ctiam a multis.
licitis abftinere,diccnte Apoftolo ^ [ Omnia mihi ti—
<ccnt,fed non omiiiaexpcdiunt.] Vnde li quis poenites

a v a čare." orig.  b \Afifl.7ca.1 s 9 ^oly I4 ttit.31. ■  c  al.
pondere veritatU.  d PolfJ.f . tit. t.luop.G . ca.345 .^Anfel 1 . 6 .
iu.nS.  C Et in conc.ipJi), c.i 6 . £
dopAH^diff.t^.dmd  ^ r.for.4^

Decrcti Secunda Pars. 5 p

habet caufam.quam negligcrcfocte aondcbeat,ait‘'
lius cxpetit ccclefiaftRum,quam forenfeiutjicium.

atrpropter crr/ninaUm tAntum.fcigenerAliterprap*
quAmui.ee cr.u,fAm,tAm ciuilem ,qniim crimiftAlcmirtteUifeHU
C. X X X  V. *J Cuuunque licer fierlfAuOi
feelit Antiflieu iuduium cltgcrc. ■

Vnele  Theodofius Imperator “■

Q Vicunquc litem habens.fiuepofleffor, Cucpeti-
tor fiierit.vel'in ^ initio Iitis. vcldccurlistcm-
potum curriculis ,liue cum negotiutn petoratur,liuC
cum iam coeperic promi fenteutia, indicium elegeiit
lacrofanftx fedis c  antiftitis, illico (inealiqua dubi-
tatione.etiamli alia pars refragatut.adcpifcoporuin ^
iudicium.cum fermonc litigantium • .dingantur.j
1 *[D;rigantur. , In T<icodofiAneJtb'i 6 -Ut.deepifujuih

ludtcio. l.i.quA repetiturjitb. 6 .Cupitul c.2Sr.& in concilio ter•
tio Valentini,,tub Lorhnrio , ir Apud luonem, ir ^infelmum
/iquunrurhac:  Multa enim qux in iudicio captiufeprJ-
feriptionis iuricula non pnduntur, inueftigat, & pio-
mitiacrofanfta: religionis aat\ontis ,AcfiatimAdiuSi-
; turcAp.fequem, omnesitaq; caufc.

C. xx.vvi.

ltem  ibidem.

O Mnes e  itaque caufc, cji-iac vel pratorio iurc.vel
ciuili traftantar.epifcopocum fentemiis termin>
j tagperpeiuo ftabilitatis iurc hrmentur, nec vltcrius li-
ceatretcačtarc negotium, quod epifcoporum fenten-
tia deciderit. Teftimoninm etiam, ab vno licetcpi'
fcopo perhibitum, omnes iudicesindubitanter acei*
piant;ncc alius audiatur,ciun teftimoninm / epifco- ■
piaqualibet patte fuerit repromiffiim. Illu.d eft enim-
vetitatis aueloritatefirmatum, illud incortuptu,c[C°d-
a faerofanito homineconfcientia mentisillibatjpW‘
tulerit. Hoc nos ediefto falubri aliquando cenfuiitwi :
hoc perpetna lege lirmamus, malitiofa litium feitiia*
comptimentes.. ’ .

Hac  jiquit-A»tiquAtA contendut, quiA in lufiniani
non inucniunturitu infertA.per  Carolum renouAtAco^nofe^*
qui ir.juu CApttulaniue j. 6 . c. 2 ii.uu enter eter A.

C. A'XX V II.

Oliimus g,  atque pracipimus, vt omnes d>t '° n4
noftra.Dco auailiate.fubiefti.tam Romani. qua*
Franci, Alemani, Bauari, Burgundiones, Saxoncs,Tif
tingi, Frifones.Galli, Britones. Longobatdi. Guaf 0 '
nes, Bencueutani, Gothi,Hifpanijcateii^uenobisf^'
iecti omnes,quocunq; videantur legis vinculoconlhB
fli, vel conftietndinario mote conncxi, hanc fem £ 1 '
tiam,quam ex fcxtodeeimo Theodofij Impeiatorish'
bto.capitulo videlicct vndecimo.ad interrogata Abh'

ut/ Ducis.illi, & omnibus refetiptam / fumpfmiim * 1
inter noftta capitula pro lege tenendam confultup®'
nimn fidelium nofttorum ,tam daicorum,i]uam &
laicoruni pofuimus, lege b  cunfli perpetua tencan 1 ’
id eft, Quicunque litem habens.fiue pofTdloi.fiu«?♦*
titot fucrit.&c. [vt fupra.]

1 ^fRefcriptamfumpfimua.] Siceff emendAtumex‘if 1 "
tuUri.^inteA legebAtur.ptr  fetipturam mifimus.

C. XXJIVI1I. Preibpttr Apudepifc..
pum tantum iudican debet.

IrcOT-Gregorius tib.n.epiff.14.Ioanni defenjirieunti
in iflif.Anram.mcncndo dtcit

D E '  perfonaprcsbyteri hocattendcndueft,qaiS<

li quam caufam habuit,non abalio teneri.fe*

a C c el. Theodof. L ičdeepifcopah iudicio. l.r.^iquicunqi l i'
extr de iudic.c. neuit cApnJ.č.c.:S1 ..Anf 11 .c.rol. lun p il'
cA.312.  b A/.inrer iniria. c  al.legii.  d aI.  epijcopum eu*
e Capitul.ibid.^dnfibid.luo ibiiJpAnn.lir.c.23..  f Al- tri 1 '
monio.  g ^Anfel.lbicl. h /ege runefi)perpetna tenendAin*

orig. e.eud.c quicunque.  i ~ddifcl.'l.}ec.fS.Hnu*UA.i*J'$T
quu ctntieu

»pifcofill-

M  Caufa XI. Quaeft. I.

tpifcopus ipfius adiii debuit: ficut nouella conftitutio
manifc(lar,qu;tloquimr dc fandilfimis,& Deo amabi-
iibus,acreuerendiffiinis epifcopis, clericis, &; mona-
chis,[Imp. Iuftinianus Augufius Petro glorioiiflimo
przfefto i  pmorio.Si quis contra aliquem clericum,
autmonachum, ant diaconiflam, ant monaftriam, aut
afcetriam habeat aliquain adionem , doceat <* pnus
fančliffiinum epifcopum, cui horum vnufquifque fub-
iacet.Illc vero caulam in ter eos diiudicet.Ecli quidein
vtraquepars his,qusiudicata funt.non acquieuerit - ,
iubeinus perloci indicem harc*^ exccucioni pcrfede
mandati, &c. j Ne e  vero obiiciatur , quia de clcrico
hocloquitur nonde presbytero,fciendum eft,quia lit
periusineademconftitutionelib.cod.i. d  legitur.ap-
pellatione dericorum,etiam presbyteros, 8t diaconos
contineri.Verbaautem legis iftafunt:: Presbjtcros au
tem.& diaconos,Sc fubdiaconos,cantores. fclcdores,
quosonnnes dericos appellamus,StreIiqua.

1  fPizfedo pmorio G race e FF, ucf.ytspj> 'juvv v,y.w
ltytpry.iur,id eFl,  magiftro diuinorutn noftrorum offi-
ciorum.

1  qfNonacquieuerit.l IncAuthenticadefanFHfi.cpifco-
apud I utianum abeSF negatio.

C. XXXIX. f Cimetu clericum ad puhlica
indici a  non pertrabat.

Item  Gregorius hb.p.episf.st.Romano de-
fenfiri Sictlit.

P Erucnit ad nos,quod fi quis contra clericos quofli-
betcaufam habeat.de/pedis eorum epifcopis, eof-
dem dericos in tuo facias iudicio exhibeti.Quod |j ita
cft,quia valdeconftat efle incongruum hac tibi audo-
titatepracipimuSjVt denuo hoc facere non prafumas:
led (i quis contra quemlibet clericum caufam habue-
W, epifcopum ipfius adeat, vt aut ipfe cognofcat , aut
Mtteabeo iudices deputentur: autfiforte ad arbitros
ftindum eft,partes ad eligendos e  iudices ab ipfo exc
•trio deputata compellat.Si quis vero clericus,ve! lai-
£ us contra epifcopum caufam habuerit , tune teinter-
ponerc debes,vtinter eos,autipfe cognofcas.aut certe
teadmonente fibi iudices eligant. Nam fi fua vnieui-
ftueepifcopo iurifdidio nonferuatur, quid aliud agi-
to.nifi vtper nos,per quos ecclefiafticus cuftodiri de-
buit ordo.confundatur?

C. X  L. M /aicis ittdicibtu ilerici non funt
opprimendi.

UemTanuario epifcopo Caraliranojib .3  epift.td.
"pS-atris&coepifcopi noftriFelicis Sc Cyriaci abba-
*• fistelationecognouimus, qubdininfula Sardinia
bccrdctcs a laicis iudičibus opprimantur, & fratetni-
ta tcintuam miniftri fui defpiciant: dumq; foliim fim-
plicitati a vobis ftudetur, quantum vidcmus , difcipli-
na  ncgligitur.

C- X Ll. IfSaccrdorei d Regibtu funtbono-
randi,non iudtcttndi.

ldem Gregorini Mauncio Imperatoriilib. 4 .
cpiFf. 31 feuc. 7 s.

C Acerdotibus / autem non ex terrena poteftate do
p  minus nofter citius indignetur,fed excellcnti con-
bdctationeproptcrcum,cuius ferui funt,cis ira domi-
pctur,vtctiam debitamreuerentiam impendat. Nam
111  diuinis g  eloquiis facerdotes aiiquando Dij,ali-
quando angeli vocantur. Nam & per Moyfem de eo,

Vpad iuramentum deducendus eft, dicitur [ Ap-
f’ lc aillum ad Deos id eft.ad facerdotes.Et rurfus feri-
Ptum eft: [Diis nondetrahes.fciiicet facerdotibus. Et

De forocotbpetiMti,ir dpud ejucm

ilerici conueniripojTint.  ' ’  4

propheta <* ait: [Labia facerdotis cufiodiunt fcien-
tiam , &legem requirent ex oreeius,quia angelus Do¬
mini exerciruum eft. Qu,id ergo mirum, fiillos vcftra
pietas dignetur honorare, quibus in fuo eloquio ho-
norem tribuens, eos aut angelos, aut Deos ipfe etiam
appellat Deus ? Ecclefiaftica quoque hiftoria teftatur,
<|uiacum piaememoria: Conllantino !>  principi, feri-
pto oblata: accufationes contra cpifcopos fuiflent, li-
'bellos quidem accufationis accepit,& eofdcm,qui ac-
cufati fueranr,cpifcopos conuocans.in eorum confpe-
dlulibellos quos acceperat, incendit, dicens: Vos Dip
clbis, a vero Deo conftituti. Ire, & inter vos caufas ve-
ftras difcutite:quia dignum no eft.vt iudicemus Deos.
In qua tam en fententta fibi magis ex httmilitarequam
illis aliquid prsftitit ex reuerenria impenfa . f Ante
eum quippepaganiinrep:principes fuerut,'qui verutn
Deum nefcientes, Deos ligneos, &lapideos colebant,
8c tamen eorum facerdotibus honorem maximum tri-
buebant Qu;d ergo mirum, fi Chriftianus Imperator
veri Del facerdotes dignetur honorare.dum pagani, vt
pra-diximus,principes honorem impendere facerdotr-
bus noucrunt, qui Diis ligneis & lapideis fcruiebant?
Hote r  ergo non tantum fpecialiter quantum genera-
liter pro omnibus afferimus facerdotibus: quoniam
adhucnefcimus,quis interribili iudicio Deiqualisfu-
turusfit. Etcniui Paulus egregius pradicator dicit
[Nolite iudicare ante tempus.donec veniat Dominus,
&reliqua.JNam funt multa,qu<e de iudicio illitis ho-

1(J " ‘ieut^orig.  h at.boe.  C In endem Nonet.^.preibyte~

lulUnum,c.jo.  d 4/. Li.c.id e/f,ex. sr niuelia.
P'* 1 -defAnbhffimu epifcopis.presbyteror.  C etigendumiu -
' lt  ] orig.  f NkoUtu cprfl. 7. ud Michuelcmlmpcr. CA.3S.
8  h Mem .

nunes igi^fent: quiafortafTe,qus voslaudatis,illere-
prehendertc qu* vos reprehenditis.ille laudabit.

1  V Hxc ergo. j Sic etiam habet locru hic apud Nicolaumpn.
eptFfoU, cuttu initium , propofueramus: ftdin originali pra
iffishacleguntur,  Hscergo Pietati dominorunnnonpro
me, fed procuncris facerdotibus fuggero. Etmultuin-
terielfuj cjua hicnonrcferunrur,fubdir.  Nam adhuc nefei-
mus,quis fibi,qualis fit,& Paulus egregius praidicator,
&c. prsffatft omnino integrum illum locum legere *Apostoli -
ca libertatrs plenum.

C. .V L11. y ffgaparna feriatur elerieus,Ue-
neum ad facularia tudicia per-
trahens.

Uemex  Concilio Mileuirano.

I Nolita d pratfumptio vfque adeo illicitis aufibus
aditum patefecit, vt derici conclericos fuos, relido
pontificefuo, ad iudiciapublica perirahant. Proir.de
ftatuimus hocdecaneronon prscfumi.Siquis hocpr*-
fumpferitfacere, conuentus t  & caufamperdat , 6ei
communione efficiatur extraneus.

tj In concilio Mileuirano, tpuod habctur,nihi[ tale extat. Ex ip-
fo tamen citatur etiam ab Innoccntio 11 l.in c.ft dr/igenti.ex -
tra,deforo compet.Habctur autem in To/etano  / c.13.

I <1 Conuentus. 1  Diflio iffa  in nullo cotuHtj exemplariaut
impreffo.aut manuferipto eff imtenta.

C. A L111. V Clcricus apud ciuilem indicem
iudicarinon debet.

Item ex  Concilio Carthaginenfi 11 1 .c.p.

2 .  ry Lacuit e, vt quifquis epifcoporum,presbytero-
,1 rum,Sc diaconorum, feu clericorum , ciim m ec-
clefia eicriinen fuerit intentatuni,vel ciuilis caufa fue
rit comlnota,fi derelido eccleiiaftico iudicio,publicis
iudiciis purgari voluerit, etiam fi pro ipfo fuerit prela¬
ta fententia,locum finim amittat. Et hoc in criminali
adione. In ciuili vero perdar,quod cuicit,fi locu fuura
obtineremaluerit:fiquidem / ad eligedos iudices ini-
que deeccieiiat cofortio iudicat,qui dc vniuerfaeccie-
fia male fentiedo, de iudicio ficculari pofcit aimlium:

a MaUch.z.  b Sup rad. c.contimra .§-/tem C 0,, Ffan'i-
nus. B. ugtijl.epift. 66.  c r.Cor.4.  d In Toler.j.c.tj. Er in
concil.apudPalatiumVermn habt:o,t.if .  e luo p.6 .c.jlc  •§*
item placuit.

555 Decrcti' Secimda Pars. 556-

eum priuatornm Chriftianorum caufas Apoflolus J
ctjaad eccleliadeferri,atq; ib: detcrminari prsecipiat.

I Siquidem. 3  /» c&teris conciliorum editionibus , & vno
Vatican o codice legi tur , fi q u i d cm ad eligendos iudices
libi de ecclefia: confortio dubitat, vilcque eccleliz con
fortium iudicat, qui de vniucrfa^Scc. In rečen ti oreautem
cjuatuor tomorum edin one koc modo , cui enim ad eligen¬
dos iudices vndique pater au<fi:oritas,ipfe fe indigjnun
fraterno confortio iudicat,qui de vniuerfa,&c. codem%
fere modo eff in codice Lucenfi Regio, & refcrtur in concilio a-
pud Palatium Vermis habito,c.ig.

C. X L 11 I I. f/tfm-ffef non accufetur,nifi

ant e eccleftaflicum indicem.
lremex  eodem.

D E b  diuerfis ordimbus ecclefise feruientibiis , fi
quis in caufam criminis incurrerit, & abnuerit iu
dicium ecclefiafticum,debet periclitari.

*fEff fumma capituli pracedenns, & in conciliis dim Colom*,
ac Lutetta impreftis  , duobrn cxemplarrbus Vaticanis, & codice
canonum omnino eff locofumma  , n ec m uit o aliter apud Ivo¬
vem p 6.c.362.

C. X  L V. €jr£hii cum clerico litigium habet ,
epifcopum ipfus adeat.

Item  conftitutione 74 .c.r.

2  n I c  quis cum clcrico litigium habuerit,fiquidcm
dc caufa pecuniaria,adeat prius epifcopum,cuius
iudicio clericus fuppofitus cfi:. lile enim fine damno,
& fine dilatione competentem finem liti impofiturus
eft. Sin autem noluerit 1  epifcopus litt^dirimere,
tunc-ad ciuilcm iudicem difceptatio caufic perueniat
Vbi autem epifcopus caufam dirimere vult, fine fcri-
jptura omnia procedant,& diffinitiua fentcntia fine
fcriptis ab co proferatur 2 .  ^Quod fi de criminaii 3
caufa litigium emerferit, tune compctentes iudices in
hacciuitare, vel in prouinciis interpellati, confcnta-
neum legibus terminurp caufa imponant:itatamen,
Vt difcepratio litis duorum menfium fpatium non ex-
cedat,a litis cotcftationenumerandum 4. Irem.{^ In
criminalibus vero caufis nunquam fine feriptura pro
cedere debet."; Non aliter autem puniatirr clericus,nifi
obnoxius repertus, facerdotio nudatus fuerit ab epi
fcopo fuo,vclxlcricatus honore. Sin autem crimen ec-
rlefiafircum eft, tune fecundiim canones ab epifcopo
fuo catifie examinatio,&parna procedat, nullam com-
jrrunionematiis iudicib. in huiufmodi caufis habetib.

1 f Nol UCrit. ] ltaetiam apud Iulianum,& lttonem y &Ji c
Ugit and or gloffa: fecl in nouella ipfa luffiniani addirur,  vel
non potuerit.

2 Profcratu-r.] In nouella ipfa fecjuuntur hac, nifi forte
partes voluerim, vtin feriptisea inferarur. Quod fi,
&c. K^ipud 1 uonem locodrffionii,  proferatur, eff,  inferatur,
quodfuffiiionem facir, intermedia fhiptom vino deeffe.

3  De criminaii. ] In nouella luffiniani additur,  ciuili
tamen.

* ipfius epifcopi, apud arbitros ex vtraque partc ele-
člos audiatur negotium. Si quis vero contra hsc fece*
rit,canonum fubiačeat corrcptionibus. flEt li clericus-
aduerfus fuum , vel alium epifcopum habeat caufanv
apud audientiam fynodi prouincia? eius conquiratur.

Si vero contr«i ipfius proumcia: metropolitanumc-
pifcopum epifcopus liue clericus habeat controucr*
fiam, pergatad ipfius dioccefis primatem,autcerteai i
Conflantinopolitantcregirc ciuitatis fedem, vteoruiu-
lbi negotium exquiratur

1 Vel certc 11  fuerit.^ Grafe cff ccvtSt*

\7r1r7nq7tis , ‘srap gis ccvtu  #pc$6-ngp, /uigv) fivhoitm,  7** 1
7^5- evyx.pcflči£r cm  id eft, vel  certeex ipfius epifco¬
pi fentcntia, apud eos, quos vrraque pars vol u eri t, e*
qu& ad ludicium pertinent , agitentur. Nec hnge aliter
vertit r DionyJhu  , cuius ■verftonem attulerunt Burchardm, &"
Iuo, & lnnocentius,extra deforocomp c.i. fentcntia vero^ut'
boi loco exprifca verftone elicitur, babeturpau&> poft in \erfc .
Et fi clericus aduerfus fuum . giuarc non lene kicimdets
tur:fed ob glojfam non eff m ut at um.

c. X  L V. 11. PALE A.

Item ex  Concilio Agathenfi.c.i.’.

3 - Lericiim nullus prafumat apud focularem

V_/ indicem epifcopo non permittete pulfare. Sed
fi pulfatus fuerit.non refpondeat,nec propoi!at,necaii
deat criminale negotiu in iudicio fieculari proponerc.
tf^dbi ff a  pleti fa 'vetuflu exemplaribus  ,dr jfuffra hicrepetl
tur,(juodplane idem babetur^ 0 ead.c.clcricum nullus. ‘Vel*’
ttionu autem varietateibi notatum eff,

Ex hit omnibia datur intelltgi , cjuod clericus ad puhlica i' 2 '
dicia n ec in ciuili , n ec in criminaii cauja eff producendm ■' nt f
forte ciuilcm caufam epifcopus decidere noluerit, vel in criM'
nalifui honoris cingulo eum midauerit.ftftllud-  d autem c)^
in epiffola Qlemtntu ditfum cff>  [ Non cognitorcm faculariut*
n ego ti o rum te vult < T)eiu ejfe , ] ex epi f opali vndione intellt'
gendumeff. Non enim in epifcopum vngitur,vt cognitorfi**'
larium n ego ti or um refideatfcd vtprecurator animarum,&^'
ffributorfpiritualium exiffat. Prohibetur ergo faculati^ ne '
gonit occuparijion ad tempus fecjiiefterfieri. VelftuuU r ‘*  m "
diet a,non de rebus feciilaribut,fed ftcularium virorum intelk'
gendafunt. ludiciade rebus JxcuUribiu,fuulariaapf^ <17 ’^'
tur, iuxra illud ^Apoffoh  c [ Sacularia igitur iudicia
bueritu y cont emptihltt, q v. i fin t in ecclefta^ouffituitc.]
ciavero fuularium,/Aculariaappellantur > iuxta illud, ^} t '
ftoliin cpiftola (le men tu : cjuodcx Jubfequcn tibut dar ur
ligi y cum du itur  f. [ Hac opera, cjua tihi minut congrueredi*
x im tis ,exhibeant fibi inuicem vacantcs laiii.  ] ProhibentuT
ergo.i lerni a cognitione negotiorum ftcularium virorum , tan
Jacu farnim 1 aufarum. Nfegotia cjuippe clcricorum,ftue 1 rimi'
naha,Jjve cmihafuerint, non nifi apud ccclefiafiicum iudicem’

1 entilanda funt.

C. XLVIII. ff nifi inforo fuo audia¬
tur clericus.

4  Numerandum> "1 g)u* fetjuunrur vfcjuead verfteut.
‘  'Non aliter, necjUe cn nouella, necjtteapud Iulianum,aut luo-
ucm,nec^n: m vetuffis Gratiani ctrdicibus habentur-:fed ob do-
8 o rum cit a'i\n e s non funt expunSfa.

* C. X L V I. ^Clericus aduerfus clericum ne¬
gotium babens.fu ul ar ta iu dicia non
e x ere e at.

Iremex  Concilio ChalcedoncnfT,c.p.

S T d  clericus aduerfus deriem*) habeat negotium,
non relinquat fuum epifcopum, & ad fircularia iu-
cTicia non concurrat.fcdprius negotium agitetur apud
proprium epifcopum : vel certe 1  fi fuerit negotium

3 - i.for.Č.  h Iuo ibid.initio capitk.  c  Nouella S$ apud
h+lianum.Itio p.6 ca.427,<fcrp.16 c..if o .. d cxt.de fortnojnp.
cjlPjljc./.jJtr.fi.Purc.l.t.cjSj.Ihcf, d.M.ztS*

^dfcHadrianus Papartr>,<rj/;

C Lericus g,  fiuelaicus>ficrimine,aut lite pulft'
tas fuerit,non alibi, quam in foro fuo prouocatuS
audiatur.

C. X LI X. eodem.

Idem ibid.c.40.

J N h  clericorum caufa, huiufmodi forma feructur;

nequenquam eorum fententiaanon fuo indice dir
<fla conftringat.

Res vero in litigiopofita, ante legitimum cognitionu ent*'
rum in nullam debet omnino transferriperfonam.

a  aliudicium. y> al.terminctur. c g,cad. clericum nul*

lus.Iuop č.c.;67.  d e.ead.re cfuidem.  C i.for.6 . f B.tad.
reyuidem,  g Inča.Hadrtanilenf.l.j.ca.SS.  h jivf

ibid.DcufticditP.^

C. L- fto


W  Gnila XI. Qa«ft. III.

C. L f In nalUmtraniferArur perpm«m ret
in Im gl o pojim Ante cogrtitieni,

• ene n rum.

1W«Gc!a(ius Papa jjja/nff/i t epi/čope.

a  Via res in litigio polita in nuilam trasferripoteft
omninoperfonam.doneč le^itims cognitionis
euentu,cutpotimdebcatur,iudiciaria difccptatione
pofiltagnofci, fxeademreqni!pi*m uon finaturexige
itpifionejtfedin eodem iiatu,re tadem polita,in quo
vi.kt[ir(licut di&ma eft;ante conftituta, *  (qtiilquis
fibipuntqtiidpiam pode cotnpeterc, lutidicopullVt
eraminc prariudiciis omnibus indefubmotis.

I (^uingefio. j hi anli^uM excmplari * l * 3 >ios bArtim ttt iiia
Vox,pulim L\iCio,pttrtim L pAriim  quinquagefimo.

& CArurn ejfeiht. V*

vnqliani perpetrant, tor mortibus digni funt, nuo?
fiubditos fuos perditionis excmpla tranfiniirtunr. v <v
de nccefle eft, vt tantofe cautius h  culpa cuftodume,
quanto per praua> qua:faciuttr, non ibli moriinitur '«
&f.  <f r Cccterimi prarcane; ne quando nobis fecundum
Domini praccptum duos, ant rres teftes adliibeamus,
immo vero, ne hoc fiančhc ccdefia? dicamus, 8c (quo&
non optamus)de estero fias cundis ficut a  cthnieus,
Sc publicanus.

S umptum eff capnt hoc ex tpiffola NicoUt\aua irtcipit,  A n-
dito reuertente miiTp vedro. & exrat Roma in monafferi*
IDomir.hanorum: eff autem qna.fi' in cpttomen rcdacJum^mut-
tu verbu omifiu. Huius epijiola bo nam p ar tem ref en Regin*
fibro 2  .Cbronrcormn.

i r.

O V A S T I O

Q Vod  D vero culpa illafufp enfione dignaJtt,ex ca -
pitalo iUo JAiletiVtani c on cilij liquido con fiat. S i
enim communione priučen dm eff , qui ilencum ad
ciailcm indicem credideritpertraher.dum , malto
MAgft fufpenftone digniu eff,quiJuieptfcopiiudtctum /nterpel
Ulitem adiudicium Jlcularepertrahere noti dubitanit.

OJ/- Ra  S T I o II I.

1. £dponatur,quod hac culpa fuffenfime digna nonfue

£$ rit, cjiuritur^vtrumfit deponendus,qui ofjicinm con-

tra prohtlirionem epifcopi cclebrarc aufus eff  . Sed
tjuod fententia epifopi 7 Jtuc iufla  , fiue iniuffa fucrit , r imen da
AGrcgorius homilia 2  6.in Euangelia re/fatur.dicens.

C. I. ^ Timenda eff fententia pafforu.

O Ententia paftoris, fiue iufta, fine iniufta fuerit, ti-
menda eft.

Ipftprorfiu H. Gregor j v er l/a legunturf.ead.c. non folum.
%e tfvtrMm iuffe.

C. II. CfiA fuo cpffcopo excommumcatus J
non eff ab alio rccipicndus.

Item  Concilio Antiocbeno c  c.6.

S I d  quis a proprio epifcopo excommunicatus eft,
noneum prius ab aliis debere fufi:ipi,nifi aut a fuo
fcitrcceptus epifcopo, aut concilio faclo, epifcopis
/  occunrat,&rerpodeat,&fifynodo fatisfcccnt^uod
f  ftatuerit fub alia fententia cum recipi. Quod etiam
dtcalaicos,& presbyteros,6c diaconos, & onines,qui
^clerofuntjconucnitobfauari.

1  ^Epifcopis.] isipud auciores indicatos prior tantumpars

hitu cnnonif refertur , & cx verfionc Dionyii: quA etiam tu
ttr9  hocloco longe melisr eff.  aut certef inquit) ad fy nodum,

3 u *congregamr,occurrens pro fe fatisfaciat Sc perfua
f, isconcilio,fententiajn llifcipiat alteram. Grace enim
VHtuf n  r lw crufjohnt^lsfibi^ot^ c'ffiyv tfzopsicnv.

C. lil. ^ Evcommuvicattonu meretur fen-
tt))tiam,qui txcommunicatis com-
municat.

Item  Nicolaus Papa/frf Lotharium Hggcm in epi-
flojaicuiua initium [sAudito.  )

P Rscipue / Gualdiad.c pellicis tux, & iamdudum
aterepudiata: communionem dcclina:excommu-
mcttaeftenim, &viquead prazfentiam noitram ab o-
mni Chriftianordim contubcrnio fequcfirata. Quam
obrem caucndum cit, ne cum ea pari nuicrone percel-
‘ ar *s fententii, ac pro vnius mulierculce pallionevin-
^ as > & obligatus ad perenne trahans cxitium. Dete-
r >usquippe in populiš prelati delinquunt:acpcr hoc
^ncrudelius - q U am carteri puniuntur, vt ait bcatus
J^gorius |_Scire enim prelati debent,quia fi peruerfa

a

j ui fr*n.c.

‘ponrUtutam litem,  b Sup.tp.i imlifA.  c \tinJl-
T C 72 ‘ Buic./.u.c.n.  e  Al.fAhijccerit (hvuimin.
IjL Pn ' :n l -» c -'<" ' T, tHf‘<c*tp.\. ( Unf.

J  * ,,f ■ R W">C>>r<in.l.t,r*ihr.p.j,(. f .

C- 11 11. <fT Dceodem.

Item ex  Concilio Sardicenfi e.rr.

S I c  epifčopus quis forte iracimdns(quod e (Te no®.

debet) cito Sc afpere commoucatur aduerfus pref-
byterum,fiuč diaconum fuum, Sc extcrminarc cum de
eccleiia voluerit, prouidendum čft,  ne innocens dam-
nctur, aut perdat commumonem. Et ideo habet potc-
ftarem is,qui nbieftus eft,vt epifcopos finitimos inter-
pellet, Sc caufa eius audiatnr, ac diligentius tračbetur:
quia non opoitet ci negari audientiam rogahri. Et il-
le cpifcopus, qui aut iufte, aut iniufte cum abiecit, pa-
tienteraccipiat vt negotium dilcutiatur; vt ve! probe-
tur fententia eius a plurimis.vel emendetur. Tamen,
priu(quam omnia d ligcnter,Sc fideliter examinentue»
eum qui fuerit a communione feparatus , ante cogni-
tionem nullus alius debet prarfumere, vt conimunio-
ni fociet.

^ Canon hiceodem fare modo refertur in concilio Afričan o, c,
ro/. vfque ad verf.  Tamen. SedCraciu Sard/cenfis  , qui efi
decimnfquartHs paulo copioftor eff  , & afiquot locis diuerfa t-
tiam fententia. ‘"Propterea \ ifum eff terba Graca cum verfio -
ne noua apponere.

O ITr.jVGTtSd^ Ci7tCA).fv j TZctVTtTc Uf KiyQvf>7r»~

<tia-7n)7cc4 one ang 'ivnT^cT^'  ofjMA®- dC&t-

, oTtef' cent opci/.c-i cv tci^to)  cvbo 0 /. 7Tv}.i!aCs<&ccf 9
edntreb ■&gst?%V7T£'<£ 0 vi tcivr^ets Cne-

ŠccAcit nvc 1  /fi pet ft$£oo *

TOV TZliiTZV y y ai 'c/.K£jiVi<&C<4>f£  7 fj? tUlV&VlOCt^JZTZpii&OM.
zrctvT-s eirvivjcTiv. o <C/h£ si^dp9jp(&* 'e^iSaic'^ t7ri

tov  £7iiG-y^7mv f*:? .urfvoTrohsag fr ,r curnjs 'iTtcvp^iocg
Tot(pv r š eiv.H ) o Tvfuq](>o7rv?.e60f UTnfvjfTr) tov  zr?\r,<ndr-
IfiSv > ivoe. petju ou)t5

eisru?j}7 cot -d ’&Qepypt&:k yj pen vzvizb de>{$ue
t vi o^ffciv  . x.clx&v& J  J 0  o Sir-cutis v aJi-

x.o)S (fxGci>*ccv tzv  TuSnv, rf/Jvociois (ptgeiv iv d j

itiTUtJIS tv yjwiTC64  > <£ v KV^orft CU)'l£  , n

tfviv  Sioffzdnug  j impezheof pesnik

in&tK  CJ&CfK liiTtU^’VyO p*i ZtfiV  tia) VJtVUVlO* &&

tis žl&vvdinrus r9  socajtzS  cbe. b  cW«

AdSv  T MJ VJlVUVltUf.

Ofius cpifcopus dixit. Quod autem me vndequaque
commouet, tacere non debco. Si quis epifcopus exi-
ftat ad iracundiam procliuis (quod quideni a tali viro
longe abeflTe debet) Sc ciro aduerfus prcsbyterum, vel
diaconum cominotus,e>: eccleiia qucmlibet eiicere vo
liierit,prouidendum eft.ne is repente condcmnetut.Sc
communione p rine tur. Omncs dixcrunt. Qui eiici-*
tuv.facultatem habcat confugicndiad cpifcopum me-
tropolis euifdcm prouinciae: fin autem mctropolita-
nus aljlit, finitimum adcimdijacrogadi, vt ipfit« caufii
diligenter cognofcatur Minimo enim dccet aures lica

I z Matrh.iS.  b Etin Afiic.c.rer.  c PoAf l. 7 ,tit,r.An-
fel l.j.cft.7/.lH0pj+.c.is.P(i>iHj.f.i j?7.

_ . ‘Dr fintentijs FpifcoporuM

))y & e,trum ejf Čfu.

prsbcre rogantibus.Et ille vero epifcopus,qui iure,vcl
iniuria iuilum eiecit> generosč ferredebet caufam co
gnofci, ipliusque fententiam vel confirmari, vel corri
gi. Verum,priufquam diligenter, ac fidcliter lingula
quxq-, cxaminata fuerint, qui communioncm non ha-
bet } anteeaufacognlti0ncm non debet fuo fibiiure
communioncm vindicarc.

C. V. codem.

Ttcmcx  Concilio Carthaginenfi I I.c.f.

S I *  quis prešbyter ab cpifcopo 1  fuo correptus
fucrit debet vtiq; apud vicinos epifcopos conque-
ri,vt ab ipfis eius caufa poftit audiri, ac per ipfos fuo e-
pifcopo reconciliari. Quod nili fecerit, fed fuperbia
(quod abfit) inflatus , fecernendum fe ab epifcopi fui
comunioneduxerit 5 ac feparatim cum aliquibus fchif
ma faciens, facrificium Deo obtulcrit, anathema ha-
beatur,&locum amtttat.At 2  li querimoniam 3  iu
ftam habueritaduerfus epifcopum,inqiiiredum eft ^

I ^[Epifcopo.] In fecundo Carthaginenfi,c.$ .cnm ^Alipins
proponitjtalegitur , Siquis fortepresbyter ab epifcopo
fuo correptus,aut excommunicatus,&c. Srd mm ab v-
niuerjis eptfcopu canon f er tur  , loco epifcopi affertur nomen pre¬
pojiti it a in (jarthaginenft codice canonum  > c. rr. legitur , a

prarpofito fuo correptus. Grace eft> c a> ty  Ji c.orfs

id eft,  in fua č  vita: agend« ratione con-
dem n at us fucrit. 13  urchardo autem &  7  uoni con uc nit cum
Gratiano.

2. ^ At fi.] In codice canonum, & CarthaginenfiGreco^fr
Apud colleclores nihil hi c eft interietfum. Ver um in cxcmpla-
ribus concilij imprefu  , & manuferiptu ante iftam claufilam,
hecinfemntHr.  Nihilominus, & dc ciuitatc, & de con-
gregatione, in qua fucrit, longius repellatur: ne vel i-
gnorantes, vel limpliciter viuentes ferpentina frande
dccipiat:quoniarn fecundiim Apoftolum d  ecclefia
•vita eft,vna fides,vnu baptifma.Et fi qucrimonia,&c.

B At li querimoniam. ] Locus hidra habetapud r Bur-
chardum,& luov.em .Si querimoniam iuftam aduerfus e-
pifcopum nonhabuerit inquirendum erit. Grafe cit,

, f&j 7 ro 7 t  rž c 7 no-wcns iyoi $i

occucvj .id eft,hoc confiderato,nunquid aduerfus epifco
pnm iullam habeat expoftulationem.

* C. V I. 9 pDe h is <jui damnati a fynodo facrA
mini iveri a contingunt.

Ttem:x  Concilio Antiochcno e , c.4.
iij o I quis cpifcopus damnatus :  a fynodo,vel pref
byter,aut diaconus a fuo cpifcopo aufi fuerint a-
liquid de minifterio faero contingere, liue epifcopus
iuxta prcecedcntem confuetudincm,fiuc prešbyter,aut
diaconus, nullo modo liceat ci nec in alia (ynodo, re-
ftitutionis fpem, autlocum habere fatisfnčiioiiis: led
& communicantes ei omnesabiici de ecclefia opor

tet, / & maxime,ii poftqua didicerint aduerfum me-

moratos prolatam fuifle fententiam, eifdera comniu-
nicare tentauerint.

X *[Dam m\.us.]GrAce ejt^a^ cm eft,de pofitus.

C.. Vil.  «7- Sine Jpefit rcconciliarionu .qui ex-
communicatis communicare pr a furnir.

Item cx  Concilio Martini Papx g, c.37.

HiA) q  I quis epifcopus in concilio excommunicatus
vJ fueritjfiue prcsbyter,aut diaconiis a fuo epifco¬
po, &poft ex6ommunicationem prxfumpferit, liue e-
pifcopus ille,aut presbyter, aut diaconus facere obla-
tionem, vel matutinum, ant vefpertinum facriftcium,

a. Tutn h. 1.2.c. 194. lito p.t.c. 239. dtif.l:n,c.J3. Polyc.
i.7. 1 -ttJ.  k ahe it.  C al. in fua conuer/atione condemnatus.
d Ep nef. 4  „ C Et d cjuijgvic. 47. extra.de cler.exe. depo.c.1.
fr 2. Nic.Papn- epift.S,.Polytabid. BurchA.i.c.tgg. luop.f-c.
367. ^ Ar.fel.ii2. c.i4 % .. f Ah eft k multis. % In capi tulu Ma*--
TiniBrachitrenjit..

a al. reconciliari.  b Etin Vormac. cJ 4 - c Btirch 'd r
cai.hio p.14 ia.i6. & Sr. Pann. l.f, unS. d^cunv 1
e alparcere.  f at excemmunicatorifvera teche.hft.J^
paulo a/iterapud Burch.&Iuonem, c.St.  g Burdn l- 1 ■ t *
luop.f.c.3/4. Anfel.l 12.0.27. P0lyc.L7.tita.. ^

nionem.  i In fynodo Romana^.!,  k Al.Thfetgan n

Decreti Secunda Pars. 560 |

quafiinofticio fuo agere,ficufprius , non liceat ei nec
in alio concilio fpem reconciliationi$habere,necd*
trarecolligi: * led etiam eos , qni e-i communicauC'
rint,omnes ab ecclefia rcfpui, i«aximeeos,quifciebat
eum efle deiečlum . Si autem permanferit turbans, &
concitans ccclefiann perforinlecam 1  poteftatem, 0 -
portet eum ficut fednionaiiu ab omni plebe expeUi«

1 Forinfecam.  ] In ahcjuot (Jr at tani fr tonctlj lodicilntf
elr,  forafticam. In canonc quinto comilij xAntiocheni y nink
hoefumptum eltjegitur y ^[c/. dj* ifccjtv idcr.cv,'. ^  ^
nyfius  z;<?m>,perpoteftates cxteras.

C. VIII. ^‘DeepiJcopis, qui innocentes > AHt
minimu caufis culpabiles excom -
municant.

Item cx  Concilio Agathenfi b, c.3.

E Pifcopi c y  fi facerdotali moderatione poftpo/iti
innocentes,autminimis caufis culpabile^ exconi'
municare pra:fumpferint, aut ad gratiam baptifrnatj 5
1 feftinantes fortafie recipere nolucrint,a vicinis epi'
fcopis eiufdem d  prouinciar.litteris moneanturi&i 1
parere e  noluerint, communioillis vfqueadtemp llS
fynodia rcliquis epifcopis denegetur: - nefortep^
pterexcommunicationis f  peccatum eKCommuni^'
ti longo tempore prxueniantur.

1 •[Baptifmatis Ste criam in manujčriptis 3 & dolftres
'locem agnofeunt. V crkm ab omnibus edittombus conci**
rum,&duobtu codicibus VaticanUpam in concilio dgatkenft
quam in VormacienJi.c. 14.. ( vbicapiit hoc repetitur )& *
chardo,& luone abefl ca diclio. Et cum hic de excommunu^*
agatur, videtur ejfe locm iu ranrum,cjui funt baptisti , & **
gratiam j d efi y ad reconctlia-ioncm cum fuo epifcopo fclUn* i,r ’
z  ^[Denegetur.] Sic babet luo y fr Pannormia y &
res conciborum editiones , <f- dno Vaticana exrmplarin  •' t7 “ / *
turg }  huicJiati!e,quod legitur  n. 6. q.2.c.fin. fed in recentiM'*
edttionibns e(i,n on denegetur.

C. IX. <f Dehis c]ui tempore fua excomnntni'

cationis communicareprafumunt.

Item ex  Concilio Africano.

P Lacuit g  vnitierfo concilio, vt qui excov> n,unlC ■]
tus fuerit.profuo n egi ečhi.fiue epifcopus, fiu c ^
libet clericus,& rtfnipore excommunicationisi" u3: . an
te aiidientiam communicare h  prxfumpferit jip‘ CI
fe dami* ationis iudicctur fententiamprotulific*

<T/w t oncilto,quod hodit in feribitur djruanumjCapfft^^

habetur : fed in Carthaginenfi inferto in codice canonum , v .

J r.cto, ca 23. & n f er tur in ijuinta fy nodo y fefione h ,n  v
Virgiltj.

C. X. (JDeponantur epifcopi,qui excoywnu-

nii atu commuuicant.

Item  Nicolaus Tapa h

T Eugualdum k,  Treuerenfem. ScprimatemBd ? 1

ca:prouincix, &Gunthar:um AgrippinsColoi 1 ^
archiepilcopos, corarn nobis,§c fandta fynodo
ftorum t  infinuatione , qualiter caufam Lotbafl 1 ^
gis , dc  duarum mulierum eius , Thciberg^efciliccl ,
(u:aldradx,recognouerint, & iudicauennt,fcnp fl J?

fupcrhoc propriismanibus roboratum ofterentes,
bil fe plus,vel minus, aut aliteregifTejOreproprioi 1111 ^
tis coram pofitis affirmantes , dc  fententiam ,
fede Apoftolica in Engeltrudem vxorcm Bufonisi 3
(ftifiinuis frater nofter Mediolanenfis archiepift°P^ i
Thada&.cateri coepifcopi noftri petiuerant emi^c

p. S.ca: 6.  1  al.fv.ggellorum*

m


j6i CaufaXI. Qu#ft. III.

dm , 8c  nos diuino fiiceenfi zelo fub anathematis attc
ftationecanonicč protuleranuis, publicč fcviua a  vo-
tt  violaffeconfitentcs: in quibus omnibus inuenimus
eos Apoftolicas , atq; canonicas fan&iones in pluribus
exeefii(Te, & *quitatis normam neqmtcr temeraire,o-
mfliiudicamus facerdotij officio manere pcnicus alie-
nos,fanftiSpiritusiudicio, &B.Petriper nos au&ori-
tate, epifcopatus cxutos regimine cotififtere 1  defini-
entcs. Pra*didis autem dcpofitis liccntiam cocedimus
ccclcfiam ingreditndi, & communicandi,(icuc laici, &
loqucndi fuas vtilitates, non aucem turbas concitan-
dijvdfcandalum follicitandi,ilIts tribuimus faculcate.

Ouantum autem ad epifcopale minifterium fpeciali-
tcrpemnet,nullacis fitlicentia contingendi:ficut nos
cumfanftafynodoiara decreuifle conftat.

^Cxpntboeluocitat exK'Colao epifcopis &archiepi
fi*fntf)crGalliamJtaliam,Germaniam,attypervniuer-
fiuprouinci*tsconfti(Hlif. In qua epijloLi 'videtur retuUf-
fe,qmdin concilio a/e f{pmg habiio,de Meten/i fynodo pe
nittuabolenda, &depofuioneThietgandi, & Guntbarij
fatutumfnerit. De quo quidem concilioy& horum epi-
fcoporuradepofitione , Regino lib.z.Chronicorumaccura-
tf hacfcribit.  Interea Tbietgandus, & Gunthariusar-
ckiepifcopiRomam profečtilunc,caanimiintentione,
vtRcgem innoxium prsdi&o fačto demonftrarent, ac
lecum esteris coepitcopis, Ecclefiaftica atq; Apoftoli-
c *cxcrcui(redecreta: ftultitiar quidcm elogio dccoian
4i>quiUlam Petri fedem aliquoprauo doginate fallcre
polic arbitra ti funt, qusc nec le fefellit, ntrcab aliqua
h*rc(i vnquam falli potnicJtaq; cum in prafentiam Ni
colaiPapae vcnitfentjlibellum obtulertinc,in quocon-
dncbanttsrgefta fynodAba, quarinMedi matrico Vr-
ktjfc Aquis abcisftaruca fuerant. Qui cimi a notario
c °ram omnibus recitacus e (Tet, interrogauit Pontifex,

^h*cicripru verbis confirmarcnt ? Relponderunt in-
c °nueniens videri,vt quod propriis manibus roboraue
rant )Vcrbisinfirmarc mallent fctfic ncc rcpulla, nec
^miflaeorum aflertione, iuili funtire ad hofpitia fua,
S u °ufq;rctiocarentur. Paucis interpofitis diebus ad fy
n °dum,quam Papa congregauerat, funt accerfiti: vbi
c °nimdamnata & anathematizata funt fcripta,& ipfi
omnibus adiudicantibus epifcopis,presbyteris,& dia-
c °ni$>funt depoliti>& onini ecclefiaftica dignicate pri¬
nci.

1  ^Confiftere.] In fecudo capite conciltj locushic ita
coafifterc: Diffinientcs, quod fi iuxta pr*ccden
confuetudinem tanquam epifcopi aufi fuerint ali-
quiddc Gtcro minifterio contingerc,nullo modo liccat
nec in aliafynodo reftitutionis fpem, autlocum ha
° Cr c fatisfačirionis- Sed & communicantes cis,omnes
abiicideecclelia, & maxirae, fipofteaquam didicerint
aduerfus memoratos prolatam fnifTe iententiam,eilde
C( >mmunicare tentauerint > &/HntverbafumpU excu-
frttijicjuif tpiftopiis darnnatus.fup rd eadem,ex concilio
'dniiochent.

C. X I. Clerict & Uici , qui non obediunt
epijiopifiinfames efficiuntur.

Jfe»»Clemens epi\l.}.omnibu4 cocpifcoptf.

Clautem vobiscpifcopisjnon obediennt omnes pref
byteri,diaconi,ac fubdiaconi ,Ik  rcliqui clerici, om
principes, tam maioris ordinis, quam irfferioris
ac q;rcliquipopuli, non iolum infames, Jed & cxtorrc$
y*gno L)ei,& conforcio fidelium , ac a liminibus fan
**  Uti ecclefine alicni erunt,

C. XII. % In Cbrijlumpeccat-,qniverita.trt
doclorcm c o utriji at.

0 ^ pemV  ctrus in ordmatione Clementis^ 0 ,
^Vj icnng,cotr iRauerit dočlorem vericatis,peccat

b C Umen  * epijhad 1acobum, & ^Aiexan
» c*nc >% Aqui/gr.cap.j.

J)efenterttii4 Epifcoforum efy
& earum ejfeclu,
in Chriftum,& patrem omnium exacerbat Dcum,pro-
pter quod & vita carebit.

C. X 11L ^ Simulat .a  'virtutum teffeftiont  a >
obedientia. epifcopo non denevetur.

Item  Ambrofiu5 lih.z. de officit<r,c. 2 ^..
v. q  Iquisvero non obediat epifcopo > cxtollere atq;

exaltare fefe defiderans,qu*rcns etia obumbrarc
merita cpilcopi fimulata aftečlione b dobrina?,auc h«
militatis , aut inifericordia*, is a vero deuius fuperbit:
quoniam veritatis ca eft rcgula.vt nihil facias comme-
dandituicaufa,quominoralius fiat: ncq;fiquidboni
habeas, id ad deformationem alterius, & vituperatio-
lična cxerceas. ^Non defendas improbum, &fančba
indignocommittenda c  non arbitreris. q| Nequcice-
rum arguas d, ^ impngncs eum,cuius crimen non dc-
pi eh e n de ris.

C. XIIII. ^ Epifcopo no?iobedienf,d*)no  -
num ore difcerpitvr.

Item  Anterus Papa tpifcopu H.jpanU.

\  Bfit,vcquidquam finiitru d c his arbicremurC, qui
ZJL Apoftolico gradui fuccedcntes , Ch illi corpus fa-
cro ore confictunt, per quos nos etia Chriftiam lumus:
quiclauesrcgnicaloium habetes, ante 1 iudicij diem
iudicant.Veteri g quidcmlegchabetur:quicunq;fa-
cerdotibus n'on obtemperalfet, aut exura caRra pofi-
tus,lapidabatur a populo, aut gladio ceruice fubieda,
contemptum expiabatcruore h. Nune vero inobcdiŽs
fpirituali animaduerfione truncatur, & eiedus ab ec-
cIcfia,rabido dznaonum ore dilccrpitur.

C. X V. Quibus Papa eHinimicu*> hifncc
loqui debcmu*.

Dem  Petrus in ordinatione Clementif.

S linimicuseftifteClcmens 1  ahcui proačtibus fuis,
vos noliteexpe&are, vt ipfc vobis dicat, &c. vr_/k-
prd in trajat h  ordinati do ruji'bi agitur de obedientia mi-
tiorum ergM maiores.

C. XV i. ^ txcommunicatus e?l,qui excom-
muuicatii communicat .

7^ci»Fabianus Epifcopus,e/>r/?.r.

S Icut k Apoftoli ftatueruntdicentes: [Cumexcom-
municatis non eft communicandum: & fi quis cum
excommunicatis,auerfando 1 regulas,fcieter faltem 1
in domoiimullocutus fueric,vel oraueric,ille commu-
nione prinetur.]

i ^ Sahem.] In epifiola Fabiani eft,  fcienter pfallat
in domo,aut fimul locutus,-i\'C.^fd/eC?;(9 Gratianiv/de-
tur magit confentire cum canonc *ApoJlolico, oi  7K
y^)yt)T(p , x.cob (zv oixo> ouvdj&TM  5  «r(^ d§oQA<fe&Cr).
quje Dionyfi 1 * ertit,  Si quis cum excommunicatOj fal¬
tem in domo,fimul orauerir,ifte comunione priuctur.
C. XVII.  qy Deeodcm.

Item  Calixrus Papa epijl.z. cap.i.

E  Xcommunicat os m  quofcunque 11  a facerdotibus,
n ali us rccipiat ante vtriufq; partis iuftam examina
tionem:ncccum cis in oratione,aut cibo,aut potu, aut
o (culo communicet; ncc Auc cis dicat:quia quicunque
in his,velaliis prohibitis,fcicnter cxcon>unicatis com«
municauerit iuxta Apoftolorum inftitutionem, & ipfe
fimili excommunicationi fubiacebit.


•d. rna.

tr wu & i

a al. afjeftatione. b al. afjcčlationc. c al coni -
niitt en da arbitreris. d al.vrgeas. Hieronymus ad He-
liodorum . e loquar.~] orig. f quodammodo ante.~\
Hterony . g Deuteron.ij, h mucrone.'] Hieronym .
i Clemcm epijl. T ^nfelmius libro t. cap. 6 . luo par. 1 4.
cap.22. dijlinct.  9 liflinimicf**. Ga. a D o ji.  n. Burgbardus
Itoro  1. cap.tf.Pannorm.libro  5. cap.yy Volyc.hb.j.
titul.  1. Idnfelmus libro  12. cap. j 4, l al.auertendo.
m Burek ar d(is libro u.cap.^S.luo pA'.r.i4.cap.ly <& 1
n al.quofque.

T

563 Ber &eat n umeff e * i au oporum  Decreti Sccuiida Fars.

C. XVIII. %Deeodem.
ltem  Ifidorus in rebula m o n xc h or um,  c.ifc.

C Vm a  excommunicatoneq;orare> neq; loqui,(ni
.fi qu« adeandcm cxcommunicationem pertinec)

»ec vcfciliccat. Si qui$ enim 1 cum eoaut palam , auc
abfconse locuttis fuerit,ftatim cum co communem ex-
eommunicationis contrahet pcenam.

^ Prior p /trs bitim capi tuli yfq s  ad ycrf.  Si quis enim,
itbeturinrtgul*fitntti Ifidori (qttxmijfa eH ex Hiffa-
9tia) c.i 2 .ex qua citat boe Smaragdus^in expofltione regu-
lx S.Henedičh,c.26.excepta tamen ifia claufula,  nifiquas
a tl eandem exconmumicationem pcrtincnc, qux neefo
in r egu la B.Ifidori legitur,neq J apud Smaragdum. k sl ta~
inenapudBurcbardum^lHonem.

1 Si quis enim. J Hacvfjjadfinem refert Smarag-
dns ex tjuodam magijiro monachoru  , quodnotabitnr in-
fd ead.cfi quis frater .

C. XIX. De c o dem.

ltem  ex concilio Carthag .111  l.cap.j};

Q Vi b communicaucritjveloratiericcum excom-
municato,fi laicus 1  eft, excommunicetur,fi cle-
ricus,deponatur.

1 Si laicus.] lta apud Burcbardum,& htontmpar,

14..cap.\0$.&i/i Pann ormia.S edin concilioipfo cumra -
rito codicibus collato,^ apud luonem eademparte,  c. 28.
frgzVKrjUucclericus^ue laicus excommunicetur.
c, XX. Excommunicatorum nomiria yi-
linif.omnibuspaldnh&puhlice an -
nuncientur.

ltem tv.  decreto Honorij Papa?.

C  Vr* c  fic omnibus epifcopis,excommunieatorum
oninino d nomina tam epifcopis vicinis,quafuis

parochianis pariter indicare,eaq; in celebn loco polita
prat c  foribus ecclefije curičhsconucnientibus inculca-
re: quatenus in vcraque diligentia,& excommunicatis
vbiq; ecclefiafticusaditus f exciudatur, & excufatio-
jiis caufa omnibus auferatur.

^ Burchardus etiam, Jlnfelmus, &luop i^.c.\.tT,.ci-
tant ex decretis lionorij  : Sed idemluo eadem part e, c. 6  5.
hocipfum tribuit loanni oClauo in cocilio apud Rauenna.

2 pars. forum hoc de nominatim excommumcatisin-
telligitur. I \xcbmunicationis enimpcenam duphciterfbi-
jpus,& dum reatjiincurrirnus,& dumfentetia notamur.

C. XXI. *(T Duobus modi*ali.qutsfata-
nretraditur.

t / nde¥k\tronyccuxsin.lib.lud.homil.i.

A Vdig dcniq; Apoftolum dietntem de eoquipec-
cauerat: [Tradidi h, inquir, huiufmodi hominem
faram in interirum carnis,vt fpiritus faluus fiat.] Vi-
des ergo, quia non folum per Apoftolos fuos tradidit
Dcus delinquentes in mantis inimicoru,fed & per tos,
^ui ecclcfiar pnefident,& poteftatem habt nc no folum
feluendi, fed etiam ligandi, tradutur peccatores in in-
teritum carnis,cum pro deli&is fuis a Chrifticorpore
fcparantur.Ht vt mihi videtur,dupliciter etia nune tra-
duturhomines deecclefia inpoteftatem diaboli. Vno
modo quo fuperius di.\i nus,curn dtli&um eius manife
flum fitccclefia?, & per facerdotes de ccclefiapellitur,
vt notatus ab omnibus erubefcat, & conuerfo conuc-
»iatilliiilud, quod fequicur, [vt i fpiritus faluus fiat
in die Domini noftri Iesv Chrifli^] Alio autem modo
quis traditurdiabolo, cum peccatnm eius manifcllnm
non fit hominibus : Dcus autem qui videt in occulto,
perfpiciens eius mentem,& aniream, viti s acpaflioni-

n Pann.  /. *>.r. 94. Can.apo [i.  11. P*ly J bi d.Bur. Ia  r. c..? r.
& ^2, t ^nf.l.i2.'\i6iluop.i^.<.6y^  96. b. I J oly.ibidi
^Anf l,\ZX.l%.Burc.i M.c.^^.luo p.  14^.21 0 8. Pann.
L$.C.qq.  c Poly.ibid.^ 4 nfl.U.c.}l.Bur.  /.11. f.49. luo
d al.cmnium. e al.pro. f al.au-
ditui. g 0  rig e.’iCj,koMiLi^adc^Z. Ut d /cm  „ h i.Cor.5..

i. 1 bi demo.

564

L us fe; uientem,& in cordeeins non a  Pe diligi,fcd aut
auaritiam.aut libidmem.aut iačtantiam,vel aliahmuf
modi: ifhim tnlcm ip'.e Dominus tradit fatanx.
modo eum traditfacans^Difcedit a mete e!us,& auer-
cit fe,& refugic a eogitationibus eius malis }  Bi defidc*
riis indignis,& relinquit domum cordis eius vacuam.

boe &*fcquenti capite citaturB. Hieronymi(t , f
ipfe h as Origenvs h o mili as Latmas fecit >ficut etiafefb
dijl.]6. c.Jiquis. esladnotatum.

Cum ergo perfententiam quis nominatus fuerit , cu#
co communicare non debemus. Cum autem foloreatu^'
culte e  x co m m u n icatioms cotraxerit p cen *, noti e/} ab v*
commumone cejfandum. f r nde Dominus  b in kuanfb*
tune demumpcccatorem dixit babendum funt cthnuv#
&publicanum,ci*m ecclefiam audire contempferit.Af
Jlolus  C quoq i  non ait ,fi qui* frater eslfornicatorfd [fi
quis frater nomiuaturfornicator, &C.] fententi*
nationemintellivens . Hinc etiam Vrbanus Papaj L Onf
mundo epifiopof [Sane quodfuper Ricardo,'] Reqnirt ,t
caufa  d. jfutdd epifcopus in barefim lapfus.  [Hmc eti**
Cbriflusin kuangdio \i\ania dixitjjfe tolernnda vfjf
mcjfem.~\

C. XXII. Mali d bon is p e ni tuš feparan
non poffunt.

Hinc etiam  Hieronymus. t  .

N Olice e  reccdere a Domino in hodierno

hoč eft, doneč feculum fiat: oftendat ergo mi' 5 '’
quoniodo HiebufjeuSjdonccfžeculum flac,habitet cu
filiis Iuda in Hiercifalem:quippe cum ne ipfi quidern
lij Iuda habitent in Hierufalcm. Ideo ergo necifdud'
rum cffe poterit, quod Hicbufa^i cum Iudaeish.abitc ^
in Hierufalem, quandoquidem ne ipfi q uidem babjt
in ea. Sed nos intelligamus ha?c fpiritalitcr,a(fu^ c !
Huangelij parabolam, quae dicit de g 7 >iauiis [S jnI
vtraq; crefcere: ne fortc cum vultis eradicarexi2 a,1 '' J

cradicetis fimul cum ipfis etiam tritieum.]

idrti 1 '

■fltflL

Audi ergo feripturam b dicentem,quia nonp«
runt filij Iudadifperdere Hiebufeos: fed habitauer«^
cum ipfis vfq; in hodiernum diem in Hierufa^ 111 ' ^
deprecor vos, qui fidel es eIIis, vt ita vitam veftr an ^
conuerfationem fer ut tis, ne in aIiquovel >P^ can f m .
patiamini,vel aliis fcandalu faciatis: fed fit v0 ^ s ; U flll
mi (tudij, fumma.'q; cautelx,ne quisin hanefandaj
gregationem veftram pollutus introeat: oc quis ^
bufacus babicet vobifeum. Vides ergo, quiadici c ’ c
ptura, quod non potuerut ciicere fi!ij IudaHicbu* J  __
> de Hierufalcm. Hiebufatus autem interpretarurc 0
cukatio.Ergo,quia non poffumus eiicerc iftos,qu in ^
conculcant,eos fahcm,quos poffumusjquorum pc cC fl
ta manifeftafunt, ciiciamus. Vbi enim peccatum 110 ^
eft euidens, ciicere de ecclefia neminem poflumus-^
forteeradicantes zizania , eradicemus fimul
etiam tritieum. Mouet me tamen quod dixit,q»«iau
potucrunt eiicere Hiebufaeos,id eft> cos, qui intetpf'
tantur concuicatio; tk  ideo videamus,qui funt in c c  . y
fiaconculcantes. lili fine dubio,de quibusdicitD°

nus inEuangeliis K  [Nolitc mttterefan&umcann>

neq; margaritas vcftras ante porcos, ne forte C °J C  J
_ cent eas pedibus fuis,& conuerfi elidant voj.]

. ergoHiebufteus concuicatio.quiindigni ^audiu r ^ f
bum Dei;& cum aud;crunt, neq; vt infidelesdifced a ^
neq; permanent,vt fideles-fed percepta myfterioru ^
titia, &r fidci noftra: feeretioribus fcrutatk, con«*,
pofimodumimpugnant nos, & concradidionibu*
corda noftra difrumpunt, conculcantcs verbiDo«n J  ^

a non folum amorem fcculhfcd.'] ortg,

b

!$.

c i.Corint.f. Pade infead.c.^dd menfam.i] in

notitdt6 ( '

ti

d 2^.q.ifanequod. c Malac .3. Origcncshorn.V'
c.i^.UfU. f al.rfjjin bodiernum diem. g MA

h Iofix$. i Matih.J. al.tnd.igne. ^

565

Caufa XI. Quacft.HI. Dtr ”ff£!$T nm  S 66

cimargarius,&orna!Yentafidei maculantes. De iftis
ergodicitfur,quianon pocucrunt fiiij iudaeiiccreHic-
bufšum de Hierufalem vfo; in hodiernum diem.

C, XXIII. tfiPorcpf &car.ibuofančlanoao
funt committenda .

ltemidemfuper dnodecim  a prophetaj.

/”\ Vandoergo vir ecclefiafticus,j& pruden$,atq; in-
V^telligens, multas impiecarcs in ca, qux vocatur
don.tis Dei,cfle cognouerit, & ro foldm multas, fcd &
fortes,& qii£ opprimere poffint iufiitum,& in tantum
dočtornmrabiem procefliflc, vt accipiant prctiu in iu-
dicio,& omnia pro muneribus faciant, pauperes quo-
quedeuitent in portis, & audirecontemnant, taceat
in illo tempere,ne detb fan&uin canibus,& ne mittat
margaritas ante porcos;qui con uerii conculcent e as, &
imitccur Hieremiam c  dicentem [Solus fedebam,quia
atnaritudinerepletusfum:] & illud ii* Pfal.d [Singtt-
laritcrfum ego.donec tranfeam,]

C. XXIIII. ^ Cumpagano camedere, Jed
cum excammunicato minime licet .

Ifemloannes Chryfoftomus hotnil.i$. ad
cap.u.epifi.ad Hebraos.

A  D menfam quippe paganorum fi volueris ire , fine
vllaprohibitione permittimus. &tnfrd.  • [Si e
enim quis frater,inquit,nominatur inter vos.]fratrem
inhoc loco omnem fidelem fimpliciter inteliige, non
»onachum tantum. Quid autem eft quod facit frater-
»itatcm,nifilauacrum regenerationis, quod facit pof-
fevocari Deum pa t re m? e?* zn/r*. ^ [ Siquis,inquit,no
minatus 1  fucrit frater fornicator,a»it auar 9 ,aut ebrio-
fiis,cumhuiufmodi nec cibum fumere.] Cum autem
depaganisageret, nonita: led [Siquisvos vocauerit^
Cx inhdelibus,(paganos fignificans)& vultis ire,omne,
^nodapponitur vobis, comedite. Si quis frater nomi-
flJ tur ebriofus, tke  ] O quantaintegriraš f.Nos autem
*°nfolum no fugimus ebriofos,fcd cciam imus ad eos,
^tticipantcscum eis.

1  <flNominatu$.] Gr ati anus p ut auit Chryfejlomu ea
interpretariijlam rocem y quo fereinterpretatu* etl
.2.q.i.c.multi.Locus integer Grace fic habet.
^^'nvUMf^ov  ji thiKOCr , c-tr itts!ww rp^, 7 re~

OtpsJU) ClX,»XvTM$ <rV'y^M^V'TUol7nXQH)I^C-i?
TS\ioviXTiov k  j^ (IšhopSpvg tmttt. teti $ Tir
ovof^^of^p^  J /ftjat . rtJ^Atpav cvtkvJu  Asj*>y
-re v  7 n^ry WT 3 l\cor^k tov  /ngvuČpvru.Ttfi  551 to 7 rct -
^ *h\Qoitjfc} rb  A vt$ov  w 7 tu\tyjivtnocr^fo J[v-

ite*.\un**i rrrrf.JenA,. rriv  Qt/IV. 0 JtfOT}] U S-

j t[$epu-

>>!  ^ Ju i  »(jtAi iimf mLTiocf, tov <

/ 49 vcc%of f l3  Ctnc  rtj^A^fl?.o } 9

j^k <^v®- 7 T'xe ftgvct-

S°: t ^ lu>,  rtAfvrt 7 tuvtu  HSTfMOtt  jVsA£^ 7 T» o

(ftitcnv  rtj^Ad)«? i

tD tisrat f.(.r,di oujut&ieiv,  rt^’ cine
' nM>  krug^ iou> ti g btfcjls yyt.Xi<rv\ tzov  um

A tY**)x$ Jihtre 7n^6 to  me.
p^/tipov ufitv i<&iSTf.ta* Tli  rt^Ac por ayo/t(p£o'pfy/(&»

^ pi ( fr>o’<&.(icc l octj 7rz>(fYi t) uKgJtGeiei.vip.iif ^kyš-
rkr fiijunsf, ieljsa,  ^ rt 7 rr g%ousJu <B&r

p ^' fttfičprnsrmy TrcopZ oui-mv.id  e/?,Etncque
v a . u Ul ^ veritus es; ad menfam quidcm Gratcorum fi
Uer imus ire, non prohibentem : ad menfam autem
*rorum, & aliena auferentium ne volentes quidem
mjttentem.CNam fi h quis,inquit,qui frater nomi
r lntcr . vos 3  fratrem hoc loco dicens omnem fide-
^^* pliciter, non monachum tantum. Quidautem

■ A ” !,, P''’P hc ?‘ ,m ’ c*p. s . circa mtiium.

eft,quod facit fraternitatem ?  lauacru regenerationis,
idquod poflumus Deum vocare patrem. Proinde,qui
catechumenus eft,ctiamfi monachus fit,non eft frater:
qui vero fidelis eft, etiamfi farcularis fit, frater eft. £Si
quis,inquit,qui frater nominatur.] Neque enim vefti-
g um tnncmonachicrat: fed omnia adfarcularcs loqu*
batur tuncB.Paulus. [Si a  quis,inquit,quifraterno-
minatur,fuerit fornicator, aut auarus,aut ebriofus,dl
huivtfmod nec cibum fumere. ] Cum autem dc Gr*cic
ageret non ita,fed [Si quis vocat vos infidclium]Grae-
cos fignificans [& vultis ire,omne,quod vobis apponU
tur,manducate] Si quis, inquit, qui frater nominatur,
fit ebriofus.] Papa* qnanta diligentia. Nos autem no*
foliim non fugimus ebriofos, fed ctiam abimus ad eo s p
vna fumpturt qux ab ipfis.

Euiden:eritaq f expramifiif upparet^ qu»deorum car#
mtinioncmvitare non cogimur , qui fententia notdti nan
funt. SedipfiusfententHCnotatia multtphciteriutelligi-
tnv. ^*Ahqu<indo enim *rceturquis d limitul/u* eccleji^s
communione corporu <£rf*ngninw Chrijii , fcl tejle
confcienti *., inxta tilu d Apojloli  b, [ Probetfe ho>no,^r
Jicde paneillo edxt , de culice bibut: qtiia qui indigne

man ducat & bibit^udicium fibi man ducat čr.bibit.^Ite
iUudProjpcri  [[faciliusfibi Deumplacabut^c.^re^uire
tnjrd caufa xxxiij-Malefitiit impeditus, auajl.i.de p ceni'-
tentia. Vel fententia ecclefiajlicaficut pcenitentef 3 quibuf
tempereprefinito benefcium recociliationis impenditttr.
Hacfententia excommunicatio yocatur:quia d cvmuniont
corporps & fanguinvt Chrijii natatum pro hib et: ficut
Adamab epu ligni rita excommunicatu< esl, Domina di~
cenle  C; [_V/dete y ne fortefumatif de lignarita:.~\Slua fen-
tentia non feparatur quit a confortiofideliu m.  2* fr & alia
fententid y (jH* anathema rocatur: qua quifq s  feparatur d
ConfortiofideliHm y de qua fuprd [Cum ezcbmuntcatis na¬
lite communicare.  ] % Hanc dijlincHonem hcetcuiifcrtd*'

uerteyc exaučioritateloannu Papa.[Eugeltrudemrxore
Bofeni4 y t&‘C.'\ require fuprd & in caufa [fuidam epifco -
pusdpropriafede deiečlfH. "]ltem ex au&oritate eiufdem
[.Sz qutf domumDeiriold.uent- t &‘C.'\require in jr d in cau
fa xrij.[^uidam presbyter inf nnitategranatu*.'] ^Itent
exan£loritate Sy lu e flri Pa p a [Prafenti decreto ccnjemus,
&c.~\ requirefuprd in caufa [In infamia cuiufdam epifco
pi .] luxta igitur hanc dijlinclionem inteliige da e ji illa au~
cloritas Innocentij Papa ll.[Siquvffuadete diabolo^etc. 1 ]
rt infra in caufa [S^uidampresbylcr.~]rt iuxta etymolo-
giamr ocabuli t an at h cmatu id c?l y  feparationi fubiaceat,
qui in edičlum illud inciderit , qui d corpore & fanguint
Cbri(li ) &' ab ingreffu ecclefip fe alienum facit:qui impias
manm in clcricum iniicere aufus fuerit: qui ctiam d nnllo
epifcoporum abfolui y id e7l y morc pcenitentium reconcilia-
ripaterit y nijiprimum Apafolico con fječlui fe reprafen-
tare curauent.  ^ * Illud aute Petri de elemente  [ Si ini-
micus ell ifte Clemens, etc.  ] de fententia not ati* inteliige#
dum cjljicut & illud Vrbant y XJuibuf cpifcapi no commu-
nicant y £rc.~\ rtinjrdin eadem caufa.C at er umfalfum ef-
fet illud Vafenjis  e conetlij fecuudt [Si tantum epifcopit*
alienifcelervtfe confcium nouit.Item,$r iUud[PUcuit y rt
fi quando epifcopus y <&c.~\ require fuprd in caufa  £ Dno
fornicaiores y <& infamia notati /]

C. XXV. ^ Commnnicare non licet iit y qui
excommunicatis cemmunicant.

Ittm  Gregorius clero,&pojjule Stlotiitunol.


Men;.' d Pfal. 49.' t l.Corint .5.

g inreronefteftc&s.

'•CsrifiP'*’

1 SaSonitjn.o.J In releji* B.Gregorij hb.*, c.  148,/e-
gunturhfcverb.tin epiJi.^S firipta uero.ntbiUbtif.de pt
pulo ladera coHjijleritibM^il.lidenine}.

Tl Ogo,hort<vr,& monco,vt a prohibit* voscomma-
rVnionis conforcio per omnia fuipemiatis: nc cui-

d  i.Cor.io. b  i.Cflr.ji. g Gen. 5. d s.e.id.rnnl
tif edpiiib.habetnrfentetid.y.q ^. c. fin  17.5.4., 'jejf  /.§.
ideji domii.$.q.2.c.i.i7.<].+. * J. e.,d. t  6 .q.i.c. i.

T a

567 Decreti Secunda Pars.

quam faceraoti,fuprafcriptoMaximocommiinicanti,
contraanimam fuam quifquam veftium comtr.unica-
rc prafumat.

C. X X VI. Kullu* clericorum,vellaicorum,
ad domum excommunicatiaccedat .
ltem  ex concilio Tolecano primo, cap.  i$.

568

vj. ni a  quis'laicusabftinecHr, adhunc, vel ad domu
O eius,vel clericorum , vel religioforum nullus ac-
cedat. Similiter & clcricus fi abfunetur,a clericis deui-
tetur. Si quis cum illo coHoqui,aitt couiuari fuerit de-
prchenfuS} etiam ipfe abftineatur. Sed hoc pertineat
ad tos clericos,qui eiufdera epifcopi funt,& ad omnes,
qui rommoniti fuerint de eo, qui abftinetur, liue laico
q 11 dibetjfiue clerico.

3 pars. Sed hoc fpecialiter in hi*, qui excommunicati*
nominativi commur.icant. Vnde Johanu* [Sane quodfu-
f er Richardoi&c.'] ih jr a  b in cauft. [druida epifcopus in
h.erejim lapfu*.~\ ltem Kicolau* Papd in cap. [E.rcellen-
tijlimu* f{ex Carohis,g^c.'] infra circa finem hunt* caufa.
C. X X V 11 . Sententia p a flori* tim en da

erf,licetiniujle liget.
ltem  Vrbantis omnibus epifcopi*,cap .5.

Q Vibus c epifcopi non communicant ,non com-
municetis:& quos eiccerint,non recipiatis. Val-
de crim eft timeda fentetia epifcopi,licet iniufte liget.
C. XXVIII.  f xcommHnicationis contra -

hitpoenam,qui excommunicatis
communicat.
ltem  cx očtaua fynodo,

vij. o I quis frater auc palam,aut abfconse cum d ex-
communicaco fuerit locutus, auc iun&us com-
mumone, ftatim cum eo excommunicationis contra-
hat pccnam.

Canon hicne y habeturin oBaua Jynodo,qua h ubi¬
ta fuit tempore N/colaiprimi,necf s  in alta, qua gy *pf a  no
Tninatur o Han a feb Iodne ocUno ce[ebrata,qu<ein btblio-
theca Vaticana feruantnr. Muha ver'o,quxd Gratia.no ex
•Haua fynodo cit an tur, in reg', lis Baffij, lftdori, grabi*
/i riptisadmonachospertinentibus ihnenta funt.Hccqi.i-
dem i.ead  cim excommunicato, fuit tributum Ifidoro,
quemadmodum etiam a Bnrih.irdo, grluone. SedSma-
ragdtss in expofitio,. e rebule B.Ben e d: ch\ c. 26. cum ant ea
egrfct de monacho , d fio p:\epofto exc.ommunicato , h a c
Jerihu Vald: Jim ha . Hinc quidam magifter monachoru
ait: Si qi is vero frater,aut palam,aut abfconse cum eo
fuerit locutus,mit coninri&u«,comrriuncm cum eo ex
Communications con r rahat poznam.’]qu<c lečlio conue-
nit cum ledi o . e Burih a rdi gr luoni*.

C. XXIX.  ^Deeodcm.

ltem  ex concilio Carthaginenfi ll.cap.j.

Q Vi c nieritofacinorum fuorum ab ccdefiapulfi
funt,fi ab aliquo epif«opo ; aut presbytero, vel de
nco fuerint incommunione fufcepti, etiam ipfe pari
cum eis crimine teneatur obnoxius,refugiens 1  fui c-
pifcopi regulare iudicium.

1  Refugier.s ] In concilio cum muhi* imprefi*, gr
manufer: pti* codicibus coll.i:o lepita  r> refugientes: apud
Burchardu m Vero, g? luor. era,  rcfugientibus y quod con-
uenit cu canone Gr<eco,qui esl nonus: omnia Verd hacver-
6rf>refugienres fui epifcopi regularc iudicium, in rečen
tioribu* cociliorum editiombu* non funt hoc loco ,fed poti

Verffulcepti .~4  Sonenjiautcmcodice regi*cathdiet om-
tiino abfunt.

a luopar.\$.cap.',o. b 2^..quafl,2. c Polyc.li-
bro 6.tit t.Jlnfelmu* libro 6.cap.  145. g^ libro 12. cap.25.
Burchardu*libro n.cap.l.luopar.i^.cap.7^. d Suprd
ead.cum excommunicato.Burchardus libro  11. cap.^i. luo
par.trp.cap.q6. e Polyc.libro  7. tit.t. Burchardu*libro
n. cap. 4^. luopar.14. cap. 28. ^107, Pannorm. libro  5.
Capi te  98.

C. XXX. S)ui fcnter.tiam epifcopiputat

ejfc iniujtam,recurrat ad Synodum.
ltem exconcilio Carthaginenli 111 1 cap.6C.

C Lericus, qui epifcopi circa fe diftridione iniuftafl
putat,recurrat ad (ynodum.

C. X X XI. ^ l r incula ccclefiajlica non funt
contemnenda.

7 /mIoanncs Chryfoftomus,/jow//.4 -adc.i.
epijt.adHcbr.eos.

ij. \ tEit\o a  contemnat vincula ecddiafUca.

IN enim homo eft,qui ligat, fed Chriftus, qui no-
bis hanc poteftatem dedič, & dominosfecit homintf
tancihonoris.

C.. X X XIT. ^ Satana traditnr, qui ab ec -
clep.a exiommun ica tu r.
ltem  AuguPinus deverbis ^dpoflolifermonc  5 ^

O Mnis b Chriftianus, dilečliflimi, qui a faccdoti'

bus excommunicatur> fatanas traditur c : quoiflO*
doffcilicet, quia excra ccclefiam dubolus eft, ficut **
ecclefia ChriRus: ac per hoc quafi diabolo tra«litur,q ,jl
ab ecclefiaftica commumone remouertir. Vnde ill° s >
quos tune Apoftolus fatanx e(Te traditosprxdicat,c*'
communicatos a fe e(fe demonfti at. 3 .

^ Sic etiam citat luo p.ip.c.^ofcdp.l.c.Cjip.cotift^ 1
cum multi* alti* Verbp* videtur ciiart cx libri* devd^ 1
baptifno.

C XXXIII. ^Deeodem.

Idcm traBatn X7.adcap.6.1oanni*.

N lhilfic debet formidareChrifttanus,qnam f^P J '
raria corpore Chrilfi. Si enim fepararura corpO'
re Chrifti,non e(I membrum eius.Si non eft membru? 1
^eius,no vegetatur fpiritu eius. Quifquis autem.ino^ 15
Apoftolus fpirirum Chridi n6 h^ber,hicnoellfi u5 '

lte Hteronymu*  I; [Sfuoru  e remijeriti*peccata,tt d

id eU,qu:b:t* ecclefiam interdixeriti*, niji reconciliatif
fati*fafli on c fuerint, ipfis ianua rc^nt cedeji* clvf*

1 ^[Hieronymu<.J Hacnon fufu muentaapud
ronymum,fcdin epij.2.tutyihiani,quem citati* 9,

C. XXXIII!. 1  Klini epifcopi auk* nt ‘
eos } qui de indicih epifoporurr. fuo-
rrm q*erur.tur.

ltem  cx concilio Mileuitano ^, cap.il>

P Resbyteri g, diaconi, vel carteri inferiorescl£ rl ''j
in cauns,qtia ;  habuerint,fi de itidiciis epifcop° r !‘ y
fuorum quefti fuerint,vicini epifcopi eosaudiat’

ter eos,quidquid eftjfiniantjadhibici ab ci« cx co 1 iIC ' 1 a
fu cpifcoporum fuorum. Quod fi &  abcis pronoca n  j
putauerint,non prouocent nifi ad Afričanacocilja*''
ad primatesprouinciarum fiiarum. Ad tranfmarira 3
tem qui putauerit appelland.um,d nullointr^ A ^ c3
in communionefufcipiarur.

Hmccapiti in v u Iga ti* codicibus prspoftum t r *j
men Palea: fed in omnibus vetufti* Gratiani excvtP^
b.us habetur.Citatur autem fuprd, 2.q.6.c.placuit>

C. X X X V. ^ 1 /tiufla epifoporum dam**'
tio irrita ejfe ccnfctur.
ltem  ex concilio Carthaginenli IIII.r.2?.

I Rritam b elfeiniudam i epifcoporu damnation f
& idcirco a fynodo retračiandam.

C. XXXVI.  ^ SZuicaufeftrtadejfe^inn 9 ^
tiam fuam ajferere voluerit,mtra annum  fX*
communicat:oni* hoc.faciat.

R item  ex concilio Carthag.V Xcap.il. ^  .

Vrfus conflitutum eft, vt quoties clericisco«^

- ----- tl

luop.t^.c.rf&.Pann.l.^.c.ZB, b luop.l.c.^r ^

J  °" i t'

p.  14 .c  50. r nl.tr*lh<citHT. KT/nt.i.  I. Cor.$. d RS 1 *

t Malt  i 6.7*»/>.I4 .c. 5?. f
pUcnit,vt prttbfteri. h 6 Irrita.ex Ftlice. 1

O-imaflam.  <; &i” ^ijric.c.^d.i^F^rmac. c. V'

Ijc^.p.tit.i.Burc.l.l.c.iSl.lH. p-i-C'*! 1 .

J

569  Cau£iXT. Qua 2 ft.HI.

vel 1  confeflis in aIiquocrimme, vel propter eorum,
q»orum verecundi* parcitur, ve) propter ecclefia: op-
probrium, aut infolentem infultationem hereticoru,
atq;gcnti!iu, fi forte caufa; fiuc adeffe voluerint, & in-
»ocentiam fuam aflerere, intra annum excommunica-
tionis hoc faciant. Siverb intra annum caufamfuam
purgarecontempferint, nulla eorum vox  pofteapcni-
tns andiatur.

i ^Vel.J Inomnibuelocitindieati) Iegitur,Se Sedm a
mjcripta Gratiani exemplaria concordant cltm Vulgatif.
lntliquibut (umen  <f?,eomii&i clerici, vel con‘e lil.
puihonemVero legitur,  vt aliquories clerici conuifti,

& confefii, &■ vtcem,  aliquoties, habet etiam Bur-
ciurdu/.

C. X X X V 11 . ^ Mbtdientiam Jibi negat,

(pni excommunicntionisfitre caujitm
agere intra annum dif-
fert  a.

Ittm  Gelafius.

Q Vicnnq; b intraanni fpatium ciuiliter, fiuc pu¬
hlice caufam fuam coram fuis excommunrcato-
nbus nonperegerint, ipfi fibi aditum audientiae clait-
fiffe videantur. Quod !i obftinato aniino (ine commu-
nionedcfuneHfuerint, nos eorum caufam,iuxta beati
iconis c  pradecelforis noftri fententiam,diuino iudi-
cioreferiian{es,quibus viuis non communicauimus S
accmortuiscommunicare debemus.

C. XXXVIII P A L E A.

/"'k Vi*veroexcorminicato (cientcrconimunicaue-
s^rit,&'amodo faltem in domo (im ul orauerit,atq;
htcbras e , quomintis ad fatisfailionern perducatur,
frabuerit,doneč ab excommunicatorepo.-nitenciani
a «ipiat,corporis & fangtiinis Domini communione
fduatum fee(Te cognofčat.

C. XXXIX, Tardimrccipiaturadrentam,

quifacerdote iubente de ecclefia
exire contcmnit.

ltem ex  concilio Hilerdenfi, c.  ro

I Vi f iubente facerdote pro qualicunq;culpaab
~icxir

111 1 tardius rffipiatur ad veniam.

Q

ecclefia exire contempferit, pro noxa contuma-

Htdejuariturfiante damnatiabfolutionem epifcopum
"“d contigerit,Vtrum damnatutpoflea Valeatabjblui.

C. X L. <|T futcefforefelnatur, qutpofl
■utonem epifiopi rcmanet li-
gatua.

I)f hnita-jlatutum eit  in concilio Epau-
nenfi, cap.28,

1,1  C1" epifcopus ante damnati abfolutionem obitu
‘Jrapiaturjcorre&umautpccnitentcm fucccflorili-
tcbitabfolucre.

Prantijtu auBoritatibus, quibm iniujlaJententia Vf-
1 ul adexaminationem Vtriufijueparliaparere iubemur,
' l<l  nfjioudetur. Gregorini non dicitfcntentiam iniujle l.t ■
’"' n:  ‘jfejcruaitdam , Jedtimendam , ficut (J 1  ribanut.Ti-
1‘ l "da cii ergo,ideif,non exj~nperbia contemncnda. Re-
‘Vtateri aučhritatct de excommunicattf loquutur, qut
‘Ivocatiadjgnotlum venire contempjerijjit, vel callidi-
‘ ,l, "«uduerfiintiumocci<rrcre ncjcientes ,iniujlamftn~
a mdice rcportauerunt,Vclqut negleclu JU .e vita
o rim  ‘le Je spini onem nafctpermittentes, Jintentiam
l ct xctperunt. Hosfiquidem foloi eMommioiicatioun

11 ‘»tiaferire hcet.

^JfirnuUt. b Polyc. ib id. Anftl. 1 .12. c.24.. E »r-
t j u<  "•c.^J.Iho p.  14. c.ni. Pannorm.hb.$.i'itp.\](>.

^ “Lmortubs communicare non pof-

»h f Ptl 1-'l"d.Unj:tbid.  .

/ •'■ / bnrcb.l.u.c.

d o ,T“*' & * l - c °»‘Hnet,x.  „ „
r Uap.u l\,Pamiom.lib.y cap,m.

e al.laubr.it dejtnfio-
hio p.t^.c.m. T.x eiufdem Ge-
c. h Bunh.l.u.c.^O,

DefententiisFpircoporum
&earumeftedtu.

XI-I. X>uibtu culpit exigeniibus aliquit

fit commumoneprinandut.

Pbide  in Meldenfi concilio, cap.$6.
ij.  -v j Em o a epifcoporu quemlibet fine certa& ma-
1N nifefta peccati caufa commn nione priuet eccle-
fiadica. Subanathemate 1  anteni fineconfcientiaar-
chicpifcopi,aut coepifcoporum, millam prafumatpo-
nere,nifi vnde canonicadocet audloritas:quiaanathe-
ma e(I»ternsmortisdamnatio,& non nifipro morta-
li debet imponi crimine, &illi, qui aliter non potuerit
corrigi.

1  *' Sub anatbemate.] In concilio Meldenfi,gjadie-
Bit capitularibus Caroli filij iudouicilegitur,  Anathema
autem fine cofenfu archiepifcopi, aut coepifcoporum,
prplata etiam euangclica admonicione,nulli imponat,
cateri autem collettorerparum d Gratiano dijcrepant,

C. XLII. Pro panela, & leuibui caufij nul-

Itn communionepriuetur.
ltem  ex concilio Aruernenfi.

VIlus faccrdotum qHenqua refta fidei hominem
pro paruis,& leuibus caufis a cornunione fulpen-

N.

dat: praitereas cu!pas,pro quibusantiqui patresarce-
ri ab ecclefia iufferint committentes.

ln concilio .Aruernenfi,(jUod egtitt-non. habetur,JeJL
m Jdurtliancnjllili.c. l.&in Vormactenfii,c.\ 5.

C. XLIII. Pro his tribm crimirnbut qui-

libet communione priuetur.
ltem  ex concilio Triburienfi.

C Ertum ^ ell pro his tnbus criminibus aHqtiem ex-
epmmunicari debere: ciim ad fynodum canonicc
vocatus venire contcmnit: aut fi poftquam illucveno
ritjiaccrdotalibus reipuit obedire prsceptis: aut fi an-
te finitam caufa;fua examiiiationem a (ynodoabire c
prifumit.

4 pars. De bttinquam, črhuiujmodipramiffa: au-
Boritatesloquuntur,no deimu^ijhf^infis. djuhdautem
in iujlajenten tucp ar en dum non fit,multit auchritatibua
probatur. Oparuprima  ff/i/ 4 «Hieronymi d ,JkperMat-
thatum lib .5.

C. XLIIII. Sententiapaflori)reum,Vel
innocentem non conJUluit,Velfacit.

Q Vomodo c  facerdos mundum leprofum non fa-
cit.fic epi!copus,vel presbyter,no alligat cos,qui
mlontes funt,nec foluit noxios:fed pro officio fuocum
peceatorum varietates audierit,fcit qui ligadus lit,qui
foluendus. • •

4 ' litri e hic locu) legi tur a p ji d coli e e’o ret., d p ud B.Hie*,
rony mitra fichabet:  Legimus inLcuitico de leprofis, v-
bi iubcntur,vtoftendant(efacerdotibus, &filepram
habuerint,tune afaccrdotemundifiant: nonqtiofa-
cerdotes leprofos faciant,& immundos; fed qub habc~
ant notitiam leprofi & non leprofi,& pollint dilccrne-
re qui mundus,quive immundus fit.Quomodo ergoi-
bi leprofum facerdos mundum, vel immundum facit,
fic & hic alligat,vel foluit epifcopus, & presbyter,no*
eos qui infontesfunt,vel noxij,fcd,pro officio fuo,cun>
peceatorum audierit varietates,fcit qui ligandus lit»
qufve foluendus,

C. XLV. PALE A.

[ltem  Augtiftinus fuperMattbaum.J

R ldicnlum eft,vt eum mundu efife dicamus,qui vin-
culis peceatorum liiorum ligatuseft, propter hoc
foliim,qubd epifcopus diciturhabere huiufmodipote-
flateirijVtfolutiabeOjfolutilintin cotlo, & ligati ia

a T.t in adicclii capitularibua Carolifilij Ludoutci .
Burcl>,l.i\.c.\o.hto p.14.c.80 Pannorm.lfi.c.t)]. b aU
Decrctum.P0lyc.L7 .titA.Burcb.l.u.c.  74. lito p.i 4. cap ,
ill.Pann.l.^.c.ul, c al.profugto abire, d h: com-
men.adc.t6. e Polgjc.l.j.litl.Anfi.l.j.c.vjca.lHop.ltf.
cap .7,Partner.lib.').cap. 8 6.

T 3

571 Re[ T'Tr 't r $aT rum  Decreti Secuada Pars.

terris,!igati fint in ccclo: fit crgo irreprehenfibilis, qui
Jtlterum ligat,aut foluit.

C. X L V L Hon eslpetenda folutio , cum

inique fcrtur fententia,
ltem  Gelafius Papa epifcoph orientalibutf
de damnatione  * Diofcori.

C  Vi b eft iliata fententia, dcponat errorem, & va-
cuaeft :fcd fiiniuftaeft,tantoeam curare non de¬
bet,quanto apud Deum & ecclcfiam cius nemincm po
teft iniqua grauare fententia. Ita crgo ea fe non abfol-
mdefidcret^ua fe  nullatcnus perfpicit obligatum.

i ^ Damnarione Diofcori.] S/c etiam in manufcri-
ptif. ^Apudluanem  *f 7 , communione Achatij vitanda.

J U Diofcorus quidemin Cb‘alcedonenfijjnodo ) &' a fanclo
Leone primo damnatus est , jLcbatius aiitem d fchce ter-
ijfi, & Gela/io ipfo.

C. XLVII. ^Deits non nocet>ncc nocere
liquempatiturimuftc.
ltem  Auguftirius de fummo bono  c.

S Ecundum d catholicam fidcm , & fanam do&rina,

& intelligentibus perfpicuam vericatem,ncc natu¬
ra Dei noccrc poteft quifquam,nec natura Dci noccre
ihiuftc' cuiquam , vel noccrc tniuftb c  patitur quem-
<juam. Qui enim nocet (ait apoftoius fjrccipiet iilud
quod nocuit.

C. XXVIII* I/iiufta y in cula difium-

pit iufitia.

Idem fermone \6. deverbis Domini.

C Ofepifti g habere fratrem tuumtanqua publica-
num : ligas lllum in terra-. fed vt iufte alliges,vide.

Nam iniufta vinctila difrumpitiuftitia. Cum aurem J
correxcris,& concordaueris cuna fratre tuo, foluifti il-
lum in terra:cfi folueris in terra,folut p  erit & in ccclo.

i ^  Cum autem.] LmendAius 3 & UcupletatM esl hic
Itcus ex originali 3 lu o ne Pannormia.

C. X L IX. ^ Temeritas tudicandi non ei>qui
iudicatur-ifed indici nocet.

Idem de fermone Domini in monte , lib.i. c. 29.

T Emerarium h iudicium plerunq; nihil noect ei>de
quo temere indica tur. Ei autem, qui temere iudi-
»at,ipfa cemeritas neceflfe eft vt noceat.

C. L. M^tion-obtU 1  borni ni tninfla fententia.

Idem adclerum Ih p p on en fon-, epijl.itf:

0

nimn

Vid > obefthomini,qiibd ex illatabula non vult
eum recitari htur.anaigtjoratia, fi de libro viuo-
tum  non eum Jelet iniqua confcientia?

C. Lf. <fi De codem.

ltem in libro centra SecundinumManichaumo
cap.  i>

S  "Erni le de Auguftino,qmdquidlibet: folame in o-
culis Dei confcientia aon accufet.

C. L[I. ^ Sfttosconfcientiaiii(liJicat 3 alie~
rum malediflanon timcant .
ltem Gregorius Conjlantio Mediolanenfi epi-
jioOtJ,!,.  i .t./itt c.ip.17%..

I N 1 cnnftis, qua;inhacviraadtierfa.pioiieniunt,fo-
!a eftfic-ut Roftis,omnipotcntis Dci diftrifiio pen-
fanda,atq;ad cor fetnper proprium recurrendu, vt nul
Jius nosibilinguaimplicet ,vbieonfciencia non accu-
fat. Qiiem enim conlcientiadcfendii:, & inter accufa-
tionesliberefti&liber, vel fineaccufationcetTe no po
«eft,fi ib.la,qua; iiuernu addicit m, colčientia accufet.

a Serrtentia babetaraliqua ex partc in teme Gelasii
rfe anathematii^incido. b laepar.U^cap.i- c  J.j.
de natura boni, cap.  39. d lue par.itp.cap.’).- e im-
gmtf} veraleclie. f Coleff.]. g luopar.  14. cap.pt
tannerm.lib.y.cap,i\. h luo par.14.cap.10. i Pe~
lyc.lib.7 tit.i.litopar.14. cap.u. \ luo par.r4.cap.1z.

S likoLtus cpijh z-ud Michaelem Itnp-, nt- al-audit,

572

De vedra igitur fanftitate abfic a Chriftianorum iudi-
cio, eaqua: maledicorum hominum rumoribus confi'
čia crcdimus, in quahcunq; modulo fufpicionis addu«
ci:quiacx faeri t loquij teftimonio tenemus, vt maiorl
mala *, cum forfitan dicuntur, nift probata, čredi non
debeant,fed probata citius vlafci.&infrd.  H3?cig>*
tur dixi,vt nimia? efleleuitaris oftenderem, fi quis mn*
la grauia credere ftudeat,qu* probari non poffunt. Vfl
de lanfticas vedra debet mentem fuam a maledicorum
hominum rumoribus,atq; obtredationc difiungere,&
fola,qua* Sterna? vit« funt, atq; ad vtilitatem fubdito-
rum proficiunt.cogicare.

1  Maioramala.] Sic emendatum efl exoriqindlh(?
tUcolao: & /lepe in hac epijlola repetitur,  mala grauia
+Antea le%ebatur,ma\a!n\a\OTum.

C. Lili. ^ Frujtra damnatur ab homine,
qnem Deusiujlijicat.
ltem  Auguftinus in Pfal. ]6. conctone
VerJlfKLec damnabit eum.J

E T a  fi ad rempus 1  damnaris ab bomine,

fententiam proconful in Cyprianum, aliaeftfd^
tcrrcna,aliud tribunalccclorum. Ab inferiore acccp 1
fcntentiam,a fuperiore coronam.

r Et fi ad tempws.] Jlpud B.^AvguJlinum, dc  ^
no iudicio agentem-,Jic legitur.  Qjuando ergo ventui u  ^
rit adiliud iudicium, non eum damnabit: &
pus videtur danari ab homine,& fi dixit fententia^^
C. LIHI.

Idem in Pfal.)~j.adyer/l Id^uoniam in te
fperauj.]

C Vftodi h intus innocentiam tuam ,vbi nem°
primitcaufam cuam.Prsualebit c  intefallu^^
ftimonium, fedapudhomines. Nunquidapud
valebit,vbi caufa tua diccnda eft? Qua:ido Deus lU  ,,
eritjalius teftis,quam confcientia tua non erit.l nCf ^
ftumiudicem,& confcientiam tuam nolitimef^
caufam tuam.

C. L V. % K.on hominum hnguas , fedc° n "

fcicntia* curare debemm.

ltem  Gregorius Papa Pal/adiopresbyt {fi>
lib.S.epift./tf. *

t Ntcrverba laudantium,fiue vrtuperantium’ 21  n i>

-l tem femper rccurrendum eft : & fi in ea n 0Bi Si*
tur bonum, quod de nobis ^ dicnur, magna n ’, t urJI iJ

generare debet: & rurfum fi in ea noninuem 1 ", jr
lum,quod de nobis hominesloquunnir, in in 3 S n £  j t <y
bemuslmiriam profilire. Ouidenimjfibomint?^ u 1
dent, Sc  confcientia nos accufet?aut qua debet

effe demonftret? Habcmus Paulum dicentem ^.J

->‘ l  .n

fticia,fi omnes accuftntA fola confcientia lib^/

debet c 1 '

. mi ... %

noftia hac eft, teftimoninm confcientia
lob g quoq; dicir [Ecce incailo tfrftis metis-] [i5 jju*'
eft nobis reftis inceelo,teftis in corde,dimit raf)1 ^ c ii t(J
tosforisloqui, quodvolunt. Q_uid aliud detp^lo*
faciunt,nifi quodin puluerem fufBant ) atqiit | ^. >
fuos terram cxcitant ?  vt vnde plus detrafl 10  ^ r f&
flant,inde magis nihil veritatis videant.Voca^jjjff
etiam funt ipl^Sc tranquille admomendi, e |S ft’ j,v £, y
ri modis omnibus debet: fcientes,quidde Tu
tasdicit h [tie forte fcandalizemus eos.] Si * :

tisfieri fibicx veritatc noluerint, habes co" ^
quam infanflo Euangelio confpicias.Cum cj’ v t <j
no diftum fuiflet [Scis >,quia Phari&i ?“ -i| 0 5 :C >
boefcandalizati funt:] refpondit “ [Sinice ^. 0 ]uS ^
funt,& duces caicorum.] Paulusquoq; Ap' ?- s e% c y
monet,diccnj 1 ; [Si fieri poteft,quod ex ' , °

- - ■ — ‘JTTj-.O*' P’

a lut>p.i4.c.iy b luo p.14.0114. c
E t in epijlola Sixti 111 . d al. vohu. 1
f 2. Corfnt.it Z lob 16. h Matth.lJ- ■/

\ Matih,  15. i Rom.n.

573

Caufa XI. Quaeft.HL 574

& egaltabitur Dominus cxcrcituum in iu~

omnibushominihus pacem habentes.] Didurus quip-
pe[Cumomnibuspacem habentes,] qniahocdifficile
. c profpexitjprcemilit, [fi fieri poteft.]Sed tamen ad-
iunxit,q'uod poflTic fieri,cum dixit[quodex vobis eft.]

(j nos in men te cha rita tem erga odientes ferua-
rc  cupitnus, etfi illi nobifeum pacem non habent, nos
Umen cum illis fine dubio habemus.

1  ^Ouidenim.] ^idditafunt nonnulla ex epifola
&-Gregorij , parttm etiam Sixti teriij , in qua idem fere
npeutur.

Hocinter eos obferuandum erl 3 quiparatifutttfufjiica-
n^HodHonvident,parati femper/eprehendere , nunqua
mitari.apudaltof atUem confcientia eri necejfaria nobis 3

f*ma Ulit.

C L VI. ^ Confcientia nobiSigr farnapr»  -
ximis eft necejfaria.

Vndt  Auguft in us lib.de bon o viduit. c.iz.

N  On a funt audicndi,fiue viri fančti, ftue foeminse,
quando reprehenfa in aliquo negligentia fua, per
quam fic,vt in malam veniant fufpicioncm, vnde fuam
vi^mlonge abeflefciunt, dicunt libi coram Dcofuffi-
cere confcienciam; exiftimationem homimtm non fo-

« m impudenter, verum etiam crudcliter contemnen
s,ciimoccidant b animasaliorum,fi«cblafpheman-
tiumviamDei (quibus fecundum fuam fufpicionem,
qua(i turpis,qux caftaeft,difplicet vitafan6lonim)fiue
ctiam cumexcufationeimitantium, non quod vident,
fed quod pucant. Proindc quifquis a criminibus flagi-
tiorum,atq; facinorum yitam fuam cuftodit, fibi beac-
facit: quifquis aute etiam famam, & in abos mifericors
cft.Nobi$.n.nece(Tariaeft vita noftra,al;is farna noftra.

C. L V 11. jfpud Deum maledicitur 3 qui
moribus dijfonam profert fententiam.
fawHieronymus fuper c ep ijl.Pauliad Philemonem.

S l ^ quis dixeritiultum iniitftum,& iniuftum iuftu,
abominabilis vterq; apud Deum eft. Siimlitcr,qui
landumdicitcife non fančtum, &rurfum nonfančtu^
*iicritfandum;abominabilis apud Deum eft.

C. L VIII. ^ C hfifum 'viola t> q u ifa n Bu m
nonfanBum 3  v el nonfanBum fan-
Hum ejfe čredi de rit.

Idem / bi dem paulofuperius.
ix. n Iquis hominem,qui fan&us non eft,fan£um ef-
^ fe crediderit,& Dei cum iunxerit focietati^Chri
violat,cuiuscorporis orcnes membrafumus.^;.

^ Omncs credentes,fecundum Apoftolu e,Chrifticor
P us cfficiuntur.Q.ui in Chrifti corporc crrat & labitur,
aflcrcnsnienabrum eius vel fan&um efle, cum *ion fit,
v pnonfančlum elfe,cum ftt, vide quali criminiobno-
x iusfiat. [Va (aitEfaias f)qui dicunt dulec amarum,

& amarum dulce, ponentes tenebras lucern , & lucern
tenebras.] Dulceputo efle fančtimoniam: amarum,
Unftimoniae contrarium eft.

C. LIX. ^ jl.eterHHm’v&malediBionisin-
ucniet 3 qui bonos malo> 3 gy malo*
bonos dixerit.
ltemfj.fa\as>cap.$.

XT M: g,qui dicitis malurn bonum,&bonum malum,

'  ponentes tenebras lucern, & lucern tenebras.
panlo fuper im.  Proptcrea captiuus dudus eft popu-

ius  meus,quia no habuit fcientiam : & nobilcs eius in-
tenerunc farne,& mulcitudo eius fiti exaruit. Propte-
rca  dilatauic infernus animam fuam, Sc  aperuit os fuu
vilo termin o: 8c  defcenderunt fortes eius,& popu
Us cius,& fublimes,glorioftq; eius ad eum:& incurua-
^nrhomo, Sc  humiliabitur vir, & oculifublimiu dc~

tuL vt*liquif. b al.occidunt. c ^idlo-

'f^rttiMagoDezmeo.J d In* p t x^.c.6.Pann.l.$.

7 / e j U * d *" t 7 < >'  » Ksm. iz t  i .Corintb.6.

'•5- X Eod.c

pnmentur:

dicio,& Deus fandusfandificabiturin iuftitia.

C. L X. Ugandifoluenditfpotefatefepri~

uat y qui hanciniufe esercet.

Item  Gregorius homil.iG. in JLuang.

I Ple a  Ugandiatq; foluendipoteftate fcpriuat, qui
hanc pro fuis voluntatibus, & non pro fubiedorum
moribus exercet.

C. L XI. Deeodem.

Idem ibidempaulo in fenu*.

I Vdicare b de fubditis digne nequeunt, qui in fubcli
torum caiifis fua vel odia,veI gratiam fequuntur.

C. L X 11 . ^ Kon eftveraprajidentif abfo-

lutio^nifi fe qu at ur ar bitrium in¬
terni  c iudicis.

Idem ibidem paulo inferiu*.

T V nc vera eft abfolutio prjehdentis , cum interni &
fequitur arbitrium iudicis. Quod bene quatridua-
ni mortui refufcitatio illa fignificat: quae videlicet de-
monftrar, quia prius mortuum Dominus fufcitauit, &
viuificauit, dicens [Larare veniforas*.] Sc  poftmo-
dum is,qui viuens fuerat,egreirus,adifcipulis eft foiu-
tus,ficut feriptum eft.

C. L XIII. ^Primlcgio meretur exui,qui
eod/fnabutitur.

Idem in regeflo.

P Riuilegium f omnino mereturamittere, qui pet*
mi (Ta fibi abutitur poteftate.

^ln regeflo B.Gregorij } exquo citatur,non erlinuentn „
Habetur autern in epifl.l.Simplicij Papar-, cui etiam Kico-
lau* Lin epijl. a d Hi n cmarum, cui us initiu m eH , Epiftola
beatitudinis tuz.<& BuPcb*rdu* y &luo,&aliquotvetu
fla Gratiani exempUria tribuunt: fuprd etiam dijh'n.74.
c.y himnam p rimi egium y  cit,it ur ex eodem Simplicio.Simi -
le eflquod B,v 4 .uguftinu 4 fermone de tempere  2.47. feribit.
Iudicio enim legum , iure ab obtenta dignitatc deiici-
tur,qui priuilegio Ubi conceffo abutitur.

C. L X ILII. ^ ls 3 in quem canonica non fer-  .

turfcntentia 3 pcenam non debet
ferre canonicam.

Item  Gregorius Antoniofubdiaconojib. 2.
indici.11.epijl.

N  On debet is panam fuftinei e canonicam,in cuius
damnatione non eft canonica prolata fententia.

Ex hi* datur intclligi, quod iniufafententia nuliumal
ligat apud Deum , n ec apud ccclcfiam eius aliqut* graua-
turiniquafententia ficut ex  g Gelasii capite habetur.Ptf
ergo ab eius communione abjlinendum ejl>nec ciab officio
ccjfandum 3  in quem čognofeitur iniqua prolata fententia,
Cur ergo capitula Carthaginenjis 3 &‘ *Aficani 3  atq }  alio-
rumconciliorum 3 prohibcnt imujle damnatum in comtnu -
nione recipi ant c  h iudicv\ e xamin a ti o n em?cu r & iHud  in
concilio Moguntinenfi fatutum eri  f 1

C. L X V. ^ £>ui damnatur d fynodo 3  que-

modo ih fecunda innocens reparetur.

E Pifcopus k,presby ter,aut diaconus d gradu fuo in-
iufte deiedus, fi in fecunda fynodo innocens repe-
riatur l,no poteft effe quod fuerat,nifi gradus amiifos
recipiat coram altaridc manibus epifcoporu: fi cpifco-

a Infra ead.plerunque.Polyc.Ubro j.tit.i.luopar.14.
cap.^.PannormMbro  5 cap,qy. b Juo ibidem. Pannor.
libro  5. cap.So. c al.atcrni. d' tet er ut .] orig. fuprd
ead.plerunque. luo ibidem. Pannorm libro  5, cap.  81.
e loan.11. f Simplicius Papa epijl.2. jinfelmus lib.4.
cap.]. BurchardVs libro 1. cap. 29. luo par.$, cap,  14 o .
g Suprd cad. cui e tl. h Suprd, ead. Ji epifcopus.'] &
[Plačuiti ] i InToletano 111  l.cap.lj.  /j Burchar
dus libro i.cap.f)i.^ 4 nfelmus libro S.cap.ij.Po^c. lib.l.
tit.]b.Juo par.  5. cap.]Gq.<^ par.6.cap.2]y.Panriorm.li-
\ bro ].cap. 80. / inueniatur.

T 4

575 "‘'TZtST""  Decreti Secunda Pars.

&

puseft,orarium,annulum,& baculum : fi presbyter,o-
rariutn,& planetam : fi diaconus, orarium, & albam,fi
fubdiaconus,patenam,&calieem.Sic & reliquigradus
in rcparatione fua recipiant ea, qus cum ordinaretur,
perceperant.

Hoc habeturin c o n čili o Toletano 1111 . c. if. exquo
citantluo p.yC.] 67 .&Polycarput l.z. tit. $6.ldemtamen
luo par.6.c.z$7.& Burchardut tribuunt cona Ih 'Mogun-
tino: aučloraute Pannormi£ J (£r 7 rloguntino i & Toletano.

3 pars. Si ergo iniufte deiečH y nec eiiampcr epifcopos
repararipo(Junt y n/fi de mamb us eorum recipiant qua a-
vnifcrant 3  qnomodo fua aucloritate cuicfo licetinmjle liga-
tit communicarc , & eit , nonpetita abfoluticne, fua cele-
brare officia 3 ficut G e la fi us vi de tur fentire  ? ^Ad hoc re-
jj> on deri dtrr/i esl , quod fententiaa.liqua.ndo esl iniujla ex
animoproferentitfufia Vero ex ordine & caufa:aliquan-
do esliujla ex animo & caufii, fed non ex or din e: aliquan
do iufia cx animo ordme ., fednon ex caufa.Cum autem
9X caufa in in (la fiierit,aliquado nullumin eo omnin9 y qui
a c cufiatu  r, d e li Hum esl,quod fit damnatione dignum: ali -
quando non esl in eo tilu d , fupra quod ferturfententia.
Jed exal/o notandut efl. T.x animo esl iniufia 3 cum a h q uit
feruata integrirate iudiciarij ordinit inadulternm, Velin
qu emlib e t c/iminofum 3 non amor e iujli i i£ y fe d hu or e odij ,
Velpretioy autfiauore aduerfari<ujum indučlut > fententia
profevt. Vnde Bedafuper cpifloRmt lacobi ait.  [ lra  a
enim viri iullitiam Dei non operatur:'] quia qui ir at ut in
aliquem fentent.iam.profert., etfi ille quantumad fe 3 iu-
Jlam report.etfe.nten tiam 3 ijl e tamen,.qui non amor e iujii-
iia 3 fed liuore odij in eumfententiam dedit 3 iujiitiam Dei ,
in quem perturbatio non ‘ca dit 3  non i m it a tu r.

C. L X VI. *j' Sententia iujlitia non ettpro
p rami o firenda.

Item.  Grcgorius..

Q Vi b xt&k  iudicat, & pra?mium inde remunera--
cionis cxpečht,fraudem in Deum perpetrat:quia.
uiituiam,quam gratis imperriridehu/t,acceptione pe¬
cilnih vendit.Bonh male vtnntur, qui iufte pro empo
rali lucro iudicant. Tales quippead veritatem, non iu
ftitia? defenfio, fed amor pramij c  prouocat: quibus fi
fpes nummi fwbcrahitui\ confeftim a iuftitia* defcnfio-
ne recedunt.Acceptio nummorum d,prauaricatio ve-
ritatistft. Vtide & pro iufto dicitur. [Qui excucit ma-
nus fiias ab omr.i nmnere,ifte in exceliis habitubit.]}
.Apud B.Gregorium non esl inuentum: fed apudlji-
dorum hb.^.defimm.bon, cap.^S. quem citant Bunhar-
dHt,&Beda in fiintilht..

C. LX V IJ. <[ Inprspofilorum operile n*
fibi to tu m ratio vindicat.

Item  GrCS[Oriu s lib.S.epijl.ti.ad Gui6-ifi'aHum.

I Lla c  prhpofitorum lollicicudo vtilis, illa eft cauce-
la.laudabilis,in quacot:iim ratioagic,^ furor fibi ni
hil vindicat. Rcftringenda fub racione poceftas dt,nec
quidquam agendum prius,quam cocitataad tranquil-
litatcm mens redeat. Nam commotionis tempere iu-
ftum omne f'pntaf, quod fecerit.

C. £ XV III. Grauiter delinquit i  qui ece
ir a fen ten tiam p rofert.

Item  Ambrofius libro defiuiclo lofeph 3 c.\\.

I Ra fa?pe eciam innocentes in eri m en abd učit: quia,
dum iuftoamplius irafeimur, fk  volumus alienu co*
ercere peccatum,grauiora peccatacommittimus.Ideo
Apoftolus g ait, [Non vos ipfos vindicantes chariflimi:
fed dat« locum irh,3 hocelbdeclinemus eam, ne nos il
la corripiat. Vnde Dominus ^ Iesvs dimittens ad Eti-
angebrandfi difcipuIos,mifit.eosfineauro,fineargen-

a MutatitVerbis^ftdfaluafententia.lac.i. b lfido *■
rutfententiarum defummo bono  /.3. r.58. Beda infiintil-
lit,c.77\.Bure.I.16.c.2%, c al.pecunia. d al.mu.neru,
£/^.33. * Burcbar.l.JyC.2^.lHop.i6.c^Q. f al.ira.

g t\om.n.  // Luc.j.

576

to,finepecunia,fine virga,id eft,vt & incentiua licis,&
inltrumer.ta eriperet vltionis.

C. L XIX. «tj f{atio debet corrigcre 3 quod
furorepromul^atum esl.

Item ex LbAT.Bcclefiafi.)) ijl o rta  R u fi n i, c. r S.

C Vm apud Thefialonica feditione exorta, quidam
vir ex militaribus impetu fuilfec populi furentij
extin< 3 us,Theodofius repentini nuncij atrocitate fuc-
cenfus,ad ludos Circenfes inuitari populun^ei^; ex im
prouifocircumfundi miiites, atq; obtruncari paflimvc
quifq; occurriffet^ladio iubet, & vindičlam dari, non
crimini,fed furori: ob hoc,cum a faceicioribus Itali*ar
gueretur, agnouitdelidum , culpamq; cum lachrynii$
profefiTus, puhlicam pccnitentiam in confpečlu totins
ecclefih egit a , & in hoc fibi ternpus aferiptum abfque
regali faftigio pacienter impleuit. Qiiibus omnibus ib
lud quoq; mirabiliter adiecit.Lege fanxit in pofteruin»
vtfentencie principum fuperanimaduerfione prolac$>
in diem vigelimum ab executoribus- difierrentur,qno
locus mifericordise, vel, fi res tulifiet, pamitentis non
perirer. #

G. LXX. Indiclanditfententiitrebforcs
nullo furore ducantur.

Item ex  b diciit Gregorij.

S Vmmopere c  prhcauere debent rečlores ecclc^
rum,& qiti pnblica iudicia exercent,vc in didaml*!
fentetiis nullarenus leuitate,aut furore dudi fint pr*'
cipites; fed caufis prius diligenter vencilacis, cum rej
qiiceignorabatur,plenirerad noritiam venerit, tunej
uina,&humana lex rtfoluatur dj&tiic fecundu q ll0<t
ibi conftitutum eft, remota perfonarum accepnationCj
defimtiuaproferaturfententia. Hinceft, quodM 0 /'
fes e  querelas populi femper ad Dominum tabernacU'
lum ingrefius reterebat, & iuxca quod Dominu';i^P^
rabat, iudicia prbponebat: nimirum nos inllruens> ^
non ex corde nofiro led ex prscepto dluinoconllc ,,,
^ationis,ve!iuftificationis fenrentiam proferamus*^

• ff De non prrecipitanda fententia  , iegUnittr
apudB.Gregorium 3 lib.\qSMor.c.2\. ad eaVer
fam,quam ne^ciebam, diligencilfime inue^bg^ anl,  ^
lib.lZ.regefti,epifl.16.&alibi.

C. L XXI. f luilum iudicium Vendintn
poteil.

/^rmAuguftinus ad2vJaced9nium epifl^ 4 '

N  On f licet iudici vendere iuftum iudicium, ^
ceat aduocato vendere iuftum patrociniumj^
rilconfultoredum confilium. ,

•j Propriaverba B.^Augujlini referunturinjri^^S'-
c.fin.V erfi c.fed n on ideo.

G. L XXII. De eo de m.

J/emlfidorus //6.3. de fummo bono,c.$t-  .1

P  Auper g dum non habet quod offerat, nonfo* 1 ^
audiricontemmtur, fcdetiam contra veritarem l
primitur. Cito violatur auro iuftitia, nullaq;rtrisp er
mefeit culpam,quam redimere nummis exiftimat.

Huicitdffo fententia , qua non amor e iujlitia, fr

Ita qualibct caufa fertur in quenquam , burni liter ob*
zn dum eSl.

C. L X X 11 T. •[ Ho n recipiantur ababih

quifitorum epifcoporum contra- 1
hunt off enfam.

Vnde  in Nicaeno h conciIio,c*j>.).. ^

S Eruetur 1  ifta fententia, vt hi, qui ab aliis C^ c ° ^
municantur,ab aliis ad communione non recip ia  ^
tur. Requiratur fanc, fi forteex aliqua indignatim^

Bure.I.16.

f ŠMA+i,

Ifid.ibid.c .^9; g Burch.l.i6.c.Sz. h Btin

a al. exegit. b al.Greg
/.H.f.25. a reuoluitur.

on ut.

Exo. 33. f

c.42. t BurcbJ.U.c:^6.1uofA^.c.lOO.Polj/c.l.fti

K  an iin^

Caufi XI. Qusft. III. D ' r 'StS”“” 578'

tur: iniuflam y quando illud noti fubefj y quce tamen ti me n-
da y vel feruanda e Ji, quia exa.lt o tam dudam damnandits
erat. Vnde y ciim pr.emifijfet Gregorin*,  a  £Virum tuji e
an iniufle obli^et pa flor, paflori* tamen fententia gr c^i
timcnda eft,] fubfecutu*adiecit.  [?y> i* y quifubeft y &cun*
iniufle forjitan ligatur y ipfam obligationi* faa fententiam
cx ali a culpa mcreatur.Paflor er^o velabfoluere in difcre-
te timeat , Velli^are.ls autcrn , qui fub manupaflori* esl ,
ligari timeat vel iniufle y  n ec paflori* fui tudi dum ternere
reprehendat: ne  , cifi iniufle liga tu* e$l , ex ipfa turni d*
reprchen/ioni* fnpcrbia y culpa,quxnon erat y fiat.  ]
liquando nullum fttbefl crimen , & tamen velodio indici* y
vel fa clio neinimicorum oppoji ta m Jibi fententiam dam."
n at ioni* in Je cxcipit.

C. LXXV1II.  X>uotmodi*Itumanutyin¬

dici um p eruertitur.

* Vnde  Gregorius ait.

/"X Vatuormodis peruertitur humanum iudiefum:
V^timore, dnm metu poteftatis alieuius veritatem
loquipertimefcimus:cupiditate,dum pratmioanimu ^
alieuius corrumpimusodio , dum contra quemlibct
aduerfarium c  molim ur: aniore 3 dUm amico,vel pro
pinquo complacerc contendimus.

>Apud Gregoriumnon eslinuentum: fedapud Jji-
dorum  (qucm citat Rurchardus) &paulo etiamplenim :
& fcquitur non u Ups  int e n e Bi* poH caput y  q reBe.fup. ea.

SJuamvero graue fit vel odio ;vel amicitia y velmetu y
velmunerejvelquolibet modo iudiciumperuertere y tefla-
/«/*Hieronymus/» d l Amo.r y cdp.6.dicehr.

C. LXXIX.  % De tjs>qnialiquo modo in¬
dici um peruertunt.

Vicunqneaut confanguinitate > aut amicitia , &
V^econtrario vel hodili odio, vel inimicitiis in iu-
dicamlo ducitur,pcruertit iudicium Chrifti, qiri eft iu-
ftitia,& fr uči um illius vertit in amarirudinem.

C L X X X, H Deti*, quimetupoteflatii
Veritatem occultant.

Item  Auguftinus adVafulanum.

Vifquis’ e  metu cuiuslibet poteftatis veritatem
\Joccultat, iram Dei fuper fe prouocac: ouia magis
timcchominem,qiiam Deum.č 7 "/>*ff/w«r^rVterq; *
reus eft, & qui veritatem occultat, & qui mendacium
didt; quia čt iile prodčffe non vult, Sc iftc nocerc de-
fiderat.

tff Cap ut hoc non eU inu en tumapu d B. jtuguflinum »
cuiu* p o flenorem partem citat etiam Burchardu* ex didif
tAuguflini. Simillima leguntur m todem libro tertio JJi-
dorifCap.^t).

C. LXXXI.  ^Deeodem.

Item.

iij j. j  Emo pericorum,auc prudentiu putet,quod mi-
iN nus fit periculum in verbis, lingua menciendo,
quam manibus faguinem fundendo. Melius eft autem
pro veritate pati fuplicium,qiiain proadulatione reci-
pere beneficium.

C. LXXXII.  f Veeodem.

Item  Pelagius Papa 11. epijl. i.Benigno ar-
thiepifcopo.

vT-Nicuiqueprouidendu eit, nealiquem iniufteper-
V lequatur, iudicet, velpuniat, ne lefum perfequa-
tur,iudicet, vel puniat.

Hic quoque 3 qui veritatem pro pecunia negat , Vel fal-
fum teflimonium contra aliquem dicit y  Deum riegare y  Vel
Vendere prebatur.

a Hom.. z6 t it%£ua». IJidoru*  /.}. de r i <™-bono y c.  48 .
Burc.l. 16.C.2S. b al. munen*altcuiu* corrumpiiur.~\
ljido * c al.aduerfa. d Simtlia apud Ifidorum c*.
l.].v $7.&apudB.Hier.in ^.4mof,c.6.ad illud  [ SJuoniam
conuertifh* in amaritudihem iudicium. ~\ e Dcufde*

(Utp.1.Run.I.16.c.16. j bxtra de crim.falfi y cap.i,

T 5

577

ammi,aHtcontentione 3 aut qualibet tali cumotione a
cpifcopi fui abdenti b fint. &infla.  ^|^ r t ica demtim
In, quiobculpa$ fuas epifcoporum fiioru olfcnfas me-
ntocontraxcrunt, digne etiam a c^tcris excommuni-
cati,fimiliter habeantur,quourque epifcopo 1 fuo vi-
Tam fuerit humaniorem circa eos ferre lententiam.

1 ^bpiCcopoCuo.^lnpri/caVerjione^ua c?hn colle-
8t9HeIfidoriy& huicvalde Jimili* e:l y legitur,  quoufque
incommuni, vel ipfi cpilcopo fuo: nccmultb aliter in

*lteravt<lgataVerJione.Gra:cc cfl } pcs£gt?ar r mv

'tTmrH97ru7 hfy y idcfl y  quoufque communi epifcopo-
rum vidcatur.

Itemfententia esl iniufla ex ordine y quando non Jerua-
te iudiiiali ordine y quilibet pro fua culpa damuatur.

C. L X X 1111 . Res dubid non definiatur
certa fententia.

Vnde  Gregorius Jcribit Conflantio Medi o lan e nji
epifcopo y  lib.S.epiflo.]0.

G Rauefatiseft,&indecens, vcin redubia certa de-
tur c fententia.

C. LXXV.  jsNon crcdantur y quxccrti*tn-
dicijtnon demonjirantur.

Item  Auguftinus in libro de pccnitentia , d.  c.».
Vamuis e  vera fine quardam , non tamen iudici
V^liint f crcdeda,nilicertis mdiciis demonftrčtur.
C, LXXVI,  %Jntequ a m examinctur y
aliqui non iu div en tu r.

Item  Damafus Papa epiflola fexta.

E Orum, g quiaccufantur,caulasdiicuterenonli-
cet.priufqua canonice vocati ad fynodum veniant,
*pr*fensperpra!fentem agnofcat veraciter, b &in-
tc Higatqu2 ci obiiciuntur. Quod bene, Sc  per fapicn-
l| am i Salom o ni s 1  dicicur: [ Antequam ferureris,
^rcprehendas.IntelligepriusT^ tuncincrepa, Anre-
^amaudieris,nerelpondeas. ] Etlicecapertidima Ut
c ° Cr Ariorum reprehcnfio, verunramen oportetab his,
^ Ul dati k funtad eoru examinationč,ordine feruari.

I 1  Salonionis.] Citat librumjap i en tix Sirach y id efl,
J { hji*flicum , nomine Salomoni*. JLtfic citatur etiam d

'P^gorioj j.q.i. non eslputanda. & d Cypriano libro  3.
I ^pinnum y c t  10.&d elemente jHexandrino y Stroma-
Origene bom . 1 8, in Kumerof , & «b Hi -
i*!* ln  pfal. 67. &*ab alijf patrih us: cuiu* rci rationem
B. L Auguflin9 y l. 2. de do H. CbrijUana , c. 8.&alibi.
c - L X X V 11 . ^ SJui falfum de ahoprofert ,
i*qui crimina credit y  vterj^
reus esl.

w 2 temcx  oč^aua fynodo.

M"On I folum ille reus eft, qui falfum de aliopro-
^ er t,fcd &is 3  quiaurem cito criminibus prsbet.
,7^ bacinferiptione oCiauafynodi y  notatum csljup .

***’M>fi qui* frater,
h

r*. P^ r S. C um ero o fententia ex ordine iniufla efl,nec

$?**'  ■ • ■ • m

^ recedendum efl:  quinctiam-,antequamfenten-
b ej  ^turm eum , pro epualitate reatu* fui ligatu* apud
* l <», te,ie hatur. Contingit aliquando y vtadulterfenten-
h p ro  fomlegto rep orje t, cuiu* rent um in confcientia
*c c ^ et ' Hac fententia etji iniufla fit }  quianon eft in
['hZ** >fuperquodla.la eflfententia y tamen tufle ab eo
e ft> t i u * /ie x reatu adulterij iamdiu apud Deurn
*kcj o  ^»tcatu*fuerat.Htin hoc cafu intettigenda cflilla
n tpsGregorij  m [Sententia pafloriJi&c.flujtam
Vocat, quando crimenfubefl y  fuper quodfcr-

b al. excommunicati. ‘teneruv-.
c  stL dicatur. d aLpcenitentice me-
.ca.z^f.Pann.l.^.c.u^. f faci -

ji, if 0x is.Mliquotverhf*mutati*. g *Anfcl.‘hq.e*

• < i , ^' yc titatcm., i h cele f.  n. fecundum.  70.

^ ifidoru* l,  3 . defum. bmo. cap.yy.

579

De fentcntiis Epifcoporum
& earum cffečtu.

Decreti fecunda Fars.

580

C. L X X X 111 . ^ -Qui falfum tecimo ni um
dicurit, & veritatem pro pecunia
negant 3 fceleris ludcepar -
ticipesfunt.

Vnde^efaad  a  c,i^. Marci.

A Biit b Iudas ad fummos facerdotes > & conftitue-
runteipccuniam fe daturos. ] ^ M uiti hodiefce-
lus Iuda»,quiaDonnnum,acmagiftrum , Deumq; fuum
pecunia vendiderit,velur immane, & nefarium exhor-
rent: nectamen cauenc. Nam cum pro muneribus fal¬
fum contra quemlibet teftimonium dicunt, profe&o,
quia veritatem pro pecunia neganc, Deu pecunia ven-
dunc. Ipfe enim dixit: c [Egofum veritas.] Cumfo-
cietatem fraternitatis aliqua difcordi* pefte comma-
culant,Deum produnt: quia Deus d charitas eft. Qui
ergo charitatis,& veritatis iufla fpernunt, J^eu vtique,
qui charitas eft, & veritas, produnt: maxim£ci»m non
in firmi race, vel ignorantiapeccant, fcd infimilitiidinc
Iudj»quxrut c opportunitatcm, qualiterarbicris ab-
fentibus,mendacio veritate; virtute, crimine mutenc.
C. L X X X HIL Cbrijlum nc^at 3 quiper-

u e rji s fe focium faciti

Z/mHieronymus in epijlolam ad Titum , c.Ir.
in extremo,

B Xiftimant quidam in eotantum Chriftum negari,
fi in perfecucionc quis a gencilibus compreheafus,
fe renuerit cfie Chriftianu. Sedecce Apoftolus t om¬
nibus, quz peruerfa funt, fačtis, Deum aficrit denega-
ri. Chriftus fapiencia eft,iufticia,veritas, fančfitas, for-
citudo. Negatur per infipicntiam fapientia,pcr iniqui-
tatcm iufticia, per mendacium veritas, per turpitudine
fančiitas,perimbecillitatem animi,fortitudo. Et quo-
ticfciinque vincimuriviciisacquepeccacis,toties Deu
negamus: & econtrario, quoties bencquid agimus,
Deum confitemur. Nec arbitrandum eft in g dieiu-
dicij , illos canttim a Dei filio denegandos, quiin mar-
tyrio Chriftum denegarut,fed h Bc  illos otnncs, quo-
rumopere^cl rermone,vel cogitatione Chriftus nega-
xus negac,fel confdfus corfitetur.Dc hacputo confcf-
fione,&difcipulis pra:cepit,dicens: i [Eritis mihi te-
ftes in Hicrulalcm,& iq omni ludsea, & Samaria, & yf-
quead extremum terra?.]

C. E-X XXV. Cbrijlianum fe negat y

Cbrijlum ncgare conuincitur.

.ltem  Anguftinu s tv Atletu u^.adcap.  18.
loannit.

i\  \ j On folum abnegat Chriftum , qui k dicit cum
JN nonetfe Chriftum: fed ille etiam, qui cfim fit,
negac fe efte Chriftianum. Dominus * enim non ait
Petro,difcipulum meum te negabis. fed[me negabis.]
Negauicergoipfum, ciim fe negauit efte eius difcipu¬
lum. Quidautem aliudifto modo,quam feHegaurcel-
fe Chriftianum ? ltem  * traftat h 66.  Timendomor-
tem caruis t\ix,  mortem dabis anima tuar. Quata enim
vita eft conficcri Chriftum,tanta mors eft negare Chri
ftum. An Apoftolus Pctrus ( fictit-eum quidam fauore
perucrfo excufare nituntur ) Chriftum non negauic,
quia interrogacus ab ancilla, homincm fc nefcire re-
ipondit ?

1 itcm.J In duobusvetuflft Gratianiexemplaribus
boe eft aii ud caput y  & rubricam habct y  De eodem. ejl e-

nim cx traft.66.in loan.

a  Er adcap.lGiMititb. b 2/l*r.  14. TAatt. 16.
C loan.j^. d i.loanjsf., e f Tit.  1 .

g Tvtatth.  10.. b al. fedper ornnia tpera jfermones,
cofi.iiioncsCbviflutVelnegAtHti&c, i jLČl.i .
Jjf ’\ Lni,u. i LtiC.u.

C. L X X X VI. Veritatemprodit>non  /*-

liim '[kjkpvo veritate mendacium loqui-
Jed etiam qni teritatem non
libere prxdicat.

Jtcrn loannes Chryfoftomus, [idejl,.Ak8oroperit
imperfefli , in Matih. bom.  25.

N Olitc a  timereeos,quiocciduntcorpus: ]nefor
tepropter timorem morcis non libere dicacžs qd*
audiihs, nec fiducialiter pržedicecis omnibus, quodia
aurc foliaudiftis. Sicergocx his verbisofte!iditur,g>
non folum ille praditor eft vericatis,qui tranfgrcdienJ
veritatem, palam pro veritate mendacium loquitur;
fed etiam illc,quinon libere veritatem pronuntiat,
quam libere pronuntiare oportet, aut non libere veri¬
tatem dcfendit,quam libere defendereconnenit, pro*
ditor eft veritacis.Nam licut facerdosdebicorefi,vtve-
ritatem, qtiam audiuit a Deo, libere prsdicet; ficlai-
cusdebitoreft, vcveritatem,quam audiuitquidem*
facerdotibus probatam in feripcuris, defendat fiducia¬
liter. Quod fi non feccrit, proditor eft veritatis. [Cof'
de h enim creditur ad iufticiam ,ore autem confe(l> a
fitadlalutem. ]

Hacfententiapotimiudiccm lxdit->qucim eum 3 in
te mere f er tur.

C. L X X X VIT. ^ lninjle aliquem anatbe-
mati\anx , Jibi,non aliif nocet.

Vndc  Auguftinus ait.

I Llud c plane non temer£ dixenm, qubd{iquify u ^
fidelium fueric anathematizatus iniufte, pociusf 1
obcrit,qui facit,quam qui hanepatituriniuriam. Sp/
ritusenim fandus ha‘bitans in fančlis, perquemqu‘ (c l'
ligatur,atit loluitur, immeriram nulli ingcricpff n ^
Per eum qurppe ditfunditur charitas a in cordib^
noftris,qua! non agir perperam. Pax 1 ecclefia: ed ^
mittit peccata, & ab ecclefia' pace alienatio renet
cata, non fecundum arbitrium hominum,fcdfccu d °
arbitrium Dei. Petra einirn tenet, petra diroittir :C
lumba tenet, columbadimitcit: vnicas tenet>v n,t
dimittit. •

1 Pax. ] H*c pars(nam fuperiovnon ■

apud B. ^dugujlinum) cx ipfo eft emendata, tf n9nt
bil aufta. „

ltem Salomon  f [ Jicut au ft in incertui*yoh riS  ’
pajfer quolibet radens: fic malediclum jrujlraprd**
Venitfuper eum-, qui mifitillud.~\

C. LX XXVIII.  Cuius vita officio no*
ioxgruit>alios It ga t usfo luit.
ltem  Gregorius Papa bomilia i6.in luang^^ .

P Lerumquc cotingit,vt hiciudicis g locumtcD e ^
cuius ad locum vita minime concordat :ac
fiepe agitur, vt vel damnet immeritos, vel alios ip ! ^ *
gatus foluat; farpe in foluendis,ac ligandis fubditi s >^,
voluntatis motus, non autem canfarum merita^ .
tur. Vndefit,vtipfe h ligandi, 1  auefoluendip® {
ftace fepriuet. ^infra.  ^ Sape fic, vtcrgacpiem * 1  t
proximum odio,velgratia moueaturpaftor.Iudk 3 ^,
autem digne defubditis, &c. Vndc rečie per pr^P ,/

tam 1  dicitur [ Mortificabantanimas^uinon^

riebantur,& viuificabant animas,qux non viuut] :  ^
morientem quippe mortificat ,qui iuftum
non vi<fturum viuificarc nicitur, quireumalupP
abfolucreconatur, Caufaergopenfandse(unc,
ligandi,atquc foluendi poteltas cxcrccnda.Vide^y

a Matih.  10. b Rom.  10. c Aufel.l
Poly. I.  7, titu.  I. fine autboris nominc. d M  jJ.
e Jlu^. de baptifno contra Donatijlas , l. ]• c ^^.O
f Prou.i6.fcdpaulo aliter.  ^ al.iudicij.lnop'
].Pann.l.  5. r. 78. 79 - 0 ^ " al.bacipfa. * y

pra-.ead.ipfe ligandi. f*pra, ead. iuduare,

\ecb.  15 , #

^ s.ead.tK»cVera. c

i tlr 'j*fi.tx'M*rntttiurJ M  c.Hadria.c.  78 .«. ,_

^JicVr ur ."'9  r • 1 CJ./,. o 1  J.f . 11 7 . c l/ /„.

Caula XI. Qu#ft. III. 5S2

tor,& prafes,iubcntis obfequcre voluntatidi vero ma-
Iu,refponde ei illuddea&ibus Apoftolorum: a  [Obe¬
dire oporter Deo magis,quam hominibus.3Hoc ipfum
& de ieruis intelligamus apud domino$,& de vxoribus
apud viros,& de filiisapudparentes: quod in illis tan-
tum debeantdominis , viris, parentibirs cffe fubie&i,
qua: contraDei mandata non veniunt.

1  ^jTitum.] Sic efl emendatum ex Polycarpo >cunt
anten citaretur 3 ad Ephcfws>emendato etiam  , & noxni+
hil lo c up letata ipfo capite ex originali.

C. X CI111. Ho n funtaudiendi } qui conr-

traDeum aliquidiubent.
ltem  Ambrofius.

I Vlianus b Imperator,quamuisciferapoftata, bar
buittamen fub fe Chriftianos miiites: quibuscuni>
dicebat, producite aciem pro defenfione reipublica?,
obediebaatei. Cumautem dicerct eis,producite arma
in Chriftianos, tune cognofcebant Imperaconem coeli»
q[ In jr a eadem  r.Imperatores*^ Iulianas. habxturh<xc
fententia : fertajfeq }  ex eo loco mutatis verbis, confeclurrk
e ji hoccapitulum.

C. XCV; \Ho»iubet aliquidiniujjtum 3 qui
Deumtimere probatur.

ltem  Fabian us Papa, epiJi, 2 . omnibus epifcopis.

Q Viomnipotentem Deum metuit, nec contra Eu-
angtlium,nec contra Apoftolos, nec contra pro-
phetas, vel fanftorum patrum inftituta aliquidvilo
modo agerc confentit.

C. XCVI.  ^Etquipeccat 3 &quipeccanti
confentit i vtcrque reus eH,
ltem  Nicolaus Papa Lotbario regi.

I Ta c corporis tuicedere mocibusconfenfifti>&re~
Iaxatis voluptatum habenis tcmetipfiimin lacu mi-
feria»,& in lutum fa?cis prohibitum deiecifti, vt qui po-
ficus fueras ad gubernationem populorum , cffe&us fit
ruina multorum. ProbathocThiegualdi, d &Gun-
tharij dudum cpifcoporum legitimus cafus : quipro
co,quod te minime competenter erudierunt, quinim-
mbquiaprxuaricatione tuam tegere argumenti* fuis,
& fub quadam iuftitiae fpecie fucatis quibufdam exqui-
fitis adinuentionibus a?qttitatem obruere ftuduerunt,
noftra funt Apoftolica depofiti au&oritate, & ab omni
^pifcftpatus regirmne regulariter fcqueftrati.

C. X C V II. ^Deeodem.
lteni  Auguftinus/emc#? 6. dererbis Domini.

Q Vi e  rebri.’ c  pottftari, Dei ordinationi refiftit.
Sed quid f h  ijlud Iubeat, qtiod non debeasfa-^
cere ? Hic fane contemtiepoteftatem, timendo pote-
ftatem. Ipfos htrmanarum leguiJ? g gradus aduerckc-*
Si aliquid iufferit curacor, nonne rkciendum ed ? ta-
men,fi contra proconful h iubeat,nonvtiquecotenir
nis poteftatem, fed eligis maioriferuire. Nec hinc de¬
bet minor iraici, fi nraior prelata eft. Rurfus d aliquid
ipfe proconful iubeat, & aliudiubeat Imperator, nun-
quid dubitatur ifto contempto, illi eife feruiendunv?
Ergo,fi aliud Imperator, & aliud Deus,quid iudicatis ?
Solne triburum :edo mihiin obfequium :refte,fed no
in idolio.In Idolio prohibet.Quis prohibet^Maior po*
t eft as. D a ven i a m : tu carcerem, illcgehenna minatur,
Hic iam tihi adumenda eft fides tua tanqtiym 1  fcucu>
in quo podiš omnia ignita iacula inimicicxtinguere.
^hmendaiu  £ 7 * locup letat um cji caput boe exipfo ori?i-
C. XCVIH.  ^ De eodem. {nali.

ltem Donatijlis^epiji.\6Gi

TMperatores, b d iti errore effent, ( quod abfit ) pro

i. errore fuo cotra veritate leges darent, per qnas iuftj

5«

cd,qH2:cuIpapr£tceffit, a  & qua? lit peenitenria fecu-
tapoltculpam: vt quos omnipotens Deuspcr compu-
fiionis gratiam vifitat, illos paftoris fen tč tria abfoluat.
Time b enim vera eft abfolutio^c.^?'/«^. ^j*F.xqua
confideratione intuendum eft,quod illos nos debemus
pcrpadoralem atiftoritatem foluere, quos auftorem
noftruni cognofcimus per fufcirantem gratiam viuifi-
care. infra,  Vcniat itaque foras mortuus,id eft,
Culpamconfiteatur peccator. Venientem verb foras
folnant difeipuli: vtpaftoreseccled<eeipoenamdebe-
antamouere, quam mertiit, qui non erubuit confiteri
quod fecit. ^fHarc Je folutionis ordine breuiter dixc-
rim,vtfubmagnomoderamine paftoreseccledx, vel
^»luereftudeant, velligare.

C. L X X XIX.  ^ f^iriburcaretfententia
iniujle pro lata.

bmCaIixtils Papa epiH.  1 . ad Benediftunt
epijcopum.

I Niuftum c indicium.&definitioiniufta, regio me¬
tu, aiitiu(Tu,autciiiufcumque epilcopi, aut potentis
• iudicibus ordinata,vel adanon valcat. Homini re-
bgiofoparum elfe debet inimicitias aliorum non exer-
cere,vel non augere male loqucndo , nid etiam eas ex-
ti»guerebeneloqucndo ftudueric. ®[Melior eft in ma-
bs faftis humilis confetfto , quam in bonis fuperba
gloriacio.

C. X C. Premium meretur,qui tniusie
maledicitur.

ltem Auouftinusfnperpfal.m. adverf. [facusmi-
fericordiiis D o minus.']

Viiuftuseft,& iniuftč maledicitur, prsmium illi
V^redditur.

hu, etfif rt difrum ejl,non teneatuv li vat us apud Deu ,
fattntia; tam c n par ere debet: ne cxfuperbia ligctur 3 qui
P 71  ^ expuntate eonfcienti* abfolutus tenebatur.

7* ps. Idem efl ,qvando contra xquitatem fententia
J ey j*tr-.Delati quandofubditi nonpojfunt cogi admalum ,
ft* en tesobedientiam non effe fen: a n dam pralatif in rt -

C. X C I. *[ Ho n ett cbediendum epifcopo,qni
pro hareticis Mijfam can ere iubtt.
^WeEutychianus 1  Papa«**.

C 1  ^ quis epifcopusantabbaspresbytero,autmo-
^nachofuoiiifterit, Miftas pro harrcticis 2  cantarc
li °nlicet,& non expedit obedire eis.
j 1  ^ Hutychianus. J Burehardus , ^ luo referunt ex
Ht y c biano fimulcaput hoc 3 <& C.Ji quvs. 2 /p. q.  1 . quodta *
° iin  ®wianus citat exIulio.

2  THareticis.j Cateri collecloresaddunt ,mortuis,

^ l,<t>n  ' f ocemhtc auBor ^lojfit fuppleuit.

C* XCII. ^ Pr.ec ep tis non obedire muho-
ti^r expedit.
ltem  Auguftinus.

VfOn c (emper malum eft non obedire prarcepto :

^ c “ m  enim Dominus iubet ea, quae funt concraria
Co >tuncciobediendum non eft.

£ 5 capi tis partim rerba ipfa  , partim fententia

* **tnr apud beatum ^.mbrojiumjib. de parad/fo 3  c. 6.
XC1II» Deeodem.
ltem  Hieronymus/n epiji.adtitum-,  1  c. 2 .
erfic.  [V erui dominisfuis fubditi Jint.

C Idominuseaiubet,quae non funt aduerfa feripturis
pr* * n .&s,fubiiciatur ieruus do m in o. Si vero contraria
n.o ? lt> ma g 15  °bediat fpiritus , qudm corporis domi- j
ibonum eft, quod prscipit Impera- {

2 y q. l.om -
ea.l.  5 . c.  251 .

rt b lrijra 3 ea:lmperatorof'f)-luli.v:as

p: S. c. i  27 . Pfa 1.7, 9 . d S n p. e a :T e npta Id n n:.
Rom.i^.Poh. l.i.tit.n.R^nt.V). f fn'
reru. h al.pvoconfulem. i Lphcf.C
c.J. Poly. ibid.

c  • luo
Beda
■i.  j *i.
Sup.dipKj

"SSagr** Decreti Sccunda Pars.

5^3  grcarumefj'

&probatentur,& coroHarentur,non facicndo quodil-
Ii i»bcrent,qaiaDeusprohibcret. Sicut iuflerat Nabu-
ehodonofor, a  vtaurea ftatuaadoraretur: quodqui
facere noluerunt, Deo talia prohibenti placuerunt,
Q»ado autem Imperatores veritatem cenent, pro ipfa
eontraerrorcm iubcnt. Quodquifquis contempferit,
ipfe fibi iudicium acquirit. Nam Sc  inter homincs pce-
nasluit,&apudDeumforte b non habebit, quiahoc
facere noluit, quod.ei percor regit ipfa veritas iuffit!
ficut ipfe Nabuchodonolor poftea miraculo falutis triu
puerorum commotus,atquc mutatus.pro veritate con
traerrcrcm edi&um propofiiic, vtquicunqueblafphe-
marent Deum Sidrac, Mifac, Sc  Abdenago, in interitii
irent, &domus eorum in difperfionem. £t non vultis,
vtaliquidtalecontra vos iubeanc Imperatores Chri-
ftiani,cum fcianta vobisin eis, ques rebaptizatis,Chri
ftum exfufflari ? ldemin pfalmis.  c ^Iulianus extidt
infidelis»Imperator. Nonne extititapoftata, iniquus>
idololatra ? Milites Chrifiiani (eruicrunt Imperatori
infideli, Vbi venitbaturadcaufarn Chrifti, non agno-
fcebant,nifi illum,qui in cocloerat.Quando volebat,vt
idola colerent,vt fhuriScarent, przponebant illi Deu.
Quando autem dicebat.producite aciem,ite contra il-
lam gentem,ftatim obtemperabant. Diftinguebant do
minumsternum d domino temporali : & ta.men fub-
diti erant propterdominum zternum etiam domino
temporali.

C. XCIX. ftPer obediintiam bonum dcfc-
rerc , mulam vero nunquam face-
re licct.

Item  Gregorius,c.iz. lib.tf.in lob.

a  Vid ergo mirum, fi homo pcccator fe obedientia:

in prafencis vit* breuitate fubiicit, quando hanc
mcdiator Dei&hominum renuit, J & tenedam pre¬
cepit ,& cum obedientes remunerat, non relinquit ?
Sciendum verbeft,qubd nunquam per obedientia ma-
lum fieri, aliquando autem per obedientiam debet bo-
num,quod agitur,intermitti. Neque enim in paradifo
arbot malaextitit, quam Deushomini, ne continge-
ret,intcrdixit: fed, vt melius per obedientis meritum
homo bene conditus'crefceret, dignum fuerat, vt hunc
etiama bono prohiberet: quatenus tanto veriushoc,
quod ageret,virtus eifet, quanto Sc  a bono ceflans au-
Šori (uo fe fubditum humilius exhiberet.

i ^fTenuit ,&tenendam precepit. ] H.ccabfuntd
plerifq, manufcriptis>&‘ah originali. Similc qwddam le-
gitur apud B.*AHgujiiNHm,fer/none $.ad fratresin cremo.
Nec mirum, mquit, fi nos peccatores obcdientie fubii-
cimur, quando hanc mediator Dei Sc  hominum ctiam
in morte non deferuit, Sc  ei fe fubiccit, qui per omnia
Crat patri equalis.

C AT.  C. «[ Jtpud Deum maledicitur , qui
pcccantibus confintit.

Item  Ifidorus.

Q Vi d confentit peccantibus, & defendit alium
delinquentem,maledi&us erit^fpud Deum, Sc  ho
mineš,& corripietur increpatione feueriflima, Hince-
tiam quidam fančHffimus pater ait. Siquispeccantem
defendit, acrius quam ille, qui peccauic, cocrceatur.
Hinc Sc  aliuspater ait. Siquis alterius crrori confenfe-
rit,& ilticofilium dederit, vtfe tardius humiliet, fciat
fe cum lilo fimili modoiudicandum culpabilem.

Puma pars huius capitu.li Vftjue ad ročem  , feuerif-
fima ,habetur in regala beati Pachomij, Roma edita. Po-
tttm Vero extat apud Smara^dum in expofitione reoula
beati Benedicli,c,6y. Citat autem Bafilium, quemaa>no-

m

a Danielb  al.frontem. c In pfal.n^.ad
Ver. Shsoniam non dertlinquis . ] Beda ad ILphef. 6 .
d Smaragdu*c. 6 y.*AnfeU.iz,c.  5 . Bnrch.  /, 11 . c.^S.Iho
part. 14 .cap.uO.

dum & Burchardu& luo : & fenfit. esl in regulifip/iH
Bafilij brckioribut^rcgulafeptima.

C. CI. ejlobediendum^noicentra

Deum prscipitur.

ItemUidorns.

S I is, qui prarefljfeceritjaut cuiquam quoda DomiRO
prohibitum cftjfacere iufferit, vel, quodprseccptii
eft,prxtericric,aut prceterirc n'.adaucric,rančHPauli a
apoftoli fentcntiaei ingerenda eft, diccncis.
nos, aut angelus dc cxlo euagelizauerit vobis, prjeter-
quam quod vobis euangeiizatiimus, anathema fir.J
Idem. ^  Si quis 1  prohibet vobis,quoda Domino
prarceptum cft»velrurfus iniperac fieri, quodDcminus
prohibet, execrabilis /itomnibus, quidiliguntDeuW'
ldem.  Is,qui pra:eft,fi przcer voluntatc Dei, vel pri'
cer quod in lanftis feripturis euidenter praecipicur, vd
dicit aliquid, vel imperat, tamquam falfus ceflis Dc»>
aut facrilegus habeatur.

ln reguli* breuionbus B. Bafilijj c,  114. ^ 503 .'Jimil"
Uma leguntur hijce omnibus  , qua in hoc c up it e cotinttut>
1  ^ Si quis prohibet. ] In lib. B. BajUij deinjUtH^
monachorumJIufino interprete, fere eadem habeatur d'
ij^.quemadmodum rltimu* ver/l  is qui pr*eft. ibid.c.

Cum cr^o fubditi ezcommunicantur idec, quiaadi**'
lumeogi nonpoffunt, tunefententia non es}obediendu#-
quia iuxta illud G e lasu  b [ ttecapud Deum, ntcstjt*"
ecclefiam eiu*,quemquamgranatimqua fententia .]

8. ps. SJuodautemfupra,communicanttsercom^"
ni ca ti* de ecclefla abijci iubentur , non de quolibetrnw
communicantibu*intelligendum cH.

C\ CII. qDc Ir,s. fjut cum excommunicatH
communicant.

Pnde  Nicolaus Pa pa Hincmaro Rhemerttm
arcbiepifiopo.

E Xcellcntiffinius Rcx Carolus Apoftolatum n(l '
Hrum confuluit,quid agendam fit dehis, cClll _
municant cum lns, quicum Engeltrude &  firpt^
natafocmina communicant : quoniam caro cum c 15 *
municatoribus fuis, & fautoribus pari vinculua nJ .
matis conflat eife aflričlam.Quapropter no nč^ 1  ,
dinitueiniungimus.vt fuper hoc nofira auS°^ lt . .
fretusjcuram dc hisfumere fiudeas: quia dods^" 1 "
tus fančiitas tua valde nouit, aliud effe ex nco t” 11 *: ’
aliudex ignorantia,atque alind, quodcxftuili 0 “*! (
quitur, iltudqne pofterius duobus prioribusJim 1 ®
elfc piiniendum ; idcirco follerter inuigilet, & c " 1 "
difcretionc fingiiloruni modos diiudicet : quaten“'

qui cx nece(fitate,aiit ignorantia delinquunt,au3c

tatenoftra per te abfoluantur: fi tamen ipla eorU , |1
ignorantu,vel neceflitas vcra,& non fitnulata^d 11 '
ex voluntate proceflerit: quia, vt bene nolli, pM
funt,qui poifunt quidem,fed nolunt refta nolfe./ 0
pfalmifta e  dehuiufmodi[Ndfliit,inquit, intellig c  '
vtbene ageret.] lllos autem, qui ftudio fuo.oblig 1  jjJ
Sccontcmptu interdifta nofira poftponunt, * onn i „
digna fatisfaftionc prarueniente volumns a tc f 1
fusabfolui.

C. CIII. ^ Ve iis.qrti/ineculpa cum cXCtuP

municatis communicant.

It cm  Grcgorius VII. lib.yRcgefli,in conci-
lio Roma habito.

Q Voniam f multos pcccatis noftris exigC ntl
pi ocaufa excomunicatiomsperire quotiij l f .
numii, partim ignorantia, partim nimia
partim timore, partim etiam ncceilitate.dcind 1 " 1 ),
ricordia.anathematis fententia ad tempus, p r0Ut £ y
fumus, opportunc temperamus. Apoftolicaitagc ^

a Gal.  t. b Supra. ea.cui ciliUat.1. < !> J.
r4. cap.  46. Pann.l.  5.c 106. d B.Greg.l.l J r n ' ,,r '
e Pfal. 35. f luo p.14.0.43.m./.,. f •

JSJ

Caufa XI. Qux(l III. sss

Px Communications autem form 4  > & modu

fioritateab anathcmacisvinculo hos fiibtrahimus: vi
delicctvxores , liberos, feruos, ancillas,feu maticipia,
Jiecnon nfticos feruicntes,& ornnes alios, qui non a-
dcbcurialcsfunt, vt corum confiliofcelera perpetren-
tur,& eos, qui ignoranter cxcommunicatis commUoi-
cant,fiueiIlbsquicommunicantcum eis, qui exc6m w
municatiscommunicant. Quicumque autem orator,
fiueperegrinus, ant viator in terram excommnnicato-
rumdeuenerit, vbinon poffitemere,vel non habeat
vnde emac, ab excommunicatis accipiendi licentiam
damus. Et ii quisexcommunicatis non a  in fuftenta-
tioncm fiiperbia?,fed humanitatis caufa dare aliqu;d
veluerit,non prohibemus.

C. CIIII. ^ De Bonifacio,qui excommuni-  *

C A tis, &  1  pfetidoepijcopsfe non com-
municaturum iurauit.

lttm  Bonifacius Martyr Z 'acharia Papain epift-
qu£ inciptt [Pat e/ne.]

A Nteceffor b przdeccfforis vcftri veneranda? me-
inorir Grego' ius,dum me indignum ordinatiit, Sc
ad pr^dicandum verbum Dei Germanicis gentibus mi
fitjlacramento me conllrinxic, vtcanonicis, Sc  iuftis e-
pifcopis,&presbyteris>in verbo,fa$.o,confe.n fu,aftipu-
iatorficrem,&adiutor,(quod cimi dimna grada adim-
plcreftudui:)fal<bs autem facerdotes,hypocvicas>& fe-
dujftorcs populorum vcL corrigerem ad viam laltuis,
veldcclinarcm,&abftinereni a communione ipforum:
cpiodevpartcferuaui, &expartecudodire, Sc  implcre
ponpotui:fed fpiritualiterimpleui iacramentum qnia
la c  confenfum,&in confiliu eorura-non venit anima
m ea:corporaHtet* autem ab eis omnino abftinere non
potui. Dum enim venidem adprincipem Francorum,
co gentc ecclefiarum neceUtcate, non tales ibi reperi,
^»ales volui: led ramen in fančta communione corpo-
»s Chriftiillis non .communicam.

1  ^rtpfeudoepifcopis.),./3K - //» aliquot‘vctujls antea
it it r,  c x c o m m u n ic a t i s a p fe u d o e p i fc o p i s .

^ Ep:jlola,/n quahabetur capitulum hoc>edita eil pr/
kurenti um Sumim in vita fancli. Bonifacij legati Gen
ma ni* y  7nartyri-r. hm e n dati o/ autem exiat manujlri-
faUsmain bibliotheca-monajlerij Dominicani.

C. C V. Excommunicatsnon communicat>

qui esanimo non confentit.
fcmZachariastPapa Bonifacio martjriin epijlola ,
cuinsinitiumesl y  [Benediclus D c is.]
r\ Vod d. pradeceffor nofter bcatat menioriažGrc-
xLgorius,huius fan&x fedis Apoflolic*pracJHdum
3(1  P‘*dicandiim verbum Euangeiij tuam mififlct fra-
te rnitateni in Germanih partibus, & gentibus illispa-
ganis,verbo pollicitationis illam voluit ante effe mu-
R, Um : c itavc oi thodoxos epifcopos, presbyteros,
v ,dquofcumque reperirc potuifles in verbo exhorta-
tlo nisperfeftQs,ampliusconnrmares, & cis cor&piuni-
^es(quod&rfad um eft: )fiquos verofedu&ores epi-
“Pos.autpfcudopresb/teros, velquofquea reSofi-
c 'tranntciieuiantcsreperiircs, nulla tibi cum eisef-
, ft  communio: quod te.folatiante Deo, vfque ad prse-
ens  *P'ricualiter feruafle confeftus es : vel (I omnino
" °P ter principalem..& humana fauorem gentls Pran-
^ orui ". do m ad eo? acceflifles, corporaliter abftinere
Ol "aluifti,cogente ecclefiarum Dci ncceflitate,atta-
JI) Cn ln eorum confilio, & confcnfu communionis ani-
cu ,tlu | wn eft coinquinata. Icacjue propter hoc,qubd
t  C1  ^onuerfatus es.non confentiensiniquitati eo-
>oiilIu m  cibieft detrimeneum coram Deo.
f Jtl g "'pijloUprtceUnnt hjeverba,  Suggeftit itaque
fo^^ternitasenain iuis apieibus ,qu6dpradccer-

c Q'’‘'r‘ , ft ent ‘‘ , ‘’ntm,r..nfnberbix. b hi a  p a. c. o.

d e A.mtnium.

9- S 5 - .

atqj recenciliationi* hic cH.

C. C VI. ^ hlodu*, firma txcommu>.i~
cationpf.

D Ebent * duodecim facerdotes epifcopum circu-
ftare,& lucernas ardetes in manibus tenere, quas
in concluftone anathematis, vel excomnuinicati«nis
proiicere debent in terram,& conculcare pedibus: de-
indc epillola per parochias mittacnr,continens excom
municatorum nT>mina,&caufam cxcommnnicationis.

^ jtpud Burcbardum-t &lHonem e.i^u.c m hoc capt-
te continentur,(£r multa. ali a eidem pertinentia,citantur
ex concilio Rothema^enfi. In coUečtione vero eansnum in-
certiauHoriirmtnufcripta, ijfdtmvtrbtf, ijuibuj hic , i'e-
fertnr ex ZacharU Pnprt.

C. C V II. ^Detodem.

ltem  ex concilio Aranlico.

C Anonica b inftitota,&faniSorumpatrumexem.

pla feq«entes,ecclefiarum Del violatores i au-
čloritate Dci,S; iudicio fanfli Spiricus a gremio fančli
matris ecclefiar r & a eonfortio totius Chriliianicatis eli-
minamus, queadufque refipifcant, & ecclelias Deifa-
cisfaciant.

■ Violatores.] In endem collečlione, &apHdBur-
0h ar dum , & in dnobMVetnJUr Grntinni codicibMjeijui-
tur K .ab aids tam e n Gratiani atmpUtribtu , &.xb lw>-
neal/ejl notaijta.

C, CVIII. Modus reconciliationk tx~

Communicator um.

Itcm  ex eodem.

C  Vm e  aliqmVvel excommunieatws, velanatbe-
macizacus,pccniterududus veniam poftulat,&e-
medationem promitcic,epifcopus, quieum excommu-
nicauit,anteianuas ecclefiE vcnirc debet, 8 c  duodecim
presbyceri cum eo , qui eum hincinde circumllare de¬
bent. 1  Etfiilleterratproftratusveniampoftulat, &
de futurfs caurelam fpondet,tunc epifcopus apprehen-
fa manu eius dextera, iij ecelefiam illum mtroducat,&
communioni Chriftians reddat, Scfeptem pfalmos poe
nitentiales decantet cum iftis precibus, Kyrie eleyfon,
Pater nofter, Saluum facferuum cuum. Oratio,  Pratfta
qusrnmus Domine huic famulo tuo dignurr. parniten-
tis fruiStum , vtccclcfia: tutr fanfts, a cuius integrirate
deuiaueratpeccando,admiITorum veniam confequca-
do,reddaturinnoxius,per, S;c.

i <[ Debent.] ^lpud Burchardum, qui etiam excon¬
cilio .Araufico citatjutcfrauuntur.  Vbi etiam adelfe de¬
bent illi,quibus iniuria, vel damnumillatumeft, &
multa aliu,i}u.c omninoperlcgendafunt.

io.  ps. PresbyterisVero , qtii excommunicati fterum
minijierium contrn^ere prafumunt , qna pccnitentia fit
imponenda  , Ioannes očlauus clcro, gnordiut Salonita-
,no  d fcribenSjdcfinit.dicens.

C. CIX. ^ X>uafit pccnitentiafacerdotum,

ijiii cxcommuniiati , faerum ir.rr.l-
Jlerium contingtrepra-
fumunt.

D E e illispre$bytcris,quitemporefam^iflimiprae-
deceflbris noftridomini Papje Nicolai cxcommu-
nicati faerum minilterium contingerc prcefumpfe-
runt, ipji in fe damnationis (ficut facrlcanones ftaruc-
runt)fententiamintulcrunt.Tamcn,quiamiferatio A-
poftolica veniam folet praclbarc correčiis, ob mukitu-
dinem mifericordije illis hanc indulgentiam cxhibe-
mus , vt fančla communione faginati,ftudeant tribus
continuisannispochebdomadam omni i fecunda, Sc

a Burcb l.u.c.l.luo p.t+. c. j 6 . b Burch.Ln.c.
J.luop.^.c.ilC. c Bnrch.l.  ji. cap.  8. d al.Saler-
nitano . e  /00^.14.^35. Pann, l.  5. cap t  104. f af.
myji eri um.

• n-* BeClericiruntleiU &‘b<>ni*&rebrn Zc-  T"\ f-J C/as'nnd‘3 P-irc /?*

5<V clefidjlicii Ab Zpifiopo dijjenfandif.  i-^CClCU OCCUllUd. 1 ellS. )<S5

quarta,&fextaferiaa * 1  vino,&acarnepenitusieiu-
liare, & vitra lugcnda neqnaquam committere.

i ^ OmniCecundz.^^lpudluoiiemt&in aliquotfe-
tujlit Gratiani exempUribnt legitur,  omni fecsnda > &
fextaferia: ittuno Autem,o  mniquarta,& fextaferia.

* A vino.]/« Pannormid  rj?,aut a vino, aut a car¬
ine: Kp«d.lHDnem,  a vino aut aceto.

pfci autem cxcommn»icAtit ct>mmnnnicant , pr* mode
peccatipanitcntiam Accipiant.

C. CX. Pro modopeccatipunmntuv^ui ex-
cemmunicAti* communicant.

Vnele  Vrbanus IhGenebaldo  a Ccnlrinticr.fi

. epifiopo.

S Anchs » quippecanonibus cautum conftat,vtqui
exconimunicatis communicaucrit, excommunice'
tur. Ipfius c  tamenpcrnitcnti* > atqueabfoliitionis
modos eo moderamine decernimus, vt quicunque fen
ignoratia,feu timore, fcu ncceflitatc negotijcuiufqua
maxhni,& maximč neceflarij, eorum fc conui&u,falu-
tationc,orationc>ofcularionc d contaminaucrint, cu
miiroris poenicenci* medicin« focietatis noftraparti-
cipationem c fcrtiantur.Eos vero, qui aut fpontaneč,
aut negligenter incidcrint, fubea volumus difciplinae
cocrcitione * fufcipi, vt esteris metus incutiatur.

C A V S A XII.

Vidam cltrici pro pri a relinquere volunt:
de fnis gr eccleji* rebus tejlantentumcon-
• ji cin n t: dt rtb » cedeji* no nuli* largiuntur.
j Modo primum qu*ritur  , v trum liceat
clericisproprium hab er e.

Secundo^an resecclefi*, qu*ab eif d at a funt , pojlint
tonjlare aliqnajirmitate e'pf y qui c,u accepcrunt.
Tertib,Jiante tempus ordinati oni.s fiue, qui nihil ha-
bere videbantnr , gr posl ordinationem aliqua in-
ntnijfe nofeuntur >anpojlint ea rtlinqutre quibus
Voluerint.an non.

■S^uartb ifi de jun gr eccleji* rebusaliqua acjuijijfc
« ojinntur , anVtricfo communiter , *u Jingu Uri ter
ecclefi*, velfacerdotijure proueniant.

J^uintb^ji tejamenta liceat eif conficen.

'•O

Q.V AE S T I O X.

1  Lericosnit poJiidere,multifAHCioritAtibu{iu-
I betur.  g

C. I. Impukeres , & Adolefiente) inhnt
cent in ni mAnentti, probatijlimo
feniori deputeutur.

vlit enim  Tolccanum concilium quartum,
cap.  a?.

O Mnis h ztas ab adolefcentia 1  inmalumprona
eft. Nihil enim incertins,qudm vita adolefcentiu.
Obhocconftituerc oportuit,vt ii qui in clcro impube-

res, k aut adolefcentes cxtftunt, omnes in vno con-

elaui atrij commaneant, 1 vt lubric* ztatis annoi,
non in luxuria,fed in difciplinis ccclcfialiicis agat, de¬
putati probatiflimo feniori, qucm tk  magiftrum difei-
plinse, &  tcltcm vit* habeant. *f Qobd Ti aliqui ex his
pupilli exillunt, facerdotab tutela loueantur: vt Ik  vi¬
ta eorum a criminibus intačU lit, & res ab iniurialm-
proborum.Qui autem his pr*ceptis rciultauerint,mo-
nafteriis deputentur, vt vagantes animi, tk  fuperbi fe-
ueriori regula diftringantur.

a ril.GcbchriuU. b  /K«p.i4.f.45. PAnn.l.i), cAp.
JO7. c al.ipfi. d Al.tfculiue. e al.partictpiii.
f ril.cocrcione. g aL  Apprcbutur. b vlnfcl.l.  7 .
cAp.  I. i Gen. C. & S, ProHcrb.  ja. ^ nlphbcrei.

I At.commerentHt\

C. II. Omnibus clerictl temmunli ejlviU

fcrudncU.

Item  Clemcns m epi JI.';.

D lledtidimis a  fratribus,& condifcipu!is,Hiero(b-
lymis cnm dileflidimo fratre Iacobo cocpifcop«
habitantibus,Clemens epifcopus. Communis vita,fra-
tres,omnibus neceffaria eft, & maxime his, quiDeoir-
reprehenfibiliter militare cupiunt, & vitam Apoftolo-
runa,eortmiq;difcipuIorum imitari volunt.f Cornrnu-
nis enim vfus omnium, qnae funt in hoc mundo, omni'
buseffe homiaibus debait. Sedper iniquitatem ali«!
hocfuum eflfe dixit, & alius illud, & lic inter morral«
fafta diuilio eft. ^ Deni^ue Gr*corum quidam fapie°
tiffimus hzcitafcicns efie ,ait, communiadebereefc
amicopum omnia. [In omnibus 1  autem funt fine da-
bio,&coniuges.]Bt,ficut non poteft,inquit,diuidiafr>
neque Iplendor folis: ita nec rcliqua,qu* coibihu"'!^
in hoc mundo omnibus data funt ad habcBdum,diii' ( ' 1
debere.fed habenda elfe communia.Vnde Sc  Domin«*
per propheram b loquitur,dicens: [Hcce^iiarnbo'
num,&quam iucundum, &c.] Iftius enim confn«'«'
dinis more retento,etiam Apoftoh, c  eorum^d"^
puli,vtpr*diSum eft,vna nobifetim & vobifcum£ 0, l_
munem vitaduxcrc, Vnde, vt benb noftis,eratin“i : ‘
tudinis eorum cor vnurn , Scanima vna:necquifil«*,
eorum,aut noftrum de his, quspoffidebat,aliq«'a ",
clfedicebat: fed omniaillis Sc  nobiserantcomn)i ll!lJ '
nec quifquamegenseratinter nos. •[Omnes an I(l ^'
quidomos, vel agros podidebant, vendebante 0 * 1
pretiacorum,®: reliquas res,quas habebant,affer«"^'
ponentesantepedes Apoftolorum d (fcutnob 1 "".
quidam vtftrum cognouerunt, Sc  viderunt:)
debantur fingulis.pi out cuique opus erat. f A" ll f ^
autem viraufterus, Sc  Sapphira vxoreius,qui mcn ji.
funt Apoftolis de pretioagrorum fuorum, qsio *' lCt -.
derant, nobis prarlendbus, in confpeftu omniu 1 ”
cumaftantium a confpettu Apoftolorumptop ter Li
cacum eorum , & mendacium , quod fecerunt,' I,0 (  j
clacifuntambo.Cscera,qti*de talibuscognoni^J,s
vidimus.nccrecordatione, necdemonftrarinn^ 5 s
funt. Quapropter hic vobis cauendamanda* 1 " 1  ’ j.
doftrinis, & exemplis Apoftolorum obedire l^ 1  n r fn
mus:quiahi, qui mandata eorum poftponunt; 11  g,
liim rei,fed exrorres fiunt. Que  non folum vot>*! c  |<
da, fed Sc  omnibus pr*dicanda funt. gfinjrA'  * t 1

tV

&'■.

confilium ilances,veftram prudentiam horcamH r ’

n« 01

ii* 1 ’

Apoftolicis regulis non rccedatis: fed commin
tam ducentes, Sc  feripturas faeras refte inteilig« 11
qu* Domino vouiftis, adimplcre latagatis. (S .)

In omnibus autem funt fine dubio HccoM'

Verba hac abfunt ab originali , in recentioribM ce * ‘d
rum ediiionibus tmprejjo  , gr duobur ipfius
codicibus  , Vno Vati can o  , alt er a bibliothecrt f U i‘ v uU'
Florenti*,grab vAnftlmo.HancVtrofcntentiarrtj ^

nt acceptam , h*rtticiquidam Voltbanttn Cbny
ligi on e m tnuehtrt, Ita enim feribit Epiphanit* h* r "ep
Primum quidem , quod ipfe Epiphanes cun» ^
& (c6kx  antiftite Carpocrate,acfodalibus ciuSj c ^^r
nesefle hominum vxores lanciHit, exPlatoni . m *
pub.libris oecafionem načlus,& propriam c° ncU L/
tiam peificiens. Veritnt apud reteres etiam
hanc vxerum communiontm Vebementer dam^ rS .bi
tam  ,T er tulil anus t* nApologttico tuideuter tey* ^

vtrbtf.  Omnia lndifcretafunt apudnosjpr^cer^j^
In illo lococonfortium folnin>us,in quo foloc* 1  uf

P 1 * 1 -'" r rt\ v

■ ' {oioc *Jly

mineš confortium exercenr :qui mn amicoruni^j,«'
modo matrimonia vfurpant ,fcd & fua amicisP - c t'
tififinie fubminillrant,ex illa čredo maiorum Sc
tiflimorum difciplina,Gr*ci Socratis,&

a  vlnf.ibii. b Pfal.i)!. c  ,-i<?. 4 - d ' r-^

5$9  Caufa XII. xQuseft.

Bi Siquivxoresfuas amicls communicauerunt, <Scc.

C. III.. <{ I/ixtaecclefiam,cleric»rum clau-
jlra conjlittiantur.

/fmEugenius PapaII. & LeolIII.c.7.

N Eceffaria 3  etenim res e.vigit, vt iuxta ecciefia-n
clauftraconflituantur,in qiiibus clerici difciplinis
teltfufticis vaccnt. Itaquc omnibus vntim lic refe&o-
”11111,30 dormitoriu m ,feu catterac officina ad vfus cleri-
“rum neccflari^. Miniftri vero poli epifcopum fuper
'•Oit|igancur,quorum vica, atquc dobrina illos pocius
kornet,qtiam dehoneflec.

capntfeptimum ctncilii Rim*alf Rumeni o Upri-
"‘"n baliiti,&pojlea a Leone 111  l.innouati. jlnlea ci-
‘daturlerl X.

tac in alrit ecelefia alia adificia, nifi deri ceri* ponantur.

C. IIII, q[ N. e c in atrie ecclejia, mficlenco.
rum adificia ponantur.

Vnie  Nicolaus Papa. k

N  Vila c adificia in ntrioecclcfia: ponantur,nifi tan
tumclcricorum.

beri eadem leptaturin concilio Salefunftadtenfi, c.
babeturin fine colltHisnn Bttrcbardi, & refer-
** p «i hrne par.  15.

G. V. ^ ClericK* nihilfecularepoflideat.

It etn  Hieronymus ad Kepotianum»

OUricus, d qut Chrifti feruit ecclefia:, interprctc-
'^turprimo vocabulum fuum: & nominis definitio-
ne  prolata > nitaturefle quod dicitur. Si enim xA>j£(^
§ r *ce>for$latine appellatur,propterca vocantur cleri-
S^jj^uiade Torte funt Domini, vel qa Dominus Tors,
e ft»pars clericorum eft. Qui aucem vel ipfc pars Do-
eft,vel Domin um partem habet, talem Te exhibe-
debctjvt&ipfepoflideat Dominum, &pofiideatur
^ 0tri 'no.Qui Dominum poffidet,&cnm propheta e
^ clt: [Pars mea Dominus,Jnihil extra Dominumha-
j^fpoteft. Quod fi quidpiam aliud habueritprceter
3  ^^nijpars eius non erit Dominus: verbi gratia,fi
J. ruiTl )fiareentum,fi po{Te(Iiones,fi variam fupelle&i
bcum iftispartibus Dominus fieri pars eius non di-
i attlr - Si autem ego pars Domini Tum, & Tuniculus
tu^r a ^' S c ‘ us  ’ ncc acc *P*° P artem  in-ter caeteras tri—

Hri r 5 ua ^ leuita,& Tacerdos vino de decimis, & al-
^ eruiens,altaris oblatione fuRentor. Habens f vi-
vcftitum,hiscontentus ero, & nudam cruccm
Us fequar.

'**■ VI. ^Nihil praterVeum debet curare,
c), ni in etus fortem eligitur.

C  htm  Ambrofius de fu^a feculi,c.i.

v, portioDcus eft, nihildetet curare, nifi Deum :

0e • ,• ..it; • __ _ ,

mnnere. Quod

nc a Rerius impediatur neceftitatis
o Ue d .  a ^* a  officia confertur,hoc religionis cultui,at-
c crd  ll . lCn oftro oflRciodecerpitur.Hac enim vera eft fa
°^ ,s  ^ u ga, abdicatio domcfticorum , &  quardam a-
!° c ^ a nffimorum : vt fuis fc abneget, qui feruire

C g v rit ' S ]

VII. f Clemiit&VeodeuotnneccAH-
faagere 3  necali^uicLproprtntn ba¬
li t  u . bere licet.

^Hier^njrmu sadquendamfuum leuitam,de
T\V r "•nobufgeneribushominum.

'Ug 0 rimt gcneraChriftiauorum. Eft autem vnum
V C ? US ’ manc jpatum diuino officio, & dedi-
tcm plationi,& orationi, ab omni ftrepitu tem
!** tc ffare conuenie: vt funt clerici, & Deo de-


, -'-vuicoucrli. xA^(^>enim grsece, latine Tors.
l ^modi homines vocantur clerici, id eft, Torte

il 3 rc -  5 i?

^0* ' b ln conc.Salegunfl. cjl,

^ Dtufdedit.Anf.t.j.c. l.luo
J-' 1 ^  f  1. Tim. 6 , g oiig.

I De Clericfivnm Vita Uhniš & vebtts  E e-
• clejiafticuabHpifcopo di^enfantit.

elefti.Omncs enim Deus in fuos elegit. Hi namq; Tune
reges,ideft, Te, & alios in virtutibus regentes: & ita ia
Deo regnum habent. Et hocdefignat coronaincapite.
Hanccoronam Kabentab inftitution« Romana: eccle-
fix in fignum regni y quodin Chriftoexpe&atnr. Raftt>
vero capitis»eft temporalium omnium-depofitio.lili' ^
enim viftu & veftitu contenti,nuHam inter Te propne-
tatem habentes,debent habere omniacommunia. A~
liudvero genus eft Chriftianorum, vtfunclaici. Aceoy
enim grčeče , eft populus latinč. His licet temporalia
p<>ftidere,Ted non nifi advfum.Nihil enim miferius eft>
quam propter nrnnmum Deum contemnere. His con-
cefTum eft vxorem ducere, terram colerc »inter viru iu
&  virum iudicare,caufas agere, oblaciones fuper altari
apponere, decimas reddere: bcitaTaluaripoterunt , ft
vicia tamen benefaciendo euitanerint.

C. VIII. ^Clerici nihilpropriumpojii*
de ant.

ltem  Gregorius ^iugufino ^Ar.glorum epifcopo y
re^onfionum c.i.& 2.

O  Via b tua fraternitas monafterij regulis erudb
ca/corfum non debet fieri c  a clericis fuis in ec.
clcliaAngIoium,qu5auaoreDeo nuperadfideni per-
dučlaeft ;hanedebecinftituere conuerlacionem, qir»
in inicio nafcencisecclefi* fuicpacribus noftristin qui-
bus nuli us eorum ex iis, qna poffidcbac, aliquid fuum
efle dicebac ;federancillisomniacommunia. ^ Si d
qui vero func clerici excra faeros ordines coftituti, qui
fe non pofTunt concincre, forciri vxores debent, & fti~
pendia fua excerius accipere : quia & de eifdem patri-
bus, dequibus prafaci fumus, nouimus feripeum, 8
[quod diuidebacurfiaguiis,prout cuique opuserat. ]
De eorum ergaftipendiocogitaiidum,acqueprouiden
dum eft: & fub ecclefiaftica regula funt tencndi:vc bo-
nis moribus viuant, & canendis pfalmis inuigilent, Sc
ab omnibus illicitis cor,<Sc linguann & corpus Deo an-
ftore conferuent. Commiumer f  autem viuentibus
iam de faciendjis portionibus,veI exhibenda holpitali-
tace, Scaditnplenda mifericordia nobis quid erit lo-
quendum?cum omne,quodfupereft ,in caufts piis, ac
religiofis erogandum eft : Domino &magiftroomni¬
bus dicente. [Quod g fupereft,date ckemofynani,&
ecce omnia munda funt vobis.]

C. IX. *’ CUricia omnia communia ejfe
debent.

ltem  Vrbanus Papa omnibuscatholicu, epi-
jlola vnica.,  1.1.

S Cimns b V os non ignorare,quia hafienus vita co-
munisinter omnes i Chriflianos viguit,&adhiic
gratiaDei viget.:.& maxime intercos,qui in fortem
Domini funt elc&i, ideft, clericos: ficut in aiSibus le-
gitur Apoftolorum k [ Multitudinis autem creden-
tium erat cor anima vna, necquifquam eoru a

qusepoflidebat,aliquidfuumelIe dicebat: fed erant
illisomniacommunia.]^)«]?-.!. ^ Quicunque 1  ve-
ftrumeommunem vitam fufceptam habet, & vonit fe
nihil propriumhabere, videat, ne pollicitationem fiiS
irritam faciat: fed hoc,quod Domino eft pollicitus, fi-
deliter cuftodiat,ne damnationem, fed prsrmium iibi
acquirat ■ quoniam fatius eft non vouerc , quam votu,
prout melius poteft, non perficerti Granius enim pu-
niuntur ,qui votum fecernnc, aut fidem pcrceperunt,
& votum non perfecerunt, autin.malis vitam fmierfir,
quam illi, qui vitam fine voto finierunc; aut finefide
mortuifunt, & cam.cn bona egerunt Optra.

a Jhig.fier. it.ad fratresin ereiho. h loan.diac.
in'vita,l.i.c.',j,Anf.l.j.cap .5. c al.tiuere. d  32.
dijl. (i quivero. Hf/jr.  I. e xlci.  4. f al.Commnni
autem\ita. p Luc.it. h .A/ifcl.l.j.c.j.tu'p.  L. r*
13 J. i al,btnot. \ ^Ačl.a. I Jnead.epir.c. 6 ..

»I Decreti SecundaPars.

C. X. ^ Oe ttdem.

Jtem  Auguftinus « fermone de  * communt
"vita clcricorum.

N OIo, vt aliquis de vobis inueniat mali viuendi ec
cafionem. Prouidemus enim bor.a, vt ait Apofto-
lus, t> nonfoliini coram Oeo, fed etiam coram omni¬
bus hoitiinibus. Proptcr nos, confcientia noftrafuffi
cit nobisipropter vos farna noftra non pollui ,fed pol-
lere debet in vobis. Te nete quoddixi,atque diftingui-
te.Duscresfunt,confcicntia,& farna. Confcientia ne-
ccffaria eft tibi; farna,provinrio tuo. Qui fidesconfcien
c iz fua; negligitfamam fuam , crudelis eft. &infrd.  c
Nulli liceat in focietate noftra habere aliquidpro-
prium :fedii forte aliqui d habent, nulli licet; & qui
habuerint.faciunt quod non iicct.&iafra.  Enthecam
nobishabere non licet. Non enim epifcopi eft fernare
aiirum, & a fe reuocare niendicantis mamim. Quoti-
die tam multi petunt.tam multi gemunc,ta multiino-
pes nos interpellan t,vt pltires triftes relinquamus: qa,
quodpoflimus darc omnibus, non habemus Non ha-
beamus ergop enthecam. i&infra.  e •[ (Juihabere vo-
luerit proprium, & deprcprio viuere,& cotraifta prs-
ccptafacere,parutn eft.vc dicam,non mccum mancbit,
fed necdericus erit. Dixeram enim, & fcio me dixi(fe,
quod fi nollenc fufcipere vitam focialem mecum, non
illis tollcrem clericatum: fed feorfum manerent, fcor-
fum viuerent :quomodo noflent, Deo viuerent; &ta-
menanteoculospofui, quantum mali (it a propofito
caderc. Maluiemm habere coccos, vel claudos, quam
plagere mortuos. Qui enim hvpocrita eft.mortuus eft.
Quomodoergo,quieunquevolui(fetextra manerc, &
de luoviuerc, non tollcremeiclericatum: iramodo,
quia placuit illis, Deo propitio, focialis hasc vita,quif-
quis cum hyprocri(i vixeric, quifquis inuentus fuerit
habens proprium,non il!ipermitto,vt inde faciat tefta
mentum ;fed delcboeum de tabula clericorutn. ltem
fupra. f  1 Qu> 1  non vult mecum manere, & in co-
niuniviuere,habeat libertatem ; fed videat, vtrum ha¬
bere podit felicitatis h^reditaccm. g

Initium buiu» capittcrf/jue adrerf.  Qui habere vo-
luerit. letitur infermone i.de lommuni vita clericorum,
feu $ 2 .artfratref i/i eremo : cateraverbpartim in fermone
tf.ad fratre) in eremo,ftueferm.}.de communivita cleri¬
corum, partim in e o dem  52. fine  2. de tjuibiu fermonibut
adnotatirm e tl fupra, dtjl.86. Partem hm m capi In ref trt
Beduin comment. 1 . C er.c. %.fub hoc titulo,  Ex fermone
de vita & moribus cleritorum.

1  ^ Quinon vult. ] Ir. ferment ipfo praccdit c.certe
ego. infra.eadcm , t£rpauiu interitHtife^uitur,  qui hoc
non vult,habeat libertatem, &c.

C. XI. Hon licet habere proprium ijf,qiii

f.iu renuntiant, &'eommunitervi-
V tre fftondent.

Idem ferment terttt  h de communt vita
clericorttm.

N Ondicatis aliquid proprium : fed fint vobis om-
niacommunia .& infra.  ^ Quicunque autem in
tantum progreffus fueric malum , vt ocenite ab aliquo
litteras.vel quodlibet mnnus accipiat.fi hoc vltrocon-
fitetur,parcaturilli,& oretur pro lilo. Si autem dt pre-
henditur,atque conuincitur,fecundum arbicrium preš
byteri,velprscpofitigrauius emendetur.es- f. Cum »
huius noitrs congrcgationis fratres non folum facnl-
tatibus, fed volnntatibus propriis in ipfa ordinationis
lufceptionc renunriauerint, & fe per promiflam obe-

592

dientiam penitus aliorum poceftati,& imperiisin Chri
fto, & pro (..hrifto fubdiderint; certum 2  efteosmhil
habere, poffidere, dare, vel acdperedeberefinefupc-
rioris licentia. Qubd a  fi propinquus, vclamicus,vel
quilibet fratrum cuiquam aliquid offerre voluerit,pri-
mb quidem Priori infinuetur > & lic fufcipiatur, fi  ipfe
mandauerir. De quo tamen nihil fiataliud, niliquoi
PHori placuerit.

Cap ut hoc fkmptum efl ex fermone ].de eommuni^
ta clencoru , in (ju o r egu la B. jLuguji im continctu}\acrt -
petiiur epif.ioq.fedm ca ad monachas oratio coutrtitur-
1  ^fCum huius noftra?, ] Hacvfjuc adrerf.  certui«
eft. non funt inuenta apud B. cAuguJUnurh,

i  Certum. "]Hac habenturmprima regula, c.  4 »

C. XII. ^ Decode/n.

Idem traclatu  50. ad c. ti.Ioannit.

E Xempiu Dominiaccipeconuerfantisin ccrrskOK
re habuit loctilos, cui Angeli miniftrauerunt,^ 11
quiaecclefiaipliusloculos fuos habitura erar? Qi iar j

furč admific,nifi vteius eccleftafurespatičtcrtolcr« 1 '
C. XIII. Icclefiarum prapofiti^emm dif"
penfatores efficiuntur,

ltemVro(\icr  b devita iontemplatiuaJib.i-C-9'
- 1 ^ Xpedit facultatcs ecdefia? polfideri, i&^priasp cr
JD Fedionis amorc contemni.Non enim propria:l ,,n  ’
iedeommunes ecclehae facultatcs: &  idcoquiFq ,,,s
nibus,qu3c habuit,dimiflis,ant venditis,fic rci
temptor,cum prarpofitus fuerit fačlus ecclcfi«>
qua? habetccdefia,efficiturdilpenfator. Deniqu e  j
dus Paulinus,vt ipfi melius noihs, ingetiapr*^^
fuerunt fLia,vendita,pauptribus crogauit: fed
člus dlet cpifcopus, non cotempfit ecclefiac
fedfidelilSroc difpen auit. f^uo fafto fatis
propria debete propter perfečtionem contcmni)^’. c
impedimeto perfedionispofte ecclefta? fac«Itatc 5 ' ^
funtpiofcdbcomuncsjpoffidcri. Q_uidfaHdu s  ’^»
rius ? non ne & ipfe omnia bona fua aut parentib%j\
liquit,aut vendita pauperibus crogauit ?is tanie / ( pi'
merito perfeftionis fuar fieret ecclcfia: Arcla^f p 0 f
fcopus, quar illa tune habebat eedefta,
fedit,fed ctiam acceptisfidelium nume rolisfr«‘“ n
tib*ampliauit.lili d ergo tam fima^tanipcmi. j}
tilices,fafiis euidenter cUmant,pode,& debff £,,e i|J j'
fecerunt. Q_ui vtique homines tam fircularii'^ t( ::
diuinarum rerum fine ambiguitatedoflilli®'-*'*
res ccclefisc debere contemBi ) numquameasll e ‘ ,,l
qui omnia fua reliquerant,retinere. e

C. X 1111. ^ Diaconi , rel(jualibet relig*
fe p er fona rcgnlurcm ‘vitam duce-
re cogantur.

ltem  Gregorius Felut epifcopo de Acrof«^

lib.l.epijl.K)

a Voniam f Vtlina,Cuxentina,&

Ha?, qua? tibi in vicino funt conftitut*> 6 f e  jjrf
noicuntur vacare regiminc, propterea fraterm ca
earum folenniter operam vilitationis ininnxin ,|l Jjf'
prae omnibus commonentcs, vt vbi prarfataru^.^
liarunijiiHe dicccefcos earum,vel diaconi, vel
perlona? inuenta; fuerint,diftridc,canoniccq; vl ^

C. XV. Shtareinprimitiua tedeftap<*"

diavendebantur.  ■*

Jtem  Melchiades Papa. ( .

F Vturam g ccclcftam in gentibus Apoft 0 ' 1 ^/
debat: idcirco pratdia in Iudata minimč fti nC
fed pretia tantummodo ad fouendoscgcnces^^/

eguiivC. 4 . b &in conc.uA^ifjijid
c D u* fant orifc cco c o mm n n ta. 1 o vi r- d f

k

a Serm.^i.ad jratres in eremo ln couc.aArjuifg.c.iil.
*/4nfl.j.c.6. b PjrnM.&l.Cor  8 . c Jbcda.l.Cor.2.
It.cj.^.nonfunt audi en di. d aliquid.  ] ong. e Inf.
a. (juaf. "Pobi* enim. Ser/n.  55 . f Serm.tf in extrcmo.
g al.atermiatem. h Lt tptji.ioj.ad montehaf.

i In prtma  >

Xh<a fur. t pr ■‘fccco communia.’] o vi g- d

al fufcipere. f M'. lC‘

orig.hacclaifula. * j  'a.

g T J oly.l.i.tit,iy.Burcch.l^.c.l*&*$o Ju o p. 1- c '
Pann.l.z.  e. 3 .

Caufa XII. Quaefl. I.

593

twnintcrturbints, & aduerfa mundi fuccrefceret ec-
tlclia.couiijucperuenitjrt non foliim Gentes,fed etia
Romani principes, qtii pene totius orbis monarchiam
ttncbant.ad fidem Chrifti, & baptifmi facramenta co i
cnrrcrtnt.Equib.vir religiofiflimus Conftantinus.pri-
»us fidem veriratispaten ter ads-ptus, ličen tiam dedtt
pervniuerfum orbem ,fub fuo degentes imperio, non
folumfieriChrifUanos/cd etiam fabricare ccclefias,&
pradia tribuerepoffe conftituit. Denique idem prafa-
rusprinceps don«ria immcnfa contulit, & fabricam
tcmpliprimat Tedisbeati l'etri principis Apollolorum
inftituit:adeo. vt fcdem imperialem, quam Romani
principcs pofrederant ; relinquerct,& beato Petro.fitc
cefforibtisaue a  fui profuturam concederet. Idem
verbprafidens b infau&aiynodo,qiimapudNicatam
congregata ell ,cum querclam quorumdam conipice-
retcoramfedclacam.ait; Vos a leminediiudicaripo-
teftis : quia fblius Deiiudicio refcruamini. Dij etenim
večati cflis: & idcirconon poteftis ab hominibus iu-
dicari. Ab illo etenim tempore, & deinceps, viri reli-
giofiffnm non foliim poffeffiones & prsedia,quarpofie-
derant fidetiam fcirretiplos Domino confecrarunr,at-
dificantes bafilicas infuis fundisin honorem fantto-
rnmmartjrrumperciuitates, acmonafteriainnumcra,
in tjuibuscartiis Domino feruientium conueniret.

<[ Cateri e ti um  calleUores Mflckiadcm cit ant: tpnodeon-
furt non poffe relie ammaduertie aucior olojfe. Pit enim
m hoc capitc men ti o 'Htcana /ynodi : tp ho tempore  (vr ex
ipfi fjnedo , htftbi.  > &c.eterit bij}.ricifapparet)iam
^Ulchiadesobierat. Hubetnruutern mUprurn in feripto
i- primiiiua ecclefia , & murufietniiu Confantini: epu o tl
'»relitčliene ljtdori.Lutetia bit impre[fa,/ecpuitur fatim
potidecreta Metcbiadtc,tpuemadmodumfupra,dijl.SS.ad
'Mcremt , adnotatnm ep.

C.  XVI. ^ diieare pradiafidelium hodit ab
ecclefia non alicncntur.

Item  Vrbanus Papa, epijiola Unica,c.t.

TrMentes c autemfummifacerdotes, & alij,atque
’  leuitae, & reliqui fideles, plus vcilicacis poffe con»
brte.fihjreditates.&agros^uos vcndebanr,ccclefiis,
<l“ibus prafidebant, epifcopi traderent ; eoquodex
“uuptibus eorum,tam prscfentibus,quam futuris tem-
poribus plura,& elegantiora minili rare polfent fideli-
“Mcommuncm vitam d ducentibus, quam ex pretio
Ipibrumicccperunt prardia,& agros, qnos venderc fo-
™ant,matricibus ecdefiis tradere, &  ex fumptib 9  eo-
Uuiiviuere. ^ Ipfa: vero res in ditione fingularum pa-
t, ' c biarimr cpifcoporum (quilocum renent Apoftolo-
'"TOjerant, S; funt vfquc adhuc, & futuris femper de-
benccfTc temporibus. E qurbus epifcopi, tk  fideles dif—
fenfatores corum, omnibus communem viram degere
volentibus, miniftrare cunfia neceffariadebcnt, prouc
^clius potuerinc , vt nemo in cis egens inueniatur.
n‘Pl* enim res fidelium oblationes appcllantur, qnia
U »minooffcruntnr. <& inf a, c.  5 . q Memoratis ergo
J u gmentationibus,accultibns in tantum ecclefiat,qui-
vsepi čopi pratfidenc, Domino adminiculance crcue
Srtantis maxima pars earum abundat rebus, vt
lit in eis communem gerens c vitam, indiges:

,° m nianeceirariaabepifcopo,fuifqiie mini (Irisper-
*ldco,fi aliouis cxtiterit modernis ,aut futuris
'aiporrbus, qui hatcaucllere nitatur, iani dičt* dam-
"«‘o«eferutur.

^ XVII. q[ De eodem.

H Auguftinus f tračfatn 6l.in Uannem.

- . “'M' 8 Dominus lotulos.S: a fidclib

U 6

oblata

Mr. I.

^ e nie-

‘ J  ? C jlri f ^* B *d**dc ibi gUJfa

•rdin,'

De rehtt* & pradvs ecclefia difoen-

fandie) & alienandi*, ) y  4

conferuans.5: fuorum neccflttatibus , &.  aliis indigen-
tibus tribuebat. Tune primum ecclefiafticae pecuniae
forma eft inftituta, vbi inteJligercmus,quod prarcepit,
non a  cogitandum elTedccraflino, non adh«cfui(fe
pra»ceptum, vt nihilpccuniseferuetur a fančlis ; fed nc
Deo pro ifta feruiatur, & propter inopia! cimorem iu-
ftitiadeferatur.

2. . Hit emr.ibu*auftoritatibut claret , quod deri-
citviullo moda licet hab tre quidprimum: quod Ji habue-
rint) no clerici erunt ; non tame clericatu* e it toUendut e ji*

C» XVIII. % Clericaiutnon tollitur ei*,qui
'volunt habere aliquidproprium.

Vnde  Auguftinus in /Inn.  2. b de communi
rita clcricorum.

C  Hrte c ego fum,qui ftatueram,ficut noftis, nuilu
ordinare clericum,ni(I qui mecfim vellec rnanere:
ant fi velletrecedere a propolito,red:e illt tollerem clc
ricatum : quia dcfcvcret (anči« focietatis pronailfum,
cccpttimque confortium.hcce in confptdu Dci, & ve-
ftro,muto confilium^ i volunt habere aliquid pro-
prium^uibus non fufficit Deus,& ecclcha fua , mane-
ant vbi volunt > & vbi pofliint: non eis aufero clerica-
tum-.nolo habere hypocricas. Malum enim eflfe quis
nefciat ?  Malum efteadere a propolito: fedpeius eft (i-
muiarepropoFtum.^puf?/;^«^. ^[Sinon d feruat
fanditatem foris > dimidius cecidit : fi vero intus ha-
biieritjfimulationem,^oru.s cecidit.Nolo vt habeat ne-
ce(Ttcatem fimulandi. Scio quomodohominesamcnc
clencarum. Ncmini eum tollo nolenti mecum com-
muniter viuere.

E contrafunt aliceaučloritates, quibut concediturpri¬
prla habere,non folUm aliis, fed etiam epifcopit.

C. XIX. <T" De rebuspropritt, vel acqnifitit
epifcopi haredibu* futt derelinquant.

Vnde  in concilio Agathenfi,r.48./e^V«>*.

E Pifcopi de rebus propriis, vel acquifitis,vel quidqd
de proprio habent.hjeredibus fuis,fi voluerint, de-
relinquant. Quidquid vero deprouihone fu* ecclefia:
fuerit, fiuede agris, fiuedefrudibus, e  fiuedeobla-
tionibtis,omnia ^ in iure ecclelia? referuare cčfuimus.
C* X X. ^ De eodem.

Item  ex concilio Martini Papaj, g c. 15".

M Anifefta autem debentede , <^use ad ecclefia per-
tinet,his qui circa iplos funt,presbyteris, tk  dia-
coms; vt fi epilcopo contigerit inopinatus traniitus,
res ecclefia* nullo modopollint minui,& perire,neque
resproprise epifcopiimportunitatem patiantur pro re¬
bus ecclefia : vt nec ecclefia incurrat damnum , nec c-
pifcopus in fuis rebus pro rebus ecclefce proleribatur.
C. X X I fl(| De eodem.

ldcmjiatutum cti  in ca non ih us Apoflolorum,
c.  40. "vbi le tur,

S Int b manifefiaeres proprix epi r copi, (fi tame ha-
bet proprias ) tk  manifella* Dominics : vt poteftatc
habeat de proprii s monens epifcopus ficut voluerit,&
qmbus voluerit,derelinquere : nec fub occafione ec-
clefiafticarum rerum ea, oua: epifcopi elfe probantur,
intercidant. Fortaflis enim aut vxorem habet, autfi-
lios,aut propinquos.aut fcruos. Kt iufium eft hoc apud
Deum tk  homines, vt nec ecclefia detrimentum patia-
tur ignorationc rerum pontificis, nec epifcopus, vel e-
ius propinejui lub obtentu ecclefia proferibantur , tSc
in caufis incidant, qliiadeum pertinent, morfque 1
cius iniuriis malac farna? fubiiciatur, •

I ^ Morfq;eius.] Mite ligebatur,  mortifq: eius in-

a }datth.6 f ' b al.$2.adfratre.ri?ieremo. c *An~
Jel. L  7. c.  8. d Si feruat.^orig. e al.frugib. f ul.
cmnia ture. % Jn capit.Mariiui Bracharen. ex can.  4.
conctl. Mitio c h en i  > mutatjsverhit,fed falua ftntentia.
h Mf.l.(>. c.\6j.

V

»■_ . . De rebus &prsdiSs ecclefi* dif-
)V) pehfandis & aliertandiV.
iuriis infkmentnr. Rjjfitutus  eff Lnus tjtpnfca verfione,
cui totum relitjuum cuput connenit.Grxce c'i,to tov  ccdr*
taia-nv Utr$nyjM;  a ,ideH,  &eius

mors rnalcdiftis vndique appctatur.

C. Xtl. <[£ x rebus ectlefi.x cpifcopus, Ji in¬
dige tyfibi  »& fuis neceffana
pernat,

ltem  in eifdem canonibus,c.4i»

E X his autem,quibus epifcopus indiget(fi namen in¬
diget) ad fuas necetfitates, & peregrinorum fratru
vius & ipfe 'perc;put,vt nihil ei 1  poifit omnino dcef-
fe-Lex b enim DeiprjECipic,vtquialtariodeferuiunt,
pafcanturdc ipfo.

i ^ Ei podit. ] Legitur ettam,  eis podit Kam<&in
Gr&ci* codicib* p ar tim e J cedri,partim cwrJj$.

C. XXIII. ^ Rei ecdefiaihcas epi f opus
dijjicnjct.

Itemex  concilio Anciochcno, c c.25.

E Pifcopus d ecclcdafticarun^rerum habeat pote-
datem ad dilpenfandnm .erga omnes, qui indiget,
cum fummarcuerentia, &  timorc Dei. Parcicipet aute
ipfe quibus indiget ((j tamen indiget)tam in fuis,quam
in fratrum,qui ab eo fufcipiuncur,necedariis vdbus ,p-
futuris ; ita vt in nullo qualibet occadone fraudentur,
iuxta fančtum Apoftolum c  dcdicentern [ Habcntbs
vičtum , & tegumentum , his contenti fimus. 3 Quod
II contentus iilis minimc fuerit,couertat autem res ec-
clefia; in fuo> vfus domeiiicos, & eius commoda, vel a
grorum fručhis, noncum presbyterorum confcientia,
diaconorumq; pertračiet, fcd horum poteftatem do me
fticis fuis,auc propinquis, auc fratribus, filii(que com-
mictat,vt pcr huiufmodi perfonas occulte 1  resla*dan
tur ecclcda;,iynodo prouinci* pcenas ifte perfoluat. Si
autem & aliccr accufetur epifcopus>aut presbyreri,qui
cum ipfo l'unt,qubd ea, qua; pertinent ad ecclcdam>vcl
exagris,vel ex alia qualibec eccledadicafaculcate d-
bimet vfurpenc, itavc ex hoc affligantur quidem pau-
peresjcriminatiom vero, & blafphemiis ca fermo pra-
dicacionis>quam ij,quidifpcniant, taliter cxponantur,
& hos oporcct corrigi, fancia fynodo idquodcondc-
cet,approbante.

i d ©cenite res.3 lnverfione Dionysq legi tur , vt p er
huiufmodi perfonas occulte cseccii ^ la^danturfratres
cccledaiȣj?* ioncordat cum alta :ntiqua verfione, qua &
ipfa e sl in tonus couaiiorum , vt pcr eorum feeretam di-
ligentiam ecclcdaftici Ledi videa tur. Gracein codmbus,
qui ledi funt,habetur,etc fo &]# TU'J 'ruirzev  A s^ndoius
&hd*f!s'rf}ctj TBVt  7 ti' cioczhinoct , id ep,  vt ex his

rationes eccJcfia* latenter lardantur.

C. X X 111  i. ^ ecelefia Jintin epijcopi
potepate.

ltem  in canonibus Apoftolorum,c.4f.

P Karcipimus, g vt in potellate fua epifcopus eede-
(ia? res habeat. Si enim anima: hominum pretiodo-
res b illiiunt credira*, i muho magis oportet cum
curam pecuniarum gerere, ita vt potcliace eius, indi-
gentibus omnia difpenfencurper presbyteros.& diaco
nos,& cum Dei ti more, & omni follicitudine ^ mini#
ftrentur.Ex his autem,quibus indiget, tkc.vtfupra.

Cum er^o in concilio  . Agathenfi , Martini,  ^ cano-
vubus .. 4 po polo rum dicatur:  [ Sin t manif e J?* res proprire
epife o p i, ~]citmin eifdt canonibus, &tn conciho^Antioche-
no prrecipiatnr, "vt  1 epi/copoparticipetres  m ecclejire,

A £ vretju tet. b  1. C or  9. c Et inParifienJt-
conc.l.i.c.  15. d ^Anf.l. 6.c.16$. e i.Tim.6. f al.
tret era ladantur ecclefue. g Mtnf.1.6.  c.150. h pre -
tioft.  J orig. i yrt^svnovyides},credenda.  ^ ev-
%et€ttccf,id ejljntcgritate. I Sup.ead.c. ex his autem,
m al. rebus.

Decreti fecundaPars. 596

J tamen indiget, nonn e p a ten ter ojlenditur, cjuod epifer
p us habeat lih ere propna  f Dicendo enim  f ji indiget tt’
bus ecelefia'] not at eum habere propria  , qua fortajfefu&
necejlitatibus non fnfficiunt. Quomodo e>go cleriiuijfi
proprium habere voluerit, clericus non erit  f i&epifcopM
hab >ens propria, non folum non de Jim t e (Je epifcbpus  ,TC'
rnmetiam cunčtas ecclefiajhcas Jacultatesin Jua iubetu*
habere potepate  f ^ Sed notandum cfl, epifcopos orientt-
lcsYxores habere,Qyfilios: qusfdam autem exnojlrtt
tih us cum m laicatu, Jiue in minoribus ordinibu* csnpt^
ti,habeant vxo.res,<&’JUios, fiuc morte "vxorisinteruend'
te, fine continentiaparivoto feruata,adfacros ordintSA (i
cedere.Hts omnibus conceditur habere propria adfuos,&
fuorum v Jus. X]ui autem ab in fanti a faera mi lit ne trsti ' 11
funt,nullo modo tispermittitur haberepropria:quiattd‘
Uesleis excptfatie proprietatis : nifi Jortafje retine***
fua,dfumpubus ecclefireabptneant,SJuodperipojfeVtO'
fper de vita contcmplatiua,l.' 2 .c.\i.te]latur, dict/if.

C. XXV. €[ De i>s,qui tam in firmi Jhnt, ‘rt
fubs rebus renuntiare non pojiint.

I Lli autem,qui tam indrmi funt,vt pofledionibu$A ,lS
renutiare non podint,d ea,qii£ accepturi erant^jf'
penfatori rclinquant nihil kabentibus conferenda,* 1 '
ne peccato podident fua: quia &  ipd quodamodofo*
relinquunt, quando propriis contenti rebus, nihilc°'
rum, qu2 labori, vel ordini fuo deberi arbitrantur,^'
cipiunt.

Ve rebus v ero ecclefue epuaritur , an liceateasperf**
bendas diuidi,vt annuos reditusrjuifpfibi l^ecialit ^ 1
dicet. Hocnon poffeferi, argument o & auHon Uit? f ri ^
batur. Clenci fuccejfores eorum funt,de quibuf dicfM  ,

[ Multitudinisautem credentium erat corvnum , &***

. maVnaJNece/fe esi crgo,vt eorumfe quan tur Vitan*
rum in efcleja gradum adminifirant. Kon erg* A*,
propriumjibivindicabunt >fed erunt eis omnia

C. XXVI. ^ Res ecclefue quaji comrmt* 6i '
epifcopus dijjienfet.

ltem  Vrbanus Papa ait m epi pota vnica,c- i ’

R F.s b ecclcd* non quad propria;. fed vc^. n, °r 0 s*
& Domino oblata, cu fummo nmore n^' n
quam in prafatos vfu- funt Hdeliter diipenfand®’

C. X X v 11. ^ N on liceat epifcopo res etclt'-
fiarum in propriosvfus conuerterc.
ltemex  lynodo habita Roma; abEugcnio’

Papall.c.uSv k  s v

Vili epifcoporum liceat res mobilčs. atlt ' fflnl0 r0 .
les de lubie&is plebibus, aliifque pns lucis in
prio vfu habere : ne maiores enormiter locuplctf nC  ^
&minores tali fačlopanperes inueniantur. Concr a
gens, canonica aučioritatecoar^atusexidnc*“ . ^

Si ergo res eci lefi*, non qua(i propri* ,ftdqtt A f l(t , (i
munes habencLefunt: cum de communi nullus ^
meum esf,nec de rebus ecelefia:. hac ep mea> potett A^
du ere : ne videatur non imitaricharihztcrn iUorti  >
nulli aliquid erat proprium , fcd  c erant tllis orn» l * ^
munia. Hisitareppondetur. Sicut perfeclionechAp' - t
manente , fecundum difc/etionem ecclefiarum, difl rl  u.
fit ecclefiapicarum faiultatum, dumalitspoJfefiiA j-,
ius ecclefue ad dijpe/.Jandum committuntur,exqA^\p
ctt rt.s cci leji* omnibus debeant ejfe commur.es
tamen (ibt, & fua ecelefia deferuientibus neceffci y,it ' ^
minijlret,  d reliqua i quajuperfnnt,fideliumvj^' ti ^y
nifiraturus ita &prabeitda ecclefiarum y eadetn A
te manente y pie & religiose poffuut dijlnbur, nec tu* ^
bus ecelefia, vt propriis, Jed vt communibusVtild* C.
dejeruituris: Vt ex his,quafibi afiignatajunt.pri^^
binecejfaria percipiat :fi quavero fuis necejlita tr *
perfunt y in communes vfus ecelefia esdpendat,

a JtJi ? b Jlnfcl.l.  5. cap.  35. Folyc. i b- {,! '  *

d ' - -

' C.

n;

a l. ep iJJtp usfiibrmnijlret.  r  ^ j j j

L

597

Caufa XII.

C. XXVIII. ^ Veeodem .

Vnde  Auguftinus adBoniJacium comitem,epij}.$0.

S i a  priuatum b poflitkmus, quoil nobis fufficiat,
nonillanoftra funt.fedi pauperum : quoruin procu
rationem quodanimodogerimtis, non propriecatč no-
kisvfurpatiorie damnabili vindicamus.

Ojlenfum eft f quomodo liceat devicis bab ere pvopviu ,
&<{nomodo non. ttem^uomcdo ret ecdefueperpraben-
du dim dl pojlint.

*'N :

Q^V AE S T I O II.

Vnc qaaritHV, Ji facerdotes aliqua de rebus
ecclefia dedijfe nofuntur r an hit, qui e as ac-
__ ^ ceperunt 3 aliqua firmi tata confiabunt. jQu'od

tts  nulefia nullo modo dijlrabipojimt 3  t£r dijlvadapofii-
den 3 multis aučlovitatibus probatuv .

C. I. ^Ecdeju pecuniasaufevensVelut homi¬
nida damnatuv.
lAitenimSiephznus  Papa.

a  Vi c  Chriftipecunias,&:ecclcfia?aufert:,frau4at:,
&rapit, vt homicida inconfpe&u iudicis depu-
^buur.

*[ In epijlolis Step baniprimi 3 qua: extat 3 caput boe non
”«-betur:ftdin epi fts la p rima Anacleti, ex quo cit at uv d
^ kr chardo y &luone > & in conah o fribuvienfi , & infra
ta -d,c,^ui A bj\uUrit. Idem etia legitur apud Luciu Papa.
C. II. £)uidquid de facvatvs vafis,vel mi -
tiijlerijs d cjuoltbet devico vfurpatum
fuent 3 ecdejia reftituatur.

Item  Pelagius Hojlilio epifopo.

K  Vguftino noftra: ledts nocario Uiggerente didici-
Amus,quodcidiledio tuadire&is apicibus indicaf-
ct >quofdam de clero tuo, & maxime parochiartim ad
^pcrtiaencium non pauca fa erata vafa, velmi nifteria
<Jl| iraxidc,&aliqua huiufmodi perpecra7Ie, cjujcUrerte
| lofo aliena func propohc6. Charicatem vero cuam(vc
° c compecenti lollicitudine debeac infequi, vel vlci-
^Onoftrs pr*cepcionisau&oritarecupiscommuniri.
x! a d e  re prslentibus mandamus affatibus,vt compe
Jntis viuacitaris inftantia, quidquid de faeratis vališ,
. ^iniftcriisd quolibec clericorum vfurpatum, veidi
ra «mti fuifle compereris, line cuiufquam mor# in-
c [ueruu exipere non dimictas , & ecclefiafticis vlibus
"formare.

C. III. ^£>uidquid Domino confecretur :
adiusp evtiu et faccvdotum .

K /rmBonifacius &  Papa.

v «i « liceat ig norare,omne,quod Domino con-
^cratur, liuehlerichomo, fiueanimal, (iueager,

VCloiiJj....; i ,* , r  _ r _ r n ?

1 < fuid(|uiil fcmel fueritconlecratum, fančtnm fan-
j, 0,um  Domino erit, & ad ius pertinebit facerdotum.
^ ro ?ter qttod inexcufabilis i erit omnis, qui a Domino,
*ccle(ia,cui competunr,aufert, vaftar.inuadit, vel e-
P't,& v lque ademendationem , ccde(ia:que fatisfa-
10 acm,vcfacrilegusiudicetur: & fi emendare nolue-
t »excommunicetur.

t- 1111. lxcemmunicationifulUceat,<]ui
ecclejlajtica p rxdia inundit.
ie, » Gregorins 'fll.lib.6.Rtg*fih>» concitio,c.  I.

C\  ' r >cuq U e f militum,vclcuiufcunqueordinis,vel
t NL? r ofdrionisperfona , pra;dia ecclefiaftica a quo-
r ege, ftu liculari principe, vel ab epifcopis in-
^‘ cu  »bbatibus, aut a!iquibus ecclefiarum refiori-

( * 3.9- .§ Jiautempriuatim.

c  cjux/ tobupiffiiiAnt , pofiidemM.  ] ori^.

Bvr ucihs ca .6  InconcilioTnb.c.  7.
tr Hitlt C '•?'d 6  cap.c. T,0].a[.lxdr-

7.P4 iPJ ,./. 5 .ea l} . f Polj. 1.6. t,Jy

Quaeft. II. Der ' 6 :Z ! : f, ' 4l ‘ e '  598

bus (ulčeperit,vel inuaferit, vel de rečtorum depraua-
to.feu vitiofo confenfu tenucrit,nifi eadem pratdia ec-
clefiis rclfituerTt,excommtraicattorrrftibiaceac.

C. V. ^Sacrilegii crimeHincurritjtjuipr*-
dni ecclefiaftica vexat.

7/f»i Plus Papa, epift.i.

P Rardia * diuinisvfibus tradita,quidam humani*
applicant vfib 9 ,& Domino,cui tradita funt, ea fub-
trahunr,vt iibi b inferuiant. Quapropterabomnibu*
illius vfurpationis contumelia depellenda eft: ne prat¬
dia vfibus fccretorum cosleftium dicata, a quibu(’dam
irruentibus vexentur.Quod fi quifquam prifumpferit,
vt faerilegus habeatur,

C. VI. De eadem.

Item  Anadetus Papa c  epift.i.

a  Vi d abftuleritaliquid patri, vel matri,dicitque
hocpeccatum non cffe, homicid* particeps cit.
Pater nolter fine dubio Deus eft, qui nos creanit: ma¬
ter vero noftra,eccIe(ia, qua nos in baptifmo fpiritna-
liter regenerauit .Brgo, qui c Chrifti pecunias,& ec-
cleiiat rapie,autert, vel fraudat,homicidaeft.

Č. V 11. *; Sfuadruplum reftitu.it , ijui res

ecclefuemuadit.

/irmloanesPapaI .ad  t lachari.imarihie-
• pifcepiim.

I Nantiquisecclefiseftatutisdecretu eft,vtquialie-
nainuadit, non exeat impunitus, fedcnm multipli-
catiorseomniareftituat. Vnde&in Huangelio g feri-
ptum eft :[Quod fialiquiddefraudaui,reddo quadru-
plum.] Etinlegibus b (arculicaurum habetur: [Qut
rem furripit alienam, &c. ] r nafta inaucioritate luft-
b  iV Papa.

C. VIII. ^ Pro tenore facularium legumpunidtur
inuafcresrerum ecilejiafticarum.

Item  Gregorins ad C.nftantiamrepinamGaUiee,
Jib.^.epiftela H-fiu c. 77 .

C Vm ' dcuorilfimam k dominam fciam deccele-
fti vita,atque 1  remedioanimte fuaeiedulocogi-
tare, culpam me committere vehementer exiftimo, li
ea, qu* pro timore omnipotentis Domini funt fugge-
renda,filuero, Sc  tefančtilfinTam de ecclefiaftica pace
fedulonon commonuqfO. Nimis mcluliani fratris, Sc
coepifcopi noftriproclamatio nuper contriftauit, ma-
ximč cum villse tu* , videlicct ecdefia: a neqniftimis p-
donibus fint depratdat*, atq; noifturnis incendiis mo¬
re furum combuft* . & dum iidem maligniiuxta noftri
prsdeceflbris Bonifacij decrt taproviolata * emuni-
tateilludemendarenoluerint, dum Sc  fseculilegesita
fe habere voluerint,lege vulgari telic, in qua fieferibi-
tur. m [siquismanuarmatavfqueadquacuorhomi
nes in vieum alterius ad malcfaciendum venerit, illc,
qui prior eft,pro illicita prafumptione componat foli-
dos nongentos :fequaces vetoeius, vnul'qnifquefoli-
dosoftaginta. Si vero incendinm fecerint, ibi nouie*
tantum componant : (i pridam veto, in quadruplum
reftituant.

Initium huiuscapitisffiue adverfi. filuero , eTlac-
ceptum ex epifhlaindtcata.Reliauanonfunt inuenta.

K ^ Violata.] Hac diHio abeil d plerifjuevesttftis .
g^/ric, &-infecpuenti capite, vbtin VulratHctt,<muni~
tas violata.

Jt Pol 3 .,bid.anf.l.^c.l,6.1u,p. n .c.^. b al.fuit
tjibt*. c Ittn epi ft.Lucij, c.6. d Polj. ibid. Bure.

l. n.cap.\%.luop.\fcap.n. e Supra, ea.tjui Cbrifti.

J P‘ n  epift.i.T-ufe bij Papa a d „dcpjpiioi,gr i» decret.
lulu,c.i.&Sjmmaclntfin ].fy»odo. g luc.it). h
ea.inleoib. i Burc.l.u.c.ii.Iuo p.i).c.]6. 1 5  fere-

niftima.n. I al.patria atijue amm*fuavita fidulo.

m , Itb.i.legum Longobard.ti.de aggreff.iu vic-faB.leg.U

V 2

599  DertU 2 :,Jlit ‘ Decreti Secunda Pars. 600

C I X. ^ De eodem.

Item.

S I a frculileges talem iuftitiam habercvolucrut,
lex diuina cur inferior eiTe debebit ? cum ipfius ve-
ritatisprarfentia a Zachsocoliaudatum (Ic,vc /I aligue
defraudarat;in quadruplum reftitueret ?  Ec quiafimi-
muni in rebusbonom eft ; iuftitiarn colere, ac fu a cuiq;
lurafeni are, Sc  in fubiečcos non (mere gnodpoteftatis
eft,fieri,fed quod iquum eltjCuftodiri (quod & vos di-
1  :^cre, Sc  omnino confidimus ftudere; ) eapropterex-
cellenrir veftra* , menfe Noueir.bri prdentis anni, fc-
cundaindi&ione, Petru rn fratre m Ar coepifcopum no-
ftrum a gremio faačbe Romani ecdelijc tranfmitte-
mus, vtfrarribus eiufdem prouinciatin vnum congre-
gatis, immuniras violata, Sc  pr&fumptio, A: facrilegiu
canonica au&oritate, Sc  vcltra regia dignitate talem
terminum accipiant, ne pofthac membra diabob , lilij
ncquam in fan&a eccleiu, te.etiairubir.egnante, tuha
prarfuniant.

In plerif ^ vetuflpscodicihui, &>apud Bur c bar dum,
& luo/iem c up ut boi\ eH coni unči um fuperiori.

C. X. «j[ Ecclrf^rosfurripiensjn duuplum
r efii iuat y quod a b Ji ulit.
/.'mEufebius.Papa. b epift. 2 .

I N c  legibus faradi cautum habetur [Qniremfur-
ripitahenam , illi >ciiiusres dircptaeft, in vndecu-
plum, d qu;r fublaca funt,reftituat. ] Ec in lege di-
uina c  legitur [ Maledičlusomnis, qui transfere ter.-
minosproximi!ui>& dic.et omnispopulus,Amen.]Ta-
lia f ergo nonpraefumantur abigue vltione,necexer-
ceantur abfgue fua damnatione.Proinde 1  liquisec
clefiafticas oblationes, Sc  quod I)eo confecratum eft
rapueric, vel conJenfent facientibus, vt faerilegus di-
iudicctur,& damnum in quadrupluin reftituat, Sc  ca-
nonice pceniteat.

i ^f Proinde. ] Hinc adfinem non funt in epijlola
Eufebij y neque upud louvnem,uut Symmucbum. Hnbenr
turtumen apud Burcbardum y &luonempur.  i$.c. 37 . e>*
in PolycurpointerpofitPf c ti a m a liquotyerbii,quA in epi-
Jlolu babenturpo(l yerf.  damnatione.

Contra  Grcgorius feribitc.  4. reOponfionum adAu-
guP tilHm  'J 0rum e pif co pum y  dt fns y qui fttrtim aufe

runt aliquid de ecclejia.

C. XI. Sme augmento fibi ahlata eccle-

fiamreerpereoportet .

F Raternitas g rua ex perfonafurispenfare poteft,
gualicer valeat corrigi.Sunr čn«m.quidam,qui ha-
bentes fublidiadurtum pcrpetrant:Ar funt ali/,quihac
in re exinopia ddinquunt. Vode. ne.ceftc eft , vt qui-
dam damnisi qtiidam verb*verber.bus, Sc  quidam di-
ftričbus, quidam vero leuius corrigauttir. Etcum pau
lbdiftri&ius agirtir, c.x charitate agendum eft ,Acnon
cxfurorc: quia ip/i hocpradlatur,qui corrigittir,ne.ge
hennai.ignibus tiadacur. &in!ra.  A(idiscj;am quo
augmenro ei, qua: furto de ecclefns abdulernnt, red-
dere debeanr.Sedabfit, vt cccleda cum augmencore-
cipiat, quod de terrenis rebus vidccur.amittere, &  lu
era damnis.qiu:rat.

forum i Uh  d SL nfe bij de le gum feueritate: iUnd  b Gre r
go/ij dt ecclcfiujhcu m a nfuetti din e di (dum intcUi^itur.

C. XII.. q[ Konfnnt uli.enanda.in ept/copa-
tu *cquifitu.

Jdem Grcgorius lib.io.epijh  4 i.Deusdedit i.
epifcopo M c dio lan e nji..

a Bur.&luo ibid.Lucuj. b ht Symmacbu 4 in $.fy T
nodoy&lo<t» i.eptfl.u c s. ea. in antiquii. Potyf.l. 8 .
tit.  15 . d al.Decuplum,. e Deut.ij. f \Anf, l.  5 . c.

^i.Bur.l.u.c.i7.lM0p.i^r.]7:^p.$.c.2^.  #N/>. 3 .C.I 49 .

Prf»»/.4.r.47* Z i*oly.l.6Mt.i6JM0p.i^c.$. h  4/.
ijtud. i al.Deodate.

R Es  a  in epifcopatu acqui/itas, faccrdotibusnulli
.dt alicnandi licentia.

C. XIII. ^ fo.fi fucva, nifipro redertiptit-
nc captiuornm y non funt uhenanda.
7/mexochiua * fynodo vmuerfali,c.TJ.

A Poltolicos, b & paternos canonesrenouanshxc
fančIa.A: vniue.rfalis fynodus, diffiniuit neminem
prorfus epifcopum vendere, vel vtcttmque alienareci-
melia, Sc  vafa faerata, excepta caufa olim ab antiqui5"
cancnibus ordinata,vidcliccc 2  p ro  rcdemptioneO
ptiuorum : fed nec tcaderc 1 ‘alaria ccclefiarum in cifl'
phyteuticapačla, necalias rufticas poireffiones ve#«*
dare, acperhocecclcnarticosredituslazdcre : quos^
propriam vtilitate, A: ob efcam pauperum, Arpercgri-
norum.fudentatione clTe deccrnimus. 3 &p*ulopof>
^uifquisautem apparueriepoft hanc diffinitioueifl
nollram contrariu. 5  quid huic fimčl^.ac vniuerfali fy*
nodo agere, deponatur vt praruaricator diuinarunilC'
gum, Sc  praceptoru : caiTata videlicetomnino,qua!k'
čta eft in leriptis,vel iine feriptis ab epifcopo, venditio
ne,vel emphyteutica traditione,vcl alia oualibetalic*
natione.cimeliorii icilicet,& falarioru locoru.Quive'
ro cmerit,aut perceperit aliquid ex pršedičHscimel?‘ s >
vel falariis,& no reliituerit ecclel:® iteru,qu;e eccle»{
funr,vel non dederit adincidcndu charta venditionb«
vel emphyteufeos, fit anatheraa vfquedum fecerir*
quod ab hac/ančla, & vniuerfali fynodo confirmar «« 1
cft. ^ Si autem epifcopus conuičtusfueritconftruxil'

Te monaderium Je reditib 5 * eccleiiallicis, tradat
ejdem eccleli« monafterium.

1  Odaua.]5/e ejt emendalum ex An f tirno,c*m.w
teu legcretur 3 fexta.EJ} autem canon decimt^nintM ff*
di očiaua , h a bi tu tempore Hadrrani Pa p a fecundi and*
Photium , exverfone Anajiasij bibliotbecarij.

2  Videlicet pro redemptione.]/?; concilio ipfi>y
upudAnftlmum legitur>  qnae accipiutur in redemp^'
neincaptiuorum.

3  Decernimus.^Inipfo can9nefequutur bac.OM'

ne vero ecclefiaflicarum.reru poteffatem
hasmcliorare,acdilatare, ^utoportuerit: ccclc‘ ialtl "
caloca,qux per reditusbunt,A: in fliper propn* re J unl
diIpoIitionem:diftribuere , ac cb mit terc, feu conl £rrC
quibufcumque voluerit,& iudicauerit^uKtapropn 113 '

potc^iatem > 2cdominatu.QJllifquisa^ltapparuerit>^ c,
O XIIII. ^ Pro redemptione capituorurn-
faera Vafi non prohibčtur alienari.

Item  Gregorius hb.b.epi'J.-\t, %  feu  C 4 .I 99 - do-
mino epifcopo Mefftnenji.

E T faerorum canonum,&legalia c ftatuta perm**'
.tunt, minirteria eccldia pro.captiuorumdfc rt '
dcinptionc vendenda.

C. XV. Pes ecclefia ličite impenduntnr

prosedempttone captiuorum.

Idein Demetr:oy& foleriano elerievs Firmanif)

lib.j radičl.i.episl.i^.;  <  '

S Acrorum d canonnm ftatuta, Sc  legal is pc rm ^
audoritas, licitb res  eccleliadicas in redempd 0  ^
captiuorum impendi. Ecideo, quia edo^ia vobis
mus , ante annos fere xviij. virum reuerendilin* 1 "
quendam Fabium epifcopum ecclefi« Firmanžtb« r
xj. argenti de.eadem eccleiiapro redemptione veft r  ’
ac patris veftri Pafliui, fratris Sc  coepifcopi noftri,t« n .
vero clerici,nec jaon matris veftrx, hoftibus impen« 1 ^
fe, atque ex hoc quandam formidiuem vos baberc>
hoc,quod datum eft,a,vobis quoIibct tempore r c P et ^
tur;huius prarcepti audoritate.rufp^cionem -vcft fa
praruidimus auferendam; conftituentes, nullam v
cxinde, hjredefqj vcftros guohbet tč^mrc rcpetitio ^

4  lnjra y ea.q.^.nulli. b Anf.l.6.c.lJU c
cimu 1 .c 0 d.de facros.eccle.Anfl.^.c.^. d

. Uiolcit * 4

Caufa XII. Qu£eft. II.

601'

molcftiam fuftincre, ncc a quoquam vobis aliquam
•biiciqu*ftioncm.

C. XVI. ^Res ecclefi* defolat* nonprapo-
nantur captitiif.

Itcm lih.6,epift.tf.adDominum epifcopum.

S Tcut a  omainograuc eft, fruftraecclefiafticamini
ftcria venundare, fic iterum culpa cfi:, imniinente
auiufmodi neceflitate res maxime defolat* ecclefie ca
ptiuis {kis praponerc, & in eoru redemptione ceffare.

2. |>s. jQu4 Verb pcenijentia buiufmodi inuaforibus,
*t(Lpradonibto  , qui raja fkcra , reliqua dimno cultui
dtaicataanipiunt , &quafi profana contreftant, fitin-
dicenda , Nicolaus Papa definit  , fcribens Vrontario ar-
fhiepiftopo Bur dejale nji.

C. XVII. ^ luuaforibut ter um c cclefia> li¬
čar um  , qu*pcenitcntia fitim-
ponenda ♦

D Evironefando,Burgando nomine, quirabieinfa-
na comm0tus,diabolicis fe irretire laqueis non du
bicauic, atque gentilium more per abrupta itinera, &
compita infidians vobis in veftre ecclefie villa, vna cu
elericisvcftris manentibus, & populum falubribusin*
ftrueredogmatum monicis deccrtantibus, pancq; fpi*
ritualis verbi vacua hominum corda reficientibus,atq*,
laudabile propriae falutis defiderium habcntibus,fan-
foapoftolorum Petri,& Paulilimina vifitare,colle&i$
malitiae fuse fequacibus, & iniquitatis complicibus ne*
ferias inuafiones,& depratdariones violentasinferre
‘kmoniacoaufuprjefumpfit: &,vtepiftol» veflre tex-
*us eloquitur, faerum altare, facraq; Dominici corpo-
r |s& fanguinis vafa,infnper & fančtum chrifma pollu-
tisarriperc manibus, quafi vilia, & ad vfum commune
sptaprarumpfit; dile&io nos vcftra confuluit, fi ipfe,
Ve lquicum eoin tam impio,& iniquo fcelerefuerunt,
pcenitentiam quandoq; gratia tra&i b diuinavc-
R , lr cvoluerint,quo eos pccnirentia? vinculo conftringa
inftitutionis ccnfuram expofcere curaftis.
^ e quibus(fi tamen itaeft)iubcrRus, cum ad pceniten-
reuertiacceleraucrint r  vnoanno extraecclefiam
^ c >coq(iftere »cuius facratifiimavafa,extraritum fidei
^dftian.T,diripiendoaufcrre non dubirauerunt. Se*
cundovero anno ante fores ecclefije finecommunione
^^eant. Temo vero anno ecclefiam Dei ingredian-
^frinteraudientesaflentfine oblatione, non man-
ducantes čarnem,neque bibentes vinum,prajcer N*ta-
ls »ScRefurrečiionis Dominicae dies. Quarto pra?terea
* nn ° (fi his prioribus tribuseorum fru&uofus fuerit
poenitentiae labor) communioni fidelium reftituantur:
° ta q;mentis incencione fpondentes, taliafc vltcrius
Uni quam fa&uros, corpus & fanguinem Domini fufci
ptrc mereantur, & vfque ad fepnimum annum tribus
ln hebdomada diebus fine efu carnium,& vini pocatio-
c nianeantpcenitentes.

^ Caput boe alibi non eTlinuentum , qudm in colleclio-
ntc *Konum iucertiau flori*.

C* XVIII. ^ Res ecclefue cpifcopu-srfurpa-
re,y el alien ar en on pra/umut,
ltern  in conciho LeonisPapas qnarti.

Ohchius, c  &: irrefragabilirer affirmamus,vt
p nulliis epi(coporum,vcd facerdotum,rcm ticu-
Ul  vfurpare pr*fumat: fed neque Talariuma Cbri-
ri$ aniS>  ^ au ^ s  ^ oe ‘ s  °blatum caufa amicicia?, vel timo-
^ aut  muneris pcrcentet auferre:ne ccclcfia Dei ad ni
redigatur, Quod qui facere praefumpfcrit epifco
^^I facerdosjcanonicam fine dubiofubeac vltionč,
ablatum cfi:,reddere compel-
dij**5 a vt  deinceps nullas viresprohisad litigan*
^^^Ipofiidendum habere poffit.

Birebus^cclefiacalic-

natis. 602

C. XIX« ^ TpiJlopo>Velabb*tiYts eccleji<z
dlientrenon licet .
ltern  ex feptima fynod.c.i2.

a Vifquis a  epifcopus, velabbas inuentus ftierit
deialariis i epifcopij, vel monafterij transferre
quidqua in principu manus, vel etiam a lij perfonar c 5 -
fcrre,irritum fit,quod datum efTe coftiterir, fecundura
canonem b fandorum Apottolorum, qui dicic: [Om-
nium ecclefiaidicarum reruni epifcopus habeat follici- /
tudinem,&jbfp£a{£jL£as,tamquam Dgn ^onremplan-
te.Non liceat autem citraudafF -1  quidquam cxillis»
vel coguatis propriis donare, qu2 Dei funt. Qubdfi/
panperes fueriMt,vt pauperibus largiatur: fed non fub/
horum occafionc, quae funt ecclef3e,defraudentur. j
^Quod fi excufationem pretendent damnum facere*

& nihil ad profc&um agrum exiftere, necfic principi-
bus,qui per Iocailla funt,tribuatur ager,vel locus: fed
elericis,vel agricultoribus. ^  Qiibd fi calliditatc vfus
fuerit,& a colono,vel a clerico emerit princeps agrum,
irrita fit venditio, & reftituaturepifcopio,velmonafte
rio: & epifcopus,vel abbas hoc faciens abiiciatur, epi*
fcopus 3  quidem abepifcopio, abbas autemamona-
fterio, tamquam qui difpergit, que non collegit.

vdpud Gratiannin, quemadmodum apud*Anfel-
mum  d/4^^«>*,exhifi:oriaEufebi] epifcopi Cefarienfis.
luoverum auBorem citanit. Verjio autem eft ^fnajlajij
bibliothecarij , ex cuius codicibu* matiufcriptis nonnuU 4
funt emendata.

i ^[Salariis.] Grace e ji jo/aruv ca>TX£l<covi pr*

Vccc in Parifienfi gr^corum canenum ediuone legitur m
vubrica^f/AnfJv <7r^ooi^di»)v>i>  ex fuburbanis, quafifub-
urbana vocentnr autur^ia^^uidipfiM poJfeJfori^srnAnibut
colaniur. BalJkmon tamen eosagros interpretatur , qui
perfeipfi Jine m apna cu Itura fruHum ferr e pojfuntppt fyl
ux } &alia huiufmodi.

i  ^ Fraudare.] eJl,Ci bi vindicare, &

fuum facere.

3 Epifcopus quidem ab epifcopio, abbas autem i
monafteno. ] H*cadfententixintegritatemadditafunt
extpfo canone.

C. XX. Pnedia ecclejia non liceat Pnf*

■alt en ar e.

7 /ewSymmacbusPapainfynodotertia, c ca. 4.
&fcquentibus'pfq { adnonum.

N  On <1  liceatFape prediumecclcfiealienareali*
quomodoproaliquancce(litate, ncc in vfumfru-
dum 1 rura darc: nifi tantummodo domos,quein
quibuslibet vrbibus non modica impenfafullentan-
tur. O^ialegc omnes cuftodes allringantur, vt dona¬
tor, accenfator, venditor honorem perdat, Et qui fub-
feripferit > anathema fit cum eo, qui dedit, vel recepit,
nifi reftituatur. Liceat etiam quibuslibet ecclefiafticis
perfonis contradicere, & cum frudibus alienata repo-
fcere. Qtiod a  non modo in Apoftolica feruandum
eft ccclefia, verumetiam vniuerfis ecclcfiis per prouin-
cias quidcm dicitur conuenirc.

f(f Cap ut boe colleclum esr expluribu* capitibusfynodi
Roman* t črti afub Symmacho i tn epitomen tam e redaEhf.

1 ^In vfumfrudtum.] In conciltorum editionibu*par
tim legi tur,  fed nec in vfufručluario iurc aliquibus darc
liceat ,parlimfed  necin vfumfručtum iura aliquib.&c«
(juemadmodum &in.codice canonum itnpreffo. Kamin
'vetufto manuferipto cft>  fed ncc vfufručtuario aliquibus
darilic at. Idemvero fignificarevfufručhtarium, &v-
ftmjručlum fcrib.it Smaragdu* in expofitione regul* B,
Bcnedičli,c.$<). hisverbit,  vfumfručlum dicic, quod nos
dicimus vfufruduarium.

hkif*'*' 1 !*'

Vd+tit.  19 .

h al.tafti. c Veufdedit p.+.

a Poly.l.6.tit,l 5. Anfel.l.C.cap .184J//0 p.j.cap.y7$,
b Can.Apojlo .39. c it in conci.PanJienJi.l.i.c.ij*
d jLnfelX\.C.Zy»

V i

<>03 Vtytb Zt/f t,%M  Decreti Secumla-Pars. 604

“  ^ Quod non modo.] In ipfu finodo longealiter ha
hetur.  Huius autcm conftitutionis legera in Apoftolica
tantum volumus fedcferuari, vniuerfis ecclefiisper ,p-
uincias fccundiim animarum confiderationem, quem
propofito rcligionis conuemre re&orcs carum vide-
»■im^more feriiato.

C. X X I. JQui res ecdefiafiicas yend.it  > ad
altare non audeat accedere ,

Idem  in fynodofcxta.

I Ndignfc * ad alcare Dei properare pcrmittitur,qui
rcsccclcfistfticasaudet inuadere, autiniuIU 1  pof-
fidcre, aut iniqua , vel iniufla defenfione in eis perdu-
tzt.&prtuiopoft.  ^ Debet tamen effe prouifio, vc vin-
di&am admonicio 2  praeccdat, & res vfurparas iniufte
«piiabftulic, aut iniuftč ablatas retinet, a»quitate pa-
trocinanre > lcgibus rcftituac. Quod fi neglexerit, &
»eccfiius compulerit, dcmum praedonera faccrdotalis
diftridio maturata percellat. o infra*  f Valde b  ini-
^uiim ergo & ingens fflcrilegium eft, vt quscunq; vel
pro remedio pcccatorum 3 vel falnte, vel requie anima¬
rum fuarum vnufquifque venerabili ecclcfia contulc-
rit,aut certe reliquerit,ab iis, quibus hsc maxime fer-
tiari conuenitjidcft , Chriftianis, & Dcum timencibus
hominibus, 3  & fuper omniaa principibus,&primi$
regionum in aliud transferre, vel cpnuerti permitta-
tur. Propterea, qui hsec non pramiderit, & aliter quam
feriptum efk pradta ec?lefiis tradica petieric, vel acce-
perit,aucpo(Tederic, vel 4  iniufte defenderit, aut re-
tinuerit,nifi cito fe correxerit,quo iratuš Deus animas
percutit,anathemate feriatur: fitq; accipienri, & dan¬
il, & poffidentianathema, &infticut« poenae contuber
nium afliduum.Necaliquore ante tribunal Chrifti ob-
ftaculo nuiniar,qui a religiofis animabus ad fubftantia
pauperum dereličla, contra fas,fine aliqua pietatiscon
Sderatione difpergic.

1 t(| Aut iniufte.]/« fynod9 legitur ,aut iniufte,id eft,
Sne licentia cpifcopi poftklere.

a Admonitio.]/« Jynodo  rfdd/V«r 5 manifefta.

3 Hominibus. ] Sip* feqnun tur yfantadrerfi.  in
aliud ,additafunt exfynodo.

4 Vel iniufte dederinr,aut retin-uerint. ] Jiddita
funt & ijfa: o mm a ., qn&in rfurpnlione hutufmodi

temin accidere folent>exponuntHr.

C. XXII. ^ Ezcommunicentur^uiprincipum
aučlaritatc res innadun t ecdejue.
ttem  Nico la us Pa pa \Adoni Vicnnenji archie-
pifcopo in cpij}clctyCuiusinitium.  [.{^/4
fanditatisvejlr*.  ]

D l c rebus,qu*femelDeocontributa?,atquedi-
cata* funt,& poftea fub occalione coceflionis prin-
cipum a quibufdam inuaduntur,atque diripiuntur,fan
ctmus, vt prius confulatis principem , ad refecandam
»mpracfuraptiuam faftionem, & cognofcendum, vtru
illius fit conceftio, an inuaforis pra:iunvptio. Qudd ft
principis inordinata fucrtt largitio, ipfe (itprinceps ,p
cmendatione redarguendus.Siautem inuaforis deda-
ratur prafumptio, vfq;ademendationem, cxcommu-
»icationis fit vindičla coercendus.

^ f.xtat epijioU hac in librof.ep e citat o bibliothcctt
T>ominican.e: in qua refpondetKicolaMadnouullasqu*~
fienes ab ^Adone  d fibi propofitas.

C. XXIII. ^De rebus eedejtanon -ejlali/juid
alienandum .

Uem  Gclafiu tluft ino archidiAC9no i &  F ah~
fliHo  e defenfiri.

4  tt Obii f enim , & farni veftri confultam duxi-
j>< V nii<.«.vrponrifici$ vedri loco .vobifcnm ab eode

a luof. e. 182. b i6,<].i.incano»ibiu,§>ald}.
t bt* f trt.\.c*p.  ijz. d tl.0i.tttc. c tl.faujit,
f DcujdccUtp.i.c.^.

aliquis fubrogetur, qui eius nomine pariter vniuerfl
difponat: quatenus omnia pr.Taia ad veftrum reuoct-
tis ftudium, nec cuiquam derico pro portione fuaali-
q«od (b(um ecdeli* putetis efledeputandum: ne per
incuriam, & negligentiam minuatur: fedomnispen-
fionisfummam ex omnibus pridiis rufticis, vrbaaisq!
colleftam>ad antiftitem deferatis.Ex qua tamen collf
čiione habeatur ratio,quid ad caiifas, ve! expcnfasaf
cidčtium neceflitatum opus efleperfpicitnr, vtdcmf
dio fequeftretur: & quatuor portioncs,vel defideliu*
oblatione, vel de hacfiant modis omnibus penlioat'
itn, vt vna fibi tollatantiftes, aliam clcricis pro fuoiu-
diciojS: eledione dtfpertiat,tcrtiam pauperib.fub o« -
ni a  confcientia faciat erogari: fabricis vero q»arti>
qui competit ad ordinationem pontificis, crogatif"
ne vedra decernimus effe penfandam.Si quid forti fub
annua remanebit expenfa, elefio idoneoabvtrai)i |!
parre cudode, tradatur enthccis: vt fi maior emerd rl1
fabrica, fit fubfidio, quod exdiuerfi temporis diligC"
tia potueritcudodiri: aut certe tmaturpoflelfio,<i ul
vtilitates refpiciat communes.

C. XXIIII. * Diuini munerit ptrticipf
tiar epriuctur,qui ecclejitftict pri-
uilc^it čakat.

Idem Maiorico 3 Seren p, 49- loannicpifcopi*.

Q Vi & diuinis,& numanis legibus in cinili d* 1 *
natione calcatis, &■ rcuerentiareligionisai>' C1 "?]
vel ecclefiadicapriuilegi* calcare contendunr,vel"_
liber in pauperum profilitedifpendium, nediuiiifi" 0
di, faltem commonlti, conuiidique , nequitiaiui( | P'!
confentiunt- atquc illata faeris rebus derrimenta^
rc; meritodimnimunerisparticipatione funtp tlU j,
di, vr huiirs perccptione careant, quod(acrflegis
bushabuere deipediii. Catledinus vcrbpresby r fl >
tris & coepifcopi nodri Štreni, qui contra p®* 11 ” j.
iudicium , conrr ique Apodolici fedis mandataf^j.
pens, fiipfadidis comunionem ficram n’.inidr arff ^ r0 -
fumpfit;cum nonporuerir ignorare'fenreuH^j/j-
prij facerdotis, ab officio prorinus ccctefia^ ic0 \\fcci-
tur: vt rudlus ecclcliar minidrorum contraP 01 ‘
tia indicu ta veuire contendat.

C. X X V. q[ Dccodent.

Idem tifdem luštno  1 archidi.tcotio,  (Vvfarj' 1
r.o defenfori.  .

V VItcrani c ecclefiiacfus ) vclpatrimo n ' l " I ' a ',j(i'
ha&enuscemperimus dedicutiim,p'ifi^ an ’ Cii¬
nem Eucharidi,quo fuerat deprauante difpe r, “. rl ' £ ’ n ii*
ratvedr* decreuimusefle delegandum: vtd | l | i (( j-
(qua vos pro vtilicacibus ecclefii exidimamus e
gilantcs)pra:diaculcura: redituatisanti^u*^^^«-
tis.fi quafuntvendira, autdonatamancipia-P 0  -^(1
nes etiam,quas ab Eumancio,& Opilione c
catteris quouisiurevideritis tenen(quia coiit rS
tuta fynodi ab epifcopis praidia alienari nl ’l.
runt commento,)nihilominus reuocentur.Sit f
ribus ad eum recurfus,quipratfumplit aliquin“ { (|1 {)'
fii rebus illicita venditione didrahere.itavtP^fj*
nes annuas adpontificem deferatrs, cuiP r i.“ l  j®Cpe°'
integra conuenit omni ratione feruari, vt
(atione portiones proucniant confueta;: ita
nem quattam , qu* adeos pertinct, fua pon«' jpt

natione diftribuar.prout cuiufqucIocum recri'^ £ j ( ii-

cognofeit. Pariter ctiam exftdelium ol>iation e
dum cd.vt clericis quartam eroget proconlidf'

fuatcleaionisancides.Fabricarumetiampoc»“ jaf

po fcienre, &difponcntc, vedra erogatione P' , ( LP’
quatcnus nihilpenitus in derrimentum alic> llU
nam ini generari. _

t al.omruitm. b luop. ).ctp.\^o.(fp'^'‘

c tU'oUtcr*HX.luo p .J c,* 5 K -

L

Caufi XII. Qu*ft. II. *tXC***w

profutunr, a Bonagro a presbftcro fub periculofni
otdinis miniftrentur: vitima inter le clericis pro fin-
gul®rum meritis diuidacur .Ar infra.  »fCut, idefl,Gaoo~.
dentio , hoc (pecialiterpracipimus, vt tre« portiones,,
b dicitur fibitantummodo vindicaiffe

i ^Wmo,Scc.Mtealegebatur,ldemeiCtlen\.tme-
pelitniforKmvirtrumnomin* ex Utone: ud
vuiilittnfiriptum eSifuperius penultimum caput,Vo-
enim, Xtcytri-hac.qu.t nit c afierentnr,p ertin or e pof-
fisitpifcopotrfitibeproxi»ie pracedens caputfiribeba-
ttir .indicant non modo quetd Gratiano htcreferuntur,fed
,l,m  aptrtimverba , qua apudlucnem pofivltima hu-
"s copuu fcquuntnr.  Si quis vero in ecclefia: veftr* da-
® uin > ant in his, quat funt prseeptionis noftra prohi-
•iMipontificcm reftrum videritij admittere, &c.

C. XXVI. *[ Kcditunm, &■ cblattonum
d h. e portines clericis commit-
tantur.

Idetn clcro-Ar ordini,Ar pit bi Brundststj.

C OacelTo a vobis,que petiftis, antiftite,fratre iam
&coepifcopomeoluliano, neccffarium fait(eo-
“tm aj eccleium fuam mox remiflo)ad vos noftra feri-
P c aparitetdclbinari: qnibus agnofceretis eidem fuif-
kp r *ccptum,ne vmquam ordinationesprjcfumatilli-
t,c ts.&infra. ^Redicus,& oblationes fideliu in qua-
luorpirtes dinidat: quarnm vnam fibi ipie retineat:
altcramclericis pro officiorum fuorum fedulitate di-
"dbuat: fabricis tertiam : quartam pauperibus, & pc-
^grinishabeatfidelitererogandam : quarum ratione
•■ainoeftredditurus examini.

, tl ipiftold Gclasit, in qua etl hoc caput , mifra  f f/ Cffnt
txHifania. iademvero inter epifrolas Gregorij 11.
"tprtffas eft tertia,clero, &pltbi Turingi*feripta. Tahs
^ u edaipiftoU,ftdbreuior,refcrturin libro, quiinferibi-
lk U0rdo Komanks,Ar formata epifcopo ddda nucupatur .

C. XXVII. ^De oblatit>nibusfideliumquot
portionesfiant, Ar n n a estup pro-
ueniat,

Idemifj epijlolaad epifcoposper tucaniam,

Ar Brutios,c.iq.

f\Vatuor b autem tamdereditu, quamdeobIa-
\£fionefidelium,prout cuiuslibet ecclefia facultas
Jl b»ictit((icutdudum rationabilitercftdecretum) con
•'nitfieri portiones: quarumfitvnapontificis, altera
dcricorum,tertia pauperum, quarta fabricis applican-
'* , ;Dequibusficutfacerdotisintererit integram mini-
" r 'J ecclefia: memoratum dependere quantitatem ; fic
c 'trus vitra delegatam fibi liimmam nihil infolenter
s °uerit expetendum. Ea vero, qua ecclefiafticis aedifi-
<: " s  attributa funt, huic operi veraciter prat rogata, lo-
c °tum doceat inftauratio manifefta fandlorum: quia
"'^seft^jfacrisKdibus deftitutis, in lucrum fuu prac-
‘“limptndia his deputata conuertat. Iplam nihilomi-
n . ,,s afcriptam pauperibusportionem, quamquam diui
tls  rationibus fe difpenfaife monftraturus efle videa-
tll t:taracniuxtaquodfcriptu eft c  [Vtvideant opera
' ,t ^ r abona, & glorificent patrem vellrum , qui in cos-
•J s tft]oportet etiam pratfentiteftificationepridicari,
* bon* farna: praconiis no taceri. Quapropter d nec
^‘ticorum quifpiam,8cc.

C- XXVIII. ^ De reditibu* obldtioHMm, & re¬
dilnimi ecclejue guatnorportionesprer-
bjtero dijfienfanditcre-

aantur.  I

liem  Simplicias Papa hlorentio, &• Hq«iti§  >

& Senerc epifcopit, epijl.  V
e  redltibus ecclcfia:, vel oblationc fidelium qd
deceat nefcienti nihil licere'permittat: fed fola e-
‘I cr> P° ex his vna portio remittatur : dure ecclefiafti-
s  obtičiš, & erogationi peregrinorum, & pauperum

Hh

Petin,

t‘'r,

-diif.t.a.c. o

quas tnennio
reftituat.

« Melit a funt in h oc capitt aliquot >erbd ex originalih
ona a d fintentiam 'facere aliquid ‘videbantur.

C. XXIX. Dereditiktu ecclefia,etiamnt *-
nit er qnafitif,quarta part clerici*
ero^ctur.

It cm  Gregorius Maximia»o epifcopo Syaait-
fano,  C lib.^.epijt. 11,

C Ognouimus d Je reditibus ecclefia; nouiter as»
quifitis canonicam difpofitioncm quartarum mi-
nimc prouenire; fed ecifcopos locoru diftribuerc tan-
tummodoquartam aatiquorum redituum, nune ver®
qus(itafuisvfibusretincre. Quamrem e  prauafub-
introdučlamq; confuetudinem fraternitas tua viuaci*
teremendare feftinet: vt fine de prateritis reditibus,
fiue de his, qu£obucnicnt, f vel obuer.icntibus quae
tae fecundum diftributionem caitpnicam difpenfentur.
Incongruum namque eft vna, eamdemq; ecclefia fub-
ftantiam duplici quodammodoiu.recc»fcri, id eft, £
vfurpationis, & canonum.

C, XXX. * De fiipendio ecclefia tjitdtnor
debentfieri portiones.

Idem -dugujlino epifcopo .Anrum  in ref o n.
ad primaminterrogationem.

M  Os eft h Apoftolics fedis ordinatis epifcopisf-^
ceptam tradere, vt de omniftipendio, quodac-
cedit,quatuorfieri debeantportiones, vnavidelicet
epifcopo,& familiat eius propter hofpitalitatem, & fu*
fceptionem, alia clero, tertia vero pauperibus, quarta
ecclefiis reparandis.

C. XXXI. ^Dceedem.  P A L'E A.

[ltem  cx concilio Toletano.]

S Ancimus omnibus epifcopis curam laicorum infta-
re,vt fi quos in fide Chrifti inuenerint, nimio affe-
ftu diligant. Infupcr confirmamus, vt fi aliquaab ipfis
accipiant dona, ftatim in quatuor diuidant partes: ita,
vt primaparsfecundum r Apoftolorum pr*cepta,ti-
tulorum, nec non cocmeteriorum reftaurationibusdi-
lige ter attribuatur.fecu nda clericis, tertia cunftis pa»-
pcribus,quarta vero aducnis.

Caput hecplicd in omnibus vctitflU exemplaribux,
exceptis duobus , Ar fine Paleanomine habetiir, ‘Ar pfif
famhabet) in nrtUo Toletano concilio ant ttnpreffo  , ant no
manuferipto inuentum eri. In collečiione canonum 1111 Čr¬
ti auClons,quaafferuatur in 1 'aticana bibliotbeca,tnbni-
turSiluejlro : quamuis in fynodo Komana fab ipfo habi-
ta,c. q..paulo aliter b.c partci afiignetur, id cH, vt in pra-
cedentibits huic capitibus.

1 ^ Secundum Apoliolorum pneccpta. ] In ea colle-
Hioneiion funt hacverba.InVnovetufio Gratianieodiet
ejt,  fecundum Apoftolorum prsccpta.

C. XXXII. ^ Omnespresbyterifecundum
iitjlionem cpifiopi res ecclefia

diftienfarc Jludeant. ■  .

Ucm  ex concilio Agathenfi,c.n.

S  n Tatuimus * (quodomnes canones 1  iube»t)rt
S s . ciuuatenfcs, fine dioccefianiprcsbyteri, vel cle¬
rici,faluo lurc ecclefn, vem ecclefia:, ficutpermifertint
epifcopi,teneant: vendere autem, aut donare penttus
non praefumant. Onodfifecerint, vel fccerunt,& fafta
venditio non valebit, & de faculcatibus, fi quas habet

it in conci . Parifienfi,l.i.c.ij.

.103.
quapro-

■ •\ t ‘t.it.Mf.l.$.c.6i.Burcb.l.).c.ii p.luop. j.c.'.
"'I.2.C.7. c  Matih, c. d 1 . quaji.  7. qua,

al.ab.O/ia^ro.
ney d.iac.l.a c .num.‘i i \.

al.per triennium.
*Anf.L  5. cap.  70.

loan -
al.eb

rem. f al.nunc obucneruntfpclobuenerint. g addita

torig.

*An/U.$.c.64.VanJ.2.c.8.

V 4

Poly.Lj.tit.il.

m

607  V(nb Z%;f 1,hM  Decreti fecunda Pars.

proprias,mdemncm ecclefiam reddant, & communio-
nepnuentur.

i  Canon es.JRsjfituta eslhacvox ex origtnali.jLn-
tealegebatur  , epifcopi. In Ho ly c ar p o autemtantum eji }
quodomnes iubent*

C. XXXIII. ^ De clericis, qui documenta
ecclefia fupprimunt,aut aduerfariis

tradunt.

ltem  ex eodem concilio,c.2 6,

S I a  quis de clericis documenta, quib.ecclefi«pof-
felfio firmatur,aut fupprimere,aut negare, aut ad-
uerfariis forratfe tradere, damnabili, & punienda ob-
ftinatione praefumpferit; quidquid> per abfentiam do-
cumentorum, damni ecclefi« illatum eft > dc propriis
facultatibus reddat,& conmiunionepriuetur. Hi etia,
qui in damno ecclefi« impie Pollicitati, a rradicoribus
aliquuUccepcriin,fuperiori b fcntentia reneantur.

C. X X X IIII. ^ £pifiopus hxrcdcm non
habcns/non alium, quam ecclefiamfibi
haredem infiituat.

ltemex  eodem,c.53.

E Pifcopus, c  qui filios>aut nepotes non habuerit, 1
alium quam ecclefiam non relinq«at hseredem. Si
quid de ečclefianon in ecclefi« caufa,aut ncceflitate
pr«fumpferit,quod diftraxit, aut donauit, irritum ha-
beatur.Qui vero filios habet,de bonis,qu« reliquit,ab
h«redibus eius, indemnitatibus ecclefi« confulatur.

1 Non habuerit. ] In originali imprcffo , &manu-
fcripto,&in Polycarpo legitur,  non habes alium, quam
ecclefiam rcliquit harrcdem ; fi quid,&c. &adbanc le~
clionem pr o p im accedunt rerba Hiftalcnfis concilij pri ~
fnif c.ifedobglojfamnou ejl mu ta tum.

C. XXXV. ^ jQui in clero conjlitutifunt ,
de rebrn ecclefi& nihilalienarepr <*-
fumant.,.

ltem  ex eodem,c^.49.

y^Taconi, d V el presbyteri in parochia conftituti,

608

C. XXXVII.  C jHienationts r IBa .rj
trnfis , gr ordinaliones fine conjbtjh
clericorum , trnt.c funt.
ltem  Vrbanus Papa.*

A Lienationes omnium per intrufionem,feu canoni-
ceeleftorum tub epifcopi nominc, autabbatis,(|ui
fecundum ecclefi® fu® vftim confecrandus eft, aliena-
tiones ilico quocunque modo faftas, nec non & ordi-
nationesperfonarum abcifdem fine communiconfcn-
fu clericorum ecclefif,fiue per fimoniam icidem faftasi
irritas ludicamus. ^ Ulud etiam ptromniainterdicb
nuis,vt nullus clericus pratbendam fuam-, feu beneficiu
aliquod ecclefiarum aliquo modo alienare pratfumac
Quod fi pra-fumptum olim fuit, vel aliquandofuerit,
irritum erit,& vltionicanonic® fubiacebit.

^ PoH colleclionem Jlnfelmi. in codice pe?dntitjuo,hd'
betur fragmenhtm cuiufdam concilij 1 'rbani fecuiuBge
cuituinitio hac leguntur.  Al.ienationes, qu* Tpecialiter
per Ottonem,Guidonem,Hieremiam, feu forte Philip
pum vbilibet de poflefiionibus Rauennatisexarchatu>
fačl® funt, dam nam us. Generaliteraute omniumptf
intrufionem ,feu canonice elečiorum fub cpifcopino-
mine, vel abbatis . . . ecclefi® fua; confecrandusrfi
alienationes quocumque modo faftas,
ndfinem huino capitifjinc nullu tarittate.

C. XXXVIII.  Epifcopo dcfunclo , veladltKC

infiiprcmlsagente,dc rebus ecclefucni .

bilejlvfurpandum..
7 te>KexconciIioIlcrdcnfi, 3  c ,, 6 ,

H Aechuius placiti confiitutioncinternoscenfiirt

placuit culiodiri;vt defundto antiftite,vel etia ad'
hucinfupremisagente, nullus clericorum cuiuslib et
ordinis,officij,gradiisvc fit, quidquam de domopr* 18 '
velquod devtilitate inflrumentidomusedt^'

1J  de rebus ecclefis fibi creditis nihil audeanccom
mutare, vendere,vel donare: quia resfaerata: Deoefle
nofeuntur. Similiter facerdotes nihil de rebus ecclefi«
/ibi commifi« (vr fuperius comprehenfum eft)alienare
pr«fumant. Qiiod fi fecerint,conui&i in concilio,& ab
honore depofitijde fuo aliud tanttam reftituanc,quan-
tum vifi funtprsefumpfifie. * grinfra.  ^[Libertos ra¬
men, quos facerdotes, vel diaconos de ecclcfia fibi com
mifia facere voluerint, ačiusecclefi« profeqiii iube-
mus. Quod fi facere contempferint,placuit cos ad pro-
prium reuerti ficruitium.

i ^ Pr«fumpfifie .3  Si /ric interponafC.fi quis quali-
bet. infra j endem. haf/ebbsinteqrnw caneuern  49 ■ Ipfiui
to/iciiti K Agathenfis ..

C. XXXVI. ^ De ptffeflione ecclejiafliciiurts
tpudtjuid apresbytero dijlrabitnr t mar
ne babeatur, gr vacttrtm,

ltem  ex eodem, e  c.;j.

Vidqnid i parochiarum presbyter de ecclefiafti-
v^_ci iuris poITellione diftraxerit, mane habeatur &
vacuu vindicatione 1  c 5 pariintis,&adbione vendetis..

i ^ Vindicatione.] Sic etiam in recentiorifrits conci*

liorum tditionibus.ln aliis>gr duolttts etiam I r aticants co -
dtcibm legitur,  vendirore comparantis. a p it d luonem,
venditione comparantis. In Epaunen/l, rbi hocvidetur
repeti,  in venditorem comparantis adlione vertenda.

a Infra, ead.fi q it is dr cUrkit.BurchJ.cap.  18;. Uto
f.\.cap.i$6. b al.pari.gr in Hifjtalen.i.c.t. e Po~
!y.l\.tit,VI. d lno part.].cap. 161. e EtinEpau-
nenfi,c.J, f Inop.J.CJOi.

gnofcitur,id eft,mobilis, Sc  immobilis reiecclefiahit*
conetur inuadere ; nihil furto, I nihil dolo ApP rl '
mens,auferens,acqueabfcondcns. Sediš,cuiJ 01 " 1 "
commilfaeft, fubiunčlis 1  fibi vno, vel duobas CJf'
liffimis clericis, omnia vfque ad tempus pontiS £ ' s ^ & "
ftituendi debear conferuare, &  Vis, quiin dot" 0
niuntur, clericisconfuetam alimoniam admi»tf ,r ' irt '
Subftitutusautem antiftes fufcept® S  fedis com"' 0 '
da ordinabie, vel ut Deus imperabit: ve eis vti curn hi*
debeat,qttos cognouerit difciplin®,& charitati pratde'
celforis fui fidcliter patuilTe. (Jubd fi quifqua poli
cuiuslibet ordini? (vt fuperius diflum eftjelerieus]" 5 '
cunque oecafione, de omni facultate quidpiamprofet
tus fuerit abllulifle,vel forfitan dolo aliquo fuppre®''
fe,reus lacrilegi prolixiorianathematecondemnct l|r,
Sc  vix quoque peregrina ei communio-concedatur:^
durum cit, vt hi, quos conftat in feruitioDomini^ 1 *
prim®fedis antifiite defudatTe, abhis,quifiiariu'V t '
rumineubatores, h vel vtilitatibus feruientes, atfl 11 *
vacantes fuifie nofeuntur, dcfpc&ialiquatenus df'
cientur. (J'!j

■ Nihil furto.]/« codice Incefiregio fi^uitnr,n’".
z.  Subiečlis fibi. J In conciliorttm editionibuf
tur-> cum confilio: &in codice regio additur }  clcrici:/^
tajfe autern legendum , cum conljlio deri.

3 S ufcept« fedis. ] 7 » eode regio codice
ea,4>ut dcceiforfuus ordinauic, vel vt Deusimpcrii> l{ '
C. XXXIX.  Ipifcopi , qui nihil ecclejhi

conferunt^famuloi eim libertate
non do n e n t.

ltem  ex concilio Toletano 4.C , 66 .  .

E T, c  fi lili, quinullaex rebus fuispauperibusCH^

fii diftribuunt,*tcrni iudicisvocc infuturoc^

a Concor.cpncilium Valent.c.l. b al.incubit* 1 *

res>atque'ra^anterfui[fe t .  c Burcb. l.-$, cap.  189* ^
part,,apA„.

L

6op

demnabuntur,quanrb magis ij, qui auferunt pauperi-
busquodnon Jedcrunt? Quapvopter epifcopi, quini-
Iiil ex fuo.proprio ecclefi^ Chrifti copenfauerunt,hanc
diuinam (cntentia metuant,&Jiberos a  exfamiliaeo
defia adcondemnatione fuam facerc non proefumant.
Inapium enim eft,vt qui res fiias ecclefi^ Chrifti no con
tnkritjdamnum inferat,& ius ecclefiže alicnare coten-
cjat.Talesergoliberos b fuccelfor epifcopus abfq; vila
oppofitione ad ius cccle.fi* retiocabit: quia eos non ae-
tjuirasjfed improbitas abfoluit.

C. XL. ^De clericis,quidocumenta cccle-
fia fupp rimun t,dut n e ga n t, au t ali is
damndb Miter tradknt.
ltemcx  concilio Aurclianenfi.

S I c  quisdeclericis documcnta, quibus ccclcfia? pof
feffio firma rcnctur,aut fupprimere,aut ncgarc,aut
*uertcre,autfortafle tradere, dam nabili, & punicnda
obftinationeprsfumpferit, quidquid pro abfencia do-
cumcntorum damni ecclefise illacum cit, de propriis fia
cultatibusreddac.

%Hoc idem citatu//upr d , ead.fi quis de clericis, ex con
tiho jLgatbenfi,in quo babetur.Kon eh f autem mu tatu* ti
tnln 4 :quiapotuit in aliquo ctiam jlurclianenjl^uod non
Wet,ejfe repetitum.

C. XLI. Miniftris ecclefi* de rebus eiuf
dem ecclefid abfcfe 'epifcopi permijju
nihil ali egare lice t.

ltcmcK  concilio Aurelianenfi 11  l.cap.i].

A Bbatibus d }  presby.teris, ca»terisq; miniftris de re¬
bus ecclefiafticis,vel faero minifterio alicnare > vel
obligare abfque permilfu, & fubfcriptibne epifcopi,fui
ni nilUccac. Quod qui pr«e fu m p fe rit, degradetur com-
,l Jumoneconcefia: &quod temere praefumptum > aut
*»cnatum eftjprdinatione epifcopi reuocctur.

C. X L Ii. Hes ecclejid,qua dbfente epi/c o -

po dijirahun tur,adius ecclejidjticum
reuocentur,

Item  ex fynodo Ancyrana,rit/>.i5,

0^ e  quade rebus ccclcfi«, cum epifcopus non eft,
y  presbyterivendiderint, placuit reicitfb cotradhi ad
j Us  ‘ ecclefiafticum reuocari. In iudicio autem erit epi
Co piconftitutum g, fi pretium debcat recipi, nec ne :
Nptcrca qnod fiepe contingit diftra&arfi rerum redi-
tl, sampliorem fummam pro acceptopretio reddi *,

1  %  Reddi ] Si c in quibufdam exemplaribus Prifca
*{{ 19 ***. In a Ius "vero e H , reddrdiffe. Gneče legi tur-,
ts 7 iw eitrehv mv 7 re 7 r£py[fyjM

ritihrims 'srKciovec tUs 7 i/xla>,id ed,p ropterea
5**odlatpe rerum venditarum redittis malus pretiu his
P 15  reddiderit. Sed ob glojfam non e sl mutatum*

C* X Ll 11. I[ Posl mortem epifcopi rti ad eum
periinentes c Urici non rapiant.

Metntx  concilio Chalcedoncnli \cap.ii,

\T On iiceat clericis poft mortem epifcopi fui rapere
r  ^ re spertinentesadeum : ficut iaiit praecedentibus
^guli s confticiitu habccur. Si vero fecerint, periclitari
n *juerUt.in proprio gradu.

'*• ^ LIIII, fScfcindantur precatiA^<& com-
mutationesab iriuaforibusfačla.

Item  cxconcilio Mediomatricis 1 .

P ^ CCa ri* \  & commutationes. tempore viduataru
Cc cltfiarum fad* ab his, qui loca epi/copornm oc-
^? au crant,refcindantur, &cum audloritate ecclefia-
^^ ciuili > li f aciend* funt,fiant.

}*^'hl>erto s  ex familii*. b al.libcrtos. c luo
e d *-M>' 1 ' Cap.c.  275. Poly.lib.].titul.M.

I *l(i f to  x.vgstxt($v.

* l H pretium.  b Et in Atjuiforan. 1 .  88.

' Cit P' 21,  k Burcbardfff libro 1 . cap.\66.
r« r ').c*p.i l7tex  BcUuactnfi.

Caufa XII. Quxft. II. D “Sf fi * eJitU  610

^ S)uod h\c ex concilio “Mediomatricis citatur>in conci¬
lio Meldenfi re fertur exconcilio Be/luacenfl ) exqno etiam
citant Burebardus & luo.Sed quia in conaliis Gallicts-,&*
Germanicis fejse eadem repetuntur->non cfl m ut a ta inferi-
ptio. In adieciis capitularibttf qua ex Galiča funt babi ta,
inter catera leguntur quadam capitula excerpta d domi¬
no Rege Carolo & Principih, fuis ex his capi tuli*,qux an~
no V CCC^LFT.edidcrunt epifcopi in Jynodis,&c. fluori*
capitulorumvnum chlhoc , vt precarise & commutatio¬
nes tempore viduatarnm ecclcfiarimi fačte ab his, qui
loca epifcoporum occupaucrunt, refeindantur, & cum
aučloritate ecclefiaftica,vel ciuili denub,fi fienda,fiat.
C.' X L V. P ro  lab or e inuentarij nibtlac-
cipiant eeconomi de rebus ecclefise.

It cm  Gregorius a  Maximiano Sjracufano
cpifcopojib .5. epi/l.u.

C Haritatem tuam commoncrecurauimus, vt II quif
piam epifcoporum de haclucc migrauerit,vel(qd ,
abfic) profuis fuerit remotus exceilibus ,  conuenienti-
busccconomis I ,cundisq; clericis b prioribus, atq; in
fuipra?fentia inuentarium ecclefi* rerum facientibus,
omnia,qu*reperta fuerint,fubtilicer deferibantur.-nec
(ficut antea fieri dicebatHr) fpecies qua?dam, aut aliud
quodlibct de rebus ecclefis, quafi pro faciendi inuen-
rarijlabore tollatur.^7 'infra.  ^Vifitatorcs ecclefiaru,
clericiq; corum,qui cum ipfis per non fuse ciuitatis pa-
rochias fatigantur, aliquod laboris fui capiant te difpo
nente fubfidium.Iuftum namq; eft,vt illi c confequan
tur ftipendium , qui ^ pro tempore fuumeommodare
reperiuntur obfequium.

1 Occonomis.] Sic etiam in omnibusVetuflis :fed
in originali tam itnprejfo,qudm manuferipto legi tur,  hie-
rarchicis. loannes Diaconusbabet,\\\Qr:nuds.

Č. X L V I. txcommunicentur laichqui
morientium clericorum audent
bona diripere.

ltcm ex  concilio VrbaniPap* Aluerniacelebrato.

B laicis quseftio fačla eft, qui morientibus epifco-
pis, fiiie aliis clericis res defundorum inuafas, ec¬
clefise, pauperibusqj fubripiunt. Contra quos commu-
ne totius concilijanathema prolatnm eft.ipfo Papa ha
iufmodi fententiam prom ulgante.Si quis poft interdi-
čli pr*fentis cognitionem epifcoporum, feu presbyte-
rorum,aut aliorum clericorum res inuafcrit, vfq; ad fa
tisfačlionem excomrpunicetur. Epifcoporum vero
deficientium res per archipresbjfltronim, feu archidia
conorum man us, aut fecundum mortuorum iudicium ,
pro ipforu ftilute in eleemofynas dilpenfentur,ant fuc-
ceflbH,qui futurus cft,rcferuencur.Idipfum de presby-
terofum, feu clericorum aliorum rebus perepifcopu,
vc-1 fupradičlas perfonas, aut cui deficienteš commife-
rint,fiat. Si quis autem aduerfus ifta praefumpferit, a-
nathema fit.

^ In titulis capitulorum concilij Claremontenfis  (quod
jHucrnhe celebratum eft ) titulopenultimo,h<ec leguntur
adcaput boe frettantia.  Ne a 4 iquis clcricus res epifco-
porum,vel clericorum, vel in vita, vel poft morte eoru
diripiat,vel in vfus proprios conferat. Qiiod fi quis f^-
cerit,anathema fit: & dičtum eft ab omnibus, fiat.

C. X L VII, De eodem.

Item Innocentius Papa ll. in concilio Late-
ranenfi, cap. 4.

Uud c  quod in faero Chalcedonenfi concilio confti
tutum eft, irrefragabiliter confcruari pr*cipimus:vC
videlicet^lecedentium bona epifcoporum a nullo om-
nino hominum diripiantur: fed ad Opus ecclefise, &  fue
cefloris fui in liberaeeconomi, &clericoru permaneat

a loannes Diac. 'Ub\\.cap.2].' b -al.rieri. c al-.ri~
lis. d al.quo. e Suprd ead. non Iiceat. Panno ?n. h  •
bro  8. cap.i^i.

V c

d;

I

igij &ereburEeeteften4n

vjurpandis.

poteflate. Ceffet igitur de catero illa deteftabilis,& fz
ua rapacitas. Si quis autem amodo hocattentare prac-
rumpfcritjeKcommunicationi fubiaceat* Qui vero mo
rientium 1  presbytcrorum,Tclclcricorum bonarapue
r<int,fimili feHtentia: fubiaceaat.

i ^rMorientium,] Invulgatis feqncbatHr, epifcopo-
rum: qu<e\ox &dVetnJHf, &ab ipfo concilio manufcri-
pta abefti&Jrujlra repeteretur. Suntautem ex originali
addita paulo fuperius aliquotyerba.

^Hoc nenfolum de laicis 3 yerumetiam de metropolita-
**>, quibudibet aliis derids tntelltgcpdum csi : Jicut  in

fcxta (yflodo,atp« 35 ./er;tof*.

C. XLVIII. Res epijlopi morienti* me-
tropolitano no n licet inuadere.

N Onliccac alicui mctropolitano, mortuo epifco-
po,qui fub eo eft,aut res cius, ant ecclefia: fuse au-
ferre: Ted line fubcuftodia deri ecclefia: defundti epi-
fcopi, vfq; dum alius ordinetur epifcopus.Si vero deri-
ciin ecclefia non fuerint, tune metropolitanus illibaca
onaniaepifcopo 5 quiibiordinabitur,reddat.

Sicut autem res e cc leji a nulli vfiurpare licet , it a eede-
fisealiena inuadere nonpermittitur.

C. X LIX. q tAliena, ecdefia non licet
inuadere.

Vnde  Gregorius,//£» 2 . «£*/?, ^.adBonifa-
cium epifiopum.

S icut ecclefiapropriasres amittercnon debet,ita ca
rapacitatis ardore inuadere alienas non oportet.
Hit o mn ib us aufto ri tat ib us p erjpicu e mo nfiratur 3 qu o d
nuKifacordotum res ecdefiafiicas alicui tradere licet: &
iUe , qui de manufacerdotis facultates ecclefia:acceperitj
nulloiure easyindicarcpoterit:fed potrus cogetur refii-
tuere quodiUicite acccpit.Sed notandum eU,quod tjnifiuf
dam caufis exigentibus 3 res ecclejia dijlrahi p o fant. Cau-
fa enim necefiitalis cum coufilio dericorum, velftmeho -
r*pYofyiciant 3 rcs ecclefia d Jaccrdottbus difirahi po fant.
■C* L. t^KiJi caufit necejiitatis , nec epifiopo

rem ecdefiafiiiCvfurpare licet.

Vnde  in Africano concilio a  legitur.

N  On b habencincceffitate, nec epilcopo licet ma¬
trici« eedefias j* rem fui tituli vfurpare.

Gratianus citat hoc ex concilio  v Africano , &fequens
ex Carthaginenfi.Sed in vnico Cartbaginenfi inferto in co
dice Canonum y hocquidem eH pars pofierior,Jequens Ve¬
ro prior capitis eiu/dem 3 quod efirltimumfid ejl 3 xxxiij.&
Bunhardus , &Iuo i^tegrum caput referunt.ex Cartha-
, gin e nji.

t Ecdefia!.] -I« codice Canonum 3  &apudBurchar-
dumfequitxr>necprcsbytcronim: apud luoncmvero le-
£*V«r,neccpifcopoliceatrem matris ecclefia! ignoran¬
te concilio,vel presbyteris,fuis titulis vfurpare,P#/J/e-
quens autem caput apponetur integer Canon Grace 3  noua
cumverfione.

C. Ll. %Kecpresbyteriignorantibusepifco-
pu 3 nec epifcopiignorante concilio rem
ecdefia ; vendaut *

Item  ex concilio Cartbaginenfi vnico 3 c.vltimo.

P Lacuit, vt C  presbyteri non vendant rem ecclefia!,
vbi funt conftituti, nefcicntibus cpilcopis fuis,quo-
modoneccpifcopisliceatvendcrc pra!dia ecclefia: in-
coniulto concilio,vel cun&p 1  presbyterio fine vila
neceffitate.

1  ^ Velcun&O.] 1» Canontvnici Carthaginenfis lc-
gitur 3 vc\  prcsbyteris fuis. Non habente ergo neceflita-
tcm,&c. Vtproximofupe/iore capite , quemadmoduma-
pnd Burchardum ctiam->t£r luonem: licet ipfi l*gant 3  ha-
benti ‘.Graceautem ita totus Canon habet.

llgsotv, Tiss ‘7rft<rGv7T(>iS£ '7CTtpfi, y>ufalw

a ErivMoguntivofubltabaHOiCap.il. b Burth.l.^,
c.ijšJmo p.^.c.itf*  r BurekJbid.lfioiiid*

Decreti Secunda Pars.

612

■n>y \$iui ecuniv imrjiifimv v(u.'yftg. u>i mxyum'!> Til
, dv j ir  S nis imuni-

mu Osv, i%(0 'Us <>xk>.i incct,hynll-

jjj? to? muiitn, it mr \Sim iTfftrCiiTfgar. uh  trni; Tri¬
mu uiuyxris,  Š 7 nj y-ixu t^eiraf

vrtuVf&Ti ci* ra t.tXh ths  cixKXtinMxH; &tx&'
Similiter placuit, vt presbjrteri prseter fuoru epifco-
porum fententijm non vendant rem ecclefi*, m q»»
confecrantur:quemadmodum neq; epifcopis licetprf-
dia ecclefia: vendercinfciente fy nodo,vcl propriis prti
bjrteris. Ergo nifi adlit nece(Titas,neq; epifccpo liceic
abuti re aliqua ex titulo eccleliafiica: matricis.

C. Lil. ^'HtfivtmeUorapro\jikizt,remtc-

clcJitHon licet dijirahere ipifcopo.

Item  ex epiftola Leonis Pap x,HxiHtrfiiepijet-
pieper Siciliam ceajlitatif.

S ine a cxceptionedeceniimiis,neqimepifcopusdr
rebus ecdefiae fua: quidquam donare, velcomma'
tare, vel vendere audcat; nifi fortč aliquid horum h-
ciat.vt meliora prorpiciat, Sc  cum totius deri trato 11
atq; confenfu id eliijat, quodnon lit dubium profutu-
rum ecclefia ;.$• infra.  ^ Epifcopus rebus ccalcii* ta«'
quam commendatis, non tanquam propriis vtatur. b'
rita enim epifcoporum venditi»,&commutatioreic^
clefiafticarerit abfquc conniuentia l , Sc  fubfcriptio^
clericorum.

1  Conniuentia.] -Ant%t le^ebittur,  abrq;otnni llIls
conniuentia. la duela "vero etl duh 9 ,  omnium
in vetujUt esempUributine^m Vecrctalibtu,  c.i.
tfuafinnt dpr-el.nenue apud CAtcros celUBeres
-Apudluenem,quicitat concilinm Curtbagin.Wb&"‘
Punnermiu  , qu: Lesnem ex con a lis apud falenti#’
ijliue  VarM-jCOnniucntiaiCf^colIaudatione.

Item demtu trbiunt.velcajlrsrum,qua eccltfut
cemmodi, quamytilitat 'n afferunt, licet reHeribitd" 1 ''
fiarum{ficut in fuperiori capitulo Syntmachi,[fl 1 ’ 1  ^
Pupx>&x.]ccntiuetKr)vindere,Seliommut*rt.

C. Lili. ^ Deesdent.

Item,Jicut  in Agathenii concilio ■

6  '-j-*Errulas c , autvineolascxiguas, dtectlc"* f
f s  1 nus vtiles,aut longe pofitas & paruas,cp'j°P,

iine confi!iofratrum(fineceilitasfuerit)dillrahti'“ 111

bcatpotcrtatem.

^ Capitulum hoc in aliquot vetujlit cediciblU lH cl>
tun Hum fuperiori.  ,

Seruoi queq 1 f i pitiuos , qui reuecati retineri »>”r
fu»t,fimiliter epifiepiu dijlrahcre licet.

C. LIIII. % udlienenturfugitiui,quitt^~
nerinon peffimt.

. Fhde in  eodem concilio, cap. ^b.legitur. ■

•pVgitiui d domosfuas, aut familiasdeferenK*”^
IT^ etiamfi reuocati fuerint, non polfunt tencrii' 1 ^
ratione ab epifcopo, fi voluerit,aut fi itaillimcru trl
diftrahantur.

C. L V.

P A L E A.

[ Item  ex concilio apud Tunftacp.ru  , { .

I Niuftum f videtur,& impium,vt mancipia,qu*“^
les viri , (eafotmini proredemptiotte g anim*^,
Deo,& faudis cius confecraucrinr, cuiufcunq;
rispretiojvelcommutationis commercioitertu" 1 ” j,
cularem feruitutem rediganrur:cum canonicaau- ^
tas feruos fugitiuOJ'tantumodo diftrahi permicrai’ ^
ideo omnes rečlores ecclefiarum fummopcrecJU'
ne vnius eleemofyna,akcriusptccatum fiat: Srt’*/

Jf

>'

<«•

-Anf.l.yc.6q^p- 1 . 6.C.1&9. b. In conc.Curtbtl

c.]t.lbid.c.}l.&' ext.de hn,qu.efiunt dprul.c.i. c
p.^.C.z^\.Punnorm.lib.l.c.t6.š.ead. d Juep.f c '. .
e al.Carifiacum. f 1 xt.de rtrumpermut.c.ini"!
Burc.l.f.c.  174. g cl.remcdee. tuop.^.c.Ztf. ^

«u

Caufa XII.

furdum,vt ccclefiaftica dignitate fcruus decedens>hu+
mana* obnoxi«s fit fcruidiri.

f A. Burchardoi&luone c it a tur ex coneilio apud Ca -
rif\acum:in Decrctalibusvero tit.de rerupermut.ex con-
cilieapud Syluanečlum. It habetur hotepalca inpleriffo
Vetujtu G ra t tani extmplaribus.

7 pars. Item Ji reči or es tcclefue de vebtts pr opri is tan-
tutuLcm ecdefiarefiituere-Voluerint, ecclefiafiicas faculta
tes Ubere dar e poffuHt,&> conftabunt his y qutbu* datafue
rint,p erp etua.firmita.te.

G. L  VI, ^ Alienatit de rebus tcclefia,qut-
modo rata effe poterit *

• Vnde  in Agathenficoncilio ) r.49./f£/ftt7.

S I a  quis cjualibcc b conditione de rebus Ecclefi*
aliquid alienare pi 2fumpferir,fi de fuo proprio ran
tumecclefi« conculerit, quanrum vifus eft abftuliflc,
tlim demum illud ftare liccbic.

8 pars. Itemjiferuos tcclcji* libertate epifctput do-
nauerit^ea^uain manumifiiont da ta illis fuerint,perpe.
tuafirmitate tenebunt: Ji tamen quantitatcm canonibus
frafixam data non excejferint ,

C. L VII. €\Deeodem.

Viide in  eodcm coneilio,c.7. lektur.

S I c  quosde fcruis ecclefiar benemeritos,fibi 1  epi-
fcopus libertate donauerit, collatam libcrtatem a
fiicceiToribusplacuiccuftodiri, cum hoc> quodeis ma-
numiflor in libcrtatem contulcrit. Quod tamen iube-
tousvigincifolidorum numerum d, & m od um inter¬
nih, & vineola, vel hofpitiolo tcnere. Quod amplius
datumfuerit,poftmanumifTorismortcm ecclefiai rc-
uocetur.

i ^  Šibi. J Ste etiam lektur in editionibus cociliorum,
(p dii&bus codicibusVaticanis.Scd apud luoncm, &in V-
to^ctuflo Gratiani excmplari abeft dičlio, fibi.

Sednotandum eft , quod ferui ecclefiarummanumitti
tlon poffunt,uon retento ecclefiafiics patroeinio: nijiforte
^OMmifforduos eiufdem meriti , einfdem p eculij ec-
f ^fia conferre Volneni.

C. L VIII. %Deepifcopo, quinonrettnta
patroeinio, feruos ectlefia ma-
numittit.

Vnde  in coneilio Toletano IIII. c.67.lektur.
t Pifcopu$.. c ,qm mancipium iuris ecclclice,n6 reten-
~-toccclefiaftico patroeinio, manumitti defiderat,
dno mtriti eiufdem,& peculij coram coneilio eceleftae,
Cl) ipr«eminet,pcrcommurationem fubfcribčtibus fa-
c 5 r d.otibus offerat,vt rata, &iuftainueniatur diffini-
* 10 commutantis. Tuncetiam liberam manumifTione
^patroeinio ecclefia-conccdcre potent: quiaeum,
3 u , em  bbertati tradere difponit,iam iuri proprio acqui
. ,ul t.Huiufmodi ^autemliberto^dtierfus ccclefia,cu-
ll, siurisextitit,accufandi,vel teftificandidenegetur H
J Cr uU.Qiuod fi pr*fumpfcrit,placet,vt ftante commu-
^ione inferuitutem propii« ecelcfi* reuocetur, cui
°^teconatur; .

^‘berttvenim [nifivenia impetrata)patronum in ius
• * c J ye  »o»permittitur. Vnde in lib.l. Digcflorum, tit.de
^ ""'Vocando. Ifin.  []SifineVcnia edičliimpetrata li~
trtl ^patronum in ius vocauerit,ex querelapatroniyel *

^ Pdičfampoen*m,idett, quinqifa^inta aureos dat: vel
y r hif  g quaji inofficiojkf cafligaturji inopia di
fcf k jl*borare,']  if Si vero d collegio qu 'rf manumif
tietl***  * n9n J' in S. u  l^ifedvniuerjita ti reuerentiam dc-
H< ^J * n e °dem Itbro^tit.eodemJ.fed fi bac.^  [-O.#** 1
* cor P ore  ftliquo , Vel collegio , vel ciuitute ,

'^H^j jfiiufVocabi t. Kam non etl lUerum libcrtufyjcd

d  ^ al.proaualibct. c luo p.\6.c.$0.

^merimo dum.  . ’

Poly Burcil. ^.c.176.

.6$. f ah  '
g al.Vrbi,. h leg.io^ quima->

n . " - - j -  .--f-

*n r i * iu*p.\6.i.6$. f al.Vclquinquayinta

<ZT m ^  ."

TT De rebusEccleffse /■. ,

V-jlltelt. It. non vfurpandis. Oli^.
Yeipub.honorcmha.bcre debet.  ^ It Ji aduerfilf remp.Vcl
Vniuerfitat emV eli t experiri t veniam cdičli petere debet y
qnamuii ačdorem eorum confiitutumin iuc fit v o tat ur  mr.}
Si Vero ingenuum princcps Jacit, pat/ono reuerentiam no
debet.  •[ ln^criminali vero caufa y  Ji libertu* patronum
in iu 4 Vocauerit,C 4 put eiuf y g^fertunas p etituruf, ant e lis¬
tič exordiutn capitepuniendu* eH. Crimcnvero lajk maie
fiatif excipitur 3  Vel Jipatronam ilhcito ferui con cubitu V ti
dcprehenderit y quo cafu , etiamferuo cum mu n er e liberta
tif dominamaccttfarepermittitur:ficut Cod. lib. 9. tit.de
mulieribu4 y quafeproprUfferuit iunxerunt. l.vnica. lm~
perator Confiantinus confiituijfe legi tur. [Si qua cum fer-
uo fuo occulte rem habere detegitur , capitalifententi<t
fubtugetur>tradendo i^nibusVerberone.Sitefoomnibuofa-
cultas crimen pub licu m avguendi: fit officio copia nun-
ciitndt : fit ttiam feruo licentia deferendi: cuiprobato eri-
mine hbertas dabiturlnpatronos etiam tejlificari non
pojjunt , niji m quibufdarn cafihnji in quibu4 etiamferui
in domino s torqueri iubentur.

C. LI X. ^Deeodem.

Vnde  in libro eo.Codicis, tit.de qu*jlionib m,

L  b prima. lmpp. Antonimu
Verna-.

Q Va ftionem de ferui s contra dominos haberrnoa
oportet 3 exceptis adulterij criminibus,item frau-
daci cenfus accufationibu$,& criminc maieftatis,qiiod
ad falutera principispertinet. %  In ceeceris aute,quan-
quam ea,quac feruus contra dominum dixit, iudicaturi
fententiam formarc non debeant; tamen,fi aliis quoq;
probationibus fides veri.acis inueftigetur,prsefcriptio-
nis intiidia euanefeit. In pecuniariisvero cauiisex
inopia 1  probationum feruos contra dominum pofic
interrogari nianifeftum eft.

Jn aliquotvetujlis codicibus caput hoc coniunBurrt
e?l /Uperiori.

1 ^ Ex inopia.} In antiquif codicibus Gratiani legi-
tur,  nec inopia, ^ ficvidetur etiam legijfe aučlorglojfit.
ln antiquiore etia editione codicis Jufliniani , tit.de qure-
JltonibusJ.qua:fiioneveodem mqdo habet^tandemč^ lečli~
onemfecutus eflaučlorillarumglofiarum^in BaJU.tit.
50 .de quafiion.eadem eft lečHo.Sedsjuiain codice ab Ha-
loandro edito legttur,cx  inopia, & in l.Diu.us.fi\de qua :-
jlionibuf.VidcturJ}atutum i ex inopia probationum etiam  ■
in caufispecuniariis pojfe torqucriferuos , nihil eft mu-
tatum.

G. LX. De eodem.

Icem i bi dem, l.fecunda.

I  Nfolitiim cgrauc  exemplo,audiriferuosaduer-
fus tutores, vel matrem dominorum fuorum,nifi tu-
telaagatur.

Si Vero libertus fua aučloritate k patroeinio ecclefia rt -
eejferit ,fi admonitus redite conicmpferit  5  inferuituitm
reuocabitur.

C. L XI. ^ De lib er tis ecdejia,qui ab ti us
patroeinio difcedunt.

Vnde m  coneilio Toletano IIII.r.70. lektur.

L Iberti c ecclefia;, quiab cius patrociniodifceden-
tes quibuflibet perfonis adha;ferunt,fi admonita
redirc cqtempferint,manumifiio eorum irrita fit: quia
perinobedienti^ d contemptu ingratiadione tenen#
C;. LX II. PfuocenturinferuitutemeccU-

fiarumlibcrti,qui contra eius liber -
tatem fuperbiunt.
ltemtx concilioHifpal.il. r.8.

O Ctaua difcuflio agitata eft de quodam Helifeo tx
Familia AgaBrenfis ecclcfi«; qui.ab epifcopo fuo
traditus libertati,de libertate confeftimad cotumacia

a Ix l.Jiqttis ex familiarib. C.qui accuf.non p of. tit. ir*
b  /7V.41./.1. c Burcb,l'1>e.i8^.lHop.$.c.z$%, d dLL
•bedienti#*...

)

«i5 *&g££X3£.*-  Dccreti Secunda Pars. eifi

L X V. f Kec liberti >nec eorumpoberi a
patrocinio difcedant ecclefia.

morbum tranfiliuit;ficq; per fuperbiam no folum eiuf-
dcm cpifcopi veneficis a  artibus falute Izdere voluit,
fed etiam patronam ccclcfiam libcrtatis immemor pr$
deninauit.Aduerfus quem ingrati ačHo > canenum,&le
. gum au&oritate,iufte dirigitur:fcilicee,vtimmcritar li-
bertatis damno mulctatus, ad fcruicutis ncxum reuo-
ccrur.Talium enim ftatus,qui conrra epifcopum fuum,
vel patronam ecclefiam aituntur, decidi potius, qudm
eonferuari couenit: vt quorum libertas perniciofa eft,
fit falutifera feruitus: & qui fuperbire nouerunt ade¬
pta libertate *, proditi, difcantobedire fubie&i.

I Adepta libertate.] Magnahoc loco ejlvarietacin
Vetujlh Gra.tia.ni codicibuf. Kam p ar tim concordant cum
hacvulgata , partim babent 3 adempta  libertate proditi,
partinjj adepta libertate pr*diri,v* concilium ipfum im-
preffum 3 & manufcriptura 3  etiam in codice Lucenji Y£gio.

*Apudlnonem vero legitur y  adepta libertate elati,perdi-
ta difcantobcdirefubie&i.

C. L X 11  T. ^ JL patrocinio non difcedant
ecclefia: liber- i adfaeros ordines
pro mo ti.

Item ex  conciho Tolctano III. cap.6.

D E b libertisantehocpr;*cipitfan<5Uiynodus,vt{i
qui presbyteri, vel diaconi * ab cpifcopis fačti
funtfecundum modum, quocanonesantiqui dant li-
centiam,fint liberi: & tamen a patrocinio ecclefia! tam
ipfi, quam ab eis progeniti non reccdant. ^ Abaliis
quoq; libertati traditi, & ecclcfiis commendati,patro-
cinio epifcopi c colligantur, & ne cuiquam donentur,
a principe hoc epifcopus poftulet.

i Prcsbyteri,vel diaconi.] In con čilih C o Ioni a qua
tuor tomh imprejih , g- tn codice Lucenji regi o legi tur.
Dc libertis autem id Dei prscipiut facerdotes, vt fi qui
tb cpifcopis, &c. nuUa.presbjterorum , ant diaconorum
mentione fa&a.

Kevero longinquitate temporhobfcuretur conditio
tigtnh : temporefua manumiJUonhJlribant liberti pro-
fefiionenti quafe profiteantur dc famiha cjfe e aleji.e , g*
*b tittt obfequto fe nunquam rcceffuros.

C. LXIIII. ^Profefiionem fua conditio-

n h liber ti ccclejia faciant.

Vnde  in concilio Toletano Vl.cap.j.legitur.

L Onginquitate d fepe fittemporis-, vt non pateat
conditiooriginis. Vnde iam dteretum eftin ante-
riori * vniucrfalis concilij canonc,vt profelTionem fua
liberti ecclefia: debeant faccre: qua profiteantur fe &
def^miliisecclefijr efie c , & eius obfcquium nunqua
reliŽuros. Vndehisquoque nosadiicimus, vt quoties
curfum vit* facerdos impleuerit, &  de hac vita migra-
iterit,moxcum fucceffor eius aduenerit, omnes liberti
ccclefi*, vel ab eis progeniti chartulas fuas in confpe-
čfcu omnium debeant ipfi fubfiituto pontifici publica-
re> & profefliones fuas in confpe&u ecclefi* renotiare:
quatenus ftatus fui vigorc &  illi obtineant, & obedien
tia eorum ecclefia non careat. Si autem aut feripturas
libertacis fu* intra annum ordinationis nouipontifi-
cis manifeftarecontempferint, autprofefiiones reno-
uare no1uerint,vacuac & inanes chartula: ipf* remanc-
ant,& illi origini fu* redditi,fint perpetuo ferui.

1 ^ In anteriori.] Signijicatur Canon 6<).concilij To~
letam qnarti 3 quiproximo cap.refertur. Kam quartum il
ludToletanum 3 quodfuitpleniJlimum 3  in fejuentibua To
letanh 'vocarifolet 'vniuerfale concilium^ Vt in 5.cap.2.&
J.gr in 6. concilio cap.  1.^.7. £m8. Et in principio ipjiua
quarti concilij epifcopi aiunt , quoniam generale conci¬
lium agimus.

a al.malefch . b luopar.\6. cap.66. c al.epi-
fcopali regantur, d Infra ead.prozmo, e al.mann-

Item  ex concilio Toletano lV.t*p.&<).

L iberti » ecclefi*(quia nnnquam moritur cotu pa*
trona) a patrocinio ciufdem nunquam difcedant,
neepofteritas quidem eoru, ficut priores canoncsdf
crcuerunt. Acne forte libertas b eorum in fururapro-
le non pateat, ipfaq; pofteritas naturali ingcnuitate
obnitens,fcfe ab ecclefia patrocinio c non fubtrabat,
necefle eft,vt tam hi libcrti,rjuam ab eis geniti & 'pfl>'
feffionein epifcopo fuo faciant :perqua cxfamiliat £ '
clefia libertos effeflos fe eife fateantur,eiusq;pacri’t'
niumnon relinquant: fed !uxta virtutem fuamobft'
quium cijvel obedientiam prabeant.

Pro remunerntiont ttitmimptnfi obfefuijret ettltp 4
Jlica vtiliter pojfunt do tiari.

C. L X V f. de rtbur ecclefi* in remit-

nerationem olt/eifuij prjefitintHr,
ratu permnneant.

Vnde  in Toletano concilio III l.cnp.fS.le^iltir.

Q Vicunque epifcopi fuffragio cuiuflibct aliquiu«
clefiaftica vtilitatis prouiderint,S: proee qH°
cunque commodumin remunerationem promi * 1 «' 11 ^
promilli folutionem eos exolucre oportebit:it«** 1 ,
ad concilium prouincialc dtfcratur c,vt eorum t 011 ^
uentia confirmetur,quia (ficut Paultrsaitjf dignui 1
operarius mercede fua.

C. L X V11. Seru: ecclefunem in eornitt
d.mininm trtinsferripoflunt.^ui ec-

tleJinJIicH vtilitatib ut
deferuiunt.

Item  Gre-orius hb.i.indOl.u.epiJI.iS.Thie-

doro conjiliarie.  ...

E Cclefiafticis g vtiliratibus dcfudantes,ecclt"*
dignum eft remuneratione gauderc,vt qu*.. jr,
luntanis obfcquiorum ncceffitatibus fponte
dignenoftris prourfionibus confolentur. Qu> a
te 1  Thcodorum.viruni cloquentilfiniuro,c<>| , “
noftrum , mancipiorum cognouimus minilit" 0  - cll ,
tutum,ideo pnerum noinine Acofimum,na" onC  J
lum,iuri,dominioq; tuo dari,tradiquc prfdp’*^.'^,
quoniam.traditum cx noftra volimtatc ianapP» l
buius te necelfe fuit fciipti pro futuri tcmp° [lS  |} ,
Iiimonio,acrobore largitatis.aučloritatefulc 1 ' 1 ^*
tenus,Domino protegentc.fecurc eumfemper,«
vllius retra&atioms fufpicione,quippevt domil ,lli,
leas poffidere t. jj.

1  q;Te.] .Addita. erh:exifta,&c.cterafunt^
tu ex originali .litin t elliga tur eundem  fjjf CHlfn^’^ 1
eni fit donatio. j,

2  ^ Poflidere.] .Apud B.Gregorium ^

Neq;enim quenquam fore credlmus, qui tam P aI 11  t ,
largiracem pro tua ibi dcuotione conccflam « c , (( i'
vel tentet vilo modo reuocareicum vno eodcmqi !  ; ,|
pore Sc.  verecundum fit a decefldiibusbencgt”* r jj-
nere,& verecundum fitdoctrecatcrosin,_fu^<l"* 11
quc refnlutoriam proferre largitate fementiam- ,j
~Mifer*tionif quor^intnituferui ecclejlarum b’
dtuanpojfunt. :t‘

C. LXVIII.  q\Mr/er*tionit J &'pietatili* 1 * 1
ferui ecclejiarum poj]unt manumitti•

Vnde  Grcgorius Montana i,&Thom4 id d'

epijl.ilfetecap.nl. ji

C Vm redemptor noftcr,totius codicor cre*t° r *
hocpropitiatus humanam voluerit carnt 11 '

a PoIyc.l.].tit.u.Surc.l.^.c.\t^.Iuo pj.c. J45-

liberlinilite. c al.patrocinio fubtrabat.
niti. e al. dedu fi um
f t.Timelb.j. g Poly i

i tlM.nUm.

i*

tf

, eorum conuentu confi r> J* ^

c.l,b.).lil. ij. h abili* in

fi«*

L

»  CaufaXlI. Quacft.IL «*

mcre,vtdiuinititis Tut  graria, diriipto> quo tcneba- dicerc,cur paupervi.uk l  nemo potek queri,o 4 uiaca-

nmr.captiui.vmculo Ieruitutis,prikin£ nos rckitueret
libertati, ialubriter agitur, fi homines, quos abinicio
natura Tiberosprotul it, & ius gentium iugo fubkituit
leruitutis,inea,in qna •natifucrant,matiumittentisbe
neficiolibcrtate reddantur.Atq; ideopietatisintuitu,
&huiusrcic6nfiderationepermoti,vosMontanam a ,
arque Tnomam famulos fančte; Romanas ecclefise ; cui,
Deoadiutore,tlefcruimus,liberosexhacdie,ciuesque
Homanosefficimus, omneq; veftrum vobis reiaxamus
leruitiitispeculium *. & infra.  ^ Hanc autcm manu-
toiffionispaginam Paterio notario fcribendam di&a-
*>imus,& propria manu vna cu tribuspresbyterisprio-
fibus,&tribusdiaconispropleniiIima firmitate fub-
icrip{imus ) vobisq; tradidim y . Ačtum in vrbe Romana.

i f Peculium.] In vetujlo codice epijlolarum 8.Gre-
tfrijbibliotheca Vaticana lektur,  periculum.

Item fmd ecclejiarum puhlicis angariis non debent
fctigari.

C. LXIX. Strni ecclejiarumpublcitan-
gnriis non faltgentur.
y»de  in coacttio Toletano IH.c ii .legitur.

H Cciefuirum 1  feruos k,# epifcoporum, vel omniu
clericorum a iudicibus, vel adoribuspublicis in di
^rfisangariisfatigari dolemus. Propter quod omne
Jpnciliiim a pietatc gloriofifiimi Domini noftri popo-
c it,vttales deinceps a tifus inhibeat: led ferui fupra-
cr iptorinn officiorum in eorum vfibus vel ecclefice la-
°rent.Si quis vero iudicum,ant adoru,clericum, aut
cr uum clericijvele.cclefiae; in publicis, acpriuatis ne-
§°iiisoccupare voluerir, a communione ecclefiakica,
CUl  inipedimentum facit,efiiciatur extraneus.

1  <[[ Hcclefiarum.J In c.etevio' huius concilij exemplu-
tl ° ki imprejhf, & manufcriptis* qux colla.ta.funi , &a-
V^lHonem legi,urquemudmodum apud.Gratianu ; prx-
' tre l k *rnin editione quatuor tomorum-, & codice Lusenfi
quibus inittum c upi tis 2 i. fi c hubet.Quomnm  co
^ n °uiinusin multis ciuicacibus cccleliarum feruos, &
Pucoporumjvel o.c.a.i.v.a.p.in diuerlis angariis faci-
^ I fomncconcilium J &c. Ethicquidetnnulla fačla e?i
trerojin quibu4.omnes co h uh aru codices con -
emcudata.

lt 'mproahmoniapauperum:,pre redemptione capti-
,lrHj *.re.r fenu dijlrahi licet.

C v  L X X. f[ Rf j 'faera quibus ex caufis a~
lienan debeant.

V»de  Ambrofius ait lib.i.de ofpci'ps^c.1%,

A Vr u:n c ccclefiahabet,Jionytferuet, fed vtero-
fubueniatdn needfitatibus. Quidopusert
°^ r c,q uo dnihil adiuuat? An ignoramus ^,quan-
l e  au d,acq; argenti de.templo Domini Affyrij fuku«

u ^t?Nonne meliusconfl at facerdos propter aliino-
^^Paupetnm, fi alia fubfidia defint,quam la c ril e-
1) 0  c ? nta minacaarporret. hodiš. Nonne dičhirus ell
^^ u s ,cu rpairuses.tot in opes farne emori ? Htcer-
t 0t 4 c bas.aurum,vnde c miniftraflesalinvonia, Cur
^^f^^idedudiincommcrciu f funt, ncc g redem
f Cr y "°fteocci(ifunt?Meliusfuerac,vt vafa viuenciu
r c p e  ^ c bquam metailorum. His nonpoflet relponfum
1  enim.diceres?Timui,ne cemplo Dei orna

• ru nt ^ ec -Relponderet , aurumlacramenta no qu«e-
t^^uro placeiit,qujE auro non emuntur.Orna-
ilbr Cram cut°rumi r edemptio capriuorum ek:& vere
v  nt Va iapretiofa ^quacxedimunt animas a morte.
^is c - Illst ^ c ^ ur:use ^^ om i«i5quioperatur quodfan
•\^opcratus poji punca.Nemo  enim poteft

* $1 \t  ~—• — — . -  . - , -

r,I J8.. * b Lib.6.Capit;.c.2yo. lUopur.t,.

* ^ p'^ c.ifto.^nfel.l.ii. c,i%.

rt. e a ^ rt ' f inVufaatk levebatur^in ca-
g neeredemptit Curtotah htjle.']

ptiui redempti funt. Nemo poteit accufare quia tem-
plu Dei asiilicatum cit. Nemo poreit indignari,quia
humand 's  fidelium reliquiis lpatia laxatafunt. Nemo
potek dolere, quia in fepulturis Chrikianoru requies
defundorum ek. In his tribusgeneribus vafa eccled*
etiam initiataconfringcre, conflare, vendere licet: o-
pus ek, vt de ccclefia mvkici poculi forma non exeat:
nead vfus ntfarios facricalicis minifteriunv transfe-
ratur. Ideointraecclefiamprirniim qucefita funt vafa,
qiicE iniciata non elfent:deinde comminuca: pokremo
conflata,perminutaseroga#ones diipenfataegenti-
bus, captiuorum quoq; pretiis profecerunt. Qjrbd k
defunt noua,& qux nequaquam initiata videantur, in
huiufmodi vfus,quos lupra diximus, arbitror omnia
p k polfe conuerti.

C. LXXI. ^ Kon panetes templi ornare>
fedpuuperibufprouidere^gloha e-
pifcopi e sl.

lteml\\tYonymusadKcpotianum  a de rita
clericorum.

G Lonaepifcopieftpaiiperuminopia? b prouidere,
ignominia lacerdocis ek propriisftudere diuitiis.
Natus inpaupere.domo, & in tugurio ruhicano, qui
vix milio,&: cibario pane rugientem facurare ventrem
poteram, nune limilam , & mellafakidio. ltem puulo
inferiiM.Afi  Malti aedificant parietes,& columnas eccle-
fis fubtrahunt c,marmore nitent, aurofplendentla-
quearia,gemis aleare dikinguitur, j£c  minikroru Chri-
ki nulla eledio ck. Neq; vero mihi aliquisopponat di
ucs in Iudea templum, menfam , lucernas, thuribula,
patellas,fcyphos, mortariola, &csetera exaurofabre-
fada.Tunc hac probabantur a Domino,quando facer-
dotes hoRiasimmolabant, & fanguispecudu eratre-
milfio d peccatorum : quanquam harc omniapratcef-
ferinc in figura,feripta autem funt propter nos,in quos
fines f3JCiilorum deuenerunt. Nune vero,cum pauper-
tatemdomus fuaepauper Dominus dedicarit,porre-
rnus c cruce n i, & diuitias lutum putabimus. Itent
ibidemin ettremo.  Amico g quidpiam rapere ,furtum
ek:ccclefiam fraudare,facri- egium ek:& accepike, qcF
pauperibus erogandum lit, 8 c  efuriet!busplurimis,vel
caucum elfe vellc, vel timidum, aut, quoi apertikimi
Iceleris ek,aliquid inde fubtraherc, on>nium pnedonii
crudclitatem (uperat. ltem eiufdemudl J aulinnm l\de
injlitutiont Monuchi . Crates ille Thebanus, ho mo
quondamditiihmus, cum ad philofophadum Athenas
pergeret,magnum auripondus abiecit:neq;putauit fe
limulpolTe & vircuces,&: diuitiaspoflidere. Nos fuffar
cinati auroChrikumpauperemlequimur, &  flib prat-
textu eleemofyn* priltinisopibusineubantes, quomo
do polfumus aliena fiddicerdiRribuere, qui nokra ti-
mide releruamus? Plenus venterfacile deieiuniisdi-
(putac. Non Hierolblymis fuike, fed Hierofolymis be-
ne vixiire,laudandum ek.

ltemUrgitatcntiam epifcopi flipendium de rebus ec-
clefit deri cit dure licet:cuius profefiio fub precarU nomi-
nefieri debet.

C. LXXII. £hti beneficium ab ecclejla
accepit , ti us profejiionem nomine
precuria fiftiat.

Vnde  in concilio Toletano VI. c.$.

S Aepe i fit, vc proprietati originis obfiRat longin-
quitas temporis. Quapropter prouidentes decer-
nimus,vc fi quis clericorum * Ripendium de rebus ec-
clefia, cuiufquam epifcopi percepit largitate, fub pre-
caria: nomine debeat profeilionem Ičribere: vt neeper

a .Lptjl.i, b uho p ib tu,-c  fnbjlruunt.vcra lettio.
d al.redemptio. e ul.cogitcmus. f i.Cor.io. g  ij.
quxjl.z.c, io, h Epiji.  13, i luop. 6 .c.^l.

Decreti Secunda Pars. 620

autem Vdticano episiolarum codice legi tur , quondam
patritia.

Ecce ofienfum es},quomodo rej ecclefia fine culpa d*d
pofiint,& confiare hus,quibu* dat a fuerint ♦

619

tentionem a diututnam prsuudicium afferat ecdefia*;
& qusecunq;invfuperccperit,debeatvtiliter labora-
re:vc ncc res dimni iuris videatur aliqua occafione ne-
gligi,& fubfidium ab ecdefia,cui deferuiunt, percipe-
re poilinc clerici.Quod fi quis eorum contempferit fa-
cere,ipfe fe ftipendio fuo videbitur priuare.

1 T Clericorum.] In codice conciliorum Lueenfi regio
fe(fuitur,\e\  aliarum quarumliber perfionarum.

Reltgtontf quoqpntnHu ea, in qmbta ecdefia detrim en
turu nonpAtiti<r,monaJieritrjradipoffunt.

C. L X X 111 . Ifcet reltgitntt intuitu rti

ecdefia alienare.

Vnde  inIII.Tolctanoconcilio,e.4./e^»VKr.

S I b epifcopus vna deparoch anis ccclelns Cuismo-
nafterium dicare voluerit, vt in ca monachoru re-
gulariter congregatio viuat, hoc de confjenfu concilij
iui habeat licentiam faciendi.Qui etiam fi de rebus ec
defisepro eorum fubftantia aliquid, quoddetrimentu
ecdefia non exbibear,eidem loco donauerir, fit ftabi-
le. Reienim bona ftatnendsfan&um concilium dat
confenfum.

C. LXXIIII. %KoHrltraquinquagefimam
partem rtrum ecdefia,monajlerio , quod
conjlituit,epifiopo licet
■conjem.

Itemex  T0letanoIX.Mp.5-

B Ona c reidareconlultum <I,&prsefentishabetur
vitafubfidium,& aterna remunerationis eapefla
tecerniturpramiuin. Quirquisitaque,cpifcoporum in
parochia fna monafterium conftruere forte voluerit,
&hocexrebus ecdefia, cuiprafidet, ditaredecreue-
rit, non amplius ibidem, quam quinquagefimam par-
tem dare debebit: vt hac temperamenti aquitate ler
liata, & cui tribuit, competens fubfidium conferat,&
eui tollit,damna gratiia non infligat Ad ecclefiam ve¬
ti)  qup monafticis non informabiturregulis,aut quam
pro fuis magnificare c voluerit iepulturis,no amplius
quam centefimamparte cenfus ecdefia > cui pralidet,
ibidem conferre licebitiea tamencautela feruata,vt
vnam tantummodo, quaplacuerit, exhisduabus re-
Biunerationem f aflumat.

C. LXXV.  «] Jurcproprietadfttiicclefia
monajleriorum adtficiif tradert
licet.

Jtem  Gregorius lib.z.ir.dicl.u.ep r 7 ?. 17. Gr.i-
tiofio Jubdiacono.

R Eligiofam g vitam eligentibuscongrua nos opor-
tet confideratione prolpicere, ne cuiufquam necef
litatis occafio, aut defides faciat, aut robur ( quod ab-
fit) conuerfationis infringat. Idcircoprafenti tibi au-
doritatepracipimus,quatenus domum pofitam in hac
vrbc,regione quarta,iuxtalocum, quiappellatur, ad
gallinasalbas,vel hortum iuris fanda Romanae eccle-
iia,cuiaudoreDeopr*fidem i, )  in quaCampana quon
damvxor » Patritij manfifle dignolčitur, fimul & hor
•im,atq;hofpitia,qua intra eande domum ianua com
cludit,Flora h abbattflsedebeastradereproprietatis
»ureproculdubio polfidendam: in qua domo monafte-
rium virginum (vbi cum congregatione fua habitare
poffit)Chrifto queat ajjiuuante conftruere: & » tam
ipla,quam quain eius loco,honoreq;l'ucceirerit,pra-
tuftamdomum,& hortu cum omnibus ad fepertincn-
tibus(ficut diximus) quieto, inconcu(Toq; iure a nobis
pietatis confideratione concefta valeat poflidere.

1 ^ Vxor.J In aliquot epijlolarum editionibus,cpnno-
nullii Gratiani exempUrtbus non eUifta didio. 1  n > e tuji o

a al.retentionem. b luo par.]. cap.t 6 $.  c luo
par.  ?. c.ip.  170. d al. confilium. e al.munificare.
f al.remuntrandarn. g Jhifelmu* lib.^.c.ft. b An-
tea legebatur,eidtm. i al.tt.^orig.

-NI

Q.V AESTIO III.

'Vn c quasitur, Ji ant e tempu*fua ordinationif
nihilhabere yidebantur,quid dehtsfieri de -
beat , qnxpost ordinationem /uaminuenijft -

nofcuntur.

C, I. ^ De ki*,<jutprimum nihil habentej,
tempore fuaadminifirationitali-
quaacqmruut.

De bi*ita fiatu tu m e H in  con čilo Carthagi-
nenfi a  IlI.Mf.49.

P Lacuit b  vt epifcopi, presbytcri, diaconi, vel qui-
cunqucclerici, qui mhil habenresordinantur, &
tempore epifcopatus,vel dericacus fui agros, vel qu*'
cunq; prsdia nomine fuo comparant; tanquam rerum
Dominicarum inuafionrs crimine tcneantur c ,  nifiad*
moniti ecclefis eadem ipfacontulerint. Si aucem ipfi5
proprič aliquid liberalitate alicuius>vel fuccellionC
cognationis obuenerit,faaantinde,quotl eorum pro-
politocongruit.Quodli a fuopropolito retrorliim«-
orbicauerint, honorc ccclelialticoindigni tanqua rc-
probi,iudicentur.

C. II. De minifirk y qui nulla ecclcfia oc-

cajione  3  fedfui y ulit at e aliqua
acauimnt,

2/*wexconcilio Toletano IX- r. 4 .

Q V r icunq;deracerdotibus,vel miniftrisprofnivti-

litatejacq;ainicitia,velpr3r{>atione ) aucquociin-

quc modo, autpcr icripturz lenem aliquid meruerint
a quolibetpercipere,in rebus eccleliT non po:eritnu*
merari: fedquodexindc voluerinr facere^pforumvo'
liintatisarbitriofubiacebit.Qubd fi hoc polt coru«»^
tem inordinatumfortafle remanfericjecclcfiaciiip^'
fuit, vel mimfier extititj hoc fibi in perpecuum vindi-
cabit.

Ecce quodilla y qu*enonex officio eeclefiaflictift
liqua prafiationc fua vtihtatps lucratus ett,pot$ ^ rt
quibu*yoluerit .

2  pars. Sed quxriturde hn^quafibi cemtnuniter^
ecdefia , relfejuejlratimpro remedie anima ojferuntfi'

*vel de tertiapaste, quam de rebusparochialtum eccltjfi'
rum fibi debitam aciipit^fi ea potešit dimitt ere cpdv#-
"volu e sit.

C. III. Dep9ntificibus,quibusab cxtra~
nets 3 yelcum ecclefia,yelfcquefira -
tim aliquid dimittttur.

De hitita dtjfinitur in concilio Agathenfij
cap . 6.

P Ontifices quibus in fummofacerdotioconlh tir
tis ab extraneis c  aliquid,aut cum ecdefia, aut< c '
queltratim,aut dimittitur,autdonatur (quia hoc.i^
qui donat,proredemptioneanimae fuse, nonproco^
modo facerdotis ofFerrcprobatur) non quafi fuu
prium,fed qua(i dimilTum ccclefi* interfacultatc^ c
clefi* computabunt: quia iultum eft,vt ficuc {accr^o
habet quod ccclefi* dimilTum eft, ita & ecdefia h^ c '
at, quod relinquitur lacerdoti. . Sane qiridqui^P?
fideicomnrilTum aut lacerdoti, autccclefiaefortafic^!.
mictitur,cuicunque alij pottmodum profuturunid
inter facultates luas eccleliacomputare, aut retin#
non poterit.

a Et inlAoguniino fub R^rUano, cap,%. b
dus lib.^.cap.  120. luopar.^.cap.<)6. PannormMb
c al. teneantus obnoxq. d Exrtd,detefiamentif-^
quifijli. B ure h Mb. 1 . c. lij. luo par.$. cap.^l. e aD
tran eis duntaxa $. rr1J

c. nn*

(■..  Dc rebus acquifiHscxbonis
Eccle(ix,&cuius ck  fitit.

C. UTI. ^ fcpifcopm tertiam paytcta Jtbi
debitant tccUjia rehnijuere pa¬
tent.

ltim  tx concilio Toletano l X. cap. 6 .

E Piicopus a , fi tertiam partem, quam iie rebus pa-
rochiaHumeccIcliarum fančlione paterna fibide-
bitam nouit,autipfi ecelefia.euius res efle patebit,aut
altericccltfiae, quam elegit, conferre decreuerit, & li¬
čku maneat,& irreuacabilerobureiuslententiaferat.

CaufaXII. Quaefl:. IIII.&V.

T

622

• Q^V AE S T I o mr.

Q Vod a: tem quaritur 3  fi de fuis 3  & ecclefia ve¬
ku* alujua acqui( jfe nofeur. tur 3 cui proucmat,
ita diffinitur  in «.odcm concilio Toletano
IX. cap  4.

C. I. Al De bus 3 qui de fuis 3 <& ecclefia rebus
aliquaacquifiutjfe nofeuntur.

S Acerdotes b>velquicunq;lilifunr,quibus ecclefia-
fticarum tern m cura commiffa cft,quarcunq; admi-
niftrationis fuae tempore cmerint, fi de rebus propriis
vel vile, vel carum habuerint, ad ecclefiae nomen, cui
przfunt,chartarum conficere lnltrumentaprocurent:
no enim conuenit,vtecdefia,quem fufcepit extrane-
um,efficiar in alieno diuice, & in fuo retineat frauda-
torem. ^ Hi verd,qui iliarum rerum nofeunturhabe-
recompendiu,exomiii.re. quam poft ordinationis fuae
diemvifiluntacquififie , fine n ul la,-fi ut a!iqtia fintin-
ftrumentaconfečla,c6penfatione * tam iuriš fui, quam
eccleliafticarum rerum habita,fife vrriufq; rei quanti-
ta;ex 3 equauerit,inter ecclcfiam & deccdentis hgredes
*vuo iure conquifiriopertinebic.

i ^[Compenlatione ] ln concilio ipfo 3 cum retujhs
tzmplaribus collato , legi tur,  compenfata tam iuris fui,
<}u;ini ecclefiaflicarfona rerum habitudine.

Si q‘itt*yerb pro compendio fuarum rerum , e cele fiat re-
fHfdetrimentUmintufcritiVclfi oicafione rerum ecclefia -
yicMitmin rebus p rop vik datrimentum pajfus fuevit , W-
■Ujiim qui lucrit fentiu n t,detrimeh tu patientib. refarciat.
C. II. ^ ^efarciantur detnmenta facerdoti,
yel ecclefia , qua alteri us occafion e
alter fe aferi t

Vnde  in concilio Bracharenfi III, c.ti.legjtur.

Q Vicuiiq;lub hocnegledu resdiuinas laboraredi
ftulerit,placito fpeciali diftringenduseft,quali-
ter  n de rebus, fcu augmentis ecclefia- qua»ftum l&bo-
r 'tuisfui$p ro p r ieauxit, & ex hoc ecclefiafticis rebus
autneglcftum laboris exhibiiit, aut minoratione , vel
P e rditi 0nern  i n duxit a q U idquid in rebus ecclffi* mi-
n »itjillireftituat, ex cuius rebus,atque fuffragus fuos
co . n . u  eri c a m p 1  i a fTe labores.Qubd fi aliquid pro

vtilitacibus ecclefia, autfubftantiae expendic, aut di-
lpendij,vel perditipnis quidpia pertuleric, fi hoccom-
Ptobaripotuent,cotum illia rebus ecclefiaeiufdem
reformabitur, pro cuius vtilitate id expendiffe probat.

Si vero de rebus ecclefia tan.iummodo aliqua acquifijfe
no ftuntnr 3  & adnomen ecclefia inftrumenta debent com
P°nere,nec aliquibus o oterunt illa donare.

C. III. % Debis,quafacerdotesejriunt } ad
ecclefia nomen ferip turam faciant.

% de  in Agachenfi concilio, cap.^.legitur.
pResbj-cer Sdumdicecefim tenet, dc his, qua eme*
ri t ; >ad ecclefia nomen feriptu ram faciat,au tab e-
Us »qu.am tenet,ecclefia ordinacione difcedat.-
! ^ bocab luon,c etiam.y&aufton Pannorrnia ci
ex Agatbenfitjn quo trt at An decretalibus vero>ttt.
fyfa l .r* e xconcil.j4reUtcnft,(%rapMd Burchardum y
^fPffmacollelhone decretalium 3 ex concilio Araufico.

i?L.  7^.1* up- »7*; b Iuopar,], c.  169 ,

tal fd tr - C f r “ b y‘ er - Birchar.l J.cap.  uj.

•P*»norm.Li.cap.p, *

E xt.
luopar.].

O^VAESTIO  V.
EftamentaVerb no n liect eis conficere , nifi de
rebus propriis .

I. JOuomodo de rebus ecclefia hceat

tejlari faccrdotibus.

Vnde  Gregorins/mfoV Deufdedit  * epifio-
po  a , Uh.  10. epiji. 42.

N  Vili b  dubiumeft, quialicut facerdotibus res in
cpifcopatu acquifitas nullaeft alienanclilicetia,
ita de his,quas ante habuerinc, quidquid iudicare vo-
luerint,nou vecantur. Itaq,.fraternitatem tuam tem-
pore,quo ad nos fuit,qnefta cfle recolimus,quod qua ?
dam mobilia 2 ,qu.s Confiantius dccefifor velter Lumi-
nofatincilla Dei,filiže fratris fui,teftamenti ferie, lega¬
ti titulo reliquit,iam epificopus acquififict, decreuifle-
que nos,vt fi hocconftaret, nullum ex his ecclefia ve-
firapraiudicium pateretur. Quod & vos oportet reco-
lere,& moleftiamaliquam pradičla ancillf Dci non fa
cere, nec ci fine cognitione dc his, qtia pollidct, quid~
quam auferre.

1 Al Deufdedit. J ^Antea IcgebaturdLucidio.Refiituta.
eflinjcriptio ex originali:qua inferiptio Integra eH/uprd,
ead.q.l.res in epi/copatu.lUud n. caputinbeccotinetur.

2 A| Mobilia.] In originali imprejfo , & manuferipto
eI?,iminobilia fednon ctl mutatumpropterDoftoru/cri
p ta: nmnulla 'vero alia funt emendata.

C. II. Ai Dtieodemt

Idem lib.+.epift.li.feu c. 66 .Cypriano diacono,

O BitumTheodori epifcopi diledione tuam iam crc
dimus cognouiffe. Sedquiaipfeteftamcntu dici-
tur condiditfe, fubtiliter te (ne quid de rebus ecclefia-
fua cofumpfiffet)oportetinqiurere.Etfiquidecum ex-
inde aliquid incogru^ minuifie didiceris,itaage, vt res
ipfa ab eo,cuius interefi,modis omnibus reparentur.

C. III. SJuantonaJlertisab epifcopocon-
feruntur y reuocari non debent .

Item  Gregorius 'Mariniano epifcopo Rauennati %
lib.$itpift.i.feu  c.101.

Via Ioanes quonda decefior tuus *,du viueret/*
V^piusanobis expeciit,vtea, quain monafterioil-
lo C'jtulerat,q> iuxta ecclefia fandi A ollinans ipfe co
ftruxcrat,noitra debuifiem 9 audoritate firmare,«c nos
faduros hoc cflfe ^mifimus, fraternitatč veftra necefia
rio duximus adhortanda,vt nihil de hi$,qus illiccotu-
lit,atq; coftituit,aliquo modo patiatur imminuhfed. o-
mnia firma ftudeat ftabilitatc feruari.Huius igitur mo-
nafterij,& collataru illicreru,quiain teftameto,q> con
didit,fecilTe nofeitur mentione, fciendu vobis eft, non
ea nos ideo cofirmaife, quonia fuprema eius fequimur
voluntate:ied quia ci hos{.ficutfliximu-s) viueti.promi-
fimus.Harc itaq; fi follicite fraternitas veftra implcre fc
ftinet:quatenus & quz in fupraferipto monafterio con
ftituit,& a nobis funt firmata,feruentur, & illa,quae in
damnu dari,vel fieri per tellamentu fuae decreuitecclc
fiai,nullam,prehibete nempe lege, obtineat firmita:e.

1 A[ Ioanes quonda deceffor tuus.]n?^c ver6*t no funt
hoc lečo apud B. Gregoriu,fed ex fupiorib.huc coportata,
C* IIIJ« Al Sfuaantefuam ordinationeyVelpojl 9
hareditariafUccefiione acquiftuitepifcopHs>
cui Vult>derelinquat.

Item  ex concilio Hilpalenfi.

AJ Sic ttia citdt.Burcl:ardu* > <& Iua$& in Hifyaleji pr*•
mo habenturnonulla ad bane remf/icietia.Sedintegru ca-
put babeturin ebeilio Parifitnfifi.i.c.i^.et in Capitulart-
busfi. 5*c.i 75 .refertftrinteralia decreta cocilij Parifunfis »

F Ixum c abhinc, & pcrpetub manfurum efiedeere-
uimus,vt epifcopus rebus(uuuris,quasaut ante

a al.Deodatoi • b s.ea.q 7 ..rcsinepifcopatu.l J olyc,

l.^tit.ij.  c £urc.Li.c.tiq,lHo p.j.c.jiS*

«23 D, ŽSS$S, , ,^tr.;! i -  Decreti Sccunda Pais.

624

epifcopatum, auc cercc in epitcopatu hacrcditaria fuc-
ceflione acquifiuic, fccundum au&oritatem eanonica
quidquid vult,faciat,& cui vult,cas conferat. Poftqua
autcm epifcopus fadus eft , quafcunq; res de faculra-
tibus ecclefia:> aut fuo,aut alterius nomine > qualibet
conditione comparauerit, decreuimus,vc non in pro-
pinquorum fuorum,fed in ccclefise,cui pracfi,iura de-
neniant.

De rebmVcrb ecclefiafiicis tefiarilicet epifiopo, fi tan-
tundem de proprhsrejiituat.

C. V. «r Sfiiomodo pojfunt e{J'e rata^ua de
ecclefiaproprietaie iejlamento

legantur.

Vnde  m Agathenfi a  concilio,c.fi.Jlatutum esf.

S I fi epifcopus condito teilameto aliauid deecclc-
fiaftici iuris ,pprietate legatierit, aliter no valebit,
nifi tantundem de iuris proprij facultate fuppleueric.

2  pars. Sed fi epifcopus,Yelquilibet ex gradu ecclefia-
fiico mtcfiatu* defunftus fuent , nec ahqui tuneli fierint,
qui ture cognationi*fuccedant, ecclefia fua ei fuccedat in
uitegru: nec licebit alicui aliqua exiebus eiu<rprafumcre.

C. VI. fr Lpifcopo intefiato ecdefiafucce¬
dat m integrum.

Vnde  in Tarraconenfi concilio ) c.i2.fiatutum efi.

S Icubi defunčfc 9  fuerit epifcopus inteftatus; pofl dc-
fun&ionem eius * apresbyteris,&diaconisdc re¬
bus ipfiusinucntarium fidclitcrconfcrifiatur, a mini¬
mo vfq; admaximum,id eft»dc vtenfilibus, vel de oni*
ni fupellediledca tamcnjvt fi quis exinde vel pra?fum-
pfifie atiquid,vel occultč fueric tuliffe couidus,fecun-
dum furti renorem refiituat vniuerfa.

i Defundionem eius.] * Anica le%ebatur,hanc  dif
finitionem. Lmendatum eH ex varit*conciliorum editio-
nibus, <& duobus codicibus Vati ca n is, qu e m a din o dum
nonnulla ali a.. In codice aulem Luccnfi regi o legi tur,  poli
depoficionem eius,

C. VII. Deeodem.

ltemex  concilio Triburienfi.

Q Vicunq; c ex gradu ecclefiaftico fine teftamen-
to, & fine cognatione decefierit, hareditas eius
adccclefiam,' bideferuiuic,dcuoluatur. Similicer de
fandimonialibus.

Burchardus ctiam,&>luo citant capitulu hoc ex con
cilio Triburienfi,cui pr sefu it jLrnulphus. Sed in eo, quod
txtat,non hab e tur. Simillima leguntur apudlulianu an-
tecc(forcm'HOuella  i}r. cap.  18.

C Ajf  S A XIII.

Icecefiani cuiufdam bap ti finali* ecclefia cU
, dibus betlorum p reji i, h o (lih m e tu compulji ,

! domicilia fua tranfiulerunt m aliam dicece-
. fimipradiatamenantiqua non dejierunt co
lereuceperunt pcrfoluere decimas illt e cele -
Jix,m cuius aicccejim tranfieruutigr apud eamfibi elege-
Tiint Je p ultu ras. Trar.fi elit quinqua fin id an ti i*, c le ri ci,
qutbus quondam perfiluerant decimits,coeperunt rnouere
qufiii»nrm in eos  , qui ab ijH* accipiunt  d primi ti as , gfi
decimas: veniunt ad caufitm.

K Modo primum quxriiur,Jiilli quorum domicili a funt
in drcecefi huius baptifiialis ecclejire , debeantper-
fotuere decimas illi ecclefia :, celebrare fias exe-

quiasapud eam ecclefiam,in qt<a quondam hacfie
bant apareutibus eorum.

2 Secundc an praferiptione temporis , ius percipiendi
dei imaš, fin erandi to bat ur.

a Lt in bpaunet.Ji, cap. \j. 0 hurebardua libro  i,
cap. U 2 . Iuop.$, cap.ii6. c Bunhardus iib.l.c.ioj.
luo par.6a.1H2. d al.aiiepcrunt ,

$ s

Q;

(^VAESTIO  I.

p'c d prion ecclefia hac »mniaiure ptrfi'

uendafint, aftores hts argumenti*prob** 1
contendunt. Conflat 'vnamquam(pbafi!‘
■malem ecclcfiam barbere dicecefim jibi lig'
time afiign atam: fitut grparochiales ecclefia habenifi'
rochiae Jibi difinbutas.

C. I. % Singuli ficerdotes proprias dehent
habere ecclefias.

Vnde  Dionyfius Papa Seuero cpifcopo 3 cpifi-
la Jecu n da.

E Cdcfias a  fingulas finguiis prcsbyteris dedimu* 1
parochias, & carneteria eis diuifimus: & vnicuiq;
iusproprium habere flatuimus: ita videlicet, vr nulluf
alteriusparochiae tcrminos,aucius inuadat: fed fit v-
nufquifq; fuis terminis contenti*s,& tahterecclefiatr.1
& plebem fibi commifiam cuftodiat, vt antetribunal'
a terni iudicis ex omnibus fibi commifiis racionem rfd
dat: Bc  non iudicium, led gioriampro fuis ačUbustf*
ctpiat.

In diaccfiautcm defignata quxcunq l pradia abiniuh
prouentu* decirnationurn baptifmali ecclefia
debetJolui. XJuia ergopradta hacitiira tertninosnoff*
dicecefu cohtinentur , prouentus decimatior-umn^v
legitimeafiignatus^iojira ecclefiaperfoluehdusetf.

2 pars. Hio ita rejfindelur. Decinue  b dDeoconf 1 '
tu ta funtperMoyfem  , >t perfilucrentur d popHioft*
Lenipro mmiflcrio > in qno tleferuiebant ei in ubtrr.ttt'
lo. K on acctpiebani filij Leut decimas,nifi ab ehfirocfi
bu*ofjerebantpreces, & ficnfiua. JJuta ergouosfe^ 1 '
mus Domino in tab crnaculo sferen do pro tjfif precekv
facrifici.t,& ipfii debent nobtsperjtluere decim 4 S>&t r !'
mitias. item,cum decirna aarenturfiltis Leni r.on  **•
cli on e ojjerentn perfolucbantur^ct con temp to Leuit^fi'
Jecum er at J pfe ehgeret,cui rellet decimiudart.
ftum  c esl  [ Leuita quitecum rnoratur , & tnt** r** rl1 .
tuos habitat,comedet eas.J Ideo
tates ad habitandum acceperunt: vtvnaguaijfi ^  .
perfolueret decimas,quificum e'■ant. Kam
pitfiliis Ifiael (ficut leghur  d tu DeuterontiM^U 11 .
quem elegerit Domtnus D e us veji er,rt Jit norrii* lMir,ih
illuc omma,quapracipio ccfcretisfiolocau
gjr decimas, acpnmitias manuum rejrraru , &fih uU '
pracipuum esl m mu n enb us  v ejtrts,qua vow V
lbi epulabimini coram Domino Deo vefiro } Vos,
fili.e Veji ra,ja mu li, & fimula,atq 1  L eutta,qui in
Vefirn commoratur. Kcq }  enim habet aliam parttnh^
p ojfejiton em interVos.^g^ tnfrd.  [ DcamAinfi^

ti,vini,&olet tui,primtgenitaarmetoruM,&P eClf>1 ^
<&• omtiia,quxvouerif, <& fjonte oJferrevoluerh,&f^
mitias manuum tuarurn coram Domino Deo tuo,cot» ( j
ea tu Uco, qucm elegerit Dominus Dem tuus, tu, &r 1
tuus,£y Jih a tua,Jeruus, & fimula, atq 3  Leuita, 'j* 1 '*',
ne/ in Vrbibu4 iui*.~\  ^ Sfiiia ergo nos infra niun/ffi^
iporumfedemus, & ets habitaiione lunBifimvs»^ {
eu decimas acciptmus. Item ait propheta  e.
jcenumiHrnctis,&herbamfirnituti hon:inu.~\ ^  1  •
herba ex terraproducitur :jedquibus?iumtthrtrTf-
bus eam,id e:i, homtnibuscolentibus eam  f, &
uiennbusipfi. Item jipojiolus  g. [Communicct■, {
quicaiecht\aturVerbo,ei quifi catecl:i\at,U omrab %h - t
,'t*.~]Hoc Galathio-Corinthih  fi aut e probat
bi deuerifumptus, qui ei* fpiritualia mi nifi ranit J* {J
[ Si nos Vob ts ff irnualia feminauimus, magr.um

carnalia vepra me tam us  f J

4 poly l ^.fit.y.Burc.l.^.c 4 }.Iuopj.c.47
f.7}. Parm. 1 . 2 . c  42. b Kum.  18. c Veni.

Deut.il.
i.C or.y f

rfalm.lO J.
Ibidem.

h em  a. [ St ali] p 6ie f  ^

.+e;ž

gM

f al.eum. g

yjf‘

i

Caufi XIII. Quae(l. II.

625

vdfn ptrticipe: funt , /ju stre mn potius nos f  ] le cm.  [ ghtti
fUntat vtneam,fr defiudu e.iiu mn cdit?~] N  c s p lan tanim us
vincamfr vos vulris jruffus eius c dere? Item pr a  epi c  a D c -
mtnitf per Moj fem , vt tremo mttrat fničem in alienam mef-
fen. Huc mcfiis n o sira eff,  fr vos vultis falccm in eam mir re¬
te litem  b. [Nonalligabis os boni triruranti. j c N s os fumtis
toneš tri Uran tes: vos vulris aliigare os noffrum , fr de noffra
trsura vithim v o bit quaritis? Irem ^Apoffolus  c. {~6 >y alta-
r,#  fcrniunr,de altano viuant.J Sed hunquid deeo,cui n on fer-
HntntlItem.  [ <$ut in facrario opcrantur,cum facrariopartici-
f*nr.~\Sed nunquid cum i Ho fin quo non operanrur ? Nos ferui-
tous altano: vos ei participarc vultislnos vero vacuos , fr ina-
dimittere (] tur it is l Item ^Apoffolus.  d Laborantom a-
i r ‘cokm oportetpnmum accipere dcfruEfibtu fuis:'] vos autem
tc »ntra tjkAritis ? Nos fumus agricola lab or ant e s: vos primum
v ultis pcrcipere de fiufhbus n osi ris ? immo non primum : quia
1}ec 'oltimum nobis relincjuerc vulris . kA  prioribus eniminci-
ftentes,paulatim ferpitis, fr torum vjurpare contenditu: vt
f ro  vohu videatur dičfum, fruftatim lupus comedit agnum.
kem.  e [ milirar ftipendiis fuis vnquam ? cjuis pafcit

de lacfe eius non edit ?]Nos  mi liram us : fr vos fii-
P : ndia n o fr a militia vobis qu ari tis. Tfos  gregem pafimus:fr
Vot  ltoeitu 3 fr lanam accipere vobis vultis. Sapere eff,de  Mie-
7,0  Ukore vittum quarere,Ji  f ftpere eff,  velle quod nonpofits.
^Itetn Dommus dixit  g dffcipulis fuis. Iti quamcunque do-
tn ^m intraueririsfin eadem manete,edcntes ,fr bibentes,quA a-
Mjllosfunt. Cum autem intraueritis, primum dicire,pax
1 Uc dmui .] T[os domum bane ingreft fumus,&eipacem ob-
‘toits: vos autem quafi otiofi alieno cibopafcigaudetis ? Vi-
tte M tn .vos vertaturillud. [Vide,  h quidfaciat otium,fr
j' 1 ** alicnus.’] ffltemPropheta.  i [Sumitepfalmum, fr da-
7 )tnpanum.  ] Uh a  nobit fumuntpfalmum  , fr vos ab eif
tjmpanum ? Cfltem Leo quartus. [De  k decimu
. n  teMumrnbUiJed etiammaioribus no Uriš iufid ordine vi-
f* tsf plebibus tantv.m , vbi facrofanfla baptifmara dantur,

£ tre  duri  ] I^Ouibus autem plebibus debentur  ? tUif,a qui-
* hptifma accipmnt , an ali is ? c Ngs eos baptt^amus^ vos
j n  Sli  dec t mas fumitu ? Hotiefla Ul a interpretatio cft:vtinam
^ blatit,quificpro vobis interpretentur. ghs/a ergo nos riga -
ptpulum hunc,imbrem doprsna ei mimfrantes, quia coli-.
^ ^m.vomcrepradicatton is fcorda eius adfidem aperientes,

^ ° n  vkltufincre,  1 velpatiarnini nobis eumfruffificare  m,
pvobis  fieri non vultis  , nobis inferre caufle; ne n Ji
.^udicere^uA vulris,audiatis,quA non vultis.
f ^ pais. Adhac, Calltda quidem , <tr multiplici argttmen-
HfU**}* * Ur * noffra auferre contenditu  : it a, vt Ji fides verbis
tu  / Wi4r  > non verba pro verbis  , fed res pro verbis reportare -
.. e< * Deopropitto,Ji verba dediffis,verba reetpietis.  f[ ^Ar-
ea, qua vobis debentur, fubripere quArimns,
p t J n °^ r aperfequmur. Sapienti quidem, &philofophico ort
^^fintentia: fuum perfequt,esfne ali en a rapere ? Vndead
tl(  .f-fatentia manauit, nifi quia ran to ardore noffra con-
T/tveffra putetis vobis auferri,cum nos noffra confe-
kr  ■ Vnde, cum caufa noffra debttumfinem fortitafue-
crliC * or  r ant um  O bolum ejfe ere-
bu f  Sed videt e,ne damnum effufi vnguenti vo-

>t t ^ l °^ t P en ^ ire  <]u&raru. C°nffttuiffis vos plantatores vinea -
agroriim, trtturatores arearum, rigatores campo-
alta bumf modi officia vobis ajfumpfifHs: & de-
tit£ V0 ^ o tf ee ] u iaa nobis (ubtrahi conquefli cflu.Sed nos non
l *fe nHi ' c A 9 d veflnim efi/Bout irifuranti palea,& tegumen
ttJ^^-Smt hac vobis,(rgrana nobis ifimquite. ‘Taffi-
'vMarum.foJforcs agrorum,rigatores camporuTn.tritu-
^tearunt) diurna mercede accepra , prouenientes fiutttii
Mincjuunt. Vos ergo recepta meretde veilri operit in


^diob/a ti on ib us/fr aliisobJequiis., quapro Jpirituali-

b Deuter.zs.  c  t.C°t-9.fedpaulo aliter.
C or - 9 '  I Teren time.  g Luc.10.  h Te-
M' q t.de decimu.  1  al.faltempati-

c

1  P 0 tl.it,  k

1, m r  * at.jairem pat,

Tt^.M,ut. 7 .  n Tmnnm.  o Tcrtnthu.

Dc Decimis. 626

bu4,quA k vobis Accipiunt,qmtidiedeferuntur,prouenientes fiu.
Hus decimationum, & pri mi tiar um nobis relinquite. tfltem
prAcepit Dominus difeipulu fuis,vt comederent y &- biberent ea,
quA apudauditorss fuos er ant, fed non iujfir ek, vtdominos de
domibus fuis ciicercnt.fr rebus fuis fpoliarent. T{tn facile in -
uemetis,qui tales hofpites libenter Jiifciptant. *M tu in per a,  i-
gnis in ftnu ,ferpens in gremio male fuos remunerant hofpites „
Vnde inproucrbiis dicitur. [Qui  a  ferpentem in Jinu fuo nu-
tritjpercutietur ab eo. Tales inueniatu vohu hofpites, qualee
nobis ejfe vultis. Tfon fufficit vobis edere fr btbere qua in dom # •
noffra funt , dum quotidianos ffuttus oblationum percipitis, esc
quibus vi tl um fr veffitum habeatis:quibus cum  ^ Apoffolo  b
debetu ejfe contenti: fed non vultis , quta imitatores eius non e-
ftistfedpotius nos dtdomo noffra expeUere,fr rebus noffris nor
penttus expoliare contenditu, dum necetiam eorum decimatio-
nes nobit rclinquere vultis. Vt autem vniuerfaliteromnia col-
ligantur, cunffa, quapro vobis induffa funt 3 fiue de laborante  #
agricola,Jtue de eo,quiJuisfiipendiis non militat, ad hunc arti -
culum deferimus , vt fiutfum veffri operiš , quem adeo recipere
contenditu fin oblationibiu ,fr quotidianis obfequiis 1 forum re-
cipiatis: decimationes vero eorum,qua nobis debentur, intaffas
nobis relinquite: ne dum qu ari tis vfurpart, quod veffrum non
eff, iuffa animaduerfione etiam illud cogamini amittere, qucd
vobis aliquo modo videbaturcompetere. Qupd autem ha deci¬
mationes nulloiure vobis debeantur, facile probamus. Dicitur  /
enimin quodam concilio. [Si  c  quu laicus, velclericus,fiut -
vtriufque.fexus perfbnaproprietatisfua loca,frc. Ificut in co-
dem capitulo in caufa monathorum notata inuemunturSi er¬
go laiens, velelerieus , vel quAlibetperfona locafuAproprietatis
vendens,aut donans,prouentum decimationum ab ecclefia,cui
legitime afiignatus eff  > nuli o modo poteff abffraherc  j nec iffi
de dioecefiad dicecefim tranfeutes, decimas fuorum pradiorum t
quA intra terminos noffra parochia continentur, nobis auferre
pojfunt. ghianrum enim ad ius peretpiendarum dccimarum
attinet , idem eff poffejforcm de dioecefi ad dicecejim tranjire t  ,
quodpojfefiionem de dioecefano addtcecefanum transferre.

'*A;

Ci V A S T I O II.

D hac decimationes iffx, frfiiurt vobis deben¬
tur,v t ajferitis,t amen tricennalu obietkio vobisft-

_ lentium imponit. Omnit enimpojfeffio tricenna -

riapraferiptione tollitur, vel quadragenaria (ficut pojfcfiiones  •
religiojarum domorum J vel centenaria,ficut pradia fanff&Ro-  -
mana ecclefia.

C. I. triginta annis ab epifcopispofii-

deururfiure abeis vindicantur.

Vnde  Gclafius P a p a Air eptfiopts S n ih a,
epi ff. 2. c. 2. .

F Acultates ^ ecclefia^nec non & dioecefes,Iiqux -
ab aliquibus pofiidcntur epifcopis, iurc iibi vindi-
cent, quod triccnnalis lex conclulit: quia & filiorum
noftrorum principum ita cmanauit au&oritas,vt vitra :
xxx. annos nulliliccat pro ec appcllare, quod leguin
tempus cxclufit.

^At illi econtra . C M us auftohtate nobis filentium imponi -
tis,eiufdem aufloritate veffra ora claudimus. it enim idem
Gelaftus. [N ul/a prafumprione fiat um parochiarum, frči] Si
ergo temporalis obiebho dicecefim femel conffitutam diuellere
non poteff, patet , quod nec vobis patrocinabitur, vt ffatutum
parochia noffra mutanta  , dtcirzztJcr,;; novu quondam legiti-
me affignatas,vindicabi/i vfurpatione vobis vindicetis. <f
modo zutem difiinguenda funt ha aullontatesfin caufa mona -
chorum inuenietur.

2.pars. T{unc autem quaritur de ture funerandi: qua ha -
rum ecclefiarum habeat ius tumulandi iffos . Sicut  Hicro*

a  extr. de Iudais,c.etfi. citatur hoc tanquam vu/gare pro-
uerbium, Serpens ingremtoi]  b i.Timot.6. c  i6.q.t.fiquV
laicus.  d i6.q>2.c.2»(jdlludetiam.xAnfcl.l.t.c.i9.iiure\i-l'J'
c.i+p.Pann.l.s*. 4 f if.j.j.licot in regulis.J6.q.f.

fieiurefunerandi.rcligiofist
- “ / fepulturis & fimilibus.

npmus a Jiribit, coniugati in vno fepulchro videntur ejje
fonendl.

».Alt enim.

C. II. p/ In fepulchro parentum fuorum filij
funt collocandi.

B Bron t  dicitur effc ciuitas quatuor ’  virorum,
quiain eafepultifunt tres patriarchsin fpclunca
duplici cum tribus vxoribus fuis,id eft,Abraham Sc  Sa
ra, lfaac& Rebccca, Iacob&Lia, praneripfum Adam
bc  Euam vnorem fuam.Tobias c  dicit ad filium fuum.
(Ciim acceperit Deus animam meam.corpus meum
lepclics, & honorem habcbis matri tua: omnibus die-
bus vita eius: Sc  cum ipfa compleuerit tempus fuum,
fepelias eam umu me in vno fepulchro. Ibid.  Quos
d  coniunxit vnum coniugium,coniugat fepulchrum:
quia vnacaio funt;& quos Deus coniunxit,honto non
. leparet.

1  Quatuor.] Sic cmendatum eff , cum.antea legeretur,
trium. Sic enim tegitur apud D Hieronpmum m epuaftioni-
buj hcbraicuin Genejim.de ločit hebraicit ,dr in epitaphioPau-
ia. diffio bebraica/ignificat quatuor, tf quatuor Patriar-

cha hic numerantur , qui ibiJepultifunt: Abraham, IJaat,la-
tobtSr lAdam cum vxortbuc Juit.

C. lil.

Trem  Auguftinus «.

3. "r r Naqusq; / mulier fcquatur virum fuum , (ute
gs. V in vita.fiuein morte. Item Gregorine.  gfSororB.
Benedikti fe pulta eft in fepulchro quod ipfif fibipra-
parauerat: vt quorum mens vnafuit Temper in Domi-
no.eotum quoq; corpora fepultura non ieparet.

plcrifque vetuffis caput hoc coniuncfum efffuperiori, nec
ipja prorfus aufforum verba ajferuntur.

Itemfiofeph  g moriens in u£gypto y r9gaHitjratres fuos y vt
Tsmpore vijitationis fuaojfa fua fccum deferrent in fepul¬

chro patrum fuorum ea collocarent. 4 f Item, Dictum  h eft
Prophcta, qui contrapr&ccptum Domini comederat in Betbel.
[No inferetur cadauer fuum in fepulchrum patrum tuorum.~\
1fltem.De nonnullis legi tur in libro R egum [obiit^r appojitus
sjlad patres fuof\hoc eff in fepulchro patrum fuorum. AJltcm.
In nouo T effamento 'B.Phtltppus legi tur adificajfe Jr bi fepul-
t hrum fin <juo ipfe,&filia eius cjuicuerunt. Item. Beatus  1

Seucrus Raucnnatum archiepifcopus tumulum fieri iufitt, in
Sjuo fe, vxorem y &filiam collccau.it. ^ Hi* omntbta exem-

plti colligiturtfHodin fepulchrU paren t um corpora filiorum col-
locanda funt . Quia ergoparcntes iffomrn apud priores eccle-
fias fcpulti funt y <pr hi apud eafdcm debent tumulari. €f.Econ -
trA, Ji dam,  k- vt ajferitžt, in ci uit ate uArbea tumulatm cFt.
Sed nuncjuid omnes filij eius fepultifunt ibi? tanta-mu/titudo
humani generis tam breui tumulo non tam facile pojfcttnclu-
di. Wtem ^Abraham  1  ibi fepultus efl.Sed nunautdlfmael,
<$r Madai, fr alJ,/juos de fethuragenuit , tbi fepulti funt ?
Cfltemlfaac ibi fepultus eff:  Sed nunejutd Efau cum eo tu-
tnulatus effP  Mfltem lacob ibi collocatus eff.  Sed nuncjurd ali-
quis filiorum eius pr st er Iofeph ibi fipultus eff ? Rachel cjuocjue
non in Ebron,fed iuxta Bethleem  1,1  tumulata tegitur. E-
xcmpla igiturifforum licjuet, cjuod liberum eff filiu fepeliriin
Jepulchru patrum fuorum  , & liberum eff eis alibi pro locorum
& temporum opport.unitate corport fuo hofpitium inuenire.
* 2 fon ergo hoc excmplo ifft  coguntur fcpeliri .in fepulchrU pa-
tf fuorum. *[ Item, cjua legibus definita funt , mutare non
licet. autiTr. legibus exprcjfanon funt,arbitrium fecjtiun-
tur humana vo/untatU. ^At legibus dcfinitum cff^uibus de-

a in cjuaff. hebraicU in GencjTm t <fr de locu hebraicU.  b Po-.
ijc.l.S .tit.r .Biirch.1.3 % c.i6o. luo p.s .c.223. c Tob.4. & 14,
Burch.isx.16r. luop.3x.224 . . d Matth.t)*  c ^Alic^uidfi-
mile t).tonfeJfc.tr. ex fententia alicjuando iriatrU fua. £  To-
lye.ibid. Burch.l3.C.I62.& 163. Luop.3x.22f.&226.  g Ge-
tteffo.  h Reg. 13.  1 Rufinus hiff.eccl.L3 .1.31.*fy.in vi.SS.
tom.i.fr inpomarioecclefia RauennatU.  k (jen. 23 . 1  Ge-
nef.35.4$ tyso»  in  in vulgatu legebatur/Berhsl.

DecretI Sccundit Pars.

62$

cimtt fnt perfo[u:ndA,& Ide o dan tl mutare non licet. Vbit*'
ttm auifat tumu/andut/it, Icgtbuc expre/fum non esi
m volnntare tumulandt conjišlit.

C. lili. *J Vitima veluntat difaniU fut-
uari debet.

Vnde  B.Gregorius alt.

t  r Ltlma « voluntas defundi modis omnibus to«'
V feruari debet.

IfSententid huitu capi tuli habetur lib.j.epiff.p.in verbit.i**
referuiiturčf.rč. q.i.  admonerc kemj t  hb.9.  epift.20. NX'
cefleeft,inquit,vt liimplctum hocfuerit,defundi<i“'

politio confeructur. Su enim infaanufcriptirlicerinvtl'

^urn/r.depolitio conferuetur.

4. pars. Quod de Ubere , & non de feruo intcUigenduMt»‘
Serum enim reifamenti paginam conderc non poteff.

C. V* tJScrruue tefiamcntumfacercnonpotejf.

Vnde  Gelaflus Papa /Iribit Honorio epifcope.

I LIud l>  etiam fpneeritatem tuam volumus notib'
tere,ad nos fuifle perlatum,quod ampliatus condu-
dor(quem non folum feruum conftat efie ecclefiii' £l1
itaeius rationibus a multis temporibus implic*®* 1 "
vt etiamfi effet ingenuHS, doneč ratiocinia cuaft*® 8 '
duceret,modis omnibus obnoxius haberetur)aulu l£
merario molitus fuerit condcre paginam teftant^
cuius omne peculium ecdefiaftico iuri legibus no“
bitetur obftridum. Quaproptcr his prifumptio"'" 11
vice noftra, tua fraternitas contradicat: nec fieri p 10
fusaliqua furreptione permittat. Ac.fi eideffll 111 !.
quam humanitus forte contigerit, quia grandiu ust
fc memoretur; mos eius fine dilationefubftautišP 1
cipiat humanitas c tua filiis eius dutftaxat,qu^ u V ( i
trimonium probatureflc commifliim.fubfidebd^
ptione contradi, doneč vniuerfis temporibus
hoc patrimonium gubcrnairecognofcitur,pW t£S
minicas reddere cogantur indemnes. . ^

5 pars. g/uiaergt ficundiim Grcgorium vitima v>> rt i
defunift conferuanda eff,pro 1 p forum voluntarecerpe'**
funt tumulauda,non pro arbitrio veffra dlipofthmt.

C. VI. f/Vbi quifque decimat perfolutrdt
ibi fepulturam eligere debet.

Item  in'Triburienfi concilio legituf-  j tJSta .

leftef^"*

pi > fcpulturx cclcbrcntiir. Si autem proprcrtcn , ‘P^^ /
vel loči afpcritatcm hoc difficilc fuerit vifu^ 3 ? 11 ^
clefum,in qua religioforum canonicorum »vd®‘ ^
chorum, vel fanclimonialium religiofa cong rf &.^
communiter degerit, fepeliatur. Siautcm & ^ ^
ptum vifum fuerit, vbiqui$ decimas perfoluel 5
uus,ibi fepeliatur & mortuus. -Jtl

Cfln TriburienfiimpreJfocap.it. habetur eadtm fentt ntl  '
non tjfdem omiliti o verbis exprejfa . . fl fr

fiffa ergo dec imam nobis perfoluebat viuus, &
peliendus eff mortuus. Item,Ji (juti de prouincia ad
tranjiretibi domiciliumjibi collocarct,liber^
pnorii indicu, iurifdiffioni illius iudicis fubiiceretut
prouinciafedemfbt eligerft. Ouia ergo iffi a veffr*g.  ^fi'
noffram tranferunt, It beri k veffra ditione, noffrt tW
ciuntur. Igoffrum eff ergo ius funerandi ter.

Sed obiicitur illud  Mclchiadis Papx.

C. VII. *[ Propria t+fireritatc fcpulturdtP f i

Iš

Lacnirperomnia magno concilio,vt nU |T f lif
- ■ • ■efiam.u‘“ fjb'

inflitut' 0 ”.#

TrBicunque d  temporum,vel locorum^ (1
V leritapud maiorem ecclefiam.vbifedeseft^^

rentumrelinquere non licet. .\v

P Lacnir per oinma magno concilio,vt nu . - c ji £ '
prij arbitri) temeritatealiam ecclefiam, n*
fus antiquorumparentum canonica inftituti®® ji>
iacerepcrhibetut, fepultura caufa adite P‘ 0C '?'’ sC fi 11 '
infirinitatis caufa prspeditus ,_m aliam fag
nem quolibct negotio progreflus. Ad !'.at,h £ l

a j 6 ,qu J .admonerc.  b luo p.e6 ca.it.  c  al.vat*' ^

d i(.q.i.vbicun<\uc.BHrt.l.3.c.i}T.luop}.c.alt'

■*4'l** in20 ‘  ^ tit.de fepult. crtfatunu c Siue

*ii il *[ rcs  j n erem °- Omitruntur autem verba alicjitct.

9 ^*'C, 2 qs  ^c*fk' CJI2  ltoop}c%./7S-  e Bnnh Uf4J+»*

Dchfdcdit p,+ In op -s.f.fff,

«9 Caufa XIII.  • Ojjsft

Iatuscontra hocagcrc fategcrit, ccclefiaftico vinculo
Jefiibdicognofcat.

Sedahud eli ex temeritatu fuperbia vfum antizjuortim pa-
rtntimnon fequi,atque aliud, rationabtli occajion e runiam Jibi
fifndturam el iger e. Contra Jblelchtadu P cipa aulioritatem ni-
titur, (jiii Juperbia , vel odio dulfu»,Jiue varili perjuajionibuu-,
4 Ht varih rtunufčulii iUcffus ^Jepulturam p ar en t um fuorum
ficjui contemnit.  I Secunditm (pregori um autem- liber cim ha-
bet voliti atem,qui cer ta rat tonu caufa,nouum fuo corpori cjua-
rtt hofjiitium. ifVel vt gnidam diliinguuntjib e ra eff vitima
Viluntat cuiufcjue, nori in fepulturaJibi eligenda ,Jed in telfa-
ment'0 conficitndo. Vrtde fr teli amen tum appcllatur , <juia eo
ejnifcjue hbere teliatur , auod poli fnum dcceJJUm de proprtii
rebus fieri velit. ^Sed non vidstur libera teliatoris voluntas,
tlim fecundum <yiuguliinum pro  a numero filiorum debeat
fen tiflamentaria diflribntio facultatum : veluti.fi cjuis habet
vnnmfi/ium, Chrilfum putet alterunv.Ji vero d nos, Chriflum
fikiat tertiunr.fr Jicper orchncm. Et fecundum Leonem,quif%
toedieratcm  b eomm,au.t Chrt(lo tc$at ur,cedeji a iubctur re~
hnfuere, apud cjuamJidei facramentafufcepit. Sed illud  A u-
guftini non eft iubenti<, fed dchortantit, ne cjiiis irattu fiiium
fnum exheredaret,atfi forum Chrilfo rclinejuerct.

'Aitenimin ferm.2.  c de vita clericorum.

1  *[Sequi contemnit. ] In dv.obus exemplaribus Grafi ant
^Milanu fequitur,  Alt Leo epifcoptiS,&c frponiturinte-
f rum  tv^M^relatum. extra,tit. de fepult.quod etiam refertur
*bhmepar.7-c.r;o.& abuAnfel.is c.ts• fr tn Polje. lib.4.

Leone nono. Verumin ali is dno b us vetulfis, fr val~
‘jgernendatis hoc idem caput ponitur polt verjie.  Sacramenta
'Ulccpit. Stcerte verba ijia,  & fecundum Leonem , &c.
Ifdhantalieubi hanc Leonu aufloritatem a Gratiano eJTc re-

h*n.

C. VIII. 'Tro numero filiorum pars hare-

ditatis TDeo ojferatur.

C 1  *  quis irafcirurfiliofuo, & moriensexhsredat
Uc um,fiviueret,non eum placarem ? nonei fiiium
ICco nciliarc deberemi Quomodo ergocum filio fuo
^° vthabeat pacem,cuius appeto hiereditatem? Sed
P an eficfaciat,quod ficpehcpriatus fum. Vnum fiiium
^p^putet Chriihim alterum : duos habet; putet
tertium:decem habet; Chriftum vndecimu
c ' 8 t, 5 cfufcipio.

^‘Hnimirum auBoritate men Jura teftatori pr&figiiur, non
arn c< ge.turcxoliicre,fed quam prohsbetur tranfcendere.

^■par s . Oblationes defunttorum qui reddere noluerit , ex~

^ w.

IX. y Excommunicenr*r, cjuš dtfunCfo-
rum oblationes ecclejiis negant.

^nit  in Carthaginenfi concilio III I.c.p/.

J' e  oblationes defunftorum aut negant ecclc-
autdifficultcr reddunt , tanqnam egentium
. orcs escoinraunicentnr.

H. SfVt infideles eiicianTur ab eccUjiu.tjui
defunttorum oblationa rcrinenr-
r\  ... . hrm  ex concilio Vafenfi I .c.4-

j-. 1  ^oblationes defunclorum retinent.Scecdc-
'f s . tr 9de r e demorantur, vt infideles funt ab ec-
“'ni^ ,if ‘ cn <it: t]uia vfque ad inanitionem fidei per¬
oni • cett oot eft hanc pietatis diuinsc e.vacerbatio-
^.^delesde corpore recedentcs.votorum
JP^imdme, &pauperes confolatu alimoni.-e,
jj^iic atlJ fi>rtentationefraudantur. Hi enim tales
npcatores.nec credentes itidiciumOei
U1>t ' Vnde & quidara Patrum hoc feriptis

H  Dr !imfunmtnii,rtl!g( 6 fii,

• fepulturu ir fimilibui.  03  CJ

fuis inferuit, congniente fententia, quaait [Amico *
onidpiam rapere, furtum eft; ecclefiam verofraudare,.
facrilegium.]

C. XI. Quioblata eccUJiu.aur tcftnmento

rtitflu reli n ere prufurrrpferint.excommu~
rticentur.

trem  ex Concilio Agathenfi,c.*.

C Lerici, b  vel fieculares, quioblationcsparentum
aut donatas, aut teftamentoreliiftas retinereper-
ftiterint,aut id,quod ipft donauerint ecclefiis, vel mo-
nafteriis crediderint auferendum ,ficut fanti a fyno-
dus conftituit. velut necatores paupertim ,quoufqu8
reddant, excludanturecclefiis. ^Siquis autem cleri-
cus furtum ecclefia; fecerit, peregrina ei communio
tribuatur.

7 .pars. Item cjKuritur, »n pro fepulturu mtrtuorum »li-~
ouidfit exioendum.

C. XII. *fProfepulturttnihilmunerucxi-

ptrtdum efi.

Dekli ir a feribit  Grego rius c 1/19.7 rt?rfli,indicf.l.
epifl.is-lunua.rio epifcopo Sardiniu.
e Vefta d  eft nobis Nereida foemina clarilfima,
LLqu6d ab ea centum 1  folidos profftise fua; fepul
turaFraternitas veftra velit e  exigere. ir-]-  51 Hoc au¬
tem vitium & nos,poftquam, Deo auftore, ad epifco—
patus honorem acceffimus, de ecclefia noftra omnino
vetuimus: 8c prauam denuo confuetudincm nequa-
quam vfurpari permifimus:memorcs,quia dum Abra¬
ham / afiliis Ephron, 2  hoc eft.afiliis Seor, fepul-
chri terram pretio ad humandum corpus coniugis po-
ftularet, pramium accipererenuit: ne commodum vi-
deretur de cadauere confecutus.Si ergo tanti confide-
rationis paganus virfuit;quantb magis nos,qui facer-
dotes dicimur.hocfacerenondebemus! Vržene hoc
attariti* vitium vel inalienis denuo tentari pratfuma-
tur, admoheo. Sed fi quando aliquem in ecclefia ve¬
ftra fepeliri conceditis, fiquidem parentes ipfius pro-
ximi, vel hteredes pro luminaribus fpontequidofferre
voluerintiaccipi non vetamus. Peti vero aliquid,aut e-
xigi omnino prohibemus:ne(quod valde irreligiofum
eft) aut venalisfortaffe( quod abfit)dicatur ecclefia,
aut vos de humanis videamini mortibus gratulari.fi
ex eorum cadaueribus ftudeatis qti3trere quolibet mo • .
docompcndium 3 .

1  5[Cenutm. ] Ditfio rfh 1  abeff a nonnulli* exemplaribui
Gratiani. ir epifio/arum B.Gregorij. Sed e/uin in aiiu carun-
dem codicibue etiam manuferiptu legiturpron efiindutta.

2  5fEphron.] Locus hrevarie h-gitur. In epiflelu B. Grego¬
rij magii recepta lettio kec efi fr.  filiis Emor.hoc eft.Ephrotl
filio Seor. & Gen. 23 . iraletur , intcrcedite.pro me apud
Ephron fiiium Seor.

3 crcompendmm, ] Defi koc caput induobtu antitjuu e-
xcmplaribw recirattrur duo Vrbanifecundi ,tjua placuit hic
ajferri, ne plane irirerirent . tjuod alibi non factle inueniuntur.
ir vnum eorum citatur extra defepuic.certifcari.  Vrbaans
I l.Cothfredo Magalonenii epifcopo.

5[Mortuortrm, qui in monafteriis fepeliri defiderant,
aut omnino iuxta pradecefibris noftri Lconis decre-
tum,partemeleemofynarum mediam.aut iuxtadifpe-
fationem noftram in Lateranenfi concilio promnlga-
tami partem tertiam porocbialibus ecclefiis ftatuimus
derelinquendam.Idem eidtm.

5ICapellanosqtioque monachorura,ficutreliquospa-
rochis tuac dericos, debitam tibi obedientiamperfol-
uerevolumus.

a Sup.rr.rj.i gforia,  b Burek.t.3. c.140. exeoncilio apud
Valenerai luo p.j. c. 206. Pann, 1.2. ca. r-  c Etin conctl. Mel-
denft.ca. 72.  d Pofy /.s tir.s.Iuop.j.c.ioi.  c al.iton truka-
fiat. f G cn - 2 j-aiCf.p.

X »

<6H

Deinrefunerandi.religiofij,
fepulturis 8 c fimilibus.

C. XIII. <f Etiam coabh de fepvltur a  pre¬
ritim non dcbcmns accipere.

Item  Hieronvmus in preti. Hebra.
adc 23. Gen.

P Oftquam * pretio vičlus eft Ephromvt fepulchru
venderet argento, licetcogente Abraham, vau lit-
tera,quac apud illos pro o legitur.ablata de eius nomi-
ne eft, Sc  pro Ephron appellatus eft Ephran: fignifican-
tefcriptura.non eum fuifie confummati, perfečbcque
virtutis,qui potueritmemorias vcndere mortuorum.
^JSciantigitur, qui fepulchra venditant.nec coguntur,
vtaccipiant pretium, fed a nolentibus quoqueextor-
quent, immutari nomen fuum, & potite quid demeri-
to eorum :ciun etiam lllereprehendatur occulte , qui
inuitus acceperit.

C. X 1 1 11 . *[T>e »dem.

Item  ex Concilio Triburiertfi, c.rf.

I N 4  Eccleiiaftico c  nanque libro fcriptum eft.

[Mortuo non prohibeas gratiam, fciens, qitoniam
omnes moriemur,] Sc  item, d  [omnia, quxdeterra
funt in tetram conuertuntur ] Qtfid tetra tetram ven-
dis?memento,quoniamterra es,& in terram ibis, ’ Sc
quoniatn rnors tibi futura eft: appropiat, Sc  non tar-
dat. Recordare,quoniam non hominis eft terra:fcd,vt
Pfalmifta ‘  commemotat.'.[Domini eft terra,&qui
habitant in ca-] Si terram vendiš, inualione aliena: /
reireus teneberis. Gratis accepifti a Deo: gratis dapro
co . Quare interdiftum.fit omnibus omnino Chriftia-
nis,terram mortuis vcndere,&;debitam fepulturam
denegare: nififorte proximi,& amici defundti proptdr
nomen, X fitredemptioneriianima: viri gratis aiicjuid
darevelint.

> ^ Ibis. ] In codiclbut vulgatiser.at,re\3tnei\s, & fitjue-
banturhac, Si  alibi de homine diftum eft : terram geris,
&in ternam conuerteris,quideterra lumeris -.cjuafunt
expuncfa:puia abfunt a pleri/if vetuftu,ir ab originali.

C. XV. fDeeodcm.

Item  ex Concilio Varenfi.

P Rcecipiendum h  eft fecundum canonum auftori
tatem, vt dafepulchris, Sc  hominibus fepeliendis
nihil muneris exigant: nifi forte qui fepelitur, viuens
iuflerit ecclefi*,in cuiusatrio fepelitur,aliquid de fuis
rebus tribuere, aut etiam poft mortem ipfius, illi qui-
bus commilfum eft eius eleemolynam facere, de re-
1  bus-illiusaliquid fponte dare voluerint:& tarnen nul-
latenus a presbytens ecclefise 1  illius aliquid exiga
tur,fiueabillis,quilocis,&villis K  pradunt. ^[Prohi-
bendum eft etiam fecundum maiorum inftituta, vt in
ecclefianullatenus fepeliantur,fed in atrio,aut inpor-
ticu.autin / exhedris ecclefia:. Intraecclefiam vero,
& propc altare, vbi corpus Sc  fanguis Domini confici-
tur,nullatenus fepeliantur. x

*[Extatin concilio Nannatenp, c. d. ex pito citatur a Burchar -
do, ir lune: fed ejuia potv.iteffe repetitum in alipuo Vorenp ,
fen Vafenp.non eff mutatum. In cpitome puidem conciliomm
eij in 'Vafinpj 3.

C. X V I. ep facrit loch non iuttantur poli
mortem,ijuibuspeccara non funt dimifa.

Item  Auguftinus.

8 . Vibus m  peccara dimiffa non funt,a facris lo
js V^,cis poft mortem adiuuari non polfunt: quia,
quos peccara gratiiora deprimunt.fi in facris locis fe
fepelinfaciunt, reftat.vt defua prsefumptioneiudicen
tur: quia eos facra loca non liberant, fed culpa temeri-
tatis accufat.

a  Tann.L2.cj6 .  b luop.3j.21s. c Ecclcf.7,  d £V-
def+o. tienefs-  e Pfal.23.  f al.Dtminiu .  g al. nomen
Domini,  h Burc.L3.ca.1t9.Iuo p.3.0.222.  i al.illu a/ipuid.
b a/, vicu.  1  al,extra ccclepam .  m Polje.l.S.tit. s. Burcb.
L3.cjj2.lH0 p.,3.c..31+ .in concil.T ribur.lt J7.

Decreti Sccunda Pars.

632

tfCaputhoc k Burchardo etiam & Iuonecitaturex sAugulib
no, & nonnihil ad hanc rem faciens habetur in Itbro de curAfr
gettdapro inortnb,c. l.fed videtur confcflum ex duobm
Lib.-f- dtcilog.B.Gregorij) vno ejuidem in c. si,alt er o autemme,
S j. cjuod refertur in concil. T ribur.ci7.Nam captte ejuidem  /&
cum narrajjet (juandam fetnftiMontalemrfu& tn ecclefia fcpid'
tafucrat, vifimfuijjc ibt cremari , ex eo colligit . Qu,a cx le*"
pertedaturintelligi, quia hi,quibus peccata dimiH*
nonfuerint.adeuitandum iudiciumiacris locis poft
mortem valeant. In c.autcm 13.c um tnemorajfctcorpiuco •
iufdam Valentini e fepulehro per damonae fuijfe ectmhn,
ir cxtra ecclejiamproiečlum,bac filiiungit.  Ex quo Petre col
lige. quia liis,quos peccata grauia deprimunt.fi inft'
ero loco fepeliri fe faciant, reftat, vt etiam de fua prs-
fumptione iudicentur: quatenus eos facra loca nonlr
berent:fed etiam culpa temeritatis accufet.

C. XVII. y Quilnu profit in ec. lepa fepeliri.

Item  Gregorius a Ito.j.dial.c.io.

C  Vm grauia 4  peccata non deprimut.hocprofteft
mortuis.fi in ecclefia fepeliantur,quod eoriipr 0 '
ximi,quoties ad eadem faeta loca veniunt,fuorul 1,,
quotum fepulchra afpiciunt, recordantut, Sc  pro ci*
Domino preces fundut. Nam quos peccata grauiad £ '
ptimunt,non ad abfolutionem potius,quam ad m* l0 ‘
rem damnationis cumulum, eorum corpora in ectlb
fiis ponuntur.

C. XVIII. *T £lpi fepelianturin ecclepA.

Item  cx Concilio Moguntiaco I c,a.

N VlIus c monuusintraecclefiamfepcliamt,i 1 '’

epifcopi,aut abbates,aut digni presbyteti, vel
deles laici. . ,

pipi d vero mortuit propt m c ta ccclepam fepeliri,  JM ” 1 " t
eos perueniar,  Auguftinus in lib .de agenda čuta prt
c.vlt.bHendit,dicans.

C. XIX. f §Luarc mortui iuxta ccrtepttn
fepeliantur.

N  On d  a:ftimemus f  ad mortuos.pro ^uibus 1
tam gerimus, peruenire, nifi quodpro e ‘ s ^.c e p s
taris, fiue orationum, fiue eieemofynaruni l" 3 “' c.
folenniterfupplicamus. Quamuis nonptol 111 ® 11  •
unt,omnibus profint: fed his tantum,quibusft u !’ 1  s
uunt,comparatur,vt profint Sed quia no dift £inim  f[ ’
qui fint, oportet eapro regeneratis omnibus f 3 ceI ''-,
-• • ' -daP*

■eni " 1

iftaeis, quibus nec obfunt ncc ptofunt, quam
runt, quibus ptofunt. Diligentius tamen faclt *
quifque pro necelfariis fuis,quo / pro illofiat ft* 1 ^
ter a fuis. ^fCorpori autem humando quidc]iiid> 11! ?<:,
ditur, non eft prsfidium falutis, fed humanitati s0
cium, fecundum affeflum,quonemo S  vnquatt' c .
nem fuam odto habet. Vnde oportet,vt quam p® 1 *;
pro čarne proximi curam gerat, ciim illerecefiferit,,
i?erebat. n  F.t ha!r facint.nnr rarnis

nuli us eorum pta:termittatur, ad quos hsec bene-
poflint &debeant peruenire. Melius enim fupe 11 "

gerebat. h  £t fi ha:c faciut,qui carnis refurreft'°'!, I |
non credunt, quanto magisdebent facere,qui cr£ ° f( ,
vt corpori raortuo, fed tamenrefurrefturo,& in * r

nitate manfuro impenfum eiufmodi officium-"^
tiam quodammodoeiufdem fidei teftimoniii.f
veto quifq; apud memoriam martvrum fepelitu 1,
tantum mihividetur prodefle defumfto.,vt conu*
dans cum etiam martyrum patrocinio affeftusf 10
lofupplicationis augeatur. ^

Eiontra  Hieronymus inepiffolaad CjaUr.c.e.ailt* •

[vnupjuifpue omu fuum.']

C. XX. dfPoff mortem orationes viuentmm

mortuu damnatis non profunt.  _y

-— ^

3 . llfc.adconfHlraliulganrumj.fp.  b gft«.]«nX-

Ip.ibid. 'Burch.L3.cJs3. luo pj.cjii.  c Burch.lj-^ J,
iuop.3ja.27A,.  d luop.2ja.131.  c t\,cxiHimem«i■
quod.  g Ephef.f.  b al. rege bat.

Cnufo XIII. Quxft.

T-N'pefenti fitculo fcinuts fiueorationibus.fiuecon-
2 “liisinuicem po (Te nos coaduuiari.Cum autem an
tc tribunal Chrifti vencrimus, non lob. non Daniel,

Dtc  Noe rogate podi pro quoqium , fed vnumque»q;
Portateotuisfuum.

fhrbt  TJ. Hitnnymi funt hic.  Ob r cure licet, docemut
P« Kanc ientcntiolani nouum dogma quod latitat,
dum in prafenti fsculo fumus,ftue,Scc.

Vtrhtn hoc de impoenitentlbu 4  accipiendrem  e/7 , de auibtu
Pnpbeta  a dicit: Dgin dabtr Deoplacationem fuam.necpre-
rtli 'n redemptionu amma fua: & idco frater non rcdimet eum,
fedUborabit in iternum.ir venet adhucfinem. Dcdlittantene
it.ielligi non polcff.

C. XXX.  tf In pcenitenriadefunShi tona
profitne viuentium.

'liede Gregorina Papa 1 \.'Bonifacio epifiopo,
episl.vitima.

P  Ho K obeuntibus quippc eonfnluiffe dignofcetis,
filiccat oblationes ofterre.fanda fic tenet ecclelia,
vtquifq; p to fuis mottuis vere Chrillianis offeratob-
htiones, atque presbyter eorum memoiiam faciat: Sc
quamuisomnes peccatis fubiaceamus; congruit.vt fa
cetdot promortuis catholicis mcmonaia faciat,Sc in-
Ktcedat:nontamenpro impiis(quamuis Chriftiani
fuctintjtale quid agerc licebit.

C. XXII.  f finima mortuorum quatuor
modu foluuntur.

Item  e.

A Nim* ’  defumftorumquatuormodis foluuntur,
aut oblationibus facerdotu, aut precibus fančto-
Nm.autcharoium eleemofynis, aut ieiuniocognato-
»um. g[Curatio vero funeris.conditio fepultura:,pom¬
ij* exequiarum,magis viuorumfolatiafunt,quam fub-
fidiamottuorum. Si aliquid prodeft impio lepultura
ptctiola,oberitpiovilis,autnulla. &-J.  qjNccideota-
mencontemnenda, Sc abiicienda funt corpora defun-
«ortun ) maximeq; iuftorum,ac fideliuin.dr-j’- «[Vbi Sc
“'ud falubriterdifcitur, quanta poffit elfereinunera-
Oopto eleemofynis,quas viuentibus, Sc fenticntibus
Mhibemus ; li neque hoc apud Dcum perit, quod ex-
sumushomiuummembris oflicij, diligeatixqueper
‘oluitnr.

1  t Anim x.~]Horur>wertorum vfejuead vcrf.catatio.nul
* eudirinuentui ttt . £a Burchardtu citat ex diclu Ortgc-
^■Iut exdiliu Gregorij.

C. XXIII.  If^inti diem iudicijJacrifiiiU,
ir eleemofjnu mortui iuuantur.

Item  A uguft i n us m Enchindio ,c. 1  o p. ir no .
'T*'Empus d, quod interhominis mortem, 8c viti
.. m am refurreftionem interpofirueft ,animas ab-
d‘tis rcceptaculis continct, ficut vnaquaeque digna eft
*tl requie,vel strumna pro eo,quo'd fortita eft in čarne,
dumviuetet. Nequenegandum cft.defunfiorum ani-
j^spietatefuorum viuentium releuari, cum pro illis
tcrificium mcdiatoris offertur,vel eleemofyna: inec-
jUtiiafiniit • Sed hxc eis profunt, qui cum viuerent, vt
^cfibipofteapoflint prodefle.meruerur. qiEft enim
Smdatn viuendi modus, n ec tam bonus,vt non requ.i-
' i 0 ** m ortem; nec tammalus, vt ei non prolint
1 « polt mortem.Eft veto tališ in bono,vt ifta non rc-
nmrat: &c eft rarfus tališ in malo,vt nec his valeat cum
• *‘vitatranfiem,*lmuad Quoeircahicomnemeri-
cmT c . on 'P aratut > ft uo  poflit poft liane vitam releuari
'ari D  f m ’ VC ' &' a vari.dr poifpauca.  fCunvfacttficra al-

'*s"d f W ^ UarumCUI1 ^’ C ' f4!no ^ natutn  P ro  ^ a P uzl '
__ 5 u, aftis omnibus offeruntur,pto valdebonis gta-

Ttrnktol'  L ' l -S.ttt. 7 . c al.idem. Polje. I. t.tit.6.
t-l.deciHir 'c"rl ‘t’ 4 “X ^ ‘‘“ta pro morruiis.:.

d Senm.+Mfl.+ S .5lnf,l. 7 . c , 7 o.

De ture funerand i .ref: ri c/k , .. ^

* fipulturufrfimiiibuf.  '1-j-

tiarum aftiones funt-.pro non valde malis propitiatio-
nes funt.pro valde malis.etfi nullafmt adiumeta mor-
iKorum,qualelcunq;viuotum cofolationes funt. Qur-
bus autem profunt, aut ad hoc profunt,vt lit plena te-
mililo,aut certe.vt toltrabilior fiat ipfa damnatio.

9  pars. De objeluntttnenutem tertij .feptimt , trtgefimu.

■vel cjuadragcjimi dtei <]U*rirur,vndc exordtum fumpferit.

C. XXI11I. f Snarc certi dret tnmortut-
rum eommemoraeione ferttentur.

Am broftus in lib.de obiru Theodosij Imperateru
dieitfere in prinapto.

a  Via a  alijtertium 1  dicm.alij trice(lmum,ali|
»feptimum, alij quadragefimum obferuare con-
fucuerunt,quid doceatledio, confiderennis K. j De ■
funfto,inquit,Iacob, pticepit Iofeph puetis fuis fepul
totibus,vt fepelitent eum, Ecfepelierunt fepultores
Ifrael, 8c repleti funrei quadraginta dies. Sic enim di-
numerantut dies lepultura. Et luxit eum Ifrael 2  fe-
ptem diebus. ] Hac ergo fequenda folennitas, quam
praferibit leftio. Sic etiam in Deuteronomio c  feri-
ptum eft. [Quia planxcrunt filijifrael Moyfem diebus
triginta,8c confummati funt dies luftus. J Vtranue er¬
go obferuatio habet auftoritatem, qua neceflarium
pietatis impletur officium.

1  qi Alijtertium.] *ApudB.^4mbrofium Ugitur.  Quia alij
tettium diem,6ctricefimum,alij feptim-um,8c quadra-
gefimum.Ver»?» in mijjdhbue  T \omani< tam anriejuu.ejtiiim
recentioribiu , ir \Ambrofianii nulla eif mentio diei rjuadragejt
mi.ncin c.nulhu. ttditf.j- 4 . £r-).de confec.diHj.ex conci-
lio Nannetenfi.ES} ramen frequem apud (Sitni,'.

2  g[Uiael leptem. j Cedtcee B.^Ambrosijhabent,  Scluxit
cum 7S,gyptusfeptuaginta diebus: cjuemadmodum habet
edino 70 . & -v uig.tr a. Sed ramen viJaefffcrripoJfelecUobxc,
qua eft in omnibue etiam Gratiani manufcripeiccjuonidpaulo
pofHn eodemc. 70 .Gen. H ec addunrur de Iofeph, ir earerufi-
liu Ifrael.  Veneruntq; adaream Adad,qusftta eft trans
Iordanem:vbi celebrantes exequias, pianflumagno,
atq; vehemcntiimpleuerunt feptem dies.

10 . pats. Lugere autem, irtriftan tam pro noftra, (juam
pro aliorum morte  Cyprianus prihitet, dietni in fermonede
mortalirate.

C. XXV.  VKpcpro mitra,vcepri aliorum  •
morte tntian debtmui .

a  Vam ptapofterum eft, quamque peruerfum , vf ’
.cum Dei voluntatem fierr poftulemus,quando e-
uocat nos, Sc accerfit de hoc mundo Dcus, nonftatim ■
voluntatiseius invpeiio pareamus: obnitimur Sc relu-
ftamur: 8c pcruicacium mote feruorum ad cofpedfum
Domini cum triftitia,Scmceroreperducimur,exeuntes
iftinc neceflitatis vinculo,non obfequio voluntatis: Sc
volumusab eo pt^miis coelcftibus honotari, ad quem >
venimus inuiti. Idempaulotnferiue.  gi Nobis quoque i-
pfis minimis.Sc extrcmisquoriesieuclatum eft, quam
frequcnter, atque manifefte de Dei dignatione price-
ptum eft,vt conteftaier affidue,Sc pubUce ptsdicarem,
fratres noftrosnon effe lugendos, accetlionc d  Do¬
minka de farculo libf ratos.cum fciamus non eos amit
ti,fed prarmitti; rccedentes prsccedere, vt ptoficifcen-
tcs.Sc e  nauigantes folent.

C. XX VI. ^[Ev puftllanimitate mortuot
t  lugerecontingit.

Item  Ioannes Chry foftomus hom. 16 .in t.v.
epift.ad Hebraoi.

tt  Bicunque / fepeliamur,Domini eft tetra, 8c ple-
V nitudo eius. <3mninolit,quodoportetfieti. Luge-
rc autem,Sc dcplorare, 8clamcntarl eos, qui de hac vi¬
ta decedunt,ex puftllanimitate contingit.

a Poly.l.S.tit.j.^Anf.l. 7 .c.Up. b Cjen.n
j d al.accerfiiiine.  c al.ve.  f Pfal.t;.

e D

635 fepulturis & limiiibus. Decreti Secunda Parš. 636

Efocautem cx delpcraiionefutursrcfturrečlionuinttUigitur.  i lecfafunt.dr.p CMulti 1  qnoqueadviuos,aliquoic*

_j , , n  - n — .a. i \i.i  ..... mortuisvenirccrcdunt.ficut econtiarioPaulunmvi-

uis in paradifum raptum efle diuina fcripturiteffotut*

Undc ir iAdoHoIiu  non ftmplinrcr air  a,- INolumus vos
jnoratc de dormientibus  , vr non contnslemini,  ] /id addidir,

[ficut ir cateri.ejui fpem n on hnbčr.  ] Pietatu namcjuc aftcflu,
ir bumanuarii inruiru mo tioi lugere non prohibcmur:ftcut
nonnulloi fin ci or um, ali or um excquiu piti lachrjmao impen-
dijfelegimut.

C. A r XVI I. QuiJpetn/utura refumtUt-
11 li habentple mortuu triftari mm
drbent.

Vinc etiam  AnaftafutsFapa.fpi/I.r.nd
Nerianum.

H Abent " forfitan illi iuftam longi doloris excu-
fationcm. qui vitam alteram ncfcnmt. quide hoc
faculo ad nulius efie, tranfitum non confidunt. Nos
aute,qui nouimus,qui hoc creditnus,Sc docemus.con-
triftari nimium de obeuntibus non debemus:ne quod
apud alios pietatis tcnet Ipecicm , hoc magis nobis in
culpalit. Nam diffidentii quodammodo genuseft,
contra hoc,quod quifqtie pradicat,torqueri ■' moefti-
tia, dicente Apoftolo ‘V [ Nolumus vos ignorarede
dormientibus,vtnon contriftemini,ficut Sc cxteri,qui
fpem non habent.

I g[Torqucri. ] Sic efi cmendatum ex tpiffola B.Cjrcgcrij.in
tjua hoc idem habetur. I n epiftold ^Anaifanj le a h ur.  contra j
quod qui('que predicator queritur,iuftitiam amans.di- !
cente, Ste In codicibm autem Gratianietiam manuftriptu
•videbatur tviffa effe lecfio ex vtratjue, hoc modo,  contra hoc,
quod quifque pndicat quxrcre, iuftitiam amans, di-
cente,Ste.

C. XXVI IT. •fDccodcm.

Uemex  Concilio Toletano lil c.!?.

Q  Vi diuina vocatione ab hacvita recedunt, cum
pfalmis tantummodo.Scpfalletium vocibus de-
bent ad fepttlchiadeferri.Nam r  ftincbre d  carmen,
quod vuIgo defunftis cantari folet, vel in pedloribus
le,autproximos,aut familias cedcre oninino prohi-
bemus. Sufficiat aute,quod in fpe refurreftionis,Chri-
flianortim corporibus famuiatus diuinorum impen-
diturcanticorum.Prohibet enim nos Apoftolns c  no-
ftroslugere defunftos, dicens: [ De dormientibus au ■
tem nolo vos contriftari, ficut S: esteri, qui fpem non
habcSt.]Et Dommus / non fleuit Lazarttm morttm,
fed advitihuius plorauitarrumnasrcfufritandum. Si
autč S  poteft hoc epifcopus omnes Chriftianos pro,-
hibcre,agere non moretur. Religiofis ‘h  tamenom-
nino aliterfieri non debete cenfemiis. Sicenim Chri-
ftianorum per omnem mundum humari oportet cor-
pora defunftorum.

I Nam funebre. ] Hinc vftjue ad ver.  fufficiat. addira
fitntex originali,vt intelligatur,qua illa ftnt,qua in hoc cano-
nt probibeutur.

De mortuu etiam quaritur,vtrum fcitinr ea,qus hic a viuii
geruntur. Efaiat  i ex pcrfbua populi affliHi. [ Abrahampater
noffernefciuit.  J Auguftinus qwogr ;  in libro de agenda tura
pro mortuu,illud idem ref}arur,dicem,c. is.

C. XXIX. apMorrr.iexfene/ciHnt, cjiiid
■hic a vinu geratur.

F Atendum eft, nefeire quidem mottuos, quid hic a-
gatur.fcd dumhicagitur,poftea veroauditeab eis,
qui hinc ad eos motiendo pergunt, non quidem om-
nia, f«d qux finuntur indicare ,qui linunturetiam ifta
meminilfe, &qux illos, quibus ha-cindicant, ojottet
audirc. Poflunt&ab Angelis,quirebus,quaaguntur
hic»prafto funt,audirc aHquid mortui, quod vnutn-
quen<v, illorum audire debete iudicat, cui cunfta fub-

a i.TheJfal-4.  b Etin regeflo B.^regorij,lib.7.epiFf.tit.
lAnfl l.7.ca.i7.'Burch.ll9.c.t2 g.luop.is- c.rj?.  c i.TheJp.g..
d alfunernpreiamen.  < t.The/f.g..  f loan.tr.  g aUcium.
b al.^i rtligio/it.  i E/a.(3.

1 ^Multiquoque. .Apud E ^Auguihnumjic legirur,bW
ti quoque ad vittos aliquos ex mortuis, ficut econtu*
rib Pauius ex viuis raptus eft, diuina feriptura tcftatuP
Sed ob glejfam non ejt cmendatum . Veritarem vero /us fem
tentia eon/irmat ‘IB. uiuguftimu aliejuot ediit exemplu fcripiu'
ra faera: ejnare cx tcxtu d i pr Sit at o auelarglijfa errandi oec o/'
nem Jitmpjir.

ta. pars. De bil antene, etui in patibulit f Hipen dunt ur.ope¬
rit ur, an iuxta eccle/iasfint Jepe/irndi. De quibiu  in Mogufl'
tinenii A  concilio I \.fub Rabano,c.t7.ttajlarutumeft.
C. X X X. ^ Non eft deneganda camraunio
hit. qui ra paribulu /nipenduntur.

Q Vxfttum b  eftabaliquibusfratribusdehis,qa‘
in patibulis fufpeduntur pro fuis fceleribuspoft
confeflionem Deo peraclam, vtrum cadauera eoiunt
adeccielias deferenda ftnt, & oblationes proeisoffe-
rcndar,& Mifla: ceiebrandx,an non. Quibus reftondi-
mus.fi omnibus de peccatis fuis purainconfeffioneni
agentibus, & digne poenitentibus communio infae
fecundum canonicum iuffum danda eftjcut non <  cli |
qui pro peccatis fuis pocnam extremam perfolauni-
Scriptum ‘ enim. [Non vindicat Dcus bis n
idipfum.]

1 ^[Cur non eis."' Reffituriu eft hic lociu ex ipfoconcilii* 1
guntmo ,£r Vorma, ienft , indublu alicjuot verbll, <jU‘l ,nti
perturbabant.ejudm illuHrarent.

C.  XXXI. P A L E A."

F  Vres d,  &larroncs,fiin fnrando,autdepr*dand»

occidantur;vifum eft pro eis non orandum- Si'® 1 *

prehenfi,anrvulnerati,presbytero,vcldiaconoconfd'

ft fuerintjcommunioncm / eis non ncgamus._

I «[Communionem. ] ^Antea legebatur,

Emendaru veropc eft ex Burcbardo, Utone ir Deireiainft**.
ločit hoc idem citat ur ex concilio Triburienft, ir in to,  j

rat.habeturfenteiitia c.j i. eopioftus expofita:vbi etiam da-
n ulit fit menrio./cdita dicirtir,  Deoq; Sc faceidob-
C. XXXII. f Dceodem.  P A L £ A-
[Item ex  Concilio Amelianenfi. I .c nS

S I e  fur, atitlarrocaprus inprarda,abfq occ  . 1
poteft comprchendi, Sc tain .-n interficitufiflJjV:
imaginem Dei creati,'& in noinineeius baptizat’’
interfetftores eorum quadraginta dicbus nunia'*'
ecclcftam. Laneavefteindut; ab efcis, & pc>tib u5 >/j.
interdiefti funt ,a thoro, a gladio, abequitatuft a!l  .

neant. In tertia,quinta fena,Sc fabbato,aliquog« n£
leguntinum.vel olerum.Sc pomis,paruisq;pif c,c “\^
cum medioeri ceruiiia viciflim vtantur, Sctcmp«’ 1
Sin autem i veridicis comprobatur teftibus,quod >>
odij meditatione fc,fuaq; Hberando, Diaboliitie™ 6
interfecerint.Sc 1  capi non poteiantjpoeniteti^P^
homicidio eis non imungimus : nifi ipfi volucnn' 2 ^
quid,quod humanitatis eft,facere At fi.prcsbvt^
non deponatur: čuneftis tatnen diebus viti fur P®
tentiam agat. , ^

gr Sicin omnibus codieibut ,in juibut eiihsc.palet . e Cj,
Burchardum.cr luontm, ir in Decrctali:cx cpaibiu f unt
ta emendat.a,ir magni ponderu. t  £

1 gfEt capi non poterant.] Locoiftorum ierborun" n ‘
cibtu Grariani eranr hsc, Ec  pariter poeniteant. asa 17  ^
tdr pugnare cum proxime /equentibw,potnitenuifd

micidio eis noniniungimus. Kefretutur autem en
ex c areni colictionbus . G s-

a Etin Vormacienft,c.vlr.  b Burc.l.ir,c.76.luoj> J +^ t
114.Pann.Ls .c.tt.  C Naumprtmo./e undum 70.  ® *
de fur. c. 2. In Triburienft, c.jt. PsljcJ.i.tir.H.Vunld*’
Juop.rj.c.tf/. C Šcntenrid htbcrur extra dehom.c.i> 19 h

tbid. Bure.l.tt.c, (o. ir L:f .e-s.inreiftcirfi/urem.luet.11/

caysa

63  7

T'c(ih in emuja Ece lej C Ca-
nonictu v trum ejfe pojut.

Caufi XlIIt Qua:ft. I.

C A V S A X I I I I.

nori-ici-  a  cuiujdam ecclef.e. Cfuafttonein mo-
' ient  de pr&dm: tefies ex ftatribiu JuuproducHt:
J*§i~y^ncgotiatonbti4 pecuniam crcdidenmt, vt ex eo-
W\SslyS$ hrum mercibus emolu/menta acciperent.

>«<£>* ( H teprim u quaritur,an liceat eis fua repeterc.

2 Secundb.an illiteffes Jint av.diendi.

3  Tcrtio.an illud/it vfurasexigcre.

4 Quarto,an liceat clericis,vel latcis a cjuolibet vJuras expetere
1 Quinto,an eleemofyna de v Juriš fiert pojšint.

6 - Sexto,an vfkrarfpcenitentiam agere valeant,nif,quod mA
le acceperunt,reffituant.

Q_V A S T I O I.

Q Vod autem fua repeterc non poftint, faciie v ide tur
pojfeprobari. Ait enim Domin us in Euangclio  b.
[Si vit perfeBtu ejje.vade , & vende omnia , qus
Itake s , fc da pauperibus . ] §Juia trga ifti iterperfe-
flionisanipiunt,non licet eis fua babere Malto ergo minus li-
cttcii repetere i cjuia non debet r e peti, quod poftderi non licet.
fltcm  c. [ 6 V quis voluerit tirnicam tuam tollerc,<& in tudi-
tio tecim- contendere> dimitte ei  er paliiumf] ifltem ^Aposto¬
lu* in epiff. ad ('orinthtos  d. [Sacularia igitur rudiciaJiba-
bueritis, omnino peccatum eft in vobis.  ] Dem Gregoriu*  c

txponens. [Omnia mibi liccntfed ego fub nullius rcdigarpote¬
pate.  ; inejuit. [Cum raens concepta dejtderia fubfequitnr,fer-
hir.erebus conuincitur,quarum amors fuperatur f\

C. I. ^Pro rebus tranftoriu epifcopusprouo-
catus non litiget.

Ttemt\  Concilio Carthaginenfi III I.c./p.

Tj Pifcopus nec prouoeatus pro rebus tranfitoriis li-
tiger.

$Hia ergo generali ter perfeBU probibetur in iudicio conten-
dm t patet : cjuod iffis non Licet fare coram iudice. *f H'is ita re~
ifndetur.Probtbeturperfeffo in indici of are,captando lucrum,
Jed noneuitando darnnum.Vel aliter. Hud e fr fua pojši dere:
aliud etf communium procuratorem ejfe. C konici non pofii-
dai t fua: c>uia res r Deo oblata non funt alieuiu* .Vtuntur enim
r diu ecclejia,non vifui*,fedtanquam ad dtfjenfandum Jibi
crediris. VndeProfJerin lib. de vita contemplatiua.  [ Sacer -
dat  f, cui ditfenjationis cura commijfa eft, &c.~] reefuire in
*aufa dm , d cjuo pro tngreffu monafferij pecunia exigebatur.
*fSicut ergo ifti non fua pojTidentita nec fua repetunt-, fed res
ecc lefa,(juarum procurationemgerunt. Simi liter, quodin iu-
dnioprobibentur contendere,fic intelligendum eff,videlicet,vt
nonfiti fient coram indice fed altu. kAMs  auiem coram iudice
*ftitijfc,<frpro eis iudicem interpellajfe nonnullos fanBorum
k&mus.Hi aurem non frbi fant,Je d pauperibus^tiorum necef-
Jtiatibiu profutura repetunt:<fr ita non prdhibentur fare coram
iudice, y lUud vero Euangelij Si cjuis abfulerit tihi tunicam,
&c.]non eff pneipientisfed exkortantis.

C. II. tf Peccat 'qui vitra debitum exigit,non
epu fbi debita repofeit.

Vnde Afr&ifkMb.ip.contra Eaufiim,č.2r.
jpv Vod(Jebetur,etfi benigne dimittitur,non tamen
miqaef repetitur. Peccat autem, qui exigit'vitra
debitum:idcoque Lex modum figens , pcenam talionis
* ft ftituit,Sed tu eb longe es a peccato iniufti exa<ftori$3
omnino non exigts debitum: idcoqtie bonus ma-
Ejfter g  ait 1  Qui teperciititin vnam maxillam,pnebe
^ aiteram: prarfertim ne co?amur & ipii reddere
.® e bitum ab eo,qui nullum habet debitum.

aliijuotvetufHs exemfjdribu* capitulum boe coniuntfum
fuperior /, <fr confeflum eft ex verbis B. cAttgv,fini,lik ig.con
duthim,c.2  f Mnc in de aceeptis,& interdurn etiam immu
v^fpiartprsffat jntegrum ikud caputperhgere.

^ ,c  & CaUr,i

c  & CAtera accipias.

[ C lenti  b Matth.tp. Luc.rg. Mar./o.  C Mattb

\ °mth 6. * Dfmoral.č.s.ad j.c.Iok f Supu.a H , z

r.

^ tr A s !  g kHcA.Jiianh.s,'

*T)e vfurisj& vjrpini ftv- /C ** ®
Jura, debitum dktgere,  ^ D O
C. 117. CJfDecodcm.

Item in Hb.de f&ncta virginitate  I, c. 74- fr rf.

O Vifquis A  praeceptJS non obtemperat.reus eft,5c
^^b\totp>c£t).%..&fdulopofi l>.  PrseceptoDomi
ni non obedirc, peccatum eft :confilio li vti nolueris,
minus boni adipiiceris, non malialiquid perpetrabis.
Item Pfieronymus  c lib.i.contralouinianum.  QuodprJecir-
pitur, imperatur: quod imperatur, necefie eft fieri: li
non fiat.pcenam habet.eir-T* HVbi conftlium datur,of-
ferentis arbitrium eft: vbi prseceptum, neceflitas cfi:
feruientis 2 .

1  51 Virginitate.] Refituta eff citatio ex Polycarpo.*Antca
citaba'ntur,ex  fermone Domini in monte.

2  5TSeruientis.] Seepnebantur hacverba,  vt obediat, vel
imperantis,vt ei obediatur,^«!« funt expunffa,aueforitatc
eodieum vetufiorum,fr originalu .

D;

O^VASTIO  II.

E eo autem,quod cjuaritur, an de JUisJratribus teffts
producere pofint , multis auBoritatibus videtur ejfc
prohibitum . Lcges enim tam faerorum canonum>
fucimf&cv.larium principum probtbentaduerfus atiqucm,  d
teflem de fua domo produci. Contra Je enim quifque teftari pe¬
te ff, pro Je vero minime.fhiia ergo ifiproducuntur,vtpro fei-
pjis tefhmoniumferant ( Non enim vtilitatisfua ecclejia Je pe¬
nitus immunes arbitranturfuturos)patet,quod eorumvox in
talibus non eft audienda Sed difttntlio  e hac,& teftium exa-
minatio in eri min ali b us caujis feruanda eff:in etui lib us autem
non vfcjuecjuacjue.In criminali enim caufa non licet teftem do
propria domo produci,in ciuili autempralatis ecclejia licet.

C. I. flericiproftta ecclejia teftimonium

ferre pojfunt ,

Vnde  Pafchalis I l.Cjuidoniarchiepiftopo Viennenfi.
iApo(lolic& Jedis legato Jcribtt.dicens.

S Vper prudentia tua plurimum admiramur, qubd
in negotio beati Stephani, clericorum ipforum ac-
ceptare nolueris teftimonium. Diuerfo nanq^ funt fpc
cies caufarum: nec in omnibus caufts crimina agitan-
tur.ln criininibus /fiquidem,accufatorum,&teftium
illa diftridio obferuanda eft, qux in canonibus conti-
nctiir; nequi ad probationem domefticDaflumanturi
Ca:terum in pofleflionum, vel huiufmodi negotiis, hi
potiflimum aflumendi funtom eadem ne^otia tračla-
uerunt,dequorum auditu,& vifu hefuatio effe non de-
beat. Si ergo iidem clerici idoneilunt ad aflertionem
caufte illius,nullatenus remoueantur:fedficut aliis lit-
teris deliberatum eft,inter S.Ioan.fic S.Stephani cano-
nicos, lis illapienius decidatur..

Potcft etiam intelligt aliter . "Domefttci ad probationem noit
admittantur,vtpro h is vtdelicet ,quorum funt domefhci,refti-
moniumferant. Hi autcm(jicutjupra de aB or ib us diBum eft)
nor, pro domefhcts ,fedpro eo ecclejia  , qu* mater eft omnium
pauperum,teftimonium dicant. In conficiendt* autem instru¬
mentu facularium negatiorum presbyteri non voccnturad te¬
ftimonium : fed Ji cafocontra But ees tnterfuijfe con tiger te  , in*
bente epifcopo teftimonium dicant.

C.  II. Ii conficiendu inštrumentu facerdo-
ter ad teflimonium non vocentur
v  Vndettijjnodobaltita Roma  ab SugeruGlapa 11.
fiat ut um ~(ir. rj,

O  Vanquam g  facerdotum teftimonium rredibi-
_ w  Hus habeatur, tamen ipd in fatcularibus nego¬
tiis pro '1  teftimonio , aut conficiendis inftrumentis
non rogentur: quia eos in talibus rebus efie p.on c oue-
nit-Siautem 2  en£tualiquo caufa: interfucrint. o ali-
quid yiderint,velaudieri'nt,vbi nujlxidonee fecul ;iu.

a Poly.l-1.tit.t4.  b Cap.tr.  c in vu/garii erat.Grrg.in
epifi.nd loutanum  d al.eytranev.m.  c  al.dithilUo.  1 dl.

(riminulfin/.  g tdjeJ.4Sit.j1.

x  4

639 Vfura quidjk.  Decreti Secunda Pars. V far* iniuflt.  540

inueniantur perfon*;ne veritas occulrctur,& inalus vt
bonus sftimetur,in prouidentia proprij epifcopi lit.vt
aut coram fc & competentibus iudicibus.aut aliter ho
norifice veritatem * attollant.

a g Pro teftimonio. ; Sic eff emendatum ex conciliuEu-
gentj 1  I- fr Leomt IIll.fr  P o ly car po. ^dntcacnim legeba-
tur,  pro conficiedis inftrumentis ad teftimonium non
rogentur.

1  gj- Et fi antem. 1  InconcilfuipJh.fr Poljcarpo legitur.Sc
enim cuer.ts caufae aliquid viderint,8cc.

Q_y it S T I O MI.

Q V'od anteni prater fummam emolumenta fetfari,
fit vfurae ck  iger e , Auguftini aučhritate proba-
cur.pitiinPfatmum36. adverf. \Totadie~\firi-

bit.dicens.

C. I. gT Sini p Lu.au. a m dederit.accipit.vfu-
ras expetit.

S I t  foenerauerishomini,ideftjmutuampccuniam
tuam dederis, a quo aliquid plus,quam dedifti, ex-
pečles acciperc,non pecuniam loIam,feda!iquid plus,
quam dedifti,ftue illud triticum fit,fiuevinum,fiueo-
leum, fiuequodlibet aliud, fi p1us,quam dedifti,expe-
ftas accipere, foeneratorcs, 5c in hoc improbandus,
non laudandus.

C. II. S Sipjdcptidfupra datum exigitur,

a far a  e/?.

Itern  Hieronvmus fitper  c E^ec hielem,
lib.6.ari c.iS.

P Vtant d  quidam vfuram tantum efle in pecunia.

Quod prsuidens fcriptura dmina.omnis rei aufert
fuperabundantiam.vt plus nonrecipias, quam dedifti.
Itemibid.  gf Alij pro pecunia foenerata folcnt munu-
fcula accipere diuerfi gcneris: &non intelliguntvfu-
tamappellari, & fuperabundantiam ,quidquid illud
cft,fi ab eo,quod dederintplus acceperint.

C- III- frSfiidpnidJerci accedit,v/itra cD.

Itern  Ambrofius in ltb.de Tobia.c.t^.

P Lerique e refugientes praccepta legis, cum dede-
rint pecuniam negotiatoribus,non in pecunia vfu-
ras exigunt; fed de mercibits eorum, tanquam vfura •
rumemolumentapercipiunt.ldeo audiant,quid lex f
dicat. [Nequevfuram,inquit,efcarum accipies,neque
omnium rerum. ] Itcmpaulbpost.  gTEt efca vfura eft,&
veftis vfura eft, & quodcunque forti accedit, vfura eft;
quod veliš ei nomen imponas,vfura eft. Itcmpaucis in-
teriettu.  g[ Si quis inftaurandum conuiuium putat, ad
iicgotiatoremmittit,vtabfynthiaci g * 1 *  cupcllamfi-
bi gratis deferat: ad cauponcm dirigit, vr Picenum vi-
num,aut Tyriacum h  requirat:adlanium,vthilam «
fibi procuret,ad alium,vt pcsina fibi adornet.

1  gj Abfy nthiaci.] De hoc vino.cpuod tardam cof ionom ac-
Aelcrat, ideoej t  inDaurandu conuiufu aptusm cD.meminit Dto-
fcoridei.tib.r. cap. 49. Lampriditu de Heliogabrdo tnptttt,  &
rofato;atque abfynthio k.  vulgus ad bibcndum inui-
tauit.®« hoc ^Ahtacus parer.l. p.cap. vit.

C. IIII. fr Juan doampliua.tpuamdeicrur,
exigitur,vfura cit.

Itern  exConcilio Agathenfi.

V  Sura t  eft,vbi amplius requiritur,qu'am datur.Ver
bi gratia,fi dederis folidos decem.Sc amplius qug-
Ceris:vel dederis frumentimodium vnum,3c fuper a-
Iiquidexegeris-

Ecce cuidonter oDenditur, epu o d epuidcputd vitra fortem exi-
gitur.vfura eft.

a al.teDificentur.  b Scnt3.diff.37.luo p. 13.C.17.  C Et
ibigl.ord.  ft Sent.tbiS. Iuopcrt.c.iS.Pann l.j.c.rfo.  c lun
p [3.0.16.  f Dcu.t.c3.  g al. abfjnthiati.  h a/.theriacum.

i al.vuluam.  h fortajjt.ab/pnthiaco.aut abfpnthtato.  1 [a-

ptt.l.i.c j:  s .Bttrch.l.i.c.ti6.luo p.č.c.i 00. Pan n. /.3 .c.tOt.

Q_V ASTIO  I 11 I.

Q Vod vero ere dem u.nec Irttcu h. car v fr at tSitjC'
re.probarur auSoritate Gclasij.fr atiorum.

C: I. V ud epuaftibm ntgotiationu

c terier abfhneant.

udrt enim  Gelafius Papa, fenbens epifcopuper
Lucattiam,fr Sicitiam.c.17.

C Lerici <• aut ab indignis quiftibus nouerintab«
ftinendum, & ab omni cuiuslibet negotiationis
ingenio, vel cupiditate celfandum, aut in quoc»nque
gradu ftnt poflri.fi ceflare 1  noluerint, mox a derici-
libusofficiis abftinerecogantur.

I gfSiceflare noluerint-J H*cnon funtincpifhU,nip»

referuntur e .di0in.lt. e. confepuons ,fed non funt txpundt
obgtojfam.

C. II. S Fncommuntccntur mtmlfri, aui
fceneratrtur.

Itern ex  Concilio Arelatenfl I .ejHodconfirmauit
P apa Sylue 0 er.cap.it.

M Iniftri h,  qui foenerantur,placuitiuxtaformi*
diuinitus datam eos acommunioneabftinerc.

C. III. y£)uivelunrrJfeinclere,aJtudioiic-
gottationit abfhneant.

Itern  ex Concilio Taraconenfi.c.r.

C Anonum <• ftatutis firmatumeft,vtquicumi“*
in clero efle voluerit, emendi vilius, vel vendea** 1
carius ftudio non vtatur.Quod certe fi voluerit ex« cc ‘
re,cohibeatura clero.

C. 1111. %udlienetur a clero.v Juras.aut f-
perabundamiam exigcm.

Itcm  cx Concilio Martini Pap*,c./r. ,

J. Q I quis oblitustimorem Domini,{cfanftamft rl '
i_) pturam,qus dicit d :  [ Pecuniam fuam non « c '
ditad vfuram. j pofthanc cognitionemmagni'
cilij foenerauerit, & ccnrefimas exegerir, aut cx q u °,.

bet negotio turpe lucrum quxfierit,autperdim' 1 ^
fpecies vini, vel frugis , vel cuiuflibetrei, emendO'^
vendendo aliqua inerementa fufceperit, dej' 3 “ IJ  '
deiecftus,alienus habeatur a clero e.

g[ Magni concilij. ] Siclotjuitur Martinu!
tjuontam hanc fententiam accipit ex capite 17. concilij .
puodcitaturlj. cad c.cjuoniam. fr in duobut vetuftit G rit
exemplaribuo.po0 hoccontinuo illudfubrungitur.

C. V. df f Tropecunia,ejisam deriau mutut

dedit.iuflo prelio jpeciei accipere
potefi.

Itcm  ex Concilio Tarraconenfl/.r. «•,(
ij. rl ‘  quis dericus folidum in neceflitate pi J ‘

O rit hoc de vino,vel frumento accipianguod® 1
candi caufa tempore ftatuto dceretum fuerit r
dari. Csteriim fi fpeciem non habueritneceflari* 1 "'
pfum,quoddedit,fine vilo augmentorecipiat.

C. VI. ep Clencui non accipi at plut ejuam
commodauit.

Itcm ex Concilio Carthaginenfi / 11 tc.iL ■

N Vllus g  clericorum amplius recipiat,cpiii 11 ^,
quam accomodaueritifl pecuniam, pecunia'” ^
cipiat: fpeciem eandem.quanrum dederir, accip 1 * 1 '
quidquidaliud,tantum,qumtum dedcrit,accip* at ‘

C. VII. dfEriam laicu vfura damnabilutfl’

ItemLeoTapiepi0.i.c.3.  t  j

-----•- ^ij)l  j

a 'DtDin.t3.confccpucns-f3.prtindc.luop.13ca.il. j,  |
mtniDru.jorig. luo p.rj.ca.ie.  c 'Burch.l.i.c.m. I  “ ,

ca.13. fr p.e.ca.137.  d Pfal.t+. C luo p.i. ca. lif.  v h j,
C.14-. Tannornt. l3.c-'S9- ‘  I« vutgafu erat r utg*tW
g udnfcU.7ca.u3. 'iurch.l.i.c.ii+.luop.f.ca.til Cf,,
c.j. Pann.t.3.c.nS. Rab.panit. c-31.fr in conclt.^puijl  '

Polyc.l.+.tit.3t.  jt ( (

Caufa XIIII. Ousft. V.

641  vJUr* iniufla.

N  Ec * hocquoquc pmereundumefle duximus,
quofdam lucri turpis cupiditate captos, vfuraria
Werccrepecuniam, & fcenorevelle ditefcercD. Qttod
Jcs-non dicam iueos, qtii funt in člericaliofficio ton-
•tituti,fcdin laicos caderc, qui Chriftian^ fe dicicu-
Puint.condolemus. Qupdvindicariacrius ineos.qui
'uetintconfurati, decernimus, vt omnis peccandi op-
foniinitas adimatur.

C. Vlil. f Eiiciantur d elero turpia
lucra feilanter.

rffracjcNicainoconcilio,^ c.17,

/A Voniam muhi clerici auaritix caufa turpia lucra
fcftantcs.obliti funt diuini prxcepti,quo diftum
cfc c  [Qmpccuniam fuam non dedit ad vfuram.] f«-
tcrantes.cčtefimas exigunt; ftatuit hoc fanftum con-
«HumJ,vtfi quis inuenttis fuerit poft hanc dcfinitio-
tiem vfuras accipere,velexquolibet tali negotiotur-
Ph lucra feftari.vel etiam fpccies frumerorumad fef-
cuplum darc,omnis,qui talealiquid conatus d  fuerit

*d quxftum,deiiciatur a clero,& alienus ab ecclcfiafti-
<0 habeatur gradu.

Supra difi. 47. hic idene canen dffcrtur ex vcrfone Dio-
nune exprijca,qu& eft in collcEfione tfidori.

C. IX. Turpe lucrum fetjuitur, qui minut

emir,vtpltu ven dur,
trem  Iulius Papa.

a \’icumq; e tempore meftis, vel vindemix,non
neceffitate_j,fedpropter cupiditatem comparat
»nnonam.velvinum, verbigratia deduobus denariis
comparat modium vnum, 8c feruat vfq; dum vendatur
denariis quatuor,aut fex,autamplius.hoc turpe lu¬
crum dicimus.

f [eput hoc ttpud Burchardum,fr luenemp. d. c. 2e1.fr in
T‘nnormUdraturex decrerululj Papa vfurariis mipu. Ve¬
čam idem luo p.ij .e.21. cit ut ex Capiru/aribus, quorum Uh.c.
2.131. haberur.

C. X. f Rapinam facit, quivfuram acciptt.

Item  Ambrofius in libre de bone

S morrit, c. 12.

1 quis vfuram accepcrit,rapina facit,vita non viuit.

C. XI. tfilgn minus crudelit cft,quipaupercne
truadat ftenore, qudm qui diuitt
ttliqua rapit.

Item  Auguftinu s ad Macedenium,epift. 74.

Q Vid / dicam de vfuris,quas etiam ipfie leges,&
iudicesieddi iubent? Aut crudelior eft,qui fub
ttahit aliquid, vel eripit ditiiti, quam qui trucidat pau
peremfa-nore? Hscc,atq; huiufmodi male vtiq; pofli-
dentur :&vc!lem_<,vtreftitueientur : fed non eft, quo
iudice repetantur. lam vero, fi prudenter intueamur,
quodfcriptum g  eft: [Fidelishoministotus mundus
dittitia funt: infidelis autem.nec obolus :]nonne om-
ues,qui libi videntur gaudere ličite conquifitis, cisq;
»tinefciunt,aliena poifidere conuincimus ? Hoc enim
cettealienum no e£t,quod iure polfidetur: hoc autem
'ure,quod iufte: 8c hoc iufte,quod bene. Orane igitur,
quod male polfidetur, alienum eft: male autem polfi-
dct,quimalevtitur.

' 1 'erro.d pne v funt exigendi fint,  Ambrofius tefatur,di-
V*n in libro de Tobia.c.if.

C. XII. d[ ^tbilto vfuram er-igerepojfumus,
cui iure necemus.

A * b  illovfuram exige.ciiimeritb nocere defide-
rasicui iure inferutur arma.huic legitime indican-

6/2

Ex vfurit (temefy na

nenfacienda.

tutvfura-,quem bellovincerefacilenon potes Dehoe
cito potes centefima vindicare te. Ab hoc vfuram cxi-
ge,quem non lit crimcn oecidere. Sine ferrodimicat,
quivfuram flagitat: fine gladio fede bofte vlcifcitur,
qui fueritvfuraiiusexadlorinimici.Ergovbiius beiii,
ibi etiam ius vfurs.

Q

ni t  fermone j j.

C. I.

QJV ASTLO  V.

Vod vere eltcmeprns. nen fntfaciende ex fec-
nerCtVel vjuris t necex epuolibee mule n.ejuipio,
Augliftinus ref ar ur tn libro de verbu Berni-

r  Olite “  velle eleemofpnas facere de foenotc_,'>

Burc.L2x.12) ^inftl.l.7.c.t49.Inep.( e ds.  b fr
'^quifgren c.40 difiin.47.queniam multt Burch. 1 . 2 .c.12.

P-ij.c.S.  e Pfal.14.  d al.eemmentus .
r , d.t.c.i3t. Poljf.ibid. Burch 1.2.c

'inPapn.l.j.c.itlr, t Pety.itl.r1r.2e
* ibiintjutt.orig. Iuep.2j.iA.j7.

c Ca

luo p.6.C.20t. frp.lj.

S

TroHtrb.17.

ep De vfuru eUemofyn&fieri
non pojfunt.

N Olite « 1
8c vfuris.

C. II. tpOblatiode rapina reptobaturd Dee.

Item  Ecclefiaftici 34.

•rMmolans t  exiniquo,oblatioeft maculata.(Srr»jf4.

I Donainiq-uoium,non probat altilfimus.nec refpicit
inoblationes iniquorum: necin multitudine faetifi-
ciorum corum propitiabiturpeccatis. Qipi olfert faeri-
ficium de fubftantia pauperum,quafi qui vieftimat fiha
in confpedlu patris lui.Panis egentium, vita pauperis
eft.Qui defraudat illum_<, homo fanguinis cft.Qui au-
fert in fudorepanem_>, quafi quioccidit proximum-/

Qui effundit fanguinem, &qui fraudem facitmcrcc-
nario, ftatres funt.

C. lil. f H on efi altcjuid rapiendum diuiti-
bw,vt detur egenit.

Trem  Auguftinus in lib.se .homilU-
rnrn , kem.7.

F Orte aliquis hoc fecum cogitat,8c dicif malti funt
Chtiftiani diuites.auari cupidi. non habebo pecca-
tum,fi fuum illis abftulero,& pauperibus dedero. Va¬
de enim illi nihil boni agunt, mercedein habere pete¬
ro,fi ego eleemofynas dedero. Etiam in haere parcat
vnufquifq; anima: fux: quia huiufmodi cogitatio ex
diabolicalliditatefuggeritur. Nam etiamfi totum tri-
buat pauperibus , quod abftulcrit, addit potius pecca-
ta,quam minuat.

C. lili. ^ T ieeedem.  P A LE A.

[Irene  Hieronjmus.]

N  Emo qui ‘  rapit.moriens.fihabet vnde reddat.

faluatur.SieoS; quorum fuit, inuenire non pote-
rit,ecclefix, vel pauperibus tribuat.

liac fr fetjueni Palca abfunl a plerififa vetuflu, etiam in
ejuibus catera ejfe felcnt. In vno autem habentur fupra.ead.
q.4.poft c.  liquisvfuram_>.

C. V. 4 p‘~Deeodem.  P A LE A.

[trem  Ambrolius.]

R Apinam cmere non licet, nili ca intentione, vt cui
eft ablata, reddatur.

C. VI. f Furrumcemmittit,quiinuentum
nen reddit.

Item  Auguftinus inlit.se;  d homi-
lianim , hom.p.

S I e  quidinuenifti,ScHoreddidifti,rapuifti:quan-
tum potuifti.fecifti. Qctia plus non intiemfti, ideo
no plus tapuifti. Q_ui alienum negat.fi polfet, 8c tolle-
ret. fr paucu intericcfu.  Deus cor interrogat no mami.
C. VII.  ^ Qui de rebus conctpittfr btue quAp-
tu elecmefpnam impendit, Uta
placet Dee.

Item  Gregorius lib.7. cpifl.no ad Siagrium.

E Leemofyna / redemptoris noftri oculis Hla pla¬
cet,quac non ex illicitrs rebus, &iniquitare conge-

a  luo p.rj.c.rč.  h inimotannt. erig.  e at in ra -
pinamoriens.  d Er fcrrn.12.de verbu ^Apeflel.  d Pely.
1 . 0 .llt.iO,  f Pety.ii .tit.i.Pann.l.2.1.101.

X 5

66 $

E.v Tjurleeteemofpna, mit
fueiendu.

ritur.fcd qua d - rebus ccnccfiis,& bene acguiiiris im-
penditur.

ff In epiftola B. Grrgeru , 1 'crbu hitite* capittt proponiintv.r
icrba.tapuitjton eft purxndn,-fupra,i tj j.

C. Vlil. df.Tlercatrejui rent inuentam
nov reddit.

J tem  Hievonvnitis in lib  a Leuitici.

M  Vili line peccatqputant efie.fi aiienum_>, quod
inuenetint,tcneant: & dicunt, Deus mihi deditr
cui habeo reddere ; Difcant ergo peccatum hoe efle fi-
mile.rapina.fi quis inuentanon reddat.

Č. IX. *J Bonu* rufus non iufttjicat in-
tufle jusfita.

Item  Augpftinus hb.de bonoconiugali,c.T4.

N Eq; enim li agris iniqu.e, ar perperam inuafis, ita
quifq; * vtatur.vt cx eorum fniiftibus largas elc-
emofynas.faciat,ideo rapinam iuftificat. «INcqueli
aliusruripaterno, vel iufteq.uifito auarus ineumbat,
ideo culpanda. eft iuris ciuilis regula, qua polfeflbr le-
gitimus fatftus eft. Nec tyranni,cse fa&ionis peruer-
litas laudabilis erit.fi regia clauentia tyranmis fubdi-
tos traeftet. N ec vitupcrabil is ordo regia potefta t is,
fi res crudelitate tyrannica fauiat.Aliud eft namq; in-
iufta poteftate iufte velle vti: & aliud eft iufta potefla-
te iniufte veile 1  vti.

1  Velle vti. Poffhucverluapud D. ^duguShnum fe-
epttitier ca.comubma, infra, ie.ej.t.

C. X. *[ Cum altcriut detrimento alteri
fubuentro non ličen.

Uem  AmbrofiusM.J deofftciU.c.t).

D Eniqucfi non potell fubueniri alteri, nifi alterli-
dauir.commodius eft neutrum iuuari , quam gra
tiarialterum. ldeoq; in caufis pecuniariis interucnire
non eft facerdotis: in quibus non potefl fieri,quin fre-
quenterladatur alter, qui vincitur. quoniam intercef-
fdris bcHeficio fc viflum arbitratur. Sacerdotiseftigi
tur ntilli nocere,prodeire velle omnibus ipolfe autem
fokus Dei eft.

C. XI. f Eleemofynu,ir facrificia nonphuent
Dto,jua oJferunturex Jcelere.

Item  Gregorius in rcoeftoho.?, indtil .e .epift.
n 6. %ecaredo regi.

S Criprnm c  eft':'/Viftimiimpiorum abominabi-
les Deo: vetaiuftorum piacabilia :]Neq; enim in
emnipoterisRei iudicio, quod ditur, Ted aquodetur,
infpicitur.Hinc eft enim quod feriptum eft e [Refpc-
xit Dominus ad Abel, & ad muneia ciustad Cainau-
tem,d< muiiera eius non relpexit.] Diebums quippe_m
quia Dominus refpexit ad munera, pramilit follicite,
quiarcfpexit ad Abel. Ex ouaiepatenter oftenditur,
<juia no ofterens a muneribus, led irumera ab ofleretc
placucruntf' [Dona/ quippeiniquorum non probat
altiflimus : necrcfpicit in obiationes eorum-', nee in
multitudinefacrificiorum, eorum propitiabiturpecca-
tis.] Item.  [I.onge JT eft Dominus ab impiis : £e ora-
tiones iuftorum exaudiet.‘'

1  dl rlacucrtinr. Ihuufg B. Gregorine ,ficut fupra.j.tj.
p.c.ingrav.ibtts. eft notarum.

fontrain Exodo  b legirur.jubdfilj l/raclexiruride
uypto k zitinit fttu ticcepcrunt muruo vujuaurea t & urgenten ,
ex juibtu polten udificuuerunt ruberituculum Domino. Hitre-
fpondtt  Aut uftinus i in lib jueir.Exodt

C. XII. *[ Non licet ahenarapere excmplo Ifrac-
hforum fpoliunrium t/£gypriot.

D lxit k  Dominus ad Moyfem : [ Tetat viraproxi-
mo,& nnilier a proxima,vafa aurea.de argentea.de

Decmi S edin da Pars*

664

veftem. j Non hinc qmfquam fumenduir, excinpluw
putare debet ad expoliandum ifto modo proximutn-J;
Hoc enim Deus iuilit. qui nouerar, quid quemq;pali
oporteret. Neclfraelita furtum fecerunt: led Deo iu-
benti mini0;.riuin prabuerunt.

Item obiicitur.biltena ruptre ni eft contrapruccprtun.Nd-
lo fifjutden, Dei munduto rupinu videturprohlbitu. Sed  »MB*
nefurti omm< ilhcira vfurputiorci a/ienu intelligitur.

C. XIII. f Muioru pccnu eftviolenteruii-

cjuid eripere , 'ju.im furan.

Vnds  Aliguftinus ut eodem lib.i]. 71.

P Oenale « eftoeculte auferretmultd maiorispet¬
na eft vilibiliter eripere. Auferre ergo nolentifiuc
occulte.fiue palam,habet pratceptum fuum.FUrti ’  e-
nim noniine bene intelligitur omnis illicita v. r urpatio
rei aliena. Non enim rapina permifit, qui (urtuaipro-
hibuir: fed vtiq;. furti nomine in lege vetetis teftameti
de rapinam intelligivoluit.A parte enimtotttmCeni-
ficauit quidquid rllicite retum proximi aufvttur.

1 Furti eniin.j/Fac funt lerbali.^htgnfttni,literw
ruto orutionu duetu : Jut- autem unrccedurir, upnd ip/umnen
funt inucntu.lntegerlocui B.^Auguitinidefurto,(j- medlih
habetur infru.31 .9 .+ -meretriccs.

Hu Alič!o;iratibut probutur.cjuod ne/g ex rebru ir.uetturt'
ejue ex male con jutftu elecmofpnam aucfjuam facerepoll^-
4  pars. Sed  Auguftinusmvrra teflaturferm.jS . dtvt'
bti Domini dicens.

C. XIII  I. fpDemateaccjuifitu bornemfieripoteft  .

a  Vi ^ habetis de malo.facite inde bonunta.OP 1
non habetis de malo, nolite acquite^edeInal |, '
Elto bonus tu,qai bonum facis de malo: decuni Mt-
pcrisaliquid bonifacere de malo, noli remanere !a
inalus.Nuinini tui conuerruntut in bonum, tu autem
remanes malus ?

Sed hoc multiplicifer intelligitur. Facit enim de muh
tjuireddit tjitod illicite ubftuht. 'llonune etiam
/ollieitudo moriuhum exprimttut. ‘De mulo ergo bonumfh' 1 ’
ejuipuuperibui diften 'uttfuoi cum tabore .Jr filhatud '**
ejuij 7 uit,iuxta tllud Euagehj.  c [Fudre vobu a mn oj
mcnuiniejuirulu ~\Ve! ex mulo accjuiritur.juod ex fUp lCl1li  ^
poftdetur: veluti cum muthemutiem ex urte.cjuum dudS-
ex futuru.cjueprinuntiut,nonulU lucrutur.  ^»4  tete de jn '‘
lo fic ui juiruvfur.m bonum pojfunt connerri.De pcccatoelj*"*
uliijua nennuntjun ucjniriitur,eiuepuuperibeuiafte crogtdh
G. XV. ^ fljtemuic uijuiruntHr,u!ijnan~

. do bene pojfunt expendi.

Vnie  Auguftinus adMucedonium.epift S 4 .  , .

N  On d  fiane, quidquid ab mukq fumitur, iniuriO'’
se aufertut.Nam plcriq; necmedico voluntred'
dcrelionorem fuuni, necoperario mercedem: neeff
men hicqui ab inuito accipiunt,per iniuria accipiu f ’
quapoiius periniuriam 116 darentur.Sed “  non idr 0
debet iudex venderc iuftum iudieium.aut teftis vetut*
teftimonium ,quia vendit aduocatus iuftum patroCf
nitim,iurifperitus verum confilium-,. lili enim int £t
vtramq; partem ad examcn / adhibentitt: ifti esvnS'
parte cofillunt.Cum autem iudicia,dc teftinionia,q u *
nec iufta,nec vera vendenda funt,iniqita,dcfalfave#'
dunturtniultofccleratius vtiq; pecuuia fumitur,q ul ’
fcelcrate etiam,quamuis a voleutibus datur. llletao' 6
folet tanquain malefibiablatam pecuniam tepetet £ >
qui iuftum iudicium emit:quoniam venaleene n 0, J
debilit;Qui vero pro iniquo iudicio dedit.vellet qu*ds
repctere.nifitimeret.velpuderet emifte Sunt aliep £t '
foniinferioris loči, quiab vtraq; parte no infolentef
accipiunt, licut officiahs , de qui X amouetut,de elb

a Origeneiliom.a .ad.c.6.Lcijitici.  b ul. juifjiiam.  [ a je.ej.+.merctritet. Sertt.}.ebft.jT. Bufchj.tr, e. 4 . b**
j.ci .7  ingrauibue.  d Prou.tr.  e Gen. 4 . f Eechp.s 4 - p.rj.c.j. Poly 1.6 rit.rč.^Anfel.l.n.e.top.  b Teiop.rj.c. 1  '

- ■ c Lue.ef.  <1 Po y 10 "ie.eo. C Sup.it. ej.j.nonltc«'

Prou.it.  h txod.j.  i Pauloalitcrmorig.  k Bunh.
Ui.c-Si. luop.tj.t.i.

examin».  g k  j«e. j org.

admout'

6« Gaufa X-IIIL Qusft. VI.

admouctur officmm. A b his ottorta per immoderatam
improbitate*),repeti folent: data '  per tolerabilcm
confuetudinem, n® n folcnt: magisq; reprehendimus,
quitaliainulltaterepetiuerunt, qttam qui ea dcmorc
fumpferunt: quoniam inultac necdlaritc p er fon c rebus
humanisvel inuitanuir huiufmodi commodis, vel te
nentur. a}Ifti,lt viamvit* mutauerint,atttexceHen-
tioriscSfcenderint fanftitatis gradum,facilius ea,qua:
hocmodo acquiiierunt>tanqu3m fua, pauperibus lar-
giuntuMjuam eis,aquibus accepta funt, taouam alie-
nareftituant. Quj vctocontra ius focietatis human*
futtis,rapinis,calumniis,oppreffionibus,inualicmibus
abftulcrit.reddenda potius,quamdonanda cenfemus,

2achii <* puhlicam Euangclico exemplo.

'  1J Data per tolerabilcm confuetudinem, non fo¬
lcnt.] *Addita funt hite ex originali , fine quibiu fejucntia
tonfatuconfabant.

64 .fi

Dc posnitehtia obVfufrm
facienda.

Z.pars- Si vero rem ahenam nuis confecrauent , non  ««* * ** •
de m, fe d afitmadonem cm* rcftitucrc d-vet.

C- II. f £l?i rem aliena ra L onjecrat, eitt*
a (Um Ati o n cm reflitu a  t.

Vnde  Grcgorius lib.7indUt.2.epi(l.st,

Fantina defenfori.

C Omperimus n ul lam extitifle caufam,proquam,
Iuda - Driim 1  potuihent raiionabihter occuparK
arqj eas eiTe inconiulte ; nc temereconfeciatas. Idcirca

UldcetHum.] %gpop:a cf h*.cditlio cx epi$. B. Gre-
gorij,vt in teli /ga turfaciIt u* ,quo ref era ntur ea,qux tu hoecapi-
te ccntinentur s ac nonnuJla triton ali a  funt r>ncnda-a.

i  pars. Pro malu autem apud principes ccclejia debel in-
tcrcedere,non eos remerado aufu defendere.

QJ/  AS T I O VI.

1 . / A Vod vero peenitenda agi non pofit,nif res alie-

fi.  B | tta  reddatur, teftntur  AuguitmuS ad Macc-
J  donium,cpiftola i 4 .

C. I. f PatnitenttA non agitur, p aliena res
non refliruarur.

S l b  rea aliena, propter quim peccatum eft, cum
reddi poiTit, non redditur, non agitur prcnitcntia,
fed fingltur. Si autem vcracitcr agiturnon remirtitur
pcccatum,nifi reftiruatur ablatum: fed,vt dixi,ciim rc-
iHtuipotcibPlerujnq: enim oui aufert, amittit, huc a-
lios patiendo malos,huc ipleviuendo: necaliud ha-
^>et ; vnde reftituat. f Huic certc non p o humus d i cere,

*eddequod abftulifti.nih eum habere credimus,Če ne-
gatO.Vbi quidem fi aliquos fuftinct cruciatus a repe-
dum exiftimatur habere quod reddat,nulla eft
lll iquitas: quia etfi non eft, vnde reddat c  ablatam pe-
^niarmrnerirbtamendum eam gmoleftias corpcra-
^sreddere d  compcllitur, peccati, quo male ablata
^bpanas brit. €\  Sed inliumanum non eft> etiam pro
^hbus intcrcedere J tamquam pro reis criminum, non
Jdhoc, vt minime reftituantur aliena 3  fed ne fruftra
homoin hominem freuiat c 'rpaulopoji.  Illud veroii-

^^ntillime dixerim.eum,qui pro homine ad hoc inter-
^nitjne male ablata reftitunt, &quiad feconfugien-'
le m(quantum honefte poteh: )ad rehituendum non
'ompcllitjfocium che fraudis.&criminis.Nam mife-

4 .^cordiusopem nohram taiibus fubtrahiimis,quam
^pendimus.Npn enim opem fert, qui ad peccandum
5 d;u uat  ’,acncn potius fubuenir, atqj opprimit.Scd
^nquidideo nosaut exigcr(L^,aut ad exigcndum tra-
vel pofiumus, vel debemus ? Agimus quantum
'piCcopalis facultas dat/ & humanum quidem non-
^ U nquam # fed m.ax:mc,ac Temper diuinum iudicium
jJrominaivs.Ncicntcs autem reddcrc, quos nouimus
?ttaie.'a 6 ffoliiTe. vnde reddant, habere, arguimus,
Q ctep amus  obtehamur, / quofdam clam, quofdam
hcut diuerhtas perfonarum diuerTam videtur
* ) °lTerecipcre £  medicinairL->.

y l .%  ^epetente. ]Sivc{t cm en datum ex codice,epifto/arum
tditione ^dn*nrrpi^na,iu ant c a legeretur,  repetc.
^ ‘ Adiuuat.]^/? fecjnH?srur,onsndata Jdut cx codici-

** 'piftoUrii imprejfu. dr man h feriptu. ^Antea Ugebatur,C[m
a  Percandum a<iiuuat,ac non potius adiuuat, led ob-
' r ^Tubuertcndo,aiqj opprimendo Glcjfaautem optime
in votemiidmn^/uo locopojitam.

V-Seejntrti^apud B quiddicam. fkp.

* d <: - r i r -’ : - luop.rj.c.f.&p.lf.c.df.

a/, red hi bere.  C dar ur.] orir*  T

° r 'i' S *l. ^eiicti.iipcrc.

Luc.ii

■' <1.1,<*r.
tft $wur.]

C. 111. %EccleJ?Apro mali*interečdat,non
cos r cmer ari s aufu defendat.

Vnde  Gregorius Rmano defenfori,lib. 7 dn-
diiJ.e. eptf.zuf.

H I, a  quiin furtis pnblicis impllcati Turina nobiš
n?n videantur inittfte dcfenai, ne opinioncm_»
male agentimn cx indifereta: defcnhoiiis aufu in nos
vilo modotransferamus: fed,qnantum dccet eccleha',
admonendo.fc verbum interceffionis adhibendo,qui-
bus valetis, fuccuriite: vt &illis opem Teratis, &opi-
nionem fančbe ccdehcc non inquinetis.

tf[-njra,ej.c[.r.rco <. referturparama huius capitu, cum hic
fnt propria verba B. G rego rij.

4  pars. F ur rum autem non tam in auantitafe ret, a nam
in ajfctfu faran tu conjideraiur.

C. 1111. *[ Non folum in matoribus furtum
committitur, Jed etiam in mi-
n odbiti.

Vnde  Hicronymus in cpifolamnd ti-
tum,ad c.z.

F Vr b  autem non To! iim in maioribus,Ted etiam ift
minoribus iudicatur.Non enim id, quod furto ab¬
latum eft,Ted mens furantis attenditur. Qjjomodo in
fornicatione,ncn idcirco diuerfa htfornicano, limu-
licr ftt puichra,aut dcTormis, ancilla aut ingenua, pau-
perculaautopulcnta, Ted qualiftumqj illa fuent, vna
ettforjiiuatio ; ita &c  in furto, quantumcumqjquis ab-
Ihilerit.furti eri men in c ut rit.

C" Refcrur.tur verba B.Hicronymi, nonnullu tamen omiffe,
{? rautatu^nemadmodii c dam apnd Burchardum, & luoue.

~C A V S A XV.

Q  Vidam facerdos t in crimcn citrnu lapfus cjfepsr -
hibetur^nreejuam facerdotalcm bcneditltoncnt co-
Jecjuercrur. ^odejuam vero facerdotium adeptus
ej:,tu puro rem ver fua cjuemdam interfedt. Recupcrata vero fa-
nirare,apud epijiopum nccujatur ab ea,cnm cjua lap/Ut cjje di¬
et tur. Eptfcopna autem die Dominito canj-.m cxarmnai\ Sa-
cerdos irfidatnr crimen fibi Matura: ejuorumdam clericorunt
Jibi patrov ni a  j nar it: illi vero non pne prerio jibi patrov nau
tur:  tandem cpifopus confejhonem cjuA{lio>.tbtt4 cxtorcju:t:
aerniira foLis p- abff fy nodalt audientia Mii fententia ferit.
1 . Qu*ritur autem.an ca, qua mente ali ena ta puntpiit ini-
putanda.

2 ' Sccitndoan pro-impenps pdtročtniu lic e a t ded cii m u n era
e x-iger e.

3  • Tcrtio.an ex mulie.ru confefiene ifte pt condemnandiu ,

■+  • Quiu: o ,an die Dorainico cim caufa pt ven: i lan da.

S.  OjtinrbiitrtpOi ncg.inri purganopt Šef e fen Ha.

6.  S'exto,an eiue cortjepio cmiiat/but pt extorqnenda.

a F olj l.c.rtKrf.  b al.fv.rtutn.Tofj .ibid. Bure i.u>
e,/S 1 1 uop. fj  <j i/, ilerii ho.

<47 DcHbn Sr furorera  Decreti Secunda Pars. <4*

7. Septimo an abfy {  Jr n odah andtenriaepifcopus valeatJa -
terdonm damnMre.

S. Oči ate o ,fi Jponte confiejjiu , aut ah altu conuichis fiuerit,
aitod ante or dr* ar tonem peccauerit,an Juficeptiordtnis
officntm execjuifibi Uceat.

p_V AŠTIO I.

J . aut cm ea,qu& alt en ata metcfiunr,non fint

|>S S K tmpu.ta.ndii finale videtur pojfeprobari.Pecca-
/  ra namtfc ali a p en: s voluntate animi.alia drča
natura mfirm irar cm 'viden r ur confiPiere. Eif
autemvoluntas ( vtait lAugufhnus lib.  /. a rerratfat.c.if. J
animimotu* cogente  * nullo ad alicpsid vel non imitadum  2 ,
vel adtpifcendum. fluodprspterea dilhtm ep, vt bac definitiv¬
ne volem d nolente dijcerneretur . Ex voluntate itay {  pccca-
ta procedunr,<jua libero men tis arbitrio,<& delincjuennspropofi-
to committuntur.  'Torrb in firm tras aha efi anirni, alta carnis-
J nfirmitas animi,efi ignoranti a. fiarms infirmitas ,ePl concupi-
Jienria.Ex vtrasfc autem infirmitate proceduur, imputan-

tur ad pcenam .V ude de (juibufdam ignorantih ut difhtm efi.  k
[Si quis ignoratfignorabitur .j Tales illi erant,de cptibus Chri-
fitssait  c ^4pofiolis*[ExtraJynagogamfacientvos : quiaar-
bhrabr.ntur objecpiium fe prafiar: D.co.~] Deeijdem ena ^Apo-
fiolas  d firtbitin eptfiolaad 'Pgnianos. [Teffimonium. tilu
perhibsojčjuta z^elum Dei habentfied non fecundum facntia.j
< Nu\lum ramen eorum in fuaperfidtaperjeuerantem bac igno-
rantiaexcufat. Ex car n is infirmirateproccdunt, cjua natura
languorefiunt: quA,nifiimputarentur adposnam,ne<juaquam
^Apofiolus lege  < aru is granat us, dicertt. \lnfelix  C ego bomo,
cpsis me lilerabir dc lorpore mor/is huius ? &c. ~]fiue ergopencs
voluntatemfiuepenes infirmitatem peccata confifiant, Jemper
imputantur ad pcenatn Cui fen rent tx ilhsd ^Av.gufiini de vera
rehgione,  f c.i+.contrarium videtur. [_Vfifc adeo peccatum,
voluntarium malum efi, vt nullo modopeccatum fit, finon fit
voluntarium,et boe ejuidem adeo mani f efi um efi,vt nulla hinc
d<\florumpaucirat,nulla tndottorum turba dijjentiat. filmar e
Ant negandum eft peccatum committi: autfatendum efi va¬
luti tat: committi. _Sed hocnon generalttcr de omnibuspeccaru
intdligendum ejfe, idem ^Augufiintts in lib primo ret rad at.
c.ij.  g ofiendilfidicens.  [K/$ adeo peccatum,voluntarium ma-
tum efi,vtnuUo modo peccatum fit, fi non firvoluntanum Po-
tefi vidcri.falfa bac definitto : Jed fi diligenter difiuttarur> in¬
ternet ur ejj e verifiima.PeccAtum cjuippe tlludcogitandum efi,
quod rantummodopeccatum efi, non cjuodeP} etiampcenapec-
cati.  h fifiuirnuis friUa, (jua non i immenfo non volunra-
ria peccata dicuntw,cptia vel It nefcientibm , vel d toatfu per-
petranturjion omnino po fint non  i voluntariadhi ,] Idctntn
eodem lšbro,c.i$.  [ Dcfimtio p ec c ati, (juarn diximus,peccatum
nji voluntas retinendi, velconjecjuendi, ejuod iufiiria vetat, &
vn de liber um efi abfiinere,propterca vera efi,quia id definitum
efi,ep tanrumrnodopeccatu efl^o (juod efi etiampcenapeccati.

1  Qo%finx.£n\\\\o.~]H*cJunt addita ex P.sAugufimo,
vt verba feijuentia melius tntelligantur.

2  Imitandum.]^/^ B . ^Augufiinum in lib.de dua-
bus animab,&lib t retradationumjegttur,  amittcndum—>:
*bgloJfam.tamen non eff m ut at um: Jed Jublata cll priore loco
vox,  iniitandum, cjtta abefi etiam d mavufiriptis Gratiani
sodicibus .T{am tn vulgatjs erat,  ad alkjuid irmtandum^,
vc*l non imitandum_j.

3  €[ Non imineiit6.]r» libri* B.^iuguPhniimprefiu le¬
gi tur,  im m eiito .

C. 1. *[ Non JUnt peccata rjolentium,ni fi
nejcienrium.

Idem lib.^.cjvufitonum, q, 2 +.ad c.tj,
Numerorum, .

a Etin l.de.duabui animabu 4 ,c.t<r. Sent-2..difiinEt. +y.
b i.Ctrin.Jf.  C. loan.ič,  d Rom.ro.  c Rom.7.
f Sent.2 . difi.jf.  g Etin i, de duabus animabus, c.ir,
U hic ennitthiitar a/icjuot vtrba,  i fine v o lun tat e com-
VUtti.'] orig.

A | Erito qu 2 rritur,f]ii 2  funt ipfa peccata noiemium;

1 vtrum cjuaianefčientibus committuntur,aiieua
poffirrectc dici pcccarum eiTe nclcncis, quodface*C->
compellitur.Nnm &c  hoc contra voluntatem facere dl-
ci foiet: fed vtiq; vuJt.jpropter quod facit :tamqua«i
il  peierare nolit: quod tamen facit/cum vult viuerCj'*
fi fcilicet quifquam,nifi fecerit, mortem minetur. Vult
ergo facere,quia vult viuerc j čc  ideo non per feipfunt
appetendo,vtfalfum iuret, fed vt fal/uin iurandovi-
uat.Qwpd fiita efi,nefcio vtrum poAintdici ifiapecca-
ranolentium,qualiahicdicuntur expianda Nainh« 1 '
ligenter confidcratur, forte ipfum pcccare nemo vel j6
fed jpptcr aliud fit,quod vult,qui peccat. Omnes qidf'
pe homincs,qui fcientes faciunt, quod non licet, v**'
lent 1 icere. Vfqj adeo ipfum peccare nemoappetitpt°'
pter hoc ipfum,fed propter illud,quodcx co confe^^'
tur.Haec fi ita fe habent,non funt peccata nolentiuni-*
nifi nefcičtium, qux difcemuntur apeccatis volcntitt*'
r Tanquam fi peierare nolit, quod tamenfacit-J
Hac non funt in v u Iga tu codiubusB.^Augufiim.

C. 11.

fF.tit. dciniuriis./.j. a- .

I Ltud relatum pencque eft,eos qui iniuriam patip 0 ’*
funt,& facere polfe: fane funtquidam,quifacete D °
pofiunt, vtputa fuliofus, & impubes, qui doli cap^-
noneft. Namq; hi iniuriam pati folent, non facere^
Cum enim miuria ex affečlu facientis confiftat, co»
auens erit dicere hos, fiue conuitium dicant,iiriurj*
fecifie non videri. Itaq^ pati quis iniuriam, etiam lj 0
fentiat,poteft:facere nemo,nifi qui fcitfei*wB r '’

facere,& fi nefciat,cui faciat. Quareii quis perio cU ^|
pcrcutrat, aut dum ccrtat y  iniuriarum non tenct^-,^

miishomine liberum catcideiit b,  dumputatfi rliU
luumin ea caufa cft,neiniuriarum teneatur. (  s,

<T In alicfuot vetufiis exemplaribus d capite,  ®€litO» ^
ad cap.niuliei.nullacff dijhnfliocapitulomm. u.

ltcep i vtexpramtfiu apparet,fiue ex voUintate>fi ue J*^
firmi tare peccata prot ed ant paldm efi iUa imputari. fi

infirnntas dupliciter intelligitur. EPI enim languor
carnis concupifientia appellatur: cjua v eri us anitrtffjp..
dici potefi:fedtdeo carnis infirmitas dicitur, cjuta
m&ex corrupta  c carnis coniuncHone.Porro aha fi
c]u& propric carnis dicitur: cjua elcmentorum, ftu > jit3P  y
conccrdta rurbatajpfa caro afficitur, & tandem dijfil ult  M'
mikreranirni infirmitas duplex ePf. Vna,cpu vitiuir* jp

tur,c/UttavtnaA d Dco fcpar.it ur: vt efi ira, odium ,
tu frno di. h a infirmitas ammt : cjuacum ipfa non fit f
efi ramen parna, & caufia peccati, vt efi obliuio,& *i n0

m '  -

Furor autem,cu m norifit peccatum,efi tamen panap*

far ,

febm,& catsrapajiiones,quo*proprie carnis dicimus*JI .
rum motusM efi,ea , aua illuperturbantibusfiunt ,^ (f
tanturadpesnam. ff Sedobiicttur de Lantech, Cffl*'
cus ejJet,Cain rnferfecit: nec eum excujduiteacitat* * L fi

t as. V n de di bi h  m efi  d. [ Septuplumvltiodabiturd^^fi'

Lantech vero-feptuagi^s.'] Sed cacitas ignoranti* fi 171
*f Exvrra% enim tjuadam fiunt, qua imputantur  •
vero rninime.Cacus namt^fidebitantfiua vttorifit CTg a
dere,alienamp?lluit, non efi reus adultcrij . Si autefc jftfjjj
exercitatione virium, velvenationeiaculummit teJli  "

-

perimat,cjuia ab eo penitns hoc debet, ejfe alicnunh ■”

reus h ob e tur. %Mens vero alienata furore, cumJd lCt  P (]
fit,eoTum,cjUA admittit , rcatum non contrahit:
tem deltberandt non habuit. Vndcpupillo, & furhfi 0 f  ^ ir. .
cits fubuenitur : vt non ets imputent ur adpccnamfi*
tis deliberatione non proccjfierunt.  I figo d nonfiohitn ^
Jed etiam dtuinis legibus nojcitur approbatum. .^gff ,
%  Procefferunt. 1 ) Hoc loco m vulgatu /

bac verba,  ff. tit. de iniuriis. lllud relatum

a. Lib. + 7  .digefi.rit.n
iunffa camu corruptione

b al.ceciderit.
Gen,+s

*49 Caufa XV. Q

fuptJ, oui aifunr  4 manufcriptis, ideoep indulfa,

C. III.

Vitinim  Auguftinus Jeparuulu. in lit. defido
adPetrum diaconum.cap.^o.

P Irmiflime *  tene, St nullatentis dubites exceptis
illis,qui pro nomitte Chriftt , fup fanguine bapti-
aantur,nullum hominem acceptutum vitam ^ternam,
quinon hicamalis fuis fuerit pcrpocnitentiam-', fi»
demq; conuerfus, & petfacramentum fidei, Se pocni-
tentiz, ideft.perbaptifmum liberatus. Etmaioribus
' quidem neccffarium efle Sc poenitetiam de malis fuis
agere.&fidem catholicam (ecunditm regulam verita
tistenere.Sc factamentum baptifmaris acctpereipar-
uulis vero,qui nec propria voluntate credere, nec poe-
tiitentiam pro peccato, quod originaliter trahunt.age-
re poflitnt, facramentum fidei, quod eft fanftum ba-
ptifma, quandiu rationis itas eorum capasefie non
poteft, fufficere ad falutem-,.

Exeo aute.tjuodinfine hunte auffori/atis dicitur. {Quam-
diufcilicet,rationu eorum etos capax ejfe non poteft~\ euidenlcr
duur intelligi, nullipofl baptifmum peccata imputari,(iue fit
adultus ,fiue impubei,niJirationu fitcapax. Vnde etiamde
brutudnimalibus eadem rano itb ^Auguflino in eodcmlib. c. 3 .
rtddirur^uare fuafafla ei* non impurcnutr.  [..Animalia igi-
tur.imjuir,prafenru faculi curfum. ttrtjue oruatum fecunditm
trearoru incomprehenftbilemperagunt voluntatem, jue ds fuis
fiedii nullam rationernredditura funt , quia rationabilia non
funt. e P{unpuid  b enim de bobus tura eft Dee e liomtnei ve-
re cjuie rattonalei faffi Junt.ir da fc ir de omnibus rebus,qude
in vfiim vite prejemu acccperunt , rat ionom reddituri funt
Dr*; pr pro Jk trum achsurn ejualttate animalia iubenturin-
terfu.noit propter confcitnttam poanti Jed c] um refricant me-
rimium fnfli.

C. IIII. f 'Honproptertulptim,fcdpnptcrme-
moriam finihpecus oceidirur,ad quod
mu/ier itccejferit.

Vnde  Auguftinus fuper Leuiticum ad

C.19. CJ.74-

M Vliet.c quec acceflerit ad omne pec’,8e vu!t afce-
di ab eo.interficietis mulierem, & pecus: morte
Moriantur: rei funt.] Qmtrttur, quomodo fit rcum
• pecus,ciim fit irtationale^.nec vilo modo legis capax.
&injra.  f Pecora inde credcndum eft itifiTa interfici,
quiatali flagitiocontaminata, indignam refrkant fa-
fti memorjam_>.

t.pars. De furiofts autem euidenrijtimc firibit  Augufti-
Pus in lib.^uaftionum veteru ir noui teftamenti,cj. s. in fine
itadiceni.

C. V. fulpanon nccefiicate.fed voluntate
* rcum conftrinxit.

\  Uquos d  fcimus (ubilo dementes faiftos fufte_;,

•‘afcrro.lapidibus.morfibus, mullis nocuifle: quof-
dametiam occidifle icaptos autem induftna,& iudi-
efis e  oblatos, minimereos faiftos : eo quod non vo¬
luntate, fedimpellente vi nefcio qua hac geflerint ne-
fiientes. Quomodo enim reus conftitueretur, qui nc-
lcit qmd faciat i

C. V I. Je us voluntate,non necejiita•

te conftringitur.

Item  Ambrofius in Hexameron l  f in tra-
fiatu primi diet.

"J Lla cauendafunt,quq exnoftra voluntate prodeunt,
ddiftaiuuentutis.&irrationabiles palfionescorpo-
fs-Ouorum igitur nos fumus domini,lioruni princi-
piaexttinfecus norcquiramus,necderiuetnus in alios:
>edagn»lcainus ea,qua^prie noftia funt. Quod enim
Poflumus non facere_i, ii volumus, huius eleftionem
_^'inobis potins dcbemus,quam aliis aferiberej.

Ideo etiam in iudiciis iftis voluntarios reos.non exne-
ceffitatecompullbs culpaftrmgit, poena condemnat.
Neque enim li petfurotem aliquis innocentem pere-
merit, obnosiustnom eft: quinetiamipfius diuina a
legis oraculo, liquis pertmpiudentiam intulerit ne¬
čem ,accipit impunitatis fpem, refugij facultaterti-j,vt
pofiit euadere. Hoc igitur de eo, quod proprie malum
videtur,diftum lit.Mala enim non funt nifi qux ctimi-
nementem implicant,& confcientiam ligant.Cxte-
rum paupenem.ignobilitatem,atgtitudinem, mottent
nemo fapiens mala dixerit, nec in malorum fortenu-
merauerit: quianec ‘  contraria iftis in bonis haben-
tur maximis. quorum alia nobis ex natura,alia ex cotn-
moditateaccidere videntur.

1  Nec; contraria \\i\s.\Emchdatum efl e e original.
Nam anten legebatur:  quia neceft aria ifta in bonis,Scc.

In multu ramen anriejaufinii huius capituh efl tn verbo,  iut-
merauerit- .

C. VII. Vcniam babentfiHa ignoranta

ebrij committunt .

Idem in libro de Patriarchii , c. 6 . lib.
de aibraham.

S  Ane difeimus vitandatn ebrietatem, per quam cn-
minacauercnonpoflumus. Nam qux fobrij caue-
mns.pet ebrietatem ignorantescommitthnus.dr-pan/*
poli.  qi Nefciuntquidloquatur,quinimiovinomdul-
gent: iacent fepultt :ideoq;.fi qua per vinum delique-
rint,apud fapietes iudices venia quidem fafta donan-
tur,fedleuitatis damnantur ^ audiores.

C. Vlil- f Inobedientia,veleoncupi/ientianon
habet culpam in corport non
confcntientts.

Item  Auguftinus m iib-t.  c de ciuitate Dei.c er.

S I concuptlcentia,' vel inobedientia, qua:adhUcin
membris moribundis habitat, prster noftrq volun-
taris legcm,quafilegefuamouetttt,quant6magis abf-
que culpa eft in corpote non confenttentis, liabfque
culpa eft in corpote dortnientis ?

1  Concupifccntia vel. j In originali legitur.  Quod fi
illa concupifccntialts inobedientia.

C. IX. y Loth non de inccflu,fed de ebrie-
tate cutparur.

Idem lib.e2.contra Fau{lum,c.44..

I Nebriauerunt d  Lothfiliaeitts, & fencfcientitni-
feuerunt Q.uapropterculpanduseftquidcm:nott
tamcn,quantumUleinceltus,fed quantum illamei«-
tur ebrietas.

C. X. ff UemotrahitHr adculpam.nift du-
Htu propria voluntate.

Item  Ambrofius /ib.i.delaiob.ir vita
bcata, c. J.

■v Y° n  eft,quod ctt^uam^noftram aferibamus erttm-
iN nam, 1  nifi noftrq voluntati.Nemo tenetur ad cul¬
pam,nifi voluntate propria deflexerit.Non habent cri-
men,quxinferuntur reludtatibus. Voltintariatantunt
commiffa fcquitut deltftorii inuidia, quam « in alios
detiuatnus. Voluntarium fibi militem legitChriftus :
voluntarium fertium fibidiaboluš auiftionariit.- 1  Ne-
minem ittgo feruitutis aftruftum polfidet, nifi le prius
peccatorum xre eivendidetit.

’  Ai,ittmnam_-.] adpudl J. ^Ambrofum legitur,  cul¬

pam : fed obglojfarh non eff muratum.

2  f Aufltonatur.] In vu/gatii codicibus fecjucbatur,  &
acquirit iuri luo: ejua funt expuncla,auomam abfunta ma-
nuferiptis, ir originali.

C. X  I, Uf *Miniilcr Dei efl.ejui inuitus
homicidrum fai it.

1  Uopr.e.30.  b r.Connth.f.  c luop.f.c.ioS.
tuit. 3 i. luop.ij.t.ii.  c al.iudi.lbus.  f Lib.t.t.S.

a Deut.+.ir iy.  b al notanturforig.  c trt. te
conlrAUiliaiiumjnfi.  d luo p. p. c,n$. Gen.ig.  * M-
qn<,>d in alios deriv.cmw."\ori^a

PTcKtrddi« per  De patrociniis & lalatiis

furorcm admifto.  i/vdvll vici X aduocatotum.

Eleufhcriuon epijcopum. [Quawui< tnfteftt vobu t t
pr a in caufta. [Longa inualerudinc grauarus.]

651 furorcm admijfo.

N  Ec is.qni inuitus aliouod fcccrit hcmiddium.ex-
traminifteriueft.Siquideicxait A  deeo:[Qiiia
Deus dedit eum in manus cius.] Mantis crgo eius, in-
firumcnti modo diuinrc vlticni minifterium pntbue-
runrLeuites igiturminifter rcmitHcnis eft. Tercuflor
autcm,qui tamen non ex difpoiitione_ , »fedprffter vo-
lunratcm fccerir homkidium > diuina: minifter eft vl-
tionis. f[ Illud quoque fpefla : quiacum intcrficitur
impius>Chriftus infunditur: &vbi abominatio abo-
Ietur,fanctificatio cdfecratur, 1  quia Domintis dlxit: ^
[In ea die,qua interfeccro omnc primogenitum /£.gy-
pti, fanctificabo mihi omne primogenitum Ifrael.]
<^)updnonadvnumdiematfličtionis i£gypri referes,
fed ad omne rcmpus.

1  5 J Confecratur.] ^ApudB. ^Ambroftum legitur,  con-
gregatar.

2  €[Omne tempus.]Poy? hacin originali feejuitur.c-cum
rcnuntiatur,infra }2.ej.r.  •

(um itagrfui muitus hominem interfecerit , minifter Dei
Jit,cum innc>centemfuror n .perimens,morti necjuacjuam obno-
xius fit,cum fUbito dcraentes,eorum, cju&facinnt, reatu.m mi¬
nira} g.ftcnt,patet hunc f&ccrdotem homicidtj reum non cjje:
■vnde n ec facerdotio pri nari debet.

Obiicitv.r autem illud, cjuod eft  in poenitentiali Thco-
dori. c

G. X  1  I. f[ In je reuerfta pcenitentiam agat.rjui
injaniens alicjucm occidit.

j. q I d  quis infaniesalioue occiderit.fi ad fanamen-
t 3  tem pcrueneritdeaior eipotnitetia imponeda eft.
C[ In concilio-Vnorma Jenft > & apucl Burchardum, & luo-
nem hacjecjuuntur , quam ei, qui fana mente tale quid
commiferit.

Sed boe forte de eo inteliigitur, auem pr opri a culpa adfuro -
remperduxit. *f Item obiicitnr. Sunt cjuadam , cjua etft non
imputenturadpeenam, tamen impedmnr fa.ramenrifgnacu-
lum.^Ambirio nam^ parentumfilio no imputatur adpcenam:
ati tamen obeft adecclefta murnu accipiendum. Sic cjua men te
alienatafiunt,etftnon imputenturadpoenam,tamenjacrimu-
&em «xecutionem impedinnt.

C. ari 1 1 . €[ Innocens eft.cjui non ir at w,jed pro-
pter difttplinarn cafuali^uem
interfecit.

Vnde  Hieronymus ait.  e

ij. q  Tquis-non iratus,fedpropterdifciplinan?, palma
O alicui dederit,&: euenmocciderit licut fieri folet,
quantum adgrntiam, innocens eft:quia voluntatem,
non opus requirit.Quantum autem ad legem,reus eft:
quia opera requirir Item fi / in perfecutione virgo
fuerit opprefta ; repellitur lege:quia opus infpicit non
Toluntatcin_j:in grnt.iaautem qua£i virgolufcipitur:
quia non opera quarrit, fed voluntatem->.

V er lahnim cap ir n vfet^ad  ter/Tltem fi in perrecutio-
nc y  legutitur in homil.2 S. operU imperfech, adc. n. M at r ha/.
Be iejua autem, & fere eadem ibi legi tur , & Jimillima in <om.
B. Hieronimi in idem n.ca Matth.lpfa autemprorfrn B.Hie¬
ronimi -verba referitturinfia,}2. <j . 5 .c.de pud eitia. verf.jinge.

S/cut ergo y  qui proptcr-difciplin-am cafu homieidiumfacit ,
juantUm adlegem rem eff ejuanrum adgratiam innocens : jic
ffte faterdos y cjui furore homLidiurn fecit, cjuanrum ad culpam
innocens eH, cjuanrum ad fufcepti munerir executionemretcs
probarur. *[■ H 'is ira rejpondetur Non omnia,cjv<t ordinamlum
impedmnr,ordinatum dciiciunt. tf "Ngn enimpottft ad/aeer-
dotiurn prouehi^ui al/rjuando in/an uir. VerumtamenfipoH
(ficerdctiumfur ere cotperit , non tdeo facerdotio carebit: ni ji for¬
te numcpiam ad fanx m en tu offtcium tUum redire contingat.
y Sic ur  g deejundam epife-opo Gregorins feribir in regcffo ad

a Exod 21 Deut.19.  b Num 3.  c Inconc^Vuor-
2r.a ienc.2S.  d Burcb.l.6.c.:f.Iuop./o.c.rrj.  c
Uor eperis bnperf.in Matthaum, hojn.zS, £ 32 q.f.dc pn-

dj litin,  g 7.1 cjuanuk*

6)1

T l

:

Q_V A.  S T I O III.

Ertio cjuaritur, an ex mulicris confefione iffeftet*'
demnandus.ln cjuo primo videndum e(l y an mulitrfi'
cerdotem aceufare valeat. Quod feni canonibut
nino videtur ejfe prohibbtum. Generali ter  C en inr fiatu™ 1 *
eft ex dccretis Fabiani Papa y vt facerdotes Domini no iiccuft nt '
n ec in eos reHijicentur,cjui fui ordinu non fuvt.nec ep pif Hnr j
J/Lilicres autem non folum ad facerdorium ,fed necetLm ^
diaconatum prouehi pojfunt. Vnde nec facerdotes aceuf^*
nec in eos tettijicari valent. Legibus /juoejuccautumett^** •
verecundiam fuifexm mulier apud pratorem pro alio non i°'
tercedat: nijifortefuas y velfuoru m tniurjasperfecjui Vol*f'
H*c  d autem ,/jua nec fuaspiec fuorum in turi as perfeju^
ad hanc accufationem admirti non debet, Econtra
c is perfonam gerere valet,ab aceufatoru officio non n
*Mulieres autem in vetere teftamento populum iudtc&f Sl  ^,
cumg, librum Judieum !egcrit 3 ignorarc non potefl. Non it
accufdnoneremoueri po/funt , cjuas etiam iudicUperfon^r"

ejuentergcfi/Jfe- conftat: nec vlla ferie diuinarum feriptur*™^
lita funt. Cum enim muheribus v Um permitteretur popu^

ab accufationeprohibentur. Huita rcppondctur.ln vettri (

* multa piermittcbantur, cjux hodie perfecfione grafit

yi  /* ..  -- .. 1 .  J .       A..« finftUtl

a funt. C um enim muheribus v Um permitteretur populi ^
indic are, hodie pro pcccato y cjuod mulier induxit,ab ^ipofi 0 ^.
eis indicitur verccundari.viro fubditas cjje,infignum fubte^
nu velatum caput hab er e. Qux ergo his omnibis virofubirt
ejfe oftendsrur, cuipro alio poftulare mm conceditur,adaccuf
ti onem admtttendanon videtur. Econtra,cjuctmcjuam ptfi^
& indijferenteradaciufationem mulier non admittatuhfi**
tamen cjuadam crimina, ojuorum accufationem mulier jun
non- prohibetur.

C. Ji

fVnde  in libro codicis no no^it.T.le.12. Jmp-
Diocletiansu firibit , g diccns.

D E crimine,q> publicorum fuerit iudiciora,^ 11 ^
ri aceufare non permittitur, nifi ccrtis exca^ _
id eft^ftfuam, fuori;mqj pcrfequatur iniuriam fccUf
dumantiqui h  iuris-ftatutatantum,dequibusfpe^
liter eis conceflum eft non exafta fubfcriptionc
aditus prxfes prouincise in primis examinabit ,ant2
jfit crimen , cuius accufationem mulier fubirc ®
prohibearur. 7;

In ahauot vetu Hu exemp , la*ibtu ab initto ejutfiiordfa •
cjue ad cap. jane.nulla eff diHinSho capitulorum.  _ ^

^ al.exigere.  b al.it a.  c
d ffdereg.iur.l.fantina.  c  lud:+.
aceufare. non pojfunt.  b al.anticjuitnsftatuta.

Q_y A S T 1  O II.

P  Ro impenjts vero patrocinibs  in Tarraconcnficoit*
cilio clerice exigere munera prohibentur : in cjuifi
fiatu turni egi tur, cap jo, .

C. I. Pro patrociniis impenfs clericm mn-
nera exigere non debet.

O Bferuandum quoq; decreuimus, ne quis facerde* 1
tum,vei clericorum.more ftccularium iudicunu*
proimpenfis patrociniis munera audeat acciperO)^
nifi forte in ecclefiisgratuito oblata: qux non fauorc
muneris videanturacccpta, fedcollatione deuotioni*
illata.Quod 11 quis ifta l>  probatur accipere,veluti c.<-
ačlorfoenoris,aut vfurarum poftelfor,fecundamfts*
tuta patrum fe noueric dcgradandum_j.

Hoc autem deillu intcUigendum eft, cjui canonicam vita*
profefii.regulariter fe vithuos propofuerunt. Generali nar*}* 1
ecclefta confuetudine recfptnm eFfaf moribus approbatutn *
cleriii more aduocatorum patre cim a impendant, & proimft r
dendu munera exig*nr,<čr pro impt nfts fufcipiant.

.cj.7. ftcut facerd* l( j
f Eph.f.  g tit-f

VtP

«55  »'“»'““''"i CaufaXV. Qu*ftio IIII B, *±£‘ D - <? 5 +

C. I I.

Itm  in libro digeilorum,/’«*/« lik. 2.deadul-
tcriii ,1  tit.de teffibuc /.rt.

E X eo qubd prohibct lex Iulia de adulteriis teftimo
niiimdicerecondemnatam mu!iercm_», colligitur
etiam mulieresiniudicio teftimonium k  dicendiius
babcre./ffm DigeHii,titulo de accufa:ionibw, & infcriptio-
"ibiuMk.i.c  ^ Non cftpermifTuin mulieri publico iu-
<licioqucmquam reum facere: nifi fcilicetparentum,
libetorumq;, & patroui.Se patrom-, Sc  corum filrj, fi-
b*ve,nepotis,neptifve raortem exequatur.

c. in.

Papinianus lege e cod.tit.

C Ertis de caulis conccflaeft miiiieribus puhlica ac-
cufatio: veluti li rnortem e>:equantur corum, ea-
turnej;,in quos ex legepublicor. iud.tcftinioniuin in-
Hitanon dicunt. ldem SeinlegeCorncliatertame
J- J riafcnatus ftatuirilcd Sc  deteftamento paterni li-
“«ti,vel materni mulieribus publico iudicio dicerc_v
PctmilTum eft. <[ PupiHis ex confiliotutorum patris
•Jtortem: item pupillaeauifiii mortem exequi conccl-
'Umeftlegeteftamentaria. Nam Sede patrisquidem
bftamento pupillis agere diuus Vcfpafianus permifit.
^detfinonexhibeanturtabulz,pet interdiciuin pof-
Ul » experiri. Codicc de iu. tpui accujare pojfunt,^ velnon.
joP^Mmr.lmp. Alex.Dionyfio. Vxortua,fi confobrini
'ui nečem vindicandam exiftimat,adeat preidem pro-
"jtlciac.l* digeflii udlegem  / n!iam Maicflatulcgcaltana.Pa-
libro fecutido refpon/hrum.  c i([ In qua:ftionibus
-*' 1  Maieftatis etiam mulieres audiuntur. Etcon-
'^ationem deniq; Lucij / CatilinsFuluianiulierdc-
c *d,ScM'.Tullium coniulcin iudicio fuoinftruxit.
Otucunep vero perfona ad accufationem publicorum iudi-
°'*m,vrlUfe. maicftntu admittitur, eadem accufationem Ji-
'‘"'tfubire non prohibetur.

C. lili. V Lit/k maiejtatii, ir publicorum iu-
diiiorum, &Jimonia accufatia a^uali-
ter proponatur.

Vnde  inprimoiib.Codicis,I/»p. Leo birmajta
prafelfo Pret.le.e9.  g

^ Ane h  quifquis hanc fanftam. Se venerandam an-
tiftitis fedempecunis internetu fubifle.aut iiquis,
‘Iterumordinaret veleligeret, aliquid accepifle dc-
'' 8 >tur,ad ‘  inftar puhlici criminis, Se lxfa: maieftatis
^'“•fatione propofita,a gradu facerdotij retrahatur.

'tfolum hocdeinccps honore priuari.fcdperpetua:
^liinfamisdamnari dccernimus: vt cos, quosfa-
c  " s  par ceinquinat, 5 e xquat, vtrofque limilis pocna
7 ‘tetur.

U

„ f  “H autem/iem canonibtu accufarionci omnino fubmo-
,‘^uia tjuai legel faculi mn afafcunt : e tiiuerjo viden-
^•dtoinende.iu* legibus faculi non prohibentur.Vemm boe
p. '"fertur. Qgicumy t  enim clericorum Jacru tanombiu  »«-
^‘mrnbereprohibentur, (rlcgibtu Imperatorum.Non du-
^ ‘‘"fe^uenter omnium copulem /egu admtrtunr, tjuorum
Pil^dmemfnai eantmei non proliibent: legibus  1  enim
te, J****Widr leitorei: cnnonibus aurem etiam acolpthi 11 x 0 -
Hf„^ cere P 0 JJnnt. Quammi  le igitnrfacrit canombuefiihmo-
•o„y, kr *ceufatione^tjum leges Jxcuh non aJLtfatnt , non ideo
Vs t ^ nrer rtc! P lu ntur,Guafiunq, principu legel admittunr.

ficut c ir c A h uiics operuinitium pramijfum ei}) tatici
f if .^ Itnperarorum in eeeUpailicu negotiis vtendum c/l y q:to~
\i t f Cr d canoniluee obuiarenon inueneuntiir. IfVndc ant jpe-
lAtionibm t/iuhcr ab demfatione Ufa maitSlatu,

V ff ‘fe n dar ur prohibita : aut pramijiu rariombui ad

d., l-djSeJl.ee.tir.s .  b «/. tc(limonij.  C lib.4S.tit.
X/ e  Uk. 4 S. tit. 4. l.inejHA-

'Ntlm b' S ‘&'  f tit. 3 .de epifeopu clrr.l.f-

t


huiufntorfiaecufationcm admittend a probetur, Ncc quifqn<zv*
diftinguers q h trat ud ali or um ,n o ad■faccrdotum aceufhtrmem
in hoccafuJimoma mulieres ejje admitiendiU- C um enim gen:*
rali ter legi h tu koc cii permijfum inueniatur, tuft čjtiU Jp-cia 's h?
alicjUit lege kocprebibitum oplcnderit,euii diflinčHo lociim
hdbebit. Verurn.ctirh cotitragenerale* r egu las cjuadam eri mi n. z
Jpecialiterevccpta fhttjn tftfibvs mulieriaccujkrcpermittitur 0
in ter (j i< a form c at to ne numcratur:patet.(juod huius accufatio
dupltciter in/sn/ratur,£r ga forni catiouu cnme /ntendit,& a a
dum de Je confitetur,fuper alienum eri m: n ci efedi non e por tet.

e  ^TLegtbus enhn.^Di/lrepAnriahaclcgnm,& canonum
vera no eft.SedfortaJfe in hancopittionem venit Gint/anus ex-
guibufdd verbii n o uril a vigejtma fccunda , gus. in v u Iga tis au-
rhenticu babetur .colla.*. rir.de nuptiii-§*{cd  li q«is inter

reuerendiflimos conftitutus, clcricos ( vitra lcftorem,
aut caniorem dicimus) omnino comraxerit nuptias,
hunc cx noftra conftitutionc cadcrcfacerdotio confti-
tuimus,atq; volurnus .luliantu aurem anteceffor eadem no -
urila 22 .rtum.s 7 .iUud ,1’upra lcčlorcm,6ccantorein,f.v^&-
nit y veluti fubdiaconus, & diaconus Hos aurem canones
etiam nuptiUproioibent . Et Leo in ca.  iex continentia’,/«/?.
dift.ji.fereiifdem verbii vfus eft,qu'btu luftinianus in hac n«-
nomim teftorum omnes mtnores o rdi n e s fign ifi ca u it\

C. V. y T\et prefjbto aiuerjiu cjucmhbct
adrnitti non debet.

Vnde  I ulili s Papa a  feribit in dscrstU t
c.rS. dicens.

N  Emini ^ (prxterquam 1  decrimine Ixfx maie-
ilatis)de fctonfcilio čredi potefl c  fupererunen
alienum : quoniam ciu5,atcji omnis rei profeflio peri-
culofaeft,6c adrnitti aduerlus quemlibet non debet.

/  Prxterquam decrimihe lxfx maieftatis.] Efae
cxccptioin mili o ex lovu indic atu babetur ,prxterquam tpud
oAnfelmum .

Quia ergo i(ht de fe conjitrtur.fuprr ali en um crimen ei čredi
non opor tet fed contra cam fua c o nfefid i n terp reta uda e(l.

Q_V A S T I O lili.

Q Vod vero dic Dominko necepi/lspo n ec preebyte) o
cattfam ahguam v en til ar e lice at , i n Tariaconeli
concilio prohibetur, guofic flatutum efl^c.jf..

C. I. oMint(lrt ccclefiA dte Dominico caufas
ventilare non debent.

N Vllus d  epifcoporum. aut presbvtcrorum-^, vel
clericorum die Dominico prxpoGtum cuiufcum-
quecaiifx negotium audeat ventiiarc, e  niH hoctaii-
tum vt Dco ftatuta folennia peragat. Cxteris vero die-
bus,conuenicnribus perfonis illa.qux iulia funt.habet
licentiam iudicandi excepto f  criminali.

C. 11. tfSohnnUms dicb:u,& legitimorum iciunio-
rnm facularia plači ta non.
agdntiir.  N

Item  cx concilio aptid Erpliesfurt i habito,
pr a fen t c rege bi e n rico .

P Lacita :  ftvcularia Dominiciscliebus.vel aliis pr$-
cipuis fcftis.feu etiam in his diebus.in qtubus legi-
umaieiuniacelebrantur,fecundum cattonicam ’con-
ftirutionem minime fieri decernimus. lufuper etiam
fančta fvnedus dccreuifiVt nulla iudiciaria poteftas li-
centiam habeat lita auetoritate Chriftiauos adplaci-
tum bannire in fupradiflis diebus . id * cft,feptem
dies ante Natalcm Domini vfq; in oftauas Epiphaniar,
Se a Quinquagelima vfq ;. in oŠlauv s Pafi hx, Sc ieptera
dies ante natiuitatem lanfti loatmis Bapttfta:: qtiatcv
nus adcundi ecclcliam,oratienibusq; vneandi liberiijs
habeatur facuTtas.

a Et Dionp/iiu.epift.e.  b ^Anfe\in.\.).t.T}.Puop.f.
c*.e S S. Patini.4.1.69.  c  al.oporrel.~j at debet.  d hrt

p.4.ca.2t. c at. unikate,  t al.c\coptit cnmiitaUlu«

i nego: in.  g_ L,iirch.l.!g.c.:i.luop j.c.tj.  b črjforrajfi.

Decreti Secunda Pars.

jr „ - De purgatioae

reoium.

1  ^ Evphesfuft.jftf wU/itu legcbaturjLyh<i(\ivcuou.\Jf
he< rjjcr dcctaumalicjuodconcilij Ephcjini , habiti tempo r e  C <c-
lefiini PiipA .tr Thcodojii iti »toru. 11 oc vero efi Germanimm
concMu habetumprjfeiite Henriiorcgc, prout etik apud Bur-
cl;s.rdnm,&Iuonem din tur. E t codices G r Ati ah i manujcripti
h&bit^uervadmodii efi rcflttutum .1 n hoc autem oppidopenit
Boni fantu o. Zadana P epa confhtui epifiopum :  & im p etra-
vat . fju.od app are t ex prir/, a epi Pola Bonifacij ad Zachariam,
& •vitima Zacharia ad Boni farnim.

C. I 1 I. De eodem,.

Irem  HadrianusPapaz« capitulii,c.č^.

N Vllus ^ cpifcopus.vcl infra pofitus die Domini-
co caufas iudicarcprafumat.

Q^V A S T I O V.

P Vrgationcm vero negantieffs praUandam , Stepha-
nus feribit Leoniepifcopo Theanenfi,

J dem efititultu in c de manifeffa.fiip. 2 .<j i.

C. I. <[ Diaconus fide crimine conutnii nonpo-
terit, apud epifiopum Je ipfum
feereto punficet.

D E b  crimine fibi illato diaconus tuus veriffimc
fiitebaturfe elTe lmmunem. Vemmtame fi fufpi-
cio habetur, & acculatoreš jdonci rcpcriuutur, 5c ta-
les teftes, quales faeri canoncs fanciunt- accito tecum
certo epifcoporuin_-> numero veniant accufatorcs,
yocetur& ipfe Aldericus diaconus : & fi negauerit,
ventiletur caufa canonice: &fivel lponte confelfus,
vel legirimis teftibus fuerit approbatus, canonicafe-
riatur fentcntia.Qui fi ncc fponte corifnetur, nec accu-
fatores,& teftes legitimi reperti fuerint, & mala farna
crebruerit,non publico examinc ,.fcd coram te, & ali-
qtinntis reuercndilfimis presbyteris, & diaconis tu:e
ecclefiac fecrcto iuramento fc purificet. Ettudeinccps
boni teftimonij eum annuntia: & compefce, & com-
mone ecclefia: tuze filios, ne faccrdotcm Dei vlterius
infamare przcfumant, timcntes,quod Cham c  male-
dichiseft^uipnrris veren da deri lit.

C. 1 1. $ Non  efijjoliandus prcsbyter,vel dtaco-
ntu>ntfi fponte confejftu,vel legi ti me
comiithu fuerit.

Jtem  Nicolaus Salomoni Confiantienfi
epifcopo.

P Resbyter,^ aur diacon , ,queni afieris crimina nol-
le puhlice confiteri, led velle cum faeramento de-

656

De fuaffioniltu ir  MC* *

* mentu,

S I <* quandoqsa facerdotibus.Sc auftoribus ’  w*
deiie,qucdam lcripture qnoquomodo p er m«um,
aut fraudem.aut pet vira e.;t»rta fuerint,vel vt lelibe-
rare poflint,quocumq; ab cis confcripta:,aut robota«
fuerint ingcnio,ad nullum eis priiudicium, vel nocu-
mentum valete t  ccnfemus: neq; vilam eos infand,
; velca'.umniam,aut afuis fequeftrationem bonisvn-
quam,Deoaaflore,8c fanftis Apoftolis, eorumtj; fuo
ceflbribus fuftinere permittimus. Confeflio vero i»
talibus non compulfa.fed fpontanea lieri debet, drej-
fia.  Omnis enim confeflio, quaefit ex neceflitatc, £■
des non efc.črpauio pofi.  Confeflio ergo in talibus
non extorqueri debet, fedpotius lponte profiten. Pel*
limum enim eft de fufpicione aut extorta confeflione
quemquam iudicare : cum magis fitinfpeftotcotdis
Dominus,quam operis.dt -paucu inrerieltu.%tioa  potelf
autem humano condemnaricxamine,quem Dominu*
fuoreferuauit iudicio. Siomnianamq; inhocfeculo
vindica:aeflent,locum diuina iudicianonhabetent'
Irem muho fuperitu  e[ Eft etiam Sc ad hanc fanftam K"
dem perlatum(quod pudet dicerc, Sc  non foliim faert'
dotali.fed etiam omniChriftianononiinieft inintio)
quod nonulliepifcopos.vel lacerdotes aut metu o®'
pellunt,aut vi extorquent,aut fraude decipiiit,ali<l u3i
confeflionis fuat in alteram partem.quam debeantId'
teras fcribere.aut profuarumnon requilitionecaui*'
tunu, 1  aut(qttod deterius eft)pro alieni erroris fed*
feripturas facere, Sc propriis manibus roborare,5c £() '
ram populiš recitare, atque conhteri. Aliquos dicu“|
carceribus,8c etgaftulis retrudi, d  vt faltctn his te« 111
inlidiis deuient Domini lacerdotes,Sc fuis faueantv«'
luntatibuj./re;B vbifupr*.  Confeflio vero in talibu*
non compulfa.fed fpontanea iicri debet,ipfoattefta 11 '
te,qui ait. [Ex ‘  corde enim procedunt homicid«' s ’
dultetia, fornicationes , blalphemiat,] Sc catera, <1“*
funt ad htec pertinentia. ^ Nec tarnam attend« 1 ,
funt,quxftunt.quantum quo animo

AmpliusauterefpicitDeusadcogitationes.&^i 11 '”
taneas voliintates, 'q ad a<ftus,q per ftmplicita« ’

1  Auftoribus.jlaoSai«-, li lacerdotibuS, vc ' 3 V (| _
ribus ecclelia, tjuemiuimodumetiam ineademepi^ a
tur,ti  quis erga epifcopum , vel aiftorem ecdefcl! r,( r
ferturJup.2.^.7.ficuu erga.Hoc autem taco in epiJloU
limiliter/ihuiufmodipcrfonis qua’dam feriptur*! 1 -

d h J A..  ... . .. H I/i

Pracejjerant autem mm mul ta ah a,tam tjua referuntu’" 1
fendere fc, & li tatnen notumlit epifcopo efie fcelus i etulem capne.tn verfi.Hil  etiam Sc ad hanc.Cm/r £ ' l “ M<:;I
ab ipfo perpetratum,non poteft pet aliquam poeniten
tiam facerdotali, ve! diaconali oflicio potiri.fed mira
dum eft.fi ipfe confelfus non fuerit. quomodonotum
pollit efle epifcopo fcelusabipfo perpetratum nifi ac-
cufatore fotte idoneo perteftes idoncos approbante.

Vndeli eaaminante epifcopo catifam presbvtcri, vel
diaconi, non fuerit per teftium approbationem pref-
bytcr, e  v el diaconus forte conuiiftus , non eft fcelus
epifcopo legitime manifeftum^,nifi fua fponte fcelus
ipfe conliteatur. Qupd nili fecerit.interim non vide
mas fuo debete presbyttrum^, vel diaconum oflicio
pnuac.i. Sola ergo fpontanea confeflio, Se., canonicus
numerus.qualitas teftium(decerncntibus epifcopis.Sc
accufatorCL. ■ quod obiecerat, comprobante) derieum
priuat prop tio gradu.

Q^V  i S T I O, VI.

V od vtn 1  onfefito cructatihns extorauenda non
fir,  Alexai.'derPapa tcftatur.fcribem omni¬
bus orthodoKk. epifi.r.eap.2..

I. y Minifirorumtonfiefiiononfit extor-
ta , fiedjpontanta.

a Butch. Lrsa.tta . Ittop^.c.ooj.  k luop.d.e.^Co.
f bien.p.  d Inop.f.e.ttt,  t at.iltapmbjdr.

“  Q

c. 1.

| efi hoc caput ex locu epifioU hinc tnde Jumptu , ordutc  «»/'*
j per Jemato. t  *

2  Litteras fcribcrc.] hfte abfunt ab origintH-
ciunt enim il/a,cjua fequunturfcnpuu3.S.f2CCXC-1Sedih# 1 '
fant non funt expun£fa.

C. II. ^poftolica auttoritatspenita* Mirit*in 1
mit um deducitiuramenta.

Item  Nicolaus Papa epifiopu GallU. ■

A V&oritatem / venerabilium prardecefTorum ^
ftrortim fccuti,&nominaritn beatilfimi Pap^
martyris 1  Alexandriquintia beato Petro,abom p) '
iurainentis, S  & cuiufcumque modi obligation*® 111
quibus illi IcfecoačH violentiaimpioru obligaue^j!'
abfoluimus : Sc  ne illa feruentur/vetuimus tamp^ 1
tum archiepilcopum Treuerenfem, quam eiuspi^P 0
-fitum, &omncs,qui tune ternporis capti fcillis^
quomodo obligauerunt: ncqj vilam eosproindc’
famiam,vcl calumniam.aut.a fuis bonis fequcftra tJ
nem vnquam aučlore Deo,& fančlis Apoftolis, & J*
ftris prsdccefibribus fuftinere permittimus: ficutP
proplietam Dominus dicit: b  fbiflbiuc colligatio 11

* htot>.r~c.24.r.Pan.(,4..cjit.  b 4 l.prouenire. c  ^
rerum.  d redudi.~\orig.Sup.in hoc eod.ca.  c

Polj. i 6, tit.it.  g

JHar.il'

*l. iHramentu iUU.  b Eft? i

6)7'

D)

CaufaXV. Qu'aeftioVII. 6)§

c! diaconum deiiccrc audeat.Nam militi funt,qui in-

impietatis.]Qui»etiam prafato fratrinoftro,filiisqne
Treucrenfisecdelia:.illiusq; dcfenforibus hzc in man
datis dam»,vt fpirituali fimul,& materiali giadiotam-
diumahgnos iilos,e«rumq; fautores infequatur,quo-
ufq;cuin integrirate ppirellioncs, vel quacumque res
ccckfiaftica hoc fado, vel quocumq; pačlo diltraftae,
feu direpta: funt, reuocentur.

1  Alcxandri.] N/co/a«* citat epiflolam ^Akx.r.de ejua
rt ntratum ejl fupra, Alji. 19-/1  Romanorum.

a.pars. fideliratu etiam iuramente Romanus Pontifex
mnnudoi abjoluit, c um a tc*uot d fua dignitatc depomr.

C. 111/ d[ PontificAht Auiioritas a iuramente
fidelitaru nonnuUoi abfolutt.

Vnde  Gregorius Papa.

A Lius <* item Romanus Potifex,Zacharias fcilicet,
regem Francorum, no tam pro fuisiniquitatibus,
quam proeo,quod tantj poteftati erat inutilis.a regno
depofuit: & Pipinum Caroli magni Imperatoris pa-
trem in eius locum fubftituit, omnesq; Francigenas a
iuraracntofidclitatis,quodilli fccerat,abfoluit. Quod
etiam ex aučloritate frequenti agit fančta ecdefia,cum
»ilites abfoluit a vinculoiuramenti:quodfadum eft
hisep.fcopis ,qui Apoilolica audoritate apontificali
gradu deponuntur.

fln mtmtfirtptii e[f,vt in vulgatb,Ge\u{ius  Papa Ana-
ftalio Imperator!.' C«! 1 * Gelafii ejfe no poteft. Zachariae enim
& Caroltu magniu,yu*rumin boe capi te mentiofit.multo pofl
Gelafium vixerunt.Habetur autem in rt geji o Gregorij 7-lib.S.
epifi.u.Herimanno Mctcnji epifiopo finpta , yuam refertluo.
lnjUA tfuidem eptlfola pauio ant e m uit a  tx epilieiA Gelafii
uinaftafto Imperatori firipta ajferuntur.

C. 11II. <jExcammunicati vtmulofidelita¬
tu non tenentur obnoxij.

Item  Gregorius VII.  ^ Romana fjmdo
prajidens dixir.

N  Os e fandorum przdeceflbrum noftrorum fta-
tuta tenentes.eos, quicxcommunicatis fidelita-
teautfaerameutoconfiridi funt, Apoilolica audori-
latca faeramento abloluimus : & ne eis fidelitatem
ebfciuent, omnibus modis prohibemus: quoufque 1
ipfiadfatisfadionem veniant.

'  ^1 Qupufq;, ficc.] V tria htc non funt in codicemanu-
firipto Vaticano.

C. V. f uinteounm reconcilienturfidelitatem
excommunicAtii nuUmferuAtc
cogitur.

it tm  Vrbanus 11. epifiopo VApicenfi.

TVtatos d  milites Hugoni contiti,ne rpfi, quamdiu •
•i Mcommunicatus eft, 1'eruiant, prohibeto. ‘  Qui li
faeramenta pmcnderint,moneantur / oportereDco
magis feruire,quam hominibus.Fidelitatem enim qua
Chriftiano principi imarunt, Deo eiufq; fandis aduer-
™iti,8ceorun» pratceptacalcanti.nullacohibentur au-
ftoritate perfolucrc_i.

A:

A<

Q_V A S T I O VII.

% fy no dali .vero audienria facerdotem dam-
nan, in HifpaJcnlifccundo concilio ^cuiJJt-

_ dorus interfuit^cap.C.Jicprohibetur.

C. 1, ifSimcomUj cxa?nin<itioncpresbyter, vel
diitconttf non deiiciatur.
CEmaftionccoinperiniuSjFragitanum Cordubcn-
ecdefiae presbyrerum iniultc olim a pontifice
«°dcicftum, &: innocentem exilio,condemnatum_^.
rurfus ordini fuo reftitucmcs, id denuo aduer-
sprifumptioncin noftram 1  decrcuimus, vt iuxta
ftiumf 1111 PalruN1  ^y ,l odalcm fenttnciam nullusno-
concihj cxaminc quemlibet presbyrexum,

Cregor. 7 .l.t.reg. l H op. s ..
ion.Lyc.uo.  d 1 ‘au.I.s.c.ui.

t.i.lIt.  b ijb. r .regeih'.

c al-prohiUte.  f udii.t. j cn.tpp.Iuop.s.cA.i«!

ve

dilculfos potellate tyrannica, non audoritate canoni-
ca damnant Et ficut nonullos gratia fauoris fublimat.
ita quoldamodio, inuidiaq; permoti humiliant & ad
leuem opinionis attram condemnaut,quorum crimea
non approbant. Epifcopus <* enim lacerdotibus.ac
miniftris lolus honorem dare poteft: folus auferre no
poteft. Si enim hi, qui in fzculo a dominis fuis hono¬
rem libertatis adepti funt,in feruitutis nexum nonre-
uoluuntur, nifipublicb apud ptoris,ac praelidis tribu¬
nal in foro fuerint accufati, quanto magis hi, qui diui-
nis altaribus conlecrati honor« eceleliaflico dccoran-
tur 1 Qui profedo, nec ab vno damnari,nec vno iudi-
dicante poterunt honoris fui priuilegiis cxui : fed prz-
fentati fynodaliiudicio, quod canon de illls pracepe-
rit diffiniri.

'  * Reititucntes.l Siceli emendotum ex codictbut con-
cihorumimprefu.tpr mAnufcriptu. Sicenim aperttuc decUrA-
tur il/um canonuc A concilio ejfe rejlitutum , tj ut. m ex icihont
UrAtinni vu/gAtA,  reftitutum clfecomperimus.

x '<r Nollram.l^Ji??.! legel/Atur,vcatam.In recentiori-
Inu Autemconciliorum edittonibtu  e/?,nouam. EmendAtum
elf ex Anritpuioribiu editionibiu,  dr duobut codicibut Vaiica~
nu,& Lucenfi regio.yuemtulrno.ium patih.poji , nullus no-
drum, turn anteA tjfet.  nullus vefttum. ModeSii enimir
religiofiepifiopi fibi etiAtn mctuunt. udliA -vero quedamfunt
ex njdem codicibm emendAtA.

C. II. d/C au f M clencorum epifiopiu nonni/icum
fenioribut eccle/iA audi At.

Item  Gregorius / oanni epifiopo Panormitano,
libjt. ep lit. p j.

S I 4  quid dequocumq; clerico adaures tuas perue
nerit,quodteiuftepolIitoffendere,facile non cre-
das : nec ad vindičlam te res aocendat incognita: fed
pradentibus fenioribus ecelefiat tusc diligenterellve-
ritas perferutanaa: 8ctunc, ft qualitas-rei popofcerit,
canonica diftridio culpam feriat delinquentis.

C. III.  auot epif opii preibyleri, vel due¬

tom funt aiidiendi.

Item  ex concilio Carthaginenfi '  primo.c .rt.

S I quis tumidus, vel contumeliofus extiteritin m.a-
iorem natu,vel aliquam caufam habuerit,'a tribus
vlcinis epifcopis,fidiaconus 2  eft,qui arguitunfr pref-
byter,a lex: fi epifcopus,a duodecim confacerdotibus
audiavur. Vniuerfi epifcopi dixerunt Contemptus de¬
bet contumacirt,& fuperbia: in omnibus frangi. Cau-
fae c  vero pro perfonis d  his .ftatuto numero au-
diantur.

>  *’ CarthagincnlT.] Sicefi emendatum ex vetuliuco-
dicibtti.KjAm in vulgatii etat,  A gathenfi pri mo, turn vm~
čuta duntAXAt ^AgAtbenfe memoretur.

2  Sidiaconus cll.] In vtt/gntu concilionim editioni  ■
buslegitur,  lidiaeonus cii,arguaturpresbyter,&fc
C. IIII.  7 De eodem.

Item  ex concilio Carthaginenfi fe-
cundo, c.to.

F  Elixepifcopus Selcmfelitanus dixit.Etiam hoc ad •
iiciofecundhm 2  ftatuta vecerum conciliorum, vt ■
fi quis epifcopus(quod non optatnus /)in rcatum ali-
quem incurrerit,& fucrit cinimia neceflitas, non pof-
le pluriinos cogtegare.ne in crimine remaaeat, a duo -
decim epifcopis audiatur, & a fex presby ter, 1  & a tri-
bus diaconus cum proprio (uo epifcopo.

1  l’resbyter.] Sit leg!tur m cnu .!w, ouod til m tedne
canontpn^c.12 .<&■ gr&cQj<& duo b ut codicibtis conciliorum Vati-
cauii)&.vno ah o pctfcntiquo ) & concordat cum fajucnti capite.

1  S upr a, cad. epijcopu^ fr/upra, disiinff 67 .epifcopus.

b dist.S6.Ji cjuid.  c al. caufa audiatur.  d al.pcrfo -
nufiatuto.  C 3 .<].$. fu?jytro.^Anfclm.l.}. sa.ni. Run.Lio

1 1 al.opiuamur .

Y

6$9  I)e confetfis &cotuii<ft/S. DeC^tl ScClMcla P^fS.

In ditionibm autem cenciliorum r arijienfibm, ac Colotiicnjt-
kui babettcr,  & a fex presbyteris , 8 c tribus diaconis,
^ueroadmodum Sr in mii/tu Gratiani mahujeriptif.

C. V. ([‘Uecodem.

Item  ex concilio Carthaginenfi tertio,c<f.

S I * autempresbyteri,ycldiaconifuerintaccufati,
adiunclo libi ex vicinis locis proprius b  epifcopus
Jegitimo numero collegarum, quosabeodem accufati
petietintid eft,vna fecum in presbyteri nomine i fex,
jn diaconi tribus, ipforum caulis difciHiat, c  eadcm
dierum , d Sc  dilationtim, & a communione remotio-
juira.&difiuflione perfoflarum-., interaccufatores, 8 c
eos,qui accufantur, forma feruata.B.eUquorum autem
'dlcricontm cattfas etiam folus epifcopus loči agno-
fcat S< fini at.

1  N omine.]6'ic in c.-mrh codicibm tmprejTti ,dr manu-

fcriprii,J*rxtrrq in edirione Colonien/i quatuor tomorumjn cjua

/M 4 cf«r,presbyteri nominequinq;,in diaconi duobus.

2.pars. Solu*autem ad exc/u/>9 ne maltornrn epifioporum,
nart fuorum clcricorum dicitur.Jinc puorumpra/entia cine fin-
tentiAcrit irrita.

C. VI. tj udbfftprafentiAclericeruHtnuUius
caufdm epiftopne audiat.

Vmle  in concilto Carthaginenfi quarto,
c.rj. legitur.

t.~r-> Pifcopus ‘  nullius canfam audiat abfq; prafen-
tia fuorum cleiicorum: aiioquin irritaerit fen-
tentia cpifcopi,nift dericorum prailentia confirnaetur.
C. VII.  y NiJifjnodocanonice večati faeepdo-
tes damnari n on pojjunt.

Item  ex concilio Hifpaienii fecundo,c.if.
x. -p, Jifcopus / facerdotibus, ac miniftris folus ho-
Sh  norem dare.poteft auferre folus non poteft. Sie-
»im hi,qui in fsculo a dominis fuis honorem liberta-
tis adepti funt.in (eruitutis iugum non S  reuocantur,
nifi publice apud prattoris.ac prafidis tribunal in foro
fuerint accufati: quanto magis hi qui diuinis altaribus
confecran.honore ecdefialiico decorantur? Qmpro-
fečlo nec ab vno damnari, nec vno iudicante poterunt
honoris fui priuilegiis exui: fed pratfentati iynoda!i
iudicio,quod canon de illis praceperit, definiri.

~|^V QJV & STIO  Vlil.

j E vitima vero tjuaflione jic (latutum eji  in conci-
1  /  lio Neocatfarienfic.p.čr/o.

C. I. tj Preibpter.ejui ante ordinationem con-
Jitctur Je corporatirer Upfitmpoftea
non ojferat.

Vi h admifiteorporale peceatutn, Jkhicpoftea
V_/_presbyter ordinatus eft,fi confeffiis fuerit, quod
ante ordinationem fuam peccauerit , non quidem of-
ferat :maneat autem * in aliis officiis propter * 1  eius
fludij vtilitatem. Nam estera peccata cenfuorunt plu-
timi etiam ordinatione priuari. 2  Quod fi dehis non
fuerit c 6 feITus,nec ab ali/uibus poteft manrfefte con-
uinci.huirtpfi de fe poteftas eft committenda. Simili-
ter fc fi diaconus in eodem culpz generc fuerit inuo-
lutus.fefe a minifterio cohibebit.

1  ^ Propter eius ftudij vtilitatem—..] Gracccff.S^.
iJjij otliduj cm>s$lv),id eft,  propter ftudium ac diligen-
tiam,quam rateroquin adhibet.

2  Priuari.] Grac'e Ugitur,-T&j atpttvaf,

ideji ,rnanus impoiitionem dimitti. tjucmad.nodumferc

a .Biirc.1.2 ,2os ,lno p .6.C&.2I0.  b cum

proprio epi Jopo.  c al.difcutiant.  d al.dimm dilatio-
ne.  e Burf.l.r,c. lH0p.se. 214.  f Supm.nid.cap.
Jixttuiffii>’ic ,ir di/hnlf. 07 . epifcopus.  g al.nexum non
rtttaluunmr.  b Rabamu lib. peenir.c.i. Polj.1.4.rit.39.
Burcb. I. 2.C. +!)■ lito p 6.c.i^o. Pann.l.}. c.isi. Cap.10.ilid.

i til.tamen,

660

venit Diontfitu, na tu verjionem cateri ceUettens artulmnf,
hac temen tiaufu-UomiJJa. hac virjio.cjuam Gretitm
ajfert,eftprifat, nuet elr in colieclione I/idori. Itn cx bil  vete
lotite a/iaeliciturfententia, cip. auBorglojjapurarit.

C. II. tj Def.rutenret alrurio./ičarni*Jregiiitd-
te dcliejuerint, epifccpi ar In trto
JiibiAteant.

Item  exconcilio I!erdenfi,r.y.

H I, a  quialtario Dei deferuiunt.fifubitbinflenda
cdrnis fragiiitdtccorruerint, & Domino relpide-
tedignepoenituerint.itavtmortificato corporecerfh
coutriti facrificium Dco ofterant, maneat in potellltt
pontificisjvcl veraciter aftličlos non diu fufpendae^.
veldefidiofos proli.siore tempore ab ecclelii corpoK
fegregare: itatamen.vtficofficiorum fuorum locare-
cipiat.ne poffint adaltiora ofticia vlterius promou«'.
Quod fi iterato velut canes ad vomitum reuerii fuf‘
rint,& veluti fues in Volutabris luti iacucrint, nonfc"
lum dignitate officij careant, fed ctiam fanftam co« 1 '
jnunionem,nifiin exitu.non percipiant.

C. III. t[ Exminiftris ecclcfiagcnftipn ferai'
tutemdcuoccntur ciufdem.

Item  ex concilio Toletanos. c.r«.

C Vm b  multsc fuperincontinentia c  ordinisd ( '
ricorum hadenns emanauerint fentetia pat 11115 ’
Sc  nullatenus ipforum reformari quiuerir corred 1 ^
moram, vfqucadeo fenrentiam iudicantium proti* '
re commifia culparum,vt non tantum ferretur vit' 01 ,
aftoiesfcelerum, verfun Sc  in progeniem danm 310 ! ]
Ideoq; quilibetab epifcopo vfq; ad fubdiacom" 11 ^
inceps,qui vel ex ancillac, vel ex ingenua deteft* n
connubio in lionore conftituti filios procreau«' nt '
li quidem,ex quibus geniti probabutur, canonita c
furadamnentur.Proles autem aliena.dpollutio 110 ^
ta,nonfoIitm ha:reditatem c  numquam accip l( !’ (< l
etiam in feruitute eius ecdefia, de cuius , facerdo , ‘ , t ,
miniftriignominia nati funt,iureperenniina" e “

C. lili- £ui confitetur fe ante ordinatie 11 ^

peceajje.no n fa. njicet: amuichu Au¬
tem deponatur.

Ttene  ex concilio Manini Papir,cjf. — tf it,

S I / quis presbyter ante ordinationem f ccC  .jjte
žepoft ordinationem confeflits fuerit, ] 00  fP o-
peccauerit, non offerat, fed tantum pro rtliS 18 ^!.
men presbyteri portet. Si autem non ipfe c 0 ? 1 j 1 h>'
fed abalio publice fuerit conuičlus nechocif' 1 ' tir
beat, vt iiomen presbyteri portet. Similiter*
conis obferuandum eft.vt ii ipfi confcflifueriP 1 ’
nem lubdiaconi accipiant.^

C. V. tf De manu facerdotit, tjui alt ecclefa i 1  ~
ratur, ličite faeramentafu-

Item  Nicohus

f/e  ATeiei ne  •

ad con/ulta ^udgarorum^^'  Jč'

rolcir ^1 n Hill ^ p.jf'

n Cifcirantibus b  vobis,fi a faccrdote, q ul

- ----- 4  jpf*

prchelusin adultcrio,fiue dehociola
fus cft,debeatis communioncm fufciperoi 11 ^ puf'

fpondemus. Non poteft aliquis,quantumcun J T l( ,ri*
lutus ftt, faeramentadiuina polluete jquxp u ^jjj^'
cunelarum contagionum exiftunt: necpotef * , ( i^
dius per cloacas, &latrinas rranfiens, alicjuj^
contaminationis attrahere_->-Proinde qualif t ^
cerdos ftt,quac lanfta lunt,coinquinarenon
circo ab eo, vfquequo iudicio cpifcoporu re P r
communio percipienda eft: guoniam

a Di(t.fo.ht,quialtario.  7 \abant*s l.pcctrir.c.i-

b

c.7+.luop.is .c.87.  b luo p.6.c.4.2 f.  c
d al J ali.  c al.harcdaatcm parenrum.  *

Martini Brachar.Ex conc.Neoca/ar.c.g • & lo.Burc  • ^
luo p.6 ,c.t+9.Pan.l.3 c.ifo.  g al.nriueant.  ll  ..J'
tobab.dcr.ičr mul,ca. vtjlra duxtt.

£ al.rtrnieaur.  ** c •"

itf.IuoP.j.c.Sje P f 1n \Ljr

Caufa XVI. Onseftio I.

66l

miniftrando fe tantummodo laedunt: & cerea i fax
acccnfa fibiquidem detrimentum praftat, aliis vero
lumenin tenebris adnuniftrat: Ec  vnde aliis commo-
dumexhibet,indefibidifpendiiuh pra’bct. Sumite cr-
§o inrrepidi ab omni faccrdote Chrifli myfteria : a.
quia b  omniafide <  Chrifti purgantur. Fides d  eft
cnim,(ju 2  hunc mundum vincit: Ec  quia non dantis, e
icdaccipientis fitjdiceiue / beato Hieronymo [Ad
credendum in anima omni baptifmus eft perfedhis: Ec
m omni faccrdote corpus Chr/fti eft perfe<ftum_^.]
fQuirurfus faerse fcriptur$ g  concordans ait: [Priut
q,uamaudias > neiudicaueris qucmqnam: ] atquc ante
probationem acculationis illatxneminem atuacom-
»unione fufpcndas :quia non ftarim_>> qui accufatur,
leus eft,fed qui conuincitur.chminofus.

1  *[ Et A nte legebar ur : Ecc.R eft tutum eft cx ori¬

ginali,cx c]uo alia etiam funt cmen dala,&addita.

2  Hieronymo. ] Eft in epiflola de feptem gradibus,
fyiiM(ulmodum & quod fequitur , priufquam audias, Ecc.

ibidem [uperim.

C A V S A~~ X v"T~~

Vidam alba* habelat parochialem ecclejiam:
inftituit tbi monachum, vt officutm cclebrarct
populo :poJJedtt eamper cjuadraginta annos fi¬
ne ali cju a inteipell&tione: tandem puerela ad-
uer/tu abbatem motietur a clericif baptifmalii
mltfiajn cv.im diccceji parochiana ecelefia tila confiftebat.

T  • H'icprimum ejuarirur, v trum monachis liceat populit offi-
cia celebrare pecnitentiam dare , & bapti\are.

*  • Secundotfi c o nr iger it eos capellam habere epifiopali bene-

ficio,an ab eiifint infituenda,an ab epifcopis.

3- Tertio.an tura eedefiarum praferiprione to lian tur.

+> Efuirtofi ecelefiaaduerfus ecclejiam praf ribat ^ an etiam
. monaflerium aduerfm ccdkjiam p raferibere p ofiit.
f* Hvtnib,fi capellam in fuo territorio adificatam iure terri-
torijfibi vindicare valeat.

Sexto Jiarchipresbyter, vel epifcopus fua aufforitate , non
tudictaria fententia capellam illam inepferit , an ea-
dat a-caufa: vt ecclejta^cuiprafidet , non vitra habeat
im repoJhenditfuodfuM pa flor iUicite vfurpauit.

■ Septimo cju&ritur t filaici capellam illam tenebat(vt cjtti-
bufdam morit eft) & in mamb tu abbatit eam ref ut a-
uerint><& ordinandam tradtderint, an c on fen fi epijco -
pi,ir clcricorum alb cu pofiit ca m ten ere.

QJf  A S T I O F.

Vodmonaehi officia populit celebrarc no pofiint,
multit aufloritaribus probatur : Juani  prima
_ eftillafamfts Nicena: fynodi >qua-dkitur.
laput hoc ne% in prima Nicana fpnodo^te^infecunda
bdi c babe tur.

I. ff Monachorum conuerfttio ab omnibtu
. debet ejfe difanta.

bpLacuit h  omnibus refidentibns in fan<fta Nicena
^  fyncdo,vt monachorum coiicrfatio,& vira fccun-
«m etymologiain nominis ab omnibus diferepet.
°«achus enim grxce,latine ftngularis dicitur. Vnde
0na chum per omnia fingulariter agere^ oporter.
Vi^niobrem firmiter.Sc infol ubili ter omnibus prseci-

* lus > vtaliquis monachus poenitentiam nemini tri-
^ at ,nilifibi inuicem,vt iuftuin eft: inortuufn non fe

tetnonachum  in-monafterio fecum moran-
n^irejfifbrtuito quemquam aducnietium fratrum
m ® n  conngerit.

'Ib ^ Moriaferu difbriH i onemet erclefiafliium rni-
- titfierium  q ulili betfimul ten er; nou pot eft.

i* minifitrU:  b \AlUrum r,.

ftpiez  ' C  4/. danfi, merit um.

662

IQ

S -C 6 .

V 6 .c,

2 l +'PdyJ. + ,ttt.)$,

c a L in fide.
f In ep/{tola de

h

f, • Ecdef.n,  h +AnfelmJ.S‘

/■  J o

De mcnachis, 5c c»-
nun iurc.

Item  Grcgorius loanni Rauennati epifco-
pofib.f. epifi.r.

N  Emo *  poteft Ec  ecclefiafticis obfequiis ^  dc-
1eruire,&in monacbica rčgula ordinate pcrfifte-
rc: vtipfemonsfterij diftrieftionem renčat, qui quoti-
dicin mimfterio c  ccc/efiaftico cogitur perinancro>.
C. III. CfMonacbi,qiti addericatum pro/Ko-
uentur } a priori propofito dtfccdere
no)i debent.

!  Item  Inuocentius ad Vitfricium,

epift.2. c.ro.

D E d  monachis,quidiumorantes in monafteriis,
fi poftea ad clericatus ordinem peruenerint, fta-
tuimusnon debere eos a priore propofito difcedere.^
Si ergo(ficut hinocentius defintt ja fuo propofito eit difcedere
non licct: <£rficut Gregorini tefiatur , in monafttea regula de-
uote perfifere , dr ecclefafiidt obfecjuiis fimul deferuire non.
poffiunt,patet>cpparochianit ecclefiit monachipretfci nopoffunt*
C. 1111. *[ Monachus non habet officiu?n

docentu , fed plangcntit.

• Item  Hieronymus ad \iparium preibyterum i
akuerfUs Vigilantium.

M Onachus / non docentis }< <r fed plangentis ha¬
bet officium : qui vel fe > vel mundum lugeat, Et
Domini pauidus praftoletur aduentum_/. %

C. V. *[ In populan fequentia monachi
efje non debent.

Idem adPaultnum, de inflitutione mo-
nachi y  epift.13.

S I ^  cupisefle,quoddiceris,monachus>ideft,folus,
quid facis in vrbibus , qux vtiq; non funt folorum
habitacula, fed multorum 5 & infra.  Habeto fimpli-
citatcm columbx, nc cuiquam maehinens dolos,&
ferpentis aftutiam_-;, ne aliorum fupplanteris infidiis.
Non rnultum diftat in vitio, vel deciperc pofle, vel dc-
cipi.Chriftianura, i  quem fenferis tibi aut fcmper,aut
crebrode nummis loquentem (excepta eleemofyna,
qux indifFerenter omnibus patet jinftitorem potius
habeto,quammonaehum. Prxtervi<ftum &veftitum,
&manireftas neceflitates nihil euiquam tribuas :ne
filiorum panem canes comedant.

C. VI. ^ %M on nehat pafeitur,
clcrici pafcunt.

Idem ad Heliodorum de laude vita foli-

taria, epift.r. \ ,

A Lia K.  caufa eft monachorum, alia clericorumL-/,
Clerici pafeunt oues.ego pafcor: illi de alrario vi-
uunt,mihi quafi infru<ftuolx arbori fecuris ponitur ad
radicem,fi munus ad altare non defero.ežr infra.  <[[Mihi
antepresbytcxum federcnon licer. Ulic, fi peccauero,
licetme tradere l  fatanrc ininteritum carnis, vtfpiri-
tus faluus fitin dieDomini lefu-

C. VII« ^ Non licet alicjv.id monacbu agert
fine pretbpterorum conflio.

Idem m  adRufticum.

E Cclcfia * habet fenatum ooetum presbyterorum ?

finequorum confilio nihil monachis ageredicet.
Roboam o  filius Salomonis ideo perdidit regnum,
quia noluit audire presbytcros fuos. Senatum quoquc
Romani habebant,cuius coblio cun<fta agebantr^t nos
habemus fenatum noftriim ccetum prcsbyteroruiTL->.

lApudG .Hicron ymUm in comentariu ad c.3 .Efaia^vnds
hoc caput vtdtturac/cptum)mc  /^i/^r.R.oboain filius Sa-
lomonis ideo pudidit regnu, quia noluit audire prefi*'

^ luQp.3 % ca.il>\ ■  b al.officiu.  c  al.ob/erjuio.  d Poly {
ibid.iAnJ .ca.67.  c ul. J. ni ar e.  f P0ly.ibid.sAnd.L7*
CA.i2S.luo p.7. C.12S.  g al.dotioru Pann.L3.cj76.  h luo
p.7.c,2. Pann 1 3,c.i7f.  i al.dectpi Chriftianum. Quem.~]
or'g.  k PoJy .ibid.sAiifit.l.7 .ca.123.  1 r.Conn.12.  m Ha-
betttr in comm.aU c.j.Efaia , u Deufdcdit p.s . o 3.Reg j  j.

X  a

663

Ve monarhu, & e»-
rum ture.

by tercs. irpenlo inferim.  Senatus quoque ccnfulta di-
cuntiir Se principes quondam Romani confules nppel
lati funr.velaconfulendo ciuibus, vel ab agendo cun-
daconfiHo. Etnos babemusin ccdefia fenatum no-
ftrum,coc-tum presby-fe'rorun'i_>.

C. VIII.  af Sciundiim etjmologiam nominis,
fclitarsc.ni vilam ducat monaehiu.

Irem  Eugeriias Papa.

ij. -p Lacuit a conimuni noftro concilio, vt nullus
1  monachorum pro lucro terreno de monafterio
exirc ncfandilfimo a ufu prikimat, neq; pcvnitentiam
dare neq; ti!ium de bapti-fmo accipere, neq; baptiza-
re,neq; infirmumvifitare,neq; mortuum fepelire,ne-
queadecc!eliamfecularem tranfire, ncq; aliis quali-
bufcumqtie negotiis fcle implicaro :fit dauftro fuo
contentus :quia ficut pifcis lineaqua,caret vita, ita li¬
ne monafterio.monachus. Sedeat itaquefolitarius, Se
» taceaugnia mnndo mortuus eft, Deo autem viuit. 6
Agncfcat nomtn fimm: Monos enim griče, latine
eftvnus: achos.gracejlatinbtriftis-fonat. Inde dicitnr,
ide ft.vnus triftis. Sedeat ergo triftis,Sc officio vacet.

' *[ ^Inflnssu stiam citat ex decretit Eugenij, ir ex eodstrn
■ ha lotu S- in vetuflo Decretorum libro.

C. jX. OJ ^AbJsjj cpifcopomm confenfu epifcopalia
ittra moncicht'non vfurpent.

" trem  Pafthalis 11. Vilfori BononienJSepifcopo.

P Eruenit c  adnos(vndevaldemiramut)quodqui-
dam monachi,8cabbatesin_parochia veftracontra
fandorum parnim decreta epifcopalia itira, Se officia
libiatroganter vindicant: videlicct poenitentiam, re-
milfionem peccatorum,reconciliationem, decimas,8c
ecclefias :cum abfq; proprij epifcopi licentia.vel Apo-
ftolici fedis audoritate hoc nullatenus prsfumerc de-
beant: ficut in Chalcedonenfi concilio de huitifmodi
ilanftispatribus tantum eft,Se fub anathematis vin-
culo monachisomnibus ptohibitum-’. Mandamus d
itaq; diledioni tui.vt eos conuenias, Sc ne talia dein-
ceps prifumant,omninoprohibeas,

C. X, C 'Dr rodim.

Item  Calixtus Papa 11.

I Nterdicimus etiam abbatibus, Sc monachis publi-
cas poenitentias dare,infirmos vilitare, 8c vndiones
facere,8c Milfas publica3 cantare.Chrifma,Sc oleusrw,
confecrationesaltarium_,,ordinationes e  clericorum
abepifcopis accipiant,in quorum patochiis manent.
C. XI. y Monachi intra claiiflra morantei, clc-
ricorum officia exterius non
miniffrent.

Item  Alexander II.

I Vxta f  Chalcedonenlis tenorem optimi concilij
monachis.quamuis religiolis,ad normam fanfti Be-
nedidii-ntra dauftrum motati pricipimus: vicos, ca-
ftella,ciuitates peragrare ptobibemus: Sc a populorum
pradicatioue omnino celfare ccnruitnus : nili forte
quis de fuai anims faltite follicitus, vt eorum habitum
airumat,eos intra dauftrum confulere voluerit.

C. XII.  If Monachi,ejui funt in ciuitatibtu,epi-
Jcapo debent ejTe fiibscili.

Item  ex concilio Chalcedonenfi, c.+.

a  Vi S  vcre,pureq; folitariam eligunt vitato_>,di-
gni funt conuenienti honore. ’ & infra,  Eos
vero,qui pet ciuitatesfingulas,feupolfelfiones in mo-
nafteriis funt, placet nobis epifcopo elfe fubiedos,Sc
quieti operam dare, atq; obferuare ieiunia, Sc oratio-
nes,in locis,inquibus fernel feDco deuouerunt, per-
manentes, 8cneque o  communicare eccletiafticas,

Decrcti Sccunda Pars.


nequc ficulares alicjuns attredare adionet, reli#*
quentes propria monafteria: nifi forte iubeantur pro
pter vrgentes neceflitatcs ab ipfius ciuitatis epifcopo,.
Etneminem feruorum fufcipiin monafterium_,,vtlit
cum eis monacbus.nilicuni domini proprij licentia. 1
Priterettntemvero hscdecreuimus extra comimmio-
netn elfe.ne noraen Domini blafphemetur. Connc-
nit vero ciuitatis epifcopo curani_,,foilicitudineniqBe
neceflariam monafteriis cxhibere_->.

1  Honor zd\Sepuitur contincntcr c. ffuidam rmncbol-
infra,iS.p.o.puodeflex eadeprijca ver/ione, atep caputhec.

2  ^[Et neq; communicare.] Gracecft.pifrefosimcM-

sr.xstsy.3tc  , p.i j7t [hiomrsic rv.s.tor/jfir 7rpcoyiyp.'r,i. 1

\mysiruveiv .idcft.nec^-,  ecdefiaftica, neq; utcularian«'
gotiaturbare,veliis fcimtnifcero-

Hit ita refpondetnr.^Aubloritas rila Nicanafynodi prisilit
monarha de monaflcriu exire,irtpcr cape lini moriuoruns fipnl'
turai celebraro: confluere videlicct more clericorum sid cuiuJUld
cxeqtaai celebranias.Catenanf apud monaflerium alitjtsiif 1 '
metipfv.m tumulari voluerit,non ellprohibendue.

C. XIII. ff Miffkcelebrari,ir mortuifepeliriin
monafhrio nonprohibentur.

Vnde  Gregorius feribit loanni epifcopo de vrbi
veteri, lib.i. cpitt.it.

A Gapitusabbasmonafterij fandiGregorij, * ' B “‘
nuauit nobis plurima fe a velita fanditategl all)r
mina fuftmere:qubdin codem monafterioMii&f
hibeas celebrari-. mottuos etiam tbidem intetdi« s .^
peliri.Aqua inhumanitate vos hortamur fiifpendi' l _
fepcliri ibidem mortuos, Milfas celebrari, nulla vlt { ‘
rius habita contradidicne, permittas.

C. X1111. Non funt caffanda pist volan-

tares defunftorum.

Idcm lanuario Caralirano epifcopo,

hb.l .epiol.sj.  ,

A Dmonere te volumus.ne pire viuomm, aut ^ c,i .

dorum voluntates tua (quod abfit) rcmilS 1 ” 1  ■
caftentur.

C. XV. Tcftaroru arbitrium fermri optd 11 '

Item  Gelafius Papa. . j, t|

C Onfideratio c  cccleliaftica: vtilitatis hocp 0 ‘ tU  - j,
exiuftadifpofitione r teftatoris feruadu
r f DiCpoCitione.jln vetuffit exemplaribiu
penfation e_a,

C. XVI. tfVeeodem.

Item  ex concilio Triburienfi, c-rr- , ■ [(l »
—- Bicunque d  facultas rerum,8c opportunitai i ,

V porum fuppetit, Scc. [ficut in eodemcapi«
legitur in caula eorum_>, quide dioeccfi addi« c f rl ,
tranfierunt.] ‘ttf

fln alicjuot vetu/lh codicibue captit hoc coniuisd«' 11 ’-,^}
Ecce bit authriratibua patet, cjuodJi pust apnel mof.sr
f pultu ram ji vi c/igere voluerit, Ubere d monacbil pol ; ' : ll.j
n. Vndelipuido calligitur prohibitionem idamNicaolJl
propter tmprobitatcm circumuagarstium ejfefitllam.

C. X V 11. of Monachi , pui fine licentia tpif*'
pi vagantur,ad propria loca
redirc cogantur.

Vnde  in Chalcedonenfi concilio.

a ^Anf.l.s.C.7S.& 1.6.C.01}.  b vittua. c rlnf.l.t.c.vir.
d Infra ead.ptii vere.  e al.ordines.  f Juo p.j.c.it i.
g Corrcor.Ca.l.f .c.tj .Poly .l.j,tit.r. s/j- L 4 . rit. j a-. rinfl./.
c. 14 .  h »l.CcclefiaHicit.luo p.j.c.i.Panu.l^.c. 174 .

c. 2 j. legitur.

O  Vidam monachi nihil habentes libiinium

_ I ~ i J  A 1 Af.AV.1,. rt, T 1 ! ni 1 1

ik

V / proptio epifcopo, interdum vero etiani 1 “' £ j ll r
ab co fuetant excommunicati,veniunt ad regi arn . 0 ,,f<
tatem Conftatinopolitanam: Sc in ea pcrturba^ |lV i
tranquillitati ecdefiaftica infernnt. Sc diueri" jjl
domoscorrumpnnt. Statuit igitut fanda (pnoi^ '.jc

primum commoncri, r vtescanta regtaciuuj

-—-— —

a al.cossfienda.fmasf/,yvo)ttlvu.  b dl.Ošlu.l.p
tbtfacAnfilm.l.r.c.6C. Hicahpuotcpiftola vtrb»0H>i (t

c tj.p.:.vitima,  d t/.p.i. vbis-un^.


66j

Caufa XVI. Qudtio I.

cvmnon:rifttennt t nccfzcularibuf caufit

666

«»um cos mtiitoi deiici, ac inde per defenforcm com
pcili.vtad fiia locarcdeant-
1  UT Cotnmoneri.] In hacpotijfimumpofrrstn*parte vi-
aerur ds inauftrta verjio prifca, in epitomem rsdacta. Integsr
san on fic habet.

as<tyicKWM$čions K*'/,e*KSt  ^

psvzčorns \rxri ris tfrts \ 7 wnc 0 -

ms>in j  čre Kj aKDivavijm -nup cwrS,t(^s?*eapc

Zamre? 7 lw &uai>ijju<nw 1&Gi>v9cU)Tiyis7ro\iv , v?n  sroAt)
vteuirvi Skroji c v n fo&pjibs eu^oiZvreg^t^ JvgvGvtTT?
r!w mckusimukIu/  t&TUjUtnv , eu/xrezKUo* ts oihsvs t.-
WV‘WQA01V  t ujvjj  >) <&yioc 07w$(?(§h>) ris? toihtus  v&rv
7Ki*%.fyu G&Tf^OV &]#  tŽ C OtŽtKH 7*$  >tj K^>_
f cttinv)i7ro}<tv ccpvTurtjs duK^rim e^n Tve^t^cv rif
fkanfam trn; TmteotsM  j tois  cw rtis vrfHp^ji&t-cnv tTnp&t-

HlSV uicU%U.OTXv7t$ ,  C ČUtTobf  J rS aciroS

•*Ji«scw?«*,tt35,>d racc/e  nj/^tr.>M^Za*tu ro7eise.

f PcruenitacTaures fatifta fynodi, nonnullos clen-
eos & monachos,quibus nihil n proprio epifcopo eom
Biilfum eft,quibusq; imerdmn ctiam ab co commu-
nione eftintcrdičlum_,,ad regiam Conftantinopolim
feconferentes, diu ia ea taorari, tumultus excitantes,
& datum ecdefiafticum pcrturbantes, ac domos non-
Rullorumfubueitcrc_j. Stacuit igitur famfta fynodus,
huiufmodihomines primum quidem pcr defenforem
fanftiflima Conftantinopolitana ecclefia admoneii,
vtexregiaciuitate exeant: deinde vero.fi impudentcr
agent« iifdem negotiis harere perfeuerauerint.ipfos
ctiam inuitos pcr eumdem defenforem ciici, & ad
propriareuerti loca.

C. XVIII. y Monachi circumuagantes per
defenforet funecompcUsndi.

Uw>Pelagius Papa Paulmo Solieario.  »

P ’ P.obmum Phana, i Sc  Milianum, atquc Probinia-
tium.i’ vel.alios pfeudomonachos ioanni defen
tiri pracipimus, vteos debeat detinere: quatenus, fi
quam defiderant fua contentionis rationem cogno-
lcere.ad nos,vt informcntur,dcbeant exhibcri. Certc,
fifolaobftinatione.ab eccleltaftico corpore luntfcilfi,
inReatina c (ficutpetifti)iniula vtcxulent, pradičlo
iefenfori diudirms imungcudum_j.

' f Phariac.]d« c/l cmendati cx ^Anfilmo.ir Polycarpo,
*i mitu lc^crctur,Simin^.EJI nit P.harjn ciuitM Dalmatin.

C. X1X. f Hutlcu mmach-M prt ter Dimiiti
faccrdctei mdetttprtdicare.

Item  Leo Papa adTheodcritum epifctpum
C)pri, epift. 6t. Al. 63 .

A Mcimus d illud ctiam, quod nobispropterim-
ptobitatem quorumdaminonachotureligionis f
vedri verbo mandaftis pcr vicarios noftros,& hoc fpe-
cialitcrfiatucntcs,vtpr*tcr Domini faccrdotes nullus
^deatprjdicarCjfiuemonachusfiue laicusille fit,qui
•tnuflibet fcientii nominegloriettir.

Prff/n heceapite it vtrium c ji exprejfnm , & generali con-
^totianccuacuarum. Quod veroptenitentiam dareprohtben-
f tr t indeell >  ejuia nalit faierdotum Ucet aleeritu parocbianum
fy Art \Vtl folaerc.MonarhiJtatcm, itf in dedicationc juipref-
ojrtTatiu {fiiatir eatert facerdotet) hapi ijandi , prt dir audi ,
fanittnttam dandt.peccata remittendi, benrjutit ecilejiaiiuu
Prfuendtriri poteftarem accipianr ,vt amplnu, itperfečlitu
^antet^ita Jacerdotalu offirij ejje fančforam Patrumeotiffi-
tH ‘nniljiu comprobantar : ramen execurioncn*Jut potcflatu
r j l!  ^tbcntjtifid popalofaertnt eleili, it at/ epi/lopo ram con-
^fatbbatu ordinati. Ecclt/iafhcas vcro,aty e  facularet acho-
jj/jtrtOareprtkibetar, vtno prafumant/iii patrocinia caa-

, »IfrluttttM&kSttitim.'

jd'tit.}+. ,Anftim. t, 7 , t.ijr.

“ Bmh.l.ia.iil,  c al.n

b
c-

regionii.

at.Probianam Poly.
firtajfe Ryrhymia.

farnm.nifi.a!/ epifcopo

occupentur , verejidcant cognitorei dirimendarumlittaon.

C. XX. OJ Monachm defcnfbrfieri non debet.

Vnde  Pelagius firihit ^Antoniapatti-
cia,& t i ec: J.

D E a  pratfentium portitore, quod defenfor faflu«
non clbnulla vobts animi moleliia lit: quia vere
fatis amatiffimum habeo de ifto propofitoadillud
officium homines deduci, in quo nullo modo,qu*a
monach* Deo piomifla funt, valeant adimplcri Om-
nimoda enim eft illius habitus, 8cilUus oflScij diucrli-
tas.Ulic enim quies,oratio, labor manuum: at hic cau-
farum cognitio.conucntioncs.atdus, publica litigia, 8e
qtaa:cumq; vel eccleCaftica inftituta, vel fupplicatium
neceditas pofcit.Faciat autem Detts,vt tales lint hi,qui
vel a nobis in ifto habitu nutriutur, vel in monafteriis
crefcunt.vr prouefta atate, & vita prpbata.non ad liti-
giorum officia.fed ad facerdotium valeant piomoueri.

Gela/iui tamenjjieut in traclatu de promotionibus clerict-
ram inuenitar, in capira/o ilio, Monachus  C nouitias.itc.)
permittit illos ex di/penfatione fieri defenforet.

z.pars. d pip c d vero facerdotalinm officiorum potefiatem
habeant,teftatur  Ambrolius dicent.

C. XXI. ^ClertcoramofjiciAcelehraremonaihiprep.
by teri non prohibeantar.

D Oftos,acprobosmonachos,presb) terij honorc_»
dedicatos,baptizare_j, pradicare_,',poenitcmiam
dare.debita miferis laxare, & decimarum, primitiaru,
oblationum viuomm Sc  mortuorum pottione iufta
perfiui debete, moderata difpenfatione commenda-
mus ; vtiuxta Apoftolum d  de altario.cui feruiunt,
viuentes per obfequium Dominici plebis panem Si
vinum immaculata beneditftione transformetincor-
pus & fanguinem Domini noftri Iefu Chrifti.

Oj ^ApuciB. ^Ambrojinm nihil taleefi tnuentum: it vidt*
turaublorit aticuiue longe recentiorn.

C. XX II. f BenefieiueccUfiajhcu monachus
prcibytcr Ubere perjruarur.
Denjlnnocentius Papa.

S I monachus ad clcricatum promoueatur, beneficia
ei pleniter,& annom,8e decima donentur, abfque
vllaminoratione,&dilatione,vtquantb melius poflit,
iuxta poflibilitatem fuam,quando ncceflitas cxtiterit,
ad opera eccleliaftica, & iplam reftauradam cccleium
adiutorium faciat.

C. XXIII. f T)e eodem.

Item  Gregorius.

M Oderamint * Apoftolica auftoritatis decernl-
mus ,vtmonaehi,fi presbvteri) honorc dedicati
funt, cum Ugandi foluendrq; poteftate, decimarum-j,
primitiarum,oblationum,donarionum,qu*liunt pro
viuis,& pro defuniftis,portionem iuxta / canoncm ad
fuam ,proximotumq; vtilitatem merico perfeiftioris
iuttitisnon minus, quain catert faccrdotes laudabili-
terlibivindicent.

C- XX11II. ifCleritortimofficiamonaMpref'-
byteri Ubere adminijlrent.

Idcm.

E X S  auftoritate huius decreti ( quod Apoftolica
moderatione, Sc  pietatis officio a nobis ell confti-
tutum)facerdotibus monachis Apoftolorum figuram
tenentibus,liceatprqdicare,baptizare,communionem
dare,pro peccatoribus orare, poenitentiam imponere,
atq; peceata foluere_,.

C. XXV. d/Monachipreibyterij honorc dccora-
ri,poteJ}atem hab c ne Ugandi
dr fdu.cn di.

Item  ex.decreto Bonifacij Papa.

a luo p. 7 .c. 2 j.  b al.aliud.  c dittinct .77 .C.vdr.

d i.Cor.f.  C ^inf.l,7,tnfine.  f al.iuilo canone,  g nj.tb.

r 1

667  Decrcti Secunda Pars/ 66 $

S Vnt *  nonnutlinullo dogmate fulti, audaciffime
q uidem, zelo magis amaritudinis, quam diledio-
ris inflamati.afiereiltes monachos, quia mundo mor-
tui funt,& Deo viuunt, facerdotalis officijpotentia in-
dignos: neq; poenitentiam , neq; Chriftianitatem lar-
giri,nequeabfoluerepofleper facerdotalis officij diui-
nitus fibi iniundam potelbatem: fed omnino labiitur.
fr infra.  q[ Neq; enim beatus Benedidus, monachoru
praceptor almificus, Juiius rei aliquo modo fuit inter-
didor: fed eos fatcularium negotiorum edixit expertes
forc tantummodo. Quodquidein Apoftolicis docu-
mentis , & omnium fandorum patrum inftitutis non
folum monachis, fed etiam canonicis maximopereim
peratur. * [Nemo ' enim militans Deo,implicat fe
negotiis ficculanbus.] Nos vero tantorum patrum in-
•ftiurti exemplis (quibus peiiculofiffimum eftrefraga-
ri)credimusa facerdotibus monachis ligandi foluen-
diq; officiusi Deo operantedigne adminiftrari, li eos
digne contigerit hoc miniftcrio fublimari. fr infia.
5f Deccttantes igitur monafticarpofTeffionis presbyte-
ros facerdotalis potentii arcere officio, omnimodo
prqcipimus,vt ab huiufcemodincfandis aufibus repri-
mantur inpoftcrum: quia quanto quifque eft cellior,
tanto eft & in his potentior.

€ Cafut hoc citrn nonnullu altu mijfum efi ex Hifpania, de*
firiptum ex vetu/lo codtte Monasferij Populeti: cuitu hic eft
ritulut,Ex  concilio Bonifacij Papa:, quiquartus a beato
Gregorio: quomodo Monachis liceat cum facerdotali
officio vbi,& vbi miniftrare—.

1  51 Nemo enim.] Hacfcriptura fententia abcffa codice
■Popu/eti,Polycarpo, fr Iuone.

Hit omnibtu auBoritatibueperfficuc motiffrarur, monachos
pojjepoenitentiam dare,bapd\are, fr catera facerdotalia officia
ličiti adminiifrare. fijuod vero populi cleBionc  , eptfcoporum
inflitutione , fr abbatu confenfu potefiatem fuam exequi va-
Uant,Hieronimi, fr Gregorij auUoritateprobatur.

C. XXVI. fi Drgne in monafierio viuens ,per
populi elcBtoncm ad clcricatum po -
terit promoueri.

cAitenim  Hieronymus adRufficum
monachum,eptfi.f.

S le viuein monafterio, vt elerieus eflemerearis. fr
infia.  Multo ‘  tempore difce_j,qus poftmodum
doceas : Scinter bonos femper fedaremeliorcs.Qupd
fi populus.vel epifcopus tein elerieum elegerit.age ea,
qus clericifunt.

7  5[ Multo tempore.] lAliacff verborumficries,frcla-
riorapudB.Hiennymum.Cxxm  ad perfedam,inquit,acta-
tem veneris.fi tamen vita comes fuerit, & te vel popu¬
lus.vel pontifex ciuitatis in derum elegerit, agito qui
clerici (unt, & inter ipfos fedare .meliores : fr infia.
Multo tempere difcequod doccas.

C. XXVII. fi .A d erdinem c Ur it at m promo-
ueri monachi pojfunt.

Idem ad eundem eadem epiftola
fuperius.

S I c  cleticatus tetitillat defiderium_i,difcas quod
poffis docere, & rationabilem Chrifto hoftiam of-
feias :ne miles ante, quxm-tyro, ne prius magifter lis,
qulm difeipulus. q[ Non eft humiiitatis mex',neque
menfurae iudicarc de dericis, & de miniftris ecdelia-
rum finiftrum quidpiam dicere.Habeant illi.ordinem.
&i  gradum fuum: quem fitenueris , quomodo tibi in
co viuendum lit, editus ad Nepotianum liber docere
tepoterit. 51 Nune monachi incunabuIa,moresq; dif-
cutimus, &eius monachi, quiliberalibus ftudiiseru-
ditus.in adolefcetia iugum Chrifti collo fuo impofuit.

a  sAnfelm.ibid.Poly.l.4.tit.}+Juap.7. f.«» b l.Ti-

pooth.t.  C luop- 7 .ca.f-.

Primnmq; tradandum eft.vtrum folas.an cum aliista
monafterio viuere debeas. Mihiquidem placet, vth»-
beas fandorum contubernium : necipfe te doceas,K
abfque dodore ingrediaris viam, quam numquamia'
greillis es.

C. XXVIII. fin lečo. tjut abbas iudicauerit,
monachus eligatur.fr ab epifcopofia*
cerdoj ordinetur.

Item  Gelafius Papa.

j. r; l’quis monachus fuerit, qui venerabilis vit«m«'
ij rito.facerdotio dignus videatur, &c  abbas, fub ca 1
ius imperio regi Chrifto militat, illum fieri presbyte -
rum petierit.ab epifcopo 7  debet eligi,& in loco,qu»
iudicauerit, ordinari: omnia, quat ad (acerdotis offi*
cium pertinent, vel populi, vel epifcopi eleftionepro*
uide.ac iufte adurus.

r 5[ Epifcopo.] In duobui ve tuf! it codicib. /tgirur.ifo ^

C. XXIX. f Tempore maturitatit,ecclejiafii-
cit monachi promoueantur
ordinibu *.

Item  Syricius Papa ad Himerium,
epifi.t.c.t}.

M Onachos *'quoq;,quos tamen morum graniti*

5c vits.ac fidci inftitutio fanda commendat, de-
ricorum officiisaggregari &optamus.Sc volunuisdrt
vt,'qui intra tricefimum atatis annum funtdignii 11
minoribus, per gradus lingulos crefccnte temporcJ
promoueaturordinibus : & ficad diaconatus, velpiffi
byterij infignia matura artatis confecrationepe«*' ,
niantineettatim faltu ad epifcopatus culmenafa®'
dant: nifi in his eadem , qusc fingulis dignitatibus^ 11 '
perius prsfiximus,tempora fuerint cuftodita.

C. XXX. f EcclefiafHca officia necauidatUr
done monachi fnfiipianr,nec blandien- •
te defidia reffuant.

Item  Auguftinus ad Eudoxium,

epift. Sr.  . |

V  Os ^  autem fratres exhortamur in Dontr« 0 >
propofitum veftrum cuftodiatis, &vl<|i* < * ,•

perfeueretis: ac fi quam operam veftram mat« ecc
lia defiderauerit, nec elatione auida fiifcipiatis, # ^
blandiente defidiarefpuatis :fed miticordeobtentp*
retis Deo, cum manfuetudine portantes eum^n 11 '
regit,qui c  dirigit mites in iudicio, q docet manlu«
vias iuas ; nec veftrum otium neceffitatibus ecd £  ‘
prxponatis: cui partunenti fi nulli boni nfiniftt aIt '
vcllent, quomodo nafceremini, non inueniretis-
C. XXXI. of Gelafius  d tjuendamRuffinu0
monachum iubet facerdotem fieri, fr
in auadt.m bafilica or¬
dinari.

Item  Pelagius Papa 'Bone tpifcop*

Sauinati.  _ r

I N e  parochia tua,bafilica S.Laurenti;,qui |*P }
feflione filij & confiliarij noftri, virimagnificif 11  ^
dori fundata eft.officium presbyterij deefle co l n .° r
rnus.Et quia prsfatus filius nofter nobis retuliU ”.■
uenifle Ruffinum quendam monachum, oli* w>'
ta,religione,&moribus comprobatum,8c huncp 0 ^
lat ibi presbvterum confecrari(quodfubit6 fi« 1
prorogata / obferuantia non acquieuimus)id £ ° iJ(
ledio tuahis litteris acceptis, fabbatoveniente ‘ a
cum diaconum: 8c,fi Deus voluerit, & vixerim#s^ 1| ,
diana hebdomada presbyterum faciemus : quat £ ' j(1
fuperueniente Pafchali feftiuitate, faera minift« ^
memorata bafilica a pfona copetenti valeat adinjP^

a r Poiy.t.t. tit.}i. nfelm.l.r.ca.tot. luopt^fi.
b Pann.l}.c.t79.  c  PA 1 - 7 *-  d  / eU £ iu -
ly.l.t,tit-jl. ydnfit. 7 .o.f(^ Gelafio.  f fi

Caufa XVI. Qusft. I.

C, XXVII. <[Qui de clcrico monachus cffcitur,
proprio epifcopo ordinati te poterit eligi,
ir conjecrari .

Item  Gregorius Iib.r.regefh,epiIf.4o,

S I quem aclericatuin monafticamconrigeritveni-
re conuerfationem.fi tališ vit* monachus fuerir.vt
epifcopus,cui antea militauerat, eum dignum facer-
dotio prouideat: inloco,quo iudicauerit,eligi poterit,

& ordinati.

f VerinipfaB.Gregorijhacfunt.  Siquos autem a cleri-
«tu in monachicam conuerfationem venite contige-
tit,non liceat eis adeandem.velaliam ecclefiafn, qua-
tntnpridem milites fuerant.fua voluntate denuore-
ineare —j  : nifi tališ viti monachus fuerit, vt epifcopus,
euiante militauerat,facerdotio dignum prauidcrit, vt
•teo debeat eligij 8c in loco,quo iudicauerit,ordinati.

C. XXXIII. C[Sine teUimonieabbStiiadcle-
ricattu offcium monarhi noti
eligantur.

Item  exconcilio Agathenfi.c.ar.

M Onachi * vagantes.ad officium clericatus ( nifi
eis teftimorfium abbas fuus dederit) nec in ciui-
tttibus,necinparochiis ordinentur. 1  &infra.  q[ Sie-
simneceflefuerit clericu demonachisordinari, cmn
•onfenfu&voluntate abbatis prsfumat epifcopus.

1  ^ Ordinetur.] In eacilioipfi Jeejuiturc.fn.infi.20.1pfa.

C. XXXIIII. C it tu abbatii voluntate jno-

natbi ordinentv.r, ejuos pro vtilitatt ec -
clefa epifiopus ordinate
voluerit.

Item  exconciIio Ilerdenfi.cj.
r Vm provtiiitate ecdefis aliquos monachorum_»
epifcopus ptobaueritin clericatus officio promo-
eci tdos,cum abbatis voluntate debcnt ordinati. Ea
. tr o,qn5 in iure monafterij de facultatibus offeruntur,
^nullodicEcefanalegeab epifcopis contingantur.

C. XXXV. f[ Sine abbatu imperio e cclefafiica
minifleria monarhi celebrare non
prafumant.

Item  ex concilio Tarraconenfi.r.rr.

Onachi amonafterio foras egredientes,ne ali-
v ^quodminifteriu ecclefiafticum^praefumat agere,
j ,0 nibemus:nifi forte cum abbatis imperio. Simili-
^vtniUluseorum, id eft, monachorum,forenfis ne-
L *‘i ^jfeeptor, vel executor exiftat, r.ifi q> monafterij
Pofcit vtilitas.abbate fibi nihilominus imperante.
j- eHrubriea in plerifij {  veruifii. ?^am in vulgatu erat,

nc abbatis imperio ad clericatus officium monachi
* 0a 'ligantur.

c. XXXVI. ^Adckricattu militiam non eli¬

gantur defertores monaffc-
riorum.

Item  Atiguftinus ad faurelium, epi si. yS.

T b  epiftolam'benignitatis tu* deDonato,8c
t 4  * ratr 'oius,&quidrefpondetem.diu fluftuaui. Sed
, 0t  en «iam atq; etiam cogitanti, quid fitvtile faluti
iSilvV’ ( l u ‘^’ us  ‘ n  Chtifto nutriendis fertiimus: nihil
xj an i a “»d pccurrerepotuit, nifi non tfle iftam viam
*'*liMV rU ** Dci ’ vt  *" e  ^ ac '*' us  P ut et eligi adaliquid
J,pC ftfti fuerint deteriotes. Et ipfis enim facilis e
dpf 0 *’*°rdini dericorum fit indigniffima iniuria.fi
8>nt tt0rCsmona ^ er ' orum a< * »lilitiam clericatus eli-
»Ijp r: cam  ex eis,qui in monafterio permanent, non
•tiet.r | P r °b»tiores,atq;meliores in clerum aflu-
th 0ra , | ? mus:  forte(ficut vulgares dicut) malus

&t es  d. 3 .’. _°^ us  O^phoniacus eft, ita iidem ipfi vul-

l0 1us 'oesbtmtur, dicetes, malus monachus.
eucus eft Nimis dolendum, fi ad tam ruino-.

b U °t-7-c*.7.  C al.facHior.

hcmonachu , Jy et-

rum iure,  O / O

fant fupejrbia monachos furrigamus.St tam gnui con-
tumelia clericos dignos putemus,inquorum numero
fumus: cum aliquado etiam bonus monachus vix bo-
num derieum faciat, fi adfit ei fufficiens c»ntinentia,
& tamen delit inftručlio neceftaria.aHt perlon* regu-
laris integriraš. Sed de iftis čredo arbitrata fit beatitu-
do tua,noftra voluntate (vt fuis potius corregionalib.
vtiles eflent)de monafterio rcceffifle_j,fcd falfum eft:
fponteabierunt.fpontedeferuerunt, nobis, quantum
potuimus,pro eorum faluterenitentibus.

J.pars. IIu omnibus auHoritatibus monblratur, ejuodme-
nachi,cjui funt a popuh e ledi, ir ab epifoopo cum confenfu Cui
abbatii fant ordinati,legitime potejlarem fitam exequi va/ent*
lit ud vero Gregorij: Nemo  a potejl obfecjum ecclcjiatiicu di~
feruire,irc,~\deiUu inrelligendum elf,t]ut in numero Cardina-
lium,velepifcoporum ordinati,monatierjfuidijpenfitionen
fibi referuare contendunt,

C. XXXVII.  abbatii,vel monachiprima¬

done, nullo modo grauentur
monafferia.

Vndeidem  Gregorius firibit Mariniano epifopa
Rauennati,lib,6 .epi/l. 40 ,feu e. 2 o 4.

N E pro b  cuiuflibet monachi, aut abbatis promo-
tione_j, onus forraffealiquod monafteria fubfti-
neantiftudendum vobis eft, vt fiquifpiamabbatum,
aut monachorum ex quocunq; monafterio ad clerica¬
tus officium_j,veI ordinem faerum acceflerit, non illis
aliquam habeat vlterius,vt diximus,poteftatem_>.

C. XXXVIII.  f Ugi ecclefit tjuotjuomodo mi-\
litant,abbatei monaferiorum ejjfe
non pojjunt.

Idem Manimiano Spracufano epifcopo,
lih.3. epif.tr.

P Resbyteros, c diaconos, ca:terosq; cuiuflibet or-
dinis clericos, qui ecdefiisquoquomodo 1  mili-
tant,abbatesper monafteria efle d  non permitta^pi
fed aut admiffa a clericatus militia monafticis non
prouehantur ordinibus: aut fi in abbatis loco perma-
nere decreuerint, clericatus nullatenus petmittantut
haberemilitiam_-. Satis enim incongruum eft.fi cum
vnumexhis pracfiii magnitudine diligenterquisnon
poffit explere,ad vtrumq; iudicetur idoneus.

1  Qupquomodo.J Havoces abfunt ab originali ini-
pretjb,ir manufiripto.

2  q[ Admifta.] SicinvetuHu epuoifc codicibuc Gratiani,
dr eptlfolarum B. Gregor j, & cateru earumdem editionibtu %
prater anric/uam Parifenjem, in cjua. ir apud ^infelmum le-
gitur,n\it  omifia clericatus militia,monachicis promo-
ueantur ordinibus.

Hoc vclgenerfiter, vel [pedali priuilegio di&um f$tclf in-
telligi : ficut ir de quodam monalfcrio in regeffo  Gregorij
legi tur hoc modo.

C. XXXIX. Cl Dr ijuodam nenodochro.cuitu
abbai ad epiftopatum cligo
prohibetur.

H Ineeftetiam,qubdxenodochium,atq; •  mona-
fterium,quod in eodem Francorum regno confti-
tutum eft,quiaperambitiones, & contentiones quo-
rumdam non canonice tradabatur. a peruerfitate ma-
lorum liberare cupiens p ra cepit, vt fine regali proui-
fione, / & monachorum eleftione, nullus ibi abba*
aliqua vmquamfubreptioneinrroduceretur. Frscepit
etiam,vt eiufdem monafterij abbas numquam ad epi-
fcopatum eligeretur: ne forte occafione epifcopatui,
abbatia aliqnid detrimenti pateretur. Quod priuile-
gium ita eft illius ecclefisc, vt coromunem legem regi-
bus.velabbatibusomninodare non poffit. Nonenim
quod vni ligillatim coceditur.ftatim omnib.conucnit

a Sup.ea c.nemo.  b al.perpromorionem.  e ^dnf. 1 7.e.

Kf Polj.l.j.tit./f,  d fen-Jarig.  e at.fin. t al-fnidenri*.

T 4

s  DemonachlsSceo-

rumiurc.

„Atiftor h tu us capi tis rcfert conffitutionem B. Gregorij de
abbate xenodochij in ciuitate ^Auguffodunenfi, quc habetur
lih.21.regeffi, cpiff.ro.

Supcrtori aucforitatc non prohibentur abbates faccrdotes fa¬
ri : cum beatus Benedittus iubcat abbatcm fr atribut egredien -
tibuSi fr rcgrcdicntibm beneditfiotiem dare: quod non nift fa-
cerdotum eff.  Lcclionem quoy J  Euangelijfimiliter abbatiad le-
gendurn tribu.it , quam fubfccjucnti oratione legere,fimiliter fa-
cerdotaliroffaij cff.  Sed tales facerdotcs , vel diaconos fiertpra¬
hi bet , qni in ecc/efiaffica miletia cogantnr tugiterpermanere.
1 $ttemillud Hieronimi ad Riparfumpresbyterum. [Mona-
cirns ' 3 -<non docentu,/id plan gen tu habet officium  .3 & ad He-
liodornm. {čAlia  b caufdsffmonachi.aliaclerici.^fr^d Ru-
Jfieum . c  [ Sine condlio presbyterornm mondehis nihil agere
licet .] non it a gen er ali ter intelligendum eff,vt nulii monacho-
ruvn liceat docendi officium affumerc: ne beatutn Gregorium,
aur^Aug ufan u A n gl o m m epifcopum, beatum quocp Martinu,
innumeros etid, ejuos de monachua cohuerfatione ad fummum
facerdotij gradiš friptura teftatur e/Jepromotos ,cogamur nega-
re officiu docendi babuijjerdut in die cofecrationu fua a/Jeram 9
eos ctprioripropofito difcefiiffe: quod (vt Innoccntius tefintur)
nulii fa cere licet.Volu.it ergo Hieronymus di/linguerc interper-
fonam monachi fr clerici, oftendens, quid cttift exproprio offi-
eio conueniat. <[^Aliudenim conuenit cui% ex eo,quod mona-
thus efi: aliud cx eo,quodelerieus eff.  Ex  eo, quod monachus
efafua.fr aliorum peccata defandi habet officium : ex eo,qtiod
elerieus,docendi, fr pafiendi poputum.  C Monachos vero vfque
ad temp us E ufe bij,Z o farni, fr Syricj monachos fimplic iter, fr
no clericos fuiffe ,ecclefiafijca teflatur hifioria. Idem etiam Hte-
ronymus  1  rejeri monachos Scythia  d conuenifft m v n um,
itfaccrdotefibiinuenirent,qui eis Mijfaru folennia celebrarcr.

1  ^Hieronjrmus.] lo.lAnareaaite/fcinepifi. de oper. fr
hnmil.monachorum. In torno autem fecundo operum iffius B.
Hteronymi,in epifi. 6o .qua efl Eptphanj ad loannem Hierofo-
hOpitanumjtb co latine reddirajegitur Epiphanium ordinajfe
<fiesbyterum monachispofcentibus , qui eis Domini faeramenta
conficcret.Erat autem monafierium in dicecefi loannu.

C. X L. yOmnes clerici,vel monachi tutcla im-
munitatem habere debent.

Item  Leo Auguftus lib. r. codicis, de epifcophs fr
clerictt, lege 40.

G Eneraliter fancimus,omnes viros reuerediffimos,
epifcopos,nec non presbyteros,liue diaconos, &
fubdiaconosj&prscipuc monachos,licet non iintcle-
tici,immunitatem ipfo iure omnes habere tutelse, fiue
teftamcntari$,fiue datiuar,(iuc legitimce : & non foliim
tutela: cfle eos expertes,fed etiam curae : no folum pu-
pillorum,& aduheroru, fed &furiofi,& furdi 5 & muti,
& aliarum perfonarum,quibws tutores, vel curatorcs k
veteribos legibus dantur. Eos tame clericos,&mona-
čhos huiufmodihabere beneficiu fancimus, qui apud
facrofanftas ecclelias, vel monafteriapermanent, non
diuagantes, neqj circa diuina minifteria delides: cum
propterhoc ipfum betieticium eis indulgemus, e  vt
aliis omnibus dereliftis,Dei omnipotentis minitteriis
inhxreaut.Et hoc no folum in veterc Roma,vel in hac
regia ciuitate, fed in omni terra, vbicuniqj Chriftiano-
lum nomen excolitur,obtinere fancimus. <[ Nouarum
etiam coUattonum,fr fordidorum munerum immunitatem ac-
ceperunt.Vnde Conflantinus ctitiflisJiribitclertcis,tit.eodem,^
/f£e/7ww4.1uxtafančtionem, quam dudum r  meruifle
perhibemini, fundos, & mancipia veftra nullus nouis
cellationib. obligabitrfed vacationegaudcbitis. Item
Imperator Honoritu, fr Theodofitu eodem libro,titulo, de faero-
fiintfisccdefiisfage quinta.^ Placct rationabilis cocilij te-
noreperpenfo diftrifta moderationepferibere aquib.
fpccialiterneceflitatibus fingularum vrbium eccleli*

3 - S up. ead.monachus.  b Sup. ead. ali* cau/a. c Sup.

tadecclcfia.  d .at Scotta.  c  al.indulgeamsu.  * Etincod.

Theod.li.i6.tit.ti.c.S.cx Confidtio^Aug.et in Theo tbtd.c.+o.

Dec^eti Secunda Pars.

6 ;?

habcanturimmunes.Primaquippeillius vfurpationiJ
contumelia dcpellenda cft.nc pridia vfibus cxleftium
fccretorum dedicata, fordidorum mnnerum fxcc vc-
xentur, nil cxtraordinarium abhinc, fuperin^iftumvc
flagitetur:nullatranflationis *  follicitudo fignetur:^
poftrcmo nihil prxtcr canonicam illationem ^, 2  nifi

? iuamaduentitixneceflitatis farcinarepentina popo*
cerit.eius fundionibus aferibatur. Siquis contrauc*
nerit,pod debirx vltionis acrimoniani-;, qu2ergafa-
crilegos promčdaeft,exiiio deportationis perpetuo (
fubdatur. /Letni.

In codice I h  (finiant hac lcx ipfi I uffiniano tribuitur , noit
1  Meruifle.]/'^ codtcc Iufttntant lektur,mtmiPttt  &

vos,& mancipia,&c. In Theodofiano,  meruifle perhibe-
mini 8c vos,& mancipia,5cc.

2  Illationem.] In vutgaiis codicibus fquebatur , nifi
quam ii aduentitix. In codice luffiniani vulgato legitur,  &
quam aduentitifc. In manuferipto, fr Ualoandri non
pula.In codice Theodofiano ,quod aduentitix. Inpleruft V'
ru(HsGratiam,tpiztzi(\\\3m  aducntitix. Diffio vero, li,^
efi ab omnibus, fr ideo in duda.

Hoc tdem datur intelligi de verbis B .Syluesfri,qni obeditn-
tiamminorum ergamaiores afiignans ,ait: ibbas oilintth
monachus abbatifitfubditus~\ fupra in traffatu. ordinadortnn-

Ofiendit  d ergo Hieronymus, quod fimpliciter monachit njhd

liceat agere fine cofilio presbyterorum. Nec officium docendi Ji^
a/fumere hceat aučforitatc clcricorum,nififortefin t diuina f A '
ttaintus commoniti :ficut beatus Gregoriut  C refertin di*‘
logo de bcato Benedicfo: qui homines montis Cafiini adfidet*
adduxit, fr aram  * Apolltnis, qu& eratibi eretfa ,fubuertit-v
de  f quodam Equitto,cui^ 4 ngclus in fomnis apparuit,& lU ”*
ad pradicandum mifit: qui cum ds vitto lin ga a  coq uereret» r ’
^Angelu* } phlcbotomo linguam eius tetigit, fr totum illud^^
tium curauit. Quod vero Hieronymus feipfum talibus
merat,tale efi,quale illud ^Apofioli ad Philippenfes: S  C

cum% tmpcrfcčH  h fumus,hoc/entiamus.'] feipfum

ffis connumerans .H me idem Hieronymtu alibi ait : l
inpanpere domo,fr rugurio mfiicano.~]fr infra.
natiauro.~]fefamcliciim faflidientibus mc!la,pauf r * 0  ■ ^
tibus connumerans, fupra v bi agitur de clericis, qui  p r! r '
linqucrc nolunt,c.Glcria  k epifops, Cf Ecce fufficient^ 717
firatum cfi,quod monachis prcsbyterij honore decoratiti A
lo elcitis, fr ab epifcopo infiitutis,eodem liecant,epu ^

cerdottbus. Probaturhoc etiam exfimilitudme confa r /
r Ngn enim in cofeeratione corum alt ud dicitur, fr aliud U
feeratione aliorum.Vtrifq {  enim in communea Dominobe*
tftonem infundi epifcopus obnixc depofeit. Etdumconfa ^  (
cunffis focerdotibus figillatim dtcit: [_Confecrentur,&r n ^ i
ficentur Domine m anus tfia,vt quidquid conjccrattertnh
feeratumfit \ fr qu*cum% benedixermt, beuedicfa fint-J
communis eff bcncditlio : vndc tgitur diuortium ? Si cU * ^
tn benedithone vtriy. communem nancifcunturpotefiaf^' *

m tnshtutionc communitcr affczuuntur poteflatis cxecu !l  ^

C at er um ab/fy cpifčoporum licentia non folum moda^\  ,
etiam omnib.generaliterc lertcis,potefiat.is euecutto interen
C. X LI. Sacerdotaliafinepcrmijfu epifiop 9 "

rum non agantpresbyteri.

Vnde  Clemens epifi.3. J.

C Vn&ij l  fldelibusj&fummopereomnibu 5 ^,,,
byteris,& diaconis, & rcliquis clciicisattd^.
dum ctt.vt nihil abfqj epifcopi proprij licentia 3 * ^
non vtic^j MilTas finecius iunuqttifpiam pteso')' ^
rum in lua parochia agat: non baptizetj n cc0[
quain abfq-> eius perinilfu faciat.

---— - "P''

a al.tranfiatione.il ad. tranflationum.  b
c al.perpetua multetur.  d difi.93. ^4  fubdtacono. ^ ^

dial.c.g.  f Lib.i.c.f.  g Philip. J. b ApadAf 0 ^/
logi tur,perfc£ 1 i.  i In epiflola ad N epotianurri.In ef ,j.
Paulinum.  k n.q.x gloria.  ^ Burthdu.c.pd'
e.123. frp.i. c.go.

i

<573 Caufa XVI. Quceft. L ' B 2r£. &  674 .

4.parfi 7) e hu vere , qui infra monatferij clauftra conji-
funttfHibut populit* adregcndum non committitur,qu&ritur,
trtrutn dare,vel accipere decimas debeant.ln Cjuibtts hac difcre-
tioferuanda eft, vt de agris fr vineit, cjua udproprium (hpcn-
dtm coluntur,decimasJibi retincant.Si enim dccima a populo
fihis Leui reddcbanturpro mitu(lerio,cjuo Domino dejcruiebant
{ n tabernaculo,oJferendo facnficia, fr holocauftapropopulo:pa-
tet ejiiodmonachidepropriiipr&diii non magis, cjuam a/ij facer
dotes decimas foliter: coguntur. Sed dicitur>cjuod pradia mona-
ebttHmftuepretio fint emptaJiuepro falute anirnarum oblata,
nntcfaam in itu eorum venirent, baptifmahbus ecclcjiis,jiue
auibuflibctaliuprimitias,fr decimasperfoluebant: tila autcm
ctclefta fuo iurepriuari non pojfunt.

C. X  L11. Cf Qtti res fuas alicui delegauerit ,

dccmationum prouentum priori ccclcJtA
auferrc non poterit.

Vnde  in Moguntinenft concilio ftatutum
inuenitur. *

i). r I a  quislaicus, vel clericus, vel vtriufquefcxus
3 perfona proprietatis fus loca, vel res alicui dare
delegauerit,decimation um prouentum priori ecciefi«
legitime afllgnatumindcabftrahere nulla habeat po-
teftatem. Quod ii facere tentauerit,tališ traditio irrita
ptorfus ducatur, & ipfe ad emendationem ccclefiafti-
w coerceatur cenfura.

C. X L 111 . tAnticfttiores ecelejia nec deci -

mu,nec vila pojfeftione priuentur.

Item  ex Concilio Cabilonenfi.

E Cclefi« b  antiquitu$ conftitut«,nec decimis, nec
vila poflclGone priuentur,ita vt nouis oratoriis tri
kuantur.

C. X  L1111. 5" ^ nt *quiores ec dejta propter

nouas iuflitiam  /uam non perdant.

Item  cx Concilio Vuormacienii.

Vicunquc f  volueritin fua proprietate ecclefia
V^jcdificare, &confenfum, & voluntatem epifcopi
habucrit.in cuius parochia eft,licitum fit.Veruntamen
oninino prouidendum eft epifcopo,vt ali« ecclefi« an
tiquiorcs propter nouas fuam iuftitiam, aut decimam
non perdant, fedfemper ad antiquiorcs ecclefiasper-
foluatur.

fBurcharditt etiam,fr luo cit ant cx cocilio VuormacienJt,c.6.
]uo loco in co.cjuod extat,habetur aliejuid ad bane rem facicns.

decimas autem baptifmalibus eccleJiU perfoluendat  ,‘Lco
Japa d  Ul \.afjirmat,dicens.

C. X  L V. Baptifmalibus ccclejiis dccima
duri debent.

"P\E 6  decimis iuftoordinenontantum nobis, fed
ctiam maioribus nbftris vifum eft plebibus tan-
tum,vbi faerofanda baptifmata dantur.debere dari.
fluofere eadem citat ex GelaJio:fed  .. Anfelmtts fr Polycarpus
fv  Leone,vtGratianus.

Si ergo  f nulli licct decimationum prouentum a priori ec-
defia,cui aftignatusfuerar,abftrahere,Jiius antiquioru ecclefta
nouu tribun/dum non eif,  Ji det ima tantummodo baptjjmalt-
cedejih dan d & funt.pater, ejub d monachi ex propriii pr&dits
dtcitnas dare coguntur  . Sed fr tila aucloritas Jtloguntinenjts
conc Hj de venditore,vel donatore locjnitur, defniens ,cjuod Ule,
*)* 1 Vet *dit,aut donat,non potejlprouentum decimationum illi
Hclefia detrahcre,cui pr ius legitime fuerat afiignatns. xMona-
autem deamas, fr primitias non a udor it ar c vendentis,vcl
donantU, fed auftoritatc eiufdem concilij,fr PafchalU Papa de-
tintHt  •’ * <jutbns dejinitum eft, vt monachi de propriis pradiis
decimas non foluant.

* l 9' < J.jc.vlr.'Burcl).l.3,ca.24.iJuop.3.ca.vlt. ^Arelat.
o.lapttul I2.ca.36. Mognnt.3.fub^Arnulpho J c>2 2 . fr J
r°J°' C T & in  Mnenji Trofleiano. Deufdedttpar.
• 4  f Z‘" 3 'Tr Bore- 1-S.ca.7.furp.j.c4

li.y.ecctcj!,u.^.tttmLn. e Polyc. tit.t. Deufdc

C.  XLVI. *[Ntm porfilu/int tle fropriii pri¬
di it abbatet epifcopi decimas.

Sicenim  in Moguntinenfi *  concilio
fiarutUm esf.

Q Vefti b  funt prsterea quidam fratrcs,quod ef-
fent aliqui epifčopi.žc abbates, qui decimas non
linerent dari ad c  eccIefiam,vbiillorumcoloniMif-
fas audiunt. Proinde decreuit facerifteconuentus, vt
epifcopi,& abbates de agris,& vineis,qux ad fuum.vcl
fratrum ftipendium habent, decimas ad eccleiias fuas
7  deferri faciant : familix d vero eorum ibi dent de¬
cimas fnas.vbi infantes eorum baptizantur, & vbi pet
totum anni circulum Miffas audiunt.
ef Cap ur boe in nullo concilio Moounrino, quod cxtef, habetur,
fedin Cabi/onenJi>vndecitant Burchardtts &Iuo In libro Va,-
ttcane bibliorhecx,in cjuofiintduo concilia Vrbanifecundt.PU
centinum, & Mclpbienjhbtccettttm leguntur.  Ferlatum eft
ad fančlam fynodum, quod fint quidam epifcopi, &
abbates, qui colonos ad fe pertinentes non finant de¬
cimas dare ad ecclefias ,vbi Miffas audiunt, & infati-
tes eorum baptizantur. Proinde decreuit facer ifte coa
uentus.vt epifcopi,8c abbates devineis, vel agris,ac
frugibus, qux ad Tumu,vel fratrum vfum laborant.de-
cimas fibi pro bcnedidione,vel liofpitum fufceptione
habeant:familia:verb ibi dent decimas fuas.vbiper to
tum anni circulum Miffas audiunt, Sc  infantes eorum
baptizantur.

I ^Suas.] Vox ifftt abejf abipfo concilio, drcateriicollefto-
ribus: funt etiam nonmtUa. ulito vnrietates, qutt indicata funt
in margine.

C. .V L V11. ff T) e propriis Uboribue mottA'
cin,ir ennonici decimas minime filuere
cogctnrur.

Item  rafehalis 1 1.

D Ecimas ‘  a populo facerdotibus,acleuitis cfle
reddendasdiuinilegisfanxit / aučloritas. Cx-
terum a monachis, fiue clericis commutiiter viuenti -
bus nulla ratio finit, vt milites.aut epifcopi,aut perfo-
nx quxlibet decimas de laboribus.feunutrimetis fuis
propriis extorquercdebeant. VndeB.Grcgorius ficait
[Communi S  vicaviuentibus iamde faciendis por-
tionibus vel exhibenda hofpitalitate, & adimplenda
mifcricordia nobis quid erit loquendum ? ciim onme,
quod fupercit, in caufis piis , ac religiofis erogandum
fit.dicente * Domino [quod fupereft,dateeleemofy-
namr&f ecce omnia munda funt vobis.

6-pats. fpuod aute dicitur, quod antiejuiores ecclefiapre-
pter nouas nec decimis , nec vllapojfejltone prmetur, non itn in -
rclligendum e(i,vt nullo modo credatur licere epifcopo aliqunm
partem pojfrfionum , vel decimationum vnius ecclefia alteri
pro tempere tribuere.Sicut enim Papa dttot epifcopatus in vnte
potejl redigerefta & v n us proprio confenriegte epifcopo in duet
potclf dtutdi , vel etiam metropolirano inuito rjualibet ecclefia
ab cius ittrifdiclionc ^IpoHolica eximt aubf oritate.

C. X L V III. Tbuot cpifiopatut in vnunt
redigere ^ ipojlolica pot esl au-
cl tri tac.

Vnde  Gregorius Papa firibit Bencnato epifio-
po,lib.t.cpi(t.;t.

E T •  temporis qualitas , 8c vicinitas nos locorum
inuitat,vtCumanam,atq; Mifenatem 1  vnirede-
beamus eccl^as, quoniam nec longo itinerisfpatioa
fe feiumfij funt,nec(pcccatisfacientibus)talua populi

^ In Cttbiloitenfi fub Carolo Magno,c.r^.  b ^infelm.l.f.
c.S7.'Burch.l.}.c.r3i.Iuep.j.c.tfI. Ptwn.lt. c.ff.  c al.fccle-
fiis vbi illi coleni. ■  d al.familia det.'C Dcufdedit par.
f Num.tr.  g communitera utem viuentibtts.'] in ong. Gre¬
gorij cum alits etiam verborum varietatibtu.  b Luc. ir.  i
-Anf.l.e.c.tol.Polje.l.j. tit., c.

T S

s-—. De Monochufr

0/5  Doiimit.

inultitudo eft, \t fingulos, ficut olim fuit, habere de-
beant faccrdotes. Quia igitur Cumani caftri facerdos
curfum vita: huius explcuit,vtrafque nos eccleiias prx-
fentis au&otitatis pagina vtiifle,tibique commifilfe co
gnofce, propriumq; vtrarumq; eccleiiarum fcito te ef-
fc pontiiicem. Etideo te,quxcunque ti bi de earum pa
trimonio,vel deri ordinatione,fiue promotione,iuxta
canonum ftatuta vila fuerint ordinare,atq; difponere,
habebis vt proprius reuera facerdos liberam ex noftrx
aufloritatis confenfu > atquepermiffionc Iicentiam.V-
bi vero commodius, atque vtilius efte perfpcxeris, ibi
habitato : ita fane,vt alteram ecclefiam, cui corporali-
ter pnefens non es,follicita,prouidentique cura difpo-
nas, quatenus diuina illic mpfteria “  folenniter au-
niliante Domino peragantur.

I qfMifcnatcm.] Sic emettdatum eit ex vetuifo codiceTl.
Gregorij : tjuamuit in vulgatii, ficut etiam apud Cjratianum,

r^et,Mufitanam.

C. X  L 1 X. fUuos epifiopatut in vnttm
redigere^Apofiolica valet auHoritae-
Idem b loanniepifcopoVeliternoMb.o -epifl.tr.

P Oftquam c hoftilis impietas diuerfarum ciuita-
tum itafpeccatis facientibus)defolauit eccleiias,vt
reparandi eas, fpes nuila, populo deficiente, remanfe-
iit,maiori valdecura conliringimur, ne defunftis ea-
rumfacerdotibus, reliquix plebisnullo paftorismo-
deramine gubernatx,per inuia fidei hoftis callidi rapi-
antur(quod ablit)infidiis. Huius ergo rei follicitudine
fxpecommoti,hocnoftro fedit cordi confilium, vt vi-
cinis eas mandaremus pontificibus gubernandas. I-
deoque fraternitati tux curam, gubernationemque
Triumtabernenfium 1  ecclcfiatprouidimus cctmmit-
tendam:quam tux ecclefis aggregari, vnirique neceffe
eft:quatenus vtrarumqueeccleliarum facerdos rede,
Chriftoadiutore,polfis exiftere:quxqs tibi de eius pa-
trimonio vel clcri ordinatione.feu promotione vigi-

lanti, ac canonica vila fuerint cura dilponere :_quippe
ihabeas «

lira permiflionelicentiam.

vtpotifexproprius liberam habeas d exprafenti 110

1 ^[Triumtabernenfium.] In vulgark /egebarur,Tieuc-
lenfliim. Emendatum cskex alrijuot vetuffii > & originali, &
loanne diacono . Tfam, vt ii tcfjatur , hac epiifola fcripta tli
loanni epifcopo Vcliterno.Oppidum autem Triumfabernarum
Velitru vicintun eft..

C.. L, fNon habeant epi/čopum diacefis,tju*
nunquam habuerunr.

Item  ex Concilio Carthaginenli •  Il.c.r.

F Elix / epifcopus.Selemfelitanusdixit: Etiallhoc
placet, fanflitati veftrx infinuo, vt dioeceles , qux
nunquam epifcopos habuerunt S  nonhabeant, 5 cil-
la dioecefis,qux aliquando habuir,habear proprium '.
Secudum autera hanc perfccutionem 1  famftitas ve¬
lita aftimet, qufd fieri debeat. Ab vniuerfis dictum
eft,Placet.

t «JProprium.] In conciliofe^uunturhac.Et fr uccedentc
tempore,crefcentefidc Dei.populusmultiplicatus de-
liderauerit proprium habere reflorem, eius videlicet
voluntate ,in cuius poteftate eft dioecells conftituta,
habcat epifcopum.

2  »JProlccutjonem.j Emendatue eft hicloctu exoriginali
mpreJp>,irnanuJaripto. Namanten legebatur , Secunditm
hanc pcrfecutionem fanflitatis veftrs eft sftimare.

C. LI. tpNificum voluntate epifcopi diosce~
fet, cfua.ab. eo retinentur y non recipiant
proptios epifiopos.

Item  ex Africano concilio * c.to.

a at. minifferia.  b loanntidiacomufi.j.c.tr.  e y.p u .r.
rtmporuijualitas. cAnfil.s-c.t^. P0ly.L1.tit. p.  d alhabtbU.
c Etin Toletano 12.c.et.  £ Bure-.lu.caT},  g d-iV, cc p'tunt,
i Etin Carthagintn.je.fi,

Dccfetl Secun Ja Pars. 676

M Vltis a  conciliishoc ftatutum eft kcoetufacef-
dotali, vt plebcs, qus in dioccefibus ab epifcopi*
retinentur, qux epifcopos nunquam habuerunt .not,
nili cum voluntate eius epifcopi, a quo tenentur.ptO'
prios accipiant reflores r.

1 «'Re£l:ores.] In concilio ^Afričana, & Carthaotntnpftopi*
tur,  id eft,cpifcopos:^Moii! additurctiam in glojfa.

C. LII. fJipoftolicaaufforitasaiuTifdilfif
ne anhiepifcopi epifiopot valet
• eximere.

Item GicgoimsloanniepifcopoLariJJat.lib.t,
indici ji .epifl.7 .fcu cap. 46.

F Rater t  nofter Hadrianus Thebanse cmitatisepj*
fcopus ad Romanam vrbem veniens ,lachrymabi'
liter eft coqueftus de quibufdam capitulis.feafratet-
nitatc tua, nec non a loanne primat Iuftiniana c  epp
fcopo non legitime,neq; canonice codemnatutn tH'
^fDe nequiffimo autem , damnandocj; eius iudicioa-
lias fumus.iuuante Domino,tračlaturi.Hadrianum v £ ",
ro epifcop it reperimus,& tuo contra facerdotalcsan 0 '
res odio laborafte, & nullo iure pecuniariis in caujr*
eura fraternttatis tuarcondemnatum fuiflefentcuti*'
Qijia igitur & ab antefato loanne primsluftiiiiana ep
pilcopo contra ius, canonesque depofitus, honoris fu*
gradu carerenonpotuitjin fua eum reformari ecclefi*'
atquein propria dignitatis ordinem decreuinuisiea 1 ’
čari. Etcitm oportuiftet teex eo Dominici cotpod*
communione priuari, quod admonitione d fand*
memoris dcceflbris noftri contempta(pcr quam eu®t
ecclefiamque eius de tua iurifdidlionc poteftatis c.«'
mit)rurfus in cis aliquid tibi iurifdiftionis feruarepr*
fumpfens, tamen nos humanius decernentcs.com * 11
nionisq; tibifacramentuminterim conferuantes, d c '
cernimus,vtfraternitastuaab eo, ecclefiacj; eius o»*
nem ante habitat fux poteftarem mrifdiiftionis abft*'
neat: Sc fecundum fcripta decefloris noftri,fi qua cau»
velfidei, vel criminis, vel pecuniaria aduerfus pr*£?“
Hadrianum confacerdotem noftrum potuetit
vel per eos, qui noftri funt,vel fuerint in vrbe e e S i . 7 C ' i
fponfales,U mediocris eft qu5ftio,cognofcatut:V « 1  hll °
ad Apoftolicam fedem, fi ardua eft > deducatur:<l uJte '
nus noftra aud;entix fententia dedicatur. Qu 6 df coS
tra hac, qua: ftatuimus quolibet tempore.feu qualibet
occaftone.vel furreptione venite tentaueris, faeraf« 1 ’
te communionepriuatum :nec eam te eaceptovltiffl 0
vita tux temporemili concelfa Romani Pontificis de-
cernimus iuflionepercipere. 1 irpautopott.  fResa"*
tem fiue faeras, ftue alias mobiles, immobilcsqn e elU ’

ecclefix, quas hačlenus diceris retinere (quaiumnou-
tiam nobis oblatam praefentibus anneflimuslittcnv
fine aliqua ei dilatione fraternitas tua reftituat. P*
quibus,li qua inter vos quceftio vertitur,volumus« v l**
pud refponfalem noftrum in vrbe regia vcntilctur-
r U Percipere.] Hictnepiilola.interiiciturcap.hu  e
fina.J.e r .cj .1..

Siautem needumin diceccfi alieuitu epifcopi iU* !>“ ■
gnata fuerint, ex rigore ^ipoifolictfedtt proprium epifcopi
accipiant,.

C. LIH. afVbimulritudofidcliumcucrcuit,
ibi epifcopifunt ordinandi.

Vnde  Gregorius iunior firibit Bonifacio epi-
fcopo.epiit.j..

P Rscipimus,vtiuxia faerorum canonum ftatuta,n**
multitudo excreuit fidelium, ex vigore Apoftoht*
fedis debcatis ordinare epifcopos:pia tamenconteD 1 '
platione,vt non vilefcat dignitas epifcopatus.

Sicut duo epi/copatue fupraferipto modo in vnumpopo
redigi, & vnm in duos valet diuidi ,fic etiam eptfioput de00^

—— ■ ■ —-——— ^ ~ ~ ^ ,

a Burch.ibid.  b ^A.nfel.1.6 cj2f  .Polj.lj.tit.y-  c  4/.!»'

vrte*  J al.po/l AimmmM mriptam .«

' ‘ ~ ptifMM*'

tf77 Caufo XVI. Quajft. I.

ftifmalibHl , frparochianu ecclefu faccre poteši e um ctnfenfu
forum clericorum. g>uod citm faflum fuerit, tila pari populi,
ju* nouit ecclefu fuppmitur , a iureptiorit ecclefa abfoluitur.
,HocnififieripaJfet,multitudoecclefarum adpaucitattm redi-
imtur. Tluret autem baptifmalet eecltfae in vna terminatio-
tefaccrcnon poteif.

C. L1111. tj'In vna tcrminationcpluret ba-
ptifmalei cctltjia ejfe non pojfunr.

Vnde  in T oletano concilio lepi tur.

P Eures a  baptifmales ecclefia: in vna tcrminationc
'cffenonpoiliint:fed vnatantummodocumfuis b
capellis. Et ll con tetio fuerit de terminatione duarum
a’.atriciini,piebes vtrarumq j difcernaut: Sc fi noti con'
ucncrinr.iis Dei iudicio difcernatur.

^ Caputhoc m nullo T oletano e sl inuentum. 'Rurchardus fr
lito citant ex Concilio ^dpuifgranenf.

fi.pars. liu ergo ccclejiarumita interpret jnditm eil.vr nif
tpifcopo disponente ali k  ecclefu fuerit afignaru, in nullo prio-
tunsteditmm diminutionem patiantur.

C. L V. djContmunionepriuetur,quidecimas,

1  vol oblatimo extr* eptfcopbconfcienttam

tenere voluerit.

Vnde  Anaftaiius e  Papa.

S Tatuimus, d  vt fiquis oblationes ecclefia,vel de-
cimas, guaspopulus dare debet, tenere contcnde-
rit,vel e.vtra baptifmalem ecclefiam dare voluerit pra-
terconfcientiam epifcopbvel eius,cuihuiufcemodi of
ficia comtni(Jafunt,neccuin eorum voluerit agerc cofi
lio.bannu noftrum coponac.Sc comunione priuetur.

C«nt addit,[_Extraconfiientiam epifcopi,  ] inrclhgendum
Hliquit,quod epifcopo confenricnte aliit ecclefu daripojfunr.

•  C. L VI. €[luxtadifpoftionem epifcopi de-
cima difiribuantur.

Item e. .

N / faeris canonibus prafixum eft,vt decima iuxta
epifcopi difpofitionem difiribuantur. Quida autem
laici,qui vel tnpropriis, vel in beneficiis fuas habent
bafilicas, contempta epifcopi difpofitione, non ad ec-
clefias, vbi baptifmum, & pradicationem, 8c manus
impofitionem,8c aliaCbritti faeramenta percipiunt,

'decimasfuas dantifed vel propriis bafilicis, vel aliis r
eccleliisprofuolibitu tribtiunt:quodotanimodis diui
a* legi,& fa, .is canonibus conftat efle cotrarium. Vn¬
de r veftram po.teftate,vt eos corrigatis,expetimus.

1  1f Aliis ecclefiis.] InconcilioTicincnf.vndeboccapitu-
lnm videturacceptumjegitur,  fuis clericis: udpud ^Anfel-
rnm  vrro.fuis ccdeliis.

1  fVndeveftram.] Vcrba hac referunturad imperatorem
Lldouicum  / l. qui tllifpnodo interfuit. fjuare in ca fequt-
^r/aera docet,&c.

Citm autem reprehendttntur,quia contcmpta epifcopi diijio-
fitime boefaciunt, intelligitur.puodfi epifcopo dtTponente boe
ftrerintjrrcprcbcnfbiles inueniantur.

C. L VII.  lAnathemaft,quiprater epifco¬

pi confcientiam decimas.fr oblationesdif-
penfare voluerit,

item  Symtnachus epifcopus ccclcfia g catholic*
vrhu %pmadixtr infynodo fexta Romana.

I N h  canonibus in Gangreni! ecclefia,Apoftolica au
fioritate conditis de fruftuum oblationibus, qux
bfiniftris ecclefia: debentur, & de his,qu» in vfus pau-
peruirrconferutur,fcriptumhabettir.[Si quis oblatio-
bes ; ecclefia: accipere,vel dare voluerit prseter epifco
pi confcientiam, vel eius, cuihuiufcemodi funt officia

678

t

a  Burc.Lj.c.o: .luo  pj.c.27. b al.fubditn- c  Cdpl.6.
Half.fr  I.7.C.7.  d ^dnfil.l.f .c.4f.  c In coneilTicinenfi,
tar. f ^dnf.l.f .c.4.6.  g Etin ^itjuifprAn.fubPipino,c.26.
* Deufdcdit p4.^d nfel. l.f.c.4.4.Qap.7, Gangren. C “p- 1 - 7 .
•f.ln Gangrtn.c.S.UtiTch.L] .ca.rfp.fr jtf.;, luop.j,(fl.2op.
9 tlo,l3.qu.;,mdi^ne.

De Monacbis &

Decinsis. V

commifia, nee ctrm eius voluerit agere confilio ana-
themafit.]Et iterum ineodem concilioGangrenfi [Si
quis oblata Deo dederit, vel acceperit prarter epifco-
pum , vel eum, qui conftitutus eft ab eo ad difpenfan-
dam mifericordiam pauperibas,& qui dat,& sui acei-
pit.anathema lit.]Valde iniqitum ergo,& ingens faeri-
legium eft, vt quicunquevel proreinedio peceatorii,
vel falute,velrequic animarum fuarum vnufquifque
venerabili ecclefia: contulerit, aut certe rcliquerit,ab
his.aquibus bic maxinie ftruari coiiuenit.id eft.Chri-
ftianis, Sc Deum timentibus hominibus, & fuperom-
niaa principibus, Scprimisregionum in aliud tranf-
ferri.vel conuerti. fr.J.  fGencraliter a  vero,quicun-
queres ecclefia: confifcare, aut competere, ant perua-
dercpericulofa fuainfeftatioHeptsfumpferit, * nili
fe certiffime per ecclefia:, de qua agituf,fatisfadionctn
correxem,perpctuoanathemateferiatur. Similiter 5e
hi,qui res ccclefije, iulfu, vel largitione principum, vel
quorundam potentum,autquadam inuafionc, autty-
rannica poteftate retinuerint, Sciiliis ,vel hsredibus
fuis(vt a quibufda tam faftum audiuimus)quali ha:re-
ditarias reliquerint, nifi cito res Dei adinoniti apon-
tifice agnitaveritate reddiderint, perpetuo anathema-
te feriantur. Iniquum enim efte cenfemus,vt cuftodes
potius chanaruin,quam defenfores rerum creditarum
(vt prarceptum eft)iudicemur.drq. ^fferro enim abfcin
denda funt vulnera, qua: fomenta non fentiunt. f Si*
militer &c illi extorrcsdcbcnt fieri ab ecclefia, qui fa-‘
cerdotali admonitione non corriguntur, dicente *
Domrno. [Aufertemalum ex vobis. ] Vniuerfafyno-
dus furgens acclamauit. Vt itafiat, rogamus. Diftum
eftofties.lftaferuteur 3 precamur.Diifium eftdecies.
Vt in perpetuum maneant,& veftra aufioritate firmen
tur.Diftum eft duodecies. ExaudiCluifte,Symmach9
Papa vita. Diftum eft duodecies.

1  Oblationes ecclefia:.]/« cocilio ipfo Gangrenfilepitur,
fi quis oblationes ecdefiac extra ecclefia accipete,&c.
o  ^[Nili fe.] Hac vfquc adverjic. SimiHtttfunt addtta ex
Spmmachi f/nodo.

3 f Ifta feruentur.] item hac vfy ad  vrr/c.Exaudi.

C. L VIII.  *[ Eadempleffunturpccna, qui
ecclefa ret.fr bona cpifoporum inuadunt.

Item  in eadem fynodo.

S imiliter c  Schocad omnium ecclefiarunotitiam
veftta cuniftorum exhortatione,8c iudicio cefemus
peruenirc, Sc ab omnibus firmiter teneri, quia epifco-
porum res,ecclefia: noii dubitantur efle.fi in eorum fa-
cultatibus llmili fuerit crudelttate graffatum, peruafi*
res rerum memoratarum.praediifta: canonum diftiiftio
nis feriantur vindiifta:vt qui moribus propriis,ac nulla
confcientia: caftigatione corriguntur,faltem eccleliafti
ca,Sc canonic* vindiftteperfodianturaculeis.

C. LIX.  *[Res ecclefa,principum aueforitate
diifribui non pojfunt.

item  exlib.i.Capitulorum Caroli,& Ludouici
lmperatorum,t.//.

Via d  iuxta fanftorum patrom traditionemno

uimus res ecclefia vota efle fidelium, pretia pec*
catorum, Sc  patrimoniapauperum, cuique non folum
habita conferuare, veram etiam multa.Deo opitulate,
conferreoptanuts. Vt e  autem abecdefiafticis / dc
diuidendis 2  rebus ecclefia fufpicionem dudum con
ceptam amouereinus.ftatuiinus.vt neque noftris,neq;
filiorum,&Deo difpenfante fucceflorum noftrorumi
temporibus , qui noftram, vel progenitorum noftroru.
voluntatem.Vel exemplum imitari voluerint,vilam pc
nitus diuifionem,aut iačturam patiatur.

1  ^1 Ecdefiafticis.] Sequebatur, officiis,qua vox neque

a iuop.j.c.t+t.  b Dcut.13.fr t-Cor.r. c  iuep.j.e.ift'
d Dtufdeditp.f.cAnf,l.f.ca.+j. C tl.ramen vt.

•e Momchis tcDc-
ciinis.

in vetultu.neejuein ipjb cdpitulari rit. Refertur onim ad ho-
mines.non adoffi.id.

1  f Diuidendis.] I" capituUri jntprejjb legitur,  non diui¬
dendis. Incapitulu autem manufiriptu,ejua ah epificopitpre-
uincia.ru.rn Rhemcnfii.de Rbotomagenfii Ludouico regi rnijfa
fuerunr.hac liabentur adbunclocumperttnentia.  Orna vero
Carolus princeps, Pipini regis pater, qui primus inter
orano Francorum reges, ac principes, res ecclefiarum
ab cis feparauit,atque.diuilit, pro hoc folo maxime eft
aerernaliterperditus. Nam S Eucherius Autelianenfis
epifcopus,qui in monafterio S.Trudonis requiefcit,in
oratione pofitus, ad alterum fsculum raptus, Sc inter
cartera, qustDomino fibi oftendente confipexit, vidit
illumin infernoinferioritorqueri. Cui interroganti
ab Angelo eius d udore refpoufum eft: quia fando-
mm iudicatione, qni in fururo iudicio cum Domino
iudicabunt,quorumque res abftulit, Sc diuifit, anteil-
ludiudicium anima & corpore fempiternis poeniseft
deputatns eft, Sc recepit fimul cum peccatis fuis pce-
nas proprer peccata omnium, qui res luas, Sc faculta-
tes m honore8camorc Domini ad fandomm ioca in
luminaribusdiuini cu!rus,&alimoniis feruoruChri-
fti, ac pauperum pro animarum fuarum [edemptione
tradiderant. Qui in fereuerfus S.Bonifacium, ScFul-
dradum abbatem monafteri; S.Dionylij ,Sc fummum
capcllanum regis Pipini ad fe vocauit, cisijue talia di-
ccns in fignurn dedit, vt ad fepulehrum illiusirent, Sc
licorpus eius ibidem non reperiflent, ca qus dicebat,
vera efle concrcdercnt.Ipfi autem pergentes ad pra-di-
dum monafterium.vbi corpus ipfius Carolihumatuin
fucrat,fepulduuniqueipfius apcrientes.vifus eftlitbi-
to exiifle Draco, Sctotum illud fepulchmm interius
inuentum eftdenigratum, acli fuiiict exuftum. Nos
autem illos vidimus,qui vfquead noftram atatem du
raucrunt,atque viderunt. Quod cognofcens filius eius
Pipintts, fynodtim apud Liptinas congregarifccit,cui
prafuitcumS.Bonifaciolegatus Apoftolica: fedis Gre
goriusnomine. Nam 5cfynodum lpfam habemus, 8c
quantumcunq; de rebus eccleftafticis, quas pater luus
abftulerat. potuit,ccckiiis redderc,prpcurauit.Et quo-
niam res eccleliis,a quibus ablat$ crannreftituere pro-
pter concerrationem, quam cum Vvaifaro Aquitano-
rum principe babcbat.non pratualuitsprccarias deri ab
epifcopis exinde penit,8cnonas,ac decimas ad reftau-
rationes terrarum,8cdevnaquaque cafata duodecim
denarios ad ecdefiain, vnderes erant beneficiatac.( fi-
cut in libro capitulorum regum babetnr) dari confti-
tuit,vfquedum ipfa: res ad ecciefiam reuenirent. Vn-
de St Dominus .Carolus Imperator adhuc inregio no
mine conftitutus.edidum fecit, vtnecipfe, neefilii e-
ius neque fucceflbres,huiufmodi res agere attentaret.
Qupd manu fua finr.auit, cui plenttudinem habemus,.
&dequo capitulum escerptumin libro capitulorum
eius, quicunquelibrum illura habet, Sc legerc volue-
rit.inuenirevalebit. Hancetiam relationem 8cinfcri-
pturis habemus. Sc quidam noftrum etiamviuavoce
Dominuna Ludouicnm Impcratorem patrem veftrum
referre audiuimus. UuitssJiifioriarnenrio etiam efi in lita
B.Eucherij epifiop, „Aureliancnfii, in D Rhigoberri arehiepi-
fiopi Rhemenfis. Qua!it vero ejfit huiu/mods ecclefiafticorum
bonorum diuifit/,quam Carolus Martellus indu.vit,Pipinus au
urn ir Carohee Imperator prohibuerunt, eodem l.broprimo Ca-
pitularium.dnte capitulum ilhid Sj.fic exponitnr.  Tcmpo-
re Hadriaui Papx, Sc Caroli magniintperatoris, quan-
doPaulinus epifcopus tenuit vices Apoftolica: fedis,
in Aqnis fuirfadum iftuicapitulu propter hoc,quia
laici homines folebantdiuidereepjfcopia, Scmoaiafte
riaad illorum opus, Sc non jremanliflet vili cpifcopo,
cecabbati. necabbatiflir,nifi tamum.vt vclutcanoni-
ei.Sc.monachi viuerent..

680

Ciint ergo prater con/cientiam epifictpi, vel eius,cutojfb 1
huiufmodi commijfia funt. efuilibet prohibetur obUcionet tab'
fit dtftribuete , Ir a a uto tpparet  > crnbd cum epifiopi confi'1 1 '
rjuibufiibct ecclefiu pofiint diltribui.

Hutcinterpretatior.i v ide tur contraire auBoritat tild  Tolo*
tani concilij lil I .cap.32.

C. LX. IfNihildciurefua dicecefit epifiopi
prafitmant.

C Onftitutum. *■  eft i prafenti concilio cpifcopo*
dioecefes fuas ita regerc, vt nihil ex carii 1 ure p' 1 '
fumant auferreifed iuxta priorum audoritatem conci-
liorum,tam deoblationibus, quam detributis, * JC
frugibus tertiam cofequantur. Quodliampliusquid-
piam ab eis prafumptuin extitcnt,|>er cociiiumrcfl * 11
retur, appeilantibus aut ipllsconditoribus ,autcert*
propinquis eorum,fi iam illi a faiculo difceffenint.

C. L XI. ojfifiiones ecelefia derelitteu miki
fit alienandt licentia.

Item  Sj inmdthus VapiadCafariitm
fiatrem,c.i.

P Odeffiones, c  quas vnufquifqucecclefiz propti®
dedit, aut reliquit arbitrio, alienari quibuflibct d'
tuliš, atquc diftradionibus, vel lub quocunqueai 5 11 '
mentonon patimur: nifi torte autdericis boBOiui 11
d meritorum.aut monafteriis religionis intuitu.ao 1
certe peregrinis,fi neccflitas largirifuaferitlictaiiici''
vt hxc ipfa non perpetubjfedtemporalitet peifruatur-
Sed lil ud Toletani concilij ita intelligcndunoeB , vtepifoP
prater (juarram.vcl tertiam , quaJbcundum iocorum dimf u ‘
tei eii debet ur .nihil contiligant.

C. L XII. clcricie,irpiit ločit vltrdftd-

turapatrum alitjuid epifcopus non exigat.  1

Vnde  in.concilio Leonis Papx lil l.c.rf.
ftatutum cit.

N  Vili ‘  cpifcoporum liceat a fubiedo ft c trdoto
vel alio quolibet cletico, Sc piis locis dationes r
traftatulapatrumexigere,autfupcr / polita in ant 1 '
riis inferre.Sedcum optimus Ct perfpedor, itapro/? 1 '
ciat, S  vt vniuerCt fibi cues coimnifli a fe m 3 . 1 ""! 11
alantur,atq;inneceflitatibusadiuuentur,mm ill ' cltli
exadionibus h  opprimantur:quia Domina*P a ' CCItl
Sc docerenos^ocuit, Scommbus miniftrate.BO 11161 '
tenis 1  ucrisjvel auaritiis deledari.

C. L  XIII.  (J Dcrediribus ccclefia ejudrta
pan tlcricu efi diftribuenda.

J tern  Gregorju* Leom epi/upo Catanenfium,  i

iib.t.epifi.l.  t  ,

A  D ^ hoc Iocorum gradus rationis ordo diftin* 11 '

Sc iudicia efle conftituit, vt nec prarpofiti in opP r ‘"
mendos fe fruftra valeat occupare fubiedos;necfaO’
iedis iterum contra (iios prapofitos eftracnata fit i ( '
fultandi licentia. Volumusigitut, vt quidqu;“

ecdefis tuxexieditu, vel quolibet alio titulo fotta“ lS
acceflctit,quartam exinde portionem linediminuttop
nealiquadebeas fegtegare, atque eam fecundiun D ()
timorem presby teris, diaconis, ac dcro ( vt tibtv» lllt
fuetitjdifcrete diuidere.

C. L X 1111 . y Epifcopus turpu lucri gretia
pihil d muiachis.vel ilencufais exigere
deber.

Item  ex feptima fynodo,c.^.

P Rscdicator 1  veritatis Paulus, m  diuinus Ap*’
ftolus, ac licanonem ponens Ephefiorumpresof
tetis, irnino vero, Sc omni facrat z multitudini “  **_

a 'Rute. l./.ca.eoj. Iuop.s.ca.2fli  b al.decimistribtitf
c Polje J.J. tit.lt. ^dnjeU.S.ca.47.  d al. honorem merita
e  Veljc.L+.ttt.ii^Anfl.O ca. 166 .. f  in vulgatu eratfijf
polita.]  g al perilu,at.  h al. exaHis datiombits.  1 dl.  <”
rinenfi.  h .Aujci.l.e.ca.6?■  1  ^Anfiil.t.ca.tOf. Poijc.  ■
lit,11,  m vAcf.io.  n aipltnitHdini,ttMee>ng-u.

fiducuht«

Decreti Secunda Pars.

1

Caufa XVI. Ouaft. I.

<I8r

fidnriallter perhibuit: [ Argentum, St aurum, aut ve
ftemnullius cocupiui. Omnia oftendi vobis,quoniam
iiclaborantes oportet fufciperc intirmos, bcatius exi-
ftimans « date,quam * accipere.] Propterquod St
nosedodi abeo, definimusepifcopi»m nullatenus tur
pislttcrigratiaexcogitare '  ad excufandas cxcufatio-
ncsin peccatis expetere aurum, vel argentum, aut a-
liam fpcciem ab epifcopis, velclcricis, vel monachis,
quifubipfofunt. Ait c  enim Apoftolus. [Iniquire-
gnumDeinon poflidebunt:nec debent filij thefauri
tare parcmibus.fcd parcntcs filiis.]cr-'f- Pracepit enim
Sc d Pctrus Apoftolorum fummus: [Pafcire,qui in
vobis eft.gregem E)ci.non coade.fed fpontanee fecun-
dum Deumjnon turpis lucri gratia.fed voluntarie: nc-
quevtdominantes in cleris,(cd forma fadi gregis. Et
oumapparuerirprinceps paftorum.percipietisimmar
cefcibilem glorij coronam.]

ffaput boeantencitabaturex fixta fpttodo. Efiautem in ft-
ftimaex verfiont *Anafia:ij,ex qun rtonnulla hicfiunt addita,

iempta.emendata.

1  f Excogitare.] Verba Graca, 'ogfičpfSp pen  «A en-  £iiyc o
rttfJSi imeSActt i-rtrKSTrei ^i&cPeefi^ofS/J fS&P'*<r{i
viotuctpT.ccte.otTceelfioppgoež- .fic elanu* verrerentur , fta-
tuimus ne vilo modo turpis lucri gratiainmentemvc
niat epifcopo cxcufanti excufationes in peccatis po-
fcercaurum,8cc.

lllurl autem,epuod in fine capituli Sjmmachi poniturfH'ec
ipfanen perperuo,fcdtemporaliterpcrfi-uantur.\ adpcrfinale,
Untitm poflcjfiems, dericorum videltcet fr pauperum  , n en ad
tnonaiferiale, referendum e El.

7.pars. £)ipam vero fitgraue apud  'Delim decimae, fr ob ■
Ittmei^ic primitias facerdotibus n on ftiuere.audorttare Hie-
tenpmi fr ^duguEUniapparet.

C. L XV. %Reue upadDrum habetur,qui
detimasfaetrdotibus non feiuerit.

Mitnam^  Hieronymus in eomment.ad c,}.

JAalachia.

R Euettiminiad me, Scrcuertarad vos, dicit e  Do-
minus exercituum; St dixiftis, in quo reuertemur!

Si affiget homo Dcum, quia vos configitis me: 8c dixi-
ftis,inquo configimus te!In decimis, 8c primitiis. In
penuriavosmalediftieflis: Scmecofigitis gens tota.]
Nune fequamurordinem prophetij. L Qma mihi non
teddidiftis decimas,8c primitias, idcirco in farne,8c pe
nuriamaledidieftis: Sc vos me fupplantatis, atq; pri-
ttatis gens tota.] Pro r  gente,quj in Hebraico feribi-
' tutv I annumlxx.tranftulcrunt, st©-  pro ;Pi©-,Sc
'ftfenfus. Ecce annus expletus eft, St niliil in meos
thefauros/ed in veftra horrea comportaftis: & pro dc-
dmis Scprimitiis, / qui parua erant,fi a vobis daren
tur.vbcrtatem poflefiionum vcftrarum.Sc omnem fru-
gum abundantiam perdidiftis. Vt autem fciatis me
“oc irafcete perfedum, quia fraudaftis me parte raca,
diortorvos, atque commoneo, vt inferatis decimas in
horrea, £ hoc eft. in thefauros templi, St habcant fa-
«r4otcs,atq;*lcuit®,quimihi miniftrant,cibos,St pro¬
date me.fi uon tantas pluuias cfludero.vt cataradc coe
apen® efleeredantur: [fct effundam vobis benedi-
tlionem vfq; adabundantiam.JVerbum eftuiionis.no
01  tn largitatis oftčdit.Sed lieri poteft.vt agros irrigan-
dbuspluuiis fitquidemfcrtilitas,vernm aut locufta,
»utbrucus, aut arugo, aut eruca dvftruant, Sc labores
hominum pereant Propterea iungir.Sc dicit. [Et inere-
Pabo provobis dcuorante.] locuftam videli cct, St rdi-
qua,qu,i; disimus, [ Et non corrumpct fruftum terr®
Tent*.]^.). *[Siquando famčs.St penuria.St rcrum o-
jonium egeftas opp rimunt munAm, fciamus hoc cx

a exiftimmteii] orig. In finprurn aurern arnr tAmruum
Jhtenr,am Verni,,,,  b PM,^.  c r.Cenn.i. r.Cerin.,,.
i. ec.;, e Muhu.j,  f Al.primitinu.  g tl.borreA men.

(582

7)? Monarhu ir
, imu.

Dei ira dcfčrtidere, qui in pauperibus, fi non accipiant
eleemofynam. fraudari feloquitur: & fuas 2  poftef-
iiones poffumus decimas,St primitias interpretari.
q[Siquis doftus.St eruditus legem Dci,poteft esteros
erudirc.non debet fu® afiignare prudeti®,ingcnioque,
quodpo!lidet:fcd gratias agat priinum Deo qui cumfta
largitur: deiude iaccrdotibus eius.acmagiftris, a quib-
doiftus eft. Si enim non egerit gratias,fed fibi fcičtiam
vindicauerit.in penuria maledicctur. Quodfi intelli-
gens largitorem Dcum,Sc agens his gratias, per qnos i
Deo eruditus eft humiliaucritfe,St in horreum Deiin-
tulerit cibos.boceft.fcriptur® fand® alimenta in eccle
fiapopuliš miniftrauerit.ftatim aperienmr fupereuin
catarad® coeli.S: effundetur pluuia Ipiritalis : Sc man-
dabit Deus nubibus fuis.vt pluant fuper eum imbrem:

Sc abundantiarerum onmium perfruetur.

I SJPro gente.] Hecvfa ud ■ver/.  Ecce annus,tidditajuuc
ex B. ifteren p mo ad fen, oni z integritMem.
a *[Etfuas.] In originnlific legirur,  fraudari feloquitur.

Sc fua portione priuari. Poffumus decimas, Sc primi¬
tias ctiam ftc interpretari.5erf oOglefidm ntn eftmututum.-
^Alui vero ejuedeim emendetn funt.  •

C. L X V  1. *j filmd decime. fitcerdotilriu
funt trudendx.

Ttcm  Augnflinus ftrm. 2 r 9 .de tempere.

D Ecim® <» tributafuntegentium animaru. Quod
fidecimas dederis, non folum abudantiam fru-
ftuum recipies.fcd etiam fanitatem corporis,Sc animf
con(equeris.Nonigitur Dominus Deus pramium po~
ftulat.fed honorem.Deus enim nofter,qui dignatus eft.
totum darc decimam a nobis dignatus eft recipere.r.S
frbi,fednobis fine dubio profuturanufcd fi tardiusdt
re peccatum eft,quanto peius eft non dediffeSDe mili-
tia.de negotio.de artificio redde decimas. Cum enim
decimas dando Scterrena.St coeleftia poflis pramia
promereri,quare auaritia duplici benedidione frau-
daris!Hxceft enim Dei iuftiflima confuetudo: vtfiilli
decimam non dederis,tu ad decimam reuoceris.Dabie
impio militi,quod non vis darefaccrdoti. Benefaccre
lemper Deusparatus eft: fed hominum malitia prohi-
betur. Decimac enim ex debito requiruntur:St qui eas
dare noluerit.res alienas inuafit. Et«|uanti pauperes
in locis.vbi ipfe habitat, illo decimas non dante.famc
mortui fuerint,tantorum homicidiorum rcus antetri
bunal arterni indici s apparebit, quiarem a Deo paupe¬
ribus delegatam fuis vlibus referuauit. Qui ergoiibi
aut premium comparare,aut peccatorum defiderat in-
dulgentiam promereri.rcddat decimam:ctiam de nc-
uera partibus ftudeat elcemofgnam dare pauperibus.
tfC a put hoc eonfcEitem efiex lotit B.^AugufHni m ftrm. 219 .
(cjtii etpnmui Domenit* xij poftfefium Trinitatu) fr ftrie
verborum,fr verbis ipfir ftpc murariijCodcmfa modo tipud  -V»
ftlmtim Ijabetur.

C. LX V II. Seipfiimco„demn«t,ejuie—
UAnvelitnvtibus ncctjjdriu fttbtrahit.

Item  HieronymuSiit c omm.ad v .3  cptfioUad
Tit um fin fin.

A Poftolicis viris, St EuageKzatcribus Chrifti in ne-
ccffariis vlibus nollc vribuere, ftcrilitatisfeiplum
efteondemnare.

C. L X V 111. Liber um eft clericu>deam,is
Monavhti concedcre,

Šl^od antem decim^^pifjopcrum confenfu mviachii
ličite  m£«rfHfttr s B.Hicronyirms ‘Dar/iafo
PapA fcribitedicens.

Q Vomam ouidc)uid habent clericij pnuperum eft,
donius iiloruin omnibus debent cfic comimi
nes, furcepticni peregriporum, & hofpirum inuigila-
rc debent,maximccurandum eft lllis.vtdc decimjs,&

a lAnfcLl.j .c. 3 + .Polj c.Ls.tir.ir.

p' n y Dr iloKachorum CtpcUit ir

O  O 3 Baftluu.

cblatioiuLus,ccrnobiis ; Srxcnodochii5-,qiialem volue
rim 8c pomerim ftiftetationem impeodar.t Libeium
eft enim monachis.Sc fpimaltbasviris Dcum timemi-
bus Sc colcntibtts,decimas,8c oblationes,cun£laq; re-
med aconcedere,?c de iure fuo in dominium illorurn,
8c vfum transferne,nec tam in pauperibus pauperta
tem, quam reljgianem attendere. Quod autem beati
*udo tua quailiuit, vtrurn vfus decimaium, & oblario-
num fscularibus prouenire pofiir, nouit vedra fandli-
tas omnino non licere, prorcfrantibus boe diuinis au
dloritatibus paternorum canonum. Quamobrem,fi a-
liqtfandofuerint ab his male detenta,qua: dittini iuris
efls nofcuntur.Scin vfum tranlierint monačhorum, Sc
leruorum Dci,epifcopo camen loči illius prabete cou-
fcnfum,c6ftabunt eis omnia perpetua firmitate.S: fta-
bilitatefubnixa. •'Clericos *  autem illos conuenit
•cclelis ftipcndiis fufte»tari,qiiibus parenttim,& pro-
pinqubrummillafuffragatur.Quiautem bonis paren-
tum,8copibus fuftčtaiipoi!nnt > liquod pauperum eft,
accipiunt.facrilegium profcclo comirtunt.S: perabu-
.fionem taliumiudicium iibi manducant & bibunt.
tfSupra ctiam i.ep. 2 mclericos,pars huitis capitu citarurex  ' 25 .
Hieronymo, in mitu, <]ua extant,friptu nihiL huiufmodiin-
utntum cff.

T)epradiu autem ,ejua a colonu orum coluntur,pc deftni-
tumeffin Jitoguntino loiialio, [_£lucflifune pratereai  dre-J
fupra ead.

D', ere ti Seču n cfa Pars.

6H

X.

m

Q_V JE. STIO  II.
EcapellUvero,ejua ab cupoftidentur, ejuodper eet-
E rum inftirutionem a fatcrdotibne ftnr gubcrnan~
' da,  loannes. Papa probat,finbens Ifaac Syracu-
fano epiftopo.

C. I. f Preibyteri in monaferiorumeccleftu
perabbatei inshruanrur.

V lfis literis chatitatis veftrc,quifcus fatis perpendi-
tui, quanto ftudio kitic iančlat fedi reuerentiam
•xhibetis,non modicegauifi fumus. Nune itaq; fuper
ea,qit;iconfuliiiftis,vt cbariflimo fratri benignedilcrc
tum confilium damus.DeIeg.iuit enim nobis pia man
fuerudo veftra , vtrurn ecclefia pro quitte monachoru
afamftis conciliis, catholicisque epifcopis eis traditse,
per facerdetes abcis ordinatos, Scinucftitos debeant
inftitui. Addidit quoque fraternitas tua,litem,8c fcdi-
tioneminter dericos, monachosque ex hac caufa non
modicamefleortam :quod mftigationc verfuti hoftis
eflefačtunemoambigat.Habet 'l>  enim milic nočen,
di mod6s,nec ignoramus aflutiaseius.Conaturnaiiq;
sl principio ruinz fux vnitatem cccleli?.refcindere,cha
itiatem vuluerare.Cmftorum operum dulcedinem in-
uidiir telic inrtcere, Sc omnibus i>.odis humanimi ge¬
ji as euertere Sc perrurbare. Dolet enim fatis,& enibe-
fci t charitatent, quam in ca-io neqtiiuitbabere,homi-
ttes conllantes ex lutea matetiatenereiit terrat Vnde
oponet (quantum fragiliiati nofti£conceditur)vt om
nes aditus nocendi cius veri uti.v diligetiffime munia-
musmemors lngrediaiur pet portas noflras. Confilio
itaq; ntultoruai fratrum diiigeiitercxquifito dcercui-
ntus , vt arnodo ccdelix monacliis tradits per fuos fa
cerdotes lniiituautur Dimne enim leges habent,Sc fw-
culares.vt miliš eft porfi ftio.eius Sat inftitutio: Šc li in
d.nido.quud maius eft, facilis fuit charitas, lit facilior
in concedendo.quod minus eft.lantta largitas. Maius
enim fuit poflellione dare,quam lit inueftituram con-
cedere Que modo pc (feflbris iuratognofcetur.Sc fua
rum ‘  rerum fibi tributa reddentui,vbiquod futi eft
per alterum datur,& cum voluerit.aufartur? Humani
motiš eft illum vereri, cuius iudicio & voluntatenunc

a i.q,2 .clcricai .Tu regnlawenackorkr/i,r.de pantcrratc,ha
ientur^uada/njimitia.  b c tU-Jucratfibbi,

engitur,nunc deprimitur. Vnde fit,vt in ptrtem cpifco
pi ad femiendum facerdos prodiuior fiat:&ficepifco-
pus,quod lančte & rcligiosc dederar,quadam finiulad
auiftoritate ad fe trabat. ■» Sic itaq; priuatur-mercedfi
quam confecutui^s fueraretum quiafiifta charitateaa-
fert,quod dederat, tuni quiaprauorum facerdotum.iit
Icoidias.&fcilfuras amantium,lites,&diflen(ionesin'
ter epifcopos feminanttum, t^prbis nimis fačius credit
lus, quod prius fucatemolieb«ui lucrari, poftdcteda
fraude conatur quadam vfurpatione ex toto auferro-
Ouoftim auertentes ^ calliditates , & hoftis verfuti
I fualioncs,deinceps omnibuslicentiam monachisda-
mu s fuarum eccleliaruminueftitores fieri:itatamenv!
iudicio fynodi ,licontra facerdotium agere prafum-
plerint multenrur, & felici mucrone epifcopi facerdo-
tum piacula refccentur.

tfCapur l.cceifcum aUu,tjua cx antiejuo codice mm eft sr tj  P**
pulctifunt babita:ex cuiua codicii exemplo  dr vetujtii G ra: tl'
ni alirjua filete men dat ai

Hac autioritatc tnenruhi; conccdirur iniiefh tura fuarum d'
clejiarum ScdviderureontraircVtbanus  Papa 11 .ditenn
P:Ji hac verba in exemplaribw  , in ep.dbui non funt pidt
fcauuurc.fane. In puaruor autem h ti rute rpofitUpaleuni ! "‘^ c
monarhu agitur  , dr hac prior eft in cotrcido Mogunrino prinUt
c-3S.it fententiarepetitur in 2 e-ro.irin 3.C.17.

C. I I: P^V L E A.

A Dinonemus c ;  atqueprxcipimus, vtdecimase-

mnino dari Deoaon negligatur,quas ipfeDeusda
ri conftituit:quia timendum eft,vt quifquls Deodeb*'
rum fuiim fubtrahit, d  ne forteDeusper peccanu’ 1
fuum auferat einecefiaria fua.

C. III. fDccodem.  P A.LEA.
ltem  Nicolaus Papa I l.epilf.vnica,c.;.

P Rarcipimus e, vt decimar,& primitia:, feuoblatu)"
nes / viuorum Sc mortuornm ecdefiis Deifidd 1 '

ter reddantur a latcis : Sc vt in difpofitione epi/copt"
rum fint:quas qui retmuerint, a fandl* eedefi* toa> '
munione feparentur.

C. IIII.  ^Dceodcm.  P A L E A-
ltem  Leo Papa.

N Vllus decinias ad alium pertinentes accipi**'

C. V. P A L E A.

J tem  Ambroftus ferraone primo de £1**’
drageftma.

N Am qui Deo non vttlt reddere decimas , quas te*
tinitit, Sc honsiiiinon ftudet reddere, quod i" lU '
fte ab eo abftulit,non timet adhuc Deum, Scign 0 '^ 1
quid lit vera poenirentia,veraq ; confeflio. Ifte tališ BO'
mo non pctelt veram ,f facere cIceatofynam.
tfHabetu, in fermoneprimo de£puadra^cjima,euiue iHt’* 0 '
Ecce nune epui rum altu B. ^imbroiip nomen ptaftre n'" 1 *
fcriiaturin bibliorhcca r Vaticana,ac mbnaiierij Mediola nrrt t
eiufdtne B.  ^ imbroiij .

C. VI. if ^Abbates abftpue epifcopi confilio ib
parochultbus eceleftu preibyteroi non
ordinent.

rrcmVrbanus II. .  ^.

S  Ane quia monachoru ouidam epifcopis itis fu®
auferre contcndunt.ftatuiinus.ne in oarochiabB 11

modi facerdotes de populi quidem čuta epifcopi*
tionem reddant :abbati vero pro tebus tempera' 1
ad monafterium pertitrentibus debitam
e.vhibeant: & f c fua cuique itira feruentur. Idem-  s

If

a a!.rc: rabat,  b a/.aduerrentes.  c  Burek l ra.rP  ^
p}.ca it) 7 Pann  /..• 1 7  d a l abflrahit.  c  d:!r.) : f

boi •^•deinde. i al nuacuna, ob/atioitei.  g al.bcnein.

i  parcchiahP us

«5 Caufa XVI. Quaeft.ni.' Pnjcr/flionilui. 15? F>

Jarochialibus ecclefiis presbytsri pttepifroposijitli-
luantur, “  qmeisrefpondcain <U- animarum cura, &
his.gui adcpifcopttm peitincnt.

C. VII. <Sf £luorurncung s  MonachorUmecclc-
fix,epi(toponim fubdantur regimmi.

Item  ex Concilio apud Fauentiam habito.

S Tatuendum nobis cit, quatcnu$ ecclelia: quorum-
cimqueraonachcrmn in fingulis parochiis litre, e-
pifcoporum, vt decet, diuinitus fubdantur regimini,
eiscj-, debita cbfequia cxhibcant.

Ecce Vrbama Vajtaprobibet inueffituras parochialium ec-
clefamm per monachos fieri  , cjuas loAnnes Pr,pa eu concefiit.
Scdilludloannu Pitpa inteUtgcndumešf de i!Us capeUis , cju*
'ium omnt tare fuo ab ep ifiop is , mo nachis concedunttsr.lšiud an¬
ten Vrbani intelligitur de tilu, qusu abbates tn pr o pr tu pr&diu
tdificant in villis y velincaftellis fiat.

S 1

ur

QJ/ A S T I O V.

fVidetur contra ordinit rationcm, vt in ter fecundam fr ter-
tixm au&ttioncm ouinta fit pofira. Et in omnibus dnticjuU e-
Kcmpmibm, epccptU duobus peruitufiii, in fecunda quašUone
funt omnes hi canones,quibus con fiat cjuinta quxfiio: deinceps
fecjuirurtertia, fr quartd cum fiat capitidts, vtin vulgatu co-
dicibus: tum verba Gratiani , qua in vulgatu babentur inttio
fext& c/iufHonu, fr c. confisetudo. faciunt qum tam qusšfio-
nem:reliquavero fextam. V er um bane, quia nune trači atur,
fjfe quintam quxfiionem,cx propofitione initio caufa fati a p*r-
Jj>icuum e fi. Et potuir (j roti anus ideo ordinem nune m u.t are,
quia argument um auinta cjuafiionu valde coniunffum efi iis,
( jux in fine fecunda aliata erant. Quam ob caitfam,ac pr at er e a
ob auhoritatem illorum duorum eodteum , fr receptura vfium
cttandi hos canones fitb cjuinta quxflione, vi/km efi nibil cjfe
toutandum.

T Ales,etfiius terrttorij liabeant , tamen potefiatemgu~
btrnandi popu/um, fr ffiiritualia mtniftrandi n on ha-
bent.fijuod etictra de opifcopo intelhgcndum efi.

C. 1. 5f Epifiopus cjuiin alt eri ut dicccefi cede¬
ji am adificatjius confecrationemJi bi vin -
- d;citre noti valet.

Vnde  Nicolaus Papa ait.

1 1 quis ^ epifcoporum inaliena? cmiratis tcirito-
^riopro quacunq; fuorum opportunitatceccleliam
*dificarc dilponir > non prafumat dedicationem face-
re *qui illius dl, in cuius territorio ccclefla aflurgit.
•kditicatori vero epifcopo hacc gratia referttetur, vt
5u°s deliderat clecicos-in re fua ordinari,ipfos ordinet
* s 'cuiusterritorium elt: vel li ordinati iam funt, ipfos
nabere acquiefcat; Sc  omnis eccleiis ipfius gubernatio
a deum , in cuius ciuitatis territorio eccielia furrexit,

pertinebir.

^ ^infdrnus citatex ^Aranfico, in cuius to. cap.fere idem te-

tftHT.

C. II. ff 'Pafi/ica nouite coni *,ad epifio-
pumperttnent.cuius conuencm cjfe
conffiterit ;

Item  ex Concilio Tolctano III l.c.j*.
pOflrflio c- territorijcomientumnonadimitrideo-
Suc baliiice,qua:nc ae condit^ luerint.ad eum pro-
^uldubio pertinebunt epifeopuin.cuius conucntiis d-

le confti ter it.

VCvioii jf,cociljcjKarti Toletanifichabet.  Sicut dioeedim
all enani tricennalis poflcflso tollitrita territorij con-
C11 tum non adimit Ae vtfi.ead.ej.j.fcut dietirffm .

C. HI. €f ^'Edifi catori epifiopo in diaceft
alt eri ut ecclefiarn confecrare non
, licet.

Ttem  Gregori us l/b, n. cpift.r 9 .ad Joanncm
>>__ fiibdiačonum.

I Ator * prrdcntmm Ioannes, frater. & cocpif c *
v pus noder '> indicauit nobis, quod quidam d. -
perannus epifcopus aufa temerano in dicecefi ipl rs
oratotiuin coliftmxerit, idq-, lincpr.rcepti audoiits c
concra morem-piailumpferit dcdicare, Mifl’asqnc illrc
publicas ctlcbrarc non metuit. Quam rern cum fure-
ma te celeritate acdiitrictione conuenit cmends:-
re.nec vltcrius tale alicjiud attentarc permittas.

1  ^ N c točo in cprfiola ipfa inter/tciuntur muha.

Hg-od de i‘ure ordtnandt ,n v n pofit d en d/ in te lit ge dum efi. Hk
duet ortr atih us facile perpendi poteši, epih dfiUc albatesf.ue e-
pifcopi in fitif cafiellu, vel vili is eedefieu adificauerint, nc-n ide»
(pifiopo , tn cuius diiecefi fuerint, conuentiu adittiitur: fr ide o
facerdotes ,iuxta iUud Vrbani, fr Nicelai, in ei< non ni Ji per  r-
pifiopos , c ti m conftnfu tamen  , fr elecHoneadifiamtium , ordi-
nari pojjunr.

P s


Qjy  J>L  S T I o III.

Vod autent pr&fcription: tem por is omnt a iura.
tollantur,probatur aufforiratc  Chalcedoncn.
f s concilij, Sc  Gelafij Papx, Sc  Tolctani
concilij. P rim a h sc efi.

C. I. ffRufiuanspArochia apud epifiopos,qui
easpofidcnt trigtnta annU fine violcntia
permaneant immobiles.

P  Er c  fingulas ecclefias / parochias rufticanas,fiuc
2  in polUPnonibus, manere immobiles apud eos,
qui eas retinent, epifcopos decernimus: Sc  iViaxime 11
line violcntia eas iam pertrigintaannostenentes
btrnauerunt. Si vero intra tngintaannos fafla fucrit,
aut fiat de his dubitatio, ^ liceat eis, qui fe dixerint
larfos propter eas, mouere apud fynodum prouinci«
certarucn.

Vfaputhoc efi in prifia verfione , qux eftin colleEfiane Ifidori:
atque ex ca cum duobus Vaticauu ciu/dcm colletfionis codici -
ous collata c fit,cm en dat urn.

1  ^[Eccldlas. ] -Apud 7 $ alfam onem in codicibtis tnanuferi-
ptis legi t tir, KV-ti tvc^Lu iKcfspp,.cu\ id eft,  in viiaquaque
prouincia. Sed in G raco canone vulgato, Ijj cm-

f.&v,

2  51  Sine in pofTeffionibus ] Grafe eft , ct,*qc>ty.iyfific *7rv,-
(>oixtoestf tu  ■ idefr ,parochias,qu^ in ruribiis,

autqux in vicis,& pagis funt.

C. I I. ^ Triginta annU db epifiipif poffiffa,
immobiles perma neant dicccefes.
lAtft-GdillUS rpift.e.a-d Scu/oj.c.r.

P  Rarfulum f  nolhorum aučloritas cmanauir.vtfa-
cultates ecclefiscphcopi ad tegčdum habeant po-
teftatem : ita tamen vt viduarum , pupillorum, atque
pauperum, nec non Sccleritorum ftipendia diftribue-
re debcant. Hoccis ctiam ftaruimus dari,quod hačle-
n us decrettim eft,reliquum El-i tpifcopi vindicent, vt,
Ecut antea dixiimis, percgtinoKim, atque captiuorum
largitores dTepofiint. J dem ibid  t -v ^jllliid / etiam
annedi placuit,vt fi,q«od nbfit.fncnlmtcf. ecclditv,ncc
non dicccefes abaliquibus pofTidentUi rnifcopis, iui*c
fibi vindicent^uod tricennalis Icxconclulir.quia fiefi-
liorum noftrorum principum ita eniansužt audoritas.
C, III. €[ Tenirortj poffifio conueraum non

adimir.

Ttrm cK  Concilio Tolerado IIIT x.s4-
C 7cnt  dioecelim alicna;n tricennalis pofTcfljotol-
A  lit, ita territorij > conuemiimnonadimit

a Anfel  /• ftfa.f 7. Po fr cit t. rit.  ,7, b cehbrrratc-^-orig.
c  In Chalc.ca.17.fr in fc\!a fyn c.sf. Pol) c l.j.tir. 11AnfSl.
/./ .cx.26.Burc is ca.ifS. luopij.ca.Kt.V avn.l.s .c 64  . d al.
alrtrcatio.  c Polyc l.i.rit.12. luo p.3.c.’4.7.  f tj ou.c.ca r.
iuop-i ca.144.. Buri;J.2 c,1-149.Parm. 1.2 .c 6f.  g h ead o.f.
poffefio. Polyc.l.iJit.n. Anfel.l / .c.77. Burch.l j.c.1^7. Iste

p.id. 212.

68 7

DePrxfcripdoni-

bus.

Dccreti Seču n d a Pars.


1  ^TTcrritorij.]f nvulgatu feqttelatttr,ij)offt:{(io.c]uaabeff
c vetufiu,a Burchatdo,& Pan normi a, ir tod. abot cbciiiorum

imprtjiu,/? mahufcriptu
2  f'  N o n adimit.JAVc in edittonibus conciUorum (jolonienji-
btu, ir codice regio, ir vetushi Gratiani exeriplanbuc  , ir in
Pannormia. V eriim in duabiu edirionibm conciliorum P Ariji en
fikus,ir apudIuonem haberur,non  amittit, ir in duobus co~
iicibus Vinicami,ir apudBurchardum,non  admittit.

C. HII. ^Tricennalis pojfejiio intra Vitam
pronmciam/cmari debet.

Itcm  ex eodem,«*?.

Q Vicunque rt  epilčopus alterius epifcopi diosce-
fimper triginta aiinos line aliqua interpettatio-
*e pofiederit,quamuis 1  feciindiun-ius.legis.ekis nori-
videatur efle dioeceiis,admittenda non eft contra eum
aftio repofcendi. Sed hoc intra vnam proukiciam
extra vero, nullo modo, m- dum dioeceiis defenditiir,
prouinciarum termini confundantiu.

1  ^Quajmiis.]Zn concilio imprejjb cummanufcriptU collato
legava.  Quiafecundum ius !egis,eius videtureiiedioe-
cefis,admittenda noncft &c. Ivo autemin terna partc e-
tiamclarius poli verjic.  poflcderit, fic kak.t  eam teneat:
f]uia fecundum ms legis , eius videtur elfedurcelis, fic
admittenda non eft,tke Burchardus aurem,  quamuis fe¬
cundum ius legis,eius vidstur efle dioeceiis. In Pannor¬
mia vero cjuemadmoduni apud Gratianum.

1  ^fPlouinciam .J^duHorg/ojfit interpret urar, id eft,dioe-
cefnn: ir in varili cbciiiorum edttiombm,ir duobus codicibiu
'Vaticanu legitur,  parodijam, cpuavocefape dicecefisJignifi-
eatunvt in tanone ^Apofiolorum  r^.epifcopo non liceat a-
lienam parochiam propria reiifta peruadere : ir in con¬
cilio aintiocheho,c. 21. vocem tmecnUcK ali vertemnt paro¬
chiam,ulij dicecefim,omnino 4 . in Toletanu ha voces cofundun ■
tur,vt To Utano j.c.ro.irTolerano ,1.0.12. CT jr. ir Brachareji
t.1.2. Et in liuius capttuinitia vox,  dioeceiis, partem cjuan-
darn.id eft,parochiam,fignificat. V trum in codice com ihoritm
Lucenfiregin , irvetu/iu exemplaribw tiratiani, & Pannor-
mia,ir apudIuonem,par.r.in m ar gin e  e/fproumciam.

2.pars. Ecce hu AHtioritAtibiii probatur ,cjuodpojfefiionis,
& gubernatioms tura prafi-riptione rollur.tur.

Sedidem  Gelalius contra reflarurfcnbens Maximo ir  i«
.fiebio epifiopu.

C.  V. f S tar us p Amebis, mm n eeprafu rnptio -
ne,na. tempompr.eferiptione mul Ari
poteft.

L Icet t  in regulis continuatur antiquis,parochias
vnicuique ecdeli* priftina difpofitione aeputatas
nullapode ratione conuelkme per cofuetudin :m pef-
limam, csempliinali temeiitate crefcente, vniuerlalis
confulio nafccretur.tamcn etiam decretis noftris ante
non multum temporis deftinntis.omim iuflimus,qu$
taliterfuerantinuafa,rellitui Sed quia temeritas per- j
uadentium-iegem liti polic ptitat generari.li fceleri
fuo pertinaciain retrnnonis adiungat ea,quz inter fra
trem & coepifcopum nofifum Conftantinum Anu-
fcanx 1  ecclelts l'acerdotem,& inter nuntios c  dire-
ftos ab Anconitano poniiiieedecreuimus.per vos.im-
plcri cupinms, tune formam in estetis cognitionibus, |
qu2fitfequenda,perfcnpliimis. Nulla d.  igmit prx-
fumprione (latuni parochiarum, qui- perpetua: statis
firmitatedurauit, patiunir immuta.i; qnia nec ncgli?
genria poutificis,nec temgoralis obieftio (qua per in-
curiam forte generatur' neq; ignauia faciente conlen-
fus adliibitus, nec lubtepente « fupplicationeprsce
ptio diuellere po teli fcmcl dioecelim conllitutam : ex.
q ia lemper ad regdnerationem , atq; conligiiationeni
p eos deuotaconueuiuTetritciium 2  etiaronon fču

a P0lyc.U3.tit n. vinjet l. s c. 2 S .Burel. r.ca.d r.luo p .3,c.
Ijr.cr p.  / 1.1? : : . 1 'ann.i. 2 .ca. 67.  b Iv.o p j.cpj.  C AL. ir Al¬
te ti m.  d ^An/d.j .c.i/.  e al-juaripiente.

cere dioeceliin.olim nofeitur ordinatam.

1  Cf Anufcanz. j In vetushi codicil m vane legitur,.idi  >
Canufcana£,Camufcana,Tatnifcanar.

2  ^JTcrritorium.] Urcrefernntur cttam ab ^Anfeimojn
non ab Utone.

Hoc multipliciter difiinguitur. Sunt cjuadam diacefis,^
ccrtu limitibiu dijlinll* Junr: ha nullo modoprafcribipofil r '
^Alrc verorfua non funt certii limitibus di(tinbla,ir de tjudo*
certadefinitio non ohmpracejšit.prafcriptionc tolluntnr.

C. VI. fj Limitupoffcjtioprafcribi non
poteft.

Vnde  Innocentitis Papa.

I Ntet a  memoratos fratres nollros Fulgentium A'
lligitanum, Sc Honorium Cordubenfem epilcopo*
difcultio agitata eft propter parochiam balilicz cuuil"
dam,quam horum alterCellanenfem /, alter Ahegic*
fem afteruit. Et quia inter vtriftjue partes haftenush*
mitis adio ventilata A e ft . cuius quamuis vetuftart'
tentio, nullum iuris prziudicium affert: c  ideont io
dubimn vitra inter eos noftra deuocaretur fententlfc
prelatis canonibus fynodalia deereta pctleftifunt-
C^Liorum aučlorhas prsmoriet ita oportere inhibcricu
pidnatem.vt ncouis terminos alienos vlurpet:obho £
placuit inter alternas partes infpcdores d  virosnuf'
tendos.ita 2  vt dioecefis pollidentis(fi tamen balih'
cam veris iignis limes prxiixus inonlltauetitj ecclefi*’
cuius eft ius c  rerentionis . lit zternum dominiu®'
Quodli limes legitinnis eandem balilicam non con-
cludit, / & tam longi temporisprobaturobieftaprf'
feripto , appellatio przfentis g  epifcopi nonvalebil’
quia illi tricennalis obieftio lilentium imponit- H° c
enim & faicularium principum edifta prscipiunt,^
prxfulum Romanorum deereuit auftoritas. Sinvei 0
intra metas tricennalis temporis extta alienos tein' 1 '
nos bafilicx iniufta reteiuiorepetitur, repetentis ef 1 '
fcopi iuri line mora reflitut tur.
f Caput hoc extat. in concilio HispaUnji 2.C.2.& cxn  ^
chardui citate

1  ^[CcllanenfemdP« concilioimprejfo,acmanufet’!” ^- 1 }-
tur Celrieenjim: & Pliniiu lib.j.c.i. inter oppida cotiuf^ 1
jpalenjis nnmcrat ('cincam.

z  Ita vt dioeceiis.] In conciliorum cdititpibu \ &J* 1 ’
(us codiabus Vaticanu legi tur,it n  vt,li iadioecefi poflidert
tis li tam balilicam vcteribus Iignis limespreuifus,( sl '
peruifus) monftrauerit ecclefix,&c. nem j ineodiaL*'
cenjiregio,niji tjuod lečo  d/i?/o««,prxuifus,/)<»Af/»r > pI^“ !t ^'

C. Vil. ' Spada,Cjua definira faerintpem-
pore prafcribi non pojjunt.  .

Idem  Gelalius Papa .Iufio epifcopo.

D llcftio h  tila ftudeat, quxftta omniutn fidtb 1 * 1
rerum vetitate.vt li defpatiis,dcquibus meirol*'
turortacontentio, definitio dudum ccrta procell« 11 ’
intemerata lerueturi alioaui li nikil vnquam coltit c,it
terminatuin, tune de prxfcnptione temporum ,li< 3 P 4
pars confidit ,prxbeat faeramentum : vt tamenl«' 1 *’
qus haftenus polledilleprobatur, ‘  iuhuranduni' 1 '
natur oftetre. .

3. pars . Botefi etiamahterdifiingui. £)u£ CjuifijMn
auflort 1 are vfurpar, quianulloiitula pofiidereinapit,p r *J T '
bere noti potefi,ir in hoccafu intelitg&nda eff illaaulloriM
la . up.  [ T /nperaiv eii tiio, cjv.u per incuriam forte gen<n> ,Hr ’
non potefi diuellere diactfin femel con (lit utam. finreUig' 11 ^
e/l,finulio titulo,jed fina vjurpatione eam pofiidete cacpit  •
vero tudicu aulf omare  . irprnttlegiorum longa confuetuii nt
pojiiderc caperit,tune teporalis obidi 10 alf ori ji Lent 1 it impood'

a In con ni. H up ate nji 2. c 2. Polyc-l.d.ttt.io.(Burcb l.td'
6i}.luop.3.c.’jj.  b til.vtndicara.  c al aflerrctiidcoj.
inšpečlisnu.  C al. iv.fi A retentio.  f al.conclufit. % al-dfi
tentu.  b luop j.ca.tji. ir p d.ca.10! Sann.l.t.c.lJ.  **
proh/hetur.

c- v ni-

«89 CaufaXVI.

C. VIII. c Debent priuilegja xxx.annis
pojfejfa immobiltter obferuari.
^deGelafiusPapa a  ait.

P Lacuit b  huicfan&se,magna:que lynodo f  vtres,&
priuilegia,qu£E Dei ecclefiis ex longa confuetudine
pertinent,& fine a diuse rccordationis Imperatoribus,
fiueab aliis Deicultoribus in fcriptisdonata, &ab eis '
perannos xxx.po(Tcfla funtjnequaquaa poteftate pr£-
fulum eorum qua!cunq- J  perlona fsecularivperpottfta-
temfubtrahat,aucper argumetaqua.*libet auferac. led
fine omnia in poteftate, ac iulTu c  prsefulisecclefise,
qii2cnnq; intta xxx. annorum fpatium ab ecclefiis pof
fcflafuifle nofeuntur. Quifquis ergo Iseculariu 1  cotra
prsefentem definirionem cgerit,tanquam facrilegus iu
dicetur, & doneč fe correxerit, & ecclefise propria pri—
uilegia,fcu resre{muerit.anathemafit. '

q£>uocl hictribuitur Gelafio y  habeturinfynodo očia-
uababitaab Hadriano II.C.18.&exea citatur apud^ln-
felmum^?Pol^carpum. Sed manufiripticodices Gr aha¬
tiiconco rda n t cu m v a Iga t i<r.

1 ^ SžEculrrium.] In vulgatif legcbatur } QuiCc{uis  er
gculencorum, vel fsecularium. Sedabfuni illadujefo-
cf/,clcricorunij vel. ab al!quotyetujlis y (pr ab ipfo conci -
lio manufenpto. In concilio tmprejfo legi!n/.  Qui contra
fecerie, vc facrilegus iudicetur, & doneč taliapriuile-
gia,&c.

C. I X. % Rjpetinonpoffunt 3 quxxxx.annis
. quietepofiidcntur.

Iclem epifcopisDardanixinter cxterainquit.

P Oft d  quingentosannosconftituta Chrifti quofi
dam audio velle fubuertere: cum xxx.annorum lcx
bominum non poiTtt abrumpi.

Caput boe non legitur in epijlola Gelasij y qu*€ extat ,
adepifioposper Dardanram.Hiiolaus l.in cpijiola ad epi
feopos Galli.c y cuiusinitium eH, Quamuis fingularum,«#
per y yt diHum ejl y nnpre(fa in appendice bibliotbec<e, citat
tx epijlola Gclasijad oricntalcs.Deufdedit CardinaUf>&
•dnfelmus abfolute Gelafium cit ant,

4 pars, Item Ji de rebus ecclefue controucrfia mota e(l y
t&definitio fubfecuta , eljiintujla fit , tam en quia no fua y
feddtfinientisauBoritate pojiidere ccepit y tricennalis pr.e
feriptio petitori filentium imponiuita tamon y vt fup p u ta  -
tioprafiriptionisnon  a tempere dtjinitionis>fed a decef-
fu dtfinienth' exordium fnrnat,

C. X. Vttairrite d/jjt oven tis non poterit
penin ere a d tri c en atu m tempo ris .

Vade in Toletano concilio I X,c.8.ftaiutnm ejl.

C liaccrdotes^jvel miniflri,dum gubcrnacula eccle-
^ forum adminiftrare videntur, concrapatrum fan-
ftulimas fančtiones de rebus ecclefise dednifle aliqua
^'gnofciunur.non ex die, quo caliafcribendo decreuc
rune, fed ex quo calia moriendo definita reliquerunc,
iupputationisordo fubl'labic.Niinquam enim 1  pote-
Ntadtriccnnium / cemporis percinerc vita irrice hoc
ludicantis: quia flatus coneraduum initia non funipfit
origii,eaequitacis,

r  q Nunquam enim.] Sic inretuftis etiam codicibus
Gratiani>gyin codice cociliorum Lucenfi regio. In duobus
Krticanif ett quidem dičlioitriccnmum./edin catemver
” 4 uqua "vari et as.In cocilipsvero imprefiis legilur 3 Nun-
quamcnim ad triennium cemporis pertinebic poteftas
lr ntum^al.irrite) hociudicancisj <&ab aliquibns editio-
)n ” Ufa besl\'ox,\)ot:e{\as.

5  pars. Ite/n e a , qua benefhiis pofiidentur ,fiuc qiuc
toetH h n pilit at is interueniente diutius poffeffa fuerint ,
P r *fcribi non pojfunt.

f  a In fynod.%.fi<b Hadriano 11 .  c.18. b Polyc. lib
t^l ^Anfelmus lih cap.io. abeflaborig.  c al.vft-i.
»>• n f' %  ^ ,c ' 1 7 '® eu fdeditp. i, e Sacerdos vclminijlcr']
‘Ir&Jtc confequenter.  f aitrtennium.'] ari«.

t*  o

Quaeft.HI. Dt n"uT ptio ' 690

C. XI. ^ QiJ<einbencficiispoflidentuy>pr*-
feribi non pojfunt.

P r nde  in Agathenfi a concilio,c.^.deJjnitum ef.

C Lerici b  quilibet quantacunq; diuturnitate tem-
poris deecclelia: remuneratione aliqua poffedc-
rinc, in ius proprium prsferiptione temporis non reuo
centur c; d um modo pateat eccleliae rem fuilfe : nevi-
deancur * etiam cpifcopi ccmpore adminiftrationis
proltx^ autprecarias.cum ordinati fint,fa-ccre non dc-
buifle 3 auc diu retentasfacultates,in ius proprieta-
tispofle tranfcriberc.

1 ^ Ne videantur.]/« concilio imprejfo,&apudlHo~
nem legitur^nt  videantur epifcopi adminiitrationes^-*
lixas,aut precacorias, cum ordinati funt facere debuif-
fe d f  in Epannenfiautem locus manifejle corruptus cH.

C. X 11 . qr XH(a: humani tat is intnitu aliqui -
bus prič ji a n t ur )p rx/eri b i non pojfunt.

Item  ex concilio Aurelianenli I. cap.  25.

S I e  cpi.copus humanicatis ineuiru mancipiola, vi-
neolas, vel cerrulas dcricis } sut monachis, vel qui-
buftibcc 1  prjefticcrit excolencias,vdpro remporete-
nendas, etiamfi longa tranlifle r.nnorum fpatiacom-
profcentnr,ntillum ecclefiapra:iudicium patiatur: nec
laiculanslegis prsefcripfiojciuze ecclefia: aliquidimpe-
diatjOpponatur.

1 Vel ouibuflibet.] ILz^oces funt etiam apud jln
felmum>fcd abfuntd concilio im p rejfo ) & m anufc rip 1 o .

C. X III. Temporalisprafcriptio non ob-
iicitur y ybi h o pilit a tis m etus interucr.erit.

Item  exconcilio Hifpalenfi II. cui interfuit
Ifidorus-j:.ip

G  yjRima ačlione Theodulphi Malacitanse eccleliae
gs i antiftitis ad nos oblata precatio eftjalfcrčtis an-
tiquam eiufdem vrbisparo-chiam militaris qtiondam f
hoftilitatis dilcrimine ItiilTc dccifam , & ex parte ali—
qua ab ecclefiis Aftigitnna?,hlibentan£ > atq-, Acgabren
fis vrbium efte retenram. Pro qua replacuit,vt omnis
parnchia, quam antiqua ditione ante militarem hofti-
litatemretinuilTeeccleliani fuam quifq,comprobaret,
eius priuilegio reftitueretur Sicut enim per lege mun-
dialem iis>quos barbarica feritas g  captina neceffitate
tranfuexit , poftliminio reuertetibus reddirnrantiqua
polfelii®, non aliter & ccclelia rcceptHra eft parochia,
quam anre tentiit cum rebus fuis: fiue ab aliis ecclefiis
pofiideatur, line in cuiuflibet pefieftionem transfufti
lit. N011 enim erit obiiciendn prarfcriptio temporis, vbi
neceftitas interelt hoftilitatis.

C. X 1 111 . <(T Temporis non currit prrffcri-

piiopvbifuror hojiilitatisincumbit.
ifmloannesPapa VIII  Paulo cpifcopo fun-
{7 en ti legati on e in Gcrtnanu(,&

Pannonia.

-r> Orro h y  ft de annoru numeroforte quis caufatur,
J. fciat,quia inrer Chriliianos., &.  eos , qui vnius fidei
funt^numerus certus afrixus eft.Cxterum,vbi pagano-
rum,& inereduloru furorin caufa eft,quantalibet pre-
tercanttempora,iuri non praiudicant ecclefiaru : quse
corporalia nefeicntes arma, fclum Dominum, & pro-
pugnatorem ftiu,quando ei placuerit mifercri,patien-
ter cxpcdant. Vci um fi annorum prolixitas in talibus
impediatjDeus ipfe reprcheudendus eft: quipoft qua-
dringentoSjCfe triginta annosfilioslfrael i  dedurifii-
ma feruitute Pharaonis,d: fornaceferrealiberauit;fed
ipfe per fe nofter redeniptor fuic,qui humanum genus
poft tot annorum millia de inferni clauftns eripuit.

a T.t inPpanncnfiiCap.  18. b luopar.i,. cap.166.
C al.Voccntnr.  d al. non debuijfe.  c ^Infvlmus hb.
^.lapSj.  f al.quodam.  g al.feuerit.is.  h Polyc,
libro i.tit.u. Deufdeditpar.i. jlnfelnius libro z. cap. 73.
i Deut K 4.

Z

691 DeP nS ti0 ' Decrcti Secunda Pars. W

7  pars. Toliuntur eiiatn prafcriptione i:'.*dicecefts,
quas proprhf epifcopi* n e glinen ti b us, a lij alf hecrejt adfi-
•iti in, tsg/iutt-em reuocauerunt.

C* XV . St qui epifcopi dicecefcsfiuu lucrari

D e o ntgligunt, poti irienniftm e is co/tfia -
hunt epifcipis, qu*rr.m fudiofitlci
fant reconciliat^e.

VhiU  in Africano a  ccmcilio,c. 88 . legitur.

P Lacuit b,  vtquiainq; epifcopi negligunt loca ad
fuam cathedram pertinentin in catholicam vnita-
ccm lucnari ; conueniantur a d-iigentibus vicinis epifco
pis,rt id agerc non morentur. Qd.iod ii intra fex men-
fes a die conucntionis non effecermt , qui potueritea
••lucrari,ad ipfum pertineac: ita fane 1 , vt fi ille, ad quč
pertiniiitfe videbantur, probarc potucrir, magis illius
cleftam negligentiam ab haereticis, vtimpune ibi fine,
&  fuam dijigentiam faiffe pr$uentam,vt co modocius
cnrafollicirior c  vitaretur d, ciim hoc iudices epifeo-
picognoticrint>fua?cathedr3e loca reftituantur e,

1  <• ita fane. 3 Gr.ec us Canon iv  emendafis coditibus
hoc Uco fic habet.

O 'v-m-s phpTtt, 'n/ci \cw &r.eiv<& j  gz&s ov  cftJtKnujTzoj
et$y[>ceiy 01  toi£tci  ?  e7rmjhs &Jj,  7 lvoi ohtpveoutctv  e h-

%sv a.lLS>.&V,TXTO 174V ciigSTincov  £7nA i%0Lfi)j)ay,'c052 uh
(fvfi&S CMThJC 7n*,OOf.di£u<^-> F* Q*VT0<T6T0d  ;j CCUTiS 67TtpU-
\ttct 4rZ vftpfS GJ&ShvipJfl)* 1IVI c-i 7 %s CUJ

rite OigSTiKUS radiov et($t,zt£ > sv , txtdv  f&sfožv l7n<jY£7ru)y
K&ivovTUv SsJ^.iyk)cnco^pii. Idetl,  Ita fane,vt fi ille,ad
qu>m hi pertinere oitenduntur, de induftriaadrem
commodiiis rračlandam ncgligčcer agere vifus fucrit,
id probantibushccrcticis, vt fine tuniultu reciperetur,
atq; interea fuam diligetiam alius occuparit,qua qui-»
demfi vfus e (Tet, ipfis haereticis maius damnumattu-
lifletjcum hoc.iudicant.es epifcopi cognouerinc, &c.

Poteli etiamaliterintelligiprseferiptio illa Longi tem-
forts, qua Gela fiu* negatfatum parochiarum pojfe mu-
iari. Longum er,im tempu*, ficut ex legibus babelur , de~
sennium^elvicennium rn te Hipi tur. Hu 1  ut er go lorgi iem
p o ris p rjjcrip iio au Slo rita t e Gcltvsij,&ftcuUrium legam
t aleji is obit', i non potrti.

8  pars. Vr.ifcriptionurnali.cfunt inirodnil.eoditpe-
1entis,g^fuaore p o Jude rt ts: alixt ant u m od' o peteti* .Qui
onim bona fide  , griujlo titulo rem p ra fenu p er deivn-
tnum.abfcntisrero pcrricennium tenuent,perpetu* ex-
teptione tatu* er, it , no foikm aduerfus alios,J"cd ctiamad-
uerfu s c> editores , 'ju ib us resipft oblivatafucrat, etid ad-
n e rfiu. y e rn m dom inli m . Si vero a hej h o  cafu d p ojfefi one
fecideritiftiarn.adnerfMVerum domina vtiliter rem vin -
d.’carepoient. Si anteni nulio titulo,bana tamtn fideper
tricenniHm rem uličnim p o [fr d c rti, Jim tli gatide bi t prafi-
dio.Bonaverofidernon ad traclnmmedij iemporis,fedad
i niti um pojfe jlionis rtfertur. Sujfuit enim in mitio cuiq }
bona fide pojiiderc ccepife, e Liani Ji medi o tempore fiicn-
tiam  f rei ali en* habuent. i^Hreprttfcriptisnesintro-
du£Lef>ntfauorepopidentts, <&odio peitniis: quta lex
fautt ht*.qui bonafid e, iuf o titulo,v ebb on a fide tan-

tnm pojlidenl-.odit anteni,punit cina rem fuam negli*
gcntex,&uefides.  ^ jQuodJi mala fi de rem alienam qnis
P pf: dere iperit,poti y.xx. annos aduerfts omnem peten-
tem exceptione tutus er it. Si vero aliquo cafud pofjejiionc
ieciderit, ačlion e m non habebit: quia hac praferiptio non
fauore maU f.dei p ojfe flori#, fed odio tantum rem fuam
perfequi negligentis lntrodučia esl.Siauiem resaderedi-
t tremfuitm,vel ad dominam perneneriu dttentionu c o m
mo dum habebit jiycrb adalium,creditor,\el  1  ah us do -
intim*aduerfus eum experiripoteht: neejibiprodertcex-

a T.tinMilevit.cap.l^. fyin Carthag. Gr.cco, gx(i.
h. Enrchnrdu* hb.i.C4p.6$*lH»par.B.cap.ij6.  c al.
f -lert ier.  d , 4, vetaretHr..  e al.rcfttthattt.r  f al.cm-

f.'rc*:.i.ifK w  v

ceptio medit  2. tempompojfcffori:qvia non ab eo hab*'*
caufam pofiider.di. Shud fiviolenter poffefho ad eosftf'
uenerit,/nala fidei p ojjeffo r indtfin Sle pojfejlionu contitf
dumrecipiet.  41 H.ec de p raft rip t ionih us dccenntj>vilv*
cennij,vel tricennij intclh^enda funt, fifine interrupth» !
pofleffa probentnr. Jlpod Ji per naturalem deUntiontit
pojfejuo inicrrupta fucrit, d die recuperat* pojfejiorM
noui triginta anni in omnibus p r aferi p ti o nihat nmitrtr
buntur. Si per litij contcfiationcm, ab vltimo die litimi
qitadragin ta anni computabuntur. X>uodji ab eo,qr. M
cauftt pra.fi riber.di erat , pojfe f ione m.alt quisnan cip d tu h
tempus prrfcedens cum fuat poffejiionis tempore contiM * 1
re poterit.  [ Is  a autema n:us respraferibitur, fi litem o*
teflarinon poterit, Velp/opier aduerfarijabfentiam,  rd
infantiam,Veljurons laborem, cum nemiri cm tutore, Ttl
curatorem hab eni , V tl q ni a in jna^na potejlate conjiW"
tus e tl, intra conjiitirta tempom prafidem adeat,lihih#
ciporrigat,& hocin querimoniam deducat , &fictei»f
risinterruptionem faciat. Si auiem p raft dem a dir e nc»
poterit, f.dtem ad c pije o pum locorum, vel dcfenfioremd'
uitatis eat, <& fudm manifejlare vohintate in fcripttfdt '
properet. JJubdJi prafcs,Vel epijco p us, Vel dcfeiford'
fucrit, liceat eipubhccpropo/iere, vbi domicUium hdbtf
pojjejfor, feu cum tabulariorum fubfcrip tion e.: Vel Ji čiru
tas tabularios non hab eat,cum tnum te'ji urn fubftripti*"
ne:&hoc fufficiat adomnem temp orale interruptior.il*
Jiuc trie unij,fin e lon$i temp oris,fiue tri fin ta,v el qiindrt’
ginta annorum fit.  «r Mac d e p raferip i ion ib us m ierfi‘
uatos. Caterum aduerfus loca relfinofa , nonnifiqntidrt'
ginta annorum prrefcriptio currit, fnde in authenlirt'

[ Ifu.ts  b afi.iones tri c c n n a lis p raft rip ti o excluditJ i
loco religiofo competant,quadraginta annts exclud* lur ‘}
litin nouelhs. dete unij,velvicennii,&c.'] Incant'

nibusverb ecclefia aduerfus ecclejiam triginta anfiU^j
najlerinm aduerfus ecclejiam non niji quadragint.<
praferiberepermittitur. fhudjlpriuatuspnnutidfiu
decimasfiue cum titulo , fiue {ir.£ titulo po(Jederit,> ]
temporisprafiriptione tutns ejfcpoterit.Sfita  c  4 mA .
ini ti o de lurefsrtivi efieclum non p ojfiin t,trachi i^f ''
non conualefeiint. Fride fi liber homo lori go terflfi*  ? r *
Jeruo deti/. eatur,etiam fi quadraginta an nor ton
la cxicjfertnt, fola temporislonginquitate libcrtfi i;t,tr *
mini m c mu ti lab ur. tur. Jid h.ec ecclefia rcipublu* :  f r !"
■.nttus, dectmat . or.es ciutlium funSUonum
n e nt. Porrc puhlica f urili ones prafiribinonp sjr* '

1 ^ Vtl a! i us domiaus.] In duobus vetuJKs cxt^p‘ s ‘
rib us non e H eiicho,  aii us. in Vno auiem legi mr,  vel ai»ui»
fcilicet dominus.

2 Medij temporis ppfTefforis.] A vetuflfi^^
b us part/m abesl d telio,  cemporis \ p ar tim diHto,  P 0 ^’"
foris.

? «T In  omnibusproefcripcionibus.] HAVocesh 1 *
qnot manufcViptisnon funt.

4 <[j Ecclefia reipub.] Ji m en da tu vn e sl ex nut» u f :rt “
ptis. Kam antea legebatur, ecclefia, refpublica.
autem intcrdum,f^mutat nonnnlia verba GratiunM * 1
rum legum,qu.ts refert.

C. X VT.

Fride in j.libA  Codicis, triginta,vel
quadraginta annorumprafinptio -
ne,

I Vbemus cos, qui rem aliquam per con ti nun m a' 1 ;

norum quadraginta curricuium fine quadam Ieg lt ‘'
ma interpellationepoffederint,de pode(lione qu*“ c  ^
rei,feu dominio nequaquam rcmoiieri: fanftionesa^

a l.vlt. Cod.de epifco p ali audi en. l.Vt perfeBiut. Ct^

deann.escept.  b Cod.defiicrofan.ecclef.Authen.fi*

adhor.es. Koueffa  131 *§-pro temp oralih us.& ca d.apH "
lianum,cap. 6 .j.ead.q.^.c.fiu %  c Vigejf.dcreginf-'*-

iziti*. H tit.  j o, Uh.C.

Caufa XVI. QuaefUII.&IV.

69 )

tcm,fcu ciuilcm c»nonem,vel aliam quampiam publi
collationcm impofitam eis dependers compelli,
nechuicparticuiufcunq;temporispr*fcriptionem op
pofitamadmicti.

ln plerifq J yetujliPexempUribus caputhoc coniun-
etlfupertori.

Sic etiam pr*diafiue fint priuatRfiue ecclefi*,pofJunt
prsfcnbi.Prouentu*primitiarum,& decimationumpr<e-
friptione tolli nonpofjunt : etiamji d Romano Pontifice
quilibctUtcusfjiper bit refcriptum impetrauerit. Re-
fcripta  a enim qu* contra in*/criptumimpetrata fue-
rtnt^nifi taliajint, qu#iBi* > quibto datafuerint , projint >

& niiUi objbitj nuli;us momenti ejfe cenfentur. Item.
Dtcima  b Deo m ah  dan te fkcerdo tibus 3  & l cui tis ftp a ru¬
ta funt^t deforte Domini vluerent , qui in eius/orte con-
numerantur.Kon er^o cuiufquam priuilegio laicis concedi
pojftott: ne divini* mA n dat is ah  clo rit as  humana p roti udi-

ciiminjerat. Vhde lmpp.f / klentinianus y <^uTheodofiu-.\C,

q Vniutrfas terras,qua d colonisfeu emphjteuttcariis do
miniciiuris 3 reipub.vcliurisfaeroru templorum in quali-
betpnHinciafendita,vetrilo aliopaclo alienatafunt^ab
kiHrftii p evperam,at q t  contra lepe s eusdeiinent,nul/a Ion
gi temporif praferipttone ofp, cientefubemus refitui ; it a
vt necpretinmquidem iniquiscomparatonb h*  repofcere
liceat.

p  pars. De praferiptionibus 'vero longi temporb in
Authenticpsinuenitur^ccllatione oclaua-iConlpitutione fex-
ta.  4jT S£uas  d aftionesatids tricennalis , decennahspn-
cennalisprafcriptio excludit ^ji-loco religiofo competuntt
<juadragintaannvclaHduntHr,'vJucapio/ie,&quadricn-
nij,praferiptione fuum locum habentibus  *.

i *[ Habentibus.] Inplcrifj 3 vetapi* exemplaribus
fec^uitn  r, fed fol a pr*fcrip t ion e xxx. a n n or n m, (Sc  c. In
V/io ah tem b*cfcquuntur.  Huius ergo longi temporis
piafcriptioaučtoritaire Gelafij,& fiecularium legu cc-
clcfiisobiicinonpoteft: fed folapr*fcriptio xxx.anno-
rum,&c. Cod.autemde facrofan.ccclefi.fin. locusauth.
it a babe t.  Qjias a&iones alias dccennalis,alias vicen-
nalis j alias tricennalis pr*fcriptio excludic, ha (i loco
religiofo competant, quadraginta annis excluduntur,
vfucapionctrienmj, vel quadriennij praferiptione in
fuorobore durantibus, fola Romana ecclefia gauden-
tccentum annorum fpatio>vel priuilegio.

10 pars. Sed fola pr*fcriptio xxx. annorum , dcin-
cepr.d qua tamen p r aferi p t ione p riu i l egi a Roman* eicle-
f-t funt cxclufa : qux non nifi centum annorum fiati*
prafiribipojj/tnt.

C. X V11. <([ Priuileoia Roman* ecclefae

n-on nifi centum annorum pr.efcri-
p ti one tolluntur.

Vnde  Ioannes očtauus feribit Ludouico /egi.

N fcmo e  »eannorum numero refultandi fumat fo
mentum: quia fančlzc Roman* (cui Dco aučtore
lernimtis) eccldi* prinilegia, qu* in firma Peeri ftabi-
licatispetra(ufcepic »nullis temporibus anguftancur,
nullisregnorumportitionibus prariudicancur. Sed (k
venerandae Roman* leges diuinitus per ora pioru prin
cipum promulgat*,rerum eius pr*fcripcipnem non ni
fipercentum annos admittunt.

69  4

c. i.

De PrsfcriptfeM
nibus.

Tricentiii temforiitli/juidpnefiri-
bere nbbtites&tl montebi ntn
Talent.

P OffcfTionesecclefiarum, &epifcoporum tricenna-*
les a , abbates, vel monachos habere omnimodk
prohibemus.

Sedfi eit tcllitur tricennali*pojfejiio, a B.Gregorit cea
cedi tur eifquadra^enali* prafetiptio.

C. II. ^StuadfAiintaannerumprafcripti.
relf/iofis demibut concediiur .

Air enim Petro fubdiacono,lib.i.cpijl.y.

V Olumus h  aceedentem te adPtnormitanam etui
tatem,qu:eftione ipfam taliratione difeutere (do-
minio reiapudpofrefloremjfinithačlenusponeflTum c
eft,videlicecpermanente)vt!! monafterium prafatum
fančli 'fheodori (Ines, dequibuscaulatio motaell,in-
cocuffos d  qnadraginta annis poflediflc repereris,nut
lam deinceps (etiam fi qnid fančla Romana ecclcfi*
compecere potuic) patiaris fuftinere calumniam : fed
quietem eorum inconctiflam omnibus modis procura-
re. Sin vero ačlorcs e  ecclefia non eospoffediflc qua-
dragintaannis inconcuflb iure monftrauerinr, fedali-
quam intra tempora h<EC motam aliquado fuiffc quse^
ftionem eorundem finium, elečlis arbitris tranquillb,
&leg«literfbpiatur.

C. III. ftVeeodem.

Itemett  N 0 uelHsIuftiniani,>t»»e/,'tjr.

N Eq; f  deceani), neq; vicennij, vel xxx.annoru»
praferiptio, fed fo!axl. annorum curricula religo-
fisdomibusopponantur.no 1'olum in cateris rebus, fed
etiam inlegatis,&hsereditatibus.

^ Hicne.fynonctf*,nefyJnliariiantetejjbrif, netscape-
tularispnpria omnino Torba refernntnr.

Sicut er^o rcliticfit domibnt cx lepe non nifi puadrap e
naria  c tl ob ddenda p raferip ti o Jt.z & an/Joritate Grego¬
rij aduerfus ali at ccclejias pM/lribere pojfunt codemjja-
iio temporif.

'-L

Q >

0

Q^V AE S T I O IIII.

Stenfum e\lquando ecclejia adaerfut ecclefiam
praf.riberepojUt Hancvidendum eil,fi mona-
flenum aduerfut ecclejiam praferibere Tdli.it.

iVrbanusPapaII.pro/„'i«,'f,d,Vi

Q_ V AE S T I O VI.

Vid autem ea,(jna ccclefia debentur,  m?*
res  g eiufdemfna aniloritate indicrsprx-
termijiitrepetere non Talcant , B. Grego-
'rins teflatnr,lib.  44. c.HS.dicent.

Capitulnm hoefamptum  c;7 cx concilio d B.Gregorio
babito,qitodin rcpejlo ipjiut bit bab etur.fsmel lib .^..pojt
epiji.^.iternmpotilibrum  iz. tiufdcm regejli.

C. I. A Iudicio,uon manibktjrej ecclejia
defendantur.

C Onfuetudo b  noua in ccclefia bae,&valde re-
prehenfibilis erupit, vt cw.n  reSores eiuspatrimo
nij vrbana.vel ruftica prardia iuri illius eompetere pof-
fe fulpicantnr.fifcalimore titulos imprimant,atq; hoc«
quod eompetere pauperibus exiftimant, non iudicio,
fed manibus defendant; Sc  cim pcrprsdicatores fuos
veritas dicar: [ tiihil  * 1  percontentionem j]  etiam ipfum
Utigiofst contentionis malum rranfcenditur lp.  & res
quiHbet,cum seflimatur eeciefi® pofic eompetere, per
vim tenetur. Proinde prafenti deereto conftituo.vt fi
quis ecclefiafticorum vnquam titulos ponere fiue >»
rufticOjfiuc vrbanopridio fua fponte pra:fumpferit,a-
nathemafit. Et refponderunt omnes, Anathema fit.
•[ Is autem, qui ccclefia: praeft,fi hoc vel ipfe fieri pra:-
ceperit, vel line (uaprteceptione fafium djgnapunire
animaduerfione neglexerit,anathema fit. Et relpon-
derunt omnes, Anathema fit.

a 2S.<ji(.ffl.i referipta ex Lrifcripta, Cod.de precibnt

‘^■"fferendif.Snpr.ead.ijuaji.z.dccimas.  b Kum.i?.

d Cod.de

farofana.ecclefl.fin.HoHclla  jji.v/ J.  e ^ 4 nfelmns li¬

bro  p. rap.45,

a i^.^.2.e.i. b -An/il.l.^.c.j^.  c al.prffejfa.lno
p.^.c.ij^6.Pann.l.i.c.66.  d inconcnJlit.~\  er/fr. e al.
anclorisfiincia ccclefia.  f -4pnd liihainim ead. nonel.

1 c.b.Cj* 5.cap.!', 6.  g dl.. ! ilorci.\.il..iuciorct.  h Polj .
\ l.p.tit.%.  i Philip.2.  k al.iranfiendcntc .

i

✓ p - Vt nemo fibi ius dice-
reaudeat.

1  p ar s. &ubdante quifquisfuaaH&oriiate. > quod fibi
deberi puta,tffur.pat^necperiudtcc rcpofcit.ca.dat d.cau
fa,ex  au&oricate Mileuitani a  con cilij habeturfn quo
ita jlatutuni Icgitur^cap.  21.

C. II. C[ Caufafua detrimcntumpa.tia.tur epi-
fcopu*>qui ecclejiasfuas ab alio detentxs>
pr o p ria au bi o rita te.q ux~
rit a dir e..

P Lacuic b , vt quicunq; epifcopi quafcunq; ecclefias,
vel plebcs, quas ad fuam cathedram exiftimant c
pertinere,non itarepetierint , vt caufas fuas-epifcopis
ludicanribus agant,,fedalio re.tinente irruerint;fiue vo
lentibus, fin c nokntibus plebibuscaufse fus detrimen
tuna patiantur. Etquicunq; hociam fecerint,fi nondu
cft intcr epifcoposfinitacontentio,(ed adhucinde con
tendunt,ille inde difcedat, quem coftiterit prartermif-
fisiudicibus d  ecclefiafticisirruifle.Nec c  fibiquifq;
blandiat.ur,fi a Primate, vt retineat,Iiteras impetraric:
led line habeat literas fine non habeat,conueniat e jim
qui tenet,& eius literas accipiatrvteum appareat pači
ficc tenuifTeecdefiam ad.fe perrinentem.Si autem ille
aliquam qu3cilione,retulerit,per epifčopos indices cau
fa finiatur,fiue q«os eis Prrmas f  dederit, fiue quos i-
pfi vicinos * 1  exconlultuPrimatis 2  ddegcrint.

1 ^[ Vicinos.] jLntea legebatur, vicini. imendatuejl
tx editionibt* cohciliorum Colomenfibus^ v n o Codice Vati'
eano y Sorie/iJi reoio^Burcbard.o > Utone. in exemplari  e,-
tiam antiquo con ulij Čartbaginenfis Graci 121. legiiur,.
ytiryijO)> < w>ybi in impreffo efliy*tTvia>y.T£S .

2  Ex conliiltu Primatis.] Sic ctiam legi tur in edi-
ti oni b us con cilio ru m  v etujU ortb c e dicc Sorten ji re^io^et
duobus Vadcanis.Sedin recentiore Colonicnfi quatuor to-?
morum edilion.e,&apttd Burchardumfj> Utonem  er?,vi¬
dno s ex con fen! u delegerinc: itemq s  in co netit o jLptca-
no in omnibus.editionibus,.

I  pars. icontrd.Grcgorins Ioavnidefenfori eunti in-
Hijjaniamfcribit n.epiji.^o.dicens,

C. III. Velichtmperfonaindamnum
eccleficeconuerti non potetl.

S I g  epifcopu.m talem culpamad nififleconftiterit
(quod abfit) vt conftet eumnon irrationabiliterfu
ide dcpofitum,eadem eius depofitio confirmetur,& ec
d ifiar res fua* omnes rejfticuantur, qure.ablatae clarue-
rint quiadeličhtm perfonže in damnum ecclefiat no eft
co 1 u e r t e n d u m S1 e n i m , v t d 1 cn n.c, C o m i : 1 o 1 u s d d un -
&,iselt,ab haeiede tius,quaj.iniufte ab.ilio ablatafunt,
fine exciil'icione reddantnr.

C.- 1 1 11 . €f[ inpc rfonam. dehnqueKtis i non.

iti facultates e upi  t U.io proč e dat.

IticiA Petro fubdtacono hb.i. epi ji.  42*

C -Ognouimus h , quod li quis ex famiiiaculpam fe-
ceric e.cclciise * s non in iplum /,fed in eius f ubitan-
tiavn ^ vindicatur. Dequarepracq imu$,vt quifquis
culpam fectrit>inipfum iLquidem> vedignum efijvin-
diceturracommumonfe 2 - aut;m eius omnmoabfti*
neatur,

1 *[ Fcclefia: ] --Hote vexa.be ti dpleij^vctujlps Ora¬
ti ant codicibtcSifr duobua epijiolantm B . Gregorij  ( quam~
niffit in tmpreptPj&Ioann e Diaconoftgr ltcone.

2  comtnanio(K.]^c euam le^iturin trobenta-

na.editione optrum B.Gregorij: fedin calerpf editionibu*)
&apnd Diaconum>& /«o»ew,a comraodo , quarvoxin
eaepifoUfcperepentur asi fign ifi can dasfacu Ita tet ip-
fas.Sfuare bacjlatim fubduntur , nifi forte paru aliquid,

a. EtinAfric.c.87.  b Polj .lib.^. ti 1.12. B nrcbardtts
Itb.i. cap.70. luo par.’j.  £.177. c. al.afiimant,  d al.
iuduitf.  e Burcb.lib.i.c.i^. Juo par.f.c.Z}#.  f al.
Primates dederint.  g 2.^.1. inprimts^-Jiautem epifco
pum.  h loannesDiac.inyita.Li.nu.6i.ltts p.16. c t Si.

i al.ipfo.  k al.fubftantia.  1 al.tpfo.

Decreti Secunda Pars.

696

quod in vfu executoris, qui ad eum tranfmiifus fueric,
proficere} offir.

C. V. l^es eorum>qui ex clere labunturfi-
mul eum ipfis monajleno tradantur,

Idcm in eadem epijlola.

D E a  lapfis facerdotibus,velleuitis,vt*lquol»bet
ex clero obferuare te volumus, vt in rebus corufl
nulla conraminatione mircearis;fed pauperrimaregii*
laria monaderiarequire, quse iecundum Deum viuere
fciunttir b\  & in cifdem monafleriis ad pccnitentbin
lapfos crade: vt reslapforum in eodem locoproficianCi
in quo a g er e pamitentiam traduntur:quatcnusip(i e*
rebus iliorum lublidium habeant, quidecorreitionc
eorum follicitudinem ger nr. Si vc-roparentes habet,
reseorum lcgitimi* parentibns dencur : itatamcn.vi
eorum ftipendii;m,quiin pcenitentiadati fuerint.in^
cienter debeat procurari. Si qui vero ex fanulia ec-
clefiaftica facerdotes,vel leuita5,vel monachi,vel clcri-
ci,vel quilibet alij lapfi fucrint, duri eosin pccnircnt'*
volumusjfed res eommecclefiallicoiuri non fubtrahi'
Advfum tamen fmim accipiant, vndeadprenicentiu c
fubfiliant: ne, dnudentur,locisinquibusdatifutrii lt >
onerod fiat.

C, V1. % Ir. uti lis facerdos e.ccUfiam fuam

dihnit ate non pr iti at.

Item  Leo quartus d CaroloHegi.

S I e fortafIis(quodnon credimus)apud vosinuti^

iudicamur,ecclefia tamen, cm permitrentcP° ,T ' 1 ”
noprsfumus,non inutilis,redcaput,princjpiuai4;< ,r
nium meritb fimul ab omnibus vocatur.

C. . V II. PojJejiioncj monajlerii propecit'

toabbatis epifcopo tollere non licet.  -

Item  in Moguntinenfi concilio. <t  «

E  Pifcopo f:  non licet pofTe.Hionem monaft^i l ° fi
Jere.quamuis abbas peceaueritifed fubiiciat 1 ea
pocellati abbatis aleerius monafterij.

1  ^Subiiciat.] Apud Burih ar dum &Jitoni 1,!  '< s j
tur j  mittaceum in aiiud monafterium in pot el^ [cnl
terius abbatis.

C. V 111. ^ ficerdotes dederutitj

fequentes ponttfices uullatenus ak-
fe rre p rafti m ant,

llem  Gelafius. ^

I llud g  flattiendum ccnfuimus,vtqtiafcunq; n1  %
ficentias clericis.ant fibi leruientibu* derebu^ ,

lire in vfum,aut de propriis in proprietatem pra
tes d c d erin t face rd o te s, fub fcqu e n tes pon n

io*^

i - f

tenus auferre prstlumant. Si quid tamen culp *$

rit,pro qualitate perlbnarum , vel regula
canonu in perlona habeat ur, n 6 in facultare

St ergo d eliti n m perfontejn damnum ecclejf c0 **dlr
non pote{i>quiaprocurator conditionem ccclcfi*f 6ll ' jc t f,
cere meliorem , non deteriorem;Jipecraio
fiones monajlerij auferri non lice:\quomodo deliA 111 *! .p-
fcopi verteturin damnv ecclefia, viinde detrirntd' ^
fefua patiatur-Sed detrimcn tu caufk pati »ort f' c e i. .jt>
piendum^t ecclejia fuoiure priueturfpdpoiiM-r pl
riiiscorarn fuo tudteeJlantibus , epiftopuslacehiK™
iniuria illata multabitur-, fi propnahabuerit.

O^VAESTIO VII. „t(
1  /" X Vod autem ecclefias de manu laic^ ^

ps I | abbati,nccalteuiaccipere hceat, 0l>1 . ((f r

V J  canonum tefatur aucloritas.Genc f 1

ni m tam ecclejia :, quam res eccleJ l ‘‘jVV

— ■ ".— ■ » ----

a Anfelmus libro S.cap.bJuopar.6, cap.]% 0, j jd'
cap. 20. b al.fciunt.  c al.pcenitentiam-.

luop.^.c.li.  f BHnh*r.L\’ C ‘

tajfciterlius..
p.J.c.Z06.  g ^Anf Ub.6.C.172.

fV

r

D

«97 Caufa XVI. Qu*ft.VII. W

'Ptjciponttnpctejiate confifiunt. Laiciauiem necfna-r.ec
'Vftoporum aucloritate de cim tis, Vel ecclefias pojltdere
Vnde epifcopifiue beneficio,fiue preti o c cele ji as,

Veldecimaslaicis dederint, domum orationis,domnm ne~
l 9 tiationis,^ jjuluncam latronumfaciunt. Vnde posl c-
uerfionem cathedra d cvetu fidelinm fe gr e ga ti, ret črno "ver
hrt a Domino * flagellabuntur.

C. I. ^ Decim.e d laicis non pofiidcantur.

Vide Crcgorius  VII. uit in concilio Lateranenfi,
cap.j ,lib.6.re^ejli.

D licimas b, quasin vfumpietatis conceflas effeca
nonica au&oritas deroonftrat,a laicis poflideri A-
poftolicaan&ontate prohibcnius.Sruc enim ab cpifco
pis, vel regibus, vel quibuilibet perfoms eas accepe-
rint.nifi ecclefice reddiderint, fciant fe facrilegij crime
commietere, & arterna: damnationis periculuru incur-
rere. Oporceatautem 1  congruentius,nos dccimas,&:
primitias, qtias iure facerdotHm etfc fancimus, ab um¬
ni popul©accipcre :quas fideks Domino praecipiente
ofFcrunt,iuxcaillud vaticiniu Malacka: c  propheta?.

• [Inferte omnemdccimationem in horreum racum , vc
fitcibus in doino mea.] Has vero decimas iub mana
epifcopi fore ccnfemus: vc illc,qui esteris prareft, om¬
nibus iuftčdiftribuat, nec cuiquam perlona* honorabi-
lius cxhibeat, vndealij ferupuloio corde moueantirr:
fed lintomnia communia: quia inhoneftum videtur,
vtalijTaccrdoteshabeant,alij vero detrimentum pa-
tiancur: fed iicut vna eft fides catholica,ita necefle eft,
veille quiprouifor eft loči , quamuis mukse tintecck-
fi<e,omnibus tamen fideliter diftribuat.

L sl Canon fe p ti mas con cilij d Gr ego rio Vi 1. Rom.-e in
l-aterano h ubiti, anno D omini  1078 .quo d h ab etnr lib.6.
tcge/ii eiufdem Gregorij, lun dem canonem rep e ti uit ln-
noccntius 1 J. in concilio d fe Roma habito 3 c.y.Vtrunq }  con
tilium extat in bibliotheca Vaticana .

1 ^Oporceatautem.] Slu* ftquunturvfq J ad finem,
in neutro concilio,nenfin Pelycarpo,aut Pannormia, neq z
tpudjlnfdmurn haoentur .

C. II. q \ De eodem.  P A L E A.

Vide  VrbanusII.

C Ongregato d  apudClaramontenfem vrbem mul-
torum epifcoporum fynodali c©nuentu,propofita
nobis eft a quibufdam eorum quaeftio de ecelefiis, vel
de ecclefiafticis polTefiionibus a clcricis > vel monachis
vfq;in prsfcnciarum , inconfultis epiicopis, acquilitis.
Nosautemvfifanioriconfilio eor&dem epircoporum,
condefccndenccs pro tem pore,prouidentesq; ecclefia-
ftic^paci, vel quiaaliterabfq;ineuitabilis fcandali pe-
riculo huiufmodi quxftio non poterat proccdere*>Apo-
ftolica auftoritatc decrcuimus, vc ea,quac a clericis,vel
monachis, vel a quiburcunque perfonis, prout potuc-
rint, vfque hodie fucrinc acquilita, rata percnnitcr,&
inconculla permaneant: hoc ramen tenore, ne in po¬
ltenim inconfulciscpifcopis talia praefumant.

Cuput hodu conct lit* V bani non ell ir, u e ut um. Ha-
btluruuiem in prim a co Hetitov e D ecrctalmm iiernardi
Vupienfu, tit. de capellts monachorum, ex eodem Vrbano
lit at um.

C. III. ^1 De eodem.

Item  Grcgorius.V II.

P Kruenit e  ad nos farna liniftra, qubd quidam epi¬
fcoporum non laccrdotibus propriae diccce(is,deci-
mas.arque Chriftianorum oblationes conferacjled po-
tiuslaicalibus perfonis>milicum videlicct,liuc icruito-
rum.vel (quod grauiiis eft) ctiam confanguineis.Vnde
liquis ainodo epifcopus inuentus fuerit huius diuini

prscepti trarcfgrelforjinter maximos barreticos, ic  an-
tichriftos > on minimus habcatur.F.c ficut Nictna lyn®
dus dc fimoniacis cenfuit, Ik  qui dat epifcopus, Ik  qui
recipiunt abeo laici,ftu^ pretio, ftuebcncficio >  jp terni
incendij ignibus deputentur.

^ In vu Iga tis codicibt« buic capiti cratpr.tpofitum no
men Palea: fedhabeturin omnibusmanvfcriptps. Reftr-
turautemplane eifdent Verbis i.^.^.pcruenit. & de eo ibi
notatum e sl. In P o ly c ar p o pojitum e sl Ion ge copiofiut, &
citatur ex concilio Afričan o.

C. 1111. fideliter decimas dat, qui om-

niumfiorum decimas foluit.

Item  Ambrofius in fermoue £h'adra<;efima,
cuius initium[Ecce nuni temp us.  ]

✓~Y Vicunq;recognouerit 11  in fe,qubJ fideliter non
v«/jiederic decima-. fuas,modt> emčdct, quod minus
fccu.Quideft fidclirer dccimas dare? nifi vt necpeius»
nec minus a!iquado Deo ofterac, aur de grano fuo, auc
de vino fuo,auc de fru&ihus ai boru, ant de pecoribus,
aut dc horto,aut de negotio,aut dc ipfa vcnationc fua.

In fermombusfrepe citatis,qui B ^4m b roji o i aferi p ti
in bibliotheca Vnticana,& mo/.ajhrij 'Med: o la r. enjhfer-
uantur, fermone pnmo de Siuadragefima, habetur hoc
capi tulu m.

C. V. <(i lxcommunicentur,quifacerdolibus
decimas dare n o lun t.

Item  cx concilio Rothomagenfi.

O Mncs b decima? terra:,fiue de frugibus, fiue de p®
mis arboru,Domini funr,& illifančtificatar c bo-
ues *, lk  oues, <k  caprje, qux fub pa It oris viiga tranfe-
unt; quidquiddecimum vencrit,fan<ftificabitnr Domi
no. Non cli^etur neebonum, nec m,dum , nec altero
commtitabitur. Si quis mutauerit>& quodmutatum
eft, &  pro quo mutatum eft,fan6incabittir Domino ,lk
non redimetur.] Sed quia modo muki inueniuntur,
decimas dare nolentes; lhatuimus,vt fccundum Domi¬
ni noftri prseceptum admoneantnr femel, & fecundo,
&tertio. Qui iinon eiTiCndnuerint,anathematis vincu
loferianturvfq; ad fatislaccionem, ik  cmendationcm
congruam.

Hi c eliam aueloritate eter um eodieum in duelu e sl
nomen Palea:.

1  Boues.] H.tct , fq J advc:f (>ed quia : /n aliquotVe»
tujliscodicibus non habentur.Sunt tamen ctiam apud ere*
ter os colleRores.

C. VI. ^Veterum exemplo decim.e foluantur.

Item  ex concilio Moguntiner.fi.

D  11 cim a s e  Dco,&faccrdotibu: tlandas, Abra¬

ham fačiis,^' Tacob pro mi lil s infinuat: deinuc lcx
ftatuic,2V omnes fandi dočlores commemoranr.

Ko n aut eni decima; funt redim eh d,z a popuio,fi aliier

dare eas nclueriut.

C. VII. Veiimanor. funt dpopulort-

dim e n da.

Vide  in eodem concilio lefitur.

D Ecimas f , quas populus dare nun vulc, nifi quoli-
bcc munerc ab co redimantur,ab cpifcopis ptohi-
bendum ed.nc fiat.

^ Burchardut, Qrluo cit.tnt cx concili.Mcdiomatri-
ctj. Hab e tur/n C a pil  /. Liri b. & m Ic^ibut Lcn-

ftbariicu lib.^.tit.de deamu.

a toattb.u. b

P*M, r .hb.t.  f.t 45 . Vtufitdn Itb X. c Mat.], d  /»

ttlltS.t.c.it captl.mon.
tjc.hbn  J. titul,  n.

a al.rec.^uouit. b Burcb.l.].  c.i^o. luop.]. c.ty6.
Panttor.lih. 2,f ji.lcuit. 27. c omninm detimarutn b ,-
ouif,&c.'] d at g"ijnodmutat, quodnmta-
turneU. c Burch.lib.].cap.r]].liti)par.].č.it)^.paa-
norm.lib  2 cap.  So. Lib.y Capit.c^6.^i« It? J o, ?pbir.
hb.\ tit.de dccimtl. f Burchardtu Itb ].cap.106.pat,,
norm.tib.i.cap. 61.

1 1

699

attingcce atq; adminiftrare audcŠt' Decreti Secunda Pars. 700

C, Vlil. tQuia d e cima D c o no n redčit h -

tur Andi Hi o fifii a c c eji it.

It e m  Augultinus lib  .50 .h omi liarnm>h om.  48.

M Aiarcs noftri ideo copiis omnibus abundabant,
quia Dco dccimas dubant-, ik  Caefuri cenfum red—
deb ant. Modo a u te m, qu i a a ifce fli t de uotio Dei,a cce f-
fk indičHo fifci. Noluimtispartiri cu Dco decimas-.mo-
do anteni, točam tollicur. Hoc tollit fikus, quod non
acfipitChriftus.

C. IX. Cjlumba-svtndit 3 qui ectlcjiarnin-
difdp lin a i is c o m mit ti i ,

2  te m  Origcnes koutil.i y,ud c. 21. 2sia.tth.ci.

E T Koc.dixim.us fecundum fimplicem intellc&um.

Iuxta moralem aute talia dicemus:& primiim qui-
dem de templo > dfc quo perprophetam a  dixitDeus.
(jDotnus mea,doinus orationis vocabittir.fibrgo fecun
dum corporalemcircutncifioncmcarnis, ik  fecundum
corporalislegis feftiuitates, & facrificia confequetcr,
& templu-m Deiasftimabatur, qiiodexlapidibus infen
fatis erat conllrudtum; pFimum quidem a Salomone,
deindc reparatu ab Hfclra , pode a vero poft Chrilti ad-
»cnEum a Ro man is deftru&um: ik  illa aeftimabatur do
m us orationis:qua deflru&a,necefle eft,vtludaci,quafi
sondam habentes domum orationis,iam non habeant
priuilegium fpeculnrionis Dei, necpoflint fecundum
legenvOeo feruirc. Hoc er go fa< 5 to,omnia Chriftus
eiecit in mvReriofpiritualiuru ačhurm iuorum;& tune
vifibiliterfecit quod femperinuifibiliter agit, eiiciens
YCndentes de templo, ik  menfas nummulariorum e-
uertens,& cachedras vendencium columbas ad correr
ption.em populi:vt non pro 1  m undanis feftiuitates in
nomine Dcicclebrent, nec emptionibus, &venditio-
mbus vacent in loco non competenci , in quo non de-
bent cmere, & vendere,fed orationib.vacare,quicon-
gregantur quafi in domo orationis. Nuncautem ar-
bitror tempi um Deiex lapidibus viuisconftru.čhim,ef
fe cccleiiam Chrifti. Sunt autem muhi in ca, non/ic-
nt decet,viucntes fpiritalker,fed fecundum čarne rr.i-
lltantes:qni d domu orationis de lapidibus viuiscon-
ftru&amfhciuntfpcluncam eife latronum a&ibusfu-
is>non ecrle.ia Dei dignis fed (pelunca latronum. Qui
enim confiderac in mukiscccle fiis talium Chriftiano-
rum peccata , qui arbicrantur quarfhim efle pietatem,
& cum debsrent de Euangclio viuere, fecundum quod
viuere decet feruosDei , hoc non faciunt,fed diuirias,
ffcmultas poflefiioncs acqnirunt; nonne dicet fpelun-
cam latronum fa&am effefub illisccclefiam ? vt rečic
dicatChriftus ad eos propter diflipationem ecclefiae
fuar. [Quoe b  vtilitasin languinc meo, dum dcJccn.do
in corruptionem ? J Item ipfe per Ofc x.c  tali modo:
[V* mihi, quoniamfačtusfum ficut qui colligit ftipu-
lam in m efle ; & ficut qui racemum in vin Jemk«, cum
»on funt d  botri, ad manducandu primogenica. e
animae nic»:quia pedit timoratus a terra: & qui corri-
gat,in hominibus noneft.] Etcum intellcxcris lefum
dicentem talia, & lugcntem pcccata noftra, afpicc fi-
mul 3 cillud,quod in Eu.angclio fcribitur: [Cum vidif-
fec Hierufalem, Ecuit fuper eam,& dixit,quia li cagno
»lilfes & tu.] lit fi rationabilitcrfleuitfupcrHicruiale,
&  rationabilius flebic fuper ccclefiam,aedificatam qui-
dem, vt eflet dom us orationis, fačlam autem proprer
eurpialucra, &luxus quornnda;m (quodvtiriam non
cfledprincipvm populi,fpcluneam l£trQnum.&*infra.
fit arbir-rorconuenireVerbum de vepditoribus colum
barum eis,qui tradiint ecclefias auarii,& tyrannicis,&
indifciplinatis,& irrcligiofis epifcopis,aut presbyteris.*
Proprer quod & cachedras tantummodo appellauit
Išuaneclilla euerfas cfle ab lefu, Et vtinam audirent

a E/!t.56. 2 dnttk.il.'  b PfM.  29. c 7 tfich~cam.']
* r 'X'Mici iSjc k  Čl  nkfilbttrie vj tfrfj,  e kuc.\y>

hceccum dicentis a  admonitione feriptura:, qui glo*
riantur de cathedris Moyfi, in b  quibus ledcnt,& vea
duntomnes ecclefias columbarum , &trac!unteasa-
libusprarpofitis, ad quos rede dicatur a Dominoper
Hieremiam proplietam c  [ Principes populi mei »c
non cognouerunt. Filij enim funt infipientes, & non
intclligcntes: fapientes funt ad maleFaciendum,benc
autem facere uefdunr.]

r «[[ Pro mundanis.] * 4 pu& Origcnem legi tur,  vt no
pro mundi fefliuitatibus in nomine Dei emptionibus,
ik  vcnditioniBus vacent. TJ kot quidemproptehdlojftP
mu tatu m non efi: mul ta  1 vero alia p ar tim ex Ofifindh
partnn exvctuj}ps c odi vib ta funt <& emendata,
p let ata.

Cum er.go ecclsjluc,<* 2 * cbldttones tartan non con/ifant)
nifiin potejlate ep ifco porum\patet p roječi o > y ut, d s. o/M
ab atio rečipien (Lcjquam.de manu torum .

C. X. % Omnes bafdic&ad eumpertiucnt

epifcopum>in cm ta territorio poji¬
ta fun t.

JPhdrin  Aurelianenfi concihol. cap.i<).
Jtatutum e?i.

O Mnes d  bafilic*,qii3epcrdiucrfaIocaconftru^

funt,vel quotidie conitruuntur, placuit fecuc unJ
priorum canonnm regula, vt in eius epifcopipoteft* s<
confiftanc, in cuius territorio pofitat funt.

C. XI. f^iArchidiaconM , archiprcibyler,ft&
pojit M) vel decanuj) nec officia-, n ec b me¬
ji c ta ccdejiajlica fine con fenftt
epifcopi tribkat.

Item  Calixtus e Papa.

N  VI 1  us om n in o archi di a co n us. a u t ar chiprcsbyt£l>
fiue praspofitus, vel decanus amrnarum cum ’
velprzbendas ecclefiae fine iudicio, vel confenfikF
fcopialicui tnbuat:immo,ficut fančtiscanonibus^
flitutum efi:, animarum cura ,& pecuniarunieccb^
fticarum difJ>enfatio in epifcopi iudicio &
pcrmaneat.Si quis vero contra hoc facere,autp° cC rJ-
tem, qua ad epifcopum pertinet, fibi vindicakf
fumpferit,ab ecclefiae luminibus arccatur.

C. XII. <5| Demanti laiciepifcopatuS)VtU^
bati*Jk/ctpi non debet,
hem  Gregorius V 11. in  1 generaliJjnode

p raft de n s dixit 3  cap.\.& 2 . ' r

S Iqiiis g  deinccps epifcopatum,vd abbatia <* c
nu alieuius laic-t pcrfbnse l"u(čeperit 5 nullaten l,s  ■
ter epifcopos,velabbates habeacur: nec vlln ci, vt  L
fcopo,feu nbbati, audientia concedatur. Infup. crC ip
gratiambeatiPetri, ik  ineroitum h  cccIefiacJH^^
cimus-quoufque locum,qucm fub crimine
bitioim,quam inobedientiae (quod ell fcelusid° ^
triae)cepit,refipifcendo non deferit Similittrfo* -
iuferioribus ecclefiafiicis dignitatibus confticj 1 ^

ltcm cap. 2 .  ^[Siquisimperatorum,regum > aticfl^ f

chionum ; comitum,vcl quilibetfa:culariitmpok
autpcrfonarum inueftituram i  cpifcopacuumD' 0
cuius ccclefiafiica' dignitatis dnrcpra:fumpferit} e

fcntcntiaEvinculofeeifefciatobftričlum. ,

1 -Sub crimine.] -Ante* legebdtur, fub crim ,n y^

inobedientiae,quam ambitionls,ex qua fcelus 1^ ^ ,

trise cccpit. tmendatum e tl exconcilio ipfn> &'*7
Et cH locntio valde farniliari* Gregorio Vll.ttp**
gum cap. i>. _ ___

a 7 Aatth.lT,.  b decenti^orig. c .... .

Ijc bb.^.tit.  12 . Bu rch ardm lib.^.cap. S.h< o p* r -k .Ab

C al.exconcilto Rotbomagcnfi. f Lib.b.

A f 9 '

Hi er.4-

g Anf lmU 4  lib. 6.cap.j]. Vcufdeditp.}.
i /mi;  epi tur 04 .] orig.

rt: r

G.


701 Caufa XVI. Quaft.VII. 702

Verbti laicividentur cxcladi. In fynodo autsm Kica:nafh-
cun<la- ) e.i.repetitur 3 &c o r.firma tu r Canon jLpofiolori*.
C. XVII. -Rptiperlaicos ecclefias obti-
»et } & qui manu* imponit^commu-
nione priuetur,

Idem.

C XIII. ^ Excommunicationifubiaceat :
kecinuejtiturafumat fruflum^ui de
mami Uiti ecclcfiam fafce-
p e rit,

Idem ibidem 3 cap.].

a Vottiam a  inuefiituras ecclcfiarum contra fta-
tuta fan&orum parrum a laicispcrfonis in multis
f^rtibus cognouimus fieri, & exen plurimas perturba
tionesin ecclefia (imo ruinam fan&o? religionis) oriri,
cxquibusChriftianareIigio conculcacur;decernimu*,
vtnullHsclcricorum inucftituram epifcopatus,vel ab-
bati^vel ecclefias de manu imperatoris, vel regis > vel
alicmuslaicse perfona^vir^vclfccminas iufcipiat.Qubd
fiprarfNmpferit,recognofcat inueflituram illam Apo-
ftolica audoritate irritara cfie,& fe vfq; ad coiulignam
fatisfa&ionem excommunicationi fubiaccre.

C. XIIII. Deeodem .

ltem ex Canone Apoftolorum 31.'

S I b  qui$ epifcopus farcularibus poteftatibus vfus,
ccdeiiam per iplos obtineat>deponac«r & fegrege-
cur,omnesq; > quiillicommunicanc.

^ Ve boe Canone nvtatum esl 's.dijlin. 6$.c. omnti.de-
čht.in ncrffegregetur.

C. XV. ^ Deeodem.

//fwexChronico Anallafij bibliothecarij.

S  Ane ThclTalonicenfi epifcopo communicante ob
metum Imperatoris Anaftafij Timocheo Conftan-
tinopolitano epifcopo,quem c  concilium Chalcedo- I
nenle anathemaci2aucrar,quadraginta epifcopi Heri¬
ci , & Grascias conucnientcs in vnurn per profefiioncm
in feriptis fadam,vt a proprio metropolitano,difcefie-
runt ab eo, & Romam mittentes, Romano comrouni-
carein feriptis profeffi funt. črpaulo posl  d. ^ Cum 1
Diofcorus ( Unior ) manus impofitionem accepifiet,re-
ceflerunt multitudines populorum e  dicentes , quia
»ifi fecundum quod fan&orum continent Apolloloru
canones fiat,r.on recipietur epifcopus. Principes enim
iathroniiauerant eum.

Caput boe acceptum e ji ex Chronico ^dnajlasij biblio
tbecarij in iti) qure de  v Anajlafio imperatore narrat: mul-
taq J exipfo originali funt etnendata.

1 <ftCum Diofcorus-] Hxc esl altera cletiio d privre-,
&ipfafacUnon canontce , & potejlate laica : nam prior
eslTtmotheiadfedem Conjlantinopolitananv.batcVero po
Jhrior Viofcori iuniorti ad Vflexandrinam, Vtraq, vero d
bibliothccario copiose cxponitur.

G. XVI. «[ Excomr»unicetur i  quiper lai.
cof ecclefias obtinet.
ltem  Pafchalis Papa 11.

401 f  quisclericHS,abbas, vel monachus per laicos
u eccleiias obtinuerk, fecundum fančtorum ApoIIo
lorurn canone«, &Antiocheni 1  concilij capiculu,ex-
communicationi fubiaceat.

Capittibuius 3 &fcqucnttifenfu*eslinjragmctQ ma
nuferipto concilij apud Guardajlallum d Pafcbali hab iti
anno Domini 1116. quod in bibliotheca Vaticana ferua
tnr.Kauclerus ctiamgen.^6, narrat Pafchahs.apudTre-
tasconcilium habuijje -.vbiinter multa fententiam de li¬
ber a pajlorum eleclione 3  & de coercenda laicorum in ec-
dtfiajhcas dignitates p rajamp ti one iuxta prxdecejfo rum
forum deereta promuhrarit.

1 Antiocheni.] In conciho Jlntiocheno nihil ex-
prefle jlatuitur contra eos , quiper laicos obtinent dignita
ecelejiajlicas. Verumc.l^.pracipitur) vt in epifcopo e-
bgendoferuetur ius ec cl efiajli cu m: n e m p  e, vt non eligatur
e P l fiopU4 3 nifi cum fynodo s &iudicio cpifcoporum:(juibus

C Onflitutiones fančtorum Canonum lequentes fta
tHimus,vtquicunq;cIericorum ab hac bora in an-
teainueftituram ecclefia*, vel ecclefiaftics* digniratia
de manu laica accepcric,& ipfe, & qui ei manum irap®
fuerit, gradus fui perkulo fubiaceat, & commttnionc
priuetur.

C. XVIII. ^Deeodcm.

Idem.

N Vllus a  laicorum eccleiias^velccelefiarum bona
occupetjvel difponat. Qu’i vero fecus egerit,iux-
tabeatiAlcxandri * capitulumab cccleli«liminibu«-
arceatur.

1  Alexandri-3 In epijlolti *AtixandriPapA primi
nihil legitur- i quodad hanc-rem pertineat. Veram in epi-
ji o la Mcxandri 11. in quafynodum dfc habitam repetit
(tiu*: epijlola ex Vetujlo codn e deferipta^mam e x Hi fr*
nia rnijfa esl) hoecinter alia habentHr.Dzzinxx>8c  primi-
ti3e,feu viuorum & mortuoru oblationes eccleliis Dci
fideliter reddantur a laicis:&: vt in aifpofitione-cpifco-
porum fint:quas qui retinuerint,a fančta: ecclefiar com
munione feparentur. quodfere eiltde?K eum c.prAcipti*
mu*. } .ead.q.2,ex7iicolao 11.

C f  XIX. ^ Dceodcm,

Idem.

S Tcut Domini veftitnentum fcilfum no efl, fed de e«
forticifunt,ita nccecclefia fcindi debet:q-uia ia vni
tate tota condltir. In poteftarem ergo proprij epifcopi
ecclefias reducantur, & ab ipfo(ficut iacris canonibus
cautum eft)ordinetui;.Alioquin Sc  ecclefije ipfaijdc cle-
ricicarundem ditiinis deftituantur officiis.

C. X X. % Kutin* deri cu* p er laicos eccle-
fiam sbtineat.
ltem  AlexaderPapa 11»

P  Er laicos nullo modo quilibetclericus, vel presby~
ter obtincatecclefiam nec gratis,nec pretio. Nul-
lus habitum monachifufcipiat, fpem,autpromiffion6
habens , vt abbas fiat. Nullus presbyter duas habcat
ecclefias.

I-Libcturin e a dem epijlola jLltxandri 1  /. paulbfu-
penus in c.nullus laicorunt^citata.Kam jratimpoUvcrfie-
parentur.fecjuitur^Sc  vt per laicos,&c.

C. X X I. Singuli epifcopifuos habeant

oeconovnos.

ltem  ex concilio Chalcedonenfi>r^.2<j.
Voniam b  in quibufdu ecclefiis,vtrumorecom

Q

a Ptly.lib.t.tit.4.UnftlM.6.c.n.  b

mteleait.Dcufileclitpar.\. Burckardu-slib.^.aip.io^.luo
c A Deufdcditp. 1 .

e W. ra Ji,c«™ M .] urig.  f Can.Jeljiofio.il.

^ perimus,pr{cer c  acconomos epifcopi facultaccs
ečtlcfiafticas tračlant.placuit omne eceleliam haben-
tem epifcopum , habere ccconomum de clcroproprio,
quidifpenfct res ccclefialiicas fecundum fententiam
proprij epifcopi: ita vt ecclefi* difpenfatio pratter telti
monium 1  nonfit:&exhocdifperj;anturecclefiafU-
cifacultates,& facerdotio maiedičiionis 1  derogatio
procuretur.Ciuod ii hocnunime fecerit,diuinis confU
tutionibus fubiacebit.

- i ^ Teftimomum.] Inviil^ntitfccjUebntur.epiCco-
pi,^«a[vax intiult .1  eVt unclontute mauufcriptornm i &»-
rigin.ihi cxverfioneDionyi 'n , qn,tco>uordat citm pnfen.
& GracifVcrbu.Ulia tStnm nonnuUafunt emendita.

2  ^ Malediflionis.] Gr.tce efi,  £ }.oi'hgfiew  rij ata-
VWJY\ totdfjlo  fc^ SJuodin Pri fen y er firm c est.Sc  iaccrde
tali dignitatiobtreftacio generccur.

a PoN.lib.z.tit.n-.  b Difiin.$i).quUin quibnfdnm.
.Ar.ftl. l:b.6.  c al.nonper.~] SignoiHgvipLUV,

fine itcemomk.

Z 4

7 C)3  Dedeciitm > & vtnerrsEccUli^hici at-
/ '"'V tingere atq> adminilirare ati deant.

C, XXII.  ® Laici non funt conjiituendi oe-
conomi i feaexpreprio dere ehgendi.

It e,n  ex concilio Hifpalenfi U cm interfiit
Ifdorus, cap.y.

I N a nona anione didic.imus quofdam cx noftro col-
legio cocra moreš ecclefiafticosjaicos habere in re¬
bus diuinis conftitutos oeconomos.Proinde pariter tra
člantes eligimus, vt vnulquifque noftriim lecundiim
Chalcedontnlium b pacrum decreta , ex propriociem
ccconomum fibi conltituat. Indecorura eft enim laicu
vicarium elTe epifcopi,&' fatculares in ecclefia iudicare.
In vno enim.codemq; oificio n-6 debet uifpar eflepro-
feflio.Quod etiam in lege diuina prohibetur,diccnte c
Moyfe [Non arabis in bone fimul tk  afino: ] id elt, ho-
mines diucrfarproFeflionis in ofTicio vno non fociabis.
Vnde & oportec nos & diuinis libris, & fiandorum pa-
trum obedirc prafceptis.conltitiientesi vc hi, qui in ad-
miniftrationibus ecclcfi* pondicibus fociantur.difcre
pare non dcbeant,nec proieiTione,nechabit.u Nam co
harcrc <k  coniungi non polTunt, qnibns tk  ftudia,& vo

ta diucrfia funt. Si quis autem epifcopus pofthac eccle-
jfiafticam rem, auc per laicalem procurationem admini
ftrandam elegerit,aut line teftimonio occonomiguber
nandam crediderit, vere vt contemptorcanonum, &
fraudatdrecdeliafticarum rerum , non foltim Chrifto
de rebus paupejum iudicabitnr reus, led etiam conci¬
lio manebit obnoxius.

C. XXI I.  Kert babe at laku* aliquid ji a  -
tuendi m eccUfia.faiuUa.ttm .

Dem  in fynodo Komana tertia Svmmachi Pa-
pk,cap.\.

N  On d.placuit laicum flatuendi in ecclefia(pra?ter
Papam Romanum ) habere aliquam pot eftacem:
cui e  obfequendi manet nccefficas,non audoricas im-
perandi.

C. X. X 11TI. <([ H cclefiaji c as facultaies Li¬
ci difj/ene/e nonpojjunt.

Itemibidem.Eu lalius f epifcopus Syracufa-
na.ecclefia: dixit.

L  Aids g quamuis religiofis* nullade ecclefiafticis fa
cultatibiis 1  aliquid d-ifpoaendi legitur attributa
facultas.

i %  Faculratibiis. ] .Ante  /egtf^4/Kr,dignitatibus. E-
mendatum eji cx- i rifn ah,  (T t fi p ra  > d/ji. c) 6. Bene tjuide.)
epijlcla Stephar.ip >•; r. i /, (fr decreto Pafcbalit ll.manu-
fenp to:q uib ušlo cit h e c ide m rep c tit u r.

C,, XXV. «r Laicus ftcrilefis habetur, qui
dij p ofitionem^d do m m a 1 1 o t. emrerum
c ccl e fin td ca ru m  > f: rpat.

Lem  Ca!ixtus apa,

4 ol quis principum , vel ahornm laicorum difpofi-
i 3  tionem, fen dominationem h* rerum, fiuc poilef
fionuifi ecclefiafticarum libi vindicauerit, vt facnlegus
indice tur.

^ Inter decreta Calixti,ex quo citaiur, non e<i innen-
tum. Habetur m decretif Pafchalts 1 1 . manuferiptis^ c.  5.
fed non .esl mut atum nem en Cah.Mi; qiia Pontifces ijii,
cjuiiifdemJere tcmperibu* fHsrnat>fi-eqnenter eadem de-
fretafnorum antecejfarum »epcteb.int.

C. XXVI.  In ecclefia , qnam quis adifcat,
nibilfibi pr a catcrarindicct.
liem  Gelafius Papa Senecioni epifcopo.
i mentis ample^enda deuotioeft, qna fe k
_1 lulius nobisinxeIuliana i fui iuris fundaffe per-

d Burc,lib.\.c.%<).lHOpar.$.c.\<)$. b Cap.prosimo
fkperiore. c Dent.  22. d s .dijiin.^6. bene quidem.
peufdedi.tpar.i.&J^.jlnfelmus hb.^.zzr  9- t al.quos.
f Et epij.Z.Stepbani 1 .  f.9. fr in decrctkPafchalpf 1 L
manufer. g Pelj.l.6.lit.uDeufHeditp.4. h al.dona-
tionem. i. j 4 nf.l,$.c,y.  ^ al. Venili'M. I alduniniana.

Decreti Secunda Pars. 704

hibetur ecclefia m , quam in honorem (andi Viti con-r
fefloris eius »cm n; cupit confeerari. Hanc igitur fra¬
ter charifiime { fi ad tuam dioccefim pertinere non am
bigis; ex more conuenit dedicari, collata primitusdo-
natione folenni, quam miniftris ecclefia? deftinalTcfc
pra?f.itimuneris teilacur oblator, fciturus fine dubia
pra?terprocefiionis aditum,qui omni Chrillianodebc-
tur,nihilibidcm feproprij iuris habiturum.

C. XXVIJ.  ^ Deeodem.

Idem.

F Rigentius a  vero b petitoria nobis infinuatione
fuggeflit,in re fua,quod .Sextilianum vocatur,bafi-
licam fe (ančtorum Michaelis Archangeli, & Martini
confefioris pro fua dcfenfione c  fundaffe Etidcofra-
ter chariffime, fiadtuam pertinet parocbiam 3 benedi-
člionem fupra memorata? bafilicae folenni venerationc
depcnde.Nilul tarnen fibi fundator ex hacbafihca n<>-
uerit vindicandum. nifi proceltionis aditum, qitiChri*
ftianis omnibus in eommune debetur.

C. XXVIII.  ^Deeodem.

Item  Clcmens epiji.i.adlacobum,

E Cclelias d percongrua, &rvtilia faciteloca:q» ai
diuinis precibus faerare oportet, & in fingulis 1  l*a-
cerdotes diuinis orationibus Deo dicatosponi,quo*
ab omnibus venerari oporret, tk  no a qnoqua granat'

1 qfEcin fingulis.] Addita fant hjec yfqne ad ttrf
quos. ex Originali.

C. XXIX. % Laicipresbyteros de ecclefii/
non e si lian t,

^ Item  Leo Ufi.c Carolo regi.

C Ontra I fandorum parnim ccnfuras videtur c* 1 '
ftere,fi farcularis, vel laicus presbyteros ab eccjc'
fiis, in quibus tempore ordinationis eoru nominati h
vel introdudifuerint,videtur g expellerc. Si vcro^JJ
datores ecclefiarum ad inepiam vergere cocperint)^
eifdem ecclefiis temporalis vit^.lufiragiapercipiant*

1. ^ Nominati.] InVetuJU* exemplaribttt i fr A l ltl ^
uonem legitur,denorr\wau.ytJig/iifcet recitationtt» n j^

VM t yj eiux niti h Vr  1» * Tl D  /» . v r/-.. „r r 1  „ J  „..ytK šf" f

minit ein*,quipromouebatur , fr ecclefue , adqua* l * r \
nabatur.de qua dičlum e Ti fupra dtji.jo. c.nemi
rat autem hac canonka aferiptio , injitutie ad (

clefam,frnon ftmplex nominatio.p nui.auftor^Ujf-***'
cepit.

C.  XXX. Fundatores ecclefiarum fin**

peserperini ejfe> ab cificm alimen-
ta accipiant.

Vnde  in Toletanoconcilio HIT. f.37. Uflur.

Q Vicunq; fidelium deuocione propria de lacultj'

.ribusfuisecclefiap aliquid c 6 :ulerint > ^ifortcip' ,,
aut nlij corUm redadi fuerint ad inopiam.ab eadem ^
clelia ftilfragium vitcep:o remporis vfu percipiant.

Si ergo ecclefiafi 1 c as f a c uit at es diffscHfandt pote
non babent Lici , mn It 6 minut ecclejias ipfas qu:btui'jj.
adregcndtim commiticre^el aliisauferreValent. C d'
autem dijlinguendum eTi,quid iuris fundatores ecclefA
in ek babeant , Ve/ quidnon. Habent iut pronidendh<?
confulendi , fr faccrdotem inueniendi: fed non babt»P
"vcndendiprel do nav di , V e  / v ten diyianquam prop rik.

C. X X X I. «I Haredes eius , qxi eccltjiara
conjiruxit i frfpfi pro ea folli cit k  da¬
nem  ^er er e drbent.

Vnde  in Canonibus inuenitur concilio Tole-
tano IX. cap.it

F lliis, vel nepotibus, ac honeftioribus propinquh^
ius,qui conllruxit, rel dicauit ecclefiam, licitum l>
bane bona? intentionis habere foler tiam, vt lifae ^

^ PeLc.Ub. l.tk.U. JinfelmutUb.^ cap.ih b f 1 '
qua. c al.deuotione. d De conf.dijiinti.i.eccltp 1
e al.tertius. f Deufdedtt far.4. luo par.  J. cap>

X al,nitetur . ,

dot'M

7ci Caufa XVI. Qu*<l VII.

do:e m , feu minUtnim alibuid cx collatis rebus pr.cui-
derintdefraudarc, aut comonitionis honcfhe con uen-
cionecompelcant , aut epifcopo, vel indici corrigenda
dcnuntient. Qj;od H talia cpifcopus agere tencct,me-
tropolirano dus harc indnuare procurenr. Si aute me-
tropolitanus talia gerat , Regis hacc auribus intimarc
nonditfcrant. Ipfistamen hscredibus in eifdcm re¬
bus r.on liccat quafi iurisproprij potefiatem pracferrc,
non rapinam , nor« fraudcm ingerere > nec violentiam
quamcumque prefumere: fed hocfulum in falutarem
follicitudincm adhibere; quod aut nullam a  noxam
©perationocensattingat,aut muham, b  velaliquam
partem falutaris mercedis c  aflumat. Si quis vero de-
incepsha?cmonitatemerare prasfumplerit, & malcra-
pta cum confufione reftituet,& excommunicationis
annuar fententiam fuftinebit.

C. XXXII. Vundatores ecclefiarum ordi - •

n (t n do sin eis cpifopo ofjektnt.

Item  ex concilio Tolctano cap.  i.

~pv Eccrnimus.vc quamdiu fundatores ecclefiarum in
U  hac vita fuperftitcs extiterint,pro eifdem locis cu-
ram permu tan tur habere Iollicitam,atq; reftores ido-
neos in eifdem badlicis iidem ipfi olferatepilcopis or-
dinandos. 1  Quodfitalesforfitannon inueniaturab
tis, tune, qnos epifcopus loči prodanem Deo placitos,
faeriscultibus inflituar,cum eorum conniuenria ferui-
turos. Quod li Tpreris 2  eifdem fundatoribus, rečlo-
resibidem pr&fu mplerit epifcopus ordinarc,& ordina-
tionemfuam irritam nouerit efle, ad verecundiam fua
sliosin eorumloco (quos iidem ipd funditores condi-
gnoselegerint)ordinari.

1 Ofdi^2m\os.J-^uafequunturvfq J adverf.Quoi
d fyrttis.addata funt exipf> concilio.

2 ^ Spretis.] Sic ctiam legi tur in vodice Lucenfi regio:
fidin conciliorum editionibus , & duobus codicibus Vati-
r4w,Qubd d fupevftitibtis.

C. X X X 111 . jl domino conflruftorismo-*
najlcrium non eft aufercndum.

ltcmcx  Romana fynodo fcugeni; I I. & Leo-
nis 1111. c. u.

M Otiaftcrium , vcloratorium canonice confiručtu
a donunioconllručtoris eo d  b.uiiro non aufera
t ur,liccatquc illi presbytero,cui volu t rit.pro faero of-
ficioilliui, diacefiscum confenfu epifcopi,nc malus
c xiftat,commendare.

C. XXXIIir. ^ Decodtm .

Item  Grcgorius Papa bb. 7. indi.  1. Secundmo
epifcopo Taurominitano.

R Ationis. t  ordo non pacitur, vc monafterium con-
fra voluntatem fundatorum ab eorum difpofitio-
B tad atbitrium fuum quis dcbeac vindicare.

Apki Anfelmut * & P.lyc<iri)ti hoc eedem modo
^obciur. In ipfu auitm rpijtoU pendet orati. ex fnpxno-
r ‘i>v,Crjiclegitur:  Quiaradonis ordo non paticur, vt
■Jioaadcrium ipfnm, & maximž contravoluntate fun-
">torurn ab corum difpofitione ad arbitrium fun pra:-
fetiialaicapcrfonafiibducat, autalirjuod (ibiin idius
debcacvindicarc. It tnmintpmt.  ab coruin difpoficio-
U(  f‘gmficat monacbot,de rjtttbuj fitpra dtxerat.

Prmidentia tam on, admonitione epijlopi d fuxda~

'»dotitdofia honorari debent.

C. XXXV.  ^ Epifcoporum prouidentia dfun-
datoribus ecclefi* honorentur,

, Vude  Gregorius.

r^Onfiderandum f  eft de ecclcfiis,quje iatercoh^-
^ redes diuif« funt, quatenus fi fecudum prouiden-

b al. in muham.  c al. tner-
c %Anfcl. I.  5 .c.  8 . Poly.l.^.tit.n .

a

Ctl.

al.in nuUant.
d al.innito.

^bbo$.C*.c.^.fyin lentb.lor.oob li.^. tit.cle epijloph,
»clortcSlr.l.l.c.4,.  iKop.Vv-

tiam, Sc  adrno;iici«uem epifcopi cob^ e.ie. eas volue-
rint tenere,^ honor.are 1  faci-Jnt, Sin au*em hoccon
tradixerint, in epifcopi poredate maneat , vtrumeas
condliere permitcat,ant: re!iquias mdc aulerre vclit-
^ In capituLtribv.s, £r le^ibus Lon?obardicif  •> pud

Burcbardum & Utonem  , <j:ti ipfi citunt in decretit
GregorijPap*>Jic babetur , Deeccledh, quarinterco-
haredes diui-ie funt,condderandum e(t,quarenus, &c.
qu.t qiioniarn fe n len tia melariorem rcddunt,vtfa funt a d-
d e n da , ali o tam en o^dinc  , ne vulfatum capiiul. ihitinm
mnta/etur. jintta le^ebaiur,  Coafiderandum elt, qua-
tenus, ^:c.

1 Honorare. ] In migati* longobardicis e JI , hb-
nores faciant.

C, XXXVI. ^ ^eltquix auferantur ecclt-
Jiis 3 fi plures bxredes de eis cen-
tenderint.

Item  exconcilio Triburiend, a  c.31.

S I b  plures hajredes contcnderint decommuniec-
cleda ,auferri iubeat epifcopus reliquias faeras s  dt
eccledam claadi,doneč communi confcnfu, ik  condlio
epifcopi lUtuanr ibi prcsbyterum , & vnde viuat.

4. ps, Vt er<o cx bts *u tl o citatih us colhgitur, de ma*
nu laicorum eccCefia reci pienda non funt, ni ji c um confen-
fi epifcoporum ) iuxtaiilud concihj  Moguntini primi c
fub Carolo, c,27.

C. XXXVII. Kon liccatlaici*presbyterot
de ecclejia eiicere.

L Aici d  presbyterosdeeccledisnonciiciant,neq; e
in eis confhtuant fine confenfu cpifcoporu fuoru.
C. XXXVIII.  .Jbftjue epifcoporum con¬
fenfu laicipresbyteros de ecclefiis
non euciant .

Item  cx concilio Colonicnfi, 2 . c. 42.

I Nuentum / eft, malti, arbitri; lui temeritate , &
(quoJ eft grauius) dueti cupiditate, presbyteris qui-
buslibct ablque confenfu epifcoporum ecclefias dant,
vel auferunt. Vnde oporter, vt canonica regula ferua-
ta,nullus abfque confenfu epifcopi fmcuilibet presby-
teroecclefiam det : quam fi iuRč adeptus fuent, hanc
non nifi graui culpa fua, & coram epiicopo canonica
fciieritate amirrar.

Sicut ergo au&oritate Hieronimi dccimas male p*ff e f~
ftf d laicis , epfcopo confentiente licet monacbis de mani*
laicorum recipere  , & eas perpetnaJlabilitate tenere \Jic
& ecclefias a laicis male detcntai cum confenfu epifcopo¬
rum licet monacbis ad ordinandu accipere , £7* tis in per-
petuum prouidere.

c. XXXIX.  Sinefoluntate epifcoporum
dccimas , vel ecclefi,is d laicis mtna-
tbi non fuf iptaut.

Vnde  Vrbanus g  Papall.

D Ecimas > Sc  ecclefias a laicis monachi non fufcipi-
anc abfque confenfu Sc  voluntatc epifcoporum.
Quod fi aliter prilumptum fuerit, canonicai vltioni
fubiaceant.

C. X L. ^ Kitili liccat in ius fuum monaflerittm
conuertere , alij tavnen adordinandum
tradere illud Valet.
/fe 7 »cxdecretoSilucftri h  Papat.

N  Emini * regum , aut cuiquam hominum in pre-
prium ^ ius liceat monaltcrium tradere, nifi ad
aliud monafterium, vel commutare, nifi cum alio mo-

a Sedibicopiofiu*.  b ^nfl.^.c^i.Burc.l.^.c.^o,
C E/ fi/nile->ca.%2.ex cone. ‘Mediomatruis- )  itcmque. Iuo

р. ^.c.^d ln caJ.yC.S2.  d Bur.l.^.c.iu.Pttnn.Ll.c.^j,
Iuop.].c ,%7 . e al.neque conjlituat.  f Burch. 1. 5 .

с. Til.Iuop.^.c.SS.Pann.l.2,c.^6.  g S.ead. q.l.c.rlti.
h al.Silueri.ln Cap.l.$.c.iy$.  i Poly.l.^.tit.  12 . Bur ./.$.
C.lK.luop.i % c*,2j % Anfl.$.c,<)0.  k al.propriu liceat.

Z 5

Decreti Secunda Pars.

C. I.

Vc votis rtddtn-
7^7 fa'

natterio , vel quocumqne commercio a  vendere. 1
Quod fi fadum fucrit,non valcbit:fedipfum monafte-
riunA in priftinum reformetur datum.

ln capitularibus fic habctur y Ncmini rcgu, aut cui-
quam hominum liceat mojiafterium tradere,vel com-
murare, vel quocumque commercio vendere.

i Vendere .']lnlockindicatkba:cfeqttuntur.  Hoc
etiam diuina, & Apoftolica , atquc canonicafub ana-
thematis poena fanxitaudoritas.

C. X LI. tpifcopi 3 & fratru m conflio mo -
najlcrium ad m t-koran dum alij fuppo¬
ri ere nullus probibeatur.
ltemcx b  decreto Bonifacij.

5  ni r quis vult moaafterium fuum ad melioran-
O dum in alium locum poncre,fiaccum confilio^?-

pifcopi,& fratrum fuorum : & dimittatprcsbyterum
iuprioriloco ad rninifteriaecclefise.

C. X X,11. m Publtcapeeniter ti*/ubijdan-
tur y qui circumucniendo aliquoi ton-
dere prafumunt.

■frmexconcilio d  Mpguntinenfi.

6  Onftituit e  fane facer ide conuentus,vtepi-
fcopijfiue abbates, quinon infrudum anima-

rum,fed in auaritiam,& turpe lucrum inhiantes,quof’
libet homines circumueniendo totonderut, & res eo-
rum tali perfuafione furripucrunt, peenitentise cano-
nic3E,vtpote turpis lucri fedatores, fubiaceant. Hi ve¬
ro, qui illedi comam depofucrunt ,tn eo ,quodea:pe-
runt,perfeuerarecogantur: res vero corum hseredi-
busreddantur.

Caput boe a Bnrcbardo etiam & luone recitatur cx
Mo^untino, & muho plenius , eodemq s  plane modo , quo
nune legiturin Cabilon.i.c.7.

C. XX- III. Sinevoluntate fratrum aliquem
■de fak propintjuvs abh.ujibi fubjli-
tuere non valet.

lttm  ex concilio / Toleranc.

C Ongrctatio g  debet fibi eligere abbatem pod
abbatis fui mortem , vel eo viucnte, fi ipfe diicef-
ferit,vel peccauerit. Epifcopus enim non debet abba¬
tem violenter retinere in loco fuo. Ipfe atitem non po-
teft aliquem ordinare de fuispropinquis vel amicis fi¬
ne volu nrate fratrum.

C A V S A XVI L

Vidam p resb y ter inf rmi tat e granatu* fi eri
V elit mouacbnm dixit: ecclefiam  > &bcnc-
• ficium in mami aduocati rt nun danit. Pofi-
quam conualuit y mox fe fuiurum monachu  *

_ _ negauit y & ecclcfiam,& benefetu repofdt.

Hic primiim qu*ritur y 'vtrum reusvoti teneatur y an li¬
ceat ei dpropofto fui cordk difcedere *

Secundo , an ecclefa , & benefcium ei rcddendafint y
rju.c prius liber a v o lun tat e refutauit.

Tertio y fi contigijfet eumfe y  & fua monajlerio tradt-
dt/fe, an licentia abbatk lic tret ei ad propria  h
redire.

S^uarto y f fine licentia abbatk retro abierit , an fua
fibiab abbate reddenda fnt.

V AF. S T I O I.

Vod d Voto difcedere non liceat , multkau-
ttoritatibus p roba tur. Ait enim propbe-

** :  1  C tonete  , & reddite Domino Dco
Vejtro.j

70 ?

'I

a

a al. commento.J al. commodo.  b al. cx eodem.

c Poly.iytit.12.BMrc.iyca.26.Iuop.yca.il.  <1 j n
Cabilo.2.c.y.io.q.yconfiituit . c Bure.iS. ca.  93. luo
p.yta.m. ( aiexeodem  ] i.Mcguntino.  g Bur.
i,§.ca,%6.bio p.j.ca.  104. b aipnora. i Pf*l.j$.

£>uyc Veo 'vouentur^nccejfario reddantur.  f
ltem  Aiiguftinfls*

S Vnt qua?dam , qn* etiam non volJcntesdebem^s , .

qtixdam etiam,qu* nifi vouerimus, non debemiu:
fed pofiquam ea Deo promittimus, neccffarib rcd«lcic
conftringimur.

Huiu-s capi tuli ipfa omnino  v erb a nonfunt inuer.U
apudB.^4u<(uftinum y fedfcre tadem babenturapudCufi
fiodorum in pfal. 7yad verfi.Voucte. quem citatgloffatr*
diaaria ad eum locum.

G II. % E e eodem.

7/ewHicronymus. a

V Ouentibus b  virgi.nitatem non fol&mnubere,fe^
etiam velle,damnabile eft.

C. III. Dignuj ej}fupplicio,quifeipfum Deo

fubtrahit d Voto refiliens.

ltem  -Grego ri us in rc^ej}oJi.i.epift.}yadVenantim>

A Nanias c  pecuniasDcovouerat,quasp6ftdiab«'
lica vidus perfuafione fubtraxir. Sedquamorce
m.ultattts ed, fcis. Si ergo ille mortis periculodigrtus*
fuit,qui eos,quos dederat, nummos Deoabltulic, con'
fidera, quatno periculo in diumo iudicio dignus.eris*
quinon numos, fed d  tcmetipfum,L>eoomnipoten -
ti (cui te fub rconachali habitu deuoueras) rubtraKifti 1
C. XI TI. *)' Jlnte Deioculoscadunt,quibonrt>
qua (oncipiunt , a^ere recufant.

Idem fuper h^cchielemjib.i homil.y

a  Vi bonaagunt, fimcliora agere deliberant,^
poft deliberata non faciunt, licct in bonisprior 1-
Duspcrfeuerent,in confpedu tamen Dcicecidernntč*
deliberatione. ltempaulofuperius.  Suntquicitcid^
relinqaerc,& Dei feruitio fe fubderc, Sc  frxno
tis fe reftringere ddiberant: fed cum poft.caffo atc,fl
alios cccidifte confpiciunt, fe retrahendo, men^
perdunc. *

Si ergopoBvotum quifj f necejfario co^iturfolnef^i
Vouit: Jivouentibus non Jobi m nubere y  fed etirtnt^ ( ‘  ’
damnabilc ett:paiet, quod facerdofijle ad exec^ l9,ie ^
fuivoticegedustft; nonfolum nonfieri,fed

le monachum nonfieri y fibi damnabile ek. ^

ter Vouentcsijlecomputar.dusfiit , patet-eKVer ^.^., } .
jhw y  e dicentes:  £ Dixiconfitebor y  ^c .3  \

Dei ej} y 'st ad folampromifiionempeccata dintittfi-
dum enim pronunciat are , & tamen D eno iat»

, 1 ^ * tir

p bet a interVoueutes reputatur , quia dixit y fg° :tr ? r m

bor \ ficifie inter eofdem computandn ef y qt<^

corde. Votum enimpro opere reputatur.  ] Sictjt^l 0 ^
^ * ‘ terv . ... *  .-«1

am menacbu*. Hm  ita rofpcndetur. Vtlmd ej
corde concipere y  & etiam ore enuntiare y aliud
qutnti obligationefe rcumVoti facere. ^ui>t 1  fr £* ^
propof tuni fui cordis ore Jimplicitcr tnuntiauit ,
tem monaJlcrio y  aut a b batife tradidit , necprointf**'
fcripjit y nequaquam reut roti babetur. l#

1  4|[ C^iiia ergo.] luplerifq } vetujlk esenipkf^
e JI mit rum quajiionk fesu n da:.

C^v AE S T I O II.

C. I. Ko n cogitur aliqu : ; in monaferk

n ere y  nifi p rojeji i onem fc cent t n
manu

Vnit Mextn.leiVapaftciui(liu<!t.  •,(.

Onfaldus f  preibv ter quondara in * n "xgeri
tc feruorc partionis prciTus.monachum
promifit: non tamen monaftciio,auc a ^

a de bone

4. aiji. 57. c Mi.j.  d *

tim reddi/utf.  e Seat.  .y.di;'t.Capiei ° ^

dijh.cj.  ’

G

gli<U »rdin.inpfil.v.i.dcpbeiiitcntia.diji

fe tr»'


709

Caufa XVII.

fecradiclit ,‘nee promiifioncm fcripfit: fed beneficium
eccle lia:, i n m an u ad u o ca ti r e fu t a i*: i t. A t p o fr qu. a m co n
tiaJuit* mo?c le monachum negauicfteri. Quapropter
<j»ia3cbeaciBenediki regula& pratcipue Patris, &
pradeccffotis n odri fan fti Gregorij Pupre canoniea in •
ftitutio interdicit monachum ante vnius annlproba-
done cfnci, indica mu s, & au&oritate Apoftolica prše •
cipimus , vtprafacus presbyter bencficia 1  & altaria
recipiatdiabeat,& quiete retineat.

r •[ Bcneficia.] In retufhs eremplaribus , & apud
honem{apudquemcaput hoccopiofius habeiur) legitur,
beneficium :fed ob glojfam non efl mu tat um.

€.11. Vxor poH propoftum continenti*

. duela dimitti non debet.

It m  Augudinus ad Bontfaciumcomitem,epif.yo.

N  Os a  nouimus,nos tedes fumus, quod omnes a-
čtus publicos, quibus occupattis ei as, relinquere
cupiebas, & te iti otium fan&um conferre, atque in ea
vita viuerc,in qua ferui Dei monachi viuunt. Cum er-
go teefle in hoc propofito gauderemus>»auigadi>vxo
remque duxidi. Si coniugem non haberes, dicerem ti¬
hi,quod (k  Tubunis diximus,vt fančeicate continentig
viueres: fed,vt te ad idam vitam non cxhorter, impe-
dinaento couiunxeft: fine cuius confenfione contmen
ter tibi non liccc viuere : quia & ii tu pod iHa tua ver-
baTubunenfia ducere non debebas, illa tamen ninil
eorum fciensinnoccntertibi>& fimpliciter nupfit.

Confettum Ciihoc caput ex Verbis B.Auguflini epijl.
7Q.fi d in epitomen redadis. luo ah  tem integre refert.

tcceijlecorde concepit femonachumfieri , <tyorepro-
toHnciauit Jevellein otium fin ti um conferre , non tamen
pojlea coacius eflfufaperc qnod corde concepit , & or e p-
nuntm:i / 1 . Audoritne illa l4.lexar.dri fecuta inJlitutionem
B-i Gregorij , gpbcati Rene di cli > p rob and is annum indul -
gft,fid n o tis-: igro tis vero triennium conceditur.

C. III. 1  Anteprobationem triennj nul-
lusin monajlerio fufcipiatur.

Vnde  ex deereto Bonifacij.

' I b  quisiiicognicuvmonaderiumingredivolvicrit,
Unte triennium monachi habitus-ei nonprsedetur.
Etiiinrratresannos, autferuusj ant libertus 2  colo-
fius c qu£r.atur a domino fuo,reddacutei cum omni-
b«s,c|U9»attulit :fide tamen acceptade impunitate.Si
intra triennium non fuerit requifitus > podea
^u^rinon poteft,nifi fit tam Ionge, quod inueniri non
podit. Sed 3 tantum ea,qusein monaderium adduxe-
^dominus ferui accipiar.

I ^ Caput hoc etiam in Vanormia cit at ur ex Bonifacio.
^htmhardo autem &luone, & inpierifjjVetujlis exe-
fUvjbus Gratiani tribuitur conctho Toletano. Sed in nu L
U eorum,qu* imprefja,aut manuferipta habentur , inuen
ž **t-efl,eade.m tamen fere funtin tapitularibus , &apnd
hthavHmantecejjorem nonella  125 .C. 52 .

1  Liber t tis, ] Sic emendatum eft ex aliquot manu-
firiptis,  ^ ex locis indic ati s ^ quam helionem hab uit e ti a.
Aiuiorgloffx. Jtntca legebatur-,  liber.

3 .Sed tantlim .]Racadditafiint cx locisindicatis.

Q^V AH S T I O III.

Vodantem quaritur- ) anpos} traditionemJit ei
fas cum lictntia abbatis ad propria  d redire,
facile monjlratur non po ffe-. fieri. lpfum enim
-redirecriminofumeH. Xluiautemmanijejlo fa
u * : ri definit obuiare.cum pote^confentit.Hic autem non
non obuiat 3 /id .etiam permittendo fantor exifiit.

a ljf0 9-7 : ca^^io.^p.S.c.i6. b Nouel.$.ca.
&apud Inluinum antecef.nouel.i 2 ].  c.<; 2 . C. I. <y,c.llj.

c a l. yc l

. d al. prior a.

s

;.q;

Qua;ft. IIII. 710

Kon Crgo hcet abbati clare licentiam aiicui retro abcundi:
nccillilicet 'vtiq. J  rotrorfnm abirc-,quia ex quo fmelfc alt-
batifubif vit , abjjf cius peznufiione nihilagere poteTt.

Gf  V AE S T I O lili.

1  autem fini licetia abbatis de monafterio difcef-
|>s feirit ^uaritursv trum fua fnt ei reddčdd.un non.

_ Sed pojfefiones , & res eccltfuc t radii as qu ol.be t

modo alienare ncc abbati, nec alicui luet.

C.  I. tionore priuetur,qui de ture ecclefi#

a liau id ali e n a re p rrt/U m pft.

Vn de  Sy m m a ch u s P a p a [p ojfefiion c s,  a qu,w  v« *f- ■
quifq } » &C.  j ^ t ter um in fynodo
Romana  3. c. 6 .

a Vicunque b  cpifcoporum,presbyterorum , dla-
conoru oblitus Dei, & tlccreci huius immeraor *
in conftitutum pr^fens committens , pr^dium 2  C c-
clefiat magnum,vel exigium, vel quidquam dc iure cc-
clelise alienare tentauerit, &.  donator, & alienator, &
veneli tor honoris fuiamUfione muldetur.

1 Imrvtemor.]/« cs n čili o ipfo fequitur*  cuius RotnsU-
nseciuitati> faccrdoces volumus religiofis nexibusde-
uinciri. Kam,vtfupra 12 q.i. non liceat dičlum efl,  in ea
fynodo Roman* tantiem cedeji* legemSymmachusprat-
fcripfit .

2 Prsdium. ] Hoc loco orni 'ji is 'vezlis fexti capitis,
eorum loco referuntur h oec ejc titulis eiufdem concihj: om-
nintftfo caput hoc cx 'verbis 'Mi us Jjnodi fuo modo colle-
clor aptauit.

C. II. PALE  A.

lite m  G reg or i u s Ar. t h e mi o fubdiaco*
nofibiii.cpijl.u.

t>  Atio c  nullapermittit, vtpropriiscuiufquam vS-
ivbus appiicetur,quod pro communi vtilitate datuni
efl c cognofcitur.

C. UL -Quireuocandum putat , quodecclc-

fi# contulit, facvilcfj crimen

incurrit.

ltem  Ambrofius lib.i.depcenitentia,c.q.

S Vnt qui opes fuas tunuiltuario mentis tmpnlfuv n6
iudicio perpetuo, vbi ecclefis contulerunt, poftea
reuocandasputauerunt. Quibus necprima merces ra-
ta c d, n ec fecunda. quia nec prima iudicium habuit, &
fecunda hab uit facrilegium. Sunt, quos pcc.nituerit o-
pes fuasdiuififTe pauperibus. Siceos, 1  quipceniten-
tiam agunt, hoc folum timere oportet,ne ipfius parni-
tentise agant pcenitentiam.

1 Sic eos. 3 Iti originalilegitur.  Sed eos qui pccni-
tentia agunt, hoc folum pcenicerc non debec>ne ipfius^
&C• Sed obgloffamnon efl emendatum .•

C. IIII. faeris locis dere lifla retin ere  ■

cont enderit, facrilegium committit.
ltem  Gregorius Sabino fubdiaconoJib.8.epifl.6 .
r» Acrilegium, d  &contralegesed,fi quis, quod ve-
O nerabilibus locis relinquitur,prause voluntatis du-
diis, fuis tentauerit compendiis retinere.

C. V. Sacrilegi iudicantur , qui ecclefi*

facultates ali en ant , V

ltem  Lucius epifcopus ad Galli* & Hifbanirt
epifcopos,epifl.i.c. 6 .

O Mnes e  eedefise raptores,atquefuarum faculta-
•tum alicnatortjs a liminibus fandae matris eccle*
(iz  anathematizamus , Apoftolica audoritate pelli*-
mus^Sc daninamus, atquefaerilegos efle ituiicanVuss

a Sup.i 6 .q.i.poJfefiiones.  b Anfel.l.  4. c. 5 O. Po  v
lyc l. 6 .tit.  15. c Bxt.de pr*bendif,cap.ratio. Anfel.L.

5. r. 3S. Polj. I.tit.  12.  d Anftl. I.12. c.  4. Poly.k$~-
tit. 12.  e Anfel.l,  i2. r. 4. Burek. I.11, c.i$.lH«p..yc*.~

H-o ~

7 II

'Decreti Secunda Pars.

Ve facrllegiis &

^AfyUr.

Sc  nonTolOm eosjicdomnes confenrientes eis, cuia no
folum quifaciunt,reiiudieantnr,fcd ctiam qui confen-
tiu.nt facitntibus. Par a  enim poena& agentes,& con
ftntientes comprehendit.

C VI. Fxcommunicctur, qui confinia. ec -

cleJiA jrangere tentauerit.
7 fewNicolausPapa b omnibus epifiopi*.

1  Q Tcut c  antiquittis a TanSis patrib^ftatutum eft,

0 ftatuinuis, vtmaior ecclefia per circuitum x). d
pafTus habeat, capellj verčSvel minores eedefi^ trigin
ta* Qui autem confiniaearu *  confringere tentauerit >
aut perfonam hominis, vel bona eius inde fubtraxcrit ;
t&ifi publicus latro fuerit, quoufque emendet, Sc  quod
ripueric reddat, excommunicetur.

C. VIL Solu atur altario ,quodpro t ma¬

ni tat c emendatur ecclefiat.
ltemcxconci\o  Triburienfi.
i qI  f quis in atrio ecclefiae pugnara committit,
»3  authomicidium facit,quidqmd pro cmunitate * 1
violaca emendandum eft, altario foluatur,cuiufcunq;
fiicriteccleGaiila.

1 Hmunitate. ] Sic e ti um apud Burchardum. luo
6*&e/,proimmunitate violata. In aliquot reluflU Gra-
tUni exemplaribuc legitur , pro emunirate ecclefia? vio-
lat T.Summa autem huius capitis fere babetnr inTnbu-
'fienfi,qnod cxta£.c.A t .& 6.

C. VIII. ^Kon licet alicuibominem de ec-
clcfia rapere.

ltem  Auguftinus ad Botrifitcium cpiJt.iSy,

M Iror, / quomodo tamfubito fidci murumaries
ruperit inimici. Nouienim qua religione Temper
fis eccleiiam Dei veneratus. Quo inftigante facere au-
fus es ? hominem de tccleiia rspuifti ? Tuusfide tuo
amico Torte praTumeret fugitinus , poflet proculdubio
intcrcefioris caufa veniana nromereri. Ergo.fi amicus
intenditur, curDeus offenditur? Sed fi de poteftatc
pr3efumitur,Nabuchodonoforregem intcndc,qui cau¬
fa fuperbi«e in boiiem eft ex homine commuratus. *
Non vt confundam te,ha»c feribo: fedvt g  filiumcha-
riflimum monto. EccleTar igitnr illarfum reuoca,quem
vtirreligiofiffimus raptiilli. Oblatio vero domus tu* a
clcricis ne fufcipiatur,indixi; h  communionemque
tibi interdico: doneč peračta proaufibus, vel errorea
me diffinita tibimet pccnitetia, Sc  temporc ordinato i
prohocfačlocorde contrito, & humiliato dignumof-
feras facrificium Deo.

i q Commutatus.] Hocloco ifla eranttntericčla)  at>
que a regno fuo profugus recedens, non ante regnum
rcccpit, quam conuerfus Dcum prardicauit, qu.tamul-
titvetuftif abfunty & originali, & h* or. c. Suni aut eni tn -
terverba Gratiani infra dle p cenit}iia y dis} .1* c. Voluijfent.
C. IX. ^ Fugientem adeedefiamnemo au~
deat abjlrahere,

ltem  ex libro capitularium. { 5-c.?o.

R Eum / ad ecclcfiam confugientem nemoabftra-
here audeat,neque indedonare 1  ad pcenam, vel
ad morcem: v*t honor Dci,& fančlorum eiusconferue
tur: TeJ re&ores ccclefiarum paccnij Sc  vitam,acmem-
bra eius obtinere ftudeant: tamen legitime componat,
quod iniquč fecit.

i Donare.] V/r eji emendatum (antea enim le^ebatur-t
damnare.)** capit.Caroli,& concilio ’MogMtitino ) &ple-
rifej^etujit* Gratiani excMplaribnj>&c*terricoUeftori-
bur : fyquamquam apud Burcbardutn ex concilio apud

2 JR?m.i. b Inter decreta Kic.in codicc Ormanet-
ti.  c Anfell i.c.j^.luop.\.c.  164. Pann.l.i. cap.Zu
d al.lx.  * al.reru,  c Bure J.],  c. 196. luo p.  5. ca.
115. f luo p.^.c.m.  g T.Cer.4. h al. ni te Mi xi.

i al.con do k  ato.  k It in adteftif,c.l<). in ronc.Mo-

guntrc.} 1 ).  1 Bur.Li.c.^^.luop.^.c.il^AUnnA.l.c^^.

712

TkeodonitviUam  , &in Fannor/nia ex libro c apUuUrv.it
longe copiojitts boe caput referalur.

C. X. ^ *Jb ecclejhca/ccatur ingrejfu } quiali-
onem de ccelejia violcnie/
rapuerit.

ltem  Gelafius Ficloriy C o nfian tinoPMariy ru t
Felicijiimo^Sereno, <&Tim$tkeo
epifiopk.

F Rater, a Sc  coepiTcopus nofterEpiphaniusfuan«*
bisrelatione fnggefIit,Benenatum, &MaurumBc-
neuentanse municipes ciuitatis > inconturaeliamrelb
gionisacerba nimis, Sc  pledibilicontumaciaprofiluir-
ie: qui confngientem ad cccleli* feptacuriaicm fuuin
nec illic quideia tuturn , aut de iniuria fua Tecuru tSt
ftuerut: aufiirruptione b  temerarismentisadmitrc-
rc, quod necpoceftatibus quidem , vel principibnsvn-
qnam lieuit perpetrarc: vt bominem in iančluanisco-
ftitutum(captata TacerdotisabTentia)reluftantcm,re*
clamantcmque violentcrabftraherent. Quot,quan”
tumfuanobis Tuggeftione patefecie, merito indignoJ
.effe Tacra communione indicauic. Et fi reueratantifa*
cinoris conftar admiftum, noftra etiam aučloritasis
hacparte confcntic. Nec enim iarcadfspplicaiidais
debet admitti,qui c  admittere Tacrilegium n o udu*
bitauit. Nullus enimintra limina tant* vcneratipni
deputata, vtrumque fibi Iiccrecxiftiraet pro fua volun
tatis arbitrio, vt Sc  humilitatem ftbi vindicct, Sc  Turo-
rem. Etideo fratres charilfirni Tupradidos, fimanile*
fta reos Tacit conqueftio, ab omnibus parochiarura vc-
ftrarum eccleliis noftrar pra*ceptionis audoritatepfo*
hibete: vt non folum bi,qiii in iniuriam Tanfiorumlo'
corum profiluilTe probanrur, d  merit 6 conTcquancur
profaČH fuiquaiicate vindicTam ; verumecianrcaeten*
tali prar-umpiione, vltionis iftius timoiercuoccncur« •
C. XI. tj Teclcfiarum non ejl digniuingrtjfu t
qui e,xsyiolat.

Idem Epipbanio epi/topo .

A  D e  epifcopos carteros direximus itiflToncm » vt
eos,qui ecclellas violafle perhibeiuurjac^'^^ 1 "
rum iudicent elfc indignos. •

C. XII. X>ui ecclejiam Dei v a fiat ,& tiitf
facerdotem infequitur>facme£M
i udi lat ur.

ltem  Pius Pa pa, ijl, z.ltalicU.

S  lent f  qui ecclcfiam Dei vaflac, Sc  citis pr.rdia
donaria expoliar,& inuadit, fit facrilegui; lic & 7
le,qui eiusfacerdotesinfequirur,Tacrtlegij reUsexift ir »
Sc  facrilegus itidicatur. & infra. ^  Non ergo graui« 5
peccatum eftTornicatio^uam facrilegifi. Etficutni*'
ius eft peccatum , quod in Deun> como-ittitur, q uaJl
quodin hominem; ftc grauius eft facrilegium agcfCi
quam fornicari.

C. XIII. ^ Q ua p cena feriatur^ni cccU~
fiavfibus dedu at a pradtayexare
tentauerit.

ltem  Vrbanus in epijlola ad omnetepi/lo-
potf cap, 1.

A Trendendum eft omnibus, ne pracJia vfibtis fc cr8 .

corum csclcftiumdtdicata , a quibu('dam irrot 1 "^
bus vexentur.Quod (i qui» frctnc.poft debicac vin 0 ”'
aerimoniam (qua; erga 1'acriUgos iurc promcnJi'
perpecua danctur infamia, & carcen tradacur,au tC
lio perpetu-e depo.tationis vracur. ^_

a Pel).l.7.tit  i./ho  p.?.«,iiO. b tl. irrifli" 1 '

c a/, vi/, d tl.prtbtbuMlHr.  e
f Vdj.l (,.tit.\%.Anrtl l s.ctp.^o.Burch.l.n.c.ll'  ,
/>.S.C. 2 4 ).©- p.iy c.^.l.Ctp.C.c.uf
M»»lgho,c.  11. g tiferiutur.  f

7D Caufa XVII.

, C. XIIII. P A L E A*

J/mTginus Papa.

1  C* a  <iuis ecclefiam ignecorr.bulTent, b  quin-
v 3  decim annis pccnitcat, & eam (cclule reftituat,&
prccium * fuum pauperibus diflribuac.

^ Hacpaleatnrno t ant um Va.tica.no coduc hab e tur:
in quoficut in Iga tis , Pannormta citatur ex Igino : d
Burchardo ant e m & luone ex decretts lulij.

i ^ Prccium fuum .fApud Burcbardum 1 19. in c. dc
ftcrilegio, fc legitur .Incendifti ecclefiam > ant confenfi-
fti ? fi fccifti,ccclefiam reiHcue: & prccium tuu , id cfL 5
vutregcldum tuum pauperibus diftribue,& quindecim
annis perlegitimas fcrias pceniteas.

C. XV. ftludaJim-lisprobatur,qui orna¬
menta furripuit ecclefn f.

Jtcm  Clemens epijl.i. ad laeobum.

S I c  forte quifpiam presbyter, fine diaconus, facra-
rijfyndonem,vel velum fubtradum d  vendidcric,
Iudx Ifchariotis fimilis sftimabitur. C^ui propter cupi-
ditatemfčcerit hoc opus^ouerit fe fupra dičti Iud£ fu-
fccpcurum pccnam.

C. XVI. De eodem.

ex paenitenriali Theodori.

P ^cuuiacccle fi aftica furata-, vel rapta, rcddaturin
quadruplum : populi vero duplicccur. Si quisali-
quiddcminiderioianči£c ccclefia? Turacus fueric, Tepce
annis pceniieaCjCres in pane & aoua.

C.. XVII. qr De eodem.  PALE  A.
ltem  ex pojnitcntiaii Romano.

5 n Iquis clericus furtum fcceric capi:ale,id eft,qua
Odrupcdcm j vel domu m frcgerit,auc ouamlibet
rem mclioris preti) furatus fuerit, Tepcem annis pae n i -
tvat:laicus quinque. Si quis autem de minoribusfe-
Hicfautbis furtum fcccrit,reddat proximo iuo: & vno
annopecniteacin pane & aqua: li reddere non potue-
dt,tri bus a n n is pae n i t e‘a t.

ffT Similia borum le^untur apud Burcbardumjib.n.c.
59 * 0 luonemp  13.c. 44.

C. X VIII. C S a eri l egiu m fa cit , qui peett-
niam ecclejia rapit.
ltem  Anacletus c  epijl.i.c. 2 ,
r\  Vi rapit pecuniam proximiTui, iniquitatem ope-
VJratur :qui autem pccuniam, vel res ecclefiacab-
^Uk.ic,iacrilegium facit.

C. XI X. 11  Segrcgeiurab ecclcfia clericus,quifer-
uum )  aut difcipulum fuum ad cam Ju¬
gi en tem Berber ar e pra-
fumit.

ltem  ex conciiio Ilerdenfi.c.8.

N Vllus f  clericorum , Teru um, aut diTcipulum Tuu
iugientem ad ccclefiam exrrahere audeat,vei4^~
gellareprseTumat. Quod fi fccerit,donecdigncpccni-
tea baloco,cui honorem non dedit, fegregetur. Si
Jelenci m mutuam caedem proruperint,proutdigni-
^sofEciorum in tali excelTu contumeliam pertulcrit,
a P°ntifice diftridius viiidicetur.

C. XX. e^J^ui de atrio y yel porticibus ecile-
fiafugientem abjlrabit, exi orn-
municetur.

conciiio Triburienfi, £ c.20.

* Clquis b  contumax, vel Tuperbus timorem Dci, j
, O vel reuerentiam Tančlarum ecclefiarum non ha- |
& fugientem Teruum fuum, vel quem ipTe per- j

a  Poly.L6.tit.i$.^nf.l.$.ca.iB.Bure.l.l-ca. 204. Iuo
M c<.U 7 .Px/;>e./. z.c.  70. b al.combunt . c luo
pdi 88 . d al.fubtrad*.  e & in e-
J'Ucij,c.6.  f Iuo p.].ca.uy.Pann.l.2.c. 6j. ibid.ca.

• g bthb.j.capit.CAl^.^in le^ibus Boiariorum } tit*

h  h  S«riA,/.j. c .,97J« dj p.j f4 .n 4 .

Qu£eft. IIII. Defa ^;t &  714

fecutus fuerit,de atrio * ecelefise, vel de porticibus
quo!ibet modoecclefia? adhsrentibus per vira abllra-
xerit, pro immuuitate nongentos Tolidos epifcopo co'-
ponat: &  ip c publicapeemtentia iufto a  ludicioepi-
fcopi m 11 Ide tur.

I ^ Atrio.] In duob^^etuflif codicibus Gratianilegi-
tur,de  altario:/« capitularibMfero^dt  ecclefia.

Sacrilegium er go eH,quotiesqui<rfaerum violxi>rel  4«-
frrendo faerum de facro y  ve/ faerum de non faero , yclnon
faerum dc f ter o. Dicitur etiamficrilegium committere ,
quiviolent(ts y &impixsma?H4fin clericuminiecerit . Por-
ro ipfum facriU^ium duplicem continctp k  nam  ^ p e ca n ta¬
ri a m fidelicet & cxcommunicattonif. Pccuniaria en p er -
foluenda est y  adquos querimonia faerilegu perhnet.

C. XXI. ^ De multiplici oenere ficrilegij,

(£n p cen a cinfdcm.

Vnde  loannes Papa očlauu* firibii omnibus
epifc o p is.

Q Vifquis b  inuentus fuerit rcusfacrilegij,epifco
pis.vel abbatibus,fiiue pcrfonis,ad quas querimo-
nia lacrilcgij iufte pertinuerit,triginta libras examina-
ti argenti puriflimi componat-tr Sacrilegium commit-
titur, fi quis infregerit ecclefiam , vel triginta ecclefia-
fticos pafius,qui in circuiru ccciefi^ fuerint,vcl domos,
qu£ inera predidos paflus fuerint,aliquid indc diripič-
do,vel auferendo: Teu quiiniuriam,vel oblationem re-
rum intulerit clcricis arma non ferentibus, vel mona-
cVis,fiue Deo dcuotis , omnibuTq; 1  ccclefiafticis per-
Tonis* Capella’, quxfunt intra arabitum murorum ca-
fttllorum , non ponuntur in hac trigintapafiuum ob-
feruatiouc. Similiter Tacriltgium commictitur aulere-
do Tacrurn de Tacro, vel non faerurr. de faero, fine Tacru
dc no faero.Si  c  quis domum Dei violauerit,
& aliqua fine liccntia illius, cui commiffa efie digno-
Tcitur.indc abftulerit, vel ecclefiafticisperfonisinniri&
fecerit doneč in conuenni admonituslegitimeTatisfa-
ciatdciat Te communionc d  priuarum.bi vero poft Te-
cuudara & tertiam conuentionem coram epifcopo Ta-
tisfacere detredauerit, facrilegij periculo ab omnibus
obnoxius teneatur: ica vt Tecundum Apoftolum e  ne-
mini fidelium mi ceatur./dew. €j Si f  qui monafteria,
tk  loca Deoded.cata,& ecclefias infringunt, &dcpo-
fica,vel alia qualihet cxinde abflrahunt, damnum no-
nics componant,& cmunicatem tripliciter,&velut fa-
crilegi canonica? Tententi.T Tubigantur.

qi In epijlola manufripta l o annis odaui , fer:pta epi -
f opit y  ab bati bus p er N aro o n enfem y & Hi fpanica s prof
uincias confiitutis , pracipitur obferuari lex contrafacri-
le^os in conciiio Vrecafenji edita coram Ludouico lmpcra-
tore  , & (juinjuaginta tribus epifcopit. Diuetjd autem
funt ijiius epijtoUverba ab hit y qua rccitantur d Gra -
tiano,&d cJieris collcdoribus: fed eadem fenientia •

1 ^ OmnibuTque ecclefiafticis ] Jlpud luonem legi -
tur y  deuoris hominibus,ccclefiafticis perionis. Non z*
nim capella:,qu£ infra ambitum murorum caftellorum
Tunt mittuntur, vel ponuntur in hacobferuatione. tiec
multb aliter apudalios colleHores.

C. XXII.  qy Kifi eanoniee iudicatum epifco-
pum qui comprebenderit laicus ,
exeommnnicetur.
ltem  Alcxander Papa 11 . g

S I qtus dcincepspriorum , aut cuiufcunque digni-
tatis , vel cuiufcunque ordinis laicorum epifcopu
comprehenderit,percufTcnc,aut aliqua vi a propria Te¬
de expulerit, nifi forcc iudicatum eanoniee, audores,

a al.iuxta iudicium.  b ~ 4 nf L %.ca.^o.Poly.l.6.
tit.10.luo p.^.ca.^)BtPann,l.2 c.So.&  79. c Sitpra^i.
q.]. ad mcnfam.^Anfel. 1 . 5.ca.52. d al.fore prn titum.
e i.Cor.5.  f tAnfel l.^.ca.^-j.Burc.l n.c.ii.luo p.^.ia.
p.\r^.c.yG.  g Sinitle inB.Jynodofub Phoiio^.p

715

B e facrtlegiis &

&cooperatores tancifcclerisanathematizentur, & bo
naeorum ecclefia;ipfiusiuripcrperuo tradanttir. ^[Si
vero in pre$byterum> vel ih quemcunque inferiorum
gradu um clericum hsec eadem pra:fumpferic,canonic<e
pccnitentia; 5 atque depofitioni fubiacebic. Si contumas
tiierit, excommunicetur.

C. XXIII. «r ; ' Elagellatores presbyterorumpojl
tertiam admonitionctn/Jinon refipue-
rin t y  cxcom m uničen tu r.

Item  Nicolaus Papa Tbadoniarchiepifcopo
'Mediolanenfi.  A

D  H h  presbyterorum flagellatoribus, & occifori-
bus, & pradonibus, fcilicet, quifxculari brachio
minime coercentur,iuxtapraeccpcum Dominiplacet,
vt fraterno amore conueniantur fecudb, ac tercio. Qui
fi te non audierint,conuenicntc ecclefia eos faera com
munionc priuare,atquc (fi in fua obftinacionc perma-
nencesjfacerdocaliamonita forte contempferint) ab
ecclefia; compage fubanathematis interdičUonerefe-
carclicentiam rribuimus. f[Quosetiam refipificentes
tandem digna fatisfa&ione premiflaia gremiumfan-
&x  matris ecclefia; reuocari noucris poile.

C. XXII TI. P A L E A.

[Item exconcilio Moguntino/a6 Rabano y c.l^.]

Q Vi c  presbyterum occiderit,duodecim 1  anno-
rumei pcenitentla fccundum canones impona-
tur: ac fi negauerit, fi liber eft, cum feptuaginta duo-
bus 2  iurer: fi autem fcruus, fuperduodecim vorac-
res feruentes fe expurget.Conuičtus vero noxx vfiq; ad
vltimum vita; tempus milici« 3  cingulo careat 3 & abf-
que fpe coniugij maneat.

^ Hac Pale a in v no ttmtumVntica.no Gratiani codice
hab c tur.

i <rD uodecim.] Si c in codice Vaticano  , g^ctelcris lo -
cif indica tif.In vu/gatic Gratiani c odi c ib m legebatur , vi'
ginti annorum pccna.

2 ^[Cnm feptuagintaduobus.] In concilio ipfo Ic^i-
tur y cum d\xodtcim:Burchardu<ttamen, <£rluo y  &cociex
Vattcanus concordant cum "vulgata lechone.

$ .€[ Militi* * cingulo. ] Ste etiaminVecntalibus.gr
apud Burchardum^ lmntm. In concilio autem legitur ,
cingulum deponat,& vxorem amictat.

C. XXV. P A L E A.

[ Item  ex concilio Triburienfi ]

y T d  presbyteri non vadant, nifi ftola , aut orario
induti.Ec fi in irinere fpolianrur, aut vulnerantiir,
vel ecciduncur,non ftola veftiti, fimpliciemendacione
foluantur: fi autem cum ftola, triplici.

C. XX VI. P A L E A.

[7/e*»exeodcm,c.5.]

O Mnes e  presbyceri interfečlores 1  compofitio-
ne epifcopi,ad cuius parochiam pertinent, loluan
tur: ita videlicec,vt mediecaccm Vuiregeldi, 2  eiuse-
pifcopus vtilitatibus ecclefi*,cui pr*fuit,tribuat,& al*
teram medietatcm in eleemnfynam illius iufte difpcr-
tiat: quia nullus nobis cius hxrcs proximior videcur,
quam ille,qiiiipfum domino fociauir.

H#c quoq 1  palca in Vno tantum Vaticar.o codice ha-
betur. lijt.autem in capi tula rib us (vnde citaturin Pannor
tnta  ) hb.  4. c.  15. & :n Decrttalibusytit.de pcrnif.c.pres -
byteri. In concilio ctiam Triburicnfi y quod extat , c. 4. ha-
bctiir cjuiddam fimile .

1 «[ Incerfečlores. ] Sic ctiam in Pannormia. Vatica-
vttts codex babetdntcvfcčki.ln capitularilegitur,  prcsby-
teri intcrfe&i cpifcopo, ad cuius parochiam pertinent,

a In cbronicoMediolan.  b luo p.io.c.io.  c Ext.
de p ceni.& remif. c. 2. Bur. 1 .6.c.  7. luo p.io.c.1^6. d Pri¬
viti pttfs habcturCa.l.G.c.iC^.Bur. 1 . 6 .ca. lO.luop.io.c.
139. c a, l. 4..c.15, eztra.depotnisyCap.presbyten.BHr.

• i.6.c.n.luo p. io.c. 14.0.Pann.l.8.c t 6.

Decreti Secunda Fars.

715

foluantnr fecu n dum capitulare gtoriofi Karoli genito*
risnoftri: ita videlicet, &c. Verumin Decretalibutt&
apud BHrchardu>&luo ne boe modo  ^Presbyteri interfe
čti compofitio cpifcopo , ad cuius parochia percinebat,
foluatur: ita videlicet, &c. &fimilif locutio btibetnri*
concilio Tri buri e nji,c.  4. Scdquoniam eflinitiumeapititt
nibil vifu.m esl hic mutandum: reliqua autem funt e men*
dat a exloclfindicatif.

2 Vuiregeldi.']Vintea legebatu^Rcnaldus. hnet
datum ejl ex catteris licif indicatis y p/tetcrquam exDecrt‘
talibus y ’vnde abejivtra-tjj rex : legi tur tamen in primt
colleciione.

C. XXVII.  ^ Prograduum "rarietate piul-
Hentur y qui clenc o s occidunt.

Item exlib.i,. cap.c.l 5.

Vi a  fubdiaconum occiderit , ccc.folid.coinpa-
V</jiat: qui diaconum,cccc.qui presbyterum,dc.qui
epiicopum, dcccc.qui monachum,cccc.'

C. XXVIII.  ifiDeeodem.

Item ex lib.6. Cap. c.  90.

Q Vi b  .occiderit monachun ,aut  clericum ,arma
relinquac, & Deoin monafterio feruiat, cun^i*
dieous vita? fus, nunquam ad iieculum reuerfurus,^
feptem annis puhlicam peenitentiam agat. c
C. XXIX.  £>uiclericum percuJ]'crit y excont-
muuicetur , & non nifi A Romano Pon-
tijice abfoluatur.

7 /f^Innocentius Papall.u« concilio Latera-
n e nji..c.  15.

6 ni d  quis fuadente diabolo huiusfacrilegijreatu 1
incurrcric, quod in clericum, vel moruchum vio-
lentas mantis inieceric,anathematis vinculo fubiiiccaK
&  nullus epifcoporum illum prxfumatabfo!uere(nifi
mortis vrgenre periculo) doneč ApoftoJicoconfpcdui
prxfentctur,^: cius mandatum fufcipiat.

1 ^Reatum.] Sic eft emendatum exctdicibks hrt*
con cilij manuferiptis , concilio Eu?entj terlijj c.

boe idtm repetitur. ant e a legebatur y  vitium,vel cri^ 11

incurrerit.

5 . ps. Shti autem de ecclefia "vi ali qu etn ext* ,erlt,vt .
in ipfa ecclejia 3 rcl loco y velcultui y facerdotibu(>& wlrA '
jrh alujuidiniuna importauerit y ad inllarpublici
nis y  & Ufe maiejUti* accufabitur ; &>conttičlMifi ,ttS0lt
fefa  , capttali fint.entia drecloribusprouinciafedttjt’
funt inprimo libro codicis le^ilur , titulo de epiftof> i< &
clericis y le.  [ 5 ; qms in h oc gen us fa eri leg tj pro rit p di t . J o
in Digejiis utu.^Ad lege m luham repetnndarnm, c  f
tima. Co mittunt ttiam facrilegium y  qui.cor.tra diuinJi j”

gtsfunciitatem aut nefiiendo committunt y autnegligenfa
riolant y <& ojfendunt: aut qui de princip ali iudicio
tant y dubitantef y  anis dignus fit , qucm prince p t elegtfd‘
\nuitntra prouinciam y in quaprouir.ciale),(S' l,ties ! li .
htur y officium gerendat^.c fufcipienda adminiptM*?
defidcrantyVt C o dieta lib.q. titulo de criminefacriltgjf'
mili ter de iudicio fummi Potifids alicui dijjiutare no b c<l ‘
C. X X X. ^ Kcmini ejlpermiffum de eo^nod
Papa jiatuit iudicare y  vel cius fenten-
tiam retradare.

Vade  Nicolaus Papa omnibus epifcopit.

N  Emini f  eft de fedis Apoftolicie iudicio iudic^
aut illius fenrentiam retračiarepermilTum : vi‘
licer propter Roman« ecclefi« primatu m , Chrilfi 11,11
ncrc in bcato Petro apoftolo diuinitus collatum.

1 E P‘J l  o la, ex qua boe caput eHfumptum ,

a It in conc.Troslei*n.,c.i6 - le X elll, *S‘S.

ti.de hcmiciMb.bominii.l.l7.P*nn.l.-i.c.7.Burd,lMr

Imp.io.c.^.&mfimtlinqnadnm.  b hop.
Pnnn.lZ.c.t.  c itl.pt r at.  d Pfthl.i.c.i+i). «

cuUtn*.l.fiunlcgi.]ver 4  leBio inghjft.  f MP-t~  "

Pann.l . 4.C.10.


^ Caufa XVII. Qu*ft. MII.

'h id l '” Krn  Umile hubettir in r.iiftoU prirn.t ad Mi-

718

emmittii

i f i»oque y  e at um incurrit  > qui lu daril puhlica

vittit.

^ X XI. cjy Sacrilcvdum faciunt  , qui ludzi-t
y .  . puhlica officta commitlunt.

e Onft'* 1 ” I '°* etanoconc ^°f f ^4 /egi tur.

,q, • lan&nm conciliuin, vcludfti »aut hi,

petant• € * ■ u ^** s fiinc, officia publica nullatenus ap-
ciun r  i a quuiub . hac °ccafioncChriftianisiniuriamfa
^ Us eori5r, UC  ! Uc ^ ccs  prouinciarum cum facerdoti-
'Ji 1< ;’P c ’ on esfraudulentcr clickas 1  fufpen-
^ u ‘ s ^utc?* • Ci f- P ub ^ ca  eos agere non pcrmittant. Si
U,dlcuni  hocpcrmiferit, velur in facrilegu
“iieisc$H«k C ' aC J ioprQleracur: ^ is > S. 11 * farrepfcm,p.u-

i TE 3 ic‘‘ 1S ^ e ^ UteCur *

l ,fl  •’ eme ?idatum ex vodice Lucenfire-

V«

r dičhi* c °d* c ib w  concifloram, & Gratiam

*JW2

J!'

ne renevcntia relh/onif dominosfao iu~

.' f* c * *''* *t*l {  C Itg/ U/l  Tv

"‘limtiuJ' in™ 1 !*' "delt* tepta confiritutesinde
*** &  ^ 0mino ^ iiCr ^ menio  impH»itat>s y ei eti-

X X X ^"r

■ r  d  . . *T pr^ffitam/ecuritatera ■

YUl rc 'y ttl -antur do mi ms ad

^de Gelnf ec ^ e f lum  confugiunt.

M^UcnrV! 115  1 Pa P a /tr;6/V Bonifacio epifcopo
la ^ c °nfiM 5 0  - C  V° m!nos  famuli, fi ad cccleftse fe

fepta

Vas; t) l! nt > ln tcrccfliones debcnt qu*rere, non
K.v* u 3earr«'^ G,p kpr2*Umptiotarditatis tcmerita-
q’ s  , lt€ ?'di« Pilius eteniro-nofter virfpeda-
f. Cnic ntis diiir* ritUr  *" eruiuri  fuumin ecclelia lkndci
f e  t:' 1 ? lc nta Dr? ,lv S  . cc ? mmorar i> c '  cuicum dcpucaficc
’ ^ ar Mllum egrcdi nulla ratione voluii-


homo.de prelen ti cu
cum de impunitate
-tim factas ad domi-
°mnibus rcmeare: autfiin hacpcr-
prx>


C* f  f °Hč rtmt . are!  a,,clnn  h»-

o 1 re< I<Jatn r • ; ltenc > pottiacramentum (ib

^ x xxi ;- lnuitus -

*«« redita J ‘ rece P u  * cl

* tnd *<f*g!liH, .zb ecztcfia rt

Up.

Y>.v “ ,re c °g*»tur.

V f 0r  h  ««»»«»/«.

®aiK Ptr *">ic S8ffi,i "‘ n - ' '

“Stf,""fnerun,. V' I '- omam  > quia fic oportnit,

P ’ s  li 3 k' ri,ln  bafii; 1CiU ’“ tm  huaciplum primum fead
ti Pin. frt  'aa ar ,, C „ a!n confc rentem , fequebonascau-
8*r c , s,vt fiafl.„ r m  ’ e 8 r di ful> hac conditione pr*-

Pjt 'C hi,c irc,cum f,dditer > & rationabiliterille-
!" ni cjm' lr ' A1 '0quifi pr0rrus c[ pcrum fieri > li| “'-umque
m j eru ffcpr 0 t 12 “''7 avtl I‘tatem Do-

impucaret,

rc . tur .> ’P le

? Sir: n A Uoni . ton g r “* fnbiacerec. Q_ui

i» t ’* : Vc/ u ' a qli*... 10 .'V!ro rpeSabili Ortha(io,fic

r9 '«'^X q l C ° nu . ia «, vt os aperirc non pof-

C ' ntUr ’ VOCC P ro P ria fa '

C/,

U.


-  mancipatus.

Itian^i ^j'P‘ atar in liberiatcmferuut ,

J < ch-Jci-

dtiiTr^^^etcleJU
v V, ma ^eii. lturi ^
f hfziuzr,. UH "*-

«<quiiu,? - P'C c op^.

r ‘'»tar  c  %r i c '"^ p l» C dl 7 ,'  b  * ! - Gre S.- c'Ih»
^ h, 1 '  K i dieti c  ’ ' : ’77.  d al.comeme-
‘ A V.ta*'fv*J.r. j-* 1 -?''*"*"*,  g al.n
5 ’ * t ‘*t<h>rdiu«tieii*e

*>(*

SP

De facrUetnk &

fius iuris, quod ante paucos annos fe aflcric comparaf-
fe, nune ad ccelefiam Vcnafranam confugifTe fagg^llit
( ficut pecicori) tenor annexns ofcendit) eo quod dica 4
fibi ab infantia ChriiUano nuper a prsrbto domino lir
gnacudum circunci(ionisinfixum Q_iiaprppter veftra
diligenter inter vtmmque follicita cura rerum fideiU
ter examinet veritateni: quatenus nec religio te m era-*
ta videatur, nec feriuts hacobtedione rnerititus.,cQ£&* *
petentis iura domini a  declinare conccndat.

C. X X X V.. <jrT De atiic eccUft& (ejuod trtgi».
ta pajlibitf ctau ditur) aifi.p ri tu dat a
fecir/iiatc, fupiens non
abjirahainr.

^Dem  ex coucilio Toletano u.c.io.

D lffiniuit b  fančlum concilium, vt nullus atideat
confugientes ad ecdeliam , vel refidetes inde ab-
ftraliere, aut quodcumq; nocibiiitatis , vel dam ni, feu
fpolij refidentibus in loco fanSo i«»ierre : Ted elfe po-
tius h is ipfis^t.iiecclefiaspetuntiper omnialicitum, iri
triginta paffcis ab ccclefi* ianuis progredi in quibus tri
gmta ptt(rib.vniaicuiufqš ecelefie in toto circuitii reue-
rentia defendarur: fic ramen, vt hi, qui ad eam confu-
giunt,in extraneis , vel longe feparatis ab ecclelia do^
m ib us n «11 o modo abfcedant : c  fed in hoc triginta
pafTuum n it mero nbfcj; domoru eatraneariHii recepta-*
culo progrediendi d  aditii obtinebunt: aualiter ad 't
requilitx- natur^ vfum debitis exeantlocis,& Aullo te-
neantureuentu neceilitud.inis,qui Domifticisfe defen
dendos commi-erint.clauftris. Si qiris autem hoc deere
tum tencaucrit violare, &  ecclefiaftica? excommiinica-
tioni fubiaceat, & feueritatisregi* feriatur Tententia.
Jpfos autem , qui ad eccleham confugium iecerunt, ft
iuxta prilcorum canonurn inftituta hi,qui cos repetut,
faeramenta reddiderint,& facerdos eccleliaiphusab
ecclelia? non abdra^eritforibu^iautftiga caliam,{i eue-
nerit, facerdoti qušercndaeltaut damnorum fenteir-
tia fecundum eledionem principis huiufmodi facer*
dotibus irroganda.

C. XX X VI. Antefecuritatem acccptam
de atrio e cclefi^ifu oiiiu :<* n on co-
oatur e-ore.

Ittm  ex concilio Aureliancnfi primo.

I D f  conftituimus obreruandum , quod ecclefiaftici*
canones decreuerunt, tk  lex Romana conftitui:, vt-
ab ecclefi* atriis, vel domo epifcopi reos 1  abftrahere*
omnino no liceat: fed necalceri ccfignare ,niliadEu-
angelia datis laceamentis de morte,& debilitate, &  c-
mm pcenarum genere fintfccari: ita vt ei,cuireus fue-
ntcriminofus,Je fatisfadione conueniat.Quod fi quis^
faeramenta fuaconuidus fueritvioiade , reus penurij
non fblurn a communione ecclefis, vel onVnium cleri-.
corum , verumetiam & a catholicorum conuiuio fepa-
retur. Qiiod li  is, cui reus eft,nolucrit 2  fibi intentio^.
ne faciente componi, &  ipfe reus de ecdefia adus ti-
more dilceflcrit, ab ecclchts clericis non quaratur.

^ Seruus g  ctiam,quiadecclefiaconfugeritjproqua^
libetculpa , fi a domino proadmifiaculpafacramentu
Tufccperit, ftatim ad feruitium domini fui redire coga-
tur: & podq.ua dato faerameto domino lun fuerit con-
fignatus, h aliquid pcenar pro cade culpa, qua excufa-
tur, ^ probatus fuerit pertulifle,pro contemptu eccle
lia?, &  prsuaricatione fidei,a comunione , &  conuiuio
cathohcoru excraneus habeatur. Si vero feru y  culpa
jua ab ecclelia defenfat 9  facramčta domini h  devici*

a ah dominij.  b luo p.].ca.i2\,-P*inJ.
obc.<xle>ttttr,~\ orig.  d al.pro?red len.tes.
requ((iu natu/ce yfnm debi ti* exp/eaut l>
n us p cenit.c.li.B h  rc.l.\. ca . 19 o. lit o p  . 1  :.»o 7.
Bnfc.LfeAjz.lHo -p.v.ca.ioj. PdnnU. z v ju
d aminu  f

.78. c al,  '
al.qualitcy
as.  f P^aba-
g C. f. .
h al. Čut

Decrcti fecuncIaPars.

contemnerč$gr eius mini ji

C

De ftcrilegiis &

' l y •Arji*.

exigentibus de impunitate perceperit>exire nolentem
a dominoliceat occupati.

1 ^ Reos. 3  Si c asi emendatum ex originali,Rabano 3
Bnr(hardo 3 gr luone 3 cum in Gratianicodicibuo ctiamma
nufcriptis lcgeretur,cos.

2 Nolucrit fibi.J^dntea legebaturvoluerit.Muta-
tumesr ex con cilij exemplxnbus etiammanufiriptis, gr
nonnullis ipfius Gratiani) gr ca ter is colLeCtonbus: quam-
uši in vccentiorc Colonienfi cditione 3 abfit dičlio , fibi.

. 3 ^ Excufatur.] 5 > 7 /'» omnibus Gratiani,grconcilio-

rumco dici b us imprejlis, gr manufcrip tis. Ji p udcatero^
colleclores e j},  acculatur.

5. pc. Occafionc namcLreligjonis feruu*dominum fuu
'vijtcrium dejlituere non debet.
XXXVII.  €[ Re ligi o n is occafione domi-
num fuum nosi auaeat feruus con-
temnere.

Vhde in Gangreni! concilio,
vij Ql n  quis leruum alienum occanone religionis
O docetdeminum fuum concemnere,& eius mini-
fterium defiituere, ac non potius docuerit eum fuo do¬
mino bona fide,& cum omnihonorificentu deferuirc>
anathema (it.

C. XXXVIII.  Corripiatur durtjlime ,

qui caufa relifionis docet fcruutn do-
minum fuum contem-
ncrc.

ltem  ex concilio Martini Papse, b  c.47.

Vlij n Iquis feruum alienum caufa religionis doceat
O conccmnere dominum fuum , & reccdcrc afer-
uitio cius.duriflime in omnibus arguatur.

C. XXXIX.  q Primatiinfimieturneccfii-
tas 3 qi-a res ecclefia dtjirabere
compeliit.

ltem  exconcilio CarchaginenA, c c.i 6 .

N Vllus d  res ecclelia: diilrahat. Quod A reditus 1
non habet, & aliqua nimia neceflicas cogit, hanc
inAnuandamefie primati iplius prouinciie cenfemus,
vt cum ftatuto numero epifc^porum,vtrum fuciendum
fit,arbitretur. Qjiod A tanta vrgct ncceflitas ecclefia:,
vt non podit antc e  primatem confulerc, faltem vici-
nos 2  teilesconuocetepifcopos, curans adconciiium
referre omncm ecclefia: necefiitatem. Quod H non fe-
cerit,reus Deo, & fančloconcilio venditor honorca-
milfo S teneatur.

Ho c cfl caput  2 6 . Carthaginenfiis Vnici  , inferti in co-
dice c An onum ,itemq l graci, quod fumptum esl ex c.+.con-
cilij quinli Carthaginenfis. In neuiro tam en funt hac
omnino verba,m\\\ws  res ecclefia: diftrahat:/f^,Placuic,
vt rem ccclefise nemo vendar, quemadmodum grapud
luonem.

1 Quod fi reditus. ] Grace esl , 04?% ‘Ttfuvtfpt’ edv
ftr&trohvc(aijsfcv. id cjt , Qua: quidem res li reditus
nonhabeat.

2 ^ Vicinos teftcs.] 5 /c/« codice canonum, gr f er e in
graeo canone,gr in m ar gin e recentiorum Colomcnfium c
ditionum. In contextu autem ipfarum, gr vetufticribus
cdittombus, ac duobus Phticanis codicibus }  &aoudluo-
nerp legi tur f .altem poli faCium curiolitatem habeat, &
vicinis cpifcopis hoc ante indicare, & ad cocilium, &c.
In Sorienjlautem regio , curet hoc ftatim agerc , vel vi¬
cinis, tke.

3 Honore amiflo. ] Krha hac funt in concilio im
fsrtoin codice canonumjn codice Sortenfi regio^ canonc
graco.jlbfunt autem ab omnibus editionibus cocilij quin-

a luop.\6.c.iOl.^p.\7,.c.^q.  b In capi.gr.ccarum
f/nodMartmi Brachar. Burih. I.  8,c.r, 25. luop. 7.ca .4^.
C F.t m Carthag  5.C.4. d „ 4 nfl.  5. ca.  45. luo p.  3. ca.
e al.antc confulcre.

720

ti Crtribagintnfij , tfr duebut Vati c ah' n ixtntflarib.t,
Csr luone.

C. X L. ^ Sine licentia cpifcopi quidqnid Ab -
bacrendidcnt , in irritum de¬
du ca tur.

ltem  ex concilio Agathen{I,c.j<f.

I N 4 vendicionibus,quasabbatesfacerepr^fumtinri
hcec forma fcruetiir> vt quidquid line epiicopi ličen-
tia 1  venditum fucrit,ad poteftaccm cpifcopirenoce-
tur. Mancipia vero monachis donata ab abbate non
liceat manumitti Iniullum enim puramus, vcmoni-
chis quotidianum rurale opusfaciencibus,feruieoruw
libertatis otio potiantur.

i ^[Licentia.] Sic cjl aferiptum in margineinrtctn-
iionbus Colonicnf.bus editionibus: fedin antiquioriln*(,
& codicibtis manufcriptts,gr apud luonem  e#,notitia.

6 .  ps. htiamfi epifcopo confentiente monajlerijpof-
fefiio ab abbdtc data fuerit^nullius momenti erit doiutit)
nifi forte in ecclefia fubrtcam erigendam donatio prottf"
fierit. Jfuo caft tantum ei denare licet, quantum ecilefi*
parietes comludunt ..

C. XLI. Kul!o titulo res m,onajterij Valent

ab ei us tu ref°g r ega rt .

Vndc  Gregorius feribit hb.7. indicl.i.epift.]),
loanni epifcopo Scylinčano.

VeAi nobis funt pr^dičli monalicrij monachi.ab-
V^Joatem fuum terram inrra Scyllac^num 1  caftnu
qua m d c.pedes extenditur, fub pr 3 etextufabricand*
eccle;.ar,fratcrnitati tuce donarionis titulo concelfiH {, ‘
Etidtovolumus,quaiuum parietespofluntadificar^
ecclelia? circumdare, iuri ecclefia: vindicari. Quidqui ( ‘
vero extra parietes emblem ecclefia: elfe potcrir,ad «u-
ra monaOerij (inc difhculrate aliquarcucitatur: q“ ia
nec mundanarum legum , neefaerorum canorui^
ruta permimint res monafterij dc iurc cius quoIibe c
titulo fegregun. Eapropter donationem eiuldemff r '
rse , qu* contra rationem fadacft, fmealiquaciila tl0 “
nercllitue.

1 Tntra Scyllacxnum.] Sic esi emendatm* eXf ** '
tis codicibus epiflolarum: a q:/a lečHene nonrndl* Grafit¬
ni exempUrraparum difcrepabant. In VulgtM tra(  ’ 111
TranquillitanuiTi caftrum.

C. X LI I 1 'ALF.A,

H A.nc b  ergo feriptorum noArorumpaginam 0 ^'
ni infucuro tčpare i  te, ab omnibus cpiicopi**£
mam llatuimus, illibatamq;feruari: vt& i'uxccclc ! *
iuuante Domino, tantum modo Ant iure ci>ntcnO'
monalleria eccleliaUicis conditionibuSifeuaiigafi 15 ^'
uc quibusliber obf:quii> farcularibus nullomoclofu 1 ’'
iaccant: nullis canomcis iuribus deferuiantHedrcnjf

tis vexationibus, diuin um opus cum funinu deu° tl °
ne pcrficiant.

C H.c c palca abcjl d Ve tu ji is cxemplarib *, eXC^

gr huetemere transluta esl: cum habeturinjr.  18. f
quam fit.$‘hanc ergo. vbi nonnulla notabuntur.

Sed notandum eftj quidaliudeflin fuos  ,Tf/ P r0 ^ (!f .
quoru yfus res ecclefia: con.>< er ter e  (quam
piditatem faericanones 'vbiq.prohtbent , gr dam*^ ^
ajlendunt: )almd ep 3 quod ex dtj^enfatione charit*^
manainfirmitaticonfulitur: vi ejuondam ill:fmt
tur  , quiin fitero propofito manere contemnit. Slg* .s (
tam iure fon  , quam iure poli nonnullos fanliorumj
le g m us. Beatus  C enim loannes tuangelijla

u e n ib us, quos petni tu er at omniafuapto Chrijlo

ji*

,tii’

J~t,&-paupcrtbM entajje, aurum gtmmittrt"'
v; chh  3ti ,qKxytndiacrattt t fibi rc'dm,ertrttS«iM

bil l' 1

beattvloamiet non oblata reddidit , paHpenb * 1 ',
crogapa fnerant,fedaha rccompenfaHii,

a Iho p.l.ea.ib^up.dtfl-^abbati.  b /*/' L,
qnam fit.*)hicergo.  c ^Jbdtat.l.$ Jhjleria Jp‘t

72 i Caufa XVIII. Quadl II. De,eqn iS»seZl* fterio ' &  722

>#/ eeclefiarumfacultati bita nujno ud computata fu tratit,
timiliterfiabb/if , vel epifcopu* aliqua habuerit , qux tn
tccltfiajlicii facultatibu*non dumfuntadnumerata, cxe-
flo beati loannts detillarecedenti: oblata "vero ecclefi*
tttinttf. e^Sequitur  a ergo aliud exemplum, quodea-
dttn oblata funt y lau dali lit er reddenda monfirentur.

C. XLIII. tlon debet ecclefiafufcipere,
quafilio exharedato fibi ojf c-
runtur.

%4tt enim  Augnftinus in  b itifermonei.de
1 vita deri toru m.

r\  Vicunque c  vultcxh*redato filio harrcdcmfa-
Večere eccie{iaiti > qn«racalccnmi, qui fufcipiat,non
^uguftinum: immb>Deo propitio,nullum inueniet. d
laudabile fadum fandi & venerandi cpifcopi
A ^felij Carthaginenfis? quomodo implasic os omniu,
jjuiTciuntjlaudibus Dei? Quidam enim cum filios non
J) a ^€ret,neque fperaret,res fuas oinne$(rctento fibi v
fafru&u)donainr ecclefi*. Nati funt ei filij poftea: &
r «ddiditepifcopus nccctiam opinanti illi, qu* dona
^ erac * In poteftacc habebat cpifcopus non reddere,fcd
* Urc  fori,non iure poli. e

’  Ercf, quid aliquando oblata iure & laudabiliter red -
ptttur. Verumtam tn n on hoc exemp lo,recedcn ti fua red-
ae *da menjlrantur. Jlliud ejl enim inprofejiione fu<t vi~
** Perfiftere : aliud d propojitofui ordinps ddfcedere. Si
ftnflue jlurdiiu degeti in lak ah habitu oblata reddidit,
iHiapoj}ohlationcmfihosaccepit,nomdeo in apoflafiam
^‘fibuifua reddenda funt , quibus Vtiliusnecejfaria fub~
* ie rentur,vt coafliredirentadordinem, dquo rtetffe-
fa*' inimick) &perfecutoribus iu Lemur necef-

* ri * fubminiflrare  , ficut ab ^Apoftolc  f monentur tem-

Vrft

J tur p*e tnpernidem monachorum,autincendiummona
^ 0( tafi$nefuorum exardefcatjandabilius fibifua note
ii ( * r, dd*ntur } fed auferrt finantur. oudrn ab tli o ifla
h J'r**tur.

nifirare, ficut ab l/lpofit
T tditnere,Vt expeditius orati oni vacemus: fic neeccle-
t  *khndalnm p,itiatur 3 ue difcedens in deteriora prači p i

C A VSA XVIII.

Vidam abbas confecratus in epifcop  u , p rine
V? monajlerio mu It a con tu lit , p o fiea in cpifco-
/• patu p lu ra acquifiuit: cui dum fratre s fuc-
“* tejforem quxrerent , cpifcopM loči femet
» eleflionivolebatinferere,vt peripfumab -
n  monajlerio ordinaretur: jratresrenituntur.

^Hfriturprimoran monajteriumpofittpetere,qiue ab
epifcope quafita funt  > an epifcopahi ecclefia p o JI it
f'bi-vindtcaYe,qu(C monajlerio fuerunt tradita.  g
^ t tnnd 'o y an per epifcopum abbaffit eligendua, & or~
dinandtu:, an tantummodo d propri>s fratribut fit
hijlttuendM.

P

*4<i A

Q_ V AH S T I O I.

tjujtjlie termmatur  in concilio apud Al-
tneum.f/i quo Jic (latutum le^ttur,
m  f CKrcbtrihtf lib.i.c.  250. citat enneihum upu d
•x p t \f r *jinte Ccnrado re^e, itcmi^ lut par. 5. c.  54 l-fed
'•»^““lAltheim. Idemveripar.  14. c.  nfi. plurade htc
hifttrbit.  Rcgno Conradi piiflimi, &
'® m * rc š‘ s  q uin to čongregaca eft {ani£la gc-
tynodus apud Althcum (al. Altheim) in pago
^if^PfKftntc vidcliccc domini Toannis Papar Apo-
fir c  “.Gma* Oftienfis ecclefi* Petrovenerabilie-

\ £S"iuatur  b ltfir.^.al. S j. adfratrrsin t-
t  ” Ih. p. r. 177.

'‘'od  * * ' ‘* u ’  f  '• Cer - 7-  g al -

C. I. Qui dt m.nachc tpi/ctpu/trdinatur,jf
ant e confeerationem habuil,mtnajitrit :
ijHodfero pest ctnftcratitni ac-
qu:jhut.p rop n.e ecclt-
fia relinqnat,

S Tatntum a  eft.&raticnabiliterfecundiimianfto«
patres a fynado confirmaram, vt monachus, quem
canonica eleftio a iugo reguls monaftic* profeflioni*
abfoluit. Sr faeraordmatio de monachoepifcopum fa-
cit,velut legitimus fcarrespaternam fibihareditatein
poftea iure vindicandi poteiiatem habeat: fedquid-
quidacqui(ierat,velhabcre v(u$ fuerat,monafteriore-
linquat (  & abbatis fiii, quifucr.it fecundiim rcgulam
fanfti E .‘nedi<Si,arbitrio.Poftquam enim epifcopus or-
dinatur,adalcare,ad quod fančlificatui jS: titulatur, k
fecudum faeroscanones,cp acquirerepoterit,reftituat.

S;

O^VAtSTIO  II.

F.cundam vero qu*J}ionem terminat ah cent M
Tolecani concilij 4.r.50,d/r^»/.

C I. Vlbbatcs, & aha officiaper opt/ti*

p os debent inJlitui.

H Octantiim fibi in monaflerio vindicent focerdo-
tes,quod przcipiunc canoncs 3 id eft,monachos ad
conuerfationcm fančtam pramonere,abbares, aliaquc
officia inftieuere, a:quc exrra regulam fada corrigcrc.
Quod fi aliquid in monachos canonibus interdidum
pr*fumpfcrint, auc vfurpare quidpiam de monafterij
rebus tentauerint,non dccricabillisfenccntiacxcom-
municationis.

1,  £$. EcentraGrcgoriusfcribit Cajlorio tAriminen-
fi epifcopo.

C. II. eflCongregati»menaJlerij,noncpifco-
p us  > aut altquts extrancorune
abbateminjtituat.

A Ebasin monafterio non per epifcopum, autpcrft-
liquc extraneorum ordinetur: ncque ab epilcopo
Mi(Ta ibi celcbrecur,vr nulli ccclcfi* fubiiciacur.

Huius cap it k eadem ek fen ten tia y a c fequcntk,in qu»
funtipfaB . Gregorij Verba. Uaque hac videturfumma.
qudedamfcquentk: &proptereain aliquotvetuJUf excm
plaribus non funt dijlinfla.

C, III. Deeodem.

Idem cidem Cajlorio epifcopo Ji b,s\..epi fi.  45.
feu cap . 87.

j  4 Bbatem cuilibec c  monafterio nonalium, Ted
I\  qucm dignum moribus,atque adibus monaftic«
difciplinae communi confcnru congregano tora popo-
fcerit^ordinari d  volumus. Miftas autem pubiicas per
epifcopum, vel clcricos in e  monafterio fieri omni-
modo prohibenuis.

1 Vel clericos. ] Verba hac non leguntur apud B.
Grcgorium :omninoq t  nonnnllavidentur confy.lt o immH~
tata d colle flore.

C. XIII« Me debetabbasinfiitHi,qHemfua

ccngregaiio,&pojfefi/onk do mi -
»us o rdi n ari popcf-
cerit.

Item  Pelagius Papa 'Mellitofubdiac ono.
l )  A Bbatem f  m monafterio illum volumus ordinat
Xxri,quem fibi de fua congregatione čc  monacho-
rum eledio, 8 c  pofteflionis dominus, 8 c  (quod magis
obferuandum eft) ordo vic*, ac merittim popofceric
ordmari.

a Burch.Li.c.i^i.Juop.5. ca.  343. b al.inUtula -
tur.  c al. eidcm.~] orig.  d al.voiuimus te.ordina-
re,~]orig.  e al.iUic.~]orig.  f uAnfel.l.j.c.ij^.Po-
IjC.L  $. tit. *$.& l.^.tit. Vannord.\.cap.\^%.luop. 7.

24.

Aa

723

Dc abbatisele-

flione.

Decrcti Secunda Fars.

724'

C. V* Dclibertate ntonacborrtm.

Item  Gregorius omnibus epifcepio.  *

Q Vim (it neccfiarium monachorum quicti profpi-
ccr v,8cc.&in-fra.  Interdicimusigitur in nomi-
nc Domini Iefu Chrifti, Sc  au&oritate beati Peeri prin-
cipis Apolfolorum prohibemus (cuius vice huiceccle-
fi z  Romana: pnefidemus) vt nuliuscpiičoporum aut 1
fiecularium vitra pracfuniat de reditibus, vel rebus, vel
charcis ? TOoiiafteriorum,vcl de celjulis, vel de villH-
lis,qu* ad ea pertinent , quocninque modo, vel qtiali-
betoccafione b  mintiere, vel dolos, vel immiffiones,
ausviolentias aliquas facere. &-i»fra.  ^ Defumfto ve¬
ro abbate cuiu(quam c  congregationis,n 6  extraneus
eligatur, d  nifi deeadem congregatione, quem fibi
propria voluntacc concors fratrum focictas elegerit,&
qui clečlus fuerit,finc dolo, vel venalitate aliqua ordi-
nctur. Quod fi aptam interfe perfenam inuenirene-
quiucrint, folerterfibi de aliis monafteriis fimiliter e-
ligancordinandum. &infra.  ^ P ari ter a ute m cufto-
diendum eft, vt inuito abbate adordinandum e  alia
inonafteria,aut ad ordines facros.vel clericatus officiu
tolli exinde monachi non debca,nt.&infra.^  Nullus i
monaclyis / fine teftimonio, & g  confelfionc abba-
tis ftli in «:clefia aliqtiem locu teneat, vel ad aliquem
promoucaturhonoretn. ^ Hanc ergo feriptorum no-
ftrorum paginam omni in futuro tempore ab omnibus
epifcopis firmam h  ftatuimus illibatamque feruari,yt
&fux 4  ecclefistiuuanteDomino,tantummodo fint
»ure con tenti, monafteria ccclefiafticis conditionibus,
fett angariis, >' vel quibuslibet obfequiis fitcularibus
nullomodo fubiaceat. Nullis canonicis iurib. S  defer
uranttfedremotis vexationibus, accunftisgrauamini.
bus, diuinu opus cu fumma animideuotione perficiat.

qj Capnt bet habetnrin decreto concilij Lateranenjis,
tdito d B.Gregorio,pro quiete,  at liber tat c vi onai h or um;
quod extat fccundo torno contiliorum, inter decreta Gre¬
gorij primi: ciufcfa magnam partemipfemet refert lib.q.
teg.indifl.prima, epiji.iS. Mariniano epifcopo Hauenatii
1 Aut fxcularium. 1  Abfnntabaliquibttoconcilio■

Tum editionibur (p Grat.mannfiriptis esemplaribns.

2  f Chartis Jln concilio legitttr,  curcis./edr« epijlo-
la,(jr.ipi<d htonem, chartis.

3  <|J Nullus monachus.3W;«cv/^«d^«f?» non babt-
turin epij!oU,fed in concilio.

4 q[ Vt& fiiaecclefii.]/« concilio legi tur,  Etfančl*
«cdefia:,itiuantc Domino, fuo termino, line iurc con-
*entJC,&c.]/« epiftolarerb  43. lib .4. ( vbiidemfereferi-
bit Cjjlorio Aritninefi f.piftopo) bocmodo.  Vt tfc tua ec-
clefia.iuuante Domino, fuo tantummodo fit iurc con-
tenta,& monafterium illud,dfc.

J ^ hiribus.]/« concilio eji,cucis: in spi JI* /a,canoni-
wtuc iurifdi&ionis.

C. VI. ^Miffaspuhli carin eornob/o epifie-
pinon eelebrent,ne aliquod engra-
u.imen inferant.

ldem Caftorto epifcopo Ariminenji.

L Vminofcr 1 ^  abbate referente plurimis inmonafte
riis mulca tiprifulibus pratiudicia, atque grauami-
«a monachos pcrtulifle cognouimus. Oportct ergo,vt
tu* / fratemitatis prouifio de futura quietc, corum

a In conci.Iater.fnb Grego.i.reg.h. 7.indici,  r. ep.  18.
*4driniane epifcopo.Polyc. l.j.tit.l^Anfl.^.c.tf.Iuo p.7.

t.u.  b aLtxquiJitione.Pann.I.^.caa8lJ J elyJ.^..tit.^.

C al.CHiufckmjHe.  d abejlab orig.  e al.ordinan-
ia. ( al.menacberum.  g al. Velconfenfn.SHpra,
17-1  4 4* rf g- e P’ft-  41* ^ al. & tjuibufcunipue alijs
firmam.  i al.angarifi,aut ctiamprocHratienibus ,vel
ijteibuilibet ftbfidijr  , obfetjumq s .  k In eodem conri.

Jut p.7.c.11,  i abuoflriC.lin conc.lbidtm inferiur,^.
Ut.^.epij}.^

faltibri difpoaiat ordinatione : quatenus coniterfaritcs
in illis,in Dci feruitio.gratia ipfius fufFragante , mente
libera perfeuerenr. Millas quoquepHblicas in a  ete-
nobiis fieri omnimodo prohibemus : ne in feruorum
Del receffibus, Sc  in eorum reccptaculis vllapopularis
conuenttis prarbeatur occafio. [ Vel mulierum fiati!'
lis b  introitus, J qma non expedit animabus eoruiti.
Necaudcatibicathedram cellocare epifcopus, 1  vel
quamlibet pateftatem exercere imperandi, necaliqua
ordinationem , quamuis Icuilfimam , faciendi; uiliab
abbate loči fuerit rogatus: ouatenus monachi femper
maneantin abbatum fuorum poreftate : vt c  rema-
tis vexationibus , ac cunfiis grauaminibus ditiinum o>
pus cum fumma deuotione aaimi perficiant.

C Libro cjvarto regejli eil epijlo.  41. luminofo abbatir
4;. Catlorio A rimi r. e nji epifcopo feripta, in quibtnlt-
gHnturpu.c nd boccapnt pertinent. Propria tamen terba
1'fjjjdverf  Millas, non babentur in epifiolit tlUfrfedin
concilio,dc n i 3 ln  prexime-fupttiotri capite diBum eil,ex-
ceptirprimicrerbtr , Luminofo abbate referente, fic«
eo nonnuUafnnt eme-jidata  , gnaddita.

1 ^ fcpifcoplis.]/« concilio feqtcitur,  fcu quacumque
alia dignitatc piteditus, aut potellate, vel quamlibct
potellatem imperandi,&c.

C. VII. Baptiflerium in monajlerie non
permitttitur fieri.

Item  Gregorius d  Papa lib.l. 1ndifl.1t. epifl.$ 6 .

Secundino. epifcopo.

P Ridem e  przeipim^vt dc monafterio S. Andreafi
quodeftfuper Malcalas, baptilierium propterma*
nachorum molelfias f  dtbuifict auferri, atqueia eo¬
dem loco, quo fontes funt, ul tare fundari: cuiusrcio-
fedlio hadlenus eft protra&a. Admonemusigiturfra-
ternitatem tuam, vt nullam iam moram poli inli*pta#
pr*lcntcs litteras noftras inferere debeas: fed repleto
loco ipforum fontium , altare ad lacra celebrandall , . ,, '
ftcria illic line dilatione aliquafundetur: quatcnus&
ptsdičtis monachis opus Dei fceurins liceat celebrare»

Sc  non de ncgbgentia veftrncentra fraternirarem ‘ ui
noltcranimus eacitecur.

C. Vili. tj Cttnt permijtione epifiopi abbett

lo c>: m finim d efenrep ot eft.

Item  ex concilio Mogun tino.

‘J A Bbas g-pp  humiliatione,«: cu perraflfione tpifc«'
f\  pilocum fu um pot eft relinquere: tamen elig anC
fibi fratresabbateni de ipfis: fin anteni, de extraneis. ■

3. p s f.cce in Toletano concilio dicitttr^Htdfactti-P
ter,  h abbates,£r aha offiiia inflitneredtbeant. Beaiot
Gregorine, f^Pelagimprohibent.dicentesabbatim
tnb ih  fua  c ongregationi* eligenditm , (p ordmanie^'

jQuomodo- erge hactanla dinerfitac ad concordiam ree>•
cabitur ? Sed fetendnm eft, quofdarn monachos ejfe irdt’
mitaceruicis, (p-ejfi jcnatee fitperbi * : qnoe dum abbaK 1
ad religtonem cogere 'Volaen.il, in e or v ni deiefliiniin cl>
j ji i ran t, & ali um monibue fun connenitntemJikiprafi !l ~
re contendr.nt: nualei erant illi,quiin nečem beatiBC 1 '
difti conjpirajfe leguntur. Pro hmufemodi conjlilkP 1 *
eil.vi abbates, alia officiaperfacerdotei injUtuA^’

C. IX. tgKon Uctt tnonacbtf abbatet pro fit
arbitno expeUere,*nt ali os or¬
dinate.

Ih de  Pelagius Papa firibit Opilioni  i de-
fenfori, dicens.

Vilam ^ poteftatem de c*tero, nullam lictnti*

a ab eo in cornobio. Jinconc.i. ab epifcopo.  b
Hus.Jorif. c lbid.inferiuofitp. ca.  5. d Aitltob'
gebatur, Gelafiui. c Poly l . q .0;. 34, Anftl.l.  S. cc-i’
'luop. J.ra.53. f al.infolentiae  g Bnrch.l. S.ca.lC'
luo p. j. cap.  104- h al.epifcopi..  i al. ApoIltoP'
k, Anfcl.l.7,ca.li%.

«nonao> , >

N,

725

mo'.ach!s relinqu:mus ;'ro arbitrio fuo aut abbares ex-
pcliere.aut fibinict ::hos crdinare: qma nu!la auflori-
«s rtma. b:t abbati, fi monachortim potcilatictrpc-
tit fubiacere: vtde cacterofideliter,& ‘hidiosi vniuer-
fa,(|U3; v--! ail diuini citlrus rcuerentiam,vcl ad vtilita-
tem euifdem monafterij pertinent,abbatis follicirudo,
ad quem potcftas tota pertinere conuenit, dcbcat ad-
implcre.

4. os. Mine eti*m conflitntunt efl,vt clerici finqul.ru
m.ntptri.rum fiat in potezic cpifiop.rum, ncaiicui li¬
cu! txtra torumconfiitntismmor.afierin xd.ijic.irc.

C. X. Sine c.nfcientin cpifcopi t -atonajlc-
riHm nuliur ndificct.

Vnit  in Chalcedonenfi concilio, c.^.leritur.

/-v Vidam, n  monachorum habitu vtences,indiffc-
v^rentcr perciuitates incedunt, ncc non Sr mona-
fteria, Sc  fcipfos prarfumptione propriacommcndant.
Placuit igicur ncminem aut acdificare, aut conftruere
moruftcrin,aut oratorij domnm finecofcientia ipfius
ciuitatis epifcopi. ltcm  c.8. Geriči b  inptochiis, a
k  in mon»fteriis,aut martyriis conftitirti, fub potefta¬
te fine eius, t|uiin cacft ciuitatc epifcopus, fecundum
tradirionem fan&orum patrum : nec pet prsfumptio-
nemrecedant a fuo epifcopo. Eos verb,qui aufifue-

rint refcindere huiufmodi inftitutionem quocumque
modo,vel fi noluerint fubiacere propno epifcopo,(i cj,-
dcm fuerint clerici, pro a perfonarum ordinatione
fubiaceant condemnationibuscanonum: (i vero laici,
vel monacbi fuerint, communione priuentur. ltem.
•!Clerici, 3  quipauperum difpofitioni, vel c  mona-
fieriorum,vel martyriorum pr*funt,fub poteftate fin-
gularum ciuitatum epifcoporum fecundum canonum
traditionem perdurent: ncque p er fuam temeritatem
tpifcopi fui moderationem d  declinent. Quiautem
buiufmodi difpofitionem quoliber modo fubuerterc
auli fuerint,Sr epifcopo fuo non obedierint, fi quidem
clerici fuerint,canonic* damnationi fubiaceant; fi au-
ttm raonachi,vel laici funt,a communione fufpen-
daatur.

Caufa XVIII. Qua:ft. II.

72«

%Qtu>*uamverfio hututcapititvfjue adverji. Clerici.

, esla.Ua, ab ijs,qu<e circumferuntur in conciliorum
todtcibusjicet apud In onem  , &in Pannormia i dem fer c
fcftnfus^placuitafferriverbagrAca-i <&nouaminterprc-
t^Upnem.

^  0 * «cAjj khM&ms rbr fitidprts  b ior y

1  ‘Q&<nvchsoys oižtv&acnzv -ti(AV)s, ezreifrii Utiriš izS
**%£*)$**  , tu;  re cntK^cneU £

^(71^ ^cf.TU^oratn '7T%cL'y{wfy' y'Z3C<orn;ct2^„
T^6>f  cv ruj; 7rvXe<nv , is etika  ^ flDvot.ft&icf, zcw-

™Kevvi?ai imiiifivčVTts 9  fh>£sv pvfovot

», fjti)  j wnfcw ii tvx.7?j&iov oi>yv

yve»fiL w  tS t,i;  7rz^£6fff s^urt(^7n>v. id efi:

Q^i vcrc,& fynccrc monafticam vitam dcgunt, con
JKnientihonore afficiantur.Vcrum^uoniam nonnul-
'pccicm monachicam praefcferctes, Sc  ccclcfias ) &: ci-
negociaperturbant, in ciiiitatib.indiffercncer va~
£* n tcs,ac prastcrca monaitcria fibi ipfi coRftituere ag-
grcdientcs; placuit nemincm quidcm vfpiam ardifica-
rc >ncqueconftitucre monafterium, vel oratoriam do-
mum  prater fentcntiam epifcopi ciuitatis.

. 1  f Ptochiis »3  Sieinnonnullrtvelujli*codicibus Gra-
* un h O' Vaficano conciliorum , & in rerfionepri/ca , (ex
Y‘‘ l  ^Metureffe hicverficulus ■,) & ejlyoX canonU vrači.
n ' fu lgatUautem Gratiani , aliquot librif conciliorum

* f *)parochiis.

2  %  Pro perfonarum ordinatione.] Sicin eadcmpri-

PJ l ,M, P- 7,c ’ , - p ** a - l -i’f-*74’  b
> .4.ur. 14 . c  eod.c.Z.cx*liitverfio»e,luoibid.c.
or d: n ati onem.

De abbatis de-

ftione.

J7a,fid in c.inonegracoi&in^erjione Vi»nysij txignim~
hil efi y  qnod bif rerbt* refjjondeat.

3 ^[Item c\crici.~]Efi:idem,quedinprexim9/Uperier*
para^rapbojfed exa.Ua. verjione, qn*non extatin centi-
liorum volHminibkatty bane candemrepetitionem lit&
animadnertere apudluonemp .9.C.35 #.&  559.

C. XI. ~Examineturab cpiJcopo>quireli-

giofis fieminif praponendut cfl.

Q Vi a  rcligiofisfoemmispr*ponendtisej!t,ab epi¬
fcopo loči comprobetur*

Monafterium quoque abfq t  epifcopi permiftion* nuH*
incipere,aut fundare licet

C. XII. IfcSine permiftione epifcopi,nuUus
monafterium pvafumat incip crc t
ant fundare.

Vndc  in Agathcnfi concilio, c.  27. legitur.

D Hmonacbis, 1 monafterium nouum (nifiepiico^
po aut peraiittcnte, aut probante ) null-us incipc-.
re, aut fundare prajfumat.

1 De monachis.] M funt iftafoces drecentioribut
cditionibu*€onciliorum>fed non d Vctuftiorib/<*,&* man*-
feriptis codictbm , autluone.

C. XIII. eeodem.

Itemt* codem, b c.$8.

C Ellulas nouas, aut congregatiunculas 1  mona-
choru, abfq; epilcopi notitia prohibemus iaftitui.

1 ^ Congregatiunculas.] Antca legebatur , congrc-
gantiuna ecclcnas. Temen datum esl ex plerifq t mannfcrt+
ptk,& ločit indic ati*.

C. XIIII. ^ j4bf(foepifcopuyelabbatitvo-
luntate } nullutmonachorum c titulam
conftruere prafum at.

ltem  cx concilio Aurclianenfi primo,c.i 4 .

N Vllus monahus congregatione monafterij dereK-
<fta,ambitionis, & vanitatis c  impulfu cellulam
conftruere,fine epifcopi permiflione,vel abbatis fui vo
luntate prasfumat.

$.  £S» ltem funt alij y qui pro executione diuerfarum
caufarum quoslibct admittunt , quidiftričlionem eorunt
folua nt, &quicte m r e ligi on it p er tu rbent.

C. XV. ^ Abbat>qui cautuein regimme nejtfue-
ritydpropno epifcopo , & d ‘vicinif abba¬
ti buta fuo arccaturbonore.

De quibut  in concilio Triburienfi legitar.

qI d  quis abbas cautus in regimine, humilis,Caftus f
^3  mifericors, diferetus, fobriufque nonfuerit, aedi-
uina pra^cepta verbis & exemplis non oftenderit, ab e-
pifcopo,in cuius territorio confiftit,& a viciais abbati-
bus, Sc  caeteris Deum timentibus a (uo arceatur hono-
rcietiamfi omnis congregatio vitiis fuis confentiens,.
cura abbatem habere voluerit.

C. XVI. In epifcoporum poteftate abba-
tes confiftant.

ltem  ex concilio Aurcliancnfi primo,c.n.

6  a  Bbates e  prohumilitatereligionisin epifcop*
ps Arum poteftate confiftant: Sc  fiquidextrarcgti-
lam fecerint,ab epifcopis corrigantur: quifemel i°in
anno in loco, vbi cpifcopus elegerit,accepta vocatione
conueniant. ^ Monachi autem abbatibus omni obe-
dientia,& deuotione fubiaceant. Quodfi qoisper
contumaciam extiterit indeuotus, aut per loca ali-
qua vagari aut peculiare aliquid habere profitmpferit,
omnia , qux acquifierit, ab abbatibus auferantur,

a Burcb.l.^.ca."j6Juop.6.  c.94. b Utinhpau*
ncnfiyC.\o. Burch.l.  8. ca.  34. luop.-$.ca.i6$. &p.q.c.qi.
Capit,l.6.c.\^2.  c al.Varietattt.  d Burch.l.  8. ca.
96. Im p' 7. ca.  114. Similc fup, dift. 6\. c. in ordinatione ,
quod eft ex regu. S. Benedičii.&tn Capit.lib. G.cap.tf.
e Bnrcb.l.Z.c.6j.luop.y.c.  85.

Aa a

727

Ve abbatejmcnacbit <&

tnonialibuf.

fecundum regulahi monafterioprofutura. Ipfi aucem,
qui fuerant peruagati, vbi inuenti fuerint,.cum auxilio
epifcopi tamquam fugaces fub cuftodia reuocentur.
^ Et reum fe ille abbas futurum cfte cognofcat, qui in
huiufmodi perfonas a  non regularicer animaduerte,-
ritj vel qui fufceperit nvonachtim alicnum.

I Semel.J&c etiam legi tur in conciliif imprefitf>&
ntanufcrip tj*? & capi tu la rib m.  Veru m apud Bure h ar dum
^luonempoHverf.  corrigantur, ett infertum c.n on fe-
rnc Unfrdjcad,

C. XVII.

ex concilio Arelatcnfi b.

M Onafteria, vel monachoru difciplina ad eu perti-
neant epifcopS,in cuius funt territorio coftituta..
C t .  XVIII. %Kullu<fminiftretabbatibwe-
pifcopalia,qui alicut cpifcoporum
nolunt fubejfe.

ltem  Pafckalis Papa II.

A Bbatibus, qui nequc fub epifcopo, neque fub me-
rropolicano/neque fub primate, nequc fub patri-
archa funt,nuIlusprorfus epifcoporu epifcopaliaqu£-
libetadminiftret. Cum enim fenulli epifcopo cmnino
fubelfcprofitcantur, confequens eft,vt nullus epifco-
porum qu«e fua funt,cis tamquam extraneis largiatur.

Pr o huiufcemodi ergo jlatutum ell^vt caufx y  Vtili -

tatefrnonafieriorumper epifcopos difiponantur.

C» XIX. «([ Vtilitatesmenaflerii d proprio
epifcopo debent dijpoui.

Vnde  Gregorius feribit Pitali defenforiSardi-
ni 4 >lib.j;epift.<)$.

C Ognouimus, c  quod monafteria feruorum Dei,
vel etiam fceminarum profuo quifq;libitu, &di-
Uerfarum caufarum executionc perturbat. CUiodom-
nino non grate fufejpimus: tuamque expcrientiam cx.
hoccommonemus, ne quemquam,vrurpare dcnuo,ac-
cepta noftra au&oritate permitcas: fed vt epifcopo lo¬
či illiusjfuh cuius moderamine degunc, cur* lit eorum
caufas vtilitatefqne difponere. Valdecnim eftincon-
gruum, vtomitfbeo alius quilibet eorum fecaufisad
mifceat: fed ille eorum vitam competenri, regulariq;
debet moderamine difponere, qui pro commillis coru
ammabus compellitur reddere rationem.

7. ju. Pro huiufmodi etiam prohibetbezrvs Grego-
rius mulierespafiim admonaficrium accedere , mona-
chorum commatresfieri>feribens Valentine abbati y  libfo
tertio, epi ji.  40..

C. X X. Keque comatresfibi facere,neq J  ad

fcemtr.asaccedere monachvs hcet.

)  T^Pruenit d  ad nos,quod in monafterio tuo paftim
A mulieres afcedant, e &(quodadhuceftgrauius)
Monachos tuos Hbi commatres facere,& exhocincau-
tameum eis communionem habere. Ncergohacoc-
cafione,humani generis inimicus fuaeos (quodabfit)
callidicate decipiat ; ideohuius te prajccpti feric com~
monenms, vt neque mulieres in monafterio tuo dein-
ceps qualibet occafione permittas afcenderc, f  ncq;
monachos tuos commatres fibifacere. Nam fi hoede-
nuo adaures noftras quocumque modo pcruencrit,fic
te feueriilime noueris vltioni fubdendum, vt emenda.-
tionis tuae qualitate cateri fine dubio corrigantur.

8. pars. Kon folum autem incauta famiUaritasalia-
tumrnulierum eis interdicitur ,yerumtpiam, d fančitme¬
ni ali ur*  g babitationeprohibentur.

a al.perfonis non regulan.animaduerfione difirin*
xeri//t,  b al.„ 4 nrelta»esifi,  c Anfl.j.c,  184. P#-
lyc l.^.tit.],  d jtnfel.l. 7. cap.  18$. e. al.accedant,
f al.accedere,  g aLmenialiHm,.

Decreti Secunda Pars.

728

C- xxr. ^CumpinStimtniMitftmoKttchU

hjbitiire non litet.

Vnde  in vij-fynodo, c.io.legitur.

D Iffinimus a.  minime duplex monafterittm fieri:

quiafcandalum id, & offendiculuni mukiscffici-
tur. Si vero atiqui cum cognatis numdo abrenuncijre,
& monafticam vitam fc&arivoluerint, debent quuiem
viri virorum adire cccnobium ; fomini vero mulierum
ingi edi monafterium. In hoc enim placatur Dcus.Qn£
autem haftenasfiierunt b  dupla, fecundum regulam
fandipatrisnoftri Bali 1 i), & fecundum prjtceptioncm
eius ixa formentur. Non habitenc in vno monafterio
monachi & monach£. Adulterium enimintercipitce-
habitationem, > fi habeat aditu monachus ad mona-
cham, vel monachaad monachum feereto (ingulariter
ad collocutionem. Noncubet monachus inmuliebri
monafterio : neque (ingulariter cum monachaconui-
uetur:& quando neceffaria vitat a parte virsrum adre*
gulares defertintur, estra portarn hzc fufcipiatabba-
tilfa monafterij fmminarum cum aliquavetula mona-
cha. Porro (icontigerit, vcaliquam propinquam fuain
videre voluerit monachus, in prafentia abbatifli Huis
confabuLetur permodicaJe compendiofavcrbajS.' 18
brcui 2. ab ea difcedat.

I Cohabitationem. ] Szc ejt emtndatum cxph , ’f‘h

mtinuflriptii Gr altani , ^ dtzobus codictbttsverfionb Jb-
nAjlasij;CHiuf tame hrte non eB omnino verfio.Vlnte.thlt'
batur,conabita,tio.Grxce ejl, ^

ffvrJicdrtiiTiv..

i ^  Etiubreui. ] Hrte non funt in canonumgrte«)* 1 *
Vptlgata editione,fed apud Balfamonem habentur.

C.  XXII. ^'Monachi y ^*monac.haifinuller
fimulcohabitent loco.
ltem  in regefto Gregorij.

N c nullo loco monachos & monachaspcrnH t,tI1

vnum monafterium habirare ;fed nccea,qi 1 *

dur 11 '

uiti'

I

cia vocant. Et fi quod tale eft,religiofus epifcop u! ^j
lieres quidem in fuo loco manere ftudeat; lT|0,, J [{ iii
autem aliud monafterium zdifiestre cogat. ?!.? ]ll0 -
plurima fint talia monafteria, feparenturia 111! rl , a j
nafteriismonacha,&in aliis monachi:resaute^V u.
habent communes, fecundiim iaracis con:pc tcnI
ftribuantur, >t h

8  Burchardur etiam &bto Gregorium cit*^' f.
quem n on n zbil habetzzr ad hanc rem faciezzs bb>  ’’ 1  It.
pift-4$-&“ bb. j. indici. 1 . epiB. tf.Ve rb*U mt "'b
gzzntur apud lulianum antecejf, nezzella il^.cap^d'

C. XXIII. Vi. monafterio monachorzCKt

longiiu ccnfiruantttr monafleri*.
pueilarum.

ltem  ex concilio Agathenli, c.a8

M Onafteriapucllaiumlongius a monaft< :rl1  t .-
nachorum aut propter inlidias diaboli> aU  ‘
pter oblocutiones hominum collocentur.

C. X X II11. f Pueilarum monafterUnt 1 '
nachorumprafidio,^minijie-
rio regantur.

ltem  ex concilio Hifpalen(i,i.c.:i' .^Si

I Ndecima d  afiione comuni confenfudecN^nr
vt monafteria virginum in prouincia Bcetic*

choru adminiftrationCjacprKfidiogubernen' 11 ^^ 1

enim falubria Chrifto dicatis virginibusP r * b ^ Jll0  n®”
quando eis patres fpirituales eligimus, <l u P r .
fohim gubernaculis meri, fed etiam doftr 111  fd'
čari poflint : ea tamen circa monachos cant
uata , v.t remoti ab earum familiaritate^_^^

a luo p.j.c.lf.  b al.funt.  c
antecef.izoueUa lg.c.^.Burc.l.S.c.bg.luop. 7 ’ c ’^ Jpi*

rf..tit.^.Iuo p.g.c.iS.  d vndecima.Jorzfi
Hidemnf.bur.l.i.c.^.Jue p.7.c.yi.

f alftcK^

729 Caufa XVIII. Qu2eft. II. ®* M ontalibus.  736

vfquc ati vcftibulum kabcant accedendi familiarc per-
»iffum. Sed neque abbatena, a  vel eam > aui praefici-
tur,excraeum,qu» pr;eeft,loqui virginibusChriftiali-
quid, quodadinftitutionem * earu pertineat, liccbic,
nequecum eafola,qusepr*eft,frcquentereosloqui o-
portet; fed fuo teftimonio duarum,vel trium fororu:
ita vtrata fit acceffio,& breuis omninolocutio.

i Inftitucionem. 3  Siclekturinvetnftis Gratiani
ttdicibiU)<&in a n tiquio rib us c o nci h 9 rum editiombus , &
dutbus cedicibus Vaticanis: in recentioribus autem Colo -
nienfibus,  adinftitutioncm morum non pertineat.

$>. pars. Prohibentur etiam fančlimoniales propria
meptacula hab ere.

C. XX I. f[ SttnčHm ontalibus receptacuU,
jen domicilihpriuata habere
non licet.

PWeInnocentiusfecundus inconcilio Homa
habito,c.i6.  27»

P P.rniciofam , & detedabilem eonfuetudinem qua-
rundam mulierum (qu* licet neque fecundiim re-
gulain bcati BenedičH,neque Bafilij,aut Augudini vi-
uant: lančUmonialcs tarnen vulgo cenfcri defiderant)
aboleridecernimus. Cum enimiuxtarcgula 1  degen-
tesin cocnobiisjtam in eccldia, q»am in refečlorio ) at-
quedormitoriocommuniter efie debeant, propria (ibi
acdificant recepracula , & priuata domicilia: in quibus
Tub hofpitalitatis velamine paffim hofpices, & minus
religiofos contra faeros canones,& botios moreš fufci-
perenullatenus erubefeunt. Qiiia b  ergoomnis,qui
male agit,odit lucern,ac per hoc ipfas abfcondit* in iu-
dorum tabernaculo fe opinantur pode latere oculos
iu'iiciscunftaccrnecis,hoctan\ inhoncdum,detedan-
duraque flagitium, ne vlterius fiatomnimodis prohi-
bermis,&fubpirnaanathematisinterdicimus. Ši¬
mih r modoprohibemus, ne fančHmoniales h m ul cu
canonicis, vel monachis in ecclcfia in vno choro con-
ueniant.adpfaUendum.

t Regulara.] * n  ^tilgat‘tsfequehatur,  S.BenedičH:

tu m tarnen paulo fuperius ali ar um etiam regularumfit
fafta mentio. X>uare indufta funt iftarocesaubloritate
forum eodieum, &ipfius conciltj: exquo etiam ali a
»onnulla funt emendata.

io. ps. Itemfuntalij,quof epifcopipr.tgrauantesyfa-
lutem ib far um ani mar um negligunt ,quibuslibct  d 0 c-
<*fionibu4 bona monaftertorum dijlrahere cupiunt. Tales
e/ant tjuidam clerici Hauennatis ecclefi*:quifimulata re~
bgione monajlerijs cupiebant prafici > non tranfeuntesad
* 9 **fiicu habitum,neq l  renutiantes ecclejiaflica militi a.
C. X X VI. q[ Monafleria-clericorum 7 aut laice-
rum habitaculafieri non debent.

De quibus  Gregorius feribitloanni Hauenna-
ti ep1fcopOylib.4-.epif.  r.

i pBruenit e  adme, quod in ecclefia fraternitatis
i- tuae aliqua loca dudu monafteriis cofecrata, nune
habitacula aut clericorum 5  aut etiam laicorum fačla
liuu: dumque hi, qui funt in ecclefiis, ffngunt fe reli-
giosfc viuerc,monalteriis prseponi appetunt j & per eo-
rutn  vitam monafteria dellruuntur. Nemo enim potell
ccclefiaibcisolHciis ikc.&tnjra.  qyProindefraterni-
^ as tua,hoc, quolibet in loco fiičtum fiir,emendare fe-
‘hnet: qnia ego nullo modo patior, vt faera loca per
dericorum ambitum dellruantur.

C, XXVII. Jhii infaero or din e funt con-'

fituti , in mo naferijs nuliam ha~
beant potefatem.

Idcm Mariniano ipifcopo Hauennatiy lih. 6,
epijl.40.fiHe c.  204.

D Vdum a  adnosmulrorumrelationeperuenerat,
monafteria in Rauenn* partibus conftituta,om-
nino clericorum veftrurum dominio prsegrauari: ita
vt occafione quali regiminis ea (quod dici graue eft)ve
lut in proprietatepoffideant.O^iiibus non modieum co
dolentes, deceffori veftro epiflolas milimus,vt hoc per
omnia cmendare debuilfet. Sed quoniam vit* eft ter-
minocicius occupatus,nc hoconiis monafteriis rema-
neretjfraternitativeftr* bsceadem nosfcripfiffe reco-
limus.Et quia,vt coperimus, i» huius rei hadenus cor-
redioneceffatum eft,b*c advos iterum praruiuimus
feripta dirigere.Hortamurergo, vt omni mora,oraniq;
excufatione fubmota,ita monafteriaipfa ab huiufmo-
di ftudeatis grauamine releuare, quatenus nuliam de-
inceps in eis clerici,vel ij, qui funtin faero ordine con-
ftitui ob aliud(nifi hortandi 1  tantummodo caufa)ac-
cedendi habeantlicentiam ; autliforte adperagenda
faera Miffarum fuerint inuitati myfteria. Sed nepro
cuiuslibet monachi,aur abbacis promotionc,&c.^^-
fia. b  Nec iliic vlterius habeat poteftatem aliqua :
ne monalleria huiusoccafionis velamine ea, qu*pro-
hibemus, a  fuftinere onera compcllantur. H*citaq;
omnia vigilanticura emendari iam fectindocommo-
nita fančtitas vedra non differat: ne,fi poft h*c negli-
genres vos elfe(quod non credimus)fenferimus,aliter
monafteriorum quieti profpicerc conipellamur. Nam
notum vobis fit, quia tanta: neceflitati feruorum Dei
congrcgationem amplius fubiacere non patimur.

1 Hortandi.3 In originali impreffoy & manuferipto
legituryOrandi.Sed obglofd quia in fequenti capite ejl
Vpx,exhortandi,«o» eft mu tat n. Ali a.’? ero funt emedata,

2 Prohibcmus-i-I« vulgati<rfequebatur,C\ mul cum
canonicis,& monachis in ecclefia. quafublata funt au-
bUritate orifmalis , &duorum Gratuim exemplarium.

C. XXVIII. ^ Caufa vifitandi , £7- exhor -
tandi monajlenum epifcopus adi~
re poteši.

Idem eidemylib.j.in

ir. -rylfitandi, c  exhortandique gratia admonafle-
gs  V rium, quotiesplacueritabantiftiteciuitatisac-
ccdatur: fed fic charitatis ofhcium iliic epifcopus im-
plcat,vtgrauamen aliquod monafteriu non incurrat.

C. XXIX. ^¥requenterepifcopi monafte-
na vifitentygy qua corri^cndafunt
, corrigant.

It cm  ex concilio Aurelianenfi.

N  On d  femel, fed fepius in anno epifcopi vifitent
monafteria monachorum: & fi  aliquid corrigen-
dum fueritjCorrigatur.

Hoccaput apud Burchardum , &>luonem eslinfev-
tum capitiy0.bbatcs.fupra  , ead. rt ibt notatum esl :fimilt
quiddam hab e tur in Pannormia ex concilio Hothomagen-
jlykb.Ty.cap.  125.

12. pars. Pro talibus , quianimarum atramnonhd. -
bentes , bona tamenmona\icriorum in fuosrfUs conuerte-
re cupiebant,fatutum cH,rt monaferia cumfuis rebuspe
nitus fin tli bera d potefate & dominio eptfcoporu. .Quod
autem n ulit* canonicis i ur ib us monafteria dicnntur ejfe
fubieda , non itaintelligendum efl, quin ipfi epifcopo ali -
quid nomine eulogi.c , relin die dedicationis,rclin nata-
// 6 fanbhrum , quorum nomine ipfum monafevium de¬
dič at um e sl, de b e at offerri,

C. XXX. *[ 1 ion debet epifcopus aliquid d mo-

nafle ri o extgere,p r.eter c o n di ti on er , qux
dedicationis tempore conjli -
tu tre funt.

a al.abbatirel et.

^ al.c^nibuslibet 'vero,
Vo ljd.l.tit.i^fup.i6.q l

b Ioan.-$.  c Inconci.c.  22,

e xA.nfl.^.ca t C4. luo p.  3. c. 18.
i-nemo.

a Poly.ibid.Anfl  5. ca. 6$.  b Sup.\6.q.\ nemo
c luop. j.ca.  14. d Burch.l.^.ca.62. luo p.„.c.8$.
e al.natalitijf . *

Aa 3

/

Dt Monet-
cbif.

731

Vnde  Pelagius * Pap zait.

B Leu-.bcrius a  frater , & cocpifcopus nofter queri-
ttir,qubd mater ciu s  in cafa,qu,c caftelJum dicitur,
oracorium conftruxerit,acdedicauerit>& ineodem lo-
co monachos conftituerit, ex quibtis vnus eft presby-
ter.Hoc autem rempore dedicati.mis intcr epifcopum
CardelUim(cuius ipfa diaccfis eft) & nvatrem fuam af-
fcrit conueniife, vt quidquid dcdicationis, vel natalis
martyrum dic , quorum in eodem monafterio reliquia?
funt, per fi deli um oblationes intrauerit, medietatem
quidem habeat ipftim monafterium, medietas autem
epifcopo ofteratur Centraquam conuentionem Ma-
rium presby terum (fine fciente, fiue nefciente epifco-
p.o)monachis ipfis, vel presbytero, quicx etseft,vim
dicitur inrulitfe, &  Frequenter moleftias generare, ita
vt memoratum presbytcrum prope caeciderit, & Mif-
fas cum facere nullo modopermittat; dicens, vtqua(i
penfionis nominealiquid ftatuere debeat Haccigitur
ornnia diligenter tc examinare iubemus: & liapud te
eiiidcnti ratione b  conftiterit,quia tempore, quo de
dicacum eft ipfum monafterium , conditiones fuperius
polita: conuenerint, feruari eas ex noftraaudoritatc
prsecipimus: ncc aliquid amplius exinde ab aliquo exi-
gatur. c  Si vero nil tale conftiterit, d  mediante teqd
epifcopo ipd nominc eulogi$ ofFerri debeat,intcr ipfos
monachos & presbyterum volumus dedniri: faluo ta-
ruen co,vt presbyter Gaudentius,qui etiam monachus
eft, Miftas in monafterio fuo, ficut confueuit, facere a
nullo vlterius debeat prohiberi.

i ^Pelagius.) *Antea legebatur-,  Gelalius. Mutatum
efl ex Polycarpo,& quia fupra dijl.  91. c. L leutheriut ; ali a
p ftrs h muf met epifolrt citatur ex Pelagio : & jlnfelmiis ,
hoc ^uilludcaput cemunfle ajJertjPeU^io tribuit.

C. XXXI. <|T Confueta feruitia epifopus me-
na ji eri a exbibeant.

Item  Vrbanus fecundus.

S Erumum r quodnvonafteria,aut corum eccleflra
tempore Gregorij leptimi vi'que ad hoc tempus fe
<cerunt>& nosconcedimus.

Canonica er n o iura  , qnibusmenafleria fubiecfa -nen
funt-> fynotlales exacliones intelh\untur. Kon  c  enim
co^endus eil abbas^fcit in c o milit) Turonico f.atuitur)ad
fynodumire  , nifi ahqua ratienabihs caufa exiftat.' Sunt
etiam quadam fcruitutus officia  >"vt an?ar;a operum y cre~
kra receptioues , annua exachones , mu hal ion es petcan-
$ium,d quibu* omnibus mo naj! e na lij era funt.

Decreti fecundaPars.

C A V S A XIX.

H*V  clerici admonajlcrium t ran {ir e vtlue-

■ vterqtic hceirtiamab epi/copo fuo p^

t ijt: ■vnus reli tU ecclefia pr o pri a to inuito ,
' At er dimiffa revuUn canoma f ccentbio
con tu lit.

1 Mouo <jua:ritur,fi epifcopus debeat pevmittere , vtre -
hčla propria ecclefia tlericus rnonafertum -ingre-
d a tur.

a S e tun do guaritur } fi epi/Hpus litentiam dar e neke-
rit y an eo inuito mouafleriumpojiitadire.

I Tir tih-, fi continerit ipfos r egu Ur c s c an o me o s fuijfe,V-
trum cont edendas ejjet tus menajlerij morejfus.

Q

0 ..V AR S TI O I.

. nu tjnftcj)«* licentium clenctladeitndi mo~
mjiermm tUre debeat,in  Tnleeano 4. conci-
■lio fracipiturjn tjuo ftatuth lektur.

\Anf.t.7,cap.t^,<;.PoIy: l.jf.. tit.ij.  b alvtritate.
c altenteUev txigert.  d al. ienhenit.  c Vtif.lS.
tfifctptu Ktm debet, [  ,

732

C. I, ^ Kon debet negan ingrefius clcvicis,qui
menacborum propofnum appetunt.

C Lerici, a  qui monachorum propofitum appetunt
(quia meliorem viram fequi cupiunt) llberos eis
ab epiicopis in monafteriis largiri oportet ingreiTus:
nec 1  interdici propofitum eorum^ui aclcontempk«
tionis dcliderium trannre nituntur.

1 Ncc interdici. ] H*cvfque adfinemabfunt ii#u-
nufcrrptis, funt tamen in conulto.

C^V AESTIO  Tl

I  Hiti to r ero epifcopo clericu e im  d nullo effefufcipie*-
d«w,Leoepifcepus b teftatur f ribens jinajUfio  &
Thejja Unice nji epifcopo^epifieU Sz.al  84. c.9.

C. I. * Inuito epifcopo cius clericutn neme
fifnpiat.

A Lienum d  elerieum , inuito epifcopo ipfius nem®
lufcipiat.

Sedfubandiendum esl,nifl ad propofitum mcliorhvit*
tranfirevoluerit. Tune enim Libcrum eihlli,etiam epif* r
po contradicenteimorajtenum in^redi.

C.  II* Qui monachorumpropofitumappeiit)
etiam inuito epifcopo fufcipiemhu e ji.

Vn de  Vrba n u> Papa I i.in capitulo finih R&ffihi-  c

D VX /" funt,inquit, leges: vnapuhlica, alrcrapri"
uata.lHiblicaltK eft,qu^ a fandis patribus.fcriptb
eltconfirmata; vt elt lex canonuni, quae quidcmpr0'
pter tranigrclftones g  efttiadica. Vcrbi gratia: P c '
cretum e‘*i in canonibus, elerieum non debere def« a
epilcopatu ad alium tranfire.dne commendaticiisl^'
reris iui cpifcopi: cp prp p t c r c r imi n o fo s conftituco
ne videiict? iriaioe.s ab ali^uo epifcopo fufcip ial1t,jr
perlbnje.Solebantcnim ofticia fug, cum nonpcicran £
in 1110 ep fcopatu , malicno ctlebrare : t|UOtl iurep^ 2 '
cejJti icriptis detedatum eft* <[[LcX' h  verop^ 11 ?*
ta eft s ui miiindu fandi Spiiitus in co rdedeferi^
rur: fteur de qmbufdam dicit Apoftolus. t  [ QulK
bentlegem Dej (criptam in cofdihusfuis« "J & :  ^

[Cum gente-.legcm non habent, ft n at tirali tercami
> iegis func,facitint>ip(i lici iunt !ex.} Si quUh 0, " unl
ecclefiafuafubepbcopopopulum i  reti»et>^^^
lariter viui t>Ii afftat 9  Špiritu fandoin aliquonio*iabj'
rio, vel regularicanonia m  faluarc fe volucnb*^ 15 !
ge priuata ducitur,nulia ratio exigit , vt a lege P u ' v l£ ^
conftringatur.Dignior eft enim lcx priuata,
blica. Spiritus n  quidcm Dei Iexeft: & qui fy !rlt .^
Dei aguntur, lege Dei ducuntur: & quiscft,q^ s P? JI ,
tui fandopoftitdigne refiftere? Quifquis «git» r ^°
Špiritu ducitur; etiam epifcopo fuo contradicente** 3
liber noftra audoritate. lufto enim lcx non eftpo^ 3  j
fed vbi « SpiritHsDei, ibilibcrtas: & fi .Spiritu^ £
ducintini, non eftis fub lege*

C Q^V AE S T I O III. .

dnonicos autem regulares ad monayt r *
tranfirc multvs aufloritatibusprobibetut•

C*. I. Fj^ularescanonici, menacbi fen

nondebent. t

Vudeln  concilioEdticenfi congregatofub Gre*

gori o VI  /. legi tur.  j

VlJus abbas,vtl monachus canonicosrcgula^
propoftto profeflionis canonicae reuocare,^ ^

N,.... . ...- --

moHafticu habitum trahendo fufcipercaud«at,
a Poly.Lii.trt:r<$.&l

571. b In cencilto ^ 4 quifgran.c. 5?. C %dnteale^ (
tur y l{y(lice Karbon,  d .,4nfl (t.c.ib\iBur.l ^ ( :.^ i,  i,
p. 6.c.60.  e ahRuff.  f PolyJ^.tit.^Gaiy %
tranfgrtjfbres.  h c. hcet. extra>de reguUr.  t H! .
k 1  bide m.  1 6 ropriu m.  ] Polgar p us . m ahc*

M. 11 o tXi^l>Gal.S>  ^

Caufa XIX. Quaeft. III.

733

nžtclii fiant,qnair.diu ordinis fui ecclefiam inuenire q,-
uerinc: in quacano»icc viuendo, Deo fcruirc, &ani~
niam iiiam faluare polfint. Quodfitemerarioaufiiid
ageretentauerinc,anai:hemaris vinculo obligentur«

C. II ^ Dc eodem.

i/muVrbataus-PapalŽ.

M Andamus, a &.  vniuerfalitcr interdicimus, nc
qui$ canonicus regulariter profeflus, nifi(quod
tbiie)piiblicMapfusfuerit } monackus efficiatur. Qubd
fidecreco noftro contrairepriefumensidageretenta-
uerit,ad ordincm canonicum praecipimus vt redcat: tte
deinceps memorialem b  cucullam defcrat,& vkimus
inchoro mancat.

Sub audiendatn 'vero eH,niJi cum patri*fui licentia re-
U^sntf propojitum induerit. f^nde  Vrbanus Papa II.
firibit abbati fattcH R&ffint.  c

C. III. ^ Pat rt*fui conceflion* regulares ca-
nonici,monacht fieri pojfunt.

S Tatuimus, d  nc pofctfionis canonic* qirifpiam,
poftquam Dci vice fupra capHt fibi hominem impo
fuerit,ulicužus Icuiratis inftin&u , vel diftri&ioris reli-
gionivobtentu,ex eodem elauflro audeat finepatris, *

& cotius congregationis permiffione recedere. Difce-
dentem vero nulius abbatum,vel epifcoporum, nullus
monachorum fine edmunilitteraru caiirionefufcipiac.

i Pacris,&c.d/» tribusvetufli*codicibu*Itgitur,  pa
tristotius congregationis: apudluonem , fineabbatis,
totiufque congregationis.

2. pars ^uaritur, fimonajlcria  , qu*efemeldedicata
funt, pojiint tranfire in clericomm  > ve /femlariam habi-
tacala. S^aod  in Chalcedoncnfi concilio omnibus modi*
probibetur , c.i 4.

C. IIII. J^na femelfunt dedicata monafle-
riafemper monajleria perfeacrent.

/"\ Vžc  e lemcl dedicata funt monafteria cum con-
V^Jilioepifcoporum, mancant perpecub monafte-
da: oc res, qua ad ea pertinent, monafteriis feferuari
°portet, neepofle ea vitra fieri fecularia habitacula.
Qui vero permiferint hoc fieri, fubiaceant his condem-
nationibuSjqu3e per canonesconftituta* funt.

Hacverjio param diferepat d Dionyfiana )  quam af-
firnnt Burchardu* &> 1 ho,c.h.

C. V. ^SJui locafiicra } communia diuerfori*
f'ecerit,cUricu* deponaturjaicus ex~
communicetur .

Item  in fynodo feptima,c.i3.

Q Voniam a quibufdam viris qu2edam venerabiles
domus furripiuntur, tam videlicet epifcopia,qua
m »naftcria,& fa&a funt coaiunia diuerforia: fi quidem
voluerint>hi qui hseeretinent, reddere ea, vt fccudum
Rntiquitatem reftaurentur,bene,&optime eft:alioqui
dc faerato catalogo fucrint,hos deponi pra»cipinaus:

^ vero monachi,vel laici, cxcommunicari: quos nimi-
rumeonftatedeoinnatos efiTe a Patre,dc Filio, & Spiri*
tufan&o; & deputcntur vbi vermis f  eorum non mo
ri tur, & ignis non extinguitnr: quia voci Domini ad-
uerfantur, qui dicit: g  [Nolitc facere domum patris
^cidomum negotiationis.]

' ' ^ hitium h tu us canonis in Jynodo feptima ab jtnafia-
fio^erfajicbabet,Quonia.m  propter calamitatcm, quaj
P ro  peccatis noftris in ecclefia fada eft,lubreptar funt a
^uibufdam viris qu*dam venerabiles domus, tam vi-
<lelicet,&c. f x eiusautemVerfioni*duobtumanuferiptis
tx 'nplaribns nonnuilafantin hoc capite emendata.

3 * ps. Jguariturdehit,quiadconuerftoncmveniunt,
V™ ttm pore debeant tonfurari.De hisitaferibit  Grego-

Hz Mtncu —  • t

chis. 7  34

rius Fortanato epifcopo Keapolitanojib.ti.epijl.i},

C. VI. Antenam biennium in conHtrjions
compleueritidlicfais ton far ari
non debet.

M Onafteriis a  omnibus fraternitas veftra diftri-
člius interdicat,vtcos, quos ad conncrfionem b
fufcepcrint, priufquam biennium in conuerfatione c
compleant, d  nullo modo audeant tonfurare.Sedhoc
fpatiovita,morefejueeorum follicitccomprobencur;
ne quis eorum aut non fit contentus co, quod voluir,
autratum non habeat,quodelegit.Nam dum grauefic
inexpertos hominum focia'riebfequiis, quispoHit di-
cere, qudm lit grauius ad Dei feruitium improbatos *
applicari ? Miles vero, fi conuertt voluerit, priufquu*Ti
aobis renuntietur,nulius eura fine 2  nollroconfcnfi*
qualicumquep>r»fumat ratione fufcipere.

I Improbatos applicari. ] Antea legebatur fim-
probos applicare, £ mendatam esi ex originali imprejjd %

& manuferipto.

i  Sine noltro.] Hoc pr.ecepit eo tempore B.Gre^o-
riu*~>ne omnino videretar contemnere legem , jaam 'Man-
ritius Imperator talerat, ne militesante completam tem-
p us mi lit ta in jnonajleriis reci p t poffer.t: qaa ■ Ic^em iderm
Gvegortus lib n.indicl.u. epiH. 61.i p ji Mauriiio feribens,
vehementer rep rebendit: quod aučlor gloffanen V ide tur
attcndiff e •

4. ps. S>aaritur  , fi ingrefiif monafierium vitra relin -
auatur licentia tejlandi. Hoc  Grcgorius prohibet it aferi-
benslanuarto Caralitano eptfc-opojib .7 indici. 2. eptft. j,

C. VII. Postmonajlerij ingrcjfumnulli re¬

lin qui tar li centi a t efta n di.

Via t  ingredientibus monafterium conuerten-
V^di gratia, vlterius nulla fit teflandi Iicentia, fe*l
res eorum cinfdem monafterij iuris fiant, aperta legij
definitionc decretum eft.

C. VIII. Poji/n 9 n afl e rij ingrefjum eidevtt

monajlerio omniafunt conferenda.

Item  GregoriusPapa Cypriano diuiono 3 lib .3.
epifi. 6.

P Erlatum eft ad nos Petronillam nomine de prouin-
cia Lucania genitam , per exhortationem Agnelli
epifcopi fuifle conuerfam; refque fuas omnes,quas ha-
bere potuitjlicet fibiiure potuilTent competere,tamefi
eafdera monafterio,quod ingrefia eft,ctiam Ipecialiter
donationis titulo contnliil e.

Fe o n tr a Paulu* p rimaš eremitarn-teftamento t colo—
bium fuum Athanajio Alexandrino epifcopo reliquit\
tanicamVero beato Antonio. Sed aliud ejt de hi *, quiin
mottajleriamingrejiife &fi<a tradiderunt: ahadde hif^
qai f^itariam vitam ducentes , fe ■nulli ecclefa tradide-
runt. 2  lili femeltradita nalit tradere pojfunt: ijli nntti
oblata libere tejlaripojfant.

1 q[Intcftamento.] Longe aliter B.Hiero nymus invi.
ta Pauli. Scribit enim be.Ltum Antoniampallio  , quod ei
donaaerat Athanafuu, Pauli corpu* inucluiffe, <&addn t
nequid piushscres ex inteftati b«nis non polfideret,
tunicam eiusfibi vindicauit, quam in fportarum mo-
dum de palma: foliis ipfe fibi contexuerat.

2  'Tradiderunt. ] Sicefi emenduitum explerifque
manuferiptis. Antea Ugebatur ,tradere pofliiRt.

" C. IX.

Item in  auchcnticis, / conjlituiionc  9.

S Iquamulier,aut vir monafticam elegerit vitam, &
intrauerit monalteriu, liberis non extantibus,mO'
j nafterto, quodingredirur, res eius copetere iubemus,

. 2  PolyC.l.^..tlt.1 1 .
cucullam.'] Polyc.

b memoriale faat prafamplio-
t.  » . , ; , c  d laopA.c,  411.

a Anfel. l.l.c.sjj.  b al.conaerlendam.  c al .
conuerjionc.  d al. complcuerint.  e Fxtra )  dete-
fiam. c. quia Anf. I.  7. c. 182. f C<A. de faerof. eccle.
aut h. Ji qua malier. Apad luliannm antecef noafll*
123. cap. y 6 .

A a 4

735

De "Manne hi*.

Decreti Secunda Pars.

736

bed fi perlona liberos habens, antequam <)e rebus
fuis intereos difponat,monaftcrium intret.liceatei po
flea intereos diuiilere,legitima a non diminuta : &
quodeisnondedit,monafteriocompetet. Sedli o-
rancm fubftantiam inter filios dinidere volueric,fua
perlona filiis connumerata, partem fibi retineat, quac
monafterio compctere debet, f Sed fi poft ingrefliim
moriatur, antequam intereos diuidat, filij legitimam
percipiant,reliqua fubllantia monafterio competente.
Innuth entu.it  o de tnetiali. cenjiitutio.  5. in tollatio.i.

Nune c  autem cummonachus fačluseft, hocipfo
res fuas obtulifle videtur,fi prius teflatus non fit: &
exindeitidicio eius ccflante, lege dilponitur,vt fi libe¬
ros habeat, in quosaut nihil, autminus legitima por-
tione quoquodonandi titulo contulerit, eatemisiub-
ftanti® monafteriodeftinatatdetrahatur,ne.quidcon-
tingat circaliberosiniquum.

C. X.

ltem  ex nouella 135. d

N Onliceatparentibus liberos, velliberisparentes
ab hatreditaterepellere monachos faiftos: quam-
uisdum laicifuerant, in caufiani ingratitudinis.incide-
rint. ^fltem nonliceatparentibusliberosliiosad.fo-
licariam vitam tranleuntes abftraheremonafteriis..

Hoc caput cxprejie habeturapudlulianum antecef-
fbrem,noneUa  121 c.ip. 53 .In quc nliqui Gratianum vepre
henderunt, qm hafelulivmi epitomen videre minimepe -
tuevnnt.

Q ’

■

r

C A V S A XX.

VopueritUannos agente* dparentibu* mo¬
nafterio truditi funt: v n m  inuitus.alter (pon
taneu* cucullum induit. 'd arino* pub erta-
tisvenientes,tnuitu* udfecularem milit iam
2 re diit, fp o taneu* m o naperiti difricliu*petit.
Nunc.prrmum. quxntur, fi in pueriti*utrni* truditi*,
cogantur religioni* propofiium tenerc.

Secundo, (i prreter "voluntatem purentum tonfkram,
y el religioni* y e ftemqui* in pueritiu acciptat, un
pofitfibi de traki,un non.

Tertio, qui pr* r erpropriam ‘roluntatem cucullum in-
duerit an cogatur eam reiinere,an non ,

X)uartb y fi ab vno monaferio in uliud difricliu* liceat
alicui tranfire.

Q. V AE S, T I O- L.

Vod intra unnospueriti* truditi,cum udu Ir¬
ti fu er in t, hberum habeant arbitrium ma¬
ne ndi,v el difcedendi, p roba tur aufloritate
*-nonx 1  fynodi.

1  Non«. ] Innonnulli* retufi* exemplarib%r e
•&au«. Verum in otla.ua ab Hadnuno 11.habitu non ha-
betur,fedin libro B.Bafihj de mftituti* monachorum,l{uf
fino interprete,cap. 8. Similia etiam funt upu d eundem B.
Bafilium in rebuli*fufiu* difputatPf, c.  15 .

C*. I. ^ Virginitatb* profefio quo temport
firma effe incipit.

F irma autem tune eritprofelfio v/rginitatis, ex quo
adultaiam «tas etfe cccperit; & C 4 , qu* Polet apta
auptiis dcputati.acperfeda. *

1 f Ac perfcda.JHac non funt in eo B. Bafilft loco.

Si V ir gin it ati* profefio tune incipit effe  firma, ciim re¬
ta* cceperit ejfeadulta,^religioni* profefio tune demurn
debet.effe firma,ciim adadultam atatemperuentum fue -
rit. Sed hic.de illuprofefiione agitur, qu* in umnipueri-
ti*proprio arbitrio D eo ojjertur,quam non confirmat pa-
r entum csrnfcnfus. Caterum,qua d parentibu 1  De» ojjcr-
f Hr profefio, inuioUtam feruari opo.net ..

a al.legitimaportione nulli.  b - Koncila 26.  c Co-
di.de epiftopis, &cle. autbcn.niinc autem. d Ibidcm
apudlHliunumauttcef. ca 59. & 60.

m;

C. II. <[ No« hcet dc monafterio egredi,quem
pater,v el mater intra annos m fanti*
feccrit or din ari.

Knde  Gregorius fenbitad ^ 4 ugufinum d.n-
olorum epifcopum.

A Ddidiilis a  adhuc > quod fi pater,vel mater filiuffl*
filiamve intra Tepta nionafterij in infanti^annis
Tud  regulari tradiderint difciplina, vtru liceat eis poft-
quam pubertatis b  annos impleuerint.egredi, & ma-
trimonio copulari. Hocomnino deuitamus: &quia
nefas eft>vt oblačiš a parencibus Deo filiis voluptatis f
frsena laxentur.

Sic etiam citat luo. F.xtat in epiftola quarta Grčo?'
rp tertijad Boni fantini Icnatum Germani*: &(imilebt-
betur in concilio Vuorm*cienJi,cap.il.

C. I LI. *Aut propria profefio, aut pat trna

deuotio monachumfacit.
ltem  ex concilio Toletano 4.c.48.
Onachum d  autpaterna douotio, aut propria
profelfio facit. C£uidquid horumfuerit,alliga-
tum * 1  tenebit. Proinde hisad niundum reuertentli
intcrcludinujsaditum, ite  omnes ad fieculum interdi-
cimus egrelTus,

i ^Alligatum.^lhduobufPZticani-rcondliormci-
dicibu*,Qr Lucenfi regi o- legi tur,  allegatum.

C. IIII. In monafterioperprtfto mane-
ant,qui dpar£ntibu1 truditifunt.
ltem  Ilidorus.

a Vicumque a parentibus propriis in monafteri#
fuerit delegatu$>nouerit Te ibiperpetuoperman-
lu, um. Nam Anna Samuelem puerum natuni &abla-
datum Deocum pietatc obtulit: qui & in minito 0
templi,quo a matre fuerat deputatus,permanfit; & v
bi conliitutus ell, deftruiuit.

Hoc non e Ji muentumir. libri* B. Jfidori: fedS#*'
ragdmin expofitimie reguU B. Benedicii,  o ty t hociA snt
ex ipfo jfidoro referr.

C. V. ^ De eodem.
ltem  cx regefto Gregorij, hb.t.epif.tpi.ud
%Anthevnium.

Via e  autem dura cfi; in lniulls congregadcni°*

v^jiachorum , etiam pueros in eifdem monaftcriis
ante .wiij. annorum tempora fiiTcipi prohibenuis - - '’ c *
fi qui nune funt, tun eosproui^entiaaufcratj & to v . r '
bem Romanam tranfmittat, Hoc& in Palmaria,ai 115 '
que infulis teper omnia volumus cuftodire.

C.. VI. Sfut d proge ni torih ti* m o »aferi e

dittt* ejfde  eo e^redi non
licet.

Itemex  concilio TritmrienfiJ

a  Vem / primogenitores ad monafteriutn tradi'
derunt,&: in ecdefia cocpit canere,^ legere } ^
vxorem ducere,neemonaftenum deferere pote rit: Te
fi difceflerit, reducatur: fi to.nfuram diraircrit>r«i > f u5
tondeatur: vxore fi vfurpauerin dimittere c6pelia tlir '
C.. V II. PALE  A-

[ltem  ex pcenitentiali Theodori.]

I Nfans pro itifante poteft dari in monafterio: q ualfl  ^
uisalter vocatus g (it.  Tamen melius eft v0tw i,
Toluere. Similiter & pccora *quali pretio(fi nece’
eft)funt redimenda.

► 2. pars. Lx his aueloritatibu* coUigitur, qnbdpsti ^

na profefio pueros tenet obligatos: »echcebit eisafi*
pofito dtfcederc>quodpaterna deuotione inpuenhbte**
nisfHfceperunt,.SedolyciturilludUonis  Pap z,epw -9  '
ad Rjifticum epifcopum,c.

luop.l.c.  15. b al.adpubertatis.  c
-. d P0ly .L4.tit.  54. JnfeU.7. c.  18^
h.1.8.ca. 6. luo p.J. ca,  50. e lxtra dtreguM-

a

tatis.

Burch.l.8.ca.6. luo p

f Bur.l. 8 .c.qy.luo p. 7 >c.u  5,

g forte.lvotur.

e  C. VIII.


737 Caufa XX.

C. VIII. qrMo« licct puellts n up ti.is ciige-
re 3 qux fpontanea voluntate v trgi ni ta-
tio fufceperunt propojitum.

P Vellar d,qu£ non coa&s parenta imperio>fed fpon
taneoiudicio virginitatis propolitum , atq; habitu
fufceperunt,fi poftea nuptias eligunt, prauaricacur, &
liconfecrationon accefii*, cuius vriq; non fraudaren-
turmuncrc,fiin propolito permanercnr. Ambigi vero
n©n poteft crimen magnum admicti,vbi & propolitum
dtfcritur>& confecratio violatur. Nam li humana pa-
ftanonpolfuntimpunčcalcari, quid eos b  manebit,
quicorruperint fcedera diuini faeramenti?

Cum ergo inprincipio butus capi tuli dicatur. [Puc tla,
non coattaimp trio paren da tur in t elligi , q u  o d

ficoaCla habitum virginitatis fumpferint 3  fine prauarica
tioneipfum defererepoffunt. SedputlJa hic nubilu intelli
litur,cuius(vtin fequcntibu* demon jlratur)po?l duodcci-
mumannum eft liberum arbitrium.nec in eletlionepropo
flti cogtturfequiparentum imperinm.

C. IX. Extra Voluntatempropriam retruji

in monafreriis non teneantur.

Sic frillud intelligendum eft 3 q h  o d cit jlatu -
tum  in fynodo habita ab Lugenio
Papa 11 . cap.7,1.

S lcut,quimonafteria elegerunt, a monafteriis egre-
Ji non perinicruncur,ita bi, qui inuiti fine iullae of-
fenfionis caufafuntin.tromilfi,niii volcnccs, non tene-
antur:quia quod non petunt,non obferuant. Ideoq; ca
Icsconlidcrandi funt magis c  peccata commiccere, q,
plangeredicut in decreto lan&iiiimi Leonis l'ap* ma-
nifiBftiflime continccur.

C. X; P A L F. A.

[Vude  Marcellus Papa.]

I llud autenvftatuendum elfe cenfcrau*, vt li in mino
• i *tate lilij monaiterio oblati fuerint, & d  faeram
tonfuram,vei velanuna fulcepcrincjdignum quide du
*imus,ytxv. annoa pradaris moniti e  inquirantur, y-
tr um in ipfo habitu pvrmanere cupianc,an non.Si vero
ptrtnanerc profefli.fuerint, vlccrius pocnicendi locum
^inime amplečh polfunt.Sin-autem ad facularem ha¬
bitum rcuerci voluerint,redeundilicentia nullo modo
^negctur:quja fatis inutile.cft, vt coa&a feruitia Do¬
rino prajftentur.

\Hotatur nominepalete etia ab auflore gloffa: fed ex~
f *tferein omnibus vetujliSigrJinepalex nomine.

3  pars,. VeUmenautem non licet imponere virgini-
cer tis diebfts.

C. XI. qpM on nifteertis diebus velamen
iniponatur tir gin ib us.

Vnde  Gclalius Papa ad tptfčoposp er Luca-
vinm 3 c.i$.&  15 .

T\Euotis^ Deo-virginibus, nili aut Epiphaniornm
^  die,aut in albis pafchalibus,aut in Apoltoloru Na
J^utiis faerum velamen eninime imponatur g\  nili for-
‘ an (ficutde baptifmatedi&um eft) grauilanguore cor
T *pti$,ne finehocmunere dfc faiculo exeant, imploran
tl ° Us n °n negetur. Vidtias auremvelare pontifieum
ft ullusattentet.

tbf  ^ arS * * e>n P M *l uog k con f* crA t ltnt * earunu-jimiHier

C* XII. ^ l% Antefexagefimumxtatisfuxan-
numvirgines non confecrentur.
tv e  ^ re g orlus  * n  regcJio,lib.7,.epijl ir.

J utneulas h  Heri abbatilfas vchementillimc prohi

__ cmill *Nullam igitur fraternitas tua,nili fcxagcna-

Htc k.L%.c,2.1uop. 7:c>lQ.Poly.l. ^.tit. tf.  b al.

c  *l>maxime.  d al. \>el.  c al.moniti ver-
Ci  ' . ' 1 ) °b^'^' tit  ]S-^feUib. 7 ,c.i*) 0 . Burch. lib.  8 .
1>' p 7 ' 7 /j  g al.imponat.] ortg.

9 ty c abti.>Anfci/nus iib ,7, c.9 1.

Quxft.  I. De ™° n *-  738

riatn virginem,cuius vica a  hoc atq; moreš cxcgerint,
velari p e nw etat.

C. XIII.

ltem exconcilioCarthaginenfi III*

S AnčIimonialesanteannum quadragchmii non vc-
lentur.

^ Siccitatur etiamin omnibusretuftisifedin nulU Car
tbaoincnfi eft inuentum. IdemVero nonnullt*additis ha-
beturin concilio ^A^atbenfi y cap.i<).

C. XIIII. qy obrite "vi <^cfimumqiiintum an-
num"virginesnon con/ecrentur.
ltemcx  concilio Carchagmenfi 11 1.r.4.

P Lacuit ^,vcantexxv.annos*cacisnecdiaconi ordi
ncntur,nec virginesconfecrentur:& vtiedores po
pulura nonfalutent.

Jlnteacitabaturex concil. % Africano lili. fed s.dijt*
7.placuit. citatur ex Cartha^inenji lll.vbi babetur.

C. XV.
ltem  Pius Papa.

TT-Irgines c  non vclenturantc xxv.annos; nifi Fort^
V necellitate periclitantis pudicici* virginalis: & no
funtconfccranda? d  nili in Epiphania, & m fabbato *
Pafcha:,& in Apoltoiorum Natalitiis, nili caufa mortis
vrgente.

^ Caput hoc inter decreta Pij non ejl inuentum,& ab-
ef ta tribusvetuflis Gratiani exemplaribus. De caujisVe-
Yo y ob quasante xx'v. annospojlintvirginesVelari , agitur
in concilio 'Mileuitano 3 c.i6.& t Ajrica»o,c.y].exqno  */&-
fricano refertur Capital.l.i.c.  4 6.

1 Sabbato.] Invnovetuflo lepitur,  in albis, ^4-
pud cateros collebloresf\\\  albis Pafcnalibus.

5 pars. jQu-amuisautemvidux velari prohibeantur y
viduitatis tamen profejlio iuferiptis ab e is e J} facienda .
Veftts quoq J p/ofejitoni conueniem eft e is tradenda , qua
ybiq } Vtantur.

C. X VI. ^ Profejlionem viduitatiffaciant y
^7- habitum fumant religionu>quie
cajlitatem feruare pro-
ponunt.

Vnde  in concil.Toletano X.cap. 4.

V ldua, quar fančtar religionis obtinere propofitu vo
Iuerit,facerdoti,vel miniftro,adqucmauc ipfa ve-
nerit,aut quem ad le venireconcigerit, feriptis profef-
fiontm faciat a fc aut hgno, aut (ubfcriptione notata,
continentem fe & religionis propolitum velle, & hoc
perenniter inuiolatc feruare. Tuncacceptaalacerdo-
te,vel miniltro apta religionisprofefiioni e  vefte, feu
in le&ulo quielčens, line in quocunq; loco conliftens
conftancereavtatur;necdiuerli coloris,auc diuerfar
partis tadem lit notabilis veftis, fed religiofa, & non
fufpcda. ______

Q^V AE S T I O II.

D E hisver6 y quipra , ter’voluntatem parentum ton
furam 3 vel religtoftm vejlem fufceperint , Jic defi
mtnr in  X.concil.Toletano,f4/>. (o.

C. I. Tonfura,vel vefhf religiofa in mino~

rt setatefufcepta 3  d parentilusirrita
fieri poteft.

S I in / qualibetminorixtate,velreligionidebitam
veftem, vel religionis tonfuram in vtroq; fcxu filiis
aut vnus,aut ambo parentes dederint * forte, aut no-
lencibus,aut nefcientibus fefe fufceptam, non mox vi-
fana in filiis abdicaucrint, fed vel coram fc, vel cora ec-

a alMas.~\  Ij Poly.l.2.tit.i7,Burchard.l.l.c.n.lu0
p.h.c.^r.Pannornt.l.^.c.^O.Capit  /.r.c.46. c Poly.l.q..
tit.^.Burch.l.S.c.rZ.lko  p.^.f.39. Pannorm. l.^.cap.i^o*
d al.ojjerendx.  c aUvfus. ( Gregorin* 111 . epijt.\,
Poly.lilf.^.tit.^.Burchardt*sltb.^.c.i.luo p.7.c. 17.Pan -
norm, lib.  $. cap.  18 6.

A a 5

De Mona-

ehis.

739

clefia <r, palamq; in conuentu eofdem filios talia babe
repermiferint,ad ixcularem reuerti habitum filiis ip
fis quandoq; penitus no liccbit/cd conuitti, quod ton
Turam, aut religioTam veftem aliquando habucrinr,
mox ad r-eligioniscultum habicumq; reuocetur,& Tub
ftrenuadiftrittione huiufmodi obfcruanti# inferuirc
cogftntur. Parentibus lune filios fuosrcligioni con
tradcre non ampliiis , quam vfq; ad quartumdecimum
corum setatis annum iicentia poterit effe: poftea vero,
an ca m voluntate parentum, an fuz deuotionis fic Toli
tarium votum, erit filiis licitu religionis aflumere cul¬
tum. Quifquis autem vel abolicione tonfui se.vel fzcu-
laris vcltis aflumpt.one dete&us fuerit attigifie tranf-
greflionepn,& excommunicationi$ cenfuram accipiat,
& religioni Temper inhaereat.

1 ar Detlertntforte.] In concilijs etiam manuferiptis
legi tur-,  dederint cert£ aut nolentibus,&c. In Pannor-
mia  vc/‘o,dederint,aut cer te nolcntibus,&c.

2 Quartumdecimum.] Sicetiam inPannormia:
invno autem vetufto Gr ati ant  > conciliortim codicibus
etiam manuferiptis  /eg;V«r,vTq; ad de cin*, um. apud cate-
rosvero collcclores^d  duodecim.

C. II. €^Vfq J adannosxi).p*ternjevoluHtA-
iispuella fubiacebit arbitrio.
ltcm  ex concilio Triburienfi, cap.  24.

P Vclla 6>fi ante xij.annos*tatis fponte (ua faerum
fibivelamen afiumpferit, poffunt ftatim parentes
cius,vel tutores idfa&um irritum facere, fi voluerint.
At fi annum,&diem,id diflimulando conTcnferint, vl-
terius nccipfi,nccipfamutarc hocpoterunt. ^ Si c  ve
ro in fortiori actatc adolefccntula, vel adoleTcens fer-
uire Deo elcgerit, non eft poteftas parentibus prohi-
bendi.

2 pars. Fe lam en autem nulli fanclimoniali,altcri im~
fonere licet.

C. III. Vlbbatijfapra/umensveUrevir-
ginem-tfelviduam-, excommuni-
cetur.

Vnde  Eutychianus Papa ait.

S Tatuimus d,  vt fi abbari(Ta,aut quxlibcc Tančlimo-
nialis poft hancdiffinitionem in tantam audaciam
prorupit,vt aut viduam , aut puellam virginem velare
pr2efumat,iudicio canonico vfq;adfatisfa&ionem lub-
datur.

3 pars. Hac aučloritate pratdifta > &paterna profef-
fione do c e tur afiringt quilibet in puerilibus annis->&pr*
ier^oluntatem corumpropofitofufceptoprohibetur tene
ri,nifi tonfuram , Ve /religiofam ycjlem parentes mox  V/-
fam abdicauennt. ParUuli vero,dum ojjeruntur> non nifi
fub multorum tejhmonio fufcipiendtfunt.

C. IIII. ^lnfantes oblati d parentibus^fib
plurimorum tejltmomo fufcipiantnr .

Vnde  in nona e  Tvnodo legitur.

O Porcetinfantes ciun voluntate, & conTenTu pa¬
rentum,imb ab iplis parentibus oblatos,Tub pluri
morum teftimonio Tulcipi :vt omnis occafio malcdičli
gratia cxcludatur hominum pefiimorum *.

Cf EH m eodem libello B.BaJUij^^ eodem capite,in quo
e H cap forma fupr d ead. qu.ejl.  i. grfejuitur continenter
p o H tilu d.

I iq[ Peffimorum.3 ln eo libello esl, plurimorum.

Q^V AE S T I O III.

Vod autem qui inuitus propojitum religionis
fufcep erit-, nonfit cogendus ad innitipropofiti
obferuationcm, tefiatur  Leo Papa epifi.  90.
■al.qi.ad Rjijiicum epjftopum,Cap.  12. dicens.

a al.epiftopo.  b Burc.l.S.c.qS.luop.j.c.nS.Pann.
c.  187.ro« c. c Po.rrofi.'] orig.  d Conc.Parif.l.i.c.
4].Capit.l.Lc.j6.conc.Bun.l f f}.c.ij.iHop.j.c.)j, Pann,
/,3.r.i<>4. c aI.očUka*

Decreti Secunda Pars.

740

Q

c.

I. Uon poteH deferipropo/itum tno-
nachi fp on te fufcep tum.

P Ropofitum a  monachi proprio arbitrio, & b  ro*
luntatc fufcepcum deferi non poteft abTq; peccato.
Qjiod enim vouit c  Deo,debet & reddcrc. Vndec]»i
reličla fingularita tis profelilone ad militiam,vel ad n«
ptiasdeuolutusell,publicac poeniteacis fiitisfaSionc
purganduseft:quia Sc  fiinnocens militia,& beneftw.u
poteft efle coniugium,eledio/iem tamen meliorera i
deferuifTe,tranfercfTor efi.

C. II. rcligiofumhabitum fpente/k-

fceptum deferererolueritiadip/Um
redire cogatur.

ltcm  ex concilio Toletano VI. cap. 6 .

P Rocliuis e  curfiis eft ad voluptate,&imitatri.xca-
tura vitiorum. C^iiamobrem quifquis viroru,& m»
lierum habitum Temcl mduerit TpontaneerekgiofKm)
aut fi virdeditus ecclefia; choro, aut fcemina fuerit de¬
legata puellarum monafteiio, in vtroq; fexu prseuari-
cator ad propolitum inuitus reuerti cogatur,vt vir de-
tondeatur, Sc  puella ad monafterium regrediatur. St
autem quolibet j atrocinio Jefcrtorespermanerevo¬
luerint,facerdotali fentencia, itaaChriftianorum c«*
tu habeantur extorres,vt neclocus 1  eis vllusfit com
munionis.Viduar quoq;(ficut vniuerfalis fynodus iana-
dudum ftatuic) profeihonis,vel habitusfui defertrices
Tupcriori fententia condemnentur.

1 ^ Vt nec locus.] In libro conciliornni Lucenfi r {{ 19
legitur -,\t neclocutio cuni eis vila fin communis. RfV'
(fuivero codicesconcordant cum Gratiano.^ipud
eHj \t nec locus ei vllus fit co rmunis.

C. III. Semeltn clero taxati 3 ‘peltnontijk-
rtjJ deputati^admilitiamnon
rede ant.

Item  ex concilio Chaleedonenfi T, cap. 24*

E  Os jr,qart iemel in clero taxati fucrint, fiuc iti
nalterio deputati,decreuimus neq; ad inilitin,^^’
ad honores Tarcularcs venire- Eos.autem , quiHočan
fuerint facere,& non cius rei pernitere niaJucd' l£  ^’^
adhocidem reuertantur, quod ante obtentu ^ ci 1
propofuerunt,conuenit anaihematizaii.

- pars, Cum diet tur propojitum monadd
arbitrio,fy voluntate fufcep tumfmt elhqj tur J <l’a'°ii.b P ri '
prta "voluntate fufcep tum nen fuerit^obferuar: no c egf**'
C. IIII. EAonay eri alibi** difciplinisuul-

lus fu biiciatur inuitus.

Vnde  Nicolaus Papa feribit omnibus epifto*

P is tn regno Ludouici .

P RaeTens i  dericus nomineLambertus vnacuni P 3

tre Tuo,nomine Artho>quondam vidclicet tfitefoto
nune autem clerico, ad limina Apoftolorum propera*'
adiit pratfentiam nofiram ,affercns qualiceridpnip 3  •
ter cius in laicali adhucordine in prsdiispropri^^
dificaflfetduomonafteria, voluntatem gerens, vcp°
fuum decefium pracTens cius filius Lambcrtus in lo cU  ^
cius fuccederet: quem infra teneram rEcatein
čfauun\,& dccimum annumconftitutum, memo ra
pater proprio arbitrioabfq; rcgulaiiinftitutione< x ^
omnetn illitisvoluntatem cucullaminduit IgitU, f P

quoddam ipfius temporis fpatium (vt ipTe dicit) ^
mon epifcopus cum quibufdam aliis abfq; ‘patris 0 ^
tione,vcl abbatis percepta bcnedičtione,eundem 1  .
bertum monaftieum habitum induere lecit (vtfc fUl  '
inuirum: Sc  fub hacoccafionc : paterna,feu macero 3 ^

a PolyMb.4.tit. 34. Jnfel.lib.%.c .187 •Burih
luop t y.c.iq,Pxnhor.l^.c.\$ 2 *  b al.av.t. c-.
quis.  d al. meliorem.'] al.mehoris.  c Burchaf  •
f.14./«# p.j.c.tf.inTol.4. c.tf. f Etin AoMifiJ' 1 '^
Et in prifcaverfione.  g Burek.l,8.c.+Jnopar. f
h al.veluerit.  i //<» p. 6  r.356, k al,nav/tu. ^

741

te litate a fratrih lis fuispritiatutn e de, atq; contra om-
nem(vt dictum ed) violuntatem fuam,quafi rcgularem
illum monachum permancre volunt a.  Supcrquare
diligenti cura inuediganres>etiam fub adiuratione pa-
trcmipfiusjG vcrum diceret,interrogauimus: fedidcm
pater Artho reiponditfe tale m habuiffe,&haberevo-
lunutem.vt filius fuus verus monachus fieret>& in lo~*
cum eius fuccederet. Sub ttftificatione autem iurciu-
rando fimiaint>quod quandoprimituset cucullam in-
duit,idcm Lanabertus Temper reftirit,& nunqua fe fie-
n m o nach nnv co n fe n (i c ; fe d de m u m ab i n ( c q u e n t ib u s
sionadico habitu violenter eft indutus,aderens,quod
nunquam regulam aliquam ^romifit,neq; ego pater e-
iuspallio b  aliaris indutum illum obtuh,neq; aquo-
cunq; facerdote.vel abbate (vt mospofcit)benedičtio-
nepereepra regula: vnquam fe monachorum fubiečtu
futurum promifit. Super his omnibus etiam proteda-
tusedprafatus clcricus Artho,quiafi eo tcmpore,tam
duntobferuantia? monadicam intdlexi(Tec regulam,
nunquam eund«m filium Lambcrtura coegiflTerporta-
recucullanv,Quapropterconfulte pfalmographi c  ver
barecolentes, quibus volurarie fe Deo facrificarcpro-
nunciat-, & voluncaria oris fui beneplacita fieri in con-
Ipeihi Deiobfecrat pr*fentem,vt dičtum ed,clericum
nominc LumbemT minime debere exidimauimus (ub
tali violencia fieri monachum Quod enim quis non e-
Hgit,necoptac, profe&o non diligit: quod autem non
<hligit,facile contemnit. Nullum quippe bonuni, nifi
Voluntarium.Idcirco Dominus d  noferendamin via
virgam,pcrqua violencia vlliinfcratur,prsecepit.Qua-
propterconfuitius agetur, fi piis fuafionibus contem-
ptum mundi,&amorem Dci pradicando)qudm violen
tiaminferendojadeadedem amorem illum acceudcri-
tis.Vniieomnium vedrimi charitati hanc n odri Apo-
ftolatus mandare decreuimusepidolam,monetcs,atq;
pnnipientes. qu ate 11 us^fiita vcrum td>vt iiHdicunt)
nullus epilcopus,vel abbas,feu monachorum reliquo-
fumconuenius monadicis illum regulis inuitum fub-
lacerecompellat; neq; vilo modo fratreseius per hanc
occHiiouemhcenmm-habeanc paternadeu materna il
lum h^reditatepnuareifed vfq; dum diuinainfpiratio-
tiecompimduspropria voluntate regula: fe lubdat,li-
ceactum a mundanis, & laicalibusremotum-vagacio-
»ubusjvel negotiis, inter veligiofos tk  eccleliadicos vi-
msincanomca degere vita* Non enim pucamtis(quod
a bfit)canonicosreligiofos a fančtorum monachorum
co n for tio fe i u n 6 t  o s: q u i a vn u fqu i fq;, fe c u n d ii m
Apollolum e,  propriam mcrcedcni accipicc fecundum
Uborem fuum.

I  pars. Si vero eptfcopi,velabbatis illcHipromifioni-
fo* tenfuram.vel religtontsvejiem fufceperint^ipfi

Izidem in eo^uodccepcri-it^pcrmaneant: resvero eorum
baredibuefuis rejrituautur.

C. V. ^ {{ejlituantur hxredibus res eorum,  »
qui ab epifcopps,velabbatibus deccpti
comam depofuerunt.

Phdc  fti Moguntino concilio f lektur.

Ondituic g  fane facer ide conuentus,vc cpifcopi,
^ (iueabbatcs,qui non in fručium animarum,fčd m
* H anuam,& turpe lucrum inhiantes, quoflibct homi-
^scircumueniendo totonderut>&: res eorum taliper
u a|ione.farripuerint panitetue canonicae(vtpote tur-
P li > utrifcdatores)lul>iaceanr. Hiver6,qui ille<dico-
^^aepofuerunt, in eo,quodca5perunt. perfeuerare
0 ^r-r<x V *rd  eorum haeredibus reddantur.
w  e >ttc citalior.e dictum eft s  .>6.^.7 .c.penult,

’ ^ a i‘pnlla.nlicfuot manuferip, &luo.

* m.  53.108.128, d Mattb.  10. e 1 ,Corinth.\
g Suprd 16. qn<cji.  7. confiiiutt.

CauKa XX. Qu3 Eft.IIII.

Be Mona-
cliis.

74-2

Q

OV  aHS TIO  XIII.

Vdd^irh ab vKo mtnafienoin ahud difln£ti~
us tranfirc monutbislibšrum  cocilio a
Triburiend luibetv.r: in qno Jlt jiattiium eji.

C. I. ^Konfuntprohibendfvirgints facr * 7
qucccuuft reliciona ahud-monujleriutn
adire dcficLeriint.

y Trgines b  facra;,(i prolucroanircae fua* propter di’
dridiorcm vitam adaliud monaderiu pergere dif-
pofuerint, ibidemq;commanere dccreuerim,fynodus
concedit. Si vero fuga difcipiinas aiium iocum qu«iic^
rint,rcdire cogantur.

Xlpod autem de Tirginibu* Jkcri* h oc cap it 1: lo flatui’-
tur  5 de mmaihis v.liani <.onfequenter mteliigitnr ,
quolibet etiam clcrico.

■2  pars. Sedobiiciiur Bafilij;.

C. II.' q[ Pota monachifine confenfu ahbet-
iif fui ir rita funt.

M Onacho c  non licet vocum vcuere fine confen-
fu abbatis fui: (i autem vouerit,frangcndum erit.
qr Senftis huius capi ta aiiquo rnedo tlici poteH ex fero¬
mone 2.dijkde injlitutione monachorum. &c.l 8 . mona-
jiicarum conjiitutionum B. BafiUj,

C. III. ^'Monachum nullus f><fcipiat)Ant r or-
dinet abf^abbatisfuipermijfu.

Itemillud  Agathenfis concilij, cap.27.

M Onachum d  nifi abbatis fui autpermilfu, autvo
luntatc ad alterum monaderium conimigrante,
nullus abbas fufcipere,aut retinere pr^fumat *. led vbi-
cunq; fuerit, abbati fuo aučloricatc canonum reuoce-
tur. Item clericis lise e  commendatitiisliteris epi-
fcopi fui licentia non pateat euagandi.- In monachis
quoq; prafentis fententice forma feruetur: quos fi ver-
borum inerepatio non cmendauerit^etiam verberibus
datuimus coerccri. Seruandum quoq;de monachis,nc
eisadfolitarias cdlulas liceat a congregationc dilec-
deremifi forte probatis pod emeritos labores, aut pro-
pter infirmitatis necelfuatem afperior, abbatis licen-
tia 1 )  regularemittatur. Q^uod itademum fiat,vtintra
eadem monaderij fepta manentes, tamen fub abbatis
potedate^eparatas habere cdlulas permittantHr. Ab¬
bati quoq; - fingnlas diuerfas cci!ulas,aut plura mo-
nafteria habere non liceat, nifi tantnm propter incur-
fuin hodili ta tis in tra mu ros receptacula collocare.

1 Licentia.3 Hucvosabe?t avetujlioribus concilio ~
rum cdilionibus,<&' duobuscodicfbti* Paiicanis* dutbusdfo
item Gratiani exemplaribus.ln recentioribusautem Colo~
nienfibus editionibus lektur,  afperior ab abbatibusrc-
gula permitcatnr. Sefapudluhanum antecejfcrem no-
uella  12$. num.tf.rbifimilchabeturjlnentiaabbatfsre-
quiritur.

2 ^|'Abbati quoq ;-3  Sic in aliqnot conciliorum editio -
nibus.ln alia aut, pncctpuein CoUnienfi quatuor tomorn
/^/r«r,abbatibus quoq; fingulis diuci fas cdlulas.

Periim hoc intelligendum esl de mo nach ps reli o,i os e vi-
uentibus:quibu 4 yota fpecialv abfiinentix, velafieuius di -
jtričtioni<f->qurtgeneralem confuctudinem fuorum fratrum
exccdat-»fine abbatisconfenfu Voutrenon licet , ne/hper
eos fratresfcandali\CHtur. Caufa etiam iliorum fiatutum
eTt hoc , qui rcgularem difcip linam fubterfufientes pere-
grinationisvotajibiajfumunt-, quodnecmonacho> ncca-
licut clertco licet> ne hac occa/lone ad fecuLrem cenitev*
faiionemredeat .

r iv

oj C ubil. 2. cap. 7.
* H nb trdne libro  8.c.i

''t^l-luoparj.cap.ni.

U Utrnile in cov.cil Triburitnfi , quod extat , cap.  25;
b BurchardusUb.8.c.^r\..lu9par.j.c.^ 2 .  c Pr/y.l.^..-
tittf/\..Bnrc.l.8.c.<).lu9 p.j.c.^i.  d h'optf.c.^y.ixe^-
dem cont.ctf8.& Peneč.c %.l J ann»rm.ltf.c.6y.  c Con-
cordjulianus jnteceJf.nouelLil$. c.tf,

743

De Clerfco duarum
Ecclefia mm.

CAVSA XXI.

f{chipresbyter cuiufdam ecclefia:, prapofi-
turam alt eri us accepit, ne c priorem vnlt re-
Unqnere:JkcuUrium quoq i  ne^oiioru pro-
curator effiiitur: c la&fulgidt*vejtibus
fe exornans,ab epifcopofuo corripitur, reli-
cio offictofuo adfiecularem indicem habct conju^ium.

I Primumquxntnr, an clcricusin duabus e. ctefiis pof-
Jit confcribi.

1 Secnndo,firnamvoluerit relinquere, an lice at ti ad
aliamtranfire.

j Tertib , an procurationesfccnlarium negotiorum cle  -
vicu lice at /kJ cip ere .

4 jQuart'o, an claris, <&fnlgidis veji ib us e is omari ex-

pcdiat.

5 jQuint'o , an ab epifcopo correptifnum officium relin-

quere, & adfiecularem indicem confugere valeant.

I CLV AE S T I O I.

Uduabus ecclefiisal quem cennumeraripojfie ,  fepti-
mafyno dusprohibet dicens-,c. r5.

C. I. In dttabus ecclefiisclericus confcribi

nuUo modo debet.

C Lcricus a  abinftanti cemporenonconnumerctur
in duabuseccleiiis. Negotiationis enim hoc ett,&
turpis b  lucripropriu, & ab ecclcfiafhcaconfuetudinc
penitusalienum. Audiuimus enim exipla Dominica c
voce, quod nemo potefl duobusdominis icruirc. Auc
enim vnum odio habebit,^: alcerum diligec: auc vnum
fuftinebit,&alterum concemnec. Vnufquifq; enim fe-
cundum Apoilolicam d  vocem,in quo vocacus eft> in
hocdebet manere,&in vnalocari ecclefia. O^uarcnim
per curpc lucrum in ecclcfialticis rebus etficiuncur,a-
liena confiftuc a Deo: ad vita: verohuius nccellitacem
ftudia funt diuerfa. Ex his ergo, qui volucric, acquirac
corporisopporcuna. Ait enim Apoftolus : [Adea,qu«
mihiopus erant, & his 5 qui mccum funt miniftrauerut
manusifta:.] Ec ha:c quidem in hac a Deofcruanda *
vrbe.Caecerumin villis 2 ,qu* forisfunt, propter ino-
piam Kominum indulgcatur.

1 %  Deo fcruanda.] Antea legcbatur  ,in hac vrbe
feruandum. Emendatum eil ex Anajlasij exemplaribus.
Gneče enim effiov tzcut^  rrt Ji o  (p v^eocju) 7n>Xei.Apud
luonem efl,in  hac ieruanda vrbe.

2 ^ Villis.] Grace esl latiuspatet.

Significat enim ficpe regioucs.

Sed dna ecclejia inteUignntur eccleji.e duarum rinita-
tumfin quibw nnUus debet confcribi.

C. II. Deeodem.

Vndein  Chalcedonenfi e  concilio,r4p.io.
Jlatutum esl>

C Lcricum in duarum ecclefiis ciuicacum eodč tem-
pore confcribinon oportct.
i>ed  f econtra nonnnnqua epifcopus rinit ali? V ni us,ef-
ficitnr archiepifcopus alt eri us ciuitatis: nec tamc priorem
ecclefiam deferit :fiedprior e c dejta, qnafi commedata re-
ltnquitnr:fecHnda,quaji titulata bab e tur.

C. III. InVna calejia ritulxtus,alte-
ramfibicommendatam poteši
hab ere.

V/tdc Eto lili. fcr ib it.

a ViplureseccIefias retinec > vnam quidcm titula-
cam, aha vero fub comcndatione rctincrc debet.

Decreti Secunda Pars. 744

C,  IIII. ^ Duobus monafleriisVnisf abboa
praejfe nonpoteil.

Si c &iUud  Agathcnfis concilij a , c*p.$  7. <»-

telli^endum e sl*

V Num b  abbaceduobusmonafleriis pra?fidcreia-
terdicimus.

Poteši etiamVtriq 3 ta»quamtituUtx  c prxejfe,fcdi*•
re jjecialt,non commnni.

C. V. ^ Vnus epifcopM duabusprafici-
tnr ecclefiis.

Vi.de  Gregorius lib.i.ep:J(.i].fcu citp.^z.ad
AgneUn/n epifcopum.

R Elatio d  clerilimul 6c populi Tarracincnfis * 1  nof
valde lastificacobhoc, quodde tuafraternicatebo
na ccltacur. Et quia detunflo Petro pontificc fuo, fibi
cardinalem pollulant conftitui te facerdotem , eorum
vota neceffa^ibcomplcnda elfe praruidimus. fyinfd,
^ Totaigitur mentis intetione italucrum animarum
Deo nohrofaceie feftinato,vtdigna te mercesantce-
ius cofpečtum indie retribucionisinueniac. Quidqui<!
vero de prsedičla: rebus ecclefiae, vel cius patrimonio,
feu clcriordinationc,promotioncve, & omnibus gcnC
ralicer ad eum pertincntibus rolerter,atq;canonict‘or
dinare,facereq; prouiderisjliberam habebis(quippe v_t
facerdos proprius) modis omnibus facukatcm.

Ali a esljeutentia B. Gregorij , ac Gratianus putsre
videatur. Hune enim Agnellum , qniantea Eundorum t’
rat epifcopus,qnod ca ciuitasab hoje ejfetvafiata,Tarr^
cina Cardinalem confittuit facerdotem,Vt in feqnettti cA ~
pitc.De qua re notatnm esl fuprd,dijlind.  71. cap.
nitatem.

1 Tarracinenfis.]} Sic e sl emendatu exvetnfl#i CH *
in v n Iga trs ejfet,  Tarraconennsgcntis. In Origtndi* uit
legitur,  Tarracina: degentis.

C. v  L -

I Llud e  cuoq; fraterniratera tuani Toire needfr e  '
quoniaro fkte prxdidx Tarracineofis-ecclcliarcar
dinalem c(Te conftituimus laccrdotcm>vt &f unden ^
ecclefia: pontifex cfle non definas^ccuram
tiontmq; cius pr*tcrcas: quia ita fraternitat*^ cu
P*pe did* Tarracincnfi ecclefia: > ficuc pr*fad‘ u J? I
praeflepr^ecipimus,vtantedi(rtxFnndenri* C CC ^ C  ^

bi iura^poteftatcmve nullomodofubtrahamuSf

lnvetuJUf cedicibus hoc esl ctniunSum fup tr,9r  *
quemadmodum in ipfa epijlola,&apud Anfib nHin ‘
Xon enim poteši vtri^pr.cjidere , tanquam titd*  ’
fedvni tanquamcommendata,alteri vero tanqu 4 »n tit*
Lata praejfe valet.

a Anfllmut 1. 7 .c.<)i.lu»f.6.c.^i.  b tl.cmmod,.■)
curtfoze^ac«. c  Matt.6. A ,.Cor. 7 .  e

• f-50. Rurchard l.l.Cdp.J 6.luop.6 cap.  17 J.
i ^dcitur dc hac rc fnped dtjitaci.^o.cap.fin.^iC,
1 u ‘ c J'-7-pcr laicof.

s s

CI> ^ i

Cb_V AE s T I O I I. t

Vifcro rrličla fua ecclefia ad

Veluerit, nejuaijuamfine dni“)J ,rl l I
teris ftti cpifcopifuJcipiatHr.

Sine dimtf]ariji literisinalieiia te
clejia clericut nan or din e tur.

. Vudc\n  fcxta(ynodo ^ cap i 7 .ltnitur. .

Q Voniani diucrfarnm ecdeliarumclcrici

quibusordinati funt, ecclefiasrelinqu«mf s ’
alios concurrunt cpifcopos, & ignorante 1  tp llc
proprioin alicnis con(lituunturceclefits,vbi to<j
git 2  cos finefuieaaminationepermanere^racP 1 *,
amoJb.vt nullus clericoruni omnino,in quocun‘] r-
du iit.licentiam habeat fine dimiilbnis lirern ' u ‘'jj
fcopi in aleera conftituiecclefia. Qui verbhoea®
non obferuauerit , ad opprobrium eius i qtiio f  _
ueriteum,deponatur tam ipfe, quani qui eum 1"
tione fufceperit. _ . ^

a In C9i:cil.LpauHCn.c.e}-  b Burc.t.t.
r. 164.^7-P.7.C.99. c al.titulata. d ^nf.Rv
Polj.l.i.tit.Z.  e Mf-tlitd. f Htin 7 .c.io. ^

» . , Detranfitu ad alfam eecte-
7 t'  fiam.&dimilloriisliteris.

1 ^Ignorante.]Grpre fJ?,j/>c5 ( M.)js' t*o<jc«s  isn.
fxmx.  ideff.lententia ptoprijepifcopi.

2  f Vbi contingit.] Gr.ccc legitur,<yu  rgr# rt atnSn
eiuTmutcIn;ui/Tis; rjZptluiotfiidcjl,  atq; hinccucnit,
vtiplireddanturnon iubiečli.

) f Adopprobriumeius ] Grsce etl,  itd tSts
^ ad rž >iw Tmvpipvhz-floftjj&jifoci  '0‘Sc:^cio»h,to>4
it'  adrafjTcv rlui %(igonrica/ ai IraT cOTTEdij^Tttjjgitfc«.
(»iu.ideH,  Nam qni a prafcnti tempore hoc noti ob-
icruat,fcdquantum infe eft, cum , qui ipfi manus im-
pofim,dedecorat,deponatur,Src.

C. IJ. Jld aiiam ecclefiam tranftre cleri-

co non licet,fi p repni' minijternt
fua fuent dejlituta.

J/<i»ex concilio Hilpalenfi II. cap.;.

P Lacuit,vtfiquis clericus minilteriis ecdefia: pro-
priatddlitucis,ad aiiam tranfitum feceric, c®mpel-
JcntC)ad quem fugerit, facerdote ad eedefiam, quam
priusincoIuerat,remitcatur. Qui vero cum fufceperit,
nec ftatim fine vilo nifu exceptionis ad propriam eede
fiam remittendum elegerir,quadiu cum reftituat,com
munioncfepriuatum agnofcat.Delertorem autem de
ricum cingulohonoris,atq;ordinisfui exutum,aliquo
tempore monafleriorclegariconuenit, ficq; polica in
tmnifterium ecclcfia (liciordiuis rcuocari.Nam nopo-
terit in talibuspropagationis t aboleri liccncia, nifi
fueric in eis pr op ter correptionem diicipl i n ae fubfccu-
ta correčlio.

■ f Propagationis.] In conciliorum editionibm,(pr ct
dicibnt Vaticanit p dr tim eTI,  propagationibus, p drli m ,
fttuagationis. In codiceVero Lucenji repi o legitur,  pra:-
lancationij.

^OUitituraittUludChilctdonenCts a  concilij,e.io,
C. III. ^ tiihilcommune habeat cum ec¬
defia prion,qui de vna ad aiiam
translatus etl.

1  n I quisiam tranflatus eft ab alia ecclefiain aiiam,
K s  O nihil fiabeat commune cum priorc ecdefia, fiue
jjibhacecciefiacoftitiitismartyriis,Gue inparochiis b,
‘j u 'xenodochiis,aut eorum ncgoriis.tos vcro,qui au-
jjfucrint poli ordinationem htiius magna- Sc  vniuerfa-
m(ynodiagerc,qui prohibitafunt, ftatuit Panda fyno
"“teadere de proprio gradu.

ded ali itd til transferri , at.fi a lin d pr opri a  temirit.Uc
,r *«Hrt. lltud^ipcjhlica ah  dar it ut e fieri hcct, h ec vera
,l "ni mudiš prohibetur.

.  1 pars. Sicut autem dnabus ecdefinVnt«praponi non
**'«>»>« ntevna ecclefla interplures dimih valet.

C. IIII, ^ Vna ecdefia duobusfacerdotibtu
diuidtnon poteh.

Vnde  in Rhemenfi concilio Itgitur.

CIcut c  invnaquaq; ecdefia vnuspresbyter debet
^'Učitaipfa,quat Iponfa, vel vxor eius dicitur, non
P°te{l diuidt interplurespresby teros: fed vnum tan-
“timodo habebir facerdotem,qui eam calU,8c fyncc-
j. c r 'gat.Vnde interdicimus.vr nullm prafumat eccle-
^ ,! «interduos,vclplures dhiidere: quia ecdefia Chri
.'' r * or & fponfadebet cfle, nonfcortum , ficutCahx-

! * apatellatur.

tl  ^ P ar s Co a du Bitiif a ne Oj, prtsbp tern tec Jejta cenr.it-

*•'’ debet.

^ V. ^ Cmduditiitpresbytertf ecdefia
y non committatiir.

P _"“|lnnocentiusII.infynodo dRomana,r.io.

*'ipimus etiam, ne conduditiis presbyteris eccle
t, J*'“mntittantur: & vnaquseq; ecdefia,cui facul-
v ^PPetir,pr oprium habcat facerdotem.

(* c  ^‘‘ n *dqitifpr.c.jo.  b alptochitf.~]enp. c Bure,
c»>' JJ. -, * , P-b r -49'PT»»./.l.r.44. d j.n.i.ficHt.čr-in

Caula XXI. Qu*ft.III.

Q'

74«

41 Hoccaput ii/demterbie repetit tugeniur lll.in con-
ciho LaterancnJt:quod exldt in faticana bibliotbeca.

Q_V AE S T I O III.

Vod autem clericifccularium negetiorum prt.
curatorcs effe non V.ileant,anchrit.ite  Cartha
ginenfiscocili) I, probatur: in pne Piicafiue  I
epifcoput Culufitantu dixtj]e legitur,cap.6.

« 4 Nicafius.] Emedata  d? h.tc inferiptio ex ipfi con
ciUo,&-vetujUt Gratiani codicibu4,cum antea mendote It
geretur,  Nicolaus Papa epifcopis Caftilianis. Pertinet
autem liic titulmad ca.credo. proximepotipaleam inttr-
iedamfiquctu.

C. I. P A L E A.

P Erucnit in fančlam Tynodu «,quia de eis,quiin cle^
ro connumeratur,quidam propter turpis lucri gra-
tiam alienarum poffefifionum condudliones, & farcula-
res caufasfufcipiut:& feipfos quidem a minilleriis (an-
dlis per defidiam feparat; ad domos autem feculariura
concurruntj&lubllantiarum eorum gubernationesa-
uariti* caufarufcipiunt. Decreuitigiturfanfta Sc ma¬
gna lynodus, neminem dcinceps eorum,hoceft,no epi
icopum,fiue clericum, autmonachumconducerepof-
fefliones,aut mifceri (icularibiis procurationibus: nili
forte,quilegibus ad minorum aetatfi tutelas, fiue pro-
curationes inexeufabilesattrabancur:aut cuiipfiušd-
uitatis epifcopus ecclefiallicarum rcrum comiferit gu-
bernacula;vel orphanorum ,aut viduarum, qua inde-
fenfie funt, aut earum perfonarum, qua maxime eccle-
fiallico indigent adminiculopropter timorem Dei. Si
quis vero tranfgreffusfuerithaec llatuta, corre&ioni b
ccclefialiica fubiaceat.

t' Hicidem Canontertiutcencihj Cbalcedonenfis ajfer
tur s.dijl.i6.c.fin.exaliaverjtone. Mettautem hacpa¬
lca a coilatitexempUribtu,exceptitduobuf.

C.  II. %OuideroannexifuntifiectiUrium
ptffejiionum procnratorei ntnfiant.

C Redo c placerefuggellionem meamfandlitative-
(lr{,& dilplicere vobis,vt qui feruiunt Deo,Sc an-
nexifunt dero,accedat ad a&iones d, feu adminillra-
tiones,vel procurationesdomorum. Gratus epifcopus
dixit,Sc Apoftolorum llatuta funt, qua; dicut: [»Nemo
militans Deo implicatfe n ego ti is iaccularibus.]Proin-
de aut clerici fine fine a&ionibus domorum : aut ačlo-
res fine officio clcricorum.Vniutrfi dixerunt ;hoc ob-
feruamus.

C. III. ^Deeodem.

ltem  ex concilio Carthaginenfi III. cap. ij.

P Lacuit e,  vt epifcopi,presbyteri,Sc diaconi.vel cle¬
rici non fint conduiftores, neq; procuratores, neq;
vilo turpi,vel inhonello negotio vidum qu*rant: quia
refpiceredebentfcriptueflc: [/ Nemo militas Deo im
plicat fe negotiis fitcularibus.]

C. IIII. S.ecularium negotiorumprotura-
tionem clerici non fujcipiant.

Jttm ex epifioU  Cypriani adpreibjteres,&<dia-
conofi&plebem Eurtntanorum ,
lib.i. epifi.  9.

C Tprianus g  presbytens, & diaconis, & plebi Fur-
nis confiftcntibus h  falutem. Iampri<lemin con¬
cilio epifcoporum eft ftatutu,ne quis de clericis, Sc Dei
minillris tutorem, vel curatorem teftamento fuo con-
ftituat i:  quando finguli tli 11 i n o facerdotio honorati,
Sc in clericominillerioconftituti, non nifi alcari,Sc fa-

a Inconc.Chalced.c.^.J.dijl.86.peruenit. Burc.hb.l'
c.r45- luo p. 6 .e.114.  b al.correptioni.  c 7. dijl.  54.
magnue. Burcl>.l.l.c.i$0.  d al.adm. * Z.Timotb.i.
e JtnfiU.].c.i$i.Burch.l.i.c.i$t.lHop. 6.C.141. { l.Ti-
motb. 2. g luop.b.c, 395. h conftjltnti.  i al.nt-
minauerit.

—. , _ D e vefllttt ttt-

/4/ ricali.

crificiis deleruire, Sc  precibus, atq;orationibus vacare
dcbcant. Scriptu eft enim : [* Nemo militans Dco ob-
ligat fc negotiis a  fatcifiaribus, vt poffir placere ei,
qui b  fe prekanit.] infra.  ^ Quod epifeopi, &an-
tecelTores noftrireligiosc confiderantes, &falnbriter
prouidentescenfuerunt,ne quis frater cxcedens ad tu
telamjvel curam elerieum nominaret: ac fi qtiishocfe
ci(Tet,non offerrecurpro eo: ncc faerificium pro dormi
tione cius celcbraretur Neq; c  enimapudaleare Dei
jmeretur nominari in facerdotum preče, quiabaltari
feccrdotes, & miniftrosvoluit auocare.

C. V. ^KonlicetcltriiTfmollittift&fiecH'

laribut rebttf oblizati.

ex cadem. r

M Ollitiis > ,Sc d  laqueis faccularilrujobligari non
debent, qui diuinisrebus,&fpiritalibusoccupa-
ti,ab ecclefiarecedere,& ad terrenos,&firculares ačt 9
vacare nonpolfunt.

i «f Mollitiis.] Vera URio  ff7,moIeftiis. SedijniacH
i ni ti um capitlf,non eilmtitatum:alia anteni nonnulia &
in hoc, in antecedenticapitc emendata funt.

C. VI. tjf Saculanbut negotiit clerici non
aUigentur.

Item  cxeadem.

H I t,  qui in ecclefia Domini ad/ordinatione cle-
ricam > promouentNr,in nullo abadminiftrario-
ne diuina auocenturtnec moleftiis, S: negotiis facula-
ribus alligentur J : fed in honore fportulantium fra-
trum,tanquam decimas ex fručiibuv accipientcs, ab al
tari, Sc  facrificiis non recedanc,fed die,ac nočte ccclefti
bus rebus, Sc  (piritalibus feruiant.

. i qf Clericam.] Rf Pilula ejivera leclio Cypriani,ijua
manufenptivctujhfiimi eodiett retinent. Et iib. 2 . epijl.$.

hb.].epijl.2i.prope finem,in cmnibuc Cyprianito -
dicibut legitur,  ordinatio clcrica, Sc  cpiftolsclerica:.

2  Alligentur.3 Emendatuo e&Ucupletatut eilhit
locna ex Originali imprejfo,&mann/ciipto.

C. VII. De eodem.

Item, Vt  7.Cyprianu s ibidem.

S Acerdotium g  dccretum rcIigiose,& neceffarie fa
dum feruetur a nobis j fimul Sc  cateris fratrib. de-
turexeaiplum,ne quis facerdotes,& miniftros Dei,al-
tari cius, & ecclefi* vacantcs, ad fatculares moleftias
deuocet. Obferuari enim de cattero poterit, ne vitra
hoc fiat circaperfonam cIericorum,fi quod nunefaftu
cft>fucrit vindicatum.

Decreti Secunda Pars. 74*

fi inuenti fuerint deridentes eoSjqui vflibu*>& rC ^jL
fis veftibus amidi funt per epitimium corrig* nt . ur '
prifeisenim vfq; temporibus omnis faerarus vir c .
mediocri)& vili a  vefte conuerfabatur. Onj nC< * f
pc, quod non propter neceffitarem (kam, fcd_P r °P

venuftatem accip:tur,claciotiishabcrca!umnJ*)^ ^

admodum magnus ait Bafilius b.  Sed neque ^
texturis veftem quis variatam indnebat: neq; a FP°^ f-
bat variorum coloram ornamenta in fummicate c

ftimentorum. Audierant enim cx DeifonalingU*»'L

[Qui d  mollibus veftiunturdn domibusregu UI * fc
1  ^H*rcfis.] Cumantc* le£eretHr,hxreticorv^ 4
eji emendatum ex Anxpafv) y & luonc y  &rety oft  (4i
c f VoChcUffSTlsitttfo exiifdcm nonnulia dU 4 /uttt re J
C. II. ^ Cleriiifiut in itinere ambulant 11 ’
fine alibi degenter, congrnit fibi
Vejlil m ttantur.

Item  cx fynodo fexta, cap-tj.

N Vlluseorum, qui connumerantur in f er , j t gčs.
mentum indecens habeat, fiuc inciuirat £( (fj

(iue in itinere ambulans:fedftolisvtatHr,q“*^ .j, c i

Q

c. i.

AE S T I O

IIII.

Q_V

Vod verofulgidit, &• cUritVejltbna eit omari
non hceat, in  feptima fynodo inbetur: in <>ux
fic jlalHtum eil,cap. 16.

qf Corripiantur cleri(i,qni Vnguentif ,& 1
clarbrvejhbiut&fulgidtf Ufciniunt.

O Mnis h  iačlantia, & ornatura corporalis a faera-
to ordinealiena eft. Eos ergo cpi(copos,vel cleri-
cos,quife fulgidis, & Claris veftibus ornant, emendari
oportet. Quod fi in hoc permanferint,epitimio tradan
tur.Similiter Sc  eos,qui vnguentis inungutur. Qtio-
niam veroradicc amaritudinis exortacotaminatio fa-
(fta eft in ecclefia catholica , Chriftianoscalumniantiu
hatrcfis >,b£ hi,qui hancreceperunt.non folum imagi-
narias i  pifturasabominati funt,fcd etiam omnem
reuerentiam repulerut, eos,qui religiose ac pie viuut,
offendentes (ac per hoc completur in eis, quod icriptu
eft l{,  [ Abominatio eft peccatori Dei cultus,) ] Igitur,

* l.Tim.2.  a al.molejliit.  b al.cui.  c DiJI.  88.
d luop. 6.1.594. e lno p. 6 .c.\c)$.  f al.ordinatione
clerica. g Sacerdetnm.] Vera lečlio. Uto par. 6 .c.^ 6 .
h Anf.l. 6 .c.\pylKop.$.c.itf.  i al.imaginit.  k Eccl.i.

funt clericis.Si vero quis tale quidfecerit,per
doinadam fulpendatur e.  .

C. III. Kon ftcnlanbHaVejlibutfit^ a)

■  • . ...t-OIlt.

fUo conuemtnUbm cleriii v t afitur '

,Cd'

Item  Zacharias Papa infyr>odo farn* 11  j uf n

E Pifcopijpresbjfteri J diacorri,r«cu-la rl ^ uS ^ ccrt iot ;l "

tis non vtantur,nifi,vt condecet>cu nlc3  flUt in
li:Jed ncq;, dum ambulauerint in ciuitatc*
autin plateis, fine operimenco prajfumaJ 1  ^ic^

prstcr,fi in itinere longo ambulauerint: q
licr orans in ecclefia non v datocapite.d« (i^oped'
fuum,iuxta Apoftoli / vocem,itafacer ^

- ‘.one  P r)

mentodeturpatfacerdotimn fuum. _
prmfumplerit contraftatuta agerc.con’
tur,doneč,qux ftatuta fwnt,adimplere i» at “ j

H-cc/jnoduaa Zacharia Papahabitat*
tbecaVaticana,fy Reoienfi. ■ ,, 0 *

C. IIII. % ExEra domumfine propt 1


f 1  .

tnfacerdotes no
Itemhto  Papa Ull.infynodo
Ine ? ornatu facerdotali extra dorn^ u |..'U,

ca«'

cJ apparere nonconuenit,ne,vt aliqu* , ‘*", tr (S
lurias patiantur:fed ea (olumodo, qu* P cr -  inut' 11 '
ftituta videntur.bbferuet. Contrarius‘i e . n 'j,
aut definat,aut canonicc fubiaceat dilcJP* 11  .

C. V. Careant btneficii* tcclefi*r

cerrigiab epifiopii  r«« 81 "" ' ,a-

/tetoInnocentiusPapall inconcilif ‘

. nenfiKcap.fi. ler ici‘°L.

P R^ciprnuis «, vt tam epifcop | ,q“f B ’ ■ ibusP 1 *),.

metis,in habitu corporis,Dco &  ho aU [C
re ftudeant:* nec in fuperfluitate,lctu u " fo'* .
reveftium.nec in tonlura intuentiunuq^^ u[t); ihy

reveltium.necm tomura niu'.-- r ea vy , : w

&exemplum efle debent)oftenda p e  (ct  ,^1

tius,quodeorum deoeat fanSi ta ^* i uc rint> r ^

fi monitiabepifcopisemendaren

cis careant beneficiis. ,, ;„cn" } ait

~ tblnnocenhoJI-J^tP
y*ne»Ji i de/nde*b Lugeme Ul. inconch

^ Hoc cap ut e di tu m e tl ab bmocentio U- u ‘. 1i o tj

' ' '  , r -- ///. i» coactlt*

c»ncib°

I /-Joli ru** - . ^ lfrnltl 1 * t

Eugenij m cxempUri

r-’.rC„ rV . lit

nouatum.

1 q] SciCfura.]

In fynodo autem Eugeni•) tn cxcn , r —
Tura. In Vaticano aute/n y fciflurz:&'
m VetuJIb exemplaribus,fi(hir 3 !

a (c (Ttftvvis

tibtn. cvt a

b

i “

VtneabEpifcopifententia ad
/4- y  Imperacorcm prouocetur.

CaufaXXII. Quaeft."L :

C^V AE S T I O V.

Punt v ero epifco p u reli nqti ere, <&ab officio fuo dif
^^cnlerc } atfyad fiecularem indicem confugerenulli

)Lx Mat,

C. I. C Uri cm  ud indicem fcecularem con-

fugious,de communione ecclefia de~
peli At ur.

Vttde  in Agathenli concilio, c. S.legitur.

P Lacuic a  t  vt clericus,fi reli čl o officio fuo propcer di
ftričHonem adfa'cularem iudicem * forcaffc confu
gcrit,&is,adquem recurrit,folatium eidcfenfionisim
pendcrit,cum eodera de ecclefia: comunione pellatur.

i ^fludiccna.] Sic inrecentioribus condliarum Colo-
nienfiltus editiombusfed d yetufiiorifrus,& codictbus Va-
ticanri, & ca.pitula.ri a besi Vox t ji a.

C. IL Presbyter,vel diaconusab epifcopo
depofitus,Imperatorem non adeat.

Jfmex concilio Arvtiocheno b, cap. ll.
jol c  quis a proprio epifcopo depolituspresbyter,
0 vel diaconus, auc etiam fi a fynodo quilibet epifco
pusfueritexautoracus, moleftia imperialibus auribus
inferre nonptsfumat, fed ad maiorem cpifcoporunj fy
n °dum fefe conuertat:& qux fe putac habere mfta, in
€o *funj concilio alleget: atq; ab his de fe expečlet,quae
fuerit depromptafententia. Quod (i deficiens pufiila-
nunitate hoc noluerit facer.c,fcd importunus fuerit Im
P cr acori, huiufmodi nullam veniam habeat, ncq; locu
vlliusaflertionis fuac, necfpem recipiendi gradus ka-
in faturum.

C. III. t^Hon de fenfetur ab aliquo,qui epi¬
fco p orumiu diet o dam n a tu r.

.. Itemcx  concilio Caithagineiifi V. cap.i.

V Cl d quis cuiufiibct honoris elerieus iiidicio epifco
^por« pro qttocunq; crimine fuerit dam natus, non
‘ Ce *ttum fiueab ecclefiis,quibus prjcfuit, fiue a quoli
ct  domine defenfari, incerpolita pasna dani pecuniae,
^»Honoris: quo neestatem, neclexum excufandum
5  ^pnteipimus.

C. XIII. q Communione prtu e tur, qui ec-
C Ufi a {lic a. difciplina repu la m fugicn-
temdtjftenfare prafumit.

Itemt*.  concilio ArelatenfijCrfp.4.

C jfortfcaliquis clemorum regulam difciplin* ecclc
Micafobterfugiens fuerit euagatus , quicunque
fufccperit, & non folum pontifici fuo non reconci
“' r 't>fcd Itugis defenfare pri-fumpfcrit,ccderia: co-
‘»ncpriiietur.

C * V. ^ Spe rec.ttciliatitni( caredt,q»i at
epijcopri condemnatns lmpera-
j torem adicrit.

iij . h etn  ex concilio Martini Papae e,

V*/ quisepifcopus, presbyter, aut diaconus ex-
^tamumčatusdnconciliodiiiufte fc queritur co
O^^maiorem 1  epifcoporum fynodu reuer-
fi ^ r »&: CorU i r 1  i^mfitionem, & iudicium expečlans,
t^ sre iuftas caufas habere putat,illis cxponat.Siaax
c ip^ 0nt tmpfenc,& importas g  fe palatio,aures prin-
btp ' ln quictare voluerit, hicad nullam veniam pote
^bi t ^ Cn ^ rc:  ncque fpem futura* reconciliationisha-

N? Maiorcm *] ^ ntea  legebatur, maioru epifcopo-
tmendatum esl excodice Lucenfi regin:
tprip^^hcordat cnm Canone Antiocheno s. .ea.fi quri
r, *-‘r»de Videtnrfnmptnm.

Ji .. .r---

' Khr i*P’ ‘ ( *' ca l ,A  ^ f'tin^4qnifgran.cap.J(\-.

} * r dw l‘b.2 c.i8o.Jno pav.6.cap.215.  d Deufi.
**p,u* r ' 4- « Capitnlri fynod. Grac.Trlar.Bracbar.
fartul  ^ Concord.7 .ca.ca.fi quridproprto. g al.im-

****•] *l>mpo?tnnK palatio.

750

C. VI. Epifco po rum caufet coram princi-

pibu* csaminari nondebent .

Itcm  Gregorius Co n fantina ^iugujlafiib .^..epijl.^.

S I a  epilčoporum caufe uiihicomminorti apud piiG.

fimos dominos aliorum patrociniis difponuturjin--
fclix ego in ecclefia iila quid facio?Sed vt epifcopi mei
me delpiciant,& contra me refugium ad f*cularesiudi
ceshabeanc,omnspotenti Deo gratias ago, pcccatis
mcisdeputo. Hoc tamen breuiter fuggero, quia ali 4 -
quantulu expečlo: & fi  ad me diu venire diftulerint b %
excrcere in cos c  diftričlionem canonicam nuli*) mo¬
do ceitabo.

•[ In vulzatriigr p le rifq }  manuferiptri legi tur,  Cofta«
tino AuguSo .Emendaturn eftfpvnovotufio Gratiani,(&>
altero epijloUrum B.Gregorij :licet in edttionibm til aru m
fit,Coni\antix  Auguftas.>t 4 )» rxorem'Mauritij Impera ~
to rri, adqnam feri bit B. Grego ri m,  Confiati ti nam v o c atam
efie tefianturZonaraSiKicephoruf, Ccdrenwf y <£r ^inafia -
fiur biblioth t c ari m:  & loannes Diaconus in vita B , Gre^o
rij lib.^.nnm. 51. referenc epifialam  s  ex qua finmptum esl
hoccaput, Confiantina: ^lugufia feriptam aferi t,

~C A V S A XXII.

Vidam opifcoput iurauit fal/Um , quodp n*
tabat verum : quo compcrto■, archidiaconus
etM iurauit fe nunquam prafiaturd ei obe¬
di entiam. Compellitur archtdiacoriM ab epi
fcopo adexhibendam fibiconfuetam reue-
rentiam. Aicufatur epifco pus de duplici periurio , &de
eo,qucdfalfnm iurauit, t& quia archidtaconum adpeie -
ran dum compeliit.

I Primo qu ari tur, an iuramentum fit prafiandnm , aro
nori.

2 Secundb, fifitperiurus,qui iurat falftim, quodpuU -
bat Verum.

3 Tertio, fi lieuitarcbidiacono denegare epifcopo confuc
tamob£dientiam.

4 fhcartb, fi confiitent effe illicitum, quod iurauit archi
dlacon us,anJitferuan dum.

$ d^uintbjfi c o nfii te rit iUu dferua n dum effe, an epifco -
pus fit reu4 pcrinrij,qui contra iuramentum archi—
diaconumfiuum ire compeliit.

l l

*Qj

Q^V AE S T I O I.

Vod iuramentum pr.cfiandum non fit, au~
bloritate Canmicaferipturf probatur. Ait
enim Chriflus in huagelio dtfcipulri  ^ [fi*t
»fermo vejler , EM,esl,non, non: quodautem
ampliut efi,dmalo efiijltemlacobu*  e  tn epifiola.[Ante
omnia fratre s mei nohte iurare omnino.~] Vtraq 3 aučlori-

tatc iuramentum prohibetur prafare. Sedaltud efi,adit*
ramentum fitonte acccdere-.aliud, vel adajferendam inno
ccntiamfuam, Veladpacri foedera confirmanda, vel ad
perfuadendum auditoribuf,quaudo pigrifunt credere,%>
erivtile efiiuramentum offerre. Primumprohibetur: fe-
cundumconcediturJlon enim iurare omnino,pcccatu eH.

C. I. ^ Iuramentum pro foederepacri efi
facitndum.

Vnde  in concilio Toletano VIII. c.i.leoitur.

Mn« f,  quod in pacis fadcravep.it , tunefolidius
fublillitjcum iuramenti hocinterpofitio roborat.
Sed & omne, quod amicorum animros conciliat, tune
fidelius g  duratjcum cos faeramenti vinculadigat.Om
ne etiam quodteftjbus h  aftipulatur,runc veriuscon^
ftatjCu id adieftio iurationis affirmar. QcV (i &  teftis s

a Ioan.Diac.lib.^.c.^J.  b al.diftulerit^ori<r.  c
eo.~jorig.  d 'Matt.<$.  e lac. 5 . f luo p.iz.c.2. Pan*

S tl-fi****..  h al.tefiri v

o:

Decrcti Sccunda Pars.

m.i - De lureinr.tndo

* j* gpperiurio.

deficiat, innocentis fidem fola iufinrandi tax»tio nu-
»ifeftat.

I ^[Si&teftis.] InVetuflieribtidctneilientm ediiio-
uibue,^ duobut codicib Vaticdnif,f^yno monaperit Do.
minieanorum legitur.Qubd  ttli geftis deficiat.nocentis
fidem,&C.Sed recentioreieditiouer Colonienfes,i&codex
Lucenfis regine hdbent, vt Gratmniu , & hto , t(y Pdn-
teormid.

C. IX. ^ lurdtio nen til probibenda, nec
tancjudm bonum cippetendd.
ltem Auguftinus a fuperepijloUmadGdld.
tdt,Cdp.i.in fine.

N  On b  eftcontraprseceptumiuratio, qua:a malo
eft,non iurantis.led incredulitatis eius,cui iurare
togitur.Nam hinc intclligiturita Dominu prohibuiiTe
iiurand«,vt,quantuminiplbeft,quifq;non iuret: qd l
multifaciunt,in ore habentes itirationem tantjua ma-
gnum,aucfuauealiquid.Nam vtiq; Apoftolus nouerat
pratceptum Domini, & iurautt tamen. Non enim au-
diendi funt, quihxsiurationeselle non putant. Quid
enimfacicntdeilla? [Quotidie c  morior per veftram
gloriam, fracres, quod habeoin ChriftolcsvDomino
noftro:] quam Gratca exemplaria manifeftiflimam in-
ratior.emefleconuincunc. Prohibcmur • ergoiurare
cupiditace,aut deieftatione d  iuradi. Quamuis enim
tUramentum e  ampliusfit,quam,eft,eft,non,non,&
ideo a malo fit:non tamen d malo tuo,fed infirmitatis,
*ut incredulitatis eortim, qui non alicer motientur ad
fidem.

I tgProhibemurergo.] Xpud
teror collečlores bic locue itd bdbet.  Qiiantum ergo in i-
pfo eft,non iurat Apoftolus: non enim appetit iuratio-
nem cupiditate.aut deleftatione iurandi. Amplius e-
nimeft quam eft, eft, non, non : & ideo a malo eft, fed
infirmitatis,8t c.

C. IIL Pcieritn pcccdtHm e ti, non

ittrdre.

ltem  AuguftinHsi« epiJi.x^.ddPub/icoUm.

I N f  nouoTeftamentodnftum g  eft,ne omnino iu-
remus. Quod quidcm mihi proptcreadičhim vide-
tur, non quia verum iurare pcccatum eft, led quia pe-
ierareimmanepeccatum eft: aquolonge noseife vo-
luit,quiomn ino ne iurem us.admonuit.

C. 11 II. t[ In necejfdriieverum iurdrcptc-
catum non esl.

Idem b fermone trigefima deverbie^dpofloli.

V T noucritis verum iurare non efle petcatum,inne-
nimus Se  Apoftolum Paulum iuralfe i.  [Quotidie
morior per veftram gloria,fratres,quam habeo in Chri
ftolefu Domino noftro.] Per veftram glortam iuratio
eft. Non enim lic aic,per veftram gloriam morior,qua-
fi veftra gloria me facit mori:quomodo li diceretur per
vene n um t, per gladium,perbeftiam, per inimicum,
mortuus eft ; intelligeretur facienteinimico, faciente
gladio,faciente venčno mortuuseft.

t P er vcnenum.] Apud B.* 4 uguJ}imtnt,&- Bedem
Jiclegitur,  quomodo li diceret, per venenum mortuus
eft, per gladium mortuus eft, per beftiam mortuus cit,
per inimicum mortuuseft, id eft, faciente inimico, fa¬
ciente gladio,faciente venčno,& iimilia :Non ficdixic
per veftram gloriam.

C. V. Hec tdn^uam bonum dppetendum,
nec tanjtfdm malum,iurdmentum
eilvitandum.

Idem de fermone Domini,lib.i

752

I

c.? o.

Ta ergo pracepiffe Dominum intelligitur, ne iure-

a It Bedd.lX0r.15.  b Sent.^.dift.^.Polj l.6.tit.u.
hto p.ii.c,\.Pdnn.l.t.c.% 4. c i.Cer.15. d dl.dilefiione.
e ~Mdtt. 5. f luop.il.c.t^.Pann.l.
k BtddiStr.ifPetj.l.i.tU.il.

tur,nequifquam ficutbonum,apperatiufiur J, ’daW>^

affiduitate iurand. ad periurium pcrconluetudm'
Iabatur. Quapropter qui intclligit non in bonis> c ‘
■ccclfariisiurationem habendam , refratnetfe ...

poteft,rtnoneavratur,nifinecefiitas d  coganvi
tet, cum videt pigros elle homines ad credendu, <1
eis »tile eft credere,nifi iuratione firmetur. Ad nor
quepertinet,quodlicdicitur b:  [Sitautemfer ffl ®
fter,eft,eft,non;non ] Hocbonum eft,& a P§ Ct r , iorare
[Opod autem amplius eft,amalo eft:] id«".’ 11  fUtn ,
cogeris, fcias de neceflitate venire infirmitatis
quibus aliquid luades: qua infirmitas vtiq; "V 1  . fflUS c
vnde nos quotidie liberari deprecamur,cum d" 1  ^
[Liberanos a malo.] Itaq;non dixit,quodautc ■
plius eft,malum eft. Tu enim dnonmalumM ’
bene vteris iui acionc.

C. VI. lurdre non eilpeccdlitm-

Idem ibidern continenter.
ep V e  malum non facis, qui benevteris

alte;

___

X queetfi 1  non bona.camen neceirariae[V^ oC j

ri perluadcas,quod vtiliter perfuadeas. Sed a

illius.cuius infirmitate iurare cogeris.

<r Quz etfi.]^fp»d B.^tugMpinump’

ftrliii’ 1 *

t,w

ref

Kil*’

bd CdpittfprttccdcntH ,benc  vteris iuratione >7“^ ^
continenter,  qua: etli non bona,&c.
inlinepernttufio Grdtianicodice, in  <?«» bttcdn
non funt diflinčfa.

C. VII. Per D cnm iurdre ptrmib

ne per idola iuretur,

■frmHieronymus fnper Uierent.tt^ c ^' gt\^
T/itirabiint i, viuit Dominus, in vCr,t ‘

iittit» r '

/iudicio.ifein

iHftitia:&benedicenteumg iu rai

rum4ilai;dabunc.]QuomodocrgoEuangL rfj 0 nc^* f

nosprohibtt ? Sed hic, [iurabis] p r ° con *
tur,&adconderanationc'm idolorum>pf ar

Ifrael. Deniojaufcriiturodendicula,^' 111

. r> >■  :. r


minum;quodq; dicitur: [viuit --

toveteri iufiurandum eft, ad condemnati 0
tuorum,per quos iurat omnis idoloiatra. j ( „ji

-- ’ ■ ~ -  "»•. rai&T U,

;t«h c

i q  Ht i u r abu n c. ] *Apud Hi er trmam


iurabis:vc^«w _
fedpaulo pol} rep
iuramentum.

C. Vlil

auia etlinitium capini n:n
epojitnm ejl, iurabis,



^ InfirmisiHrare

conte^:

rt?*

■ lib  'lipe**

7rfwHieronvmu3 fittftr Matthitum >

C Onfidera e, quodhicSaluator*•- - t ^
rare prohibueritpfedpercffilui^j^ tC u a^P a
*Afr»Ivmnm*<V r»f>rr.innt rutini. Et :^,as W



roro)ymam,dc percaput čutim.

tir

'i%s*! 5 e

lolarent; n« *■ . cer en c ’
ubdreaehoc^jbus.

melius clfet Deoidexhibere,quam x ;iU per“‘

C. IX. ^ t.xcommumcetnrcler

fuerat legcconcelfum: vt quomo
bant Deo.ne eas idolisimolarent; !ic t  ’
terenturin Deunri: non quodreftehoc^ n j bllS ,

tur m  pertindciter ‘ 6u&?'i d>'

_r,,. f h.„rinen(i ^<,0-


ltem  ex concilio Carthaginen

^-iLcricum h  percrearurasiura


nter"’ a  mr..

iurgandunirfiperfticeritin vino, a*
dum.Intcr epulas verb cantantem, fup r * 1
tix  feueritute coercendum decernimuS’ .■

~  v  *■ rl,i>o»dttur,

X. €[ ClericM deponatur, tan  —
mati\etur p er capilluvn->vd ca P*

Dei i uran s d

ltem  Pius Papa. . ltl gri c !^0

S I i  <juispercapillnm Dci,vcl capu c tl *

Ho modo bUfphemid contra

a neceflitate cum vtdet.lorig. b  ^

d dl.duti. e  luo p.ii.c.s.Pd»».t.S-‘- s °- Q  mi f']’.^
\t).luo p.il.c. ij.Hter.^.  g Sent.^.dif-ir .,(.<•

' - h BuuJ.lc.no.e-Jljffsff,

r .8.c.8j. g Matih*. PannJ&.c.Zj.  H &* rC j‘rt  u.c»7*'
i  i.CVr.ij. I BurU^ '

755 Caufa XXII. Qua:ft. I.

«clefiafticoardineeft,deponatur;filaicus,anathema-
tizctur. Et II cjuis percreaturam mrauerit,acerrirae ca-
ftigetur,&,iuxta id,quod fynodus diiudicauerit.poeni-
teat. Si quis autem talem hominem uon manifeftaue-
lit.non eft dubium,qui» diuina condcmnatione coer-
ccatur.Sed G cpifcopus ifta emendare neglcxerit,acer-
nme •  corripiamr.

%Stmill:ma bu habcntur muelta 77. apud Iuhan um anteccf-
forcmfcd non prtrfue eadem. Qua re apud luonem noutlla lo¬
cne aferturpar. n. c.31 .boe autem caput referrur c.7i.cx deere-
f» Pijrfuemadmodum ir apud Burchardum.

a pats. ^ueritur,quu magu tencatur,an ilie,quiper Deu,

*> itlt.ijuiPuperfacra Euangelia iurat.

Hitre cjutHioni  loannes Chry foftomus *
refpondet,dicens.

C. XI. f T{pn eft maitu per Euangelium,
quamper Deum iurare.

S I c  aliquacaufa fuerit, modicum videtur facere,
qui iurat per Deum. Quj autem iurat per Euange-
lium,maius aliquidfecifle videtur. Quibusfimiliter
dicendum eft.ftulti, fcripturac fanfts t  propter Deum
funt,non Deus propter feripturas.

1  f Sanftat.jiSir eft emendatum ex alitjuot vetujlu,& origi-
tolt,fr Polpcarpe.^intea legebatur,fi£tx.

C. XII. ff r t\pn /bitim in alrari.vel reliquiu t
fedetiam in communi IrnjueUperinrium
caueatur.

Itcm  Hieronymus.

H Abemus d  in.legeDeifcriptutn:[Nonpeierabis
in nomine meo:nec pollues nomen Det tui in va-
Bura.] Ideo admonendi funt omnes, vt diligenter ca-
•“»nt periurium, non folum in altari, feu fandtorum
a bquiis,fed etiam in communi loquela.
fMtcbardtu, ir hoo cit ant ex rtictu tfiermppmi, apud auem
tontftinHcnttmrfcdin Capitularibus hb.i.c.63.

C. XI II. l/^Hpn prahibet Vem iurare, fci
peiertre.

Itcm  Ifidorus fententiarum lib.i.c.sr.

N  On f eft contraDei praceptum iurare :fed dum
iuradivfunt facimus,periurij crimen incurrimus.

C. X 1111. qIuratio non e/t peccatum.

Itoro Auguftinus de verbif lApofioli Jermene
it.al.se.

CI peccatum effet iutatio, nec in vetere lege dicere-
^ tut[N6 pcietabisueddas autem Domino iuramen
j*/_tua.] Non enim peccatum pracipereturnobis.

/'“'T; *JNon vobis dicimus nos,non iurare. Si enim
®otdicimus,memimur. Quantum ad me pertinet.iu-
*°jftdquantum mihi videtur,magnaneceffirate com-
P u 'ius: cum videronon mihi čredi, nift faciam ; & ei,
mihi noncredit,non expedire,quod noncredit.
" ,c Perpenfaratione, & confideratione librata, cum
* a 8Botimoredico:[Goram Dco]aut[teftis eft Deus,]

[fet Chriftus] fic efle in animo meo:& video,quia
r “ s  eft, id eft, quia amplius eft,quatn eft,eft:non,non.

I SBod amplius eft,a malo e it etfi non a malo iuran
ls >a malo eft non credentis.

n,, '" 1 * 1  rami/tucolirpitur, quod iurare non eft pccca-
diu ntntarnentan ^uambonumeftapperendum,necon/uetu -
^ e, '* ra »di/abamurin periurium. Sed cum dicaturprocedere
tur 4  ° n ° n  videtur , qubd etji iurare peccatum non fit,

Cr,^ nentUTntllmtn  reciperetnalutnjit. Sed nomine mah non
tn ' t  '“'‘‘dpiccatipana i rite lipi tur. Ex pnvalt enim infirmi-
. — !H^pb taiiU aprocefiit, tpuaadiurandum compellimur.

■  * ‘ ,l -*f)nido.Burc.

De iurciurando & ‘f’ j .

periurio. /)t

Ipfum autem iurare ,ficutpeccatum non ejt , na iuretmentum.
abalitjuo rccipcrematum non eft.

C. XV. dfluramcntumaccipcrentnprohi-
bemur.

Vndc  Auguftinus fcrrbitad Publieolam,
epift.tf  4.

Q Vamuis *  diftum fit, ne iuremus, nufquam me
in feripturis fanftis legifle memini, ne ab aliquo
iurationem accipiamus.

4.pars. Sed auaritur,an fit vtendumfide ciutrfuiper di¬
moma iurat. Ve hit itaferibit  Auguftinus etdem cpifl.it 4,
ad Publieolam.

C. XVI. *f Licetvtifideeitu,ejui,vteam
feruetper damonia iurat.

M Ouet' A te, vtrumeius fidevtendumlit,qui,n
eam feruet, perdamonia iurauerit. Vbitevolo
prius confiderare,vtrum fi quifpiam per Deos falfos iu
raueiit fe iidem feruaturum,& eam non feruauerit, no
tibivideaturbispeccafle! Si enim taliiurationepro-
miflam feruare c  fidem,ideotantumpecca(Teiudica-
retur,quia per talesDeosiurauit.Illud autem nemore-
prehenderet,quiafidefn feruauit Nunc vero,quia & iu
rauitpetquos non debuit, & conttapollicitamfidem
fecit quod non debuit, bis vtique peccauit: ac per hoc,

- -- I> .Aulfor opetu tmperfeih m M.trt.

d [ '3-ditt.J9. £ Polycl.eitit.tt. Qapitul.iJ1ca.63.

Veuitjf. C Polyc.l.6ltit.ii.
Wu,. J j'‘' , ‘' 1>l °P-‘ t - c *".^ I '‘ lnn - l 'S.c.St.LeuitJ3.  f al.

Ulj', „ tHMm - ‘»e par.ii.ia t.Pannor.l.Ua.Sf.Poljc.

qui vtit ur fide iUius,quem conftat iurafle per Deos fal¬
fos, 8c vtitui non ad malam tem, fed ad licitam, 5 c bo-
nam.non peccato eius fe fociat,quo per damonia iura-
utt,fed bono padlo eius,quofidem fetuauit. Neque e-
nimhiceam d  fidem dico feruari, qua fideles vocanr
tur,qui baptizaturin Chrifto. lila enim longe alia eft,
longeq; difeteta a fide humanorum placitotum,atqu*
padloru. Veruntamen fine vila dubitatione minus nu-
lum eft per Deos falfos e  veraciter iurare, quam per
Deum verum fallaciter . Quant6 enim per quod iura-
tur, magis eft fandlum, tanto magis eft ppenale periu¬
rium. Alia ergo qusftio eft,vtrum n 5  peccet,qui per
falfos Deos fibiiurarifacit;quia 1  ille,quiciiurat,iu-
rat per Deos falfos,quos colit. Cui qusftioni ppflitnt
illatefttmonia fuffragari,qusipfe commemoraftidq
Laban, f  & Abimelcch,ii tame Abimclech per Deos
fuos iurauit,ficut Laban per Deum Nachor. t
1  tfl Quia ille. ] In epiftoln 'B. ^dugufiini excups legitur, ■
quando ille, qui ei iurat, falfos Deos colit: In codtccea-
rundem Vaticano , quando ille, qui ei iurat, faifbs Deos
colit:/?! edition* Frobeniana,& apud luonem,  quia ille, qui'
ei iurat,falfos Deos colit.

^ « T  Nachor.] Sie eft emendatumex loto rpfo Gcncfn, Iv. Or
ne, ir orno vetufto Gratiant cedite , m cuiue cjuidcm vulgatie
cr.lt, per Deu Sochot.ia B.^dugujt.autem,pet  Deu Iacob.

Sie etram cum in libro  g Mnchabaorum Romani leguntup
paccm firmajjecum ludait, intelligendi ftent iurajjeperfatfm
Deorjicut & ludti iurauerantper Deum verum.Sicetiam ir
de iuramentopuodfitper crearuras, intelligendum eft: cjuod i-
pfum ejuidem iurare per ereatura: malum eft, tjuia d Deo pro-
hibitum eff:  [idferuare quod iuratur, bonum eff,vt  euuetur
peccatummendacj,irdolojitatii. dfSed  h obiiciturfluodlo-
ftph virJanflue pcrcrcaturai iurauit.dum dixirjratribue fuii:
lPer  1 faluttm Pbaraonu non txibitu binc .] tfSed[eiendum
efl,quod fanfti non tam per crearurae,qudm per auflorem crea-
turarum iurabamtmee in creaturu aliud.rjuam creatorem t [j fa¬
ram venerabaturifcut I ofephpui per Pharaonem iuran do,hoc
in eo venerarm tfi,quod Vei iudiciopojittu erat in infimii.  k
1 nde poftoltu  1 ait,[Omnupotefiae d Deo elK]Ite Chrijlus
Pilate:  m [Non haberei in mepottftatem,nifi ejfet tibi datum
de/uper. '] Vem autem per creaturas iurare pnhibuit, ne vel

* luop.n.c.a.Sen.t.s.diff so- -Anf.l.n.c 7r.  b Iuop.n.
ca.sr fPdnn L l.c.H7.P6ly .1.6. trt.tr. <  - al. cuffodierir.  d at.
eandem.  .C al.Veumfalfum.  f Oen.1r.ir3r.  g 1.Mach.S.
b Sent.3 .diff. 3 f.  i Gcn.fi,  k al. Mempliu.  I Rem.rs,
m lean.if,

»b

755  De: penuno. clo&  Decreti Seču n da Pars. 756

totoregentilium aliquod namen deitatit credfiltis inejfe credrre-
THr, vel ne crearurat contemptibiles iudtcando ,per eat promijfa
pro nihils‘ducercfnut . Sed qu a ritur  > qu idgrauins Jit, cin per
crcaturaa, an per crearorem i urar e fallacitcr . Dup/icirer enim
rent eff,qteipercrcaturas iurat mendaciter: cjuia & contra pro-
liibitionem iurat, per auod Ji bi iurare non liect, (a quo p e cent o
ifi •iinmunif, (jut non tuji per creatortm tur at, J & proximum
delo captt: cjuod fttett etiam per crearorem mendaciter turam.

Sed Jiperttirium tanto magitpotnale eff,quanto Janci ius illud
eff .per auod iv.ratur , apparer, ejuodetji per ere at ura* mcndaci
ffr turam dupli citer peccet.grau.iori tamen fe fubiicit pccna, jui
per crearorem iurat mendaciter■

5.parš. Periunj autempoena grauifima eff : (juamJiauu
tirnem,adeo nf'ejfio nem vemre noluerit,a ft deli um conjortio eff
tibiicicndtcs.

C. XVII.  Fidalium conjortio careat , qui

peenirentiam peritirij agere noluerit.

Vnde  Eutychianus Papa.

P Rcedicandiun a  eft etiam,vt periurium fidcles ca- '
ucant, & ab hoc fdmtnoperc abftineant , fcicntcs
hoc grande fcclus eife, & in lege, & in prophetis,& in
Euangelio prohibitum. Audiuimus enim quofda par-
uipendere hoc lcelus,&c leuem quodammodo periuris
poeniteti# modum imponere: qui nofle debcnt,talem
de perimio poenitentiam imponi debere,qualem & de
adultcrio, & de fornicatione, & de homicidio lponte
commi(To,5c de esteris criminalibus vitiis. Si quis ve¬
ro perpetrato periurio,aut quolibet criminali peccato,
timens poenitentiam £ longam, ad confellioncm ve¬
nite noluerit,ab ecclelia repellendus eft,liue a comtnu
nione, & confortio tidelium, vt nullus cum eo come-
dat,neque bibat,nequc ;  oret>neq>ind0mo fuacum
recipiat.

€f'Burchardua etiam , Polycarpty> & Iuo citant ex Eutychia-
710.I nuentum vero eff inter cjuadam capitula Thcodulphi rpt-
Jcopi,A tir e lian en Ji s ad fuos presbyteros feripta, cap. 26. qua in
antiquo codice Roma habentur.

I ^ff Nequeoret- ] ^Additum td eff ex Theodulpho, 'Bur-
thardo,ty luone.

Q^V A S T I O II.

Q V'od autem periurium Jit falfum iurare, facilepro-
batur sAitenim  Auguftinus in libro Pfalmorum
fuper [/V ornim eff terra.]

C. I- *[ Peierat qui ali ter fatfurus eff,
ejuam promittit.

I N dolo iurat,quialiterfa<fturus eft,quam promittit,
cum periurium lit ncquiter decipere credentem.
ffO^od hic citat*r ex.B.sAuguffthO inglojja interlineart Pfal
T»i 7 j.tn verfNcc  iurauit in do\o, ref eri ur ex Ca/todoro.

C. II. *[Šl* os  debeat habere comitei tujiu-
randum.

J tem  Hieronymus fuper Hieremiam,ltb.r.
ad c- 4 “

A Nimaduertcndum c  eft,quod iufiurandum hos
habeat comites, veritatein, ludicium, atquc iufti-
tiam. Si ifta defuennt, nequaquam erit iuraincmum,
fed periurium.

* I tem ,quifalfum iurat, mentitur. tMentiendo autem iurare,

ttihil alittd eif ,quam peierare. f/Cum ergo omnes,qui locjuun -
tur mendacium,perdendt Jinr,iuxta illud Pfalmifla: d [Per-
des omnes, qui locjuuntur mendacium.] multo magtt damna
bila funt , qui menrtendopeierare conuincuntur : tjutx nomen
De//ut in vanum ajfumunt. 1 \Sed  c aliud eff f a'(Um iura¬
re.aliud iurare in dolo. N on enim omnu qui ali terfatfurui e(l
tjuampromitri^m ao’o iurat. Licet enim ^ipoffolta a/iterfa-
čfuriu cjfet ,quam promittertt C*ri*thiu m prima epif/ola y

3  Poly . 1 .6 .tit.11 .lAnfel.l.n c 7 ?.Burch.l 12.0.14. fuo p./7 .
t' 7 t-  b al.pctnitenttA longam ar um nam.  c Sent.j. diff.jp,
Iho p.i2.t.2i.Pann.l.t,c.i2j.  d PJal,j %  e Stnt.fbtd.

a cum air,  [ Veniam ad vo.<i] non tamen in dolo iurauit, tut
mendaciter prom/Jit. I Hecnim in delo tiirat ,autmedaciterpn-
minitjn mitu rnente eff , mnJic fefachirum vtpromittit.lile
autem,quipromittit falfum,quodpurat verum,nccrn dolo in*
rat,nec mendaciter promittit.

C. 111. *J'De eo, qtd iurat falfum,quo d pu~
tat v o um.

Vnde  Auguftinus de v er bit kA poffoli,Jem.

28 al.30.

H Omines b  falfum iurant,vel cum falluTjVel cum
failuntur A ut enim putat hotno venim el)'e quod
falfum eft,& temere iurattaut It ir, vel putat falfunt ef-
fe,& tamen pro vero iurat, fe nihilontimts ciim liele*
re iurat. Diftantautem ‘ ifla pcriurta quaduocora-
memoraui. Fac / illum iurare, qui venim putat efle,
pro quo iurat verum putat clVe,& tame fallum eft noti
exanimoifte peierat, ^ fallirur: hoc pro vero habet,
quod falfum eft.non pro re faNa fciens iurarionem in-
terponit.Daaliumquifcitfalfum efle Videris,quam
tfta deieftandalit belina,& de rebus humanisestet-
minanda. Quis enim hoc tieri velit !  Ontnes homiu ct
talia deteftantur. Facalium, qui pufatfalfum efle,K
iurat tanquam verum fir,& forte verum eft. Verbigr**
tia(vtintelligatis) pl uit in illo loco? interrogas hotnt'
nem:& putat non pluifle.St ad negotium ciuscoinp e '
tir vt dicat p!uit: fed putat non pluilfe: Dicicur ei.vcrc
plutt ? vere & iurat: 1  & tamen pluit ibi: fedillf» e '
lcit.fe putat non pUilfe. periurus eft. I.itercft qu t,n '
admodum verbum procedat exanimo.Rcam 1 i n 3 111111
non facit,nili ntens rea.

I ^ Fac illum.] Ste eriant tpudIuonem,(r in vito V* r ‘ cin *
coducfermonum B ^Au.ufl (j- :n ^iniuerp.cdltmnt' %f ml>
aliit eft,  facilius iurat. .

-  ^[Et iurat] htc funt tx trirhditr *

cm jit inrcger.T^ri cjfc enim eft prserdere iurament*m,v' P
periurtu J k  ar ur , c ni m  iuramenti in todiribut Orariit/^

crar mentio.^ilia etiam nonnulU funt cmendata .

fthua erjro mem huitu non trat rea ( n.ftiebateni' n  J*^
tjje,cjuod turaiut ejjc vetu Jnec tem tre, tel neglirc’ ,!!r ‘ jjj,
magna dtligentta videbaturfibi drprehendijje  i***’?* [rVli
rautr fal/icm,petiurij tcm  nejuacjuam ebi cudicfil 111 '  j ;|f
cjuod dicitur.cjMi falfum iurat,mentitur, non  t mutrj*' 1
i uredi rt debet . '2fgn enim omnu, tjui falfum dud. mctLl
ftsut nec omnu,cjut mentitur, falfum dnit.

C. XIII. ij i\2 n  off mentiri, dicere
cjuod putat verum,

'Vnde  Auguftinus in Enchindtog.lt.

I S e autem.qui mentitur ea,contra id, quoe- inl it ,,

fentit,loquiturvoluntatefallendi. flEt vtll ' i , VC |( j'
propterca inftituta funt,non perqu? fe inuicein 1 ’ 1 ’.,^
nes fallant.fed perquaequilquem altenus

cogitationcs fuas , proferat. Verbis ergovti 11 *
ciam,non ad quod inftituta funt peccatuin elf * c ,-

deo vllum mendacium putandum eft non

tum , quia poflumus altquando alicui prodeft^p,-

tiendo. Poftumus enim&furando,lipaupf r : c  J|i-

lam datur, fentit commodum, & diues,cui .jtO 111
tur, non fentit incommodum , nec ideo tal«
quifquam dixerit nonclle peccatum. tr e. c  '/■
mo / mentiens iudicandus eft.quidicitfalft""|)ili 1

putat verum:quoiuam, quantumin ipfoeft.i ,0  ^pje
ipfe,fcdfallitut. 2?on itaquemendacij,fedal |< l, |t  /,
temeriiatisarguendus eft,quifalla incautus^jn 1 '
ac pro veris habet: potiusq; econttatio. quaitt“' fd'
pfo eft, mentitur ille, qui dicit verum, quodP u '
fum. Ouatum enim ad animum eius attinet.tT^/

-^-----

a t.Cor.li.  b Sent.J.di/b J9 lnop.ri.c.! 9 ,P‘' n ’'' c t ,U'
c al.ramen.  J alperturari]orig.  e a/.Omnit.]
dili.)S,  f Sent.ibid.Pan>ui t.CJ)},luop.ii.l.lt'  »

pro vem habet .J ong.

757 Catifa XXII, Quacft. IT.

quodfentit, hocdicit.no verum dicit: quarmiis vcrum
inucniaiur cflcdicit. Nec vilo modo liber eft .1  mei *
dacio,qui orc nefciens verum loquitur, fciens autcm
TO'un tal c mentitur. Non conlideratis itaquc rebus i-
plis,deqttibas aliquid dicitur, fed fola intentione di-
centi$,inelioi eft, qui nefciens falfum dicit, quoniam
id verum putat, qttani qui mentiendi animum fciens
gerit.ncfcicns verum eile quod dicit.

C. V. mentitur,qui animum fallendi

ntn babet.

Item  Clelafius Papa.

B EattisPaulus Apoftolus nonideo (quod abfit)fe-
fellifle credendus eft, aut fibiextitificContrarius,
quoniamcumad Hifpanosfepromifiifet iturum , dif-
politione diuina maioribus occupatus ex caufis, im-
pjerenonpotuitquod promifit.Quantum enim ipfius
vdlumatis intcrfuit.hoc pronuntiauit, quod renera vo
Ittifletefficere.Qu_antum enim ad diuini feereta confi-
lij (quai,vt bomo, omnianoh potuit, licet fpirituDei
plenus, agnoiiere ) fuperna praetermifit difpofitione
pntuentus.Necquia B.Petrus apoftoius pro aftebbu di-
uins rcueientiie ipfi Domino refpondit [Nonla-
uabis mihi pedes in sternum,] fefelliiTe(quod abfit)
aut in fua putabitur minime coftitiffe fententia , quia
mo.teidem diuin® voluntati cefierit , Sc quod fedixe-
latnonefiefadburum, caufis aftričbus humana falutis
pafiiis eft prona volunrate faciendum.

Z- pars. I lle er ga [a!funt i ur ati d'} mentitur, Qui /cit falfum
cjfc ijuodinrat.Elf enim mendaciumfvt cAugu/fimu  b ait J
falfa/ignifcatio vocit cum volunrate fallendi. Sed cumfallere
femperfit voluntatie,falli autem.vel injirmi tatu,vel temerira-
tu,grauiut autcm fit tjuod ex volunrate,qud mejuod ex teme-
titate,vel infirmitare procedit: ali cjuando'cbtingit falli vel nul
ium,vet minimum e/jepeccatum: aliquando ex ipfa retam va
na (or.fdcratitmt »umu ejfe faUere,qudm falli.

C. VI- CFalli in bu,cjuaadfidcmncn perti-
nent,autparuum.aut nullum cH
peccatum.

Vnde  Ailgtlftinus in Bnebiridie,  e c. ir.

TN quibus rebus nihil intereftad capeflendum Dei
a tcgnum.vtram credantur.an non, 8c vtrum vera fiue
fuitiiueputcntur, an falfa;inhis errare,id eft, aliud
ptoalio putare,non arbitrandum eft cfic peccatum,
eft,minimum efleatquelcuiffimum.

C. VII. In bit que ad fidem pertinent,
granitu ril falli ,quam aliol decipere.

Idem in Encbiridio c.is .

7S i ipfarum confiderarionererum, qux dicuntur,

■Itantum intereft quia fiue quis failatur.fiue mentia-
Wt,vtcunque « falli,quam metiri, minus eft malum,
quantum pertinetadhominis voluntatem tamen Ion
.getolerabiiius eft in liis,qua: a religione leiunfta funt,
ffletiti, quam inhis.fine quorumfideveInotitiaDeus
tolinon poteft.falli.

f-dpbd Tl.^duguf}itium,nec malto alirer apud Umnem legi-
ttrJn ipfarum autcm,que dicuntur, confidcratkme re¬
tam tarnam intereft,qua in re quifq; failatur.fiue men
natur, vt cum falli, qu'am mentiri minus fit malum,
tptantum pertinet ad hominis voluntatem, tamen Ion
ge tolctabilius fit in his, Sc c Verjem olgbjfam in verjic.

Vtcunque.«/.vbiounque, m ”i mu tat um.

S-pars. j temino d dicirur  f [Pcrde:< jomnes, oni locjuun-
.turmendacium^non de cmnt mendado intelii/tčdum eft.Stint
Mmnjendada  in cjhUjhs  cr/ifit aliejua culpa,non ta
amt> «bilU{Unt: immb tanauam non mendac : a habenda

758

PciureiurandoJc
periurio.

funt Sunt ir alia mendacia , tjua funt graititrii tuba, de qnr-
l u, intel!igiriir.\Perdci ottnit' ,c>ul ioejuuntur mendaciumd]Ve
aurem apparcat,au& mendacia Jint venialia,ir ejtia damnabi-
lia,dithngucndum e[t,quorfutt gene ra mendacij.

C. VIII.  y fjuot funtgenera mendacij,

De qmbtu  A u gl) ft in \\s fcrilnt m libro de
mtndacia,c.l4.

P Rimum « eftcapitalemendacium ,longequefu-
giendum, quodfit in dočlrinare!igionis,ad quod
mendacium nullaconditionequifquam debet addu-
ci. Secundum autem,vt alictiiem ladat iniufte,quod Sc
tale eft,vtnulli profit,8c obutalicui. Tertium quodita
prodcftalten. vt obfit alteri quamuis lionadimmun-
ditiamobfit corpora!cm.Quartum quodfitfolamcn-
tiendi,fallendiq;libidine: quod mirum h  raendaciii
eft.Quintum, quod fit placendicupiditate de fuauilo-
quio. His omnibus penitus emtatis,atquereieftis,fe-
quitur fextum gertus,quod Sc nulliobett,&prodeft a-
hcui.velutifiquifpiampecuniaalicuiusiniufte r tol*
lendam fcicns,vbi ftt,nefcire fe mentiatur,quocunque
2  interrogante.Septimum,quod St nulli obeft.Scpro-
deft alicui: velutili nolit hominem ad tnortem quxfi-
tum proderejmentiatur.dr.piiidcrn.Oclauum eft gemrs
mendacij,quod Sc nulli obeft, & ad hocprodeft, vtab
immunditia corporali aliquem tueatur.cy-q.c.z).e*Non
eft igiturmentiendum in doftrina pictatis . magnum
enim fcelus eft, & primum genus deteftabilis menda¬
cij. Non eft mendacium fecundo genere,quia nulli fa-
cienda iniuriacft. Non eftmentiendumtettiogenerc,
quia nulli cum alterius iniutia confulendum eft. Non
eft mentiendum quarto genere,propter mendacij libi-
dmem,qux perfeipfam vitiofa eft. Non eftmentien-
dumquinto genere,quianec ipfaveritas fine c  pla-
cendi hominibus enuntianda eft;quanto minus men*
dacium!quodperfeipfum,quia mendacium cft,vtique
turpeeft. Non eft mentiendum fextogenere:neque«-
nimrečbeetiam teftimonij veritas procuiufquam tem ■
porali commodo,acfalute corrumpitur, ad fempiter-
nim verofalutem nullus duccndus eft,opitulatemen
dacio.dr.p Neque feptimo genere mentiendum. Non
enim cuiufquam commoditas, aut falus temporalis
perficiendxfidciprxferendaeft. Nec fequifqua 3  in
fefle fačlis noftristam malemoueri fentiat,vt fiate-
tiam animo deterior, longeque a pietate remotior.
drq-Neco£lauo genere mentiendum eft:quia Sc in bo-,
nis caftitas animi pudiciti® -f corporis prafertut: 8c
in malis id, quod ipfi facimus, eo quod beri linimus,
nobis damnabilius eft. f hi hisautem odbo generibus
tanto quifque minus peccat.cum mentitur, quanto 3
magis a prilito rccedit. Quifquis autcm cflealiquc«J
genus mendacij,quod peccatum nonfitputauerit, dc-
ipiet feipfum turpiter, cum honeftum fedeceptorcm
arbittaturaliorum.

C Inilifte.] -eUeff ab originali voxifta,prt aua m duobtu

a  Ioan.i

r  ^ I" l'Uo ad Confcntium tantra mendacium,

Uti,, Pan ’ US c  ' :r -  d  S«** *™*- 3 b.

Spr tl j ; j* > P ‘' n "- Ls - ( -‘d‘- I «'>p.ii.c.ri.  c al.vbuunque.

Grariani codicibtu t^irur^i ufte.

2  ^fQuocunq; mterrogante.] uAdditn bitefunttx origs

3  ^[Se quifquam.] ^dpud B.uJu^ufinurn,^ Utonem eft,
Kcc fi quifquam in refte faftis noftris tam male mo-
uetlir, vt fiat etiam inimo deterior, longeqj a pietate
remotior; propterea redle fa&a defierenda lunt. Sed<6
s hfam in yerf  rečle faa:is.won eft mu: at n m.

4 ^Pudiciti#.] is4pudeofdem habetur,  pudicitia corpo-
ris,&: in malis id,quod ipfi facimus, eo quod fierifini-
muSjiraius eft St deadem mufa. obffititne rnuraretur.

\  HQ.uanto magis. } InortpnaU iegitur,  quanto emer-
git ad očlauum tanto amplitis, quanto deuergit ad pri
m n m Sed eratghjja tn ver/,  rccedit.

a Sent.g.diFf.jsJuop.n.c.i.Pann.l.i.C124.  b mcrumfL

C 4 Uaufa.

£b z

759

c. rx.

DeiureluTinJo&
periurio.

fNon licetalieui humilitatit caufa
mentiri.

Item  Auguftinus de orerbit ^dpoFfolt fermone
31. at. 2  p.

4. Vm <* humilitatiscaula mentiris , fi non eras
ps V-v peccator. antcquam mentireris,mentiendo effi
ceris quod euitaueras. Veritas in tc non eft, nifi te ita
diaeris peccatorem.vt etiam efle cognofcas.Veritas au
tem ipfaeft,vtquod es,dicas . Namquomodo efthu-
militas.vbi regnat falfitas. 1

C. A'. tfVeeodcm.

I lcem  Gregorius lib.t6,moralium.c.t.

Ncautefant ‘  humiles,qui fe mendacio illaqueat,
l ,<qincaute Cant.jSic inplertjfejue manufiriptii.vu/gata /e-
(Hocrat,  Incauti funt bomines. IntegerttutcmB. Gregorij
to l  w fic  Ziaiff.Incaute funt homincs,qui fe mendacio il-
laqueant, dum arrogantiam vitant, immb mentienda
fuperbiunt: quiacontra veritaters fc ciigunt,quam re-
Hnquunt.

C. XI. IfNon licet mentiri,vtarrogantia
'uiterur.

trem  Auguftinus fuper loannem.tralfatu 43.

N  On ita caueatur arrogantia.vt veritas rclinquatur.
C. XII. t[ 1{on omr.e mendacium  <tj«e
peccatum eff.

Idem in £nchiridio,c.rS.

M ihi * autem videtur peccatum efle quidemom-
ne mendacium: fed multum intetefle, quo ani
mo,& quibus de rebus quifque mentiatur. Non enim
lic peccat rlle,qui confuledi,quomodo ille,qui nocen-
di voluntate mentiturmec tantum nocet,qui viatorem
mentiendoinaduerfum c  iter mittit,quantum is,qui
viam vita: mendacio fallente deprauat.
ff »ulia :n hoccapire funt induita, ir alia cmtndat4 ex

£. uguffino, ir luoni.

C. XIII. ^ r l^pn cff ali quo modo quilibet
decipiendus

Item  Auguftinus in libro de confliilu vitiorum,
arque virtutum.c.19.

N  Ec <1  artificiofo mendacio, e  necfimpliciverbo
oportet decipere quenquam:quia quomodolibet
1  mentitur quis,occidit animam.

I C Q|101 n o d 0 1 1 b C t. ] In ipfolikello  /cg!fKi-,quolibet artis
modo mentiatur, os, quod mentitur, occidit animam.
Sed luo cum Gratie.no concordat.

C.  XIIII. tj Pro temporali vita alicuiue
perfeftus mentiri non debet.

Item  Auguftinus in quinto Pfalmo od vbrjic.

[Perdei onines qui loquunturi]

N E f  quis arbitretur perfefbum Sc fpiritualem ho
minem pro ifta temporali vita,in cuius morte no
occiditurliue fua, iiue alterius anima, debete mentiri.
Quoniam aliud eft mentiri, aliud eft verum occultare:
fi quidem aliud eft falfum dicere, aliud,verum tacere;
vt fi quis forte vel ad iftam vifibilem mortem non vult
Kominem prodere.paratus efle debet verum occulta-
ie,nonfaI(um dicere, vtnequeprodat,neque mentia-
tur.neoccidat animam fuam pro corpore alterius.drq.
qjDuo funt omnino genera mendaciorum, in quibus
non eft magna culpa: fed tamen non funt line culpa,
curn aut iocamur.aut.vt proximisprofimus, metimur.
lllud primum in iocando ideo non eft pcrniciofifli-
jnum,quianonfailit. Nouitenim ille,cuidicitur,ioci
caufa efle diftum.Secundum autem ideo minus S  eft,
quiaretinet nonnullam bcneuOlentiam . lllud vero,
quodnon habetduplexcor,necmendacium quidem

a luop.t2.c.43.Pann.l.t.c.n!,  b Iuop rt.c.ft.  c al.di-
Utrfitm.  d Iuop.it. e.44.  e al.ingenio.  f ~dn fl.it. ca 73.
luo p.rt. c.4č.'Panner.l,t,ta.'So. In confil.Ttltrantj. ca.t.
$ al-mitim.

Dccreti Secunda Pars,

760

dicendum eft,tanquam,verbi gratia,(i cuigladius cont
medetur,8cpromittat feredditurum.eiim ille,qui cont
mendauit, popofcerit; ii fortegladium fuum repctat
furens, manifeftum eft tune non efle reddendum, ne
vel feoccidat, vel ahos; doneč ei fanitas reftituatut.
Hic ideo non habet duplex cor,quia ille,cui commen-
darus eft gladius, cum promittebat fe redditurumpo-
fcenti.non cogitabat furentem pofle repetere
glManifeftum r  eft non efle culpandum aliquandove
rum tacere:falfum autem dicere non inueniturconcef
fum efle perfe&is.

1  Manifeftum.] ^dpud B .^duguffinumhacantecedunt,
verum autem occultauit Sc Dominus, cum difeipulis
nondum idoneis dixit: Multa habeo vobis dicere, ledi
nune non poteftis potrate illa. ir ^Ipoltoliu Pautm,cui»
«<>:Non potuiloqui vobis,quafi fpiritualibus.fcd qiU'
fi carnalibus. Vnde manifeftum ett,8cc.

C. XV. y No ffropecearo, alterius faluticen-
fulere non debemus.

Idem in libro centra mendacium,c. 17.

F Aciat * homo etiam pro temporali hominumfa-
lute,quod poteft. Cum autem ad hunc articulum
ventum tuerit vttali faluticonfulere.nili peccando,
non podit,ia fccxiftimetnonhabere quidfaciat:quan
do id reliquu efle perfpexerit,quod non / reftefacUn
r qjNon.] .Addita cfl negatio cx originali,t? hunt:ftj,t‘
nim glojfa impediebat.

C. XVI. fVeeodem.

Item  Ifidorus in fjnonimu,  b c.rs.

O Mne c genns mendacij fummopere fugerneceJ'

fu,necftudioloquaris falfummec vt priftes.mtn
tiri ftudeas: nec qualibet fallacia vitam alicums defe*
des.Caue mendacium in omnibus.

C. XVII. g[T ieeodem.

Item  Auguftinus in tib.de mendacio,e.(.  ,

S I quisad te confugiat,qui mendacio tuo po® 1
motte liberari, non es mentirurus. Os enim q ll0 “
mentitur,occidit animam ir.j'. gfCiim ergomen 1 '^'
do vita xrerna amittitur, nunquam pro cuiulq uan1 w '
ta temporali mentiendum eft.
fCapur boe abcff a plerifjue vetuffit , ir in dudm l"
nomine Talca.

C. XVIII. reputanturmendacibi

cum ea.tjua non funt.ioco dieuntur.

Item  Auguftinus in libro rjuaSIionum <jtn.44-

Cjuai}.i4s.

Q Vod d  autem ait fratribus fuis Iofcph:

batis,q»ia augurioauguratur ho!no,qualiscgo_l
de hoc augurio etiam mandauit eis dicendum p« n®'
minem fuum,quid fibi velit,quxri folet. An quianO'
fcrio.fcd ioco diftum eft,vt exitus docuit,no eft h
dum mendacium?Mendacia enim a mendacibus k 1 ’
aguntur,non ioco. Cum autem,qus non funt,taq“ J
ioco dieuntur,non deputantur mendacia.

SedinverereTeffamento multa permittebantur .1^
txemplu hodie vti neniicet.

C. XIX, e Vetetum euemplo mentiri mn

Vnde  Gregorius lib.rS.morale. 1. ^  ^

fen 0 '

d’ 1 '

tributionem iniurix, qux infirmis rllieeoncefla
fibi noccrcnon pofTc.Qu*omniacunčlisliqufi(l ^
ta animaduerfionc veritas infcquitur :qu.x n0 ‘ )lS
iignificationis fuxvmbrapoftpofita^in vera ciin
claratur. _

a luop.n.c.4>. Pann.l.t.c.rtd.  b Capit.de
Teccn.imprcjf.frJimtU I2.de/i4mm0 l/on^ca.f. c  * ^
c.+i).Pann.l.S.€.i2Im  fM*#*"****

Iho  p.rt .e.ft.  c xx  ^0

umac  uicguuus

S I e quis:per vetus Teftamentum vultrHun'; 1 ''

mendacium^uia minus illic quihufda fortafle ^
cuerit dicat necefle.eft rerum alienarum raptuni'

761

c.

Caufa XXII. Qux{\.  II.

X X. ff Obffetrices dr pietate remuncrata,
de mendaiio funt punti*.

Idem eod-hb.c.2 .

S I cfuilibct culpa fcciucnti folet pia opcratione pur •
gari;quanto magis n$c facillime abftergitur,quam
»ater boni operiš pictas ipla coinitatur?Nonnulli ve¬
ro de cbftctricum fallacia conantur aflcrere hoc men¬
dacij genus n on efle peccatu > maxime,qu 6 d illis men-
tientibus fcriptumeft quiaxdificauit illis Domi-
nus domos. Ia qua magis compenfatione cognofci-
tur,quid mendacij culpa mereatur. Nam bcnignitatis
carummerces, qure.eis in aeterna potuir vita retribui,
pmnilfa ^ culpa mendacij, in tcrrenam eft recom-
pcnfationem declinata.

^Abraham qno% locjuens ad pueros fuos ait:  c [Sedete hic
cumaJino:cgo frpuer iUttc vfquc pertranfbimus: fr cum ado -
rancwnus, reuertemur ad vos-J] liter ali ud Jcfatiurum delibe-
raret,umen excujhtur mendacio. Vnde ^Ambrojius in libro de
fitriarchis. CfPtophcrauit  d ^Abraham ,qu. o d ignorabat.lpje
filus difponebat redite immolato filio. Sed Dominus pet os eius
locutus eff^uodparabat. Captiose autem loquebatur cum fer-
udisjue eogntro negoiio, ant impediret aliqius, ant gcrntiu ob-
freperet,autjleru.

j.pars. Qu<xndoque aliquid iubcndo Jignificamus vellefie-
n.tpsodtamvifim nolumtujcdexparimetum obedientia qua-
tinius.-fcuf Abraham a Deotentatus tegtiur,  e asm iujfus
eihmmolare fihum,quem D ornima nolebat ab eo occidi. Vnde
in eodcm libro idem  f Ambro f us.[CJ N on enim volebat D era
irmolari a patrefilium:nec implcri boe murna’volebat, qui o-
pro filio immolandam obtulit: Jed tentabat ajfeff um pa¬
tru, fi Dtipraceptapraferretfilia.~] frffi IfNgn initcias inejuit ,

"manam in puerum: necjue facias ei cjutdpiam.  ] &f..  [ Ajfe-
ffitmtuum in q ut Jiui,n on f ati um exrgi:.tetaui mentem mam,
fietiam filio diletiijtimo non parceres propter me . tijonaufe-
m^noddonaai ipfe: nec haredem inuideo, quem largitus fum
habenti .']

C. XXI. %Simu Utio vtilis eff, fr in temporc
ajfumenda.

Item  Hierony m us in epifl.ad Ga/atas, c. 2 .

V Tilemfimulat!onem,& in tempore affiimendam,

Iehu regis Ifrael nos doceat exemplum: S  qui
cumnoapotuifTet interficere facerdotes Baal,nifife
finxi(fttvellc idolum colere, dixit: [fiongregate mihiom-
nes facerdotes Baal. Sitnim rex AJiab Jeruiuit Baal m pau -
c H)*go feraiam ei in mu/tts.J  Et Dauid, ^ quando muta-
uitfaciem fuam coram Abimelech, & dimifit^um, 6 c
abiit. Nec mirura quamuis iuftos homines>tamen ali-
fimulare pro tempore ob fuam & aliorum faiu-
,c m:cum & ipfe Dominus nofter non habens peccatu,

Hc c catnem peccati, fimulationem peccatricis carnis
iflitmpferit: vteondemnans in čarne peccatum.nos in
Ic faceret iuftitiam .Dei.

Ecce,q ua mendacia Jint venia!ia,& qua damnabilia. CJ Sed-
9 «ar;>wr quare duat lAagufHnm  , non ejfe mentiendum pro
temporah vita alnuitts: cum ^Abraham  i dcfcendčns in ts£-
Dptam rogauerit Saram y vt fororem ena Je ejfe mentirctur,di+

<eiu: [Noni, ejuodpuhlora Jrs mu/ter : ir J no d cum vi deri nt te
^SJptijidifturi funt, vxor Ulita cH.interficient me-, dr te re-
fi r Hbant.. Dicergfi. objecro te, quodJoror meaJis.vel benefit
propterte^dr vinar anima mea obgratiam tuiJ] Sed *A-
4  Ar nnon mcndacmm dici,fed -veram taceri vol uit.

XXII. CJ Ouomodo iAbrakam c.vcujetur
a mcndaciotfHi Saram fororem fuam-
ejfe dixit.

Vnde idem  Auguftinus-<w>.i« ^uafJio.

§enej.q*6 % .

^ a ^‘P ro  admijfa.  c Gene fiz:
. J 4?n -> c - S ’ c  Genefiz2.  t Ibid.in Princii
11  t-R'f-91.  i Gtnefn.

f>Re f.

e gio.

d l.i.de \A-
Ibid.inprincipio capitis  f A -g

De tu ret uran do dr *7 f

porturto. /O *

U Virinir, cur parriarclu mentiri voluit, vt dicerer
Saram fororem fuam: 5 cnon potius Deo commi-
lits qui li vellet, eius pudicitiam apud Pharaonem fer-
uare poflet.Sed veritatem voluit celari,non mendaciii
dici.Sororenim dicitur,quia filia fratris crat Et in hoc
ollenditur, quod nemo debet tetarc Deum fuum dum
habetquodrationabilicon(iliofaciat. Fecit a  quod
potuit: quod non potuit, Deo commilit, in quem fpe-
rauit:nec eum fides,aut fpes fefellit. Si autem interro-
gatus illam foeminam indicaflet vxorc:n,duas res tuč-
das committeiet Deo, 5 c vitam,& vxoris pudicitiam.
CJln qutfhone ipja vigefmajcxta non funt omnia verba hit¬
ita iapitu.lr.fed cenfctturn efi etiitm ex ltb.22 .contra Fauflum,
dr contra Secundinum,dr ex a/iit locu.

Item opponiturrfuo d Tacob  b mentiendo dr Jibiprofuit,dr
alijnocuit:nectamen reprehenditur,Jedcommeudatur. Sedla-
cob dicendo Je ejfe EJdu primogenitum, non esl mentitus. Non
enim dixit fe ejfe primogenitum , najcendo, fed ius primogeni-
turafUo vendente,rite adeundo. Sic dr Ckriffm loannem di-
xit  c ejfe Heliam,non perjona, fed imitarione virtutu. Erat
ergo lat ob Efau, non najcendo, vt diximut r ftd emptione pri-
mogenitura, de non pnmogcnito in primogenitum tranjeundo:
Jicut & ipfeEfau primogenita vendendo  , de primogenito non
primogenirus fieri meruit. Sic dr i udar,cum ejfentfilsj ^Abra¬
li a čarne , quia nonfuerunt filtj eius imitartone  , non deputati-
tur interfilios^Abrahajcd dicunturfiltj dtaboti:culico fihj funt y  ■
non najcendo, fed imitando. Vnde a Domino audire merue-
runt.  d [ Sifiltj  w A braka eftis,opera Abraha facite:nunc au¬
tem (juaritis me interficere , hominem  , qui veritatem locutus
fum vobis. Hoc ^Abraham non fecit. Vos ex patre diabolo effu t
& defderia patru veffri facerc vultis.  ] Econtra gtntiles,
cum feeundum originem carnis ab ^Abraham ejfent alieni, ta¬
men imi tat ionefidci, dr.iufhtia fuccejferunt in filio s *A braka.
Vnde ab  _ApoHolo  C dicitur eijdem: [Si autem CbriFh\eig<?
^Abraha femen eJiisf^Hinc idem ^Apojlolus feribens  f Roma-
nufl.it; [O tu ludae,Jt ctrcumcidaru , nec legem obferues , ctr-
cumcijfo tuapraputium fatla eff:quomodo fr praputnim,f it*
JUttas legu cuftodiatjn circumci/ionemreputatur . ] Prafertur
ergo y  vtex pramtfu colltgitur , imitatio operiš origini carnu.
Veraciter ergo,non mendaciter Iacob fe dixit Efau ejfe:nec men
tiendo yfed verum dicendo fbt profuit, alteri vero non nocuit:
quia beneditUonem Jibi debi tam accepit , non ahenam  g fur-
ripuit. CJ Epijcopiu vero 1 El e,de qiu> agitur , fr Jifa.Jum tura-
uit,tamen quia,vtJupra diflum ejl,ream h hnguamnon fi¬
at ntjirea mens ; nequaquam reus pariurij babetur . Probatur
hoc ctiam exemplo Saulu-,(]ui cum ejfet pugnaturus contra P ki
liHaos , iurauit fe interfefturum quicunque anre folis oecafum
comederet. lonacbas  i autemfilius eius non audito Trgu /ura-
mento, cum pugnando magnam h o (h um firagem dedtjj/t, fr
falutemfccijferin Ifrael y farne laborant , vidit fauummellis t
quem regia virga,quamgeflabat in manibus,accepit , fr come-
dit: Jlatimtjg ocuh,quos Jere James claujerat,aperti funt, fr fa-
aes eius ex kitar at a esl. ffuo compcrro, Saut voluit cum dare
nect: fed precibuss fr piapopuli Juppiicatione plačat us  , mortis
reuocauit fententiam.ne iuterficeretur iUe,per fjuem falus data
erat in IJrael,fr quo pugnantc.de manibus hofitumpopulus il-
lic liberatus fuerat. EcceSaulfal um iurauit,qma cjuodiure-
iurando fefatfurum decreuit.prccibuspopuli reuocatus  k no n
fecit. Nec tamen permrij reus arguitur  j tjuia, ju.ant um in 1-
pfo fuit , cjuodiurauit, implcmt, dum- fententiam mortis in Ji-
tiurn dedit) quam non tarnali ajfcčtu ,fcd populi fupphcatio¬
ne reuocauit.

C

Q_v ASTl O: I 11.

Vm ergo,vt rat ione,fr exemplo monffratum ejl,epi-
Jcopus reus 1  penurij non ejfet , conjueta obedicntia ab
arcbidiacono Jibi dcncgari „non debuit: cum etiamji

A l.z 2 .contra Fauflum,c. fr rurfius j 6.  b G enef 22 .

fr 2  f. c  %Matth.n.  d loan.f . C i.fonnth.4..  f Rom.2.

g altunii.  b S.ead.homtnes.  i i.Re^.21.  k al.proisocatHs .

Bb i

763

Deiurelurando &
periurio.

eri m inofum i Uum ejfe conffaret, ant e diffinitiiiAtn tamen fen-
tentiam } vt fupra monffratum cif, nulli clericorum fuorum al>
eo liceret dijčedere. C on fiat ergo illicttum.sjfe quod arcbidiaco-
nue i uram en to firmauit.

Vnde merito quaritur^an debeat feruarijVel non,

Decreti Secunda Fars.

74

t

C. 1.

qj y  a  s t  i o im.

Vodautem iUicita iurarnenta feruOri nonde-
beant, in Tolctano concilio i.cap .2  .legitur:
in quo (icf.atu.tum eff.

51 1 Melitit eff vetaJfulta promifiionis
non implere^auitm crimen committcre.

S I A  publicis facmmentorum geftis (quod Deits a-
uertat)a quibuftibot illicita, vel non extitiflet ^
conditio allegata,qu£ aut iugulare animam patris^aut
agerc compcllcrct ftuprum iacratifTima: virginis: nun-
quid non ^tolerabilius eflfet ftulra promiflionis vota
reiicere,quam per inutilium promiflorumcuftodiam,
cxborrcndam criminum implercmenfuram ?

■ C. 11. ff Aliquando non expeditpromijfum
feruare ftcramentum.

'Itcm  Ambroiius de officiisdib.r.c,;o .

St r  etiam contra oflicium nonnunquam Foltic-
Jtl reprom(flum,facrametttum cuftodire: 1  vt Hero-
dcs, d  qui iurauit,quoniam,quidquid petitnm eflct,
daret filije Herodiadis& nečem Ioannis prad&tit, ne
p ro mi (lum n ega ret.

1 «l Cuftodire.]c^afi/><t eff vox ifa ex originaliconcilio-To-
Ictanojn quo refertur.

J tem in ftrmonc S.  Auguftini e  epifcopi de Decollatione
S. Ioannis Baptiffa, cjuific incipit: .£Ch?*  fant}um Suange-
Ivum legcrctur.  3

Č. I i'I. 'fičtds 'fuity quod D aut d N obal*

jficHt iuraucrat>non occiderit *

Vbd f  Dauid iuramentum per fanguinis cfFufio-
nem non impleuit, maior pietas fuit. Video 1
i)auid pium hominem, Če fančlum in temerariam iu-
rationem cecidiffc, & maluifle non facere, quod iura
uerat, quam mrationem luam fufo hominis (anguine
implerc.

1 Video.] H a c funt verba B.^Auguflini in eo fermo*e.<An
tecedentia autem videntur (uram a qu&dam: n ec funtapud I-
uonem y aut in Pannermia.

C. II II. 51 Deeodem .

Idem ibid. •

I Vrauit X Dauid temere j fed non impleuit iuratio-
nem maiori pietate.e*r-f. 51 Ecce fančlus Dauid non
quidem iratus fanguinem hominis fudit: fed eum fal-
lum iur?.ilenegarequis potcrit? De duobus peccatis
elegit minus;fed minus fuit illud in compararione
maioris. Nam per feipfum appenfum, magnum raa-
lum eft falfa iuratio.

C. V. fTurpiet vota fcruanda non funt.

Item  Ifidorus in/ynonymis y  h lib.i.  I

I N * malis promidii refcindefidem . Inturpivoto
muta decrctuni.quod incautc vouifti,nc facias. Jjn*
pia enim eft promiflio,qux fcelereadimpietui.

1  51 Secundo. ] Etiam B. Branims in vita IJidori memorat
duos fynonymorum librot. Etin fynonymu, qua nupercum a-
lih IJidori openbm funt Parifu nnprejfa , facile lot um haberet
dnu do m duos libros. N am ete pofferiore parte videtur fumptus
hbelliu de norma viucndi, qui in todem Panfio codice babe-
tur. ^4 Ir er autem Ubellua de ctn+empru mundi,qui & tbidem y
fr anreu ^intuerpta , fr $lim Venetm fub boe titulo , Iftdo-

a fuo p m.c.9 P annl.S.c.90,  b 4/. extitiffe con d iti o aUe-
gatur.Hid.in Tolet S. c Sent.j.diff.jV.Iuep.12 .ca.3. Pann.

d Mart.< 4 .  C S*rm ir.de fanfiu>cuiiuprincipium

Ig

eff. [P

g sent.ibid.luo tbid.Pann.l.g.e pj
fr f/o Partj; j.  i luop.i2.c.i2.JnTolctJ.c.2.fr tnTnbur.c.21.

rhuncfj  f Sent.ibtd- hiop 12.C.11. Pann.I.g .c.pa.

h fap. de medacio in im

rus de hominc« & tatione defiente, & dc hofnine ra-
tionc confolante, imprejfut eff , videtur epitome qu*ti<*>v
fynonymorum.

C. VI. tfbfoneffobjeruandumiurcimentumt
quo malum incautepromittitur.

Itcm  Beda in homil.  a 4 . 4 .. in N at ali Decollatie-
nis S.loannu.

S I b  aliquidfortenosincautius iuraflecontigcritf
quodobferuatum peiorcm vergat in exitum,libe-
re illud contilio falubriorc mutandam nouerimus.ac
magis inftante neceffitate peierandum nobis > qaani
pro vitando periurio in aliud crime grauius efle diucf"
tendum. Deniqj mrauit Dauid c  per Dominumocci-
dere Nabal virum ftultum,& impium,atqj omni3,qu?
adillum pertinerent,demoIiri. Sedad primamintcf'
ceftionem Abigailfoemin^ prudentis moxrcmifitnu-
nas,reuocauit enfem in vaginam, nequc aliquid culp*
fe tali periurio contraxifte doluit.

C. VII. 5F d )c  duobtu molit jnintv eligi
oportet.

Idem tbid.

N  On d  folum in iurando, fed in omni, quod agi'
mus, harc eft moderatio folertius obferuanda -X 1
ft in talem fortc lapfum verfuti hoftis inciderimusi^'
fidii*, ex quo line aliquo peccati contagio furgereno 51
pollimus, illum potius euadendi aditum petamuSi 1 *
quo minus periculi nos perpefluros efle cernimus.

C, VIII.  f Tolerabilitu eff iuramentum »M
implere y qudm quod turpe efi
facere.

Item  Ambrofius deoffetišJib.j.c.rt.
tt  Nufquifnuc e  limplicem Cermonem p referat.^
V fuum in lancftificatione poliideat: nec fratre fuii" 1
circumfctiptioue verborum inducat:nihilp«)< I '' , Y t
inhoneftum : aut fipromiferit.tolerabilius eft proni' 1 '
fum non facere,quam facere quod turpe (it. Sip l l c '
rique conftringunt feipfos iurifiurandi faeramento-
cura ipd cognouerint, promittendum non fuide’* 3 ^
eramentr tamen cdtemplationefaciuntquod(£°i?"
derunt:(icut dc Herode fupra fcripfimusr^ 11 ' l  i
trici pr.-emium turpiter promifit,crudeliterW ult  r!
pe, quod regnum pro faltatione promittitur i tt*“ e  ’
quod mors propheta pro iurifiurandi religione“° n *_
tur. Quanto tolerabilius tali fuiifet periuriumft cl  s
mento? Sitamenperiuriumpofiitdici^uodebr 111

iatervina iurauerat,quod euiratus <  interfaltan" 11 ^
choros ptomiferat. lnfertur difco Propheti caput.
hoc aeftimatum eft fidei efle,quod amentii fuit &?'
paucadelcpre  h dijfcrcns,  Miferabilis,/»^#f'f,necefl^j!
qux foluitur parricidio. Melius eft non vouerc,
voucre id,quod ftbi is,cui promittitur,nolitexolu 1 -
poftpoululum.  5f Non fempcrigiturpromiifafol^ n |J{
omniafunt. Deniq; 1  ipfe Dominus !< frequenterl ll?
mutat fententiam licut fcripturaindicat. (t

I 5J Euiratus. ] Emendarumef ex B.^mbrofo^fr^
sAntea enim legcbatur,&  iuratus.

C. IX. 51 IncommutabilU Detu quando^
fua mutatflatura.

Item  ex concilio Tolctano V 111.r.i. . y

I NcommutabiliSjCadcmtjucfeinpereNiftensD^
tura ; parcens fua ftrpe in faeris litteris legitp^V
fe promifta, & pro mifericordia temperafte lent^J 1
Vndequamlibet fit impaflibilis ,atque
eiu(demque deitatis, licet fint di<fta firmi

a fr ghjfa or din ari a in c. 14 . Mattbai, in verjte.

rum ‘  ..

*3

Pann

f Mart. 14.  g homicidio.^luoibtd,
non femper.

,tH

um.  b lnfr.cod.fi aliquid. ca.16. Burcbar.l-rt. d ui F‘ l
i-CT 7f.Pann.l.S.c. 94.fr tiS. c  t.Reg.tf.

\ann .1  g.c.pt.In Tolet. t.c.2»  C luo P ”'‘ J7 - PanH 'f'c >

h lud.11.  1

Inf 0

Caurfa XXII. Qiia:ft. IIII.

m

tameneitts h  iuramenta legtintur.& poenitentia: qux
ftcrisextant myfteriis adoperta. lurare namque Dei,
eftafeipfo nnllatcnusordinata conuellere:pccnitere
vero.eadem ordinata.cum voluerit,immutare. Sic per
Hiercmiam <* dicit: [Rcpeiiteloquar aduerfum gen-
rtm,&adtierfmn regmim,vt eradicem, & deftruam,&
difperdam jllud Si poenitentiam egerir gens illa fuper
malo fuo, quod locurus fum aduerfus eam,agam & e-
gopoenitentiam fuper malo, quodcogitaui, vt face-
remei.]

Iflnirium huitu capiruli emendatitm eft ex recentioribtu edi-
tioiiibiu amctliorum Colotiienjibui,čr c.dice Lucev/tregio. In
VctutTimbu! mtem tdi iombuA  , & duobue c.diiibtu Vaticn
nit duobtutjf njunaftertj 'Dominuanipobi verjtc.  imiečlenda.
quod in ipfi concilio anrccedtr huiccapitulo, Jccptirur continen

lir.  Etenim immutabilis deitatis lrcetdiftalintfirmif-
fima,crebro tamen,&c.*wrer»i«fr« .mifin.

C. X. fSapienrii eft rcu.care^uodm.lc
loejuitur.

Trem  Auguftinus.

M Agna: fapienti2eft,reuocare hominem:quod ma
le locutus ell.

C. XI. ^^unpernaferiarur^ui illicirum
iuramentum facir.

Ume)!.  Concilio Ilerdenfic.f. b
/'N Vi facramet* feobligauerit,vtlitigans cum quO-
Vi. libet ad pacem nullo modo redeat,pro periurio
vnoannoacommunionecorporis & fangninisDomi
Jii fegregatus, reatum fuum eleemofynis, flctibus, Če
quantispotuerit ieiuniis abfoUat. Adcharitatem ve
to,qui c  operit multitudincmpeccatorum, celcriter
Vani re feftinet.

C. XII. IfNon .mniapromiffa (Huenda funt.

Trem  Ambrofius/iA 9  officiorum c.rt.  d

N  On femper promiffa omnia foluenda fant. Deni-
quc ipfe Dominas frequenter fuam mutat fea-
tentiam.ficut fcriptura indicat.

C. XIII. f D c edem.

Item  Ifidorns fintentiarum lii.i.c }r.

N  On ‘  eft obferunndum iuramentum > quo ma-
lum incaute promittitur. veluti fi quifpiam adut-
teripcrpetuam cum ea permanendi fidem pollicea-
tur.Tolerabilius eft enim non implere facramentum,
S l| am permanere in ftupri flagitio.

C. XIIIl fMale turam panitentian.
ngar.

Ttem  ex Concilio Toletano c.t.

N Ecefle f  eft, vt mate iurans dignam poenitetiam
aeat;eoqu6dnomenDominicontra prsceptum
‘llius fumpfit in vanum: quia in Exodo fcriptum eft:
Pečenim infontč habebit Dominus cum, quiaflum-
P' e rit nomen Domini Dei fui fruftra]

^erbapropria huitts. fr fequentis capi tis non funt in canone
ffundo concilij Toletani otfaui: cx quo ramen cit ant Rabam**
™ i,b  P&nit c.21. fr Burchardiu libjz. c.zg. f oniurifte enim
boeaffertcum lu.cjua in fecundo illo canone leguntur. Item ve
Kkrchardu*, c. 7. citat ex Toletano, c.9. Iuo autem abfolute
**’ T9leta.n0 . SUntefo apud ipfos h&c dno capita coniunffa,
^f^admodum fr in alicjmt vetufhs Grattani exemptaribu4,
J> nt voceirfd,  Item.
c * XV.

[f tem] fr in Lenkico. %'

a if-

ffem.iS.  X> BHrch.lt; xa.r7 luop.rz.c.Sj.. Rdlfanu*
c e.Tet 4  <b l„ Teler.s.c.e. e.ead.vnuf-
</l^ffreUop.u.c.!? Pann.l t c.rdo. Crtcil.Tbltt.i.

' " m  SetntiUU,c^6. Gi-J/k trdinari* m ca.14. Matth. -

Be iureiurando Jc
periurio.

»■'Beda
*<r.l. s.,

e  trn p:it'*;}4 :&tf  Ptn-

766

N  O11 peierabis in nomine mecr: nec pollues nome
Dei tui:ego Dominus.] Malum tamen, quoci fa-
fturumTe facramentodeuoueiit, omnino non faciat;
9*iia ftuita vota f ran gen d a funt.

*{ f ta eriamc&teri collelions. Sed fupra ead.caput,Jt ali <j uidi
itjdem v er b is affert ur ex Beda , apud quem habetur , vtibi efč
indica! um.

C. XVI. 0 fIuramentuw,cfao malum incaute
promittitur,non efi Jeruandum.

Item  ex decreto Soteris Papje,c.^.

S I a  aliquid forte incautius nos iurafte contlge-
rit,quod obfeVuatum peiorcm vergat in exitum,il-
Iud conlilio falubriorcmutandum nouerimus: & ma-
gis inftante neceflitate peierandum b  nobis, quam
pro 1  fačlo iuramento in aliud crimenmaius efie dv*
uertendum.

1  Profačlo. ] xApud luonem ,& i* Vannormta legitur,
pro vitado ^QU\XUQ>iVts.ead.c.6. In Polycarpo autem, pro-
fečlo in aliud. ^Anfelmu* habet qu.emadmodum Cjratianas*
C. XVII- CfTemeritas emendaturjCum in-
cauta diffinitio foluitur.

Item  ex Concilio Eliberitano, c  c.t.

D iffinitio A  ineautalaudabiliterfoluendaeftrncc
eft prxuaricatio,fed temeritatis emendatio.
f Iuo citat vt Gratianns. 'Burchardus autem ex concilio Hi -
btrnenfi, frfic eff in manufcrtpta colletfione canonum incerti
auftoru .

C. XV III. ifl Iliči tuni iuramentum non
eft feruandnm.

Item.

A Ctione 1  quarta e  feptimxfynodi] Ioannes A-
pocrifarius orientalium fedium dixit. Significat
fermo patris noftri Sophronij, quod melius lit iuran-
tem peierare, quam feruare faeramentum in fračlionc
faerarum imaginum. Hoc autem dicimus, quia faera-
mento quidam fe cxcufant. Tharafius patriarcha di-
xit.Quia 2  pater Sophronius nouerat bonitatem Dei,
propterea tranfgredi voluit impium iiuamehtum. fr
paulopoff.  ^Tharafius patriarcha dixit. Herodes fcrua-
uit iuramentum, 6c peiiitrfetrus vero negauit cum iu-
ramento, cOnuerfus fleuit, & faluatus eft. Omne e-
nim peccatum bonu« Deus indulget, fi quis ex toto
corde poeniteat. San&a fynodus dixit. Siciiosdocet
fančla fcriptura. ItemLeontiu« / epifcopus Phocxx
dixit.Scriptum g  eft [Iuramentum mendax ne diliga-
tis. ] Qua de caufa iuramentum noftrum mcndax dif-
foluarur;quali nullam virtutem habens.

^ Ačtione quarta feptimx fynodi. ] Hac verbain vno
vetufloGratiant codice funt titulm( cfucnaadmodum fr apud
luonem, J initium vero capitis eff, Ioannes,&c. fr verjto hac
noti efi Sdnaffastj bibliothecarij.

2 ■  ^[Qni»pater ] liter habet locu* iUe fjnodi.lbi enim ex
Limov.ariOifeu horto(piritali, čutu* anclor eff Sophronim  , r<?-
fettur conctlium abbatu Thecdori ey£hota datum tnclufi fvt
iuramentum diabolo prt Hit um,de non adoranda imagine Vir
gtnirMariaJeJitm infantem geflantit,nulliomodo feruaret.

C. XIX. f^dan obferuentur iuramenta, qux
funt con tra diuina mandata.

Idpm  llidortis.

S  I quis pr*nentus fuerit, vt definiat agere aliquid
eorum;quje non placent Deo.poenitentiam agat:6c
qodd contfa mandatum Domini ftatutura eft,in ir-
ritum reuocettir: Item lheronymu* m libro de natura re-
rum.  Tribus fiejuidem modis iuramenta-contra<fta
folurndafunt. Primh,cum quis male iurat. Secundo,

3 'Sup ead.fi aliejuid. Polyc l.č.tit.rr. ^Anfei l.u.c.  7?. Iuo •
p.i2,c-7i . ‘Pannd S.c.jiS.  n al.pcriurandum,  c al. Htber-
nenfi.  d JBurč. l.n.c.z t . Iuo p.12. c. So.  c Sent.3 dHhn.i 9 .

I tfo p. 12,c. /f' Pann: 1 . 8 .c. c/S,ioo, In Liminario,<a. 17.  f al.

Le«,  g Zachar.S*

2t> y

767

■Be iureturando (r
periurio.

cum quis incauteiurat non putans hoccfle peccatum.
Tcrtio,lipuert, velpuelli ladomo parentum fe iura-
mento conlfrinxerint, patrtbus, <* poftquamaudic-
rintjcontradicentibus.

fl« libro de inbfiruru tnontuInrum 'B. Bujtlij Rufpno inter¬
prete buč legunrur , Si quis praruentus fuent, vr diffiniat
agerealiquideorum qus non placent Dco. Inreiponjio-
nevero /W/rtfrw,poen iten t iam debet agere. ir poffe, t, o-
portetirrita reuocare,quicunq; ex przfumpttone con
tra mandatum Dei ftaiuuntur.

l.pars. Ecce, cjuod iurameara tUieita- laudabilirer foliiun -
tur, ciarnnubiliter feruanrur. £}uodrunc inrelltgcndum efr,
cjumido iuramentum illiatum deferitur ,vt ad bornim redea-
tur. (fstenam,p propterea dejenrur, vr in aliud malum rran-
Jeuttir , illut.nm faeramentum danabiiiter j--r:iarur.jcd dam-
nabituu loi.temnitur.

C.  XX. dfNon e!} appcUandafidci,cjntt ad
peccatum faciendum adhibetur.

Vnde  Auguttinus drbonocomugali.c. 4 .

S I b  ad peccatum faciendum fides adhibetur, mi-
rum,(i fides appellandaeft.Veruntamen qualifcun
que fit.fi&cotraipfam fit.peius fitmificitm propterea
deferitur vt ad veram fidem, leg:timamq; redeatttr: id
eit,vt peccatum emendetur voluntatis prauitatc corre
fta:taquam li quis cum hominem folus expoliare non
polTtr, inueniat focium iniquitatis, & cum co pacifca-
rur,vt limul id faciant,fpoliumq; partiantttr: quo faci-
note cortimiffo rotttm folus auferat: dolet quidem il-
le,5c tidem fibi non efl'eferuatam,conqueritur. Vetiirn
in ipfa fua quereia cogitare debet, gotius in bona vita
ipli humani focierati tidem fuifle leruadam.ne prida
iniqtta ex homine herci, fi fentit. quam inique fibi in
peccati focietate feruata non fueric. lile quippc vtro-
biq; perfidus.profetbbfceleratioriudicandus eit.

C. XXI, 1 [Siproptereafides non feruatur.vt ad
bonum redeatur,non ideo viola r t dieitur,

Ide m ibidem.

M Vlier, c  fifideconiugaliviolata.fidemferueta-
dultero,vtique mala eft: fed fi necadultero peior
eft.Porro fi eam flagitij poeniteat, & ad caftitatem redi
ens coniugalem, pafta acplacita adulterina refeindat,
miror.fi eam fidei violatricem vel ipfe adulrer putabit.

Ex bu ctacjue apparet cjuod jicjuijcjuam,vt dinimut, tUtei-
tum iurameneum non feruauerit , vt in aliud malum pernicio-
fum de.Icnet.tanto granitu delincjHit.auauto damnabiJuu ae-
(umnUturpercaraprcca:it. Si autempropterea deferitur.vt ad
bonum rede at ur .rubil culpa pro tah periurio eontrabitur.poriiu
deflendum tii.fi in alicjuo Mitu iuramenti oceajione not dcii-
Ijuijjc eontigerit. Vnde ^iuguHinus jenbitScuero Miteuira-
no epi/copo, conjuletiti de a ut dam Hubaldo , tjui a cotifangui-
neii cuiufdttm peUicit coaihu fuerat iurart fe Utam d nit ur urn
in coniugem, nec matri Jita , vet jratribtu viteritu necejfaria
fubminiitrarurum.

Refcrcbit ergo B.  Auguftinus,W diximtu,Seuero Mileui-
tano cpifcopo.na duens.

C. XXII. tp'De cjuodam Hubaldo,cjuc iura-
uitje non mimflraturum necejfana matri,
ir fr atribut.

I Ntercitera.vt rogaueras,ipatre noftro Ambrofio
quifiui,quid tibi charifltme agedum fit de Hubaldo
parochiano tuo.qui captus, & timore necis impulfus,
fuiconcubim iurametofirmauitipfamirr coniugem
fufcipcre,propriamq; matrem cumfratribus dedomo
expellere, nihiltjue ets alimonis vnquam impendere.

, Quia vero, quam prius coneubinam habuerat, non eft
•peccatum in coniugem fufcipere, matrimonium fit in
Deo firmum,& ftabtle.Porro iuramentum non ob hoc
fuifTeinftitutumtnuenirur, vt efifet vmculum iniquita

1  al.parentthus.  b Iho p.tt.c.t-f.Pann.t.s.f.f«,  t luo

ihd.Pannd.t.e.f 7 .

Decreti Secunda Pars.

765

ris,vel matricidij, vel fratricidij, feu cuiurcunqjerimi-
ni^.Nec eredo faeramentum ad hoc deberefieri,vt iniu
ftaiuratio faorum bonorum lit iniufte iurantibus cx-
poliatio.Scaccipienti Sterna damnatio.Pcriurij nanqj
percutiturpoena &: velut homicida inextremommi«
ne a iufto ludice degrandinabitur, *  perquem faero*
fanctum EuangeJium adiniuftum } & illicitum, &Dco
mininic* amabile,qualitdlimonium & human«
petitionis adducitur. Foueat itaq; Hubaldus inatrem,
fratres;6c lugcat.li coaclionc & timore iuramentia-
liquid defuit matri. Qui vero cum iurarc cocgerunt,
quod nodcbuir,reatu periuri; impliciti teneatur. Iniu
ria quippe iniufte irrogata, eius cit infamia, qui facit.
Nec enim yllo modo ad opproorium coaclx volunta¬
tis trahifuc^uod illicita conditionecellitatis extor/it.

/.pars. Sed cum bu omnibus illicita iur amer* non fcruin-
daprobentur- ) opponitur y (juodlofuc  b ^abaonrtas contraprA'
ceptum TDomuii non deleuerit - }  cjuia fentores Ijrael iurumentt
cum eu pacemfirmauerant. Sed notandum eff , cjuodfentoret
lfrači,etjt farent a Dommo ejjč imperarum, 'Utdelcrcntgenter
tena promiffionu> decepti tamen a Gabaonitu ncfciebctt ets ef e
incolcu tenaJibipromijfa. Venerunt enim(vt hiftoria refert)^
tritu caJceamtn^is cum aridupanibus^dicentes. Viripodfi'
ci t venimu4 de tena longincjua: calceamenta funt attritainp
dibus noffruipctnu dcfecit infttarciis no(lris:audtuimus Dorist'
num ejfe vobifeum^fr venim us componere pacem. Quod vet'
bum placutt fenioribus  / fra*fir feceruntpacem cum eu. V*”
diem vero tertium > cumfihj IfraelappropincjuArunt
tujccunt runt eu^uibus turauerant femores Ifrael. W M te0
videntes fe ejfe decepros } voluerunt delcre eos Jedpeperciteif
fucpropter iuramentum fentorum Ifrael.

C. XXIII.  fluadam lic et a Deoprobi -

beantur,tamen turamento firmata non funt
euitanda.  C.

I Nnocens, d  creditomni verbo.] Non vituperan^
facilitas,fcd laudanda bonitas.Hoceftinnoccn^J 1 ^
efle,ignorare quod noceat: &, fi circunfcribiturab ^
quo , de omnibus tamen bene iudicat ,qai fidcfflC
in omnibus arbitratur Hac igiturmentis ^u«^ cuor, ^
neindinatus Iofue,vt crederet GabaonitiJ> fC ^ am< L
tum difpofuit,pacem dedit,confirmauit ^< )£: * ctate J e ,
Sed vbiin terras eorum ventumefi, deprehefa h aU  ’
quodcum cfientfinitimi,aduenas feefle timul aucr3  f
circumfcriptum fe populus patrum indignari cofP 11 '
lofue tamen pacem, quam dederat, reuocandam n °
cenfuit;quia firmata erat faeramenti religionc:nc^ u  J
alienam perfidiam redargueret, e  fuarn fidem
ret. Muldauit tamen eos vilioris obfequio minifW
Clementior fententia^ed diuturnior. , „■

1 Ib cit um ergo mramentum , cjuod femari prohibeturJ nttli
gendum efi , cjuodfitur ejfe Mi cit um,dum iuratur. St
ne f it ur Micitum ejfe,ipf* ignoratia excHfat,fi puteturlicit*,
ejfe non e x ignorantta iuris.Jedfabfi. lAliud enim eft fi ^
na iOpula credatur ejfe ličita, cjuia nejcitur ejfe conJa>i$ u ‘"’^
vel cjuia crcditur ejfe vidua: aliud, Ji ideo putatur ličit *»
confanguineorum coniuuftto , vel reliftctrum copulanull 01 *^
credatur ejfeprohibita  . Hic enim eft ignorantiaitirkrf*
minem excufat,nijicuipermittitur ius ignorare: ibi yttS l b^
rantiafatli ,cjua cjuifcjHe vere  f cxcufatur. Semorii**
IJraelnon ignorabant gentes ter ra promi/tionis ex prAccpt*
mini ejfe delendas: fed ignorabant Gabaonitas ejje
ta  promifionu. Ignorabant Jicjutdem facfum: Jed non }J n  ^
ban ti us Jafti : arejue ideo , e rji illicitum ejfet cjuod iuram*
tamen ličite feruari debuit, cjuod turamento firmaufA^
£uod autem illicitum iuramentum femari probibetur .
eftgeneraliter intelligendum f  Iuramentum %
lficronjmu* teftatur fuper Hieremiam ) debet haljeretr^

-—--- ~ ejg

a aidrgradabitur.') aUondtmnabrrar.  j> lofiu b  ‘ ^

,n vetafht.ruim trt vulgatu ,rat ftruanda.  <i froaM
ar { Hit.}orif. C  g 9.<l-2.*n<m*iHtrUnd»P<-

pit' 1 ’

7«9

Caufa XXII. Quaft. V.

hmitfspvtntatem,iudicium, fr iuffitiamt vbi autem ifia de-
fkertnt,noHefiiuramentum,fedperiuriumjVndeda+ur intelli-
l^dlfittum ejfe iuramentum,cui alicfuod išforum defueritmon
Umn cHicumefo contigerit alicjuod tfforum d’ejje, probibetur
feruari. ^Aliquan do nam% turam e to de efi lufiitia : v e lutt c um
quifiiapofi vorumcafiitatu diuit vxorem,iuramen'o firmans,
tumrjuam fcab ca dificjjurum : cjuod ejuamuu iliicitum Jtt,cpx
tkftitta fibiprobstur deejfe ,t amen auttoritatg^Augufiim ferua¬
ri prtcipitur.Hoc autem Ji quu contendat prarogariua tontu^ij ,
tonpropterreligionem iuhjiurandi feruuri, ammaduertat Ga-
baoturas ob folam religionem centra Dominiimperium rejerua-
tOi.Cumcrgo omne Dominipraceprum tufium Jit,palet eiiu-
fiitt&m deejje, c/uod eius p rac ep to contrarium inuenitur. ludi-
cium tjuo^j alicjuando mrameto con fiat deejje, veluti cumpro-
pria, t cmeri tate a/iejuu dučfus iurat (e mandu-.a: urum,fr hibi -
turum.Hoc cjuamub /eni tate indifireta iliicitum probetur, non
tamen ideo violah iubetur.luramentum itay {  multipliciter iU
liettum mtelligitur. Eff enim iliicitum alicjuando ex eo quod
iuratur,alicjuando ex caufa extra venientt,alicjuando ex modo
iarandi. Ex eo quod iuratur, tune eff (Uicttum iuramentum,
tjuando id,quod iuratur,in fui natura vihojumeff , vel vitam
tiimens ,vt adulterium,bomicidiii, fr hisJimilia , vel reparari
nonpermittens, veluti>.um inimico adpa cm non redire, tndi-
getih mifericorditer non JI.butnite. l(la, cjuia pcrjpu uam in fe
habent iniufiiriam,fr Jiluramentofirmentur/amen feruari no
debent. Cina bete vtitfc  a tu ramen ra Jnt elit trenda Junt de

illi ttu iurametu non objeruandis Jupra fiat ut a legli ur. QuiJ-
quii ergo fe iurameto firmauerit alicjuid fatfurum, cjuo vel cor -
poralkfVel Jpiritualis falus adima*ur.vel fine cjuo vtray {  falus
reparari, vel con firm ari non pofiit, fidem prornijfam feruare
frohibetur: cjuorum exempla prAmtJf.< autloritares [ubintunt,
dum cum , cjui homii idtumfacere, ve! alimenta matri , fr fia-
tribui non fubmimffrarefin adulrcrioperjeuera<c,vel adpacem
tum aduerjano non redire, iuramentum puffando promifcrtt ,
falubrioriionfi‘ioilliciravota ob feruare non permtttunt. Eli
etiam id, cjuod iuratur, alicjuando vitiofum, non natura fui ,
fed ex caujis extra venientibusveluti cum alijuts pofi vorum
caflitatu turar alicui fe habtturum eam in comugem Con-
iugem nauep {  habere, in feipfo malum non eff:  ramen huic ex
votoperniciofum eff . Hoc autem iuramentum, eriamji tllici-
tumfit,,non tamen feruariprobibetur: Jed de violatione voti
pcenitentiafibi iubetur indici. Ex modo iurandi tune eff Ulici-
tum iuramentum,quando inconjiderate , & incircumjpcffe ali-
^ui d iuratur ,<juonec corporalu,necjpiritualu faltu adimitur ,
& fine <juo vtracjuc falus reparari, & vita con feruari valet:
veluti dum aliejuu a parentibus coatfois, vt clericatus tonfu-
rm , velreligwnu vcffem jufdpiat,fc neutrum faiturum tu-
ramentofirmauerit. Hoc cjuamuis alicfuibus vidcatur repreben-
fibila^ejuia opus cbaritatis iuramento fe non falhirum promifir,
kklU tamen aufforitate feruari probibetur : cjuia ctji num-
f uamclericatus tonjuram  , vel religionu vefiem fufctpiat,non
tamen ideo minus Jalutem promereri valet: cum nonnulli m
Uuali habitu JanffiJiimi,& Deo dilctft inueniarur.filuo excnt
flo euidenter datur intelligi , cjuoties alicju* iurat fe non jati u-
rum alicjuid, cjuo erpcditior Jibi via pr&parcrur ad bcatitudi-
nam.dnmmodofine eo valeat falutem inuemrc,cjubd iuramen¬
tum mn probibetur feruare. Vnde cum iuramus nos non daru-
ros alisjuid alicut, fine cjuo vtray {  falus eius potefi ejfcincolu-
tnu.etfialiejua ex eo Jibt comrnoditas prafiaretur, nulla tamen
tkttoritatc iuramentum feruare probibemur , dummodojit no -
bi* alta via necefiitatibus Jubueniendi.

De iureiurando &

periurio- / 7 ^

C. I. *f Quipeier&re compcUit, fr (jut compelli-
tur,pcriurus vteufo probatur.

V n de  Pius Fapa ait.

a Vi compulfus a domino lciens * periurat,vtriqi
funt periua&. domimis,& miles: dominus,quia
precepit: railes,qtlia plus dominum__>, quam animam
dilcxit. Si liber eft , quadraginta dics in pane & aqui
poemceat,8c feptem fequentes annos: li leruus ciulde*
tres quadragclimas,&legithnas ferias poenitcat.

šj <yinfelmus hoc citat ex Pcenitcntidli Theodori, qucmad-
modum Burcbardusjfr luo fccj.capir.

C. II. ^ ‘Tanitenriaciusrfui in manuepi*-
fcopi, ant in crucc coufecra-
ta peierat.

Item.

Q Vi bf  peierat fc inmanu epifcopt>aut in cruce
confecrata.trcs annos poeniteat: li vero in crucc
non confccrata , annum vnum pa*niteat. Qui autem
coadus fuerit, &c  ignorans fe peierauerit. c  & poftea
cognofdt> tres quadragefimas poeniteat.

C. lil* fluapečna fii feriendus , qui nccef*

Jttate coaifus periumt.

Item  ex poenitentiali Theodori
j. £ I e  quis coaftus pro vitaredimcnda v-1 pro qua-
^ libet caufa,vel neceflitate peiiurat, quia plus cor-
pus,quam animam dilexit tres quadrageli as poeni-
teat. Alij vero iudicant tres annos, vnum cx his m pa¬
ne, &. aqua.

C. lili. <T Oj' peierat, fr alios peterarefa-
cit,cjua p cena Jit feriendus.

/fe^Celaiius Papa.

ij. q  \ f  quis'peierauerit, g  & alios fciens in perltt-
O rium duxerit,quadraginta dies pa*nitcat in pane
& aqua,& ieptem fcquentes annos & nunquam lit fi¬
ne poemtenua: 5 c alij,iiconlci; fuerint, fimiliter poe-
nitcant.

• (f t Tolycarpus tributt hoc Pio : cateri vero indicati colleffi-
res Pelagio.

C. V. Homicidam vincit, qut fdens ad
periurium hominem compelht.

Item  Auguftinus in ferntonc de decollatione
6 ■ l oan n is, [id eff,Jerm.i i. de
Sančhs  ]

I Llc , f}  quihominempiouocat * adiurationem.fie
fcit eum falfum efie iuraturum , vincit homicidam :
quia homicida corpusoccifurus eft.ille animam—', mi¬
mo duas animas , Ec  eius, quem iurare prouocauit, &c
fuam. Scis verum efle quod dicis. & fallum efie quod
ille dicit.Sc iurare compellis ? Eccc iurat, ecce peierat,
ecce perit. Tuquid lnuenilh? immo U  tuperiifti,qui
de illius mortc te fatiare voluifti.

C. VI- *f Non peceat, qui iuramentum cxigtC
ab eo,quem nefett falfum iurare.

Idem in fermonedt pcnuriis  [ idefi, in fermonc de
verbis pofioli,)o.al.2S.  j

Q_V A S T I O V.

Q Vod autem cjuinto loco cjuaritur ,Ji lici tum ejfet ,
quod arcbidiacomis lurauerat , an epifiopus ejfet
rensperiurij, e^ui ad peierandum archtdiaconum
cogebat,fučile potefi difierni. Si enim confentiens
}*ripttna cumfacientepuniendm eSf, m uiti maru tUc,qui co-
£tt,retu admifii entninit probatur.

Vi K.  cxigit iurationem_j,muItum intereft.fi ne-
Vj[_icit iltnm falfum iuraturum, an fcit.' Si enim ne-
fcit.iSc ideo dicit, iura mihi, vt fides ci tiar, non ‘ eft
peccatum_>; tamen humana tentatio ‘  eft. Si autem
fcit eum fecifle.nouit fecifle, videt fecifle, U  cogu iu-
ratc, homicida eft. ,lle enim fuo fc periurio perimit:
fed ifte manum interficientis & impreflit , m  Sc pteffit.

a  ul,/Item Je. ^infl tr.c.dj. Burc.l.r, ,0.4.. luo p .12 .c.6t.
Vo!y.1.0 .tit.tr.  b Jinfel.l.jr,c O^.Burc.t.ir.c.i.Iuop.tl.
c. 62.  C ti periuruucrit.  d at Romano,  e Polje,
ibid. Bure.I.u.c.c. I no p.it.c Oj. f Polj.l.o.tittt. Štifti.
l.n.t.6 7. g ut.periutuuerir.  h Bun.l.tt.c.f luop.12.
c. 60 . Sen.j.dift.36. luop.n.c.tt. Pitit l.t.c.ioS.  i prouo-
cauit. jorig.  k Senr.ibid. itiop.it. c.30. Pann.l jO.c.tn.
1 it I. sonttntio.  na 4 l.eieprejitt.

i  b j

»l ir*<jHc,

"B>q  inreiurando fr
/ / * periurio.

r  ^ Non eft peccatum-j.] /* originalieft,  non audeo
diccre non effe peccatum .Scdobiafumnon eff mutatum.
C. Vil* a d exitum vita non communicet,

cjui al/os ad periuri a  trabit.

J tem  ex concilio Matifconenfi i. c.t7.
ii;. q  I * quis conuičhis fuerit alios ad falfa 1  tefti-
^ rnonia vel periuria attraxift*e, vel qwaainq; cor-
ruptionefollicitaftc, ipfe quidem vfq; ad exitum vita:
non communicet: i j  vero,qui ei in periurio coufenfiftč
probantur, poftea ab omili teftimonio funt remouen-
di: &  & fecundum legem infamia notabuntur.

I <[[ Fa 1  fa.]/n conciho ipfo Matifconenfi ( refiituta enim eft
citati o ex manufcriptu,cum anrea ciraretur Moguntinenfejle-
^rur, falfum tcftimoivium.vel penurium—».

a.pars. Irem, quiaudrt aliquem falfum iurare, fr taest,
delinquit.

,C. VIII. 5 " Cuifit indic andum falfum, quod
ab a/iejuo iurarur.

*Vnde  Auguftinus nit in quxftionibm Leuitici,*•
q.l.ad c.f. [^nima qu& audierit vo-
cem iurantis falfum, fr c . ]

H Oc d  videtur dicere, peccare hominem , quoau-
diente iurat aliqnis falfum,& fcit eum falfum iu
tare,Sc  tacet. Tune autem fcit, ft ei rei, de qua iuratui,
teftis fuit,aut vidit,aut confcius fuit, id eft,aliquo mo
do cognouif.aut octilis fuis confpexit, aut ipfe,qui iu-
xat,illi indicauit. Ira enim potuit efTe confcius.Sed in-
tertimorem huius peccati,& timorem proditionis ho-
tninum non parua exiftit e  plerumq; tentario.Pofiit-
mus enim paratum ad peiiurium admonendo,vel pro-
hibendo a tam graui peccato rcuocare: fed ii non au-
&i’crit>& corain nebis de re,quam nouimus, falfum iu-
rauerit, vtrum prodendus fir,fi proditus etiam pericu-
lum mortis incurrat, difticillima qua:ftio eft. Sed quia
non expreflit,cui hoe indicandum fit.vtrui« illi, cui iu-
ratur,an facerdoti cuipiam,/ qui non folum eum per-
fequi non poteft irrogando fupplicium, fed etiam ora¬
le pro illo poteft; videtur mihi,quod fehomo foluata
pcccativinculojii S  indicet tal&us > qui magis pof*
funt prodefl'<o>qu'am obefte periuro,fiue ad corrigen-
dum,lme ad Deum pro illo placandum ; li Si  ipfe con-
feftionis adhibeat difciplinam_>.

Si ergo ifle,vt /upr n diet um eft, cjui auditfalfum i ur Ar e, fr
tacet,,delitufuit ; multomagu ilierem  ei?, qui ad peierandum
alicjuem compoRit.

g.pars. gjugritur de eo,qui verborumcalliditate/e circum-
n en ir e putat tllum, cui iuramentum defert, anfit retu periurij,
Ttijiferuauerit , cjuodiuraJJc čredi tur;

C- I X* (fDeco,qui caUiditatevcr-
borum iurat.

De hoc ita/hribit  Ifidoru* fententiarum

Hb. 2.C.JT.

Vaaimq-, * arteverborum quifq; iurct,Deus ta-
V^_men> qui confcientior teftis eft ita hoc accipit, ft-
cut ille,cui iuratur,intelljgit.Dupliciter autem reus fit:
^ia * Dci nomen in vanum aflumitj&proiiinuin

delo capit.

C. X , *p ‘Teriuriu e&rfuifliper tapidem
falfum iurat.

Item ex fermone  fantti-Auguftini trige/t-
mo,de v er bit pojtoli.

E Cce K.  dico charitati veftrar , Sc  qui'fuper ? lapi-
- dem falfum iurar,periurus eft. Vnde hoc dico ? qa
multi 8 c irr hoe falluntiir, 5 c putant, quia nihrl eft; per

a. Burch.ltč.c S Iuop.t2.C26.  b al p robi bendi.

C Gb/Jdordin. initio c.ejuinti Leuit.  d Pann.l.g. c.sg.
c*r<>9.  e  al.extitit.  f vel cuipiam f) orig. fr luo.
g al euajnft.  b Sent.j dift.jp.^Anfe/m.l.rr.c.pt.Poly.

.Btt>'ch.l.r2.c.io. lunp ’2 c 36 fr 67  Pann.l.S.cimi,  j
L  b luop.is.i/rf-.Pan.l.J-.tuič.  I per.] vemicbih.-\

DecretI Secunda Pars.

772

quodiurant,n 6 fecrirmneteneriperiurij. Prorfusptf-
iurus es,quia per id, quod lamftum non 1  putas,fab
fum iuras. Si tu illud fandum non putas , fanftum
puta, 3  cui iuras. Non enim ejuando iuras,tibi iuras,
aut lapidi iuras : fed proxinio iuras. Homini iuras ante
lapidem : fed nunquid non ante Deum ? Non tc audit
lapis loquentem fed ptrnit tc Deusfallentem-'.

1 Non p ut as. ] Sic ettam Iuo. In originali eftfnt rus*
gatione.fr forte legendum,  putat.

2  ^[Si tu illud.]/« codicibuf ^Augusiiniimprefu,fr vnt
Vaticano legiturft d ego illud fantftum non puto. In alte-
ro vero etiam Vaticano , fr apudluonem.  fed ego iilum fan-
člum non puto.

3  P u ta. j Sic m codicibui impre/fis B. ^Augufhni: fed i »
vno Vaticano.fr apud luonem,fr Pannormiam ,frin alujurt
vetuflu Gratianiexemplaribut.  putat.

C. X I. ^ Apud Deum verba n o (Ir a mu cx

ore, fed ex corde procedant.

Sed obiicit ur illud  Gregorij 26. libro
moralium.c.?.

H Vmanarauresvcrba noftra talia iudicant^ualia
foris fonant. Diuina vero iudicia.talia ea audiunt*
qualia ex intimis proferuntur. A  «[ Cer te nouerit il¬
le, quiinrcntionem Sc  volimtatem alterruj variise*'
plicat verbis: quia non debet aliquis verba confidera*
rc,fed voluntatem Sc  intcntioncmu->: quia non debet
intentio verbis deferuire, fed verba intentioni.

Si ergo diuina i udi ti a verba noftra talia forii audiunt ,

Ha ex in timu proferuntur , f tntcntio non debet ferutre verbih
fed verba intentioni ^patet,quod Dettr non acupitfi‘c juramr
•tum.ficut ille cui iuratur:fedpotius, ficut cjui iurat , intelbgiti
eum recipienti non ex tntimu, fed ex bis qu£proferunturforu,
verba noftra fonenr. Cf Item obiicitur.fui iurat /uperitipidttfi
putans feiurare fuper fdcro/anffa Euangelta ,pertnde tfnctnfi
atf fliper Euangeiia iuraueritdicetille ati iurat,ideo/uperil
pidem iilum iurarc fecerit,ne non feruando cjuodpromittit. rtP
tu periurij teneatur. Item obiicitur de siuibm -, credunt

feiurare obedituro • confulibics fuu in omnibue  , qu* fih im P**
rata fuerintpro henore fua ciuitatu : ne vero obedit»^ am re *
cufantes.reatu periurij Hlacjueentttr fupponitur bret«
in quo aliud conrinetur , c/uam fe iuraturos arbitrentM  > v ^ e '
Itcetne Padum in N Hum conuertant ,velaliquii hniuf mt ^
faciant.Si ergo contra hoc, cjuod fe iurajfe crediderant , confulb
bm fiiif obedientiam de n tgaren r, n um cjui d fecundum intenttt*
nem reciptentu , an potim fecundum mtentionem iurantift*”
ramentum Dem illudacciperet? *f Item.fi innoceni dttdtil*
t er 10, v el f ur t n impetrtm , innocentiam fuam^vellet aJJertrej'* 4
raret autem fe ab obieftit fc effe immunem, ficut in brcat iti*
conrinetur,cjuod manibm fuit fe firipfijfe arbitratur , contint
tur autem in illo hunc reum effe obieeforum , nunujuid d Df
mino periurm reputabitur ? aut numejuid poterit argui  /***"
rajfe.adulterij.aut furri reatum incurriffelNcn.

C. X I I. €f Inter iuramentum, fr locutioncTB
fidclium nulladobet effe dif-
ferentia.

Bine etiam  Chromatius 1  inc.u
Matrhai.

I Vramenti harc caufa eft: quia omnis , qai iurat) 1 ®
hoc iurat, vt quod verum eft, eloquatur. Et ideo
minus inter iuramentum, Sc  loquelam noftrain-/,n^J'
lam vult elfc diltantiam: quia licut in iuramento nul*
lam coiruenrt efte perfidiam *, ita quoq-, in verbis nO'
ftns nullum debet efte mendacium^: quia vtrumqu c
Sl  periurium Sc  mendacrum diuini iudicifpoenadam'
natur dicentc fcriptura: b  [Os,quod menritur,Qcnd , t
anim m. 1 Qinfqiiis ergo verum loquitttfv iurat j qU J *
feriptumeft: c '  Teftis bielis non.mcntitur.]

1  Chromatiirs ] <Antea cttabarur,  ChrjfoftoiflU*'
cui nrori01 cafionem dederat fimilitudo pnmarum hčera**

l Hucufft B.Greg.co loco,  b

Sap.t: & PfontrM-

G. XIII*

773

CaufaXXII. ChKcffioV.

Anteauam aliquu 'turer, pcierdt,  C. XV

XIII. f ^Antequam aliquu 'turer, peierdt,
Ji con trn confcientiam tur Ar e

De iurcmrsn<So&

periurio.

XVIII. V  »'* JuleUtati funt

obferuanda.

774.

p Ar At.

• Item. *

pcicrareparatuscft, anteqHam iuret:, iam per-
V^Jurus cfle vidctur: quia Dcus non cx opcribus iu-
dicat,fed ex cogitationibus,& cx cordc_>.

Ex hit omnibus coUigitur, quod iurament a fecundum in-
tentionempr.tfrantu, non reciptentis ,/t Deo iudicantur. £luo~
»odo ergo fecundum IJidorum qudcunny {  arte verborutn quu
Hirat, D c tu Jic auipir^Jitut iUe,cui /urat ur, intcuigit ? Sed fi-
cutaltud efijCadtda ar te vcrborum hirate, aliu i frnpliciter in-
tentionemfuam i uran do enuntiare:Jtc aliud effjintplici in-
ttntione iuramentum faftum recipere  , ali ud in rccipicndo cal-
Uditatevti: quiajfcut quijhuam at) ud Deum non valet alt-
tfuern Udore  • fic n ec prat cr a us intentionem valet ejuts alicui
fubucnire D e us autem dttpliiita.ru afpermttor Jimplicem inten¬
tionem vtriufjfc conjiderdt: (3- tam cx part e recipient is , quam
expartepr&ftantii verborum ar tem aftcrnarur & odi*.

4.pars. Deatate vero turam mm quarinir y qua .trate quif-
que udiurandum debeatcogi. De quo inprimo  libro capitu-
Utium,c.l;./r in učni tur defrnitum.

C« XIIII. 4 f lAnccrationabiles annos ,aiiqui
non cogantur iurare.

P Aruuli, * quifinerationabili State funt, noa co¬
gantur iurare, ficui 1  Gunebodigni faciunt.Et qui
femel periuratus fuerit, nec refiis lit poft hoc, ncc ad
faeramentum accedat, nec in fua caufa,vel alterius iu-
rator exiftat.

1  ^ Sicut Guncbodignifaciunt. ] ddita,ifrhacfunt

IX originali.

C. XV. lAntc quatuordecim annos nuilui
iurare cogatur.

Item  ex concilio Eliberitano.

P  Veri c ante annes quatuordecim non cogantur
iurare.Puella quoqj,fi in puenli State lita in domo
patris,illo ncfcientc, iuraniemo fe conlfrinxeiit,& pa¬
ter eius,vtaudiciit, ftatirn contradixerit, vota cius> &
iuramentairritaerunt, čefacilius emendabitur.

Hurchardus hoc citat ex concilio Hibemenfi : vt alia,qua
lonci ho Eliberitano tribuunrur.

C. XVI.  q De eodem,& vt a ieiunu iuramen-
ta pr asi en tur.

Item  Cornelius Papa.

H Oneftum d  etiam vidctur, vt qui in fan&is au-
det c  iurare,hoc ieiunus faciat ctim omnihone-
timore Dei: & vtpucri ante annos quatuorde-
Cl mnoncogantur iurare^.

V [aferi etiam colleefores citant ex deeretis Concilij Papa.
E* tat autem libro t. capi talar. c. 63. nonnullu pruterea verbis
in teriechs. Et in d: ref at pri mit huius capi tu partem luo c. 33.
Pratcreajunt quadam tempera, quibu* iurareprohibemur.

C. X V 11. *[ Sjubus temporibus iurare

prohibemur.

Vnde  in concilio apud fanftum Medar-
dum kabito.

V\Ecreuit / fancta lynodus, vt a Scpruagefima vfq;

in eftauain Pafchx,& ab aduentu Domini vfq; in
^auaEpiplianic,ncc non &in iciuaiis Quatuortem
£°rum,& in Litaniis maioribus, Sc in diebus Domini
^ s >&in diebus Rogationu ( nili de coc^rdia & pacifi
^ionejnullus fuper faera Euangelia iurareprafumac

^ S pars. De  g forma vere fiieliraru y & qutd qutffy debea

ecbuerfijic inuen itunn epifr.F iilberti cpifcopi

^ * *lldem.  b luo p. 12 .c.23 .Parm .1  S .c. 10 j. C Burgh
j Iuop.i2.c Si Pann.l.s,c,ro4.<£r 10 f.  d Capital
J ' c 'f 3 .Bnrcb.l rž.c.rz. luo p.12 .c.<5 9 , frj;.  e al.habct.

C„ * ann dA.e.roo.Cap.pracedcnti. Simile auiddam in fihedu
^riilanum e Galiia mif"  ~ ~

^ftudorum, lib.ž.jdr.t

Bunhd.tr. £  In vji-

D E *  formafidelitatis aliqaid feribere monims,
hic vobis,qus fequumur,brcuitercx librorum-/
aučleritate notaui. Qui domino fuo fidehratem iurac,
ifta fex femper in raemoria debet haberc j inco‘lume,
tutum,honcflum,vtile,facile,poflibile»->-Incolumevi-
delicet,ne lit in damnuin domino fuo decorporc fuo,
Tutum,ne lit eidamnum de feereto fuo, vel demuni-
tionibus ,perquas tutus eifepoteft. Honeftum, ne lit
ei in damnum de fua iullitia,vel de aliis caulis, qux ad
honeftatem eius pertitiere videnrttr. Vtiic.ne lic ei itn
damnum defuis polleflionibus. Faciie,vel polfibilcL-^»
ne id bonum, quod dominus litus facere leuiter pote-
rat,faciat ei dimcile ; neve id quodpollibilc erat,red-
dat ei impolTlbile.Vt fidelis hac nocumenta caueat.iu^
llumeft.Sed 1  quia non fufficit abftincrea malo, nili
fiat id,quod bonum eft,rcftat,vt 121 cifdem lex fupradi-
dis confilium, & auxilium domino fuo fideiirer prce-
ftet: fi bcneficio dignus videri vult, & faluus efle de H-
delitate,quam iurauir.Dominus quoq; lidelifuo in hrs
omnibus vicem reddere debet. Quod li non fecerit,
merito cenlebitur maiefidiis : licut ille, qui 2  in eo-
rum prsuaricatione^, vel faciendo, vel confenticndo
deprehenfus fuerir perlidus,& periurus.

y Epifiola hac Fulberti mijjd efte Galiia , deferipta ex ve*
tufto codice ciciefia Belluacetifis: cuius hic eft titultu,G\ orio-
foduci Aquitanorum VV Fulbertus ČarnotenEsepi*
fcopus orationis fulfragium—'.

1  Sed quia non fufficit .]/«ipfa epiftolalegitur:  Sed
non ideo calainentum meretur: non ei fufficit. %Apud
luonem vero  > Sed non ideo calfamentum ^ meretur-
Non enim fufficit, 6 cc.

2  $  Qui in eorum.] In cpiftoU legitur ; fi mox prsua-
ricatione: apud luonem , fi in eorum prsuaricatione^ s
tn Pannormia vero vt apud Gratianum.

C. XIX.  < 7 * De eodem.

Auguftinus.

S I e quis laicusiuramentum violancloprofanat,<^
regi,& domino fuo iurat,& poftea peruerse, & do-
lose eius regnu traftauerit,& in mortem iplius aliquC>
machinamento infidiatur,quia facrilcgium peragit, in
Chrillum Domini manum mittens, anathema lit: nili
perdignam poenitentis fatisfaftionem emendauerit,
ficut conftitutum afančla lynodo eft. id eft, fsculum
relinquat,arma deponat,in monafterium eat,& pami-
teat omnibus diebus vit« fus: verumtamen commu-
nionem in exitu vita: fux cum Euchariltia percipiat.
Epifcopu^ vero ; presbyter,diaconus, li hoc crime com-
miferit, degradetur.

ffaputhoc in mclioribue Gratiani codicibus non habetur.
Burchardus črluo c it ant ex dichs uguffini. S imile autem.
habetur in concilio Toletano /č.c.S. ex Hi Jani a miffo.

fi.pars. Vt itaq f  expramifiu apparet.mendaciu necJimplici
Jermone deber proferri, iifc iuramento firmari. M en dači a aute
non folum in verbujed ertii in ftmuUns operibus ejjeprobafuu
C. XX. 1 f Mentitu r,qut profejfiouan J v. a m
r -r operibui non ojiendit.

Vnde  Ambrolius aitinfermone habito in
Donitnua de ^Abraham.

Jautiuni hifitis fermonu eft.Sckotc  fratres.

C Auete d  fratresmendacium,quiaomncsquia-‘
mant mendacmm_^,lilij funt diaboli. 1  & infra.
Non folum in fallis verbis, fed etiam in fimulatis o-
peribus meudacium eft. Mcndacium namqj eft.Chri-
ftianutn fe diccre, opera Clirifti non faccre. Mcnda-

^ luo p 11  .c.7d.Pann.l S.c.732.  b al.caufamentum .
c  sAnfelm.l.u.cA. 74 .. Polycd.6.tit.n. Burcbd-.il  »f* z t.lu*
f.ir.c. 7 $. d PanndA.e.n/.

pmv+m  * 55 <f izr citiran do fr

//} perturio.

citun eft,cpifcopum,facerdotem. uel clericum feproft- ,
teri,& contraria huic ordini operari.

i y Diaboli, ] Incodice Vatu ano, vbi htc firmo habetur,
/eejuunturbac^uiznon  foliim mendax eft, fedetiam &
pater,& inucntor ipfius mendacijeft. Omnis enim fi-
mulatio, &c omnis duplicitas mendacium-* eft.Ergo
»on £hlum,&c.

C- XXI. y Quottcs firmo malt/s de ore
tiofiro procedat.

Ttem  Hieronymus in c.*.epifi.ad Ephefios .

Q Voties uero loquimur, aut non in tetnpore, aut
importuno loco, aut non ut conuenit audienti-
bus, toties Termo malus proccditdeore noftro adde-
ftru&ionemeoruJti qui audiunt. Confideremus itaq5.
quidloquamur: quia proomniotiofouerboreddituri
fumus rationem in die iudicij.

7-pars. luramentum vero elerieus laico prafare no debet..
C. XXII.  *[ Quicjuam laico clericus nihil
mr are pr a J umat.

Vnde  in Rhemenii concilio legirur:.

N Vllus- a  ex ecclefiaftico ordine cuiq.uam laico
quidquamfupcr facrofančta Euageliaiurarepra:-
fumat: Ted fimpliciter cum veritate, & puritate dicat,
cft,eft,non,non. Sed fi eiialiquid, quod iibi obiiciatut
3  prout iudicauerint, qui eiufde ordims Tunt, aut cor-
iigatutaut expurgetur.

1  ^ Obiiciatur]v^p«</ Burchardum fr luonem feejuitur,
ad epifcopmn.in cuius territorio eft, dtferatur;&: iuxta
id; qnod illi, qui eiufdem funt ordinis, diiudicauerint,
aut corrigaturaut expurgetur.

Epifiepofimilitercltricus tuuvnentum pr*Ffare non debet ,
nififorte  «, cuiecdefiaprocurationem committit ..

C.. XXI I L fVeeodem.

Vnde  Vrbanus I I. ait.

N Vllus £ epifcopus dericos fuos ,nififorte,qui-
bus ecclefiafiicarum rerum. diipenfatLo commif-
fa fuerit.fibi iurarecompellat.

Pj Tn alicjuot vetuffis exemplaribm fini* buitig catifi eff in
verf.eKpu.rgStUT-abfunr autem bac verba y fr fecjuens caput,
nullus. In vno autem non modo isla habentur ,fidetiamia-
f ut prim h  de iurameto calumnia, fr con H ir ut to noua Henrici.

C AVS A XXIII.

Vidam eptfiopi cum pide fibix.ommiJJa in ha
rejim lapfifunt , ctrcumadiacetes catbolicos mi-
nu fr crutianbus ad h a  ref m compellere ccepe-
tunt: cjuo comperto , ^Apofiolicus catholicis epi-
fcopis tireum adiacent: urn regionum , qui ab Im
lem utrifditfionem aeceperant , imperauit, vtea-
*tbo!icos ab h&rethicis defendtrent, fr^utbus modu poffent , eos
adfidei veritatem redire compellerent. Epifcopi bac mandatA
lApoffolici . c recipientes , conuocam mihtibus  , aperte, fr per
infidias contra hareticos pugnareloepcrunt . Tandem nonnullu
eomrn nedtraditis ^ali is,rebus fuu vel ecde/iafhds , expoliatu- )
aliis c .xretre , & ergaffulo reclufis t  ad vnitatem catbolica fidei
coadi redicmnr.

k.  Htc primum uuaritur,an milit are peccatum(it .

Secundorfuod bcllumfittuHum^ quomodo,d filiis lfrael'
iuffabella gerebantur.  - ,

T ertio, «n iniuria- fociorum armisJitpropulfanda.

Qttarro, an vindičfafi: tnferenda*

Šluintb^anfitpeccatum iudici y  vel miniStrojrcos occidcre..
Sexre y an malifinri ogendt ad bonum ,

Septimo.an h*r*ricifnis , & ecdcfia rebus fin texpo lian di,
& oni p o fit det ah haretuu ablata y an dicatur pofiidere
ali en a.

t 0 bi ah  o,an epifi opu, vel Cjuibufiibet clcricis fua lieeat au-

doritate.vel^/fpofloUci,vel  d Impera^ru pracepto
armamoieere.

% Bure. Lr.c.tSS-Iuop.6.c;T&. Pdnnd.r~c.tr.  b Ext.de
»m$mr.c.unliH4■  c al ^Apoftolua.  d. M.fineImpcratoru*

Decreti Secunda Pars. » e te militari & bcilo.

peratore cimi

Q

Q^V A S T I O I.

V)) d mili tare alienum videatur ab E nage lica ih-
fciplinajiinc vtdetur pojp probari: qui* omnis mi'
litia vel ob iniuriam propulfandam.veljppter vd-
didam inferendam efiinJHtuta rini ur ia autem vel 'a proprit
pcrfbnAjVeld focio repellitur: quod vtrumfc Euangelicahg 1
probibetur. Cum enim dicitur:  a (\Si (jun tepercujferit in vn*
maxillam y pr£be ei & alteram'] i ter it: angarinuerit tt

mrllepaffiu^vade cit eo duo millia. Item cn^Apoftolus dicat:^
[Non vos dcfendenres,cbarifiimi r fed date ločit ira: \<jittd aliud
probibemurrfuampropria perfona tnturiam repellere ? <J ltem y
cum Petro, gladio ntagifirum defendente , Chrislus dtxerit: c
\_Conuerte gladium tuum in vaginam: anputas , cjuia non
pojfum rogare patre meum, & exbibebirmibiplus cjuam duo-
dedm lefiones ^Angelorum?'] deniy { ,ficut de B. <Andr&atefi-
tur,  d cumfieret concusrfius popuUrum ,vt demanibus iniijui
iudtcis eum eriperent , £r ab inittria mor tu illum defendennt,
ipfe econt ra & exrmpla & verbopatietiam docens , rogabdt eos ,
ne fitum martyrmm impedirent: cjieut aliud monemur , oha3
fiatr pvopricvs y ita fr foetorum in i uri as pattenter tolerare , nec ud
arma comurrerefid eorum exemplo adfimiliaferenda animurtc
praparare ? ltem,cnm in prouerbiu 1  dicatur: Z Mihi
vindittam y £r ego retribuam .dtcir Dorninus .] m £-

uangelio dicatur.  i [Notite iudicare , fr non tudiiabimini.]
Item,  g cumpaterfami/tas dicat (eruu vole n ti lm coli i gete \f-
fania: [Sinite vrra% crefiere v/cj? ad mejfem: fr tuni dicati*
mejforibm ,coll igite figama, fr aUtgatein fa/čiculos ad comou-
rendum .] $ Ltem atm Rex tile , aui nuptias feceratfiho fuo,
mifiu exercitibus fnu y angelorum.videlicet r  dicarurperditurut
homietdas Propbetarum.fr iApoftolorum,c]tti vocati ad nupriat
venire canrempfcrunt credendo :ltem cum Paulus apoihlut
dicat.in.epiftola ad Homanos : h \_Nohte iudicare inuicenti]
Item: [Tu (juis es x qui iudicas ali en umfeneum- ? Suo domino
fiat,aut cadit. Siue ergn vtuimmfiue morimur,Domini /

In boe enim Cbriftus mortuus e ji, fr re/urrexit,vt fr viuoruffli
fr mortuorum dominetur:] l n bis omnibus quid aliudprtetpt'
tur, ejuam vt v in di Sl a dslincjuentium diuino refeructur
mini ? Cum ergo,vt fupra dillumeTl , milina videatur inTtt'
tuta.vcl ob iniuriam propulfandam.vel ad vin diet* 7 ® in f trt ^
dam , vtrumque autem lege Eua»geltcaprobtbeatur,^P AreT "
cjuod mili tare peccatum e/L

1  ^ InproLierbiis.] Sentenna iUa filet quidempr9i*erbij
loco v/Urpati : fed non habeturin libro Prouerbtorum-^f <rtiit
a B .Paulo ad Rom.c. 12.( comuntte cum aliafententta ex e- 2 T
Prouerb. j fr ad Hebraos 10. Deuteron.c.32. In Cantico fitf 0 '
ptumeJfM.cz  eft vltio,& ego retribuam_>.

C. I. ^ 'Bella carnalia beliorumJpiritHaliuP*
figuram gerunt.

Hincetiam  Gregorius ait.  i

N lfibelU ifta carnalia figuram belloru fpiritaliu#'
gererent nunquaro , ut.opinorludaicarum hifto*
riarum libri difcipulis Chrifti,qui uenit pacem doccrf>
legendi in eccleliisfuilTent ab Apoftolisaraditi. Qjl?
enim eis beliorum proficeretifta.deferiptio,quibus &
citur ab ItTu;[ Pacem K.  meam do vobis,pacem
relinquo vobisij 5 cquihws per Apoftoluin> / iubetut,
&dicitur:f A r on vosmetiplos umdicantes, fedmag lS
iniuriam accipite, & magis fraudem patimini?] Vnu«
deniqj fciens Apodolus nulla jiobisiam vitra bcH 3
efle carnaliter peragenda, Ted animx ccrtamina contr*
Tpirituales aducrlarios defndanda.velutmagider niib -
tix, prsceptum^dat milinbus Chnfti,dicens;[I^
duitevos aimamratn Del, vipoflitis ftare aduerfusa-
ftutias diaboli j _ ^

a Matth. s • ^ %gm.rz.. < Matth.26.  d ^

marty no ipfius.  c  Deuteron .j2.R0m.r2. i Mattb.P
g Matrh n.  h  Komi*,  i Origenes homliatjJ*'
perlo/ue,  ^ loan 1*.  i i.Cortnth.6. ffifjlt

IV  CaufaXXIIII. Qua:ftioI . De te militari ic  Belle. 77*

n «i>< reftendctur. Pracepta patientia non tam ojtcntatio-
P*  f orporit.tjuam praparatione cordufunc retinenda.

C. 11. f preceptapatienria.virturc animi 3 non
oftenratione corporu firuanda funt.

Vadi  AuguftinuS ait in fermonc depuere
Centurionu,

P Aratus * debet elfe bomoiuftus&pius patientei
eorum malitiam fuftinere,quos fieri bonos quarit,
vt numerus potius crefcat bonorum.non vt pari mali-
tia fequoq; numeroaddatmalornm. Deniq;ifta prx-
ceptamagisad prsparationem cordis,qux imuseft,
pertinere,quam ad opus,quod in aperto fit(vt teneatur
m fecreto animi paticntiacum beneuo!cntia,in mani
feftoauteid fiat. quod eis vidctur prodefle pofle, qui-
busbenevellcdebemus.j * Hincliquido , ofteditur,
quodipfe Dominuslefus exemplum fingularepatien-
tia.cumpercutereturin faciem.refpondit :LSi * male
disi.cKprobra de malo: li autem bene.nuid me cediš?]
Nequaquam igitur praceptum fuum, n verba intuea-
mur,implcuit.Neq; enim prabuit percutienti alteram
partem: fed potius prohibuit ne qui fecetat iniuriam,
augeret. Et tamen paratus venerat non folum percuti
infaciem.verum etiam pro his quoque. a quibus hxc
patiebatur crucifixus occidi pro quibus ait in cruce_j
pendens, Pater d  ignofceiUis,quianefciimt,quid
faciunt.] Nec Faulus apoftolus prxceptum Domini,

& magiftrifuivideturimplelfe, vbietiam ipfepercuf-
fusinfaciem,dixit principi facerdotum : [ Percutiet *
teDeuspariesdealbate; fedesiudicare mefeiundum
legem, 8c contra legem iubes me percuti ? [Et cum a
čucumftantibus dicerctur : [Iniuriam facis principi
lacetdotum ?] Irridens / eos admonere vol ait, quid
dixetit: vt qui faperent, intelligcret iam deftruendum
tflaaduentuChrifti parietem dealbatum. hoc cft, hy-
poctifimfacerdotij ludaorum. Aitquippe. g  [Neici-
u >ftatrcs,quia prtnccps cft: Scriptum eft ennmPrinci-
P>populi tui non malcdices:] cvim proculdubio , qui
‘neodem populo creuerat,atq; h  in lege fuerat eru-
ditus.illum principcm facerdotem nefcire non polfet,
»ec eos,qnibus ita notus erat.vllo modo falleret,qubd
oefcirct. Suntergo ifta pracepta patientix femper in
cordis praparatione retinenda: ipfaq; bcneuolcntia,
#e teddatur malupromalo.fcmperin voluntatecom-
plenda eft. Agenda funt autem multa etiam cum in-
<ntis benigna quadam afperitate pledtendis: quorum
potiits vtilitati confulendum eft,qnam voluntati. &
'"fia-Him  incorripiendo filio quamlibet afpere,nun-
profeifto amor paternus amittitur. Fit tamen,
S ll °d nolit,& doleat,qui etiam inuitus videtur dolore
* a nandus. Acperhoc literrena iftarefpublicaprx-
ct ptaChriftiana cuftodiat, & ipfa bella finebeneuo-
lc ntianongerentur: vt ‘ ad pietatis,iuftitixq; paca-
'imfocietatem victis facilius conlulatur. Nam cuili-
c tntia iniquitatis eripitur, vtiliter vincitur: quoniam
^inileft infoelicius foelicitate peccantium, quapoena-
,‘s nutritutimpunitas, &. nula voluntas, velut hoftis
'fl^tor.roboratur dr paulbpoji.  *J Nam ^.fiChriftiana
“'■ciplinaomnia bella culparet, hoc potius militibus
^°auhumfalntis patientibus inEuangelio diceretui,
*abiicereinarma,feq;militix omnino fubtraherent.
n ‘bum eft autem eis. [ Neminem 1  concufleritis:
dl *' ' calumniam feceritisrfufficiant vobis ftipen-
b„ >Vf ^ ta  ]Quibus ptoprium ftipendium fufficerede-
''PMcepit, militare vtiq; non prohibuit.

citat ^dnfelmm.Polp .non affert authrcm. Ha-

d u * P‘lj l.7.t‘t.7 ^infiU.T}.c.).  b ,Y#n erat hicfacien-
, t . '"'tinm noui paragraphi  .* cobarent enim hac cum ante-
'»Mi«,. c Uan. 1 t.  <1 Lucij.  e ^Acf.ti. ( al.inci-
£ r ^] aUrridentiT.  g Exod.to.  h al.iH,  « »l.fcdvT .
r*m.t,t,i,+s,  1 Lhc.).

bttur autem in cpifl. t ,.yi ur .ad MarceUinum.

I Af Nulli.] Repoftus eft integerlocue Euangelij,vteftin.
ipCacpiftola&lib. 23 .contra iauftutn,c.r-f-.-Ar.tea etat, con*
tenti cftote ftipcndiis veftris.

C. III. In belinu armia milita Dcopla-

tere pojjuut.

Irem  emblem ad Bonifacium.cpift.ttr.

N Oli “ exittimareneminem Deo placerepo(Tc_/,
quiinarmas bellicismilitat. In his erat fanftus
X>auid,cui Dominus tammagnum perhibuitteftimo-
nium.In lus etiam plurimiilliustempoiisiufti ln his
erat &illeCenturio,qui Domino dixit: b  [ Non fum
dignus.vt intres iubteftutn mcum.]dr infra.  Hocer-
goprimum cogita,quando armarre adpugnam:qui*
vittns tua etiam ipfacorpoTalisdonu Dei eft. Sicenim
cogitabis r  de dono Dei,non facere contra Deum.Fi-
des enim quando promittitur, etiam hofti'fcruada eft.
contra quem bellum geritur:quantomagisamico, pro
qtto pugnatur ? Pacem haberedebet vdluntas.belluni
neceftitas,vt liberet Deus a neceflitate, & conferuet in
aace.Non enim pax quxritur, vt bellum excitetur: fed
jellum geritur,vtpa\ acauiratur. Efto crgo etiam bel-
lando pacihcus: vt eos,quos expugnas, ad pacis vtili-
tatem c  vincendo perducas ]Beati enim pacifici (ait
Dominus)qttiafilij Dei vocabuntur ]Si autem pax hu¬
mana tam dulcis eft pro temporali falutc mortalium,
quanto eft dulciot pax diuinaproiterna falutc Ange-
lorum ? ltaq;hoftem pugnantem necdlitas perimat.
non voluntas. Sicut rebellatlti, & rcfiftenti violentia
redditur.itavifto.velcapto mifericordia iam dcbetur,
maxime in quo pacis perturbatio nonfc»ictur.

'  Sicenim cogitabis .]cAntea legebatur , Sicenim
cogitabis de dono Dei, non facies contra Dommum.
Emendatum eff ir hoc,& multa aha ex orginali.

C. IIII. d$QuafuntinbcUoiurereprehcndtnda.

Item  eiufdem contra Manichaoi,[id  eff, libra tt.
eontra Fauftum,c*p. 7 +.ir 7 S.  J

a  Vid culpatur in bello ? An,quia moriuntur quan
doq; morituri.vtdominentur d  inpacevifturi?
Hoc reprehcndere timidorum eft, non religioforum.
Nocendi cupidiras,vlcifcendi crudelitas.impacatus,
atquc implacabilis animus, feritas rcbellandi, libido
dominandi,8c fi qua fimilia, hxc funt, qux in bellis iu-
re culpantut. Quxplerumq;, vt etiam iurepuniantur.
aduetfus violentiam reftftentium(fiue Deo.fitie aliquo
legitimo imperio iubente) gereda ipfa bella fufcipiun-
tur a bonis :• ciim in eo hmnanarum rerum ordmc inue
niuntur, vbi eos vel iubere talealiquid vel in talibus
obedireiufteordoipfeconftringit.Vnde i neq; Ioan-
ncs a  ab armis iubet difcedere milites : & Chriftus f
tributaCifari monet reddi:quia propter bellanccef-
fario militi ftipendium prxbetur. Ordo tamen illena-
turalismortalium pači accommodatus hocpofcit, vt
fufcipiendi belli aufloritas, atq; confilium apud prin-
cipes lit.tSr ir.fta.  Sed fihumana cupiditate bellum
geritur.non nocet faniftis, in g  quos nonhabetquif-
qna poteftate,nili defuper datam.Non * enimeftpo-
ncftas,mfiaDeo,liue iubente,Cue finente.Ergo vir iu-
ftus.fi forte fub Rege homine etiam facrilego militet,
rcibe poteft illo iubente bcllare, fi vice ‘  pacis ordine
feruans,quod ^.libi iubetur,vel non cfle contra Dei
prarccptum.certum cft,vel vtrumfit.certum non el J ,ita
vt fortalfereum faciatregem iniquitasimperandi:in-
nocentcm autem militem oftendat ordo leruiendi.

l ^ Vndeneqne.] Hinc vfa ad verf.  ordo 'Grananua
fumrnatimretulitJententiamB .'-Uiruihni,oua abcoiopio-

a  Poly.l.7.tit.t}.A-4n/el.l./}.c a.Iuop.ro.c.tai.  b Mat.*.
c al.vmtarem.  d al.domentur.Pann.l.t.c.+ c.  C Lite.}.
f Matth.tt.  g loan tt).  h 'Rom.tj.  i al.ciuica.J
j arig.  k al.cui tjucchubctur.

779  Dere militari fc bello- Decreti Sccurrda Pars: 780

fi<u Jj- clariiu dippnitur ificuretiam 'a vcrf.  Sed fi humano.
■vfifc od vcrf .Non enim.

C. V. f Militarc non d?pcccatum.

Itcm  ciufdem iti libro dr vcrbu Domini,tracfa-
lir.fi h e fcrmone rp.

M llitare *  non eft deliftum :fed propter predam
militare pcccatum eft, n ciempublicam gcrcre
criminofum eft. Sed ideo gerere i>  rcmpublicaiu—i.vt
rem familiarempotius augeas,vidctur effe damnabile.
Proprerea enim prouidetia quadam roilitantibus funt
ftipendiacoftituta.nedum fumptus quacritur,pra:do c
graffctur Itainfia.  f Dicit ipfe Dominus, ^ [Reddite
qu£ Dei funt,Deo,& qux Cxfaris,Cxfari.]lgitur,quod
Ca:farpra:cipit,fcrendum eft: quod Imperatorindicit,
tolerandum eft: fed fit intolerabile, dum praedam cxa-
ftores accumulant Itcminfra.  <(f [ Interrogauctunt Io-
annem & milites : Qtiid faciemus &nos ? Ait ‘  illis
Ioannes.neminem concutiatis,neq>cahimniamfacia-
tis: fed contenti eftote ftipendiis veftris.] Hiciam co-
gnofcere fe debet omnis bomo,qui militat. Non enim
tantum de his militantibus fcriptutaloquitur, qui ar-
inata militia detinentur: fed quifquis militia: fux cin-
,gu!o vtitur, dignitatis fuai miles afcribitur: atq;ideo
hjecfententiapoteft dici,(verbi gratia)miiitibus, pro-
tc£ioribus,cumftisq;recl:oribus. Quicunq; fibi ftipen-
dia publice decreta c6fequnur,li amplius quauit, tan-
quam calumniator , & concuflor loannis fententia
•ondemnatur.

C. VI. f Pacatafunt bella,<juageruntur.vt mali
cocrceantur, bonuf Jub/eucntur.
ufdem de dtutrfis ecclefia obfer-
uationibus.

A Pud / veros Deicultores etiam ipfa bella pacata
funt quje non cupiditate.aut crudelirare, fed pacis
ftudio geruntur,vt mali coerceatur,& boni fubleuetur.

Cf Sic etiam cit Ati ho : ejttod tamen apud B . ^Auguffinum
mn efi inuent um,quamuii epifiola ad lanuarium  , talem ftre
habcat titulum .Sim ile habeturfup.ead. noli^-efto ergo. & de
tinitateDeiJib.rg.c.i 2 .

C. VII. ffSumma efi lam militi&seipuk. vtili-
t at ib m obedientiam e x hi bere.

C. I. * Quodfit iuttum bellum,

I Vfturti * eftbcllum,quodcxedi<fto 1  geritu&d«
rebus repetendis, ^ aut propulfandorum hoftiuni
caufa.drcrfp.//. ^Iudcx c  diclus, quafi ius diccns po-
pulo ; fiue quod iurc difceptet. lure aute difceptarc,eft
iufteiudicare. Non eft aut iiidex,fi no eft in eo iuftiti3»
1  5[ Ediifto .fin codicibus Ifidori etiam manafcriptiilefif
tur,cx  pv<edi£io .Citat enim Cieeronem ex libra de repull.ejto
negat iuftum ejje bellum, nifi dcnunciatum , nifi indici ura , ^
nifide repetitis rebus.

C. II. *f Nthilad iufiitiam interefi,fiue apertc.
fine ex infiditi alicjuis pugnet.

Itcm  Auguftinus in libro cjUAftionum6fi.ro.

D Ominus nofteriubet c  adIefum Naue.vtconlh-
tuat libi retrorfus infidias, id eft, infidiantes bel-
latores ad inlidiandum hoftibus. Hinc admonemut
hoc / non iniufte fieri ab his, qui iuftum bellum gc-
runt,vtnihil honioiuftus pr^cipue cogitaredebeat itf
his rebus,nifi vt iuftum bellum fufcipiat, cui bellare^
fas eft.Non enim omnibus fas eft.Ciim autem iuftuui
bellum rufcepcrit^vtium aperta pugna, vtruin inlidiis
vincat>niliil ad iuftitiam intereft. Lufta autem bella dc^-
finiri folent,qu^ vlcifcunturiniurias.fi qua‘gens 3 vcl ci-
uiras, qux bello petenda eft, vel vindicare neglaerit
quodaluisimprobe facftum eft, vel reddcre quod pcr
iniurias ablatum eft. Sed etiam hoc genus bellijinc
dubitatione mftu eft,quod Deus imperat, apud qucm
non eft iniquitas,&nouit quid cuique fieri debcatfin
quo bello du<ftor exercitus, vel ipfe populus non tani
au<ftorbelli,qnam min^fter iudicandus eft.

C um ergo mfium bellum fit.cjuod ex edicio geritur  , vel cjut
ini uri a vlcifcuntkr,quAritur>quomodo d filihifrael
gerebantur.

C.  III. *jlnnoxtus tranfitmfiliit Ifraelnegaba-
tur, ar% ideo iufia bellagerebant.

De hit itn firibit  A uguftinus in cju&ftionibuf

Numerorum,<].4+.adc.2 0 .  « ,

N Otandum g  eft fane,quemadmodumiu(lak c ‘‘*
gerebantur[a h  filius lfrael contra Aruorr hf° 5 -i
Innoxiu$ enim tranfitus denegabatur, quiin fC  ^ unli *
na focietatis aquiflimoparere debebat.

J tem  Gregorius vniuerfis miliiibtu  g Neapoli-
tanis, lib. 12. epi(l.2f.

S Vmma b  miiiti.-dausjnteralia bona merita, bate
eft,obedientiam reipub. *  vtilitatibus exhibere_;,
q(fodq; fibi vtiliter imperatum fuerit,obten:iper 3 re_j:
ficut etiam nune deuotronem veftram fecifte didiri-
anns,qus epiftolis noftris , quibus magnifieum viium
■Conftantium Tr butium cuftodix ciuitatis deputaui
mus ptscfie paruir, & congruam militaris dcuotionis
obedientiam demonftratiit. Vndefcnptis vos prsfen-
tibus curauimuj admonendos,vti prarciidbo viroma
gnificoTribuno,ficut & feciftis, omnem debeatis pro
fereniflimorum dominbrtim vtilitate.vel conferuanda
ciuitptcobedientiam exhibere:quatenus quidquida
vobis haftnuis bene geftum agnofeitur. per prfcfentis
temporis vigilantiam , ac follicitndinem augmetetis.

Ex omnibtti col/igirur , quod mlirarc pcccaram non cH, ir
cjuodpracepra patienria inpreparationc lordu, non in o(lenta-
titme corporii feruanda jttnr.

Q

0.VASTIO II.

Vid aut tn ouaritur , tf uod fit iuftum bellum , Tfi-
dorus Etymold.iS.c. 1.inquit.

a Beda, &g/ofia ordi.Lu 1. Iuep.r0.ca.r2r. Pann.l.s.
■c. 6 o.  b agere.~\orig.  c pr uda. orig.  d Mart h jz  ?.
■C Luc}.  f luo pjc.c.ro s.  g ep/ftopu.! orig int-
frejfium.  h xAnfel.LtfxtL.p.  i faniU rcipubl. ushfbe-
r.e.  j orig.

Q_y  A S T I O I I 1 .

Q ^Old -vero iniuria fociorum armis prspulfir.h not>
fit ) extrmplis ) fr autforitatibusjbatur-Domirius  1
enim cum ab Herode cjuareretur ad tnterflcifdun),
non patrocrniu fibi ejuafinitarmoritm, cttm ocenite
infiinttu pofiet in cum conuertifie mantis I ud a  or um  • fed fd-
greni in <s£gyptum l latuit ibiper feptennium-. Šket tam,inrf*
a ludais lapidibra peteretur, abfiondit fe, & exiuit de tempih
Sit etiam cum duccretur ad crucem.noluit  k commouereaJ-
lidrfus feniores ludaorum turbam , cju& naper ei obuiampmef-
ferat,& cum pfatmu & laudibus eum receperat. Ste etiam in*
ter rogat us a Ptlato.an rete rjjet.ait:  1  [Regnum meum ttoritf
de hoc mundo. Si enim ejjet de hoc mundo.minifiri met
decertarent,vt ego non traderer IudauInftnuans iHos adtC"
gnum hutus mundipertinere,cjuiduxtlio humanarum vtrtsm,
non druinoprafidio ab imminenti iniuria fe tucri contend* n ['
l tem, cum difiipulu /uis ait:  m  [Si vos perfecutifuerin^!*

'ina c tu it a te,fugi te m aliam :] non arma armu.fid fuga m
fecjuentibas docuit opponi. Cf 1  tem,ficut legtturtn EfitM^
gy trasa N abuchodonsfor deuafiata cftrfuiafiltit ifraelcovtrt*
tfiyrios,iCha/daos pro te bi to ms & defenfionu aurtliumfte^
mi fit. Vnde ditium  « eft. [Bacu/us arundineus rex
fuper ejuem fi alicjuis innixas fucrirgonfrngetur, & perforstt
nidnutn inmtentu.'] Ipfi etiamludai capi tui da Bi funt  .Jfi

EtUb.

_ IH!

h abfunf

a Iuop.ro.c.niS.Pann.l.S c  b  * l.rcpentu.
0,0.4 .. d Etidemfcre liabetur l.r.dttffiau.  c 0
f abcfl ab oti*.  g lMp.1c.cM9 Pa.nn.(.S. c M
aborig  i Matih.r.  k Matth.lt.  1 lcM.it .
n Efa.,J>.j6.£^ch.lf.

781  Caula XXIII. Ousffio III. Pitemllitari&ljello. /^Sž

Jj>cm fuA h bera ti on is non in folo Deo } fed in hominepofuerunr.
Stt.etici.rn de primi s crcdcntibus legirur,  a cjuod rapinam fuoru
bonotum cum gladio fufripiebanT,non cj nar en res Ji bi ali o rum
patrocinu fdgaudentes, cju.cn iam digni inuenicbiiturpro no-
nune lejii conrumcliam pan Sic & ^Apo fot us in prima epifota
/nadet Connthiis,  b vtiniuriam,& fr and.-m p at te n ter •/Jerant,
potim , cjv.am rep eten do fratre s fcande.li7cnr.Sic ab idolathj tU,
& a cjuaUbcteJca cen Jer abfincndum potim, cjuam <um Jcan-
dalo fratrum edamcu Sic&k fumptUfus abfinet, nealicjuod
effindiculam Euangelio Chrifi prafaret. C um crgoiUe.ejui ab
iniuria armit arceruf, no a minus fiandali^etur, cjuam Ule, a
<juo ablatacoram iudicc repofiunturt patet,cjuod adpropulfan-
dum iniuriam non funtpetbida armorum duktlta. frjKodaute
petendit non effllud inrsprafar; non debet.Sedecontra mul:a
rite prafantur,cjuA ramen ture non petuntur. Bonus enim non
rite iniuria vindtetam petit, cjuia maium premalo reddent:
| tamen iudex reči e infiigeret , nec nifi bon št pro malo redderet.

C. I. <f Qva fint differeniii rctrtbutionv.m.

Vnde  Auguftinus in  c C xpoftionepfitl.
mi to S. air.

S Exdifterentiaj funt.reddere bona pro malis.no red-
dcrc mala pro malis herc duo bonoru funt, & prius
melius.Non reddere bona pro bonis, reddere mala^p
bonis, hxc duo inalorum funt, & pofterius deterius.
Reddere bona pro bonis,mala pro malis, hxc duo me-
diocrium d  funt :prius propinquum bonis,couenit 1
etiatn malis ;quod Chriftus non arguit,fed plus opor-
tere dicit, e quia£thnici hocfaciunt: pofterius pro-
pinquum malis.conucnit tamen etiam bonis. Vnde &
lex / modum vltionis ftatuit: fOculum prooculo.]

H dici potcft\iniuftorum iuftitia dl,non quia ini-
■^ua eft yltio,quam lex ftatuit: fed quia vitiofa eft libi¬
do vlcifcendi,magisque ad iudicem pertinet hocinter
bomines deccrnerc_y quain bonum hominem iibi
«xpetecc.Hiccmm reddere maium pro malo: iudex 2
vero punit, non deleftatione aliena: mifcriaj, quod eft
malu pro malo • fed diledione iuftitia!,iuftum^p iniu-
fto, <p eft bonum $  malo : quod etia Deus iudex fac it.

*/ B‘^ugkftinus in explanattonep/a/mi io$. h as fcx dijfe-
tentiat aptifitme explicauit: iuius fententiam aucior glo/fa
trditi ari a m eodem loco brent ter ret ulit ,ex cjnagtoJfa videt ur
ttteptum hociaput.

1  1f Conuenit etiam mz\\s.~\Verba hacnon ftntinple-
vetufhs , necj i  in glojja: Jed non longe dijcedunt a verbis
&"Augn(lini.

2  Ulde^rvero.] Ing/ojfaordinaria <&plerif% Gratiani
^pnufiriptulegitur,iudex  vero non, led diiečlioneiufti-
eft bonu pro malo, quod &c  Deus iudex facit.
.* ftntramen reliejua induttafluoniam apud B .^4 ugu f in it
1n ea dem exp!anatione aliejuanto inferitts eadefere habentur.

Item ab a/iejuo captv tniufe fta exiguntur:pro vita tamen
^dtmenda iufte ojfcrunrur. ff Item vnjdfacra ab a/ijuo bar-
pro in Ufe e.viguntur: pro redemptione tamen captiuorum iu-
J e  pnftantur. Sic dr iniuria propulfatio  , licet iniufle pofiule-
ramen Uti e prafar ur: cjuati cjuam ipfa poflulario non

"^fijuecjua^ miufaprobatur. ^Aliud enim eli iniuriampropel-
biceat vohipmose viuerealiud vt ahorum vtilitari
1 :r epofit vacare: Sictfr aliud cff fujfragiu m ab homine tam-

*l u -a.tn

%

n mitnfro iufhttapofulare,vt mala voluntataduerjan-
ciui miniflerto tare at ejf'cfu > & Lonorum voluntas eius

h « r *gio fortiatur e/jeUum :alium[pcm fuam a Deo in borni-
*'i? ttAns f erre -> vt  ttduerfa, cjua inf 'eruntur a Deo^advita cor-
cli  ,f >»em,humano pellanrur auvtlio,nulla pracedente cone-
šyp C  bfidelira, cjui captiuitatem fbi imminentem tsdL-

p^fuffragio fe p ur aha* t po/f euadercfne panirentia
niij, r , lt * v * tA  j/trni reuacantes ad memoriam:  [ Da  h nobis
d e mbulattone^cjuia vana falus hominu idem:  i

b  '• Cl >r<*9  c Glojftordin.
« w  mej d a/, medierum.

t-t. f  £.vn,„. g ttjbjitmarc,  1> Pfal.i).  i pjUj,

[Hi in curr\bus hi in ecjuis, nos autem in nominc Da ivfri

ihuocabimtts  j Petere ergo  , val prafare in tribulattone (u.bf-
dium^vt vol upt nos e čjuu in crimtne vinar dam nabile eii Pe-
tere autem,vel prafare folarium, vr malis facuitas delincjucn -
di adimatnr.vt eedefa pace adipifutur, vrahcjuUmultorum
vtilirati feruetur  , vtile eš},& honefum : difftmulare vero eff
grauifimum H in c de Paule legi tur , a 'aUod‘čfilh cjuidtlrm lu
daorum tura [Jen t fc non comefv.ro s panem , nifeum interfice -
rentjpctijt mthtes a prarorerfuoru m p rafidio iltafis fencarenir
ab iniuria Judaorum,non ftix voluprati, fed omnium vtilirati
viffurus. Hincin Euangdio  b Men enanus vccatur,cjui vi¬
det Iv.pv.m venim te <pr dimittit ou:s>fr fv.gir. Pline etiam ee¬
defa auxilm nb Imperatore ad fn defenfione petere monetur ♦
C. II. 6f islb lmperatore cc. Ufa auxihum
poftulate debet,

Vnde  Auguftinus ad Bonifacium ait,
epiff. s o.

M Aximianus c  epifcepus Vaeienfis auxi!ium pe*
tiir ab ImperatoreChriftinno [ cotttra d  heftes
eccleliarj non ram fui vlcifcendi caufa, quam tuendae
eccleliar libi credit«. Qupd fi prartermiftlfct, non eius
fuiflet laudanda patientia, led negligentia mcrito citl-
panda.Neqj emin & apoftolus e  l -aulus vit^ fu^ trafi-
torijeconfulebatded ecclelia: I>ei,quando contra illos,
quieum occidercconfpirauerunt, confilium eoruiru*
Tribuno vt proderctfctr, effecit. Vnde fačlum eft, vt
eum ad locum-*, quofuerat producendus. deducerct
miles armatus,ne illerum pateretur f  infidias.

C. 111 Carholict aduerjiu harcticos a potefa-

t ib us ordinatis dejenfonem pojfmt
poflulare.

: Trem  Auguftinus ad Emeritum , epif. 164 ..

N Oftri s  aduerfus illicitas Sc  pnuatas vcftrorum
violentias(quas & vos ibi,qui talia non 1  facitis,
doletiš & geinitis) a poteftatibus ordinatis tuitionem
petunt noli qua vos perfequatur,fed qua fe defendanr.

1  Non facitis.] <Addtra effnegatio ex originali  6*
luone,& aha enam emendata. T/tfen autem ibi B. ^Augufli-
n us id quod deeretumfuerat in Janfto conciho Carthagtnenf %
acrepetituriu concilio  ^ Aftiano,ca.6o.citatur autem infra ea¬
dem,cap.ab Imperatoribus.

C. 1111. €JQuantum interett interperfecutioncm.
catholicorum , i£r harem om m.

Item  eiuldem contra littcras Petili-
ani , lib.t.c.SS.

P  Ro h  membris Chrifti aduerfus vos fteuiunt, Cc
vobis reliftunt quicunqj in catholica paruce adhuc
fidei eo animofunt, quo tune Petrus fuit.cum 1  fer-
rum pro Chrifti nomineftrinxit. Sed multum interell
inter veftram perfecutionem , & iftorum. V os fimiles
eltis feruo facerdoiis Iudaiorum : quia leruientes prin-
cipibus veftris aduerfus ecclcliam cathoiitam^ id eft,
aduerfus Cluifticorpus armamlni. ifti autetales funt,
qualistunc Pefrus fuit: quipro Chrifti corpore, id ct \ t .
proccclelia etiam corporalitcr pugnauit.

C. V. <JluFUnx plen us eH, cjui patridm bd-
lo tuetur a barbaru.

I tem  A m bro li us libro pri mo de of-
fictli,C.2 7.

F Ortitudo, K.  qux vel in bello tuetur a barbaris pa-
triam,vel domi defciidit infinnos, vel a lauombtis
focios.pieua iuftitix eft.

C. VI. Prodcf latroni.velpirat&tfui mem-

braeius debili tat.

Item  Hieronymus fuper Sophoiiiam,ad e .r y

a >.Aff.27.  b loan.to.  c Poly.l.i.tit vlr.Jnop.to.c.tg.
d abfunt ab orig.  C f *l.patent inffi s.  g lteo

p io.c.So.Pnnri.l S c. > 6 .  h Iuop.io.c-7f,  i U<ui.tS.
k luof.io.c.ii). Ptnn.l.S,c.;c.

7S? Dccreti Sccunda Pars. Detemiuadacbdu.

S I quis fortitudincm latronis, & pirat*, & furis
c

Icncruat, b  infirmosq; eosrcddat, prodcft. lilis fua
iufirmitas.Dcbilitata enim membra,quibusprius non
bcne vtebantur.a malo opere ceflabunt.

C. Vil. *[Šluificijnon repcllitiniuriam,pmp
lucpfci,quifacit.

Itcm  Ambrolitis libro primi dcofp-

tiu,C.J 7 .

N  On c  in inferenda, fed in depellenda iniuria Iex
virtutis eft.Qui enim non repellit afocio iniuria,
li poteft, tam eft in vitio, quam ille qnifacit. Vnde S.
Moyfes lune prius orfus eft tentamenta bellic* '  for-
titulinis. Nam ciun d  vidiffet Hebracum abAgyptio
iniuriamaccipientem.defendit.ita vt A-gyptium pro-
fterneret,atqj in arena abfcondtret. Salomon c  quo-
qne ait: [ Eripc eum, qui ducitur ad mortem-j.]

1  qf Bellicz.l]Sic emendarum eff cx originali, ciimetiam
in manufiripti, Gratiani legeretur,  imbellis.

. C. VIII. f Malorum impietMi fauet,qui
eu obuiare crjjkr.

Item  Anaftafius.St DamafusPapa.

a  Vi / poteft obuiare, 6c perturbare peruerfos, &
nonfacit,nihil aliud eft,q,uam fanere eorumim-
juetati. Nec endmcaret fcrupulo focietatis occults^ui
manifefto facinori definit obuiarc_>.

C. i X. 0 f<JJui dtninamtindAuicontemnunt,fi¬
nem coerceanrur vindiftis.

Item  Calixtus,t pip.o.adepijcopos Gattia.

I  Vftum g  eft, vtqmdiuina contemnunt mandata,
8c inobcdjcntcs patrum exiftunt iuflionibus, feue-
tioribus, corrigantur vindičtis: quatenus cateri talia
committererimeant, 6c omnes gaudeant fraterna con
cordia.&cnflifumantfeueritatis atq; bonitatis exem
plum.Namii(qiiod abiir) ecdefiafticam fbllicitudinč
vigoremq; negligimus,p.erditdelidiadifciplinam_',&
animabus fideiium profefto nocebitur.

C. X. impcratores cum cpifioporum prouipone
tcctepa defenponem etduerfiu diuitum
potentiam debelit Ju -
fcipere ..

Item  ex concilioCarthaginenfi 5> c.p.

A B Imperatoribusvniuerfisvifum eft 1  poftulan-
dnm propter affličlionem pauperum, quorum mo
Ičftiis fineintermiffionefatigatur ecclefia, vt defenfo-
reseis aduerfus potentias * diuitum cmn epifcopo-
rum prouifione delegentur.

i  ^ Viium eft. Sie eff emendatum ex codicibue concilij
inprejSu.tr manufcriptu.^dntealegebaeur,  iuftutn eft auxi
lium poftulandum-).

Cice.tjubd nonnunejuam eff obuiandam pcruerjti.tr iniuria
fociorum armii eff prepulfanda. vt tr malh ademptafacultas
delinejuendi prejit.tr bonu oprat a facultae Ubere conjulendi ec-
dejte mini/lretur.Hoc qui non faiit,confentit.

C. X I. tj 'Hon Junt immunci d pclere,qui non
hberant.tos.quoi pojjiinta facfo
libcrare ..

1 dr.de  Auguftinus atrin PfaLii.

O Stendit K.  [propheta]nec illos immunes a fcel*-
re efle,quipermiferunt Chriftum principibus in-
terficere.ciim pr* multitudine timerentur, & poflent
illos afafto,& fe a confenfu libcrare.Qui* definit ob¬
uiare cum poteft.confentit.

>  Qui definit.]Mac tn eadtmglojfa referunturex Caf

a Iue p.io.c.13. Parm./.!, c.ro.  b dtriptat.~\ orig.
c Neep.Jorig..  d Exod.r.  C Prcu.14..  f. Dama-
Jiu epi/f.j.adStephanum,c.S,/iip.difb. 8j.er.ror. tr diff- St.fa.
tientu.Poly.l.7.rir.ir.^4nJel.l.rj.c.ro.  g' Pslj.iLtU. nf.
l.ij.c.rj. luop 6.c.}+6.  h & m -dftiutno.  c.42. i .*/,
■igtpotentitu,-mpcprnlibL,  k GioJJatrel.ibitK B.eAuguli^r
Cnftitdt.ad.illud; \Eripiitpauptrtm .~\’

784 ?

podori: cuiut verba funt htc.  Nam Ctttn poflis obuiut
pcruerfis.fi definas aduerfari.confenlus erroris dl

'Q

terexpeUendi.

C. I.

Q^V Ra  S T I O I I I I.

Vod AUtem vinditfa inferenda non fit , mult*
modis pr oba. tur. Mali enim tolertndi funt >ntn
abiictendtjncrepatfonc feritndi , non ctrpordi*

f Quomodo mali funt tolerandi,& (jnt-
modo ab eu recedendum fit.

Vnde  Auguftinus ait tu libro de v er b is Do~
minijfermone tS,

T Olerandi funt quidem mali pro pacc, nec * coi?

poraliter ab eis rccedatur: fed fpiritualiter exigc?
tc, 1  eft facere q> j>ertinet ad correftiane maloru, quan
tu licet j: p gradu cuiufqj, faluapace: difplicere,eftnoa
tangere.Non enim prophctx,qui hacc dicebant, popu-
lum fumn dimiferunt: fed inter cos habitabant, quos
increpabatjVnumtemplnmcum cis intrabant, eadem
faeramenta celebrabant.Hoc eft cxire,ore non parcere:
hoc eft immundu no tangerc.voluntatc no conrcntitC*
y faput hoc eff inglojfa ordinariat Xor.6.ad ea verba, exi-
te de medio eorurn. fententia. vero accepta. tx fermotu ti,
uAuguftim de verbis Domini: ex cjuo infra ead.cap.ecce.& CA '
pttprecedite ad idempertinentia referuntur.

i Spirituzlitez.^HicinterpoJit* er ant dna voceifrfai*

tualiter autem, ejua funt eKpuntfa, qnia & a plcnffc
(hi)& a glojJ a. ordinartaabfunt.

C. IL. *JOupdmalifhnttolcrandidbonis.

^  Idem*-*.

T V bonus tolera malii.Nam & Chriftus ^ Iiadam#
cum fciret furem efte tolerauit,& ad prsdicadunt

mifit,eiq, cum aliis Euchariftiamdedit.

Lnitium huius iapitu eff in trači atu s o.in UanntM’”*"
liejua .vero viden tur accepta ex glojjdordinariainpfdnui’ 71  ^
adea verba , Dixit enim in cordc fuo. & explanatiot> e
uAugufUni mpfalmum io.cuius propria verba referuntur n*
Chrifrm cAb eodem vero copiofe htc sadem fentent 1 * 1
pomtur tn epiffola jč 2 . .

C. 1II. f Prepace ecclefia mali funt
tolerandi .

l&emfuperloanncmtratfatu to.adc.tt.

Q Vid c '  ergo vol uit Dominus nofterlefusCnl 1  J
fratres mei,admonere cccldiam fuam-/ 1 {
vnuin perditum inter duodecim haberc voluit > n [r
malos toleremus, ne corpus Chrifti diuidamus ?
interfančlos eft ludas: eccefureft luda5^
temnasjfurfacrjlegus. non qualifcuna> fu%: ^ ° C jj
lorum.fed Dominicorum loculorum.ied faerorun 1,
crimina difccrnunturin foro qualifcunq; furti,&P
culatus(peculatus enim furtum diciturderepub 1 ’

& nonliciudicatur furtum reipriuat*,quomodoP^
blicx)qiianto vehementius iudicandus eft focliv e e
fur,qui aufus.fuerit non vndecunqi tollerc, fed d c
clefta tollerc^ ? (^ui aliquid de ecclefia fuiatiU)^
perdito comparatur. ^

<fM ul ta in hoc capite funt cmendata :ex beato >A HgVr
C. 1111. fD« eodem..

T 7  Cce, ‘

lacm Jermene is.cie vervu uomim. *
inquiunt, dicit propheta. [ Recedit e ’ *
JL/ inde,6c immundum ne. tetigeritis.] Quomo<i® ,
go malos propace tolerabimus,aquibus cxire,o £''
dere iubemur,ne tangamus immundum. 1  Nos i«
reccflionem fpiritualiter intelligimus; illi torpo
ter.Nam & ego damo eum propfieta: & ‘ ^l ua 1  v {-
que iumus vafa.vtiturnobis Deus in difpenfationt
ftra.Clamamtis &nos,&dicimus vobrs,recedite^

indc,& immundum ne tetigeritis.fcd ton taftu t

4  al.ne.
I7.tit.71  d

b 7 .q.i aduerptas. circapnem.

rti'

Beda.t.Cor.f. Polj.ib,d. ^nfcl.t.ns^.

7?! Caufa XXIII. Quxft. IIII.

»on cotporis.Quid cft enim tangere immundum, n:fi
confentire peccatis J Quid cft autem exircinde.nififa-
ccre,qtiodprrtiiu:t adcorre&ionemmalorum,quantu
p:ovniufcuiufq; gradu atquc perfona , falua pacelieri
poteft J c rpau/opofl.  f Ergo fratres mei, quotquot ha
bctis inter vos,q adhuc amore fircuti pr.Tgrauatur.aua-
tos,periuros,adulteros,infpeftores *  nugarum, con-
fultores mathematicorum, phanaticorum.augurum_<,
»rufpicum.ebriofos, Iuxuriofos,quid^d inter vos ma-
lorumeffe noftis,quantum poteftis,tmprobate_/,vt
rordcrecedatis : Sc redarguite,vt eaeatis inde: Scnoli-
K confentire,vt immundum Hontangatis.

>  q[ Erqualiacumq;.]£<cM»ffldi»/um eff exB. iAu£h-
Beda.^Antea tegebatur,  xqualia.

C. V. pf Pacifistu elb,qui corngircjuod pot cft,vol
excludit a  /e,tjuod non poteft.

Idcm in fccundo libro centra epiftolam
Parmtniani,c.i.

Vifqnisvelquod poteft,arguendo corrigit.vel
V£_quod corrigere nonpoteft, faluo pacis vinculo
txcludit, vel quod (aluo pacis vinculo exciudere non
poteft, *quitate Improbat, finnitate fupportat, hic eft
pacificns,8eabiftomaledi<flo,dequo fenptura dicit: b
[Vrt his,<]uidicHnt,tjuod neejuam eff,  bornim,  dr quod bornim
tft,neijuatn, & retiejna  .jomnino liber ,prorfus fecurus,
penitusalienus. & infra.  Quomodo, inquit Parme-
niinus,incorruptus poteris pennanere, qui corruptis
fociaris ? i

'  f Sociaris.]^pKdS.^K^xf7;»am huicinterrogatio-
Pa rmeniani fesjuirurcontinenter refponfto, auo habeturin
t r >xime fetjuenticapite, itnplane. ctrti muho aptitu in-

terroratio Parmeniani,*fr B.lAuguftini rejponfte vitico capitu-
bocomprebenderentur.

C. VI. $■ frfnid Jit mali* fociari.

Idem eodtm capite tr.iontinuo.

YTa c plane,fi fociatur quis malis,id cft, fi mali ali-
d quidcum eiscommittit,aut committcntibus fauet.
Siautemneatrumfacit,nullo modo fociaturPorro.fi
“ddit tenium_.,vt non fit in vindicatrdo piger, fed vel
'otripiat inftus in mifcricordia, & arguat, vel etiam, fi
'imperfonamgerit,& ratio coferuanda: pacis admit-
l‘h coram d  omnibus peccantes arguat, vt catteri ti-
1I1 'int, iemoueat etiam vel ab aliquo gradu honoris,
v '!abipfa communioHefacramentorum, 8c haccom-
•"icutn dileftione corrigendi, non cum odio perfe-
SHrndijpleniftimum officium non folum caftilfima:
‘nnocentii/ed etiam diligentiflim? feueritatis implc-
^'■Vbiantemcateraimpediuntur.illa duo femper re-
'"taincorruptum, caftumq ;  cuftodiunt, vt necfaciat
ilum,necapprobet faflum_>.

C. VII. y ^dlienapeccatain eedejta »timi
non praihdicant.

Idem i» epiftola  c n 2  .eontra Donatiftae.

CI quis / a catholica etclefia fuerit feparatus,quan-
C 'umlibetlaudabiliter fe viuere cxiftimet, hoc folo
quodi Chrifti >  vnitate difiunftus eft, non
abebic vitam,fed Dciira manetfupercum. Qui(quis
"m inhac ecdefia bc»evixcrit, nihil eipraiudicant
p'' na P ccc Ma:quia in ea vnufquifq; proprium onus
^tibit.ficut Apoftolus dicit g (r infra.  Eago com-
f ,c " 10  ma lorum non maculat aliquem paiticipatione
n >al ls Tr um ’ f ' d con ^ n f lone  faftomm. Nam fiin
Wu p a ?‘ s  »on eis quifquc confentiat, portat malus
'Pconfe U r >8c  P cr *° n5  fvain.nec ptauudicat alteri, que
‘  C pT 10 "' ma ''°P t ' t ‘ s  focium no habet criminis.
V« ' bftivnitatc. J^inrea  /<xciar«r,Chriftianitatc.
ua  •/!  fx »r^iVirt/i.dr Br da: ittm^ alm nonnulUi.

b Era \’-  c d

I Gtfj' *• Corinthoii,  f luo p. 2 , ca. lor.

Deremilirari&bello. / SČ
C. V111. y Non  fe tnacuUc rnilw,fid non
confhntu,/ed ipfum redarguu.

Idem  * in  Icrmone i%.  de verbis Domini.

A Malis h  fempercorde difiungimini: ad temptss.

caute corpore copulamini dr<r^/r4. qf Duobusmo-
dis non te maculat malus :fi et non confentias, 8c fi
redarguas.Hoc eftnon communicarc, non confentire:
communicaturquippc,quando fadseius confottium
voluntatis , vel approbationis adiungitur. & infra,
qi Nequeergo confentientes fitis malta,vt approbetis,
neq; negligentcs, vt non atguatis.

C. IX- f Immundum tan£cre,sjtpcccA- ■
rit confentire.

Idem ex  c eodem.

R Ecedite, d  exiteinde, 8cimmundum netetigtri-
tis.Sed cotadu cordis,no sorpoiis. Qu.id eft enim
tangere immundum^,, nifi confentire peccatis ? Qurd
eft autem exire rude,nifi facere, quod pettinet ad cor-
reflionem malorum-/,quantum pto rniufcuiufq; gra¬
du, atq; perfona,falua pace fieri poteft !  Difplicuit tibi,
quodquifq;peccauit! non tetigifti immundum.I\.e-
davguifti,corripuifti,monuifti, adhibuifti etiam, fi re*
exigit,congrium,& qus vnitatem non violet, difčipli-
nam? exiftiinde. ir infra.  Clamauit iftaMoy(es, e
clamauitEfaias, / clamauit Hieremias, S  clamauit
Ezechiel. * Vidcam,us,fidimiferuntpopulum Dei, 8e
fead alias gcntestranftulerunt.Quammulta,5cquitn
vehemeter Hieremias inerepauit in peccatores, 8c fce-
leratos populi fui,inter eos tamen erat, vnum cum eit
remptum intrabat,in eadem fceleratorum hominutn
congregationeviuebat; fcdclamanda exibatinde_>.
Hoc cft exire inde, hoc eft immundum non tangere_/ t
Sc voluntate non confentire, & ore non parcert-«.

C. X, 4 [ Non maculant innoccntei fa&anoccn-'
tmm.aue ab cm  čredi non pojfunt.

Idem in epifrota a-l.ai Vinccntiunt.

Q Vam magnum efterimen abiftormn innocentii
communione feparari ? Nam Scfačlu ‘  nocen-
tium, qux innocentibus demonflrari, vel ab innocen-
tibus čredi non po Hunt, no coinquinant qutmquam,
fi propter innoccntium confortium etiam cognita fu-
ftinetur.Non enim propter malos boni deferendi, feil
propter bonos malitolerandi funt,ficut tolerauerunt
prophet$,contraquos tanta dicebant,neceommunio-
nem faeramentorum illius populi relinquebant: ficut
ipfeDominus nocentem ludam vfquc ad condignuma
eius exiturn tolerauit, 8c eum faaatn crcnam cuin in*
nocentibus cdmunicarepermifit: ficut tolerauerunt
Apoftoli eos,qui k.  per inuidiam(quod ipfius diabo-
li vitium eft) Chriftum annuntiabant.

C. XI. tfMalifluoi ealefiarecipitjite expcl-
lit , a bonu funt tolerandi, nen
iudicandi.

idem infermone 24-.de verbis^dpofroli.

F Orte ib  inpopulo Dei ftat iuxta te auarns, raptot,
inhians rebus alicnis,quem nofti talem, 5c fideli*
cft,vel potius fidelis vocatur Non eum potes de eccle-
fia pellere_/,non habes aliquem aditum caftigando,8c
corripiendo corrigete.accdfurus eft tecum ad altare_/.
Nolitimere:vnulquifq; m  proprium onus portabit.

J tem infra.  Qttomodo(inquis)ferre, quem nouima-
lum ? nonnemelius ipfum ferres,quam teforas eifer-
res! Ecce, quomodoferes: n  attende Apoftolum di-
centem: o  [Vnufquifque proprium onus portabit.]
Liberet teifta fentenria. Non enim cum illo comtnn-

a BedaZph.f.  b lito p .1  .ca. 102 . c Bedat.Cord.fupra
ea.ca.cccc.ltiop.t.c.ioj.  d Zfa.so.  e Num.tč.  f Efa.se .
g Thren. 4 .  h E\ecb.t 4 .  i infraea.nimium.  h Pni,
lip.r.  1 Tali* es,(rforu.']orig.luep. 2 .c.e 4 .  m Gal . 6 .
n al.ferres f attendtntes. jng.  o Gal.(,

Cc

fS7 © e nmiiiuri&M t .  Decreti Secunda Pars.


nicares anaritiam fed communicares cum illo Chrifti
rnenfam.Etquidtibiobcftet ,fi cum illo commumca-
tes Chriftiinenfam_j? Apoftolus dicit. *  [Quienim
manditcatjSc bibir indigne.iudicium iibi manducat &
bibit :]fibi,uon tribi- Sane, (i iudex es, fi iudicandi po-
tcftatem accepifti, ecclefiaftica regula, fi apud te accu-
fatur, fiveris b  documentis, teftibusq; conuincitur,
ooerce.corripe, excommunica,degrada. (habetur.
• ,Anr:a armatur ex libro primo de vnico baptifmo.vbi nb
i 'Eli ti Aliii diftincrio tolerandorum  , fr cauendorum  , pitam
er verbit  Auguftini licet colligcre,dicentu ferm. 49. de Verin
Domini.

C. XII. *T P ati or e(l diligendus,mercenarius
to/crandtts,latro caucndits.

i-r-t Res c  pcrfohas dixit Dominus(& debemus illas
A ihueftigare) in Euangclio, paftoris, mercenarij, 8 c
flans.fr paulbpofl.  Paftorem dixit d  animam fuam
ponere pro ouibus luis.Sc intrarepet ianuam_,.Furem
dixit :  čclatronem J]afcendere per aliam partem.Mer-
cenarium dixit,lupam vel furem fi videat, fugere, quia
non eft illi cura de ouibus : mercenarius eft enim, non
paftor,lile intrat per ianuam,quiapaftor eft: ille afccn
dit pet aliam partem, quia fut eft: ille videns eos, qui
volunttollercoues.timet, &fugit, quia mercenarius
. eft: quia non eft illi cura de ouibus : mercenarius eft
enim. Si innenerimus tres iftas gfonas,inuenit fancli-
tas veftra Sc  quos toleretis,& quos caueatis. Diligedus
eft paftor,toleradns eft mercenarius, cauedus eft latro.

1 «T Et latronem.] Ha dna voces non funt in originali:
^4  n film us ramen Hitu habet.

Ecce puodmali tolerandi funt ,nec corporali.fcd ftirituali
•vindicla funt punigndi. V n do cum difcipuli non recepti a Sa¬
maritanu ignem cilitus fuper eos deducert voluerunt, dicete  e
magiflro: [Vis dicamus, dcfcendat igitis de c celo. fr confumat
eos ?]audierunt: i  ] Nefiitit cuius eflis.Item:  [ Omnit.pui
gladi um acceperit.gladio peribit.]

,C. XIII. Spmtualisnumpuam carnalem
perfipuitur.fid econuerfo.

Hincctiam  Hieronymus atr in commont.
epitlola ad Gal. c.4 .

Q Vi fecundiim čarnem natas erat, perfequebatur
fpiritalem: numquam enim fpiritalis g  carna-
lem perfequitur, fed ignofeit ei, quafi rufticano fratri.
Scit eum polleproficereper tempus: Sc  fi quando A-
gypti? fiiium viderit irafcente.recordatur.vnius patris,
qui boues 1 * i  creauit, 5 cculices: 8 c h  in magnadomo no
lolum efle vafaamea & argetea,fed & Iignca& fiiftilia.

1 <[ Boues.] In coclicibus B. Hicronpmiimpreflu legitur,
qui luce boues, veritm in ctdice Vaticano hord comcntario-
rum habetur,opli  lucam botiem.Significataute clephantem.
C. XIIII. y Boni a malis nunpuan. in hac vi¬
ta penitus pojfunt feparari.

Item  Auguftinus in libro puartods ba-
ptefino , c. s 2.

Vantus arrogantis tumor eft, quata humilitatis,
v_A_& leuitatis obliuio.arroganti? quanta iaflatio.vt
<^uis aut audeat.aut facere le pofte credat,quod nec A-
poftolisconceflit * Dominus , vt zizania a frumento

putetfe polic difcernerc_j J

tf Verba funt Cppriani lih.a- cpiji.2 .ad ^Antonium, citata
ob  k AuguHtno /ib.4.c. 12.de baprifmo rontra Donatilfas.

C. XV. *( Prafens ecclejiapmul reapit
bonos fr malos.

Item  Gregorius homilian.Euang.

H i?.c autem vita,qua: inter coelum Sc  mfcrntim lita
eft.ficut in medio fubliftit, ita vtrarumq i  partium
ciues commuoiterrecipit: quos tamen fanfta ecdefia
& n unc indifcrete fufcipiti & poftmodumin egreffio-

1 i.Cor.rr.  b al.innumeru.  c .Anfl 6.c. 14 ?. d I0.10.

t . 't.p.  f M.an. 24 ,  g Ga,lf,  h 1.Tim it,  i Hat-’},

ncdifcernet. Si “ ergo boni eftis,qu»mdiu in hac vita
fubfifticis , a:quanimiter toletarc malos dcbetis.Nam
quifquis malos non tolerat, ipfe libi per intoleratiatn
(uam teftis eft, quia bonus non eft. Abel ^ enimeffe
icnuit,quem Cain tnalitia nonexercer.

2. pars. Ex hit omnibus coUigitur.pnodmalorum vindida
D to referuanda. elf  , nec funt corporaliter puniendi ,fed crebri
admonitionc.tr charitatit benejicio ad correllionem ir.uitandi.
Vndc Chnftus in Euangclio  c ait: [cAudithi, puia dilfuin
cf in tege , d] pticm medlim vlrconu len (latmi.  [ Oculnnijnt
ocuto.dentempro dentc.^Ege autem hanc vicifitudine tollens ,
tr ad manfuerudinem.tr chanta'uperfetfioncm vos intatani,

dico vohu. T^ohrerefiflere malo, Jed diligiteinimicoi vtfhti,

benefacitciu, pui ederut ves.vtjitisfihjpatru vcflri.put felem
fuum oririfacit fuper bonos Jr malos , tr pluit fuper i ulici &
imufioi.iHtnc Paulus  e ait: [Si efuriertt inimtcM tuus.cib*
illum :fiJitit,potitmdailk.~\Omnu  f eniminipHtu.bonoruno
c(l inimicu* : omnis  g aute amictu huius faculi.etta initnuut
efl Dci.lninticut autem Dei.bonitatis, fr iufUtia cfi intimna,
ac per hoc amatorem iuifiria, fr bonitatu diligere nonpotc(l.
Cum ergo inimices diligere, vel ilits bcnefacere.cibum frf°[
rum fubmiuiflrare iubemurjnimtcos perfepui, fr punireprd’ 1 '
bemur. ff In tege enim veterU  b teflamenti corporalis p an *
ftaruta efi: in lege vero Euagelij  i omni peccati per pernatem
tiampromirtitur venia. Vnde ille a terrorc tncxptt,dtccr.i.
[Ego fum Dominus Deus gelotes, vijitans peceata patru* 1 *
filtos vffc in tertiam fr puartamgenerationem.  ] Hac »«'»
lenitare manfuetudinit.fr miferiiordia,ita tnpuiens.  1 I?®*!
tipauperes Jpiriiu.beatimites.beari mifericordes: puonia* ‘pr
mifcncordiam confepuentur.] In tila dicebatur:
hoc, vel illud, mortemoriatur:  ] In ifia :[Gaudet M trV
peccattrepeenitentiam agente , pitam fuper nonaginta n,u<  '

iufHt.putnonindigentpoenirentiafltcm-.tti [N , ’’ vin 'j > .

čare tu(los , fedpeccatores adpamitentiam. F.ftote mifitP 1 ’ . '
ficut fr pater vcficrmifericors efl.'] Initium puop, p rt ^‘ c>
nit Saluatoru noflri.fr praconis eiufdem ad paniran*
eatores inuitauit.Sicenim vrer% exorfus efl.dices  j

tiam  n agite  , appropinpuauit o enim rrgnunt cS ' in !,f,e-
Stcfr in miclibiu „ dpoflolorum, cum Iuds.i is f]

brc mori it Chrifli.dueret Petro: [g/uidfaciemtu  .

legitur Petrus rejpondijfe  p : [Peenitentiam agitt , & ‘t fc{
turvnufpuififc veflru  .]£«• vt vniuerfaliter iicatu’  , 18  $

populus ille rudtt ferutli timore peenarum cogebaturi t JI  ^
legem m  r padagogum accepit. In Euangclio autenift^i

gratiiliber.fr adultus filiali amore, fr hareditatuctrtil^

ad cultunt diutna Jeruitutit inuitatur. Vnde.cum

tutu inuitatur. Vnde,cum p uti* ^
grm, puafi coercentem, pradicarent effe tenmdtmfl
gratia.ait s^Apofiolus : [Nonenimucc

cepiitUfrrit»»;Kr

trerttmm timore, fedaccepiflu Jpiritum adopt‘°' mJ t
rum,in puo clamamus,ciklapater .] tpHincctiam  Greg 0 ^^
aitinexpoJitionc  t Euangehj  u [ SimitefaSumcfi rl *
ceclorum homini regi, pui fecic nuptias filio fuo.

C. X VI. *j In lege cuip ;  permittebatur dili'

gers amicum.fr odtre inimieum. t  , ,fs

C  Vm in lege r feriptum fit: [ Diliges asn> cd  ^iJ
& odio liabebis inimicu tuu.]accepta tucli‘^, 1 -
iuftis fuerat,vt Dei inimicos,fuosq; aduetfario^ljjjij
ta poflent virtute comptimerent,eosq;.in ore ’
ferirent.Quod in nouo proculdubio teftameato j
pefcitut,ciim perlemetipfam vetitas prardicata' c  „t
[Diligiteinimicos veftros: benefacite his^uioa p
vos:]Qui ergo per tauros, nffi veteris teftamea^^,
tres fignantur ? <_Nam dumex permifllonelc5*. ( je
ceperant,quatenus aduerfaiios fu os odi; retrib n^>-

a Matt.t.  b Gen a-  c  Mar.s.

i Prou.is.  g Iac.4.  b Zxod.io.
tf.fr alibi.  1 Luc.6.  m

o al.appropinpuaiserit.  P ^AEI.2.  q Exod.r.
s T{omf.  t Efl homil.il.

r iwt(.

dExo,t. tip
1 Matt.t.  K  lj.
Matth.f. Luc.S.  n

u Mttth.it.  *

tef"

peKU 1


Caufa XXIII. Quarff. IIII. '2><? re mi lir ari & bcllo, 790

7?9

PMcattrent: (vt ita dicam)quid aliud,qua tantri crant,
qui inimicos fuos corporea: virtutis cornu feriebant!
Oddverbper altilia.nifi patrcs noui teftamenti figu-
ranturr qui dum gratiam interna: pinguedinis perci-
piunt.atcrnis defideriis innitentes, ad fublimia con-
tcmplationis ftis pennis fubleuamur.

1  51 In ere.J In originali, fr tjuatuor Gratiani vctuflu,
'A mre gladij.

Dititarejpondetur: Sttnt guadam, trna Jalubri ditmtaxat
admonitionefunt etnripienda , n on corporaltbus flagellu ani
7nadntrtenda,fed eorum vindttfa dmino examini ran rum elf
tefciuanda,tjuando in dcltnguentes videlicet dij i iphntim exer-
ttre non peJJumuj,vel guia non Jitnr noftri turu,vel guia tl! or d
trimina, etfinebu nora Junt.tamrn manifeflu indicihprobari
ntnpnjjunt. ff De bit, tjui non fitnt noflri iuru, ait ^ipojlolue
tnprima epiflola  a ad Corintbios .[Quid enim mihi atrinet de
buguifort: funt,iudi, are. de hit enim Dominut iudicabit.f
C. X V 11. Inpdelium colloepitia , fr conuittia
non funt euitanda.

Sinod  Auguftinus exponens,air.

I Nfiddes l  non pofliimus Chrifto lucrari, fi eorum
colloquium vitamus & comuuium. Vnde & Domi-
nus c  cum publicanis, Scpeccatoribus manducauir,
fcbibit.In hisvero, quiintus funt, ideft,infidelibus
putredo refecanda eft.

f Scr,fkt buius capitit habetur apud B. ^duguflinum de
fterntentia medicina, c. j. verba vero fere omnia funt inglo.
•rd.t.Cer.s  4dw.alioquin & inrerlrneari ad vcrf.intus.

Hinc etiam cum propheta  d citat:  [ F a, it Domin ut iudi-
tutm emntbut iniuriampatientibus .] expenendo addidit ,yiu-
iuRintu: [abhu,tjutnon fnnrfttt turu,in pust neguit dtfcipli-
n * exerceri.']I tem, Ruando multitudo eft in Jlelere,nec falua pa-
"•ule/ia manu puntu poftunt, telerandi funt pori ut, cjuam
Tnolara pace ecclepapuniendi.

C. XVIII. tf gjuadam malapunienda funt,
fr tjuadamtolcranda.

Vnde  Auguftinus ait in libro defide,fr ope-
ribus,c.+. &/.

Vidam vero e  vero econtraribpericlitantes,cum
X_bonorum,malortjmq; permiftionem in ecclefia
demonftratam, feu pra:didam cfle perfpexerint, & pa-
♦■cntiaipratcepradidicerint, (quae ita nos firmifllmoS
te ddunt,vt etiamfi videntur in ecdefia efle zizania, no
‘tnpediatur a ut fides aut charitas noftra,aut quonia
a 'zania in ecclefia eHe čemim 9 ’,ipfi de ecdefiareceda-
""rs^deftituendam 1  putent ecdefia difciplina,quan-
dJmpcrucrfiftirBam feciiritate praepofitis tribuentes,
vt5 deosnon pertineat, nifi dicere,quid cauendum-i,
Smdve faciedumfit: quodlibet autem quifq; faciat,
curate. Nos vero ad fanam dodrinam pcrtinerc__i
, ltra mur exvttifq; teftimoniis tutam fentenriamo-

e Wri: vt &cahes in ecdefia propter pacem ecdefia
dtremus, Sccanibus fanflu, vbi pas ecdefia tuta eft,
“ndenius. Cum ergd feu per nogligentiam ptarpofi-
0t nm,fmepcraliquam e.scufabilem necefTnatem,fiue
A°ccultas obreptiones inuenimus in ecdefia malos,
1 as eedefiaftica difciplina corrigere, autcoeidereno
ra ®us,tunc,ne / afcendat in cor noftrui« inipia,
-n^miciofa pnfumptio, qua exiftimemus nos ab his

^ *£P3rAti »rb rvAcr ' tic r-t rvo-t  t m rt  11 rf> PtT> ?11*

a(  . P ar Wd°s, vt peccatis eoruinnon inquitiemur,
nos traherc conemur,veluti mundos,fan-
.A “‘ftipulos ab vnitltis compage, quafi a maloru

ptiir^f 0 f c 6 re S atos; venl3 nt in mentem illtt de Scri-
t]!e  .‘“''‘'iidine* .fedittina oracula, vel certiftima
U l P! a>l l>ubus dcmonftratum, U  prsnunnatum eft,
Virt° SCcclcfia  permiftos bonis vfq; in finem (ijculi,
j PU*q;.ud ,c ijfututcs & nihilbqnis invnitatc.ac
v »crpationc faeramentorum, qui eorum fadis non

1  t/il.

'Cennth.t.  b

eptad.i.c. maltirl. c Lueaf.

‘* s -  ' t ‘h- l 1-t‘t.7.*dnfeU. 12 ,c.<). I

nec.ong.

confenferint.obfuturos.Cum vero eis, perquos ecde¬
fia regitur, adeft laluapace poteftas difciplinat aduer-
fus improbos.aut nefarios exercenda;: tune turfus, ne
focordia.fegnitiaq; dormiamus.aliis aculeis prccepto-
rum,quacadfcuciitatem coercitionis *  pertinent,ex-
citadi fumus.vt grefius noftros in viaDontini exvtrif-
que teftimoniis illo duce,atq; adiutore difigentes,ne
patientiat nomine torpefcamus, nec obtensu diligea-
tix faiuiamus.

1  51 Deftituendam.] -dpitd bearum ^duguflinuM legi-
fur.inftitucndam putant ecclefiam, & difciplinam :fed
c at eri colle floret cum Gratinno concordant.Multa veri Ahaeoe
tilu,fr originali m tore boe capi te Juntreflituta.

C. XIX. AfLeuiue occulta, feueriut autempunien-
da funt ab ecclefia deli tla manifefta .

Item contra epiflolam Parmeniani, iib.j.c.o.

C Vm b  quifq; fratrum,id eft,Chriftianorum intus :

in ecclefia; focietate conftitutorum, ! in aliquo tali
peceato fuerit deprehenfus, vt anathematedignus ha-
beatur,fiathoc,vbi periculum fchifmatis nullum eft.
& infra.  qf Q_uando ita cuiufq; crimenuotum eftom-
nibus,& omnib.exccrabi!eapparet,vt velnullospror-
fus, vel non tales habeat defenfores, per quos poffit
fchifma contingerc, nondormiat feueritas difciplinat.

3 -pars. E,d fr aha caufa, Cjna correttio verberum , vel ver-
borum videtur efe iuutilu,velfuperflua. Pradeftinari enim ad
vitampne correptione mutantur: ficut Potrue , c  cjuemDo-
minus refpiciens , neminecorripiente commouit adlachrpmas.
Prafciti ad mortem interflageUa detertorespunt:pcut Pharat *
Bonuergofuperfiua, damnandu hac inueniuntur ejje inutilia •
Hu ira rcfpondetur auUoritate Gregorij,& cAugufitni.

C. XX. Situt ab oratione ceffandumnonep,
pc nec a correptione.

Auguftinus enim in libro de ^reptione fr
gratia.c.f pc ait.

S lcutnoneftab oratione celfandum pro eis, quo*
corrigi volumus, etiamfi nullo hominum orantc_j
pro Petro Dominusrefpexit -d  eum,8cfeciteum fuum
peccatum flere; ita no eft negligeda correp tio, quam-
uis Deus,quos volueiit, etiam non correptos faciat ef-
fecorredos. Tune autetn correptione proficit horno,
cum miferetur, atq; adiuuat, quifacit, quos voluent,
etiam fme correptione proficere_a.

C. XXI. OfSoltpradcftinatifaluantur,t]uiinpo-
fluUndo fuo labore meruerunt.

Grego ti us vero tn dialoga,lib r.c.S.

O Btineri e  nequaquam poffiint,qua: ptsedeftinata
nonfuerunt. Sed ca, qua fandi viri orandoeffi-
ciunr, ita pradeftinata funt,vt precibus obtineantur.
Nam ipfa quoque perennis regniptadeftinatio ita eft
ab omnipotenti Deo difpofira, vt ad hoc cledi ex f
labore perueniant: quatenus poftulando mercantUjt
accipere, quod eis omnipotens Deus ante fzculadif-
polnit donare_r.

C. X  X 11 f Occulto Det iudicie maliobduran-
turflageUu, boni cmendantur.

Itene  Auguftinus in lib. de prade/l tnarione,
&gratia,c.tt.

N Abuchodonofor g  pcenitetiammeruitfruduo-
lam.Nonnepoft innutneras impietates flagelli-
tus poenituit. Sc regnum quod perdidetat, rudtis ac-
cepitj* Pharaoautemipfisftagdliseftdurioreffed 9 ,

& periit} Hic mihi rationem reddat ,qui diuinum->
cofilium nimium alto, ‘  fapientiq, cordediiudicat;
cur medicameiitum viiius medici manu confedumj,
alij adinteritumcj, alij valuetitadfalutem_i: niliquia

a al.coercionit.  b Poly.Jbid.Iuop. r. e.97.Pann.inprtl.
e.tsfrtf.  c Luc. 22.  d Luc.et.  c Bure.t.20.ctp.
lun p.17.c.31,  f al.pro.  g Dan.g.  h Exod.I. vfa
»d t;,  i altum faptesn evde. jong.

C« 2

De re mili tari fr belit.

791

Cluifti *  bonus odoraliis eft odor viti in vitam,aliis
odor mortis in mortcm. Quantum ad naturam, ambo
homincs crant. Quantum ad digiiitarem, ambo reges.
Quanrum ad caufam_>, ambo captiuum populum Dei
poflidebant. Quantum ad potnam.ambo flagellis de¬
ni enter admoniti. Qu,id ergo fines eorum fecit cfle di-
uerfbs, nili quod vnus manum Deifcntiens, in recor-
datione^pprii iniquitatis ingemuit: alter libero cotra
Dei mifericordiffimam veritatem pugnauit arbitrio?
C. A'XIIII.

Idem. fr

V Afis c  in nunquam Dei redderet interitum^, fi
non fpotaneum inueniretur hotno habcre pecca-
tum : 0.3 nec Deus peccanti homini iufte inferret iram,
fi homoex pradeftinatione Dei cecidiftet in culpam.
Idem.  d Pradeftinationem Dei ime ad bonum_,fiue
ad malum in hominibus operari ineptilfime dicitur,vt
advtrumtj; homines quidam neceflitas videatur im-
pellerc_j : cum in bonis voluntas fit intelligendanon
line gratia; in malis autem volHntas intelligenda fine
gratia. Cum yerdaliquos a Deo aut traditos defideriis
furs.aut obduratos legimus.aut reliflos, magnispec-
catis fuis koc ipfos meruifte profitemur: quia talia eo-
. rumctimina priceflerut.vt ipfi fibi pcenas debuerint,
cjui eis etiam fupplicium verterent in reatum.Atq; e
itatlec de iudicio Dei querimur,quo deferit meritos
deferi,& mifericordi* eius gratias agimus,qualiberat
non meritos liberari. Vires itaq; obedientii non ideo
cuiquam fubtrahit,quia cum non pradeftinauit: fed
[ideo / eumnon pradeftinauit,] quia receflurum ab
ipfa obedientia efle pnuidit. Prideftinatio g  igitur
Dei femper in bono eft,quipeccatum folahominis
voluntate commiflum-*, aut remittendum nouit cum
laude mifericordia,aut pleftendum cum laude iufti-
tii.In malis autem operibus noftris fola pnfcientia
»ei intelligenda eft: quia ficut prsfciuit, &prxdcfti-
nauit qux ipfe fecit, 8 c vt facerem 9 , dedit, ita prxfciuit
tantum,non etiam pradeftinauit, quas nec ipfe fecit,
nec vtfaceremus,exegit.Hi h  autem, de quibus dici-
tur: [Exnobis exierunt,fed non fuerunt exnobis. Si
enim fuiftent ex nobis,manfiflent vtiq; nobifcum->:]
voluntate exierunt,voluntate ceciderunt: & quia prx-
fciti funt cafuri,non funt prardeftinati: eftent autem
prxdeftinati.fi eftent rcuerfuri,& in fan<ftitate, ac veri -
tatemanfuri/Acperhocprardeftinauo Deimultis eft
caufa ftandi,nemini eft caufa labendi.

f Itipieriffc vttuftis caput koc contunffum eff fuperiori, fr
in titulo efi,Item .non,Idem : efi autem confečfum ex ločit in -
dicatis , Fulgenrij,ProJperi,fr B .^AuguJHni.

Non ergo necefiitatem facit correfftonit,vel obdurationit di-
uinapradeffinatiofcuprafcientia,cum bompergratiam coni -
gantur, fr libero arbitrio malipereant.Neq s  enim quia prade-
fiinatiofeu prafcientia Dcifalli nonpotefi,neceJfarto eueniunt ,
quaprfdefiinantur,velprafciuntur, ficut nec necejfario prs.de-
fiinantur,vel prafiiuntur,quafutura funt: fed quia bona abfif f
eius gratia, mala prster eius fcienttam euenire non pojfunt.
Stuamuu ergo conuenienter dicaturfi hac pr&dcftinata funt,
velprafiita, necejfario euenient: non tamen ideo abfolute ve-
rum eff,necejfario euenient, quaprsdefiinata funt, velprsfei-
ta,qu,ia hic necefiitas refertur ad terum euentum, ibi adintui-
tum diuinaprafiientia.Vnde ugufiinus: [Dua  I fnnt,in-
ejuttficctfiitatesfimplcx  i vna,ve/uti ^ua necejfeefi omnei
homines ejfe mortales:altera conditionis, vtfialitjuem ambula•

a r.Cor.t.  b al.Jtem. c Fulgentius l. r. ad Mo-
nymum.ProJperin refp.ad Capitula Galloruzn,c.4.  d Ibi-
dem c,it,  C Ibidemc.n.  f abfunt ab orig.  g Idem
Profper,c.t4. fr fententia.6.adcapit.GaUtrum. Idem fent.i 5.
h Idem ad obieff .Vincentianus y c.n. fr ^Augufi. ad articu-
hs fibifalst impofitos, art.12. I Sententia in libro de prt*
deflinatttne Dti.Burch.l.io.Cir.luo p.17 c.ji.

Decreti Secuncla Pars.

792

re quU fi.it y eum ambulare neceffeeff.ghiodenim quij$ ejftnt*
uit,id ejfe a ner^aam nstum eff , nequit. Sedhscnunimtfe*
cum illam fimp licem itahit. Hanc enim necefiitatem non pr o*
pria facit natura fed conditionis adieflio.Nulla enim ntcefitttf
cogit incedere voluntategradientem : cjuamuUeum tune, cum
graditur , incedere necejfarium fit. Bodem igitur modo y fi tptii
proutdentia pr s fen s videt,id neceffe efi tjfe, tametfi nullam ttd-
tura habsat necefiitatem. lAtcjui Deus eafutura , epu ex liber -
tate arbitrijproucniunt,prafintia contuetur.lfsc igitur adin-
tuittim relata dtutnum y neceffariafiitnt per dijpofitionem diui -
na not/onis.Perje vero confiderata, ab/olutam-  - jiatursfu*
hbertatem non deferunt. Fiem igitur,proculdubio cunch , e\u*
futura Deus ejfe prsnofiit: fed eorum qusdam de libero prof*
cifiuntur arbitrio t qua quamu'ts euen iant,exi Bendo tamen na¬
turam propriam non amittunt,qua pri us qvam fierent , etiam
non euenirepotuijfent. fHu omnibus mala nofira libero aferi•
buntur arbitrio, cum alibi diuina aferibantur indignationi,

V ude G regorius:  a [Cum fuperna tndignatio fefe, vt ita di-
xerim  , mcduUittu mouct , hancopinio  , veloppofitio humana
non nmsuet.nec fe cuilibet vtiliter deprecatio obiicit ,cumfi-
mel Deus alicjuid ab intimis irafcendo difponit. Hinc eff emm t
tjuodMoyfcs , b qui reatum totius plebu apud Domini*fi*
precibus ter fit , dum^ fe obicem obtulit , diuina iracundia vita
plaeauit , ad p etra Oreb veniens , fr pro aqus exhibitionediff-
deni , repromifitonis terram ingredi Domino irafiente noupi-
tuit .] y Item ^Auguflinus : [De ) Tyriu  c vtro,&Sj-
doniu quidal:udpofJumus dicere ,quam non ejfe eis datum vt
crederent,quos etiam credituros fuijfe ipfa veritas dicit,
tali a,(jnalia apud non čreden tesfatfa funt,virtutumfignavi-
diffent? Stuart autem htceis negatumfueritfiicantfipojfunt,
qui calumniantur , fr oftendant, cur apud eos DomintuW* A
bilia,quibusprofutura non erant y fecerit: fr apud eos-, quibut
profutura crant, nonfecent . Nos etenim,  C firationem  |W*r
frprofunditatem iudicj eiuspenetrare nonpojfumut
feffifiime tamen fiimus ,fr verum ejfe quod dixit , &i^f*
ejfe cjuodfecit: fr non folum Tyrios , fr $ydonios , fid
C o ro zaim, fr Bsthfaidapotuiffe conuerti, frfideles cxinfi&"‘
bus fieri,fihoc in eis voluiffet Dominus operari.Ne^ ***** V * C
falfum viden poteff.ejuod Veritas ait:  f [Nem*p 01
read me,nififuerit et datum a Patre meo .] Item, p (r f° A
phetam  g Iudaies plebi promifit: [Ecce ego fepiatn viai tu#
Jpinis, fr muniam eos lapidibus tjuadris,] id eff,adimamts t
faculrarcmpeccandi. Idem perpfalmiffam  b dedam*‘ tr fi
dixit.  [ Fi ant vis illorum tenebrs , fr lubrieum, &

Dominiperfequens eos. J Sed in kis omnibus vitia
man s aferi buntur .mentis arbitrio, quod diuina element'*
elefttf mifcricorditer vertirad bonum , in damnandu in” gf
linqutt ad malum.Stcut ergo , quamuis certifitme fciam# * l '
minem vitra terminum a Deofibiprxfixnm ejfeviclHrHtn } i ”
ni bus tamen languentibus non incongrue medemurfe
uis nemofaluctur , nifi pr s. de ff mat us ad vitam , omni t#** !

delinquenti eff.adhibenda correptio : nec malorum
gen da difiiplina, »  I

1  Dux fimt.~]Hsca B ur chardo, fr luone citantur ! *'
sAuguffmo in libro de pradeffinatienc. EtfequenttAhd (n
copiose explicata in h belit de pradeftinatione Dei, int‘ r  V

B. sAuguffini, torno 7.

■2 Abfolutam.] vApud Burcfsardumfr I u ° n<>
fw,ab abfoluta libertate non definunt.


3  De Tyriis.] SimiUima kis teguntur ap\


ffinum m libro de bono perfeuerantix,c.r+. Eadem
funt apud Projperum ad excepta lanuenfium,in rejfonj-#
bi um S. fiue  y.

C. XX IIII.  f Non femper in eos,quipe<(* nt >
vindifla e& cxcrcenda.

Vnde  idem Auguftinus ait epiff.je.
Bonifacit.

a Lib.9.Moral.c.n.  b Exod.32Mum.14.
d ,i d,ctt.  e 4l.tcim . S Httrkir.
h Pftlm.jf.

c tf*[

op

I

Caula X XIII. Qua:fiio INI.

793

I Pft * pietas.vcritas,charitas nos non permittit co
tra Cicilianum eorum hominuin accipere teftimo-
nium.guos in ecclefia non videmus.cui Dcus perhibet
tcftimonium.Qiii enimdiuina tcftimonia no fequun-
tur.pohdus humani teftimonij pcrdidcrunt./rc>« infia.
51 Molcftus cll medicus furenti phrenctico, 8c pater
indifciplinato filioiille Ugando ifte cidendo : led am-
bo diligendo.Si attte illos negligant, Sc perirepermit-
tant,ifta potius falfa manfuetudo crudelitas til. hem
infra,  5[Siper h  poteftatcm,quam per religionem, ac
fidem regum.tcmpore, qtio debuit, diuino tnunere ac-
cepit ecclefia, hi,quiinueniuntur in viis, &in fepibus,
id eft, in haerefibus, & fchifmatibus.coguntur intrare,
non quia cogunrur,reprehendant,fedqiiare c  cogan-
tur.atrendant. Conuiuium Domini vnitas eft corporis
Chrifti, nonfolum in faeramento altaris, fed etiam in
vinculopacis. In etdem infra.  51 Theodofius '  linpera-
torlcgem d gcneraliter inomnes hatreticos promul-
g5uit.vtquifquis eorum epifcopus, vel clericus vbili-
bete(Tetinuentus,decem libris auri mulftaretur. Itcm
infra.  Si dno aliqui in vna domo habitarent, qua cer
tifiime teiremus efleruituram, nobisq; id pranuntian
tibusnollcnt crcdcre,atq;in eamanerc perfifterent, fi
eosindepoflenms erueic vel inuitos, quibus immine-
tem illam minam poftea demoftrarennis, vt redire vl-
terius fubeiuspericulum non auderent,puto, nififace
remus, non immerito crudeles iudicaremur. Porto, fi
vnusillorum nobis dicerer,quando intratieritis cruere
nos.memetipfum eotinuo trucidaboialter aut nec exi-
tequidem inde.nec erui vellet, fed neq; necare fe aude
tet,quid eligeremus, vtrum ambos min* opprimedos
reli»quere,an vnofaltemper mifcricordiatnoilram o-
peramhberato.alterum non noftra culpa, fed fua po-
tius,intcrire? Nemo eft tam infelix,qui non, quid neri
in talibus rebus oporteat, facillime iudicet. Itcmp,ff
pauu.  f Quodfiplutimi eftent in domo ruitura,Scin
defaltemvnus liberari poflet, atq; id, cum facereco-
naremur, alij feipfos prscipitio necarent, dolorem de
Mtcris noftrnm devnius faltem falute confolaremur:
non tamen, ne feipfos ali; perderenr, perirc vniuerfos
•'ulloliberato permitteremus . Qnid igitur de opere
®'ifericordii,quod pro vita arterna adipifcenda, & poe-
■'aatemavitar.dahominibus debemus impeudere.iu-
dicanduin eft: fi pro falute ifta non folum temporali,
feletiam breui ad ipfum exiguum tempus liberanda
fcnos fttbuenire hominib. ratio vera & benignacom
Pellit! Itcm infra.  51 Si ‘  (inquiuntDonariftx)opor-
tc fvtnosextra eedefiam , & aduerfus eedefiam fniife
poenireat.vt falui efle poltiinns,quomodo per ifta poe
•aitentiam apud vos dcrici, vel etiam epifcopi perma
lu 'nius! Hocnon fieret, quoniam reucra(quod faten
d#meft)fieri non deberet ,uifi pacis ipfius compenfa
■tonefanatčtut. Sed fibi hoc dicant, 8c malto maxime
"nniiliter doleant,qui in tanta m or te pracifionis iace-
Jnt,Ytiftoquodam vulnere matris catholicae reuiui-
ftat Cinn enim pricifus ramus inferitur, fit aliud vul-
nusinarbore^uopoffitrccipi,Ytviuat,quifine vita
radicis peiibat: fed cum receptus recipienti coaluerit,

Sc vigor confequetur,Sc frudus: fi autem non coalue-
iit,iUequidcm arefeit, fed vita arboris permanebit.

Eft enim Sc tale inferendi genus ,vt nullo praecifo ra¬
mo quiintus eft, dle,quiforis eft,inferaturmon tamen
Sililo,fed vel lcuilfimo arboris vulnere. ltaergo8cifti
tum adradicemcatholicam veniunt, nec eisguamuis
Poftcrroris fui pa-nitentiam hcnorclericatnsq aut e-
Mcopatus aufertur, fit,quidem aliquid tanqua in.cor-
arboris matris contra integritatem feueritatis: vc-

Poly.L 7 .tit.;. nfel.Lif. e , (r ..  b p,teftate.-\erig.
‘"fia.tj.S.fikijbiatu.  c oue.^orig.  Ul C.Thcad.l.ti.
'"•I.e.ii.fr tf.  C Pann.inproltig.c.ij.

SDert militari &

beti,. 79  4

nnmamen qma neq; 4  quiplantat eftaliqtt:d,neque
qui rigat, ad Dci mifericordiam precibus fulis , coalc-
fcenti inlitorum pace ramorum charitas & coeperit
multitudinem peccatorum. ir paulo pe/t.  5J Verum in
huiufmodi caulis.vbi c  per graues diflenlionum fcif-
furas non huins, aut illius hominis eft periculum, fed
populorum ftrages iacent,detrahendum eftaliquid fe-
uetitati, vt maioribus malis fanandis charitas fvneera
fubucniat Habeant ergo ifti de pneteriio deteftabill
errore,ficut Petrus habuitde mendacij timore, amaru
dolorem,8c veniant ad eedefiam Chrifti veram, id eft,
matrem catholicam-cfintinillaclerici, fint epifcopi
vtihter,qui contra illam fuerunt hoftiliter. Noninui-
demus,immo ampleiftimur,optain s ,hoitamur,Sc quos
in viis.Scin fepibus inuenimus, intrarecogimus, Sc lic
nondum quibufdam perfuademus, quia non res eo¬
rum,fed ipfosqu*rimus.

1  Til eo doli us. babet vt Grariamu  : fed pri¬

pria verba. B.^AuguHinivbi de reprimenda rabie D o n ati/tari
agir,/unt hac.Q\ioil  eo modo neri aliquatenus arbitra-
mtirji legem piiflimas memoria: Theodoiij,quam ge-
neraliter in emnes hacreticos promulgauit, vt quifqnis
eortirn epifcopus, vel clericus, vbilibet effet inuentus,
decemlibris auri muldaretur, expreffius Donatiftas,
qui fe negabant hsreticos.ita confirmarent.vt non om
nes ea mulfla ferirentur.dr cateracju* feijuuntur.

C. XXV.  tf Medicinali Jiueritatemalico-
ganturad bo n um.

Idem Fefle,epijl.rt7.

a  Vid d faciet hicecclefix medicina, falutem om-
nium materna charitateconquirens,tamquam_>
mterphrenericos Sc lethargicos $ftuans.Numquid co-
temnere,nunquiddefifterc vel debet,vel poteltr Vtrif-
que fit.necdfeeft, moleftia: quia neutris eft inimica.
Nam Sc phrcneticinolunt ligari, 8c lethargici nolunt
excitari: fed perfeuerat diligenria charitatis phreneti-
cum caftigare,lcthargicum llimulare,ambos amare_j.
Ambo oftenduntur,led ambo diliguntur. Ambo mo-
leftati,quamdiua:grifunt,indiguantur,fed ambo fana-
ti gratulantur.dr infiaineadem.  Cniiioiici efle non in-
cipiunt.nifi haretici efle deftiterint Neq; enimfaera-
menta eorum nobis inimica funr, quxcum illis nobis
funtcominunia:quia non humana funt, fed diuina.
Proprius erroreorum eft aufcrendus,quem maleim-
biberunt.non facramčta,quxfimiliteracccperum qu*
adpoenam fuain portant 8c habcnt,quanto indigmu*
habent: fed tamen habent.

4-pars. Ecce ejuod criminafunt punienda , rjuandofalu*
petce ecclefiaferiri pojfitnt : in rjuo tamen diferetio adhibenda
eft. vAlicjuando enim delintjnentium rr.ultioudo diuperpatrcn-
tiam adpcenttentiant efl expe£tanda: alnpuando in paucii eH
punienda, vt eorum exemplo catert tcrreanrur.fr adpotniten-
tiamprouocentur.HinCyCHmdiJiipuli C ccelelti igneSamari¬
tanu vetlent cenfumercproliiti funt: ir Samaritani adpteni-
. tenttam funt expeff ati, vt Cbriffo pradicante conucrterentur-
C. XXVI.  ti on fernper m ecs,<jui peccant,

vin dieta eft exercenda.

Vi:dl  Ambrofius aitlib.t.commentario-
rumadc.g.Luc.

a Vod[Chriftus]difcipulos increpauit,quia/igne
fupereos defcendere cupiebant, qui ipfum no n
receperantjoftenditur nobrsnon fernper in eos,qui
peccauerint,vindicandum :quxanonunquam amplius
prodeft dcmentiajtibi ad pauentiam_,!apfo ad corre-
dionem-;. Deniq;, Samaritani g  citius crediderunt.i
quibus hoc loco ignis arcetur: nec difeipuli peccant,

t.Corinth. 3 .  f r.Pct.f.. c Diffincf.te.vt con-
S}uid igiturhie fai
. e Luc.p.  i

Cc

JhtHcrcturi  d. Qutd igitur hiefaciat.forig Poly.1.7 .tit.s
oAnfelm-l.pc.fd.  e Luc.p.  f Luc.),  g loann.j..

795 *2)<? re milit dri fr belit.  Decreti Secunda Pars. 796

qui legeai (cquunrur. Sciebant enim 5c Phmccs * * re-
putatuin ad iuftitiam > quia facrilcgos interemem, &
ad proces Helix ^ ignem defcendilTe de coelo, vtpro-
phctx 1  vindicareturiniuria.

1  Vtprophetx.lf/i£ c fu n t Add.it a  ^qnonUm refemnrur

ipjomet Gr Ati nn o infra cadx.fi Ulic.

Potrft in h ac prohtbinonc ^Apoffalorum illud intelliji.sApo-
flelinon ^clc in$iti& ,fed amaritudmir odit ob iniuriam fua
eupuljtcnu <vindicandam , Samariranos igne volucrunt confu-
Picrc: Dominiis nutem volens eos iniuriam preprit pcrfhns. cit
p ati mri .a  fr gaudio tohrarc, iniuriam vero feruitutii diuiiut
non inultam reliticjuere>nit:  c [Nefeitis^euins fpiritus cihi?^
Hinc ctiam Pctnu^ui cum aliUaudierat: [Bcati  d critU y ci*
tnalcd::cerint 'uobkhomincs , fr pcrfjčuti vosfucrint , fr dixc-
rivtomne tnalam aduerfu* vo: :gaudete in ilU die, fr exnlra-
tfrfuonram mere e s vejim čopi o Ja tftin ccelu,"} contumeliiif fibi
iUatas cum paudio. fitfdpiebat: peccata vero  , qna in Deum

trmmir?cbi,ntur> acerrime puniebar. Vnde sAnaniam  c fr

S apphtram SPtritui fanilo mentientes mor tu fententia pcrcu-
Ur.S ic erinnt Pattltss dum a fu. contemptu pi.t admo nitim: ,&
tnulrimoda corutnendattonefui Corinthios reuocarct, magnum
iZum Eljmam,  f qui credirurot afide retraliebat , caettate
percufrit ; vt cateri perterriti pradicatsonem eitu non tmpedi-
rtnt, (id in Chriftum credentes anima cacitatem ejfugerent .Et
Corinthium  g iIlumfomicatorem,quiain Deum peccauerat,
/dram ud vexandum tradidit.

C. XXVII.  f Pro iniuiia proprta cpifcopo ali-
qucm exiommuniiare non licet.

Hinc etiarn  Grcgorius feribit lanuArio epifiopt.
reprelicndens eum,quod ob iniuriam pr opriX perfona
quemdam excommisnicauerat, dicens
libro :.indici le ,epijl.; 4 .

I Ntcr r ’  qucrelas multiplices Ifidorus virdari(fim»
afraternitate tuafruftral'eexcommunicatuin, ana-
thematizatumq; conqueftus eft. Qupd ob quam rem
faftum fuerit,dum a clerico tuo, quiprzfens erat,vo-
luiflemus addifcere_>,pro nullaalia caula, nifi pro eo,
qiiQdtciniuriauerat,faduin innotuit. Quz res nos ve-
hementer affligit :quod iiitaeft,nihil teoftendisdc
coeleftibus cogitare.fed terrenam te conucrfatione ha-
berc fignificas : dum pp  vindifta propri* iniuria (quod
faeris regulis prohibctur)maledidlionein anathematis
inuexifti. Vnde de catero omnino efto circumfpeftus,
atq; follicitus, 5c talia cuiqua pro defenfionepropria:
iniuriz tux inferre dtnuo non przfumas. Nam li tale
•liquidfeceris,m te fcias pofteavindicandum-".

Hinc  ldcm in homitiu ojl.ndirur, pu od p:uAta in
$)eum.velproximum committuntur,d nabit punicndA funtiea
torb. quibus in not dclinauitur.pAtiantcr vel tolcranda, vel
potim difimuUnda funt,nit.

C.  XXVIII.  y Valde offendit, ipuiDomimcA
debita impune dimiti,it.

S I is,quiprzlatuseft,debitoriDominicoculpasirn-
punc dimittit, non mediocriterprofeAboftendir,
qui debita coeleftis regis,&Domini ruaprzfumptionc
rcfoluit. Eanamq;,quzin nos committuntur, facile
paflumus dimittere : ea vero,quz in Denm commifia
funt,cum magna difcretione,neclinepoenitentiade-

bemusrelaxare_>.

5 .pars. Scmcl vero culpudimijft recidue  i dolar:iterum
ad animum rcuocari non'deber.

■C. XXIX’. f i n luna,cum fcmcl rerr.it tli ur,i to¬
ri trn reuocAri non deber.
'UndeGelaCnisOerunrio, lo.tnni.Germane,
tx Petro epifopu.

S Ii!nc,vbihzcaflafunt przfentibus vtrifq ;  confti-
tentjoe lansfectile Stephanum.&fupplicatiouefu-

a Hum rf.  b +.R r.j.infracad t.fiillic-^uibiicitur.

• ! tf .o.  d Matih.;.  c Mft.r. i Mtt.ij.  g i.Cor.;.

Polji ./.jjttr.i.  i 4  l.riiiutuo.

fcepta,cum, qui male rraftatus eft, ignoaifle, femel in
ablatione remiffapunitiorecidmo <• dolorcnonde-
bet iterari : diuinz !>  fciluet imitatione clemcnti*i
quz dimifla peccata in vltionem redire non patitur.
Sin vero nihil vel de latisfaiftione probabitur, vel de
remiflionetr.mfachun-', dilečlionis veftrz lctniono
monftretar:quatcnus, fiuc nuncfaltem poteritcom-
petens fatisfadio prouenire, illud potius exerceatur,
vbianimum fanare poflltafflidi: liue irrcmiffibilitcr
perfter acerbitas, ibidem nihilominus vindicetur, vbi
plcclibilis ell orta prziumptio.

6.pars. Sedobiicitur illud Mmbrofii :\Md  e precet ife-
lia ignu defendit de icelo, vt prophera vindic.tr. tur iniurit •]
<frupd tune intelligitur ficlum ,quando Mil.ab  d rex 1 j reti
pojt flerilitatem illam tnum cin n c rum  , q,~/č x menfum, r]H*
facla eff,quandoprecibtu Helia ctaufum eif earlu annit tnbtu,
ir menftbtu fex,mift duos quinquagcnarioi ad Heliam, alti
dicerentei: [Homo Dei, rox lfrači vocat te: qui ait.Sihomo
Deifum, defcendatignitdecalo.ir confumat vos, ir (litim
ignit defendit de calo.ir confumpfit  hi.] frluofaUo non litim
meritiapud Deum eJ]it,voluie o/tendere.fed tjuod Uleejfet vi¬
rus Detu,quem coklat: non iUe, ad cuius culturam Jlupropt>-
prij corportt le\abel nonnulloi prouoiabal, euidcntifimit trik-
ciit monftrare curauit.lniuria ergoprophera non aha,quam in-
mria Domini ipftu mtelligitur: qua inpaucit vindtcamUtfrt
vt cateti terreantur.

C. XXX.  y Mpofrolictu anathematiiautt tet,
ejui eumveperant.vel qui deincept tpi-
fioporum a/iquem ce-
perint.

Dem obiicitur illud  Siluerij VnpxadMmato-
rem epifiopum.

G Vilifarius '  patritius e nofter mandauit meii
fe venite pacitice pro quibufda ecdeiiafticis ijf
poiitionibus in palatiu 1’rincipis : & ad primunv&‘ c '
cun d um veluin retinuit omnem clerum,&popuIu"l’
qui mecurn veniebat, 5c nulluin permifit intioiif.
me folum,& Vigilium diaconum noftium. / Mt vcr0
vi rctento,8c anteprsdidam - patritiam dedudo. nu '
ferunt in exilium :in quo fuftentor inodoP jncrri ^. U
lationis,&aquaanguftiz. Ego tame propt c[ca . I '. on dl ”
mili,necdimitto oificium meum: fed cum cpu c0 P lS ’
quos congregarc porui,cos, qui talia erga nieeger ul ’ tl
anatliematiaaui, 8c vna cum illis Apoftolica &
daliaudoritatettatui.nullum vmquatalitcrdecip‘ c '’'
dum,Iicut deccptus fum: 5clialiquis dcinceps vUu 11 *
vmquam epifcoporu taliter deceperit, anathcni> n ’ l _'
ranatha fieret in confpeclu Dei, & fanftoruui Ang' 1 «’
rum./dcm Vig/bo. ^ Ha beto ergo cum his,qui tibi eo^
fentiunt,plena damnationis (ententiam, fublatumd’
tibi nomeii,&: muaus minifterij faccrdotalis agnoi^*
Spiritus fainfti iudicio Sc Apoftolica a nobis and 41  j
tate dainnatus. f

’  Guilifarius.]/'« tribus vetuflitcxcmpUniiu,'*f

but caput hoc refritutum eft Stluerto, (antea enim tribo‘O 41
Sjlueifro) legitur  Bellifarius. fed, quia iHinitiutn ‘f

non eSf muratum. ■ r .tl-

1  Viediditn ptttiitum.lSl. mutatum efr
fiola.ir vira Stluertj.vU Utcpatrttia vocat ur Mriioni** * ’
rea/egebatur p  rzdtclum patritium_>. ^

Sed & hic non Juane, fed c.-ilcjia iniuriam viru: ti :
autempeioatumpopuli in palici, vlcifcendum  g ft, P‘.‘^
exernplo fuo docuit: qui  b peciatum idolo/arriainpen 1 ' 1 ^,
tores vtni/i vindicauir, mortepaucorum enpiansp*“ r>  g,
tor um,m prafem rerreiu.in pofierum difciplmam fanti‘ n
Črtp/i peccata tonus populi morte paucorum puntn“-

a ai.rediuiuo.  b eadem feri vtrba habentur

tui.diff.4 c.diuina.  C 4. 'Reg.t.Ssspraead.qutdO>’’!

1 Oiholpasfilssu Mchab. c  Polj .Li-tit-J^Mlf^

K ell  :

(T aJ.t>unieudum.  h

797 Caufa XXIII. Qu

fro  a fornicattone totim populi vna die xxiiij. ntiMa peric-
runt.Sic fr pro peccato murmurationu >vcl ten tat te, m nonulli
fuint: funt,vt eorum exemplo enter: ad pcenitentiam cogeren-
tnr.Su fr ov.otidie'nonnuilos punit Deus^vt diuinaprouiden-
ttii etiamcirca humana vigil.ne cognofcatur; fr nonnullos etia
ptr longd tempom ad pcenitentiam expeftar,vt p ati en: tam fua
benignitatis nohu oftendat.Sic eriam Helios  b culturam Baal
'Vitidieav.it , facerdotes fr prephetas tim ivrerfijendo  , m ort e
au flor um expi<tns peccata itnitanrium pcpulorum Qnod vit¬
ro peccata, (jun publicisindiciu deferuntur,punienda non Jint ,
ilioexemploprohatur > ejuo Chnjhti, c qui Judam foluifurem
ttouerat^nor, abiecijje^fed patienter tohrajje afferitur.

C. X XX  I. GfludicU non esljiue accufatore
damnare.

Vnde  Ambrofius fuper primam epiftolam ad
Corinthios , cap.  5 .ait.

S I t  qtiis poteftatem non habet,quem fcit reum_>,
abiicere.aut probare non valet immunis eft: 8ciu-
dicis non eft fine accufatore damnare:quia& Domi-
nus ludatn & cum t fur efler, quia non eft accufatus,
nunime abiecit.

1  5[Cum fur.]^tdi Uta hic funt aiitltta vtrla ex originali.
Strni liter mn efl ferenda fententia tjitando multitudo eft in
caufa,vel tjuando tilepeccar.ejui fociam habet multitudincm.
C. XXXII.  ifQitod a multitudine pcciarur,vel
al to,tjui multitudincm habet fociam, ob
ecelefia non punitur ,fed
dtfictur.

Vnde  Auguftinus in lib.).c.2.contra epi-
(Idam Parmeniani.

N  On e poteft efle falubris a multis correptio, nifi
cumillecorripitur,quinon habet fociam multi-
Nidincm.Ciim vero idem morbus plurimos occupaue
tit,nihil aliud bonis reftat, quam dolor, Sc gemitus,vt
pepilludfignum, quod Ezechieli / famfto reuelatur,
illafieuadeteab iltorum vaftatione mereatur. ir infra.
^fReuera/icontagio peccadi multitudincm inuaferit,
tirnim difciplina: feuera mifericordia ncceflaria eft.
Namconfilia feparationis Sc inania g  funt,Sc perni-
tiofa.atq;facrilega,quia impia, Scfuperbafunt; * Sc
flus pertutbant infirmos bonos, quam corrigant ani-
mofosmalos.drin/vt Turbaautem iniquorum,cum
facultas eftin populiš promouendi fermonem, gene-
,J bobiurgatione ferienda eft: Sc maxime, fioccafio-
! ,cm )Stq; opjtortunitatem prsbueritaliquod flagel-
“mdefupet Domini, quo eos appareatpro fuis meri-
,ls vapulSre_j.

Trtccpta  i vero Euangetica  k Je di/eCfione inimicorum,

• ' rni ftricotdia impendenda p rox im is , ex hort a tio n e s <]Ho<g {  *A -
}°fioU  1 decilandti velpotandu inimicu non eatenUf intelli-
Z eT, dafUntfvtpecca ndi  ni relaxetur tmpunitosfed vt dclin-
Iptnticorreflio , fr natura mituTfrcrur fiibjidium : doneč per
■i ente ntiam tudick, adempta fpe corretfionu. maiorum tollatur
t:er dtium.ln hoc ergo tubemur diligereinimicos ,fr mifereri
t0Y 'm,vt de eorum pcrditionc doleamus, corum falutem defide-
pro corUm corfetlione cjuotidte laboremu*■> fr oremus,
f torten tibus fo/atia impcndamiu  , alt er alterim oneraportan-
Tes  ’ noti  ptperfinaces , fr in malo pcrjiflentcs impunitatedo-
'nttpUi.StcuTenim erga fcenitentes non feueri, fed mifericordes
eff diud :  n [Kolt * ejje nimii iufftei (juta

fin P CT ‘ tin  *" iuttitia fr iterum :  O [ ludiciu

i^jf^^^p^titei^aHinonfectt mifiricordiam.'] fr trem
io '<’pi(lo!a ad Corinthios : p \Cui aličjuid

^ najhs fr ego. K  a m fr ego.Jirjr.id donaui,proptcr vos donaur ,

, * i  b J. Regx.it.  C loan.n.  d Sup.

de mani fefl a. ver. ih S. ^Ambrofitcs. Capit l.s. c.244.

. <«> M prologa. Pan rt. in prologe, e.tt.rt.r?.  f E^eob 9-
| d tn.mttnia.  h al.fiunt.  i Sttp eai. hac auum.
ut i.  1 Gal. e.  m al.bcitanti. n Etcltfr.
Ut.i.  p s.Corinth.t.

• T)e rc militari ir ItUo.  79 S

ac  a f, ipfc Chriirm donarer, vtnon ctrcutmieniamur d fdta-
r a. Non enim ignoramtu togirarionct rine.  f Qui tjnos »cepite
confenttcnda decipere.facit n im n afferos ; 'fficut , inqnr..n, pa-
rentibuf.vt d itd d ep,mifericordes ejfe iitbemur ,fic impteniten-
ttbttt ir obflinarisin malo miferitordia impendereprohibemur.

1  ^[Nolicfle.] Gr altan tu non refert ipfd prorftts verba
Eaiefiaffii.Eacnimfichalient :  Hacquoq; vidiindiebus
vanitatis mee.iuftus perit in iuftitia fua,& impius mul
to viuitttmporeinmalitia fua.Nolieffeiuftus multtt,-
neq; plus fapias,quam necelih eft, ne obftupefcas.

C. XXXIII. *(De iuffa,irinhtf}»
miferitordia.

Vnde  Ambrofius fermeneS. inpfal.
it S. verf 2.

E  St b  iniufta mifericordia. Deniq; in lege c  fcrl-
ptum eft de quodam: [Non mifereberis illius.]Et
inlibrisregnorum i  legis ,quia Saul pofteacontra-
xit offenfam,quiamiferatus eft Agaghoftium regent,
quem prohibuerat fententia diuina (eruari. Itaq;, e fi
quis latronemfiliis deprecatibus motus, Sc lachrymis
coniugis eius inflexus abfoluendum putet, cui adhuc
latrocinandi afpiret affedhis, nonneinnocentes tradit
exitio,qui liberat multorum exitia cogitantem J Certc
fi gladium reprimit, vincula difloluit, curlaxat exilio,
cur latrocinandi, qua poteft clentcntiori via non eripit
facultatem_j,qui voluntatcm extorquere non potvut i
Deinde / inter duos,hoc eft,accufatorem Screum,pa¬
ri periculo de capite decernentes, altemm, fi non pio*
baftet,alterum,fi eflet ab accufatore conuiftus,non id,
quod iuftitia: eft, iudex fequatur:fed dum miferetur
rei.dantnct probantem: aut dum accufatori fauet, qiti
probare non poflit, addicat innoxium: non poteft igi-
ttir hxc dtci iufta mifericordia.In ipfa ecelefia,vbi nu>
ximh mifereri decet,tenen quam maxime debet forma
iuftitiac,nequis acommunionis confortioabftentus,'’
brcni lacbrymula,atq; ad tempus parata, vel etia vbe-
rioribus fietibus communione, quant plurimis debet
poftularetemporibus,afacilitate X  facerdotis extor-
queat.Ndnne,cum vni indulget indigno, pluiimos fa-
cit ad prolapfionis comagium prouocarii Facilitas
enim venia:, incentiuum tribuit delinquendi.

1  Abftentus. [filtraUgrbatur.z  confortiocommu
nionis vel criminationis abftraftus. Emendarum esf dr
hoc } £r mutca ali a ex ipfi originali.

C. XXXI1II. Non debemus in mala caufa .
pauperi mifereri.

Ittm  Auguftinus in  b libro pfalmo-
rum: pfal.32.

N E amiflb * iudicio lis pauperi in mala caufa mi-
fericors,cuiusfipatcis faccello, percutis cor,Sc
tanto nequiore reddis, quato iuftum fibi fauere videt.
fj F ere eadem funt in gloffaordinaria in pfal.j:. adverf.

VHtgit mi(ericoidiam,ex bearo^lugu/finc coHeffa fintčria.
C. XXXV. tfUominieti mifcrenium.pec-
catori iraftendum.

Idem

D Vo K  iftanomina cum dicimus, Homopeccator,
non vtiq; fruftiadicuntur. Quia peccator eft.cot-
ripe: quia hotno efijmifercio: nec omnino iiberabis
homine, nifi eum petfecutus fuerispeccatorem. Etuic
officio nominis < jnuigilct difciplina, ficut cuiq; re¬
genti apta.Sc acconimodataeft, no folitm epifcopo re¬
genti plebem fuam,fed ctiam pauperi regenti familia
fuam, marito regenti coniugcm fuam , patri regenti
prolcnt Utam, indici regenti prouinciam fuam, regi re-

a  in perfona Chnsii.ftrig. Gleffa ir.ter.ibtd.  b .A4.

l A c.yi. Pohc.L6 . lil.er.  c Deuter.rp.  d r.%eg.rr.
c  ^AltjMi.Ji rjuh latronii.J t/rig..  f al. Denicp.  g dl.
facilitate.  n Et gloford.ibid.  i al.commiffo.  h Beda
Gai,tS.Pelj.l.6.tir,2i,^infcl.l.ij.c.7i.  1  tmmth vera trii to.

CC 4


799 * tr 7Jt ri&  Decreti Secuncia Pars. soo

genti gcntem fuam. irpaulopoft.  ^Jlta nulli homini
claudcndaeft mifericordia: nulli « peccatoriimpu
nitas relaxanda eft. Hinc itaq; m a sime intelligendum
eft,quain non (it contcmnenda eleemofyna, qua qui-
bufq; pauperibusiurehumanitatis impcnditur:quan-
doquidem Dominus fubleuabit indigentiam, Scc. &
pauiopoft .d[ Non ergo fufcipiamus peccatores,propter-
eaquodfunt peccatores, fed tamen eos : pfos,quia 8 c
homines funt, humana conlideratione traetemus:
perfequamur incispropriam iniquitatcm_<, miferca
mur communem conditionein_j.

gT I ni ritim hitim capituli haherur in Jermene 94 . ir ' 09 . de
tempere .97  hom. 6 .in lih. s e.homiliarum.Vcritm inregrum eft
apud Bedam in comm.epifloU ad Ga/atas, c. 6 .

trem illnd Euange/ij , cjuod ohUdebarur :  b [ Op i g Udi e
•ufue fuerit.gladio  c oder.  Auguftinus expenit in c.te. Uh.cen¬
tra Fauftum Maniclieum, cap. 7 e.ir 4  dicens.

C: X X  XVI.  ffQuu dtcarur gladium accipere.

I Lle '  gladium d accipit, qui nulla fuperiori, ac le-
gitima poteftateveliubente, vclconcedcntcin fan-
guinem alieuius armatur.

7  .pars. Tetro illud Hieronymi , qno ecclejia negatur ali-
ejuemperfequi,non ira intelligendum eft, vtgeneraliter ecclejia
jiullum perjeejuatur:Jedtjttod nul/um iniufteperjejuebatur.
Non enim omniipcrjecutio cupabihs eft: Jed rartonabtUter ha-
aeticoi perjeqnimur:Jiatt ter Chriftm corporaliterperfecutus ejt
eoi,quos de templo expulit.

C. XXXVII.  *f Pote/tatii offrcio vtiliter in<jnie-
ti corriguntur.

Vrtde  Auguftinus uit Vincentit,
epiJlolaaS.

N Imium ‘  funt inquieti Donatifta , >  quos pet
ordinatasaDeopoteftates a coliiberi,atq; cor-
rigi milu non videtur inutile. Nam de multorum iain
corre&ione gaudcmns./re»»i»/r<i. <(f Si enim quifquam
inimieum fuum periculofis febribus phrcneticum fa-
ftam currere videret in pracipitium , / nonne tune
potius malupromalo redderet, li eum lic currcre pel¬
in itteret,qua m li corripiedum, ligandumque curaret?
Et tamen tune ei moleftiffimus, & aduerfiffimus vide-
ietur,quada vtiliftimus,& mifericordiflimus extitifl'et.
Sed plane falute reparata, tanto ei vberius gratias a^e-
ret, quanto (ibi eum minus pepercilfe fenfiflet. & poft
paitca.  At enim qnibufdam ifta non profunt. Num-
quid ideo negligenda eft medicina,quia nonnullorum
eft mfanabilis peftilentia ? Itempojialicjua.  Non X o-

mms,qui parcit.amicus eft.nec omnis, q verberat, ini-
micus.Meliorafuntvnlneraamici,quamblanda h  o-
fcula immici. Melius •  eft eum feueritate diligere^,
quim cumlenitatedecipere_i. Vtilius efurientipanis
tollitur,fide cibofecurus iuftitiam negligebat, quam,
cfurientipanis frangitur,vt iniuftiti? feduftus acquie-
{catltem poft pauca.  *f Putas neminem debete cogiad
iuftitiam, eum legaš patrem familias dixifle k.  feruis:
[Quofcumq; inuencritis,cogite intrare:] eum legaš t
etiam ipfum primo Saulum, poftea Paul um adeogno-
leendam Sctencndam veritatemagna violentia Chri-
fticogentis eflc compulliim. Irem ped paitca  <; Išt nouc-
ris aliquando furem auertendis pecoribus pabulumu)
fpargere,Sc aliquado paftorem flagello ad gregem pe-
eoraerrantiareuocaie.fr;)« infra.  Si femper eflet cul-
pabileperfecutionemfaeere.no feriptum eflet in fan
ftis » libris: [Detrahentem proximo fuo occulte,huc
perfcquebar.) Aliquando ergo & qui eam patitur, in-
iuftus eft: 5c q eam facit,iuftus eft. Sed plane femperSc

a aljicutnullipeccato.  b fup.ead.tres perjonae infinc.
C luep.io c.no.Pann t.S.c.44.  d vttturgladit.~\orig.
Jitp.ead.qui fecundum.  c Polji.1.7 tir.6. -ein/i/.t.rs c.sr.
f al.precepi,  g fitp. t.q. s. c. 2 .  h al. voluntaria.

i treu.>7.  k Marr.i 2 .Lnc.rp,  1 Mit.p,  m Pfal.ioe,

mali perfecuti funt bonos, & boni perfecuti funt ma-
los: lili nocendo per iuftitiam , ifti *  confulendopet
difciplinam: illiimmaniter,iftitemperanteriilli fer-
uicntes cupiditatidfti charitati. l-lam qui trucidat.non
contiderat quemadmodum lanict: qui aute curat,con-
(ideratqucmadmodu fecet. lile enim perfequitur fa-
nitatem,ifte puiredinč. Occidrruut impij prophetas;
occiderunt "  impios & propheta:. Flagellauerunt ‘
ludai Chriftu; Iudaos « flagellauit Se Chriftus: tra-
diti c  funt Apoftoli ab hominibuspoteftati humanf;
tradiderut / Sc Apottoli hominespoteftati fatana.ln
his omnibus quid attenditur,nili quis eorumpro veri-
tate,quis pro iniquitate,quis nocedi caufa,quis emen-
iariAii tr paulo polt.  Conftantinus Imperatorprimus
conftituit,vt res couidlorum.& vnitati peruicaciter re-
(iftentium filco vindicarčtur.d?-p»/?pa««. »fCertenul-
lius S  crimenmaculatnefcietem./roMr))^.^fFafta *
nocentium,qua’ innocetibus deinonftrari.vel ab inno-
eentibus čredi no poflimt,non inquinant quemquarc,
(.  propterinnocentium confortium etiam cognirahi'
ftinentur. Non enim propter malos boni deferedi,
propter bonos mali tolcrandi funt, flcut tolerauenu 11
propheta: eos.contra quos tanta dicebant ncccoinma
nionera (aeramentorum illius populi relinquebant.

1  Donatiftx.] ^tpud ^Anjelmum rirulue eii Auitt-J
nus Vinečtio./nirrio« vero capituh eft,  Donatifta nimi^
ir apud B .^iuguftinum,  Sed Donatifta: nimium,prt/’ r '' ? ‘‘
Jpojira eft hoc toče di£fio,Doniu&x.indulfa aute in tttuli ft*
enimantealegehatur.  Auguftinus ait VincetioDonatiuf'

2  Potcftates.Jir^u.-la.oir m vulgatuSxcv\2i^^
vox abeft a plerifa vetuftu, ir ^Anfelmo, ir originali, '
vero alta ex ipfo prafertim originali funt emendata.

C. XXXVIII. y Heretici ad falutem ctrara
inuiti funt trahendi.

Item Donaropresbjrero,eptfriep.  -

D Ifplicet ‘  tibi,quia traherisad falutem. cul«

multos noftros ad perniciem traxeris?Qty5* £ 'l r i 1
volumus.nili te cemprehendi 8e prafentari & ,- rU „6i
nepereasl Quod autem incorpore ljefgjes-it^te
fecifti,qui iumento tibi mox admoto vti nol 111 . ’,j u ,
adterram grauitercollififti.Nam vtiq;aliuS) c l u ' 3  eft
ftus eft tecum, collega tuus, ill.rfus vcnit,qu> ia  'j,^,
ipfenonfecit.Sedneq; hoc putas tibi fieri debu 1
quia neminem exiftimas cogeudum efleadbop 11  <
Attcndequid dixerit Apoftolus: t[Qui c P‘' c0 ” u iti
dclidcrat.bonum opus delidcrnt.JEt tamen tam® ,
vt cpifcopatum fufcipiant, tenepturinuiti,
tur clauduntur, cuftadiumur, patiunturquS n0l “ | ,i,
doneč cis adlit voluntas fufcipiendi op eris  ,^i>
Quanto magis vos ab errore perniciofo.in qu 0 '' ^

immici eftis, trahendi eftis, perducendi ad verlta ||^ n ,

vel cognofcendam.vel eligendam.non foldnivt ^
rem lalubriterhabeatis,fed etiam nepdrimep c ® c( |i

Dicis Deum dedifle liberum arbitrium-j ,|li,
dcberecogihominem,necad bonum. Qu are f t J |[ tr
dequibus fupra dixi, coguntur ad bonum- ,!  {' Dt jS
de * 1  ergo, quod coi.fiderare non vis: Ideo |,o-
bona mifericorditerimpenditur, vt mala volad^jjp
mims dirigatm. Nam quis nefciat nec damn Jtl  .
nem—', nili mento mala voluntatis; nec libc ta
bonarn hnbuerit voluntacem ! Noti l  tamen) ‘ j,,tt
diliguntur, mala fua voluntatiimpune,Scct u  ^,1«
n—11,ni:  Od. vbi Doteftas datUf-Sc

pcrmittcndi funt; fed, vbi poteftas datur,«
prohibcndi,8c ad bonum cogendi. Nam, h'
femper fuapermitrenda eft libeitati:quare
recufantes,£c inurinuiantes tam duris nage ^

lu«"

it

a illi.Jorig.
^iet.rd.  I

b 3  .Reg.it.
t.Cor.r.  g '■‘ 1-1

J lil"

c'Matth.27- J,f

ullitu.

. 0  ■ A

ead.auammagnum.  i Poh.ibid. ^tnfel 1.12-C-t  '

k s.Tim.}.  I Pan.l.S.,17. ^ cb >»

dtdir p. t.

SOI Caufa XXIII. Quaift. IIII.

ptohibebantur,&aci tetram promiflionis copelleban-
tur J Si voluntas mala femperfus permittendaeft li¬
bertati,quare Paulus noneftpermiflus vti pelfnnavo
luntate, qua perfequebatur eccleliam ; led *  proftra-
»us e£l,vt exca:caretur: excacatus, vt mutaretur: muta-
tus,vt mitteretur:mili'us,vt qualiafecerat in errore.ta-
lia pro ventate pateretur ? Si voluntas mala feltiper
fus permittenda eft libertati. quare monetur pater in
fcripturis fanftis,filium durum non folum verbis cor-
ripete, fedetiam latcra eius tundere, vt ad bonam di-
fciplinamcoaftus,acdomitusdirigatur ! Vnde »dem
dicit i [ Tu percutis eum virga janimam anteni eius
liberasi morte.] Si mala voluntas fcmperfuai permit-
tenda eft libertati, quarecorripiuntur negligentes pa-
ftorcs,5c dicitur o eis: [Errantemouem non reuoca-
ftis.perditam non inquiftftts. ] Et vos oues Chrifti e-
fUs:charafterem Doniimcum portatis in facramento,
quod accepiftis: fed erratis, & peritis. Non ideo vobis
difpliceamus,quiareuocamus errantes , 8c qu3erimus
perditos. Meliusenim facimus voluntatem Domini
mouentis,vt vos ad eius ouile redite cogamus quam
eonfentimusvoluntatiouium errantium,vt perire vos
permittamus. ^INoiiergoiam dicere, quod te afildue
audio dicere: Sic volo errare.lic volo perire. Melius e-
nim nos hocomnino non permittimus, quantum pof
fumus Modo,qu6d te in puteum.vt morereris,milifti,
vtiqueliberavoluntatefecifti. Sed quani crudeles ef-
fentferuiDei.fihuicmalsvoluntati tu* te permitte-
rent, &non te de illa morte liberarent J Qujs eos non
meritoculparet ? Qujs non impios rede iudicaret! Et
tameu tu tevolens m aquam milifti, vt morereris : illi
te nolentem de aqua leuauerunt,ne morereris. Tu fc-
cifti fecundum voluntatem tuam, fed in perniciem
tuam: illi contra voluntatem tuam , fed propter falu-
tcmtuam. Si ergo falus ifta corporalls fic cuftodienda
eft, vt etiam in noientibus ab eis, qui eos diligunt, ler
uetut; quanto magis illa fpiritalis, in cuius defettione
mors Sterna raetuitur J quanquam Sc  in ifta morte,
quamtibi tuipfe inferre voluifti, non foliim adtem-
pus, fed etiam insternum morereris :quia etfinonad
falutem,non ad ecclefi® pacem, non ad Chrifti corpo-
tis vnitatem, non ad.fanftam, 8cindiuidnam charita-
tem,fed ad mala aliqua cogereris; nec fic tibi ipfe mor
tem inferredebuifti. Confiderafcripturasdiuinas, &
difcute quantum potes, 8c vidc vtrum hoc feccrit ali-
quisaliquandoiuftorum,atque fidelium , cnm ab eis
tata mala perpeffi funt, qui eos ad aternum interitum,:

»onadvitam Mernam,quotucompeIleris,adigebant.

&poFlpauca.  ^fitepetis.licut audio,quod in Euangelio
^ fcriptumeft^cceflifle a Domino lxx. c  difcipulos,
žcarbitrio fus malx, atque inipirc difceffionis fuifle
petmiffostcaMerilcjueduodecim^uiremanferant.fuif-
fe refponfum. [Nunquid & vos vultis ire? ] Et non at-
tendis,quia tune primum ecclclia nouello germine
pullulabat, nonduniq; in ea fuerat completa illa pto-
phetia; / [Et adorabunt eum omnes reges terrx;om-
nes gentes feruient illi:] Quod vtiq; quantb magis im
pletutjtantb maiore vtitur ecclclia poteftatc, vt non
folum inuitet, fed etiam cogat ad bonum . Hoc tune
Donu nuj fignjficare voluit: qui quamuis haberet ma-
gnam poteftatem,prius tamen clegit commendare hu
milnatem. Hoc Sc  in illa conuiutj limilitudine fatis e-
uidenter oftendit, vbi milit ad inuitatos, & venite no-
luemnt;8c ait S  leruo:[Exiinplateas, 2  Scvicosclui-
tatis:&pauperes ac debiles,Sc cacos,& claudos intro-
duchuc. Et ait feruus domino: Faftum eft,vt impera-
fti.&adhuciocus eft. Et ait dominus feruo:Exiin vias,

> & odpelje  intrare vt impleatur dom us mea.]

802

Dere militaritS 4
belit.

Vide nune quemadmodumdehis , quipriusvenerunr,
diftum e£,introduc eos: nune * dittum eft, compel-
le. Ita ligniftcata funt ecclelite primordia adhuc cre>
(centis,vt ellent vires etiam compcllendi.

1 g] Attende ergo.] Locne hic( cjuemadmodum <py multa
Alta in boe capi te) emendatue eft ex B.^luguflino. .Ant e a le -
gebatur,  Attende ergo, & confidera,quod non ideo vo¬
luntas bona m ifericorditer impedit, vt mala voluntas
hemmis diligat.

2  A In plateas.] Sic emendatum cff ex Euangelio BLuca,
expun£lu duabm vocibtu. Mntea enim legebatur,exi  cito in
viass&plateas.

C. XXXIX. tfbfarctici vtilitcrpAtluntur,
cptta ca! kolut vti liter inferunt ,

Idem Jupcr loannem.trablatu tr.ad o.f.

Q  Vando b  vultDeus concitare poteftates aduer-
fns hsreticos, aduerfus fchifmaticos , aduerfus
diliipacores ecclefi;,aduerfus exfuffiatores Chrifti,ad¬
uerfus blafphematorcsbaptifmi ,non mirentur, quia
Deus concitat,vt a Saraverberetur Agar. &ponat e
ceruice:quia ciim humiliata difcedereta domina fua.
occurrit ci Angelus,&dixit. d.  [Quid eft Agar ancilla
Sane!] Cum queftaclfet dc domina, quid audiuit ab
Angelo! [Reutrtereaddominam e  tuam.] Adhoc
ergo affligitur, vt reuettatur; atque vtinam reuertatur,
quia proles eius, fieut fi!i| Iacob , cnm fratribus hairc-
ditatem tenebit. Mirantur autem,quia commouentuc
poteftates Chriftians aduerfus deteftandos difliparo-
res ecclefis. Si non ergo mouerentur,quomodo redde-
rentrationem de imperinfuo Deobliitendat charitas
veftra,quiddicam :quia hoc pertinet ad reges fzcult
Chriftianos, vt teponbus luis pacatam velintmatrem
fuam eccleliam liabere.vnde fpiritaliter natifunr. &
paulo po/l.  Nabuchodonofor rex decreuit, diccns: f
[Quicnnquedixerint blafpbemiam in Deum Sidrach,
Mi(ach,& Abdenago,in interitum erunt,& domus co-
rum in perditionem.] Ecce quomodo fauit rex alicni-
gena.ne blafphemareturDcus Ifrael,qut potuittres
pueros de igne liberare. Et nolunt.vt fsuiant reges
Chriftiani,quia Chriftus exfufflatur: aquo no ties pue
rt,fed orbis terrarum cum iplis regibus 'a gehenuarum
igne Uberatur.cSrT-^IQuomodo ergo ifti reges non mo
ueantur, qui non tres pueros attendunt liberatos de
flamma.fed leipfos liberatos de gehenna! quando vi-
dent c.luiftum, a quo liberati funt, exfufflari in Chrl-
ftianis!quando audiunt diei Chriftiano.dic te non elfe
Chriftianum . Talia facere volunt, 8< faltem talia pati
nolunt. Nam videte qualia faciunt, & qualia patiun-
tur: occidunt animam, affliguntur in corpore: lempi-
ternas mortesfaciunt,8etemporales fe perpeti con-
queruntur.

C. X L. AfEct/eJia hareticos rationcperfe-
epuitur.

Item contra litteras Pctiliani,lib. 2 .c. 7 p .

Q Vi S  peccat,n5peccatlegisaufioritate, fedeoft

traiegis auelontatcm. Quiavero-intenogas me,
■mtatlit rauoperfequendi,vicillimte interrogo, cuius
fir vox in Pfalmodicentis: l>  [Detrabentem feereto
proximo fuo.bunc perfequebar ] quxre itaque perfe-
cutionis vel caulam, velmodum, & noli tanta inipe-
ritiageneralitermalorum peifecutiones ‘  reprehen-
dere.dr.T.c.S;.«[Non enim perfequimurvos,niti quem-
admodum vx'ritas perfequitur 1'alfitatem Itcm e.c.te.
^Pctilianus dixit, li Apoftoli perfecuti funt aliquem,
aut aliq»em tradidit Chriftus! Augsllinus rcfpondit,
pollemqu«dem dicere ipfum fatanam omnibus malis
hominibus elle peiorcm, cui tamen tradidit Apofto-

a Atl.g.  b '~Prott.tt.Prou. 2 j
» lih.C.  e lxxxb.  f

TfiU.it. % Luc.tf,

0  čicehAf.tfierem.t}

n al.non.  b Polyc.l.7.ttt,6.*Anfc!.l tt.ca.tj..  c  alJup~
ponat.  d Gcnef.zt.  e al.domum.  r Dun.j . g luo p. 10 .

ca-}),  h Pfal.t 00 .

al.pcrjccutores.

Cc

S

soj r>ire 7 Ž! ,rl&  Decreti SecunJa Pars. §04

tushominem « ininteritumcarnis,vtfpiritusfitfal-
uus in dieDomini Iefu: itemque alios ■*, de quibus
dicit, [Quos tradidi farana:,vt difcant non blafphema-
re. ] EtDominusChrift.usflageUo c  expulitde tem-
plo improbos mercarores,vbi etiam connexum eftte-
ftimonium fcripturzdicentis d, Zclus domus tua: co
medit me. ] Ecceinuenimus Apoftolum traditorem,
Chriftum perfecutorem. ir.pcap.t^.  q[Poftiemo,quare
pet violentilfiinas turbas etiam vitro improbi eftis ec-
clefiis cathoiicis, vbi peteritis aduertere,quod innu-
merabilibus exemplis res ipfaindicat ? Sed dicitis.vos
loca veftra defendere: 8 c  refiftitis fuftibus,8c cadtbns,
«juibufcunq; potueritis. Quare ibi non audiftis vocem
Domini dicentis e. [Ego autem dico vobis, non refi-
ftere malo? ] Aut fi fieri poteft, vt aliquando rečic pet
v'm corporalem refiftaturviolentius ,nec ideo prrrce-
ptum violetur, qnod audiuimusa Domino: [Ego au¬
tem dico nobis,non refifteremalo ; ] cur non etiam
hoc fieri poteft, vtperordinarias, / ždegitimas po-
teftates de fedibus,qua: illicite vfurpantur,vel ad ini u-
liam Dei retinentur, pius cxpellat impium , Sc  iuftits
iniuftum ? Nequeenim eo modo perfecutionem padi
funt pfeudoprophets ab Helia, s  quomodo iple a
lege ncquillimo:aut, quia flagellatus eft Dominus a
perfecutoribus, proptereapaflionibus eius comparadi
lunt,quos ipfe de teplo flagellatos eiecit. Reftat ergo,
vt nihil aliud requirendum efle fateamini , nifi vtrum
iufte, an impie vos (eparaueritis a communione orbis
terrarum. Nam fi hocinuentutn fuerit,quod impie fe-
ceritis, non miremini, fi non defunt miniftri Deo, per
quos fiagellemini:quia perfecutionem patimini non a
nobis,fed,ficut feriptum eft,ab ipfis fačlis veftris.Er/n
lib.de vnitate ecclefia, cap. 17 -  De perfecutione veftra que-
telafedabitur,fi cogitetis,& intelligatis prius non om
nem perfecutionem effe culpabilem Alioqui non lau-
dabiliterdiceretur h  [Detrahentem feereto proximo
fuo, huncperfequebar.] Nam emotidie videmu$,& fi-
liumde patre tanqttam de perfecutore fuoconqueri,
& coniugem de marito,8cferuum de domino, & colo-
tmm de pofleilbte, Sc  reum de iudice, Sc  militem , vel
prouincialem de duce>velrege:ciim illi plerunq; ordi-
natiffiniapoteftatehomines fibifubditosperterrores
leuiorum » pcenaru a grauioribus malis prohibeant,
atq; compefcant: plerunq; autem a bona vita, Sc  a bo-
nis fačlis minando,?t fieuiendo deterreant. Sed cum a
nialo,&illieitoprohibcnt, correčlores, Sc  confultores
funt: eiim autem a bono & licito, perfecutores &op-
preflbres funt. Culpantur etiam, qui proKibent J ma-
Jo.fi modumpeccati modus coercitionis excedat.

G.. X El. y Pregibu! terne centra inimicos
fuos Aunilium pet At ecclefia.

Idem in ,ad Vincent ium.

N Oninuemtutexemplum in Euangelicis, Sc  Apo-
ftoiicislitteris , aliquid petitu aregibus terra pro
ecclefia 8c contra inimicos ecclefia:. Quis negat non
imteniri? Sed nondum implebaturilla prophetia k.!
[Et nunereges intelligite, erudimini quiiudicatis ter-
tam:fcruite Domino in timore lAdhue enim impleba
tur illud, quod in eodem pfalmo paulo fuperius dici-
tlir: [ Quare fremuerut gentes,& populi meditati funt
inania? Aftiterunt reges terrs, Sc  piincipes connene-
runt invnum aduerfus Dominum, & aduerfus Chri-
Jlum eius ]Veruntamenfi fačla pneterita in propheti-
cis t  librisfigura fuerunt fututorum.in regeillo, qni
sppellabatur Nabuchodonofor, vtrunq; tempus fig u .
ratuin eft. Sc quod fub Apoftolis habuit, Sc  quodnune
hab« ecclefia . Tetnporibus itaque Apoftolorum, &

a i.Cor.r.  b r.Tino.t.  e  loan. 2 .  d Pfial 6S.  e Mate.?,
f &l ordinat as.  g j.Reg.tS. & i).  b Pfil.ioo.  i irf./e«/«.
k P/at. 2 .  1  Danit!.}.

Martymm illud implebatur qucd figuratfi eft,qpndb
rex memoratus pios,8c iuftos cogebat adorare iitnula-
chrum,& recufantes in flammas mittebat. Nuc autem
illudimpletur, quod paulo poft m eodem regefigura-
tum eft,cum conuerfus ad hotJorandum Demn veruiti
decreuit mregnofuo,vrquicunqj blafphcmaretDeum
Sidrach,Mifach,& Abdcnago, poenis debitis fubiace-
ret.Prius etgo tčpus illius regis fignificabat priora tem
poraregum infideliu,quos patiebantur Cliriftianipto
impiis.Pofterius vero tempus eiufdcm <* fignificabat
temporapofteriorum regum iam fidelift quospatiun-
! tur impijproChriftianis. Sed plane in eis,quifubi)0-
mineChrifti erant fedučli a peruerfisine fone oueJ
Chriftifint errantes, &ad gregealiter reuocandafint,
tempcratafeueritas,& magis manfuetudoferuatu/,vt
coercitione exi!iorum,atq; damnatorum tribulatione
admoneantur confiderare, quid,8c quarc patiautur,&
difcant praponererumoribus.čc calumniis homiimm
fcripturas,quas legunt.Quis enim noflrit,quis veftrum
non laudatlcgcs ab Imperatoribus datas aductfus fa-
crificiapaganorum? Et certe longe ibi poena feueriot
conftituta tft.Illius quippeimpietatis capitalefuppli-
cium eft. De vobis autem corripiendis,atquecoerccn-
dis habitaratio eft.qua potius acimonereminiabaio-
re difcedere,quain pro fcelere pur.iremini.-
C. A L 11. f/Malos eu/c/taiutie perfe.

auitur. '

It cm cinfdtm ad Bonifacium coniitem,
epift.r  o.

S I J  ecclefia vera ipfa eft, qua perfecutione patituf,
nonquifacit, quxratab Apoftolo c, quameccl*
Cim fignificabat Sara,quando perfecutionem facicbat
ancilla.Libcram qnippematre noftram cocIeflemHie
rufalem, id eft,veram Dei ecdefiam.in illa mulieredb
cit fuiffe figuratam,qua: affligebat ancillam. Si autem
melius difcutiamus, magis illa pcrfequebatur Saram
fuperbiendo quamillam Sara coercendo.Illa enim do
mina-faciebat iniuriam,ifta imponebat fupcrbi.rdi^ 1
plinarn. Deindcquero,fi boni,8c fančli nemini forint*
perfecutionem, led tamummodo patiuntur. cl| b |S  F 1 '"
tant efle in pfalmo vocem, vbi legltur: d  [Pexleq : aat
inimicos meos.Sc comprehedam illos: Sc nonconuct-
tar,doneč deficiant.]Ergo fi verum dicerc.velagnoftC"
revolumus, eft perfecutioiniufti. quam ftciu#ti ffl P^
ecclefia: Chrifti,& '  eft iuftaperfecutio cjtiamfaciutrt
impiis ecclefia:Chrifti. Ifta itaq; beataell,'qu*petft;
cutionem patitur propter iuftitia: illi vero mifcri> qil>
perfecutionem patiuntur propteriniuftitiam:Ptoinde
ifta perfequitnr diligendojilli fituiedo.-ifta vteorrigat,

illi vt euerta'nt:ifta vt reuocet ab crrore, illi vt prscipr-
tent inerrorem &.f.  tQuod autem dlčunt,qui ccnt»
fuas impietates leges iuftas inftitui nolunt,non petif-
fe a regibus terrx Apoftolos talin, non confideranta*
liud fuifle tune tempus, & omnia fuis tempotibus agl*
Quis enim tune in Chriftum crediderat Imperatob
qui ei pro pietate contra impictatcm leges ferend 6
feruiret? quado adhuc illud prophetieum impleblt uf '
[Quare e  fremu«untgentcs,& populi meditati funt
inania ? Aftiterunt reges terrac, & principes conueift'
runt invntim aduerfus Dominum, & aductfus Chrn
ftum cius.]Nondum amem agebaturquod paulo poft
in eodem Pfalmo dicitur: [Et nune reges intelligite,*'
rttdimini,qui iudicatis terram . SeruiteDominointl'
more,& exultateeicunrtremore.] Qu6modocrgor^
ges Domino feruiuntin timore,nifi ea,qne'conttaiul'
fa Domini fiunt, religiofa feueritate prohibendo,atq!
plečlendo ? Aliter enim feruit quia homo eft.alitet
quia etiam Sc  rex eft. Quia homo eft.ei feruit viuendo

a nl.iUitu .

d Pfil.ii.  *

b Polje.t.j.tit.ti.\Anfel.l.rj e.ij. c  Gtl-4-

Pfil.t.

fidclite*

8o( Caufa XXIII. Quaeft. IIII.

fidelitcr.Qnlavero etiam rexeft,feruit,leges iuftaprrc-
cipiente, & contrariaprohibentcs conucuienti vigorc
fanciendo.

1  ^jEtcft iufta. ] KeAddita funt hacvftuc advcrf  iftaat-
^UC. & mu it k ali a ex ipfo originali cmendata.

C. X  L111. Excmplo Chrifii , mali cogendi

funt ad bonum.  %

Item in cadcm epiffola.

, Vis * nos potcft amplius amare,quam Chriftus,

o.

_qui » »nimam fuampofuit pro ouibus fuislEt
tamcn,cum Petnim, Sc alios Apoftolos foloveibo vo
caffet.Paulum, c  prius Saultim, ccdefiafua polica
magmim adificatorem.fed horrendum antea vaftato-
reni,nofolumvocecompefcuit verumetiam poteftate
proftiauit, atque infidclitatis tcnebris fiuicntem ,ad
defiderandumlumen cotdis,vt furgcret, prius corpo-
tiscacitate percuflit. Sipocnailla non eflet, non ab ca
poftmodum fanaretur: 8cquandoapcrtis oculis niliil
Tidebat.fi eos faluos liaberet, non ad impofitione ma-
nus Ananiai.vt eorum aperireturoktutus, tatum fqua-
mas,quibus dauPus fucrat,indececidifl'e fcriptura nar
taret. Vbicft,quodifti clamare confttcuerunt.libemm
eftcredere, vel noncredcrc: cui d  vim Chriftus intu-
lit: quem coegit !  Ecce habent Paulum Apoftolumia
gnoficant ‘  inčo prius cogentem Cbriftum,Scpoftea
docentem.prius ferientem,Sc poftea confolatem. Mi-
rumeft autem,quomodo ille,qui poena corporis ad E-
uangeliuna coadus intrauit.plus illis omnibus,qui fo-
lo vcrbo vocati funt.in Euangelio laborauit, Sc qucm
maiortiinorcompulit ad charitatem.eius / perfeda
charitas foras milit timorem. Cur ergo non cogerct
eccieliaperditos filios.vt redirent,fiperditi 1  filijco-
egerunt alios,vtpcrirent!

1  Si pordiri. ] Hac v/ijueinfinemfuntadditaexoriginali,
dr dl:n ernendara.

C. X Lil II. 1fNoncrudelittite,fcddileblit-
neMopfči pofniium flagcllauit.

Idoill contra  g Fauftumdib.rt .c 79.

Q Vid h  crudele Moyfes 1  aut mandauit, aut fe-
cit.cimi commiftum fibi populum fande zelans,
& vili vero Deo fubditum cupiens, pofteaquam cogito
uitad fabricandmn.Sccolendum idolum deflusifle,
mentemtj; impudicain proftituifle d$moiiibus,in pau
cos eorum vindicans gladio,quo; Deus ipfe, quem of-
fenderant. alto, Scfecreto iudicio feriendos voluiflet,
moxferiri, Sc in prafenti falubriter teriuit, Sc difcipli-
tiaiu in pofterum fanxit1 Nam ciyn ntillacrudelitate.
fcdinagiiadikdionefccifle,quod fecit, quis non 111
Veibiscius agnofcat.orantispro peccatoeorum,Sc di
centis, [fidimittis illis pcccatum, dimitte: fin autem
deleine de libro ttio J J &-J-  glSic plane,Sc Apoftolus
^.non crudeliter,fed »mabiliter tradidit bominem
fttanaeininteritum camis, vt fpiritus eius faluus fit in
die Domini lcfu: tradidit, Sc alios, l  vtdifcercntnon
blafphcmarc.

C. X L V. IJNen impiitatHrfidelibtu,qui cx
tjfitio auttormenta cxcrccnr>aut cepita-
lem fentnttilm.

Ifemlnnoccntius Papa .cpifi.s.ad Exuperium
cpifcopum Tho/ofa?nim,c-3-

a  Vidinim m  eft etiam luper his, qni poft baptif
»mum adminiftraucrunt.Sc aut torincnta fola "
ev.rcucrunt, aut etiam capitalem protulcre fententift.
Kibildehis legimus 'a inaioribus diflinitum. Memi-
Berantenima o  Dco poteftates has fuifle conceffas,

* P’lj.ibid.*An/:l.rt.c.t«.  b loan n.Matr.f.  c
® bnftad. tj-J.fihijmarici.  e 1 Cor.lt.  f i.loan.4.  g Be-
dar.Cor.r . b E0ly.tbiddsAnfeld.13.  i Exod.)3.  k j.('or.f .
1 r.Ttmot.t.  m Rabanm ptemt.c.ib^Bunh.l.b (4*,. Uit  />.
>*•»•>#• 11  id fona,  0 £«P>.V.

Dtre tr.Mtar: ir  » £

belic.  e O c>

Sc propter vindidam noxiorui» ,gladium fuiflepcr-
mifluni,8cDeicficminiftrum, c vindicem in huiiif-
modi datum. Quomodoigitiirreprehčderent fafhiro,
quod audore Deo viderent efle conceflum : De his er¬
go, vt hadenus feruatum eft,lic habeamus.ne aut difei-
plinam euertere, aut contra audoritatem Domini ve¬
nite videamur. Iplis autem in reddenda ratione,geft»
fua omnia feruabuntur.

^Mllllftrum.] Siccmendatumcffcxtrigi>tali,frJui>ng.
lAntealegcbatur,  Sc Deiminifterio efle datum inbuiuf-
modi vindices. Gltjfa autem cptimi etiam amucnit utri,
vindicem.

C. XLVI. flmmuniie/ldi!latoraculpa,cun»
lepum aueforirai in improbei exercetur.

Id cm in eadem cpiii.c.f.

I Llud efiamfcifcitarivolttifti, an prcces didantibus
liberum conccdaturvtiquepoft baptifmi regenera-
tionem aprincipibas pofceremottcm alicuius.vel fati
guinem de reatu. Qtuim rem ptincipes nunquam fine
cognitione concedunt: fed ad iudices commifla ipfa,
vel crimina femperremittunt, vt caufa cognitavindi-
centut: •'  qua: “ ciim qua-fitori fuetint delegata, aut
abfolutio, aut damnatio pro negotij qualitateprofer-
tur. Et dum legum audoritas in improbos exercetur,
erit didator immunis.

I  *[ Vindicetur ] Emtndatit effex  triginali.^Antealegeb*-
rar,vindiccnt,qui ciim quifituti fuerint delegata,Scc.

C- XLV1L e In cerreRione nialorum ‘Dene
emnipatent placatur.

Item  Gregorius Erumchilda regina Franorum t
lib. 7 .indiif.r.cpisf.r.

S I t  quosigitur violentos.fi quos adulteros.fi qtto*
futes, vel aliis ptauis adibus ftudere cognofeitis,
Deum de eorum 1  corredione placare feftinateivt
per a vos flagellum perfidarum gentium fquod quan
tuni videmus.ad multarum nationum vindidam exci-
tatum eft) non inducatme fi quod non crcdimus.diui-
na: vltionis iracundiafceleratorum fucrit adionecom
mota, belli peftis interimat, quos delinquentcs ad re-
ditudinis viam Dci prircepta non rcuocant.

1  Dc eorum. j Sic rešlitutum eft cx variu codicibue epi-
ftolarum  /i. G r'gO'ij- ?:Tc.i  'Tar, D c or um.

2  51 Per vos. j In eriginah cff t (upztvos,fedobglojjdm i»
vcrf.fiagcUnm t non cif mutatum.

C. X L V 111. tpEcdefiaTiici rdigionit ini-
mici etiam belili funt coercendi.

Idcm Gcnnadiopairitio,<t? Exarcho lAJrtca,
lib.i.epiEh.72.

S lcut e excellentia veftram hoftilibus bcllis in hae
vitaDpminus vidoriarum fecit lucefulgere ;ita o-
portet etii inimicis ecclcfia: eius omili viuacitate mea
tis.Sc corporis obuiare:quatenus eius ex vtroq; ttium-
pho magis acmagis enitefcat opinio: cum 8c forenfi-
bus bcllis, adUerlariiscatholica; ccdefis pro Chriftia-
no populo vehenienter obfiftitis, Scccdefiaftica prre-
liaficutbcllatores d  Dominifortiterdimicatis. No-
tum eft enim hacreticc religionis viros,,li cis, quod ab-
fitjfuppctit nocendi licentia, contra catholicam iidem
veliementei infureete: quatenus liircfcos fuatvenena
ad tabefacienda.fi valuerint.Chrifliani corporis mem-
bra transfundant. Cognouimus enim eos contra ca-
tliolicam eedefiam,Domino eis aduerfante.colla fub-
rigere, Sc fidem velleChriftianinominis indinareifi d
eminentia veftra.conatuseorum comprimat.Scfupcr-
bas eorum ccrttices iugo redittidinis prcmat. Conci-
lium vero catholicorum cpifcoporum admoneri pra-
cipite, vt Primatem non ex ordine loči, poftpofitis v -
ta meritis faciat: quoniam apud Deum non gradi*

2  luop.to.c.p-f-
f.Reg.iS.

b ~d»JbUtj.c.}+.  c ^Anfel.l.ij.i.tp.

0 __ 'Dere miUtari (f

Ml,'

elegantior, fed viti melioris ačtio comprobamr. Ipfe
vero Primas non paitim (ficut moriš eft) per viilas, fed
in vna,iuxta eorum ele<ftiohcm,ciuitate refideat: qua-
tenus adeptadignitatis melioriingeniorefiftendiDo
natiftispofiibiliras difponatur Ex concilio vero Nutni
diae, fi qui defiderauerint ad Apoftolicam fedem veni-
rc.permittite: 8c,fi quilibet eotum vil contradicere vo
luerir, “ obuiate. Magis h  profe&o cxccllcnti* ve-
ftra apud creatorem gloriaproficit, fi peream riifpcr-
fatum ccclefiarum potuerit focietas reftaurari. Ciini c
nimlargitamunera adnominis fui gloriam confpicit
reuocari, tanto largiora tribuit > quantb per etim reli-
gionis fua: dignitate viderit ampliari.Perfoluetes pra:-
terea paterm charitatis affeflum, Dominum petimns,

? uod * brachium vcftrum ad cotnprimendos hoftes
orte efficiat, 8c mentem veftram fidei zelo d  relut
mucrone gladi) vibrantis exacuat.

C. X1.1 X. ej ^Mcrno fidei,bcllontm partitur
vibloria.

Idem adcundemfib i.cpitf. 73 .

S I ' non ex fideimerito ,Si  Chriftiani religionis
gratia, tan ta excellent!i veftri bellicoruni aftuum
prolperitas eueniret, non fummoperemiranda fuerat:
cuin fciamus ,hic etiam antiquis bellorum ducibus
fnifle concefla. Sed citm futuras Deo largiente, vifte-
iias,non carnaliprouidentia.fed magis orationib.pri-
uenitii fit,vt hoc in ftupore veniat; quod gloria vcftra
non terreno con(ilio,fed Deo defuper largiente defcen
dat. V bi enimmeritorum vcftrorum loquax non difeur
rit opinio ? qui Sc  bella vos frcqucntcr appetere non
defiderio fundendi fanguinis,fed dilatand? caufa reip.
in qua Deurn coli c6fpicimus,loquitur:quatenus Chri
ftinomen per fubditas gentes fidei pridicationecir-
cumqnaq; difeurrat. Sicut enim exteriora vos virtutu
opera eminentes in hac vita conftituuntdta & interna
moruin ornamenta ex corde mundo procedcntia in
futuram ' vitam coelcftium gaudiorum participatio-
neglorificant. Plurimaenimpro pafcendis ouibus B.
Petri Apoftolorum principis exccllentia veftram pn-
ftitiffe didicimus :ita vtnonparua locapatrimonij e-
ius propriis nudata cultoribus, largitis Dacorum 2
habitationibus,reftaurauerit. Quicunq; igitur hicilli
Ghriftianiffima f  mente confcrtis.horum retribuiio-
ncmperfpem in futuro iudicio fuftinetis.

I Futuram. ] In duobiu eodicibus epi ffolarum legirur,  in
futurorum gaudiorum participatione: invnoveroma-
nufiripto,  in futura coeleftium gaudiorum participatio¬
ne. In codice t anten Varicano/egirur t quemadmodum apud
Grattanitm.

1  «TDacorum.]I* ti brij epiflotarum impnf?U,fo- duobuo ma~
nnjeriptu legitur, datiriorum. In alitjuot vero anritjHU Gra-
tiani exemplartbw  e/?,Dacoru,vel aliord habitationibus.

S.pars. Tlreuirermciibfratum eft, tjuod boni laudabtltter
perfe^Huntur mttlos  , dr malt damnabilitet perfetjtittntnr bo~
nos. llludantem ^ApoMoli:  [Ta anteni tjuises, tjtti indica)a~
Jienum. /erttum ?  ] de alieni cordir octultu intellrgendstm til.
Hpod vvidtila. inferripofie.monflratum rit. 'T^unc reffar 0 -
fienderc, gtted debet inf er rt: & qnod magis diliguntnr illi , tjtti
pHmunturrfuam nat impuniti retinepuhtirurtjuod vtrumtjue
mnltorum aubforinue probatur.

C. L. lAdiram Deus prouocatitr.ctim mala
puniri differuntar.
v, dir enim  Auguftinus.

S l ea; ’  deqttibus vehementer Deus.offeRditur,in-
fequi, vel vlcifci difterimus, ad irafccndum vtique
diuinitatis patietiam prouocamus. [Nonne g  Aclior
h  filius. Žare prit.eriit maadatunv Domini, & fliper

Decreti SecundaPars.

a al.pntauerit.  b a/Magnat  c ai.qtto.  d abejtaborig*
«' fihreb.l.it.c-ts .Mnfel.lt). c.)o..biop.td.c.tf. t al.Qbri,-
b at.vdiham..

fiianat  g loj.ta..

omnem populum lfrael ira eius ineubuit ? Et illeent
vnus !iomo,atq; vtinain folus pcriifTetin fcelerefuo.]
t f Siea.] Vftjueadverf  prouocamus,/r«rf« njeffuS.
Gregor^ lih. 2 .tndtcf.tr eptil.t r jenpta Martino  a abitatt, ij
Benenato N orano. fr/iqta vero nonibi leguntnr, fed fant
verba facrjt Jiriptura cap ir.lofue.

C. LI. g Vindtčlapua ad correiitor.em valet,
non efl prelit benda.

Itetn  Auguftinus defermone Domini in motite,
lib.t.c.37.&}S.

E  A * vindidla, t  qui valet ad correčlionem, no«
prohibetur.Qiu etiam ad mifericordiam pertinet,
necimpedit illudpropolitum,quoquifq; paratuseft
ab eo,quem correltu efle vulr.plura perferre.: fed huic
vindilce referendi non eft idoneus, nifl qui oditi,quo
flagrare folent, qui fe vindicare defiderant.dileftionis
magnitudine fuperauerit. Non enim metuendum dl,
neodifle paruulum filium parentes videantur.cumab
eis vapulat peccans,ne peccet vlterius Et ccrte perfe-
ftio dileclionis.ipfius Dei patris imitationenobis pro
ponitur.ciim infequentibnsdicitur: [Diligite c  ini-
micos veftros,bencfacite his,qui odcrnnt vos,& oratc
pro eis,qui vos petfequuntur.] Et tame de ipfo dicitur
per Proplutam. d  [Qiicin enim diligitDominus.cot*
ripitiftagellat autem omne filium, quem recipit.’] Pi¬
čit etiam Dominus: e  [Seruus, 2  qui nefntvolunti-
tem domini fui,& facit digna plagis,vapulabitpaucis:
feruus autem , qui fcitvoluntatem domini fui, & facit
digna plagis,vapulabit multis.] No ergoquititur.nili
vt & illevindicet.cui rerum ordinepoteftas dat3 efl.Sc
eavoluntatevindicet,qua pater s  paruulum filiu Ha-
gellat,quem per etatem odifte nondum poteft.Hinc e-
nim aptiflimum / exemplum datur,quo fatis apparet
pofle peccatum amore potius vindicari,quam impuni
tumrelinqui,vtillum,inquem X vindicat,non potna
miferumded corrcflione beatum velitiparatus tamein
fi opus fit, iquo animo plura tolerare ab eo illata,que
vult effe correiftum,fiuein eum habeatpoteftatecoer-
cendi,fiue non habeat. q[Magni autem, &fand ' v,r !’
quanquam h  optimefeirent mortem iftam;q UI anl "
mlm diffbluit a corpore.formidandam non efle^ tcua

diim eorum tamen animum, qui illam timerent.non-
nulla peccata mortepunierunt: quo &viucntibusvtt-
lis metus incuteretur, & illis, qui inorte puniebantur,
non ipla mors noceret.fed peccatum,qubd augeri poj-
fer,fi viuerent.diminueretur Non temereili: iud‘-
cabat,quibus taleiudicium donauerat Deus. Indeeft,
quod Helias K.  mortemultos aftecit,f< propriamanu,
Scigne ditiinitus impetrato:cu l Sc  alij mulci,& ma '
gni viri eodem fpirituconfulendo rebus humanisnon
temere feeerint m,  Dequo Heliacum excmplum de-
dilfent ” difeipuli Domino,commemoratesquidab
co fadum fit, vt etiam ipfis daret poteftatem petendt
de cotlo ignem adeonfumedos eos,qui fibi hofpitium
non pribuerat ", reprehendit p  in eis Dominus no
exemplum Propheti fantii,fed ignorantiam vindic* 11
di,que adliuc erat in rudibus:animaduertenseos,oo tt

amore corrcftioncm.fed odio deliderare vindiftam.b
raquepoftquam eosdocuit,quideflerdiligere ptox‘‘
mum taquamfeipfum,infufo.etiam Spiritufanfto ?■
qi:eindecem diebus completis poftalcefionem fuan*
defuper,vt promiferat,mifit,non dcfueruttalesvindi-
eti, qiumuis muhorarius, quam in vereri Teftameto.
Ibi enim ex maiori parte feruicntes rimore premeba*
turdiic aute maximadileclione liberi nurriebatur. Na

a al.Manniano.  b ^nf.l.tl.c 2 Utop.to.c.io.  c Matt.ft
d Preti.)■■  c Lite. 12.  f al aperttftmum.  g at tjtum.t.l>•
^ a/.atii iam.  i abeff ab orig.  ^ j.RegjS- & J . * *

Cftiod.  »n a/.fecernnt.  n Lu c 0  al.prabercnt..  p Moti¬
ta.  q Mtf.a.

Sc  vabiš

so? Caufa XXIII. Quseft. V.

kv«ti$ »poftoli Petri Ananias, Scvxor eius(ficut in
Aftibns Apoftolorum <* legimus )exanimes cecide-
Junt.neetefnfcitati funt,fcd fepulti.

1  f Eavindifta.] ^dpud B.Muguffinum,ir .Anfclmumfic
kgirur.  Nequc hic ea vindicta prohibctur. qus ad cor-
re&ionem valet etiam. Ipfa enim pertinet adraiferi-
tordiam.nec impedit.Scc.

1  % Seruns.] T otw hic loctu reffitutut cfl ex Euangelio, ir '
t-Aleutiino.mulMfr ulinfuntemendata.
i  fQsia pater.] /H»rgjW/7«j;f»r ( quapaterinparau-
lum fiiium,quem,{ic.

C. LIH. f ^ueveritaticontrariitjiint,

Chrifliant pcrjeaui debtnt.

Ittm  Auguftinus contrn Crefconium gratn-
maticum.lib. 3 .

f \  Vifquis * Chtiftianum '  (inquis)per(equitur.

Chriftieftinimicus. Vcrumdicis.fi a nonhoc
inillo pcrfcquitur, quod Chrifto eftinimicum. Neq;
enim dominus in fcruo,pater in filio.maritus in coniu
ge,cum fint vtriquc Chriftiani, non debent perfequi
- vitia ehriftians contraria veritati. Anvero,finonper-
lequantur,non rei negligentia: merito tenebunturi
1  fChriftianum.] Mntealegtbatur.  Quifquis Chriftia-
Sus iniqtmm non perfequitur. Emendatum efl ex origi-
*<Ui, Sunt enim verbn Crejcontj » qitod etiam auUor,gloJJa a-
nimaduertit.

1  Si non,] <Apui B.^duguffinum eft , fed boe in illo.

VotHmIuo,irP annormia,cum Gratian 9  toncordat.

C. Lili. y <%uemxdmodum homo debet di-
ligtre prextmum ficut feipfum.

Item  Auguftinus ad Macedenium,epijl.si,

D Ebet « homodiligereproximumtanquamfeip-
fum:vt quem potuetit hominem , yel beneficen-
tii confolatione,vel informationedodrinse, vel difei-
>h»* coercitione,adducat ad coiendum Dcum.

C. LIHI. <T Deeedem.

Idem  Auguftinus ad D enatum preš bj temno,
epiii .2  c+.  ,

V[ Alifuntprohibendia malo,Sc cogendiadbonu.
dVI fDehtc re copieie diiputat 3. Mugufhnue in c.dif-
t^>et,fup,end. Hic vere fumma iUiut dijputatienupaucu ver
h * "Učila cff.

E* bii omnibui celligitur, e n o d vinditfa eff inferenda non
nnioreipfitu vindicin.fod žeto iuffitia:non vtodium exeu.cn -
>iir  ,/ed vrprnmrni cerrigatur . Sed ciim vinditfa aliejuando
,n ferntur damnu rerum, aliepuando flagellit , alrijuando ctinm
n “’te,aunritur, an/itpeantum tudici, vel mimflro rcoi mor-

tl *rndm.

SIO

••Q

Hangelto:

C.

Q__V A S T I o v.

Vod autem ti u lli It c« At aliquc occidcrejllo ptA-
ceproprobatur, quo Domimu in.de ge homicidin
prohibuit.dicens. d [Non occtdes.~]ltem in E-
:  [Omniitfui acceperitgladi um *gladio peribit.’]

1. *[ tMali non funt intcrfiiiendi^fcd fl<t-

geUk cmendandi.

Item  Auguftinus ad MarceUinum cemitemde
TDonatiftU captis } epiff.ryg,

Q^u mceUiones  j  illos,& clcricos partis Donati,
f a .^ Uos ^Hypponenii c iuitatc S  ad iudicium pro
2  J! COruni »puhlica difciplins cura dcduxcrat, ^ tua
obilitate compcri auditos,& plurimos corum de ho-
^icidio^uod in Reftitutum catholieum prcsbyte-
commifccunt, & dccacde Innocentij alterius ca-
1 . 0 lcl  P r 5sbyteri,atqHe de oculo eius efFoflb l & de di-
gnoprscifo fuifle confeflos. Vnde mihi follicitudo
ipaximaincuila eft,ne forte fublimitas tua cenfeat eos

w 4it. 3 .

c, p  I. ^ lu ,°l’" , c -bi.Pann.l.s.c.ir. c Iuop.^.a.
G. Pnnn.it X.,6.  d Excd.ro.  c Man Ib  f "

Dere milluri ir
belic.

tanta legum feueritate plertendos, vtqualia fccerurtt,
talia patiantur. Ideoque his litteris obteftor ftdem
tuam ,quam habes in Chrifto, pcripfius Domini s.o-
ftrimifericordiam, vt hoc netacias, ncc omnino fitri
permittas.Quamuis enim ab illorum interitu diffimu-
larepoflemus, quinon accnfantibus noftris, fed illo-
rum notariis ad quos tuendse publicae pacis vigi-
lantia pertinebat.prifentati videantur examini,nolu-
mus tamen palfiones feruorum Dei, quafi vice talio-
nis,paribus fuppliciis vindicari: non quofcelcftis ho-
nunibus licentiam facinorum ptohibeamus auferti:
fed hocmagisfufttcerevolumos,vtviui,8c nullacorpo
ris partettuncari, velab inquietudine infanaad fani-
tatis otiumlegum coercitionedirigantur,vclainali-
gnis operib*s alicuivtili 'operi deputentur. Vocatur
quideni &ifta damnatio: fed quis no intelligat magis
benefic:um quam fupplicium nuneupandum, vbi ncc-
fieuiendi rclaxatur audacia, necpoenitendi medicina
fubtrahitur?Implechriftianeiudexpij patris officium:
ficfuccenfc r  iniquitati,vt confulerehumanitatime-
mineris.necin peccatorum atrocitatibus exerceas vici
fcendi libidinem: fed peccatorum vulnetibus curandi
adhibeas voluntatem Noli perdere paternam diligen-
tiam, quam in ipfa inquifitione feruafti, quado tanto-
rum fcelerum confeifionem non extendente equuleo.
nonfulcantibus vngulis , non vrentibus flammis,fed
virgarum verberibus eruifti:qui modus coercitionis 8c
i  magiftris artium liberalium,8c ab ipfis parentibus,6c
fspe etiam iniudiciis foietab epifcopis adhiberi *.
Noliergo atrocius vindicare,quodleniusinucnifti:in-
quirendi,quam puniendi necelfitas maior eft. Ad hoc
enim & mitilfimi homines facinus occultatu diligen-
ter,atq; inftanter examinat,vt inueniant, quib.parcat»

1  Notariis. j Ib libru B.Mnguffini cxcufii pnrtimtlf,
notaria: part im,  notoria. In codiee Vaticnnc epiflcUrum v-
bique legitnr, notaria: ir epifl.ičo.in qna deeadem reagitur ,
in codicibm imprefu.M manu/čriptu legitur,  notaria : itemy r
in Breniculo in collationeprimi dici femcl, ir fecundi bit. De
notoriis vero mentto\eft in lege, nbaccufatiene.^.nuntinterei.
ff.adS.C-TurpiU. & C-denccufnt. l.eacjuidem. Mpuleiut e-
tiam hb. 7 . de ajino aure 9 ,haber,noWina\.Et in glejjfmo legi*
tur,  notoria, cu>u.tpopy..

a fSucccnfe. ] Siccjlcmendatum, additiietiam nonnutli*
ex originali, Mnfelmo.ir Polpcarpe.Mnten ernt,  Sic fuccen-
fere iniquitati memineris.vt non in peccatorum, Sc c.

C. II. f P m ter fupplicium mor tu,rci funt
puniendi.

Idem Mancliine.epiff.rrS.

P Ocna E illoruin,quamuis detantis fceleribus cq*
feflorum, rogo te.vt prater; fupplicium mortis fit,
Scpropter confcicutiam noftram, 8cpropter catholi-
cam manfuetudinem commendara. Ipfe enim fruetus
ad nos peruenit confeffionis illorum: quia inuenit ca-
tholicaeeclefia.vbi luam erga atrociflimos inimicos
feruct,atque exhibeat lenitatem. In tanta quippe cru-
delitatc, qua:cunque prater fanguinem vindidla pro-
ceffcrit.magna lemtas apparebit.Quod ctli modo qui-
bufdam noftris iilaatrocitate commotisvideturindi-
gnum, Sc quafi dilfolutionis, Sc negligentia: Črnile,
tranfa<ftis tamen moribus animbrum (qui rccentiori-
busfačlis folent tutbulentius excitari) egregie lucu-
lenta bonitas apparebit.

C. IH. epMMi probibendifunt a nealo.ir
cogendi ad bornim.

Idcm Donato,epifi. 117 .

\ r Num c  folumeft,quodintuaiuftitiapertimefci-
mus,ne forte, quoniam quidquid mali cotra Chri-
ftianam iocietatem ab hominibus impiis, ingratifque

cAnfeU.tj.

j * habere.’] orig.  b Polje. l.y.t;t.n. ^dnfclm.l./c. tap.tr.
( C Polje.ibid.^tnfcl.l. 13.9,11.

Sir *' rt r e l i!l Uri&  Decrcti Secunda Pars. m

*om mittitan profefto grauius eft,5catrocius,qu'am fi
in alios taliacommirranrur.tu quoque pro immanita-
te facinorura »acnon potius pro lenitaris Ch.iftiar.rc
eonfiderationecenfeas coercendum . Quodteper Ie-
fum Chriftum,nefaciaS;obfecrainus.£*!-p<j<.firpi>/?. ^TEx
occafioneterribilium iudicum,aclegum, ne sererni iu-
dicijpoenasluanr *,  corrigieos cupimus,non necari:
necdifciplinam drča eos negligi volumus.nec fuppli-
ciis,quibus digni funt, coerccri. * Sic igitur eorum
peccata compefce, vr fint, quos poeniteat peccaffe &
paulo polt.  ^fl*roinde,fi occidendos in h is fcelcribusho
mineš putaueritis.deterrebitis nos,neper operam no-
ftram ad veftrum iudiciu aliquid taleperueniat. Quo
comperto illi in noftram perniciem licentiori audacia
grafiabuntur,neceflitatenobis impafta,%t ctiam occi-
di ab eis eligamus potius quam eos occidendos ve
ft ris iudiciis ingeramus.

G. 1111. C £luits ectlefitprincipum fiueri-
ureiuuatur.

Idem Macedoniojpiff.f 4 .

P Rodeft d & feueritas veftra,cuius minifterio quies
adiuuatur 8c noftra.Prodcft & interceffio noftra.cu
ius minifterio feueritas temperatur & veftra.Nonvo-
bis difpliceat,qdbdrogaminia bon is :quianec bonis
difplicet,qubdtimemini amalis. 5fNam hotninum
iniquitatem etiam Apoftolus Paulus non tantum de
iudiciofuturo, verumetiam de prafentibus veftris fis¬
tul aribus / poteftatibus termit, afferens & ipfas ad
difpenfationem diuinreprouidentii pertinere. [Om-
nis, e inquit,anima poteftatibus fublimioribus fub-
dita fit,&c] Harc verba Apoftoli vtilitatem veftrs fe-
ueritatis oftedunt. Proinde ficut dileftionem iufli funt
terrentibusdebere,qui ttment,itadiIe<ftione iufli funt
titnentibus debere,qui tcrrent. Nihil noecndi cupidi-
tatefiat.fed omniaconfulendi charitate:& niHil fiat
immaniter,nihilinhunran:ter. Itaformidetur vitio ca
gnitoris.Tt nec interceiforis religio contemnatur: quia
£cple<ftendo,&ignofccndohoc foium bene agitur, trt
'tita hominum corrigatur. Quod fi tanta eft peruerfi-
tas,&impietas,vtei 2  corrigendanecdifriplinapof
£t prodeffe, nec venra, a bonrs tamen intentione, atq;
»onfcientia, quam Deus cernit, finefcueritate, fiueie
nitate.non nifi ofiicium diletftionisimpleatur.

1 Sacttlaribus. ] ^Antitju/onbue editionihus epi/hUrum
E. ■.A ugttftimir. matptneeH afcriptum,  de pracfentibus ve-
ftris fecuribus terruit. In ^Antueipiana  t /ero eft in textu
bete eadem lclfio,ftdJine dHi:one,pix(<cnubncS.
a E t coitigeti&K.lSicejt emend/trum ex originali.^Antea

kgebarur, vttonigen&s  reis nec dilciplina, nec venile
icmedia fuftragcntur,ab o mm ramen inuentione,8cc.
C. V. P A L E A.

H Oc / tamen intelligendum eft de illis,ques gra¬
fičnih fupplicia in melius cemmutant non de ti-
lis, qpiobftinati funt inmalo:quifi fcmper vrucrcnT,
femper peccarent:quoium parna hic incipit,& in eter
nuni durabit.

dp^Abcfi bacpalead vetuffii exemplaribue  , aua collatajunt,
l/no exceprv,in epuo eft coniunffa capiri fnper/iri.

C. Y 1. ffn/prafenriarum nonnullipuneun"
rur 7 ne /n aternumJtagcUcntur.

7tem  Hieronymu6 in Naum Prophetam,
ad c.r.

Q Vid Jp ergoait.tcntra Domimim cogitaris? ipfe
qui creauit mundum , 8 cconfummationera eius
facict Qubd fi vobis videtur crudcli$,rigidus,& cruen
tus,quodindiluuio h  genus deleuir humanu, fuper
Sodomam ScGomorrham igneni&fulphur t  pluit,

a al.incidant.  b a/exerceri,  e /ofeftaborig.  d Potyc,
i.r.t/r.vlt.  e Rcm.rj.  f T)epanitenti/t, d/ft }■ c.fnntplu-
rc.pnfm,  g Polj.i.?.W.u.  t <jsn.7.<? i>.  i tl-julpl/nrie

&gyptios *  fubmcrfic fluftibusjfraelitarii cadaucra
proftrauit in eremo, fci tote cum ideo adprafens red-
didifie fupplicia,nein zternum pnniret. Certcautvc-
ra (unt,qua Prophetxloquuntur,autfalfa.Si vera funt,
quarde feueritate eiusvidentur dicere.ipfi diserunR
[Non h  vindicabit Dominus bis in idipfum m ttiba-
latione:]Sinautem falfa funt,& falfum eft,quodditi-
turrfNon confnrgetduplextribulatio,] falfaeftergo
5c crudelitas,qux in lege deferipta eft. Quod fi Verum
eft, vtnegare non porerunt, diccnte Propheta: [Non
vindicabit Dominus bis in idipfum in tribuiatione,]
ergoqui puniti funt, pofteanon punientur. Si autem
illipofteapunientur,fcriptura mentitur,quod diceie
nefas eft.Receperunt ergo &qui in diluuio perierunt,
& Sodomiti,& fS.gyptij,Sc lfraelits in folitudine ma¬
la fuain vitafua. 5IQu*tat c  hic aliquis.fi fidelisdt-
prehenfus in adulrerio decollptur, quid dc co poilca
fiat:Atit enim pmiietur,8cfal(uin eft hoc,quod dicitnr.
[Non vindicabit Domiuus bis in idipfum in tribuld-
tione:] aut non punietur.Scoptanduin eftadulteris.vt
imprxfentiamm breui,& cita poena cruciatus fruflrca
tura-ternos. Adquod rcfpondebirnus, Deum vtoin-
nium rerum,ita tk  fnppliciorum q«oquefcire rnenfu-
ras, 8c non praucniri fententia itidicis: neciUiinpcd-
catorem exercendadehinc parnxauferri poreftateni:
& magnum peccatuin magnis,diuturnisqiiehu d cru-
ciatibus. Si qais autem punitus fit, vtille '  in lege.
qui lfracliticismaledixerat, & qui / in fabbatoligoa
collegeratjtales poftea non puniti, quiaculpa Icuis
pnfenti fnpplicio compenfata fit.

C. VII. y §pui reifuntfjnguim,tb ccdtfa
defendi debent.
trem  Gregorius Papa.

R F.osfanguinisdefendat r  ecclefia.ne S  effufione
h  fanguinisparUcepsfiat ».

1  ^fDefendat. ] ^ApudBurtbardum^ tuonemhtt
tant ex d/ti ti ^iugnffm/,l/firur,non  defendat.

a.pars. Hincapparet^uodmaliflagcUu fnnt c«r«nf'i*'*
membrorum ttuntatnne , vel temperati mone,
tliicitur illHd auod Dominue airadMepfem:  k [
nonpatiern vinere.^ltem. [Qui  1 coieritcumiin» n,> ' n,r ~

Tc monatur^iAdulrerio etiam,ve[ bUfbhentia trinnet
tmmifericord/ter Up,dati iubetur. fltem Mopfii, tjn< 1'S 1 ’*
aettperat , atltortj tdoh mer te punnnr. Samuel etiam
pinguifitmum rtgemin Jrufia confcidit. Phineei puoejuelv
dfura cum Madianira coeuntemglcvdio transfixit: e/ued ttt**
reputatum ad iufiitiam . S imihter nonmdli in veitri Telil'
mertto imieniuntur malos trucidajje: nec tamen trAnfgreffirit
legu, fed. dcfenfores appeUavtur . Prohibctur ergo illopncrft*
cjmfcjue fua auPftritate in nečem alieuim armari,v.cn legu t# J
ptrto reoi morti tradere  . Qui enim puhlica poteffatefunfr**
ipfiui lcgui?*perii malo s perm ir, nec illi tu pracepn tran/gT
for^nec a ccelePh patriaalicnu* habetur.

C -  Vlil. Ex officio non eff pacat um bo -

minem occideret

Vnele  Auguftinijs ad Publicdam^epifr.if 4 .

D E’ m  occkiendis homin:bu$,ne ab eis quir^®
occidatur,nonmihipiaeet confiliuminilifortCJ 11
n\iles>aut publica funftione teneatur, vt no pro fc ^
faciat, led pro aliis,vel pro cikitate, vbi etiarivipte^
acceptalegitima poteftate,fi eius congruit perfon**
Qui verorepelluntur a!iquo terrore, ne male faciaj)
etiam ipfis aliquid fortafle pr^ftatur. Hineautem®
&um eft. n  [Non rcfiftamus malo,] nenos vindio 3
dc)telet,qu.T alieno malo animum pafeit, nonivt cfr

a Exod.iS‘

difhn.3 auarathic

b Naum i.fecundum  7«. c  De penita
d at etui.  c Lmtt.24..  f Numer.if •
g Sup.rap .q.6.hi,quiin furrii . h al.cjftifionit.
c.iooJuop if.c.nr.  ^ Exod.r2.  1  Leuit.2 o

m Polj.ld*

Si? Caufa XXIII. Qu*ft. V.

reftionem hominum negiigamus. Vndenee rcus eft
mortisalien2,quiciim fuspofTellionieslapidibus /
ftnirum citcumduxcrit, aliquis ex ipforum lapfuper-
cuflus internat. Neqne enim ieus eft Chriftianus, ii bos
eius aliquem feriendo, vel cquus calccm iaciendo ali-
quem occidat: aut ideq non debent Chriftianorum <•
ooues haberecornua,autequu 5  vngulas,aut dentes
canis. Ah k  vera,quoniam Apoftoius 1 ’auhts fatis e-
git, vtin Tribuni notitiam perfetretur, infidias iibi i
quibufdam perditis prsparari, Sc  ob boč deduftores
accepitarmatos, fiin illa arina fceleratihomines inci-
dilfent, Paulus c  ineffufionefanguinis eorumfuum
crimen agnofceret ? Abfit, vt ea qusc propter bonum,
aclicitum facimus, lpquid per hrcc pr.vter noftram vo-
luntatem cuiquam mali acciderit,nobis imputetur. A-
lioqui n ec ferramenta domeftica & agreftia funt ha-
feenda,ne quis eis vel fe.vel alterum interimat.nec at-
bor,autrefiis, ne quis feinde fufpendat: nec feneftra
facienda eft,neper bane fequifquam prseipitet. Quid
plura comtnemorem, ciim ea commemorando finire
non poffem! Quid enim eft in vfu hominem bono, ac
licito.vnde non poffit etiam pernicics irrogari.

S CF,x lapidibus. ] Sic eft emendatum ex codice VaticAno,
epifioUntm B.^Augufiini. 'X(dm in imprefiit defuntifta vecee.

*Apnd Granatnim vere  cr«r,fu$ pofleffioni murorum am
bitum circumdimt.

3.pars. Seipfum etiamperimere nuli a lepit autteritatc a-
pcmittitur.

-C. I X. G/uiDcoauffore bella gejjcrunr.
pracepta nen occidindi nequac]Hant
tranjprejfifunt.

Ihtdc  Auguftinus lib.t.de Ciuitate Dei,
c.t7.&rS.

S l d  non licet priuata poteftate alicui hominem
oeciderevelnocentem, cuius occidendiliCentiam
lex nullaconcedit.profeftoetiam qui feipfum ocei-
dit,homicida eft: & tanto fit nocentior,cum fe occide-
tit,quanto irinocenrior in ea caufa fuit,qua fe occiden
dumputatiit. Nam,fi c  Iuds fačium merito detefta-
1 tmr,eumque veritas iudicat, cum laqueo fe fufpendit,
fceleratjillius traditionis auxiflepotius,quam expiaf-
ft commifTum, quo»iam de Dei mifericordia defpe-
rando eXitiabiUterpcenitens,nullum fibi falubtis poe-
n-t en til locum reliquit: quato magis d fua nece fe ab-
ftinere debet, qui tali fupplicio quid in fc puniat, non
babet. ludas enim cum fe occidit; fceleratum homi-
n emoccidit: 8 ctamen non folbm Chrifti,veriim etiam
ftismottis reus finiuithanc vitam: quia licet propter
•fuiutffcelus.dliotamenfcelerefusoccifus eft. ^ C ur
f  autem homo,qui mali nihil fecit.fibi male faciat, &
feipfum interficiendo, hominem interficiat innocen-
tEJBjnealium patiaturnocentem,atquern fe perpe-
traretpeccatnm proprium , ne in eo perpetretur alie-
HurnMirm c,20. g[Nequeenim frtiftramfancfis;eano-
nicifque libris nufquam -trobiš diuinitus prarceptum,
permiffutnuereperiripoteft, vrvel ipfiusadipifčends
immortalitatis.velvllius curandi g,  cauendiqucma-
licaufanobifmetipfls nečeminferamus. NamScpro-
UDitosnoselfeintelligendum eft.vbi lex * ait:[Non
occmes;] ptjq.rtim.quia no addidit,proximum tuum:

Jicut ralfutn teftimonium, cimi vetaret. [Falfum , in-
ft ult  > teftimonium non dices aduerfus proximum
tuum.] Nec j(j eo tame)B; ft aduerfus feipfum quifquam
rauum teftimonium dixerit, ab hoc fe crimine puta-
uentalienum:quoniam regulam diligendi proximum
a‘iemetipfodilcaoraccepit,quandoquidem feriptum

81 H mlitarifr
bede.

eft. [Diliges «  proximumtuumficutteipfum.]ror-
rofifalfi icftimonij non minus reus eft,qui deipfo fal
fumfatetur,quim fiaduerfus proxitnum hoc faccrjt,
cumineo prscepro , quo falfurn teftimonium prohi-
betur,aduerfus proximum prohibeatur, pollitquenon
reete intelligetibus videri non eife prohib;t um , vt nd-
uerfus feipfum qnifquefalfus teftis exiftat quanto
magis intelligendum eft , non licere homini feipfum
occidere.cum in eo,qnod feriptum efttfNon occides,]
nihilo c dem de addito , nullus nec ipfe vtique, cui
prxcipitur, intclligitur exceptus ? Item.J. eed. capite. d
f Non occides.jnon altcrum:crgo nec te. Nequcenim
qui feoccidit, aliumquam hominem occidit. ^[Quaf-
dam vero exceptiones eadem ipfadiuina fccit audlo-
ritas, vt iiceat hominem occiditfedhis exccptis, quo»
Beus oecidiiubet, fiue data lege,fine adperfonam pt»
temporecxpreflaiuffione.[Non t  autem ipfe occidit,,
qui minifterium debet iubenti,ficut adminiculum gla
dius eft vtenti. Et ide® nequaquam contra hoc prtcee-
ptum fecerunt,quo diftum eft. [Non occides,]qui Dc»
auftore bella geflčrunt, aut perfonam geteutes publi-
espoteftatis, fecundiim eius e  leges, lioc eft iuftifti-
mxrationis imperium.fceleratos morte punierunt. Et
Abraham non foliim non eft culpatus crudclitatis eri
mine.verumetiam laudatus eft nomine pietatis, quod
/ voluit filium nequaquamfcelerate, fed obedienter
occidere.Etmerito quzritur,vtrum pro iuffu Dei fit ha
bendum,quod Iepte g  filiam,qux patri occurrit.occi-
ditteura fe immolaturum Deo id vouiftet, quod ei re-
deunti deprglio viiftori primitus occurriflet.Ncc Sam-
pfon B  aliterexcufatur,quod feipfum cum hoftibus
ruinadomusoppteflrt,nifiquia fpiritus latentet hoc
iuflerat,quiperillum miraculafaciebat.jhis igitur ex-
ceptis,quos vel lexiuftageneraliter.vel ipfe fons iufti-
tix Deus fpecialiter occidi iubet, quifquis hominem,
rel feipfum,vel quemlibet occiderit, homicidij crimi-
neinneclitur.lretM c.e'6.  <JHoc dicimus.hoc afierimus,
hoc modis omnibus approbamus, neminem fponta-
neam mortem fibi inferre debere, veluti fugiendo mo
leftias temporales, ne incidat inperpetuas : neminem
propter aliena peccata, ne hoc ipfo incipiat habere gra
uiffimum proprium,quem non poiluebatalienumtne-
minem propter fua peccata prxterita,propter qua:m»-
gis hac vjta opus eft, vt poffint pcenitendo fanarime—
minem velut defiderio vitx melioris,qux poft mor¬
tem fperatut: quia reos fux mottis , melior poft mor¬
tem vita non fufcipit.

1  ^fNon autem.] Sic ejl emendatumex originali,.prafertirit
. Antuerpiano.Nam anrea torne hic htue mutre aliter fe habe-
batfunt Autem & ali a multa rcftitutA.

C. X. tftdpmini licetfbi manut iniiccre.

Item centra titrer.it Perilianifb r.c. + t).

T v » dixifti, laqueo traditor periit, laqueum tali-
bus dereliquit. Hoc ad nos omnino non pertinet.
Neque enim veticramut nomine martyrum eos,qui fi¬
bi collum ligauerunt.

C. X I. ffDecodem.

Item  Hicronymus in tonam PiophctAm,Ad
tAp.r. nvn longe d fine.

4  al.ChriftiAni.  b ] or /y. c  d l u0  p

c  f Cu.  g H«, ]

,r '£.  n Ex»d,it,  J

N  On k.  eftnofttum mortem arripere, fedillatam
abaliislibenterexcipere. VndeScin pCrfecutftr-
nibus non licet pro^ria perire manu(abfque eo,vbi ca
ftitas perici it at ut,, le d percinienticolla fubmitteie.

C. X  Ii. OJ \ afia t orat ta pro h tt. tj lil Je;p'

. 0  Jcs intcrficiunt.

Item  cx Concilio Bracharenfi I .cap.3+.

a  Mart.22.  b (tfiisJat.~\orig.  c dl.nibil.  d lbid.c.2t.
C rt i.hulegu,  f Giiief.22,  g Indic.ir.  h Indic. 16.  i
k Pann.l.S.cj.

$15

Tit re m tli tari (f
brilo.

Decrcti Secunda Pars.

$16

P Lacult, *  vt qui Gbiipfis voluntarii b  aut perfct
rum,aut per venenum,aut per pritcipitium, aut pet
fufpcndium, vel quolibet modo violentam e inferut
mortem .nullaprorfus pro illis inoblarionecomme-
moratiofiat, neq; cum pfalmis ad (epulturam corum
eadauera deducantur. Multi enim fibi hoc per ignoran
tiain vfurpant. Similitcr Sc de his placuit ncri,qui pro
fuis fcelcribus puniuntur.

Impcenitentei, fiibaudiamr. Item  Auguftinus in eodtm
Ub.t.dt rinit*', c Dti, rnp.it.

C. X H I. ^  Isjo* ePi tem homicidij mila ,
tjui pttejlati obediens,hominem
»ccidit.

4. rlles d  cum obediens poteftati/ubqualegiti-
js IVI meconftitutuseft, hominemoccidit, nullaci
uitilisfuz legereus eft homicidij, immo.nifi fecerit,
rcus eft imperij defeiti,atque contempti. Quod fi fua
fponte,atq;auftoritatefeciflet,in eri men effufi huma¬
ni fanguinis incidiflet Itaq; vnde punitur.fi fecerit in-
iufifus,inde punietur.nififecerit iufliis.

C- A l 111 . tjHorni ud* eff,  tjuiJpontc occi-
dit.tjuoi iudex iubetoeeidi.

Itcm in tjunHJmibm Exodi,qu»fi.3)„
ud c.it.

C Vm c  minifteriudicisocciditeum, quem iudex
iulfit occtdi.profefto, fi id fpontefacit, homicida
eft, etiamfi eum occidat. quem fcit a iudice Uebuiffe
•ccidi.

C. XV. fSicut iure Uudatur obcdientitptn
reprehenditur,t]uifibi n o n concefi i
■vfurpat.

Idem lib.22 contrn Faufium,c. 73.

L Ex  Sterna ita medio quodatn loco pofuitaIiqua
hominibus, vtin eis vfurpandis merito reprehen-
datur audacia; in exequendis autem iure obedientia
laudetur. Abraham d,  fi fpontaneus in occidendo fi-
Jio motus fuiflet,execrabilis haberctur;at iubenti Dco
obfecundans.famulatus eft.

I C Abraham.]Con/fffK»> eif hoc edput ex verbit B.iAugn  -
fini ,ftd coUcBcru nrbitrdtu intmutdtu . ^ 4 tcjue huc ijuidem
puri ficapudillumhdbet.  Quapropter fi in occidendo fi-
Jio lpontaneus motus execrabilis, Deo autem iubente
obfecundansfamulatus non foliim inculpabilis,ve¬
lim etiam laudabilis inuenitur, quid Moyfem Faufte
jreprchendis,qu6dexpoliauirAi.gYptios,&c.

C. XVI..  f 2 *»» animo officinvindiiJ*
pofiUnt impleri.

Item in tjUdifionibm fnper Eudngeliajib.r.ej.to .

G  Fficia / vindifts pommt impleri bono animo,
qusmodo lex,quomodo iudex.

C. XVII.  «\Hpnejlinicju.Uf,fidhum»nM,
a HI er imenperfitjuitur,vthomtnem
liberot.

Item adMdcedonium, epi!}.; 4.

N  On -g  eftiniquitatis, fedpotius humanitatislo-
cietate deuinftus,quiproptereaeft criminis per-
fecutor.vt fit boininis liberator.

C. XVIII.  tfGjudrefint inHitutdre^id
potefins ir legdtia tormentd.

Idem in ead. episiola..

N  On h  fruftra funtinftituta poteftas regis, it  co-
gnitorisius,vngulzcarnificis,armamilitis,difci-

plina dominantis.fcueritas etiam bonipatris: habent

omnia ifla medos fuos,caufas,rationes,vtilitates: hzc
eum timentiir,5c mali.coercentur,&.quietiusinta ma

los viuunt boni.

d Bund.19.c.130. lufp.10x.tS!. ir pr;.c.140.  b dl.vio-
lenie.  c. fibcflaborig.  o Iuop.io.c.fS.Pann.l.S.c.3r.  e lno
pyo.04.103.Pdtmd.s.e.39.  f lufp.i‘.c.te(.Pdn».l.t.cd.4o,
f .Imfiio.c.uf,  ^ luop.n.e.m,.

C XIX. 7 {f nnunja trn potim peorst,

tj ui caufiun morete prebet,judinille t
ejui oecidit .

Idem ibidrm.

C Vm 4 hotnoab homine occiditur,multumdl*
ftat.vtrum fiat nocendi cupiditate, vel iniuftb ali-
quid auferendi (ficut fit ab inimico, ficut a latrone) a»
vlcifcendi, vel obediendi ordine ( ficut a iudice, ficuti
carnificejan euadedi.velfubueniendi neccifitate,ficut
interimitur latro i viatore.Uoftis a milite, f Et aliqua»
do,qui caufa mortis fuit.potius in culpa eft,quamillfi
quioccidit: velut fi quifpia decipiat fideiuffore fuumi
atq; illepro ifto legitimum fupplicium luat.Nectamt
omnis, qui caufa alienae mortis eft,reus eft. Quid li e-
nim quitquam ftuprum petat,fefeq; fi non impetraue-
rit,inrerimat J Quid fi filius timens patris pia verbera,
praecipitiopereat! Qu,idfialiushomineliberato,vel.
ne ali us liberetur,fibi lpfe inortem inferat? Num pro-
pter iftas alienarum mortium caufas aut fcelerl cofen-
tiendum eft,autvindiftapeccati,qu«:non fit noccndi,
fed eorrigendi ftudio,etiam patema tollenda,aut ope¬
ra miiericordiaccohibenda funt! Hatccum accidunt.
debemus eis humanum dolorem, non propter iila,-ne
accidant,rc<fle faflorum reprimerevoluntatem.

C. XX. 1[Quodfiicerdores efficere docendt
non vahnr.difiipUnA terrore poredi m
txtonjueAt.

item  Ifidorus lib. 3 . fent.de fummo bont.c.sj.

P Rincipes b  faculi nonnunquam intta eeclefia«
poteftatis adeptatculnrina tencnt.vtper eademp®
teftatem difciplinam eedefiafticam muniat-Caieiuo 1
intra ecclefiam poteftates neceflariz non eflent.nifi.rl
quod non priualet facerdos elficere per doftiini fer*
monem.potcftas hoc impleat per difciplina terroteffl-
S?pe per regnum terrenum.calefte regnum prcficinv*
qui intra ecclefiam politi contrafidem, &c  difciplin* 1 *
ecclefiac agunt.rigorcprincipum conterantuniffa' 1 ' 1 ! 1
difciplinam,quam ecclefiat humilitas exercerenopraf
ualet.ceruicibus fuperborum poteftas principabs un '
ponat: & vt venerationem 1  mereatur, vit ,lltt ™^°"
teftatis impertiat. Cognofcant principes fatcuuDe»
debere fe rationem reddere propter ecclefiam,^quam 1
Chrifto tucndam fufcipiunt.Nam fiue augeaturpar,«
difciplina ccciefia per fidelcs principes,fiue foluatur.
illc ab eisrationem cxiget, qui eorum poteftatifua®
ecclefiam credidit. j' ,

1  *| Venerationem.] in variti editiombui huiiu libriItfi
tnr.Bcvt  vencrationemercatu^,virtutepoteftatisiwP ,I
tiat. Inconcilio Panfienfifub Ludouico, ir Litlmnilib-lfi*
ubi hoc refcrtHrJegitHr,  Sc vt venerationem mereatur,t' 1 '
tutem poteftas.impertiat.^</,«d/»i>ne»> vero. (Kam Bun
ehurdi iodex mnnifettum hubet mendnm) hoc mcdo.it.  lic v«"
nerationem meretur,vtvirtutcm poteftatis imparti**’
C» XXI.  tf Erregtapore£t-as>&Jkcerdotdv
defendat nurionras } QHx addininafH con -
fefionem pertinent.

Item  Leo Papa//>//?..? g.ad Pulcheriam
usingujlam..

R Es c  autem humanzalitertutacefTcnonponi 1 ^
nifi quac ad diuinam confeffioucmpertinent,& lC '
gia,& facerdotalis defendat aučloritas.

C. XXI I. IfSacerdotiilu admonitio^uos tor*
rigercnon valet, J&iularis pot en rt a
corrigat.

Itemex  Concilio Turonenfi III.  d c. 41 .

T Nccftuofi, (  parricidi, honucidz multi apud"

1 reperiuntur: fedaliqui gx illis facerdotum nolu^

a Uoibid.  b Poljcd.t.tit.i. Bnrch. l.tr.t-43- i»>t jl '
c. 44 .  c Vclyed.:.tn >7. * -44.  C Bunh.1.7^

Ino p.f.c.ff. .  ajmoni-

7  N

ps 1

3i7 CaufaXXIII. Qu*ft.V.

admonitionibus aurem aecommodare, volentes in pri
flinis pcrdtirare criminibus: quos oporrctperfarcula-
nspotentiardift.f linam a tampraua cenfuetudincco
trceri, qui pcr lanitifera facerdotum monita noluerut

Jeuocari.

C. XXIII. comprimert,fybonot

fubleuAre,Rspum officinm ešl.

Item  Hieronymus Jup er Hierem.ad CAp.iz,

R Egumerficium a  eftproprium,facerciudicium Sc
iuftitiam,&liberarede manu calumniacoru viop-
prcrtbs,&pcregrinOjpupillocpue, -S: viduar, qui('acilius
opprimuntur a potentibus prarbere auxilium. Et,vt cu
ramcisprEceptorttm Deimaiorcm iniiccret,inculit b
.[ Nalite contriftare,] vt nonfoluni non eripiatis, fed
nepatiaminiquidem pcr vdiram conniuentiam ab a-
liiicontriftari, [& fanguineminnocentem non effun-
datisiulocoifto.] Homicidas c  enim, (acnlegos,&c.

(rptftpAHCA.  ^ !>iinquit,ha:cfeceritis, b Regetluda.

tcnebitis priitinam poteftatem.

5  pars. lpfis*Httmpri/icipibu*, &potcfljtibtM fide,
t&nuerentiamferuAiri oportet : qitam tpuinon exbibue-
ut,apud Veiim pr.vmiainuenire na n potcrit.

C. X XI1II. ^^.eternA mercede jraudA-
tttr>qiiifidem,i&renerentiAm pote.
jl.ilibioiferuAre contemmt.

Vndt idtm  Hieronymus in epiji.ail Titttm,c.i.

A(l verf.[Serui domini*.']

S lapudcarnales dnosin minimo fidcles fuerint, in-
cipicnccisapud Deum maioracommitti Ornat au
tem doSrinam Domini, quica, quar conditioni fuar a-
pta fu»t,facit: & e diuerio confundit cam, qui non cft
fubicftus in omnibus,cui cbditio fua difplicet, qui con
tradifior,atq; fraudator,in nuli® fidcm bonam often-
dit,Quomodoenim potdlfidcliseflc in fubftatia Dei,
quicarnali domino fidem exhiberenon potuit?

C. XXV. tpVIiht Aru dtfeiplina Kepi ont-
nia feruAt.

Item  Ambrofius in hbi.de PAtriarcbit,
idet},ilc *Ab>Abjm,CAp.].

D Icat d  aliquis cum ipfe vicerit, quomodo dicit A-
braham ad regem Sodomorum , [ nihil e (urnam
abi te,] ciim prseda vtique in poteftate vi&oris fuerit?

Doctt f  milicarem difciplinam,vt regi feruentur om-
ttia. Sanihis,quifecumfuiflent in adiumcntum for-
taflefociati, parcem emolumenti tribuendam afferit,
tantjuam mercedem laboris. Ideoq;,quoniam (ibi mer
cedem ab homine non qu*fiuit,a Deo accepiti ficut le
giimisfčriptum, quiapoftharc faSum eft verbum Do¬
mini ad Abraham in vifu dicens: [Noli^j timereAbra-
kam: Ego protegam te,merces tua multaericvalde.

6 pars. 1 ] Pr.tiertA,ficulprincipibuf,&potcJUtibi<i  I
fidcm&renerentiAm exhibere cogimur, it a  feculArium

SIS

Bereini/iiari

fzrbcUo.

benres,negligerepo(lfec«dam Sc  tertiam admonitio-
nem inuenti fucrint, orani fenouerint communione
vfq; ad condignam fatisfa&ionem priuatot.

C. XXVII, ^)tonfoliimbominer,fed&‘
contrAri* fortitudin effUnttltri-
cefirteVei.

J tem HicronyrrMsfuperIooIcm,AttcAp.l.

On a  folum hominesminillrifunt, & vltores

'tnitAtmm AiiminillrAtoribuf , defendend.ru/n ecclejiA-

dij

rum nectjlitAsincttmbi t. Stuodji j.mre eontempferint,A
emmuniouc funt repehendi.

C. X X V T. c ftnerimoniAt eccIefiArum,qui
tn tliyriitAiibm Aiunt,Attentiw de.
bent uudire.
fWeJoannes VIII.

A Dminiftratores h  plane lseculirium dignitatum,
/V i|inad cccleiiariim tuitionem pupilloru.ac vidna
rum protečhonero,rapaciumq; refrarnationem conlti-
tun elleproculdubio dcbenr, quoties ab epifcopis, &
ecdefiatticis virUconucnti fucrine, corum querimo-
nia^ attentius audiant .& fecudum quod necellitas ex

pericrit,abrq > ncglioentiaexaminent,iii diligenti (tu-
dro cornganr. O^ioil !i Dei timorcm prx oculis non ha

a AKiem.]orip.  b Hitrem. 7 .  C 1 taborni-

„r ] ° r 'f  e Genef , 4 . { J.Dnet.

£ Gtn.t 5. h ^ir.ftlm,i;b .J.lap ( i07,

iratDei inhis, qui rnalum operaatur (vnde 4
ion fine caufa gladium portant,) fedetiamcontrariie
rortitudines,qu* appellantur furor,& ira Dei.

C. XXVIII. ^ Ahti crudclcs uigiiLt, non
eri talit,tpuAli*pAtientibtu  Vi-
de tur.

Idem fuprA EfiiAm,Adcap.i 5 .

N  On c  efl crudelis,quicrudclesiugulat: fed [cru-
delis d  ideovocatur,]qubdcrudclispatientibus
efieviderur. Nam Sciatrofufpefuspatibulocrudclc«
iudicem putat.

C. XXIX. ^MiuiJJcr ct}Dei,qui mnlot
percutitin eo,quocl mali funt.

Idem fliper l\ecbielem,lib.%.AdcAp.^.  c
Vi / malos percutit in eo,qubd mali funt, & h«
V^_bet vafa interfeftionis,vt occidat pcifimos.mini-
ller cit Domini.

C. XXX. feel'M' ndmittii iudex, qni

hominestincit

lAcmfup er epiji.ad (Jjl.iiAi.hb. i.ndc.f

I Vdex non eft auilsrfceleris, ncquam homines vra-
ciendo.

C. XXXI. ^ Ho n rffunditf.tnpuir.ini, qnt
homicid.ii.zjr ftcrilegos pur.it.

Idem fitper Hiercm.lib.t[. ude.e p .11.

H Omicidas*,& facrilegos,& venenaiios punire>ni
cftefFufio fanguinis.fedlegum miniftcrium.

C. X XXII. ^ Principeifitculipejiimu
pArctre non dcbent.

Item  Cyprianus libro de exbortAtione mxr-
tytii,CAp . 5 .

S I g  audieris invnatx ciuitatibus,quas Dominut
Deus tuusdabit tibi inhabitare te illic, dicentes:
Eamus,& feruiamus Diis aliis,quos non nouifti.inter-
ficiens necabis omnes,qui funt in ciuitatc,catde gladi]«
Sc  incendes ciuitatem igni,& erit fine habitaculo in £-
ternum : non re*dificabitnr etiam nune, vt auertatur
Dorainus ab indignationc irje fuar. Et dabit mifericor«
diam tibi,& miferebitur tui, Sc  multiplicabit te, fi ex-
audieris voceni Domini Dei tui, Sc  obferuaueris prače
ptaeius.] Cuiuspreccpti, & vigoris mtmor Matta*
thias h .interfcci' eum,qui ad ara facrificaturusaccef-
ferat. Quod lianteaducntum Chrifti circa Deumco-
lendum,&idolafperneda, hacpiarceptaferuatafunt,
quanto magis poft aduenium C-riiti feruanda funt,
quando illc veniens non veibis tanium noshortatus
ell,'ed&faais?

C. XXXIII. fi TribnlAtionumflAotUtiAliqi<in-
do perjidfi c a ji iga tur,

Item  Auguftinus c»r.tra literat PctilianUib. 2 .c,fy.

A  D < fidem nulliis cit cogcndus inuicuspfcd pcr fc-
u eri tare m 5  inio &  pcr m ifericoriliam Dei tribula-
nohum flagellis iolet pci fidia taftigari. Nun uid,quia
m 6 rtfs oprimi Hltertaie volimtatis cliguntur,idco mo¬
reš pelTimi non iegis integritate puniunrur? Sed tamc

a luo par.io.cap. ni. Pannorm.  66.8.c.48. b al.&.
c luo j)air.i 6 \ cap  us. patino? I  8. c.49. d aifnntab
(_* f t ibi glo^f.ord.  f ///jm, i‘tid.fj. 2 , qmctfin<jue
percuttt.Jn Tnbvr.fub dmulphoic.  .•. Bunhar. I 6 .c.  4^.
luo p.io.c  114. * Pann.l b.  p.io.c.115. g Pan-

norm.l,t..luo  p.io c.\\f k .Burcl).l.(t.c.^\. Polh n o r. 1 . 8 .
c.ft.DeHt.ii.  h i.Moubab.i.  i luo p.  o.r.75.

Dd

819

Decreti Secunda Pars.

Deve ftiHitari

& belit.

ma 1 ^ viuenvLivltri^ difciplinapr^poftera eft,nifi cura *
tsrarcedeo.sbene vluendi dobrinam.prretendat. Si qusc
igitur r^ducrfus vos Ieges confticucje funt, non cis be-
nefaccre cogimim/ed male facere prohibemini. Nam
bcru:facere nemo p 0 teft,nifielegeru,niiiamauerit: q>
eft \n  libera voluntate. &.infrdy c.2 4 . «y Cum aliquid
a iuerfiis vos reges conftituunt, admoneri vos credice,.
Vteogitetis,qaareiftapatfaminii Si a  propter itifti-
A:iam,reuerailliperfecutores vedrifunt, vosaute bea-
ti.,qui pcrfeeutionem pafti propter iuftitiam, poflidc-
bicis regnum ccclorum. Si autem propter iniquitatem
fchifmatis veftri, quid illi, nifi correšorcs vefVri funt:
▼os autem.ficutca*ccri diuerforum fceleru rci, qui pce-
»as legibus pendunt,profe&b infeiices & in hoc, & in
fteculo futuro?

1  51 Cura ] .Ap itd B.J&U&lftinnmi &luonem le nitur y
nifi cum prarcedcns bcnc viucndi dobrina contenini-
»ur :Jed »bgloffkm in verfi cura, non tH mutatum.

C. XX XIHI, 1 ni ur ta faeramentorum

Chri.fi J. regibustU vindicanda,

Idem in eodem lih. c. 92 .

S I b  proptereaperfecutornon fuitNabuchodono-
for,quia fcclus in fančlum Danidem comiffum iu-
vindicauit: quomodo vindicandum eft a regi-
bus,qubd Chrifti faeramenta evfufflantur, fi propheta?
membra, quiain periculu miftafunt, ficvindicari me-
ruerunt?

C. XXX V. 51 DUigentijlimi reclorerfknt y
qni mal:f y vt a malo fugiantipcr-
fequuntur.

Idem in libro dc vanitate ecclefict }  fvi. 7 .

S I c  vos contra ecclefiam Chrifti altarc erexiflc , &
d Chriftiana vniute,qua to toorbe diifunditur, fa-
crilego fchifmatefeparatos efie,& corpori Chrifti (qcP
eft ecclefia toto orbe diffufa) & rebaptiz.ando , & bla •
fphemando, & quantum poteftis oppugnando aduer-
fari fančla, &canonicarcnpturaconuincit, rosimpij,
atq; facrilegi: illi autem, qui vos pro tanto fcelerc tam
leniter damnorum admonitionibus, vel locorum , vel
Konoruni, velpecuniapriuatione deterrendos, coer-
cendosq; decernunr,vt cogitantes, quare ifta patiami
iii, faerilegium veftrum cognitum fugiatis, & ab atei>
jiadamnatione liberemim,& re&ores diligentiflimi,
Sc  confultores piiftimi deputantur.

C. X X X V I. 51 Lb»n armaturfetnut , ve/ fi-
l:u-f y cum non lorripitur.

Idem fliper ep ifio la m loann trn.Bj.tH  7 .

N  On d  putes ttinč teamare feruam tuum,quando
eum non esedis, ant tune te amarc filium tuum,
quando ci non das difcipHnam,aiit tune te amare vici-
num tuam,qiiando cum non corripis. Non eft iftacha-
ritas,rcdlanguor.Ferueat charitas ad coi rigendum,ad
•mendandum. Si funt boni moreš, delcuftent: /1  funt
Sttali,emendentur.

C.' X X XVII* Innocenti*effiiium esl 3 nulli
Hoctye>(& p.e&antem punire.

Item Ub.ij.de ciuitate Det\c.i6.

N  On # eft 1  innocentis,parcedo finere, vt inma
lum grauitisincidatur.Pertinct ergoad innoecn-
l-is ofihcium, non folum nemini malum inferre,veuum
ctiam cohiberc a pcccato, vel punire peccatum, vt aut
*pre,qui pleiftirur 2 , corrigatur expcrimcnto, aut alij
eerreantur cxcmplo.

1  5 [ Non eft.] Inte^tr locuiApud B-.Auguftinu fic fia-
4e/:Sicut enim non eft bcneficchtiar^diuuando eftice-
rc,vc bonu.m ; quod maiuseftjamittatur, ita no eft,&c.

J 5[ Plečiitur.] Sic exDriginstliranteaJegcb*Pur }  pri*
adio habctur.>/rrm«/rc al&*r Iho-

820

a

‘Aie.

A/.,;;.; • b /•

fd.


d luo p.  10;

C. XXXVIII. f KoneTlrnifrlcors > qu 4
Vitij j  nutritndii parcit.

Idem ad Lotharium•  a .

Q Vi b  vitiis nutriendis parcit,& fauet, ne contri'
ftet peccantium voluntatem, tam non eft miferb
cors, quam qui non vulc cultrum rapere puero, neau-
diat plorantem : & non timet, nc vulneratum doleah
vel extindum.

^ In vitlgatit cit ahat ur cx ^AnguJlino  > fed in vetu]^
tribuitar Haymont>apnd q*em babetur,

C. X X X IX. Znormia fiagitiaperfACidi

iudices corripiantur.

Item  Hajrm® fnper epijhlam ad f{omanos 3 c .ip

S Vnt c  quaeda enormia ftagitia,qu2E pi>tiuspcrP 1 ’ 1
ui iudices,quam per antiftitcs,& redores eccicfa'
rum vindicantur: ficuteum quis interficit Pontifice* 1

Apoftolicum,cpircopum,presbyterum,fiuediaconuifl*

Huiufmodi rcos rcges,& principes mundi damnant.Jj,

go non fine caufa gladium portant, qui taliafcelera
ludicant. Sunt enim maximc conftituti propter
nes, homicidas, raptores: vt & illos damnent,#^ 1 *
fuo timore compcfcant..

C. X L. 5| Furta,&• crimina a Bcgt funt
C* hi benda,

Item  Cyprianus in nono ^enere abuji»nrf>  .

K H-tc d  debet furta cohibere^ adulteria punifed^
pios dc terra perdcre,parricidas, &  peieratesvi«
re non finerc,filios fuos non finere impieagere.

51  Lihellne hic de duodecim gradibtu abufionumd
preffutesl torno nono optmm R.^Ait^uflini ,fed ef !t
Vno codice Paticano BXyprianr: contilio Pu rl P e  *

lih. i.cap.  1 . hoc idem nonum abufionif $enns
Cypriano  , quemadmodum & Apudlnonem>& tn
normi a.

C.- X LI. 51  peccat,qui exoffdo noče
tem interficit v

Item  Auguftinus de libere arbitrioJib.t> c ' 4 ^ [r

S I e homicidiumeft hommem occidere,p oi:e ^jui
men occidere f  a!iquando fine peccato.N^^cui
les hoftem, & iudex,vtl mii.iftereius
forte inuiro > atq; imprudenti telum jjg$i

hi videnturpeccarejcum hominem occidunt* . p
aftenrior Sed hom.cida ifti appcllari ncnft 1
dem in qi'Aftio»ib:i 4  Leui!ici,qi<a i Jl. 62 ,adi 4 p-*°'  *
homo iufte occidirnr.lex eum occidit ( non tu*

1 51  Euodiusrafientior.] B*cfunt additu eX  *■>
li y & luone , Lil enim liber tile feriptuo in  P 1
C* XLIJ. ^Ken^tnAdkonten,-fih**
malum cogit y  perfequitur.

Item  Pclagius Papa»

N  On g  vos hominum vaniloquia retardent;
tium } quia perfecutionem ecclefiaiaciatj

ca,quae comnutcuCiir,rcprimit, velamit)arun> jj 0 n

requirit.Errant huiufmodi rumoris fabalator^^*
perfequitur,nifi quiad malum cogic,QuivtrO
vel faŠum iam punit.velprohibtt nefiat.no p e J {( rf'
tur ifte.feddiligit. Nam fi,vt iHi putant, nen>f,
primendtis a malo, nec retrahendus a malo a® • fpt
eft, humanas £f diuinas leges nccelfe eft eu** 11 ^’ £0*
& malis pcenam,& bonis prsemia iuftitia (aadc f ' ( [i>
ftituunt.Malum autem fchifma elfe & pereatr^fi*'
poteftates huiulmodi homines deberc opprii" 1 ’

nonies feripeura auSoritas,& paternarum rcg_J/

--- - --- 1  ■'

a al.Lttariam.  i Iuo  par.10.cap.79. ?*”*' p>‘
iro$.cap.i>  c ht par.10.cap.lt. f

pite  5. d OmittHntur*Ut}HetVcrU.h*<ipiir,.l'>-'‘, 0 ‘-

Pttnn.rm. hite  S Ml.  4. cap.  19. e lut> pat.to.
Paan,r.lib.S.cap.V>..  f alaccuiere. g D‘»J * ..■»
PoljcMbri -j.tit. 6 . .infclmucikrofi-cAp  47 ' ■

3

821

Caufa XXIII. Quseft.'V.

$ 2 «

nos veritis docet. Quifquisergo ab Apodolicis diui-
Tus cft fedibns, in fchiimate eum cfle non dubiuro cit:

& contra vniutrfalem ecclefia altare conatur crigcre.
tf Sed quid de talibus infcrtus > Chalcedonenfi (yno-
do canon datuat,gloria vdira confidcret,vbipoft ali*
ficdicit. [Qui < acommunione feipfum fufpendit, &
•olleflam facit,& altare conftituit,& noluerit vocanti
epilcopocofenth'e,& solucrit cidem acquiefcere,neq;
•bedire primo & feciindo vocanti,huncomnino dam-
*ari,necvnquan» vel orationem ^mereri, necrccipere
cum pode honore. Si enim permanftrit turbas facies,
ifcditiones ecclefia: , perevteram poteftatem tanqua
feditiofumco:4iprimi.]EcE Augufiinus6 dctalibusdi
cit.[Multa c  eciam cum innitis benigna quadam afpe-
ntatc ple&endis agenda funt, quorum potius vtilitad
confulendum cft,quam voluntati.Nam in corripiendo
filio,quantumuisafperfe,nunqua paternusamoramic-
titur : dt tamen,quodnollet,vt doleat, qui eciam inui-
tusvideturdolorefanandus.] Ecce videcis, quemad-
modum tanti teftimonio pacris non periequatur coer-
ccndo calia, fed diligat emendando tales temper ecclc
da, Faciteergo etiam vos, quod fcientes intentionem
Chriftianitatis vedra« frequenterhorcamur,Sc dacc o-

peram,vt aliafieri vitra nonliceat: fedetiam(quod vo
bisfacillimtim elfenon dubito)hi,qni talia pr jftimpfe-
runt, adpiiffimii principem fubdignacuftodia dirigan
tur. tf  Recolere enim debet celficudo vedra, quid per
vosDeusfecerit tempore illo,quo Iftriam,& Venetias
tyranoTotilapoffidente,Francis etiam eunčta vadan-
tibus,non ante tamen Mediolanenfem epifcopum deri
permififtis,nifi adclementidimum principe exinde re-
tuliiretis,dc quid deri debuilTcc,eius iterum feriptis re-
coj>noHiffctis:& inter vbiq;feruences hodcs,Rauenna
taincn, & is, quiordinabacur, Sc  is,qui ordinacurus c-
rat,prouidcntia culminis vedri ded udi funt,

i *[lnferrus Cbalcedonend -3  Aclionc epuarta conci~
kj Chalcedonenfir,i» epijiolaArchhnandritaru .id ipfam
conciliupro rebabilitatione Diofcori,citatur canon cjuiu-
tucconciiij jLntiocheni : gr eodemfe/e modo habetur in
ta epitela,at cp^ hic rtfcrtur, Cumneutra tamen antirpna
'rirjitnt ipfiuf concilij magnopere concordat.

i  <(] Vclorationem.] Invtroefoconciliojd eil,Antio-
cbeno, prifc.tfcrfionit, & Cbah tdontnfi legitnr , cura-
•ionem.Gnerč e»*»» f/J,<£ panni-n 'jtpptoceiotf

C. XLIII. f< Schifhtaticoi, & haretuot
Jltctili potejlatej coerceant.

Idem Kar/a patritio,& Vuiiin Italia. .

D E d  Liguribus,atq; Veneticis,& Hiftriiscpifčopis
quid dicam? quos idanea ed excellcntia vedra Sc
rationc, & potedate reprimere, & dimittis eos in con-
teraptum Apodolicarum fedium de di* rudicitate glo
dan :cum r d quid eos de iudicio vniuerfalis fynodi,qd*
tondantinopoliperprimam nuperelaplam indiidio-
nemačiumed, forte mouebat, adfedem Apoftolicam
(quomodofemper fačfunt ed)ele&is aliquibusde fuis,
quidare & accipere rationem poifent,dirigere debue-
runt., Sc  no dauds oculis corpus Chridi Del nodri,hoc
eddanflam eccledam laccrarc. Nolite ergodubitare
buiufmodihomines principali, vel iudiciali aučtorita-
tecompri mcr(;:  q U i a  rctjul^ e  patrum hoefpecialitcr
conitituerunt, vt d qua tccledadici officij perfona, cui
lubieft® eftji-eftiterie, vellcorfum c®llegerit,aut aliud
*ltareerexerit,fcu fchifnta fecerit,ideexc6municetur,
atq; damnetur. Qiioddforte & hoccontempferic, &
permanferit, diuidones Sc  fchifma faciendo, per pote-

Bt rt mililitri

& lotilo.

ftatcspublicasopprimatur.Ecccdomine > qubd a  aai-
mus veder forte timidused,neptrfequi videarissdepa
trum vobis a udori tace hxc breuiter dirigenda curaui,
cum mil!ea!iaexempla, &conditutionesdnt,quibus
euidenteragno(čitur,vtfacientes fcidurasin fančla ec
deda,non folum exiliis, fed etia proferiptione reru, Sc
duracudodia perpublicas potcdatesdebcat coercerL
C. XLIIXI. M ecclefia y ni tat c diuifi,*
ftculai ib tu pot ejiatibufceenean tur.
llem  Pelagius.

Vali b  nos de gloria: vedra dudiis iudicio grata

- 7").J« , u cap. l.^.C.  C 5  .

*<\>-d’i-0‘<l«itmendat.  d ^nfel.lib.(,.c.H)6.Vol-)C.
'd. J.tit.i,. De boefchifmate B.Gregor, lib .4. epijl. 50,^7
>b.-j. in di IH n c. l.epifl.10 alibi ,Snprd frontno ca pit e
C tiAjitiechoK.

C^Jemur.non folum vedram,fed multorum aepeni
ommum credimus habere notitiam.-& idcirco nune de
his, qua: vobis pratfentibus ibideri dupemus, dducia-
literapud gloriam vedram duximus conquerendum.
Thracius c  fiquidem, atq;Maxiinilianus nominatan-
tum epilcoporum habentes, Sc  eccledadica ibivnitate
perturbare dicuntur,& omnts ecclcfiadicas res fuis v-
fibus applicare : intantum vt contra vnu eonim,id ed,
Maxinnlianum vfq; ad nos per tam longum iter.necei-
fitate compellcnte quidajn infatigabilitervenientes,
preces offerrent.Ob quain caufam Petrum presbytera
Sediš nodra,(ed & Proie&um notarium ad eadem loca
duximus dedinandos, vt ca, qu* canonicis datutisi
prsedidispfeudoepifcopis compererint commiifa.vcl
dignadebeantibivlcionecompefcerc , vel eofdem ad
nos vfq;perducere. fct ideo falutantes paterno affedu
gloriam vedram,pctimus,vt prsfatis,qui a nodra fede
direčti funt,in omnibus pr*beatisauxilium:necpute-
tis alieuius cfle occcati,d huitifmodihomines compri-
muntur. Hocenim&diuin* ,&human* dlcgesda-
tucrunt,vt ab eaclede vnitatediui(i,bc eius paccm ini-
quiffinie pertnrbances,d faicularib 9  etiam potedatibus
comprimantur.Nec quidquam maius ed,vndc Deo i a •
cridcium podi tis offcrre,quam d id ordinctis,vt hi,qui
in fuam,& aliorum perniciem debacchatur, compete«
ti debeantvigorccompefci.

C. XLV. ^ /nifjutt.ispr.tuerum, cjuamuos
boni* proficut. tamen punienda e ji.

, Idem  Pelagius Papa loannipatritio.

tj Elegentes c  literas excc!lentia: vedrat, de iniuria
XVquidem, quam vobis iniqHOrum hominu prrfum-
ptioingeifitjvalde doluimus Sed quia fcimusocculto
Dei iudicio animam vedram, etd per rliorum ihiquit»
tem,Se fupcrbiam,a contaminatione fchifmatis cudo-
ditam, egimus omnipotenti l*cogratias, qui etiam de
malis hominum ačfibus bona operari coniueuit. Nec
enim dne illius prouidentia fadluin effe credeudu ef,
vt infenfati,Se peruerd homines ad hoc vfq; prodliret,
vt fuam diuidoncm.cathulicam cife crcdcntes ecclc f-
am.afua vos pollHtioneprohiberent.Sic enim per mi-
fericordiam Dei etiam nefcientibus illis hoc faclu ed,
vt a fchifmaticorum faidione f  eruti, catholicsc, quam
dilioitis.feruari vos contigiflet eededa;. Quamuis igi-
tur vedra per illoru fcelus vtilitasfafia dt, nolite camu
impnnitam prarfuiuptione iniquoru hominum graflbii
permittere.Si enim hoc,quod in vedram gloriam pra -
fumpfcrunt, non fuerit vindicla comprefium , qubd ut
minoribus * non valeant puniri,ambigi vi tra non de¬
bet. Exercete igitur in talibus debitant audioritatem,
& ne eisamplius talia committcndi fpiritus ^ crefcat,
vedriš coercitionibus reprimantur. Adhoc iiquiden\
Dei mitu etiant contra vos talia pra;fumpferunt , vt ta*
lia vobis corrigentibus ab eode h  fcelere alios podi tis,
Deopropitiate,munire. Qua!es auc dnt,qui eccledam
fugiut,Eufradj vos fcelcra ( q amplius occulta De 9  cfie

« al.de epu s anrmttt.  b Anfel.lib .n.cap  .46.Po/yr.,
ibid.  c al.Tertiiif.  d al.ntundana.  e Anfelmmli-
bro tl.cap.4.7. Polyci ; bid,  f aUcommunione . g a!,
Jfcr/.  b al-oomm.

Dd %

82;

De re milit taci
L * & be!h.

n / bluit)cuidenccrinformaut: qui inkomicidio quide
*ec hominis neceffitudincm, nec fratris chnritatč, ncc
facerdotij reucrcntiam cogitauit. Ir.celhiofoaute ad-
»Itcrio a  etiam ipfius vindi&a* abftulit modum : quia,

H adulterium punias,non rcmanet, in quo vindicetur
inceftus. Si inccftuoibingeraspocnam.inultum crime
adulterij remanebit. Ecce, de quo collegio funt, qui,
quantum ad fuperbiam fuam iniuriam vobis infcrre
moliti funt & quantum ad prouidentiam Dei.impollu
tos vos ecclefia? ieruauerunt. Auferre talcs ab ifta pro-
uincia, vtiminioblata vobis a Dco opprimendiperfi-
dos occafione. Q«od tune plenius fieri poterit, ii au-
£ores fcelcrum adelementiifimum principem dirigan
tur, & maximč eccle. Aquilcicniisinuaior >  qui & in
fchifmate,& in to 2  malcdičhis, nechonorcm epifco-
pi poteritrtt nerc, nec merit ura.

i Quodin minoribus.] In aliquot vetuflis,^a-
fud Anfelmum  /ig//Ar,quidin minoribus valeant, am-
higi,&c.

1  clnco.] Anfelmus babet 3  & a fchifmatico ma-
leditfus.

C. XLVT. 4jlncertamine y quodcontra in-
ji de les g e ritk r, q u if, u m o ril u r 3  cce-
lejie revnum meretur.

J te m  Nicolaus exercitui Vrancorttm.

O Mnium b  vedru nolfe volumus charitatem, quo-
niam quifquis (quod non op.a r es dtcimus) in hoc
bellicertamine tidehrer mortuus fuerit, rcgnaillicoe-
leftiaminim'• negabuntur.

t^luo p.ir‘e  io. c. Sj.verfomnium veflrum 3 hocidem ci
tat ex ep -flota T .eonisl l II.ad exeniium frat.corum, V bi
etiam ajjert id,quodi/-jra 3 ead.q.  8. c.omni timore. ex Co-
dern Leon e refertur.

C. X L ^If. V<5» funt bomicidle y quiad-
uerfus cxcomrmt/iicaios \tlo mati is
eccle i.e armantur.

Item  Vrbanus II ,Go j'redo Lucano epifcopo.

E Xcommunicatoi um c  in• crfečtonbus .prout in or
dincccc^elit Romanje didiciftis) lctundum inten-
tionem > modum congrua: fntisfačiionis iniungc.Non
enim eoshomicidasarbitranaur* quo 5 aducri"us excom
rpunicatos zelo cathoiica! ma’ r is aidentes,aliquos to¬
ru r. trticidaife contigtrit. Ne tamen eiufdcm ccclefiae
matris difcplina dekratur,eotenore , qucin diximus,
pcenicentiam cis indicito congruente,quadunnse fim-
plicitatisoculos aduerfus fe complacare valeanc,fi for-
te quid duplicitatis pro humana fragilitate intodem
flagitio incurrcrint d.

i Inrentioncm. ] luo & Par.normia habe*it 3  inren
•ionem ipforum: fed ob glojfam non eTl additum.

C. X L V 111 . Pax ecclefis mcefiiitam con~

folaturperditorum.

Item  Augnftinus epiflola  50 ad Conifacium
de coercendis hareticis,

Vis e  eniranoftrum 1  vehtaliquem illorum no
V^ olum perire, verinn ef.iam aliquid perdere ? Sed
/iaiucr non meruir pacem hubere domus Dauiil, nifi
AbTalon filius eius in bel]©,quod gercbacconrra patre,
fuiifet extinčtuv,cuamuis magna cura mandauerat Cu-
is, vt eum, quuntur» polTcnt, viuum,fali>umque Terua-
rent, vt cllct cui pccnitenti patemus attc€tus ignofce-
ret,auid ci rcftitit,mfi perdirum flere, &  tui regni pa-
cc acquifita,fuam mceltjriana coniolari ?

I Noitrum-] ImerKittum eTl ex B.Auguftino, d quo
parnm difiord.it lue. Ani e a apud Grattanurn le^ebatur y
Quistnun vdtrurr vCiicaliquem immicorum (uorun>
non folum^Cv

Decreti Secunda Pars.

824

a L.in adut. eri o  b /«# />.JO c.87. Pannorm. hb.S.

c Ikopar. U).cap. s +Riuno/.l.S.c.ll,  d ul.

fApA O.
eontraxerint.

t lnof .10.1.$').  r /(eg.ltf«

Si er (To vin fanflt , & publ-c<e potefrates bel!a gere/iies
non fuernnt tranf^re jores illiu* mandati , £>£$# occitles:]
qnamnis quonfj J jla^itiofss digna mortcperimcret^fimi -
lerfuapoteftati obediens , non eHreus fjontiadij, fi eiuiint
perio quen:libet flagiti ofum intcrfecerit,fi bomicidtif
venenariof punirenon eil ejfufi« fanguinis,fed le^um mi-  „
vifltrium fjipax ecclefix mceflitiam confolatur perditt-
rnm>fi illi , qui \tlo catholica ruatris ac cen fi excommuni‘
catos interficiunt 3  homicida non ihdicantur: patet y qn'cA
malos non fo litra flageflari , fed eiiam interfci licet. Sed
quxritur- >  fi contingat aliquos malos puniri ab hi-s y  qui n *
habent legitimam potejlatem , an fint rei ejfufifangutnis
hi 3 per quos pkniunturZ

C. XLIX. Aliqu(tndo puniuntHrpec-
catu perpopnloi iujfk diuino ex-
ciiatos.

Dt bisitaferibit  Ambrofius lib.l. de-Cain
AbeUcap.^.

R Emittunturpeccata per Dei verbum,cuiiulcuitM
interpres,& qiiidam executorcft. Renuctunturf*
tiam perofficium racerdotis^acrum^; minifteriu. Pu-
muntur quoq. per hommesdicut per iu Jices,.qui pote-
ftateadtempus vcuntur.^/V/frrt. ^ Puniunturpecca-
taetiam per populos: ficut lcgimus,quia la»pe a  ab a*
lienigenis Dci iufTu excitatis proptcr diuin* maiefta*
tis otfenfam,fubadus b  cit populus r udaeorum.

Hinc notandum  e;/, quod aliquando p k nit D e ut peča¬
ta per nefcientes , aliqua/ido per fa en les. Pernefdenttt
peccata punit: ficut  c per ScHnacberib,#* perKabttht*
do n oj or per  Antioi hum, & per princip es Romanort*}
tfr per nonnullos re^es gentilintn p-pri km  Ifiat litina*
delinquent?rn aliqi<ando afjhxit , abqiur.do caplh* u, b
Vnele ipfe Dominu* ait per pro P bela m  d; [
mei Ajfvr: ipfe autem non co^noait.jAffitr eraf virgtfo
rorts Domini: qn ia p er eum innu m e as  f tti tt> d-utr. a  (pf
tia fuge 11 are difhofuit. Ipfe v ero non C 'g. okirquiu mf 4 '

perlnam elttusnclona , qua affecutusjuerat.noi:

f,- diuhi*

poten tix 3  fed f is vinbus a tn Prit. V. 'de cotru tvaff cr "
biam Domtnus loquilur 3 dixens [y.u»quidgl‘ frfd '! ,tur
ferra contra turnem fcc.ts in e a 3  ant nunquid^- i ; u ^ iUr
ficuns contra eum.qtu c.cdil in ca?']^uibMjim^ m .
busfatis perjpiine o fen d:n r y qu dfcutferra 3 &f[
necfecare,nec caderr bgnapofi, t. ntfi a bab e re j.f' tVYi
acideo contra regentesfefuperbrre r on debentjitifj lcr
quos Dettspunit , abf j }  nutu dimna diflofitionir^d
gerc Valent: acideo contra re^fi tem fe fuptrbil* essu 9 *
licet.Tales in to quodpuniwit y Deo ftruire d cunturUP
anteni quodignorantej fe e J]'e minijhos irx  D ti, impis  TJ
mtatefupcrbiunt,meretderafu*fermtuti*a P?* nonh \
ttmporalem inueniunt:pctnamrevo fua:fuperbiAi>9P tj'
fugi ant. Vnde t cum Dominus diccret ad propbeUmdt M
buibodonofor , [£>ntd  1  dabo ei pro labove ,
mib i apud V gr urn' J jlatimfubutnxit:
fibipronncia  p. 4egyptum y & Aetbiopiam '] Cim**"^
in tordefuofupirbient pojieu dicerei  g: [Konnt
Bab';lon->quam ego condidi in rabore regni me

tim immutauit Deus rationabilem menitm ents,&

'-mdr

it estmferina bejtialitate, vt ab h ornim bm
Jlusviueeet Per Antiocbum  b quoq } cum iJ*l»laM* ■

ldoloM**

daica plebts Dominuspuniret, &*pacem,qii* e * ^
abiecta , & ex facrrs nat ionu m afumptis qutrebant  ^
in permciem verteret , quia Dei difpofUtonem ignot* n

a ftpe ahcniientf.^ori*.  b fibieclKf.^orig.

r  .. / vN  3  i a .« /• Ifaabitl.  r .

R^. 25 . i.Macb . 5 . d Ifa.to. C
2 ().paulo ahter 3 qudmrn vulg.autapud  70

k i.Auchab.i.  i Pfrf  7^*


1

825

Caufa XXIII.

D etu eornm?)$imiUter eumpev Homanospeccatum mor¬
ili ChriJliDctts p umre decreuijfet 3 Vrbis excidium i  &lu-
daicaplebit miferam captiuitatemfuis vivihm a/tri bere
cceperunt-.vnde contra eox propbeta tmprecatHtdkicens  »>
\leuamanus tuliti fuperbias eorum y quite oderunt.']&'
qui multa maligne operati 3 monumetafu* Vt&oriapofue-
tunt in medio atrio tuo , Pcrfcientespeccatapuniun-
tnr 3 ficutDeus perflios lfraclvoluitpeccata punire ^ 4 -
monhaorum  b, Chananatorum-, & aliarum gentium:
fuarumterramIfraeliti* pojhdcndam dedit  ? quibux etid
precepit  c, vt nemini eorumparctrent  > fed omnes morti
tradertnt. j^uodpropterpeccataeorumiUiscontigtjfe ex
Verbič Domini apparet : qui cum diceret ad jj.bra.ham,

£temini d. tuo da bo tvrram hancffveluti qu*reret, qu a-
re nonmodo tam d.tsmibi■ audiuit , ( Kondum enim funt
ptccuta Amorrbjcorum confkmmata.) Sip* tuncintelli-
gKntur fuiffe confummata 3  cupopuius ilie de  v Aegyptiaca
feruitute hberatus, terram *orum,Jicut ^Abrabapromif
fumfuerat 3 in h^ereditacem accepit. Cumergoficdiui-
no iujfu adpuniendumpeicatapopuli extitdturficutpo-
phlufiUe ludaicufeil excitatusad o c cu pan dum terrapro-
mijlionh,&ad delendosgentespeccatrices, fine ctilpa no
xw fanguis ej}unditur 3 <£rqu* ab eismalepofiidenturjin
iw,g^domimum rite tranfeunt bonorum.Cumvero occul
toinjlin&ualiqui monenturadperfequendos malosficut
$tnnacherib.&txteri 3 quipopulunt delinquentemperfe
‘toctifunt^licet occultoin(iinftu operante iUorum merita
*h(itentuYadperfcquendu: tamen,quiaprauainttntione
«»» p e cent a delinqueutium punire , fed tUorum bona ra¬
ji tre 3 Velfuadttiom futHčere quxrunt 3  nonfuntimmunes
termine. De quibusetiam »otandum esl y qubd aliq*an-
do excitaturadpnnievdumpeccata bonorum 3 vt tandem
fjtbonor correblosipfi quoq,pumantur: ficut in libro lu-
dieum legitur  c delabin rege Chananxorum 3  & de Ma-
dianitis: quodpropt er idololatriam populi fufcitauit eos
Vtmjptlfraclaffigerent , <& terram eorum occuparent *
Gumautem populus Deifub manibus eorum diutius affli
tiiupeecatumfuum recognofceret , &pcrpoenitentia Jibi
benmpUcaretiDeipracepto  , ^ f Baracb , comitatu<r y
Velbtrampropbetijfam Vxorcm Lapidoth  > labin regent
('bananforum^&Zi^aram ducem excrcihosfui contnuit:
(? Gedeon lebce } & Salmana reges Madianttarnm ,
GrebyfyZeb duces eorum morti tradidit. apparet ergo ,
^odali^uandoper legitimam potej}atemgercntcy> ali-
l^ando per popu los diuino iujfu excitatos , malt pro pecca
tKfuunon folumjlagellanturifed etiam riteperduntur.
^■ c eeUcoHtrarium lUud ^AuguJlinij qubd ad Marccllinum
CircumcelHonibus fupplicans , rogabat,vt yerbenbus
toteoerceretirton morteperderet. S^uamnis  g enimfup-
phundo fjiatium vita eis referuaripofcit , non tamen le -
g k rnfeHerit«ttm- i qu* talesmortcpleftuntur , non objet -
bandam docuit.

t^V AE s T I O VI.

Q Vod autemqu*ritur> an mali fint cogendiad
bonum 3 facile apparet. sintifjuus namq f popu
lusille metupGcnarum ailobferuationem legit
, . eogebatur.Jn JLuangelio  h quoq J  Dominus ait
'j^pHlufunujiolice ti mer e eos,qui corpus occidunt 3 ani~
poffunt oecidere: fedpotius eum timetej)
, ytl ln  hrnoreferuite , (qui poteši antmam & c or p us
per ere ingebennam.) Paulus quoque cum ccclefiam D ti
r e jf cc lHereiHr 3 in itinere cacatu*  i, adDeum conu er ti 10-
* C J* e 'n‘ ^ n de fe abortiuo Jimtlem te fiat us csl-, dicens  k;

' */. i mt  AHtem omnium tanuuam abortiuo Viftosell
& milu,) 1 J

» PM?;. t> hf»'S.&6. c Deut.7.  d Cen. 15 .
j JV* -  j  g š.tad.ctp.i.  h Mn/iA.io.

Qujeft. VI. ‘TčStr  82 «

C. I. «[ lalefui mulai debet ct^trt aA  lienii,
ficut Chrifhu Paulumcuejit.

Hinc  Auguftmus/ČT<A;f ep1Jl.50.xa

S Chifmauci dicut: cui a  vim Chriftus tntulit?qucm
coegit?Ecce habent Paulum Apoftolum. Agnoicat
ineoprius cogcntem Chriftum , & poftea doccntcm;
prius ferientem,& pofteaconfolantem. Mirum eft au-
tem, quomodo ilie, qui pdna corporis ad EBangelium
coaflus intrauit:,plusillis omnibus, quifolo verbo vo-
catii'unt,in Euangdio b  Iaborauit:& qucm maier ti-
mor compuht ad charitatem, eiusperfefta c  charicas
faras milic timorem. Cur eigo no cogeret ecclefiapcr-
ditosfilios, vt redirent, (i perdtei filijcoegeruntalios,
vc pcrtrcnc? Qiiamuis Sc  illos,quos non coegerunt,fed
tantummodo fednxcrunt,Ii per tcrribiles,fed falubret
leges in eius grenuum reuocencur. blandius pia mater
amplcflitur: & de illis multo ampliuj, quam de illis,
quos nunquam perdiderat.gratulatur. ^ An non perti
nec ad diligenciam paftoralem , etiam illas oues, qn*
non violenter erepr*, feJ blande , leniterq; feduSa d
gregeaberranerint, Sc  abalienis poffiderc caperint^
inuentas ad ouile Dominicum,li reliftere volnerint,fl*
gellorum terroribus,vel etiam doloribus reitocare?/*?
infra. ^ AChriftocoaflum odendimusPaulum. Imi-
tatur itaq; ecdefia in iftis cogendis dominum iuu.Qu{
prius, vt neminem cogeret, expečlanit,vt de (ide reg«
acque gentium pradiSio d.  prophetica compleretur.

^ Etiam hincenim non abfurdč intellioiturillaApo-
Itohcafententia,vbiB.Paulusdixit e (Paratusvlcifci
omneminobedienciam, cum completafuerit prior ve-
ftraobedientia.) Vnde & ipfe Dominus ad magnat*
cecnam fuam prius adduci iubtt conaiuas, poftea cogi.
Nam,cum ei ferui fut refpondilfent /, (Domine faftum
eft,quod iuflifti,& adhuc Iocuseft:exite,inquit,in viat
& fepes,& quofcunq;inueneritis,cogire intrare-)In il¬
lis ergo', qui primo leniteraddttfti iunt,completaeft
prior obedienriatin iftis atttem,qui coguntur.inobedi-
entia coercetur. ltem infra. %  Si per poteftatem,quam
perreligionem,acfidem regutn,tentpore, quodcbuit,
diuino munereaccepit ecdefia, ij, qui inueniunturin
viis & fepibus, id eft, in hirefibus Sc  fchifmatibus, co-
gunturintrarCjBoii quiacoguntur, reprchendantjled
qub cogantur,actendant.

Imtium bmufcapitiijiapud B..UugnJ}ini*rn  , ibi de
DonatjJtifagentem, fu hab tt,  Vbi eft, quod ifti clainare
confueuerut,ltberum eft crcdei e,cui vtm,&c.i>i š.c“d,
noiycrf.cuiVrm.

C. II. fariifmodbf trrantescorripin»~

tur d Deo.

Item ad Dan.itif-u. epif .166.

Q Vod £ errauerat (inquit dominus) non reuoca*
ftis,iV quodpericrac, non requififtis.) Hocvobis
per nos ipie Deus factt;fiue obfccrando, fine minando,
fiue corripicndo, fiue damnis , fiac laboribus , fiue per
fuas occultas admonittones, vel vifitationes, fiue per
poteftatum temporalium leges.

C. III. dl N«n et? confideratidnm,quid.
quiffr cogitur, fed qu.ilc JU 1U1, d,
tjuo ajitur.

Ttem in epiJi.cf.Sjad Vincentium.

V Tdes,vt opinor.non c (Te confider»ndu,quodqniIqs
cogitur,fed qualc fu tUud,qubcogitur,vtrum bo-
num,an malum.non qubd quifq; bonus podit e(fe inui
cits,fed timendo quod non vulr pati, vel rclinquic im-
pedientem animofiratem , vel ignoratam čompellitur
cognofcere veritatem,vt ttmens, vel refpuat falfutn

a 7 .tad.qHjef.^.quisn,t.Ui,fAo.c<;<).  b r.Uan.l.
t hCtrint.if.  d pradiiali,.’] orig.  e l.Corint.iO.

( luc.  14. * n.petejiate. s .ea. ipjkpiehu^ji pet

ptlejlalem.  g Inep.i0.i.6^.h~ecb.fjf..

D d )

$27 De &?£ ari  Dccrcti Secunda Pars. 82S'

de qus contendebat, vel qusrat verum , quod nefcie-
bac, & volensiam tcneac, quod nolebac. lam m jr.:.
W t  Meaprimicus iententia erat, neminemad vmcacem
Chriili effe cogendum ; verbo cfle agendum, dtfpuKi-
tionepugnandum,ratione vincendum,ncfičlos catho
licos haberemus, quo$ apertoshsreticos noueramus.
Sed hsecopinio mca non contradicentium verbis , fed
demontiran tiu fuperabatur exemplis.Nam p rim d mi-
hi opponebatur ciuitas mca, qtia? cum tota cifer in par
tem Donatip ad.vrjiratem catholicam timorc Iegu im-
pcrialium conuerfaeti: quam Runcvidemus itahuius
vedra? animofiratispernicicmdetetiari, vt inča nun-
quam fuifle credatur. Ica aliatmilita*,quae nihil nomi-
natim commemorabantur, vt ipiis rebus agnofcerem,
ctiam in haccaufa re&č incelligi pofle, quod feriptum

eft a:  [Da fapienti occafionem,<Sc: fapiencior crit -3

C. IIII* Qnerepenfionis rujliats addemi-

num conuevti conatur.

Item  Gregori uslantutrio epifcopo Čarali -
tanojib.]. epift.26.

I Am vero,H rufticus tantje perfidia? , & obftinationis
fueritinuentus,vtad Deum mimme venire confen-
tiat,tanco penfionis onere grauandus cit, vt ipfa exa-
ftionis fu* pccna compcllatur ad rečHtudine fetiinare*
£x bi*omnibus lolli-rUnr-.cfuad -tnali funt cogendi ad bo
num.Scd obiicitur^juod nemo esl cogend«* ad id , ad quod
inutihter c egi tur. *Ad bonum anteni qui/if f inntiliterco-
vi tur,c um Deu* ajperaetur coaftrtfernuia. Mule >Apojlo
ius  b y cdtnad elfvmofjnas Corinthios hortaretur^ ait.[t^-\
nufquifj v prout dejlinauitin cordefuo,no ex trijhtia^aut
ex necejUtate.Hilarem enim datorem diligii Deus.} f^nde
daturintel/rgh quod quiinuitus dat propierprafemepu-
d?rem,^ rem,&me/nupe/dit. Dernaitm redderet cau-
/km>quarefumpti.bwabj!inerct,ait  c ; [ Si tx necejiuaie
euangeli\auero y  n on erit mi biglorta.  3  Uem  [i> m ni

tus euangeliytuero y dijpenfa/io mi hi- č redi ta etl. Sidrnem
Volens hoc ago,mercedem bab to r p ud Deani.'] Item mm
Galatis  d Ji rib erei legali a non e je tenenda.att:  [.SV (piri¬
tu duciminunon ejh? fub le«e  } hx quo apparet eum.qiu
feb lege ej} 3 idejU'{ni tim er e poen<t,nb» amoreiujittiafer-
uit y non dud  9 'piri n* fanftoiSi at lem \pirnu Jan fto no du
citur y Deoplacere mmirne valet liem:[Kon  C accepi-
flts foiritum feruiiutio it trum in limorefedac . epijh* Jfii-
rftum adoptienh filiorn 3  in qu^cUmamut ,aJjba pater .3
Hx nhibutverbis daturinielligu quod , & Ji in VeteriTe-
ftam en to ti more p cen a h o mineš cogebantur adbonum,ta-
men in Kouo rejiatnento foU liberiate y  ^ dileHione iujti
ti* funt innitandi adfdem. Pndeilli dicuntur  I fcrui.gr
filij anali e t @* pertintnt.es ad lfnael: ijli dicuntur h beri,
trfilij liber *, perttnemes adifaac. Item Uanues in

epijtola g: [Timor non esim c bani at e: fcdperfečla cba-
ntaiforasmittit timorem.]Qui autem cogitnr 3 trmo,e il~
io diicitur^M non etlin cbamate, qui manu* eernpt imit 3
non animum muiat\ quoperna timetur,non. bonum dihgi
tur. Porro fine dilectione bom uiillut Deoplaeert y ‘velin
mumero bonorum connumeiaripoterit.l6ide y cum praphe
ta  b dieeret: [^Animaliatua.habiiabnnt in ea-,] feiiieet
bareditate ; ojicndenr , quc/nodo ud ipfam babitationcm
peruenmt 3 fubdidit:  [ In d'<Ledine tua 3  quam tu pr * pa-
raftipaupe.n De«*:.]duleedinem^oeans.^ fuauitatem boni
operu y qua bonum fit non tirno ep *nx y fed deieclatione
injiiti*. Cu-n ergo/iue bac dultc-M ne animaiia in b*iedi-
tatenon babi.em,palet qu o derno 3 uifiinutiln tr,ad bo-,
nufji cogiturfol * timore.Š^uicuc^ enim adbonueogitur,
folr timore 3  r. ou a n. tre dueuur: non erge funt mali eooen-
di ad bonum. H h  zta rejjondetur. Sibonum 3  ati quod

mali C9gunt:ir> femper imun iolerarentnunquam 'va-
boitarijfeputreutiinuum.eytagefemur.au iihid. Sed quia

a Pr tu.  b 2.Cer. y.  c j. C»rint.  9. d Gal.  5.

tiRom.B. i C A U. 4. Ji Pf*l,6j.  .

human* natur*  rf7, & ta 3 quxin defuetudinem dutitur,
abhorrert , & ccnfueta magna cujhd/a diligere  , jlagelht
tribuUtionumradlifuntcolnbtndi d mahi^rprouocitndi
ad boiium :"vt dum timore pcena malum in defuctudint*
ducituViabhoVreatur: bonumvero ey confuetudme duh -
fcat. Vhde *4uguflwu*in Pfal.lij.*  [ Cumpertimorem*
^ehenrne continet fc bomo dpeccato  , fit confuetudo tujli-
ti&igrincipitrfuoddurnm cyat 3 amari: &inciptt exdudi
timov d charitattii&fuccedit timov caftus, de quo bu diti-
tur:quo tim emu* 3  ne tardet JbonfuSi ne dtfcedai , ne co ot-
reamus.llJevtili* ejlifed non permiinet in aternu vt ijh.]
j er  Cum per timorem ] L«c:u bi c potim conuenit c»
irloffa ordinariat n tandem P filmu m: funt t amen bit aH"
qua. ex S. ^Augujlin o.qux non funt inglo ffd.

Q_ V  Ah S T I O VIT.

N Vhcautem quaritur 3 an bareticifuiecclefif
rebusfmt expohandi: & quipofiident haretic#
ablata,an dicanturpo jit dere aliena.

C. I. ISesterren* non nifi dininopvelhu¬

mano ture tenentuv.

De bisita fcribii  Auguftinusrfd centiutn y

epi jt o la  48»

Q Victinq; b  vos ex occafione Icgis huius imperij
lis non dilečhone corrigendi. led inimicadi odfa
p e ii c q u i t ur, d ifpi-ic et nobis.Hc quamuis rerquscq; ter-
rcna rečic a qwoquam polPdcii non'poiIit,nili vcl iu’ rf
diuino^quo cunčla iuUorum funtjveliurt hnrn«in'oj(f“
in poteftate cfl rcgtim tcrra:,(ideoquc falso res reftraf
appcllatis.quasnec iuiič r poflidetis, &: fcctitiduni
ges regum ccrrenorum amirtcrc^ufli eftisjfruilraq;di-
citis.noseiscongregandislaboraiiimus. cum fcripttin*'
Jegaris: [Labores impiorum 1  i uidi edunt rf.JpedtamCj'
quifq; vt occafione hmus lcgis qua regCStcriarCbd
ilo feruientesad emcn.:andam impietatem veltrapj’ 1 ’'
mulgaucrunt, resproprias veflras cupide appetit j
plicet nobis. f£uilquis deniq, res ipfas^a^perum
bafilicas congregationum, quas liibnomint
tencbacis(qu* Omni n o non debentur, nifi ecc  j ^
qu* vera eft Chiifli ecclefia) non per iu(lit , * ,rT,, c .. ‘ _
auantiam tene? d> r plicct nobi *QiiHc;uisf pto® *?. *
flagiiio vel facinorc deiečlum f  a vobis 1 i ta  . F
ficutfufcipiuntur quiexceproerrbre quoanoW s

vosvixerunr, difpl> ccrn
ltraris: & fi mo nftratis no
n 01'

ramini, fine crimine apud vos vixtrunr, dirpU ccrt1
bis.Sed necfucile ifta monllratis:& fi mpoftritii no
ntrllos toleramiis, quos corrigere, vel puriii c non p
Aimus:neq; propterpaleam relinquiinus aream d 0 . 1  ‘j,,
ni: neq;piopcerpifces malos rumpimus retii domi •
neq;proptcr hac do s in fine feg reg a n do^ defef t® 8
gem domini: ncq; propter vafaččiain conm® 6 * 1 * 1
migramus de domo domini. .

j Labores impienim .3  HuicftntenttafiM 1 ***d
quodfcnbiturProuerb.i^.Jn ( nwQa^['rw'yh^i 0ti ' S ^ t

T&iid eslpvtinfrd y ead.c juernadmodum. Theraurb* 1 *
tur autem iuftisdiuit.a: impiorurn. Puivulgatehf ^
cufloditur iuflo ftibftuntiapeccatofis. ltemčp If* 1 *
feriptum rvy cu/^r

tedixijfet  5  i%iu> t&vav Sapieutia

Ideo iufh tulerunt jpolia impiorurn. in^d ) .cad,c^jf t
admodum.

1  «T W\nus\eg\s.]JncodicerhcodorunoJib.ib.t[^

funt teger Honorij,&Tbeed*sij  45. 52.^

pr*ciprtur adifhia, p radia, <&loca, quaadconuent.t
Donatijiarum , relaliorum bareticorum

rantiab ecelefiiscatbolicis rindicart.releifde fottari

re.  E tad hatleges ridetur ftcclajfe B
fytn t rafta tu 6.m loanntm (rt notatum ejt s

a Mverfrxertua.  b Juop.\ 1 ^
c al.iufl*. d al.edent.  C '

ifČfam-') orig # r i)

|

Caula XXIII. .Qusft.VII.

829

iu.ro) <&centra literasPetikani (vt inproxime fequenti
cap/ te) alibi,

J ^1 Vpbis.] Sic emcndatum exVetn(lis cedicibus,^
iriginali->cumin 'vulgatPf i & hic,&>infra 2^.q.l,quifquit.
le^eretur, nobis. Vexautem,  deie&um, non ejlmutata ob
gtejfam. Kam in vctujlit hic,& infra, cap. cit ato, t&apud
luonm,<&>in Originali  <?f?,p oie&um.

C. 11. <[[ Catholict non ideo aliena pofi-

dent 3 quiaab baretki* ablata.
tenent.

I$em centra liter m  Petiliani 3 lib.i.ca /».45.

S I a  derebus,vellocis ecclefiafticis,qu2 tenebatis,
frnontenecis, querimini, polfunt &  rudarile iu-
ftos dicere,& iniquitatem nobis obiicere: quia locum,
in quo impic regnauerunt, modo Chriftiani poflident.

Quid ergo indignum, li ca,qua? tenebant harretici, fe-
cundumparem domini voluntatem catholict tcnenc?

Ad omnes enim fimiles,id eft,ad omnes impios, & ini-
quosilla vox.domini valet b.  [Aufere-tur a vobis re-
gnum Dei,& dabitur genti facienti iufticiain.] An fru-
ftraferipeum eft ,t [Labores impiortim iufti edent ?]
Quaproptermagis mirari debetis, quodadhuc tenetis
aliquid,quam quod aliquid amififtis. Itcm cap,$y.  Si
quaiampracifi c  pollidcre cccpiftis,quia vobis ablata,
nobis dominus dedit, non ideo concupifcinaus aliena:
quia iUius imperio,cuius funt omnia,fada funt noftra,
&iuftčtyoftrafunt. Vos enim his vtebaminiadpržeci-
fionem, nos advnicatcm. Alioquin & primo populo
Dcipoflentilliobiicere aliena: rci concupilcentia, qui
diuina poteftate ab corum facie , quia ea cerra male v-
tebantur,expulfi funt: & ipli Iudsci, a quibus ablatam
eft regnum iecundum d  verba domini,& datu eft gcli¬
ti facientiiuftitiam,poflunt obiicere alien« rci concu-
pifcentiam:quiaecelefia Chriftipoflfidet e }  vbiperfecu
*ores Chrifti regnabant.

C1II. Res ecclefiafic* ab hareticif in -
iuflc pejlidentur.

Idcm epift. 50. ad Eonifacium.
r\  Vod / autem nobis obiicitmt, quod res eoru con
V^cupifcamus, & auferamus, vtinam cacholici fiat,

& non folum qux dicunt fua»led etiam noftra in pace
nobifeum & charitatepoflideant. Vfq;adebaucem ca-
lnmniandi cupidicatc c*cantur,vt non attcndat,quam
fintinterfe contraria^uaelo^uuntur.Ipfi cerce dicut,
&inuidiofiflime libi coqueri videa tur, qubd eos in no
ftram communionem violento legum imperio coar&a
mus.Hoc vtiq; netilo modofaceremus,fi res eoru poiii-
dere vellcmus. Quisauarus qua>ritcompofleftbrcm ?
Quisdominandicupidicatcinflammatus,velfaft u do-
minacionisclacus »defiderat habere conforccm ? Ipfos
certe a*endant quondam fuos, iam noftros focios, &
frater na nobis dileftioneconiun&os; quemadmodum
ca^ teneant, non folum,qua: habebant,fedetiam no¬
ftra, quqe non habebant. Qužetamen,fi pauperu com-
paupcrcsfunuis,& noftrafunt > &illorum. Si h  autem
priuacim,qua: ncbisfufficiancpoffidemus,non funt ti¬
la noftra, led pauperum quorum procuracionem quo-
daramodo gerimus, no propriccatem nobis vfurpatio-
nedamnabili vindicamus. Qiiidquid ergo nonine ec-
clefiarum patri i  Donati poifidebatur, Chriftiani Im-
peracorcs legibus religiofis cu ipfis eccleliis ad catho-
licam tranlireItilfcrunc. Cum, ergo npbifcum fine pic
k cse *fundemccclcfiarum,nobifeum pauperes, qui de
*ddem polfeifiunculis alebatirur,ipfi pdtius foris pofi-
ti dcfinantconcupifcere aliena, fed intrent in vnicacis
»bc^taremjvcparicerguberncmus no illatantuin,qu£

a /«9p.io 4 c,75. b Matt.zi.s.c.proximo.  c con-
c, fi' t  Pfal' iJ4* e al.ibiprecjidet. f Poiyc.lib.j.
tit.$,ydnjfej.lib.  12,. g al.fua.  h s.ll.q>t,fipri~
Katim,  i al.pdrtes DonatipeJUdeOant.

830

J)e rimillilirt
ipbcllo.

dicunt fua, verum etiam qn*dicuntur & noftra. ScrJ.
ptum a  eftenim: f Omniaveftra: vos autem Chrifti?
Chriftus autem Dei.]

C. IIII. .(hti* Ctrpore Chrijliprtccidi-

tur, (\uriti<miu(titite tenere it en
poteH.

Ide m in eadem cpijfela  50,
Vemadmodummembrnm, fi prajcidatur abh®-

0.

_minis vini corpore,non p®tcft tenere fpiritum vC
tar,ne hom^j^pi pr^ciditurde Chrifti iufti corpore,nul
lo modo poten: tenere fpiritum iuftitiar, etiamfi figuri,
membri teneat,quam fumpfitin corpore. In b  huillC'
ergo compagem corporis vemant, & labores fuos no*
dominandi cupiditate , fed bene vrendi pietate polfi-
deant. Nos autem voluntatem noftram,vtiam dičiuna
eft,ab hutus cupiditatis fordibus, quolibetinimico iu-
dicante,purgamus: quando eos ipfos, quorum labores
dicuntur,vt nobifeum tk  illis, & noftris in focictate ca-
tholica vtantur,quantum valemus,inqnirimus. q[Sed
hoceft,inquiut,quod nos mouet: fi iniufti fumus,qua-
re nos quarritis ? Qjiibus relpondemus,quarrimus voc
iniuftos,nepermaneatis iniufti: quarriniusperditos > vc
de inuentis gaudere poftimus, dicentes, Mortuus c-cat
frater,& reuixit,perierat,& inuentus eft. C^iiarc erg»
me,inquit c, non bapci7.as,vt me abluas apeccatis?Re-
fpondeo,quia nori facio iniuriafti charaderi imperato*
ris,cum errorem corrigo defertoris. Quare,inquit, a-
pud te vel ppenitentiam non ago ?  Imo, nifi egcris,(al-
uus efle non poteris. Qjiomodo enim gaudebis te effe
correčhim,nifi doleas te fuiftbperuerfnm? Quid ergo,
inquiunt,apud vos, cum ad vos tranfimus, accipimus?
Reipondeo,n5 quidem accipitis baptifmum, qui vobis
extra compagem corporis Chrifti inelfe potuit,prodcf-
fe non poi^uit: fed accipitis d  vnitatem fpiritus in vin-
culopacis (finequanemopoteric videre Deum)& cha
ricatem,qitie,ficiit feriptum c  eft, coopcrit multitudi-
nem peccatorum.^ J. Siautem confideremus,qd*
feriptum eft in libro Sapientiar f:  [Ideo iuftitulerunt
fpolia impiorum.3 Item,quod legitur in prouerbiis g:

[ Thefaurizaturautem iuftisdiujtiar impiortim,] tune
videbimus non efle quarrendum,quihabeantresliacre-
ticorum,fed qui fint in focictate iuftoram. ItcmjnJka-
liqua . Si corpus Chrifti tol lit fpolia impiorum,& cor
pori Chrifti thelaurirantur diuitiar impioriim, non dc-
be n t im p i j  fori sre ma n e r e, vt calu m n i e n t ur, fed i n tra-
re potius,vt iuftificentur. Itcmpoflaliejua.  f[ In b  Chri
fti ergo compagem corporis veniant, & labores fuos
non dominadicupiditate 3 fed bene vteneli pietate pof-
fideant. Nos autem voluntatem noftram, vt iam diiftu
eft, ab huitts cupiditatis fordibus, quolibct inimico iu-
dicante,purgajnus: quando eos iplos, quorum labores
dicuntur,vt nobifeum,■& illis,& noftris in focietatc ca
tholica vtuncur,quantum valemus,inquirimus.

Jlntca citabatur tx epijlola ad Vinctntium^in qnx
non habetur.

Hpf igi tu rauBo rt t atih us liquidb mo n fr atu  r, rfuod ca,
ab harcticis male pofiidcntur 3 d c at kolki* tuf 'e aufc-
runtur 3 ncc ideo aliena pojit dere duuntur.

d;

C^VAESTIO  VIII.

H cpijcepifverb , 'vel q'uibuilibet clerick , qtto d
neefua aučloritate, ntcauBoritatc Romani Pon

,,  tifici* ar m a arripere ‘valcant ->facile probatur.

tum enim Petrus, qut primus Apofolorum a Domine
fuerat e le čl ut , materialemgladium oxercerct , yt mafi-
frum d ludaorum iniuria de fen far e t, a h  di ut  i; \Conmr-
te gladium fuuni in vaginam: omnis enimqui gladium

a i.Cor  3. b injrdj^c e o deni c up.taft n.  c i>.
d Ipb. 4. e Jac. 5. f Sap. io. g ^/ou.i^fecundn ^O,
h s ,h»c eod.c.non Ion v e ab inilie. i yPattb.26 .

Dd 4

831

De re militari
&bello,.

Decreti Secunda Pars.

832

Acceperttjgladio pcribit^acjl apevtt ei diceretur: ha&e-
nw tibiytu*sq i pr*decefloribuf inimicoi Dei gladio carpo-
rali hcuit perfequi: deincepi in exemplum p auentire gla¬
di um tutorijid eyl,tibi hačlcnus concejJum>tu vaginam con
uerte: & tam e n ]f<ir: tualem gladium  , quod ell 'verbum
Dei y in mačlationevetcrkviia: cxerce. Omnk enim pra-
teriUam t  vel aucloritatem eiur y qui Ubitima potejiate y-
titur^ui >Yt ait Ap.ojlol.M  a, n on fine caufa ^l.idiumpor-
taty cula tram omnts anirt^a fubdita effe debet , omnk, in~
quamyquiprateraucloritatem huiujmodiphulium. acce-
p eri t,gladio p pribit. liem .Ambroji us ^f\Arma epi-
/lopi lachrym* fnnt.& orationes.~\ltem iUud.Apojloli  *•
[KonVofmctipjos defendentes charijiimi .] quamuus »m~
nibus generahter dicatur-, jjiecialiter tamen p rala t h di-
&um intclligitur,

C. I. ^De eodem.

Vnde Ioannes Papa Vlll.Angeber^AImpera-
tricij excufans loannem ept/copum rima¬
ti eri demilitia^dicit.

N Tmium c  ccitc veretur>& iure formidat contra
profeffionem fuiordinis larculartm militiam cxcr
Cere: terra defendcrc,de prajliis tračtarc, de armis>ter-
rcnz.poreftatis cft..

Httic capiti & fequenti nan e si in Yulqatk prapoji-
tum nomenPalca. Vtruma^tamcn cum dtinceps/equcnti.
palca abelt dplerifq J yeiiiJ}i'f exemplaribu*.

C.. II. C[ Ve eodem.

ltem  Innocentius Papa.

C Vm a Iud:sis,inquit,dominus caperetur, & Petrus
cuiufdaminobedientis atirerrj abfcinderct, ferire
prohibuit: & formaomnium faccrdotum (quoru prior
Crac)ctiam profcipfo ca iacmacarnalia prohibuit,

C. III.. Deeodem . P A L £ A..

[Z/m Ambrofius. ];

N  On A  pila quaruntfcriea. [Nor arma Chrifti mi
lites.] Coadu,srepugnare non nouitfcd dolor, fle.
tus, orationes, lachrymse fueru.nt mi hi arma adutrfus
railites.Talia enim munimenta funt/acerdotis. Aliter
ncc dcbeo,nec polfum refifteredugere autem,& relin
qucrc eccle r iam non loko: feruum Chrifti npncullo
dia eorporalis, fed domini ,puidcntiafepireconfueuic.

Inuinm fruiutcapitii) quodcon (lat duobus dimetrpi
iambickyU»n esiinuentum. Reliqua habentur in/ibro  5.
tpiJiolarumyi>t »ralione contra Auxentium \ quamutohic
*verba aliqi*afuntimvnutata. Kamapud B.Ambrofium
kabtntyt in ffdyea.c.conuenior^-quid er^o turbamini.

Him eiiapi.de hk,quiin beU» y auirixamoritnr,  in con
cjlio T;iburienfi/c .Jlatutum e H.

C. 111 ?. Pr o clerico , qui in bellojAUt ri¬

ta morituYy$ratio vel oblatio.non.
ojjeratur.

Q Vicunq; e  elerieus auc in beJlo,auC in rixa,aut in
gCRCilium ludis morcuus fuerit, neq; in oblatio-
ne,neq; ip oratione pro.co poftuletur;fed in m anus in-
cidaciudicis:fepulcura tamen nonpriuetur.

C«, V. Gradu amtjfo tradantur in mana-

Jierio členu 'voluntarilarmapi¬
ment es.

/^»>cxconciliorToletanoIIir. r-44.de de-
nci 4  arrpa ferentibm.

C -terici,qui in qu^cunq; (editionc /arma volentes
fumprerinc^aMt iumplerunt, reperti, amiiroordi-

«is lui gradu in monafterium pmnitentis 1 tradantur.

1 Ponitenns.]) Sic legitur apitd Anftlrnumy^in
€»dicibu 4  capcihorum editv}y&manufcriptvfy qnxmui 4  in
popertoribHt.editi.anibut .Colunienfibui in margine fita-

3L. Rom.I).  b :  Ia t rd 3 ea.npnpila.. * Rom.12..  c al'
"Krmi/um.  d Potjc.kbro  4. titula  15. e Burcbardui
lib>» 2 .cap.i}i. luop*r.6,cap.}Qd>.  f 4L/nihone.An-
ftUiUtlibre j.cap.iij..

fcriptum^erttnnucv , qnemadmodum antea apitd Gr&~
tianumlepebatur .

C." VI. ^ Proprijgradusamijkene mul-
člentur mili tari a arma clcrici
ferentes.

ltem  ex concilio MeldenfijC.rp.37'

Vicunq; a  ex cieroefle videntur, armamilitada
V^jion fumant } nec nrmati incedat: fed profeflienis
Cus vocabulum religiofis moribus , Sc  religiofo habitu
prabeant. Quod fi contempfcrint, tanquam faerorum
Canonum contemptotes>& ecclefiafticse fan&itatis,p-
fanatorespropri; gradus amiflione muldentur, quia
non pofiunt fimiil Deo &  fa:culo militarc.

2 pars. hhrita refjiondetur. Sacerdoterpropriamitnu
arma arripere non debcnt/cdalios ud arripiendtm ad fp
pre/f9rumdefenfionemyatq l adimmicorum Deioppugna-
tionem ek lic et.h or tari..

C. VII* 1\Pro SarracenkPapaiubetpopu-
lum congregariy<& evs ad lit tur mar
rkoccurrere.

Vnde  Leo IHI .fenbit ludouico ib Au^ufl*.

I Gitur c cumfaepe aduerfa a Sarracenorum partibus
perucniant nuncia,quidam in Romanum porcu Sar
racenos clam,fnrtiueq; venturos efie dicebat. Pro qtio
noitrum congregari prxcepimus populu , maridnuim-

que.adlittusdercendeiedecrenimus, & egrefliluniu>
Roma.

Epijlol* Leonk 1111.ex quibui boCy&duo/eqi / er,ti*
capitapoit accepta.non ertant. InVetu jlwautemPor.tif
cahbut,quod ad h a c capita videtur facerejcpturicunta*
gna A{ ar en »rum clajht ex A fr i ca ad.vafiandam
foi iffe nunciareiuryKi‘apolitanoiy Arna Iph it a  » os, &
tetanes nauibus Hojliam venijjc , vt contra Afarenkp rtj
defcnjienefančh Petriy£r Romana Vrbe dimicaret. Sip.*'
rum princip er L to Papa ad fe vocauerat,&cum ipfisffl*'
ta traBarat. Atq J ipf*prorpuverba  3  quaad hoc Cdf^
p.crAnen.tyfunt hac.  Q^uos benigne in palacioLatcra*
nenfi rulapkns.caufam,pro qua venerant ) inqt»i ric “?‘‘
li autem le ob aliud non venilTe reftati fijnt, n»^» vr {a '
per us Iegi’. urexaratum.Quorum pius Ap^ icusaC
dulus verbis.cure magno excrcitu, & armor.un^ rOClft
Ctu mox ciuitareni Hoftiam p- operauic, on&nC!‘q'> cu J}'
gaudiolufcepit. liliantem videntes fumnaufflP 011 ^
cem,ojiinc' oTcrlaii capcrunt pedes cius. Sumn^usau
tem prsful Miffam in cccIefiaB. Aures celebrauix>° m '

nibusq;corpus Dominicum.tradiJit,atqucoratione«i

peft perceptum corpus fuper eos donauit. Deus,cuui5
dcxtera B.Pttrum ambulantem influČHbus, ncmcrgC

retur, ercxit : coapoftolum eius Paulum tertio nau-

fragantem de p.rofundo pelagi liberauit, exaudi noS’
propitius,& conctdcjvr amborum mcritish<fturo ^ e '
lium tuoruro brachia contra inimicos fanfta? tuz e cc ^
.fi* dimicantia omnipotenti dextcra tua.corroborcn -
tiirj&conualefcantjVt de recepte triumphonome 6*
ftum tuum in cunčtis gčtibus appareatgloriofum.P^
veioaltera poftquam praedi^us Pontifcx rcucrfilSr
a iam przdičlacinita^ejrpfi fcelcratorum focij,
ticipes. (leilicet Agarcni) iuxta littus maris Hofti cn  .
.multis cum nauibus apparuerunt.Prafati autem ho^ 1
nes fuper illos facientcs impetum, omnes fuperauer^
orationibus Apo(lolorum,& fančli Pra*fulis.

)  C. V111.. Vltorpiigregk Papa debet ejfe

pračipuua adiu tor...

Idem  Leo.

S  Čire d  vos oportet, quod nunquam abaliquibu*
noltros homines finimus opprimi: fed> fi ncccfln ^

a BMcbtrdMhb.i iitpM.lHoptr &.cxp.lU.P* n *'
lib.f.cap- '68. b *l.Ltth*ri$ c lnapar.io.cxpp'
Pann.rmMbXcap.iPc  d Ih. par.io.cap.^.Pax«> "

MX.cap.li..  vl|t .

835

Caufa XXIII.

vili a  occurrerit, pr«fenti.iliter vindidamtis qu!a
noftri gregis in omnibus vltores eflc dcbeiiius’, Sc  pfar-
cijtfui adi uto res. *

C* IX. ^Calejere^num a Deo confequitur t
(juipro Cbrijlianornm defenjio -
ne mori tur,

Item exercitni Francortim.

O Mni b  timore,acterroredepofito,contrainimi-
cos fan&a: fidei, & aducrfarios omnium religionu
agere vtiliter ftudete.N.>uit enim omnipotens,fi qnili
bet veftrum morietur.quod pro veritate fidei,&falua-
tione patri«, ac defcnfione Chriftianorum mortuus
eft: Sc  ideo ab co prsmium eadefte confequctur.

C. X. e^Contra Longobardos y prcdbMHa-
driani Pa p* C ar o Im bettnrH
/Ufiepit,,

.Zfm Alcuinus.

H Ortatu, c Sc  precibus Hadriani Roman* vrbise-
pifcopi,exoratus Carolus rcx bellum concra I-on-
gobardos fufcepit: quod prius quidem#: a patre eius,
Stephano Papa fupplicante, cunimagna difficultate
fufceptum eft.

^ S>uod hic refertur ex Jtlcnino  > babetur in "vita,  (£ 7 * j
(-6rolimagni > per  F finardumfiviptUr. In * u.o libro ,
KpApudlHonemproyocc y hovratu legitnr, rogaču*

C,. XI. ludxos no n debemu*perfi^ui,

fed Sarraienos.

Item  Alcxander Papa II. omnibus epifiopvs
HiffanifC,.

D lfpar d  nimirumeft Iudarorum Sc  Sarracenorum
caufa. InilIosc.nim.qui Chriftianosperfcqimrur,
^•'cx vrbibus, &propriis fedibus gellunt, iult£ pugna*
Pirihi vero vbique feruire parati funt.

C.. XII. £)ui crimina-,(jUApotefi emenda-

re^non iarrigit 3 ipfic commitiit,

^»iloannes o&auus Demago  C Ducigloriofo.
pRatirea f  deuotionis tu« ftudium exhortamur,
d- \rcontiamarinosIatrunctiIos,qui fubpr«textu tui
ftomims in Chrifticolas debacchantur, taato vehemen
ll «sacccndaris, quantb illorum prauitate famam tui
flominis obfufcatam fuiffe cognofcis t quoniam licet
Cr cdipoflic.qubd te nolente illi nauigantibus infidien
tu r;tamen,qui a te comprimi pofie dicuntur, nili eos
c °wpefcucris,innoxius non habcbcris.Scriptum quip
Pcefi.- [ Quicrimina, cum £ poteft cmendarc, non
^orrigicjipfc commictit.

C. XIII. Crimen punire prt Deo 3 non e JI

crudcUtai.fi dpietAS.

Item  Hierony raus ad kipari h  m contra Vigi-
lanlium.

T ^gi h  Syromaften * Phinccs, i  aufteritatem
J^Hcli*, ^ lelum Simonis l  Chananai,Petri fe-
J , 5 r itatem, m  Ananiam Sc  Sapphira trucidantis,Pau-
bque conftantiam, qui hJymam n  magum viis Do-
*nui refittenrem «tcrnac«citate damnauit.Non 2  eft
ttudelitas crimina pro Deo punire : fedpietas. Vndc
■ ln  lege o  dicitur:[Sifrater tuus,&amicus,&vxor,
R u *cftin finu tuo.deprauarc te voluerita veritate, lic
a, iustuafupercos,& efFunde fanguinem eorum. ]
lach ^  S y r ° maltt * n 0 B : UU eriin yMiKH.  25; &in c.Z.Ma-
C l f* rtifOtfctrlot/;, pugionem int.tr pr etatur: tertto au~
fin  ;6r# Hfg.c.i8.&' lih. 4..C.  II. bajam , T c lafet tam He-
) Q nu *>lHiAit U/jieJfe ei<h>$ Xoy^r^.

2  ^^ oneft cmdelitas. ] In e di tione Romana legi tur,

a Al,iUit %  b , Pann.I,S,c^o,'  c : Dcufdcdit l. $.
*°fo l0, c-$i,Pan,l.8,c,i2,  d luop.i^.c,  114. Pa»J.S.
f Zo * e al.Hermannt,  f Int p.  10.c. 70. Pan. 1.8.

S  U lutp.io.c. 'jl.Pann.l.Z.c.u. ■

, liMm.i}.  k 4.^.1. 1 | M*tth,lQ.  m *4tt.  5.

^ o VCHf.ll',.

OuaeftV VIII. *”*£**■  83+

non eft crudelitas, proDeopieta«. Irt Lu^dunehfiverb,
non eft crudelitas pro Deo,fed pictas: Ucho tamcn  C/4
tiani mn videtur rcijcicnda.

C. XIIU. ^ jCIutaUminvetirittjiamoitf
licebant , fjujc in natio probibentur.
/Imloannes Chryfoftom »sfuperMatthaum,
h g  mili.1 17. ad c.  4.

O Ccidit a  Phinees b  hominem, &reputatum eft
liliadiuftitiam. Abraham c  vero non foliim ho-
micida,fed etiam parricida (.^uodcette grauius eft)ef-
feaus,magis Ueo,magifqtiecompIacuit.Petnis d  ge-
minum fecit homicidium r fuittamen opusfpirituale,
cjuodfaiSum eft.Non lolaigittir refpiciamus opera,fed
tempus,& caufam, & volunratcni, & perfonarum dif-
ferentiam: &tjiiantaaimqnealia ipfis operibusacci-
derist, diligenti(Iimeinquiramus. Non enim poifu-
mus ad veritatem aliterperuenire.

C. XV. %HeceftitattinJla»tt,etianiinqna-
dfapejimalibn* diebua belin m tni-
re licet.

Item  Nicolaus Papa ad confulta Bitl^arorum,
cap.  46.

S I e nullavrget nccellitas.non folum in cjuadrage-
fimali tempore.fed omnieft a praeliis abftinendum.
Si antem ineuitabilii vrget importunitas, / nccqtia-
dragefimali tempore pro defenfionc ram fua,quam pa-
tria:,feu legum paceniaruni,eft:bdlorumproeuldut>i»
pneparationi parcendum: ne videlicec Deum vidcatur
homo tentare,fi habet quod faciat, Sc  ftiat, ac aliorum
faluti confulerenon procurat, Sc  fanftatreligionis dt-
trimenta non prstcatiet.

C. XVI. 4 T Petem Ananiam^ Sap p turam
' inerepando morit t/adidit.

Item  Grcgorius in dialog.lib.i.c.^O.

P Etrus, jr  quiTabicham moreuam orando/ufcita-
uit, Ananiam, & Sapphiram mentientes mortiin¬
erepando tradidit. Neque enim orafie in eorum extin-
čhone legitur; fed foiummodo culpam, quam perpe-
trauerant, inčrepafle. Conftatergo,quod aliquando
hac ex poteftare,aliquando- vero exhibentur ex poftu-
latione; dum & iitis vitam inerepando abftulit, &  illi
reddiditorando.

C. XVII. ^ Beatui GregorinaqMefdambnr~
taturpvt militet congregentiC^  ««-
tra h ojles ar m a v ir Hit er
p ar en t.

Item Vetoci ma^ijlro n.tlturrn.lib iz.epi ji,ir.
trT h  pridem expreflimusgloria veftrar, quiamili-
V res illuc erant parati veniro: fed quoniam inimi-
cos cogregatos, & huc difeurrere epiftola veftra figni-
iicaucrat, ha:c eos hic caufa tetinim. Nune vero vtile
eft yifum, vt aliquanti illuc milites tranirnittantur,
quosgloria tua admonere, & hortari, vt parati fint ad
laborem , ftudeat: & occafione inuenta cum glorioli*
Hitiš noftris Mauricio,& Vitaliano loqueres&qua;cum
que vobis Deo adiutore pro vtilitate reip.ftattieiiht,
facite: &ft huc, vel adRauennatespartes, nec dicen'
dum Hriulphum / cognouerttisexcurrerc, vos ador-
i locius ita.Itcut virosdecet fortet.laborate: quat<inuj
opinio veftra ex laboris veftriquaIitateampIius in re-
publica Deo auxiliante,proficiat.Ulud tarpen pra qm-
nibusadmoncmus.vtfitnjiliam Maloin, 1  & Adobin,
Vigildt, atque Grullingi, qui cum. gloribfo Manricio
magiftro militum elfe nofeuntur, fine aliqua mora,vel
excufationc relaxes : quatc.nus venientes tlluchomi-

a luo p,io,. c. 6 j. Panntr.l.S ca.iS. i  b Kamer. 25*

C Gen.iz.  d y.lil.*,. -  c lno  p.ip.r. 5 ;. Hana./,8.
c.J 7. f opportrerinM.Jorig.^ /ut.  g
*rlnpl.r\.c.rb.tuop.co.i.k  7. P.<«». /. 8. c.  19. h W: J
errg'l'tlj.l.7.til.i).Anj.l.iJ.c.}0. > i a .Arn.riphnm.

Dii y

835

De n mili Utri &
beli

nes > prsdidi viri cun\ eis fine aIiquo impedimento de-
beaneambulare.

i ejMaloin.] Hac nominafuntrepofita, q.uemadmo-
dum ha.ber.tur in codicibus epijtolarum impyejtpf,&* ma~
nuferiptif. % Antiqua .Aiitpm exf//iplarift Graiiani, & k
VulgAttf,&interfeVstldp bodočo diferepant.

C. XVIII.

Item eiufdcmMaji.ricio f <&pit flUnoMb.il.

. > V . *£*?•«• 'i,; .

S Vppliciter a  gl^riae ve(tr*per filium noftru Vita-
iianpm ,CHm.quo & tra&ctis, & verbo, & fcripto
mandiiuimus.VndeuBio autem di; menfis Iunij Arini
pluts b  hancepiftolam,quamvobis direximus, tranf-
mifie: & ideo reiegentes cim videte,(i in fide fua Sua-
*e«fcs,quam rcip.promifere,perftiterunt: obiidefque
•dignos>de quibui poiTitisconfidere,abeis percipite: &
infupcrcos denuo 1  iaerametis obftringite.reddentes
e is quod loco pignoris iuftuliftis, & fermonibusveftris
eos fanant^s. bi autemmaniteftiflimc cognoueritis,
eos cum Ariulpho de (na fubieftione c  locutos fuifle,
vclcertc obfides ei dedifle ; (icut nos Ariulphiepifto*
la,quam vobis direximus,dubios rcddidit,falubricon-
liUopcrtra&acesjnc in aliquo anima veftra.vel 1  no-
ftra-a< faerimentis grauctur, quidquid vtile rcip.iudi-
jcaueritis.peragite. Sedita faciatgloria vcftra, vt neq;
litaliquid,vnde poflimus ab aduerfariis reprehtndi, d
neq; in quo vtilitas reip. (quod Dominus auerta’t) ne-
gligatur. Pr*tcreagloriofi filij(eftoce folliciti; quia
quantucomperi,hoftis 3 multitudinem habet colle-
dam, & in 4 Marchiadiciturrefidere : &(ihuccur-
fum,Deofibi irato, mittere veluerit, vos loca ipfius
(quantum vos Dominusadiuuerit) deprzdamini; aut
certefculpas, e S  quos mittitis.follicite rcquirant;
ne dolens faiftum ad nos diicurrat.

T ' «]■ Denuo. ] Jbefl hac dtch. i eodicibm tpifleUri*
" txcitjif,&' maiinfcrip tir : tli tamtn invetrtjlit ttiam Gra
tlani, (jr apud ^dnffclmum.

i  Veftra vel. j Hxduxr.tetn.tt fientin cdicibiu
epifiolarum: fedapud jlnftlmum.

; Hoftis .]Iti epijlolirbeati Gregorijptirtim legitur,
hoftem collečtum habet: p hoftis colle&am

habet. ^ipud Aufeimum rt ro e H,  hoftem colle&am
habet.

4  gr Tn Marcliia.] In epijt.tis imprejiit til , Narinas:
ih  mo mitem mannfiripto  cjdifir.Narnia.

5  f Seulpas. JJnpleripjjVttuJhtjfifiit etiam in codi-
aibutB. Gregorijirhp'refiif,&' manuflriptir, legitur,  fcul-t
_ tasltjHXVox etilni apud Paulum Diaconlim,&alteijri.
p 1 tr a flgnifle.it ixplorxlore  j , tj d' rtdt t etiii .turist glej'...

lil regejh e/Um legitur,tjuod B. Gteg.rim ciinbtuThu-
fcix,rt centra Ion gt b.i rdi s atma p Kratiti! , mandatni, gp.
m.iii lan ti [i ul J h pid; a de ceeuil.H oc ergo exemplo , epopr.e-
mtjitf Huftoritatibuf claret, tj rt o d farerdoter  > etfi pr. pri k
■ tiranu armK arripere non debeant, tamen rti /tir, ojuibur
huiujmotli cfjiet .1  cofimrjjjafitnt,p erfitadere, relijuibuf-

. Itb.fi,rt ea ayripiant,fiia auftorrtate ralednt itr.pt r*re.

i 3- P s - "** led ubijciturrUudliičaVai ad Iudouietrm,
pf Carolum k.egtf,

.  C. XIX.  • 1 pr/cepi non debeut militar-ihua ■

. occrrpati zregetijt.

■p Fprehenfibile f  valde'con!iar etTe mWd fubintu-
- '‘'3A.lifti ) dicrndd, maiorenv^aitetribnrtiirm rpiftopo-

1  «■« ril -rs'rtV^-n/4 iiv* TlirtVolm fr  knVb., ;.. -      I 

Decrcri Sccunda Pars.

83^

[Nemo a  militans Deo implieat fe negotlis faculari-
bus. 3  Quod fičrpali milites farculari militi* ftudent;
q iiid ad epifcopos,& milites Chrifti,nifi vt vaceat ora-
tionibus ? b

ItpiftoU  , ex tjHA fumptufH efi hoc capnt>extat Ro* 1 *
in monajleno Dominicanomm, fen p ta Lu konice, Co¬
rel* F^<iibw, cuiusinitiurK  eI?,Crcdimus ex Dei dono,i»
quade Čarajo  , fermonem pr opri c a d ipfum conuertenfi
qucritnr Pontifex,ob tfuajeUm excu fiiiones^hanepra-
cij)HČ,qHA hoeeapuc continetur , nullof epiftoposRorruii*
(idfynodurn 3 quam ip/e hab ere Volebat, mijfosfiiijfi. Pt>'
pterea mutatm esi titulu^j^ui antea crat,  adCarolu*
Impcratorem.

C. XX. ^ In m ort etn cuiusll b eth ominif epi-
ftopi fe mifcere formidet.

Item  Gregorius Papa lib . 7 .epiftoUprima,ad
Sabinianum.

S linmorte Longobardorum me mifcere.voluiflc 1 ®*
hodie Longobardorum gens nec regem, nec duceS;
n^cco ( mip,es ^iberet,atque in fumma confufione td* e . c
diuifa.Sed quiaDeum timeo, in mortem cuiuslibct ^ 0
mi nisme mifcere formido.

J.ccequod t&coLns Papa prohibet epifcopos fccuU^
militi a occupari:nec etiam contra m ari tirno s ptratasf^"
mit t it eos ad pugnam accedcre. SJuomodo ergo Leo P*P*
aduerfus Sarracenos vrbem enredutur , &vt eoi procul*
littorc arccat,populum 'vr.diq, conuocat , &fuorM&b> tfi
rias pr.tfeniialiier rindicat , atque cum Gregorio m" lte
ad armainuitat * Scdnotandum eil, quefdam opif c0 ^.
LeuiticAtantum portione ejfe contcntos :qui->fic ui ,n  ^
forte tantum numerantur , Jic ipfum D cum foh*^ 6
in bareditatem accipiunt , dicentes :  c [ Vomi» 11 *
bdCrediiatis mea.J Hisnibile?{communtcum pti*^ 1 ' ’
feculi> <juia temp orali a pemtus abijciuni, ne torti* ° (  j
fione legibiif Imperatoram cbno.\ij teneantur.  ^
la occajio relinquitur occupationtsfecuUrb mdiCt*  i f ^
cum de decimi* i <*rprimitiis’viuAnt,UmqUAmfifyf ,itfi j t ] li
rtfifin omni regno a terrfnu cXAftionibu* Itberif** 1 '

VtdicereValeant: [Venit  d prmceps huiu*

tarifi lmptriali Oenignitatc immunttatem r*\  /->> C

nebi*non habetquidquam.~]Porro alijfuntj4 Ht>i0 c Ael-

5  lit um vero ia-culi fxc  ulo^jfcun dum qupd Ipriptum eft,

’ a . A» / ibid.  . clS.  b dl.yAr>iulp);us.  ,<j ^ 1 .

fUbdiiione.  d’ nrr.prciiuidi.forig.  c, .alful.as

L w-' ' ni. ■■ Ji,„■ v.

: i. a

t enti decimuf, 0-primitiif,^prjedid, &-ri
la, 6' emi tat er poJUdent ; exijuib:u Caf ari
ta,nifilmptriali bcnignitatcrmmmritatem .
dipromeruerint. Jfutbur a Domino dicitnr.  [

(jute funt Cafaria, C at fari ; &. e\uafunt D
tdem .dpojlolut ['Redih te omnibus de bi ta, ttd tttr
tributum , au r tiiiga l,v e Cii ga l /]

C. XXI. hcelefia Imperatoribtu niuji^
obnoKia. .  .

rude  Ambrofius ad,\larcelHnamf.r.rtm> l ( , r‘nfat

C Onuenior ipfe a comitibus, & tribunis, vt
fieret matura traditio, dieentibus Impei ® 1
mre fuo vti, co qubd in poteftatc eius effent e -
Refpondi,fia mepeccret quodmeum elTct,id £ - '
dom mtum, argčtum meum, ius huiiifmodin ,cl1
non refragaturum; quamquam omnia, qu*' 1 ’^
eiTcnt pauperum : verum ea, qj*3iuin«fiiBb‘'Lti'

tori* potcHati non effe fnbiefta.Sipatrimopi^^j'
tiir,inuadite ;(ičorpus,bccUrram.vultisin v‘ bC

p ere

c !f>

ulris in mortem ?voluptati'clt-mihii f-p.!'
mcvalUbo circumfulionc populorum , necau’ # i>>
nebo Vitam obfccransiredproaltaribus gntins^jii-
labor.Horrcbam quippe animo, edm armatbsa
licam eedefi* occtipandam miflos cognoftete" t
dum bafilicam vir.dicant , aliqua ftrages bcttti i^
pcrniciem tntius vergeret ciuitatis:orabam.n #
Xrbis, vel potiqstotius Italiz bullojupcruiuer p
infra.  aj^Man da tur, t rade bafiiican^h.ac eft-

j’ a' i.fim. z.  b

p d' 14ait.ri.Toa/ 1 , 14 .

■al ir. tliot.i. 2 -.rji- c  ,  V; '}>.
č MaU.li.Rffn.if ' Ji

Caufi XXIII. :  Qitasft. VIII. iit

,& morcfe: ] necfoliim dickij’ Cbfut hic 'colleclrim. cfl ex yarijf UcU eptflohč ud

f-*,.-  M<tr<6:itriHr»j&’ o -Ut iit n ir coritra 'iAtrxenttMth_ ae bafiltci*

kok  traHeiidis^tpiis^ocisnota tu mefl 7  racLučiitpvioribut
'ciutUnibiušju* er urit, &  infra, *tčLix locti mu It a

juritemendata.

, I ^ Deceptu-m ] Ih  originalifittlat bocVerbton

feefuitur,  Nabuthevitcsfuas. "■'■*

2 Si de m e 15. J ^t at ur ttl bič Uifc ^»antjini li»

fuitlexort^iriaii. ‘ 1  i >  • 1

^y h  ^C. XXII*/. ^ V e piiu ex te Atribut ectfefije.
jo l;< rini tri buta.

'*7 & Vrbami s Papa.,

T Wu$u m « |n of? pršiš, pitcante' Petro., inuentft
eft:'qma'<Ir' etterioribuš Uriš I qt’ii'jJ?iilnt,ejj'iWH*
apparent.cccItTui tnbi;tumred<ii:.’ dritCrrt totum

pifcetn ntflus cftdarc, Jed tahtiVmftatdrem yqiiidn p're
eiusinuentuseft,quia noš ccd efiadariTm peratAri ,no
P o n: i fi c .1 l.i s^a p e x, qu 1  in ore capitis ecclefis pra-emi-
net/ubiici počeli regiUus 1 'ftd'farfi ,Vt diširnus , quoi
in ore pifčiš inuenicur.pTO Petro, arDdmino tiariiu-
betur,quia dcexeri&rrbus‘cceTefije , quod eortftituturft

tjiiodverbtim in Deum
uerfus Deum.fed ctiam fataduertus peum.^fan datur,
tratit altana Dei. Vrgemiir igitnr pratceptisrcgahbus:
ledconfifrnamurfciiputrar fenriombus,qua: refpomfit:
fTamquam a  vna ex infipientibus locuta es.JEr fn »-
ratmnt ctnlrd ^uxetitinm.^ Qjiidcrgo  turbarr,ini?vo-
Iens numquam ius b  deferam: coaftus repugnare non
noui, potero dolere, potero flere.potero gemere: ad-
uerfu, arma.niilitfs Gothos quoqtic Iacfirymat mei
meaartnafunt. Taliaenim funt muninienta faccrJo-
tis. Aliter necdcbeo,nec podlim rofifterc,.£?*•/' jkK <»-
ftritu.  f Vtinamcffem fccurus, qu6defplcfialutrcti-
cis minime traderetur : ad palatitim Imperatoris irem
libenter, (i boeebngrueret facerdotisolhcio, vt in pa-
latiomagiscerrarem,qiiam in eccIefia-Scdin conljfto-
rionon reus Chriftusfoleceflafed iudex. Caufam.il-
dei agendam in ecelefiaquisabnuat. Si quis confidjt,
bucveniat. &tH tud. epijltU adMarcel!iu*m.  ^ Alle-
gatur,Imperator! Iičcrc omnia,ipIius e (Te vniuerfa.Re-
Jppndeo. Noli te grauare Imperator, vt putesteinea,
qtii diuinafunt, imperiale aliqnbd ius habere : noli te
cxroIlere , ied (i vis diutiuš imperarc, eflo Deofubdi-
tus.Scriptum cft. c  [QuxDei,Deo;qua:Ca - Iaris,C;e-
fari.] AdImperatorem palatia pertinenr, ad fačerdo-
temeccfe(ia.Publicornm tibi manium ius commifium
eft fion (acrorum.Iterum dicitur, mandaife Imperato-
rem , dfbeo tV ego,vnam-bafilicam habere- Reipon.lt,
non licet ribi illam habere. Quid tibi eum adiiltera?
Adultcraeftenim.qux non eft legi tirno ChriRi coniu-
giocopulata. P/, i« t.uiem orttticne tinirti . 4 uxentium.

^ Nabuthefandlum virnm , polleiforem vinc* fux fci-
rousinterpellatum petitione regia, vt vincam fuam da
ferftbi r«fuccillts vitibus, olus vilciereret, eunrcj; re-
fpondifle, d  [abiie, vt egopatrum meoru tradam hx-
reditatem:]-iegem contriflaturrr effe,ouod-fibiertet
aiicnum iusrelatrone iulla negatum ■ ledmuliebri co-
lilio deceptum, • ntortein agrum vehiffe. Sanduse
tlim Nabuthe viKsfuas vel propriocruoredefendit. Si
ille vineamnon rradiditfuam,nos trademus eccledam
Chnftl. Quid igitur a mefef|)t>nlum eft contunraciter?
Uixicninrconuentus,abfit a me,vt tradam Chrifti hx-
teditatem.Siillepatrum hsreditatem non tradniit, e-
0 tradam Chrifti hsreditatem ? fed & hoc addidi.ab-
't, vt tradam harediratenrPamim , hoc cft, Dion^b;,
S“iin exiliocaufa fidei defunrftus cft,h*reditatem bUA
ftorgijconfefToris,hsreditatem Myrocliš,atqric oni-
nitimretro fidelium epifcopOrum.Re(pondIego,quod
factrdotiseft.Quod Imperatoriseft, faciat Impcratdr.

Pf us eft,vtaninia mihi, quam fidem auferat. &injrx:
•iTributum Cafaris eft,non uegacuV. Ecclefia Deieft:
II*fari vtique non debet adiici: quia ius Caftrris eflV
"en poteft templum Dei. C1, m Imperatoris ho-

Jorifictntia didum nemo poteft negare. Quidcnim
bonorilicentius^uam vt Imperator ecclefia filius elfe
dicatur? Q.uod ciimdicitur, fine pcccatodicitur, tura
Jurrh dicitur. Imperator enim bonus intraecclefiam
'•'.non fupraecclefiam. Bonus enim Imperator qrja:!
r,t  'uxHitim ccclefi*,non refutat. Ttfuprdin cttdtrri  »-
a si de meisaliquid pofceretur,iutrundus,

aut doinus,aut a uruni.au t argenrum, id quod rnei id-'
tl'rITst, reTpondi me libenter otfcrre; tcrnplo Dei ni-'
h>l pofledrctrpere.nec tradereillnd, qu-sd corftodien-
dtim nontradendum accefrerim. Deisde conftilere me
eti.im Imperatoris laluti, quia nrc m-ihi t^pedircdtla-
Ocre.oealliaccipere.Accipiatenim vocemliberi facer
».■lis, Ii vultfibi elfe confultum : rcccdat a Chrilii in-'
--H-plena humilitarisfunt, &,vt arbitror, plena
tflus efu,squem Imperator! deber facerdos.

I

lobibid F>lyč'l. 4 r;/.i5;

*'«- e Mtuh.ii.  4


4. ps. Qudmuis'ifidrnbUtitpa
perialibu* eMittUnibm f:ib.iicit‘‘>idi. 'Nizm\ Cum t/mpgre
flimii cuiiBotum ' jH£j]>ti«r‘fzrn iiriamVfht
rao^ut^ t.zdcm jdmNfb:t fcruituti ctvM.NptbiičkVct,

fdctraNibui  ■ b ft ,; n htff.isi.i p- brnitnftr.iiih,Vinec f>of 7
fejitombtt^nec libcrtdtc Hnd.zrt'tit’r y  D  c miti o c xi)znt pro-
nn>ili,i»(e , 'htbiViiiSfid omnrfhtt tibefos effe operttrt.

c xxm. ■

Vnde  Čdnftantius.&r Cortllans r h/tntiMtAu-
»i tlita m d tthr/iiv. tv i\U'fi\e-.dn nitte.'

I '  N r^ialibet ciuitare.id cjuolibet o p p i do ,y i c d,' č a Iff I -
lo j m ti nicipio, quiču>fujtie voto Ollrlftianf rc ligid-

nis d^meriturn eximii,lrn^bl?fifqMcVlrtiitftJ{>WilmU»
intimanerit,feqirrrat’epefpetu 4 >opi.tur.''Gpiideree'-
nim .Vglbriari ex fide femper volumu^fcieiiješ mx s is
reIigionibu’s,qanAi e»fficiis>Xt Tabore cbrpoi ts, vel ludo
rc nollram remp.centiheri. fGratfinu.s e  qyoq;,Va-
lcntiniainis,& Theodofius decreiienint.dicentes: ] V-
hiueribš quo> conft irerit cuftbdes ecdlefiarurrreffe^v^
fandorum lororum, ač redgiofis oblepuiis deferuire’,
ijiijlius attcotationTs mblcjtiam fiiftinere dccernimuV.
i (^tjipefafor.liiftinianus f  [j 1  sanerniu« res hef vent rabt-
i les eedefias, vel xeriones ,vcl mohafteiia, vil ptnehio..
trophia',vclbrepbotfophia,vel orphahbtrophiave! ge
rontoconria, vcldpijiq;p!iud ra ! e čprifortium cl^fcen-
dentes /?x quplicuqique curialis libcrajicpte, (lug ' n tet.
viuos.fiue ntprtis caula.fi uc in vitim is

hitajdlucratni/irurninlbtiptionibus/iheraseffc^IS: npr-,

ruunes;Iege fcilicet,qua fuper buitrliiio.fi infcri.ptioni-
bus polica eftr in aliis quidem per O" s Intim robur ob-
tinente: in part*autemccdciiaftica , vel aharum do-
niuum,qua; huiulmodi p-.is confertiisdeputatafunt>
ftrum vigorem pictatis intuitu nutig nfe

C. XX.IiII. .«[ Pt dppg  efrfe/ja o o 0. t{Uyter
.... uwagaf*r

pinc  jyi. Parilte.nll.crjnfiil 10

S Pcundjini p .čanonicainautto tta c.... o.con,ftittt-
tioneni domini Itupccatoris I,.i.lo.uici, de r cqc.ia-
lfi.ro agro, X: niapfo, & de manc^is .p.rr.i.ife l ur-.ca-,
piriilis > comiituit, vel fi qu:li.)ct,pjo.'nco Vptdttrrae
aliquidlargirus eeelefia:fueritdedccimi a e'i.rni, ^t |
obUclonious fidelium nullus u'e uquarri pre-hvVero-
rum ali ]uem ccnfum pcrrilue-e . o ir, n.- - . ;i 'ne

a A/a/r.rs. b
ti*.* 1 16 . hlftlj  4 .
I Cvd.lib l.t

. bt/i[ 4 . 3 tx q, n * .—,'i'v tS — ra.

.'14. ’ d af.ffgrr,-'C. .1 t'k  f ‘ I A*
\i.dr rzbr^i^.tdlj,^,  g; . -

2i.ejl-c.175. - ■

Š39

D e rt milit ari
bel/o.

Decreti fecundaPars.

»uiuslibet ordinis, vel dignitatis exinde quidqua fub-
tr:ihat,aut redhibitioncm quamcumqueexigat tem-
paralem. Quod fi fecerit, communione vfque adfatis-
fačlionem priuetur.&regiapoteftatedare 3 cogatur.

Burck*rdt<4,<&‘ Im parA.c.i. tjb.fimile ijteidaam ci-
tant ex cohuUo  'Mtlder.fi, c.i.^trUmidcm Iho  ejcdempur
Sc c. 175,/> o c edem djjert tx concilio Parifienfi,in ijr/ertdc-
turinnouAtum, quod r.unc črtni in eocilio Meldenfi, c.6).

1 ^ Capitulis. ] VideturJignificaricxpKtproximefe-
quent,quod ešllile .i.capituUrinm,  c. 91 .

1  De decimis. ] i» dicio cnpite  < 5 . conciluMelden-
fit,& apudluoncm,c.i 7 $. legitur,  ncqtie de decimis, &
oblatippibus fidelium cuiquam presbytero aliquem
cenlum,&c. ittotamcnc,^6.h abel vi Gratianuf.

5  ^ Dare cogatur.] In concilio csf,  hocemendare le¬
gali ter cogatur./«« tamenft Grntuinur. BurcbetrdHfre-
rt hnbet Untnm vfifo adverb .priuetur.

C. XXV.

Dem ex concilio Vuormacienfi, <r c. po.

S Ancicum b  eft, vt vnicuicj; ecdefia vnus manfus
integerabfque vilo feruicio attribuatur: & presby
teri in eosconftitutinon de decimis ,nequedeobla-
tionibus fidelium,non de domibus,neque de arriis, vel
de hortisiuxta ecclefiam pofit s, ncque de praferipto
manfo aliquod feruitium faciant prxter ecclefialticu,
Etfi»liquidamplius habuerint,inde maioribus c fuis
debitum feruitium impepdant.

^ Mb e JI cap m hocd pltrifi}-yetufliftxcmpLtribm,hx-
betur tamen lotitindicahe.

Hinc datur intcUifi,quod de hic, qn*impcriali benefi-
cit,Vel d anibnih bet pro benefieto fopHltnra ccclefia pof-
fidet, notUttuiuri , nifi epifiepi, tene<itHra\lrUi*. De hit
vcrt,qM* dqnibnilibet enterit,y ehittomm donntionibiu
icccperil ,principtbn* confitetA debet obficquia,yt g^etn-

nun til perfolutit trihtitci , &*conHocAlo ex*rcitn‘cHm eic
profitifinlnr adcajlra. Sficod umen boe ipfitmnonfine
confiitfu Rjmani Pontifii iofitrt debet.

C. XXVI. ^ Mb/lj.anclonlatt Homani Pen-
tifituad comtt.anm epifiepiproficifiti
n on audeant.

Vnde  Gelalius Papa f.lpidie tpificept.
p, V® d  aulu,quaremeritaterefcribis,Rauennam
V^tc parareproficifci, cum canones euidenter pra:-
cipia[ic,nullum omninopomificum.nili nobis anre vi-
lis,atqucconfultis,adcomitatu deberecotendere 1  ?
Quemadmodum tibiputas licere, quod nonlicet; ni-
fi, quod hocofficio carere feftinas, quo his exeelfibus
te oftendis indignum ?

I Cotuenderc. ] ^ InPo!yc*rpo hxc fetjiiuntur.
Quodcdm longiui vclaetate.vei honore pontificis Pi-
ftorienfisjLuccnfis&Fefulanus nuper monftrenturfe-
ei(Te;tu qui paucorum dicrum fungi faccrdotio vidc'
ris,quemadmodum, &c.

C. XXVII. Mbfcfometropoliunicenfilie,
yel prouincialinm cptfioporum adlm-
peratorem epijiopi non
.ptr^ant.

7/emexcončilio Antiočheno, e  c.tr.

I C 1  / q u i * 5 6 * * tpifcopus,autpn.sbyter,velomnisom-
iJ nino, qui eft fub ecdeliallica regula copftirutus,
prxtcr conl)lium,vcl littcras eortim epifcoporum , qui
funt intra prouinciam, & maximb metropolitani ad
Imperatorem perrcxerit:huncabdičan,Sr eiici non fo-
lum decommunionedcbere , led etianvpropriadigni-
tatepriuaridteernimus £ iamquammoleftuni,S:im-

a fxt.de eenfibtu.c.fir.eilttm.  b Cxpitnl.l.t.c.qt.
Btmll;\c.jl:lMep;r.cft.&p;l6.cSl*)i.  c nl.finieri-
im.^ter* leBie. d iAnf.1.6 c.  ti 8 . Deufiledit hb.i.c.
59.P#/yc /1e h ih *4quifirttn.c 71.  f Jtnf.
i.6.(.H4..Bttr.l.l.c.tjy r lxe p.6.c.lČ9.  g dbejltib eiig.

840

portumira imperialibu* aoribus contra ccclcfiaftiu
conftituta.

Rsprebinduntur * e/£« GallicAni epiJUpt a KicoUt*
(pHomam ^Apoftolica aučioritate C 9 ntemptdt potiMarmt
fcqui elegerant, quAm jtpeloltco c»ntyecln fefe reprtfin-
turent. £)udmquayn preficifce/ites comitatsmpoffHvtin*
telii^ijnon fccuti Imperativem  > W armufibiauxilienUrfi
fed ipfum cum exercitu fuo quotidiant 4  orationibu-iVo
commendent. Iti quo cafu aučboritasilla Sardicenfisco*’
cilij loqui\idetuy: in cuiuf ottaua capite  Ofius epift»fM
dixtffc legi tur.

C. XXVIII. Xlpi a  rtligiofis Im p trAt o -

ribici "pečati epi/cepi non fuerint^ad
corrittatum non p rojitif-
Cantur.

S I b  vobis,fratrcschari{fimi,pUcet ; ,decernitejnc€'
pifcopiadcomitatum c  acccdant,nifi forci hi,
arcligiofislmpcratorib 9  i velinuitati,vcl vocatifuc-
rint. Sed quoniam tepe contingit } vt ad mifericordiam
ecclefia: confugianc,qui iniuriam patiuntur, & quip^ c
cances,in exilium, vel in infulas damnantur, auc certi
quamcumquc fententiam rufcipiunc : ideo fubucnicn'
dum eft his, & fine dubitacione eis eft pcccnda perCC-
clefiam indulgentia. . \

Hoc capitulum fere ijfdem vtrbti habetur in colltfli**
ne Jjidori , & codice canonutn , ntcltnge diferepat fi fi*'
ttntiagrtti canonis.

1  ^Areligiofislmperatorib.] Horumlocoin ctti*'
flione IJidori,igr codice canonu legitur-,  religioh Imp cr*'
toris littcris, item.jjgrace ync^£K 7 Vf ecr*i v '

Xecc{r*T&' i t uvv tctorS tfctut&Mt 11 '

TU-icO&oiTO,  .

Licct ergo p rala tis ecclefia exemplo beati Gre^  ®
ah ImptratoribMSPclquibuslibtt duiibut defenfiontrftfi'
dehbuspofiulare. Iicet etiam cum bealo Leone  C
hbet adfpi defenfionem contra aduerfartos fanBaf * 11
*viriliter adUartari , atque a d v im infideimm proctU* 1 *
dam quofa excitare. hjfufionem vero fangHinifnnlhff*
Ji »poru m JU a,V el lmperatoru autioritateinipttrdre l> eff t
C. XXIX. ^ Sacerdotes ibi Canfentififtfi e ‘
ri iudicespebi iureiurando indulgtn-
tia promittitur.

Vnde  in Toletano concilio 4.^ c.}odcgitur.

$.  q  Aepe / principes contra quoshbct maicfta £1 *
ps O ob,noxios facerdotibus negotia fuacommitt l i nt ‘
Quia g  vero Chnitoad minifteriu ^alutisclcSii» n^,
ibi conlentiant regibus iicri iudices, vbi iurciuran«
fupplicij indulgentia promirtitu.r, non vbi difcrimi& lS
fententia prseparatur. Si quis ergo racerdotuuUO>|'
tra hoccommunc confultum difcullbr in aliejnsp cfl '
culis cxtiterit, fit rcus ctfufi fanguinis apud Chrift^ni#
& apud ecclefiam perdat proprium gradum.

C. XXX. ^>i ion debenta^itareludiciunt
f*ngui>iw,quifaeramenta Domt-
ni trati ant.

ltemcx  concilio Toletano it.c. 6 .

H  Is, h  a quibus Domini faeramenta q

funtjiudicium fanguinis agitare non liccr. ^
magnopere talibus i  exccffibusprohibendunicit- ^
indifcrcts praeliuriptionis motibus agitaci, autq u ^
mortcpl.cctendum eft, fententia propria iu-Jicarcp 1 ^
fumantjauc truncationes quibusbbct perlonisp c ^ (fl

inferant,autinferendaspra!cipiant Quod fiq u ilq l) . ^

nrTfcnmrum. autin ecclenae '

immemorhorum prazceptorum, autin ccclefi* I

.

rooc.T07rthr.  d Sup.ead.ytf
f Burch.il.  f.149^ r

Sup.ead.reprehenjibile.  b Anf.l.b cj 1^[

lyc.l. 4. tit.  17.

dem . c Sup.ead.igitur.  - .. ., .

6. c. 111, £ ltquiaf*ierdot(fi>orrg.  h

nit.ctiO.  i al.tAlt4exccjfusprohiienduf.Bnnb.'

20 iJuop.^CA.;i)- 0 '0

s+i Caufa XXIIII. Quaft. VIII. linrhirecici. ^ S 42

mili š, atirin quil>usliberperfonis taleaJiquidfecerit,
concefli ordinis  honorepriuetur, & Iocofub perpetuo
auoijue damhationis teneatur ergaftulo religatus.Cui
tamen comm«nioexc»inti ex hacvita non cit negan-
chpropterDomini mifericordia ; qui a  r.onvukpec-
cacoris mortem,fed vt conuertatur,& viuat.

Cateri etiam abfq. y  indici ali aubloritate membrorum
tYKncat;*Hes,&domorum incendia facere profribentur.
C. XXXI. ^'Membradetruncansctomosin-
cendens^ab/f iudici ali auHoritat e ex-
'communicetur.

Vhde  in decretis Eutvchiani Papae.

S I b  quis membrorum truncationes, aut domorum
iacedia fecerit,fiuc c  facere iu<Terit,autfacientic6
fenfcrit,quoufque de hisvnicuiquelcgalkcr>&amica-
bilitercoram epifcopo ciuitatis, alii$quc ciuibusnon
emendauerit,ab ecciefia fe pnuacum agnofcat. Si vero
poft d  fccundam,& temam conuentionem cunda, in
quib.argukur,non emendauerit>tancj,ethmcus>& pu-
blicanus ab omili Chriftianoru collegio e  feparetur.

6.  ps. De iniendiarii* quoq 3  Tnnocentiusiečundiis
9nymn.erfi.li  f c oncilio y c.i%.generali ter con (lil n it diccns.
C. X X X H. ^ Domosincendensgratia,vcl
odio alicuiexcommunicetur.

P Kflimam fiquidem,& depopulatricem, & horrenda
incendiarioru malitianratidoritate Dei, & bcato-
fUm apoftelorum Petri Sc  Pauli omnino deteftamur,
& interdicimusi^/ttjJv*. fr Si quis ergo poit huius no*
prohibirionis promulgationem malo Audio, iiue
pto odio* fine pro vindida ignem appofuerit vel appo-
^fecerit, aut appoficofibus con (lihim > vel auxilmm
kieuter tribuerit,excomniunicetur: & fi mortuusfuc-
^ tncendiariov,Chriftranorii careat (ep nl tura ;  n ec ab-
loiuatur.nifipriusdamno^ciii intulit fecundumfacul-
Jatemfuam refardo,iuret fe vlccriusignem non appo-
^urum.Pccniccntia autem ci detur, vtHicrofoIymis>
ai,t ln  Hilpania in fcruitio Bei per anniirn integrfi per-
‘incat. il qui<; autem archiepifcopus, vel epifcopus
^chl. t j(pue r it, damnum rellituat, & per annum ab
^aoepifccpali abftineat. Sane regibus, &'principi-
J ls , 7 'cicnd* iuftitiae facultatem,confukis ej i *copis,&
c biepifcopis,non negam us.

C. XX X I TI. Homicida 'etilnipuhlicam
funClionem non h aber. s. ali quem. o c-
ci dit y  -cel debili tat.

‘ lian  Auguftintis in libro de cini tat e D ei t
^icumq; «  percutitmalos in eoquod malifunr,

> caufam interfedionis, minifter Bei
1 ver o fine nliqua puhlica adminilfrationc ma-
li^^^facrilegi^&aduUerum, periurum , vel qucm-
br isd C l ,mino,um  i^rfecerit.auctruncauerit, vel mc-
e kilitaueric, velut homicida, iudicabitur>& tan-
r ' Us  qtian«& non fibia Deo concefiam poteftatem


1 'parc non timuit.

**<rP*rs bitim capitulivfifcadVerf  Qui ver b.cita-
^ V™ rnalos. ex Commentamt S. Hi ero-
\ f ^ e<, brele/n,vbi etiam hab e tur.

^ ^ babet caufam.] Supra ead. q.  j. qui malos. &
/ 1 er °nymum J &ingloffd ordinariat Pannormia y
* H irh^ rrt  P aKJ0  r - rT 4 legi tur,  habetvafa. Jt.xponun-
P  k ^^telitverba,  Vnufqnifque vas interfe-
ifedapud&urcbardum, lavnem eadem

^"Z^urvtdpudGratianum.

Z***;  P* hinutttm, Jimnl btmiiiem Vulr.trtmt,
vp inr^^mortmufuerit^Mu corum hemiutlij rcx-

0  b v tly.l. 6 .tit.\y.&MrchA.ii.i.]Q.lM

/.j' f I , c v  tir] Buri h.  d Mah.iS  e *t.co>./br-
" ‘■»"‘••K' Omenilf«b lu^ente 1L c.iS.P*„ n .

XXXIIII. Sipluresetntra vnnm ri-

xentUY > qnapcena qnifque eovum
f eri at ur.

'Bc^hititaJlatntume&in  concilioapud Vermerias.

S I a  quatuor,autquinquehomines,feuetiam plu-
res contra vnum hominem tixari fuerint, & ab his
vulneratus,mortuus fuerit,quicumque eorum plagam
ci  impofuit, fecundum ftatuta canontrm 3  vt homicida
iudicetur: reliquiauteuiV qui eum impugnabant, vo-
lentes e um interficere, fimiliterpcenitcant. Qiii vero
neceum impugnabant, necvulnerabnmr, neeconfilio,
nccauxilio cooperacores fueruntj fedrantum adfue-
runt,cxtra noxam fint,

- - --- 1 ----

C A V S A XX 1 III.

Pridam epifcoptu in hrtrefim lapftu aliquot
de face/dotibu* fui<f officio priuauit y  &fen -
tentia. excomunicationbsnotamt.PoHmor¬
jem de hareji accufatus damnatur  > & fe-
’ ~quacer ettu cum omni f amili a fua.
a m qut*ritur , a n lapfkc in harejim pofiitali-
quoy officio prinare 3 velfenientia notare.

Sccundot an poil mortem ahqtuf poji it excomumcari.
tertio.an pro peccato alicuin* tota.familiafit excom-
mnnicanda .

Hup

q:

Q_V AE S T I O I.
y§dautem ab b*retico aliquis deponi,aut cx-
communicari non pojiit , facileprobatur. Om~
nif enim bareticu-s ant iam damnatam bare-
firn f';quitu r , ant n ouam lonf.ngit, Sfui Ver 0
L brejim iam damnatam fequitur y etH4 damnationtf fe par
ticipem facit.

V r nde cum d.chatui4 abfq^ fjnodali au Bori tat e ab <A-
poflohco fe damnatum qucr tre tur , contra  Gelaiius/b'*-
bit , dicen r .

C- L ^ JJu? in iam damnatam barefim labi-
tnr 3 eius damnationtf /e p ar tici¬
pem faat.

j a  Chatius non eftfadusinuentornouicrroris,fed

Aveterisimitator: atque ideo nonerat neccfla-
rium,vt aduerfus euni nouafententia pr odi ret, fed an-
tiquatanrummodo renouaretur. Fadus fum itaque
executor veteris conilituti , non promulgaror noui.
Quicumq; enim in harefim femeldamnatara labitur,
cius damnatione feipfum inuoluic.

Senter.tLi hitim capi tul. eil eadem cum fententia ca-
pitMpaulop 'oitfcquenttf 3 tdcjh \cki2iiuto.quainnt4Verba
diferepeut.

C. II. ^ H.on eTf retraftandum , quod femel
Jjnodmjlatuit contravnamquam-
quehxrefim.

Idem  Gelafius in epijUU ad cpifcopos D ar dani a;.

*« r Aiores b  noftri diuina mfpiratione cemente«
iV-L leceifario pr*caucrunt vt quod contra vnam-
quamq; Harefiir. coada femel fynodu$ pro ndei c  c6-
munione, Sc  veritate cacholica atoue Apodolica pro-
rnulgafiet, non finerent notiis pufthajc re*r »datiomb.
mutilari: ne prauis occado praeberccur,qua‘ medicina-
iiccr fuerant ftatuta 3  pullandi, ledaučtore cuiushbet
infadi sr.acpariter errore damnato, fufficerc iud:cauc-
runt, vt qlu^.1ui^ alrquandohuius crroris Communica¬
tor exifterett principali lententia damnat<o »is eius ef-
fet obdridus. gninfra.  Sic Saoellium da«mmit fy-
nodus : ncc fuic neceife, vc eius fedatores p>»dea dam-
narentur, fiiigulas viritim fynodos celebranr fed pro
trnore conftiturionisanticiu* cundos, ,.;U ve. praui-
ta:is iHius, vel commnnionis extite t p ' ticipes, vni-

tii o  7 ,

Butci .1.6 c.^z.iuop.iOiCa.  *7Q t
c aP.fide;

843 Decreti Secunda Pars. 844

uerfalis ecclefia duxic a  cfTe refutandos. SicArium,
Hunomium, MacedoniumjNcdoriud^nodus fcmel gc-
ilacondenans,vlterius adnouacccilia venirc no fiuit.
C. III. % Kon vitra tn eumprocedere opor-
tetini in harejim damnatam rccidit.
ltem  FelixPapa.

ij * Chatius b  non fuit noui,vcI proprij inucncor
IJkerroris, vcineum nouafcitaprodircnt; c  feda- J
lično facinori lua communionc fc mifcuit. Itaquc ne- j
cefie eft, vt in illam rccidcrct iufta lance fentcntiam, j
quamcum fuis fucccfibribus per couenientiam * fy-
nodalcm fufccperat audor crroris.

q Polycarpu* lib.i.tit. 16. citat ex Gelafio, apudquem
babe tur in commonitorio ad Faujlum.

i «|y Conucnicntiam. ] Sic invetujlif etiam Gratiani
exemplaribus, gr recentioribus editiosubu* conciliorum.
bi antiquioribu* vero conciliorum  > gr epiJloUrum P on ti-
ficnrn editionibus legitur,  conniuenciam.

Si trgo epifctp us illet n harefim iam damnatam Up fot
ešl,antiqua excomunicatione darnnatu*,aUos damnare no
Pot trat. Excomunicatu* .n. ali os excomunicare non valet.
C. lili. q[ Excommunicatusaliumtxcom-
mu ni car e nonpoteŠl.

Vnde  Alexander fecundus firibitValeriano
epifiopo mariyri.  *

A Vdiuimus, d  quod Hcnricus>Rauennas didusar-
ckiepifcopns, vifns fitte cxcommunicare. Verum,
quia cxcommunicatus rc excommunicare non potnic,
Apoftolicaaudoritate te, tuofque abfolacndo > man-
damus cxindc nunquam curarc.

1 qjMartyri ] Mpudluonem  e/l, Guillchno Marcio-
ni. In vetujlis Graiiani txemplaribu* legitur,  martyr fen
martur, vt videatur hocnontinefignificarivoluiffe, čutu*
tcciefi* ejfet epif.opm.ln quibufdam vero tar.tnm  ejl,Va-
lcriano cpifcopo*

Sin autem  1 ex corde fuo tiouam harefim c$nfinxerit,
ex quo talia pradicare ccepit, neminem damnare potuit:
quta ntcpoteil detjcere qutmquamiam projlratu*. lipan
ki nam^velfoluendipoteilasvtri *, non falfis facerdoti-
bu*d Dominoiradita efi.ApofioUsenimdi farm, [d^uo-
rum  C remiferiti*peccata,grc.]prAmiJu.[Mccipite Spi¬
ti tumfitnclum,]vt cuidenter cunElit ofiendtret eum, qui
SpiritnmfanHum non habet,peccata nonpojfe tenere,vel
remittere.Porro Spiritnm fancdum nemo , nifi intra eccle-
fiam accipit: quia gripfam v nit at em per gratiam facit.

Vade non nifi congregati* in Vnum dicium ešl:  [ *dcci-
fite Spiritnm fančium:  j n ec nifi fup tr congregatos in v-
&n die Pentecojlef £ defiendit S p ir it us fknchtt. Sicutan-
tem extra ccclcfiam non accipitnr , ita extra oam nihil0-
peratnr. Cnm ergo,ficnt ^dpojlolusait>SpiritM  g po-
finlet , a Špiritu* impctret,extra ecclefia necpojlnUre fa-
ctt,nec impetrare.T^nde Dominusdi cl h  rus->  [ 4 ^« o dc n n  h
petieriti*i&c.~\pr<cmifit.£Si dno ex Vobi* confenferintfn-
perterram ex omni re,&c.']& iterum.fVbi dtto, Vel tre s
congregati fuerintin nomine meo ,ibi ego fnmmmedia
torum : "jnimirnm cunftis oflendens , fe non habitarem
tordibu* cornm , qni fnperbia JingnUritatem fequuti , d
corpori* Chrifli compagefemetipfos abrumpunt. In qni-
busanlem Chrijlu4 non habitat , in en Špiritu* mentium
Jciffurat refitgiens locum non habet.Cum trge peccata di-
mittere , vcltenere,excommunicare , vclreconciliare opu*
fit Špiritu* fantU,&vir tu* Chrifli: apparet > quod hi, qui
extra ecclefiam funt,necligarepojfunt,ntcfolucre,nec re-
conciliando ecclefiajlicAcommunioni reddere, nec excom-
municando.eiu* ficietatepriuare,qua ipfi harefi,velfihif
mate potluti,fwe fententia notati,penitu* car ere proban-
tur. Vnde, cum omnibus difiipuli*parem Ugandi, atque

0. al.dixit.  L) Polyc.Li.tit.i6.  c al.procede -
rent.  d hiop.i^.c.^j.Pann. l.f.c.itf.  c loan.zo,
f jill.i.  g Rjm.S.  h Matih.lS.

foluendi poteflatem Dominus daret, Petropn omnibiu,
Črpra omnibus claues regnt cceloru ft da tu rum pr trni Jih
dicens : [Tibi * dabo claues regniccdorum.^Sluicur.tptt
ergo ab vnitate ecclefta{quaperPetrum intelit g/ tur) fut-
nt alienu*, execrarepoteši, confecrare non valet:  exc«w*
municationi*, vel rcconciliationi*poteftatem non habtt.
Vnde Mpoftolus,  b C um fornicatorcm Corinthium exco*
municandum feriberet, ait:  [ Ego quidem abfins corpore,
prafens autem piritu,iam lud.cauivt prafens, e um, q*i
fic operatu* esl, in nomine Domini nojlri lefu Chrifli,con-
^regatisvobi*, gr meo fpiritu, cumvirtute Domini nojlri
lefu Chrijtitradere huiuftnodi hominem Jdtanain intt-
ritum carnis.J In quo formam excommunicationis oflen-
dcHS,d$cuit,>ton ntfifidelem,&d fidehnotandum.ln no-
miuenamqut Domini,atque eiusvirtute cooperante ,no»
mfi fidclif aliquidoperarivalet: cum nemopojiitilictrt,
[Dominus  c lefu*,nifi in Špiritu fantlo.] ltem cum Vt-
minus  d prohtbeata^niom comediextra catholicamtc-
clefiam,qui profefiionefideiab ea funt ali eni,ab tinsfar-
ticipatione-,quamfuoarbitrio reltquerunt, non rtpeuu*-
tur, fed abirc permittuntur: ficut illi,qui audientes , ptf-
fi  c manducauerift* čarnem filij homini*, gr btbentif
eius fitnguinetn ,g>c.2 dixtrunt : £ Durus eft hicJerino,
g* quispoteši euno audire  f ] at ^ ita abierunt retrorfunt,
no rcpuifitfedabirepermijii.Hincetid Mpojlolus,  f cul*
de excommunicddii a^eret,pr*mifit:  [57 qutf frater,&c.)
De infidelibu* aute fuppofuit dicens:  [ 'Eos,quiforisfit*h
Dominus iudicxbit.~\De hi*autt,qui nit us funt, nohti M'
dicium comifit.SicutautČ ex eo,quod Mpojlolus ait,[Fr*’
ter,] gr ** hts,qu* de fidehbus, gr infidelibusfupptfiih
apparet non nifi fidelem excomunicandum,ita exto,q*i*
fidclibus fantu hoc firibitur, vel potius, quia ficut idr,
benedicit ,maior eH eo , cui benediiitur :ita <jui ex offivf
maledic:t,maior efi eo,cui maledicitur, liquido conjl** tu,
quiab inie^ritate catholicafidci recedit^aledkendi,^
benediceniipotefiatem mimme habere. CatboTicun^jf
vtpotefe fupertore,maledicere non Valet: in alienu  4P fj
tanqua tnjibi *qualem ,fententiam dare non poteši. Hat
aut,quA de hasreticis, atr^fihifrnatici*, velexčomunicatu
diila funt,videlicet,quod Ugandi, V el foluendi
»on habeant, multorum aučloritatibu*prob** tttr ' .

1 ^Sinautem.] Kon defuerunt ,qui credevtnthat
quoq. ejfe Mex*ndrt.Sedapudluonem,gri»Pannon***
non haientur: grinvetujiis Gratiani codicibushietp*
nota, quafilet apponi v er bi* Gratiani. Et efifitundut*
membrum diuifionis in ipfo qu*Jlioni* principi* 1
tiano propofita: omninoq l  gr jlylus, grqua dicuntur,*
idconfirmar.dumconcununt.

1  qf Spirituspo£i\i\ct.]VerbaipfitJlpoft^jf unt ^ C l

Similitcr autem & Spiritusadiuuatinfirmkatemno'

dram. Nam quid orennis, ficutoporeet, nclcimuJ. j*
ipfe Spiritus poftulat pro nobis gcmitibusinenarr^*
Uhus.lnglojfa autem interlinean ad turu Itcuntfl****
bafequentia,  Spiritus impetret. ^ ^

C. V. % Kon foluitur,velligatur,nifiquo<fsudt'

rita* beati Petrifoluerit, velligauerit.

„ 4 st enim  Leo Papa ferm.\.iu anniuerfario fu**!i H
ti oni*, gr firm.2. de nat ali Mpofiolorunt.

M Anet g  ergo Petri priuilegium , vrbicui * 1 !’* 6  »
ipfius rertur arquitateiudicium: necnimiaj .
feueritas, vel remiflio, vbi nihil erit ligatum, nini
lutum,nifi bcatus Pctrus,aut foluerit, aut ligaue

C. VI. ^ ln p erfonaPetri,Ugandi gr foluen¬
di ecclefia potefiatemaccepit.

DemAugukmusfuperloanncm,tračf.$o.adc.in

Vodcunque h  ligaueris fuper terram , erit%

W tum & in ccclo.jSi hoc Petro tantum didui^

^ - £

a Matth.iG.  b i.Cor.$.
c lbidem. f J .Cor.$.  g

lyc.l.j.tit.l.Matth.\6 ,

i.Cor.n.  d H* 1 '’

m.,: h  ■"

»«»


845 Caufa XXIIIL Ouaeft. I. Ex “T«£££ ,B * of " H<*

nonhocfacit ccclcfia, Si autč in ecclefia fit (vtiq;qua:
in rerraligantur, in cceloligenrur, & qu* foluuntur in
terra, foluanturin coclo : quiacnm ex6municareccre-
fia,in ccclo ligatur excomunicatns:cum reconciiiatec-
clcfia,incoelofaluitnrreccmciliatus,)Si ergo hocin ec-
fia fit,Petrus, quiido claues accepit, ecclefiam fanSam
fignificauit.Si in Petri perlona fignificati funt in eccle¬
fia boni, in Iudat j>fonalignificati funt in ecclefia mali.
C. VII. q:Sn!*merit» firmm,n»nnKntjxa>H
turbatur alienit.

Item  Ambrofius xd c  ;. Iuc/t.

N  On a  turbatitr nauis, quse Petrum habet: tur-
battir illa,qu* ludarn habet. Etfi mul ta illic difei-
pulorummerita nauigabant,tameneamadhucperfi-
dia proditoris agitabat. In vtraque Petrus: fed qui fuis
»eritisfirmuselljturbaturalienis. Caueamus igitur
pcrfidutrijCaueamus proditorem: ne per vnum fluSue-
musplurimi. Prgo non turbaturhxcna«is,in qua pru-
dentianaiugabat,abeftperfidia,fides afpirat. i  Quč~
admodum enim turbaripoterat, cui praeratis, in quo
eft ecclefia firmainentum ? Ulic ergo turbario,vbi me¬
dica fides: hicfccuriras, vbiperfefta dileftio. Denique
etfialiisimperatur, vt laxent reria fua, foli tamen Pe¬
tro dicitur. c [Ducinaltum] boe eft, in profundum
difputationum. Quidenim tam altum, qudm altitudi-
nem diuitiarum videre, fcire Dei filiuna, & profcfiione
diuina generationis a(l'umcre,qua licet meus ncqueat
humana plene rationisinueftigationc comprchende-
re,fidei tamen plenitudo complečiitur.

%  1» plerifque vetnjlu efl t ant um , Item Ambrofius.
i>i'enl^,ttititxtimatUicb.ttar,  fuper Marcnm.

C. VIII. Solus Petrus accepit mundatKm,
vt bamo piftem caperet.

Idem ibidtm pAulo inferiut.

E  St d  alind e Apuftolicu pifcandi genus:quo ge-
nerefolum Petrum pifcari dominus iubet, dicens:
Witte f  h»mu,& eu pifce qui primus arccdctit,tolle,]
C. IX. r  \'h/A< perturbati« d trAmite .Apt-
ftolirjfčdi* retrahat, cjua:  omnes heert-
faTemper dcjirnxtt.

Item  I.ucius Papa epifctptf GaMa,&

A Rc&a g  ergo fidc ,& Apoftolico tramite propter
vilam perfecutionem h  noliterccedere)fcicntes,
*l'ionia iuxta Saluatorisfcntentiam, beati i  funt,qui
P c tfecutionem patiuntur propter iuftitiam Hac eft A-
poliolorum viua traditio: hac vera charitas, qua pra-
j'candaeft,&pracipui diligenda acfouenda,atqncfi-
|! * l, tialiterab omnibus tenenda: hac fan&a, & Apofto-
' c >mater omnium ecclefiaru Chrilli ecclefia: quaper
,'tomnipotentis gratiam a tramite Apoftolrca tradi
,l<) nisnunquam errafieprobatur: nec hareticis noui-
' Jt ibusdeprauata fuccubit: fed,vt in Cxordio normam
* < h'ichri(iiana percepit ab auftoribns fuis Apoflolo-
t>,rn  ChriftiprincipibuSjillibata finetenus mauet.

C, X. ^ fides Poman.t eedefu-e emntm hx~
reftm de(lruxit-,nul/amfouet.
toto  SixtusPapa 11. a d Gr At um epifcopHm,epift.t.
Emor ^ fnm,mefub illiusnomineecclefiapra-
J - V I (idere , cuius a domino Icfu Chrifto eftconfcdio
?  orificata: & cuius fides nullam / h«crcfim vnquam
® l “t,fcdomncj q uidem hacrtfes deftruit.Ineelligo au-
mihi alicer nondicerc, qmtm vc omnes conatus
°s ci ca u far,in qua vniuerralis eedefiar falus infefta-
tur ."npendam.

* Pelpc.l j.tit.i, *An/iU,f.cA.y?.  b Al./'nperat.

* ■ttcjMitt/i.ič.  d £ JI&A/iudJ  e Pelyc.tbid.

p’ / to*tth.t6.- % Polpe.Li.

(  *lptrt«rbAtiontm.  i U*n.y.ftlixA epif. Mar-

“ I. ti AtkanAfiuM.  k -^»/V.I.r.jd.ps/v./.!.

fattit y Jtd,.

C. Xr. hdtrejibitf Rimala fuceu-

buit ecclefut.

Itfnt  Hufebius Papa eptfcopitTbufii *, epiji.^.

I N fede Apoftolica extra maculam fempereft cath®-
licaferuatareligio.

C. XII. f{om/tn*mrefcrdturecclejiam,

fjuetiej rttiofidei"ventilatur.

Item  Innocentius Papa epifcopt*concilij Mi-
ltHit/tni y epifi. 26.

a Voties a  fidei ratio ventiIatur,arbrtror omnes
fratres , & coepifcopos noftros non nifi ad Petru,
id cit, fui nominis, 6c  honoris authorem referre debe-
rc(veluti nune retulit veftra dileftio :)quod per totum
mundum podit ccdefiis omnibus in commune ,pdedc.
C. XIII. Chrijlt/tnA rtUfitnii \tlum J{o-

ecclefi a  pr* cateris babntt.

Item  Tulius Papa ad epifcopos orientales, epift.i.

O Fficij b  noftriconliderationenoncftnobisdif-
fimulare,non eft tacere libertas, c  quibusmaior
cunftis Chrirtian* religionis *clus ineumbit.

C. XIIII. lAboru-m ora non tiraet fidcx y
quam Romana commeadat
ecelefiA .

Item  Hieronymus*d Damafumin expofiii*~
ne Symbolt.

H  A ec d  eft fides,Papa beatiflimc, quain ecclefia ca
tholica didicimuS)quamquc femper tenuimus > &
tenemus :mqua ii minus perite,autparum cautcfortc
aliquid pofitum eft, emendarieupimus a te, qui Petri
ik  fidem,& fedem tenes. Sin autem haec noftra confef- x
lio Apoftolatus tui iudicio comprobatur,qtiicumqi me
culparc e  voluerit,feimperitum, vc! maleuolum) vel
etiam non catholicum,non f  me h^retieum compro-
babit. Item.  ^ Sanfta 1  Romana ecclcfta,qua: femper
immaculaca manfit, & domino prouidente ,& bearo
Petro Apoftoloopcm ferentein fucuro manebit, fine
vila hacreticorum infulcatione firma,& immobilisom¬
ili tempore perfiftet.

i Sanfta. ] Hac  V id en tur fumpta ex epifiola Marci
PapA ad oAthanafium-, fedalio modo aptata. Kamapvd
illum posl ali* y usedam Ji c le ^itur,  Non , vt nos aliq«iid
(iniftrum veftra ex parte arbitremur: fed nos & vos, il-
losq; abfque vila in pofterum titubatione vnum fen-
tire optarcmiu i A fanftaRomana ecclefia, quae fem¬
per inamaculata manfit,& domino prouidente, & bea-
to Petro Apftolo opem ferente, in futuro manebit line
vila haereticorum infultationc firma,& immobilis Om¬
ni tempore perfiftet.

C. X V. ^ ^Aliud y qudm Romana ecclefia neq }
fentire y neAjdscere permittitur .

Item  Marcellus Papa vniuerfis epifcopis per
tAtttio c h ra m confli tu tis y  ep ifl.i.

R Ogamus g  vos fratres , vt non aliud doccatisj ne-
quc fentiatis, quam quod abeato Petro Apoftolo,

& rcliquis Apoftolis,& patrib 9  accepiftis. Ab illo enim
primo inftrufti eftis. Ideo non oportet vos proprium
derelinquere patrcm,& alioš fequi.Ipfc enim caput eft
totiusecclefi*: cuiaitDominus, [Tu h  es Petrus, &
fuper Hanc petram »dificabo ecclefiam meam, &e.]
Eius enim fcilc* pnmitus apud vos fuit: quar poftea,iu-
bentedomino,Romam translataeft:cui,adminiculan-
te grati^diuina^odiema prafidemus dtc. Nec ab eius
difpofitionc vos deuiare oportet: ad quam cunfta ma-
iora cccclefiaftiea negotia y  diuina dirponente gratia,
iuda funt refi^rri: vt abca regulariter difponantur,d
qua fumpfere principa. Si vero veftra Antiocbcna / ,

a Polyjbid.A.A>ifeLl.i.c.l7.<&l. 2.1.54. b Jtnf.l'  •

I. c.}8. c al. lih er um.  d Poly.ibid.  e al: ma^
culare,  f alfe d baretieum.  g Polj.i.i. tit»  15.

/ 5 /./. t.rrf.15. b Matth.lS«.^

S 47  Decreti Secunda Pars. 848

qua: olim prima erat,Romanz ceflit fedi,aulla efti^ua
eius non lit fubie&a ditioni.

51  ln hoc capite alieyua funt &• addita ,grinfnumlo-
cumrepituta exoriginali.GloJJd autem adverbum,opoc-
tet ,facile tranfponi poteft.

C. X VI. \A[exandnnx:ecclefite d Romana
di (fen tir e non Ueet.

ltem  Leo PapaViofcoro cpifcoptt ^ 4 lexandritto,
epip.7j.xl.S1.

C Vm x  beatiflimusPctrus Apoftololicum iado-
mino acceperir principatum, & Romanaecclelia
in eius permaneat inftitutis, nefaseftcrcdere, qd r fan-
&us dilcipuluseiusMarcus, qui Alexa*drinam primus
ecclelia gubernauic,ahisreg.ulis traditionum 1  fua-
rum decreta formauerit: cum line dubio de eodč fon-
te gratiat vnus fpiritusFueric &dlfcipuli, &■ magiflri:
nec aliud ordinatus tradere potuent, quam quod ab
ordinatorc fufcepit.

J Traditionum. ] Sic eft emen datum ex duobur^e-
tuftie Gratianicodicibut,^l/ifelme,(ep. originaliipfo. Jln-
tea legebatur ,aliis regulis, & traditionibus fuadecreta
firmauerit,

C. XVII. Prefefi e A efi.cf dei ...urar, ete-

ram Romana Abfnd.lt ecclejid,
ltem  Ambrelius in commentarijr xd c.  12. Luca y
lib.io.c. tl.

S I c Petrusvolenspercuflitaurem,docuit quodau-
rem habere infpecie non debetent, quam in mini-
fterio d  nonhaberent. Sedbonusdomitius&ipfire-
funditauditum : fecundtlmprophetica e  difladcmo-
ftrans & ipfos.fi •onuerKmtur > po(Tefanari, qui in paf-
fione domini vnlnerari funt: eo quod omne peccatum
fidei f  myfteriis abluatur. Tollit g  ergo Petrusau-
rem. QuarePetrus? Quia ipfeeft, qui accepit claues
regniccelorum. Ule enim condemnat, qui&: abroluif:
quomam ligandi,& foluendi idem adeptus eft potefta-
tem. Tollitaucem male audicntis, tollit autem gladio
fpiritali aurem interisrem male intelligentis. Cauea-
mus,necui tollaturauricula.dum h  legiturpafllodo
mini. Siaddiuinitatcm eiusreferimus infirmitate cor-
poreac paflionis, exciditur auricula, & exciditur a Pe¬
tro : qui nen palfuseft Chriftum prophetam teftimari:
fed Dei filium docuit fideli confcllione fignari.

a' Citabatur antea ex Gregorio y  Apnd 7 n e m mn eft in-
ventu m.

C. XVIII. <([ T.xtra vnitatem  /it n če A tccleJiA
S pirit ur fxn ciur non accipitur.

ItemC yprianus in I iaCI.ua  deVnitate ecclefia.

L Oquitur i  Dominus ad Petrum : [F.go 1^  dico ti¬
hi, inquit, quia tu es Petrus, & fuper iftam petram
sdificabo eccleliam meam. ] Super vnumedificatec-
clefiam : Se  niumuis Apoftolis omnibus poft refurre-
fiionem fuam.parem poteftatem tribuat,& dicat :[Si-
eut l  milit me pater, ik  ego mitto vos. Accipite Spiti-
tum fandlum,]tamen vt vnitatem manifeftaret.vnita-
tiseiublem originem ab vno incipicntem fua auflori-
tate difpofuit. Hoc erant vtique Se  castcii Apoftoli, qd*
fuit & Petrus.pari coniorrio pratditi, Se  bonoris & po-
teftatis. Sed cxordium ab vnitate moficifcitur: vt ec¬
clelia vna monltrerur: quam vnam eccleliam ctiam in
Cantico canticorum Spiritus fanSu., ex perlona domi
ni delignat.&dicit: m  [ Vna eftcolumba mea,perfc-
čta mea: vna eft matri fua,elečta genitrici fua?. ] Hanc
ecclelia: vnitatt m ■ qui non tenet.tenere fe lidem ere
dic ? Quicccle('*renititur,& reliftit, in ecclelia fe c(Te
ConfiditrQuando & beatu. apoftolus Paulus hoc ulem

a jte fl t.ca  10. b al.^lpcflolun. c lpan.\t.
d myfleno.J<trtg. e ffa.'. 5. f a / in rninip.enofi-
dei.  g Stati.16.  h abeH abovtg.  1 Omttlun-
tpra/iijuorreeba.  k M.ui.16.  1  ds.40. m Cant.6.

doceat, & faeramentum vnitatis oftendir, dicens: [ V-
num a  corpus,&vnus Spiritus: vnafpes vocationis •
veftrz. Vnus dominus,vnafides,vmim baptifnia, vnns
Dcus. ] Quam vnitatem tenere firmiter, & vindicare
debemus,maxime epifcopi,quiineccle(iaprilidemus:
vt cpifcopatum ipfum vnum ,atquc indiuifum probe-
m us.Nemo fraternitatem mendacio fallat tncmofidei
veritatem perfida b  pracuaricationecortunipat. f E-
pifcopatus vnus eft: cuius afingulis in folidum parste-
netur. Ecclelia vna eft) qu* in mulritudinem latius in-
cremento fcecunditatis extenditur : quonsodo folis
m ul ti radij, fed lunien vrni : Se  rami artoris muhi. fed
roburvnum tenaci radice fundatum : Se  cum defonte
vno riui piurimi deS«unt,numerolitas licet diffufavi-
deaturexundantis copia largitate: vnitastamen(er-
uatur in origine.Auelle radium folis a corpore.diuilio-
nem lucis vnitas non capit. Abarbore c  frangeraniš:
fruftus germinare non poterit. A fonteprrcidcrimii
prsecifns arefcet. Sic Se  ecclelia dominiluceptrfufape r
orbem totum radios fuos porrigit: vnum tamen lumtn
eft,quodvbique diffunditur, nec vnitas corporis hp 4 '

ratur. Ramos fuos in vniucrfam terrani copiavberta'

tisextendit : profluentes largiter riuos latius panda:
vnnm tamen caputeft, & origo vna, Se  vna matere«
farcunditatis fuccellibus copiola d  Itlms foetu naft*"
mur jillius lačle nutrimur : (piritu eius animamur-^'
dulterari non poteft fponfaChrifti: incorruptaefti"
pudica. Vnam donnim nouit: vnius cubiculifan^ 11 *"
tem caftopudore cuftodir.

1 ^ Vnitatem ^Sluafeejuunturvft^aiverf.  O? 3 "
io.addita funt ex originali: ex quo alta etiam
& emc/idata funt.

C. XIX. tlon habetVcum pAtrem.vmtttf.
ftltf ca Ufa reiinnueni rnilatem.

Idem i bi dem pan lo inftriuf.  , .

a  Lienus e  eft, profanus eft, hoftiseft :habere' 3
A non poteft Deum patrem, qui ecclefiam no «'■ ».
betmatrero. Iteminf-a.  ^ Dominusenimcu« 11 ' e
puliš fuis vnanimitatem fuaderet,&
inquit,vobis, quoniam fi duobus > cxvobi sc ° nU  ,; n .
rit in nerra,de omnire,quamcunque petierift^ 01 '
get vobisapatremeo, qui in catlis eft. Vbicii® 1 ! 1 C  #l))
fucrint duo, ant tres collefli in nomineme«) C S°
eis fum,] oftendens non multitudini, fedvna nim .' t(!(
deprecantium plurimuna tribni. [Si duobus,i«'! 111 ^:
vobisconuenerit in terra;] vnanimitatempriusP^lj
concordiam pacisantc praimifit : vt conueni« 11 ’^;
fidclitcr,&firmi ter, docuit. Qwoniodo autem
cum aliqno conuenire,cuicum corporeipfno {CC ' ()( lo
&  cum vniuerfa fraternitate non conueniti > Q. u01 ''„(1
polfuntduo, auctresin nomine Chrifli collig*
conftat a Chriflo,St ab eius fcuangelio fepararii ^

I ^1 Si duobus. ] Sic Itgiturin «eU v e tufa b e * ( jij
priatii coiiubns , hic , & alivs leCH,vbih*C

fententia ajjer/nr. lnfulgutu iumni esl ,
Gratitnum.Si  duo cx vobis cfmucncrinc.

C. XX. LigATtdi foluendin$n

tejtatem 3 qui mitatem pacw cutht-
licAnon habet.

ltem  Auguftinus hb/ojeptimo de b*ftifnw { '

o:

Mnibus ^ cofidcracis puto mc nop
aiios icae(Tt* in domoDri,vtipfi etiam
domus Dci,qu* d'citur b  tdifiqarifuper P etr ^y
vnica i  columbu appcllatur, qu* fponfa pulc 1  pil'
macufa,& ragj,& hortis conclufus, fons ^gnatu
reu< aquae vtu* . paradi us cum fru^u pomoru* /

a Ipl ef.  4- b at. perfid a c pa^.J’
d alrlortefc.  e Rs/y .tbid.Mfl-S.c.l.  f *

- Jtnfcl. i.  S- cap.  5. Polje, t-  7 - !■ h M

Cant.  4


%  49

Caufa XXIIIL

domus etiam elautt a  accepit, aepoteftatem foluen-
di & ligandi.Hanc domu m liquis corripientem, corri-
gent«rpq; con tempferit, [fit b  tibi,inquit,ficut ethni
cus,&publicanus.]Dehacdoraodicitur, c  [Domiac
dileii dccorem domus tu*, & loctim habitationis glo¬
rij tu{.]8c[Qui d habitarefacit vnaniraesin domo.]
&[Iocundatus * fumin his,qus di&afunt mihi,i« do
mum Dominiibimus.]&[Beati, / qui habitant in do
motua Domine : in fircula faeculomm laudabunt te.]
Antea &hoc, l^fetjuent caput tribnebantnrHie-
rtnjme, qnemadmtditm ti!Ani apud Anfel. & in Polje.
C, XXI, c Variti eriminayariiefkntpoe-
nie afficienda.

Idem libroftcundo,cepitefexto.

N Oc afferamus ftateras g  dololas,vbi appenda-
mus qued voluirms,& quontodo volumuspro ar-
bitrio noftro,dicentes, hec graue, hocleue eft: fed af-
fcramusdiuinam ftateram de fcripturisfan&is,tanqua
dethefauris Dominki«, &in lila, qHidfitgrauiws,ap-
pendamus: immo non appendamus,fcda Domino ap-
penfa recognofcamuj. Tempore illo, quo Dominus
priora deliš.! receneibus pccnarumexemplis cauenda
monftraait, b  & idoliim fabricarum , atq; adoratum
eft, &propheticus liber ira regij contemptoris inče ti¬
fus , Sc fchifma tentatum : St  idololatria gladio punita
cft,exuftio libri bellica ca:de, Sc  peregrina cnptiuitate,
fchifma hiatu terrar, fepultis au&orib. viuis, Sc  arterij
coeleftiigneconfiiniptis Quis iam dubitauerithocelfe
fceleratius commirtum, quod eft grauius vindicatum ?
C, XXII, bxfolaecclefiafacrificinm Do-

minne At tip it.

Ittm  Gregorius in  1 moralibne,hb.^yc.6.
f~\  Via ^ ex Iblaecclelia catholica veritas confpici
v^tur,apud fe e(Tc locu Dominus perhibet, de quo
videatur.In petra Moyfes l  ponitur.vt Dei fpcciem m
eotempletur: quia, nifi quis fideifoliditatem tenuerit,
diuinam prat entiam non cognofcir. Dequa(oIiditate
Dominusdicit, n  [Supcrliacpetram *dificabo,&c.]
tfrfufrt.  ^fSolaquippe eft,perquam facrificium Do-
minus libenrer accipiar: foIa,qu* pro errantibus fidu-
tialicerintercedat. Vndectiam de agni hoftia Domi-
®usprarcepit,dicens: o  [tn vna domo comedctur: ncc
tfferetis de carnibuseius foras.] In vna namque domo
agnus comeditur: quia in vna catholica ecclefia, vera
hoftia redemptoris immolatur. Decuiuscarnibusdi-
*inalex p  eiferriforasprohibet:quiafan&um tj  da-
'icanibusvetat. Sola eft, in quo bornim fruftneseper-
a gitur: vnde &  mercedem r denarij'non nifj qui in-
tf avineam laborauerunt.acceperunt. Sola cft,qu£ in-
bafcpoficos validacharitatiscompagecuftodit, Vnde
^aqua s  diluuij arcam quidemad fublimiora fuftu-
“3  lomnes autem,q uos extra arcam inuenit, extinxit.
C. XXIII. C Hon exhibetfidem Cbrijle ,
tj ni corptu cine difierpit.

Itcm  Ambroiius ih oratione fttnebri de obi-
tit fratrbr.

A Duocanit t  ad fcCyprianus 1  epifčopum Saty-
rum,ncc vilam veram putauit, nifi ver* fideigra-
:  ptrciindatusque ex eo eft, vtrum nam de epifco
J l!  tatholicise(ret,hoceft, fi cum Romana ccdefiacon
■!' n iret. tt forte ad id locorum in fchilmate tegio.nis
tu ll| secclcfia erat.Iucifer enim fed noftra comunione
»J^tmporis diuiferat: Se  quamquam pro fide exu-

c n b Matt.16.  c P/kl.l$. d Pfal.67.

f P/rf/.8;. g Prou.  n. Ofes  12. Amos 2 .
oj x od.]i.Hicr.7 > 6.'N.urn.\6.  i Et ^Aug.ftr. iSi.de tem
k jlnfl.lc.tjd.Polj.l.J. tit.).  1 Ixtd.  jj.
p ‘'ffitcitm.  n Ma/r.id. o txod.  iz. p nl.iuf-
’■ q Mott. 7. r Mar/.20. s Gr«.7. t *inf.l.

\e.


T txcomMUntcttre bttretiii ti r A
1. n.npoflitnt.

laflet, & fidei fuas reliqui(Tet hsred«, non putauit ta-
men fidem cfleinfchifmate. Nam etfifidemcrgaDei
tencrent,tamenerga Deiecclefiam non tenebant.cu-
iuspatiebantur velut quofdara artus diuidi.&mem-
bralacerari. Htenim cum propter ecdefiam Cbriftus
paflus fit, Sc  corpus Chrifti ecclefia fit, non videtur aW
his exhiberi Chrifto fides,i quibus euacuatur paffio e-
ius,eorpusque diftrahitur. Itaque quamuis gratiE fce-
nus 1  teneret,&metnercttantinominisdebitorna-
uigare,tamen eo tranlire maluit, vbi tutb poffet exoI-
uere. Iudicabat enim diuin* folutionis 3 gratiami«
effeft:u,acfideefle, quam quia n  ftatim vbiprimum
copia liberior ecclefia fuit, implere non diftulit, Dei
gratiam & accepitdefideratam, & leruauitacceptam.

1 ar Cyprianus.] . 4 p i'd ii ..J m b roju: m , .Acitlinn
lepitnr,  Aduocauitad fecpifcopu Satyru s.Narnct enim
vdmbrojine Saiyrum fratrcmfltum.cum in Sardininmap-
pnlilfet,xd/i epifčopum H.trduml'oca(fe, vtfciretIucife-
rtanuf ne t an catboliciu ejjet . Sed ob  ^ lojfam> & eum , 'jut
cafimfcripfit.non ejl mnlatnm.

2 «[ fernuv. J.v ».'ta Icgebaturfoe&us. I{tjhtulum eft
exxlir]t<etvetuji0 cxempUribto,originali, caierifcol-
leciertbiii.

5 a' Solutionis.]/« ali tl ut! mann/lripM,  lile n p u d S.
. Ambrifium, {pcattros coUeBorts legitnr,  diuins fidn-
tionem grati x.Sed obglojfam non ejl tmendatum , operet
pretinm fnerit integum .Arnbrtir locnmperlegere.

C. XXIII!. aj Etiam eorporeab eo receden-
dum eft.tjttifidem Chrifitnon habet.
ltem  Beda fuper tpifiolam loanniefecundam,
lapmico.

O Mnis, b  quirccedit, & non permanct in došri-
naChrifti,Deum nonhabet Quipermanetindo-
firina Chrifti,hic Sc  p a trem, & lili um habct.Si quis ve¬
nit ad vos,Sc  hanc dodtrinam non aftert.nolite recipe-
reeumindomum: ncc Aueeidiieritis. Qui enim di¬
cit illi,Aue,communicatciusmalignisopcribus.] H*c
loannes de Ičhifinaticis , fiue hareticis deteftandis:
quE verbisdocuit,etia fa<ftisexhibuit, r ^ Narrat d
enim de illoaudicoriliius fandillimus, & martyrfor-
tiffimus Polycarpus,Smyrnarorum antiftcs,quod tem¬
pore quodam,cum apudEphefum balneaslauandigra
tia fuifietingreftus,& vidilfet ibi Cerinthum,exilicrit
continuo,&dilčefferitnon lotus, dicens,Fugiamus
hinc, ne Sc  balneseiplatcorruant, in quibus Ceriinhus
lauatinimicusveritatis. Idem etiam PoIycarpus Mar-
cioni aliquandocum oecurriftet, dicenti fibi, agnofcis
nos ?relpondit,agnofcoprirsogenitum Satan*.

C. XXV. fj. Profan ur cit, e.rtra ea lejiam bra¬
ti Petri ainum comedere tcr.tans.
ltem  Hieronymus adUamafum.

a Voniam e  vetufto * oriensinterfepopulorum
furorecollifusindifciflam f  Domini tunicam,Sc
deiupertextam per frufta difcerpit, & Chrifti vilicam
vulpes exrerminant, vt interlacus contritos ,qui non
habent aquam,difficifc,vbi fons g  fignatusi & hortuj
illeconclufusfit, pollit intclligi, ideo mihi cathcdram
Petri,& fidem Apoliolico b  ore laudatam cenfui con
fulendam,indenuncmc* animE poftulatis cibtim,vH-
deolim Chrifti veftimenta fufcepi. Nequeverbtanta
vaftitaselementi liquentis, Sc  interiacenslongitudo
terrarum me a pretiofe margaritEpotuitinqBifitione
prokiberc.Vbicumq; i  fuerit corpus, illnccongregan
turaquil*.Prolligatoa fobole malapatrimonio,apud
vos folos incorrupta patrum feruatur hareditas. Ibi
cefpite terra fmcundo Dominici feminis puritatem

a tjuidem.~]orig.  b 2.I0.1.  c al.exercuit.  d lree-
n,eusl.\.ca.t,.P.nfebiiul.j^.ca.u r .  c Jlnfell.i.ca.  64.
Pc/jr. /. 7. Utu.  4. f loan.  19. g Cant.l.Hier.l.
h tfom.i.  i ibid.  24. k Matt.if.

Ee

'TSttfST*  Decreti Secunda Pars.

251

centeno frudu refert:hicobrutafulcis£rumentain lo-
li;*m,auenasque degenerant. Nam in Occidente fol iu-
ftiticeoritur: in oriente autem Lucifer a  ille,quice-
ciderat,fuprafyderapofuit thronum fuum Vos b  e-
ilis lux mundijvos fal terra»,vos aurea vafa, c Sc  argen
tea : hic teftacea vafa vel lignea , virga 2  ferrea, & x-
terno ©periunturincendio. Quamquam igicur cui me
terreat magnitudo ; inuitat'tamen humanitas. A facer-
docevidima d  falutem, a paftore praelidium ouis fla-
gito. Fatifcat e inuidiaRomaniculminis,receda^am-
bicio. Gu-mfuecefTorepifcatoris, Sc  difcipulo crucis lo-
<q.uor,Egx;>nuIlum pratmium , / nldChridnm fequens,
beacitudini tua?,id ed,cathedr* Petri cčmunione con-
focior. Super g  illam perram »dificacam ecclefiam
fcio. Quicsnque h  extra hanc domum agnum comc-
derit, profanus eft. Si quis in arca Noe i  non fuerit,
peribic regnante diluuio. Et quiapro meis facinoribus
adeam fclitudinem commigraui, qu£eSyriam iundo
Barbaria* fine determinat, \  nec podumfandum Do
mmi,tot interiacentibus fpatii$,a landimonia fua fem
per expecere:ideo hic collegas tuos Aegyptios confef
fbres fequoe, &- fub onerariis nauibus parna nauicula
dehtefco.Non noui Vitalem: Mdetium refpuo: igno-
roPauliruina.Quicunque / tecum non colligit , lpar-
git: hoceft>quiChridinoneft,Ant:ichrrd:i eft.

1 Vetufto. } ^intea legebutur^  vetus. Emendatum
e ji ex o ri« in a  //, quon iamglo (jam hi lomi nas conuent t.

2 ^ Virga ferrea. ] ^cApud B. Hieronimu m legitur ,
Virgam ferream, Sc  $ternum opperiuntur incendium.
Sed ob glojftm non eft emendatum: qua etiam cunja fuit,
sht alujuot uhis Iocps  fatis rifum fuerit indicare in mar-
gjne leclionem ipfam originali 4 .

C> X X V L q\ Hareticorum confortia d ca-
th o ličit funt fugi en da.

H e m  Ambrofius/V/ commentariji ad j.c.luca.

O  V je m  dignior domus Apodolica* pr«edicationi$
ingrcdu,quamfandaecclefia ? a ut quis praderen
dns magis omnibus videtur efTe,quam Chriftus? qui n
ptdes fuis laaare confueuit hofpitibus, Sc  quofcunque
fua receperir domo , pollutis non patitur habitare vc-
fligiis,ft'! macu!ofos,licer vita?prioi i ;>i n re!iquum ra¬
men dignatur mundare o  proceffus ? Hic eh igirur
folus, quem nemo defcrere debet, nemo mutare : cui
benedicitur: p  [Domine adquem ibimus ? verba vi¬
ta? arernar habes,# nos credimus. ] Vides executorcm
cadefiium pra?ccptorum,qm cuoniam non matauic ho
fpitium,ca?ledis confortium habitacionis q  emei uit ?
Fides igitur in primi* ecclefis qu;erenda mandatarin
qua , d ChriAus habitator fit, haud dubie fic legenda..
Sin vero populus perfidus,aut pT^cepcor hstreticus de-
formet habitacu!um,vitanda hcrecicorum comnuinio,
fugienda fynagoga cenfetur, excutiendtis pedum pul-
tiis: ne fatifcentibus perfidi* fterilis flccitatibus , can-
quam humi arido , arenofo^ue mentis tu* vefligiurn
polhiatur. Nam ficur corporeasinfii mitatcs populi fi-
delis fiifcipere in fellebet Euangeli/ pradic-ator, Sc  tan.
quampropriis inania gelia puiiien comparanda ai!e-
uare, atqueabolerc veliigiis , iuxta quodfcriptum eft,
£c£uis r  infirmarur, & egorton infirmor ?}ica qua
cdecclefia, q 11« fidem refpuat , nee Apodolic* pradi-
cationis fundamenta poffideat s ne quamlabcm perfi-
di* podit afpergere, deferenda cfh <L«od Apolfofus
quoq; eui<ienrer afferuit, dičens- s  [Harreticum ho-
minem poftvnam, ficfecundam correptionem, deuita.

a F/i.14. K c Z.Tim.l.  d ričti/nam

fulutisd\orig . c Vacejpit.*] vera leiho.  f primum.~\
tri*,  g $ 4 att.i 6 C‘  h hxod.n.  i Cen.  7. k a L
sUfterminat. ] Matt : i2.  m Jdrfl.^.c.l^-Volj.l.^ tit.
ylt. r\\ loav.v\.  o ?nutare.~\orig.  p Jo .6  q al.
CV.fcciCAtionif.Ptly,l.j,tttrj.y.  r 2.Cbr,n. s ;adTit.}.

852

C. XXVII. ^ Krcpcccatisfoluhtieccsleftere -
gnum in gredi potef \ qui abvnitate ec-
clefire esl diuifij..

Item  Beda a fuper Tvfatthaumin h amili a defeftt
^Apojolomm Petri , & Pauli^ad c.iyMatt.

O Vicunque b  ab vnitate fidei, vel focietatis Petri
apoftoli quolibet modo femetipfos fegreganr, ta*
lesnecvinculispeccatorum abloluij»ec lanuampof-
funt regnicceleilis ingredi.

C. XXVIII. ] \on fufcipiirn tur eorum faerifi -
cia^uorumfides reprobatur,<& rita.

Item  Hi e ro ny m u s in jlmos prophetam,ad c:  5.

Q Di, c Sc  proieci feftiuitates vcftras, & non capiS
odorem ccctuum vettrorum. Qjiod fi attuleritis
mihiholocauftomata, Sc  munera vedra non accipiam,
& votapinguium vellrorum no rcfpiciam.] ^[Oclit d
autem Deus, Sc  non folum odit, fed Sc  proiecit feftiui-
tateseorum, 1  quinon celebrant fediuitatesDci, fed
fuas.#* po&pauca*  Odide 2  autcm, &proiicere, &
non odorari,humana loquitur limilitudine,vtnosat-
fedum Dei nodris fermonibus cognofcamus. Et fi ob-
tulerint holocauda, vc videantur iciunarc, dareelee-
mofynas,pudicitiam polliceri(qua: holocauda funt ve¬
ra, )no ea fufcipit Dom in us : nec dignatur afpiccrepin-
guilTimas hodias eorum. Non enim facrificioruin ma-
gnitudinem , fed olferentlum merita , caufasquediiu"
dicat. ^ Vnde Sc  vidua, qua in tluangelio e  in čorbo-
nam duo minuta miferat,omnibus a Saluatoreprafef'
tur: quia Dominus non ea,quar offcruniur, fed voifin-
tateni refpicit offerentiutn;

1  flff Eorunn]/w cimentarijš BiHieronyrflihic>quim-
admoditm & a lij s lo as hm us cap it is funt aliquotYcr(H
interpofita SedJtto bodočo habetvt Gr ati anus.

2  «r[ Odide. 3 dnte hacrerbaapudB. HieronyMHrti

<&• lu o ne m ant e cedit.c,odit ju pral.q A .

C. XXIX.  ^ bi c ha rit as non esl, ibi fidefi
rti tu ftitia iocum non habet.

Item  Aiigudmui deftfrmoncDominiir. ntottr

tc,hb.  i, c-,y, -

V  Bi Fana fides non ed, non poted ctfč

uidtis exddc viuit. Neque fchifmarici aiiq u1u l '
bi ex id a merc.edc promitcant: quia fimilitcr,vcA
ritas n c n eft,- non poted eflfc iuftitia. Diledio g  enim
prox;.mi m a luni non ope.ratur; quam fi haberentjn 011
dilaniarent corpus Chridiiquod ed ecclefia-
C. X X X. <5T .A fidc ret edhiS , Špiritu*per-
fe el to nem amitiit.

Item Lunoctntius Papa ad. j 4 le,xardrnr>h

tptiJ.  18 .

M /Vererici, h  ciim a Hde catholicadefciuerutir^
fedionem Spiritus,quam acceperantjaFriifetu 11 ^
C. X..X X J.. ^ Smeri offcij  * pote jate j>t~
n it us carent haretici.

Item  Cyprianus % 1 a^nofiliofatutem-, lib.l*
epiftola fexta.

D ldicimus i  omnes omninahareticos,&fcb'‘ n1  ^
ticos nil habere potedatis.ac iuris. Proptef;^ 0 ^
Nouatunus nec debet, nec pote d excipi,quo min l P
quoq: cxtraecclcliam conddehs, Sc  contra paccni)-
drledionem Chtidi faciens inrer aduerfarios
chriftos computetur. <&pautopoil.  Ecclcfiavnae ^
qure vna & intus efle>& roris non poted, Si enim
Nouatianum cd,apud Cornelhim no fuit.Si verbap*
Coj-nehusn fuit,qui Fabiano.epdcopo lcgitima° r
natione fuccedit, Sc  quem praeter facerdotijhono^

a Ibi tl*ITu ird.  b c

JLmos  5.“ d 1.

e Mxrc.ii.  f g - M-

b Jlnf.l.n.cJz.Volj-l.TJ't'5-  1

4 12, c. 41. P, 7-*V. S- D m. ] trii  y( j#

8 SJ

Caufa XXIIII.

marcyrio qiioq;Dominusg1oriti. auit, Nouarunus in
ecclefia non eft, neccpifcopuscomputaripoteft,qui
Euangelica,& Apoftolicatratlitioneconreiripta,nemi-
»ifucceHens, a feipfio ortus a  eft. Habcre namq;, aut
tenere ecclefiam nullo modopoteft , qui ordin.rrusin
ecclefia non eft. fanta poji.  QuoJ b  verbeurr,-
dem,qnem & nos, Deum patrem.eunidcni filium Chri
ftttrn, eumdem Spiritum fanftum noffe dicuntur.nee
liocadiunare cales poceft. &infia.  «ilmien’mus c  in
talifacinore non folum duces,& au&oresftcd etia par-
ticipespoenisdeftinari, nifi a communione malorum (e
feparaucrint,pra:cipientc pcr Moyfem Domino, !k  di-
cente. d  [Separamini a tabernaculis hominum ifto-
rum durilTimorum : & nolite tangere abomi.ibus,quae
funt cis-. nc fimulpercatis in pcccatis corum.]Ecquod
comminatus per Moyfem Dominus fueratiiinpletiit.vt
qnifqui$feaChore,S: Dathan, S: Abiron non leparaf-
fct .penas ftatim pro impiaeommunione perfolueret.
Quo exemploofteuditur &  proba tur,obnoxios omncs
&culpi,& pttnar faturos, qui <c  fchiimaticis contrap-
poiitos, &  facerdotes irrcligioAtcmeritatc mifcue-
rint: ftcutetiain per Oiee e  piophetain Spiritiis lan-
ftus teftatur.S: dicit: [Sacrificiaeoi um, tamo t uam pa-
nis Iučlus: omncs, qui manducant ca, contaminabun-
tur,]docens fcilicet, & oftcndens omncs omninocum
auftonbus fnpplicioconiungi, qui fucrint eorum pec-
cato contaminati. Quat ergo apud eos merita effe cir-
ca Dcum poifunt, cjuibus fupplicia diuinitus irregan-
tur ? infra.  Si anteni foris cunfti hscrctici.IS' fchif-
■natici nonhabent Spiritum fan&iim,& idcoapudno,
*is f  manus iinponitur, vt hic accipiatur, quod illic
n cc c/Te, necdari pptcft •• manifeltum eft necremiflio-
»em peccatorum dari per ees pofle, quos conftct Spi-
rttum lir, etn ni non habcre.

< Officij. ] Sic eB emendatum exflertft] s YctuJUi,
*4>itia Itgebalur,  facrificij.

f - XXXII. ^ Priprta fl/oIie»turbonorc,qni
Contra pac/m cccteftu uiluntur.

I/rmLiberius Papa m cpifoUad^ftbanajdnm.

Q Vicontra ^ ecclefia: pacem funt, fi dignitatem
atitcingulum militi* b  habeant, nuden tur cis.
^■autem funtpriuati,fiquidem nobiles cxiftunt, fuar.u
usllantiarum proferiptionem patiantur: fi autč igno-
! * e s,non foliim in corporevCibcrentur,fedcxilioper-
r^tuo cafiigentur.

C. XXXIII.  <[\'ff canftcrat^nrcconftera-
lurin fihifmale confitutM epi/ispM.
7rf«PelagiusPapa.

P' denda, i  vt ita dica,rapina in diuifioneeft non co
kcratus.fed exccratus epifcopus. Si enim ipfum no
cofeeracionisrationabili, ac viuaci intelle&u dif-
c j bninsfis, quicum vninerlali detrečlat confecrari ec-
^ la >confecratusdici, velefle nulla ratione poterit.
C^are enim eft, (imul facrarc. Sed ab ecclefia: vi-
Ctj r .‘tsdiuifus , S: ab Apoftolieis fcdib 5  feparatus exe
t, 1  'pfe potius, &  non coničcrat. Ilire ergo cxecratus
Cr  > non confecratns poterit dici, quem limul fa»
cl,,|-' ln ynitate coniunflis niembrisnon agnofcitec-
di„ j* v idcamus tamen, vtrum vel ipfarum confuctu-
^cn, P llt ium in fua ordinatioe ^ conferuauerint.

ismns antiquus fuic, vt quia pro!onginquita-
lis f * ^'fficultate itineris ab Apoftolico onerofum ii-
t)ni] ' rilt  ordinari, ipfi fe inuicem Mcdiolanen(Is,& A-
U c ordinare  tpifcopi debuiflcnt: ita tamen, vt

tatispontifcxoccurrcre debuilfet: vt &ordi-

ti^iitate , in quaerat ordinandus epifcopus > alcc-
nri r  ' *

b 7 .q.i.(lc/irq { .§ qt<odvcrb. C  1.
f tifj qni.  d Kum.i6 t  c Ofce  9.

1  J{ ° r '&’  S h al.aut militta.

K f’ L 12. c.  42 Pf ly k «l.cx ordinatitnt.

f  'S 11 /v>T lxc»mmimrc/tn ktretici 0 r  ■

V^UcLll. J.# »on pojfunt.  ojdf

nandieledio a praffenti ordinatore ex confcnfuvni-
uerfali, cui prseficiendus erat, ecclefia: melius, acfaci-
lius poruiffccagnofci: & in fua,c]uiad epifcopatum ,p*
uchcndus erat,nec tamen ordinatori fuo fubdendus
A»crat,ordinarcturecclefia. Etenim cu,(icntdiximu*,
ecclefia vna lit, cui in Canticis canticorum dieitur: *■
[Vna cd columba mea.]nullam aliam efTe conftat,nifi
quain Apoftolicaradicefundata: a quibusipfam fidc
in vniuerfo propagata orbc non poccft dubitari.Quocl
vobis,Iicct nodfiimum omitinofit,beaci tamen Augu-
itim teftimonio comprobemus. A«dite,quid in quodi
opere fuo prarclaridimusdočtor dicat ecclefia. Aite-
nim. 0  [Quod fi nnllo modo rede dici poteft ccelelia*
in quafchi(maeft,reftat,vr quoaiam ecclefia nulla eflTe
non poteft, ea fitquam in fedis Apoftolica; per fucccf-
fiones epifcoporum radice conftitutam, nullorum ho-
minum malicia(etiamfi notaexcludi c  non poffit, fed
pro ccmporis ratione toleranda iudicecur ,)  vilo mod«
vakatextingu-ere.

C. XXXII I!. ^'Vkitatinon communicat
JihifmaticPt confentienš.

(dem.

S Chifma d  fiquidem ipfum, qtiod Graccum nomen
e(t,fc!ifuram fon at. Sed in vnitate IcilTura eife non
poceft. Non ergo vnitaticommunicanc, qui ičhifmati-
ci-. coBimunicant. Partes fibiipfifecerunc, Sc  abeo,qdf
vnum eit,vtapoftoli e  Iudi iam verbisloquar,fcmcr-
ipfos fegregances,Spiritum non habenc.Quib js  omni-
busilludemcitur, vtquia in vnitate vnum non funt,vt
quiain partcelfe voluerunt, vt auia fpiritum non ha-
bentjCorporisChriftifacrificium habcre nonpoffint*
•[Non autem nobis nuncilla quxftio eft,vtrum tolera-
rc malos, fed vtrum debeamus fchifmaticis fociari. Si
enim ctiam ipfi,Iicetin fuo fenfu abundances , intra
materna tamen pofiti vifcera./' quajrerent veritatem,
a nobis repellendi non erant, doneč apud eos racion«
duce rei veri ta s claruifTet.Sed q»»ia fc ab vniuerfali ec~
clefia diuifcrunt,ficut beatus Auguftmus £ ait,omnis
catholicuslccurus cam partem deteftatur, cui ecclefia.
vniuerfakm Apoftolieis fedibus roboratam non com-
municare cognofcit. Nec enim leuig.nt crimen eorum,
magis vero auget,quod eos diu reftitiffe dixiftis, ne A-
poltolicis communicantes fedibus in fua communione
reciperent. In hnc enim dum & illi culpandi funt, qui
communicare talibus voluerunt, multo magis tamen
illiexecrandi lunt, qui non folum m tacerdotibus com
munionem Apoftolicarum iedium , verum etia in ipfis
laicis fpreuerunt. Sednecillud eis prodcft,quod eos ia
eifdem lirteris vel ignorantia rationis, vel limplicitate
intelledus fuianoltra fe communione fufpendifle p-
hibetis.Idipfum enim magis eft,proprer quod fchifma-
tiči funt: quia non eos diuerfa fentiendi iudicium , fed
qua?dam apud fe delata,fibi tamen incognita metuen-
tcsySc  cotra Apoftolicam fedem temere credentespef''
fima diuifit opinio. Quod fchifma fpecialiter effe bea-
tus denuntiat Auguftinus > b  dicens de talibus. [ Ad-
uei fus aučlorit.'.rem illarum ecclefiarum, qu* ab Apo-
ftolica 1  fede epiltolas acciperc meruerun-t, temere
credendo, immanifiamum fchifmatis crimen a fe pro-
puliarc non poterit. ] Ad fummam aut illos ecclefiam
efte creditis(& cum dua ecclefi* efic non poftint, nos,
quod abfit, fchifmaticos iudicabitis: ] aut fi veram
in Apoftolieis fedibus efife conftat ecclefiam, & illos
ab vnitate diuifos cognofcice , & communionis quae-
ftionem cjfe fublatani , quam veram nifi in vnitate
conftet ene non poffe. Noli i  ergo , quafi nulla

a C'ant. 5 . b Shnilc quiddKmfup. dijl. u, c. t>aUnia
c iiLgr excludt.  d ^4»/eLl.Ji ca.^J\..PolycJ.j.tit.^.
e ludx  1 . f al.vbera.  g fup. ead. c. pnde/>d*.
h dist.iy.C4nonrcw.  i Devfdtdit p.i.c.i,

Ee h

• Ettemtimnicari vel al fo lni ra o v-
) ) tuus v trum pojit L*

Decreti Sccunda Pars.

85 6

fchifmaticorum, atq: ecclefia differeatia fit, velle in-
»iifferenter vtrorumq; facrificiis fociari.Non eft Chrifti
corpus,quodfchifmaticus conficit, fi veritate duce di-
rigimur.Neccnim diiiilum efle Chriftum, poterit quifi-
quam fine Apoftolici a  reprobationeconfingere. V-
aani.vc fspe di&um eft,qua Chrifti corpus eft, cenftat
efTceccleliam : qua in duo, vel inplura diuidi non po-
teft. Simulenim cum ab ea quifquerecefierit, eflede-
fiftitecclefia..

i % .\b Apoftoliea. ] .. 4 p a d . A'nje Im m, in P e ly-
turpe logitar,  qu,i- Apoftolicas fedes, & epiftolas acci-
pere meruerunc. £f cenuenit cttmrerbhs B.Augujlini li¬
bra fbcundo de doBrina Chriftiana,c*p. S.proutnetntum
* tjlfupradift.ij.mcanatiim.

C.. X X X V. ^ Ex tjuo epifcaptu fidei ctntmrU.
dacet,alimn excammuuicare nonpotefi.

Ittm  Nicolaus Papa firibit Michaeli Angu-
fe,epiji. 7.

Zmendata eH luecrubrica ex plerififovetujlis*

A lt b  Cadeftinus Papa, orientalibus epifcopis feri-
bens: [Siquisab epucopo Neftorio, aut ab aliis,
qui cum lčquuntur, cx quo talia praedicarecocperunt,
vclexčommunicatus, vel cxutus eft,fcu anciftitis, feu
deri dignitate,huncin noftracommunione & duralfe,
&durare manifeftum eft : nec iudicamus eum remo-
tum. quia non poterat quemquam eius remouere fen-
l£ntia,qui fciam prsebuerat ipfe remoucndum. ]

Kicolaus bic citat epiflolam Calejlini Papa ferip tam
loanni, luuenali, &c. Zpifiopss per orientem,prout
*tlin conalio Epbejino Vaticana bibliothec *, & Lute-
tia. imprefjo..

C. XXX VT. ^ Kon habentur excommuni -
cati,qni ab h ar e tu is excommuni*
cantur »

Item adtlerum C on ji ant in opolitanum.

A Pertej c  inqu»t, fedis no(lr*fanxitaučloritas,nul
lum.fiue epiteopum, fine clericum, feu profelfione
aliqua.Chriftianum,qui.a Neftorio, vel eius ftmilibiis,
cx quo talia pr.vdicare c<Eperunt,vcl loco fuo, vel com
munione dcicčli funt,vel deie< 5 him,velexcommunica
cum vidci i : led hi omnes in noftra comunione & fue-
runt, & hucufqHeperdurant: quia nemi ne m vel deli
cere, vel remouere poterat,qui pratdicans calia tituba
bat. Intellixiftis * ne Imperator ex fuperius memora
tis non potuilfi^vt non dicamus pra*latum fyu ,faltem
qučlibet remouere, qui fuerant olim ipfi remotiinec
deiicer* quemquam, qui fuerant iam ante proftrati ?

C[ Hi n c etiam citatu v a Ki cola o alia epi (h la eiufdem
€ale (lin i, qva e ji in ter aHaipjius concili) Lp belini.

I  inteliexilti'..] Hicincipinatprepria Kicolai "verba.

C XXX Vil. *Ad iudicandum exc9mmtir
nicatinon recipianturi
Jdem  Nicolaus Papa ibidem pa/iloinferius*

M lramur, d  quomodoexcommunicaciadiudican
dum recepti fint, ciimiecundum Apoftolieosca-
nones finecommendatiriis Iitteris in communione fo*
Iarecipiprohibeanrur. Abfurdum enim eft, vt eui non
licet etiam cum.mi m mi s, iuxra faeras regulai commiir
nicarejiceat penes vos etiam de maioribus-iudicarc.

Hvs auHoritatibus perfpicao monfiratur , qnod ex quo
*liquis contra fidem cceperit aliqutd docese, nec deijcere
quemquam Valet>ntc.damnar»i Obijcitur tam e illud Jiu-
guftinn  e [pecedentes d fide,necbaptifma,necbapti-
\andi potejiatemamittunt.  ] Cumerfo facerdotalemVn-
flionem virajfo p o tej} as, Videhcet. bapti\an di,  ^ exc» mmv,
nicandi f»quatHr> d fide recedentes, autVirum^retine-

X l.Cor.i.  b luop,\\. ca.  58. Pannor.  /.$. ca.i^.

C Kicolaus ibidem ex eodem Calejlino ad clerum C$n~
ftantmop.o.lHO p.iJ\..c*. 59 .Pann.l.$.ca.  155. d Inčune.
>Apojl.i}.al. ii.&iuceHf.+dHtieCiC.j.  e i,quajl,u.
qued qHt(Um>

bunt i autvtraq } carebunt. Sedaliud ejipoteftai officij,d-
hud executio. Pie ru mq } offcicij potejlasvel accipitur , Vf-
luti dmonachis in facerdotalivnftione ,vel accepta fint
fui executione retinetur: Veluti d fiifpenfis , quibusaduti-
nijlratio interdicitur, potejlas non aufertur. ji fidetUft
recedentibiu potejlas nonadimttur: Jicut redeuntibus n»n
redditur: ne non h amini , fed faeramento iniurtafieri  V/-
deaturJ^nde ab bareticis bapti\ati , vel ordinati , liim&b
Vnitatcm catbolicafidei redierint , fi forte intuitu ecclt-
Jiajlica pačit in fuis rccipiantur ordinibut, non iterabilur
faerametum , quod tu forma ecclejia probabitur minifira-
tum: fed per impofitiouemmanus prafiabiturvhtusfit-
cramenti 1 qn t e extra ccdefiam nulli docetur e (Je collata.Cfi
ergo vtraq f potefiasin bareticis remaneatfi baretimet-
tbolicum, velalium baretieum exioram im i cau  1’ ri t , vtin
communionem fux harefis illum dedi cat, quia iniqua S
fententia,pondere caret. S^uodfi in catholicum prauhi-
uentempvel in baretieum flagitijs? vel facinoribtu deditft,
v t ali as ad rede viuendi normam vterq s  redeat ,fentcnta
dederit 3 anVterq Ji an hareticus tantiem eius fen te ntia It-
neatur } nterito quarend;imvidetur. PoteUautem (licica*
thelieum fenteutia baretuiminime teneri. Kon enintpt-
teH onsgladio ferire,quem accufare,vclin quem tejlifiat -
rinonvalet. Si enim qiiQsdiuina tefiimoma nonfcquun~
tur, quia extra ecclejiam funt , pondus humani ttfitmm,
perdiderunt aduerftu cos,qui in ecclefia ejfevidentur,»fc
aduerfus eofdem ecdefiafiica: aiičtoritatispondns babtrt
poterunt,qui ab eius fide difcejiijfe probati funt, atqfidtt
ab ecclefia funt condcmnati. In  a baretuumautempf
tejlatem babere videtur hartiicus: Juh  t & dia b o Im  p»~
teji in malis, tanquam in pecore fuo .

C. XXXVIII. ^ Pyo  aliquo jacinore ab ha-
reticis excommunicatus,a catbolick
non ejl recipiendus.

Vndefiribit  Auguttinus ETncentio Den*ltf*y
grKegatijl*. eptfl.  48..

/*^n  Vifquis b  proaiiquo fiagicic,velfacinoreproie-

V^dum a vobis ita fufcipit ,'licut micipiuntur, qui
exccpco eri or e, quo a noids feparamini, fin? cr,m !!? c
apudvosvixcrunc, difplicet nobis. Sedncc& c '‘ cl ^ a
monltratis : & fi monftretis, nonullos colcr amUS  H uos
corrigcrcjvel punire nonpofiumus:ne^ueproptf r P a '
Icamrclinquemusaream Domini: neqtiepr°P cer P 1 '
fcesmalosrumpimus rccia Domini: neq;propterha-
des in fine legregandos delerimus gregem D° m,nl!
neque vafa faCta in contumeliam. migramus de dom«-
Domini.

C. XXXIX. ^ jQ^:ifquispropter difciphn***
hatelicft excomrnunicatur,non esl4 .
cathoUcM recipiendus*.

Idem ad Kufibium, epift.199.

S Vbdiaconus c  quondam Sp.anienfis ecclefia? j  vd '
cabnlo Primus, cum ab accelfu indifciplinat°
&imonialium prohiberetur,arq; ordinata,& fanapr*
cepra contemneret ,aclericatu remocuseft. &

5 T Ego, fi domino placet, ittum modum feruo , vt^ UJ  ^
quisapudcos propter difciplinam degradatui j ad

tholream tranlire volueric, in humiliationepomuen

tia; recipiatur, quo tk  ipfi eum lorfican cogcret, fiap u
cos manerc voluiftet.

Sed illud *Augufiini intelligitur didu non prepttr Jt
tentiam,cuius pettjlu nulla eii extra.tcclefiamfed
tefiationem criminum,qua in haretinsficutin
cequefunt punitnda. Poteši tam en illud »Augujiini
potekate bapti\andi inteUigi , non bgandi ,antftw (n ^
vel cat era furamenta miutjlrandt. Baptifn a nantf ^

a t.a. 7 .fihx,xtkM.  b 'T

lyc.l.7.tit.ylM» f.^.c.179.  c lat pA.ca.tfO. I*'!'

c.\q\SHp.cad.c.quif[His.(^cfubdiacoHi*Si  d u r

miramurinverbu Grat*  *

O’

857 Caufa XXIIII. Qusft. II.

fueab hnretico,fiut d laito minijtratum fuerit, diimmo-
do tn Vnitate catholica fideiaccipiatur , non carebit ejfe-
&h.  dlin v erofacramenta  > Vtfacri corporio fangtiinii
Domini, txcomnnicationis, velrecon(iliationif,fi ab ha-
retico ,Velcatbolico non facerdote miniflrentur ,Velnul-
lnm,velletbalem bnbebiint effeclum. Jr.de ab omni-
btufidehbios nullatenuo funt recipienda.

C. XL. ^ In ex tremo pojfituc etiam ob bare-
ticopocnittntiam acciperevalet.

Vinc  Aiiguitimis fcribttin  i. lih. de baptifme
contra Donatijlas,c.l.

S I <t quem fortecoegerit extremanccelfitas,vbica
tholicum,perquem accipiat,non inucnerit.&in a-
pimo pacc catholica cuftodita, per al(quem extra vni-
tatem catholicam pofitum acceperit, qtiod crat in ipfa
catholica vnitate perccpturus, li ftatim etiam de hac
vitamigrauerit, non eum nificatholicum deputamus.

Siautera fuerit a corporali raorre liberatus, cim feca-
tholic* congregationi etiam corporali praclentia red-
diderit, vndc nunquam cordedifccflerat, non folum
non imprebamus quod fecit, (edcriam fccuriflimb,ve-
riflimeque laudamus : quiapr*fentem Deum credidit
cordr fuo, vbi vnitarem feruabat, & line fančli baptif-
mi (acramento (quodvbicumqueinucnit, non homi-
num,fčdDci efle cognouitjneluit cx hac vita migrarc.

Siquis autem, cumpofletin ipfa catholica accipcre,
alfqaa b  metisperuerlitate elegeritin Ičhifmateba-
ptitari, ctiamfi polica 1  vcnericad.catholicameccle-
fiam, certum cit ibi c  prodefle facramenttim, quod
alibi accipiquidem poteft,prodefle autem non potcll:
peruerfus, &iniquuseft, St tantoperniciofius, quan-
tsfcientius.

1 C Polica.] In originali legi tur  (etiam li polica vc-
oircad catho.icam cogitat,quiacertns efl ibi prodefle
faeramentum, quod alibi accipi quidcm potcll, pro¬
defle autem non potell) peruerfus, &c. Sed obglojjam
non ejl emendatum.

C. XLI, ^Pernnnum pccniteat,qui de manu ba-
rehei nejeiens prohibitam comunione accepit.

Item  Iulius Papa. d

C' f quisdederit,aut acceperitcommunionena de
manu hatretici,& nefeit, quodcatholica ecclefia co
tr adicit,pollea inteiligens annum inregrum potnitcat.

“‘autem fcit,& neglexerit, & pofteapcenitetiam ege-
'‘bdecem annos pocnireat.Alij mdicantfepteni,^ qui-
humanius,vt quinq;annospatniteat. Si quisper~

""lerit hseretieum Mirtam fuam celebrare in ecclefia
'atholica, & nefeit, quadraginta dies pamiteat: fi pro
kuerentia tius, annum inregru potnitcat: fiprodam-
"ationeecclefia: catholicae, & confuetudinis Romano
tll Wiproiiciatur ab ecclefia,ficut hsereticus,nifi habeat
Penitentiam : fi habuerit, dccem annospeeniceat. Si
kteffetit ab ecclefia catholica in congregationem hse-
^fleorum, &aliis perfuaferit, Sc  pofleapernitentiam
du.idecim annospotnitcat, tres i extraecclc-
^■»ndeptem inter audientcs,& dtios adhuc extra com-
4  un ‘oncm. De his in canonc dicitur, vt duodecimo 2
no communionem fine oblatione percipiant.

lXcomvnumcari Vel ab/blni mor- n, n
tuoe vtrum pojili.  630

in ciliciis vincdlatiis iacens omnipotenti Deo ad fe con
firirandum n  preces cffundere,tantoque fublimius
gloriam tranfeuntis mundi dcfpiccre, quontb Se  rtli-
gatus agnouerat nil fuifle, quod potuerit auferri. Su-
perueniente b  autem Pafchalisfe(iiuitatisdie,intem
pefts noftis filentio ad eum perfidus pater Arrianum
cpifeopum milit, vt deeius manu facrilegse confecra-
tioniscommunionem perciperet atqueperhocadpa-
trisgratiam redire mereretur.Sed vir Deodeditus,Ar-
riano epifcopo venienti exprebrauit, vt debuit, eiufq;
a fe perfidiam dignis intrepationibus repulit: quia etfi
exterius iaccbat ligatus.apud fe tamen inmagno men-
tis culmine llabat fecurus.Ad fe itaqne reuerfo cpilco-
po Arnano pater infreniuit: llatimq; fuos apparitore*
milit, quiconftantiliinHi confeiforem Delillic, vbiia'
cebat,occidercnt.Quod & fačium ell.

A! Trcs cxtra ] *Apnd BHrcbardnm Inonem legi-

^'Suatuor extraeccleliam, fed inter audientcs,&c.

%  Ihiodccimo .^Bhrcbarduf &luo bnbent,Ječimo.

'  XL11. ^ Postno ejl mortem arripere^ejnnm de
mnnu hccretuiiomunionem mciptre.

C  Vem  Gregorius Papa, Itb. j. dialog, cap.  31.

®tpit f  Eimenegildus rex iuuems terrenum re-
^^Snum clefpicere, tk  forti defiderio ccclcllequicres,

Per ‘“A-^nf.l.^.c.nt).Iuop.I.c.sjo.  b ni.

l^f l^nmmentif peruerfitnlem.  c ni. lili.  d ni
tit ? c J’* ttM *‘]nl.cxpornitentinli.Tbeod. c Polv-l.-j.
‘ “arr./.i p.i^s.nj. { Polyc.l.y. til.6.

Q^V AE S T I O II.

Vod nntempojl morttm,m<lluo excommunicn-
riValentprclnbfolni , exvcrbto hnnngelij men
jlrntur , tjutbusdicitur.  c [ llpodcnne^lion-
Keriffttperterrnm,^xc.^Supe> terram,rn<juit,
non fnb term-nfirndent,<jUodviucrittrpro Vnrtetniefuo-
rumrneritomm folnere pojfumHt ,Vcl hgare : de morlstif
nntem fententinm ferre nonpoffumus.

C. I- «N»» pojpint ab tcclefin nbfoluipoH
mortem,quiin bncvitaab en nolne-
nmt nbfolni.

Vnde  Leo Papa firibens Riijhco Hnrbonen fi epifco-
po,epiji 0)0.cap.7-ni.epijl. 92. c.6.

D E d  tommunionc 1  priuatis,* ita defunflis.J
Horum caufa De i iudicio referuanda ell, in cuiua
manu fuit, vt talili m obit us nonviqucad communio-
nis remedium dilferretur. Nos autem, quibus viuenti-
bus non communicauimus,mortuis communicare non
polTumus.

i ^ D*comrannionepriuatis,Xritadefunais.]r<r-
ba hac in Cedite Canonu funt tituluo vigefimi dccrcsi Leo-
nioprimi,&■ en Burch.nen habet.Rchrjuavero funt ipfsus
Leonioverba,

C. II. ^tcclejiaviuentrr potell lignre, Vel
folnere,non mortuos.

Item  Gelafins Papa in cemoniterio,faujlo magijlro, fun-
?enti legaiionio officio apttd Conjlantinopolim.

L ligatur'*? exquoeft religio Chrilliana , vel certe
detur exemplum in ecclefia Dci a quibuslibet Pon
tificibus, ab ipfis Apollolis, ab ipfo denique Saluatore
veniam, nifi iecorngcntibus fuifle conceflam. Auditii
enim f  fub illocieloncc legituromnino, nccdicitur,
quod corum vocc dcpromitur: date venia nobis, dum
tamen nos in errore duremus. Idquoquepariter ollen
dant,qui nobis canones nitfitur opponere, quibus hoc
canombus,quibus regulis, qua leftione, quoue docu-
mento, liue a maioribus nollris, fine ab ipfis Apoftolis
(quos potiores merito fuifle non dubium ell) feu ab
ipfo domino Saluatore, qui iudicaturus creditur viuos
& nnoituos.fiiiefačium ell vmquam, vel faciendum ef*
fe mandatur ? Mortuos fufcitafle Chriflum legimus: in
errore mortuos abfoluiffe non legimus. Et qui cercč
hocfaciendi folus habuit potellatem, beato Petro s>
pnncipaliter mandat apollolo. [ Qtiat ligaueris fuper
terram , ligata eiunt tlc  in ccclis: & qu» loluctis fuper
terram,erunt foluta tk  in ccclis.] Super terram, inquit.
Nam in haclegationcdcfunftuin nafquadixit abfolui.

In cornmonitorio,cx tjuo Tumptum e ji caput boe,an¬
ten narratur, fenatores Conjiantiuopoliinnot petijffe d

a al.conferiavdum • b I. qu*H.i.fUperucrier.te'

Malt.ib.  d Fu■c.l.it.c.^l.ltio y1.14.r-.60. Pann.l-

S-c.uiiVide in fra eadem.c.li.u.ijunfl  i.r. 57.
l.J.lit.l.  f ni.autem.  g Matt. 16.

Ec 3

Peli

859 Decreti Secund t l’ars. Mo

GtlafU  , v/ 1  flbi lieeret communicare  f um jichatio ab Ji- '
pšjlolica fede excommunicato y  hancq J fibiyeniam concedi
Xuorum abfurdampetitionem reijciens Gela-
JiM,hdc qn.a; in hoc capite continentur, ipfi Fau/io  , quem
Conjlantinopclim mittebat > in commonuorio fuggejsit.

C. lil* t^Kon oportet ab eorum cleemojjnta
poli mortem abf}incre,qnibus in  vi-
tacommunicarc non de~
jlitimus.

Item  Vrbanusfccundu sGuitmundo epifcopo.

S  Ane a  quodfuperR»chardofilioBorel!i veftra fra
ternttas le egifieinnotuit pro zelo Del, & anima-
rum charitate.latidarmts. Sed non adeo cimendii, non
.^deo eft vobis ab eius eleemofynis abftinendurn. Inter
c«ter9S quippe noftra?fidei patres beatusLeo b  Pa-
pado£loregregius.[Quibus viuis>inqmc,non commu-
nicauimus,nec mortuis communicare dcbemits.lCon-
ftatergo,quoniam quibus viuts (vt ex oppolito loqua~
mur,)communicauimus,mortuis quoque communica¬
re pofiumus. Nos plane inter duo oppugnantia politi,
inter impios videlicet & fchifmaticos,fch,ifmaticis vilo
.modo communicare non polTumus, aut licet: peccato-
ribus vero,& pracdonibusdilpenlhttue propterea com-
jniinicamus>qma & ecclefiam hadenus fuftentauerfic:
& fe fideles in pofterum pollicentur. Alioquin opor-*
tet nos de huius mundi partibus exire. Subqua etiam
fponfione.nos eis nuper in beatiPetri r.at.alitiis ablo-
lutionem indullimns. Qiiia ergo pra?didus vir neque
nojmnatiiieexcommunicatus,neque communicans c
•cum excommunicatis cx nomineexiit, led in domini
fuifide,atque fejuicio permanfit, licet nobis difpenfa-
tiub,id cft>quamdiu eos patimur, eius cleemofynis co-
municare, & defundi anin&qrn Chriftiana? religionis
modis omnibtis adiuuare.

C. IIII. Dečodem.

Item  Gelalius Pa p a yniu erjis epifcopis p er Darda-
niam.r flue per J(ly neum con flitiftpf.

Fe d  qUifquam omnino vobis pertuadcac Acha-
tio piJBuaricationis fu«e cnmcn fnilTe laxatum:
quia,qui poftquam in collegium rccidens prauitatis
irtire mer.ui t ab Ap o d oli ca communione fecludi, in hac
tadem perfiftens damnatione defundus eft>abfo]utio-
«em,quam f»pcrfte.s,necqucliuit omnino,nec meruit,
mortuus iam non poteft impetrarc. Si quideroipfts A
poftblis Chrifti voce delegatu m efta [ C^iia? c  ligaue-
ritis fuper t.erram,&c.} 0?terum iam de eo,quiin di-
wino eft iudicio conditutus,nobis fas non eft aliud de-
^ernere praeterid, in quoeurn dies fupremus inuenit.
i\tque ideo,nifi eius nomine refutato, ca?cerifque con-
fortibus huius erroris, cum nullo prorfus tortim parti-
»spare debetis menfa? Dominicac puritatem; quam ma-
iores noftri femperab haretica magnopere feruartc-
runt polltitionedifcretam.

^ EptfloLt, ex qua hoccaputaccepty.m elt y  extatinttr
*Iia feripta GeLuij in vetnlio c o diet Vaticano : in qno e-
tUm multat aliorum Pontificnm epi {tol* habentur.

C. Y. ^ lncorrigibihs damnationlffenten-
tia rcUxari nan p»teii>'-

fdem LeoPapa epijl. ad Pulcheriam^ugu(lam.

D  Amnationis fenremiam quicumque mereturaa-
cipere, ftin fuofenfu volueritpermanere jriullus
relaxarepoterit.

Ferba-leonii de TLutycb e agenti* y  funt hac.  J Qui
Jmn videretinfipicntia; fuar fenfum cath.olicis auribus
di'plicere,rciK).care le a fua opinione debuerat: nec ira
tfccleliic prg?fu!«&commouerc, vt damnationis leaten-
tiam mere.tiM:: qwam vtique,.liin fua ftuitentia volue-
jitpermanerevmii^ potericrelaxare.

a h<o p.  14 .ca. 68 .  b ixd. de communione.

c dl.pfo temp-ore. d  c

2 . ps* H to a uči c itatil/M probatur y qtfod xiuentes y )d»
mortuosfoluerepojj .mu* y xeLtigare. Veritm hocnondeo-
mm crimine intcll-gendum eii. Sunt enim quddtim crimt -
na  , de quibus etiam poji mortem accufari potešiqui Ido Cb
'"vel damnariiVelut harefis.

C.  VI. HArctici etiam posl mortem funt

excomntuhicandr.

Vndtin prirna ačlione  quint£ fynodi legi tur.

S  Ane 1  profertur a  a quibufdam, quidicuntop0f
rerepoft rrrortem hasreticos anathematizarr, &te"
qui in hoc dodrinam fandorum patru m. quinonro*
lumviuentes hsreticos condcmnauerunt, fed&poft
mortem , vtpote in fua impietate mortuos: ficuteos»
quiiniufte condemaati funt, reuocauerunt poftmer'
tem,&mfacris diptychis 2  feripferunt. Quodraduni
eft & in Tc»anne,& in Flauiano religiof« memoria? epi-
fcopis. Conftantinopolitanis. Item in ačlione quintt>
^[Anguftinus b  ait: [Siforteifti libri ita defignaHt
traditorem fuum,ficut Dominus defignauit Iudam,le'
gatur in eis nominatim , 6c  exprefsč vel Cicihanum,
vel ordinatores,eorumdem librorum fuilTe traditorest
&linoneos anathcm<žtizauero, ipfecum c  cisiudi-
cet tradidifle .-]<& infra in eadem aČliont.  Qua modo
reeitata lunt,Auguftinus fanda? memoriaz confuluit,&
conueniunt ? ftatui tenenti ab initio in ecclefia. Im-
pium vero dogma iam inculpatum, 4 &rcondemna-
tum eft: & eos,qui tali dogmaci obnoxij funt, anachc-
matizari vult ecclelis tradicio , licet etiam niortuicl"
fe n t. Ide o fa n da* m e m o ri z  Au g 11  ft imi s dix i t: [ Quod fi
modo connincereturdecilianus de his, quat rnferun-
tur ei,etiam poft mortem cum anathematizo. ] l tin
fupra in eadem aBione.  ejMulti d  epifcopi congrcga^
ti, & quxdam de diuer/is caulis ad ecclefiaHicum ftatu
pertinentibus dilponeHtes,ftatuerunt de cpifcopisde-
fundis,qui hatreticis fuas faculcacesreliqiierunt, t vt
etiam poft mortem anathematifubiiciantur. Snnt ?c "
ro etiam &  Auguftini fanda? memoriar epiftola?dicc^“
tes,quod li qui in vita fua non rede fapueriinrjlicctno

condcmnaci fuilTent adhuc viuentes, taniert dtnion-
ftrato peccato,ifti <. riam poft mortem ana^^^ 11 .'
licianrur. Item in ra.  [1 Sr f  vera eflent^* 3 eis
obiedafuntCatciliano, efc nobis poftentaliqu 2 domon
ftrarijipfum iam mortuum anathemarizaremus.]!^?
in f a. q  Dicisliccre mihi etiam hu-he de mornmiud*"
čare : qtiia iudicium non tantum de viuis,fcdctiamuC
mortuis fieripoteft .^grinfrai  Rambidasftnd* nie
moria-jCpifcopusfadus l deflena?ciuirati ,quiinf3CC r '
dotibus exple.ndnir, g  Theodorutn ’

num etiam poft mortem in ecclefta anathcmatizaHif'
Item in fra.  f[Romanorum etiam teelefla ante ann^
paucos Diofcorum , qui fuit hapa ciufdem tcclef ^>.
poft mortem anathematizauit, cum necin lidcpc cca ,
fet.F.t hoc fciunt omnes,quidegunc Roma?:&
qui in dignitatibus exiftunt: qui etiam eidem
rocomrminicatores permanferunt vfqneadeii^ mor
tem. Item infra.  ^ySi ad tempora Theophili
moria?,vel fnperius aliquis rccurrerit,etiam Orig cn

inuenier poft mortem anathematizatum.Quodtt'A^

nune in ifto h  fecit & vcltra fanditas» & Vigili^ 1 ^
ligiolilfimus Papaantiquioris Rom*.item infra-
da i  fynodus dixic. Suffici'untquidem, qua? di<2^>
prolatafunt, eccleliafticam eraditionemdemonih^
quodoportct ha?reticos & poft rnorrem anathem 3t
zar r.ltem in eadem collatione očlaua:  ^ Sanda l"y n ° l
dixit. Auguftinr fanda? memoria?,qui tnte t Afric ^

■ Ulf.de fnitate ecehjlk.r .c al.tKmiuiicer. i
-Cflt.afii-.rt4. c nl.rMinffUunt. i
ad RvnifaciHitt.au^contra Crtfi o .m- Ji.  'f 9 . g

Caufa XXIIII. Qu*ft. III. *~ZSS££X ,m ‘  M*

S6l

cpicopos oIcnduic, diucrf« cpiftolae recitatae funt, fi-
gmUcantes, quod oportet haercticos S'  poft mortem a-
n «tbematixai:i. Talcm autem ecclefiafticam traditio-
r>tm & alij Afričani reuerendiftimi cpifcopi feruaue-
nmt,fcd Sc  Romana fanda ecclefia quofdam epifcopos
poft mortcm anachematizauit: licct pro fide in vita
ua non  eden c accufati, & vtrumque apud nos habita
geita fignificant.]

^ Hoc caputfumptum  cf? exVarijs loči* quint 4 fynodi,
V'tmia.dmodum fere fe habetin Colonienji auatluor to-
*•**«medit ione.

1  ^Sanh.^lnepiflolalmpcratcrifluJliniani^juanrc-

I* n *r in prim« confefiione , fen collatione ipfius quintx
J l*r 0dly llc  l° c wfich«bct:  Hortamur autem etiam illud
1 c €ptare,q«od varie profcrtur ab eis, qui dicuntnon

?Qrtcrc,&c .Scdfententia nonvalde diuerfa.

\ 1  ^ b ‘ptychis. ] Ste emendatum eft cx ipfi coneilio ,
legeretur,  Didicis. Diptycb«-vero dux tabuU
miT ^^^-ftlt^raviuorum^altera mortuorum ea no-
ctihu! : ° n i tne J*** ie l u *i* 'Mi (fa recita.ba.ntur itranslato v o
jL , 5  * diptycho ;cuiui mentionem facit B.

rj. ** Hexatn.lt 6.5. c. 8. D« huinfmodi autem eccle-
»tent*ptrtimmortHorum,  partimvtror*mq }
epi P  7  « ln e P*fi 0 J*bwocentij l-ud D.ecentium,c.l.&tn

ii e ^r  • 157. clero \ &plebiecclcfi*Hippo-

spil} 0 lf? r r a  2 ,;%* hrC a.Jt$M£» <&ii,q.^.c.quidob€ft,& * n
ep j fr n  7  i “ U '1  ^naftafium Jluvuji um  , &in e pikola,

^tturti'n m '^*Sypti‘ tc * dicecefu ad Anatolinm:quo ha-
5 ft Conc *hum Chalcedonenfe > &alibifepe.
do  t , COnue wiunt.] 5 ’ic eft emendatum exipfafyno-

■?*-!'&"***&  tuittoeri.

^ r*tiani co dicu habetur,  id eft , valde culpatu.

* 3  Ingloffainterlineariduorum vt-

^ 0tt *facu  / ? fco ^ um - 3  J n anttquis Pontificalibu* in Vita
CUm b iofco*** ;  b*c leguntur.  Hic {fcihcet Bonifacim)
jjj? in ® r dinac us  eft,fiib contenrione : Diofco -

~*.j.p a ^' 0n ^ anc ”. 1 ' ana:  ^ on ift* c iwsve r b inba-
^*^ tac iuediflenii 0 inclero,&fenatudies

Ca IuJ,,

'J* P>uit

S, lp(isdieb CCac ^ un ^ us  Diofcortis v. Idus O-

&obrl j -

amarin J ° Qlebus  Bonifaciuszelo dudus cum grandi
c Wo?r 1 fJ c c °adafynodo fub vinculo anathematis
^•.au^ 0  ^? mn auit Diofcoruhi>& reconciliauit cle
* ern c birographum in ecciefiae archiuo recluftt.

A£ S T I O III.

Jtutem propeccato alicuius tota farni-
Ua exc$mmunie«nda fit > multorumexem-
pUf probatur. Pro peccato namq {  a  Sodo-
^pater; m \ ta rum. paruuli eorum , qui beneficio ata-

ti.  ^ ^P a giti« n-efciebant , calefti ipnefunt confum-

- igne funt con/ut

b  pro peccato tAmalecbitarumnonfolum
^ etlArn  bruto, onimal

K

P**klli
*e>

^ j ,<« uomine delen, Item  c
limfen  >  ^ J* lr9n  fchifmatpt fuerunt contra

eovj. w  Aron:  nec tantumipji fol\ y fed omni* fub-
nTSKenfr CHm  **fi*d*rr.~a:+ .j r

1  e orn


*«ti

P*o

dub t

l pfis defcen dit o d inf e ro s.  ^ lnnouo
peceatif exioentibus granitpe-


‘*' n >‘°nh<beb« i ,t

os inuoluit i qui pec

. Si trgo um feneriJUm'e

ium e 'n* P^rcntuminueniuntur paruuli puniti ->non
mun *c«tio'^ Hln P ro  pacati* eorumdemfententia excom-
* Ur ' Pr °pTfenrivoleant.  ^ Hvitareftondc-
^ r ‘i*XVe r L Cat ^ P ure ntum paruulos corporaliterfltgd-
to C bri fi u  h  *- M **g*Ui apparet: Vbi difeipuli de c*c* **■

Mn ML* lr ' Urr *l*fcdicHntHr [Robbi '
ttidn. -in \P*re*t-  -•

iH h / areh te\

-~«a • " eiM i’ vt  c*cus nafiereturf] ln quibu*

'i° favn Deji' 0 ™/ e f uri ? u ?d V o minus oit ad‘Moyfem:\_B-
,n L(rt Uyn <?'* otes ?' v ifitanspeccotapotrum '

1  «^r

u  !•

quts pecca

tem peccatisporentumpofuuli non tenentur: *x qu*p&>
facromentumregenerationv ob originali peccato fuerint
emundati, Vnde per  * E\etbtelem Dom nu*oit :
marfua:peccauerit,ipfk morietur: fikus non portobitini -
quitotcmpotris: neq J paterimquitotemfild:iu.fitio iujli
fuper eum erit: & impietM impij erit fuper eum.  }
jQuxcHmq } etiam peccota porentes commifemnt i cxqu»
filiui perfonaliter ob etifeporatusfuerit, einon imputart)
turodpoenam. Vnde peccato *Adx ideo omnespofleri te- ,
neridicuntur : quianondum altquis cx illo moteriolitett
fuerat frefeminotui. JguiaVcro apudD eum non fenten-
tio focerdotuTK:fedvito eorum qu ort tur, potet , quoel nom
eUnotattdus fententia , quem peccotimoculo noninficit*

Hinc  b Poulus Corintbiis feribensoit:  £ Si quis frater
nominaturforntcotor,autauorui,out idoluferuiens, cum
buirfmodi n eccibum Juntere debetis.  3  HxquibufVerbut
dot ur intelligi , quod ni Ji p rimam aliquis nominotus  R
funt de crimine,ide\l,relcorami: dice accufatus, &com
uictut , vel in ture ipfe de fe fuent confeffus , quodnecfen~.
tentia eft fenendtts, necab etui communtonc abftineridH.

Ho tr<ip*Jp ahcuius peccato tota farniha excom unica da ejf
1 ^ Nominatus.]H*ec explanatio loči B. Pauli ad Co~
rinthios <&* hic,&fupra  11. q.ad  menfam^-euidenter*
videtur accepta exvtrbii B^^AuguJUnim libro  5.0. bom*-*
Uarum,ho(n.vltima,c.tifupra.i.q.i.c.multi.

Q,  I. Pro peccati*patra noneHfliujana-
them«ti\andui,

Vnde  Auguftinus fenbit ad Auxilium epifcopu, epitf.y^

S lhabcs c  dehac re fententiam ccrtis rationibus,
vel feripturarum teftimeniis exploratam, nos quo-
que docere dignerL> qu©modo rede anathematizetur
pro patris peccato filius >aut pro raariti, vxor, aut pro
domini,ferutas; aut quifquam etiam in domo nondum
natus,fi eodem tempore , quo vniuerfadomus eft ana-
theniate obligata, nafcatur, nec ei poftit per lauacrum
regenerationis in mortispericulo fubiieniri.H$c 1  e-
mm fuiteorporalispeena, oua iegimus quofdam con-
temptores Dei cum fuis nominibus,qui eiufdem impic
tatis participes fuerunt paritet interfe&os. Tune qui-
dem d  adterrorem viuentium mortaliacorpora peri-
mebantur, quandoq; vtiq; moritura. Spiritalisautem
pccna,quafit,quod feripeum eft : e  [ Quse ligaueris ia
terra,erunt ligata Sc  in ca;lo, 3 animas obligat: de qui-
busdidumeft. f  [Anima patris mca eft: Sc  animafi-
lij mca eft: anima,qu« peccaucrit,ipfamorietur.] Au-
diftifortafle aliquos magninominis faccrdotescu do-
mo fua quempiam anathematizafle peccan&ium. Sed.
torte,fteftentinterrogati,repcrirentur idoneiredderc
inde rationem. Ego autem quoniam fi quis a me qu 2 -
rat,vtrum rede fiat,quid ei refpondeam, non inuenio,
numquam hoc facereaufus fum de quorundam a- fa-
cinoribus vnanimiter aduerfus eccleliam perpetratis,
nifi grauiibmč commouerer.Sed li tibi,quod iufte fiat,
Dominus reuelauit, nequaqua iuuenilcm «ratem tua,
& honoris ecclefiaftici rudimenta contemno. En ad-
fum: fenex a iuuenc coepifcopo, Sc  epifcopus tot an-
norura a collega needum anniculo paratus fum difce-
rc, quomodo vel Dco, vel hominibus luftam poffumus
reddere rationem, fi animas innocentes pro fcelcre a-
lieno(cxquo non trahunt,ficut ex Adam, in g  quo o-
mnes peccauerunt, originale peccatum ) fpiritali fup-
plicio paniamus. Etenim Claiftciani filius, ctfi cra-
xit ex patre primi hominis eulpam, faero fonte ba-
p afm a tis expiandam , tamen quidquid ,pofteaquam
eum genuit , peccati pater eius admifit , vbi parti-
ceps ipfe non fuit, ad eum non pertinere quisambi-

peccatapatrum infilioi,vf<fy
‘ 2 generationem.'] Spiritualiter au-

c Kum.  16. d loan.<).

git ? Quid 3  dicam de \

Lige ? Quid de tot

a H\ech.  18 . b l,'Cor.$ muiatisaliquantulumverbis.
c luop.  14 . ca.  44 . Pannor. I.  5 . c. 126 . d al.qi:ippt.
C lM.aith.16.  f g Rom.  5 .

Ee 4

m

%y.Cf mm u ni ca ri ‘fa m i La pro patre-

Decreti Seču n da Pars.

s 64

iinimabus in vniiieiTafamiliaPVii.de fi v n.*', a ni m a pcr
iftam feueritatem, qua to,ta domus ifta anathematiza-
taeil> fine baptifmate de corpore exeundo pericric,in-
n mierabilium morscoiporum , (i de ecclefiahoajines
iu ocentes violenter abftrahantur, &interficiantur,
huic daniao non poteft cop.irari. Si ergo de haere po¬
te? re lJcreratione , vtinam & nobis referibendopra:-
ftes, ve po-fiimiis & nos. Si autem non potes, quidubi
dl io-confulia commotione animifacere,vnde fi inter-
.rogatusfueris, rečlarn rationem non valeas inuenire.

Harcautem dixi, eciam II filius noflcr Clafiicianiisali-
quid admifit,uuod tibi anachemate plc&endum iultif-
fime videretur.

1  Hjcenim fuir.] S/c etiamapudluonem, & in
Vannormia. In e pikolaautemipfa legitur y Neque enim
hsccorpoialis eft parna: qua!egimus quofdam con-
tcroptoies Dei cum.fuisommbus , quieiufdem impic-
tatis parcicipcs nonTuer.unt,parirer interfe&os. Veritm.
obglojfam, dočlorum dičia nihil eHmutatum.

2  De quorundani. 3 Lade m tfojfa objlitit, ne hoc
mutaretur : item^^uoniam cum luone > & Patino vmia
concord.at.ln originali.autem eft>  cura de quorundam fa-
cinoribus, immaniter aduerfiis ccdefiam perpetratis
graui fiime perm oueret. #

3 Q”id dicam deconiugc ? ] Verba hac defunt in
caterii ed/tionibm epijlolarum , excepta Jlntnerpiana.

Sunt autem in codice illarum Vatica.no  , &apudluonem,

(tyin Pan normi.z*

2 . pars«. Vt er^o ex hac auttoritate euidcntijlimemon
JlratHr, illicitc exco mmunicatu rq u is pro p e c c at o alt er im:
neq 1 aliqua ratione nituntnr, quipro peccato 'vniusin to~
tam farni Lamfententiamfericnt excommunicationif . li¬
li cit a autem exco'mmunicatio notatum non Ud/t y fed ey~
sommur.icantem ..

C.. U. qjj S^ui Mirile aliquem excomrHunicat,
fe M e tipfiim-.no n itlum condemnat.

Vndt  Gregprius ficribifMagnoTvlediiUnenJi
epiJcopOjlib.Z.epift.zG...

C Omperimus, a  quod Laurcncius quondam fra-
, cr, & cocpifcopus nofter nullis te culpiscxigen-
tibus b  communion.e pri»auerit. Idcoqueiiuiuspr 3 e
cepci noftnauftoritate raumtus > officium tuu fecurus
perage: & communionem (ine ahqua (ume formidine.

C. II h  ^ S>ui non cerde y  fed o r e maledicnnt y U-
biorumimmunditiam contrabunt *..

J7*wHieronymus c tn Leuiticum.

Q Vi negligunt oris majedici confuetudinem refe^
caxe,e.tiamfi nan ex corde maledicant,etiamfi no.
vo»o,& animo iniquo proferant maledi&a ; tamen im-
munditiam labiorum ((ccundum Efai*e d.  verbum ) Sc
iniquinamenta oris incurrunt.

C♦ Hill., Vita, hšnfententia qHtmhbct
ligat^elfoluit.

ItemH\cionymusrbi fupra.

S  I quis e  non re&o iudicio eorum , qui praefunt cc-
.•defiae»depeliatur,^: foras mittatur, fi ipfie non ante
cxiit, hoceft> finon.itaegit, vr mereretur exire , nihil
l^dicur in eo v quod.non reTto iudicio ab hominibus vi-
detur expullus. Et ita inter» l * * * S um ilIe,qniforas mit..
ticur,intus fit; Sc  ille foris,quiintus.rctinerividetur.

C. V. «[[ De eodem .

Jitm  Rabanus de eedefiaflicisprejjuri.rjib.i.

N -On in perpetuum danuiamur, cum.iniuft^ in-*

dicamut, diccnte pfalmo: £ [NecdamnabiciD
lum,ciim iudicabituriili. ] M uiti 1‘acerdotum, cu*pam

aelo Dci ie perfequi pr >Stentur: Sed dum induerete - .

iuop.l+.c.li.Pann.l.). c*.il4..l.q.\Memo eptfc»V^

a Poly.iiJit.l 2 .luo p.i^j.rj.PannJj.c.iK).  b' al .. jb al.ea c L*b ijnd.it. epi$. 6.  d al.conuV '

e Inčo d. Cheod.l.  5  .fententia ru m Julij Pauli tit.yP* rtt

in iftterpretatione.partiMpoJlinterpretativne,  I d

S Lb.^epr/.  J. ^ r<| „

hocagicur, facrikgij facintis incurrunt Sed  um praci-
pites quafi ad eroend^ndumraunt, ipfi quoquemultfl
magis deteriuseadunt^

C.. VI* \JJuapoenaferiatur^uiilliciteali'
fjuem escommumcut.

Jtcm  cjcconcilio P.rifienii tempon lu do vici.

D Eiilicita ^ exci'rnmunicarionelexIurtinianiIra-
peratoris catholici,quatn probat,& feruatcatho-
licaecdefia,coftitutionecxxiii. i cap.ccdj.Jccreuiti
vt nemo epifcopus > nemo presbyter exconimunicet a-
liquem, anteejuam caula pro()etur,propterquamec-
deliaiiicicanones hoc Hcri iubent. Siquis amemaii-
uerfuseam b  a!iqnem exconimunicaucrit,i!Ie quiJčj
qui excommunicatus eft.maioiis iacerdotis auflorita-
te ad graciam l and^ comunionis redcat: is anteni,qui
Iegidmc non cxcommunicancrit )  in tantum abfiineat
afacracommunionetempus, quantum maiori faccrdo
ti vifum fuerit: vt quodiniufte fecerit, ipfeinftc patia-
tur. Et hinefandus Gregorius e ad loannem epifco-
pum iniutU excorounicantem inrercateraferibit,di-
cens: [Cafiatis prius, atquein nihilum redafti- pratJi-
fia: fententia tua decretis, ex bcati Petri principis A-
poftolciram aufloritate decermmus, triginta dietam
fpatio te facracommunioBt priHatum,ab omnipoteati
Deo noftro tanti exceflus vemam cum fumma paaite-
tia,aclachrymis exorare.Quod li hanc fententiam no-
ftra te cognouerimus implefle remiflius, non iam taa*
tum iniuilitiam, fed & contumaciam fraternicacistu*
cognofbasjadiuuante J)omino,fcuerius puniendamO
quia nemo prapropere,fci!tcet non commonitus, »eq;
conuentus, d.  elt iudicandus. De conuendoneautem
huiufniodi patracoris manifeftorum criminum iex «
didt: [ Quicumque tribus aučloritatibus iudiciscon¬
uentus, vel tribus edidisad indicem fuerit proudeatus,
ant vno pro omnibus peremprorio,id eft,quod caufa*"
extinguit, fuerit euocatus, tk  prafentiam litamap«**
cum iudicem, i  quoai denuntiatum eft, cxhibercno-
lutrir,aduerfu&eum, quafiin contnmacem,itidc 3r, P 8
te(V. Qttinim6 neeretradari perappellationcm nego-
tia polfunc^notiesin contumacem fuerit» lt f‘ c3tum }
Et hanc fententia m de tribus audoritatibus conucntis
exEuangelicaaudorituteCalciiinus a adNeftorium
JicenSjlS: Ephefina 3  fynodu» de eodem decemeas,S
bcatus Gregoriusad loannem fenbens, comprobant'
De percmpcorio autem feripto, / Africanum concilm
dcmonftrat de Grefcomo, vt fi conuent;<srelipifcf rC
detredauerit,fuo contemptu.& fua contumaciafacien
te, audoritare ludiciaria prorinus excludatur. ttem
bcatus Gregorius de fententia in contumaciam fen-
bensad Maximum prafumptnrem Salonttanum epi'
fcopum dixit. [Horramur,vt ad nos venite omni po®'
polita cxcufatione fellines: quarenus fcrtiata iuftici^t
hatc,de quibus accufaris, i cognofcere,&finire(ic |in '
dumcanonicainftituta Chrifto rcueIanrepolfimus-b J
autem fac, vtad veniendum amplius iam mota« n 00
ingeras: ne ipfa te magis abfentiaobnoxium hbii] 11 *
dicuntur,affignec. & nos in te h*cres,non IdumP 10
pterdidacrimina , qua>purgare fubto fugis, fed ec:a 10
propter inobc.iientiar culpam,durius fcilicec,vt in co 1 *
tnmacem,cogatexconcilioferreiudicium ] i

i Cxxii; ] Sic eft & in noKtUu Iujliiiiitni,&'y.
pit orne lulidhi antecefforif, &in dlujKot Grdtijntcodio
b:u ; Ucet in aliu fit exxYiij Knmeriu autem capitifem” 1 '
datm eft eavetufiif extmpUr:b«a. Ohm enim neuelldt"
capi ta. non p er hbros diutftcnabantur.

extantibut.  c : Orijent* bom,.  14. ad .ca.  24. I euit
d Ifa.^.OrigtnesiSidem. e Inf.ead.cumalic^uis,
t bt» g PJal. j 5 .-

8«; Caufa XXIIII. Quaeft. HI.

2 Cccleftinus.] In cbcilio Vpbefmo bibliotbec* Va
ticana , & Luteiia impreffo > in epijlola ipfa Calejlini ad
Kejlorium h j:  c leguntur ad boccaput perttnentia.  Scias
volopoft prilitem &iecundam illius, (falicet Cyrilli,)

& hancRoftrair correptionem, quam conftat ene iam
tertiam,abvmuerhtarecollegij,&conuentuChrift:ia-
ftorum teprorfusefie feiun&um: nifi moxqua» male di
&afunt,corrigantur. la eodem Vero concilio naper Ju-
gtlftadij impreffo,epijlola h*teilin tornoprimo, c.16.

^ 5pphelina.] IniifdemVaticano, &>PariJicnJi V-
phefiniconcild exempiaribuj in epijlola ipfim fynodi ad
Kejlorium hacbabentur.  Ecceautem {imulpr*fidente
fan&a; fynodo,qu£ in magna Roma congregata eft>fan
diflimo, & reuerendiflfimofratre > & comminiftro no-
ftroCadeftinocpifcopo,& tertiatc haccoteftamur fcri
ptura,&c. lnfententiavero depofitioni* ipfius Kejiorij,
poiimentionem duarutn citationum additur,  Canonibus
autem pracipientibus,euocari tertia vocatione inobe-
dientem,d:rigentes ad cumrurfus aliosfan&iffimos
epifcoposjcontumacem inuenimu$,& i enitentem,&c.

In concilio autemlngoljladv excufo,torno 2. c. 2. funt ex-
prejfe tres citationes ipfiusKejlorij.

C. V 11 . <f[ Vita, non fentcniia ah ecclefia

aliquem eiirit, velad eum re¬
dne it.

Jtem  Orig encsfuper leuiticurrhbomilia  14.
adcap.24..

C Vmaliquis a  exit a vericatc, d'timore Dei, a fide>
acharitatc,exit de caftrisecdcfiazi eciamfi per epi
fcopivocem minimeabiiciacur: ficuce concrario,dum
aliquis non redo iudicio foras mittitur, fcilicec ii non
aate exierit,id.ert,fi non egeric,vt m£rercrurexire,ni~
liliiaedicur. Incerdu enim qui foraspiittitur,incus eft :

&qui foris eftintus retinčri videtur.

51  Jipud Orig en cm poti c.qui n eglrgunt. s . ead. citatu,
feqnitur.li\c  tamen,qui licct maere Ifraelitidc* A.egy~
ptio tamen patre progemrus eft,exiit, Sc  nominans no
men maledixit. De quoego puto, quod nili exiUfet,
neclitigaflctaduerfus verum Ifraclitam, nec nominas
maledixiffct. Exiic enim a veritate: exiit a timore Dei,
dfide &charitate: ficut fuperius diximus, quomodo
ptrhžccquiscxcac a cailris ecclefa;,<S:c.

C. Vlil, ^ Et juiaperto facrilegio , & qut
peruerfa Vitafidelibus nonfcian-
tur,ad£cclefiam non per-
tir. ere probaniur.

Jtem  Anguftinus fermone 11.de Verbri Domini.

B E illis,qui fant ab ecdefia fegregati, non dicic
[6 ca :  quaeiunt (piri rus, non pcrcipientes] nead
fcienti* perceptionem referreutur c:  fed di&u elt, [Spi
ncuinnon habtntes } &infrd.  51  Hoc vtiq; 1 nullo
modo dicerer ab eccleiia fegrcgatis,qui di&i funt fpiri
tum non habcntes.Sed necilJe dicendus ett effe in ec-
tlefia, <Sc  ad iftam focietatem ipiritus pertinere, qui o-
uibus Chnftifi&ocorde mifcetur,[d Sandusenim Spi
ritusdi(ciplin3cfugietil<5iiim.i] Meq; 2 enim fblumad
ccclc’(iamnonpertin€nt,quifeparationisaperto faeri-'
lcgi.o manifeftifant,ftdetia illi,quiin eius vnitatecor
poralittr mifti per peffimam vi tam-feparanttir.

5 [ Inferrncn e mdicato H.VJugufinM, agens de iif,  qut
fe omnino ab ecclejia feparanernt^ait horumfchtfma lon-
gedinerfam efleub illo,quo *liquim ecdefiaiVnitateper-
manentesmterfe dijfentiuni, prottt Corintbijfaciebant:
adqu»s Paulu* frib h c pip c la prima ,carnales eos vocat:
qnu dicerentiEgo funt Pauli, ego vero jlpollo. Deillvf er-
go (inquit B. Jingu pintu  ) qui p Uk e funt ab ecdefiafepa-
rati,non dl ac cipi in dum, qt'od dicit .dpojlolu*  1. Corin.].

Ca, qux funt Spiritus, non percipienteš 3 /eJ quod dicit

a, Sent.^-.diJl.iS.  5 .ead, Jiquif.
referreturJn epif.luda*  d Sap.t,

b 1. Cer.],  c ul.

HxcommunlccLri familiapropa OS/C

tre farnih h m  trum po pit.  o O (J

1  infua epiftola Iudas,  qui fegregant femetipros , anima-
les,fpiritum non habentes.

1 Hoc vtiq;.] Repetendu efiquodapud B.jiugufli-
num antecedit de paruulVi&-carnalibM i  qui tamen funt
intra ecclefiAVnitatem.  Portrem6(47V)vtcertiifime no-
uerimus,quod paruuli in Chrirto,non percipietes quar
funt Spiritus Del, habent tamen Spiritum Dei, pau!6
poflintueamur,quemadmodum eos ipfos inerepans
ait,[nefcitis, quia templu Dei eftistdt Spiritus Dei ha¬
bitat in vobis.] fjoe vtiq; nullo modo diceret ab eccle
fiafegregatisj&c.

2 5[ Neq;enim folum.] Hinc rf^adfuem non funt
inuenta. Varit tamen ad baucfententiam 3 quodfcribitur
hb.^.de bapt/fno contra Donatijttvs,c.i 7 .

C. IX. 5[ jL Deo feparamu*>quosimpios
demonframns.

Jtem ex  qttinta fynodo>col/atisne qui»ta.

C Ercumefl a>  quod qui impius deijnonrtratus cft>
omni modo ffparatus eft a Deo: licut etia ille,qui
anachematizatus } tanqua impius fepuratus ert.Nihilc-
tlim aliud fignificat anathema, nifi a Deo feparatione.

3 pars. l&icita ergo excommunicatio expr*emijtif
dpparet,non Udit eumjjui notatur,fed d quo notatur.ac
per boe, quiinnocentesfunt, exaltcriuicrimine tondem-
vari non poffuntficut ab imprudentib. farni tia pot ent um.
propeccatri dominoru poleni not ari. Sedadbuc obiiritur ,
qubdnonfoluminuocentes,fednecetitim criminofi fen-
tentia maledicitonhfint feriendi. ji.it enim Chrijlu <r in  b
JLuange ho.[0 ra te pro perfequentibu4,&calv.mniaulibns
vos ; uenefacite bk>quivos oderunt.'] Lem  c ^dpojlo/us,
\_Benedidte perfequcntibitsvos:bencdicite,& nolite ma-
lcdicere.~]Item ,[ d Malediri regnurn Dei ?iopofiidebutij
C. X. %-Ab omni male dieto fidelesimmn~
nesejfe oportet.

Jtem  Hieronymus in epi ji o lam ad Ti tum ini-
tio capitri tertij.

S I igitur* Michael nofuitaufus diabolo,&ccrtcma
IcdiČHone digniflfimo iudiciu inferre blafphcmix,
quanto magis nos ab omni nialedičlo puri efTedebe-
mus?Mcrebatur diabolus maledičfum: iedper eos Ar-
changeli blafphemia exire non debuit. Relege veteres
Jibros,^' vide,qus tribus in monte Garizin conftitut®
iintjVt benedicerent populo, & quae in monte altero,
vt maledicerenr: e  Ruben,qui maculauerat torum pa-
rentis, Sc  Zabulon nouidimusLi^e filius, Sc  ancillarum
liberi in monte Helicl /ponuntur* vc maledicant his
qui maledičfione funt digni.

1  C. XI. % Shtos fignifiientilli 3 quiadbent~
di rilo nem  , qi-ive ad malediriio-
nem de ftlits lfrael ele-
fti funt. ’ ■

'  Item in libro Jofue.

Vmergoinfingulis quibufq; fidcliu tališ (it pro-
V^v politi varietas, hoc mihi dcrtgnari videtur in hoc
loco,quod dimidij iili,quiiuxta montem Garizinince
dunt(illum,qui ad benedi^iones eledus eft)iftos figu-
raliter g  indicent,qui non metu pcen^fed benedidio-
num,& repromiflSonum defideno veniunt ad lalute: i!
li vero dimidij, qui iuxtamontem Gtbal h  incedunt,
in quo matedidiones prolat* funt ; iftos aliosindicent,
qui malorum metu, & fuppliciorum timore complcn-
tes qna? in lege feripta funt>perueniunt ad falutem.

Sedqui pro perfeiutoribu* tufiit orare , pri/nos paritet
pro tranfgrefiione ma?idatt, mo?tw maUdirio percujlit.
Cam  l quo?frquiaprim*prfuaricationi jratrictdrum ad*

a luo par.i4.cap.4y. Pann.hb.l.c.zs)*  b Matih.  5.
c Rom.  -2. d Gal. 5. ^ In epif.Jud*.  c Deitt.  27,

f al.Hebul.Origenes hom.c>.*dcap.<) Jofue,  g al.Jin -
gulariter .J orig.  h al.Heual.  i Ge».\.

Ec 5

I>cExcommunicatione,&r cle
Schifmaticis & Haereticis.
iunxit tfententiam maledičlionu d Domino rep sr tanit .
*A.brahce& quoq J Dominu* dixit: [Maledicam malcdicen
ti It us tibt y <&benedicam benedicentibus tibi .] In euange-
lio  b etiam y cum efuriensveniretadficum y  ntninuer.iens
jr uči um in ta ., Jua malediftione , perpetua jierihtate ipsa
■ da.mna.uit.  /fera c  r verenda fua d Cham deri-
Ja co^nofceret, filium e tur Chanaammaledtces dixit: [Ma
ledi&u* Chanaamfit feruut jratrumfuorum.'] lttm  d I-
JaaCjCum benecbcerct lacob filio fuo y ait. \JJutmaledixe-
rit tibi y Jitille maltdičlu*: &qui benediserit tibi y benedi
Bionibu* repleatur.'] Item ificut in libro Dcuterono-
ntij legi tur  e, Moyfcs ex pračepto Dei duodecim tribu* fi-
Uorum Ifraclin auaspartes diuifit,&fex tribu* iujsit, rt
iuxia montem Gebal  f incedentts , malcdittioncm tranf-
gredientium le ge m vociferarentur: alii*vero prxccpit y vt
tuxta ah um monteminccdentes y  benedicliones objeruan-
tiHminclamare.nL  ^ lnnouo etiamTejlamento Petru*
^Apojohts legi tur Simoni maledixijfe y cum ait  g: [Pecunia
itta tecumfit inperditionem.'] Paulu* quoq i , qui dixe~
rat  h.] Benedtcite y &nohte maledicere^formcatorcm  i
Corinthium iufiit excommunicari. ltem in eadem  1  e-
pijhrfa ait.  £ St quis nonfuertt fecutus doHrinam Domini
nojlrilefu CbriJii y Jitanathema y  maranatha .] ltem  k
Gala tis: [Si Angelu* de CoeloVeniensahudvobi* euange-
h\auerit y  anathema/it."] Dijinguendum eil ergo inter
tnaledi&um y quodprohibetHr y ty maledičlum y quod d Do
mino y&/k n čhfii mi* viri* rationabiliter p roje rt ur. Ma-
Jedi8um y quodprohibetur y eiHlIud } quodprtcedit ex V-oto
'vltieni* y (y cdio p erfeq u cn tis y  ne n ex amore iujhtia. Ma-
ledi8umvero y quo janfti maledicunt y esliUud y  quodpro-
cedit tx amore iuJitta y non ex huort Vindtčla.

r In eadem.] *A.ntea legebatur y vt ttiamin manu-
fcriptt* y  in alia. Hmut vero loct y acfequentisfenfum rt tu¬
lit Gr at i anus 3 n o n ipfa p rt r Ju*  */ipojloh Verba.

C. XII.  Šantli viri non e» voto vltionif ?

Jed amore iujiitia aliquos male-
dicunt .

Vhde  Gregorius ait m Moral.lib.^.c.6.

C Vm fančli / viri maledi&ionis fententiam profe-
runt,nonin hancex voto vltionis, fed iufticise m
cxamijieprorumpunt. Intuscnimrubcilciudicium *
afpiciunt # & mala toris exurgeutia, quia maledi&o de-
beant fenre ^cognofcunt; & eo in maledifto non pec-
cant,in quo ab interno o  iudiciono« difcordan i.ltem
fupra cap.qutnto.  Scriptura faera duobus modis ma
ledi&um memorat; aliud videlicet, quodapprobat,a-
Iiud,quoddamnat. Aliter enim maledidum profertur
iudicio iuftiti* l y  vt m ipfoprimo peccanre prolatum
eltjcum audiuic p.[Maledi£a terrain opere tuo,&c.]
& lic ut Abrah« dicitur q  : [ Maledicam malcdiccnti-
bus tibi.] Aliter vero profertur maIcdidum,quod non
LuiHti*,icd liuore yindidsc promituna quo voce Pauli
Apoltoli r  prardicajicis ccflare admonemur, qui ait:
£Bencdictte,&. nolite maledicere, ]

i luftit!*.] In ht* y  quaJequuntHr y  non omnino re-
Jcrt Gratianus ipfa verba Ji. Gregorij , neq /}  etiam catero-
rum co.ll e čl a rum  , licet propiu* ud e o s accedat. Sententia
tam*n eadem manet.

C. XIII. Errantes y &in erroremmit-
tentes excommunicentur.

A  ltem  Ptlagius Papa Anglio epifcopo t

Poftohc* s  auetoritatis cxcmp!o duiicimus, «r-

a Gtnejis 12 .  b Matih.i\.  c GeneJij j. d Ge¬
ne fis  27. c Veuteron. 27 . f al.hUbal.  g ^Acl 8.
h Rom.  1 2 . i iXorintl>.\. & 6.  k Gal. 1 .  1 Be¬

da in acla cap.8.1uo par.i^-.cap.^f^ Pannornr.hbro
cap. 82 . m aitujuua examrnt*.  n Deitudtcium .]
verateclio.  o ahate mo.  p Gen .J. q Genejif n.
r Rfra.il.  s i.Cortnth .5.

Decreti Sccunda Pars.

m

rantium, & in errorem raittendtim /pirittis ttadcncio*
cffe Satan*,vtblafphemarcde<iircant.

C. XIIII. c Dch*q:.n.tn c:rrt^/i»tur

CMriLiUlnsjncorrigibiltsinHt)tlitx-
ommunicintur.
ltem  Anacletus Papa ;  epijl.

T Am facerdotes *,  quam rcliqui fidcles oranes Tol«
mam curam habcie debent dc his, qui ptrciint;
quaten 9  coru rtdargutione, sut corrigatur a peccacis,
aut fi incorrigibilcs apparuerinc,ab eedefia feparetur.
C. XV. ^SecKnd/t,YtltertixAdmoniti.Ke
interpojittt.exco)nmunicationnfen.
tentia procedtt.

ltem Grcgorius Papa hb.i.epijl,}j,aA
KettAlem ejjifcapunt.

D Eexcommunicacionisarciculo(qua; tamfn inttf-
podta conditionc gradus i,rccndd,vel rercio iami
vtitadicam,ex necefficaccfubiunčlacft)beatitudove*
ftra immerito queritnr,cum Pacilus Apoftolus idicat.
[In promptu habentes vlcifci omnem inobedientia.]

1 ^fGradus.] la tnbmvetujlif exempUribtu epi]l>-
larum beiti Gregerij, &-vm Gr^U.im lektur,  gradufC'
cundo,&c.

C. XVI. xb eulejiafttnt elimi-

n.uidi.

ltem  Hieronymus in epiflolum ad Oala-
t.u.cap.%,

R Elecanda: 1  funtputrida:carnes,&fcabiofanuis i
caulisrcpellenda: nc tota domus mafl'a,corpu5,&
pecoraardcant.corrumpantur.putrefcantjintcrcant.
Arriiis in Alexandria vna IcintiJIafuit:fcdquia non fta
tim opprclTaell,totu orbtm eius flamma populataeft- •
i Refccanda.] A p ud B.Hierenymnm lektur,  ft*
candse putrida carnes, St  fcabiofum animala caulis *-
mn m repellendum.

C. X V II. a' Pre diuerfitatt cnlpantm/ub-
diti dprApcJitii crripiantur.
ltem  AuguftinHsiH libre de cerreptiene (y
gratia, cap. 15.

C Orripiantur itaq; apra;po(itisruisfub>i« r ‘^ rarr ^ s
corrcptionibusdccharitate vcnientibusP roCU  "
parum ditierfitate diuerfis,vel minoribu«, vclampl'®*
ribus:quia Sc  ipfa,quar damnatio nominatur,qu» m ta¬
ci t epifcopale iudicium (qua pccnain ccclciia nulla ma
ior eil) poteil, fi Dcus vol uerit, in correčtionem falu-
berrimam cedere,atq; proficcre. Nequeenim fcimns,
quidcontingatfcquenti dtc. An ante finem vitahu-
iusde aliquodc(perandum cft?AutcontradiciL>e°PP
teft,ne refpiciat c, St  det pctnitentiam,& accepto facn
ficio Tpiritus contribulati ,cordisque conttiti,arca'.' 1
quamuisiuftae damnationisabloluat, damnatumq ; 1
ipfe non damnet ? Paftotalis tamen necelfitashaber>
neper plures ferpant dira contagia, feparare aboin-
bus fanis morbidam,ab illo.cui nihil eil impoflibile« 1 '
pfa forfitan feparatione feriundam. Ndcientescn 11 ^
quispertincat ad pradeftinatorum numerum, quis na
pertineat, fic affici debemus cbaritatis affečtu, vt° m '
nesvelimusfaluosfieri. ..

I Damnatumq ;.3  Sit cmendatumtTl cx orige 1 "’
necglejfarift efiimpedirc. .Anten  /f.ei((*«rjdanmaWi
qucm ipfe non damnat.

e. XVIII. X>uicsrriginolunt>exttm-
municationifftrro debent
abfeindi .

ltem  Profper libro fecnnde de 'rita contem-

platiua, cap.7.  ,

■p. Cce d  autem cnmina qirorumlibet, fi ip(ixcrim 1 '
K  nofis confiteri nolentibus, vndecunq; claiui^'

.CtW'

a Bnrth.bb.l.iap.t\ 6 . Inop.$.  C.25O. b
C al.yei.piat.  d i-a■  j »rig.

qwtcun | )i

869 CaufaXXIIIl Qu*ft.IIf. * 7 <>

1 C XXIIII. J Excemmunicentur ) qM ora-

^uaecu!i'q; non fueiintpaticntise leni medicamento fa-
*]ata, vehiti igne q*uodam piše increpationis vrenda
func,& curanda. Qubd fi nec fic qiridem arquanimicer
Minenris, acpič increpantis medcla proceflerit a  in
* ls ’ qui diu portati, & falubriter obiurgati corrigi no-
‘Uerint, tanquam putrescorporis partes debentfeiTO
€x commumcationis abfcindi: ne,fieut caro morbis c-
^ortuajfi abfciflanonfuerit, falutcm reliquse carnis
putredinis fuie cotagione corrumpit:ita ifti,qui emen-
an defpiciunt, & in fuo morbo perfiltunt, fi moribus
e P r auatis infan&erum fccietate pcrmanferint, eos
*xemplo fuae perditionis inficiant *.

1  Inficiant;] jLpud Profberum continuo fequitur
9 a P'P  * trs .infra > de p cenit e n tia y dijlinčl.i.

_ C.. XIX. Excommunicandus cjl,quiduas

fimulvxores babere prafumit.
it em Nicolans P ap sl  let bari o regi.  ^ t

i 5100  ^ diftričta vltione feriendus es,qui in dna-
tau 4 ? ?r VX0ribus  adulterium Lameeh,& flagitiunv imi
5  . c dinofceris? Ouod Dominus non nifi poli fic-
cuirvf >lnCa  ^ e P tem  gcnerationes fuo falutifero delcuit:
lih, V? ln * ra tricidium feptima gcneratione aquis abo
iltUm  fitcataclyfmi.

-^X. ^ Talfi tejles,&> bomicida commu-

Y>r , a ione priuentur.

j. ac b c<f nfuin)us c homicidas, & falfos teftes a com-
ifttisf A° ne ccc i e ^ a iiica fubmouendos: nifi pcenicetiaz
A  ione crimina admifia diluerinc.

XXI; tg Excommunicetur potens y qui cle-
ri cu m pauperemfoelrelifiofUm [pe¬
har e p nefk m 1 1 .

‘j n T-- • ex  conciiio Tolctanol. c .ii

o

daiijgj*^ _ ~ j  ~~ - -  —q—  ------- j .

te^pp er j Un ? adfe  vc*ire epifcopus>vt audiatur, & con
*P*fcop 0 * lnu * ccn ^ mox fcripta percurrant per omncs
CXc om ni  Princi* > & quofcUnq; adirc potuerint, vt
dat aii e ^ nicatUs  habeatur ipfc>donec obcdiat,& red-

? u  P e  TO. hi p le rifq }  vetujlif i &apud .Aafel-
*#, p% u  1>I . ioc ^ ( 'ibnš concilij imprefiis, & manufiriptis

r  “Ptnorcm.

’ XXu *  <\ Venelem.

/\ dihih  Gregorij Papa?.

* dolum manum fuam mittitin Chri
>ideft,epircopum, vel presbyterum
e §’. um  graue committic,) &,fi auisecdefia
■ Ui ®mum - -“ "■ ’• -

f^TOis 0m  . J  pjlitciut lanu« iyiiouUj

- e ‘ 1 > 'iein-„„ n ! abonac ’ us  preferiptione pubticen
lrt  vno loco. id cil,in m » = ' ‘ • -

^sdiebusvitajfu*.

ij O Ta * t j tm  cxconclll ° 1 'oletano i. r.n.

q  p!? UlS  ^ de  po.tentibttš dericum,aut quemlibet
da llJCl .- c  ^P ere TO i, aut religioluin expoliauerit,& man-

^ei Va ft.”* r>  fo.VVV.UUl.U^^jU^UVVViV«.

(fi m  t >aut »mpiignatjautincendit (quia & nocgra
ln  P^m\ m  ^crilegium-, ) placuit fančlae fynodo, vt *
^ift4 c - Somn i a b° n a e iu2> proferiptione pubticeiitur:
^cat o J n T no locQ jid elljin monatierio inclufus pceni-

i saiebusvit * fii *-

pl ”° c *beH a plevipr. manufiriptis. Burcbardtes

j exconaho Gangrenfi.

. l in primi b.~]^pndBurchardum &Iuonem
ter tedl  ^ YU0  .fine 'verbii iHir^ua hic/Unt

Z'tu

le

C.

X XIII.

% ^emmunione priuetur>qui

etas^e’- 1 - - ’

to res ;

elperegrino.r y yel mere A-
'lejlare prafumit.

5 . prtejum

C ^pe.

l «(Ur, l,,, o

i-apa.

i J m ,P ccas > & peregrmos,So Apofto!»rum
Xeu  reV,, allorum  ftnflorum oratoria vifitantes
e * c ’ n ior« S>  ^" aS  ^ crunc >'fpo'iare )  & mcrcatorcs
P e '^ a S>®rum f  exaftkmtbiis mo-
^ 4onecfatisf « c ««» co mmiwi9acca

e »'  •

b lu 0

- -« w p.S.'c.22r7.(?e».‘4- c  Btirb.
/>«r.ro; C .j3.^158. d JLnfkl.l.v.c.tTi

• s 5.Z«ep.u lC , 7 .6,^, {^,15,5,65, f 4/,p«

X XIIII. ^ 'F.xeommunicentur y qui era-’
tores, & ccclefidfrbonacfe earum>
p er fon as ibi feruien t e s i»fc~
ftare p rajhmtint,

Item  Vrbanus l’apa.

P Aternarum traditionum excmplis commoniti , pa-
fioralis officij debitumperfoluentes,ecclefias cum
bonis fuis>tam perfonis, quam poffeflionibus, clericos
videlicct,acmonachos,eorumq;conuerfos h  oratores
quoq;cum fuis nibilominusrebus, quas ferunt,tutos,

& (me nioteftia efTeftaturmiis. Siquis autcmco»tra
hoc facere prsrumpferit,& poftqu«m facinus fuum re-
cognouer t, intra dierum tnginta fpatium competen-
ter non cmendauerit, a liminibus ecclcfise arccatur,Sc

anathematis gladioferiatur.

1 ^ Conuerfos ] In codicibus impref-is fequebatur y
vel commiiToš y quafUnt expun 5 la )  quia abfuntdpUrififc
manuferiptif Grattani exemplaribus , & v e tuji o quodaa»
codtce.rn quo qnidem extremo & hic y <& a lij trcsfAnones
deferipti funt y tanquam fragmentum ali c uiti* conciltj .

C. XXV. £>ni oyatonbus,paupcribuenen
armaftrentibus in malum obuia-
u c riti t , exco m mu ni -
cent ur.

Item  Nicolaus Papa omnibus epifcopis.

I Lli 4jqui peregrinos, vel oratores cuiufcunque fan-
di,fiue dericos,fiue monachos,vel focminas»aut in-
ermespauperes deprGedatifuerint,velbona eorum ra-
puerint > vel in ipalum eisobuiauerint,anathematis
vinculofcriantur,nifi digne ernendauerint. Pax vero
illa,qnam treugam dicimus, fic obferuetur,fieut ab Ar
clricpifcopis,Sc epifcopi»vniuictiiurqueprouincix con
ftituta eft. Quiai«:em eam infregcrit,cxcommunica-
tioni fubdatur.

4 pars. Xjuiavero fermo de hareticis habetur > "viden-
dum eft i<]uia interfit interfcbtjma & harejim: <& qui
fint haretici:&quotfini hareticorum fečta.

C. X X VI. Schifmatis & h are/is dif~
f ere n ti a.

Vijferentiam autem interfthifma &> harejim ,
Hieronymus in epijl.adTitum  b,
c.), afi^n a t 3  di c en s.

I Nter c  hserefim Sc fchTfma hoc incerelTe arbitran-
tur,qubd harefis peruerfnm dogma habeat,fchifma
propter d  epifcopalem difienfionem ab ecclefia 1 pa¬
nter (eparat.Quod quidem in principioaliqua expar-
te intelligi poteft 2 ; C aeterum nullum fchifma non ali—
quam fibi confingic hserefim,vt red« ab ecclefia recef-

fifie videatur.

1 ^ Ab ecclefia.] In codicibus borum cemmentarioru
in Germani*,m GaBia,& Ferraria excufis,itemduobus
man uferip tis 'Vatican is legitu n  ab e ccl e fi a [e  p ar e t u r*

2  <[[ Poteft.] Sequebatut\  diuerfum. quavoxabetl a
memoratiscditionibus y &Vaticanis exemplaribus .

C. XXVII.  €f \Vnde barefh dicatur,

Vndeautem barejis dicatur, m epijlolartrad
Ga Ut as, c a p. j.  Hieronym us e
diffinitfta dicens.

H Aerefis / Graceab elečHone dicitur;qubd fcificet
eam fibi vniilquifq; eligat difciplinam, quam pu-
tat efie ipeliorem.QuJcunq; g  igitur aUterfcripruram
inceMigit,qadm fenlus Spiritus fandi flagitat, quo feri
pča eftjicet de ecclefia non recefierit, rame haretieus
appellaripotjSc de carnis operib>eft,qua’peiorarunt.

S  pafs. J£ui Vero proprie dicantur baretici , Augu-lti-
n ir s iih .de Vtilitate čreden dt,cA.ojcend ms y a it..

a Pann.l,^. o.  114. ' b \Ad'Ucr'm \J-Iar.eticuynl. orni-
nem:']  c Polyc:l.j.tit.$.^ 4 *p.i.il.c. 40. d al.po; epi-
fcopalem deiefiontm.  e loti'm [H.x:refcs 3 mu; ui+c.

f Polj.ibid.« 4 nfJ.u*c.$Q.  v g -o>

S 71  'SSESStet* Pccrcti Secunda Pars.

C. XXVJ. 1 I. ^Sduipropriiclicanturha.etici. ■

H Aertticus * eft , qui alin.iusiempor.il s lommo-
di,& maximc glorue, principatnsq; fui gratia fal-
fas,ac nouas opiniones vel gigftit,vcl fcquitur. Ule au¬
tem,qui huiulmodi hominibus credic.homo eft imagi-
»ationc quadam veritatis,ac pier»tis,illufus.

C. XXIX.  %Hon/Unt haretici,quinenjute
audaaa,/ed aliena feducuntur m
errorem.

Item Glorio,I.leufio,graliit,tpijl.i6z.

D T xit b  Apoftolus [Harreticnm hominem poft pri-
num,& lecudam corrcptionE deuita: fciens,quia
fubuerfus eft liuiufmodi, Sc  peecat, & eft d femetipl®
damnatus.] Sedquifentetiam fuam,quamui$falfam,
atq; peruerfam, nulla perunacianinioficate defendut,
praefertim quam non audacia fu* prsefumptionis pe-
pererunt,fed a fcdu&is, acq; in errorem laplis parenti-
bus acceperunt,qu jrunt autem cautafollicitudine ve-»
ritatem , corrigi parati, cum inuenerinc, nequaquara
funt inter hareticos deputandi.

C. X X X. (J Magiji n erroris exijlunt , 5« i
V eritatu difcipltnam contemnunt.

Ittm  Leo Papa cpijl.io.adFlanianum.

Vid c autem iniquiuseft, quamimpiafapere,&
V^rapientionbus,do&ioribusq; noncrcdercfSedin
hane mfipientia 1 cadunt, qui cum ad cognofcendam
veritatem aliquo impediuntur ob(curo,n6 ad prophe-
ticas voccs,non ad Apollolicas literas, nec ad Huangc-
licas aučloritates.fed ad femetipfos recurrunt: Sc  ideo
magiftri erroris exiftunt,quia veritatisdifcipuli non
fuerunt.

C. XXXI.  Haretici/Unt,quiqnodpraue
fapiunt,contumaciterdefendunt.

Item  Auguftinus centra Mamchaos.

Q Viin  cccleiiaChrifti morbidum aliquid,prauuq;

iapiunt,li correpti,vt fanum,reQumq; fapiat.rc-
liltunt contumaciter,liiaq;peftifera,& mortiferadog-
mataemendarenolunc,fed dcfenlare perfiftunt, hx-
reticifiunt.

C. XXXII.  ^Frrante damnabilior ej},qui
eius defendit errorem.

Item  Vrbanus Papa.

Vi aliorum defendit errore, m iilto amplius dani¬
v a/ n abilioreft illis,qui errant: quia no folum crrat,
feu iuam aliisoftenJiculaeirorispraiparat, Sc  confir-
mat.Vndc quia magifter erroris eft,non taneum hjtre-
ticus,fed etiam hxrc!iarchadicendus eft.

C. XXXIII.  Siut mendaao veritatem
immutant.patrum termnioj tranf-
ferre probantur.

/if>*Hieronymuv hb.i.Comment.ad c.^.Ofea.

T Ransjprunt prineipesluda terminos , qu»spofue-
runt patres eorum , quando immutant mcndacio
veritatem,& aliudprardicanc,quam ab Apoftolisacce-
perunt Ideniinjra.eod.capne.  Ue hrcrccicis manife-
ftus eft fenfus:quod fophitmatibus fuis, & arte dialefti
ca fepeopprimanc eccleliafticos. ldemadcap. nonum.

Vetcres Icrutans hillorias, inuenire non polfum fci-
difte eccleliam, tfc  de domo Domini populus (eduxilTe,
pr*tcreos,qui facerdotcsa Dco politi fuerant,& pro-
phetavd clljpcculatores.Ifti ergo vertutur in laqucu
torcuolum,in omnibus locts ponentes fcarfdalum.

C. XXXIII!.  ^ .-dUiuiauiur qui aduerjd~
no rum cenite,, iun t p ranit ati.

I ltem  Leo Papa epi/.ota 74-ad uinatolium.

Llud d  fanč plunmum mihidiiplicercfignifico,qd'

a Beda  1 Cer.it Polyc.ibid.Dtufdcditp.\,jtnfel.l. 11.
c.?t. b u 4 d Titumcap.  1. Potyc.ibid.udnfet.lib.iz c. 61.
C I ib li.de Ciutt.Dei,c.^i.Potf c.ibid. Dcu/Uetlit part.l.
sin/cl.l.ll.c.)l.  d Juepar.O.cap.^J.

872

inter 1  dilečlioms a  tus clericos quidam effedicun-
tur,qni aduerfarioru b  conueniant prauitati, & vafa 1
ir» c vališ mifericordiae mii‘ceanrur.Quibusimicftigan
dis,& feuericate congrua cocrcendis debet diligentia
tua vigilanter inliftere: ita vt his,quibus prodefle no«
potuerit correfiio,non parcat abfciflio. Oportctenim
nosHuangelici meminiife mandati: qwoab ipfaverita-
tepricipitur d,  vt finosoculus , aut pes,aut d*xttra
Icandaliiauerit mantis, a compage corporis aiiferatur:
quia melius fit his in ecdeftacarcre membris,qiiaincu
ipfisin »terna ire fupplicia.Nam fuperfluo extratccle-
fiam pofitis refiflimus, (I ab his, qui intnsfunt,ineif,
quos decipiunt,vulneramur.Abiic'enda prorfus pefti-
fera h»c a facerdotali vigore patientia eft:qu j libimet,
peccatis aliorumparcendo,non parcit.

1  ^ Quod inter.] Sic til emendatum exipfa ipijhlc,
cum dr in vulgatit, gr iv plerifrjjVetuJhi fSratiani tx>*~
plaribut efftt,  quod iurildiftionis tu» clerici. In dtobm
tamtti,qHemadmodii>ngrapudluonem, ejl, inter ditio-
nis tua clericos.

t  ^ Vafaiia.] Sic el} emendatum tx Oriii>'*l‘-~^*‘
dit enim adlocum B.Pauli R.?ma.y. * 4 pud Gratiannm f
rat,itemifjapudluor.em,  vatama: vafis milericordiac va -
famifccantur.

C. XXXV.  *[ f.tfidalitater, grcenuini*
ban Hu.ru m clerici Tiiare
dtbent.

Item  exconcilioCarthagin.IIII.r. 70.71.71.

C Lericus haretieorum,& khifmaticorum ram c° D '
uiuia, quam fodalirates euitet »qualitcr. Ef |UI11
conucnticulanon ecclefia.fcd conciliabulaapptl* an "
da funt.Cum eis neq; orandum eft,neq;plallendum'

C. XXXVI.  % (-aucnum obfernalortJ CM*

hareticit uuUum debent tmrt ccr-
tanien.

Item  Gclafius Papa bi epijhlaadepifop 111
Dardania.

C  Vm qnibuseratfyn0dusiheunda?Catb«I‘ c 'P®r
tifices fuerant vndiq;iam depulfi: foliij;
rant focij' perfidorum: cum quibns iam nec' iccb,t  \- ]e
bere conuentum,dicentePlal. e  f Nonfedii« c0 " C ^, tC
vapitaris: Sc  cum iniaua geretibus nonintroibo-J 7

m iniquageretibus nonintl— - -
ecdefiaftici moriš eft cum his, qni polluta habente
munioncin pcrmiftamq; cumperfidis,m«f« r ?5°* J
lium /. Redeč igiturperChalccdoncn(isfynodi' orn ! |
huiulmodi pr»uaricatiorepulfacftpotiiis,qim m 1  r..
concilium vocata: quod nec opus crat poft prim 311 ' *
nodum,ncccum ralibus haberelicebat. ut

monitorio ad Fauftum.  f Canonum a magiftris,* 1 ^
cuftodibus nobis nullum fas eft inire cerramcn cun
minibus coni m union is alien». 1( |.

1 ^ Quam ad.] In originalilegitnr,  quam pcrc° n
lium,quod nec opus, Sit. ef,

z  ^ Canonum.] Gelajiur in commenitorie
obiurgam tii fcoi iHos.qui,cum maxime cartntt r:l ' >t> .
eorum tamen fe obferualorei fimulabant ,
pitrerba,o  canonum magiltros,atque Cuftodte ■
nullum, Scc.

C. XXXVII.  f 7ioucentradkit,/l(l[’-
tim o bedi t  E uangelio,qni maloi ex-
communicat.

Item  ex epiltola VrbaniPap«.

N Otandum eft, qubdquidamdicuntcontra*. j| ,5
gelicjm parabolam nos facere, vbi dcihm 11  ,r

eradicandis Dominus pr»cepic cum aliquos < * :l ,f

!• ... _

gclicam parabolam nosfaccre, vbilicii* 311 ' 1  a

iiquost

municatione dignos excommunicationilubiici 3 ^

a al.diname,  b al.couniueant .] orig.  C ® ( j,
d Mari.5. e Pfal.ip ( al.cenfilium.

Sententia habetur  i;. j. j.ptr tetam. In conciliil*
tano > C~- udfrtcane.

S 73  CaufaXXIIII. Qusb{IIIL Schifmaticis & H#reticif.  874

aiunt etiam fan&um Auguftinum hoc contradicerein
lilo loco, vbi ait. [Quia »on eft pracidenda vnitas ;fe-
rendi funt mali,non abiiciendi.] Quibus hoc primum
refpondcndum eft: Si hacretici,& mali homincs excom
municandi non funt,quare ipfe Auguftinus cum lega-
tisfanfta Romana ecclelia, &cii iančtis epifcopis luis
Pclagium, & Coeleftinu nouam harefim m fan&a Dei
ecdeiiam introducentes, excommunicauit,& ab eccle
fiaDeifeparauit? Quareipfos Donanftas,contraquos
ifta,flc malta his fimilialoquitur, tam iple, quam om-
nis ecclelia Dei, excomn>unicatoshabuit? &-,ni(i ptius
pcenitHilfent, &per manus impofitionem reconciliati
clfent,eis ncquaquam communicabat ? Idem ipfc Do-
minus,qui hocparabolice hic narrat, aperte alibi tx-
commu*icationem.fieriiubet,dices a,[Frater,qui cor
ripitur abeccldia, & non obedit, fittibi licutethni-
cus,&puhlicanus.] Vnde apparet liquido, aliud elfe
Cxcommunicationem, aliud cradicationem. Quicnim
excommunicatur(vt b  Apoftolusait) ad hoc excomu
aicatur, vt Spirituseiusfaluus fiat in die Domini. Di-
fciplina enim eftexcommunicatio,& non eradicatio.

Hififortt excontemptu , Juperbi a excommnnietti

frontnim.

C. XXXVIII.  Diuint maledicho me ■
ritum m.tli'(Urh defignat.

Vnde  C Oiigenes 1 in librnmKnmeroriim,
homili a 15.adf.23.

D Eus,quando maledicit,meritum eius defignat,cui
maledieitnr,&fententiam d  promit: vtpote que
»on fallit neq, peceati quahca$, neq;peccatis atfeftus.
Homoautem quia hacno poteftfeirc (ncq; enim pro-
politu, mentemq; alrerins videre alius.aut cognolcere
pottft;) ide reoctiam li iudicantis, vel fentencia pro-
mentisintuitu proferat maledičtum,non poteft cllc iu
ftamaledieendi caufa.vbi ignoratur peccatisalfcftus.-
masimč cum humanum vitium tune ficiat maledi&a
profetre, ciim forte conuiciis, ant imunis prouocatur.
Qpod vitium volcnsrelccare e  Apoftolus,nemaledi-
fiis, & conuiciis conuiciaprouocemus, mandatum nc-
cdTarium ponitjVtbcnedicamus,& non maledicamus:

quoeonuitiandi vitium refccctur: non quo iudicandi
veritas,qua hosnnes latet, & pronunciandi audofteas
perimatur.

1 Origenes.J Sic eilrtjlitntnm.ciem anten ejfet, An
gullinus. It magnam httitu tapittspariemglojfa ordina-
naadeundemlocHm txipfo Origene reftrt linde^ non-
hhIU fant enter, dat a.

Secinvero kareticorum qutt fint, frtnde nomina ac~
ff^friar, Ifidorus liti.i. liprnologiarum,  cap.5. Uetermi-
nat,dueni.

C. XXXIX.  <| Shtotfint /e čin hnreticerum.

a Vidamautem / hsretici, qui de ecclelia rcceife-
runt,exnominefuorum au&orum nuneupatur:
quiu.un veto ex caufis,qtias cligentes inftituerunt.

Simonianidi&ia Simone,magica artis perito: cui
Petrusin AčfcibusApoftolorum maledixit,pro eo quod
»b Apoftolis Špiritu« fanfli gratiam pecunia emerc vo
luiffct. Hidisuntcreaturam nona Deo, fed a virtute
quadam fuperna creatam.

f Mcnandrini ^ a Mcnandromago, difcipulo Simo
ms nuflcupati:qui mundum non a Deo, led ab Angelis
faftumaflerunt.

fEafilidiini d Bafilide appellati :qui inter rcliquas
blafphemias,Iefum paffum abnegauit.

1  Nicolaitjsdi&iiNicoltto h  diaconoecclelia:Hie-

a Matth.  18. panla aliter.  b \.Corinth.%.  c *l.
btm.  d al.fiutentitm veram penit,  e i.Ref.;. Rf-
toan.u.  f Rabami*libro  2. de injlit.cler. ctp.f8.~4n-
filmm libro  13.c.cp..  Pannor.libro  5.1 ap .145. 8..

g tl.Menandritiu.  h *Aii.6,

tofolymorum : quicum Stephano, & citeris eonftitu-
tus eil a Petro: qui propter pulehritndinem relinqu6s
vxorem,dixerat, vt qui vellet, ea vteretur: verfa eft in
ftuprum tališ confuetudo, vt inuicem coniugia comu-
tarentur. (^iiosloannesin Apocalypfi improbat a,di-
cens. [Sed hoc habes,quod odifti faša Nicolaitarum.J
^fGnofticipropter excellentiam fcientiae feita ap-
pellare voluerunt, Animam , naturam Dei efliedicunt:
bonum & malam Deum fuis dogmatibus fingunt.

f Carpocratiani a Carpocrate quodam vociitur:qui
dixit,Chriftum hominem fuifle tantum, & de vtroqu«
fexu progenitum.

f Cerinthiani d Cerintho quodam nuneupati. Hi
intercattera circumcifionem obferuant : milic annos
poft relurrecSionem in voluptatecarnis futuros prtedi •
cant. Vnde & Grasce , Latine Millenarij funt

appellati.

Nazara;idičH,quidumChriftum (qui avicoNa-
zaraus ett appellatus) filium Beiconfiteantur, omnia
tamen veteris legis cuftodiunt.

Ophita a colubro nominati funt. Coluberenim
Gratcč 'olfis  dieitur. Coluncenimrerpentem,dicent«s
ipfum in paradifum b  induxilTevirtutiscognitionem.

Valentiniani a Valentino quodam Platonice fe-
ftatore vocati,qui cuZrcu,  id cft,fsecula quxdam in ori-
ginem Dei creatoris induxit:Chriftum quoq; de Virgi-
ne nihil corporis aifumpliffe, fed per eam, qua(i per fi-
ftulam,tranlifle alferuit.

Apellitje,quorumaučlor c  Apellesfuit:quicrea-
torem Angelom neicio quem glorioium fuperiorisDei
facicns,Dcum legis Ifraelillum ignem affirmans dixit,
Se.  Chriftum non in vtritate Deum, fed hominem in
phantafia apparuifle.

Archontiaci a principibus appellatur: qui vniuer-
fitatem,quam Deus condidit, opera effe Archangelo-
rum defendunt.

Adamiani vocati, quod Adatimitetur nuditatem.
Vnde & nudi orant,&nudi inter fe mares focminieque
conueniunt.

5 Cainani d  1  inde funt appellati, quoniam Cain
adorant.

Sethiani nomen acccperunt d filio Ad^,qui voca-
tus eft Seth;dicentes eundem elfe Chriftum.

(; Melchifedcchiani vocati proeo ,quod Melchife-
dech,facerdotcm Dei,non hominem fuitfe, fed virtute
Deielfc arbitrantur.

gj Angelici vocati,quia Angel os colunt,

^ Apoftolici hocfibi nomen ideofumpferunt, quod
nihilpofiidentes propriuna, nequaquam recipiat eo«,
quialiquo c  in hoc mundo vtuntur*

^ Ccrdoniani d Cerdone quoda nominati: quiduo
eontraria principia afferuit.

Marcioniftad Marcione Stoico philofopho appel
lati:quiCerdonis dogma fecurus,altcrum bonum,alte
rumiuftum Deum alferuit,tanqua duo principia crea-
tionis./& bonitatis.

Artotyritat aboblatione vocati 1 panem enim &
cafeum offerunt,diccntes a primis hom nibusoblatio-
nem d fruSibus terre, Sc  fruttibus ouium fuilfe cele-
bratam.

Aquarij appellati, eo quodaquamfolam offerunc
in calicc faeramenti..

Seueriania Seuero exorti,vinum non bibunt: ve-
tus teftamentum,& relurre&ionem nonrccipiunt.

^{Tatiani a Tatiano quodam vocati c qui Sc  Encra-
tit£ difti-.quia carnes abominantur.

5' Alogij. vocantur. tanquam fine verbo :
enim Grace,verbumdieit ur. Dcumemmverbum mui

a ^d-poc.l.  b ti.ptradifo.  c al.prim epi.  d tl.
Caunl.] al.Caimm.  g al.al:qmti.  f al.creatoru.

De

Excomtnunicdtion£i<&dc  rl*!

khiCmAticif&>Httrctici*.  1/Cvi^U OLvUllUd i. Cll3«

5 75 Schipnutticif &• ■

Credunt,refpuentesIoanisEuangeliu,& Apocalvplim.

Cataphrygis nomen prouincia Phrygia dedit: qa
ibiextiterunt.Audoreseoru Montanus,Prifca,& Ma-
ximilla fuernnt.Hi aduencfi Spiritus iandi non in Apo
ftolos,fedin fe tradicum aflerunt.

<5 Catharipropter munditiam itafe nominaaerunt:
gloriantes enim de fnis meritis, negant posnitentibus
veniam peccatorum:viduas,fi nupicnnt,tanquaadul-
teras damnant: nvundiores fe c«terjs pr*dicant. Qni
notne fuum ficognofcere vellcnc,immdanosfepotius,
quam mundos vocarent.

Pauliania Paulo Samofateno exarti funt: qui di¬
sk non fcmpcr fuifle Chriftum, fed a Maria fumpfifle
initium.

qr Hermogeniani abHermogene quoda vocati: qui
materiam non * 1  natam introducens,Deo bo nato eam
comparauit,matremq; elemetorum, Se  Deam afleruit:
quosApoftolus u  improbatelementisferuientes.

^[Manichaia quodamPerfaexriterunt,quivocatus
eft Manes. Hic duas naturas,& fubftantias introduxit,
ideft,bonam Sc  malam, & animascx Deo,qua!i exali-
quofonte manareafleruic.teftamentum vetus reipuit,
nouum exparterecipit.

4 J Anthropomorphic« 3 didi pro eo,qnod fimplici-
tate ruftica Deum haberc humana membra, qu« in di-
uinislibris fcriptafunt, arbitrantur. r©-cnim

Gr«ce,Latinc bomo interpretatur. Ignorantes vocem
Domini, quiait b:  [Špirit 9  eft Deus.] Incorporeuseft
.n.necinebris diftinguiturmcccorporis mole cenfetur.

Hicrarchit« 4 ab Hierarcha audore exorti,mona
chos cantum recipiunt:coningia refpuunttregna caflo-
rum paruuloshaberenoncredunt.

Nouatiani a Nouatiano c  Roma: vrbispresbyte-
rocxorti:quiaduerfus Cornelium cathedram facerdo-
talem conacus uuuidcre,h«relim infticuit,noleris apo
ftatas fufcipere,rebaptiz.ansbaprixatos.

^Montani 5 hatrctici didi, quod tempore perfecu-
tionisin montibus latucrunt, quaocca(ionefe a catlao
lic« eccleii* corpore diuiferunt.

<[ Ebionit« abEbiose didi,fiue apaupertate: Chri-
ftum enim per profedum d  iblumvirumiuftntnputat
tfledum.Vnde compctcnrer Hebionit« pro pauperta-
teintelligenti* appcllati lunt.Hicnim femiiudpi funt:

6 ita tenent Euangcliu,vt legem carnaliterferuet:ad-
uer(usquos e  Apoftolus ad Galatas fcribes inuehitur.

*f Photiniani a Photino Gallogrici« Syrmij epilco
po nuncupdti: qHiEbionitarum harefim fufcitans.af-
feruit Chiiftum aMariapcrlofeph nuptialicoitu fuif-
fc conceptum.

^Aenaniab Aerioquodam nuncupati funt:hiof-
ferre £acrificiumpro defundis fpernunt.

Aetianiab Aetio funtvocati: iidemq;Eunomiani
ab Eunomio quodam dialedico Aetij difcipulo, ex cu-
ius nontine magis innotucrunt,diflimilc patri aflcren-
tes filium,& filio Spiritum fandum.Diaint etiam nul-
lum /imputari peccatuni in fide manentium.

Origeniamab Oiigene audore exorti lunt.dicen
tes, quod non polfit vidcre (iliuspatrem, nec Spiritus
fandus filium. Animas quoq;in mundiprincipiopec-
cafle dicunt, &pro diueriitatepeceatorum ccodis vfq;
a,d terras g  diuerfacorpora.cuafi vinculameruifle,ea-
que caufafadum effc mundum.

Noctiani dquodam Noeto vocati, qui dicebant
Chriftum eundem clfe,& patrcm,& Spiritum fandum:
iplamq; Trinitarem inofficiorura nominibus, non in
penonisaccipiunt. Vnde dcPatripallianivocantiir, qa
patreni paflum dicunt.

^  Sabclliani abcodem Noeto pullulaflcdicHntur:

a Gal.A.  b loan.  4 . C ttl.ičeunt«.  d al. pnečiS.

i  fta/.J. f al.milil,  g »l.ttrrM Ujp/ds.] trt£.

876

cuius difeipulutn pcrhibent fuifle Sabellium, excuius
nomine maxime innotuerunt,vnde Se  Sabellianivoca¬
ti funt.Hi vnam pcrfonampatris,&filij,& Spiritus fan
fiiaftruunt.

^ Arrianiab Arrio Alexadrinopresbyteroortifunt:
qui co«ternum patri filium non agnofcens .diHerfasin
Trinitate fubftantias aiferuit, cotra illud, qued ait D*
minus a, [Ego&patervnum fumus.]

Macedoniani a Maccdonio Conftantinopolitan*
epifcopo didi funt , negantes Deum elfe Spiritum
fandum.

ApoHinarifta: ab Apollinare vocati funt, dicentti
Cliriftum corpus tantummodo (ine anima iufcepiife.

Antidicomarir« appcllati funt pro eo, quodMa¬
ri« virginitacicontradicunt,aiferentes eam poft Chti-
ftum natum viro fuo fuifle commiftam.

Mctangiftnonic« S  iJ C o tale nomen acceperut,ja
Gr«ce vas dicitur. Aflerunt enim lic effc in pa¬
tre filium,tanqHam vas minus intravasmaius. .

*j Pacritiani d quodam Patritio mincupati funt: qui
fubftantiam human« caruis a diaholocondita dicunt.

^ Colluthiania quodam Collutho nominati: qui di
cunt Deum non facere mala,contraillud,quodfcript“
cft b,  [Dominuscreans mala.]

4 fPlorinni c  a Floriano:qui c contrario dicunt Dc«
creaftemala,contrahoc, quodfcripcum ett d:  [FccU
Deus omniabona.]

^ Donatift«aDonatoquodam Afro nuncupati :<| 1 > 1
de Numidia vcnies totam pene Africa fua pcriiialionc
dccepit,aifereBs minorcm patre filium,&nnnore filio
Spiritum fandum,dc rcbaptiians catholicos.

41 Bonofiani a Bonofo quodam epifcopoexordpro-
duntur:qui Cbriftum Dci filium adoptiuum, non P r0 '
prium alfcrunt.

Circumcellionesdicuntur, eo qubdagrefto s  fi "' :
quos Sčototopicos 7 vocant.fupradid« harelis habcn
tesdodrinam. Hi amoremartyrij fenietipfospcrunnti
vtviolenter dehacvita dilčcdeutes,mart/res non»-
nentur. ..

f Prifcillianift« a Prifcilliano vocati: qo< inf!  -ni
nia ex errore Gnollicorum,S: Manichiorum pO rml11 *
do -rn:l compoiuit'.

*( Luciferiani aLucifero Sardini« epifcopoorti: q ul
cpilcopcs carlnslicos, qui Conftantij / perfecutione
perfidi« Arrianorum confentieces crant.&pofto 50 ? 1 "

redi in catholicam rcdirc dclegcrnnr,damnantes, "UO

quod credideranr, fiue quod fe crcdidiffe fiinulauetat,
quos ecclefiacarhnlica materno recepit linii,tanqu 3l y
Perrumpoft flerum negationis; hancillimatns chari'
ta tem fuperbeaccipientes,eosq;recipere noleutes, 3 ‘ J
ccdeli« communione receflcrunt, fc cum iploLucift'
ro audore iiio,qui mane onebatur, cadere meruerU 1 ;

louinianiil« a louiniano quodam monaclioddn
alferentes nullam nuptarum Se  virginuin eifediH 3 ^
ciair.;nullumq;intcr abftincnces Se  limplicicer epul an

tes elfe difcrimen.

od

^ Heluidiani ab Hcluidio nominati: qui dicuntP°
Cbriftum natum aliosMariam filios dcfuololcpnP
periffe. , J

Paterniani a Patemo quodam exorti, infcriot
corporispartcsddiabolofaclosopinantur. *

«[ Arabici niincupati c« qubd in Arabia exorti ' lin J
dicentesanimam cum corpore mori, atq; innouinl 1 "
vtrunq;reliirgere. ra

f Tcrtulliaaiitf dičti  a Tcrtulliano prcsbyter ob
canz prouinciz ciuicatis Carchaginefis,anima
ralcm clfc,(eci corporca pradicaccsjdfc animas P ccc3
rurn hominu polt mortcin in darmoncs vcrci

c/. Tloriam a

d

a loun

Gen.1.

10 . b 4) c

C al.tn

ijlanU.

rThelft'

877 CaufaXXIIIL Qu*ft.III. *£$S$ŠZ&*  *7*

•[Tliefiarefardecatit*di&i,qubd decimaquarta lu
naPafcha cum ludseis cbferuandum conccndunt.Nam
r iorttPSf  quatuor, dccem fignificat.

«[ Nyftagesd fomno nuncupati,quod vigilias no&is
refpuant/uperftitionem cfifc dicentes,iuia temcrari di
uina, qui nočlem ad requiem tribuic,

^Pclagiani a Pelagio monacho cxorti. Hi liberum
arbiiriiimdiumaegratiae anueponunt, aicentcs fufficc-
rc voluntatcm ad implcnda iufla diuina.

Nefloriani a Neitorio Conftantinopolitano cpi-
fcopo nuncupati: qui beatam Mariam virginem non
'Dci,fed bominis tanrummodo matrcm a (Terme: vt alia
.pcrfonam camis,aliam faceret Deitatis: ncc vnu Chri-
ftum in verbo Dei>& carnc crcdidit; fed feparatim.at-
que feiunčtim alterum filium Dci, alterum hominis
pra*dicauic

^Eutychiani dieti ab Eutyche Conftantinopolicano
abbater auiChriftum pod humanam alfumprione ne-
gauit exiltcre in duabus naturis:fed ibiam in co diuina
afferuit efle naturam.

<([ AccphalidičH>ideft,fine capite. Nullus enimeo-
rum reperitur aučtor,a quoexorci dnt.Hi tri um Chal-
cedonendum 9 ,  capitulorum impugnatores, duaru in
Chrifto fubftanciarum proprietatem negant, & vnam
in eius perfona naturam prcedicanc.

^rTheodofiani I0 , Sc  Gaianitce appellati aTheodo-
fio, & Gaiano : qui temporibus Iudiniani pnneipis in
Alexandria, populi peruerd ele&ione,vna dic ordinati
funtepifcopi.Hi erroresEutychetis, & Diofcori fequen
tcs,Chalcedonenfe concilium refpuunt:ex duabus vna
inChriflo naturam affcrunt:quasi Thcodofiani corru
ptam,Gaianicx incorruptam contcndunc.

^ Agnoit« i*, Sc  Tritheit* a Theododanis exorti
funt: ex cjuibus Agnoit« ab ignorantia dičti: quia ad
perueriitatem,a qua exortifunt> id adiiciunt, cp  Chri
iUdiuiintasign »reefutuva, quac iuntfcripta dedie, Sc
horanouiilima, non recordantes Chridi perfonam in
Efaia *,loqutiuis [Dits iudičij in cordc mco.]

^ Tritheiti vero vocati,qubd ficut tres perfonasin
Trinitatejita quoq;jtres aiferunt Deos cfle, concra il-
lud, čjuodfcnptum cd b‘.  [Audi Ifrael>Domin us Deus
tuus,Deus vnus cd-1

Suntali^ h:erefes dne au&ore>& dne nominibus.
Ex quibusali« putant triformem effe Deunr. ali« Chri
fi diuinitatem pafdbilem dicuutralis Chridi de patre
natiuitati inirinm temporis dant.ali« liberationč ho-
ndnuniapudinferosfačtam Chrididefcendone no ere
^unt: ali i  an.imara,imaginem Dci negant:ali« animas
foimcrtiin dxmones,& quTCunq;animaIia'exi1iimar:
a h* de mundi daru diffentiunt: ali« innumerabiles
m undos opinantur: ali« aquam Deo coceternam fati-
**nt: ali« nudišpedibusambulant: ali« cum hbmini-
kusnon manducant. H* funt hcerefes aduerfus catho-
dcam fidem exort« , & ab Apodolis, & a fan&is patri-
kus.velconciliis prsedamnat3e.qu« dum in fe multis er
foribus diuii«, innicem d bi diffentiunt, communi ta-
men nomine aduerfus eccledam Dci confpirant. <f[ Sed
& quicunque c  aliter feripturam fančiam intclligit,
quam fenfus Spiritus fančti flagitat, a quo confcripta
eiMicet dc ecclcda non reedferir,ramen harretieus ap-
ptllanpoteft.

1  ^ C.iinani.] ,/ipud B.*AuguJlinum in libro, dc h.rrefi-
on*  (cx fjuo m a vniim partem huius capi tuf accepit ifido-
nu) j,, alifjuot retnjlif Gratiani excmplaribw legi tufa
^yani.'7»rw« avte m eiufdem Grati ani  ,Cayhi.D e qui~
bkt quidem hxYClic‘vf Vertutiianus in libro dc pvaferiptio-
^taduerfni harttuos. hxc Jeri bit.  Sunt Sc  nuncalij Nico
‘^irariCaiana hareds dicittir ^ pauti inferiki. Nec non
ft iam arripit alia qi:oquc harreds,qua:dicifrur Cainzo-

a b Ttcnt.G.  ■ <; y,ead.ho:rcJJs^quicun^

rum. Et ipd enim magnidcant Cain , quad ex qtiadam
potenti virtute conceptum,qu« operata dt in ipfo.

2 Nonnatnm.] Lochs  hic emendatus esl ex]tlerifiy
\>etujluf 3 &Ifidoro.iAntea enimlc^cbatur ,Non nattiram
introducens;Deo non natur« eam comparauit.

5 Anthropomorphit«.] In codicibut lfidori Vulga~

tuf , &ati^Hot manufcviptvf anteeedunt h<xc.  Anomiahi
Latine dne lege dicuntur: tamen abfnnt d vodice Ifi

doriperuetuflo, &valde emendato monajlerij B.^Augu-
jlini in Ca.rbona.ria. Keapolif.

4  Hierarehica? ] It a mutatum esl cxlibelIoB. jing*
Jlini. tjuamuif in aliqnot ipfita editionibu <r Jit >Hi erarchi-
t«e. Hierarchjezero htertticimeminit B.Hilariuf lib.^,^ 4
fext o de Trinitat e. Jtntca. legebatur,  Heraclit« abHe-
raclio. •

y Montani.] Horum nulla mentio etl apud B.iAugufti~
num> fedMontenfium: qu9 nomine Donatijlas {{omatVo-
cari/o lit os tradit.

6  ^ Mecangifmonira?.] Si c emendatum  eF? ex ifidoro ,
beato ^Avgujlino  > cum ant e a legeretur,  Me tangi no—

minati.

7 ^ Scotopicos. ] jtpud lfidorum , in Pannormia,

in aliqnotmanuferiptus Gratiani ef?,Cotopitas. JJuodre
ro  rf/V,fupradid« h«reds habentes dobrinam > referen¬
dum e tl a d Donatijlas,non a d Bonofianos.

8  Prsedicauit.d ln eodcmVetujlo ljidori codice Kca-
politano hic cttfinus capi tuli, frincipit neuum caput , de
philofophisgentium.

9 ^ Chalcedonendum.JT//rf capi tu la tračlata r & de-
finita funt inquinta fjnodo , fub lu jfinia.no, "vt not atu eti
s.di(l.i$.Jicut fanfti. A>)ri vero oecafione horum trtum c*~
pitulorum ab ecclefia reccfferunt  > non Chalcedonenfem ,
fed quintam /ynodum impugnabant.

10 Theododani.] Horum memirtit LiberaiM in Bre
uiario^Hicephoras libro  i 8. cap. 45.49.£7* 50 .ac Gregorina
Ctdrenuoarino  14, lujliniarti Imperatorif. B .^Augujlinus
mcmorat Theodotianof d Theodotiano ifedidemvidetur
quiTb eodottus.de quo Tpiphaniius lib.l. torno t.barcf  54.
Theodotianos a Theodoto,v/ eiiamPhtlaflriius-^ Da¬
ma fc en ius. -

n Agnoit«,& Tritheir«.] Ste reflitutum eft:quam-
uur in codicib.uo Jfidori > & Gratiani legeretur , Gnoittf,
T rit ho‘icce. De hus rneminitKicephorus in locvs proxime
indicatusicofifc d The o d'o jian us pr ofe Bos feri bit. De Jlgnoi
tifvcrb malta dicit beattus Gregoritus lib.S. epift. 35 *C ?J  42.
ad JLulogium.

C. X L. .(hi ar e diuina p ro ui dentia mul -

tos orrarepermitlit.

Item  Augudinus de Genefi contrahiani-
c h j:  os, lib.l. cap.T.

G  t  Dco diuina prAuidcntia multos diuerd erroris hce
ps X reticos efle permittit,vt cum infuitat nobis, Sc  in-
ccrrogant nov ea, qu« nefcimus,vel dc cxcuti^mus pi-
gritiam,^ diinnas icripturas nodc cupiamus. Propre-
rca & Apodolus ait a,  [Oporcct h«refestfre,vt pro-
baci manifcdi fiatu inter vos.] Hiautem Deo probati
func > quibcne poflunt doctre; fed manifefii * hoir.im-
bus cfle non po(Tunt,nili cum docent.

1 qr Sed manifefti.]/£rr additafunt ex originali fitemfa
alia nonnullaemendata.

C A VSA XXV.

*.Anfla Romana Lcclefia quandam baptif-
malem ecdefiam fuif mumuit priUilcoiuf ,
d. e cimationcsfuA dicccefu tx iute\ ro Jibi at~
tribuens. Item qttodda'/h monafterium jinti
lit er munir.it priuilegiif p p rit-s, dccem cs,  T t
fp rris pr.t dii-s nu.Ui dicimas-p erflncret..Ac'::dit it a  7  3
1’t intra dicecefim premimi /.? baptifmali* ecclefia pr.rf.t~

a 'I .Corintfs.U, -

*79 tifičis: in ea au&oritate. r ° n '  Decrcti Secunda Pars.

tum merajleriP alia emptiane y  alia dondtiane pradia fibi
iuueniret.Orituritacontentia inter mandches^ deri -
roj de decimis.

» Hic pri mu m quaritur,an devici baptifmdli* ecde/i*,
auBori.ate priuilegij , de cim as  fu<t ditrcefis ex in -
te gr o ftbi rale ant rindicare.

2  Seci*ndo } an J'ubfequenti p rinil egi 9 monachoru de roge
iur antiquianb .priuilefivi baptifmaliu ecileJiarZ.

ttt

Q^V AE S T I O I.

Q Vbd veri andoritate illtu* priuilegp decimas
fibi tx integr« clerici rindicare non Valeant ,
hincprobdtur:quia decim*iuxta decrttdfan •

• forum patrum quadripertito diuidiitur: qua-
r urar n a pan epifcop^fecunda clencis y tertia fabricssre-
jlanrancUs y fuarta vero pauperibus esiajiignata.Decreta
veri fdnčtorum canenum nergtnemmdgn y qudm Apojlo-
licnm feruare oportct.

C. I. ^ C9nJlitutumfynodi y quodrriiueyfa^
lis ecde/iAprobauit ajfenfus,Romanam
/edem feruare oportet.

Vnde  GeUlius Papa ait m epijloUad epifce -
p os D ar da nia.

C Onfidtnius , quod nullus iam veraciter Chriftian p
ignoret,vniufcuiufq; fynodi conlUtucum,quod v-
niucrialis ecclefi^ probauit alfcnfus,nullara magis exc
qui ("edem przczreris oporterc,quam pri mam: quz &
rnamquamq; fynodum iuaau&oritate confirmac a, tic
continuata moderatione cuftodit.

C. II. ^X/ui negligenterpafeit Dominicut*
qregentJibt commendatum , conuin -
citurfummum non a.ma¬
te paflorem.

ltem  Leo Papa epif.^.epifcopis Si ctli a.

D luinis b  przceptis, & ApoUolids monicisincita-
mur,vt pro omnium ečelefiarum llatu, impigro vi
gilemus affe&u:ac li quid vfquam repreheniioni muc-
matur obnoxium> celeri follicicudine, aut ab ignoran¬
ti« imperitia, auc a przlHmptionis vfurpatione rcuoce
jmus. Monente enim Dominic« c  vocis imperio, quo
beacifllmus Apoftolus Petrtis trina admomtionc 1  my
fticis fan&ionibus imbuitur, vt Chrifti oues, qui Chri-
jftum diligit, pafcat, iplius fedis, cui perabundanciam
grati* diuinz przfumus, reucrentia coarčlamur d, vt
periculum delidi«,quantum pollumus,declinemus.ne
profeffio fummi Apoitoli, qua le amatore domini efle
teftatus eft, vana mueniatur in nobis: quia ncgligetcr
pafcens Dominicum gregem toties commcndatu,con-
uincitur fummum nun amare paltorem.

x ^ Admonitionc.] In originali ,&apud Anfelmu
Jcgitur y tni\^  rcpetitionemyftic« fančiioms. Aliareri
guadam funt emendata ex ipfa epijtcla.

C. III. Hon debentrUo modoraridri,
qud adperpetuam ar dinar, tur
<[uietem .

Idcm Anatoho eptfcopo y epift. 51.

Vx e  adperpetuamvtilitacem generaliter infti*
V^jura funt,nullacommutatione rarientur: nccad
priuatum trahantur commodum , qu«e ad bonum lune
comunc pr«fixa:l'cd / manentibus terminu, quos con
ftitueruntpatres,ncnioiniull^ 1 vfurpetalienuni: led
intra lines proprios, atq; legicimos , prout quis> value-
ric g , in latitiidine fe excrceac chancatis.

1 Imuhc.J iApud B.Leanentlegitur y  nemo in ius
tendat alicnu.u.^ 4 f/>«d luone , in CapituUnh.legitur y
nemo damnet alienum : dpud ^dnfelmumrero t  nemo
iniuftedamne:.

a alfrmauit. » AnfeU.i.  r.}2 &  4P^/.2. c. 2 2.
C han.lf.  d al cobortamnr.  e Cap hb.6.c. 254,

p t i6 t c.\ij. £ dl.gr.  g 4 /.

Velnerit.

C. IIII. ^KuHi diuin M tenfiituti ***/,&
Apajltiiatfedis decretd tem erdr e
licet.

JtcmHiUriusVap*i»/y»odo RamandS**

pite prim..

N  Vili 4 faj fit fine ftatus fui ptriculo vel dtHina*
eonftitutionesj vel Apoftolic* fedis decretatenic
rare : <juia nos, qui potetiffimi h 1  facerdotis admini'
ftramus officia, talium eranigreffionu culparc^piciee.
fi in caufis defides fucrimus inuenti quiameminiro»s»
quodtimere debemus, qualitcr conuninecur c  Deliš
negligentii facerdotum. Siquidem reatu maisrUf
linquit,qni potiori honore perfruirur: (c  grauioraf*'
citvitiapcccatorumfublimitaspeccantiuir. d.

I ^ Pocentiifimi.3 Sic*pud Sit. ft Imam,&in uttrd
‘t/etujltf Gratiatii exempUribttt y  prteter tnunii in qtto hn-
betMr,rt in concilio  /^/»jpotiffimi,

6. V. ^IntpiritHm/an&umblafthemMt,
cui juuei canonet riolunt.
ltem  Damafus Papa.

V lolatorcs e  canonum voluncarij graniterifinfi*
patribus iudicanrur: & a fanSo Špiritu
cuius,ac done ditatifunt) damnantur, quoniarobb'
fpheniarc Spiricum fan&um non incongrue videntiif«
qni contra eofdem faeros canones no neceflitate c»i»-
pul(i,fed libencer,vt pr*milTum eft , aliquid, autp' 4 '
terub agunt,aut loqui prarfumunt, autfacere vole*®'
bus fpoiite confentiunt. Tališ enim prsefumptio m jnl '
feftevnum genus eft blafphcmantiuin. Spiricum 6"'
ftum:quia,vt.iam prslibatum eft, contraeumagic,c#'
ius nucu,& graria (ančli canones editi funt.

C. VI. ^ In quibui Komane Ptntifiilitt 1
noitat condere le^es.
ltem  VrbanusPapa.

S Vnt quidam diccntes Romano Pontifici femptt"'

cuiffer.ouas condercleges.Quod&nosnonfol' 11 ’'

non negamus.fedctiam valje afiirmamus. Sciendum
verefummopere eft,quiainde nouaslegcsco^^^
tcft,vnde £uangeliftaraliquid, & propfce« 1  . net l ua '
quam dixcrunt.Vbivero apertc dominUS,vcj clus
Roli,& eos fequentes,fantiipatresfenten:i»l' Kr * 11 '
quid definicrunt,ibi non nouam legem Romanus P°
tifex dare,fedpotius,quodpr*dicatumeft,vfqia“ jn .
mam & fanguinem confirmare debet. Si enim,q“”“
docuerunt Apoftoli&propheti, deftruere (quoda°'
fit )mteretur, non fententiam dare, fedmagiserraf
conuinceretur. Scdhocproculfitabeis, qui femp 0
dominieedefiam contra luporum infidias optime
ftodierunt.

‘ 1 f Ecpropheti.] Abfunthte vocesd mnltit t 1 *"'
feriplu.

C. VII. ^ ..dpojleliuefidie anSoritafCtn-
trafanHorumJlatHtaaliijuid con¬
dere nonvalet.
ltem  Zozimus Papa.

C Ontra / ftatuta patrum condere aliquid, ,c  ^
tare nec huiusquidem fedis potcftauflnri w> ;
pud nos enim inconuulfis radicibus viuiranciq ult 1
cui dcereta patrum fanxerc reuerentiam.

^ hpijhU^ndefumptum etl Itoc caput, nonK ' 11  ^
ta: Ino autemin loco mdicato,&in eptflcUadHu |<*

archiepifcopum Lnzditnenfeni, aff ert boe ex  _
m, ad epi/lopu Karbontnfisprouinci*: & ‘pfij- 1 '".!

•n p rima epijhla ad Hefjchtnm uarratfefinpjif 1


fcopos Gailia & Hifjiani*.

17

a Veh. 1.1. tit.J.^nfeim.i.i.  r.47.6' 62. Inifd^
b al.pond,mi.  c tAech.l.&H-  d aldipf^ n
orto.  e Deufdrditp .dp.A-nfl.yc.wb, Volje,l.A‘

f l*op.iy.c.Zi(J‘ann.l.};.4' c, ’ ,cir d*t.  y j,f.

88i Caufa XXV.

priutlegiu E c dejta fr PontificU
in ea authoritate.

882

C. VIII. y Stare non valet ,qtiod tantra K-
hangcltiam,velprapheritam doclrtriam.feu
(OriiUtutionemjattumfuerit.

Jtem  Marceli inus ’  Papa,<*</?.,.

O Mne, * quod irreptehenfibilecft, catholicade-
feHditecclcfia <*i-q. tpniuftum t  iudiciu,& dif-
finitio iniufta regio metu,vel mffu i iudicibus ordina¬
ta,non valet. Nec a quidquam,quod contra Euange-
licac.vel Propheticst.aut Apoftolicx doflrins conftiru-
tioneimfuccfflbrumueeorum.fiuc fanflorum patrum
aftum fuerit.ftabit: 8 c quod ab infidclibus vel hxreti-
cis fafluin fuerit,omnino caffabitur.

1  UMarcellinus ~\ReRirutHmeHex vetuftiicxemplarilu4.
'H**i in vulgatit trat,  Marcellus.

2  *[Necquidquam.] Emendattu efi hic loctu ex ipfa Mar
ttUlm rptihla.

C. I X. JtatMtufatrum non deuiare,(r

fideirebulam cujfodirc.prima falut ejt. a
Item  Hormifda c  Papa epifcopu Hiifania.

P  Rima falus eft, refl J fidei regulam cuftodire, Je i
conftitutis patrum nullatenus deuiare.

C. X . IfProfiretttr Pelagitu Papatomumfui
decejjorit par omnia feruare.

S Atagendum eft, d  vt pro auferendo fufpicionis
fcandalo,obfequittm confcffionis noftr^ legibus ‘
tniniftremus^uibus nosetiam fubditos cflefacrsfcri
pturx pracipiunt. Veniens etenirn Rufinus vir magni-
fieus,excellentix veftrj legatus,confidenteri nobis,vt
«ecuit,poftulauit: quatenus vobis, aut beatct recorda-
tionis LeonisPapse tomum a nobis per omnia con-
•etuari fignificare debuiflemus,aut propriis verbis no-
"tx confeflionem fidei deftinare. Et primam quidem
fetitionis eius partem, quia facilior fuit, mox,vt dixit,
impleuimus: noique in omnibus prafulis tomum pro
eatholicsfidei aflertione confcriptum , Deo propitio,
cuftodire manu? noftra ad' vos profeflione fignifica-
mus. f  Vtautem nullius deinceps(quod abfit)fufpi-
tionis refideret occafio,illam etiam aliam parte,quam
jnemoratns vit illuftris admonuit, facere maturaui:
fcilicct propriis verbis confeflionem fidei, quam te-
&ctnus,cxpofui.

C. XI. ^dnathema apud Deumfat,qui cen-
furam Romanornm Pontificum z ir.:at.

Jtem  Hadrianus Papa in X capitulu.c.vlt.
/"''Entrali h  decretoconftituimus, vtexecrandum
'"f anathema fit, 8 cvelutipr*uaricator catholica fi-
dei femper apud Deum reus exiftat, quicunq; regum,
■cuepifjoporum, / vel potentum deinceps Romano*
IUm 1  Pontificum dccretorumcenfuiaminquocun-
^ue crediderit,vel permiferit violandam,
USeuepifcopotum. ] Ha vocet non legunturin ipfica-
uU  neejutin capitulari, funt ramen apud ^infilmum, ir

btulo,

'* Ptljcarpe.

HRomanorum; J In capirulp habetur, deinceps cano-
'tttt cenfitram : necmulto aliterin capitiilAri.*Anfdmtu ta-
*****>& Roljcarpm habentvt Grananus.

C. X IT; ‘Ngn l* cet  Alicui epifcopo contra
Romanorum pontificum dccrcta alicjuid
agere.

‘^"»Damafus * Papa ^epifi.^.Proffero
k epifcopo.

f^Mnia«/ decrctalia, w  & cun&orum dccefforunr
v ^noft rorum conftituta,qiuede eccleliafticis Grdi¬

jo * -diff.gr.fi cjuifine.  b- rt .<\3 .Iniuffum. *s 4 nfel l-S*

^‘b.  c Ptin libelloloAnnu Confhtentinop.epifcopi^Ad Hor-
d Iuo p.f-c-SfS-  e  rcgibHs>~\ Iuo. f al.fignaui-
t) 1 **'  g Et£apit.L6.c.2xf.^,  h Dcufdedit p j.j,4. vAnfd.l.
l.j..ca.+•. PoljeJ.4.tit.vit.,  i EtLee Pap*jCpiff-to
^ al.Stephano.  1  Poljc.l.j tit.22. ^Anfili l.^.eap.^7-
j.fimtle,  E* hac dcvrct&lia.~\orig.

nibus.Sc canonu promulgata funt difciplinis.ita a vo¬
bis,& ab omnibus epifcopis. ac cun&is generaliter fa-
ccrdotibus cuftodiri debere madamus, vt f quis in illa
commiferitjVeniatn fibi deinceps nouerit denegari.

C. XIII. "E{on communicct facm alt ari-

bwj qt*i nefiit JacrU ob e dir e ca,  -
nenibtu.

Item  Gregorius ltb.2.epif}.7.feu c.fč.ad
loannem epi/copum.

H Ac  * confona * fan&is patribus diffinitione
fancimus, vt qui faeris nefeit obedire canonibus,
nec faeris adminiftrarc, nec communionem capere fit
dignus altaribus.

C. X 1111 . Obferuanda funt regula a fan -

čfu p atribut in fynodofiatuta.

Item ex  Concilio Chalcedonenfi.c.r.

A  Sanftis patribus in vnaquaque fynodo vfqj nune
prolatas regulas teneri ftatuimus.

C. XV. <[Velunt atemfiatuta fuorum de-
cejforum cufiodiant^uifua feruari
volunt.

Item  Gregorius ad Montanum,& Thomam
lib.s.epifi.t2.feu cap.112.

I Vftitiz,ac rationis ordo fuadet,vt qui fua a fuccefTo-
ribus defiderat mandata feruari, decefforis fui pro«
culdubio voluntatem, & ftatuta cuftodiat.

C. XVI. f C of *tra fiatuta Jančforumpa-
trum agtt, <jui ca non feruat
intaffa.

Item  Leo Papa 1111 .

I Deo c  permittetc domino paftores hominu fumus
effe&i, vtquodpatrcs noftriiiue in fančiis canoni¬
bus , fiue in mundanis affixere legibus,excedere mini-
me debeamus.Contracorum quippe faluberrlma agi-
mus inftituta, fi,quod ipfi diuino ftatuerunt confulto,
d  inta&um non conferuamus*

2. pars. Si ergo primam Jedem conciliorum pra omnibus
ob feruare oportet , & fipro fiatu omnium ecclefiarum necejfe eft
illam impigro vigilare affedu^fi ea , cjuaa Romanu Pontifici -
bm dccretafunt , ab omnibus obferuari conuenit,fi ilii, qui ne -
fetunt faeris obedire canonibus , altaribus miniffrare non de -
kent,patet>Cjuod t contra fiatuta fanStorum canonum,<juibus
fiatus etclefiarum^uelconfundantur, velperturbentur,priuile-
gia ab uApoffoliio concedi non debent. Hit tta refpondetur
Sacrofančta Romana ecdefia ius , & aučforitatem faeris cono*
nibus impertitur.fed non cit alligatur . Habet enim ius con -*
dendi canones: vtpote qua caput cff>fc c ar do omnium ecclefia *
rum: a cuius regula nemini dijfentire licet. Ita ergo canonibus
aučforitatem praši at, vtfeipfdm non fubiiciat eis  . Sed ficut
Chrifhts , ejuilegem dedit, ipfam legem carnalnerimplčuit, o-
čfaua diecireumcifus,  c cjuadragefimodie in templo cum ho -
fiiit prafentatutfVt in feipfo eam fančhficaret, poffea vero , vt
fe dominam legit offenderet , contra legis litteram leprofum  *
tangendo mundauie. ^Apošfolos  f quo% contra litteram fab-
batipar fataprattrgredientes, Jpicas veUentes, fr confiicantes
manibus fuis>probabih exemplo Dauid  g, frcircumcifionit 9 .
& templicxcufauit, dicens:  [ r t{on legiffit, auid fecerit sAbi-
melechtfuando venit ad eum Dauid , fr dedit eipanes propofi -
tionu , de ejuibus non licebat edere , nifi folis facerdotibiu , fr co-
medit ipfe, frpueri eius f Item ; h očfaua dic fecundum le-
gempuer ctrcumaditur: fr vos rnfabbato circumciditii homi-
nem ? Item, cum tuge holocauffum ex lege offer at ur, cum ma-
fiulus ejnadragefima, f temina vero očfuagcfima dic ab ortu fua
natiuitatis fecundum legu imperium cum hoffiis in templum
prafenturetur, vndefacerdotes ojfcrcnres -hofhas in templo Itt-
ter amfabbatifoluunt  > fr fine cnmine funt: tune filiut homi¬
nu multo magu <valet /bluere litteram legit , cjui tff etiam do -

a  alihac..  b Polj/c.I.4.. tit.vlt.  c luo p.4. c.tg6.  d at,
confilio . e Luc. 2.  * JHatC.S' f nMatt.u.  g r. Reg. sr.
k LcMt.ll.

Ff

■SS 3

DeptmilegiSs F.cetclia: & Pontificia
iueaauthoritate.

Decreti Secunda Pars. 884

minus fabbau. Kine etiam de so.  a  [ Er.it le/iti docent ,tan-
qutm porsffarcrn habens ,] id eff,  ta.ncju.cvn legis domin tu, a d-
idsHi merah hm ea.cjuA deeranr ad perfetUonem^ vmbram pgu-
raU.um in lucern fpirituaiis intelligentia commutans, non tan-
cjuam  b ['priba serum>4ki Hetera, legi* athidi non audebant
a/rtjuid add-.-re , vel co mm ut are.  ] Ste & fummafedu Pontip-
ees canonibus Jiu.: a /e ,fus ab al/is fua cine} or it utre conditii rc-
uerenttct/n exbibcnt: & cufe humiliando ipfos cuffodiunt, vt
alut cbferuavdos exhibeant. ‘2Jynnuncjuam vero feu iubendo ,
jeu dtfiHi:ndo,feu ali ter agendo, fe dccretorum domnios,& con
'dttorsi eije oFfendii nt. In pramifiti ergo capituhs ,ahu trapo n  t-
tur nccefuas obfejucndi: fumrnis vero Pontipcibiss o Freudi tur
in:]]e auiiuritas obferuandi: -vt a fe trudita oL/eriiando , ali is
non coHtcmucnda d 'm o ■- Ur: nt,excrnplo (hrisH^ui faeramen-
ta,qux si.clepx ftruanda mandauir t pr:mo in feipfo Jufccpit, vt
ea in feipfo fa.nShjicd.wt. Gportetergo prim a m /edem , vt dixi-
fnus, obfcrus.re ca,cjux dectrnendo mandauit, non necef trate
obfecjucnd :, fčd a ul! or ir at e impertiendi. Licetitaejuefbi con.
tra gtneralia dccu: a ,fpecialia priuilegia in du Iger e, &■ (pedali
benefuno conadere , cjuodgenerali prohibetnr decreto. ff gnan  -
tj nam Ji decretorum in tent tonem diligenter aduerramus , ne-
(juacjuam cotra fanShrum canonum auSforitatem alicjuid con
cedeje inuenietur  C. Sacripcjuidem canones ita alicjuid con-
fiituunv , vi interpretationu  d auSforitatem fantla Romana
ecclcpa refsruent. Ipjinamaue folt,canones valent interpreta-
ri,<jut im condcndi tos babent. Vnde in nonnullU capimlis con-
ithorum, c um alicjuid obfcruandum decernitur ,flatim fubin-
fertur. [Nif  aucioritm Tipmana ecclejia aliter  c imperaue-
rit,  ] vel,  [ Saluo ramen in omnibus ture fanSfa Romana ec-
clcpa/] vet, £Sa/ua ramen in omnibus ^Apoffolica aučforita-
te.  ] gurcuncjuiergo de dccitms  , vel cjuibuflibet ccclepasficis
nego lin, facris cailonibus diffiniunturjntelligenda funt necef-
fano feruari  > nij? auSforitas \omana ecclefa aliterperi man-
daucrit,vclpermiferit. (/urn ergo alicjuapriuilegia ab  „ Apofto-
lico ali (j uib m ooncedv.ntur,elfi contrageneralom legem alicjuid
Jonarc videantur  , non tarnen contra ipfam alicjuid concedcre
intelliguntur: c it m ipfm legis auSf ort tare priuilegia fngulo-
ru.m penes matrem omnium ecclefarum referticntur . Ofecjuc
f enim priuilegia alicjuibus conccderentur,ji prater genera¬
lom legem nulli alicjuid(pedale indulgcrstur. Priuilegia nan-
cjuc dicuntur tanejuam pr mat a legi a, eo cjuodpriuatam legem
finguiu generent. ffuam diffinitionem  g Grcgoritu innuens ,
ait: [Sl  h bocne/jue confuetudinegenerali y  nccjuc priuilegio
vindica6>rcf{at te vfurpajfe , cjuodfeciFft.  ] ff Itcm Hicrony-
mus in expo]itione Iona ad c.primum. [fPriuilegiafngulerum
non po/fhnt legem facere communem.  ] Valet ergo , vt expra-
mifiis coUigtrur, fdnSfa Romana ecclejia fituprimlcgiis cjuo/li-
let munire, & cxtra generali a decreta , cju&dam Jpedali benefi-
cio indnlgcre: conjidcrata tamen rationu acjuitate , vt,qua ma
Ur iuthtia cit, in nullo ab ea dijfentirc inueniatur: vt pri ut le-
gia videliict, cjua ob religionu,vel necef it atu, vel exhibiti ob-
Jccjuij gratiam concoduntur , nemir.cm releuando ita diuitem
faciant,vt multorum detrimenta non drcumfpicicndo,inpau-
pertatu mifenam nonnullos dd/ciant. IHud  vero  1 c Apolro-
li admemoriam reuocantes , cjuod ad (Jorintbios fribens ait,
(jVott enim volumne, vt aliu jit remifio , vohu autem tribula-
tio.~] ( ui fticra lex principura concordans,ait. [Rcfcripta con -
tra ms c ličit a ab omnibus iudidbus prači pinotu ref ut ari: tiiji
fortc alicjuid eft, cjuod non ladat alt um, & profit petenti, vel ert-
menfupplicantibus indulgeat.  3 <]Itemconjlitutio Imperato¬
rji ad populum.  [Af'ec damno/k ffojiec iun con tr ar ta poHulari
op or tet.  ] «jT (/Urici ergo huitis baprijmalii ecclejia priuilegij au
flori tat e muniti,fua dicecefis decimas fbi ex integro vindicare
Valent: nififorte fumma necef it ate epifiopi cogantur ad cjuar-
tam fuam accipicndam,fr Hit fuperabundare monffrentur .

a Luc 6.  b Jllatt.7 • c  al.inuenientur.  d al.fiu in¬
terpretationu.  C al aliter peri.  f Priuilegia vnde.dicantur.
g aidisfinflionem.  b dislin 100.contra morem. verpc. cjuod
p ho c.  i z.Corinth.S .

Q_V /L  S T I O II.

Q Vod autem andejtitonbus priuilegiis, fubfecjuentl'
bus dcrogari non popit y  auSlortratc  Anaclcti pti"
batur , ejui feribens omnibus cpifcopk , ^ nit p*
Chriffi facerdotibus,air in epifl.r.ca.i.

C. I. fEectej Ham m priuilegia cuiilfii tempt-
riiju-i intemtr&ta Cementu..

1 . T) Riuilegia * cccle{iaruiti,& lacertioMm ;  intf-
1 mcijta,& imiiolau cunčtis decernimus mancit
temporibus.Legcs ecclefia: Apoftolica au&oiitatcfii'
mairius>& pcregiiru iudiria fubmouemus.

1  Sacerdotura. ] In originali elr,  (accrdotum hnOi
Apoftoli iuflu Saiuatoris intcinerata,&.imiiolatacuB'
ftis decreuerunt,&c.

C. II. ifNcc nouiratemitrari,necimpr>l>it*tl
conuelii ecclcjiarum priuilegia debent.

Itcm  Leo Papa Martiane ^Auguih,
epifi. tr.al.t 4 .

2 . p Riuilegia h  ecclefiarum , & monafteiiorum '
1 fanftoru patrum aufloritate inliituta,nunapB‘'
funt impiobitate conuelii, nullanouitate mutati. ^
quo opere.auxiliante Clirifto, fideliter exequendo ) i ,c '
ceffeeft huius fanfta: fedis Pontifices pcxfeueran tcin
eshiberc famulatum. Difpcnlatio enim nobis credita
eft: Sc ad noftruin tenditrcatum > lipateruaruniregi , ‘*
fanflionum nobis confentieniibus, vel negligca u “ uS
violentur.

niti*

Str

1  f Et nionatleriorum. ] Hx vocei non funt in rpi‘
ne^-pead. priuilegia, fidfublata non funt, tjuiaaitM
turlpoad.c.polha verf.fi ergo priuilegia.fr ^infi/mm”?]
bet Ub. 4 -.c. 2 . Caterum.tjuoniam de indutlria caputb> c  ““ '
leltore infummam redačtum eff,  fr alitjuot lotil
fafuntdefiribenia verba ipfaLeonu.  Priuilegia
deliarum famfloruin patrum canonibus inftittt 1 ^
venerabilis Nicsna:fynodifixadecretis,nullaP° (,ll lll ,
improbitateconuelii,nullanouitatemutari.
opere,auxiliante ChriHo, fideliter exequendo, n c ^ in

eft me pctfeucrantem cxhibcte famaUtu««9“?. re3 .
difpenfatio mihi crcdita eft, 6c ad meum ■

n( ^

te,funt conditx,me(quod abfit;conniueute*>®‘ cn ‘ ’

, fnoda
riftruei*

vni'

tum.fi paternarum reguls fančlionum, afit
Nicsna ad totiits ecclelie regiinen/pirioiDei
te,funt conditx,me(quod abfitjconniueutcvi
Sc maiorfit apud me vnius fratris voluntas^"' 1 ®
uerfe domus domini communis vtilitas.

C. III. 5 Priuilegiofiudignitatuditp*
eedefiam exncre non debet.

Item  Gregorius ^Augufitno ^tngltrumepi'

fiopo,Relpon.g. . o! {.

epifcopos 4  nullam tibi au •

T N Galliarum

itatem tribuimus :quia l ab antiquis ptrdeccff®^
meorum temponbus pallium Arclatcnlis

accepit , quem nos priuatc audoritate pcrccpti '* [U ,
me debemus. Si ergo contingat, vt fraten>‘ ! ’ s ^i)-
ad Galliarum proutncias tranfeat, Sc aliquid cx3 . , t .pi-
ritate agendam fucrit, cum ptsdičlo AreiatcB
fcopo agat ur,ne pnetermitti pofiit hoc, quod n tS
patrum inftitutio inuenit. Britannorum veto 0 ^i
epifcopos tux fraternitati committimus, vt 1  jj  /
doceantut,i»firmi petfuafionc toboteinut,pc Il!
auiftoritate cotrigantur.
t ^Peruetli.] ^Addtta ji.ni h.cexoriginali.

C. 1111- ^Statuta ^fpafiolicorum prtdiO
forum ^ipofiohciu dcsfrucre non debet.

Idcm t-eliti eptJafo.lib.re.epiil.il. .pt,

p I ea dcfttuerem,qu* antcccflotej noftri ftat"'.,t,j-
O non conftruftor, ledcuetfdtcfie iufte ^

rcr.tcftante veritatis voce, qux ait: < [OmneJ ^^

^Anfel.l.+.c.e.  b Infr.tai.priuUenas.^nfelV ' 1

c ~dnfcl.l.(.c.} 7 .  d  ai.eptfcopn.  c  Luc.u.

afoif"

885 Caufa'XXV. Qua:fL

ju feipfo « djuifum nori ftabit:] St offinis fcientia, Si
[ex aduerftim (e diuila deftiuetur.

C. V. ^ blthopoli*&nu4 digniiAtu jibi trudi¬
ti antiauiruf ins intemerarum ub-
lin-at.

trem  Leo V&phcpiff.So.al.S+.ad ^Ana-
(lajiuni.c.r.

I Gitur fecundum h  fanftorum patrum canoncs (pi¬
ritu Deiconditos, Si  totius mundi lenerentia con-
fecratos.melropolitanosfiugularum prouinciarum e-
pifcopos, quibus cx ddegaticne noftra fraternitatis
tur čara pr.Ttenditur.ius tradita: fibi antiquitus digni-
tatisintcincratum habere dccteuimus:ira vt h regulis
ptiftitutis nulla aut negligentia, aut prafumptione
difcedant.

C. V L fPriuilegia mctropolitanorum incon-
uulfa fertiari oportet.

Item  Hormifda Papa in epilio/a ad loannem
epifoopnm.

S Eruatis priuilegiis metropolitanorum, vices vobis
A^oftolicifcdis eatenus delegamus.vt infpečHs
ifiis, fine ea,qiut ad canoncs pertincnt, fine ca, qus a
nobisfuntnuper mandata,feruentur,fiue ea,qui_dc
ecclefiaftici^caufis tua: reuclatiani c  contigerint,fub
tua nobis infinuatione pendantur. Evitboc ftudij,ac
follicitudinis tux, vt talem te in his, quaeiniunguntur,
cxhibcas,vt fidem, integritatcmque eius, cuius curam
fafpicis.imitetis.

C. VII. ftDtcrtta ^Apoflolica,nulla pr.t/itm-
ptione violentur.

Item  Gregorius Bonifacioprime defenfiri,
lib.7 .epiTi.17.

I Nftitutionis d  noftra: decreta,qux pro defenforum
funt ptiuilegiis. žcordinatione difpofita, perpetua
fhbil!tatc,& fincaliquaconftituimus refragatione fet
uari :fiuequx fetipto decreuimus, fiue qus in noftra
prifcntia videntur efie difpofita: nec a quoquam pon-
tifieumin toturn ,vel in partes ea qualibet occafione
conuelli deccrniipus.vel mutati. Nam nimiseft afpe-
tum,& ptacipue bonis facerdotum moribus inimi-
cutn,niti quempiam qiiacunque rationis excufatio-
ne, &quibene funt ordinata, refeindere, Sc excmplo
filo docere eseteros fuaquandoque poft * fc confti-
tutadifioluere.

C. VIII. giPriuilegia ecclefiarum ^ApoFfoli-
cue debetferv.art illa/a.

Idcm Dominico (jartbaginenjirpifcop* iib i.
indifl.ro.epiff.33.

B Eccdefiafticis / priuilegiis ,quod vcftra frarer-
niras feribit, hoc poftpolita dubitatione teneat:
^uiaficut noftra defendimus, itafingulis quibufq; ec-
tlefiis fua iura feruamus: nec cuilibet fauente gtatia,
yitraquam meretur, impertiot, nec vili hoc, quod fui
lut ‘S cft,ambitu ftimulate derogabo: fed frattes meos
petomnia honorare cupio:ficque ftudeo honore fin-
Sulos fubuchi, dummodo non lit, quod alteri iureab
altcio polfit opponi.

C. IX. fShtodrmionabiliter diffrnitum cfi,
tn nullo debet vtolari.

Idem Virgi[jo ^Arelatenjiepif opojih.  7*
epifi.nj,

<f PJ* defiderium voluntatis>& laudanda:
dcuotionis »ntcntio facerdotalibus (it Temper ftu
Us  adimunda.cura eft follicitudinis adhibenda,vt ca,
proquictemonacborum,rdigiofxquc conucrfa-

886 '

r* al.feipfiim.  b I uop.t.t^f. c a l. relativni,  d */.
i ‘ f  Poljc.ibid. oAnfil. l+.e.f,  g Pelje.ibid.^infel

n  De Trtuilcgiu JZccUfa & Pontifcii autho-
* ritatc aduerfa P rt uilegi a. Ecclefiarum.
lionis fucrint ordinata,nec diflimulatio negligere,nec
qitttdam valeat prxTumptto perturbarc: fed iicut hoc*
quod ratio cxigebat vtilitatis, oponuit ditliniri, it a
quod definituin eft [niTi / forte vbi maior c ti avittori-
tas] non debet violari.

1 ^TNififort® £ x cep i t c h&cabcjl a plerifj, vetk(Hf } & *An
felmo,& todicibi9 Gregorij tmprejfa* & rn&nujiriphu la  t»t
e.utcm Grariani appopra eB tan^uam g/ojja,  cr legi tur G. 6,
q.<f.Quod bene.

C. X. fjSibi iniv.ricimfdctt, quifr&rmm fuo-
rum turaperturbar.

Itcm ad Naralcm epifcopum Jib.2.epiFf.j 7.

Q  Vod vero dicitis , noftris temporibus debere fer-
uari,qux a meis quoque prardecefloribus tradita,
atquc cuftodita funt,ab(it a me,vt ftatuta maioru con^
faccrdotibus meis in qualibet eccleba infringam:qiiia
mihiiniuria facio ; fi fratrum meorum iurapeiturbo.

C. XI. ^'Nullaprtfurnptione violentur ,qti&
ab oApoBolu^ eorumfuccejjbnbut funt
inštituta.

Item  Iuiius Papa ,epif.i.ad Orientales,c.4.

A Mputato A  totius vfurpationis exceflu,nullus de¬
bet ]prxfumere> qux libi non videntur concefla.
&*V  Ea qux funt ab Apoftolis ,eorumq; fuccefton-
businftituta,nulla defidia negligantur, nulla difien-
fione violentur,nulla conccrtationeturbentur.

C. XII. §luaratianabiliter ordinata funt,

nulla debent refragatione turban.

Item  Gregorius Papa Jib.7.indilf.2. epili.be.

‘Traerelfi iUufln.

E Cclefiaftic* * moderationi eft omnino conueni--
i ens.vt qu? ordinata fucnnt,vel tationabiliter 1  de-
cifa nulla in pofterum debeant refragatione turbati.

1  ^IRationabiliter. ] VoxiPfaabefi d plenjene manu/čn-
prii, ir a tedicihtu B. Gregorij, necrcpctitur.J.js. tj.o.omnibtu
modu. Sed non e ff ir.dutia , ejuia omnia G ranam excmplaria
habent islam vocem etiam in rubrica.

C. XIII. VSuacontralegeifiuntfprotnfe-
tlu habentur.

Item lil  Rcgefto,/;i. 7.indicl.2.cpi&.7.Ianua-
rio Caralitano.

I Mperiali c conftitutione aperte fancitum eft, vt ea
qu? contra leges fiunt.non folitm inutilia.fed etiam.
pro infečiis habenda fint.

C. XIIII.

Cod.  d lib.t tit.de precibue Imptratoriojferendtt.
Imperator Conftantinus.

N  Ec e  damnofafifco, neciuri conttaria poftulati
oportet.

C. XV.

Impp:TheodoIius,& Valentinianus.

T) Efcripta / contra ius elicita, ab omnibus iudicU
iv bus prccipimus refutarimifi fortealiquid eft,quod
non 1 sedat alium , & profit petenti, vel crimen fuppli-
cantibus indulgeat.

C. XVI. C Refcriptum meretur effelfum,
cpuod cum iuri»,ir legum ratione
concordar.

D leeiiti g  faeras iuftiones fe habere pra: manibuSi
refpondimus fcitcillum oportere, quod ipfe cle>
mentilfimus princcps generalibits legibus conftitue-
rit, illa faera vniufcuiulquefupplicantis defiderio con
cefla pr.xualere ) & effeftui mancipari,qux cumiuris.Sc
legum ratione conrotdant: ca veto, qua; fubreptione,
vel falfis precibus forfitan impetrantur , nullutn lup-
phcantibus fetreremediutn.

a  ‘Volje.ibid. oAnfel.l 2.C.61. dr l 6.C.117.  b IS.3 9 om~
nibtu modu minfel. l.+.c 3.  c Deufdedit p.i. fr 3,  d tit*
tj .le. 3 <  C Ibid.ij.  f g.cfod.  g luo p.f.c.ifi,

rf 2

nn—  De Priuilegiis Ecciefia; $c  Pontificis autho-
oo/  ntate aduerfus Priuilegia Ecclefiarum.

R e fcripta ,fiuefint adnotationes, fiue pragmatica fknitio-
ties 7 expreffam debentin Je habere conditionem:  [ 67 preces ve-
rit At e nitantur. *Mend&x enim precator debet carere impetra-
tis:&quibus fcripta diriguntur,funtpuniendi,fi prečam men
dacia vetuerint argui.] Vnde Imperator Viocletidnus,& Ma-
tdmianus, & Conffantinus lib.t.  a cod.tit.ficontra trn-, vel
vtilitatem puhlicam.  [ f Trafcriptiane mcndaciorum oppofira,
fiue in iuris narratione mendaciu^m reperiatur ,/iuc infačti , fi¬
ne in tacendifiaude t pro tenore vcritdris, non dcprecantU affir-
tnat ione,datum indicem cogno/cere dcbere,fr fecu.ndu.rn  b boe
de caufa, conuenit ferrefententiam~] Item  c  Imperator (Jon
ftantinus .  [ Puniri iubemus decem librarum auri mulci a iu-
dices,qui vetuerint precum argui fa/fitatem .] Item  d Impp.
Theodcjtu*,& Valentin. [€t,filegibus confentaneum faerum
oraču! um mendax precator at tulerit, precator careat penit us
impetratis: fr-.fi nimia mentientu inueniatur improbitas,e-
tiam feueritati fubiaceat iudicantis:] Item  C Imperator C°n
fanti n us.  [ Er, (i non cognitio, fed exccntio mandatarje ve-
ritate precum inquiri oportet: vt, fifraus interuenit , de omni
negotio cogno/catur.ltem f Imp.naflafius. [Omnes cuiuf
cuncjuc maiorii, vel minoris adminiffrationis  > vniucrfa noflra
reipdudices monemus,vtnullumrefcriptum , nuUampragma-
ticam fanclionem  > nullam faeram adnotationem, qua generali
turi, vel vtilitatipuhlica aduerfa ejfe videatur , in difccptacio-
nem.cuiufhbet litigijpatianturproferri fedgenerales faeras con
fiitutiones modu omnibus non dubitent obferuandas.']  £W- g
lit. de diuerf. refiripr. Impp. Dtocle,tianus  , & Maximianui.
■^[Sandmus, vt autbentica ipfe atque originalia refcripta , fr
noffra etiam manu fubfcripta , non cxempla eorum infinuen-
tur.\_lmp,  dl (Jonfiantinus '.] [67 qua benefidaperfbnalia

Jtne die, & confule fuerint de preb en fa , aučloritate carcant.  ]
Imperator  i Ženo. *f  [ Vniuerfa refiripta fiuc in perfo -
tiamprecantium,fiue ad quemlibet iudicem manauerint , aua
k vel adnotatio,vcl quauispragmatica fanffio nomineturfub
ta conditione prof eni pracipimus,fi preces v eritate nitantur:
nec aliquemfiucfumprecator oraculipercipiat impetrati , licet
in tudicio ajfcueret  1 veritatem, nifi quaffio fidei precum
Imptriali beneficio monffretur 'tnferta. Tfam fr vir magnfi-
cus Quaffor , fr viriJpetfabiles magiffri friniorum  , quifine
prafara adtettione qualecunque diuinum reffonfum difdaue-
tint , fr iudices, qui fufceperint , reprehenfionem fubibunt , fr
qni iUictte di fiata feribere nuji fuerint,cuiufcunque ferinij me -
moriales, fcupragmattearij, vel adiutoresprimicerj , amifiane
cinguliferiantu r.

C# XVII.  *T Priuilegia ecclefiarum nulla
debent improbitate conuelli.

Item  Leo Papa epiff.fž.al.ff.ad Martianum
sAuguffum.

iij. T) Riuilcgia ni ecclefiarum fanftorum patrum ca
1 nonibus inftituta,& venerabilis Nicinz fynodi
fixa dccretis,nullapoflunt improbitate conuelli,nulla
nouitateniutari.

C. XVIII.  y sAnathema/it, qui mandata,
veldccreta Romanorum Pontificum feruare
contempferit.

Item  Nicolaus Papa vniuerfalifynodoprafidsns ,
dixitin Concilto Romano.c.vit.

S I n  qui s dogmata,mandata,interdifta,fan&iones,
vel decreta pro catholic^ fidei difciplina,pro corrc-
čtione fidelium , pro cmendatione fcelcratorum > vel
interdi&ione imminentium,vel futurorum malorum,
a fedis Apoftolics prsfule falubriter promulgata con-
tempferit,anathcma fit.

*[Caput hoc extat in Qoncilio Roma habito  , in quo Nicolaus

a tit.22.le.2.  b fecundumcaufamconuenit.~\orig.  c /-
hid.le j. d Ib id.le. p.  C Ibid.le.j..  f lbid.le.6.  - g rit.23.
le .$. b lbidle.4..  i Ibid.lc.j.  k al.quamu'u adnotatio.

1 aiajferat.  m ^Anf.l.\.c.2.  n Polyc.L1.tit.17 .Deufdedit

p.+.sAnf.l.j., g. 26.& Liz.c.j.Iuo.p.f.c.jf,

Decrcti Secunda Pars.

Pdpaprirniu ThietgandHm.čr Guntarittm epi/c.pv dcpufa 1 *'
£>uod concilium imprsjfum bH  Romi poff  epiftoUf tpftu*.

C. XIX.  ^ Sratut/tpriorumJUcceJfarei ftf'
udrt tporttt.

Ittm  Gelafius Creftonio,ir lomni MtJftCt

epifčopu inter citttrd. t

D Ecefiorum a  ftatuta,ficutlegitima, & iufo’ a
cefTorcm cuftodire conuenit.ita debet etian' n 1
le ficla cortigere.

C. X X.

Hinc eti.tm  Arcadius,!e Honorius l

Q Vatcunque f a parentibus noftris, diuetbs ^

ftatuta temponbus, manereinuiolata, atquj jj

corrupta circa facrofančlas ecclefias pracipin 111 ? ^^^
igitut a priuilegiis immuteturjOninibufiue^u 1 ^,,,
fns deferuiunt, tuitio deferatut: quia temporibu
ftris addi potiusreueientixcupimus,quain ex  ’ lS  , a ai

olim pra:ftitafunt,immutari. lidcm lt.;t.
nouurn aliquid pra:l'enti fanftione pr*cipiw us ’
illa.qus olim videntut indulta, firmamus. f IlU  t ji»«
igitur,quc olim reuerentia religionis obtinuit. t
ri fub poen;t etiam interminatione prohibemus^jj,
hi quoque, qui ecclefiae obtemperant,ipC us  ° C " ci bC ,!
perfruantur. lidtm le.14.  ti *(p Si ecelefi* vcne j 0 jae*.
priuilegia,cuiufcunque fuerint vel temeritate v ^ /
veldiffimulationcneglefta, commiflum , c0 r
librarum auri (ficut etiam prius conftituto m
demnatione plečlatur. Ipfaq; z  priuileg * 311
nus pleniffimum per omniaobtineant vig® * 1 '

I Duodecim.] In tege ipfd ram ctdicii The“‘ , J l  ’
luffinianilegitur  quinq; librarum auri- , .
i fljpfaque.] Ffec vfqar ad finem non f uttt  '(ill  c0l \
horum loco m Thetdofane hal/entur iffa,  Si quid ^ ^
tra ecclefias,vel clericos per obreptionem> v £  , £tJ  \tf
ticis,vel ab huiufcemodi hominibus fuet 11  cU aH ll,s '
impetratum,liuius fančlionis auftoritate v
C. XXI. y Non licetpontifici ab ec .J t
diJčcdere,quod dacumentorum AHCt>r‘
firmatur.

Item  Pelagius ^drmentam mdgth*

tum inter catera.

toinflil*'

P Ofteaquam e  ecciefia: iura,ctocun»-*--

intercedentium fuerint aučloritate W ^ k
tenus ab his difcedendi liberam pontif c  '

'■‘I:..

permittatur habere licentiam. uf’ 11 ’” t 1 "

Si ergo priuilegia monaFferiorum , ajel f]* 1
rum auSforttate Leonu,Gregorij>Gelasf (f ^
rum Pontificum fanti a R omana ecciefia ^ f*

Ji e a, qua contra leges funt, pro infeSfu hw efl  . ,
fex non babet licentiam difcedendi a ^° c1trn . e  n
ecciefia firmantur 7 patet,quod pofferiora P rt .^ e  fu
bus derogare non pojjunt , nec eorum aucfori ^ptF

cietur exceptio : cum etiam, Ji contra ojt*

infcfhs efent habenda.

2.pars, His ita refpondetur.SanffaR 0  t

čforitate , congregata valet difiungcre ,
rationu tamen aquttate confiderata- v t  : n tot urfi>  ufi)  /j
cefit at is intuitu fcmel a feconceffa va c  rr ;?end ),r  (i f,' 1
ire. Tre necefitate  K

»//<>

tem commutare .

rum priuilegia ecclefiarum fa e g neri "' r

penitus immutantur,fiue perfonahtet, 'f n0  ptef*

n alt ter iuxta iUud[Priuilegi um  ^ ^

^permiffafiUaUt^

multarum ,


Item  Siluerius Papa 1

b In cedi c-

a -Deufdedit p.u  - \"fjZd>f.le.S*- ‘~1 f-
c Unf.U.c.16.  d In ‘ U  J h gJ fde i,itf. 1 -

de epififpii fr clertcis, L H-
uilegium.

&

889

Caufa

XXV.

S le *  decet fidetn fančlorum patrum in ecdcfia fer
uaticatholica, vt,quodhabuit amittat, qui impro
babili t«meritate,quod nonacceptt.alTumpleiit.

C. XXIII. tgPrini/egium amirtirrfui fiia
porcij ate non Jtritimt vtirur.

Itm  Simplicius Pipd,eptff.t.leanni epifcopo Rane*.
natenfipojlpauta^utbue ab tUtcita eum
ordinariati s probibuit.

D Enuntiamus l>  autem, quod fi pofthac qttidqua
tale pratfumpfens,& aliquetn feu epifcopmn , leu
presbpterum , feu diacomim inuitum facere forte cre-
didcris.ordtnationec tibi Raucnnatis eaclefis, vel &-
tnilienfis noueris auferendas.

C. X X  11  H. tf Uu ordinandiamitfunr,
tjr.t immeritum cmfecrant.

Item  Leo Papa.fpi0.Jf/. al.S 7 .ad epifcopo.

Afričan 03.

S t ‘  qui epjfcopi talem cofeerauerint (acerdstem,
qualem rile noa licet, ctiamfi aliquo modo dam-
num proptij honoris euafermt, ordinatienis tamen
iut vlterius non habebuntinec vnquam ei faeramento
intererunt,quodneglcc'to diuino iudicio,immetito
prsftiterunt.

Generatiter, ve/uti dum ciuitari epifcopalu dignit atptrpe-
Oko  fubtrahitur^ua fuoi epifopos interimere confurutt.

C. XXV.  f Epi [copatu dignitau ciuitati fit b~
trahttur.nuc fun prafulet inreremit.

Vade  Gelafius Fapa feribit.

I Ta d nos Scyliac*norum » csdes geminatapon-
tificum.horredi criminis atrocitate confudit, vt diu
tonftitutio noftiie deliberationis haditaret: dum Sc in-
gerere quempiam parricidalibus exemplis deteftare-
jnuraBtiftitem, 8 c ecclefiam vtcunquc deftitutam non
vfque adeo ludicaremus relinque«dam . Quapropter
iam velut vfum, confuetudinemque faerilegam dedi-
nantes.eatenas religioni duaimus confulendum.vt pa
lochiaYiceabextrinfccuspo(Itis facerdotibus guber-
nctur,qn*ibidem commanentes ferro didicit necare
paftores,iiuuditoq; facinore (quod etiam in illis pro-
ninciisnufquam prorfus legituiaccidiile,qus bello-
rum continnis,dinerfifque incurfionibus affliguntur)
bic fitrepertariuitas, qux prsfules miniftrantes fibi
fidei Chiittians faeraraenta fine peifecutore profter-
*»t. Cutandum eft igitur.vt illic funefta pcinicics cef-
fadone propriotmn fanctur antiftitum;atq; ita faltem
finoris tanti materia fubtrahatur, fi. inquam, h a; c pof-
fitacerbhas perpetrari. confiftensibidem perfona de-
fiiMit.eocjue modo vel illaciuitas, dum in quos defit-
■fiat.no habebit, ab huiufmoditemeritate defiftat, vel
aliis imitandi contagia dira non prabeac. Egeat ergo
«pifcopalibus fubfidiis fibimet aliunde peniandis /.
^uafaetam in fuo gremio collocatara fulo cmdeliter
Maculatfanguinedignitatem :quia in vtroquehaceft
Vltionepleftenda, fiue inftinflu domeftico ,feu fariis
'očitata nefas hoc committit externis. Pracbeat ergo
dileftio veftrainhoc fiatu pofit® minifterinmvifita-
tionisccdelia: aut conueniendo paritet, aut vicifi

iun > pioutqttalita 5  terum,caufaque popofcerit.diuina’
Jnindteiia g  repratfenret ingratis.ne cnm deuitamus
zizania Dominica videamur priterire frumenta.

n  y iar P°apud  ^nfclmum luoncmcontimto fi-

luitur c. comprrimutf.de confecratione.diEJ.i.

J.pars. HifHlitatit tjuoijue,vc/ptuipertatU mcefirato epi-
ftipaies fedes y velmuranturjvebdua in vrtam rcdigunturificut

® ca.tr;. Iiu p.S.c.73.  b Sup.diFfht. 74-vbi

<ft.^.denuHtiamui.  c. Sup.t.cj.tj;tjui.  ^ nfiUib.f.Mp.74.
‘uop.f ta.tt 7 , d. tolja. I3.tit.30. U.c.t 4 t. C al.
*ipol!aiinorimy.Al.S2t!tm<num. luop.m.c.it,  f al.depctt/ii.
S al.mjffcti*..

Quaeil II.

? 9 o

Defortilegio&fot-
tilcgis.

3  in tir de nuratioteecpiJcoporum.B.Gregmus  ^ fecijje legt-
rur. Ntn ergo priuiUgia ecUrJrarum/sc invicJatA permanere
ccnjrntur, vt hufdiim de ctti/ii interuenientibns uApvfoh-
t <1 <lu  cioritatc e» dcr«gari non po/ftr: ahočjum muki tudi eede-
far um ad pauettatem redtgeretur , c itm inntimer* ecctefU in
diacefibm ali Ar um frequeHter conditA enueniAfitur. Seruentur
ergo priiiilegia ccdcJtArum cinku imocujjk temporibm : ne vi*
dehcet prtter etn* auetoritarem, a quo dara funt-, cantrn c* ti*
cetrt ire ulični. <[ Sed obiidtur iti ud Symmachi P tip a,  [ Pejfefi
fitnes  , b ijutu vnufcjuifcjue eccleftA fuo rdi n q uit Ar bi trio  >
&c.~]ijuA  3  in tit.de Alienarione.rerum ecclefiaiitcArum legun-
tur aJcriptA. Vnde daturtntelligi,quod ea,qud de ture vniuf*
euiufcjuc ec dej ?a  , vel nec«fi:tatu ,Jtcut peregrinis , vet pietutis
intuitUp ficut religiofts domibuf co^feruntur.non perpetuo 7 fed
temporuliter ab eu.cjutbus conferuntur, funtpoffideda. §Iuaii~
quam tli ud Sjrmmachi ad neccfii tarif intuitum , non ad pieta*
tis projpekum pefit referri; videlicet , vtea,qu&pcregrinti y vcl
capttuu iargiri necefitas fuafir, non ca, qua religiofis domtbut
ob cjttietem religiefs conuerfationU concejfa funtjprchibeanrur
perpetuopofideri . Velpotius de vrrifque intelhgendum efft
videlicet ,vt ficut necefitatem pacienta ceffante necefiitat*
benefi-ciis renunriare coguntur, qux eis miferanoms induifit in*
tuitus :fic religiose viuentes, c um d religione cejfauerint, pri*
uilegiu exuantur,qua religiofa conuerfatio meruit. Priui/egia
ergo,(ju* religiofis domibus conferuntur,velin eo ca[u  accipien-
da funt,in quo ita eu ccmfulitur , quod nulli alic/uid derogatur,
videlicet vtex noiiahbus,quorum decimationes nulli a/figna*
tA fuerantppriuilegiorum aučforitate decimas alicjuibus per-
foluere non cogantur , velfipropter infhtntem tempom necefi*
tatem eu confiili non poterit, nifialtu derogetur: itAprtuilegio -
rum au&oritat videatur effe feruanda: vt eorum [ubumiatut
inopia, non vtfuarum diuitiarum augmento  , &pojfefionum
non modica extenfione por reka, baptifmales r feu parochialcs  *
ecclefia penit us deffruantur.

C A v S A XXVI.

Vidam facerdos fortilegut cffe, <pr diuinus con*
uincitur apud epifcopum.correelue ab epifcopo na
luit cejfare: excommunicarur: tandem agens iu
extremu, reconciliatur a quodam facerdote epi*
Zjcopo inconfulto : indicitur fibt-pctnttentiA fub
ejuantitate temporu canonibus prafixa .

1 Hicprimum quaritur,qutfint/ortilegi,

2 Secundo,anfitpeccatum,effefortilegum.

j T ertio.a cjuibu« genut diuinationi< fumpfit e x or d t um,

4. £hiArrb,<juotfintgen era diuinationu.

f §Juinio,an forttlegi, veldtuinifint excommunicandi,fsc«f-
fare noluerint . %

i Sexto,an excemmunicatw ab epifcopopofitt reconeiliAri a
presbytcro,iUo inconfulto.

7 Septimb.fi morientibus ek mdicendapanitentiafub quan*
titate temporu.

Q_V FL  S T I O 1 .

Vi fint forttlegi,  1  il d o r u s diffinit Ztymologiarum
hb.S.c. 9 .ira dicens.

C. I* £}uifint forttlegi,

S Ortilcgi d  funt, qui fubnomine fiifhe rcligionis
per quafdam, quas fan&orum fortes vocant, diui-
jvationis fcientiam profitentur» aut quarumcunq - , feri-
pturarum infpedione ; futurapromittunt.

Q

: ‘Q

<3_y js.  s t  i o n.

Vod autem fortes exquirere peccatum no a fr,
& cxemplu,tr aulfontaribu < probatHr.Ci.rn e-
tttm ,Ach.lr  e do anathematefurrim fubripuif

a  7.tJ:T.ca.paJfbra/ii c.temporu. 7 .tj.r c.temporalu.fr c tem -
poru. ir r(.,q.,.c.ir temporu.  b ti.ej.t.poffefiunet.  c al pa-
rechttana.  d Rabanm de magorumpra/tigtii. Iutp.tt.i.tt.
c  (t l.^UhatK

Ff t

$91

De fortiiegio Sc  fof-
tilegis.

fct^frpb ciu4 peccamm popu!us <afus xpud U<iy hoflibus terga
dccl:Jjcf.pr£(,cpic Domin us  a  / ofUc, vr frtibus exejuireret,ejuo
.peccahte p c pultu in mantbus bofhum caderc m rruerat. loftie
prKceptum accipicns nrtjfffirtes ,primtim fuper t rib tu , deinde
Juper famUias, demurn fuper pcrfon as: fr itacecidit fort fliper
sA ib ar S nul  b tjuosjuc cumpugnans centra PhtliFfxos iuraf-
fctfe inrcrfettttrum  , cjuicun% ante fvlis cccafum de populo co-
m cd?rei; fr te dcprchcndit Ionatbam ji ti um fuum met c o medif
fc^auod fcepiro ticccpcrat:cjucm cum morit treidere vetter,popu¬
li f<pplica n te re h  6ca ui t fen ten t ta m : Ion as  c (juoej, cnm a fa-
cie' Domini fugeret, a ndutis forte deprehcr.fu* ,jn m are dele¬
či tes ,fra četo etf abforptus. 'De  d Zacharia etiam legi tur,
fjtiadforte exJir , vrinecnfumponerčt.  c JHatthias vero a  B.
Petro ftrte in .Apoffolatum+fr lud.t fitcceffer e ligi tur . jj )'uo d
ergo tantorum cxemplts pr o bat ur,pate t malum non cffe.

C. 1.

V n de etiam  Atleti ftimis <!*>*« lib.Pfalmorumjn Pfal.

3 o .condone 2 . ad verfe.  [ ln mjtthbtu
tttis fortes.~\

S Ors non / alicpiidmali eft, fed res eft indubita-
tione hnmana, diuinam indicans roluntatem.
2.pats. Hisitarcifondetur. ^Antequam Euangelium cla-
tefceret, mulcu permittebantur, aua tempore pcrfeciioris difci -
ptinapenini* funt elimtnata  ♦ fopula namy {  fkcerdotahs , vel
confinguineorum nec legali>n ec Euangdica,vet A po stolic a au
fioritareprobibetur , Ecclejtafhcat amenlegč peni tu* interdici-
Tur. Sic fr f> rt ib us nihil mah inejfc monfretturtprohibetur ra¬
men fidelibus, ne fub hacfvecie diuinationi* ad anticjuos tdolo-
latrtA c til ri<* redirent. 't/n de Cjuibufdam conflcllarionesfii-
turorumjignacuftodicnribus Apoftolus  g air:[Dtes obferua-
ti*,fr men fes, fr tempera, fr annos. Vnde timeo, ne forte fine
caufa laborauerim in vobisfSic & uA(lronomia,feu fr ^Aflro-
kg ta apud catbolicos in defuetudinem abiit: sjuia dum propria
curtofirate his nimit erant intanti,mimu vacabant hts,auA fa-
luti animarum erant accommodata.

C. II. *[ Excmplo Ion a, vel MatthiA non opor -
tet forttbus čredi.

^upd atttem forttbus čredi non oporteat.W\tlonyTt\MS
tcftatur,fcribens fuper tonam,c. t.

N  On ftatim b  debemus fub exemj>io Ioni, forti-
bus credere,vel illud de Altibus 1  Apoftoiorum
huic teftimonio copularervbi forte in Apoftolatum
Matthias eligirur; ciim priuilegia / fingulorum non
poflint legem facere communem.

I Ciim priuilegia. ] Hac  tfcjue adfinem funt addira rx
B btieronymo. Referuntur enim a Beda ex eodem-fead. c^ton
txemplo .

C. III. ^ iAd fitcuUria negotia,diuina ora¬
ču la non funt conu-rt en da.

Jtcm  Auguftinus adtncjuifiriones lanu arij,
cpist.rrp.

H l,qui de k.  paginis Euangelicis fortes legunt.etfi
optandum ell.vt id potius faciat,quam ad dimo-
niaconfiilendaconcurrant:tamen etiam iftamihi dif-
plicct confuctudo, ad negotia ficularia, & ad viti hu-
ius vniwtem , proptcraliam vitam loquentia oracula
diuina velle conuertere.

C. 11 11. q Exemplo MatthiA , vel Iona non
efl indifferenter fortibtts črede n dum.

Jtcm  Beda fuper lAcJhs  sApoftolorum.adc.r.

N  On t  excraploMatthi^,velqaodIonaspropheta'
forte deprehenfus lit,ihdifFcretcr fortibus elt cre-
dendum: cum priuilegia lingulorum (vt Hieronymiis
ait )  communem legem facere omnino non poflint.
<jr.r.fSiqui tainen ueceffitatealiqua conipulfiDeura
putant fortibus exemplp Apoftolorunt eilc conlulcn-

a lofut-j.  b i.Rrg. 14 .  C Iona,  d Lnc.r. C
f Pann t  J c  77 . g Cul 4-  b luo p /r.c.ir. Pann.l.s.c. 7 }.
j b luo  1 Sup.cad.uon

P 4 iia.l.t.(, 7 l adc.Itnt.

Decrcti Secunda Fars.

S92

duni.videant boe ipfos Apoftolos non nifi collcd#
fratrum catu,& pretibtts ad Deum fufis egifle.

C. V. fr^B funt tbferuandit cjuoo diuinu
pncipiuncur.tjuamuu on contingant.tjun
ni- ei' pnnununntnr.

he diuinu vero feriuit  AUgllftinUS lih.f.
fuper Deutcr.c.rp.ira (licem.

I Ntelligi voluit “ Domiuus etiam illa, qs* a diui-
nantibus non fccundum Deum dicuntur ,lt accidc-
rint,quxdicuntur,non accipienda lic,vt fiantqux pu<
cipiuntur ab eis,aut colantur qux coluntut ab eis.

C. VI. y Iriflitutionei hominum epiujint
fitpershriofn.vel non.

Idem in hi.e.de do&rinn Chniftnnn.c.r,.

2  p.tir rr.

I Llud, 4 quod eft fecundum inftitutiones hom^
num, partim fuperftitiofum eft, partim fuperftitio-
fum non eft. Superftitiofum eft, quidquid inftitutum
eft abhominibus ad facienda, Sc colendaidolapcrti-
nens,vcl ad coledam ficut Deum creaturatn partemiie
vilam creaturi.vel ad confultationesjSc paiftaquedam
fignificarionum cum dsmonibus piacita,atquefoedc-
rata,qualia funt moliinina magicarum artium:qu*
quidem comnteinorare potius, quam docerc alTolent
poeta:. Ex quo genere funt,fed quaft licentiori vanira-
te, Arnfpicum , Sc Augurum libri. Ad ‘  hoc gena«
pertinent omnes etiam ligatura, atquc remedia, qu*
tnedicorum quoq; difci plina condemnat .fiueinpr*'
cantationibus,liuc in qutbufdam notis quaschaxacle-
res vocant, fiueinquibuldam rebus fufpcndendis.at-
que ligandis , vel etiam faltandis quodammodo,nott
ad temperationem corporum , fed ad quafdam llgntfi-
cationes aut occultas, ant etiam manifeftas.quxemi-
nentiori 4  nomine Phyficam vocant,vtqualtnonfu*
perftitionem ‘  tmplicare,fcdnatura:ptoddrevidcii‘
tur:ficut funt inaures in fumino aurium fmgulariufflt
autdeftruthiotum oflibns anfuls in digitis.aut cum
tibi dicitur fmgulticnti.vt dextcra manu linirtrumP 0 *
licem teneas. His adiungunturmilliainanidi m . jm,n
obferuationum , ii nfembrum aliquod lab« 11 ' 11 mll ‘
ftim ambulantibtis amicis, lapis. aut canis» aut  pviet
ntedius intetuenerit.cžr.j'. f Hinc funtetiamilladnnett
calcare, cum ante donuim fuarn tranfit:redite ad le-
fturn, li quis, dum fc calccat, fternutauerit;redite do*
mum, ft procedcns offenderit: cum veftis a foticibu*
roditur,plus timeie lUfpicioncm fututi mali.tl nl ®
prifens damnum dolere.«!N'cq; f  illi al> hoc geneiC
iuperftitionis pcrniciolir fegregandi funt, quiolimCe
nctbliaci propter natalium dieiurn confidetationA
nuncautem vulgo Mathcmatici v0cantur.NamSt>P l,,
auamuis veram ftellaruin pofitionem, ciim quifqi nJ, ‘
fcitut, confeftentur, Sc alkjuando etiam petueftigen 1 '
tamen quod indeconantur, velaftiones noftras.vel*
ftionutn eucntapr^dicerc,nimis errant.Sc veiidu 1111
pctitisltominibus mifetabilem feruitutem.

Hoc autem genus fornicationis anim.x falubi' ter
uinafetipturanon tacuit,nequeabea lic detet®
nimam, vtptoptereatalianegaret efle fecfandii 1 ! 11  ^
falfa dicuntur a profefloribus corum, fed .S  ,
dtxerint vobis, inquit, Sc ita euencrit,nc etedatis {IS ’
Non enim quia imago Samuelis mortui Sauliteg 1 *
ra pratnantiaiiit propterea talia factilegia^m
illaintago przfcntata eft, minus execrand» funt' ,
quia in < Aftibus Apoftoiorum'foemina venttilnfl
vetum teftimonium perhibuit Apoftolis Domintd^

a luo p.n.c.ro.J^nd.epu.r.e.vlf. in fin.  b luo
C.6.  C Infr.cad.ej s. nec mirum-fj-ni h/e.  d nl.mg
mme phjjha.  C a!.[uperHttitie. f C-K-  g

b t.Reg.jS.  i vAR.if.

pa« 10 *

m  Caufa XXVI. Qi ; :xfl III

Paulus Apoftolus pepercit ilII fpiritui, ac non pori

rius

fceminam lllius dacmonij correprione, aiquc eiclulio-.
nemundauir. Omnes igiturartes huiiifmodi ve! miga-
toria:, vel noxix fuperftitionis ex quadam peftifera fe-
cietatchomintim,&damoiuiin,quafi pada inftdclis
Sedolofa amicitia cenftituta pennus lunt repudian-
da,&fugicr,daChriftiano.

G. VII. y Non efl vira,fed mtrsjnepuijitit,
vel turerie.aue ti diuinit,vel magtcu
expetitur.

IdeiK in  a Ub.de CiuirateDei.

De fortiiegi® &fct- p,

tilegis. °y 4 "

C. X. ffbion ideoreHtptafunr immunddauia,
alt arca,vel torcu/ari ahtjiud ad iemomt-n
facrif.cta ■toUirur.

Vade  Auguftinus adPubhcoUm.rprfl.irj.
Idearea veltorcularitoUatura^uidadfacri-
ficiadaunonierum fcienteChriftiano, ideo peccaf,
0,111» b  fieri permittit. vbi pfohibendi potcftas cit.
Quod (i facftuni non comperit. am pfohibendi potefta
tem non habuit, vtiturnntndis reiiquis fručtibus, va¬
de illafublata funt.

C. XI. tplmmunif efl a rentačiti mitrfuoA
K e far idolu immolatum.

Sl

Q Vi S fine Saluatorefalutem vulthabcre, Sc fine
vera fapicntiaarftimatprudentem fe fieri pode,
non fanus,fed argcr.non prudens/ed ftulttis in atgritu-
dinc aflidua laborabit, Sc in cacitate noxia ftultus, ac
dctncns pcrmanebit. A c proindeoninis inquifitio, &
omniscuratio, qn»- a ditiinis,& magis, vel ab ipfis da:-
moniis in idolorum cultura cxpetitiir,mors potius di-
ccnda eft,qium vita; 8 c qui ca feftantur.fi fe non corre-
xerint,adaternam perditioncm tendtmt.rlalmifta di-
ccnte c :  [Omnes diigentiumfunt drtmonia.]quiper
deccpros homincs.alios decipcre quotidie gcftiunt.vt
perditionis fiiasfaciantcosefieparticipes. Itaqtiehac
vnitas magicaru artium ex d  traditione Angelorum
Biaiorum in toto orbe temnim plurimis firculis inua-
hiic perquandam fcietiam futtuonim, & infernoruni:
ti per inuentiones f  corum inuenta funt arufpicia,
Sc augurationes, Sc ipfa, qua: dicuntur oracula, & ne-
eomantia.

C. VIII. tfChrifliana,dy vera pterai plane-
w  tarios expel!ir 1 &' damnar.

Idem ctnfefiomtm hb.4 c.}.

I I-los / p!anetarios,quos mnthematicos vocar,pla-
ne confulcrc non defiftebam,qu 6 dquafi nullum e£
fet facrificium.Sc nullaipreces ad aliqueni fpiritum ob
diuinationcm dirifeerehtur. Quod tarnen C.hriftiana.
& veraprctas confegnenterrcpellit & damnat.

C. IX. fffultura efl idololatrit.auguriafir-
uarc&flclUrum reejuirere curjue.

Uem  Hieronymus S.

S  Ed St illud adde,quoniam qui h  fomicatur,in cor
pus fon peccat.non iftud corptis foliim, qtiod tem-
plum Dei efteiftum eft, fed Sc iliud quod dicitur, quia
omnis ecdefia corpus Chrifti eft. Et in omncm ecclc-
fifti videtur de!inquere, qtii corpus fuum maculaue-
ric^tiiapervnum membrum macula in omne corpus
diffimditur. ^fEft Sc illud opprobrinm Agypti,quod
H'neglexeris,etiam poft lordanis tranfitum.S: poft ba-
ptifmi ‘  fccundam circumcifionem, muftacconfue-
ttldinis inuftionefuggeritur obfcruareauguria, requi-
cere ftellarum curfus, ic cueimts ex iis fmuroruni ri-
inari, feruare fomnia, c,Tterifque huiiifmodi fupcrfti-
tionibu*irrrplicari. Idololatrite namque macr cfi A-
gyptus; ex qua certuni eft huiiifmodi opprobria pullu-
late:qux,Ii tranfito iam Iordane fufceperis, Sc his te
iiirfus laqucis illigaueris, tecuni fine dubio opprobria
•Agjrpti ttahis.

3 -pais. Hec autetn fortilcga  Ic tien ifijtiredeo futit de-
ttfhtnda, vt , f ali tjujd de arra.i el toriulari dctenotiiltt* fucnt
immohtum^Md relic^uuni efl,ideo crrdarur efle in.tnundrm:
antfiipfum , tjHod oltatumfucrar , a nolu ignuaiitiliiujuiriT
‘intigerir jdeo ctedtmul hoj dcliauijfe.

S Hubeturin hb. RtiLani de natgontm prtcflipu,  b Bare.
ta.fi. Iho p.u.c. 66 .  e P/a/7;. & IJldouu It. etjmel.
'i. t al. inuocarionei. f luo p.ir. c.20. Pai n. t.S.c-.7t.  g
hom.14 ad c f. Iofue.  h i.ftr.i. Ejthrf.i.  i at.ba-
l u imi oHumcifionem.  k al.ftunli^ 4.

Uem  Alflbrolitis in f rimam epifUlam ad Co-
rtmhns.ad e.19.

L Icet aliquid c  pollutum fit per accidentiam,id eft,
oblasionem idoli,ciim hoctamcnnefcit,quiemit r
nullum patitur fcruptilfl,& apud Dcum immuais eft.

Q_V A. S T I O I I I. & I I I I.

1 * A autem genue diuinationu exordiuM

ps. I  \  Jumpfcrit, vel cjuot fine genera erue  , A ugllfti-
I  V IVU S d cxponinn hitre de natura  e damenum
ir a dicens.

C. I. fT)e mulriplici genere diuinationu.

I Gitur / genus diuinationis a Perfis ’  ferturalla-
tum.Varro autem dicit diuinationis quatucrt elfe ge
nera.tcrram, aquam, aerem, Sc ignern: hinc geoman-
tiam,hydrotnamiam,aeromantiam, pyromantiam di-
fta autumat.Diitini dieti funt.quafi Deo pletli. Diuini-
tateenim plenos feefle fitnulant ,& aftuta quadam
fraudulentia hominibus futuraconieftant. Duoau-
tem funtgenera diuinationis ; ars, 8 cfuror. Incantato-
res vero vocatifunt,qui artem vetbts peragunt. Arioli
vocati funt, proptereaqubdcircaaras idolorum nefa-
rias preces emittunt, Scfuneftafacrificia ofterunt, liif«
quc celebritatibus dsmonum accipiunt refponfa. Ha-
rufpices nuneupati, quafi horarum inlpeciores. Dies
enim Sc horas in agendis negotiis , operibufque cu-
ftodiuntt Si quid per fingula tempora obferuare de-
beat homo, intendant. Hi etiam esta pccitdum infpi-
ciunt.Sc exeis futnra predičunt. Attgures lunt,qui vo*
latus auium.fi voces intendunt: aliaque figna.rernm,
vel obferuationes improuifas hominibus occurrcntes
ferunt. lidem funt Scaufpices. Namaufpicia funt,quz
iter facientes obferuant. Difta autem funt aufpicia,
quafi auittm fpicia S,  Scauguvia quafi auittm garria,
itbeft,auium voces,Sclingua’. Item augutium,quafia.
uigerium, quod aues gerunt. Duo funt autem genera
aufpiciorum, vnum ad oculos, alterum ad aures perti-
nensiad oculos fcilicer volatus, ad aures vox auium.'
Pythones aPyth>o ApollinedičU:qubd is auflor fue-
rit diuinandi. Aftrologidiai eo qubd in aftrisaugu-
rantur. Genetbliaciappeliati funt propternatalitio-
' rum confiderationes dierum.Genefes enim haminum
per dnodecifti cadi figna deferibunt , fyderumque cnr-
fu, n afcen ti u ur in oft s , aeftus, Sc cuentus pradicere co-
nantur: id eft, quis quali figno fucrit nat us, ant quenr
cffeaum habeat vira,qui nafeitur. Hi funt, qui vulgo
Mathematici vocantttr, cuius fuperftitionis genus con
ftellationes Latini vocant, id eft,notationes fy derum,
quomodo fehabeain,ciim quifq-, nafeitur. ^Priiniim
autem iidcniftellaruni interprctesMagi mmarpabaa
tur: ficut dehis legitur in f ‘  Euingclio, qui natutn
Chriftum annuntiauerunt. Foftca hoc nemine foli M»
thematict funt. Cuius artis fcientia vfque ad E-
uangcliuiti fuit conccfia.vt Chnfto editonemo ex»
inde tvatiuitatem alieuius de calo interptetaretut.

s  Utop.n. c po-  b al.ji.  c luo p.ir c fi.  d Rabantude
rnagorum praBligiu.lJiiar.lib.S.ct^mel.c.p.  c al diuinaiio¬
ne. f BuK.ltie.c tjJHoJJ.uj.iS.  g al.afjuaa.  b JAattJ*

, f. f  +

'S95

De flrtitegto ir firtk
Ugu-

Horofcopi dieti, qubd horas natiuitatis hominum fpc
culentur dillimili 8tdiuerfo fato Sortilcgi *  funt,
quifub nomine, tre. vrš.  51 Saliteres A vocatifunt,
quia dum eis membrorum quxcunque partes falie-
nnt, aliquid libi cxinde profpermn.fcu trifte fignitica-
ri przdicunt.

I «; Perlis.] T>.^4uguffintu inlib.f. de ciuitateDei.e.ft.
de hy dromantia toejuem .Jic feribir:  Quod genus diuinatio-
nisidem Varroa Perfis dicit illatum. Reli^ua vere cepe¬
tu jiintin libetlo Rabani de Magnetim praffigtu  , tj'tem ipfe ex
varit* ^dugufUni.ir Ijidoriloco, collegir, ir Gratiantu fepe ci¬
tat Juh ^Auguffini nomine.

2  p .rs. p/itarirur autem de natura damonum ,cuiu* na¬
tura /in ,-, anjurura prafiire valcant , vel  juor medu futura
pranefiant,

C. XI. 5j Hunt medit damonei futura pra-
mfiant.

T>ehititaferibir  Auguftinus tn eed.lib.de dini-
uettione damonum,cap.s.

S Ciendum c  eft bane cfle naturam dzmonum.vt
aerij corporis fenfuterrenorum corporum fenfum
facile prscedant,celeritate etiam propter eiufdcm ae-
ri) corporis fuperiorcin mobilitatem non folirm cur-
fus quorumlibet hominum, vel ferarum, verumetiam
volatus auium incomparabilitervincant.Ciuibus dua-
bus rebus. quantum ad aerium corpus attinct,przditi,
hoc eft.acrimonia d fenfus.Sc celentatc motus, mul-
to ante cognita prznuntiant,vcl nuntian t, quae homi-
nespro fenfusterrenitarditate mirentur. Acccfitt e-
tiam dzmonibus per tam longum tempus,quo eorum
vita protenditur, rerum longe maior e.vperietia, quatn

Decreti Sccnnda Pars.

t <)6

hominumetrorelatantur. Sedneapudcultores fuo»
pondus auftoritatis amittant, id agunt, vt interpreti«
busduis, (ignorumq; fuorum coniettoribus culpa tri«
buatur,quando vel decepti fuerint vel motiti. 5!Non-
nunquam vero ipfi maligni fpintus, 8c illulores homi«
num, atque falutis eorum muaforcs *, folent pridi*
cere defetlum culturz fuz, & idolorum ruinam; qua«
tenus przfcij videantur,quidin Itngulis regnis,ant lo¬
čiš venturum fit , & quid aduerfi fuz faftioni contin«
gere podit: quod etiam illi, qui gentilium hiftonas le-
gunt.non ignorant. Quid ergo mitum , fi iam immi-
nente templorum,8c timulachrorum eucrfione, quam
prophetz Dei fummi tanto ante przdbterant, Serapis
dzmonalicuicultorum fuorum hoc de proximopto«
didit, v t fuam quali diuinitatem reccdens, vel fugient
commendaret?

j.pars d autem hominum difpofitionei ugitatio" 1
conceptas, per exreriora figna diabolut deprehendat,non firm*
rattone videtur approbatunt.

C. III. S/todex corptreu metibut internat

animi cegiranenes diabolut deprehendat,
•icultifima ret ejb.

Vade idem  Auguftinus ait m lib.t.retratta-

tio'tum ,c.jo.

Q Vodam t  loco dixi,dxmones aliquando Sth*'
minum difpofitiones nonfoliim voce prolattf*

; verumetiam cogitatione conceptas ,citm figna t|U*'
dam exanimo exprimuniur in corpore, totafacilita 14
, perdifcere. Remdixioccultiffimaraaudacioriafleue*

| ratrone,quam debui. Nam pcrucnire lftaad notit‘ ain
dzmonum pernonnulla etiam experimentacon>P CI '

poteft homimbus propter breuitatetn viti prouenire. j tumeft. Sed vtrum auzdain ligna denturex corp°‘ e

" ac "" :  .' r ~’  a  cogitantium,illisfennbilia,nos autem latentia.an a' 1 *

vi,St ea fpiritali, ifta cogtiofcant.aut difficillilMP ote “
ab homimbus,aut omnino non poteft inueniti.

Per has efficacias,quas aerij corporis naturi fortita eft.
jion folum multa futura przdicuntdzmoncs.verum-
*taam multamirafaciunt :quz quoniam homines di-
«ere,ac facere non poflunt eos dignos quidam,quibus
feruiant.Sc quibus diuinos honores deferant, arbitran
tuninftigante maxime vitio curiofitatis, propter amo-
xem foelicitatis fal(je,atquc terrens,&excellehtia: tem
poralis.drq.c*/).r. Nune igitur,quoniam dediuina-
tionedamonum qusftio eft, Primum fciendum eft il-
los ea plerunq; pranuntiare,qus ipfi faeturi funt. Ac-
cipiunt enim poteftatem, & morbos im:ilittere, & ip-
fum aerem vitiando morbidum reddere, & peruerfis,
& amatoribus terrenorum commodotum malefacla
fuadere, de quorum moribuscerti funt,quod linteis
talia fuadentibus confenfuri. Suadent autem miriš,8c
inuifibilibus modis per illam fubtilitate fuorum cor¬
porum,corpora hominum non fentientium penetran-
do, fefcque cogitationibus eorum per quzdam imagi-
naria vifa mifcendo, fiue vigilantium, iiue dormien-
tium. 51 Aliquandoautem non qus ipfi faciunt,fed
qus naturalibus fignis futura prsnolcunt(qua; figna
in hominum fenfus venire non poflunt) ante prardi-
tunt. Nequeenimquia przuidet medicus.quodnon
praiuideteiusartis ignarus,ideo iam diuinushaben-
dus eft. Quid autem mitum.fi quemadmodum ille cor
poris humani pertutbata, vel modificira temperie feu
bonas,feu malas futuras praruidet valetudines: fic dz-
mon in aeris affečtione fibi nota e nobis ignota /
futuras przuidet tempeftates ? Aliquado St hominum
difpolitiones non folum voce prolatas, verumetiam
cogitatione conceptas, cum figna quxdam ex animo
expnmunturin corpore, totafacilitateperdifcunt: at-
que hinc etiam multa futura prznuntiant, aliis videli
cetmira,qui ifta dilpotita non nouerunt. &.].iap. i.
f Fallunt Scftudio fallendi,Stinuidavoluntate,qua

a ead cj i.c. vnito.  b al.fatifateres . C 7 \abanusdeMa-
gorumprelisgiu Hurch l.to.c . fr + 6 ■ iue p ir.c.rt. ir 71 .
Ptnn.Li.e.bl.  d ai.acumtne.  c al.net as.  f at.tgnotas.,

Q

Q_V JtSTlO V.

Vod autem ftr.-tlegt,/? diuini.Jiceffartnde 1 '"'^
excommunit andi funt,rattone, & 0

bar ur. Eff enim ejuoddam gensu culi*
ex damotium ion r ultationibus futura [
Sieut enim auarus .Ijuia cultum Deo debitum,rmmm‘> ,n F‘ n '.
dir,idolorum cultor ab  c ^Afofolo nemmatur:/icilit  d,
futura, (jua ex ‘I)ei oratulo nonnuH^uam reuelata inutt"*^
tur, vel ds m: nun conf„lrartone, vet ejutbuJUbctprattip 111  ^
uenire laborant,diuinirant iura creaturu attribuunt.  f* r “
enim prafiire, /okus Dei efl tjut in fut centemplariont ^
^ingelos tUaprafarefacit. Unde Efat.u e ait: [Prtora &
ut/tima annuntiar: mibi  ; ir duam.puod D tj  sl?.] ^

vero idolorum a fid.-hum iommuntoncfeparandi funt. V*
m cpili.ad Connth ^/Ipotiolus  f ait: [Si ttuu frater nov"’ 1
rurfornicatorjaut auarus,aut idolu feruiem. cum eiufmsd 1
ctbumfumere.  ] M t, c etiam m dearcrii  Gregorij iun‘ 0 11 *

Cemiho Romano prxjidenru,c. 1 :.legitur.

C. 1. f^4nathemafir,i]ui arioloi,velincaf

tatores obferuar.  /v,

S Iquisariolos g,  arufpices,velincantatoresO‘>
uauerit.aut phjlattciiis vfus fucrit,anathem»''

C. 11. *fS/uinauenhiopeenitear.ijui diuina-

Ttonci evpetit.

Dem ex  Concilio Ancyrano,c.ij.«/.t^. ( ' ( -

Q Vi h  diuinationes expetunt, St morem # f.

lium 1 fubfequuntur, vel indomos luas W
modi homines introducut,exquirendi 3  aliqui“ y
--<

a al muiforet.  b Sup.cap.prexime.  c Ephtf.t. ■./.
Ufi.  e Efa 4-t .fed paulo anguihsu.  f t/

l 6  rit.u. Burch.l.te.c.24 luop.n.c.i.Pann.l.l.c.6i. ^j-
Uk  tu inpamc.c.ij. Etin  ceihtl.PariJion.ltb.e.t.r.Pil) 1 '
Rurvh.l.io.c.S luopji.c.i.Pann.l.t.t.it.  c £ |,

89*

897 Caufa XXVI. Quxft. V.

ntalcfica,iut expiandi caufa; fub rrgula qmnqucnnij
iaceantfecundum gradus poenitemia: definitos.&c.

1  ^ Genu\uim.yngrico impnjjottrvc-
tu/la Vaticano, & apud Balfamoncm 3 \)jw.

2  <f[£xcquendi.]Gr<c<;f cff> ni ccveb(>ia^
d inuenienda mcdicamentt.

C. 111. Element* colere y /un* 3 aut fleHarum car -

Jut in fuu operih:u y Chri/hanufcr~
uare noti /uet.

ltemex  concilio Martini Papx, [Ideff, exeap.

Martini Bra. harenjis,cap. 7 i .]

N  On liccat A  Chriftianis tenere traditioncs gen-
tilium,& obferuarc_;,vcl colcrc elementa aut lu-
Hi.autftellarumcurfus , aut inanem fignorum falla-
•iam pr« domo facienda,aut propttr fegetes,vel arbo-
res plantandas, vel coniugia (ocianda. Scriptum eft e-
nim. b  [Omniaquxfacicis,aut in verbo,aut in opere,
omnia in nominedomini noftri lefuChrifti facite_>,
gratiasagentcsDco.] ^ Nec c  in colledionibus her-
barum,quimedicinalcs funt, aliquas obferuationcs,
autincantationes liceat attendere: nifi tantum c«m
fymboiodiuino ) aut ^ oratione Dominica vt tantum
Deuscreatoromnium,& dominus honoretur. %  Si e
quis autem paganorum confuetudincm fequens,diui-
nos,5clbrtilegos indomum fuam introduxerit, quafi
vtmalumforas mittant, aut maleficia inucniant, vel
luftrationes paganorum facianr, quinqucannis pceni-
tentiam agant. ^ Mulieribus / quoque Chriftianis
non liceat in fuis lanificiis vanitat^m obferuare_^»: fed
Deum inuoccnt admtorem, qm eis fapientiam exten-
didonauit.

C. 1111. Sacris offidU dedirijnagi vel incan-
tateres non fiant.

Item ex  concilio Laodicenfi, S
VTOn oportet faeris ofiiciis dcditos,vel clericos,ma
IN gos,aut incantatores exiftere,aut facere phylade-
fia^uianimaru fuarum vincula comprobantur Eos >
aute,qtalibus rcb.vruntur,proiiciab ecclelia iuflimus.

1  ^Eos autem. j Qux anrecedunt in hoc capite ,funr ex
vorjtoneDionyJii: autem fequuntur y funtexprifa ver-

foneflu&cjl in lollccfionc IJidori.

C. V. <[Honore prtuctur epif opus y vel preš bjter y

cjui magas y vel arufpicei cenfulit.

Itemex  concilio Toletano quarto,c.*f.

S I b  quis epifcopus 5 aut presbyter ,liue diaconus,
vel quilibct ex ordine dericorum, magos, aut aru
fpices,aut incantatores, aut ariolos,aut certe augures,
velfortilegos,velqui profitentur artem magicam^, /
autaliquos eorum limilia exercentes conluluille fue-
rit dcprchrnhii ab honore dignitatis fua* fufpenfus, 2
monafterij curam 3  fufcipiat, ibiqj poenitentix per-
petua:<leditus,fcciiis admiflum facnlegij foluat.

1  Magicam. In anticjuturibiti conultorum edirienibsu y
duoLus codiabus Vaticanif y & Lucenji regio 3  & Poljiarpo legi-
tMr.artein aliquam.

2  Sufpenfus l In omnibus conciliomm cdirionibn4 y  &
tnanuferiptu exc?npliiribus , ejua collata funr 3  & Poljcarpo eff y
depofitu ^Sedobglojfam non e(l mutatum.

3  ^1 Curam.] 6 '/c in vetufhoribtu cociliorutn editionibu
& duobus V at na,,* codicibus : fed in ret.cn ttoribus Colonienji-
bus  fi7jCenfuram: in cedite autem regio, poenaa»—.

C. VI, ^ De bu 3 cjui *uguriis 3 & diuinationi -
bus Jfudcnt.

a  Burchd.ro. c.j Juo p.n.c.4.0.  b ColoJf.j .lbid.c.7+.
c Burch.Lio.c.20.luop.n.c.4.7,  d al.&.  c  lbid.71.
Burch.bo.c.č.luop 1, c.}+. i lbid.c.7}.Burch.l.io ,c i<).
hiep.g.c.,so.frp.„.c+ 6 .  g Etin^gathenJi y c.6S. TU-
šan tu petnic c. tj luop. n <. 3 Pann.is .t.6,. ti TUbanu*

u.pj.f.tr 7j .

fortilegio & Torti- *
legis.

ltemex  concilio Agathenfi, * c.+*.

A Liquanticlcrici,liue laici ftudentauguriis, & Tub
nominc ficl* religionis per cas, quas fandorunu/
fortes vocant, diuinationis Icienaain profitenrur • aut
quarumcuinqj fbripturarum infpe<ftione futura pro*
mittunt.Hxc ^ quicumq; ciericus, au^laicus dete^tus
fuerit,vei confulcrc^,vci doccie, ab ecclelia habeami
extraneus.

C. VII- IfSors nihila!iud 3 cjukm diutnatio 3 <(y
m aleji dum ej]e decernirur.

Item  Leo quarttfs cpifcopif BritannU y <.^.

S Ortes. c  quibus cunda vos in veftris diferiminatis
iudiciis,(quod patres damnauciutmihil aliud,qua
diuinationes.& malelicia effe decernimus.Quamobre
Vglumusillas omnino damnari , & inter ChrilliancMf
vitranolumus nominan 3 & ne exerceantur d  Tubaha-
thematis interdido prohibemus.

In eptffola Leonu cjuarti (cuttu pars extat in vetuffo  c»-
iice)c.+. hac hguntur  Oc-expetentia autem diuinatio-
num.vel malcticiorum, feriptum quidem iii faeris ha-
bemus canonibus,vt ipfa penamu^ ita .Qui diuinatio-
ncs,8 ic.fup.ead. ex tonct^o uincyrane.  Vnde ad illoruia
iimilitudinem fortes, quibus vos cunda in vtftris di¬
feriminatis iudiciis , ml aliud quarnquod illi patre«
damnatuHt,diuinationes, 6cmalcHcium elledtccnu-
musAc.

C. Vlil.  IJlncantatorrs^ fortilegos velut Cim-'
fit immicos tnfecjui oportet.

Item  GregOtius Hadriatio notariojib.)-
epilt.4.7.

P Eruenit ad e  nos,quodquofdamincantatores,ac-
quc fortilegos fucns inletutus : & omamo nebis
follicitudincm_,zelumq, tuum gratum fuiflecogno-
fcas.^ mjra.  ^ Et ideo Hudi: tui lit loliicite quxrere,
&quofcunqj huiulmodi Chnfti immicos inucneris.
dillnda vltionc corrigerc.^-

C- 1AV <fExLomMuntcetiirclericu 4 l tnoiutcbu 4 >
laicut y diusnatio/i e s , vel auguria t
vel fortes fceuru*.

Item ex  concilio Aurelianenli primo.c.**«

S t quis elerieus, / monacbus, vel fccularis, dtuina-
tioncm,vel auguria ert diderit obleruanda, vel for¬
tes,quas mentiuntur efle lančtorum,quibulcumqj pu-
tauernn intimandas , cum his, qui eis ctediderinc ab
ecclelia: communione pellantur.

C. A'. Coiirra fortilcgos jdolorumtultorcs cujto-

dtapafloralu mutgilct.

Item  Gregorius ltb.7 eptf.oo.ad tanua-
r/um epif opum.

C Ontraidolomm s  cultorcs,velarufpices.atque
foniUgos.framnitatcm vefiram vehemčtius pa-
ftorali honairmr inuigilare caftodia,atque publice in
populo contra huius iti viios fcimonem faccre > cosq;
aiantilabc facnlegij, & diuini intentione iudicij, 8c
praifcntis vitar ptruulo adbortatione fuaforia rcuuca-
re. Quc)s taincn.li emendare fe atalibus, atquc coni-
geienollc repereris.ftiuenticomptthcndac zelo te
voluinus:6ciiquidein (crui funt, vcibenbus, cruciati-
bus.jut, quibus ad cmcndatumcni peruenirc valeaut,
caftigare : livcrolunt libcn, induijunc digna, diftei-
daq; funt in panitentiam rcdigcndi.vt qm ialubtia.it
a mortis pcticulo raiocantia audirt- verba contcm-
nunt, cruciatus faltcmcos corporis ad dclidciatain->
mentis valeat rcduccrc fanitatem-..

iapur  /jflt loiiiplctatum eit ex eptjloU Gregorij cum ve~

ttcflu exetnplciutjH 4  coiiaru.

a Eten Venct.c.rit.Ttghan.it/id.BHrcb //o.c. 27. Iucp.it.
e.+.Ptinn.l.S.c.69.  b al.adhoe.  c licop.ii.c.t.Ptcn.
t.S.c.70.  d tl. vr cclfuntUnrur.  c Polje, ib;d Bunh.
Eto. c.  4 . luo p.ti.c.j).  f . Concor.conciL.^l/Cjicd.c
:  Jd  Uurch.i.io.c.tj.Luop.n.c.33.0" 7t.

Sf S

899 Ber °“ i S kfold ' Decreti Secnnda Pars.

906

A

C. 51 - €i*. 4 bcccl{:pdfip&nttiY,tiuguriit&in-
canratirubttf deferi-.iens.

ltemcx  concilio Canhaginofi 4 . c.gg.
Vguriis : , *  vel incantationibus feruientem,fimr-

- titer & ludnicis fuperflitionibus, vel feriis inhse-
ientem,aconuentueeclefi;ifeparadum[prsccipimus.]
G. X II. tpS0rt1Uga7n.fr magicatn artcm epijco*
pi omnibut modi)  b eliminare
Jludrant.

Treme*  concilio Anquircnfi,' cap.i.

E Pifccpi, c  corumcj; miniftri omnibus modis cla-
borare ftudc.it, vt perniciofam.fk a diabolo inuen-
tamfortilcgsm-., & magicam d  ar tcm ex parocbiis
fuis penitus eradicent: Sefi aliqucm vintm,aut mulie-
rem huiufccmodi fceleris feftatorem inuenerint, tur-
piterdehoneftatii dc parochiis fuis eiiciant. Aitenim
Apoftolus.c [Hrererictim hominem poft primam,&
fecundam correpnonem deuita,fciens,quia fubuerfus
eft,qui buiufmodi cft.] Subuerfi funt, & a diabolo ca-
ptiui tenentur,qjui rcličlo crcatore fuo, diaboli fuffra-
gin quzrunt: & ideo a tali peftedebet rtuindari fancia
Ecdefia ^Illud / etiam non eftomittendum quod
qiudam fcelerata: 2  mulieres retro poft fatanam 10-
uerfs, da-monurn ilhtfionibus,, Scpbantafmatibus fe-
dufla; crcdunt & profitentur fe noclurnis horis cum
' Diana dea paganorum.vel cum Herediadc,&:innume-
ramultitudinemulierum equitate fuper quafdam be-
ftias.&mukarum tenarum fpatia intempefta nočlis
filentio pertranfire_j,ciusq; iufiionibus vcliit domin«
obedire, & certis noftibus ad eius feruitium euocaii.
Sedvtinam h sc fols in perfidia fua periiftenr, & non
multos fecum ad infidtlitatis interitum pertra.viflent.
Nam innumeramultitudo hacfaifa opinionedcccpta,
hac vera efte credtmt, 6c credendo a reda fide deuiant.
&errorepaganorum inuokmntur, cum aiiquiddiui-
nitatis, aut numinis cxtra vnum Deum arbitrarnim
Quapropter facerdotes per ecilcfias fibi commifias
populo Dei omni inftantia prscdicate debent, vt nouc-
rint hsccmnino falfa efte, & non a diuino, fed a mali¬
gno fpiritu talia phantafmata mentibus fidelium 5
irrogari.«JSiqi»dem * ipfc fatanas,qui transfigurat >
fe in Angelom lucis, cum mentem culufcunq; mulier-
cula: ceperit, & hanc fibi per infidelitatem fubiugaue-
rit,illico transformat fe indiuerfarum fpeoaes perfo-
Jiarum,atq; fimilitudines: & metem,quam captiuam
tenet.in fomniis deludes,modo lata modo triftia,mo¬
do cognitas modo incognitas perfonas oftendcns,per
dcuiaquaquededuciti& cum folus Ipiritus hocpati-
tur,infidelis meivs lioc non in cmmo. fed in corpore_j
euenire orinatur.Quis enim non in fomniis.&noftur
nis vilionib. erttra fe educitur & multa videt dormicn
do,qna: nunquam viderat vigilando? Quis vero tam
ftultus,Sc hebes fit,qui hac otnnia, qu.Tin folo fpiritu
fiunr, etiam in corpore accidcre arbitreturl curnEze-
chid k.  propheta vifiones Domini in fpiritu. non in
corpore viditSc toannes Apoftolus / Apocalypfis
faeramentum in fpiritu, non in corpcrc vidit, & audi-
uit.ficut ipfe dicit ? [Statim, inquir, fui in fpiritu.] Er
Paul us m  non audet dicere fe raptutn inccrpore.Om
nibus itaq; publice anntmtiandum cft,quod qui talia,

& hislimilia credit.fidem perdidit: fi qui fidemrefta
in Domino non habet, hic non eft eius, fed iUius,in.
que crcdit.id cft,diaboli. Nam de domino noftro fern
ptumeft. » fOmnia per ipfum fačla funt.Jcc.] (Tulf-

■a Bnrch.Lro.c.7- lito Jr.".e.)f. Pann.l.t.c.7 2 .  b ni.

•vi* Urit*.  e Burih.I 10 .c.i. fr I.19. cretiidiffi cfuod rnulra.

Tuo p n.c.jti .  d ni m n/efiram.  " ad Tir.},  f Deftiritu
& ar im a,c. 1S .

£. lil

uedi.J .

al.itifidelnim.  ^ yUig.ibid*  1  s.Cor.n;

1 4*  m  z.Cor.Ji,  n Uttnu.i*

quis ergo-flliquid credit-poHc ficn, aut alicjuam črta*
turam in mcli 9 ,aut in deterius immutari,auc transfor-
mari in aliam fpcciem, vel limilitudinem , nili abipio
creatorco , qui omnia fecit, 5c per quem omnia fada
funtcproculdubioinfidelis cft, & pagano deterior.

1  Anquirenfi.] Sic e ti um in cvetu ftis. Burcharduf, &
Iuo hahent,  Ancvrenii. 'Verumtamen in concilio ^Ancj/rant
graio^ut talino ne% imprtjfo.nc^ manu/ltipto  ?ir inuentutn *
licet , qtii torno s conciiiorum ediderunt , ajjerant haberiin qut‘
dam vctuflo codice.ič.librorum partialium.

2  Sceleratx.]Ferf eadem habenruntpud B. *.Augufli*
n um in Ubro de J'piritu & anima^c.zS. & in vita Damafi Pap*
primi,cjtia cxtat Roma inperuetujlo dc vhis fan&omm, ecdkt
fanfta M ari a maiorit: vbt pojlejnam alicjua ret ara-funt ex fy*
n odo Roman a.in qua Damajta Maccdonium>&  ^Apollinarcttt
damnauit.adiungirur, an at h c m ati žaro s in ca ftnedoejje.m^
leficiiffUperfiitionibuf  , & incantatton/btu fermentes. Incjui"
bm črtam mentio e£f harum mulicnim, tjua Je putabdt nadur¬
no filentio cum Herodi ade,& innumera muh it udi ne rnuit-ruraf
Juper bejlias ccjuitare, & multa terrarum JJiattapertranfre.

2 .pars. ‘2S [onnulli inueniuntur^uiinterno liuore Dermoti*
inperniciem fuorum inimicorii altaria facrU vcjhbut e.vuunt,
aut veji e lugubrt acungunt, vel confiieta luminariomm ebfi*
quta ecdefiu Dei fubtrahunt , vel Mijfam pr c ret]uie.dcfnntfl~
rum promulgatam,pro viuis cclebrant homitiibtte:

C. XIII.  sAbiicit ur facerdos, cjui buiufmodi

malcfciis operam dederit.

fuorum omrtium maleficia nečjiuJSima.  Tol etan um
concilium i *.condemnar,dicens,c-.7.

Q Vicunq-, facerdotu,vel miniftroru deincepscaa*
fa cuiuftibet doloris vel amaritudinispennoiuV
aut altare diuinum veftib fačris cxucrc pi^funipftdb
aut qualibct alia lugubri vefte accinxcrit, a  feu etiS»
li confueta luminariorum faerorum obfequiadetem-
plo Dei fubtraxerit, & exringui pra:ccpcrit: fi euin aif
tea ver z  panitudinis coram metropolitan® fak?**
(ftionon purgauerit, ignobilitati perpetui mancip*''
tns,iuxta(uperiorem fententiam Dominii lod fu '^‘
gniratc fc noucrit,& honore priuari: illis prot ll ^ u )!<>
perfonis ab bacvltionum fententia Tep ara t is. ^ J ur
contaminationem faerorum ordinum->,vel fubuClftjJ**
nem fančlsc fi^ei metuentes, aut hoftilitatem velobu-
d i onem pcrfcrentes.feu etiam diuinorumiudicioruni
fententiam mctueme^taliafcciirecontigerrtriu-^^'
rum fado plus humilitas,qual>eusplacamr;quainm*
terni liuoris dololitas dcclnratur. Pleriqj etiam facer-
dot um fa uci ati inimicitis doio Miflam pro requiede-'
funjftorum promulgatam fallaci voto pro viuis ftuder

cclebrare hominibus,non ©b aliud, nifi vt is,proqu°
ipfum offertur facrificium,ipfius facrofanAilibamin* 8
interuentu mortis iircurrat perieulum. Proindcnofi^
elcgit vivanimitatis conuentus , vt fi qnis deinceps t* -
lia-perpetraflefuerit dete<ftus,aproprij deponaturor*
dinis gradu,& tam ipfe facerdos, quam etiam
eum ad talia peragenda incitafle perpeaditur*
perpetui crgaftulorcligentur. *•

r Pri m ipium h ut im ca pt tu It vfjpad verfTlctifiltfffe* 1 !*'
concilia, T oletano , c 7. Relicput vero funt ex 17 . Teletantff
(juorum c ondi toru m duo exemplaria funt habita ex HiJJtnt*’

(jr- in de nonnitha hic emendatafo addita . n

3. pars. Ex pntnijfis  c tuRonratibtu cofirgitur  , que*
ariol/\aruJpii ss.incantarorej,& Jorti/egfatfe c at er t hutufmoi*
fc H at ere s ab ecclefia funt eliminaudt, & nifi refipuer/nt,perpt‘
tuo excommunicandi. Sedcjuod m vltimo \Ancjuirenfi  d cr
pitulo e a,q um fiunr per tmantatores,non m corpore,fed m Jptti*
tufiert dnuntuo-,  Auguftlnus tn libro de auitate Det videt*?
affererefta d i c en s .

a ahaccingi. on g.  k al. refren tur k-
epifopk  d aU^incjrenf.

c Supraetid’

fC«?*'

9oi Caufa XXVI. Qux-ft. V.

<} (aput hoc fntegrum habttur in Itltcllo Rabam de mcgoru
ptaffigiu, (jnem ipje ex variu locu ^Auguf.tni, fr Ifidori, vt
<Mtea dttiž eJi,confccit .Burchardiij cit At ex d tilu yAugnftini.

X 1111. 7na.goru.rn prajligiufiunt t

■non vera, Jed phan tajit ca ej/i
probantHr.

N

Ec

4  mirttm de magorum prxftigiis,quonim in
I lit um prodicre maleficiorS artes,vt ctia Moyfi *
fimillimis fignis relifterent, vertentcs virgas i:i draco-
nes,8caquas in languinem. Fertur ctiam in gentilium
libris ,quod qua:dam maga famofifiima Circc focios
Vly(lis mutauerit iu beftias. Legitur & de facrificio,
qtiod Arcades Deo ftto Lyca:oiinmo!abat, ex quo qui-
cutnquefumercnt in bdftiarum formas conuerteban
tur Scdhacomniamagids prsftigiis potiui fiugcban-
tur qu 4 m rerum veritatc complerentur.Vt crgo ipCer-
rores ignorantibus manifefti iiant, deeorum proprie-
»ate, atqueinuemoribusiu.xta traditionem Riaiorum
priiniim diccrecongruum arbitrarnim Magi funt,
quivttlgo maiefict ob facinorum magnitudinem nun-
cupantur. Hi pemiifTuDei elementa concutiunt, tur
bantmentes hominum minus confidcntium in Deo,
ae fine vilo venem hauftu, violentia tantum carminis
interiraunt. Vndc Lucanus. c [Mens haufti nullafa-
niepollutaveneni.lncantata perit.]Da:monibus enim
accitis audent ventdare, vt quiquel'uos perimant ma¬
lta attibus inimicos.Hi etiam fanguine vtuntur, Sc vi-
ftimis 8c ficpc contingunt inortuorum corpora «TNe-
ciomantici funt,quorum przcantationibus videntur
lelufcitari mortui, diuinate, Sc ad tuterrogata refpon-
dere. ,, c , enitn gracce, moriuus, ran«; diuinatio
nuncupatur: ad quos lufcitados tadaueri languis adii-
citur Nam amare fanguinem damones dicuntut.ideo-
quequotieilunq; necroinantia lit, ctuor aqua rmfce-
tut.vt colore languinis facilius prouecentur. Hy-
drom.-nticiab aqua dičti. Eft enim hydromantia in
aquiirjipeftationevmbras dsmonum euocare, 5 c ima
gineas d  ludilicatione> eorum videre_,ibiquc ab eis
aliquaaudirt_i, vbi adiiibito fanguine ctiam inferos
perhibenturfufdtare-^ ' &'"fa-  ^ Ad hjceomnia
lupradičla pertinent ligatura:execrabilium remcdio-
tuno,qux ar.s incdicorum condemnat, leti in pnccan-
tationibus,feuin charaderibus,vel in quibufq-, rebus
fufpcndendis,atqueiigandis, inquibus omnibus ars
dimonum eft,cx quadam pelhfera focietate Itomi-
I >um,Sc Angelorum exorta. Vnde cunfta vitanda funt
Chtiftiano.Sc omnipenitus execratione repudianda,
J tq; datunanda. y Augutia ' autem auium Phryges
primi imieuerunt. df  Praftigium veto Mcrcurius pri -
■nus dicitur inueniffe. Dicftum eft autein prxftigium_j,
quodpraftringat aciem oculorum_>. df  Harulpicina;
attemprimus Hetrufcis tradidifle diciturquidam Ta-
gcs. J  Hices boriš harufpicin.am dičlauit, Scpoftea
nonapparuit.Nam .? diciturfabulosc,arante quoda
tliftico/ubito exglebis exiliuifle, 8c harufpicinam di-
daffe.nuadie Sc moriuus eft. Quos libros Romani cx
HeimUa lingua in propriam mutauerunt. His ergo
puttentis per damonum fallaciam illuditurcurioli-
tas humana,q U ando idimpudenter appetuntlcirc_a,
quodnulla rationceis competit inueftigare. Hacpo-
teltas immundis fpiritibus ide» datur, vt per vala iibi
»pta, hoc eft,prauos hoinines feducaut illos,quitpcr-

Dt fortikjpo frjirti-  _ _ .

iigu. 902

iHtntveritatem,Sccreduntmendacio,Sčiuxta Pauli «
fententiara_i,fai)im doftrinam non fuftinebunt, feft
ad fua detideria coaceruabunt fibi inagiftros prunen-
tesauribus: a vetitate quidem auditum auertent, ail
fabttlas autein cohuertenturionerati peccatis ducen
turvariis dcfideriis.fcmper difcentes, Sc numquam ad
fcientiam veritatis peruenientes. Qucmadmodtim *
autem Iar.iies , Sc Mambres reftitetunt Moyfi;itaSc
ifti reliftttnt veritati, homines corrupti tnente, reptobl

circa tidctia_>: fed vitra non proficient. infipientia c-

nim manifefta erit omnibus , ficut Sc illorum fuit.
Nec a jdeo qiufquam credere debet,qtioflibct ma-
gicis attibus aliquid facere pofie line permiflu Dci
(qui omnia, qu.r limit, aut iuftoiudicio facit, ant per*
milfu fuo ita tieri linit) quod pradifti magi leguntur
limilia fecilie Moyli : qui virgam fuam proiecit, Sc
conuerfaeft in draconcm_>, proieceruntq; ipli fingn-
las virgas fuas, qua:vcr(ai funt in draconcs: fed dcus-
rauitvirga c Aaron virgas eorum. Non enim fnerunt
creatores draconnm.nec magi.nec angeli mali. quibiis
miniftris illa operabantur. Infunt 3  enim rebus cor-
poreis per omnia elementa mundi quadam occulti
feminaria rationes , quibus cum datafueritoppott«-
nitas temporalis, atque caufalis , protumpunt in lp«-
cies debitas fuis modis, 8c finibns: & lic non dicun-
tur angeli,qui tftafaciunr, animaltum creatores, licuc
nec agricola fegctuuuj, vel arboruin-', vel quorum-
cumque in terra gignentium creatores dicendi funt,
quamuis nouerint pratbere quafdam vifibilesoppor-
tunitates,8c caufas, vtilla nafcantur. Qu,od autem ifti
faciunt vilibiliter, hoc illi inuifibiliter. Deusverofo-
lus vnus eft creator,qui caufas ipfas, Sc rationes femi-
narias rebus inferuit- Praiterea d  quidam qutcrc»-
dumputant, quomodo feriptura narrat Pythonifl.’.m
Saimtelem prophetam fufcitaSe adcolloquium Saul
impiillimi regis, fi pythonica diuinatio errori rnagic*
artts deputanaalit. Qutbtts itarefponderi poteft indi-
gnum omnino facinus e(Tc,fi fecundum verba hiftoriie
esmmodetur e  aftenfus. Quomodo enim fieri potc-
rat.vt arte magicaattralieretur vir Sc natiuitate fanft’,
Sc vitje operibus iuftus r aut fi non attraiftus eft, con*
fenfitl Qitpd vtrumq; de iufto credere aduerfum eft.
Si enim inuitus adduftus eft.nullum fuftiragium ha-
bet iuftitia: fi autem voluntarius, amifit meritum fpi-
ritale,quod politus in čarne ouaficrat, quod valde ab-
furdum eft: quiaqui hinciuftus recedit. permanetiu¬
ftus. 1’orro autem hoc eft praftigium fatnns, quo, vt
plurimos fallat,etiam bonos inpoteftate fehabere—t
confingit. (^uod Apoftolus / inter cxtera oftendit,
dices: [Ipfe fatanas transfigurat fe in angelum lucis.]
Vtenim crrorem faceret, in quo glorificaretur, X in
habitu viri iufti.Sc nomine fe mbornauit; vt nihil pro-
iicere fpem, quam pradicabant Dci cultores, mentire-
tttr:quanda liincexeuntes iuftos finxit in fua effepo-
teftatc__>- h  Sed hoc quof 4 atn fallit. qubd de mortc
Saul, Sc lilij eius non lit mentitus: quafi magnum lit
diabolo antcoccafum, mortem corporis pracuidcrt_;:
cum figna quxdamfoleant apparcrc morituris , quip-
pea qutbus Dei proteftio amota videtnr; quanto ma-
gis diabolo, * qucm angelica poteftatc X.  fublimcm
prophetica oracula fuifte teftantur: de citius magni-
tudine Apoftolus l  alt: [An ignoratis altitildincnw
Satana;:] C^uid mi rum ergo, fi imminentem prope
mortepotuit ptauiderc ; cimi hoc fit,vnde fallit. Sc fe

4  Ifidortul.t.ctjmol.c.i). Burch.Lio.c. 42 .cxtliffuv 4 H-
guifim luop.io.c-6Q.Ptiun.l.s b E\«d.7.
dcuuttAre Dci,c.<7.  c Libro 6,  d 4/. & hnaginci lu-

dificotionu ■  vel, & imagines v ludificntimn.  e Suprt
•*d.<].: illud  t Bnrcb.Lt, luop.u.!,(6.  Punn.l.S.
f.<7. g Otud.tncr.l.rj.

4  2.7im. 4.. fr j.  b ^Augvfl 3. de Trinfr.7.oA%-

S u P.l-<J. fuptr Exodum. tj.21.ir 1.2. ndSirn/Licianum 1J.3. ir
ud Dutcitium, tj.i. c Exod. 7.  d tj. 27. ux

■vtr°y, teflament,.  e ai commcndrnir. i 2X0ri11th.11.
R at.glorUHir.  h i.^.rs.  'i cldUUUu.  t
1 KAkJiitt,  i rXpQC,2,if i.Larh.th.s.

\

nr .% Ve finilegio fr fi*i.

V u 5 %«.

in Pci pott-ftate volt adorari. 1  Nam latna hcbetudinc
demens aftedus eft Saul vt ad Pvthoniflam confttge-
ret. Deprauatus enim caufa peccati.ad hacc fe contnlit,'
qtt?c dam miner«. Sed li cjttis propter hi{lori:‘.m_*,Se ta,
<juar verbis e x p rt (Ta funt.putet non pr^rermmenda.ne
ratio hiftori.v inanis fit, rede faciet qutdefn: li ramen
iruiumc ifrud ven rtSpitrariontm, fedad vifum, Scin
telledum Saut-Necjj a enim reprobusfadus poterat
bonum intelledum habere. Hiftoricus enim mentem
Satti,8c habirum Samuelis deicripfit; ca qux dida &
vifafi.tnt expnmes, pmennittens.fi vera, an falfaftnt.
Quid enim ait J L Audiens, in quo habitu cfiet excita-
tus :intcllexit,inquit.hunc eiie Samuclem.] Quid in-
tel!exerit,rerulit: Scquia non benc intellcsit, contra
fciiptiiram alium adoraijit,quam Deum: Sc  putans Sa-
muelcm,adorauit diaboHtm_>,vc frudum fallaciar luae
haberet Satanas. Hoccnim niritur, vt adoretur quafi
Deus.Si enim illi vere Samuel apparuiffet, non  vrique
vir iuftus permifilfet fe adorari, qui pradicauerat Deli
folum e (Te adorandum_j. lit qHomodo hotno Dei, qui
rum Abraham in refrigerio t rat, dicebat ad virum pe-
ftilenttaj.dignirm ardore gehenat :[Cras met um eris ?]
Hisduobus titulis fubtllitatem fallacias fuatprodidtt
improuidiis Satanas: Sc  adorari fe permilit fub habitu, j
& nomine Samuelis,contra legem . & vitum peccatis
prdftim.citm magna diftatta peccatorum Sc  iuftorum
£t,cum Samuele iuftilftmo futurutn mentitus eft. Ve¬
ram poteft videri.fi.de Samuelis nomine taceatur,quia
Soul cum diabolo futuruserat: ad eum enim tranlmi-
grauit, quem adorauit. Semper ergo diabolus fub ve-
lamine latens,ptodit fe_r, dum caconfingit,qua: bor
reant * perfonis,per quas fallere nititut. Si autetn
aliquis mihi opponit.Se dicit quomodoeueniunt tila,
ousilli diuini pratdicunt futura; aut quomodopof-
funt argrisprzbere medelam,aut ftnis immittereagri-
tudinem,fi aiiquid propria: virtutrs, ac poteftatisnon
habenr ; ltocamerecipiat refponfum: quod id e o quif
que non debetcis crodere_e, quia a!iquando eueniunt
cjutt prtcdicunt.aut fattare videntur languidos, autla:-
dere fanos, quia hoc pcrmiffuDei fit, vt ipfi, qui htrc
attdiunt, vel vident, probentttr, Scappareat ,quafide
fint.vcl deuotioneerga Dcum.Sicut in Deuteronomio
fegitur Moy fes verbo Domini populo Dei pracepilfe,
itadicens tc [Si fiurexerit in medio tui propheta,aut
qui fomnium dicat fe vi d ifle, Sc pra*dixctit fignum, at
que portentum,8c euencnr,quod locutus eft, & dixe
lit tibi teamus.Sc (equatnur Deos alienos, quos igno
ras,& feruiamuseis.non audies verba propheta: illitts,
aut fomtiiatoiis: quia tenrat vos Duntinus Deus ve-
fter.vt palam fiar.vtrum diiigatiseum.au non.In toto
cerde,5c in tota anima velita Dominum Deum veftru
fequimint,& ipfttm timetetmandata eius euftodite_a,
fc auditc vocem dlius: tpfi feruietis, Sc ipfi adhatrebi
tis &c. Vbi fane imelligi d voluit,etiam illa , qua: a
diuinantibus non fecundum Deum dicunuir.fi accide-
rint, s  qua: dicuntui.nofi. accipienda fic, vt fiant quac
pr.tcipiuntiu ab cis, aut colanturqua:coluntur abeis.
Nec pmerfuam poteftatem Deus oftendn elfe, quod
ifta contingunr: fed quafi quareretuT, cur ea porinit-
tat.caulam rentatienis expofuit, ad cognofcendam v-
tiqueeor,um diicdionem^, vtrum eant babeant erga
Deum fuum, cognofcedam vero ab ipfis potius, quam
ab lilo: qui Hit omnia antequam fiant..

1  tf 1-  Sulcitare.] ^ipud Rabanum hic interponirurc legi-
t»r. fuprA,ead:cj;. ir 4 -

*  ^TAdhsc.] Borni pan huituverpLuli. hebetur »pud B.
^4Ugnft'/.2 dedoefr Chriji cAp.io.

a: i. Reg.it. b 4.1 Abhorrennt al.Mt/herrentAperjinit.

(odi ^hiruerp..  c. Ueutetm. d: S “pr4. e*d.<].t..

mulligj;..

Dccreti Secunda Pars.

90 +

}  ^ Nec ide«.] Strnili a  Ugu tpud S. ^4 ugufftmi#

Ul/.3 . de T rinit Ate c. 7 .

*  5! Infunt.]r/$ Ad verf.Ttstczes.,(hnr tnagvA exp*f

verltA B.^ugufttniin lib au^Jhenum fuptr Exodum, c.tf,

*  Si occidcrint. Emcndtvtv efthicloctM ex E.^4ug\i*
(tino, vrhabetnr fi<p.cn.cj,z.c.tntelligi. ^Apud RabanuK* ter*
legiturfi  occiderint,qu£ dicnnrur, non accipienda: vel
etiam fi fiant quar prrecipiuntur ab cjs, vel colai.tur.


Q^V A S T 1 O VI.

Vodautem e.k epifiopo excom»in*)icAtH 4 , eoin.M'
fuho ab alio recouciliari non pofiit , ntjijorltpa
eim mctropolirAnum,velperfummum PoriJuetRi
rar-ione^fr anbioritateprobatur. Preibjreri namft
petrftittem e.vcommunicandi, vel reconoliandi ab epifcopa ec*
L[p!unt,non epifcopi a prabjreru : aty t  ideo cKcommunuatol
a facerdotibns reconctliare nonpojfnnt. T^ecomilratit nan/^Ht
pteniretuinm epijcopalli offictj cft, non faocrdoralu.

C. I. *f ‘Tanitentinm rcioncihono. cbufmatu.
ir pHotlarum con/ecrano a pieibj-
teru non fiar.

Vndein  conciiio Canhaginenfi feciindo,
ca 3 .Fortunatuo epifčopm dixit.

S I iubet fanflitas veftra.fuggero.Nam meminip' 1 '
terito concdio fuiffe ftatutum.,, vt chriftna.velt«'
conciliatio pcenitentium_>,nec non ftc puellarum coa-
fecratio apresbyteris non fiat. Siquis autem emeife -
rit hoc f.iciens,quid de eo ftatuedum fit, Aurelius cp‘"
fcopus dixit: Audiuic dignatio veftra fuggefttoilt 111 :’
fratris.Sc coepilcopi noftri Fortunati: qutd ad bate d>'
citis ? Ab vniuerlis epiftopis diduin eft. Chrtfm ar ’*
confedio, & puellarum confecratio a prcsbyteris"“j}
fiat: vel reconctliare quemqtum in puhlica Miff»P IC '
byteronon licere,hoc omnibus placet.

'Puellarum taram coajocrauo^ epifiopo lonfuhtjpcf’ 1 '^'
terum ficri valet*

C.- 11. P ermij?i$ne epifčepi, v ir gina

Jecrare presbjter valet.

Vido in  Canhaginenfi conciiio tertio ,(■>(■ %

P Resbyter, * inconfulto epifcopo, virgines i» on
fccret: cbrifma vero numquam conficiat-
•C. III. bJcc diacono adminifirare.ncc pcPA“

ten tem m en lefa bonedicero prof- .

bjtero Ueet.

Irem  e* conciiio Agathenfi.r.^.t^^f' e

M lniftrare e  diaconus.aut confecrarealta^P 1 ^
byter non prtefumat. gf Benedidionem < ! u0fl|U ^
fuper plebem in ecclcfia funderc aut poenite nItm 1
ecclefia benedicere presbyrero penitus non liceb 11 -
Eece.ejuodab epifcopo excommunicartto per faccrdotet”
cenetlion non porod.Sod notandum efl, cjuod moncili
ctf puhlica,a/tapriuata.PuUica reconciltatio efl.tjuandop«*
tentei ame ecclefia ingreffum puhlice rcprxfenrantur,itf c, ‘'
pafitionom manm epif opalu ecclefia pub/ice recencilu
Hac fdcerdottbue videtur effe prohibita Vndecircafincm 1  ^
capi tuli non fimpliciter prohibenntr panirentci rcconcihM 1 ' 1
in puhlica Miffa Triuara vero rcconcihatio el},Ruando  ^


cultn peccatit pcenitentes  , vel m cxtrcmu agenta odg*'*,
reconciliationu auedunt.. Hac reconctliatio ptretf ficP t

faeerdotem.

c. im.

y Tuffione epifopi de cccuhupccca-

tu preibjterrp ceni ten tei re¬
čen, Hient.

TAt*Eirariftus Papa«>. ....

P Resbyteri <t  deoccultis peccatis iullibne e P‘ p
pi poenitentes rcconcilient: 8c, ficut fuprapi*

fimus.infinnantes ablbluant 8c communicent. ^

Cap, d*

a Seurtn 4 dift.it.  b  Sentent.ibid..  C
d. Burch.l.lS. 4 .it.luop.r;.c.jt..

C.  V.

905 Caufa XXVI.  Qusft.VI.

An exeommunicatus ab epifcopo poflit »
reconciliaria presbytcro,illo inconfulto. yOO

C. V. f Si epifcoput abfcm eft ,perpreibyto-
rum rtcontilietur in periculo
confiitutut.

Ireni ex  concilio Carthaginenfi z. c.4.

A Vrelius «■  epifcopus dixit: fi quifquam in perieu-
lo fuerit conftitutus, Sc fe reconciliari diuinisal-
taribuspetierit.fi epifcopus abfens fuerit debet vtiq;
presbytcr confulcre epifcopum-,, & lic peticlitantem
eius pricepto reconciliare. Quam rem debemus falu-
bri conlilioroborare_>. Ab vnmerfis epifcopis dičlum
cd.Placet,quod fanftiras vedra necelfario nos inftrue-
te diguata ed.

C. VI. VSI"' metu mortit recondiUatur, conua-
lcfccm,Jine communionc pccnitcntia
impleat tempue.

ltemex  concilio Martini Bracha-
renfis,c./a.

1. C 1  <luis de h  corporeexiens, nouiflimum_i,& ne-
O celfarium cominunionis viaticum expetit, non ei
denegetur. Quod fi in dcfperatione pofitus pod acce-
ptam communionem iterum fanus fuerit fačlus, tan- |
tum oratione particeps lit: facramentum vero non ac- |
cipiat,doneč coditutum poenitentisc impleat tempus.
Qui ergo in exitu mortis funt, & defiderant acciperc_a
facramentum, cum confideratione, 8c probatione epi-
fcopi accipcredebent.

C. VII. fiJSincmantu impofitione pocnitentet
recedenres de cerpore rečen-
ctlientur .

ltemex  conlilio Araufico c.3.

Q Vi recedunt « de corpore poenitentia accepta,
.placuitfinereconciliatoria manus impofitione
eos d  communicare:quod morientis fufficit recon-
ciliationi, ’  fccundum definitiones patrum, quihu-
iufmodi communionem congrue viaticum nomina-
uerunt. Qupd ‘  fi fuperuixerint in ordine poeniten-
tiuin,vt oltenfis necelfariis poenitentia: fruftibus, le-
gitimam communionem cum reconciliatoria manus
impofitione recipiant. Clericis / quoq; defidcranti-
bus poenitentia non ed neganda. Similiter g  fubito
obmutefcens(prout datutum ed) baptizari, 3 ut poeni-
tentiam acciperepoted, fi voluntatis prsteritac, tedi-
monium aliorum verbis habet, ant przfentis in fqo
nutu. Amentibus etiam, qua:cunq; pietatis funt, con-
ferenda funt.

1  5 i Rcconciliationi.]/« originali impreJJo,ac manufcti-
)’o,ir apud Burchardum, ir luonem legirur,  confolationi,
*Kf,confolatione_>.

C. VIII. tf^iliorumtefiimoniomorituruc re-
concilieturfi obmutuit,vel in pltrene-
Jim verfuc efi.

Irem ex  concilio Cartbaginenfi 4. e. 76.

I S, h  quipoenitentiam in infirmitatc petit,ficafu,
dumadeum facerdos inuitatus venit,opprellus tn-
firmitatc obmutucnt, vel in phrcnefim verfus fuerit,
dent tcdimonium,qui eum audierunt, 8c accipiat poc-
nitentiam : 8c fi continuo crcditur moriturus. rcconci-
netur per manus impofitionem,8c infundatur ori eius
fuperuixerit, admoneatur a fupradiftis
teltibus petitioni fine fatisfaftum, & fubdatur datutis
poemtcnti.tlegibus,quamdiu facerdos,quipocniten-
tiatndcdit,probaucrit.l/vm<r. 7S.  5fPoenitentes, ‘  qui
in infirmitate viaticum Euchariftis acceperint, non
fecredantabfolutos fine manus impofitionc_ifi fu-
perui.setunt.

a Sent.ibid. Burth.l.it.c.tr. luop.tf.c.i.  b Er cone.
Hicanoi.c.13.  c Bunh.iit c. ty.lnop.ro. c. 33.  d al.eu .
e Ibtd.c y.  f lbid.c.11.  g Ibid.c.rj.  b Ca.t.f.

'■7r.Poty.l.S.tir.,.Bunh.t.„.c. l o.tuop.,[.c.{.  i Burch.

l.il.ca.ij.luop.ij.c.n.

C. I -V. y Cura, irprobatione eptfcopi merien-
tei reconci/ienrur.

Item ex  Nicamo concilio, c. 11.

D E *  his vero,quireceduntexcorpore,antiqu;le-
gis regalaobferuabitur etiam nune: ita vt fi forte
quis recedit ex corpore,necelfario vitx fux viatico non
defraudetur. Quod fi defperatus aliquis recepta com-
munione fupermxerit ,fit inter eos, qui fola oratione
communicant.De omnibus enim his,quia corpore te-
ccdunt.in tradendo eis communionem cura,8cproba-
tiofit epifcopi.

ej Canon hiceff ex pri/ca verjione, quc eh in cotteSienelfi-
dori: ir ibi eft namero duodecimtu : Grace ramen , ir apud
Dionrfium eft ,13.

C. X. *[Non ejinegandarcconciliariohurfuitem¬
pere riecefiitatu eam impiorant.
ir cm  Leo epifcopus ad Theodomm,
epi/l ,t o.al.pi.

H  Is, 4  qui in tempore necelfitatis, 8c in pericuti
vrgentis indantia przfidium pcenitentis, & mo*
reconciliarionis impiorant, necfatisfaftiointerdicen-
da ed.ncc reconciliatio.deneganda. quiamifericordi5
Dei necmenfuras pollumus ponere.nec tempora defi-
nire: apud quem nullas patitur veniš ’  morascon-
uerfio, dicente Dei fpiritu per prophetam. ‘  [Cum
conuerfus ingemueris,tuc faluus eris.]tSr/»/r<«. 5 !Qup 4
fialiquaxgritudineitafuerint aggrauati, vtquod pau-
loantepofcebant, 2  fub prsfentia facerdotis fignifi-
care non valeant,teftimonia eis fideliu, 8c circumdan-
t ium prodefie debebunt.vt fimul 8c poenitentis, Sc rc-
conciliationis beneficium confequanrnr: feruata ta-
men regulacanonum paternorum citca eorumperfo-
nas,quiinDeumafide difcedendo pecearunt.

1  ^1  Veni xi] Ste in conciliornm edtriontbtu , ir apudlue~
nem,ir injra depanitentia,dill.i.e.muliiplex.ln eodtee antene
epijlotarnm cum aliit Janih Leonii opufcutu impreffarum,ir
apud Burchardum , ir in plcnjcj i  vetusfu Gratiani legitur t
venite moraš.

1  *' Pofcebant.] Que Jequuntur, emendatafunt ex ali-
euor manuferiptit Graham, ir ipfe originali, cum in vulgatit
pan to ali ter haberet.

C. XI. IJNoiirc/puaturciui oblatio,quifejlinan>
adpeenitenuam.farerdotem inueni-
re non potuit.

Item  ex concilio Epaunenfi.

S I d  aliquisexcommunicatus ’  fueritmortuus,q
iam fit confeffus,8c tedimonium babet bonum , 8c
no poterat veniread faccrdote, fed pra*occupauit eum
mors in domo.aut in via, faciant pro eo parentes eius
oblatione ad altare,Sc dent redemptionč pro captiuis.

1  Exconmlunicatus.J uAddita eilvqxilfa ex cateris
coUe&oribue.

Eccc.ejuod epi/čope pracipiente poenirenres d; oecuttirpecca-
tu.Jiue in periculo conflituti per preibjterit pojfunt reconciliari.
Sed Ji necefitate moren peccator vrgel ur,ir epifcoptu ita remo¬
nta efl.aucdprnbyter eum confulere non pojiit, nrgabirurpar¬
nitentia morienti ! ir beneficium reconciliarionis nonpreffa-
bitur pccnitcnti,quem conuerfum Dem reiipit ad veniam,iux -
raillud:  e [/n quacum% hora peccator conuetfittfuerit,irc.]
& item :  » [ C onuertimim ad me , & ego conuerrar ad vos.~\
ccclefia fibt reconciliare negliget! quem Dene tnttu fufitrauit ,
ecclefiaforu abjelucrc contemnet ? damnabit abfentia epifcopi,
quemgraria diuina prafentia tllulfrar per lauacrum regenera-
tionii? M ori turu  g Juceurritur etiam d laicit ,ft preilyer o

^ Burch ,l.i s. c. 6 .1 ho p.is .c.jr .  b lnfi.de pccnitentiA
diftin.t.mulriplex -§.hu autem.Sent .^..difi.e o . Kurc.l.iS.1.4..
Inop.is.ca.of.  c EJa.}o.apud 70.  d Seiit.y-difi.2lt.
Burc.l.ii. e . s i.[uop.iy..c.tsy.Pannd.3.c.i20.  e E~ech.it.

Mal.3.  g Sup.de pcen dijl.i.ca. quempccniter tttnrte.
& dih. (.c. 1  •§.rama ira<j

_ _ _ An exeommunicatus ab epifcopo poflit

Jr - / rcccnciliariapresbyteio,Uioinconlu!to.
aefunt. Cur ergo beneficio reconttliationu per preibvterum ci
fubueniri non patent ,/i tonttgcrit epiftopum Uecjje t J7ficcun-
d'tm miugufnmim ^ui agent in exlremis lonfireturficio utrpi-
ludinem triminit ,fit dtgnm renta ex defiderio Jacerdotu, mr
fimiliter non /it dignusvenia ex defiderio /acerdbtii. mr fimili¬
ter non fit dignus rccomiiiarimt ex defiderio epifiopi, au: fx
(trditi non regat mucu lam [ui rtattu l Item marientibtu pce-
nitentiam negarepretbjttn non debent-

C. XII. */ Retu eft animarumpre:bytcr,cjui
pcenttenttam monenttbuo
abnegat.

Vnde  Iulius Papa ait.

S I <* presbyter poenitentiammorientibusabnega
uerit,reus crit animarum : quta Dominus dicit: !>
fQuacumq; die couuetfus fuerit peccator, vita viuct,
&non morietur.] Vera enim confeflio c  in vltimo
tempore effepoteft ;q»ia Dominus nonfoliim tem-
poris,fed ctiam cordis d  infpectoreft: licut latro v-
nius momenti poenitentia metuit efle in paradifoin
bora vitima confeffionis.

C. XIII.

(/Poenitentia morientibttt non
efi neganda.

Item  Cadeftinus Papaa;>;>; rpift.i.adepi-
Jiopot Galli*.

A Gnouimus * 1  poenitemiam morierttibus denega-
ri.nec illorum defideriis annui,qui obitus fui tem
porehocanim* fnsc cupiuntremediofubueniti. Hor-
rcmus(fateor)tanta:impieiatis aiiquem inueniri,yt de
Deibonitate / defperet: quafi non poflit ad fe quo-
uis tempore cotKurrcntifuccurrere_>,&periditan tem
fub onerepeccatorum hominem redimere, '  quo fe
cxpediri defiderat.Sc liberati. Quid hoc.rogo.aliud eft,
quam morienti mortem addere_u, eiusq, animam faa
crudelitatc,ne abfoluta dfe poflit,occidere? cutn Deus
ad fubueniendum pat 3 tillimus, inuiians adpoeniten-
tiam-j, lic promittat peccatoti inquicns. g  [ In qua-
tumq; dietonuerfus fuerit, peccata eius non imputa-
buntureiJSalutecrgoliomini adimit, quifquis mor-
tis tempore fperatam poenitentiam denegarit : St  de
fperet de mifeticordia * Dei,qui cum ad fubueniendii
motientifufficerc.vcl inmomento pofle.non etedit.
Ferdidilfct latro >  in cruccpra-mium adChrifti dex-
teram pendens, fi iUum vnius hors poenitentia non
iuuiffet.Ciim clfetin poena, potnituit, & per vnius fer-
monis profciTionem-^habitaculum paradifi Dcopro
mirtentepromeruit. Vera ergo ad Dcum conucriio
in vltimispolitoruiruj,mente potius eft aftimanda,
qur.ni tempore, proplicta l  hoc taliter afierente_u.
fCum conuerfus ingemueris, tuncfaluuseris.] Cum
ergo fit Dominus cordis infpcčior, quouis temporc-u
uon eft*dcneganda poenitentia poftulanti, cum illc fe
obligct iudici.cui occulta omnia nouerit reuelari.

1  <(I Redimere.] Siteriameft in manufiriptis  , ir in ve-
tufitoribut conciliorum cditiontbu*. Vet um in codite canonu/n
omprejfo,ir vno manuferipto , inter decreta Calejhm num. tj.
legi!ur-  perderc. In recentiori aurem (olonien/i conciliorum
tditionc,itemop apud Burcli. ir luenem efi,  pondere, quo fe
illecxpediii defiderat, liberare_u.

Cui a ul cm ptenitentia non negatur , t! ec reconeiliatio fibide-
neganda tfi. Inconfulto ergo epifcopo pcer.itentem preibpter rc-
conciliare non debet,ni/i vitima nece/Sitae togat.

3 Stnten.g.difiinB.20. r Bur-h.l.tg.c.2t. Iuop.rj.c.gj.
b E\cch.ig.  c comitrfio.^Burcb. ir lito.  d Lttc.rj.

C In tone. Triburienfifub ^irnulpho,c.)t. Trabantu in libro
petn.c)! .Bunh.litc.22 .Im  p. /j. c.44-.  f al.Jrictaie.ln
Moguntino fub Raba. 1.17.  g E 7 ecb. }}.  n al.ote-
ntentia. ‘ Luc.2}.  k Burch. l.tS.c.i. luop.tj c.:i.

1  Efa-jo.apud 70.

Decreti Secunda Pars. 90&

C. X 11  11 . C Inconfulto ep/fcopopcenlttntem
prc: bjter reconahart,ni/i vitima ne~
ce/htoi togat ,110)1 dtbet.

Vnde  in Catthaginenfi * concilio 3.
c.}2. leg it ur.

P Resbytcr t  inconfulto epifcopo non reconcilict
poenitentem,mli abfente epifcopo vitima necefli-
tas c cogat.Cuiufcumq; autein pocnitetis publicunv
& vulgariffimum crimcn eft,quod vniuetfam commo-
ueritccdeliam, ‘  anteaplidam manus ei imponatur.

1 V  Ecdefiam.]^»i-c<tcr«.-,vrbem. Emendarumclh*
plcriftgj conciliorum edtticnibiu ir duobut codicibut Vati'.vib,
& Sorien/iregio, ir Burchardo, & luonc. In reccncpore anteno
Coionien/ieditioneeif ,quod vniuctfaecclefia nouerit.

n

JL

O  VII.

Q_V A S T I

E tempere vero fatnfaSionu , an/it imponendunb.
|»wr< 7 *ra,Theodorus Cantuancnlis Atchicpi-
fcopus inpcenitentiali fuo tta diffiuit.

C- L tf Inpericuto consfirutit,ptenitentia ctuatt-
ti:at non eii tmponenda,/cd tn~
notefcenda.

A B infirmis d  inpericulo mortispofitlsper ptfl*
byteros pura inquirenda eft cofdlio peccatdrmn ;
non tamen illis imponendaquantitas pcenitentia'^
innotefcenda: Sc  cum amicorum orationrbus, Stel;«'
mofynarum ftndiis pondus pa-nitentij fublcuaaduf'
& li fortc migrauerint neobligatia cornmunione_-.^
confortio veni* fiant alieni. A quo periculo fidiuifl 1 '
rus eteptus conualuerit, poenitentii' modum a fa ctP-
dote e  flbi impofitum diligenter obferuet: & id‘'°
fecundum aučloritatem cauonicam.neillis ianua P' c '
tatis daufa videatur, orationibus, & conlolationibu*
ecdefiafticis.facravnftioncolciinunfli, / fecunciutn
ftatuta fandorum patrum commnnione viatiri t e '
ficiantur.

a.pars. odliti vero pro cjualiratc peccati, ir prof
arbittio temporaptenitentia decernenda funt.

C. JI. ^Prafdentiumarbttriopr*fgurm‘ ttr
tempora peenitudinit.

VndcLco Ta03eptfi.j7ial.79. adNicttan

epifcopum, c. 6. ,

T Empora g  potnitudinis habitamoderationeco-

ftituenda funt tuo iudicio, prout couerforumani'
mos pcrfpexens clfe denotos: paritet etiam habens
itatis fenilis intuitum . & periculorum quorumcuim
quc,aut sgritudinis refpicicns ncceflitatcs. InquibU*
li quis ita grauitet vrgeatur, vt dum adhucpoeniret, de
falute ipfius dcfpcreuir, oportet ci per facetdotalenv
neceflitudinem communionis gratia fubucniri.

pf In eptfiola, ir apud Burcli. ir luonem Itac anreceduel'
His verb.de quibus dileftio tua nos credidit confule®'
dos,qui ad iteradum baptifmum vel metu coafti fa“ r ’
vel errorctradufti.&nuncfe contracatholicaefide 111 '
cramentum egifle agnofcuntiea cuftodienda eft* 1 !'
deratio,qua in focietatem noftram nonniliperpoeni'
tentisremedium , &per impofitione epifcopalisma-
nus,communionis recipiant vnitatem: temporis p®
nitudinishabita moderatione tuo conftituendaiu
cio,prout,&c.

C. III. f F.t aualttdi triminit,& cor.tnttopa-
nitentium in Jaritfaflione imponen¬
da a /acerdotc con/i-

deretur.  _

Sent.iifi.20. Burch.l.if.c.t>■

d St’ 1 '

a Er in edfit. to.  b

ir 70.luop.1jx.. j.&t*.  c  al nece/Titatecogtnte.
tbtd. Burch.l.tS. c.tg. luo p.ts.c.jti. e at. fm conjejl

f a/.animati.  g Cap.l.i.c.Oti.Polj.l.j.ttt.to.Bunbd.P

c.gt.Uo p.t.c.2g2.  h Jideguut BUrth&l”. ^

909 Cau/aXXVI. QuaefHo VIL pro

I/nsNicoIaus Papa.

D E his vero,qui proctiminibtispoenltentiam ege-
runr, *  St ad cingulum militi*reuertuntur, con-
ftat eos contra facras vegulas ageie. Verum quia crimi-
na nonsqualia funt, pevbibcsq; alios horumpropter
nimiam hebetudinem in defpcrationem cecidifle_o,
alios ob hocad paganos fugifie; tibi hoc eommitti-
mus decernendum,nimirum,qui loca St temporareli-
gionis b  iilius,8cmodumculpa,R«enon Scpceniten-
tiam, & gcmitus homiatim ad confefiionem venien-
tium pralons poiitus infpicere vales.

C. 1111 . fDeetrdtm.

Trem ex  cotirilio’ Laodicenli, c. o.

H  Is, c  qui diuerforum pcccatotum lapfus incttt
runt.Storatione, ‘  confeffionejacpoenitC-tiama.
lotum fuorum perfeftam conuetiionem demotiftrat,
pro qua!itate peccari, poenitentia: tempus attribuen-
dumeft.proptermifeiicordiam.Sc bonitatem Dei.Qui
crgobuiufmodi funt, reuoca/idi; Sc ad comir.unioncm
funtapplicandi.

r Orationem.] a itrjpptnt.creTt ^ip

15 f <č p.strtvoicK,ijuod D ionyptu venit,  Sc

perfeuerantes in orationc confeflionis.Sc poenitentia::
čutna vcrfiopropttu accedit ad vcrTa Graca ,etiam incatcru
dmtu capiritpartibiu,quamprifia: auamuit in baceriamfin-
tentia conffet.

C. V. f Epifcopi arbitrio pro ejualitate pee-
eati poenitentia tempera di-
Jlribuantur.

, Ifcm e.vconcilio Carthaginenfi d

tcrtio,i-.ir.

P Oenitentibus <f fecundiim differentiam peccatorfi
epifcopi arbitrie poenitentia: tempora decetnatur.
C. VI. tf Sineperfinantm acccprione implo-
ranti poenitentia detur.

Tttmex  concilio Carthaginenfi a. c.74.
c Actrdos / panitentiam imploranti abfq-,perfo-
U narum g  acceptatto n e panitentiam fecundiim le¬
gaš iniungat. Negligeutiores vero pccnitcntes tardius
teconcilientur. Omni autem tempore ieiunij manus
Pcenitcntibusafacerdotibus imponantur. Diebus *
^utem remiflionispoenitentes genua fleihnt, & mor
Ittos in r eedefiam afferant,8clepeliat. Die 1  autem
dominico no n ieiunent. Nam qui Dominico die ftu-
diosbiciunat, non crcdttur efie catliolicus. Pceniten-
'•'s vcro,qui leges poenitentia: attente exeqtiuhtur,fi
c afu in itinere, vel in mari fucrint mortui, vbi eisfub-
Uen iri non poreft.memoria eorum Sc oblationibus, Sc
0r ationibus commenuetur.

* II In eedefiam. \ln recentiore Colonicnfi conci/iorum e-
‘*‘°ne  /?”'r.,;r ) cccle!ix aficrant. Tn antiquionbus vero edi-
fdiiut, pr duobna V aii:anu redi, ihin Ji c habet integer loctu,
Hortuos eccleGte puenitentes effetant Sc fepeliant.

2  Die autem Dominico. j Pro bit vfij ;  ad pocem,  ca-
* )olicHs,f« mn,ea - bac leguntur,  QuiDominico die ftu-
10 se ieiunat, noneredaturcatliolicus.

C- Vil. q Tempu* panirentiapro qualirate
peceati trn pen dar ur.

pRo

Vade in  ocdaua lynodo/e^trar.

peii la ^' ta c ddidi tempus panitenti* im-

.' videnp, te n fumptrm

7 nodnotatum alibi d

finode ritantur.

ex n pubi brettiaribus B. Bafilvj,
i euemre in tir tapitibru 1 quA ex

a, \t'runr.'} aliijuot manafi. \) a!.reiieionit.lali-
^frice "^' C  1  no p.i; .c.;6.  d In

e  Bure.l.i^.c.4.0. Iuop.i; c.jo,  f Bitrc.l.

r.'ošr 3! - lKO P-'T’ c -‘- 7 -'t.&r).  g at.perfona.  h Ibid.

1 Smara ^ *

Smaragdna in re^ulir

C. VIII. tfTempw,ir modru p a-ti trendi dfiinepuen-
tibtu,prajidentir/.m imponatttr itidicio.

Item.

■j^jr Oc (it in iudicio poiitum eorum, qui prtefunt, vet
I i Ottato tempore,vel qu.ili modo pornitere debeat,
qui de!inquunt: quiaa:tas ,Sc eruditio multam haberi
facit differentiam poens.

IpCaputbochitbtfutinIrbeiio bratiBafilijd- intfitutifmo-
naihorum,Rnfjii‘0 interprete,c.o0.Hi enim vitima itrtenoppa-
tio eji bar,  Qualibus correptionibus vti oportet intet
ftatres ademeudationem eorum,qui dclinquunt ? Re-
fponfio. I-Ioc lit in iudicio pofitum eorum, qui pr.vfunt,
vel quanto,Scc. / ra.% ex interrogatiene . pr rcfionfione confe -
Sum efihcc capur,fiait prduo fiijuentia, qna apud eundem
Ruffinum legnntur.

j.pars. fifiio affriht paniter.tem fiifiiprre, pr imprenircn-
tem abiiceredebeamue,  ex eadem Iynodo euidsnter ojlcndi-
r:tr,cttm dr cit ur.

C. IX. VT Itrimo chanrarii ajjeSu peeniren-
tem dcbemits fufiipera.

P Oenitentem « excorde:ta oportet fufcipi, ficut
dominusoftendit,cttm dicit, quia h  conuocaui-t
amicos fucs.Sc vicinos, dicens.Cougratulaminimihi,
quia inuer.i ouem meam,quam perdideram_,.

Biirchanliu pr Iuo citantcx diciu Bafilij epifiopi, pr in
regalu illiiu brenioribtu namero l.eff fiententia hud m capitu:
quod ramen acceprtim videturex c.04.. ciujdem libelli dein-
(litutir monachorum. Vbi fi.unda interrogatiofic habet.  Poe-
nitentes ex corde quomodo debent lufcipi pater ? %e-
fponfio.  Sicut Dominus oftendit, ciim dicit,qui conuo-
cauit.Scc. 1

C. X, f 'Tcenitenres legem Dei duigant,ini-
cjiuratem odio habear.t.

Item_>.

A Ffeftumilluminfe rccipiatpccnitens,quem ge-
rebat illequi dixit: [Imquitatein odio babui, 8č
abominatus fum.] fed 8cea,qiia:fcripta funt in fexto
pfalmo,atque inqtiamplurimis aliis: fed Sc illa, quac
Apoftolus dixit ad eos,qui fecundiim Dtum contrifta-
tifunt.] Quantam,inquit, operatum efthoc ipfumin
vobisfo!licitudinem,fedexcufationem_-,fed indigna-
tionem,fed teanilationem, fed vindiftam. Inomnibus
exhibuiftis vos callos r  efie negotio. ] Sed Sc in 'tis
ipfis,irt quibu5 dclkjuit, agens multa contraria Sc Za-
chxus fecit-

Sententia hitita eapirU cjl in regulu breuioribtu rmm.f.

^icceptum ramen vrtite ur cvc.ro. etufidem ccrnmcmoratiU-
belli: in quo hec of! m tcrrngadi.  Q_u o m qu i s debet pce-
niterein vnoqttoq; debelo i  Affcclum illum in fe re-
cipicns, quem gerebat tilequi di.cit, iniquitatem,Scc.

t C Caftos.]^"."« legebatur,cautoi, emetidatuih t(tex
libello Ruffini: in vulgara  c/?,inContaminatos,vr.;cc x;tisi.
C- X I. *J Tmpcenirenres'ramquam
črhniti habeaiiticr.

Item_e.

T-,Rgacum c  qui{Ieccatafuanonpuhit,tales c(Te_)

r, debeiTms.ficut Dominus prsccpit, d'  dicens: [fir
tibi.ficut ethnicus Scpublicanus:] 5c ficut Apoftohu
docuit c dicens [fubtrahite vos ab omili fratre am¬
bulante inordmsee, Sc non fecundiim traditionerto,
quam tradidimilj vobis.

f ‘ I' J C eriam haberur in breuieribuo tnim.o. In eedein vert
libido e.:  ,< .vitima interrogatio efihac.  Ergaeutn, qui n dn
pcenitet pro peccato,q«a!iterefie debemus pater i Re-
jponfio.  Sic ( ut precepit dominus, dicess, Si tibi, Scc.
lApud Burcharditm.pr luourm ,ejiii boe ritant ex di&isiAtt-
gufiini yininv.cn fic kober.  Evga eum_>,qm non peccato
commiflo non pcenitet, tales, Scc ijiiodmagu icnuetri:

a  Bnrc.l.t^.c.sp.luop.ts.c.sf.  b al.aui.^orig.  c -Bure,
l.ij.c.Pf, hiop.tf.t-?!.  d MaUth.it.  e i.TbeJj.j,

De poenitentia $c pae-
nitentibus.

cum pradičla interrogatione, tj uit tjuomodo eft aptid Grat/anii.
C. X X I. 1 J Metilu eft errarein mifericordiare -
mittendi, ijuatn in feaentate
•vlcifcendi.

It etn  Ioannes Chryfoft0mus,[id eft, auOer ope¬
rit imperfeai,homilia 4). ud c.23.

Matthai.

A Lligant « aute onera grauia,&. importabilia, 8 cc.]
Tales funt nuncetiain facerdotes: qui omnem iu-
ftitiam populo mandant,& ipii nec modice b  feruat,
videlicet,non vt facientes ‘ fintiufti, fed vt dicentes
appareanr iufti.Talesfunt, & qui grauepondiis venie-
tibusadpoenitentiam imponunt: quidicunt,& non
faciunt :&fic, dum poena prafentispoenitentiafugi-
tur,contemniturpoena peccati futura. d  Sicutenim
fi fafcem fuper humeros adolefcentis, quem nonpo-
tcftbaiulare pofueris,necelTe habet, vtaut fafcem reii-
ciat, autfub pondus confringatur:llc & homini, cui
graue ponduspoenitentiat imponis , necefie eft,vt aut
poenitentiam tuam reiiciat:autfufcipiens,dum fuf-
ferrenonpoteft, fcandaiizatus amplius peccet. Dein-
de,etfi erramus modicam poenitentiam imponentes,
nonne melms eft propter mifcricordiam iationem_<
reddere, e  quam propter crudelitatem-j ? V bi enim
paterfamilias largus eil difpenfator,non debet elfe te-
nax.Si Deus benignus eft, vt quid facerdos eius aufte-
rus? Vis apparere * fančiruscirca vitam tuam efto
aufterus.circaalienam benignus.

' f  Vis apparere.] Locupletatut eft kitrlocue ex indicata
bo m tiia : c Um anten legeret ur ,vt quid facerdos eius aufte-

lus vuit apparerc_j-

C. XIII. f Calendarum obferuationes
agere noti iicet.

Ilm.Martinus Bracharenfis, 0.74.

N  On / licet iniquas obferuationes agere Calrn-
darum.Sc otus vacare gentilibus , neq; lauro , aut
viriditate arborum cingere domos: omnis enim hscc
obferuatio paganifmi eft.

C, XIII 1 . <ft~dnathemafit,(juiritumPagano-
rum.fr Calendarum objemata

Dude  Zacharias Papa in concilio "Ro¬
mano,c. 9 .

S  I S  qu:s Calendas Ianuarias,& brumam ritupaga-
norum coleve.vel ’  ahqnidplus noui.facere pro-
pternouum annum.autmenfas cum dapibus vel epu.
lis in domibus praparare, & per vicos, 8 c plateas can.
tiones &čhoros dtteere prarfumpferit, quodjmagna
iniquitas.eft coram Dcoj anathema fit.

Hoc.eft capat nonumin concilio %oma a Zacharia habito,
quod afteruatur in Varicanadtibliorbeca : fr inde nbnallafunt
tmendata,fr addita. De hacautem Juperftirione Bonifaiiuo
legamo Germania epift.2 ,qua efi in torni* concilioru,ad ipfam
Zacbariam muliafiribit: 1 ui Zacharias vitima eptftola.rejpb-
dens.mentione buiut concitij videturfacerebicverbn.Hz  quia
perinftigarionrm diaboliiterum puliulabant,a dit_a,
qua nos milit diuina clementia (quamquam immeriti
«xiftamus)apoftoli vicem gerere. ilico omnia hac am-
putauimus. Idcmprehibetarpluribtu incanonibtu,cjaifexta
Jjnodo aftrib.it tur ,e. 61.P1 mu Ir a in huiufmodi fuperftitionem
■ feribit  T ertuli. m libro deldololania.fr alijgrauei auiforet.

1 Vel aliquid plus Bouifacerepropternouum an-

JlUSll.jlieimon fantin codiceiffitu concilij Vaticano..
c. X V. *f Inftrrmtatibtu hominum truan-
tationei nihil remediji
preji ant..

J tem-  Auguftinus.,

a; M'arth:2}.  b modicam , c al.facitndofticendo.
4^ ai.faturh <■' al.dare:  £ B'olyJ.i.tit.i2.Bure,l.To.  |

t,i}Juo,p.ir.c.42\P'oIjjbid: g RnK.kii.cirt.lMp.ri.i..f3.

Decreti Secunda Pars.

912

A Dmoneant “ facerdotes fidelespopulos vtnoue-
rint magicas artes, incantationesque quibuflibet
infirmitatibus hominutn nihilremedii polfeconferre:
non animalibus languentibus, claudicantibiifve,vel
etiam moribundis quidquam mederi:non 1 ligatu-
ras oflium.vel herbarum cuiquam mortalium adhibi-
tas prodeftc_^ : fed hac elfe laqueos,& inlidias antiqui
hoftis: quibus ille perfidus genus humanum decipcr«
nititur.Etfiquis 2  bate exercuerit,dericus degradetut,
laicus anathematizetur.

Caput hoc Bnnhardits  dr lao citatit ex diirii ^uguJHnil
aptid cjuemJimilia repenuntur in ločit ailatufupra ead.ij.l .
nec tttirum. Sed eadetn otnnino verba prater vltimam claufti’
Um legunturin concilio Turoncnfi3.ca.42 , ir in adiežfii Ca-
pitularibou,c.94 .

1  •' Non ligaturas.] Hivcvfa adverf.  prodefle./#”*
addita ex concilio,čr capitularibus.

2  Et ft quis hac.]/ J o/?rfwrt hac tora claufula non Ug-
tur in concilio,netfo in capitularibas, fed aptid Burch.fr Utoni.
C. XVII. y Diet ci£,gyftiaci,<£r lanuarij Ca-
lendanon fant objeruanda.

It etn  Auguftinus

N  On obferuetis P  dies, qui dicuturIS.gyptiaci.au 1
Calendas lanuarij: inquib.us cantilena quadaWi
& comeflationes, &adinuicem donadonantur,qua“

in principio anni, bonifatiaugurio, aut aliquosme J, r

fes,aut tempora.aut dies.annos, aut luns, folisq; cur-
fum :quia,quihas,& quafcunq; diuinationes.autfa, 13 ’
aut auguria obfernat.aut attcndit.aut confentitol> leI '
uantibus,inutiliter,Scfine caufa, magis adfuidanin 3 '
tionem,quam ad falutemtendit.: fiuequi perquo'“^
numeros litterarum,& Lunsc, & per Pythagorica |n ne '
croinantiam Kgrotantium vrtam.vel mortem,
fpera.vel aduerfafuturainquirunt ,fiue quiarte n u u
fomnialia fcripta,&falso Danielis nomine intitu ' 3  _
& fortes,qu? dicuntur fanftoriun Apoftolom 171 ’*' ^,
guria auium.aut aliqua pro domo facieda, aut ? I0l L,
coniugia copulanda.aut in colleftionibusherb 3l “" rf
carminadicunt.aut pyftaciola pro quauis in^^cr
feripta fuper homines, vel animalia ponu" 3 ’ c ; s fal-
fymbolum, 8 c orationem Dominicam,aut
fitatibus in: c grandinariis tempeftatibus cic  £un .

Qui autem talibus credut, aut ad corumdoinun 1  jjnt

tes,aut fuis domibus introducut.vt interrogeu'’ ^
fefidem Chriftianam.& baptifmum pratuari £3 ‘ ^ p f j
paganum, 8 capoftatam. id eftjretroabeunteffl’.^;
inimieum, iram Dei grauiterin zternum incurI ‘ oD ci'
nifi eeclefiafticapoenitentia emendatus DC° re  • s  ji-
lictur.Dicit enim Apoftolus. d  [siuemandu £3  ' c ( t
aliquid aliud Facitis, in nomine Domini no 1 * ,
Chriftifacite,inquo viuimus,mouemur, 8 c^ un ’^ ^i»
f In pleti/,ve rt-.fUt exempUribue eftrantutn.  l tc  ’
Polpcarpo etiam refertur fine aullons nomine.

C. XVII.. afGraucpeccarumeffdieiobftrua-

rt,.vel men fes, fr annos.
t>e temperam tjao^ obferuationiba1 feribit  A 1 *

guftinus m Enchiridto ' 4 . 79 ,

Q Vis zftimaret, e  quam magnum pecc a  ^pot*
dies obferuarc_>,& menfes,8c annos,&' fiu e
(licut obferuant, qui certis diebus, fine mena jjft'
annis volunt,8c nolunt aliquidinchoare>e°.j n f»u^ 3
cundum vanas dočtrinas hominum f3ufta ’ ve din £ <

{!<

exiftiment.tempora,)nifi huius mali magnitu ^

ex timore Apoftolipcnfaremus l-guitalibuS A*

meo.neforte fine caufa laborauerim in vob:^
per.epiflolam ad  f Galatai,ad  . ^[In tclligat

IM-

- pol-

a I n  Tutonctrfi3.ca.42 .frU adieffu.cap.c.pd-^ pj.ft-

BUrch.l.to.c 4o.luop.it c.6s-  b  Polyc.l J.tit.il-

d t.Connth.ro.^Cf.' 7.  e Beda Gal. 4- Iu ’P'
Pann.lt. c.So.  f Galfr.Bedaibsd.lat

A

9'3 Caufa XX VIL Qusefti® I. "“tiZr"*'* 94

tintum periculum animaipcrtincre fupcrftitiofas tem
poram obfcruarioncs, vt huic locofubiecccit Apofto-
“5,[Timeo vos,ne forte fine caufa laborauerim in vo-
ois.] Qit6d cum tanta celebritate,atq; audoritate pet
°tb«m terrarum in ecclefiis legatur, plena funt tamen
'onuenticula noftra homintbus, qui tempora rerunt
a gendamm a machematicis accipiunt.lam vero, ne a-
*‘qnid inchoetur.autatdificiorum.aut huiufinodi quo-
Jtitnlibet operum diebus, quos A.gyptiacos vocant,
ct *am nos monere non dubitant.

'  ^Ilntelligat.]B.^l«^M/?(n«<eapiitmtnj e* verba^ipe-
Gai.-^.Dics obferuatis, & menfes,& tempora,Sc
a »nos ;ip/ a ttlm  adgcntiles, ejuam ad l udavi referri pojjb tic-
7 f^ ' Tat ' twr %fultur.  eligat leclor, vtram volet

“*iM>,dun,modo intelligat ad tantum.&c.
•A V 11X. tj sj ns tni ant ationt herbtu, vel

petrai licet habere.

D  jc. Uem  Hieronvmus.

K.l  om “ m  « fuftnienti "licet petras, velherbas
neantatioiuo.

Po/,,. m «, & luo arant ex dicfii Hierenymi ,fed

c A V S

n  v 3 A  XXV II-

P'dam votunt caUitatu btibens defpoufauit Ji~
A v#52)’T» ^ vxorem  :  *U* priori londaiom renuntinns ,
..J&S&$iK| tran &Htirfc ad ali um 7  <£r nupfit illt : ille,cui
pnt*i dejj.onfot a fucrat šepeti t eam.

‘ r ' Hic primum auari turban coniugiumpofoiP
^ *J e  [»ter vouentes,

cti *di, 4 n lice at Jponfo k fponfo recedere , & alij nabere.

~ fofN TL  s T I O 1.

Ood veuentes matrimonia contrahere nonpofo-
f Unt j muhii aueforitanumprobat.

$ E^communicentur vidua y qua religiofo
babitu nuptias elegerint.

c °nciu

. frjja/n  b

V l t  naiT »<l> Carth&ginenfi quarto,crt/>.
* atlirHn * tnuenitur de vidutirfu*pro-

continentiam prana-

S lc ut u- fiata funt.

ti obe num . c  cftcaftiutis-prarmium,ita&mai©-
vi ^ tuantla >8c praeceptionc cuftodiendum eft,vt
Pofip^ U *l’ c I uan tumiibet adhuc in minoribus an-

*» & HMna*.»— * .- s  -

*iio

State a viro rclidse, fe de-

__ >vlnl> . 0  vrtu ivJUV.Lrf' j tC UC*

'Pifr ~ 0Iri ' no > 8c veite laicali abieda fub teftimo-
0,11  ecclefist in religiofo habitu apparue-
t»n A lvct ° a< i nuptias fsculares tranlierunt, fe-

...

ce tc ltl ca ftfiati s g Um  ^ amna tionem habebunt , quia

'»iti

f!fl? u 5* Domino vouerunt, irritam fa

‘Ch

.'JUini,

tifti-

'oii e

funt.

***** Tales ergo perfoji# a Chnftianoru
-vianis 7' ‘k^sfaentur, neque 2  conuiuio cum
^ Sre atuf u ^ 0rnmur3l ^cent.Nam li adulterx i conm-
??'**«£"**  ^ ll ‘ s  ©bnoxi3e,quanto magis vidu«,
obd^ ten ?  muca uerunt, crimine adulteri) no-
O>^t; U b ^ i0nc,1, ’ c l uain  Deo fponte,non coačt?
tiai ^ ln °^a cortupermt voluptate, & ad ie-

ddpA Uctlte  aK S  l rin ^ uum  fccerint ? Qu* ctii violen •
Vel s  , tion «liK^ Uo  °PP relix e  fuerint, ac poftea
con-. 10 tllto  vi r ldlais  P crmanerc  in coniugio rapton,
c ° n i € nlcrint, damnationi fupenus

Lk USi  ^ [p Uea ^ur / obnoxis.Detalibusait A-

** Cntes da^ Uml ^uriat2e fuerint, nubere volun«,
lI oncirL_i 3 quia primam tidem iiritam

~~~ C0 “ l,,rum  edirionibue,ir due¬

ti.;

tija.

b a/.

,3 BHn.l:,..c.ro.Iuop.trc.7l-

B * rct <.l.f.e.3 9 .luop.7.c*.rS.&i47.’-T' ml -
nl Pretepu, i aUcatbanmr.  g i.Ttm-S'

bu6 Vaticanu codicibm y  & Sorienjiregio legitur, matura, luo
kabct y m  matura.

2  <ftNcq-, conuiuio.]5 , /c eftemendatum ex m anafoript u
Gratiani exemplaribw foxpunftu verbu i Uit y  doneč  ad bo¬
rnim, qux coeperant, reuertantur :qu& ex capitefetjuenti
videntur bucfuijje tran fiata. I n con c* It o rum autem imprefou,
& manu/lriptu codictbtu.legitur:  Tales ergo perfonce fine
Chriftianoruin commumone maneant, qusc etiam nec
in conuiuio cum Chriitiasis communicent.

a  ^Adulters/Ji Ste ejlcmendatum ex mevterariiconciUe-
rum exemplaribus . Nam autea legebatur:  Nam fi adulterij
coniugcs rea; funt. fifuis obnoxix viris pon fuerint,
quanto,6cc.

C. I I. fDe viduu,& virginibustfuti d religit-
tik prepofito dlfcedunT.

Uem cx epišUU  Gregorij mijfa ad
Bonifacium.

V lduasa a  propolito difcedentes viduitatij.fuper
quibus nos cdliilete yoluit dileAio tua,frater cha-
ridime,čredo tenoffea fanfto Paulo,^ & a multis fan-
Aispatribus,nificonuertantnr,olim efle damnatas.
Quas 6c nos Apoftolica auAoritate damnandas, & a
coinmunione fideiium, atque a limimbus ecdefis ar-
cendas fore cenfemus , vfquequo obediant epifcopis
fuis,& ad bonum,quod coeperunt,itiuits,aut volunta-
ris reuertantur. De virginibus autem nonvelatis,
ii deuiauennt, a fancta meni oris prardeceflore noftro
Papa Innocentie, taliter decretum habemus: [ Hx *
vero,qus needum faero velannne tefls, tamen in pro-
poftto virginalifempetfcfimulauerunt permanere_j,
licet velatac non fuerint, fi nupferint, aliquanto tem-
porehis agenda pcenitentiaeft:quia fponfio earum a
Domino tencbatur.Sienim interhomines folent bo-
nz fidei conttaftusnullarationedifiblui : quanto ma¬
gis itlapollicitatio, quam cum Deopepigit, foluifme
vindida non potetit .* &c. Si virgines nondum ve-
latz taliter poenitentia puhlica puniuntur, & a coetti
fideiium vfq; ad fatisfadionem excluduntur,qtiantb
magis vidus, quz perfedioris statis, & maturioris fa-
pientiz,atque confilij exillunt, virorumq; conlbrtio
multotits vls funt, & Jiabitum religionis afliimpfe-
runt,6c demum apoftatauerunt,atq; ad priorem vomi-
tum funt reuerfs, a nobis , £t ab omnibus fidelibus a
limimbus ecdeliz, £c a caetu fideiium vfq; ad latisfa-
dionem furst eliminandf,& carceribus tradendz,qua-
literiuxtaapoltolum d  Paulum tradentes huiulmo-
di hominem Satana,vt fpiritus eius laluus lit in die_^
Domini? De talibus enim ScDominus per Moyfem-j
loquitur,dicens: e  [ Auferte malum de medio veftri.]
De quibus deperprophetam ait: / [Laiabitur iuftus,
,cum viderit vindidam : man us fuas Lauabit in fangui-
ne peccatoris.] De talibus namq;,8c eorum fnnibbus,
atq; eildem confentientibus dicitur. s  [Quianonfo-
lum qui faciuuc, led etiam qui confentiunt facicnti-
bus.rei funt. ].

tj Su etiam ciratit cateri ceUelferes. Habetur autem
paule etiam eopiojiui ,iu i tipirularibtu adieiiu,c.ui.

C. 111. ^ J ranjire non pojjiint vidue.0- Vlrgi~
nei pefi relipomi propojitum
ad nupticu.

Uem ex  d«rer» Gelafi) Papz ad Sicilienfei epi.
fopoi miJJb t capit.Twno .

xrEq; h  viduas ad nuptias tranlirepatimur,qu*
* n  rcligiolo ^polito diuturna obleruaiione ner.

mani et ut. Siniilitervirginesnubete prolnb

em us,quas

a ‘ Sent;4,di(l.38l*Aiifelm.Lnxi!77.Burch.Llc.4.tJM
p.7eX„6j. Pann:i.s.c .2  6df..  b /. Tim. f . c Infra cad •
Ha  vero.  d i.Corinth.s . e Deut.i).  f PJalm. 17 *
g Rom. 3 .  b Polyc.l.xf..ttt. 3 S. Burch.l.S.c.^č.

C.6+.&tafef.. Pavn.l.j.e. 20 ?.

Gg

. luop.7±

pj . DeVuptiueirum /jus.ctffiuttt*  X 3 '^C-'£

Sr.nis plurimis in nionalleriis etateperegiffe cotigerit.

C. IIII. ^ Ex ofiolibetfenjk corporu tnu-
lier cottumpi petejt,

Item  Cyprianus <id Pomponium de
virgimbut.

K -Ecaliqiia ptitet fepofieiiace.ccufationc defendi,
quOd infpici.Sc probari poflit,an virgo lit: ciim Sc
manus obftetricum, 8 t oculi fjpe fallantur: Sc fi inter¬
nista imtenta fuerit virgo ea parte,qua nsulier poteft
«fte, potuerit ramen e.calia corporis p ar te peccafic_>,
qtue corrumpi poteft , Sc ramen inipiti non poteft.
Ceneiple concubittts, ipfe cOmple.tus, ipfa confabu-
latio.Scofculatio, Sc coniacentiinn deterum turpisSc
foeda dormino,quantum dedecoris. Sc criminis conn-
teatut ? Si fuperueniens maritus fponfam fuani iacen-
tem cum altero videat.nonneindignatur, Sc freniit, Sc
pet zeli dolorem <• fottaflis Sc gladium in manum fu-
miti Quid Chrifttts Domin us,& iudex nofter,cum vir-
ginem fuam libi dicatam_i, Sc famftitati fua: dellina-
tantjiacere cum altero cernit, quam indignatur, Sc ira-
fcitur i Sc quas poenas inceftis eiufmodi coniundtioni
bus comniinaturJ Cuius vt gladium fpiritalem-j. Sc
venturum iudicij diemvnufquifq; fratrum pofliteua-
derc,omni coniilio prouidere, 8 c laborare debemus.

C. V- d[ De eodem.

Idem in eadert epi/ieU.

/"~v Vod fi poenitentiam huius ill citi concubittts fui
V/egetint, Sc a fe inuicem receflerint, infpiciantur
irerum' '  virgines ab obftetricibus diligenter : Sc fi
virgines inuenta: fuerint, accepta commumone ad ec-
clcfiam admittantur: hac tamen interminatione, vt fi
»d eofdem mafeulos poftmodum reuerfic fuerint, aut
ficumeifdem in vna domo. Sc fub eodem tedio liinul
habitauerint,grauiore cenfura eiiciantur, nec in eccic-
fiam poftmodum facile recipiantur. Siautem deeis
aliqux corrupte fuerint.Sc deprehenla: agant poeniten¬
tiam plenam : quia qua- hoc cnmen admilit,non mari-
tr.fed Chrilli adulteiaeft: 8 c ideo aftimato iufto tem-
pore, poftea exomologefi fadla ad ccclefiain redeat.
CHiod fi obftinate perleuerant.nec feab inuicem fepa-
iant,fciant fe cum hac fua impudica obftinatione_>
numqua a nobis adinitti in cccleiiam pofie : ne exem-
plum czteris ad minam delidiis luis facere incipiant:
nec putent fibi vita: aut falutis conftare rationam—•, fi
epifcopis, 8 cfacerdotibus obtemperare noluerint.

a Iterum.]/« codntbuo Cyprteni impre/Cu  , tT od o me-
nufcripru, (jue Rome ed operum ipjius emcndetionem lolleta
fuerunt /egitur,intetim : uux veneta noteiur e;t,i tnglojje.

C. VI. ffCieri.us depmeturjeitue exiemmuni-
, cctur^uicum feniUraonieli rnce-
chatut fuerit.

Item ex  fexta fyncdoi» T.ulh, c.4.

}• C 1  <fuis epilcopus, presbyter,diaconus,autfubdia-
conus,aut lcdlor.aut plaltnifta, aut oftiarius cum
mulicrefandlificata Deo mtecharus fuerit,deponatur:
qttia fponfam Chrifti corrupit; fi vero laicus, cxcom-
municerur.

C. VII. Vidue,drputNe.ejuepop rcligianie

babinim niibunt , d commumone
JuJpendenrur.

Item cx  concilio Toletano quarto, c.t.

D F. h  viduis & puellif, qu<c habitmn religionis in
domibus propriis tarna parentibus,quam- per fe
jriutaui runt,fi poftea contrainftitutapatruin, vel pra-
cept-a canonum conitrgia credidcrint copulanda, tam-
dmvttiq; c  habeautura communione fulpenfa:, d

a el.harem.  b Cepit 1.7.0.33!. Burcli.il . c.41.
luo P-7 .c.o6.  c tl.vtrup,.  d tl.fujpenji.

ti Secunda Fars.

91 6

quoufque, quod illicite perpctrJiterunt, emendent.
d>upd li emendare neglexermc,a communione, 5 c om-*
nunn Chriltianoru couiuio.pcrpctuo fint fequtftratic.

*J In conciliu Toletanu non eftimentum. EH AUtemlib.Ji
Cepituter.ee. tjt.

C. • V 111 . (j De eodem.

Item ex  concilio Martini Papjc.

V Iduas * autem velare potificum nulius attentet!

prout ftatutum eft in detretis Gelalij l’apa capitu-
lo '  xiij.quod necaueftoritas diuina, nec canonunu
forma prcltituit.Quod li propria fuerit voluntate con-
tinentiatnprofefla, in eiuldem Gelafij capituloxxj le-
gitur, eius intentio pro fe reddat rationem Dco: quia
licut fecundum Apoftolum, b  fi fe continere non po-
tcrat,nullatenus nubere vetabatur, lic fecumliabita
dehberatione promiftam fidem pud.ciria Deo debet
cuftodire. Nos 2  autem auftoritate patrum fuffultii
in liocfamfto cemilio fancimus, Sc libere iudicamus,
fi fponte velamen,qu 3 inuis non confecratuni, libiim-
Pofuerit, 5 c in eccldiaintervelatas Deooblationeni-'
obtulerit, velit nolit, fanftimoni.e habitum vlterins
habete debet, licet faeramento confirmare velit, co
tenore, Scratione fibi vclamcnimpofuifle,vtiteiuni
pollet deponere_u.

^tbeji cetnit lioc e nonnullit Gretieni exempleribM.t» r ’
chardut & luo ibenr ex concilio Moguntino, c. (. Hebet »ti*
coraiio Trilunenjt, c. 2f. In hoc euttm cepite ,tr duobulf 1 '
tpuentibiu citentur dume Gelasij^vt funt in codicetemnel'

'  f Capitulo xiij.]drc efl tn coduecanonum tmeptCf 0 ^
neto eiufdem prime eptfiopuper Luceuiem e/lc.i r ficut /šm*
pojijijuod eft in cepitu/o 2mn eodem codue: in cpif oleeftd- : l-
2  Nos autem. ] In concilio Triburienji '/cgituriOH.*
auiftoritate paterna: luftulti Cementi^ in hoc tacroconj
uentu fancimus,Ste. Hec vero eedem de vidue, l« 2 r'
ftonte velemen non conjeirerum impojuit , hebenturini lirr
tehta,c. vidue.tit.de regul. geod in .odiabut imprtf«
tur ex concilio  ^ ireletenji.lnpume en:cm telleSH>nt,& v!,t '
ftu lodicibut Gregonano cx JdrcUtenjt.

C. IX. y De hu,aue t otum virginiretilb^' 11 '
ta nubunt^needum Jacto vcIa-
rninc teci a.

Item ex de retu  innocentij Papar, c  c.20.in c *~
dtu ianonum,&- epi flot a z  .ad Vi -

ttricium,c.rj. '

H FL  vero,qux needum faero rclamine tete
in propolito virginali femper le  pcrmancrcl llllU _
lauerunt, licet vclatx non fuerint, fifprte nup‘ cn “ ’
his agenda '  aliquantotcniporepoeniteutiaeft :£ l ul _
fponlio earum a Domino tenebatur. Si enim >ia teI  ..
niimsfolet bona fidei contradtus nullaratiom d“‘ _
ui,quanto magis ilta pollicitatio , quam cuin De 0 ? _
piy.it, lblui fine vindidla non debeti d  NamfiSf 0
lloius e  illas,qu.v a propofito viduitatis dilcelft 1 *"'
dixithabere condemiiationcm_a, quia piimaiHrjt.
irntain feeerunt: quanto magis virgines, quaf j£
ms / lua fidem imnimc feruauerunt! ^

t  f His agenda.] Sicejlcmeudetumexcodttrr* n '^
epifioia.i7  > on. mo Turonico : &jh legi rut, [upre ce c.m-  .
Hoc enim loto enem in manu'črtptu ere ', ad agendam
quanto cempore puenitentiam lit libeauna—■-

C. X. f %on funt edmittende edpeemtentiv*
virgmci Jecre t /1 puhlicepo/tce
nupjermt.

Item ex detreto  g eiufdem, [cap.tf.ineodifec*-
r.onurn ; in epijlbie autem ad \ 1-

btrieum, c.12. _ '1^*

a ^infelm.1.7.c.200. Burch.il. C.30. luop. 7 .c.ll '^

I.3.C.197.  b t.ionn.7. c Jr in cene.
d */ totefl. e i.Tim.t.  f tl. pnornpeSionUp-

al.pot eft.

J In conah* Turonico^ tbidci*.

ce

917  Caufa XXVII. Qnx(x.  I. s:j

Q VxChrifto *  fpiritualircrnUbunt, * &afacor-
dote vekujtur , fi puhlice poftca 3  nupferint,
noneasadmitccndas effead paehitentiam agendam^ ,
nifi hi,qbibus feiunkeranr, p. nuindo reccfte-int. Si e-
nim dc hominibus iiacc ratio cultodirur. vt qu 2 ccumq;
ViueiVtc viro altcri nupferit, adulrera hrabra tur, nec ci
»genckv pcndtenticr licejnia eoncedarur, nili vnus de
cis fuerit dcfundm:quanto magis de illa tcnenda eft,
q«xante immoriali fefponfo coniunxerat, 6c poftea
ad humanas nuptias tranfmigrauit ?

1  %  Nubiint.]/* anttcjua cditionc conciliorum , dr epifo
larum , dr todice canonum tmpreffo legirur,  mipferint: fcd in
duobtts ipjim m antiftrtptif,n ubunt :pofl tjusd vcrbum in om¬
nibus fecju.irur,&. a  iacerdote veJantur,«k 0 <£ funtaddita.

2  fj Si publ ICC poftca ] In epiffolis o Um i'olo»ta,ae Lu-
tctin im pr epi legiturfi  poftea mipferint, vel puhlice, vel
occulu* corruptrc fucrint In edttioneconciliorum Colontcrp
sinobtif,  e> tribus toinu  , ti poftca vel nupferint publicč,
vel occulte C0,rruptx fuerint. Inpcflrema autem cjuatuor
tomorumpi  poftea vel puhlice nupferint, vel fe clanculo
corripuerint.

C. ATI. q^Ab ecclefia climinand*,& ergaftulu re-
trudendafunr monachomm.vcl mo-
unchanim tmpudica
perfonst.

J tem ex  concilio Triburienfi,c 6.

7 Mpudicas, b  deteftabilesep, perfonas monachoru,
1 atq; lnonacharmn-^cjus abiedo propolito iandita-
tis,illicita. atq; faerilega Contagione fe mifeuerunt, Čc
in abruptum i confcientis defperatione perdud$ de
iHicitis compleiftbus, libere filios procieauerint>a mo
nafteriorutn coetu, eccleftarunup, conuentibus elimi-
nandas efte mandamus: quatenus rctrufx in fuiser-
gaftulisjtantum facinus lamentatione continuade-
flentes purificatorio poftint igne poenitudinis deco-
*yui,vtcis velad mortem folius miferieordisintuitu
Percommunionis gratiam poflit fubueniri;

$ C a put hdc h obet ur in rpiflola prima Syricij  , <(f in ctdice
• ttnenum eft c.//.inter decreta ippus : cjuem etiam citknt Bur-
<hardus,& yyAnfeimus. Pars ramen a/fpua h m us capi tu eff in
c.ficjuii faero infra, eadem , c/uod epu dem habetur in concilio
Tribkritnfi, <juod exrat.

1  Abruptum .^-Siccff emendatum ex multis edirioni■

i>Ui epiSJolarum Syrii pfr todice canonum.^Antea enim lege-
batur,  in arlvtrium confcientis proprix defperatione.
Ci XII. JAonacl'u< } & virgo Domino ion/e-

' crata^f ftuffeuint , excem-
‘ muniienrur.

;  J tem e v  eodem_A

‘Trlrginem,' c  quar fe Deo confecrau'ent,ftmilitcr Sc
V monathum dccermimis non licere nuptialia iura
contrahete.Quod fi hoc inuentifucrint perpetrantes,
exco'ttimunicentur.Confitentibus sutem decernimus,
vthabtatauftoritateiT) 'cinfclt m loči epifcopus mife-
ricordiatn, humanitan*mqv largiri.

$ Hoc e& XV i. ctpnr c oh cit v\ Cbalcedonenjii ex verpone
totonpfu: (uitti pars-iitatuir infra j: a, [do o.

C, X lil fp ^Dum ijhthnt Umcntbpbeniitnti*

■ fiaffiatntiauifanilim* ualibus faen -
1  res cepu/dntUr.

- It-eme*  cod«.'m-».

H 1  *  ^rgo^trt faUftimonialibns fciftes matrimo-
nion.fi iniuri?*rj Chrifti copulati ftint iu.vta ccnfn-
ram zz\\(  hrrft‘ianiflparcnuir, Uk  r.unqtiarn eis conce-
ditur crnrugali vihetild rtfigari: ^ in peenitentia;la-
menris fe v o hem e ih c r, d. u i n v i uu n t. a fti ci a n t.

H  „ * ' - J ** • ---

a Smt.jr.difhrt-Pspjrrbid črit.rtrrrr. Eurchd.S.c.rj,'
hfop.7A.ty-. h?'\Tot£ .l.n..iit\J#\c4'nfeh/r}/.*7.'c i i.ry$ Bu'i.
is.t.3 0 ., x .£*lycdbid■ fihnhdj. m.jtf.  <1 BarcbJ.S.
*'Jt.lnop.7.c.j c.V:,.,'...

«f (aput hcc a Burchard»/s' Utone Pafihah trtbuitur.

C. X  I III. fa. ra commttnioncpriuenn*r>

qui parit vtrginibus fe
JoUant.

It cm e e  eodem—'.

V Irginibus <* faeris fe ouofdam temerc fodare co*-
gnouimus,& poft dicatum Deo prcpolitum ince-
fta fardcra.facrilcgaq: mifcere. Quos protinus xqiwm
eft a faera coinmunicne detrudi, & niti per puhlicam,
probatamej-, pocnitentiamomnino non recipi.Sed ta-
men his viatieum de fxculotranfeantibus,fxdigne ^
poenitiierint,non negetur.

1 f C up ut hoc in epiftola prima GeUpi e$t num.22.& in co-
dfi e canonum interippu« Decretac.eo. ‘Rgfcrtur cjuo^ iti Ct I*
pirulaubus Li.ca.ro6. & tu Poljcarpo Gelapinomme t

C. XV. *[ Uimonafterie reuocetur,ac reeluda-
tur, c>UA a forntcaftone receders
noluerig.

Jtem  Gregorius.

P Bruenit ad nos,quod quidam vir nequiftimus, dia-
bolico inftin&u de monafterio fuaferit cxire quan-
dam Deo faeratam , atq; aquodam viro, vnde exierat,
litrcuocata :rurfusq; eam mulierem virillenequifli-
mus iniqua ,fualionede monafterio eiiciens, npud fe
retineat impudice. Volumus aurem, vt epifcopatus tui
auiftoritate in monafterio reuocetur, atq; recludatur.

€pDe hac eadem re videturpripra epiflola Martniano epi -
fcepojib S .rege tli,epi ff .9. Capnt ramen hoc vel ax alta epiftol4
efi accepium , vel in eo multa funt immutata.

C. X V I- *f Non eff viduufaspofffufceptum
velamen a faero propopto
difcedere.

Jtem ex  concilio Aureliancnft,cj.

V lduas, c  qux fpontanea voluntate ab altari cofl-
uerfionis facr? velamen fufcipiunt.decreuitfančla
fynodus in eodtun propolito permanere_> Non enim
^as efte decernimus , po£quam fe Domino femel fub
vcloconfecrauerintjiterum cis concedi Spirituifančto-
mentiri.

C. XVII.  y Qui faero velamine tettam in con -
tugium ducit,anathema pt.

It em ex  eodem. d

ij. q  I qtiis e  faero velamine confecratam inconiu-
gium duxerit, poft dicatum Dco propolitu in-
cefta loedera facrilegaque mifeuerit, vt in conftitiitis
Gelafij I J apx capitulo vigelimo f  Iegitur,prptinus^eft;
xquum cos a facracommunionedetrudi nift per p, n
blicam, probatamq j pocnitemiam omnino no recipi.
Si tainen poenituerint, trartfeuiuibus. de frculo viat.i-
cum non negetur.In Cbalcc donenfi concilio, cap x\\.
[Hoc perpetrantes cxcommunicentur. confiu ntibus
autem audoritate epifcopi mifemordia largiatur.]
Itcmin epiftola Syrici) Tapx, cap. 6 . g  f [Velata:. &
Dcoconfecratx, ft abiefto propolito fanditatisclan-
calo facrilega fecotai ione mifuicrint illicit is com-
ple.vibus puhlice.^ bbere ftbos procreauevint has im-
p udieas. d e te ft a birl es q*, perlonas. a monaftt ricrum.coe-
tu,ecclcliarumq conuentil us eliminandas efleiudi-
catum eft: quatvnnS ret uLc t rgaftulis : tantum facinus
cominua lamentatione deftoant. i Vnde Sc verbo Do¬
mini, canonka au&oritate in hac laneba l^nodo
I P^lpimus, vt ornnirio reparentur, & iuramer/rocol-
I:gent ur,vt,vlteriuš non fub vuocohabitcnt te do.

a  'l.t.pit.  20« 'tiurth.l S. c.jr Tuo p.7  c,//, b 4/*

\ p tam en.  C Burch l.S .luop.7.e.34 Pann.l 3

I ^ C onctl.Tnbur c.rs- ^  - Burch.IJ aa.}$.  lu*p.74.f?*

j In .coJtit .canonutn ,fcdsn umil tom. 2 . habetur *.

1  S S Hp.ead. impnd(CAf %

Cg 1

9 i 9  Dtnupt::s ”r tamt3tem  Decreti Secunda Pars. 920

*[ Burchardut etiam fr luo citant ex concilio ^Aureltanen-
f.Habcturautem in TriburienJi,c.o}.

C. XVIII. t[ ^id habitum rcdirecogatur, fr re-  ,
dudar ur in monajlerioflua rsligiofam
veflem Merit.

. Item  Gregorius Vitaliano Spomina epifcopo,
llb.7.ind.r.cpiff.Q.

S I cuftos <* religiofihabitus, l>  ant cflenofles epi-
fcopus,filiam gloriofxmemorix Tulliani magiftri
militix,te illic polito, nec proiedtis religiofis veftibus
ad fxcularem reuerti habitum,nec adnos licuifict per-
uerfam epiftolam deftinare. Sed quia nimia dčiidia, ac
torporedeprimeris, in tuo dedecore res ad prifcns il-
licita impune commifTaeft. Nam fi, vt prafari furmis,
follicitus extitifles,prius ad nosvltiomulicris prauif
iimx,quamculpa.debuir pcrucnire.Quia ergo tantum
habes, tahtumq; es negligens, vt niti canonicam in te
fueris cocrcitionem expertus,in aliis diftriftionem, c
& difciplinam nefcias cuftodire_i,qualiter dcbeas efle
follicitus, congruo tibi, fi Domino placuerit, tempore
demonftrabimus.fl Pr^fcntiaigiturfcripta fufcipiens,
cuigila,&excitatus faltem exequere,quodpredus vfq;
nune ignauia diftulifti. Inftantis ergo tux fit pradičla
mulierem vnacum Sergio defenfore noftro compre-
hendere: Scilatim non foliimad male contemptum
habitum fine excufationealiquarcuocare_i,.fed etiam
in monafterio, vbi omnino diftriflc valeat cuftodiri,
detrudere_j, & ita omnem citca illam follicitudinem
exliibete,vt quam fit nefarium quod commifit, ex tua
poffit diftrndione cognofcere. Qua in re,fi quis (quod
noncrcdimus)laicortim d  aljquotibiingeniotenta-
ueritobfiftendum.afacratiftima eum communionis
participatione fufpendere, ‘  nobisq, renuntiare fe-
ftinaivt quanturh fit exccrabile quod prafumpferit,
poftquakiconfiderationeproprianon aduertit,emen-
dationisqualitatecognofcat. In his autem omnibus
ita cautum dude te, vigilantemqueoftendere,vt cul-
pam tuam.non geminare negledtus,fed aliquantifper
valeat follicitudominucno- ,

G. XjIX. y Diflriffa cuflodia tradatur,qui dre-
ligionupropofito adfacuiarem ha-
bi rum rediit.

Idem Sergio defenfon, lih. 7.in diet. r.
epiii. j  o .

S l homoefles,autaliquamdiferetionem habuifles,
ita regularis difciplina debufti cuftos exiftere_^, vt
ea,qux ilhcite committuntur,ante vindidta corrigeret,
quam adnos eorum nuntius peruenicet. Sed dum te
facit nimia ftultitia negligenteir_i, non folum de illis
offendimur,fed etiam ad vlcifcendam defidiam tuam
nihilominus prouocamur. Omni ergo dilatione, om-
niq; excufationepoftpofita, filiam gloriofa memoria
Tulliani magiftri inilitia,qua proiedtis, quas fp_onte_j
adumpferat, religiofis veftibus, indumentis felaicis
deturpauit, vna cum fratre,& coepifcopo nbftro Vita-
liano feftina comprchendere, atq; ad religiofum rur-
fus habitum reuocare, acin monafterium mittere, vbi
diftridteomnino valeat cultodin: nec eius cuftodiam
aliquatenus releuari perinittas, quoufq; denuo noftra
feripta fufceperis. Nam fi quolibet modo in hac re ne¬
gligens, vel len tus extiteris, ita in te diftridtiflime no-
ueris vindicandum-', vt quod ex te nefcis, poena podiš
referante / cognolcete_,:quia fi vt dixinnis, intelle-
dtum hominis habuides,hac,qita modo facere praeci-
peris, a te debueramus etiam cum vltione ante fafta
cognofcere_;.

a Burih u.c.4) .1  uo P.7.C.67.  b al. habitua fUijjei.

' C ■ al. difciplina cUffncitoncm.  d al.clencorum, vel.
C al. Jiifpende.  f al.re/eeante .....

C.  XX. f Non tribuiturtu licenti* nubendi,
qui continentiam Jcruare de-
creuerunt.

Item  Auguftinus de cenfliclu viriorum, fr
virtutum,c.o 4 .

N Vbendi <• licentiaquibufdamtribuittrr: illis vi-
delicet,qui virginalem; Vef viduaici» caftimontf
nequaquamprofedi funt. Quibufdam autem non tri-
buitur,illis videlicet, qui virgines, vel continentes e(Te
decrcuerunt.Fernicano aute nulli iinpune conccdituu
C. XXI. f Peiores funt adulteru, teua certtinen -
tia prepofirum viol ant.

Idem in libro de bono coniugj.

M  Eliote propofito lapfas, finupferint.foeminui
caftitate fandtiori,qua vouetur Deo, adultcris ef-
fepeiores mahifeftuM eft.

*[ Vcrbaipfti B.^Augufhni exlibro de bone viduitatuha-
bentur infra ead. e. nuptiarum. ver/l Quapropter nonpojfajn.
^ipud Bedam vero ad e. 7.1. ad Corintbias, locne ^dugttifidf
paulo aliter refertur.

C. XXII. Monachue.fr virgo.ejuifcDeodc-
dicant, nupriii iungi non
pojfunt.

Item ex  concilio Chalcedonenfi,c.r^.
i.rl  J  quavirgofe dedicauerit Deo, fimiliterW»'
O nachus.non licet eis nupriis iungiiSi veroinu cl1 ''
tifuerint hoc facientes,maneantexcommunicati- Sl1 '
tuiinus veroeis pofleficri humanitatein, fiitaprol’*'
uerit epifcopus loči.

y Htcejlidem Canon, epui/upra,ead.c.virginem.aUotiK'd

Sed illa eff verfio Dionyfii,b*c vero prifea, ex <jua iti
dno J c c^uenti a, capi tula.

C. XXIII.  Diacotiijfs y cjua poji irdiruttti"
nem nubir, anathemafit.
ltcmex  codcm,c.//. .

D laconidam e  non debete ante anosquaW 1 '

ordinati ftatuimus,& hoccumdiligeti P ,ot>3 “ a e
ne.Si vero ordinationem fufcepetit &quani‘> cl " 1 ^is
tempore obfetuauerit minifteriu, 6c polica fc^^a
tradiderit, iniunam facicns gtatis Dei, li*c 3nat 1
fit cum eo,qui 111 uuptiis illius conuencril

C. XXIII  I. gt In ter bigamot reputantat,^
virgmitatem polh ciram pra-
uarteantur.

Item ex  lynodo Ancyrana,f.tf. . tf t

a Votquot d  virginitatem pollicitapr*uat l( .' |i,

funt profellione cotempta.inter bigan ,os ’ ‘ a ull[ ,
qui ad fecundas nuptias ttanfierunt,haberi d el> ,

C. XXV.  y Virgimbus Deo dedicatu,oeii n P'
nedanda efl eommutuo, Ji libidi-

ni feruierint. ■ i  ,

Item ex  concilio Eliberitano, / e JI-  pt r-

V lrgines, qux fe Deo dedicauetunt, fi paft un ’ , e t'
diderint 1  virginiratis,atque eidem liblJ 11 ’.^^
uierint.iion intelligentes, quid amifetint,

infineeis d a mi ara efiecommunionein. C^uo* 1

„- . - ,— _ -JjpV

met a perfuaferint, quoi infirmitate corpef 1 * ( et-
fuerint,&toto s  temporeyitx luaipocrtitenu 3 ^
rint, & a coitu fe abftinucrint, +  placuit cas 1
communionem accipere deberej.

P

Jjtfl

1  Pcrdlderint.36*^ in omnibus butaš r&nctlif «° ^

tmprejiu,ečr manufriptu, pm eollarijitntjjedin
guntino j .fub ^irnulpha,c.ič.( v bidioc refertur ,) 1  .pd
e  f Sibimet.]!« duobuo Vatnemulonahorurn
legitur, Quod li femet pcrlltafcrint m concilio
Ouod fi lemel perfuafx ad infirmi corpons ?it«? erfj
in sadite Lucijiregio.  Q^uod-fi iemel

a luop.8.c.72 .PunnJ.4.*.+.\  b luop r-c-dt; { f>
l.+.tir.ji.  d luop 6.C.JH.  eie, ahprauaniati-

in Moguntino tertio, c.tf.fr in Colon.l.t.0.

'cotf

C (J*

921 Caufa XXVII. Qua:ft. L

corporis tapfu vitiata fuerint JicutesI inmargine condltj
Moguntim. In rribtt* anteni concLhritm editiombiu Colomen-
fibnt, ac duobus Parijienjibus legitur,  Qupd ii femctipfas
poenituerit,quod infirmitatc.&c.

S  Toto .\Abefi bde diclio ab ali a not vetuffu Gratia-

*i>& vtterc editione conciliorum Volonienji,dnabus Parifcnf-
duobus codicibus Vaticanis .

Abftinuerint.]/« omnibus conciliorum edittonibus,

& duobus codicibus Vaticanu , ac Lucenji regi e jeejuuntur hic
verba,e6  quod lapfa potius .videaiitur,^«** tamen abfunt
* concilio Moguntino.

C. XXVI.  *J Cogaturadpcenitentiarnfilia
clerict y Ji deneta mar it um
duxerit .

Item ex conciVio  Martini a  Bracha-
renli, c.30.

D E filiacpifcopi.vcl prcsbytcri,iiuediaconi, iide-
uota fuerit>& maritum duxcrit, ii eam pater, vel
mater in affeftum reccperint, a communione habean-
tur alieni, Pater vero in concilio caufas fe nouerit pra-
ftaturum Mulier vero non admittatur ad communio-
nem : nifimaritodcfunfto egerit pcemtentiam. Si au¬
tem viucnte eo fecefterit, & panituerit, vel petierit
communionem_>, in vltimo line vita deficiens eam
accipiat.

Č. XXVII.  D enot a,nif deficritpeccarc , non

esf in ccclejia recipienda.

Jtemex  concilio Tolecano 1. b c.16.

D Euotampeccantem non recipiendam ineedefia
cenfemus,niii peccare deiierit, & ii definens poe-
nitentiam egerit aptam annis deccm, recipiat commu
mone. Prius aute , <| in ecclefia recipiatur ad oratione,
adnulhuscouiuiuChriftianamuUeris acccdat. Qup 4
fi admiffafuerit,etiam ha.c qu£ eam receperit, habea
tur abftenta C#rrnptorem ctiam par potna con-
Bringat. Qua autem maiitumaceepent,no-n admitta-
tur ad poenitentiam, nifi aut adhuc ipfo vmentemari-
to,cafte viuerc coeperit,autpoftquam ipfe deceflerit.

1  Abftenta.] Si c emendatum eFl ex rečen tioribus con-
iiliorum editionibus Rodice regi o Lucenji, & Martino Bracha-
renfifC.ji.ejui caput boe repetit: (juamuu in vet ere editione Co-
lonienji vnius tomi,duobus Parijienjibus  > & duobus codicibus
V aticanu Jit fm  abfentia: cjucmadmodum ettam iu manu-
Jiriptu Gratiam exemplaribiis.

C. XXVIII.  *[ Demonacha,<ju& adlapfum
adultcrij deduettur.

Item  Gregorius Ianuario epijiopo Caralita-
n0jiib.3,epift.().

q U amonacharum vel peranteriorem licen-
u tiam,velper impunitatis prauam cofuetudincm
ad lapfumadulterij dedufta fuerit, aut in ftupri fuerit
perdufta voraginem, hanc poft compctentis deuerita-
tem vindi&a in aliud diftriftius monafterium virgi-
num in poenitentia voluinus redigi, vt lllic orationi-
bus,atq-, iauniis • ' vacct, Sc lic peenitendo proiiciat,

Sc metuendu cateris arftioris diiciplinse praftet cxem-
plum.ls autem,qui cum huiufmodi fceminis in aliqua
fuerit iniquitate repertus, communione priuetur, ii
laicus eft: ii Y cr 6  elerieus, a fuo qu^que reinotus oili-
cioprofuiscoatinuo lugendis exceilibus in monafte¬
rium detrudatur.

1  f lciuniis.] 7« plerifa codiiibm eptFfolarum legitur ,
atq*,ieiuniis> Sc fibi panitendo proiiciat &c. Venu ta-
tnen codex epiffvUrum V dinamu luo babent, cjuemadmo-
dum G ra ti mu.

C.  XXIX. Poft dignampccnitentiam,commu-

r.ionem reiipiant,cjHi in rel/giojasmu-
liera excedunt.

922

% Ex conctl. I o/etano r.c. rp.  b Et in capitulis Mar-
.31.Capitu.L7, iap.3p^.,  c luop. 7 ,c.t23.

Dc nuptiis earum qua cafti-
tatem vouerunt.

Item Ianuario epifc9po,lib. 3. epi JI. 2 4.

E  Os autem,qui in pracdicias muliercs , qua egrofla
funtacmonafteriis.excdierunt, & nune dicuntur
communione 1  lufpenii.fi fraternitas tua de tali faci-
nore digne pcenituiife prauiderit, ad faeram comrau-
nionem te voiumus reuocare—>.

1  Communione {"ČKpenCu^Sicemendatum e(lcxple-
rifrj }  vetuFhs Gratiani, & originali ipfo, čumnate* legeretur,
a communione fufpendi.

C. XXX* $ De Lgibus Impcratorum.

Item exnouellu  luftiniantlmpcraroris. ^

5 -oI ^ quis rapuerit.vclfollicitauerit.velcorruperit
affifteriam 1  vel diaconižvam,velmonacham, c
vel aliam mulierem,religiofam vitam,vel habitum ha-
bentcm,bona ipfius,Sc eoium, qui huiufmodi fceleris
communione contaminati iunt.areligiofolocovindi-
ccntur,inquo tališ mulier habitabat,per religiofos c-
pifcopos,Sc oeconomos, Sc prafides prouinciarun 3 _^,&
ofliciaies eorum,ipfi autem capitalipericulofubiician
tur.Mulier autem vbiq; inueftigetur,& cum fuis rebus
monafterio cautiori tradatur. Sin autem diaconiifa
fuerit legitimos habens filios, pars legitima liberis
eius legirimis praftetur.

*  qj Aififteriam.] Omninolegendum cff,  afcetriam, ex
nouellu tamgracu, quam latinis, luliano antecejforc, & Poly-
carpo : Jed obglojfam non eši mutatum.

C. XXXI. ffMulicres cafte obfcruent religiofum
habitum, cjua religionu obtentu
velantur.

Item ex decreto  Eugenij Papje fecundi inconci-
ho Romano,c. 2 p.

M Viieres 4  obtentureligionis velata, aut in mo¬
nafterio regulariter viuant, aut indomibus fuis
fufceptum habitum cafte obferuent.

in concilio, quodextat in btbliotbeca Varicana, bac funt
tpfa decreti verba , Foeminse vero, qua habitum religio-
liim , aut velamen obtentu rcligioiitatis lufceperunt,
cum eilent viripotentes,deinceps vero fociari non per-
mittantur :[fcd eligetes monafteria,regulariter viuant,
aut in domibus fufceptum habitum cafte obleruent.
C. XXXII.  Monachus vxorem ducens num-
quam Jitcri gradu* fort iatur
officium.

Item ex  concilio Aurelianenfi primo,

23.

M Onacho orarium in monafterio, vel zonas habe-
rc non liceat.Et,ii poftea ^ 1  vxori fuerit fociatiis,
tanta prauaricaricationis reus numejuam eceleliaftiti
gradus ofticiiim fortiatur.

1  ^ Poftea.]£/c in vet ere editione conciliorum Colonicnji,
duabtu Panfienjibus, & in duobus codicibus Vati . anu.Scd m
recentiortbus Colonicnfbus legitur.  Et, fl poftea pcllici,
vel vxori.

C. XXXIII- *[ isinteprofejfam continentiam
rtihbant vulua, cphibus vo/unt.

Item  Auguftinus de bono viduitatis,c,S .

V Idua, e  quafe non continent, nubant antequam
profefta 1 continintram Deo voueant.Qnod nifi
rcddant.iure damnantur.

1  ^(1  Profefta. Ita apudluonem & in P annormia .
Sed apud B. lAuguJhnum legrtur , antequan\ contmen-
tiam profiteatur, antequam Deo voueant.

C. XXXIII!. ^'K{on permittatur vidna poji
0  profejitonem continentia votum
dejerere.

A  ‘ 2 s {puellan^.c.C^- apud lu/ianum an*cjf  b Poly.
h4.tit.3i. luo p.7 • c. 143.  c  ah monafiriam.  d Poly.
h4.tit.34.Burcb.LS .c.f4.luop.7.ca.72.  C luo p.  7. c. i+ 6 .
Pann,I. 3 .c. 2 Q 0 .

Gg 3

£>e nuptils earnm qaa:caftltatem
V"5 voucrunt.

Item  Nicolaus Caro/o  a trchicpiftipi>,ir citu
JuffragAneis.

V Idua b quidem,quxcapiti factum velamen im-
pofuit.fi inter cateras velatas foeminas in ecclelia
©rauit,8c oblationes 1  cumillis obtulcrit, fi profeifa
eft.feineodehabitu pcrmanere, fpondens numquam
ieligionis velamen deponere ,a rdigionis obfeman-
tia difcedere tron prafumat.

/ Oblationes.j In concilio-VormAcienJi, ApHdhionc,
<pr in PAnnormia legitnr ,  oblationem : Jed gloj/i mrgujcre
conuenit vo.i, oblationes.

c. XXXV. C Profefioncm viduiratii coram cpi~
jLOpofatlnmpod halntum fufceptum nnlli
vialnre permittitur.
r tem tx  concitio -Vitrotico, c.2  7.

V fduitatts c  feruandai profefllonem coram epifco
po in fecfetario liabitam, impofita coram ‘  epi-
fcopovefteVidualinoefieviolandatlpfam 2  alijspro-
feffionis defertrice mcrito dananda efic decernimus.

1  %  Coram epifeopo.J SicetiumApudcAteroi colleclo-
res. Sed in omnibus cdirionibut conciliorum , fr codicibus ma~
iiufiripns eft, a presbytero.

2  lpfam.] In vetereeditione conciliorum Colonienji ,
durbtcs P Arijicnjihus ■,& duobtes codicibus Vaticanis legirur,  e-
ius vero repudiatorem, Tel ipfani,6- in Colonienjiduorii,
o c trtv.m tomorum in contextu cit eadem leči 10. in margtne ve¬
ro,  raptorem vero talium, vel ipfiam. tjUAleOioin pojlre-
ora  cruaruor tomorum editione in contcxtupojita eil. C&teri
coUeilttres habent cjuemadmodum GrAtiAntes.

C. XXXVI.  Modus, fr JolennitaofAciendApro-

fefionu hoc ordinc fcruerur.

It cm ex  concilio Toletano/o. c. s.

O Mnes d  fceminsvenientesadfacra religionem
pallio capita fua centegancconfctiptam, robora
tamq; profefllonem faciant, poft quam fcriptura non
finantur relabi ad prsuaricationis audaciam . K Quat
vero ex his omnibus fuerint repertat animum, aut ve-
fteni in tranfgreffionem dedifle, excommunieationis
fententiam ferant; & rurfus tnutato habitu in- mona-
fterijs, doneč diem vltimum claudant, fub atrumnis ar-
duae poemtentiae maneant religats.

ff In cjumto cAnone decimi cocilij Tolctnni ,primum flAtui-
tur,vtfosmiruflUA Anten religiojd vejic erant indut&,moncan
tur : frjiparere noluennt,crtum vi cogAntur in religioft vit a
perfeuerAre.fr pofleA fubiungitur , Ornnes ramen hae.feu ve
nientes adprimamreligionem, feupoft traiafgreflum
refumentes iteratam conuerfionem. licut pratmifium
eft,či pallio capita contegant, 8c conlcriptam, robora
tamq; profefiionis faciant fcripturam.per qua vlterius
non finantur relabi ad prsuaricationis audaciam. Qux
Verb.dcc. PannormiA cerera babct,vt G ratiAn ut t tan: um posl
ver.  facian l,Addtt  fcrip t uram q;

C. XXXVII. df Ftlj perditionufunt,qui vio-
UntcoeptorA JurninArum Deo
Jalta  :arum.

ltantx  cencilio Arelatenfi.

S Ciendum e  eft omnibus,quodDeo fatrataru foe-
minarum corporapcrvotum propris fponfionis,&
verba facerdotis Deo confectata efle templa, fctiptu-
tarum teftimoniis comprobantur: & ideo violatores
eatuin facrilegi, & tuxta / Apoftolum filij perditio-
rus e(Te nofcuntur.

c. XXXVIII. 9- 'Deeodem.  PALE A.
ir _ [iteni.]

V Idus, X fi priufquam cotinentiam profiieantur,

A Brlet ut in concilio Vormacienp ,e.u.  b luop.7.
A.l+f .?Annd.l.c.Ii)i). C Burc./.S.c.ifS.Iuo p. 7 .CA.(r Prn.

I j.c.oot.  d Prn/tcLj.c .202 .  e Burcb.l.S.c.n. luop.
7 .C. 67 . Pann.l. 3 .c.to 7 .  f 2 .TheJJe.  g lnjr.j 2 .cj.:.
hoc JtiiiRum.cxton<ilio TelstAno 3 .c.:o.luop.t. ca.: t.&

Decreti Secunda Pars. 9W

mjbcrcelegeriiu,illis nubant, qiios propriavoluntat'
voiuerint haberemaritos. fiinilis conditio & de Y. ir S 1 !
nibus habeatur, nec extra voluntatem parentunti T(
fuam cogantur accipetc maritos.

C. XXXIX. C In moTuiflerio recludantur
nachi vxoribiu foiiati.

Itcm  Gregorius uAnthemio fubdiacono , in epi"

ftula cjUAdragefima. libri primi . *

E T cjuia *  alicjuos monachoru^i rfque ad tsnj^

nefas profiluiIlc cognouimus,vt vxores P u ^^ cC t0i
tiantur,fub onim vigilantiaeos requirasa ^

digna coercitione in monaiterijs,quora monachi

rant,retranfmittas.

C> X L. ^ poff profejjam contincntiam >

<%hu  vxorem 4uxerit , ab ea
feparetur.

Item  Innocentins Papa 11. in concilio Rom**
no 3 c. 7 .§*vtlex.  .

V Tlex l  continenti:e,& Deo placens mun.-

ecclefiafticisperfonis,& facris ordinibui '.
tur.ftatuimus, quatenus epifcopi,presbytcri,d ia ^ t |;
fubdiaconi.rcgulares canonici,monachi, atq; c ° n v . S (i-

- - . . . - »jjSS

di namque copulationem, quam contra eccL« a ' e (fs
regulam conftatefiecontraftam.matrimoinfi ” (Jlt v s

res fibi.copulareprarfumplerim.feparcntiii j^JJicJi 11


cenfemus. Quietianiab inuicem fepatati,*
cxcc(fibus condignam poenitentiam agant ■ * ^jiH
quoq; de fanftimonialibus faeminis,fi(q u0 “ :1
bere attentauerint.obferuari decernimus- J^et 1
Hu omnibus Aucloritatibue voucntei prohibentur
mAtrimoniA,& cjuiddcorumjicontraxcrint,fipArAt‘

2  .pars. Auguftin us contrn tAliumfipArAtio" 11 "
cjfc AjJeritJtA ditens in libro.de bono vidnttarif,c.S.

C. X L 1. ^ ConiugtA voucntium nonf u,,t

diJJoiucndA. bod 11 !^'

bon um lempereft

N

Vptiarum

nune
manitatis

fed in populo ])ci fuit aliquando legi*^ v erd* !  _
eft inlinmtatis remedium.in quibui‘> 4 ^ |t it ,n ' 0 n

rviiii.uuiui.rii v -

firlatium . Filioram quippt ! ,i:< ’ C 0l tiifi |1 |'v,
petam dave,noucaninomore per vftnn*»
foeminarum, fedlionefto ordine coniug al1 ' „«1  l jtf '
homineimprobandus affeckus: & ipiUn 1 l> nsi n > 1,111
dabilius rranfcendit, 8c vinci cileftia
Cliriftianus . Sed quoniam , d  ficut
non omnes capiunt verbum hoc, qii- 1  f° nl) n
capiat: qux fe non continet, nubat: '■\ aX u i  tdu cl . g ,
deliberet: qux aggrcffa eft, pcrlcuerett JlU  0 \>\* 1
riodeturoccafio :nulla Cbrifto fubti 3 ^^tia■'“f ,'h
11 ln e  coniugali ijuippe vinculo,ii P u  ‘ in a !‘C e <'

feruatur,damnatio non tunetur Sedan

duali continentia, excellentia munens «f [0
petitur: qua cxpetita, 6c elecla , & v ° U  ia , n  it P 0 ”,  lic«

n«'

j-tian 11  vt I 1 "
lam non folum capeflerenuptias, le« v  / v ,; t ii»

bant, / nuberevelle damuabileeu- i

deinonftraret Apoftolus, * nonait’ |un t,” jf
egerint.in Cliriftonubunt,fed C” 1 jio*

(inquit)damnationem:quoni a ' n  P' v0 Jen l ' -fil

>m fecerant, ctli nonubendo,tain j ut Ji ceI1 ; ji#'
quiaipfxnuptix.vel talium d»n inaI1  p !3i £[i 'J
daninaturpropofitifraus : dani a 2 ,a L -.,; nt c,  *. c , nK 1 *

tes

ritam

damnatur nou fufceptio

. bouo


ex bono luperiore. Poftremo.dai ia ”. ej . un t,^fi :t |^

er«

V

quia coniugalem fidem poft« 1 * 11 * fjceriard-
continentis ptimani fidem .i rrlta  , i £ eas ,
vt breuiterinlinuarct Apoft°^ u ^’_ ^ Scnt^^id'

a Tuo p. 7 - c. ni.  b ^

d M 1 l.-rb. 19 . e Ped A ' ■ Ttcn.)  ■ V h b

g $up dijr.2 7.c.vouenfibo& r ?'V ' 1 '


$25 Caufa XX VII. Quceftio I. 9 &

beredamnatione,qua: poftamplioris fan&itatis pro
politum nubtint: non quia non danuientur , led ne in
eis ipls nuptia; damnari putarentur: fed cum dixiflet
[nubere volunrjcontimio addidit damnarionem ha-
bcntes, & dixir, quarc: [ quoniam primam lidcm irri-
tamfeccmnt:] vt voluntas ,qu* a propofito cecidit,
apparear elle damnaca, fine fubfequantur nuptix,li-
uedelint. Proinde, qul <* dicunt talium nuptias
nondTenuptias,fed potius adultcria, non mihi viden
turlatis acute, ac diligcnter confiderare, quid dicant.
Fallit eos quippe fimilitudo veritatis . Quia enim
Chrifti coniitgium dicuntur eligeie , qua: Chriftiana
ftinftitatenubunt, i l>  hincargumentantut quidam
dicentes: Si vir« fuo viuo, qu* alteri nubit, adultera
eft,licutipfeDominusin Euangelio ditnnir, c  viuo
ergoChrifto.cui mors vitra non dominatur,quscon-
iugiumcius clegerit, li homini nubit, adultera eft.
qt CJui huc dicunt",acute quidem mouentur:fcdpa-
rumattendUmhancarguinentationetn, quantareruin
fcpuatur abfurditas . Citm enim 'laudabiliter ctiam
viuente viro, ex eius con fen iu continentiam foemina
Ghrifto voueat,iam fecuudum iftorum rationem nul-
la hoc faceredebet,ne ipfum CliriKum ( quod fenti-
icnefas eft jadulterum faciat, cui viuente viro nubit.
Deinde d citm prima nuptiz mclioris lint meriti,
quamfccund*,abfit, vt fanftarum viduarunr ifte lit
fenfus,Yt Chnftus ei videatur quafi fecundus mari-
tus. Ipfum enim habebant 5 cantca(quando viris fiuis
fideliter fubditz fetuiebant ) non carnaliter, fed fpiri-
taliter vitum, cui ecdelia ipfa, cuius membra funt,
coniunxcft: qux iidei,fpei, & charitatis integritate
nonin Polis virginibus faeris, fed ctiam viduis,& con-
iugatisfidelibus tota virgo eft. Vniuerf* quippe eccle-
£k, cuius ill; membra funt, Apoftolus dicit, •  [Opta-
ui vos vnivito virginem caftam exlnbcre Chrifto.] No
uitautem ille virginem coninge line corruptione foe-
tare,quem in ipfa ctiam čarne potuit mater finecor-
ruptioneptocteare. Fit autem perhanc minus con-
lideratamopinionem,qua putant lapfaruma fanfto
propolitofceminarum , li nupfcrint, nonelTecomu-
gia, non paruum malum , vtamaritis fcparenturvxo-
res, quali adultera lint, non vxores : Sc cum volunt il-
las feparatas reddere continentii, faciunt maritos ea-
rum adulteros veros, cum fuis vxotibus viuis alteras
duxerint. gf Q_uapropter non polfum quidem dicere
»propofito / meliorelapfas,li nupfcrint, foeminas,
adultcriaelfe.non coniugia: fed plane non dubitaue-
t>Wdicerelapfus, 8 c ruinas a caftitate fanftiore,qu!t vo
ueturDeo.adulteriis efle peiores. Si cnim(quod nullo
mododtibitandum eft ) adoffenlionem Chrifti perti-
net.cum membrii eius fidem non feruat inarito, quan-
to grauius offenditur, cuin illi ipfi no ferttatur fides in
eo,quodexigitoblatum,qui S-  non exegcrat ofleren-
durnJ Cum enim quifque non reddit quod non impe-
iio compulfus, fed confilio commonitus vouit, tanto
magis fraudati voti auget iniquitatem, quanto minus
habuit vouendinecefiuatem.

| S Nubunt.] In aliejuor originali legitur.no

nubunt,dr vtrag Uti to vidertir feni pojfe. M ul ra vero alia
ex ipfi kmtii.-duguflinopint emendara.

C. X  L H. 4 f De viduii, ejua primamfidem

initam feccrunt.

Ittm  Gelafius in ep plula ad epipopoi Lucania,

dr Cruriorum. capj.

D E v.duis h  fufl#nuila benedi&ione velandis fu-
prrius late,fufficienterq; pr«tdixinnis. <T Qus > ^

a Sup ii.it.epuidam.  b al. non nubunt.  c Matth 10.
\pm.P.  d Beda i. bor. 7.  e 2.Cor.:r.  f Supraeadeta,
»dime.  g al.qf.  h P>!ji,l..j..rir.jp.llurd.S.ap-s+-

^"p- 7 -iap.si.

propria voiuntate profeflam priftini coniugij caftita-
tem mutabili menic calcauerint,periculi carum inter-'
erit, quali Deum debeant fatisfačiionc placare;quia
iuxta Apoftulum, <* primam fniem irritam feccrunt.
Sicut enim li feforlitan coiinerc non poterant, fecun-
dum Apoftolum h  nubere nullatenus vetabantur, lic
habita lccum deliberatione, ^roinilfam Deo pudicitix
fidem debent cuftodite.Nos autem nullum talibus la-
queum debemus iniicett_j, fed foliim adhortationes
prsmi) fempiterni,pa j nasq; proponere diuini iudicij:
vtik noftra fitabfoluta confcientia, ik illammprofe
rationem Deo reddatintentio. q[ Cauendumeftquip«
pe ouod de eatum moribus, ačlibusq; B. Paulus Apo¬
ftolus c teftatur.Quodplenius exponcrepr^terim’,nc
le.xus inftabilis no tam detineri, q admoneri videatun
C. XLIII.  iphccodcm.

S item  Theodorus. ^

I quis votlim virginitatis habens.Scc.

giiod autem vouentes prtmifiu aucloritatibui iubenturak
inuicem difcedcre  , ejuorum vere coniugia aubferitatibm iAu-
guftmt.pr Thecdorl C feluenda nen funt fin capitulo de trdi-
natitne clerieerum euidenterofienditur. 1 Uud autem Innocen-
tij , f ejuovirginei faerapublice nubentes iUa viuente, cui fi
coniuni:eranr,prohibenturadmitti ad potnirenriaminon ita in -
tcUigcndum elf,vt alitjuo tempere excluddtur a pcenitcntia,čj
digne pccnitentii agere veluennt:fid prohiberur admitti ad pet
niretia, ejua ab incefti cepula difeedere ntlucrmt.Poftpropofitii
namig faera religionu nb potejt Dceg> pesnitentia rcicnciliari,
ij ad babirie fitaprefefitonu redne neglexerit.Tucenim ille, cui
fe iunxerat,ci defunthu erit, cum ab iUiui illicitis amplexibtu
hacpenitus reccfferit : vt iflefit fenfus capituli. S Chri-

fte jpiritaliter nubur.t ,fipofiea publice nupfcrint , nen e a* ad-
mittendat ejfe adpeenitentiam cenfemui ,ntfihi,<jutbut fe tuna
xerant,dcmunda rcfccfferintfi\eet, fubauditndum e!f,nubcnti-
bsn. Tune enim viri de ntundo recedunt, tune dcfunguntur t
ciimab eorum cocupijcentia ipfi peruttu fe alienauerint:Jii ut
neundue ei decitur mertutu  , il nem fuu tUecebru nen aifringir,
& iUe perhibetur mertuia mundo, cjui mhilinmundo mu udi
cencvpijcit. Hecautem (icintcUigendumeJfe ,ex fiibfetjuente
evempio ulem Imiecentrur ejiendit,  h dietni: [_Quaiumg  t
vire viuente alteri nupferit,adultera habeatur-.nec ei agenda
pccnirenti .1  leau conceditur.mji vmu :x Im jucrit defunlhu . j
Hoc de dcTcliilainttlirgcndum rji, ijuu.fi viuente vire fuo aite-
n nubit,adultera edinec ad peenitentiam admittitur , nifi vel
primut reuertatur inpuluerem , h de cjue-fiimptui efi,veljc-
cunduc ab eitu cepula cejfande,ei moriarur,vt dtilum cfi fupra,
fjuia ergo Cbriftus,cuifpititualiter nubtint, iam non monrur,
mori  1 tili vitra nen dominabirur ,rcflar, vt ille, cui fiecunde
nubunt,eu moriarur.ln v tre.g autem,nifific inrelligererur , efi~
fet contrarius Domino, diicnti pet prepnetam.  m Inijua-
curng berapcccater tenuerfiu fucrit , ere.] & cunbtu interpre -
tibui diuina tegu muentretur aduer/tu. Trebatur illud ident
aucdontate illitic capituli,que deuora,  n ijuamarirumaccc-
perit, prehibetur adpanitent tam admitti: nifi vel vterg cen~
tinentiamprefejfui fuerit, vel iUe, cuife iuuxirar,de hec mun¬
do deiejjerit .

Q J' TL  S T 1  O II.

I. Eejuiritt ficunda cjuallio.ejita ejuaritur,an puella al*

ps. teti defponfara pofimr renuntiare prion conditieni >

ji, _ / & traniferre fua veta ad aliurn.

I. H‘cpr. mum videndnm eiT,an coniugiumjirinter eei ,

2, Secundo,anpofiint ab inuicem difcedcre,

Eos  o autem iotnuges ejffe,ex'dijfinitimc coniugij, ir

a t.Trm.s,  b i.Corin.7.  c t.Tim.t,  d Sup.diil.27,
tap.fi vir.  c difloc.fi viri  f fnp.ea ejua Chrtilo.  g fitpra
ead ejua [hrtflo.  h exgtofaord.  i Gal. 6.  k G en. 4.
1  Rom.6.  m E\ech.} + .  n filp.ead.dcuotam. 0  Scnt.4.
diH .tj.luo p .p .e.t^tum.1.6 c.i.

Gg 4

927

Be Sponfalibus.

Dccreti Secunda Pars. 92S

anaerilatc multorum facile probatur S ant enim nu.pt iz, fius
matrimonium,viri,mulieriitfr comunfliofndiuiAam vita con-
fuctudincm contincns.lntcr hos autem fuit coniunBio,qua in¬
dividuum vita con fuctudincm exigebat . Fuit enim intercoi
confenfus.Cjui efl effcient caufa. matrimonj, iuxta illud l[ido¬
li: [Confenfut Učit matrimgnhim.'] Item  Ioannes Chryfo-
itom’ ,\_ideft.aucloroperilimpcrfeFh,homil.jt.in Matthad.f\

C. I.

M Atrimonium * quidcm non facit coitus,Ped vo
luntas; & i<ieo non folutt illud feparatis corpo-
ris.fed feparario voluntatis. Idcoqui dimittit coniu-
gem luam.-S'. aliam no accipit.adhuc maritus eft. Nam
etli iam corporc feparatus eft, tamen adliuc voluntate
coniunelus eft.Cum ergo aliam acceperit, tune plene
dimHtit.Non ergo qui dimittit, moeehatur, fed qui al-
terain ducit.

C. II.

Item  Nicolaus Papa -id confulta Bul-
garorum,c.).

S Vfflciat h  fccunduRi leges folus corum confenfus,
dequorum coniunftionibus agitur Qui confcnfus
fi in nuptiis folus forte defuerit,cattera omnia etiam_»
sum ipfo coitu celcbrata fruftrantur.

Of Emendatum eft capuf hocexipfis NicoUi rejponfs.

Ciim ergo intcrijlos con/en fin intercefjerit, cjtti fbltu matri¬
monium facit,patet hos coniugei fuiffc. Sed ejuarirur,pni* con-
fenftu facit matrimonium,an tonfcnfiu c oh obit at ionu itn car -
nalil copu/a,an vterc^.Sicohabitationit confcnfin matrimo¬
nium facit,tune fi-ater cum forore matrimonium potili centra-
hereiftearnalu copulct, in ter Mariam & lofeph non fuit ceniu-
gium.Vouerat enim Maria Je virginem perfeueraturam. V n de
ait ^Angelo:  c b ffuomodofrr r/hid,auoniam virum non to-
gnofcoi ideff , me non cogntturam propojiii . Neq s  enim p iti a
tune virum non cognofcebat, necejjfe erat inejuiri, cjuomodo
pojfet filium haberc * fed ejuia niicpuam fe cogntturam propofue-
1 at, ef Si ergo contra finim propoftuni pofiea confenft in
earnatem copulam.rea fafla efl voti virginalu mente, frf non
opere  d violati. ffppod de ea fauire nefae c hi :Jicut  Augu-
fiinus ait.

C. III.

B Eata Maria ’  propofuit fe feruaturam votlim vir-
ginitatis in corde : fed ipfum rorum virginitatis
non expreffit ore.Subiecit fe diuintedifpofitioni, dum
propofuit fe perfeueraturam virginem,nifi Deus aliter
ei reuelaret. Committens ergo virginitatem fuam di-
uinx difpofitionr, confenfit in carnalem copulam.non
illam appetendo, fed diuinx infpirationi in vtroque
obediendo. Poftea vero filium genuit :& quod corde
conceperat, fimul cum vito labiis expre(lit, Sc vterque
in virginitate permanfit. / Confenfus ergo coha-
bitandi,&indiuiduam vitx confucrudinem retinendi
interueniens, cos coniugcs fecit. Indiuidua verovitcc
cofuetudo eft talem fe in omnibus exhibere viro, qua-
lisipfalibieft, & c conuerfo. Ad indiuiduam itaque
confuetudinem pertinet, abfq; legitimi confenfu viri
& orationi aliquando non pofle vacare, nec continen-
tiam profiten. Quia ergo ifte confenfus fuit intereos,
pateteos romuges fuifle_j.

ft Caput hoc in vetuthi exemp/aribul coniunfum esl fitpe-
tion ir videturd colleSforeex variti ločil B ugu/lini flotifi-
mitm ex libelio de virginitate confedum.

C.  I I I I. P A L E A.

Ioannes C h r y fo ft o m u s, [/«' eft aufortpt-
rit imperfedifom.je -in Mat- r-
thaum.]

a Inf.ead.c coniugcs. infr.ead. c.omnei. Scnt a.diff a 7.
ttMp.t-c.it).  b Sent.ibid. c Luc.t.  d al.cor-
pm.  e Seut.f.disf jo.  f Hat}en tu magister.

O

Mnis res per quafcunque caufas nafeitur, per eaf-
dem ■» diflbluitur. Matrimonium b  enim non
facit coitus, fed voluntas: bcideonon foluit illudfc-
paratio corporis.fed feparatio voluntatis.ldeo,qui di¬
mittit coniugem fuam_j, & aliam non accipit, adlmc
matitus eft.Nam ctficorporeiam feparatus cft.tamen
adhuc voluntate coniuniius eft. Cum ergo aliam ac¬
ceperit, tune plane dimittit. Non ergo qui dimittit,
moeehatur,fed quialreram dušic.

tf P alta haceiiin muLtu vetu/hs codicibiu. tnirium vtrt
vf p ad verf.  Matrimonium. clfregu/a prima de regalu h-
ru, (jun eft in deeretaLibus . Verba autem homitia trigefima fe -
cunda funt kac:  omnis res , per quas caufas nafeitur, pet
ealdem abfoluirur.Matrimonium, &c.

Item aulfontate probantur efje co ituges .

C. Y- f Coniugalii pa(tio,non virginitatis di-
floratio 1 oniugium facit,

^Ait enim  Ambro fius in libro de infUtutio-
nc virgims, c. 6.

C Vminiatur c  coniugimn, tune coniugij notne«
afeifeitur Non enim defloratio virginitatis facit
coniugium,fed padlio coniugalis.Denique cum iungi'
tur puella, coniugium eft, non cum vin d  admifti°'
ne cognofcitur.

C. VI. ^ ,A primafde defronfationis coniu-
ges veritu appellantar.
rreOT.lfidorus Etpmologiarum libro
nono, c 7.

C Oniuges e verius appcllantura primadefpa' 1 ^'
tionis fide_i,quamuts adlmc ignorettir inter eo s
coniugalis concubitus.

C. VII. PALE  A.

/ A Vodconditio interpofitanon raleat, eKConcil 111
V^Africano probatur.

tf' Talca hti abeji ab omnibtu coihtris cxcmplaribu<’i‘‘j
exceptU: in ejutrum altero emendatiorc ponitur tamf''^.
mafccjuentu capini. In neutro autem ad finem ‘“F''" Cuk»
dentuerant verba ilia,  Item ex coucilio Afric aI1 °’
fublata funt.

C. VIII. fDt eoiem.  PALE  A.

(  A Vicumque fub / conditionis nomine al i( l uS ?
V^defponfauerit.&eam poftea relmquere volne
dicimus, quod conditio frangatur, Sc  defponU 110
refragabtliter teneatur. - - (i

f Hac palca ctiarn in Decretalibui tit.de condilie-^tj'^
tjuicum^.&in coUeCtionein ijuinijuagintapartesdi«'^^
in ttmia concilierum ešt pofl decreta U/enandri tertj)
citarur ex concilio „djruano. Sed in eo.cjuod extat,ntn  *<**

C- 1  A. Cf Deeodem.

Item  Auguftinus de mtptiu, & contupi-

fientia , lib.i. c.it.  . . n ;<,

C Oniunx vocatnt a g  prima fide defpool atl  , j£ .

quam concubitu non cognouerarIofeph>P cC |- J(4 t
rar cogniturus,nec pericrar, h  nec menda«tt 1911  f ]|j

coniugis appellatio.vbi nec fuerat.necfuturaet * 1
carnis commiftio & infra,  Propter quc;d
iugium parentes Cbrifti vocari »mbo meruerunt,
folum illa mater.veritmeriain ille pater eius,ficut £

OJ Ste el} reslu utam ex luone: cttm antea cttaretut

iunxmatris eius,vtrumque mente,non carnt-"^^
OJ Sle cli redil
bono contugali.

---▼- naf

a al.ipfu.)orig luop.t.c.133-  b  Sap.earl.
n iv. m extra de regu.inr.c.r. c  Se'nt.4-di(t.27.

c.rluop.S.c.2.Pann.U.c.i4-Potj-l'4  d  f fJft'

ori-r.  e Sent.ibid.hto p.S.c.j.Pann.l.d.c.rt.

at.ex.  n

e sent.itria.Tuo p.t

de conditio.appof.ca.puicumft.

rat. Scnt.ibid. luop.S.c.t+. Pann.l.f.c.it.

jr*'

. X- i

P'

1

m

c.

Caufa XXVII. Qa3efl. II.

*fTriplex bonurn coniugjfuit in pa-
rentibm ChriHi.

Item in eodem Lib & capite.

O Mneitaque * nuptiarum bonum implctum eft
in illis parentibus Chrifti ; proles,fides, facramcn
tum.Prolem cognofcimus ipfum Dominum Icfum: fi-
dem,quia nullum adulterium: facramentum.quia nul
lum diuortiu: folus ibi nuptialis concubitus non fuitr
quia in čarne peccati fieri non potcrat line itia puden-
da carnis conaipilccntia, qux accidic ex peccato: line
qua concipi voluir,qui fururus erar line pcccato.

Item in r Deutcroncmio  b precepil- Dominik Moyfi dtces,

[Si cjuu jponfam alterius in agro opprcjjerif , mor te. mori At ur:
(juta vxorem alt en tu vioUuit . j ff Item in legtbtu principum
fponfa iubetur lugere m or tem /pon/r,tan(juam viri fui.

C. XI. Fraterjponfam fratru pofi eius mor -

tem ducerc nen poreil.

Item  in cnnonibus/>;K?w*>«r.
tc' ‘ quis defpofanerit (ibi 5 liquam, ti  pracuenicn
O temortis articulo eam cognoiccre non potucrit,
frater cius non poteli cam duccre in vxorem.

C. X It.

(tem  Gtcgorius MAuririo Impcratori.ob cjuaidtim
t.mitem^ui napotit fui mortui dcipon [a-
tam duxit vxorrm.

Q Vi d  defponfatam puellam proximi fui accepe
rit in c6iugiuni,anatlieina litipfe.&omnes con-
lcntientes ci:quia fecundiim legemPei mori decerni-
tur. ^[Nam diuina: legis eft moj fponfas appellare con
iuges, vt in Euangelio e. [ AccipcMariani coniugem
tuam.jEtilludiiiDeutcronomio /: [ Si quis cuiufli-
bet hominis defponfatam puellam m agro,vel in quo-
libet loco oppreflerit, vel abduxerit in domnm fuam,
monatut:quia vxorem proximi fui violauit:] non qua:
lam vxor erar’, fed qtia; a parcntibus vxor fieri debe-
bat.^-.p g  q|Sicutnulli Chriftiano licet defuaconfan
gumirate, vel quam cognatus fuus habuit.in matrimo
mum aliumereuta Sc de confanguinitate vxoris fux.
^^ApudlAnfclmum ante boe capureif hittitulus rubris lit-
fmt  df/čnpfm.Capitula B Gregorij doftoris de linea
eonfanguinitatis edita. Poffca veri eff hic ahm ritnim ni-
gru Imeni defcriprm  , Mauritio Imperatori ob delatum
qucndam comitem, qui nepotis fui mortui defponfa-
tamvirgitiemduxitvxorem. Deindefajuitur.  Oiiide-
*ponfataui,8cc.

C. XIII. <T Vxore morruA liett vin aliam
duccrc,/cd non repudiotam,vcl de-
Jptnfaram.

Item  Hietonymus.

A Dditur * aliud quattum coniugium legitimum.
^ D um mortua fuerit vxor cuiuflibct, liect illi acci-
Pttealiam, fed non repudiatam<, nec defponfatam vi-
'o>led libcramifimilittr debet Sc mulier. Vnde 8c Pau-
. ‘  a ‘t[Mulier,quxfubviroeft,ligataeft fub lege
ftuamdiu viuit vir eius ] Viro igitur viuentc voca-
_ llt  adtiltera, li iunfta fuerit alij viro. Si autem mor¬
ji 113  fuerit vir eius, liberata eila lege viri:ita vt non lit
-'V tcta ,fic° n iundVafuerit cum alteroviro.
ttmen HOne * n * e hoccaput refertur cstnoč^jč.^.i. 'N^utrum
B. Hicronymnm eff in um tu m.

‘ X 1111. ^ Toft mortem alicuttu nullus

de e itn (onfan^uinitate(ponfam aaipiat.

2 > . item  Gregorius.

\ 1  ^ quis vxorem dcfponrauerit, vel cam fubar-
^ fueri t,guanguam poftmodum praueniente die

^ a  Sent.4.diftin.3o.luQ p.S c.tf .PannJ.č.ca.30 . lbid.c.12.
I ^'Uter.22.  C /njr ead.fi ejuu . ^ Scnt. + .diFf.?  7. >Artf.
^ ,r ’ c  9 S'Polyc.l.6.rit.4.  C Leuit.20. Matrb.2.  f Dcut.22.
• .(ju. 2.nttllum.  h Itiop.s .ca-ft. Pa;jnord.6,ca.j^.

“m. 7.  k Saut.ibtd,

*Dt ftonfalibiu,  930

mortiseius nequiueritcam ducerein vxorem ,tamen
nuili de confanguinitate eius iicet accipere eam in
conmgio. Quod li inuentuin fuent fačtum, fcpaietur
omnino.

C. XV. IfDc eodem.

Item  Iulius Papa.

i ni *  quis defponfaucrit vxorem , vel fubarrhaue-
^ rit.&liue pr^uenientedic mortis^fiue irruenti-
bus quibu'dam aliis caulis mimmceam cognouerit,
neqw cius fuperftes frater, ncque vllus de confangui¬
nitate eius candem libi toilat in vxorem vilo vnquam
tempore.

f S ic e ji cmendatumex mamtfcriptU, & Magifro  . { K[am in
vulgatu  er4/-,Iulianus. In Polycarpo autem citatur.CK  Con-
cilioTriburienliaIulioPapa,confirmato. In cjuo titulo
fubeff altejuod mendnm.

2. pars- H u omnibus auSforitatibiu pr ob an tur ifti ejje con«
iuges. Sed  Auguftinus reflatur contra.dicens .

C. XVI.  1f'2<[on eff inter eosmatrimonium y
(juos non copular commijho fextu.

N  On ^ eft dubium iilam mulierem non pertine-
re aS matrimonium, cum qua conimiftio fcxus
non docctur fuific.

qCapu.thoc non cfi inuentum apud B , uguffinum:& vide-
turfumma fej cap.-

C. XVII.  4[Illa muher non perrinet od
trimonium, cum cjua non celebratur nu.-
ptiale miniftertum.^

Item  Leo Papa.

C Vm c  focietas nuptiarum ita k principio fit in-
ftituta, vt prxter commiftionem fexuum non ha-
beant in fenuptix coniumftionis Chrifti 6cecclefix fa-
cramentum non dubium eft iilam mulierem non per-
tineread matrimonium, cum qua docetur nonfuiflfc
nuptialc minifterium.

ffln  codic.ibui epiftolamm Leonu imprefit *, manuferiptii in
cptfi. 70 . al. 02 .ad Ru[Ucum y c.4. itenuf apud Bkrchardum , &
luoncm longe aliter bober hic locus  . Ciini focietas, inquit»
nuptiarum ita ab initio conftituta lit,vt preter fcxuum
coniunftionem haberetin fe Chrifti & ecclefiar faera-
mentum,dubium non eft eam mulierem non pertine-
re ad matrimoniiiin>in qua non docetur nuptiale fuif-
fe myftcrium.'L , er«w vt refpondcat vsrlu Gratiani^om ma
nifefle vtitur boe loco deprauato , itemrj, Magiflri, &g!oJfx, &
pofleriorurn doftorum,nibil cfi in textu mutarum.

C. XVIII  P A L E A.

Bencdi<ftus7?r«rt* fcruomm Det, Grandcnji
parriarcha falurem&c.

I Ex diuinx conftitutionis Apoftolicam cathedram
j  d  torius p o fui t orbis terrarum magiftra, vt quid-
quid vbiejue locorum dubitatur, ab ea ratio eiuldem
reguiratur. Aftatus eft autem nos fuis litteris eiufdcm
cathedrxce(Torcm,ac pcramftatiis cftgiiidem vcftras
e  nomineloannes,pro connubiolilia: lux fupcrftitis:
cuius foror defunčla cuidam imieni, Stephano nomi-
nc.limplicibus verbis fuerat dcfponfata, antequam
ad nuptias perucniret, morteprauenta : vtrum lcilicct
cum eodem iuuenepolfitmatrimonium celebrari fu¬
pcrftitis lilix,nec ne. Namgue teftatus eft huius rei ra-
tionein apud vos haberi ambiguam. Qiiam Deo doccn
tereddimus liis verbis ccrtilTimam. Protoplaftus ille,
radix, 5c origo noftra, detradam libi coftar^ m mulie-
| rera videns formatam, prophctico fpiritu inter alia
protulit /. Pioptcr hocrclinguct homo patvem &c
matreip, & adha*rebit vxon ftuc. erunt duo in carnc
vna.jQutbus verbis innotuit no aliter virum Scmiilie-

a Sent.ib'd.Pdyc.t.6.tit.+.  b Scnt. 4 ..ditUv..tč.P<tnnon
l.d.ca uj.. Leo episf .ao. ad K tiffieum, c.j.. Sent.tbid. ‘jiureb*
L 9 .C / Iu9p.8.c.+ .£r T 39 .  c Pannd.O.c. 2 ^ fapitd^.c./of *
d al.fedem.  C dl, v ir.  f Genefe.

GZ  S

'DcJfeitJtUbui.

rcm pofleficrivnam čarnem, nift carnali copula fibi
ccftmeanr. Qui ergo nequaquam ntiftus cft cxtranca:
mulieri fcederc auptiali, quo patto per nuda lponfio-
nis vcrba poftunt vr.a carc fieri, nuUatcmis valcmus
inrueri.PropiBquitas enim fanguinis verbis dicitur.no
verbis cEkirur. Sed neq; ofciftum parit propinquita-
tem, qudd '* millam fncir fanguinis commifticncm.
Or on'im vero ita prorlits fefc habet res Ioanis iftius,
vt celit lecundam filiam il i nuptiis copularc. cui pri¬
matu iam decreuerat dcfponfare;cenlura Apoftoiici i
magiftratus mandamus hocabfq; vllius criininis vitio
poli c licri ,fi vtriuicj; 2  partis federitvoluntati. Nam
ciirprohibcatur,quodprohibcndum h  nunqur.mfan
čta fenptura dcclatat! Sed neq; mundanxlegcs con
numeratis perfonis, qux inter Ič nuptias non 3  con-
trahunt, dehuiufmcdia!iquid dicunt. Npergo abne-
getis,quod negandum nullarationedocetis c .
%Palcabac habetur in plerijip manuferiptit. Eff etiam in pri-
ena toUePltone Decretalntm Bernardi Papienfo, & in altera
tollePlione in ^uincpuaginrap.trtes dtuifafcjua rji infirta temu
oonciliorv.mpoff decreta<Alexandrini tertijpar b.c. 27 .

1  Apoftoiici. ] In Tomu conciliorum eft,  cenfura Apo-
ftoiicn. in lollcSionc pnma Decreralium,  cenfura Apofto-
lici magifteri).

1  ^ Si vtriufq; parris federit voluntati.] Hacnonfunt
in icileihone conup.infcrta.

3 Non contiahunt ] in ali^uot vettiflu, ir inprima col-
leHione Decretalium legitur , nuptias conrrahunt: in alte-
r* autem colieciione , quibus inter fc nuptias contrahere
nen licer.

Item -Apofiolm  d precepit, vt vxor reddat dcLttum vire,
ir vir vxori ,niji fotte ex con fenfu ad tempue y vt expeditim
ojačen t orat ioni. V n de danit inteUigi y auodfine co n fenfu a/te-
rim non licetaltert vtuare otarioni.%ltem piopofitum meliorii
vita virfitmere nonpttefifintrconfenfu vxorii,ir e conuerfio

C. XIX.

Off faufi rcUnor.it coniugia folni
.. non del/ent.

Vade  Gregorius feribit Theotifftpatricia,
libo.epijl.39-

S Vnt, r  qui dicunt religionis caufa coniugja debc-
redilToIui.Venun fciendum eft,quia etfi hocIexhti
mana coccffir;Iex tamen ditiina prohtbuit. P er feenim
veritas / dicit [Quod Deus coniunxit, homo non fc-
paret.] Qui etiam ait [Non iicct dimittcrevxorcm,cx-
cepta caufa fornicatiemis ] Quis ergo qiti liuic coelefti
legislatocicontradicat? Scinvus,quia icriptuin cft p,
[Ertint dno in čarne vna. ] Si ergo vir Sc vxor vna caro
lunt, & religionis caufa vir vxorem danitnt-, vel mu-
lier virum in bcc mundoremanentem , vel etiam for-
taflc ad illicita vota migrantem ;qux elt ifta conuerfio,

1  in qua rna eademejut caro ex parte tranfit in conti-
nentiam.&e.v parte remaner in pollurione? Si b  vero
Ttrifq-, conueniat contincmem viram dticcre,hocquis
audeat accufare?qttando certum cft,quod omnipotens
Ecus,qui minora concefnt.maiora non probibuit. Et j
quidcnt - n. tri to s fanftorum nouitnus cum fuis con- j
jugibus St  prius continentem viram duxilTc,& poftmo !
dum ad lnmfttcccclclitt regimtna migrafle. Duobus c
nim modis fanfliviri etiam a licitis folcnr abftincre;
aliquaudo vt merita fibiapud Dcum omnipotenrem
augeant: aliquando.vt anrcačtar vitx culpas detergaut.
&-J.  ^tProindeeum boniconiugcsautmeritumauge
redefiderant, aut anteačla- virxculpas delere ;^vt fead
contincntiam adftringant, & mcliorem vitam appe-
tantj licer- Si vero continentiam, quam virappetit.v
xornon fequttur,autquam VAorappetir.virrcuifat.di-

a alajuia.  b alprohibitum.  c al monflratu.  d /, (J or j.
e Sent.+.diiJ.3 7. JAnf.ljo.c.iS Juop.i c.uo.Pann.l.6.c.yS.
t ilatt.ip.  g Gen t.  k abeiiaplertji^iod.

Decreti Secunda Pars. pF

uidi coniugium non poteft: *  quia fcriptum cft ^
[Mulier poteftatem fni corporis non habet, led vir: u-
militer Sc vir poteftatem liti corporis non habet, led
mulier ]

1 f Conuerfio. ] In originali e&,  ifta migratio, vel COH-
uerfio.

2  Etquidem. ] Ifte  funt rejhruta in finem /ocuin, <jK*
antea tranfpofitafnerant inter verflicct y & vrrfii  vero,

C. XX. f ^Abfcjuertriconjinfii monaslerit
mulier deputata ad cim redite etnfortium
non prohiLetur.

Idem Leoni cpifeopo Catanenjijib.3.
epi B. 3  a■

M Vlrorum c  relatione comperimus ,hanc vos o*
Iim confuetudinem tenuifle.vt fubdiaconi liri*
ličite mifcerenturconiugibus. Qupdne denu6qttif'
quam pr.-efumerct, a feruo Dci fedis noftra diacottoc*
auiftoritate noftri decefti ris ifto eft modo prohibitu,
vt eodem tempore hi, qui iatu v.voribus fuerarrt čopa*
lati. vnum ex duobus eligerent, id cft,aut certc nulU
ratione minilbrare prefumerent,autaiuis vxorib,tts alt*
ftinerent. Et,quantum dicitur, Speciolus tune fubdia-
conus pro haere ab adminiftrationis fe iufpendirofli-
cio: & vfque in obirus fui temptts notarijquidcm gel*
lit officium, Sc a tninifterio, quod fubdiaconuaiopof*
tucrat exhibere,ceiTauit. Polt cuins obitum,quiarel*'
cta eius Honorata eftmarito fociata, a.ttta eatnfratet-
nitatein monafteriocognoulmus deftinatam. IdcO'
que, fi,vtfertur,eius fe maritus ab admimftritioneld'
lpendit,antedift:s mulieri non debet officere, quod ad
fecundam coniugij copulationem mtfrauit : prlft 1 '
tim, li non tali metu e fubdiacono iutida eft, vt a csr '
nis voluptatibus abftincret. Si ergo ita l"c vctitatcni,
quetnadmodum edoftilumus, haberecognofeis.P 1 *'
diftatnte mulierem de monafterio pefomnia comif
nire rela.vare, vtad fuum maritum line aliqua pofli*
formidine remcaic.

C. XXI. *J -Ad vxorent redne cogatur, tj 22
fine eim confenfu religiofam ve Bom
fufcepit.

Idem Hadriano Pdnormitano notarit,
lib.o.eptPi.43.

A Cathofa d  latrix prafentiutn qucftacft,™ 5I ' ,tit *
fuum contravoluamem fuam in monaft«'“ Vr "
biči abbatis effe conuerfutn. Qttod quia ad eiuldc' 8
abbatis culpam, & inuidiam non eft dubiutn P* 1 "! 14 ’

re.cxperientiatu.-c pracipimus, vt diligenti inq u ‘ 1 ‘ t J-°'
ne difcutiat.nefortecum eius voluntateconuef* 11 *
vel ipfa fe mutare promiferit. Et.li hoc reperetth ”
lumin monafterio lerrtanere prouideat, &hane,lit“ t
promifit, mutare compcllat. Si vero nihil horutn el‘>
necquondam « fernicationis crimen fpropterq u0 “
virolicetditnitiere / vxorem ) prtcdiiftani mulit«™
conimbille cognoucris, neillins conuerlio vxori re >-
ftx iti fcculofieri poffitperditionis occalto, voluif 11 ’ ’
vt maritum fuum illi, etiamftiam tonluratus e ^ ,te
deredebeas ontni e.vcufationeceflatvtc^uiaetfi 1 ^ 1 !
dana 1  lex prxcipit conuerlionis gratia vttolihc 1 in

utto policfolut coniugium, diuina tamen Iex-fiw in
permitnt. Nam esceptafomicationiscaufa,* ltv ' nl
retn dmtitterc tutlla ratione coceditur: quia poltq u
copulationeconiugij, viri arq; tnulieris vnum i? r P-
efficitur.non poteft ex parte conuerti,Sccx patte>u
culo remanere. ,.

t fMundana ] Habeturnouelia n).c.sl.vteftdiuij
p ti d luhanum.  _—*

a al.licet.  b t.Cor.7-  c  jr.dijl.c.multorum.-Jrf^f
ca.13S.P0lpc.l4.tir.3r.  d Sent.ibid.-Anfil.l.to ,c.n- ^ ^

I. 9 .c.+$■ luo p.S.c.iSti. PanH.l.(.e.S4.Poljc.l- ( - rit ’’'
auoddam.  f al.reipi^uire.  xXH- f" 5 '"

933  Caufa XXVII. Qu^ft. II. Dejponjklibu*.  93 ^

C. XXII, 1fSineconfcnfuvxorif>religioftu
prepo/itum vir /umere non potcfi.

Item  ex 8 .Synodo.

4qI  * quis r  coniugatus vult conuerti admonaftc
O rium,non eft rccipiendus, nifi prius a coniugc ca-
ftimoniamprofitcntcfucritabfolutus. Nam,fiillo vi-
uentc illa pcr incontinentiam altcii nupferit, procul-
dubio adultera erit. Nec rccipitur apud Dcum cius vi¬
ri conucrfio, cuius fequitur coniugaiis foederis profti-
tutio.Tale« igitur tune line cul pa luquuntur Chriftum
relitto fasado , fi habeant ex pari voiuntate caftitatis
confenfum.

1  <[[ Siquis coniugatus ] llacvf^ adverf.  Nam fi illo.
habenrur apud  * 3 . 'Bafilium in regalu fufius difputa^is, c.iz.
Burcharduš quidem, Polycarpnj 7  fr luo par. S.c.n‘3. cit ant to-
tam hoccaput ex dtlhs Bafiltj. Idem vero luo c.220, fr aucJer
Pannormia cit ant epiffolam ^Alexandri f:cundi Landulpho
Jcriptani.-in cjuc 1 hoc idem ex r B. Rajih o ref er tar  . Et pars prior
tJlias cpijtola ref er tarif'3 3.^.9.noriji cafii.

C. XXIII. IfSine confiientia epifiopt^viro,

& vxori caufa religtonu dmertere
non liict.

Itemex fynodoEvL%tr\\)  Papx(ecundiin fynodo
Romanam 36.

S I vir ^ vxor ditiertere pro fola religiofa interfe
confenferint vita,ni(llatcnus line epifcopi colcien-
tia fiat, vc ab eo fingulariter prouifo conftituantur lo
co Nam vxore nolente,aut alt ero eorum,etiam pro ta¬
li remairimonium non foluitur.

C. X X 1111 . y S* ne  vxoris voiuntate vire
conttnere non lii et.

Item  Ioannes Chryfoftomus h omili a pr im a
in PJaL) o.

S Ituabftines c  fine vxoris voiuntate,tribuis ei for
nicandilicentiam. & peccatum iilius tucu iinputa-
biturabftjnenti«.

f Unteau rabat ur .Juguftintte de adultcrinis coniugiis ; apud
guemlib S.c«c. babetur fentenhajed non verba. quare resti-
tutus e(l tituluo ex luo n e.

C. X X  V. ffVir non eft fufiipienchis in mo-
nafteriumjitfi vxorctnuertatur.

Item  Gregcrius Vrbico abbatijib.f.epift.^rf.
y~\  Via Agatnolator pndencium in monafteriodi-
V^_ lečlioajs tu.c conuerti deliderat, horranutr, vt
cum omni eum dulcedine,dilecIioneque d  fufcipias.
&.f.  5[Qiiem tamen ita fuicipiendum efle cognofce,čt
fivxorillius fimiliterconuerti voluerit. Nam dum v-
num vtrorumquecoipus coniugij copulatione fit fa-
cluni,incongruum eft partem conuerti, čkpartem in
feculo remanerc.

C. XXVI.  C onr i n enti a  v o ta non lieet v -

xori Jufiipere ,nifi eandem vttam vir
cim e /.ge rit.

Item  Nicolaus t’apa Carolo regi.

S Cripfit e  'nobis Tiuetbcrgaregina, fe regia digni
tare, velmaritali copula velle e.-iui, že fola vita pri-
uatadlecontetam dcfiderarc.Cui nos fcripfimus non
aliter hocficri poffe > nifi eaudem vitam coniunx eius
Lotharius ekgčrit, fr in ahera efiftola adLothariiZ rrgem.

/ licet fit {criptym[Quod / Deus coniunxit,
homonon feparet, ] Deus tamen , &c  non hotno lepa
rat, quaiido.d.iuiniampris‘intuitu ex conrenfu vtriufq*,
conjugis niatmnor.ia difieluuntur. Aliterautem fieri
nuituain feparationem vefiram prohibemns.

^ ^[Scripfit.] Vfc[Uc adverfziz^zntifunt e* cpiftolaNi-
colai primi C arah regi feripta : cui m inttium off , Nunquam.
dolorem.jjr extat tn codicemonafferij Domitiicanorum.
z  ^[Nam licet.] Hac  vfy adJinem funt ex epiftola eiufdem
Nicolai feripta Lethario,cuius initium cff,  AuditO rcucrten
te miflo notlro.cžr ex:tat in eodem c-odke.

Eccc, au od coniugatifine licentia  a alteratrius ccntinen .
ti um profiteri non pojiint . Sponjt vero el tam incorrfiiltis , aua (
ftbt d?jpenfkuerunt,exemplis, & aueferitaribus probantur con~
tinentiam pojjc feruarc. Vt enim reje rt B . Hieronjmus  b JI la.
charius pračipatu inter C Štifti er etn it as , cele brat o n uptiarune-
cmuiuit y cum vejpere thalamum ejfit ingrejfurus ex vrbeegre^
diens trdfma.rinape.ri, *,&eremi fo/ttudinem fibi e legi t. l ten*
B/j4lextus Euphemiani clarijsimi filius ,/rmiliter cx nuptiit
dtuina gratta vocatuu^fponfam defiruit , & nudus Chrifto fa¬
ntu tari  < cepit. Herum exemph patet , quod fponfifponjkruvz
fitarum non cxqu-fjto confenJU kontinent iam valentprofiteri.

C. XXVII. CffreFponfatapuella non prohi -
betur monafterium eligere.

*Trobatur itidem autfontnre  £dfcbij Pap*
diccmis.

D Efponfatam c  puelia non licet patetibus alijvir«
tradere: licet tamen illi moriaiteiium fibi eligere.
C. XXVIII.  y ‘Defponfata impune mona¬
fterium po tefi eligere.

Item  Gregorius in regesiojib .6  »pisf.20 ad
Fortunatum.

D Ecreta legalia ^ dcfponfatam.fi conuerti volue¬
rit,nullo omnino ccnfuerunt damno muUtari.
Cftm ergo coniugatorum continentia , ni(iex ambomm con -
fenfufJeo ojferri no valeatcum vir  C fui corporispoteffatem
non habeatjfcd wnlitr,ffonfa autetn monafferitonpojftnt eli¬
gere fponfi non cxquifito cOnfenfu fptnforum propofitum me-

lioris vita eijfumere valcant,pater , quod interJpofflUm & (pon.
fantconiu^ium non cff.liem cum jecutidum  1  ^Auguftinnm
t illa miihcr non pertineat ad matrtmonium.cum /jua decetur
non ftiijfe commijho fexns jtem cum fecundum Leonem  g
illa non pertineat ad matrimoniumjum qua non docctur fuifi-
fe nuptiale miniflerium, apparet y <juod interJponJum fr JJton**
fam loniugium non cjl.lttm Nicolaiu Papa  b pracepit de hu ,
qui ab aduerfariis excAcantur,fr membru detruncantur  , vt ob>
bane infrmitatem c oniugia talium non foluantur. c De his au -
tcm,qv.i ca ufafigidtta tu vxoribus de bitu reddere non poJjUnt >
fiatu:t Gregorius  i Papa vt vterej r  corum feptima n/atmpro-
pinejuorum taft is JacioJdnflU relkjuiis i ure: uran do slicnt , quo d
nunejuamper commiHumem carnU coniunfli vna caro cffcČlt
fuijfent:tunc mulier ficundas nupriaspoterit cbtrahcrcivir au-
temjjuifrigida natura efivjnaneatfinefpeconiugij.

I ^|Secundum AuguftiHum. ] ^ratianus htcrepettt,qua
a.c.non eft dubium.fr c.cum Jocietas- cx uguiJino,^ Leone t
attulitvaldecorrupta^vtibinotatumcH. ^ ^

C. XXIX.  CfSi mulierprobaucrittfuod*
viro fuo nunejuam cognitafucrtt,
feparetur.

Vnde  idem 1 feribit V en eri o Caralitano epi-
fiopoftta diccns.

1 ^Ddem.] Hocidem iapur.)'. 33 .q.r.citaturex Gregor:o Tsar>
ni Raucrinati cpiflopohttmcj a BunhaTdo.fr luone-p.s.o.t7S.
In Pannormia autem expr:mitur, G regorius iunior . Sen-
tenna vero tpfa refertur ei Grcgorio tu Decretahlcu rit. d:
fiig. fr malefic. cap. laudabilem^s 4  ab ltione ead par.  < a.So. e'x
( apiruUrrbus ,vbt babetur lib.4. cap s J.

V od K.  autem interrogafiidehis, qui me.trimo-
nio iunčli iunt. &: nubere non potiunt, li ilie

. a Sent.:bid.Polyc.ibid. iyinfl.ro .c.20. Bure. l.jrc.ft . luo
p.S ca.iS3.fr 22o.P.ann.i.6.c.$r*  b Sent tbid. luop.S c.12 7.
Pannor.l č.c.79-  c Sent.ibid.luop.S.c.rjo. Pannor. 1.6  c.79.
d al.dcuotione.  C .Serit.ibtd* sAnfd.io.c.21. Burcb.Ljiif.fp.

a  aldohfenfu. Sent ibid.  b L ib. 6. cap  9 2. c Sent.ibtd .
'^nfel.l.io.c.6.'Rurcb l S.c.19. lhop.7.<a^o.  d Sent.ibtd.
c 7 > Corint.  7. f Sup. ead. non dupimn.  g Sup ca. curnfo-
eietas.  h hfi 32^.7.b: qur. i 33,oj.:.resjuiftfii.  b lnfr.33 •
q>i.quod autem. S en t. disl.3^.. Polycd,6. Ut./p . 'Bure.L 9 .c. 4.  c.
luo p. $,c.So.fj- 17S.Vanft.U6c.1if.

, DeJpoit/aHkfU. fr

yj>? e o rti mi ure.

aliam.vel :Ua afium polfic accipere,de his tra fcriptum
*' c Ih Vi, vX' rr.uliei*, ii fe coniim.mint, t<  polica d ; .'ce¬
lit iu ulic r dc viro, oucd n on podit coirc c ura ca, fi po-
t. Ir rper venim indicium] probare qucd venim iit>ac-
cipiat ali um.

. i c Scriptum. ' uAulhrgloffithicait, in Lombarda: &f-
3ho.  'otoair.  primo libro capicuJari- Garcii,
i c  ilicc t in Lom barda. 'T/ginc haheiur Capituil.6.c.  r s .ad-
dirU in cx tremo his ver»i<>  co quod mxta Apoftolum non
potuit lili rcddereimun debitum.

E-.ce impoJ-Ubtlitcis coeitvdi.fi podi c ar v n lem čopu lam inuen
ta fuerit itt‘clicjuo,non foluit coniugium . Si vero avte čarna ■
lem copatam deprehevfa fuerit,liberum facit mulieri alium vi-
rum acciptrc. Vtide apparet rit o s nonfnijfe coniuges :alioqui no
iiceret cit ab inuicem dfiedere, cxcept.t caufa fornicationit: <fr
fic difiedentes oportet man ere innupros, autfibi inuicem recon-
etliari Vitem fi  a  Jpovfa con inv* effets/iortuo fponfo remave-
ret vtdua. Si (tutem v t dira ejjet,yir eiiu e. i faeros oidines con -
fccndere no-n pojfet. JAariiu-s enim vidna acjue > ficut & biga-
raus,facerdos fieri prohibetur . Ex huiiu autem cspul.a nuli ta
prohibetur a faeris ordimbus. Vt enim ait Pclagiu* P upa.  [N i-
hil efi (cjuantum ad httne a ti cul um attinetj cjuod ei oiuiet de
canonicu injhturu.  ] ^Apparet trge bos non fuiffe coniugcs.
Vpit cm fi coniuges ejjenr, difiefiio ab inuicem ejjet diuortium.
Sed homm fiparationem neg at ^Ambroftu* ejje diuortium  , di-
cem deB.Marta, cjuam fibi lofeph dcfponfauerat, & in fuam
duxcrat: [l ofeph  i nun cjuam cognouit eam.Namfi vir iu(hu
tam cognouijfet, nun cjuam d fie dtjeedere pajjitfi ejfet.nec Domt-
ntu,qui v x or cm praceperat d viro non difiedere,nifi caufa Jor-
nicationis, lommendans eam difctpulo, aulfor diuortijfutjjct.  ]
Ecce commendario Maria loanni, & denattatio lo/eph negatur
fuijje diuortium, auia lojeph non cognotierat. Vnele apparet eos
mn fuijje coniuges.Si autem B,Maria,cjuam fibi lofeph defpon
faucrat,&in.fuam duxerat,coniunx negatur fuiffe,multo mi¬
nus tffa,cjua fimpln it er Jponjo erat,coniunx efi appellanda-
1  ^Jlofeph. ^.Vcrba B.uAmbrosij lih.2. comment.adc.i.Lu-
(a ((jua propius accedunt ad hunc locum, cjuam cjua  habentur
l to.adc.23. ) funt hac:  Vtiquefi conucnifient,nunquam
\ir 11 m proprium reliquiflct,nec vir cam iuftus paflfus
eft a fe difcedere. Qji,omodo autem Dominus diuor
tium prarcepifTet, cum iplius fit fententia, quia nemo
debet dimittere.vxorem,excepta caufa formcationis.

C. XXX.  <[Sororu vxorempallucns,nentram
valet habere.

Ifd 7 »e*Conciiio Aurelianenfi *.

Q Vidormierit ^ cum dualus fororibus.Se vna ex
illis antea vxor fuerit, ncutra cx iplis habeat,jnec
ipii adulreri vnquam in comugio copulentur.

Id efi, necpropii& vxorifibi licet reddere debitum,cjuam fibi
reddidit iliiciram, Jororem eius cognofcendo . r Hec e;tam poli
mor tem vxoru licet ei,vel adultcro, alicui copu/ari in coniugio.
3  ^  Aurelianenfi. j Hocidemfi.32. q.  7. ejui dormicrir, vt -
detur citari ex (Jonciho.Moguntino  . Sed in nullo <Aurdta-
ncnfi,aut Moguntino eff tnuenrum; cjuemadmodum neejue fi-
tjuentia in Tnburienfi.

C. XXXI.  ffiDceo.cjui dormiuit cum fjonfi*
fratru Jui.

4 Dejponfit vero e contralegitur in  Concilio
Triburieuli.

Q  Vidam c  dcfponfauit v.vorem, & dotauit eam,
&cum ea coirc non.potuit.quam clanculo frater
cius corrupit, & grauidam reddidit. Decretum eft , vt
quamuis nupta elfe non potuit legitimo viro, defpon-
fatam tamcufratri frater habere non poflit: fed ma-
chus,&: moccha foniicationis qutdcm vindičlam fufti-
ncant.Iicira vero coniugia non negentur.

a Sent.4.di[i.c.27. S up. dtPUu.3^. vit. ^dmbrofitu. ad c t.
Luc&fr de inJiitutionevirginum,c.C.<i? 7,  b j2.rju-7. cjm
dormicrit. JturdiJJv.c.j, luop.p.ca.tp.  c Burch.l 17.ca.if.j1.
Iva  p.</»C*lQO.

Decreti SecuncLi Pars.

c

93 ^

XXXII.  i Si qut< jj onfM: jilijfni »p-
prcfferit,fimul cum ea fine fic comugtj
maneat.

Item ex  codeni-

Qlquit  *  fponfamfilijfuioppre<Terk,-&poftrafi-
O Iius cius eam duxevic, pater poftmodum mm ha-
beat vxotem,nec mulier virum. Filius,qui patris faci-
nus igBorauit.aliam accipiat.

St t:;a,cjuam cirfororu fua cogvouerit.perpetuo copulariprt -
hibetur,hic vero ,cjut fpovfam fratris /ni corrutir,pera/l 4  pa ni*
ttntia marfimonium conrrahercpcmnttitur, apparet hanc t,vn
futjfe conrugcm fratru cius. V l tem mulier caufa farni . ati um a
viro fuo dtmijfa, ant ei recouciliatur :  ant eo viucnte t n nupta
mavebit. T)c Jponfa veto centra i minut ur in primo libro,  Ca*
pitulari,c\/fl/.cr ltb. 7 .c.iSj.cjuibus locisfic legi tur.

C. X A’ X  111 I. *j S/ (]>«:;fus raptam redpere
nolucrit,licenc fibi alij nubere.

R Aptor h  panitentia puhlica mukletur. Rapt*
veto,(ieam fponfus recipere nolucrit.&ipfaei-
dem crimini confcntiens non fuerit, licentianubendi
ali; non n ege tur.

C. XXX IIII.  fBinJf«.

lrcmex  Concilio Toletano.

S Tatutum f eft a faero conuentu,vt fl quis fpoftm
alterius rapueriepublicapaenitentia mulftetur, Je
! fine Cpe coniugij inaneat Et ii ipfaciclem aiinimcoa-
ienriens non fuerit, licentianubendi alij uon negetut.
Quod lipoft ha-c coniungere fepraefumpfetipi, vtriqi
vlque ad fatisfaiftionem i  anathematizentur.
i V 1 " nuli o Toletano comilto inuentumeff  . Sed fere eni- lt“
guntur in Ctocitit Rhemen/i Tro/ltiano.&.lib.i.Citpinila.t-
/•!.&lib-T‘»  ir^but Longtbard. lil/.i. rit.dtrtpi.
mul.l.ti.

j ^JVfque ad fatisfaflionem. ] Htc verht mn b 1 '*
Tnjleiano.netjue in Cnpi«tldnbm,junt ramen apud Bureku-
dum,ir lt:onem,cjui eriam cirant Tcletanum.

3-p.ars. ^Apparet  d trga hanc non furfliconiugem,cui‘ ji '
uente Jpoofi.alreri nubendi hrena nun nrgarur.Sluomed‘ ir S >
fecundiem ^imbrojium.ir relicjuos parres, /jion/a c>u<»S“g
pellantur, ir h 'u omnilrru argumentu coniugei mn
turrSedfcriptum efi,cjuod cenrugium de!Jn>nfarioni‘ n,t,>W '
commiflioneperficitur. Vndc inrerjptmfum ir
gium eji.fcd iniriatumfnter copuiaroi rf! couiugium  «'»*•

C. XXXV.  fin dcfpinfdrtone comugiurn
initiatur.

Vnde  Ambrofius. ..

C  Vm initiatur ‘  coniugiii,coniugi;nomenaft 1 fi' 1 '
tur,non cii puclla viri / admiftione cogno* clIur '
fhueger teatru affrrtur e ead.tum in,natur.

Lice ejuodm dejpefationcconiugiii initiatur,mnperfeitu'-
C. XXXVI.  f C°uiunlIorum comtniJC*
mantmoniitm peijiiit.

Item  Ambrofius m ht.t.dePatrianhu. ..

I N omni S  matrimonio coniunftio intelligitur f;’*'
ritualis, quam confirmat, & perficit coniunft 0111
commiftio corporaiis.

Caputhoc non el} tnuenrum apud ^imbroJium,neq J  b**
apud Hieronpmum.

C. XXXVII.  fMarritnoniumpr.fahan-

uentione initiatur, corumtfhene
perficitur.

Item  Hieronvmus fuper^ibdiam Proplieram.

a Vapropter ' J  in filiabus veftris fornicabuntti.

»če (ponfie vcftra adultcri ctunt.] Notandu
eft,quod in filiabus dicit fornicatione m futura ^

a Sent.-t diIJin. 17 . Burch.l.n ca.it  b Iuo p.l-b*'

c Sent.4 d1Sf.t7.huT.hJ-7.ci7.Iue p.S c.171,

initiatur. &•
end.cum initiatur. Im p.

AiSf.pt>.  i> Oft* 4.

d S up

,ott*

e St

trfi.fi nun dofbmfara. cum fiejuentibiu. i St
Zna,ur. !mp S..e.i. f dlM S Sententf

& in

E Crcffus
,

937 Caufa XXVII. Qu;eft. II.

& in coniugibus adulteria:qu« fponfaliconuentione
initiantur,& commiftionc corporum pcrficiuntur.

C. XXXVIII. fCitm defpon fiata fuerit
tradita,& in vfium deduffa,refie coniunx
apptllatur.

Item  Ambrofius<*rt Parernnm,epiff.66.

S Itjtiiš a  defponfata iibi , & tradita vcatur, rite 1
coniugium vocatur.

1  ^Rite.] ^4pud B.^Ambrofumhgitur,  vtatur,coniugiu
Sicut etiam apud luonem Et qu& antecedunt, ac fie-

quuntur, offendunt aiiam fuiffic ipfus mentem,atque Gratia-
mu  putauerit,dr auelor Pannormia
Opare autetn poff nuptialia paffa n on fiat im tradantur
S>onfx,  Auguftinus in libro oefauo confefionum , ca. s. offen-
dit,dicens.

C. XXXIX.  ff Quare fponfiapoff pacfum
noti fiatim tradantur.

I Nftitutumeft vc  iam pato fponfa non ftatim
tradantur ; ne vilem habeat maritus datam , quam
non fufpirauerit fponfus dilatam.

Iuxta bani diffinSftonem intelligenda eff illa aufforitas
lAuguftini.  [Ts dubium eff iUam muherem non pertmere
admatnmonium ,cum qua docetur non fuijfe commiffio fie-
X/M 0 ^Admatrimomum perfeffum. fubintelhgendum eff, tale
Vtdelicet, quod habeat in fe fihriffi dr Ecclefia faeramentum.
lta& dl ud Leoni* B apa intelligendum eff. ffSei obiicitur il-
lud Augufitni . [ I nter Mariam dr lofepb fuit perfeffum con-
iugium.  ] Sed perfeftum intelligi' ur non ex officio, Jed cx iii,
1 U£  comitanrur  c offiiium coniugij, exfide videlicet,prole,dr
faeramento. omnia hiter fihriffi parentes fuijfe,auefori-

tate ^Auguffimprobantur. (Junci a ergo,qu& de non feparando
(oniugto induffa funt , de perfeffo intelliguntur , cjuod fponfali
tonuentione eff iniriarum, dr officio corporalu cornmiffionu eff
confumrnatum: llla^vero,quibu* fcparabtleconiugium offen-
(litur^de.iniuato inteliiguntur , ejuod nvndum officio fui perfe-
cfum eff. fPotcfi dr ali ter difiingui . Sponfk appellantur con-
luges confuerudtne feripturajpefururorum^non effeffuprafen-
tium. Vnde^imbrofitu  d cum dixiffetfcum'initiatur con-
iugiumfnon addidit,tu.nc res, vel effečftv ,fed[tunc nomen con-
iugtjafiifcituri] ofiedens tales comugij nomen habere , non rem,
vel cffeffum  . Item KAuguflinu* cum de parentihm Domini
loqueretur,ait:[coniugesfuerunt mentc,non čarne, ficut dr pa¬
tente si] Ex quo datur intelligi, quod fcut lofcph pater domini
diffus eff non effeclu genitura,fed officio, dr cura prouidendt,
fic & coniunx matru ei-us appcllatur non coniugij cjfbffu ,Jed
fubminiflrationc neceffdrionim', dr indiuidua  C rnenru affe-
ttk' tfinc ^Augufl. ait: \_ Noli timere accipere Mariam coniu-
gem tkam.  ] coniugem nominauit ,cjuia futura erat vxor.~\
ffhic ir Beda fupep Leuiticum  f, \_fi quu fponfdm alttriui. .
vioUucrir,drc. ]Jponfam vxorem dixit,non qtu c tune erat, ft d
^ua  futura erat vKor.] ifincetiarn ll\erony mu.s fupcr Mac-
tliAum in Euangeho  g, ejfet deffonfatai]

C. X L. fCt»ifuetudinefcriptura,fponfi.con-
n T/  ’ ■>& fp on fi v ’ ri  appellantur.

G Enuitlofeph virum Mari*.}. ^Gumvirum audic-]
■*is,fufpicio tibi noiiftibeatnltptkirumyi<?d recor-
daretOnfuettidinis feripturarum, cfuod fponii, vlri*£c
fpon'.*',vc»centur v^orcs. Non ab ali o inuentaj

eit, n i n a I o feph; quipene licentia m a rita 1 1  fu t?vrr -j

- ris omrii,i noubrat -6**T* ^lofepb li j i D a u i d a mik 1 ,

fiipra diximu3 fponfas vxores appeliari :^uod pleliias'
liber ^duerfus' do cer.

C. X LI. Decodem.

Item fuper Gencfim*

a luop.SPartn. '1.6. uit7i  b ' Scnt.4 diff.ZT.  tho p.
S.c.iJ-TdiiTi.l.firio.Jlupictčdnbndiibium. Sup ead. cum Jo-,
■ cietas. Sup. ead.  Bi 'M dr ta.  c fc/ tdomirarirur cohiugiiem.  d
Sup.ead.coniunx t  e alfndiuidHo?fup.ead.oniunx.  f *Ad
c.r,  g Matt.r . J

'befponfalibiu fr  ^

eorumiure. Vj®

itaq*/Loth,locutus eft ad generos fuos,
qui accepturi erant filias fuas.] In fequentibus fi-
li<e Loth virgines dTe dicuntur. Et ipfe ad Sodoniitas
dixit [Eccedua:blia:meje ) qua:non cognouerunt
virum.] Nuncautem dicitur, habuide generos. Qui-
dam arbitrantur eas,qu* viros habuerunr.in Sodomis
pcriifle:6cqua: virgines erant,ctim patrc exiifle.Sed He
braica veritas habet,[Egrefrus Loth locutus eft ad fpo-
fos t,  qui acccpturi erant filias eius.] Necdum igitur
vitgines-filiarmatrimonio fwerantcopulat*.

I n hoc capite Grarianus retulit verbaglojfa or din ar i& in ca.
19 .Gen.ex H icronj mo.

1  ^ISponfos.] Seauebantur h&cfuos,  quod quidem ma-
gis verum efie vidctiu exhoc quod fequitur, qui acce¬
pturi, &:c cjuA fimt cxpunffa , cjuianeciucapud B. Htercny~
mum.necfc inghfih ordinaria habentur.Ex ufdem leroaddito.
funt a ierf  Necdum vf<^ in finem, quomarn in de coli tgi tur
id,quod v uit Gratlanus.

Vnde datur intelligi,quod firiptura ff onfos generos vocat .

C. A L11* tMariaconiunx diciturmore.
firiptura, cum fimpliiitcr fpotifa ejfet.

Item  Ioannes os aureum homilia tjuarta ad
c r.tMatth.

P Riufquam conuenirent.] Non dixit, prkifčjuam in
fponiiadducereturdoimnn. Kuncquippe morem
feruabat antiquitas, vt fponfe in fponloium domibus
haberentur. C^uod nuncquoquefieii interdum vide-
mus. Vt c  enim generi Lotit apud focerum leguntur
habitafle, cimi fponii s nodum fibi copulatis lege con¬
iugij :fic habitabat etiam ^ Maria cum fponfo.eSj-
^Neque enim eam voluitdedomo expcllere,feddi-
mittere e$r.|i ^fNoli e  timere accipere Mariam coniu¬
gem tuam:] Quofermonc fponfam limiliter indica-
uit: ficut etiam cos, cjui adhuc fponii funt,generos ap-
pellarc feriptura confueuit. (^uidenim eft (accipere?)
domi profeiftoretinere. lam enim illam mentedimi-
ferat.^r.^. Sicut enim poftea illam commendauit
Chriftus ipfe difeipulo, fic& nune Angelus copulat
fponfo, non in foedus foienne coniugij. led in confoc-
tium commuiUs habitaculi.

C. X L111. 1 f'Dom in ur non commendaffet
matrem difeipulo ,ft eam lofepb ca -
gnouiffet.

Idem homilia  r .ad idem c.i.Matth.

S I enim cognouiflfet cam., Sc loeo habuiftet vxor!s
quomodo illam Dominus^uali abfque folatio , &
nihil penirus habentem, difeipulo commendallctjiu-
bens f  illkvt.eain reciperet fuam?

C • X L 1111. ff Maria vxor J o feph appella-
tur , Juta f c ab co putabatur
''  ' futura.

Item  Origenes in eodem, homilia r.Euang.

I ‘ Nuenifa <£ cit habens in vtero ] A B.Iofeph,qui li-
cet eam ho n conringeret, futur* tamen, vt pmaba-
tur.vioris omnianouerat. Si tibi vxor nomina-

tur, fr defponfata 1  trbi elle drcitur, non tamen tibi
vxor cft,fcd Dei vnigeniti decta mater eft. frf.  CDico
tonrugein propterea , vt diabofb Virginitatem cius oc-
cultem, 6c vt luarccrrnm nrauitatcni excludam, atque
d cii eram, 8c vt legi s inftitutanen deftruam. In confe-
qucntibus dcmonftrabo;qucd nec ifta tira coniunx,fc-
cundiirn confuetudinem coniugij habeatur, nec ifte
quVgeneratu‘r,iuus blius efie crcdatur.

1  ^elponfata.] Ste eft cmendarum ex ipfa homilia. ^An-
tea lepe Ut ur, h  fi m d-.-fpoiVft tione vxcr tibi efie dici—
tur fllia c: iam nami ulita omenila- a dr addira.

a , 'Scda:K juafUonibus in Genef ex tficron.  b G-n./p.
c (jenef it).-  d Mdt-t.i.  e . f'opiof us in homilia.'  f Ioan.tf*
g C n pioJitts in homilia.  •.

9 39

De f! orfittiiui fr
eorum ture.

C. X  L V. n up ti d* M uri d Tojtph non

permu ir.

Item  Gregorius in cxpofitione Euangelij,
h omili a 26.

S If quippe A  difcipulu Dominus pofi rrfurredio-
nem fuam dubitarepermi{it,nec tamen in dubira-
tione deferuit, ficut ante natiuitatem fuam habere Ma
riam fponfum voluit ,qni tamen ad eius nuptias non
perucnit.Kam ita fadus eft difcipulus dubitans,6e pal
pans teftis vers rcfurredionis, f cut fponfus matris
fuerat cuftos integerrima; virginitatis.

Ex hif omnibus aufloritanbus apparetfiponjks coniuges ap-
fellari jpefuturorum.non re prxfenrium. ffucmodo ergo coniu¬
ges a prim a  fide dejponfatiovis appelUntur Ji iria,  <7 ux ajferi~
tur jpnnfa.fiOi.iunx ejfe ncgatur ? Sed it primafide deiponfatio-
71 is contunx diritur appellari , non cju»,l in ipfa dcfponjdrione
far comunx,fed quia ex fide, tj nam ex det po n fa ti on c Jibi in ui-
ccm debent.poriea effici un tur coniuges :ftur por f dem dicuntur
remittipacata,non quodante baprifmumperfidem remirtan -
Tur,fedetuiafides eri laa/d, ijunre in baptifmo a peceatis emun
damur. f[Illudautem loavnis Q\.>ryforiomi: \_M ar rt m on nun
b nonfacir eoirus ,/ed vo/untas.'] Item tllud ^mbrmij  c.
f ‘X\pn dejloratio virginitatis ,fed paflio comugahs matrtmo
niutn fasit.  3 ita inrcliigendum eri:coitns fine volan tare con-
trabeicdi marrimonium , fr d floratit virgtnitatisfinepaflionc
coniugah non facit marrimonium, fedprAied-ns volantas con-
trahendi marrimonium,fr ioniuga'iipaflio finir,vi mulier in
deflorarione Jisa virginitatis, vel in coiru drca'ur nabere viro,
vel nuptias celebrare. pf l tern Sy rt cim Papa  d difieftonem
jponfa A fponfi vocat coniagalem fepararionem. Sedalu
difefio diet tur violatio coniugij non tam e viri en tis ,fed futu-
ri, vtcx ipfa dcfponfarione fperabatur. Src frdiubolm dici-
tur cecidijfe a bearitudine, non pilam ejuam rune habebat, Jed
ettam , ad cjuam habendam creatus er ar. ff Sic cjtsi merit o fuc
vita vel  C f lenti a in facerdotem , vel epifiopum eligitur,fi
intertm elctlionem fuam cajfari memerit, dicitur amittt re/a-
cerdotalem , vel epifopalem vnflionem , non auam acceperar,
fed ad ejuam anipiendam elechcs er at. ftfon ergo tila a uflori-
tate jponCaconiunxpote{lprobari . Sed covoedatur cjaodjj.on-
J* non fr coniunx : tamen tjaaritur, vtrum liceat renuntiare
friori conditioni.

C. X  L V I. PuelU dcfpon fiata prioribtu red-

denda funt,f e is rapta fuerint.

Hoc autem prohiberur auflorita*e  A nevrani concilij,
ca. n.m (juo (latutum fclegnur.

D Efponfatas / putlias , &. poft ab aliis raptas pla-
cuit eiui & cis reddi, quibus 2iuefV.erant dcfpon
lat;r,etiamli eis a rapt-oribus vis illata co-nftiterir.

C. X L V Ib Gf fommunionc pruirtur.fpcnfa,
nifiraptorem defereref/ adfponfutnfuMm
redne vol sem.

Item  loannes oftauus J Roflanno epifcopo

A Tho S  pnefenrium lator , dum in nofbo feruitio
fidclirer e.\cubaret, quedam virum faenri,Kam (it»i
defponfatam conqueritur rapuifie. F.t idep fj^r^rnijas
ttu no{Vraan<fWitateiufFulta,fuifragniKos liios
fct.pos \  ralVnu Juerconuocct, 6cdc vnaniinj fenten
tia, ii fponfam huic rapcor non reddiderit, taan
quain rapxa> fi ad priftinum fponfumremeareiiol^
rim,omni communib.nc priuentur.

1  Očtauus. 3 Sic tf reffnutum ex pL’>iJcfue ve/uffu, fr
Utore In vu/gans  er^Chr^ fbfltamus.

4 pars. S ed al/ud t sl prion conditioni remintiare.fr de nu
plimam aln a ^ere:a'iud eft rapi hoc eff,iti trite confuprari.

C. A’ L V I I I. *;Žfiidpr raptiu.

Vnde  Ifidorus £m molog. libri. c. 7 6  ait.

Decreti Secunda Fars.

940

a loan.ro.  b Sup.ead. rnarrimonium.  C Sup. ead C um
in t‘■talar,  d Infr. c. de coniugai. c al fr.  f ^šnfel l.i 0 .
tif B'irch.l.j.cA,j$.lhof.t cd.i?4.PMBord(. C(Ltp<  g l U o
p.i\CA.dp,

R Aptus a  c ft illicitus eoitus.a corrumpendo db
člus:vnde qui rapta potitur.dupro fruitur.^ .

H tu a utim non abalio raptajed a'tj dcfpon jata mefratur.

C. X L 1  X. <[Ui raptas adrnittitur,vbip\ul-
la adduritur ,de cv.m* ante naprtit ni hit
aflum pr oba'ur.

'Paptam z ero talem diet prohibel  GelafllS

rapa<foe>zj.

L Ex  ^ illa priteritorum principum ibi raptumdi*
>.ir effe commiflbm, vbi puella, de cuius anteniv*

| ptiis nihil adum fuerjt,vidcatur abduda.

5 .pai s. fluo d autem in fine capinih fubiangitur [eriamfi
risa raptoribut vts iliata confUtent.  3 ideo additurn eft,
raptarum alta ferapiendas exponunt,aha violenrerabducM*
tur. Quolibet ergo modo rapiantur,prion reddenda funt■
autem,vt e. d tel um eft,non tnter raptas, fed hiter alias deffo*’
fatas connumeratur^fr ideo  c ti on eri hiti c aufcrcnda,&i >r, °'
ri reddeuda. Setjuuntur ali a  auflorirares, ouibus irifi prohib*‘
tur nabere Jecundo, fr iubetur redne adpriora vosa.

C. L. Puellam a!j defponfaram altcrac.i-

p ere non valet.

±Ait enim  Syricius Fapa Hymtrio epifcopo Tar~
ras onenfi fipiri. i.c.4.

D E d  coniugaliviolationercquififli fipucllarnal-
teri defpolatam aiter in mairiif.onium pplf f iC '
cipere.Tale 1 *  ergo connubium anatlumatrzamu 5 ^
modis omnibus,nefiar 3 prohibemus.‘quia iliabcn^ 1 '
čiio quam nupturcc facerdos imponit apud fidd^ s > fU "
iufda facril-jgij inftar eft.li vila t ran fgrdEone viol«" r ' ,f '

1 ^Tale ergo.3 In epiftolarum Syricij codidbits,&‘ a  ^
canonu m ,fr apud catcros coltcflorei (pr a  ter PannorrntAV.j &
m capitular. ( aroli EafleA imprefiis, lih. r. c. vir.legit* r:
ne fiat,modis omnibus inhibemus.^^^i«’«^^^
fit raentio anathemans.non eri rautatum.

Sed aufloritate hac Syricj illaprohtbetur ad
tranfire, rjux m propriam dom um eri dufla, fr 1 um Jr s, ’ j 9 f.
eri ve/ara , fr benediSla . Talium difcefiionc viold^
fltorfuam nupturfifiierdos imponit Veram g 0 t

fus in fuam daxer af.net cum ca benedifliontm '$$***"
ergo hac auflorrra‘c huiufmodi čopa la prohtbetur.  ^

Eu/ebtj PapA. [fDcfponfatam  C pueliamnon
alif viro nadere ]fir, Hiterfr de huiufmodi def^f*™'"^
hgtrur,nu*  i idrin e‘ cum Pfiofo e(l ve'ara fr benedid*  f ^
obiti r ur tilu d G regorij f:  [ «)«* propter figUttattm *
fu o/špara ta eri, fr dlfnupta,fi vir eius a hm
eri detraher.da fecundo , fr rcddendap^hno f Sed esdem 11  ,
Jolurufcjuia tria vidchcctcarn illo betitdiflioni * 1  * tce P !T *  r
[^agurimus dcfidepaflionu,fr confinfus’.] ^

CjEriam in Deere tali b us tir.de {portja duor. c. i,cil^ UTtx ^ ■
gullino ;*■ ud cjuem non eri inucnmm. . ^

C. El. ^fSifiiis dlisui tuulieri confehfus fidem

fe< e itfi.hi licer Uti a/tam ducerei

?>V’.vP A L.E  A- f nfeP’

D Vobus modis dicitur fides , padionis ,&.co»
ius Sia)iqi»is alifuimuUeiitidcmf^ceritp 3 ^.
ni>,non debetaiiam dticerr Sj al;atn du.\'c.rii , »
Kiitiam d-ebe« pgere d« lide meiiiitau.maneat 1 ^^
jduxits Non enim r e foji d i debet ^

-iVi/ramentum. Si autem fccerit fidem conleniuS) 1  ^

' i i Gttial iam.du cere. Si autcnvduxerit/d.MKWietca^
:ddriot«K.brt*.pric 1i • i. . y

Eri'autem fide> pa flrinis, dpi a nMtlrf^prfrttttffp  ^ ( i
lični, <ju od eam duiet,fi pe*mif9nt eirzm je mm httbei f^

i iMp.S  b  rij

a ,J,xilU. h, .edut Thad.tili.ntt.**. 4 >nnm  «r/J*

du*rup,Jt.1 PtlftJj>..fir.4

Janu.  * d Poly,

6. Č9L Punt O* l Č:C l3
(ju.i.rcejuifiriiu

c Sup.ead. defpohfatfm-

f i4 JI '

elit*

9+1

Caufa XXVIII. Quseft. I. mrnivpitU.  O -i- '

Item  Irmocentius VnfiRufo.ir t.ufihio rpifcipu

V

». /'""V V'.,
ps  2 i »>«,

Vi P"

p tf-

e/tiarn pro con Jen fu. Fides a ut e m confen firs eff,cjuando cfiamji
von firingir manum,corda ramen gy ore confenvit dueere:gy mu
tyo Ji concedunt vniu &Hj,gp mutuo fe fufitpiunt.

C A V S A XXVIII.

delu in con lugi o pojit us ad ji dem con-
vxor vero odio jiaci fhnslian* ab e0
e Sfuandam f dele m in vxorem acce-
-  • pic:<juiim«rtua clericua efficitnr . Tandem vita

fienti& merita in epi ji a p um eligitur.

1 Htcpr n, um quxritur,an coniugtum fitinterfidsles.

2  Srcundo.au Itcear huic altam ducere prion- viuente.

3 Terno, an ft reputandiu hi gam ut, qm ant e baptifmum ha-

huit v nam,gr po H baptifmum alt er ara.

qje TL  STIO  1.

Vod autem inrer infideles coniugtum non jit,
nulrU auforitatibus probatur. ^Ait enim  a.
Paultts. fOmnc.ejuod noti esf exf.de, pcccatum
rti.  ] ConiunEtui autem inf deli um von eff ex

fde:& ideo peccatum esf.Id on esf con iugi um, (jut a nul! um con
iugium peccatum eff.  fjltem  b ^AugufUn-.tf  *. [Non  eff
vera puduit ia horninu tufidciu cum coniuge fict  ] V hi autem
vera pudiciria ejfenon poreff,  tbi nec ver um coniugium eft.

<[ Item rnbrofiia  z. [ / u j^p E /dr as dimit ti vxores ali en i-
gen as, per cjuas ibant ad D ros ahenos.TSJon eft enim putandum
matrimonmm , quod extra Det decretum eff fatfum. Sed cum
cognofiitur.eff emendandum.  ] Item ^Auguffmus  > • [Tfgn
eftratum coniugtum, quod fnc Dco eff.  j Ex h is omvibiu au-
{foritatibni DrobaTur,<oniugium non cjfe inrer tnfideles. Sed c-
contra alii mueniuntur aucloritares.^uUncs probatur coniugiit
ejjcintcr infideles. ftuarum pri/na e'sf tUud Euangehj, cjuod
C brisi iu at t  c: [Erunt cjuincfne in vna domo : duoin Vres, g?
tres dmidentur in duosij Ueinde  < um perfon-.it iti as enume- af
fet, v x ort m in virum ejfe dividendam divit gr sconucrfo.
t) Item.  d ti on oditpa rem aur ma^rem,aut vxorem,

<ait .or rem propter me, non efi me dignves. \Vxorcm in fidelom,
tionfidelem dieitodio habendam (flrem. [_Omnis ,  e cjui re-
lipj.erit domum, autpat etn ant ma‘rem, aut jororetn , vol v-
xoretn propter me ,ce n tu p lun/ accipiet >&c .[] '/ e rum m boe loco
infidelem fi^nifii at, cju& propter (jhnfium dimjnitur, dum po¬
tita ipfa, Cjiutm (jbnlfi fides defentur. fj Itern ^ApoTfohus  t,
[Si (]uu frater vxorem habet infiaelem , & bxc con/enferit ba¬
bi tare cum lilo, non dimit tat i liani: gr, ji qua muli er habet ui-
tum infidolem, gr bic confenrit habitare cum tila, non dimirtat
*irum. Santiificatu* esf enim vir m ji delu per mv.licrcm fida-
km: gr fdnihficata eff mulier i nji delu per virum jideiemi]
*jltem ad T it um  g. [H ortare adolčfcentulM,vt diiigant vi-
rufuos .'] Hoc ram de fidehbus <juam dsinfidelibu* intelligen-
dum efi. Injid-Atbus namque viru muli ere s propcnfius propter
Deurn debent Jbjecjui, vt fic viros ;’uos Cbrislo lucrari valeiir.
^Siaittn pafitonc B. f Umen tu  b de Tbeodora ,gr Sifinnio
trgirur mirabil/ter contigijje.

1  f\  Augulhnus.] Verbaipfa R. lAv.gušfini referunturf.
ead.fic enim.verfncc vera.

\  ^ Anibrofius.] IL-i jiintpotim accepta exglojfa ordtna-
rra  *d hrum indh at um.

^ ^Augaftinus ] Pfoc non eff muentum apudB.^Augufii-
uurn. V er um cip ud B .^Ambrojium int^dem c. 7 . prima ad Co-
nnt ms h*c leguhtur:  No enim r o tuni elt inrurimonium,
qiiX)d lmc Dej dtuotiohe eit. & fimiha in ghjja ordinaria,
zbidem ex B .s^Amvrofio.

i. Bigami proba:*tur,aut ante baptifmum

babuerunt v nam,(p- poj baptifmum
Alreram.

S T quis ^ gentilis gentilem vxorem dimirerit an
te baptiimum > poft baptifmum in poteftate e—

Macedouibtu ,epiff, 2  3 .cap. 2 .

N Vnquid non a  eiuntadmittcndiin 'hsreditatii
coniortiuin, quiex ea fufcepri funt,quxante ! '6a-
ptifmu/n fuit vkoi :  eitthtc]; appeliandi vel naturales,
vei fpurii > qiiiano eft ,1  atrimonium legitimum (vt vo-
bis videtur.) niil illud, quod poft baptifmum auumi-
tur? IpfeDominuscum interrogaretura ,udxis,lili-
ceret dimittere VAorern, atque exponeret beri non de-
bcre,addidit b  [Quod Deus coniuxit,liemo non fept'
ret.] Ac ne de his putetur dfc iocutus, qui poft baptil-
mum vxores fortiimtur, memineiint hoc 6c  a Iudais
interiogatum,6c Judsis efierefuonfum Quxro.& fol-
licitus qliano, ii vna cadem iit vxor eius , qui antea

catechumenuSjSc pofteafit Hdtlis,iiliasqucex ea,cum
effet catechumenus fufeeperit, fic pofteaalios filios,
cum fidelis vtrum lint fratres appeilandi, an non ha*
beant poftea dcfunčlo patre cum caucris hcrcifcundac
hxreditatis conforrium, quibus fiiiorum nomen rege-
neratio fpiritalis creditur abftuliife ? Quod cum ita
fentire,atqi indicar • abiiirdum cftjqux (malum) ratio
eft hoc defendi fic vaeua magis opinione ia(flari,quam
aliqua auftoritate roborari, cum non pofiit inter
cata dcputari,quodlex prsccepit.fic Deus iniunxit?

C- n. *[1”fidelis potejlarefit.pofl baptijmum
vxorem reapere,cjuam ante
dtmiferat.

Trem ex decreto  £utychiani Papxi
2 .

P s  . .

ius ent eam habere.vei non habere.

C. III. ff Ftdelif ir ji d: le m difitdentem fe -
qui non togi!ur.

Idem.

q  Imili d  modo.fi vnus ex conitigatis baptizatus
eft, fic alter genrilis, fic fequi non vult, ftcut dicit c
ApoftoiuSjinfidclis ii difcedit ; dilcedat.

C, lili. €J Sine c ul pa rehnc-juii ur vxor^ua,
cum fideli habitare nolucrit.

Item  Ailguftinus defide,& opcribiu,c.i6.

TrXor 1  legitima / focietate coniunfta,fine vila
V cul pa rehnquitur, fi cum viro Cbriitiano perma-
nere noluerit. Nonattenditureo modo illam reftiill-
me dirnitti.ii viro fuodicatinon ero vxor tua.nifi mihi
de latrocinio diuitias congeras, aut mii folita lenoci-
nia, quibus noftram domum tranfigebas, etiam Chri-
ftianus exeiceas,aut ii quid aliud vel f acinorofum, vel
ftagitiofum in viro nouerat, quo deleftata, veHibidi-
nem explebat, vei facilem vi dum habebat, Vel etiani
ornatior iucedebat. Tune enim illc, cui vxor hxc di-
cit.ii veraciter egit poenitentiam g  ab operibus mor-
tuis,quando ad baptifmum acceftu, habetqi in funda-
mento fidem, qux h  per diledionem operatur, pro-
culdubio plus tenebitur amorediuinac gratix,quam
carnisluxuriae:ficmcmbrum,quod cum fcandaiizat,
forticer amputabit.

1  q[Vxor. ] Locu6 <Auguffini fic habet:  Quim*brcm 8e
illud , quod dicunt, veluti probare eupientes , quan-
tumv.de at lola fides, vbi Apoftolu- dicit, quod ii in fi¬
delis difcedit,difccdat: no eft enim fcruituti fubiečtus
frater, aut foror in huiufmodi, id cft } vt propter fidem
Chrifti etiam ipfa vxor legitima focietate coniunela,
ime vllaculpa relinquatilr,{i cum viro ChriiV.ano pro¬
pter hoc quo d Chrifti anus eft.permancre nolucrit,non.

^ Ttb t.deadult.coniHg.c.ii. Senr.j-.diTt.}*)*

t 1 .!* 7 , !•“* Cjrin.gr ifigfojf.ordm.  c Luc.n.  d Lhc.i+.

c  Mattkjtf,  f t.lo)

vna $ % Ck&cn& antična.

S '-A d Tit as  h fu ^ibdiz hifio

'I

a  Sup.difUn6. deirde.^iiiuhCjuid. Rurch. l.^.c.)^. Iuo
p.S.c.joj. r Paun.l.6.ca.Q6 t  b c Rurch.l  p. c.r 9.

luop S.c.ipf. Pann.l.i.c.t/r.  d Eurcb. l.p.c.čo. Iuo p.S.ca.
\<)6-Pann l.d.c.<j7.  c 1.forint.7.  f Heda 1. forint.7linij**
S^!.PaiinJ.j.c.j2.  g Uclr.f/.  h

943

De Nuptiis 6c coniugi«
cum infideli.

Dccreti Sccunda Pars.

atrcnchint eo modo, &c. Verum ob sloj ]**, po ti Rim u m in
verf.non  artenditur: irquontam luPannonnia habent
vt Grauanu 4 t 7 iihil eji mutatum.

C. V. C Ličit: dimittitur vxor,qua virum
fuum cogere quant adpnalurn.

Item in  a firm on e "Domini tn montejib.r.

c.27.ir *s.

I Dololatria, quam fequuntur infidcles, & qux»ibet
noxia fuperftitio fornicatio eft. Dominus aute per-
miiit t>  canfa fornicationis vxorem dimitti. Sed quia
permilit> non iuflit, dedič locum Apoftolo monendi,
vtqui voluerit.non dimittat vxorem infidelem.,quo fic
fortallis pollit fidelis ficri. Item c. 28 . c  Si iitfidelitas
fornicatio eft,2t idololatria infiddit'as,6cauaiitia ido-
lolatria, non eft dubitandum & auaritiam fornicatio-
nem cfle. Quis ergo iam quamiibet illiciram concupi-
fcentiam- potcft re<fte a fornicationis genere Teparare,
fi auariria 'fornicatio eft :  Ex quo intelligitur, quod
proptcrillicitas eoncupifcentias non tantum, qua in
ftupris cum alien-is viris, aut foeminis committuntur,
fed omnino quafiibet ,quae animam corpore male v-
tentem a lege Dei aberrare faciunt, & perniciose ,tur-
piterijue corrumpunt polih linecrimine& virvxor.em
dimittere, &vxcrvirum:quiaexceptam facit Donu-
jius caufam fornicationis: quam fornicationem flicut
fupra commemoratum eft.general cm & vnmerfalem
intclligerecogimur. Cumautcm ait:[Excepta caufa
fornicationis^ non dixit cuius ipforam.viri, an foemi-
ncc. Non enim tantum'fornicantem vxorem dimittere
concedirur: fcd quif/|tus cam quoque vxorem dimit-
tit, a qua ipfe cogitur fornicari, caufa vtiquc fornica¬
tionis dimittit :vclut li aliquem cogatvxor facr*6care
idolis,qui talem dimittit, caufa fornicationis dimit-
tit,non tantum illius,fcd Či fux  illius, quia fornicatur,
iuac.ne formcetuL

C.. VI. Jtmulachrumfacit r nec refipi-

fiit,dimittatur a viro fuo.

IdeiTl d: adultcrinis coniugiujib.t.

N  On d folum moechatio eft illius, qux čarnem
fuam coinquinat;fed etiam,qtis fimulachrum fa¬
cit,mcechatur. Qudd ii in his fatftis perfeuerar, & poe-
nitentiam non agit, recede ab illa, & noli viuere cum
illa.Sin autem.2c tu particeps peccati illius cris.

1 [ln eo libro-non extat:fid apud ffermem in libro paftorUfnan
daro/juarto  , ex quo citat Iho boe xna cum palca  , ego d/v/.J.
34. q.i. ir 2 . Et cjuomam in co mandatu tam de viro , qutm
de mutiere egi tur, eft aiiqua verborum vanetas ,Jed e a dem
fintentia.

C. VII.. 4f*Amore cuiuflibet non eft a Ji de
recedendum..

Item  Ambro(ius adHilarium.

S I e infidelis (dicit Apoftolus /) difccdit, difce-
dat: non eft enim feruituti fubie&us frater, aut fo-
lot ia huinfmodi, j id eft, li infidelis nohierit cffe cum
coniugcfideli.lvicagnofcat-fidclis fuam libertatem:ne
ita lelubie&um deputet feruituti, vt ipfnm dimittat
ftdem,ne coniugem amictat infidelem. Hoc&defi-
liis,atq; parentibus hoc de fratribus, & fororibus in-
telligitur, prcptcr.Chriftum onines cfTc dimittendos,
cunvproponkur ifta condrtio, vt Chriftum' 1  dimit¬
tat li ilios fecum haberc deliderat. Hoc ergo & de do-
jiio  atque agris, hoc & de iis rebus, qua iure pccunia-
lio-pofiTdentur.hoc loco accipiendum eft.
ifSiceriam Iuo: fid.habetur. apud.B.%s4uguff inum , epiff.Sg.
Beda i. CoK 7 .iita?>€X ^Angufiino ad con Jul ta Htlarij.

a. Glojfaordin % i.(orin. 7 ' & Reda. Iuo p 8 c.248. ir 24^.
yS»J\danl).iQ. Pann.l.7-129.  c lnfi132. fju.7- ^Apoffoliu m
fine.  d ■ Iuo p.S-c.2 43 - P« >nor.l .7  t. 34 . C-Iktp.f.
Rann.i.7.c.3jr. i i.Connt.7,.

94+

1  f Chriftum- ] Jtntt* legebatur,  vt propter Chriftum
dimittat,ft eum fecum,Čec. Emendarum eft ex eptfioU  2.
isinguShni. RelicjuA vero part!m ex tpJA  ,pArttm ex vetuffu
Gruritni mdiabtu.

C- VIII. etUm infiirlti funt etn-

iugci,fr cjuod fiddi liiec dimittere in  -
fidelem.

Ttctn  Auguftinus adPollentiumJj.de adulter.
coniueiu.capJ 3 -&r  4*

3. T Am niincillud videainus,quodait Apoftolus 1
£ s. 1 [CKtcris autem ego dico, non Dominus,] ad im-
jiaria fcilicct, lioc eft, vbinon-ambo Chriftianifuerat,
coniugia locuturus. C^nod niihi vifum eft eum monc»
do dixifle. Quia enim co»i«nx fidelis relinquere,coJ 1 '
iugem ličitepotuit infidelcm, ideo fierihoc non Do -
minus,fed Apoftolus prolnbet. Quod enim Dominu*
prohibetjlieri omnino non licet. Monet ergo Apoft°'

ltis,qub podit efle muhorum occafio lucrandoruitt,'' 1

fideles coniuges in relinquendis inlidcjibus permill 1
licentia non vtatur. Tibi autem videtur infidclcsqti°'
quedimitti a ftdclibus non licere: quia lioc.vetat Ap°
ftolus i cum ego dicam licere, qu;a hoc non vetat D 0 '
minus,non tamen expedire, quia hoc ne fiat,nio |lS<
Apoftolus,qui reddit.etiam rationem ,cur ficri ne®
expediat,quamuis liceat Quomodo b  enim fcis'' 11 '
,q.u:t) mtdies.fi virum fitluum faciesl autvnde fiis ,ir ’
li faluam facies vxoremrcum & fuperius diKiffct-C^ 1 "
dlificatus eft enim vir infidelis in muliercfideli,^' sl1 ”
clificata eft .'a ilier infidelis in fratre,] boc.eft in C* 111 "
ftiano: [ Alioquin filij veftri. inquit,immundi efl cl ^'
nune autem fanifti funt.] Sic ad lucrandos coniug cS,<i
filios Chrifto, etiam exemplis ,qu.xiam protien« 311 ']
videtur liortatus.Cuc ergo non expediat inlidcl« c ° J
iuges dimitti afiddibus.caufaeuidenter exp‘ e ^ c ‘i,
Non enim propter vinculum cum talibus coniUč4
feruandum, fed vt acqmrantur Chrifto, rcccdiafi' 1 ’,
delibus coniugibus Apoftolus vetat. Multa ‘
nim facienda non iubente lege, led fiberaclia» tJ,,: „y
ea funt in- noltris officiis gratiora.qux ciimlir« reI "„.
bis etiam non impendere,tamen caufa diled' 0 " 1 ’ (e
pendinuis.Vnde prior Dominus ipfe citrn tt'' 5UtU ‘ , e t
nondebere monlhalfet/oliiit tamen,nefcandal '^ 1  j

nem


eos, quibus ad aternam falutem gerens homi'
confulebat. lain vero Apoftolus^uemadmodn 1111 ^
commendet.cius vvrba teftatur.vbi dicit. [Cum'®^
fim liber ex omnibus.omnium me feruum feci.vtp 1
res lucrifaccrem:] cum paulo fuperius dijiffettC^ 1 ? j.
quid r  nonhnbeiNuspotcftatem manducand 1 '" u ,
bendi?nunquid non habemus licentiam forot' n ' 0  ,
lierem circumducendi, fienc cateri Apoftoli,&* IJ V 4 .

Doinini.JcCephas; An ego(olus,8c Barnabasnon®
bemus poteftatem hoc opcrandi?Quis militat
pendiis vnquam i  Quis plantatrmcain, &.deftn« 3
tus non edir 1  Qujs palcu gregem-, & de laifte cius®
comedit? ] Etpau opoff . C Si alij, imiuit, potefta Il! .|j.
ttrs participant, quare non magis nos i  fcd non v®
mus hac poteftate. fed omnia toleramus, nequf“
pedimentumdemus Euangeho Chrifti.

C. I .V. f ^40 injide.ibiu coniugibm licctrt“'
dere .Jed non expedit,

Item ibidem.c.il.fr feijnentihm.  j,

S le enim rccederc ab infidelibus.vxoribus,vel i®

tis fideles viri vel fceinina: non prohibentuta
mino vt neque iubaantur.Nam fi dimitteretales c  j (
iuges iuberentur, nuli us locus.cfletconlihoirion e  J
Apoftoli f,  ne hoefierer. Nullo enimmodb,^!
Dominus iubet,feruus bonus iieri prohiberet;
lopo/t.  Cum ergo ccepilTct gentibus Euangeliu»j>
- a; _

1 / Cor. 7 .Pann.l.(S.c.too.

mor tem. c

b al. fijuid. c ] bi d. c. <4 ■

.r.!" 1

,.Cor. 7 Jbtdj).  f Beda i.Cor.p.Pm-I^

945 Caufa XXVIII.

dicari,iam ceniunctfls gcntiles genrilibus coperit con-
iuges. Ex quibus fi non ambo credcrent, fed vnus,’aut
vna infidclis cum fideli confcntiret Kabitare,nec prohi
beri a Domino debuit fidelis infidelera dimittere , ne c
iuberi: ideo fcilicet non prohiberi,quiaiuftitia permit
tit a fornicantc difcedere,& infidcli« hominis fornica-
tioeft maiorin corde:nec vera eius piidicitiaciim c©n-
iugedicipotcft:quia a  omne,quodnon eft ex fide,pcc
catum cft:quamuis veram habeat fidelis pudicitiam,e-
tiameum fideli coniuge,qua; non habet vera.Ideo au¬
tem neciuberi debuerunc fidtles ab infidelibus fepa-
rari:qv;ianon concra iuflionem Domini gentiles fue-
rantamboconiun&i. Quoniam ergoab infidcli fidele
d*fcedcrenecprohibct,ncciubet Dominws,ideo,vc no
d ifce dac, Apoftolus b  dicit,non Dominus, habens vti-
q»c Spiritum fančlum.in quo darc poilit vcile, & fide-
Ic confilium. Vnde cum dixiffec de muliere, cuius vir
mortuusfuerit: [Beatior autem erit fi fiepermanferit,
fecundilm confilium meum,] ne qui$ hocconliliu tan
quamhuttianum,non diuinum contemnendum puta-
rer,adiccit. [Putoauttm,quod &  ego fpiricu Dei ha-
beara.] Proindeintclligcndum eft,etiam ipfa,quse no
a Domino Lubencur, fed a fanČto ciusfamulo vtilicer
fuadencur,eodem Domino infpirante fiudcri. Abfit e*
nim vt q«ifquam catholicus dixerit,quod c  fuadec Spi
ritmfančlus, non Pominum fuadcrc,cum & ipfc Do¬
minus fit, & infeparabilia finr opera Trinitatis. Dicit
tamen: d  [De virginibus aute prarceptum Domini non
l\abeo:confilium aucem do:] nonvr hoc confilium a-
iienum exiftimemus a Domino, cum continuo fequa-
tur,& dicac [tanquam rmfericordiam confecutus a Do
tmno,vt fideliseffem.] Secudum Deum ergodac fidele
confilium in eofpiritu,de quo ait [ ptito autem, quod
& ego fpiritum Dei habcam.] Vcruntamen aliud eft
Domini iubentis lmperium : aliud conferui fecundum
mifericordiam charitatis, qus illi a Domino eft infpi
rata,atq;donata,fidele confilium, Aliudibifacere non
licet,hic autem licec: ita fane,vt ipfum licitum partim
quidem expediat,partim vero non expediac. Expedit
tunc,quando non foliimperiuftitiam,quaecoram Do-
miiA) eft,per«iittitur, fed ctiam hominibus nullum ex
hocimpedimentum falutis infertur:velut cum dac con
filium non nubendi Apoftolus virginibus(vnde prxce-
ptum Domini fe no habere teftatur) licec aliud facere,
id cft,nubere,& minus,quat» continenriar, bonum ta¬
men tenere nuptiarum : ipfumq; licitum ctiam expc-
dit:quoniam in vecita, & illicica ruituram carnis infir-
mitatem ficexcipithoneftace nubendi, vc nemine im-
pcdiatadfalutem: quamuismagis expediret, magisq;
horieftum cflet, fi virgo cofilium, quo prseceptum tam
noncompellic,arripcret. Tune autem non expedic id,
quod licitum cft,quando permittitur quidem, fed vfus
ipfiuspotellatis aliisaffert impedlmentum falutis: fi-
cutcft (vnde iamdiu loquimur ) difcefiio fid.lis coniu-
gisab infidcli:.quam non prohibet Dominus prsecepto
legis: quia coram illo iniufta non eft-.led prohibet Apo
ftolus confiliocharitatts, quia mfidclibus atFcrc impe-
dimcntumfalntis:no folum.quia perniciofiffimc ican-
daUxanturoffenfi,verwmetiam,quia cum in aliaconiu
giaccddcrintviucncib.'cis,a quibusdimittuntur,adul
terinis nexibuscoIligati difficillime refoluuntur. Ideo
hic,vbi id, quod licec,non e£pedit,non poteft dici,fi di
mifcritinfidclem, bene faciet: fi non dimiferit, melius
facit: ficucdi&um eft e  : [Q_ui dat nuptum, bene facit:
&  qui non dat nuptum, melius facit: ] quomam illud
r.on folurn vtrunq; pariterlicct (vnde ad nihilhoruin
prarcepto Domini quilquam compellitur) fcd euam v-
tr«nq;expedit,aliud minus,aliud amplius.Vnde ad id,

a Suprd ead.inprincip. Rjm.14.  b i.Corinth.j.

% ul Ruandi,  d lbi(lc#t.  c Ibid iup.ij,

Qua:fU. 94«

quod jnipIiuseypedit,c6n(ilio Ap«ft®li <e, quicunquc
poteft capere,prouocatur. Hic autem,vbi dimittendo,
vel non dtmittendo infidelis coniugio qu*rit, vtrunq;
qtiidem pariter licitum eft per iuftitia, qu« coram Do¬
mino eft, & ideo nihil horum Dominus prohibet: fcd
non vtrunq; expeditpropter infirmitates'hominum:&
ide#id,quod non cxpedit, Apoftolus prohibet, dante
fibi Domino liberuna prohibcndilocum: quia neq; id,
quod monet Apoftolus,prohibet Dominus: neque id,
quod prohibet Apoftolus, iubet Dominus. C^iiod nifi
itaeflet, neq;concraprohibicionem Domini Apofto¬
lus aliquid moneret, neq;cotraiuffionem eius aliquid
prohiberet.Proin»leiu his duabus caufis,vna de nube-
doj vel non nubendo, alrera de infidcli coniuge dimit-
tendo.vel non dimittendo, st.lt q u i d fimileinnenitur in
verbis Apoftoli,& aiiquiddiflimile.Simile quidem,qd r
ibi dicit b,  [praecepttim Domini non habeo, confilium
aute do.] & hicdicit: [ego dico,non Dominus.] Qua*
le eft enim,[p*-aeceptiim Domini non habeo,] tale eft,
non dicit Dominus : &qualeeft, [confilium do. ] tale
eft, [ego dico.] Illud autem dilfirmle eft, quin de nu¬
bendo,& non nubendo dici poteft, hoc bene fieri, il-
lnd melius, quoiram vtrunq; expedit, minus vnum c,
magis aliud. at vero de coniuge infidcli dimittedo, vel
non dimittendo, quoniam vnum horum non cxpedit,
aliud expedic,dici no oporret, qui dimittit, bene facit:

&  qui non dimittit,melius facit:fed dici oportet, »6 di
mittat-.quiaetfi licer,non txpedit. Sicergo polTumus
diccrc.melius efle infidelem coniugem non dimittere,
quamuisliceat Ik  dimittere : quemadmodum rečle di-
cirnus melius efte,quo,i Sc  licet,&: expedit, quam id,cp
licet,& non expedit. His d  de cauTis faftum eft, vt
cxp0nens Dominifermoncm,qnem prolixum in mon-
te habuit, vbi ventum eft ad quxftionem de coivigibus
dimittendis,velnon dimittendis, adhibitis etiam Apo
ftolicis teftimoniis dicerem,conliliu elfe Apoftoli, non
pracceptum Domini,vbi ait e:  [Cseteris autem ego di¬
co,non Dominus,] monens cos, qui haberčt coniuges
infideles, vt confentienteshabitare fecum non dimit-
terenc.t^uod vtiq; ideo monendum,non iubendu fuit:
quia non tanto pondere prolubendi funt homines fa¬
cere ličita , quamuis non expediant, quanto pondere
prohibenda illicita. Si autem alieubi Aptiftoius etiam
illa, quae iubenda funt, monere dignatus eft, hoc fecit
parcendo infirmitati,non praeiudicando iuffioni. Vnde
ipfe /dixit g:  [Non vteonfundam vos, hsccferibo,fed
vt fiiios meos charifiimos moneo : ] quid habet qu*-
ftionis,vbi ait h:  [l go dico, non Dominus.] ii em ,vbi
ait:[Ecce egoPaulus dico vobis quia fi circumcida.mi-
ni,Chriftus vobis nihil prode rit. N 1  unquid ctiam hic di
xit:Ego dico.non Pominus?Non funtitao; i{ta fimilia:
quia criam illa,qua* iubet Domin**,son eft indignum,
neq; cotrarium, fi eadem monet Apoftolus. Monemus
enim quos charos habemus , vt faci-nt Domini prafce-
pta,vel iufla.Cun« vero i  ait: [Ego dico,no Dcminus ]
fatis oftendit Dominum non proh bere quod ipfe pro-
hibebat. Prohibuilfcc aucem Dominus, fi eflet illicitf *
Ergo fecundum ca, quac fupra diu diximus , multumq9
vcrfauimuSjlicitum crat per iuftitiam : fed etiam licitu
non erat faciendum propter lioeram bcncuolentiam.
q[ Tu \  vei 6,cui placet ira non licere, quod non vetat
Dominus,fed Apoftolus,quemadmoduni non licer,qd^
vetat Dominus, cum exponere voluiffes, quid fibi vel-
lct,quod ait: [Ego dico, non Dominus.] cum alku ue-
retui fideles, quibuscifent coniuges infideles, dixifti,
quia Dominus iuftit, ne coniugia fibimet diuerfae reli—

a i Cor.j.  b hCortKtb.j.  c ul.aliud.  d lbid.
Ca pi 0 .hb.i.deferm.Do'/ni);i } cap .14.. c \Xortr,ih,j t
J f al.fi.  g 1. Corinth.  4. h Galat.  5. i al.trgp,
\  k lbid.cap.u.

nu

94 7

1JeK/tptiis & c o Kingi*
c n m inf. deli.

Decreti Secunda Pars.

948

gi' mscopularcntur : & ipfum adhibuifti tcftitiioniufn
Dominidiccntis <t :  [Non accipics vxorem filio tuo de
filiabus alienigcnaru,nc naditcateum poft DeosTuos,
&percatamma eins.] Addidiftf etiam verba Apoftoli,
vbiaic 0 :  [ M ulit r alligatacft, cju-amdiu vir cius vi uit:
qubd fi mortuus fuerit vir eiusjiberara efttcai vult,nu
bat-. tantum in Domino.]Qwodita expofuifti,vt adi,un
geres,id eft,Chriftiano.Deinde fecut 9  cs>&addidifti c,
Hoc cit ergo Domini pr^ceptu tam in veteri,quam no-
no teftamento, vt non nifi vnius rcligionis tk  fidei con
iugia fibi maneat copulata. Si hoc ergo eft Domini pr«
čeptum tam inveteri teftameto,quam in nouo,&hoc
iubet do minus, hoc docet Apoftol*, vt no nifi vnius re-
ligionis,& fidei maneat copulata coniugia-.qua.rc con-
rra hoc domini iu(Tum,c'cmtra dočtrinam fuam,contra
pneceptum vca#‘is,&noui teftamenti iubet * Apofto¬
lus dy  vt diuerfs fidei coniugia maneat copulata?Quia
Paulus, inquis, gentium-praedicator, (k  Apoftolus iam
in coniugio poficos non folum monet-,fed etiam iubet,
vt 11 vnus, ant vna e coniugibus credidifler, alterti, vel
alteram non cr<denteni,fecnnvtame habitarc confen-
rientem,non dimitteret. His verbis tuis aliud hoc effe,
ali ud illud,fatiseuidenteroftendis.Illud e  enim de.his
čoniugiis agitur, qua? fibi primitus copulantur,ncnu-
bac ra; min a non /Tua rcligionis viro , vel ne vir talem
ducat vxorem : id enim (vt diefs) iubet dominira, docet
Apoftolus,vtrunq;prsecipitteftamenturn. Hocautcm
diuerfu-m cife quisabnuat, vbi agitur non deconiun-
gcndis,fcd de coniun&is? Ambo quippe vnius,& eiuf-
dem infidclicatis fucrunc, quando eoniundi funt: fed
Euangelium cum veniffec, alter vel aleera fine altero
credidit. Si ergo aliud eft hoc(quodfine ferupulo vili 9
dubitacionis a p p a r e t)c u r fi d e 1 e m cum infideli in coniu
gio permancrc non & dominira, ficut Apoftolus iubet?
Nifi fortelocoillo vacat, quod tam fidentcripfc Apo¬
ftolus ait g.  [An-vulcis experimentu accipere cius,qui
i n m e roq u i c n r C h ri ft i is?] E t v t i o; d o m i n u š eft C h r i -
ftus.lntelligis ne>quid dicam?An in hocexpIanandoa-
liquantO’diligentius immoraborf Atceile,vt rern-ipfam
tanquam in confpedu confidcrad.im planiore lermo-
ne ponamus.Ecce coniugcs duo vnius infidelitatisfue
runt,quando coniunčli funt. Nulla de his qua?ftio eft,
qwa; pertineat ad illam domini luftiortenijdoiftnnamtj;
Ap okolica m ,-&■ prsceptum veteris, & neni teltameti,
tjuo prohibetur fidtlis cum-infidcliconiugiu copulare.
lam liint c6ittges,& amboadiiuclimtinfideles: adhuc
tales funt,quales fuerunt,antequam iu-ngeretur, qi;a-
Jesq;conuu>fti funt.Venit F.uangeJij pra>dicator,čredi
dk eorum vnus, aut vna: fed ka vt infideiis cum fideli
habitare confentiat.Iubet fideli dominira, ne infidelem
dimktat:an non iubet?fi dixeris,iubet>rec!amat Apo>
ftolus. [Ego dico,non dominus.] Sidixeris,non iubet,
caufam requiro. Neq; illam mihircfponfurus es,quam
tuis licem indidifti, quia dominus prohibetfideleš in-
fidelibus iungi. Hic enim nullo modo eftifta caufa:dc
ianiiuniftis loquimur,non de iungendis.Si ergo tu cau
iam non muenifti, cur non vetet dominus, quod vetat
Apoftolus.(ccrnis enim iam,vt exiftimo,non cffe ipsa,
^uam elTe piwaueras>ide,nefc>rte iila fit,qt;^ mihi vi -
ia eft,& tune proferenda,& nune defendenda :vtfciii-
cet illud inteliigamus dicere dominuna,qtiod habet co
ram illo nullo modo tranfgrediendu iufticia, id eft,
ita iubet,a«t vetat, vt aliud facerc omnino non liceat.

j Iubet Apoftolu s.~]Sln t tfequnKiurypjuead'rerf t
iam in coniug ia^tddiu funt ex B.^htgufinoyefuemxdTn*
dnm <£»in extremo dverf.  vide ne forte ,'efiueadfnemy
Vt fit p erfecia fententia. Multa uti tem funt emcnd.Ua ex
£odem originali cum manuftrrptis etiutn izcmpUribuf,
Bedu coliuto.

a ‘Ben.j. b i.Cor.j, c ut.uifli. di.CorJj.  e Sent,
4-J‘r -},. f "JUifi.  £ Z.Ccr.i].

4 pafs. CoKtra inittniiur  in concilio Tolccano lili.
ca ji. 61 .

t". X. adfidemlndj:iifitcctfc/it,fi-

p.trttur tibraercfithlr.

I Vd®i <,qni Chfillianas mulieres in coniu^io habet,
admoncantut ab epifcopo ciuitatis ipfius-, vt fi cum
cis permanerectiphmt.ChriiHaniefficiantur. CLuod fi
admoniti nolnerinr, feparentur: quia nonpoteft infi¬
deiis in eius permanereconiunftione, qtn iam in Chri
ftianam tranflataeft fideni, Filij aiicem, qui ex talibus
natt exiftnnt, fidem , atq; conditionem matris fequan-
tur.Similiter Sc  hi,qui procreati funt de irifidcKb. mu-
lieribus, & fidelibus viiis, Chrifianam fcquanturieli-
gioncm,non ludaicam fuperftitionem.

It tu m hoditi jiatHtum c[r,nt dum fidtUtfithiterjup-
ritinfidehf ,potim ip/e cum c.t infidtlilalicperditiintrii
inutni.it.

C. XI. ^ .4. purtntum in fdtl-umftpuren-
tur conforUo fidtlcffUi;, ne eorum
inuoluantur crrori-
blt<r.

Tnde.in  eodem concilio, ctp. 59. tam de f Hit
lnd.drum.quam de caterisadfidem
venientibmflatutum eli, rt
1  nji deli um confi rti.  t
tuitent.

I  Vdarorum b  filios,vel filias, ne parentu vitra inuol¬
uantur erroribus,ab cortim confortio fepararideccr
nimus,depntatos c  aut nuinalteriis^iacChriftiamsvb
ris, aut mulieribus De um timentibus.rc fubeoru con-
uerlationecultum fidei difcant,acq;in melius inftnuci
tani in moribus,quawi in fide proiician-t.

C. XII. €ludititadfidemrenientibntčitot
it! fide h nulhtjit commnnio,

Item cap. 61. '

S Aepe d  malorum confortia etiam bonoscorrin"'
punt: quato mapis eos qw ad vitia pronilurirrNiil-
la igitur vlciacomnuinio fit Hebraisad fiuenrCh ritjfi
nam tranflatis.cum his, qui adhuc inreteri rit" c0 " '~
funt: neforte eorum parncip.itione e  lub" frt ?! r 'l- r ’
Quicunq; ergo ex his, quibap jzati fmt,am°^."""
iklium confor ia non vbauerint, & hiChrifii ams “ 9 '
nenturA' illi publicisctedibus deputentur.

C* XIII. fifium luuati nec nijnducond 1 *.
me habitandum nec.ib eis rr.edic.tmtn-
tum aceipiendrrm ejl.

7:(ik  exfexta1ynodo f, cap.M.

N Vllus g  eorum, qui in faero fun-t ordinCj aut 1^
cus azymaIuda:orum manducet,aut cum eis babi
tet, aut aliqucm eorit in infi.-mitatibus fuis voect, aut
medicinam ab eispercipiat, autcumeis inbalneola-
uet. Si vero quifquam hocfecerit,ficlericus cll, dep*^
natunfi laicus,excommnnicetur.

C. XIIII. <T Clericiffiue licici vit ent ludat*
rum conuna, tyt.ee eos udfu,i confor-
tiu recipiunt.

Item  exconcilio Agachcnfi r^.40.

O Mnes 1  demcepsclerici,fiHe laici,Iud^orum cC,fl .

uiuia euitent; nec cos a d conuiuium qui(quaA cC *
piat: quiacum apud Chriftianos communibuscibis 11 ®
vtantur, ifidignum, acq; faerilegum eft eorum cibo^
Chriftianisfumi:cuflrea*quse Apoftolo \  permitccnf
no« fumimus, ab iltrs iudicenturimmunda,acficin c
rrores incipiant eife Chriftiard^uam Iudxi?fi nos^

a Burc.l.4.c.tl.lKop.i.c.i7T- p *». ll -c-7l. S f'

l.^.c %^.luop.\.c.i-]i.Pa»n.l.i.c.-]t,.  c al.deputa«**
d Burc.l.H.c.t^.luop.i.c.i7i.l 1 ann.l.i.c.7A.  tdft
ticipatio.  f Jlpejiolorum Can. 6q. %luop.i].‘‘'

| h Concii. VcntUt.um, cap.IZ.  i luo part.l).  W/.' '

1 k l-Timoth.J.  ,,

CaufaXXVIII. Qu3eft.II.

•,vuinur:iUi vero a nobis oblata C. XVI. q

949

abillis apponuntur
contcmnaut.

5 pars. Ex hif euidenter colligitur , coniugiu ejfe
interinfideles.lHudvero Apofioh:[Qmne ^,quodnon ejl
exjide 3 peccatum e ti.) non it a intclligendum eti 3 vt qurd-
quidfit ab injidtlibus, credatur ejfe pcccatum: fcdomne ,
quodcontra confcieniiamfir^dificat adgebennam.Vnd*
Ambrojiuc  C [Peccatum ef 3 quodaliterfit 3 qudmprobu-
lum ofl.) q ltem Augu fttniut  2. y«j5e/ eundem locum.
[Gmne 3 quodaliterjit 3 qudmprobaium csljpeccatum ejl:
non tamen omne 3  quodjit cumjide 3 bsnum e r sl.Ignoranti a
enim 3 quaeslexculpa 3 Hocet.)Hinc etiam Apojtolus att:^>
[Reatm 3 qui non iudicat femetipfum in eo 3 quodprobat 3 )
id esl 3  qui»onfacit damnabilem  5 femetipfum aliter fa-
ciendo,qudmprobet ejfe faciendum. Feljomne 3 quodno*
e?t ex jide 3 dicitnr ejfe p e ir,ti um: qui.t quidquid ca ji de n o
jt^Vtadatcrnamvaleat falutcm, inutile reputatur apud
DominMm.ftide AugujUnus  c ait: \Omnis infidchumvi
ta p eccatum ejhncc valet ejfe konti  , quedfit abf^Deo  4 .
Vbi enim deeilagnitio atern# 3 & incommutabihs verita-
tuf, f A {f l  virtus e)} etiam in op tirnic moribusf) ltem c.i

dicitur: [n°n esivera pudicitia hominif in ji de Us c um con-
tugefua.Jnegatur pudicitia ejfe vera, quantuynad ejje-
^u)t:,adprantiumvidelicet at trna falutis. Sicut  d enim

apud bareticos facrumenta negantur effevtra 3 non quan-
tam ud formam , fed quantnm advirtutem : Jic (fpvirtu-  j
tesneqantur ejfe ver.c apud' injidelcs, non qnta vera: in e is  j
jint,iuxta illud Hieronimi: [virtutibus 5  Romani prom e-  I
rueruntimperium ,] fed quta ejječiu carent rcterna fahi¬
tiš. sj ItemiUndAmbroslj c : [Kon eslputand^mmatri-  |
monium 3 quod extra Vei decretum facium eU: fed cum co
gr. ofc it ur, e sl emendandum.  ] non ofendit coniugium non
ejfimter injidalcs. Kul/o enim Dominipracepto gcntiles
prohibentur coniungi ^entilibus . Hec er go e or um coniugiu
extra Deidecretumfir. lUu itai^audoritate iubentur fe-
parariab inuicem , qui contra Dei , vel ecclefia decretum
copulatifunt: vtpotc infideles ctimfidehbus, vel confan-
guinti c n m conjanguineu 3 v el ajfinescum ajjtmbus, .Hi o,n
:te/,fifibi inuicem copulatifuerint 3 feparandi funt .

j Vnde Ambrofius-] Refirunturverba giojf* ordi
narišem cum Paulilocum.kerba autem Ambrosij m eun-
iem locum funt bxc.  Rede peccatum appcllat,quodali
terfit,quam probatum cft.

i <|1  Iccm Auguftinus.J H<*c non funt inuenta apud
B.^Augujhnu/n:fed d verf.non omntc.vfajadverf.noccz.
funt ex cademglojfa ordinaria tbtdem.

]  *[ Damnabilem.J l»gloffa mterlineari Uidem bate
leguntur,  o k ui non facic le uamnabiiem nocedo aiiis de
Ikiobono.

4 ^ Abfq;Deo.] jipudB.jLugiif inum, gringlojf*
or din ari a lektur, Sc  nihil eft bonuni fine fummo bonu.
Reliqua vero Vt apud Gra.tia.num.

5 ^ Virtucibus, ] Hote non funt reperta apud BJiit-
ronymum. Sententia e lici poteši ex B.^dugujuno m quin-
to dt tiuU.Dei 3 c.n.vfyad\$.

C. X V. ^ bidci.es infidelibus non funt cen -
iugio Lopulandi.

Ih n c etiam idem  Ambcoiius in libro de Patri-
Arcbps 3 hbA.de »Ab raba m 3  c.  9 .

/chrilhanc gcncili, aut Iudxo filiam.cuam
trade rCi Cauc,itHiuam,gentilcm,aut luda-am,ac-
^ c . a ^ e, dgenam, h©ce(t h^reucam, Sc  omiiem alicna
x  “!* c Ck *^ vxorem acccrfa^ cibi. Plima comugij fides,
eaitiutis gradu c h.*? infra.  ^ Si Chriftiana lit > non
cit lacij, nifi ambo iniciacifitisiacramcntob;.ptilma-
tls * Obrnil ad oracionem nočte vobis iurgendum eft,&
cqndun&is precibus obleerandus Deus.

: a  R?rn.i.\..  b lbidem. c ln lib.Sentent.ipfiH* 3 &
Pro jjieri,cap. 106. paulo aliter d s .end. tn princip. ^
(Jic enim.  c s .ead.in princip, t Scni.^.dft.

De 2>{uptiis & (oniupio  A

cum inf deli. 9)0

Cum bxreticrf catholici non
mifceant coniugiu.
ltem  cx concilio Agathenfi, a  cap. 6 j.

N  On b  oporteteum hominibus c  hjercticis m-ifce-
re connubia,& vel filios,vel filias darejfed potiu«
accipere,(i camen feprofiteanturChriftianos c£fc fut«.
rosj&cacholicos.

C. XVII. ^ Cbrijliana communione careat t
qut ludaicat prani ta ti coniugali fe Vin¬
cu lo fociat.

ltem  cx concilio Vrbanenfi d.
ij qI  e  quis ludaic^p prauicati coniugali focictate iun
il) gicur, fine Chriftiana Iisdato, fiue ludaea Chriftia-
no muliercarnali confortio mifceatur, quicunq; corii
cantum nefas admififfe cognofcicur, a Chriftiano c.«'
tu, atq; conuiuio, & a communione ecclefiae protinu«
fegregetur.

<(i Eademfententia qrabufdam verbis mutatis habc-
tur in concilio Aruernenfi 3 cap . 6 . It fmiha funt in Au-
relianenji Il.cap.iy.

ltem ilLud Augujiini , [>{*« eft ratum coniuginm 3 quod
fine Vco efi] non negai coniugiuejfe inter infidcles.Cc*-
iugium enim alihd cFl Ugitnnum 3 <& non ratum,aliud ra-
tum 3 &non  / egitimum 3  aliudlegilimum ratum. Iemi¬

tira um coniugium ejl 3 quod legah injlitutior.e 3 velproutn .
t isemonbus conirahitur. Hoc interinjideles ratum non
ejK^ftia non eflfirwuw 3 &inuiolabile  * coniugium eoru.
D ato enim UbtUo repudij 3 licet cisrecedere ah inuicem , et
ahj copulari lege fori 3  non legepoli 3 quam oonfcquuntur.
Interfideles vero ratum coniugium eji , quia coniugia fe-
mel inita inier eo.r 3 vlteriuffolui non pojfunt.Horum qux-
dam funt legi tima  > veluticum vxor a paretibus tradilur,
d fponfe dotatur 3 & d facerdote benedicitur.H.ec talia con
iugia 3  legi tima (fr ra ta a p p e lian tu r. lllorumvero coni lo¬
gi a  , qui contemptis omnibus iUisfolennitatibua folo affe-
ciu iti&quam fibi in coniugem cepulant , buiufmodi contu-
gium non legitimu, fed ratum tantummodo ejfe creditur.

1  ^[Inuiolabile.] Sic in omnibus vetufis exe/nplari-
bus 3 qux collatafunt, ln Vulgat is iegebatur,  &idco vio-
labilc.

Q

Q^V AESTIO II.

Vod vero vxore viuente altcram ducerenoa
pofit l 3 tefaturferiptura - 3 dsceus.{Alioqui»

Ji difceditvs ab inuicem , & vo len tej cobabita-
re aiminiSj fpalipsvoj copulauentif 3 adulteri eritpf,
fiidyefiri 3  qui pojiva naflcntur , eruntimraundi  > id ejl t
Jpurij.) ■  ...

1 Non poifit ] In vulgat is Jiqueban tur b.ec 3  quim-
fidclem dinuiic. 'Ji<* ‘» mxnufcrij.tK cxempUnbM  »«/»
babentur.

Z  <jj Scriptura -3  Hac non funtverba ipfafcripturx 3
fed in glojfa ordinarta tx Ambro fio ad ca verba \.Cor.q.
alioqum hlij vcftri,&c./^« /c^w»^y.Si dimictitis,iiuii-
cem nolcntescohabitare,& aliis vos copulatii,adultc-
ri clVis:«3e £ilii vcftri ipurij,& ideo immundi.

C. I. % Kon poteftqupspo fi baptifmumal-
teram ducere 3 Viucnte ea 3 quxante ba-
piif nHmJibi fuent rir-
• go /opulata.

ltem  ex concilio Mcidenfi,^.!.

S l /quii. habuerit vxorcm virginem antcbaptifmu*
viuenie illapoft baptifmum, alteram habere non
poteft. Cnminaenim in baptiimo loluuntur,non coti-
uigia. ,

a f.t in L*odicenji 3 cxp.T l x.  b Burcbar l.y.cap.J%.
luo par. 8. cap. 204. c al.omnibus,  d al.l r erbenenii.
C .S entent.tbid.s ead.in 'ri^icipto.  f s ,ead.qa-ji qus>\
ton cor.Trib u r.con c .c. \  9 . i» nr cb. h b.  9 . c. 61 .luo p.  8. c.  19 7 *
Pannorrn.Ub .6  cap.y$.

H h a

95 L

Decreti Secunda Pars. Dc „Knž«“Spe°rfo»" r,:r ' 9V

C,  I I,. ^Liceifideli aliam duccrcrzorem,

1  Cbnfiian.efid&i odioinfi-
deli* dimiti it.

Gregorius autcm contrateftalur dicens.

S l 4tinfidclisdifcedicodioChriftiangfidei,difcedat.

Non eft enim fbater.>aut foror fubiečtus feruituti in
huiufmodi.] Non eft enim dim Ufo p ec ca tu m ptopter
Dcnm,fi alij fe copuhucrit. Concumclia quippecrea-
roris foluit ius maerimonij circaeum , quirelinquitur.
Infidelisautem difcedens,& in Deum pcccac, Sc  in m a*
trimonium : nec eft ei fides feruandaconiugij: quia b
proptereadifcc.dit,neaudire.tChriftum,Deum i ChrL
ftianorum coniugiorum.

rhtenon funt inuenta apud B. G rego ritim: fedapud
B.^imbroJiumadcap.j.  i. C 'orinthiorum eademftrt le -
guntur plcnius,atcfoaptiu* expofita.

i ^  Qnam.] Sicetiam iti vetufii*: fed Ji legcretur ,
quem. magi* vider etur rtjjtonderererbi* ipfiu* capitis.

z  ^ ChriftuirijDcum.] Inlocoindacato eft,  ne audi-
retaufrorem effe Chriftianorum Deum coniugij.

Hicdtfiingu e ti du m  C- eft, aliud ejfe, dimittere.volen-
tem cobabitarc,atq 3 alind,difcedentemnon fequi. Polen -
tem enim cobabitare licet quidem dimittere L, fed non ea
Viuentealiamfuperducere  d; difcedentemVero fequinon
oporteti&ea.viuentc ali atu ducere licet. P r emm hocnon
nifi de bi* intellige dum eft, quiinfidclitate čopu lati funt.
C/ctcrum,fi adfidem rterq. connerfu* eft, vel Ji vter^fi-
dcli* matrimsnio iun.Ctu* eft,&procedentetempore.alter
torum dfide difcejferit, & odi o fidei ccniugem dereliqtte-
r it, de reliji us difcedentem non comitabitur-.non tamen ti¬
la viuente alterarn ducerepoterit: uuia rutam coniugium
jusrat inter eos,quod nulio modo folui poteft.

Q^V AESTIO  III.

V TrumVerb bigama* fit^cputand us, q n i ante ba-
ptifmum habuerit v n.uti, &poft bapiifkum al
t eram, aučlo rit at e Hieroay mi palet. *Ait enim
fuper epiftolam Pauli ad Timolbeum*

C. I. ^[N on eft'bigama*,quiante baptifmu.
babucritynam>&poft baptifmum
ali eram.

O Portet e  cpifcopum vnius vxoris effevirum. Ve-
rum hocpolt baptifmum.Cetej*um,fi ante baptif¬
mum hab uit vnam, Sc  poft baptifmum habueric aliam,
non eft reputandus bigamus: cui produs innouato per
baptifmum omnia vetera funt dimiffa-

S er. ten ti a h uiti* capiti* babefurj.difi.i 6 . c.rnius.
tx fiofa or din ari a p rim .e a d T irnoi b eu m  c. 5. B e at tu ante
Hieronimu* bane rern,&‘ m.cpifi.ad Ut.c.iMtigit, & tn.
tpifiola ad Ocean um copiositraclamt .

C. II. ^Kon debetfiert epifcopti*,quiante
baptifmum habuerit rnam,g^pofi :
ha p tifmu m alt e ram.

lAugtifiin u* v ero contra tefiatur,&Innoce*-
tius.^Ait enim  Auguftinus fuper epi-
fiolam Pauli adTit um.

Cutius f  verointeliigunc, qui neceum ordinan-r
l  dum cenfuerunt, qui ante baptifmum habuerit v-
nam,^ poft baptifmum alterarn. In baptifmace enim
cnminaabolctur, non faederatio coniugij diffoluitur.
Sicut illa>qug catechumena vitiatacftftnter Dci virgi-
nes confecrari no poteft, fic qtiiante baptifmu liabuic
vnam,& poft baptifmum alrcram, non nifi bigamus eft
reputandjis. Amifit enim qtiiddam non ad vitae meri-
tum,fcdad.fignaculifacramentum.

Sententia hunt* capiti* haheturin collcčlaneis Bedf,

a Sentent.^.difiitt.iJ.GiaJf.i.Corintb. J.adiUud:(no?i
eft enim frater.)  b al.qure.  c Sentent^-.difiinčl.}  9.
d al./uperinducere.  c. SuprddifiiH.i 6 .Vniu*.  f Su-
prd dtfiinci.z 6 t sLutiut.

a:

grglofa o rdi n ari a ad c. primum epifiola: ad Tit um, rt J.
16 .difiinB .c .acutuis.

It cm Jnnocenfim Riifo  a, & T-ufcbio (pifopftMacedo
nix multi* argumenti* pr o bat talem bigamum reputari.
£>uia ergo ifie,cuiti* caufa in pr^fenti agitur , ante baptif-
mum babuit vnam,poft  baptifmum alt eram, bigamut
iudicatur: <& licet rit a  merit o  , & indufiria fcicntia pol-
leat, tamen in cpifcopum orditiari nonpotefi.

CAVSA XXIX.

Vidam mulieri nabili nunciatum eft, quod
afrlio cuiufdam nobilt*petebaturin coniu-
ai  £=^£^5  ge m: prabuit iUa aJfrenfum.^Aliusrerb qui-
dam tgnobilft, atq } feruili* conditionis,r.o-
mine illius, fcipfum ob tu lit, atq 3  eam in con
iugem accepit. lile, qui priti* fibi p lacu e ra t :  ta n de m Venit,
eamq 2  fibi tn coniugempetit. lil*t fe delufam conqtieri-
tur,& ad pri ort* čopu lam 4 fr trat.

1 Hicprimum queeriUtr,an fit aniufiumintcr tos.

2 . Sccundojipriufputabat bunc effe liberum,^poficit
deprchendit illum ejfeferuum, an lic c at cifrali * 1
abillo diflederc .

Qi

Q^V.  AH S T I O I.

Ved  b antem cauiu^iurnfit inttr toi , preb*-
tur boe modo. Coniu^tum fine mrtrimeeim
e si'tiri&mulierkt coi:inn 3 ii>,indiuidM>> , ' l! '
t^confuctudinom retine-,is. Item. Conftn-

fmvtriufefr malrimoninm f.tcit. iiuin er^o ifi coniM™
funt 3 yt-inaiuidnam -rit* confnctudi/ie coifeniArentrfui*
rter.j, corfenjit in altern.coniu^ttfunt aiipeHunti- f H> ’
itn refjiondetur. Confenfiu til duerum.rtlplnriumfeiifin
in ulem. ihti autem errat,ncnfentit: nontrfo confentiit
id eši, firnul cnm ulite fentit. Hoecautem urdilit: non trg
confenfit: nonitsup t coniuux fH appeUandiHf«iie n,n i"i
ibi conftnfui-rtriufii, •' fi«‘  ?«« nutlum mntriW‘ im ' ‘S*.
poteli.Sicut enim ijui ordinatur ab eo,qucm p k  ejjetpi

fcopum, &adbuc eftlaicu.<,erraty necVocattir ordin* tuf >
imb ab epifcopo adhuc eft ordinan M«frTuZs
efi cepulata contugto,tmo adhuc efi copulacLt■  ^ ^  . • ■,
non omnft error confenfum euacuat. S£ui en* nl (ICC, P'.
rxorem corruptam, quamputatvirginem,vclq*tt* cct r
mcretricem., q:tamputat ejje caftam,Vter<iue erral ■ q M *
tli e corrupt,a m cxifiima t ri rgiitem,& ifi e meretrUt'< n  ij-
putat ca ftam.Huttqv.id  c  cr%e dicendi funt non corfefijf
fe.tn eas?aut dabitur Viyiquefacuitaf dirnittendi rtram-^
quc,& ducendt aliam  f Venim efi, qubdnon oitinuerrtt
confenfum excludit:fed error aliu* eftperfo»^^ tM J ortu f
nx,aliu* conditioni*, altu* qu a lit ati*. Error perfona ejt,
quatido hicputatur rjfc Virgiliu*,&ipfe eft Pl* t0 ' ^ rr * r .
fortunx,quand» hic putat ur effe dtues,qui efip a, frP tr ' rt
econuerfo. Error conditioni*, quando putatur epe ' tv
qutferuu* efi. f.rror qualitati*, quattdoputatur e jJ e f^
nu*,qui maltur eft. Error fortunx, Z?  *** **

confenfum non excludit. Errorvcrbperfona, & c * n a n e .
m*,coniugij confenfum non admittit.Si qni* enitn?
ret/ir feVendituru agrum Marce Ho, & pofiea
Iti* dicens fe effe M are e Hum, & emeret agrumab 1 9 >
auid cum Paula conuer.it ifie depretio,ant di^cn ^ e J

grumfibirendidijfe■ Item Ji qut* promitteretfeVta

rum mibiaurum,<*rpro auro offerret mtbioric a cu  >
it a me deciperet,nunquid dteerer confenfijfe morit a
'Kunquamrolui cmere oriebaleum: nec ergo a iquan
iUud confeufi,quia c on fenfu* non efi nifiroluntatU. H*
era o hic error materin cxcludit confenfum ,fif & *
iuoio error ptrfona. Kon enim confenfit t n unc,

eum,qucmputabat effe. Sed obiititur . aco non
fe ratin I.tam, fed m Racbet: feptemfiguidem ann ttf^

a  J. f tifi.l6.detnde.z^s.ea.q.\.nurtquido  b

in pr, n.  c 4  ,SeHt.dift.}0. dGen.i?.

CaufaXXIX. Qu3eft.II.

9 « ■ .

E^uhelferui er at. Cum ergo e o ignorante lia effetfibi Jup
pofta,non fait coniugiuminter eos ,fi errorperfona con-
fenfum escludit : quia vt dičlum ett, non in e »im confenfe-
rat,fedin Rjchel. Htf ita rejpondctur. Confenfus altus esl
pracedens y alittsfubfequens. Vrxced.it confenfus, quando
ant e carnalem čopu lam inindiuiduam vita confuetudine
Vterq i confentit:fubfcquitur,quando posl concubinalem ,
fine fornicarium coitnm confentiuntin idem. lacob ergo
& liam nonfeciiconingespracedens confenfus ,fed fub-
fequens: nec tamen ex pr im o con cubitu fo mi car tj iudican
tur,dmtUe maritali ajfečlu eam cognouent , & iRa V so¬
do ajfečiufibi debiturn perfoluerit, putans lege primoge  -
nitarUfifcjpkternis imp erits feJlbi iure čopu lata. Sinod  a
tuteerrorpezfonanonnullos excufet,aucloritate illapro-
batur ,quafororvxoris ,vtroqfinfcio, forore vi delne t <&
marito , in leči um eius iuiffe, & d V ir o fux fororis c ogni La
perhibetur: quacum fine ffre coniugij perpetuo manere
cenfeatur,ille tamen, qui cognouit tam perignorantiam ,
excufatur . ^Aiiter ettam boeprobatur. Diabolus  k non-
nunquamfe in angelum lucps transformat,nec eilpericu-
lofus error, fi tlim čredi tur effe bonus,ciim fc b onum.fimu
lat. Si ergo tuneab ali quofimp lici quareret, an fua bea-
titudinisvellet ejfe par ti cepi: & Ule refronderet y fe in e-
tus confortiumvelle tranjire: nunquid di r endus eit con fen
fijfein confortium diabolične damnationis  , an non potius
in p ar Lici p ali m cm aternaclnritatis? ltem,fiquis bare-
ticorum,nomine ^iugufini,vel^ 4 mbrosij,vel Hieronimi)
alicui catbo Itcorum feipfum ojjerret>atq J ad fuafidei eum
imitationemprouocaret:fi ille prfberet ajfenfum,in cuius
fdeifententiam diceretur confenfiffe  c, non tn  baretico
rumfectam,fed in integritatem latholicafidei, quam iti e
hareticusfe mentiebatur habere. £)uia ergo hacperfona
decepta errore,non in hunc,fed in eum,qucm ifi-e fe men-
tiebatur ejfe,confenfit: patet, quodeius coniuusnon fuc-
rit.  <([ Errorfortuna,<& qualitatis non cxcludit confen-
fum , .'velnti )  fi q U is confentiret in p rx lat uram alicui us ec-
clcfix y  qtiamputaret ejfe diuitem, <&> illa ejfet minus co-
piofa:quamuis hic decipereiur crrore fortuua,non tamen
pojfetrenunciare pralatura accepta. Simi liter, qux nu-
bit pauperi, putans illum ejfe diuitem, non p oteli renun-
ciarepriori conditioni,quamuis crrauerit. Error qualita~
tis non excluditfimiliter confenfum: vtpote fi quis cmerit
4gn i m y velvineam>quampHtabat ejje vberrimam,quam-
uisijie erraret in qualitate rcrum, rernminusfertilem e-
*nendo y non po teli tamen ycnditionem refeindere. Simili-
*tr y qui ducitin vxorem meretricem y velcorruptam y quam
pnut ejficajla m y  Velvirginem y Monpoteši eam dimittere ,
ffraliam ducere.

De Tftiptitt & coniugio cum  ^ -
fimilis conditionis perfona.
profc,& pro animabus eorum rationem reddituri a.
funt. Qnapropteromnes,cuiufcunq;conditionis fint,
vnam Iegem(quantum ad Deum,) habere non dubita-
mus. Siautemomncs * vnam legem habent, ergo fi-
cut ingenuus dimitti non poteft, fic nec feruus femel
coniugio copulatus vltcrius dimittipoterit.

Caputhoc ap ud Bure h ar dum y  &Iuonem fequitnt
posl’vltimaverbacapitis y  fiquisancillaminfra eadem.

i  Si autem omnes.] Hrcc Vffi ad finem habentur
quidemin Pannormiafed n on apnd Burcbardum &lu$~
nem y yidentur^ipfius collecloris.

C. II. Jlncillam in matrimonio fufcepiant

"piro dimittere non licet.

1

V c

Q^V  AE S T I O II.
r  Ecu n da qu<ejlio propofita eH de conditione y an li-
.ceat muli eri dimittere eum  , quem putabat libe-

_ f rum y fipojlea illum inuenerit feruum. S^uod vero

toulieri non listat d feruo difcedere , multis rationibus
^jdeturpojfeprobari. In  d Chrijlo enim lefu nec esl lu-
u*us y nec Gr«u<s y nccferuus y neque liber:er<jo necin coniit-
%}° £brifii Ano/Hm  f.adem enim le^e inf de Cbrijlivterq 1
r *>s^ur, Indifierenter enim ab  c  fipo jlolo dicitur omui-
r^ ^-^spiVultnubere y  nubatin Domino.’] Et iterum:
L'”" ter„ ucuiyu l t . tantum in Domino .] Honpr.tci-
be»ubat  ingenuo , ancitia feruo :fed quxli
eni Vult y nubAt y dummodo in Domino.

licet feruo matrimoniacontrabere.
.7/mIulius Papa, cap.

r\  ^nibus f  nobis vnus eft pater in ccclis, & vnuf-
S u >^;diues pauper, liber &  feruus , a^ualiter

Z Infrd \^,qu*jl,  1. & i.cap.in leflum.  b 2 .('or  it.
C  *  d Gal. 2 .  c i.Corint.j. £ Burch.l.J.-

^.iHop.l.cACi.Pannonn.U.cap.  38.

Item  Zacharias^^Papa b.

S I c quisliberancillaminmatrimonium acceperit»
non habet licentiam dimittere eam(lic6rer.iuam-
borum coniunfti funt,) excepta 1  caufa fornicationis:

(ed vna lex deinccps eric per omnia Sc  viro tk  foeminje.

1 Excepta.] Hi c Vf^adfin emnonfunt in Capitula ,•
ribus y neq s apudluoncm y qui illa citat. "Magifervero fen-
tentiaram babct.niCi  ob fornicationcm.

C. III. ^ lnterpatronum y & libertam coh-
jlat ejfe matnmonium legitimum.

Item  lulius Papa.

S I d  quis ancillafuam libertate donaticrit,& in ma
triraonium fibi fociaucrir.,dubitatur c  apud quof-
dam,vtrum huiufmodi nuptiž legitima clfe videatur,
an non. Nos itaq; vetuftam ambiguitatem dccidentes,
talia connubialegitima effe cenfemus/.Si enim ex af-
fečtu fiuntomnesnuptiar, Sc mhil impium, & legibus
contrarium in talicopulatione fieri poteH:,quare prz-
dičlas nuptias inhibendas exiftimemus? g

2 pars. Hisitarejjiondciur. Kon negatur ingenuam
pojfe nabere feruo : fed duitur y quod fi ncfcitur ejfe ferui-
lis conditionts y liberepoteil dimitti:cumferuitus eiusfue-
rit deprebenfa. llludautcm  .Apojloli &lulij Pap.eintel-
ligendum esl de his y quorum conditio Vtricfa nota esl. Hu-
ius autem con ditio mulieri cognita erat: non ergo p ramif-
fisaueloritatibus cegitur manere cum illo y  fed liberum illi
ejfe ojlenditurvelmanere y Veldifcedere.

C. II 11 . De eo y qui ancitiam dnxitinvxo-
rem y quamputabat ejfe liberam.

Vnde  in concilio apud Vermeriam,o/*'/>/*<?r-
fuit rcx Pipinus , fiatutum efl, 1.6.

S I h  qui$ ingenuus bomo vxorem ancillam alterms
acccpcrit,& exiftimat, qubd ingenua fit, fi ipfafa:-
mina fucrit poftea in leruitute detečta Jtjfi eam a ferui-
tuteredimcrc poteil,faciac:fi non poteft,fi voluerit,a-
liam accipiat. Si autem ancillam eam fcicrat,& collau-
dauerat, prout ^ lcgitimam eam habeat. Similiter&
mulier ingenua de feruo alterius facerc debet.

^ Scriptum eslnominetotiusVniuerfitatisI.ouanienfis
adS.D.N..Gregorium XII Le star e in bibhotbeca B.Tru-
donis libram manuferiptum fnb hoc titulo,  Excerpta de-
cretorum , in quo inter alia capi tula ijli us con cilij apud
Vermeriam,babentur boe &feqncns caput.

\  Dctečhi.] „ 4 p v. d Magiji r u m legi tur,  in feruiturc
deie&a : apud Burcbaulum  verodnferuita^«^ Verbum
bac eadem notione habetur lih.\Xapitularium, c.i  8.

2 Prout.] In aliquot VetuJUs codicibus esl,  Poft vt,
Item fr  poftea vt, quemadmodum ^ apud Burchardum

&luonem.

a al. 4 atj.ri.  b Caftit.l.i.c.i >4. c
l’<° par.i.c  5? . d Pclyc.ltb. 6 .trt. 4 .. Bure h l.  9 .r.i8./«»
/>•8.1.156. Pannor. U,.c tj.  e aUubitabatMr. i al.
Lei  f‘ tmus.  g al.txiyini,iutrimw.  h 4. f >/. t  5.
Bttrrhardiu hb.  9. up.  26. In o pur.  6.5 J’a.. ..o rm.

Hb.i.cap.  41.^-111.

H h 3

m U JSSSS£SS^  Decrcti Secunda Pars. 95*

C. V % licet mulieri dimitrere » q;tem

/de n s fernum ac cepit in
V trum.

Itcmzx  codem,c«<p.8.a

S I fetmina ingenua acceperit lcruum,fcies quod fer-
uus efi*et,habeateum: quia * omnesvnum pacrem
kabemus in caJis. Vrta lex cric viro & farnunse.

i Quiaomnes vnutn patrem h. in c ] • Verba h ste
noti fantin Capitularibus, net^apud Juonempar. 8 . c^l.
vbi ipfk citat c>tp it ul ari a. Sunt tam eh apud eunde  f.i 64.
'sbi refert excocilio apud Vetrneriam , quemadmodH nune
Stati anus.

(j.  VI. ^Semita tis occaftn e dim it ti noti V a-
le^ ijusepoi} controuerfiam fiat us/e
in libertatem ajferue-
rit.

It etn  Grcgorius lib. b.epifi.i.feu cap.i6$.ad
fortunatum epifcopurn.

C Vius rer-canfa cum matrefua huccompulla arino
pratericoprafentiu venem latrix, fraterniras cua
cautius b  nouit,quia c lcilicec maritus fuus vefter clc
ricus ob hoc> quod de feruili fuerat conditionc pulfa-
ta,a fuo nolcitur eam remouifTe confortio, vosqu« hic
pofitos afteruntpromififte,vt fi probarc fc liberam,ad
iuuante Domino,valuiftet, fuo eam vos coniugio refor
maretis. Fratemkas igitur veftracognofcat, qubd re-
uclance Dco libertacis audore, approbata fit libera:
nullaq; in ca macula fcruilis inuenca eft. His ergo co-
gnitis, fine mora aliqua fuo per vos eam volumus ma¬
rko reftitui, nec vltcrius idem vireius argumenta fibi
©ccafionis d  cxquirat,quibus eam poflit abiicere.Nam
fi ;a Yobis (quod non credimus)minimefuerit adiin-
pletum,eamque recipereforte diftulerit, nos illua co-
gnoficatis cum diftrida vindida correduros.

"Cum (ličitur  e - ffciensiUum fcruum/] daturintelligi,
quod fi nefeiret illum feruum ejfe,tion co^itur cum e 9  ma¬
ti ere, X*H/a ervo h set &perfon<e y & conchtionis dolu pajfa
eB y non co$itur adhatere ei,cuius fiaude de c ep ta tfi/ive-
rt lib trum acceperit,^ ilt e,v t taufam pr^fiet difiidd  > fe
a licu iusfe ru um fecent, n ec dle vxorem dimittere , nec j  Ha
ud Vinculum coniugij m feruitutcm redigipotešit.

C» VII. «[ Occafione conditionis dokse mur
tatovim on difccdat a b ea y  quam
Ub ertatts tempere ac-
ceperit.

Vnde  in Triburienficoncilio.

P ErJatum f  eft ad fandam fynodum , quod qnidariv
ingenuus ingenuam acccpit vxorem, &poft filioru
procreationem occafione diuortij cuiufdam feruum fc
fecit, vtrum nccefiario mulicrem tenere debeat: & fi
tenuerit, vtrum i!!aquaq;fecundum ficcularem legem
fitraicuti fubiici Jcbeat,qua2fitum eft *. Iudicatum eft,
vxorem minimc debere dimitti> non tamenob Chrifti
iegem mulierem in feruicutem redigirdum ille non ex
ionfenfu coniugis Te icruum fecerir, qucm liberu ipjk.
maritum acceperat,

1  Qu*ficuxn eft. 3 Hx duavoces ab/iint d esetertf
iollečlonbu«praterMagiflrum. lcxVero fecularis , cuius
hic mentio fif y esti?ncr l-e.gei Longphardorum t ,vtingloffa
dtcitur.

S/u*ritMY etiam, fiferutuvnim , aittrius amillam ac-
seperit y anjit ctmiugihm biter.eos.

n T.t Capitul. libro  5. cap \8.  4. Sentent. ibidem .
Surcbarduslibro (j.cap.ij.Iuopar.8.cap.$2. &  55.-^^/;-
nor.lib. b.cap.-^i.  b al.acHtius. c al.qnam.<juia.']
or/gin. & aliAVevborum duelu.-  d al.stUqtta o.ccafione .
c lnjrd y ead.Jsfč^mina.S.entent.ibident.  f Sentent.4..
dšfli.Surch  arduf libro j.c*p.j$Jxo p ar.8.cap. m.
PUr^crtnJibre 6 .cap. 90  •

c. VIII. f Legi tima femorum comu^a
fu‘4 aufloritate domini non
(Urimant.

De his i ta fiatu t um eifjin  concilio Cabilo-
nenfi II. a  cap.%0.

D Idum eft nobis, quod quidam legttima feruoru«
coniugia b  poeenaciiia quadapr*fumprionccii-
rimane,non attendenres illitd Euangelicum c. [Quoi
Deusconiunxit, bomo non feparer.] Vnde nobis vi-
fum eft,vt coniugia feruorum non diiimantur,etiam fi
diuerfos dominos habeant, fed in vno coniugio perma
nentes,dominisferuiantfuis. Hthocin illts obferuati-
dum eft, vbi legalis coniundio fuk, & per voluntatem
dominorum.

C A VSA XXX.

Vidam populorum fietjuentia impeditus?
filium fuum de baptifinate fufcepit , dunt
crederet Je ahenum fufapert :Vxor auttnt
eiuSi dum callide Veiletfiifiiperepropritfpr,
fufcepit alienum : quem vir adoptauit Jibi
i/iflium,&exvxore fibi fha nafeitur , quanifilio fuo n do
ptiuo\ fiintualis Vxorw, dum Vters^ cjjct iu cunabulis tra
didit, Po H triennium Vxor moritur 3 &compater e im reli
člam compatrisVxorisp'ec Vir dam Jibi d e jj>o/ifautt :al>-
qu ant n tli temp oris efjlr<xtt>&> ah m eam du rit in Vxoft»

1 Qustriturpnmnm.an Vxori fua debitum reddert va-
leat , quiproprmm filiunt de faero baptifmate fn-
/cepit,

1 Secundo 9 an fionfaha contrahanturinterinfantess
5 Tertid^n fifiirituales.veladoptiuifilij naturalibus c»~
pulari Valeant .

4 X^uarto y an vxorem compatris vxoris fuaalicui du t #.
re lice at.

5 guir. ti, an clandefiina defiponfatio mantfefiseprane-
dicet.

O^V AH S T I o I,

Ved autern pr o p riumf Uh  m tn f^iritttalew.H^
bi transferen), vxori fua debi tuni reddtrt ne
Valcat,ratione an Bori tat e probatur, Kri¬

la enim audoritatepermiititur»Vi ftrscont~
mat rtfutc c ara ah t er copnletur. hic ate tim vxorem fant
JHj commatrem ejjecH-.non ergo iUi vheritts carnalittr co  ,
pulan potent.

C. I. « Separentur viri ab Vxeribns, q*i *-
liquo cafunatosproprios coram e-
pipopo tenent.

#tf»cDeufdcdit>»&f Šamana eccltfi*
p*ii,fcrihn Goreli ar. o hhfiaienjls i
ecclefue epifcepo,#* fratri
charifitmo.

P Ertienit ^d  acLnos Diaconus vefter,fanditatis \*fx%
epiholam dcfercns,qubd quidam viri, Sc  nauJieres
prsterito fabbato pafchali.diepr* magnopop«i* >run8 ‘
incurfu nefcientcs propriosfilios furccpi(Tencexlaua'
ero fando. Cupis ergo fcire,fi pro tali accidenti ratio-
nc debeant viri,ac mulieres ad proprium vfum redire,
an non. Nqs  vero mceftiex hae re inquifiuiimtsprior«:
pa.tr um noftrorum dida. Inucnimus autem in arebi-
uis buiu> ApoftoJica: Cediš,iam talia centigifle in cede
fiis lfauriar,Hphefioru,fimulq; HieroroIyma;,aliarumq;
ctuitatum 2. Fpifcopis ctiam earum ciuitatum ab hac

a Ttin Capit.adiedifjcap.^.Sentent.ibtdem. B.Bjtr*
cbarduf libro q,cap.2qduo par.tt. cap .j$$. &par.8, ce¬
pite 167. Pannormjrkro 6 cap. 40. b al.matrimunU,
c Malt h.  19. d Schtent.4. diftinfl.4.2. Polyc, libro 6,
titulo +.</ bifdmUs libro  10. iap.iq. Burchardus libre  ifv
cap. 44. Iho par. v.cap.^o^.VannannMbre 6.cap.117.

Apoftoiiu -

CaufaXXX. Qu«(U. ‘^SjKSr 1  95*

957

Apoftolica fcde volentibus fcire,vtrum viri, ac malic-
res redirent ad proprium torum, beatac memoriar fan-
diflimi patres,Iulius, iRnocentiu«> Sc  Cseleftinus cum
•pifcoporum plurimorum, Sc  facerdotum confenfu a
mccclcfia Apoftolorii principis prohibentes talia prae-
fcripferunt,&confirmaucriit vt nullo modo fe in con-
iugio reciperent mulieies,ac viri,quicunque b  aliqna
rationc fufceperint natos proprios, Ted fepararent fe,

»e fuadente diabolo tale vitium inolefcac. Scitis,quia
quoTnodo funt tepcem dona Spirirus fandi»ita funt
^P"cmdonab?pti. r mi aprimo ]  pabulo faerati Tališ ,Sc
^gJciTuccclefi« vrq;adco-nfirmacionem fandi Spiri
6tf sper chrifma. Ab hoc ergo primo Spiricus fandi do-
*ovfq;adfeptimum nullus Chriftianus fuam comma-
rrem mconiugium fufcipcre debet. Ec qui prafumpfe-
rit,tamdiu vinculo anathematis religetur,donec poeni
centiam digni: cgeric.

1 ^Hifpalcnfis.] In fragmente hnius cpifteUrfHod
eHin tomvtconciliorUmficgitur  Hifpaniarum :apud jla-
felmum 7 irb y ac  fittrc/ja^dtfmjHifpanienfis.

2 ^ Ciuiratum.] Varie hjc loctv legiturtrVvetufrifco-
diubuf , & apudcoUetlores: dptatus autem pracipue ex
^Aufelmo e št,

} A pri mo.] Idemfatbimeft inhocloco eaeodem

fehno J Burchardo f &‘ fragmeto epifioU. Šimih a etiam
legnntur apudPcirum Damianum in imteflione in tpi-
fcopU 7 n,monacbosadfeculum re nočmi tem *

C. JI. ^ M rxortfeparetur,qMifiliafirum
fuum čaram epifcopo termit.

Utm  cx concilio apud Vcrmerias, * cap.%.

t ni d  quisfiliaftrum,velfiliaftram fuam anteepifco

O pum tcnucric adeonfirmationem, feparetur ab v-
xorefua,& nunquam aliana accipiar.

Burchardus gf lu o p ar te nona,cap. t O.cit ant ex con
ei ho apud t / ermeria* > & ub 'vniuerfitate louanienfi firi-
ptum fuilin eacerptU decvetorum bibltotheca B.Trudo-
nh 3 atariex eodem concilio.ldem autem luo,par.i.c.$Oi.

& 'Magijlerfentetiarum citant ex Capitularibuf, ybi ex-
tathb.^.cap.^.

z  pars. Econtra veri feribit  Nicolaus Salonita.no  e
tpiftopo dicem.

C. lil. q [Konfeparetur d viro,quafiliajlrum
fuum de faero fonte leuauit.

N  O (Te f  dcfideras,vtruin mulier>qux viri filium cx
aliafcemina genitu de faero fonte leuaucrit,poft-
niodum poffiteum code viro copulari. Quos ideo iun-
gipofledccernimus,quia iecundum faeros canoncs,ni
li amborum confenfu , nullius religionis obtentu de¬
bet coniunxdimktercconiugcm.' Pertinet autem ad
ingens vxoris cxitiunv,qu* habens odio virum, vel in-
firmitatem ei«s nonconfiderans, quaficaufa pictatis
operaturimpietaccm : maximecum Apoftolus g prxci
piat: [Nohte,inqi^cn$,fraudurc inuicem, nifiex con¬
fenfu adtcmpusjVt vacctisora cioni:& iterum rcuerci-
mini in ipfum , ne tentet vos fatanas propter inconti-
^cntiani vcftram.] Ergo fi non ex con/cnfu vtriufque
^oniugishocfačlum elfe probatHr,non fraudenrur in-
u, «rv.,frdreuertantur in idipfiim : prarfertim cum di-
cat apoftolus, [vxor fuicorporis poccftatem non ha-
bet,fcd vir :  & v ir poteftatem fui corpons non habcc,

fed mulicr.] •

2  *hconuentu.  b al.qui quacuntyratione.  c Et
Capital. lHj ro  - £ t  inMo^ntiao l.cap.tf. Stntent.ibi-
dem,  d Burchardui lib.\i.cap.zz. luo par.\. cap.^oz.
CvP ar ‘^.cap.^o.Pannorm.lib.6. cap.\2$.  e al. Sala¬
monu,  f Sentent.^.dijlinc.^z.luopar.i.cap.  156. Pan-
norm.libro 6 . cap. J24. Difrinc.zi.fi quif docnerit^ di-
<jMicH»fy  g i.Corint .7.

1111. N*» fepareturdtiro, fedpecnit€u~

tiam agat^uafihum/Uum coram epifit-
po fraudulenter termit,
ltem ex conciho Cabiloncnfi 11. cap.^i.

D Idum a  eft nobis quafda fccminas dcfidios£,q«af
dam verb fraudulenter, vt a viri« fuis feparenuir„
proprios filios cora epifcopis »d confirmandu tcnuilTe.
Vnde nos dignum duximus,vr fi qua mulierfiiium fn€
defidia,autfraude aliqua coram epifcopo tCHuerit ai
confirmandum > propterfallaciam fua,aut propter fraw
dem, quamdiu viuet,agat pasnitentiam : a viro time*
fuo non feparetur.

G. V. Scparenturi&graniptenitentia ple-
cfantur 3 qni filialam /h am 3 v el frbiritualcn*
matrem ducur.tin vzorčne,
ltem exconcilio Moguntincnii,cvtp.io./# clau-
firo fantlt .A Ib ant h ubito,

D E eo quod interrogaftis , li aliqKis filiolam fui.

m vxorem duxit, & de eo,quicum commatrc fpi—
ricuali concubuit,& de eo,qui filium fuum baptizauic,
&vxor c  eim cum de fonte fufcepit,hac caufa, vcdifli-
dium d  coiugijfieretjlipofieaintalicopulatiojicpof-
(int permanere: de talibus fic refpondendum cft. Si fi¬
liolam, auteo m matrem fuam aliquis in coniugium d*
xerit, feparandos effe iudicamus, & graui pccnitenti*
pledendos. Si autem coniugesl^gitimijvnusjautam-
Do,cxinduftriafecerint, vchlium fuum de fonte fufci-
perent,fi innupti permanere voluerint,bonum-cft: C\n
aut,grauispoenitcntia infidiatori iniungatur,& fimul
m*ncat:& fipr*uaricatorconiugij fuperuixerit,acerri
ma paenitentia muldetur: Sc  fine fpe coniugij maneat.

C. VI. ^ N.on feparentur ab rxoriloM 3 q*ifili*~
firos fuos coram epifcopo lenent.

/rmNicolaus Papa R^dulpho Bituricenfi epifcopo.

D E e  his,quifiliaftrosfuosadconfirmationemcrt-
ram tpifcopistencnt,ideft,qui filios vxoris fne de
viro priori>dum chrifmancurab epifcopis,fupcr fefufti
ncnt,fi infcientia /  ficutafl’eris,fiat,licet fitpeccatu,
non tame vfq; ad feparatione coniugij puniendum cft:
lugeant tamen, & digna paenitentia Koc diluentes D*
mino dicac g y  Delida ignoratir noftra: ne memineris.

C. Vil. % Kan feparetur abvxorc,qui netefii-
tati*caufa filtum fuum bapti\auit.
ltem  Ioannes Papa VIII. ALnfelmo Ltmouici -
na ecclefix epifcopo,

A  D Jj  limina beatorum Petri, Sc  Pauli Apoftolorum
piincipum hic prarfens hemo , nomine Stephanus
oracionis caufa veniens> noftro pi a*fulatui fuggerendo
innotuit, quod filium fuum in cxtrcmo vita: pofitum,
needum baptifmatis vndalotum , abfemia fcilicet fa-
cerdotum, necelfitate cogcntc bapcizalfet, eumq; ipfe
propriis manibus retinendo fufcepilfet: atq; pro huius
negotio notiti^ tu^ patcfado,reuerentia tua,quafi re-
ditudinisxelo fiagrans.prefatum hominem a fuacon-
iuge iudicaucrit fcparandfi. Quod fieri nullatenus dc-
bcVliccnte feriptura #, a Domino iundanvcffe viro v-
xorcm,^ [Quod Deus coniunxit,homo non feparet.]
Vnde Sc  Domin us in ^ F.uangelio,non dimietere pofte
vxore liiam, nifi caufa fornicationis, apertiflimb i«bct.
Quapropter Sc  nos tat* audoritatis iuflione praecipub
frcri,dicimus omittendum 1  effe, Sc  inculpabile iudi-
candum,quod ncccflftas intulit. Nam hocbapciiandi
opusiaicisfidclibusiuxtacanonica audoritatč / fi nc-

a Se/a.tbtd. bureb. I ,y c.l\.luo p.q.c.bi.Pann.ltb.y»
b Sent tbid.Burch.l.ij.c.iq..luo p q.c 2 z.Pann,
l' 7 *c. 6 (>.  c al cuiui\xor.  d al. difcidium. c luo
P* l 'C.T,oq..Pa»nor.l.6.c.i26  f al fi infcientiavt afferi-
tur^fit.  g Pfal.ii h Sert.ibrd.Poly.l.b.tit.q..Vl»-
felmiui l%o.c. ] 0 . 1 ho  p.i,  r.306. i Prouer.j}. mata 70.
k ldattb.it).  1 alfaniltonem*

Hh 4

m'  Decreti Secunda Pars. ^CS ri "' 960

celic fiieric facere, liherč cnncedicur. Vnde fi fupradi-
ftusgenicor filiurn.fuum corporc moriente afpiciens,
ne animamperpctuamortepereuntem dimitteret,fa-
cri vndabaptifmatislauit., vc eum de poteftatc amfto-
ris morris,Š; tenebrarum eripcret, & in regnum Chri-
fti iam regnatnrum a  fine dubitationc tranfmitteret,
bcne fecilfelaudatur: Sc  ideirco fin vxori fibi iam legi
time fociati,impune,quamdiu vixcrir,iudicamus ma-
ncre coniunčlum: nec ob hoc contra prsfatas aučtori-
tatesdiuinasaliquacenusfepararidebere b.  -

^ Epijtola loannit oelani , exquafiimptum etlhocca-
put,extat in bibliotbeca Vaticana ,fcripta Anfilmo Le-
mauishiA ecclefiue epifiopo,^ in concilio Ticinenfh tempo
rt eiufdemloantiii cunt legatit-ipfiusri&magiittparte e-
pifioporu Dali.*, & Gadi*habito,in fubfcriptionibus esl,
Anfelmus Lemouicenfis ecclefis.epifcopus Jtaa, emen-
datum  e/f,Le.mouicinae:c«>w. anten  /ejjeref»r,Leinofin«e.

1 ^ Omittcndum.] Sic emendatum eji ex aliquotVe-
tuJUt,epijlola ipfth&lttonc. Injrd.etiam 1. c.  1,

leo etfdem verbiovtitur,omittendum  eft, & inculpabi-
le iudicandum.y«m imitarivideturloannesvolttiffejn
vulgatv  e>af,dimitcendam non efie.

3 pars. Fiiia  c  dicitur fjiiritualianonfilitm cim, qui
actipit, fid dum cim qui trirut merfiionte vocabulo c.tm
faero baptifmate tmgit. Dicitur etiam (biritualn.filia ft-
cerdotbr,qu* ei peccata fua confitetur. Harum ommit jia~
gitiofa coniunftio esl',(p-eadem pcenapleBenda,

perit: nori ideo dvirofuo etlfeparanda. dDtodde  v/ri
fimilite/ oportet intckigi.

(^VAESTIO II.

S Ponfalia ant e fiptennium contrahi nonpoflunt. Si¬
lo enim confenfit contrahuntur: qui interitenirt non
potc&,nifiabvtraque  1 pade id mtdligalur, qudl
inter eosagitur. Probatur ergo fjion/alia »on pojfe con¬
trahi inter pueros,quorum tet.tttf iufirmitiu confenfum
non admittit. Tejlatur boe idem  Nicolaus Papa,d;Vf»J'.

1 Vrraq;.] Sic esf emendatum er plerifij t vetuflh,
ciim antea  /ejrrrer/rr,alterutra. vtriufque enim confenfu
necejjdrius en.

C. I. tp.Ante tempu* confintienfli,coniu-
gium contrahi noripoteil.

Bi non a  eftconfenftis vtriu(q;, non efteoniugiu.
Ergo quipueris dant puellas in cunabulis, Sc  econ
uerlo,niliil faciunt nifi vterq; puerorum, poftquam VC
nerit adannos difcrerionis,con(entiat i,etiajnfi pater,
& mater hoc violauerint,& fecerint.

C In Decretalibus tit.de defjron/ationeimpub. cap.
hab.etur initium hitim ca pit m : adiiciuntiir -alia eX e*

Kuol.ii referipto.

1 Conientiat.] In vulgatis codicibusfequitur,  nec
eft coniugium,nifi iicconfenfus vtriufq;: qu.everbaab-
fitnt d plenfj s  manuferiptis.

C.. V 111 . C Parpcerntentia ei indicitur,qui
jjriritualem filiam,£rpceniten-
tialemfuamriolare
monjlratur.

Pnde  Symmachus Papa ait.

O Mnes d,  quos in pcenitentia fufcipimus, ita noftri
funt fpirituales filij, & ipfi, quos vel nobis fufci-
pientibus, veltrina; merfionis vocabulo mergentibus,
vnda faeri baptifmatis rcgencrauit.Syluefter quoq; do
cens,adm0nctvnumquenq;facerdotem,vt nuli us ca 11
fafornicationis adfuani pecnitentialem accedat: quia
feriptum eft. [Omnes, quosin poenitentia accipimus,
ita filij noftri funt, vt in baptifmate fufcepti.] Quapro-
pter hoc fcelus fi quis perpetrauerit, non folum dtgni-
tatis honorem amittat,verumctiam vfq; ad exitum vi
t*iugipoenitentia; fe fubdat.

C. IX. <U £>t eodem.

Item  Caleftinus.

jpl equisfacerde«cumliliafpiritua!ifornicatiufue
O rit,fciat fe graueadulteriii commifille.Idcircofa:-
mina/i laica eft,onimad«relinquat, & res fuas paupe-
ribus tradat,& couerfa in monafterio Dco vfq; admor
tem feruiat. Sacerdosautem,qui malum exemplu de-
dit hominibus, ab oftcioileponatur, & peregrinando
duodccim /annis pceniteat; poftea vero admonafte-
rium vadat,ibiq; cun&is diebusviti fus Dco feruiat.
C. X. De eodem.  .

Item g. .

N -On h  debet epifcopus, aut presbyter commifceri
ctim mulieribus, quai eifuafuerint confclfte pec-
cata. Si forte,(quodabnt) hoc.concigerit,ficpoeniteae,
quomodo de fiiia fpirituali, epifcopus quindccim an-
nos,presbytcrduodecim,deponatur: fi tamen in con-
fcientiam populi deuenerit.

Hit.itaifoau&oritatibm apparet,quod fnteproprittr/i,
fine tartummodo viri filium mulierdefacrojonttfufie-

a al.regeneeaturam.  b al.debuijfe.  c Sentent.
ibidem.  d Sentent. ibidem.  e Polyc,. libro  4. mu¬
le ]')■ { al. quindeam.  g al.ldcm. .  h Polyc.

ibidem-

QJV  AE S T I O III.

1 / X Pod  h autem fjiiritualet , vel adoptiuifilij
psi  1  naturalibuicopularinon pofiint,  Nicolaus
V J  Papa refjiendent adctnfulu Bitlparorum ,
cap.i. tejlatur ita dicens.

C. I. *] Sfu def.urofontefitfapilur,jilitu
e>i eiutjd quo fnftipitur.

I Ta c  diligeredebethomo eum,quife fufcipilde fa-
cro fontedičut patiem. Item.  »[ Eft inter fratres &
filios fpirituales gratuita,& fanfta communio, qu*no
eft dicenda confanguinitas, fed pocius habenda fpiri-
tualis proximitas. Vnde inter eos non arbitramurpof-
le ficri quodlibet legale coniuginm : quandoqui £ l ci n,
nec inter eos, qui natura,& eos, qui adoptioe filj funt,
venerandi Romani leges matrimonia contrahi per-
mittunt. Dem.  Si ergo inter eos non contrahiturma
rrimonium,quos adoptioiungit, quantoporius acar-
nali oportet inter fe contubernio ccfiare, quosper ca-
lefte lacramemum regeneratio fančli Spiritus vincit?
Longe igi tu r congruentius filius patris mei, vel frater
nieus appellatur ii,quem gratia diuina potius,quam
humana voluntas, vt filius patris mei, vel frater meus
eflet,elegit: pruderrtiusqi ab alterna corporis commi-
llione fecernimur.

C. II. Fiiia jjiiritualis carnalifilio nutlo

modo nabere poteči.

Item  Zacharias epifeopm ferutsferuorum Dci
reuerendifiimo Theodoro eptfcopo eccle-
JiteTicinenfis ..

P ltacittm d  nobis tua veneranda fraternitas obtu-
lit,per quod fcilcitari curafti, fi liccat filio, cuiuspa
teraltcrius filiam ex faero baptifmate f.fufceperit.fu-
fceptam,ideft, fpiritualem eius patris filiam (quoddi-
ci crigjeleeft) in matrimonio accipere: quodapudte
cnormiter alferuifti conrigifle. Sed bene tua fančti
fraternitas compertu habec,^ dominusprfceperitpcr

a Pxtrd,de dejjionf.impub.cap.z. Pann,r,lib.6.c.ill-
b Sentent.j^.dijiincl.  42. c Sentent.ibidem.lito par-'-
cap.ltf.&-pari.<).cap.i,4. Pannorm.hbrt 6. cap.n^.lHi
firmo. i. de rebul eeilefiaflicn.  d Polje, libro 6. ti¬
tulo 4. Anfelmuo libro 10. cap. 17. luopart. 1. cap.  307 .
Pan»orm.hb.6.cap.ili.  e al.fonte.

Moj 'Cern

96 i' t J&fc$&i? , Ciu&  XXX. QuadtIIII »'Z&T 962

Moyfem, a  dicens: [ Ttirpitudincm 1  patris tui, vd
matrii, «1 fororis non reuelabis: turpitudo enim tua
eft.l CtW a ergo a propria confanguinitate lubemur
abftinere.multbmagis a fpirituali noftri patrisfilia,
omniexcufatione,aut argumento lepofito . fub nimia
diftridione nos cauere couenit: ne in iram diuini exa-
miais incidac, (i quis tali faciuore miftus, minime re-
ftrinxeritfrsenaluxuri 2 .Vnde,&omnes 3 omninoca
aendi funta tali fceleris commiftione, ne in perpetuu
pcrcant: led hunc,qui huius perniciofa: temericatis nu¬
den ,anims fute faiutem delpiciens,impiiflimo fe mi¬
len« matrimonio.peromnia tua fratermras ftudeat fe-
parare, Čcpamitentia: digna: fubmittejre: quatenus ab
aternaerutam b  damnatione animam eiui lucreris.

i c Turpitudineni.] In decreti*Tacharia  (qux  funt
in vetujlo codice)^apud  . Anfelmum, & Iitoncm haben-
tttr srnina vt in capite  lS- Leuitici .

i %  Cum ergo.]!« cifdem decretitfic  /«gi7»x,Turpi-
tudinem enim non reuelare dicitur,dnm a propria con
fanguinitate pracipimur abftmere. Multomagis, &c.

; Vnde Sc  omnes.] uipttd Jhfelmum ejl,  Vnde &
omnes omnino cauedte funt tališ fceleris comiftiones.

C,  lil. ^ Viiio feofiliam,quam defaero fon-
l f fufctpit.nulUu tradere audt.it.
ltem  Zacharias,& Dculdedit.

N  On c  oportet filiam, quam dc faero fonte fulce-
perit, aliquandofilio fuoin matrimonium trade-
re: quia in diuinafententiagermani effeinueniuntur.
Si quis tali facinore commiftus minime rcftrinxerit fre
naluxtiris,ab cccleliacatbolicaabominabitur. Sedli
conuerfus fuerit, poft feparationem feptem annis poe-
nitentiam gerat. Confciis limulcum audore d  fitifta
conditio: id eft,limul cum coopcratoribus, & conlcn-
tientibus poeniteat.

2 . ps. lilij vero, fine ante compatcrnitatem,fine poti
nati fnerint,ličite coniungi pojjunt.

C. 11II. lilij,vclfilia ante ,Velposl com-
paternitatemgenit.c legitime con-
iungi pojfunt.

Vnde  Vrbanus feribit Vitah presbytero Bri-
xienfi dicens.

S Vpcr e  quibus confulit nos tua di!edio,hoc vide-
tur nobisexfententia refpondendum :  vt & baptif.
mus (it, fi inllante neceffitate fcemina pucrum in no-
minc Trinitatis baptixauerit,& quoil fpiritualium p*-
rentum lilij, vel filiat,ante, vel poft compaternitatem
genitipoflunt legitime-coniungi, prcterillam perlo-
nam,pcr quam compatres funt effedi.

C. V. ^ Qni ex tompatre,velcommatrcpoji
fiifccptosfilios de fonte nati fnerint,
coninngi non pojfunt.

Pafchalis reso fecioidictpojt compaternitatem
genitos copttUri prohibens feribit
Hjtegino epifopo.

P Oft f  fufccptum vero de fonte filium, vel filiam
Ipititualem, qui ex compatre, vel commatrc nati
fnerint,matrimonio coniungi non poflunt: quialeges
fecuUnonemancipatos adoptiuisprohibenteopulari.

hb.io.c.^.refertfere internem hancepi-
! ° um t ltlm ifi , slycarpi<s, CHiusinitium elitne, pojitxo-

m.ttipatea.ip.^continenterpoj tllndfetjKitur hoc ca~

puU&detncepsc.porrit duornm,infra,(^t,.Ipfins
yere epijloU aučlorcm,& ipficilatit Pafchalemfecttdum.

\_ldemex  g libro if.digeJUrum, tit.de rita nuptiaru,
perpend’tiir,in ita legitur.']

a lemt.iS.  b al. cmtat damnatione antmas eo~
'mn.  c Psljc.iltitl.vdnfel.l.io. ca.lS.  d al.ačlore.
e Sent.^.dijl.^i.  f Seni.^.diji.Al.I'oly c. 1.6. Ut.6.
Mf.l.io.ca.^n.  g Tit.i.It.i j.

C.  VI. P A L E A.

P Eradoptionemqualita fraternitas eoufqueimpe-
ditnuptias,doneč manet adoptio: ideocjuc eam,
quain pater meus adoptauit,& emancipauit,potero v-
xorem ducere. Aeqnž,& li me emancipato.illam in po-
teftate retinuerit, poterinnis iungi matrimonio. Itaq;
volenti geuerum adoptare,fuadetur,vt filiam emanci-
pet.Similitcr fuadet ur ei,qui velit nurum adoptare, vt
emancipet filium.

AJ Hac palca habeturinalirjunttetufif, atjiiibittert-
tera abejje folent , & nori dijlitignitur a fitperiore capite,
S- ps. Si tputa "vero aliquo fortmto cafn filiamfit.e  c»-
matrioyxorem acceperit, non eogitur eam dimittere,

C. VII. f^Kon cogittir ryuto dimittere filiam
fua commatrit,quatn daxit in
coniuoinm.

Vnde in  Triburienli concilio legi tur,c.4  8.

I Llud a  etiam ncc canonicainftitutione delinimus,
nec in terdidione aliqua refutamust fed propter eos»
qui diuerse de eo fentiunt, hoc loco aliquid comme-
moramus. Si quisfu® fpiritualis commatris filiam for-
tuito,& itacontingente rcrum cafuin coniugium du~
xerit,con(ilio maturiori feruatocam habcat, atq;ho-
nefte legitimo coniugio operam det.

Q_ V AE S T I O IIII.

HliHamterb compatrn vxem faanullmin eon-
iugemducerepotetl.

Vnde  Nicolaus Papa feribit Conjlantienfi epi-
fcopo Salomoni.

S Cifcitattir b  a nobis funditas veftra, fi aliqulsbo¬
mo duas commatres habere valeat,vnam poft alte-
ram.In quo meminifle debet feriptum effe : c [Erunt
duo in čarne vna.]Itaque cum conftet, quia vir & mu-
lier vna caro per connubium efficiuntur, reftat nimiru
virum compatrcm conftitui illi mulicri,cuius matrimo
nioafTumptavxorcommaterefTe videbatur: Sidcirco
liqilet, virum illi fceminat non pofTe iungi in copula,
qua comsnater eius erat, cum qua idem fuerat vna ca¬
ro cffedus.

C. II. Oble annUpoeniteat, qui duabtot
commatribus cornmifcetur.
ltem ex  concilio Chalcedonenli.

S Ipater&filius,aut duo fratreseum vna muliere,
aut li cum m.itre,& iilia.aut cum duabus fororibus,
aut cum duabus commatribus aliquis concubueric, fe-
cun d litri antiquam, ikhumaniorem definitionem odo
annis poeniteat.

Iti concilio Chalcedonenfinibil/tuitifmodi extat tra-
Halum,aut definitnm.lx eo tamenrefertnr etiam infrag
mentopcenitentialir incerti cmtiorrs: eodemr^modo cita-
turinfra c.posivxorit.

C. IH. B* Kalliuduabutccmmatnbm 1 om-
mifceatnr.

ltem  Innocenrius T.xuperio Tolofano epifcopo.

S I d  quisex 1 vno coiugio filiu, aut filiam alterius
defaerofontefufceperit,aut ad chrifma tenuerit,
vel Chriftianitatis minifteriu e  dederit, anabo&vir,
&vxor compatres exiftunt pareutibus infantis : quia
vir Stmulier caro vna effedi funt.

I ^Exvno.] Inplerifjuevetuflie exemplaribiot, &
eadem colleUione decretornm incerti aueloris, lefiiur,  (t
quis vnus ex coniugio. In epifiola Vero Innocentij  Ex»-
peno 'I olofano epifcopo fcripta,ho c non hub e tur.

2 “  ps. JLcontrdrio mutmlur  in concilio Triburicn-
il, Cap.  47.

a  bent.ibid.BurCal.ij .c.46 Juo p.9,^4.97. b Sent.
‘ftd.lno pi.c.in.&p.J.c.H.Pann.l.j.c.bl.  c Gc».i.
d Polj.l.h.tit.i.  ^ al. myjieriuyn.

Hh S

12e »nptii? com duabus
'Jr'** commatribus.

C. 111 L. Vocorem compdtrif ductre potett,
cuintipfa commater non fuerat.

Q Vi fpiritualcm habet compatrcm,cuius filium dc
lauacro facri fontis accepit, a  &eius vxor com-
fnater non cft liccat ci defunčto compatre fuo,cius vi-
duam duccrc in vxorem : fi nullam habet confanguini-
tfttiffj>ro.pinquitatem Quidenim? Numquid »on pof-
funt coniungi,quos nulla proximicascarnalis,vcl nul-
!a generatio iecernit (piritualis ?

C.  V. De eodem,

Item in epifiola  Pafchalis Papaj fecundiadi^r-
%inum epifcopum.

P Oft h  vxoris obitum cum comatre vxoris virifu-
perftitisconiugiocopulari, nulla videtur aučlori-
tas,vel ratio prohibere.Ncque enim cognationi carnis
cognatiofpirituscomparatur: neque per vnionem c
carnis ad vnionem fpiritus pertranlitur.

. 5. |>s. KotandumVero eft,quod alittd eU y  commatrem
adijcuiuf co^nofcere.atc^ altu d  , derettHamab aliquo com¬
matrem alicuiu* fieri. AnBoritoa tUa Kkolai Pap* y  &
Cbalcedonenjis Jynodi tllum prohibet■ commatri* fr* V-
Jxort* matrimonio copulari y qui vxori fr* debitum reddi-
dtt y pol}quam litin* commater extitit. lila. 'c ero au&o rit as
Trtbunenfis concilij tl/os permittit matrimonio copulari ,
cuiuf vxor , poflqudm d. viro fr s derelinqnitur y  illtut com-
rnattr efficitur: nec poH compaternitatem dviro froco-
gnofiitur.JQu*ritut autem y an vxor cum marito in baptif-
mate Jimul debeat frfcipere puerum.

C. VI. ^VxorJimulcumVirofilium alioutM
in baptifmate non fufcipiat.

Ve h 'u ita /eribit  Vrbanus II. Pitali prtf-
hjtero  * Brixi*.

Q Vbd d  autem vxor cum marito in baptffinate/i-
mul non debeat fufčipcre puerum,nulla au&ori-
tatc rcperiturprohibitum.Scd vtpuritas (piritualis pa
ternitatis abomnilabe, & infamiaconferueturimmu-
nis,dignum e (Te decernimus, vt vtriquc infimul ad hoc
afpitare minimb prafumant. Quia vero piactilare fia-
gitium commifir > qui duabus com m atribut, velut dua-
‘bus fororibtis, nupfit, magna iuxta modum cwlpx pce-
nitentia fibi debet iniungi. •

1 qr Prcsbytcro.] Ante* lege b a tur  epi fcop o. Ttnen
datum eH*x etemplaributvetujlv , qu* coli ata funt. It
tadem citat.ro ejifrprahac eadem caufa,q.\.fuper quibus.

lllud vero Triburienfif concilij:  [ Jpiritualem hd~
betcomp*lrtm y  &C.'] ante bane prohibtttonem ditium
inteUigitur: velyxor commater actipiaiur y non exeodem
fiiio cum Tetro , fed exaho.

Dccreti fecunda Pars.

9<4

'Q;

V AE 5. I' 1  o v.

VU at,tem dandejUna Centura fieri »en
debeant , Euariftus l'apa tefiatur,/iribt»t
cpifiop  n .Afiitje tvid.  1 .

C. 1. CUndejtinarenittga fieri

nen debent.

A  liter e  legitimtim • non (it coniugium , nifiab
his, quijuperipfam foeminam dominationem ha-
bere vident«r,& a quibu\cuftoditur, vxor petatur, &
a parentibus,& propinquioribus lponfetvir, & legibus
d©tetur,& fuo temporc lacerdotalitcr, vt mos cft,cum
precibtis,& oblationibuv a Tacerdorc bcncdicatur> Sc  a
paranymphis, vt confuctuddo docet, cuiiodita, & io-
ciata, a proximis congruo temporc petita legibus de-
tur, .* ac lblenniter accipiatur: Sc  biduo, veltnduo
©rationibus vacent, &caltitatem cuftoiiiant. Item.

a al.fafcef tt.Sent. ibid.ttely.Lb.it t.(,. Bur.l.tj.c.ai.
Ju e p.^.ca.ej b.Pann.L 7.c.  67 . b Sent.,bii.t>t.l y .it, l d.
‘Jinfel. L  ib. c.  ?4- c al. "mitičnem,  d Sent.ibtd.
c ln lupit.Car, h  /1.7.0.46;. S tu:, u. d id. z%.l‘olyc.  /.6.
ht.^.Ar.fil.lo.c.Uncp.H.c.^.Pann. 1 . 6 . c. Ji.

Ve Httplni dande- _
jiinte.

f Ita pera&a legitima fcito te efle connubia: a liter ve¬
ro prarfumpta.non coniugia, fed adulteria, vtl contu-
bernia,vcl llupra>aut fornicationes potius»qua(n legi¬
tima coniugia efle non dubitatc, nifi voluntas propria
fuffragauerit, Sc  vota fuccurrerintlegitima.

I • Legitima. ] ln eptfiela ipfa interiiduntur hac,  (i-
cut apatribusaccepimus,& a fančlis Apoftolis,eorui*-
que fuccefloribus traditum inuenimus.

1  ^ Detur. ] Antea  /rge/ia/Kr, a legibui dotetur,
tjuodiam/itperilu didum erat. Lmendatum  r? 1exvetu-
editienib.condltorumtCapitularibHf , .Ai jtl cs lnont.
C. II. C "Kuptias ocmltafcdcbrarenen licet.
Item ex decretit  Hormifd* Papa-c 6.

N Vllus a  fidelis cuiurcumque conditionisfit.uC-
culti nuptias faciat: fed benedifiioneacctpta*
facerdote,publicž nubat in Domino.

C apni burthardum,lnenerK,Pdycarpiem, grincel-
le dieti e  , qna ejl teme tertie cer.ciLiorum poji decretad-
lexandri tertij,par. 49 . cap.  10 . citatur fimtliter ex decre-
ttf Hermifdee. t ciutv in fecunda colledtene decretaliaft,
tit. de clandejh dejjtenf. citatur ex aiexandre tenie,
primu, aucierhuim capitie lije nen peteji:quippeqaip>'
ptn-rfuit Gratiane.

C. III. e^Kuptiapttbliceceiet/raridebent.

Item  Nicolaus a-d ccnf.it a Bulvar,rum^.t.

N Oftrates b  tam matres, quam focmin* not)
turamauream, velargenteam, aut ex quoii^ c£
metallo compofitam, quado nuptialia la'dcra con tr ‘“
hunt,in capitibus deferunt: fed poli fponfalia, qu*f u "
turarum funt nuptiarum promilfa: fcederaquon llC c
confrnfa eorum,qui h*ccontrahut,&corum, in q u0 '
rum pottftate funt,celebrantur:&poftqnaarrhis Ipo* .
fam fibi fpofus perdigitum fidei annuloinfig"'t um lle '
Iponderit, dotemqucvtriqueplaciram fponluscicum

icriptapaSum hoccotinentecoraminui atisabvtrJ'

qua parte tradiderit(aut mox,aut aptotemp«ffif ,evl '
dchcet ante tcmpuslege definitum calc quulfieriP r '*'
fumatur,) amboad nuptialia fccdera perducuntiu- f
primumquidem in ecclefia Domini cum oblat* un lj ’
vjuas otferrc debent Deo per facerdotis ro** 111 ® 1 ’
tnuntur : ficquedemum btnediftionem , ^ vc jmC
calefte fufcipiunt. Item.  ^ Hac funt prat«»!'*’fi “ 3
admemoriam non oecurrunt, pada coniugi° rl1111 ,
lennia. Peccatum autem e(fe, fi haceunda in nuptiaD
fotdere non interutniant.non dicimus, qucmadro otl,
Gracos vos aftruere dicitis.

C. IIII. ^ Iti centrahende cetiingeijtafanl
ebferuanda .

Item  Leo Papa.

Vališ d  debeat vxor efie, quahabendae(tfet u ^

_^dum legem,virgoca!la , & delponfatainvirgin^
tare, &' dotaia legi time, &a parentibus tradita, *
a (ponfo,<S: a paranyruphis accipicnda: Sc  ita fcciioo 11
legem , Sc  -uangclium publicisnuptiiv in coniug 111 ^
Iiquide fumenda ,Sc  omnibu, diebus vita (nili e f c ° al \.
fenfu, Sc  caufa vacandi Deo) numquamproptft
nem feparanda; Se  fifornicarafuerit, • dimitt c  •
fed illa viucntc altera non ducenda : quia / aa« }
reg n u ni Dei non poffidebunt, & patmrcntia ll' lU
per feripturam recipicnda. . •

Burih ar du, e nam  , ^/nfelmmjuc  , Partnerm>*

tani ex Leone. Sed /ere idem in cetilte Rjiemenfitretl"
ne,c.S.čr hb.J.capitnlar. c.  279 refenurex  S.
nc.Cfi>fiu,l6.q. 2 .c.tria.  ( 4 Hedcitalnr ex B.Hieree
iu Mii ve br, Sc  rcliqu*. qu* 'equuturin pr*difii s >
dentttrindicarie;na in hectanile centinentur.  _

a p..tyc.,b,a.Bu„ l.q.c.U«’P f.c.t^i.Pann.l^
b Inep.S.c.b.Pann.l.i.c.e >. c al.quaq,.  d
l.c.l.6.t:t.a r .^r,f.l.  lO.f J Bur.  e aU"*

ljt,nfe.Luep.S.c.mo.Pann./.S.e.)6 .  f l.Cer.b. j

o.:

S>6j Caufa XXX.

x  Fuerit. ] In a n čili o Tr*sleiano,& capitularibu*
fequitur , &  vir eiu.s v cmeri«:.

2 ^lilius] In ijfdem legitur,  & peenitentia. illirc-
cipienda.

C. V. jQuomodo fp9r>fns, <& fponftadbt-
nedidiouem accedunt.

Item  fxconcilio Curthaginenfi,4.c.i $.

S Ponfus & fponfacum benedicendi funt a facertlo-
t«> aparentibus fuis , vel a paranymphis offeran-
um 1 quiciim acceperint bencdičHoncm, cadem 110*
pro reuerentia ipfius bencdittionis in virginitate
pCrnianeant.

* f Offeratur. ] Sequebatur,  in ecclefia facerdoti.
*}n<*ah funt a  coUciliorum editienibto,<&codicivMmanu-
firiptis^Burchardo, <&luont, ntc hahenturfupra tlifi.2  }.
*>fih.ybi hocidem affertur.

C. VI. ^ Sine puhlici* nuptiif nullm ducat

yxorem.

Item  rxconcilio Arelatenfi,c.£.

N Vllum a  fincd«tc fiat ‘coniugium : iuxtapo£fi-
bilitatem fiat dos: nec fine publicis nuptiis quif-
quam nubcre,vel vxorem ducere prsefumat.

His omnibiu auHoritatibu* ocenit* nupti* prohiben-
* Mr :  * tc h*dtb cu/n contra aučloritatemfiunt nupti*, pro
infectit habtri debent.

iedquaritur f  quidfibi velint HLe folennitateyyelami~
*t*,&annuli,quxin coniugii* cbferuantur.

C. VII. Sopare fot min* v e Utj  tu rudnin

rharitantur.

De hi*Ha feribit  I fi dorus 2. hb.de officijs,c.  19.
pOemin* b  dum maritantur, ideo velantur,vt no-
uerintfe Temper maritis fuis fubditas c effc&hu-
m, ^ cs * efltem,qubd nubentes poit bcncdi&ioncm vi
1  »nuicem, quafi vno vinculo copulantur,videliccc
«-ico fit, ne compagem coniugalis vnitacis difrumpant.

" Atverbquodcadem vitta candide, purpureoq; co-
lorepermifcetur, candor quippe ad munditiam vit«,
purpuraad fanguinis pofteritatem adhibetur ? vthoc
figno drcontinentiže * 1  lex tenendaab vtrifque ad te-

pus admoneatur, & poft h*creddcndum debitum non
n cgctur. f Item , qub d in primis negotiis annulnsa
Ipomo fponf* daturjfit hocnimirum vel propter mu-
tu * fi»lci fignum,vel propter id magis, vr eodem pigno
re  coruni corda iungantur. Vnde & quarto digito an-
^ulusiderninferitur: quodin eo vena quardam,vtfer-
lU! ‘>fanguinis ad cor vfq; perueniat.

1  ^ Vitia.J Iv ediiiove Jjidori € o Ioni e n ji legitur, v  it-
t2 vnointiicem vinculo copulantur; videlicct ne com-
P a gcm, Bcc. InVaticano autem lodice,  poil benedidtio-
ntn 'š Leuita vnoinuicem, &c.

2  %  Conunentia: lex, ] Ste emendatum eft ex origi-
n *li impreffo, grmanuferipts. ^Antea enim legebatur,
vc bocfjgno & continentia, & lexcontincndiab vtrif-
^ucadtempusadmoncantur.

C. Vlil. t^Nuptia dicHntur ah obutih enda,
eo fjuodcaput fiium o b//ube¬
re foleant.

N  Iffm Arnbrofius m libro  d. de Patriarchis.

c c  iUudotiofum,quod ciim veniret Rebecca, f
viditlfaacambulantem : & cuin interrogailet, c^s
c«ct,cognito,qd»ipfccirc t , c uiducercturvxor,derccn.

&caput fuum obnubereccepit > docens verecun-
'3ni nuptiisprazire debere.Inde enim &  nuptia: dičt«,
^^^dpudorisgratia repuelljc obnuberent.

2 * Sedobiiciturprxmi}i*'M.ulia{iitit- ) qu*prohi-

e> stHr,qH*fifiantt expoftfačU conualefcunt. Prohtben-
* hi>  VoNenia rmitrimonia contrahtre : qu* tamen fi co-n-

a Bur.t,().c.h.luo p.t,c.i/^q.,Pann.l.C.c.6.  b Juo
8.Pann.l,6.c*8, c al.fabieciaf,  d hb;

l 'de Abraham, ta.  9. € IJidoru* hb. de offi, z» Cit.  19»

J  Ven e/, j.  4 ^

Quaeft. V. °'*Tl dindc ~ 96 $

traxerrnt,inuioUta. permauere oportet. Sir & clandefli -
Haconiugia tantralege s quidem funt, tatnen contrafta.
dijfoluinou poffunt: quia ex legitimo roto fubftquentt
corroboratur.Pr/de Euarijlu* ciim dixijfet  a [aliterpr*-
fumpta non funt coniugiajfedadulteria^addidu^nijiro-
littas propria JuffragautrH^ & vita fuccurrent legi tuna.]
C. IX.

Mine etiam  in nouellis.

S I quis b  diuinis tačlis fcripturisiurauerit mulieri
iegitimam fevam vxore'm habiturum, vel fi in ora~
torio tale faerametum dedcrit,fit illalcgitima vxor, f
quamuis nwlla dos,nuIla feriptura alia interpofita fit*

1  Vxor.] ^Apud lultanum anteccfforem-, ex quoyi-
deturfumptumhoc capitulumfeq_uitur } {i  tamen eicon-
iundaiuerit.

Hitita rejpondetur. Coniugia->qu* dam contrahuutur >
non negantur ejfe coniugia.: ne^rubtntur dijfolui, fi vtri-
conftfii one probanpoterunt:verHmta.menprohiben~
tur, quia mutata Voluutate alttrius eorum,alteriui con-
fefitonc fides iudici fieri non poteši . Vnde pub lici,cum al-
teriusVetatn alteram partem fe tranfiulerint, pro priori
coniugio,quodiudiciincertum eH, fententia ferrinonpo~
teritjncerta enim  (Vt Sixtus Papa feribit  c cpifcopi*per
Hifpaniam conflitutu) nemo Pontificum iudicare prafu-
mat: & quamui* vera fint, tamen credenda non funt, niji
qu* certi*intUcns comprobantur\nifi,qu* mantft jlo iudi -
cio conuincuntur  ; mfiqu* tuditario ordinepublicantur.
Hinc etiam Vittor Papa  d feribit Theophilo. epifcopo.
\lncerta cbarifiime, nullatenu*iudicemu*, quoufque ve-
niat  c Vominuf,qm latentiaproducetin lucern, Mu¬
rni*/abit abfcondita tenebrarum, & manifejiabit conjilia
cordium. Sfuamui* cnimvera fint,non tamen credenda
funt, r.ifiqn* manifejti* indicii* comprobantur , nijiquA š
manifejlo tudia o conuincuntur* hiji qu*iudictario ordiut
publicantur.']

C. X. q*AnteiuJlamprobationemnullus esl
iudicandu4,aut damnandns.

•7few?Euariftu$ Papa ,epi\l,i.emmbu<s epifcopif.

N Vllum / ante veram, iuftamque probationem
iudicare , autdamnare debemus, tefte Apoftolo,
quiait. g  [ Tu quis cs, quiiudicas alienum feruum ?
domino luoftat,aut cadit.]Mala itaque audita nullum
moueant,nec paflim dieta abfq; cerca probatione quifi.
quam vnquam credat : fed ante audita diligenteria-
quirat, ne prscipitando quidquam aliquis agat.

C. XI. ^ Non funt ahqua iudicand* pri.u*>
qudm certi* demonjlrentur
indttijf.

i/e/wElcutherius Papa, h cpijlol* ad Gal-

li* proiiinciiU.

I Vdicantem i  oporter cundarimari, fieordinem re-
rum plena inquificione difeutere: interrogandi, re-
fpondendi, obiiciendiquc prebita patientia ab co, vt
lbi a&io ambarum partium illuminata > litplenirer;
nec litigantibus iudex prius velic fua fententia obuia-
rc, nifi quando ipfi iam peradis omnibus nihil liabeat
in quaftione,quod proponant: & tamdiu adiio vcntl-
letur,quoufque adrei veritatem perueniatur.Frequen
ter interrogarc oportet, ne aliquid pnetermiffum for-
te remancat, quodanne&i contieniat.

1  ^lllluminata. ] In loči* indicati*legitur,\\mitata»
in plerifqu e autem V e tujin Gratiani exemplanbu*^  1 Ur¬
in in ata..

a Sup.ead.aliter.  b lul.antecejf.confti.q^c*.^ a
Sent./\..diJt.i8'i U0 p.g. c . 44. typ,  16.1-.142. Pan. 16. ca. 7«
c EpijT.z.  d Epijl.T. c.z.  e 2.  C0/. 4. f Sup 0
Z.q.i.Deus omnip9tens.io,^4r.fl.^.c.6j-4  g
H Etin decretirIulii,c.}i.&inc.HadriA -,ca. K- yivi-
C -  * 5 - r - 2 4 ^* i Polyc.l.y tit.uhiop, u. ca. 316. G'* 1 '?^

967 Den T‘Šat l£erum  Decreti Secunda Pars. 968

Ex pramiJSif mar.ifefte cofligitur, qubd pro incesti* d
certvs rccedendum non efl: nec in re dubia,certa dan da ejl
fententia.Cum autem Jidei dubia rei^nifi teflium appro-
batione, "vtl legliitna cofejlione indici ficri nor. Valeat,te-
fles autem aultoritate Calixti Papx  a  de altjs caujis, ytl
ncgotiisteflimonium dicere nonvaleant ,nifi de hit, qux
fub corumprafentia facla nofcuntur: apparet clandefli-
na coniugiaideo ejfeprohibita,quia cumalter e or um con-
ittgalcm ajjeftum feitd alt trum habuijfe ne^are V o liter it,
legitimi*probationibti* conuinci n on poterit: quibus defi-
cicntibus, iudicPfententia rite abfolutus, reatum aclulte-
rij Vtcrque incurrit, dumVtroque eorumViuente alijs fe
copulauerint.  t>

C A V S A XXXI.

Xorem cuiufdamalitts con/lup ranit: eo mor-
tuo, adulter adulteram Ji bi in Vxorcm acce-
pit,filiam ex eafufcep tam cuidam in c o rin¬
ge m fi daturumturau.it : illa affcnfum non
p rab uit: deinde pater alij eam tradidit: d
p rimo repofcitur.

1 Opari tur an pofiit duci in coniugium , qux pritts c sl

pollutaper adulterntm.

2 Sccvndo,an filia inv.it a fit tradenda alicui.

3 Tertib,an poft patri* {Jionfionemillapofiit nubere alij.

A (^V AE S T I O I.

Vulterio polluta prohibetur duci in coniu¬
gium aucloritate  Leonis Papx,qua dicitur.

C. I. jldulterio polluta non ducatur ab
eodtm in matnmonium.

N Vllus c ducat in matrimonium, quam prius pol-
luic adulterio,

C. II. Licet alicui ducere in matrimonium,

quam pritts p oUuit a du It eri o.

Sed  Auguftinus econtra teflatur ,Jcribens ad Vale-
nnrn de nuptiis, gr concupifcentia,
hb . 1. cap.  10.

D Enique d  mortuo viro,cum quo vcrum connu-
biumfuit,fieri 1  poteft coniugium,cuni quo pre¬
cedit adulterium. Item in libro de bcno coniugali, c.  14.
^ Pofle fanč fieri nuptias ex perfonis malž coniun&is,
honefto placito poftea confequente, maniteftum eft.

1 Ficri poteft coniugium. ] In cditionibusoperum
B.^iugujlini, &Vno Vaticano codice,vnoq } item Gratiani
exemplari legitur,  ficri vcrum connubium non poteft.
Induobuf "vero Vaticanvs recentioribu* eiufdem libri ab-
esl negatio.

Hxc vitima aučlorit as Jlugufiini de concubini* loqui-
tu r,perhibens c o n c n b in as p ojfe tranfire adbonejlum pla-
citum nuptiarum. Prtma aucloritas„ 4 uguflint loquitur
de repudiata: quam,dum viuente viro fuo quicunque du-
citin coniugium,committit adullerium: cuiu* adulterv a-
liquam babetveniam  > dum eiu* to p ul* creditur ejfe liči¬
ta. llludvero Leonis Papx de ca mtelli^enaum ejl, qu.e
d tir« fuo non erat repudi ata,cuiu* riucbatvi/jrcddens ei
coniHgate debttum.

C. III. ^ Kullu* ducat in coniugium, quam
polhu t prius peradulterivm.

Vnde in  concilio apud Altharum habitopra/ente
Conrado rege fiatu tum esl,c. 6 .

I Llud e  vero co;omum decreto,fecundujn canonum
inftituta dehnimus &  preiudtcamus, vt fi quis cum
vxore alteriuseo viuente foruicatus fiierit, moriente
marito,fynodaIi iudicio aditus ci clawdatur illicitus,ne

a v qvxfl.  9. tef:ex.  b ride confl.novam fyuodt
Trident,feff.iq..in decre.de refor mairim.c.i.  c Šen. 4.
di.tf.  d Sent.ibi.lv* p.ti.c.ioPann.l. 6 .c./tf.  e In
TrtbMr.c.$i.BKr.Ly*€*74.lnop.^.c.m.Pann.ij.c.  »o.

vlterius ei coniungatur matrimonio, quam prius pol-
luita(Jukerie?No1umusenim, nccChriflian*religio-
ni conuenit, vt vllus ducat in coniugium , quam prius
polluit per adulcerium.

Mic fubaudtendum esl ,nifi priusperafla pcenitentia,
& Ji nibilin mortem vin machinatusfuerit: velfiviuen-
teviro fidem adulteranon dedit fe fumpturum eam fibi
in csniugem, fiviro eiusfuperuiueret*

C. IIII. ^Posl mortem viri non potett adulteram
in coniugium ducere , qui viro viuenteiura-
mentum jibifuturarum nuptia¬
rum prabuit.

Vnde in  concilio Triburienfi/^V«K.

R Elatum a  eft auribus fan&orii facerdotum , que-
dara altcrius vxorem ftupro violaflej& infuper m cc
cha: viuente viro fuo,iuramentum dcdifle,vt poft legi-
timi mariti mortem , fi fupcruixiflct, duceret vxorem;
quod & fačtum eft. Tale ergo connubium prohibe-
mus, & anathematizamus.

q Huius capituh fententia quidem esl in canone  4 0,
concilij Tnbu/ienjis, quod extat. Sed cum Burchardushot
citet excap.yvideturaltenus eff’,qHod defideratur.

C. V. ^ PoUperačlampoenitcntiampoteritvi-
duam in coniugem ducere , quamviro
viuente per adulterium
polluit.

//m*«eodem. b

S Iquis e  viuente maritoconiugem illiusadultcraf-
fc accufatur,& eo in proximo defundo, cande (um
pfifte dinoleitur, omnimodis public* pccnirenciar fub'
iiciatur. d  De quoctiam poftpcrnitčtiamprzfata j  1
fi expeditrit,fcruabiturrcgula: nifi force vir,autmn-
lier virum , qui mortuus fuerat,occidi(fc notetur, aut
propinquitas , vel alia qu*libet aflio criminalis impe-
diat. Quod fi probatum fuerit, fine vila fpc coniugij
maneant perpetuocum pacnitentia.

% Bunhardu* & luo citant ex concilio Meldenfij-š 1 )-
vbi habetur. In Decretahbusvero tit.de d*X'i*'VX.

quampol.per adul.c.citm haberet. Clemcnsir,^ 00 ^-
citat exconcilio Triburienli , vt Gratianus,ty l ,Annorm1 *’

1 ^ Prafatam.]/« M eldenfi legitur,
cetur regala iam ibi tradita,c.6$. citatnrinf^)  IM* 2,
Ji autem.

c. VI. P A L E A.

[Item ex concilio apud Vermerias ]

j Qlqua e  mulicr in mortem maririfuict' m 7 l ^* sC0
filiata fit,& ipfe vir aliquem illoruni fedefenden-
do occiderit: fi probare poteft ille vir eam ream elfeco
filij. poteft (vt nobis videt ur) ipfam vxorcm dimieterc,
& 1  fi voluent, aliam ducere. Ipfa autem infidiatrix
poenitenti* fubiečla abfque fpe coniugij maneat.

Hacpalea eflrn multts Vetuflis exemplaribusjn qw-
buslpalea effe non folent. Citatur autem ex c orni h* apud
ffermerias etiam in excerptts decretomm moral e™ *•
Trudom*,&apud Burchardttm , grluonem- quamuum
Decret.tit. de diuor.c. primo , corrupte invulgj tif C0  ' CI
busfit,  Ex concilio apud Vuormaciam. Ant CA( l u]  ewt
in titulo huitut palca legebatur,  cx concilio Elibertano
apud Vermei ias. Inducfa vero ejl dičlio jtlibertano,^^
fjieclatad fequer.s capitulum. Palearum enim interpoft
ti o fepenumero in titulis occajionem huiufmtdi errott
bu* dedit.

» ^ Et fi voluerit aliam dticer c.^^bfunt bacab
ne. In Dccretalibu* autem legitur,  poteft ipfe poli tfOP
tem vxoris 5 fi volucrit,al»am ducere.

a Stat.4..diJH»8 n.B»rcl>. 1 . 9 .c*. U.lu.p.t.i-p 1 '
Pdr.n.r l.  7. ra. 9. b ln~Stcld.cu.6<). c BnnhJ&
c*.6'.Iutp.g.c.lOl.P*™.  'i- d

c ixtrA,did>Kor.c.i.UHrc.l.6.c.^ulu»p^o.c.^

9 69  Caufa XXXI.

C. VII. ^ Pa /?paenitentiam reconcilietur ad com
mttnionem vidna  , qn.c moechum fuum
in V trum accepit.

Utm  rxconci!ioEliberitano e.72.
ij Q Iqu»fueritvi<iuama-chata,&pofteaetindem ha¬
lj oucrit inaritum , polt qtunqutni; tempus ačta le-
gitimapcenitentiaplacuit eam ad cotnunionem • re-
conciliari.

1 *[ Ad communionem. ] lavariis txtmplaribua liu
<«iconcilijtami>npreflif,qnd»i manv.fcriptis legitnr.com
munioni reconciliari.

2 . Sedibdcititr.  a Vauid en:m Ecthfabee adnl-
itnumcommijit. grmortem Vriamachinatus eth grta-
Mn tandem Beihfabec pojlea dnxitinvxorem. Sed in  h
teifrittfiamcnlo milita pernuttebantur propterinfirmi-
tatem,qnc in jLHdKgilij S perfeclione eliminatafuntifi-
cutpermittebatur quibuslibct dare libeUum repiidij  , ne
j>er odium funderelur fangitis innoxi«a. S2uodpe\hain
luangeUe Dtminut prohibvit , dicensvxorem d vire non
cjfe dimittendam. nifi caufafernicationil Shiad.un per-
mittebantur caufa infirmitatis, fairamenti fieturoru :
ficut d Dominm fermifit filiis 1 frači o/Jerre animalia
fibi infacnficiun^uain .Aegjpto confueucrant immola-
redamtr.ibus ,malens en fibi efferri , quam idol:*: &*Vt
ejfentiilis ficranenta filtriranem. Si c Bethfabe e per-
mtjfi est dud in Vx orem , non mapi} caufa ft.e iufirmita-
tMflUdmJlgnificati.nt futurorum. Sed ejl alia ratio.qua
Yxor defunčh linicnubere non poflit. Generaliter enim
prebibtntur Viri jfj- multeres frequcultr matrintouia
contrahere.

Pride in cenuiuio ficundarnm nuptiarum preibjteri
interefj} non debent.

C. VIII. q[ Fides , & cotiiterfatiopaeniten-
liambreui.it ranim. qui frcquentcr
ducunt Vxore s.

Sieni in  Neocjefarienh concilio.c.j.ft/- y.legitur.

D Ehis, e  quifrequcntcrvxoresducunt,&dc his,
qua;fa:piusnubunt, tempus quidem pecnitenti*
his manifeftur.i conftitutum ctt : fed conuerfatio, & fi.
deseorura tempus abbreuiat. ^ Prcsbyterum veroco-
uiuio • fceundarum nuptiaruni mterelfe non debete:

maxime 1  edm prsecipiaturfecundis nupriis pa-niten-
tum tribuere: quis erit presbyter, qui propcer conui.
uium illis confentiat nuptiis ?

1 ^jConuiuio.] In vulgatt* trat  connubio. E mer.da-
eflexvetuftis, &■ originali ipfo. Grad rji, pij iaix<riaj,

1  Maxime cuni.] Lotus Lic prače fic habetfircet ftt-

•nitoitu airirn;  tb tipxf/.ov  , 7te 'ifccf 'o or$tcQ'jTep(&> a
ivuirtus ml; pcb/upic. 'id cfl,

blam prenitentiam pecente bigamo,quis eritpresby-
ter,quihocipfo.q> intereft conuiuio,nuptiis colentit?

C. IX. qj Secundiimveritati* rationemfor-
nicari conuincitur, quifecundam
dunit Yxorem.

Ifrmloanncs Chryfoftomus, [id ril,auBor operiš
imperfecli in "Matih.hemilia  32.]

TjAc ratione & Apoltoli pracepeiiinr f  fecundas
Jr ^adirenuptiaspropterincontinentiam hominum.

A Jm / C . cun ^ ,m  quidem accipere fecundiim prsceptu
Apolroh g  eft, reeunddmvematis autem rationem,
vere formcatio c q. s ec l d lim  permittente Deopu-
blicc, Sclicentercommittitur, fithonefta fornicatio.
Proptcrcabene dixit,quia MoyEes h  hocpermi(it,n6
pricepit. Aliud cit enim pratcipere: aliudpermittere.
Quod 2  emmpermittimus,noletes pratcipimus: quia

a l.Rep.u. b Dnu.! 4. c  Matt.\$-  d Lcn.~).
e 4.Stnt~diJI.41.Burc.l.i).c.l2 liiep.S.ca. 60.C.  7. eiuf-
de>n.Burc.l.l.c.i}).Iuop.S.c.^S.pp.  joj. Parni. 1.6. c. 6 J '  j
ldart.Bra:har.incprac.Jynod.c.\t. { al.permiferunt.•  j
g i.Or.7. h Deut.i^Matth.i^.  1

1 -j A- T D c nuptiis inter aduti trum  _ _ _

V^Uaeil. 1. fradulteram.  97  O

malas hominum vo!un*:atcs ad plenum prohibere noa
polTumus.

f fiT Vere fornicatio.] Lon?e cantiu*loquiturverb Io  -
h arine s Chryfojiomuf cnm alibi , ium potrjinniim m epi-
ftola adriduam inniorezn, de n o ni teran do coniugio : rju^e
nuper Roma: eft imprefla: negat^fecundum m at rimo-
nitim fornicationem cjfe.

1 Qiiod enim permitrimus.] Sic ejlinglojft ordi-
naria ad cap.fMattbati, i/xver.Yibc\[umrcpu<li).Sedin
homiliacitata hoi modo.  Quodenim pi^cipimus, fem-
perplacec:quodauccm permittimus, nolentcspr*ci-
pimus. a

C. X. ^ Vfvitetiir periculumfornicationif,
fccnnda matrimonia conccduntur.
ltem  Hieronymus contrAloHmianumdib.1.
Vornodo virginibus ob fornicacionis periculum
concedic nuptias,& excufabile facic, quod per fe
non appetitur; ita ob eandem fornicationem vitanda
concedit viduis fecunda matrimonia. Melius eft enim,
liece alterum & tertium,vnum virum nofle,quam plu-
rimos,id eft,to!erabilius eft vni homini proftituta efte,
quam mukis. Siquidem & illain Euangelio b  Ioan-
nisSamaritani fextum fe maritum habere dicens,ar-
guitura Domino, quod non fic vireius. vbi enim nu-
merus maritorum eft, ibi vir, qui proprič vnus eft, cfle
defiic. Vha c cofta a principioin vnam vxorcm verfa
eft[& erunt,inqiiit,diio in čarnem vnam]non tres,ne-
que qwatuor; alioquiiam nonduo, fed pltires. Pri-
mus d  Lamech fanguinarius ,& homicida vnam čar¬
nem in duas diuifit vxores ; fratricidium , & digamiam
eadem cataclyfmi deleuit pcena : de altero fepties, de
altero fcptuagies fepties vindicatum eft. Quantum
dillas in numero, tantum & incrimtne. Quamfan-
da fit digamia , hinc oftendittir, quod digamus in clc-
rum eligi non poteft: & ideo Apoftolus e  adTimo-
thcum [ Vidna ,*inquit , cligatur non minor fexa-
ginta annorum,qux fuerit vnius viri vxor.] Hocomne
praeceptum de his eft viduis, qux ccclefia? pa(cwntur e-
leemofynis: &idcirco ata s praferibitur; vtillatanti
accipiant paupernm cibos, qua iam laborare non pofi-
funt.Simulque confidcra,quod qua duos habuit viros,
ctiamfianus eft, & decrepita, tk  egens,ecclefia ftipes
non meretur accipere: fi autem panis illi collitur elce-
mofyna,quanto rraagis illepanis, qui de calo defcen-
dit; quem f  qai indignb comederit, reus erit violati
corporis, & fanguinis Chrifti? Quamquam haetefti-
monia , qua fupra pofui, in quibus viduis concedirur,
vt,fi velinc,denub nubanr; quidam interprccantur fu-
per his viduis, quas amiflismaricis fic inuenerit fides

3. j>s. Veritm hoetum in exbortationemt>idualucon
tinentia , non in condi mnationemfceundarum , <&* dcin -
eeps nu p tiar um putamu* dixijft : quas multtrum auch-
ri tat ib us con fiat licit.u ejfe , W ex rerbit eiufdtm datur
intelligi.  Aic enim adPammacbium in ^ipolo^etico con-

tra louinianum.

C- XI. €[Kecdu* : nectres 3 necdeincepsnu-
ptia funt condemnand*.

A Perianr, £ quafo, aures obtrc&atorcs mei,&vi-
deanc me ičcundas, & tertias nuptiasconcelifte in
Domino. Quifccundas>& tertias non damnaui,primu
potui damnare matrimonium ? ldem ibidciv.  ^ Non
damno digamos , immo nec trigamos, & fi dici poteft,
o&og&mos.ldem tbidem.  ^ Egoctiam nunelibera vo-
ccprodamo,non daranarim ecclefiadigajniam,imrnb
nec trigamiam ; Sc  ita licere quinto. & iexto, & vic: a,
quomodo& fecundo marito nubere. •'

a al % permittimus.  b loan c Gen.z.  d Gen /9.
e i.Tim .5, f i.CorriU  g dijluiz. Ino p.S.c.

27Q,l'annJ.6.c,6Zp

Dccrcti

C. XII. 4 Secunda coniugia >ficut & p rim a,

Učita cjjeprobantur.

Item  Auguftinus lib.i. contraaduerfarium
legnm,&prophetArum,c.u.

D  Hus a  mafculum, &fccminam propagandi gene-
ris caufa nuptiali caftitate coniunxit: & fccundas
nuptias, qusc in vtroque * teftamento pcrmittuatur,
licitas e (Te monftrauic.

i ^ Vtroque.]/« originali  tff?,nouo quoq;,r«;W ver*
leblionis funtvejligia m aliquot Gratiani exemplanbu<s.
liabent enim,vno  quoque.^f certe de vetere teftamento
nuli a erat.dubitatio. Sed non e si mu tat mn, quoniam att-
fitorpioffavi detunJcriffe, vtroaue.

C. XIII. ^Decodem.

Idcai fitper primam  b cpiftolam ad Ca¬
rin tbiss.

Q Vod fl dormierit vir cius. ] Non dicit, primus vel
fecundus,vel quorus, nec nobis dcfinicndum eft,
quodnondefimt Apoftolus. c  Vnde nec vllas debeo
damnare nuptias, ncc eis verecundiam numerofitatis
auferre. 1  Dominus d  autem fcptemuiraai non dara-
nauit, e  nec dicit in refurrečlionc non poflc eflc, fcd
tautum. [Neque nubenc,nequc nubcncur.] Vnde nec
cotrahuraanse verccudia?fen(um audeo dicerc,vc quo-
tics volucrint, nubanc, necex cordc mco quocaslibcc
nuptias condemnare.Quoddicitur vniuirar,hoc & om-
ni vidua? [ * Beatior autem cric.fi iicpcrmanfcrit. ]

G rati anus r e tulit 'vcrba glojfte ordinarij ad c. 7. p ri¬
ma a d Corinthios ex ^Augufttno in libro de bo no vi duita-
ti*) cap ai .

1 \\\[cxvc.~]^4ntea erat,  infcrre. T.mendatum eft ex

f loff *, gr B. t/tuguftino j cuiusverba referunt cateri col-
e Ho res.

Q^_V Afc S T I O II.

Vod  i autem aliqua non fit co^enda Hubert
a lični t  jim b roji us teftaturfuper epiftoUm pn-
mam ad Corinthios. [Kuhat, cui v uit: tantum
in Domino :  ] id eft , quemfibi dptumputaue-
rit,iUi nubat: quia in uit a nuptia folent malos prouentus
/tab ere. [Tantum autem in Domino.  ] Hoc eft y rt finefu-
ftpicione turpitudints nubat , gr viro/Ua religioni s nubat.

C. I. ^ luramento patri* non cogiturpuclla
nubere y cui numquarn ajfenfum
adbibuit .

Item iudicinm  Vrba ni Papae.

S lvcruni jr c (Te conAiteric, quod nqbis legati lor-
danis h  principisretuIeninc,fcilicct,quodipfcco-
us,& dolens filiam/uam infanculam nolcmem.fien
tem,&pro viribus renitentem* non alfenticntibiisjicd
valde dolencibus matrc,& parenrela, Rainaldo Kode¬
li i  filio delponlaucrit, quoniam canonum ,& legum

au&oritas calia fponfalia (vtinfra oftenditur ) non ap-
ptobar,neignorantibus leges, &canones, nimis duru,
%|uod dicimus, vidcatur, ita fentetiam temperamus, vC
ii princeps cum fili 2 e 3 :Tiatris,& parcncčlae-affcnfa id,qcK
coBpcum eft,perficere voluerit,concedamus. Sin aute,
legatus nofter vtrafquc partes audiac •. &-fi ni hi 1  fuerit
cx parte fupradičli Rainaldi amplius, quod impediat,
ab ipfo Iordane faeramentum , quod ita conftent harc,
vtdičta iunt,accipiac: & nescanonum »aclegum fcica
iequenccs,deinceps non prohibemus, quin ah} viro, ii
voJucric.prardi&aHliacms nubat: cantum in Domino.

a Sent.ibid. luo p. 8. ca.  2 6y. Pannor. L 6. cap. 22.

gr 6 1. b Gloffa ord. ad c.  7. eius episiola.  c 1X0-
rinth.  7. Sent. ibid. luo p. K. f. 2 68. i J oly. I. 6. tit.- 4. Pan-
norm. I. C. cap.  59. d Jnatth.  22. e al. damnat.
* i.Cor.7.  f C. ij.ad ca.  7. g Seat.  4. dift.^q.
k al.lor dani.luo p, 8. c. 2 yPan.l,  tr.t.ioS. 1 * l-^/diit.

Secunda Pars. 972

C. I I. P A L E A.

[Ema tr.t  Hormifda firibit luftbio epifctp «.]

T Va fiii&icas a nos requi(iuit,fratervenerandc,
de filio adulto,quem pater matrimonium contra-
here vulc.fi fine voluncate lilij adulci facere poceft. Ad
quod dicimus.fi aliquo modo nonconfentit filius, ficri
non pofle.Poteft autem de filio nondum adulto.volun
tas cuius nondum difcerni porefi,pater eurn, cuivult,
in matrimonium tradere: &poftquam filius peruene-
rit adperfečtam attaeem, omninoobreruare, &adim-
plerc debet. Hoc ab omnibus orthodoxar fidei cultori-
bus, fancitum a nobis cenendum mandamus.

tf piili* l>xc :n Decrtuhb.ejl c.primrtm ut.de defyo»f.
impKb.&i* Vulgtttif qHide/Hciutur exH.nori.:fed in
p rimi DecrctiUiM icllrSiom, ex Hormifdi, vt hic.

C. IH. vnumfutHrum eftc.rpm,

vnus dcbettjfct&inimi«:xtrj ide. milil
e;t inuiti copulnidi ilicui.

Item  Vrba n us 11 . Si/ičln  i npi Angonum.

D E b  neptis tuaconiugio, quam te cuidam militi
daturu necefiitacis infiantearticulo fub tidei pol-
licitationc firmafti.hoc a;quitate di&antc decernimaii
vt fi illa viru illum omnino, vtdicitur, rcnuit, &in ea-
dem voluntatis auftoritate pcrfifiit.vt viro illi proriiis
fedeneget nupturam,nequaquamcam inuitam.&re-
nitentem ciufdcm viricogasconiugioiociari.Qucruin
enim vnum corpus eft, vnus debet elfit & ammustne
fortc virgo, ciiin fuerit alicui muita copulata, contra
Domini, rtpoftolique praccpcum. auc rcatum dilfidij.
aut crin.cu /ornicacionis incurrat.Cuius videlicetpcc-
catimaluni in eum redundarcconftat, qui eamcon-
iunxit inuitam. Quodpari tenore de v<ro ctiam eft
fentiendum.

1 q  Sinflio.] Sic eft emendutum exretufti'f(xempl 4 r
nbns , Pannormia , gj* hiftorivs regum ^iragonum.
inl.itt.tty  Sacratio.

C. IIII. qr H.H litel dr/erercvirt.tjittn pri-
taijUt danim, puhlici iltt/Ulit*’

dnxitvxorcm .

Item  Nicolaus Rjdoilda PtrtHcnfi,&'I , *’"' i

fntltnft epi/iopit.

L Ocharius c  rex (in commonitorio 1  ) profitecur,
GuaUradatn fe a pacre acccpiffe, & fororem polt-
modum admififfc Hubdrtr.Vbi primum diligtutimue-
ftigationc inqitirice : & fi eumdem glorioium rtgera
pradičlam Gualdradam prarmillis dotibus .curam ic-
ftibus lecundunt legein.ei ritimi, quo nuptif celebran
folcnc, peromniaiuueneritisaccepiile.&publicama-
nifeftationc eadem Gu.ildrada in matrimonium iplius

admiflacft: reftat.vtperrcrutcmtni.curUlarcpudiata

lit, vel filia Bolonis adnufla. Sed quia idem gloriolit«
rexmctu Thietbergam admilifle fedicit,metu vnius
hominis tantusrcv non debuit contradiuinum pratce-
ptum in immane pracipitiu tnergi. In hoccertč icma-
gis rcprchenlibilem oftendit, in quoamorč I)cii anlJ "

ri mundipoftpoluit : cum 2 r.ccetiam occimrtsco.-

poris fint timendi.cutra iuftitiam huminemimpcllcn-
tcs.Nihil itaque vobis aliud ptacipimus.manitcftst 10 "
ne lua eodem rege conuidčo, nili vc fecuiuluni canom-
carn a ukorita tem noftra vice freti, caulam illiip it- 1 '
niatis. Si ver.o minime probatum fuerit, Gualdradam
fuilTc vxorem legitirnam , neq; nuptiis fecundiim a 10
rem celcbratis, per benedi&ionem fcilicet laccrdotm
filio nuftro Lothario cxtJti(Ie coiunaam.iuggcritcdla
vtnou niolcfte letat legitirnam fibl ( fi ipla innoc«>»
apparuerit) reconciliari vxorcna. & in fri.  Prit (rC ‘
voslcife volo: quia prarfata Thictberga Apofta 11 ”” 1
fedemjbis', Sl  ter appeflauit r & fe a pčefato gl« 1 ? 1 "

a iietrd tle 'utfr.}ximpub.c.i . b Ihc p.i.etf-^'

PiHnA.G.c.  109. C J« p-

973

Caufa XXXII.

rcgcquefta eftinitiftbkiiTe deie&am,& vicoa&am fal
lum centra fccompofuiflc piaculum. Nam eo tcmporc
ad Apoftolicam fedetn libellum appdlationis fu* mi-
fit: in quo ncn quk!em adhucconfdfan),fed vc centra
fc falfum diceret crimen, cogi lcfe innotuic: iniiiper
fubiungens : [ Qwbtlfi amplius compulfa fuero , fcito-
te non vcritate , fcd r upore raortis , & euadendi ftudio
(quiaaliter non p o (Tu m ) quod voluerint, dicam. Vos
tamcrncmorcs eftotc mei haec vobisinfinuantis. ] Va¬
de vobisprarcipimus,vteum eadem Thietherga ad con
di$amfynodum,ficutftacuimus, aduenem, caufam e-
iusdili^tnticxaminacione tra&etis: & fici obtiči tur,
quodillafecrimen aliquod adnaififfe confeffa fuiflet,
&ccontra illa violenciam fe pertuliife proclaniauerit,
vel (i inimicos iudkes iilos fibi fuifle teftata fucric:
tuncillndrenouctis iudicium fecandumsequicatis nor
mam, vtiufiitise mole non opprimatur.

1  <rf In commonitorio.} Haicverbavidenturaccipien
da LjHafi f>ro titulo , <&ftiuncU d caeteris : vt indice tur ca-
putbocfumptum.ejfc ex commonitorio,quod Kjcolau: le¬
gati: fuit Ko do tildo PortMeM.fi)  <*> loanni ficolenfi epifco-
pis dederit. Kam totius capi tuli Verba funt ipfitos Kicolai
legalo: monentit , quomodo fe in ca caufa oerere debcant .
Datum vero ab eo fuijje commonitortum hi: iplls legati
Ki e o lamin epijlola ad epifcoposin Conuicinum eongrega-
tos,inappendice bibliothec *e S S. patrom lejlatur hts.ver-
6k*Porrb>quiddc Locharij vxoribus cen(uerimus(quo
niam &dehocnoftro fcnpfiftis prcefulatui)in epiftola-
rum noftraru,quas per fratre* , & coepifcopos noftros,
Rodoaldum, & loannemin Gailiam mifimus,poteritis
excmplaribus reperire. Qu* videlicetexemplaria vnd
curncommonitorio,quod pr^fatis fratribus nottrispro
hac eadem caufa ad Lorharium regem miilis dedimus,
per fratre m >.& cocpifcopum noftrum Odonem veftra:
fan&itari tranfrnilimus..

2  5 Ctimnecetiam.] Hac Verba non funt boe loco a-
pud Utonem :fed pauio faperiu: posl tila verba  , admififle
le dicit,multa mteriiciuntur, in qutbn: & htcc.continen -
tur,licet aho ordine. Sed ob glojfam non e JI muiatum.

kHsaučloritatibm euidenicr ojlcnditur , nuod nifi hbe-

Voluntatc,nuUa ep copt; Linda tiluui

Q q^v  AE S T I O iTE ~ •

V o d ulitem poB paretum jponfion cm alius nu~
bere non valcunt>aHČloritate  Eliberitani con-
vil ijtC.^.monJlratur: dicitur*

C. I. ^ De parc/.tibm , qui fidem fiangitnt
(j? on/a lic rum*

S Iqui a  parentibus ddem Iregerint fponfaliorum,
trienaij tempore abEineant feacommunione. Si
iidem fponfus, vel fponfa ih iilo graui criminc
uon i fuerinc dcprehenfi,cxcufatieruntparcnccs. Si
v erbin eodemfucrint vitio,& polluerint fc cofcncien-
^o>rupeiior fcnteiuia feruetur.

r cjf Non luerint. J J n originali lektur fine nc\ationc ,
ltcm! h&pndlHoncm,a quo prJUoea abejl djftio  , illo, /ic-
l^e-habet, in graui criminc fucrint deprehenfi.

^•cec quod non licet paren tibu* jjtonfiha filiorum fuo-
V '" 1  Vtriim hoc de i Up: i n te Ih g čudu m ejl , <yiue

iUt

cc,tl f e *fli e o ut rab un tu r>

c A V S A XXXII.

Utdamvir^cum non baberetVxorem,quan-
tgp dam meretricem fibi coiugio copulauityqua:
'ti f erat Jltrilif , neptpjin^cnptt^filut originari]:
qnam eum pater ahfVsUst tradere  , butca-
Z um  eam copulauit, caufafoliMinconUnen-
U*. Deittde hic pcemtentia duelu:, exanciflapropriafi-
borfibi qitdtrere ccepit. P o JI e a de adrdterio conuiciuf, &•

SL Ju9 6*^6. .

Q *

1

Quarft. I. 97 +

p h  nit m,  qu cmdam rj/ytuit, vtvi Vxore>n opprimeretfua ,
Vtfu tarfi. dnr.itterepoffet ia t uo fdfilo quandam inf de lem
fiibiccpidauit-.ea tamen conditione/viad Chrijlianam re-
Uftonean tranfiret.

1 Hic p rinili m qn ari tur , a n mcrttrix ličite dneatnr iti

Yxorem.

2 Sceundo , an e a, qutt caufa incontin tntioe duciiur , fit

coniunx appeUanda.

3 Tcrltoicnitos arbitrium aliqua fequatur, an liberi aui ,

an originaru patris.

4 ,Quart 'o , Jiviucnie vxore liceat alicuifilios ex ancilLt

qutzrert.

5 Quinfo, fi ea , qu*c vimpaiitur,pudicitiam anlittere

compvobetur .

6  Sexto,fi adulter adulterampo {lit dimittere.

7 Septimb,fi viuente dimijfa,aliampofiit accipere.

8 Odauo, Ji infidclem fub pramijfa conditione liceat n-

h cuifi d cliu m in coniugem ducere.

Q^V AH S T I O I.

Ved autem meretrix in conrugent duet non
debeatpmultis audoritatibu:,^ r.ationibw
p rob at ur* lila enim qux adulterij rea con-
■ u in ci t ;/ r,nifi poji p e ra Ba m peemtentiamfn
coniufd confortio retineri non debet.

C. I. ^ Patronn:turpitudinif csl) quivxo~
rem fnam adulteram dimittere
noht e rit.

r«rfeIoannes Ckryfoftomus, [id et},auchir operit im-
pcrfeclifj bomilia  3 i.aitfuper ‘Matt.c.  19.

S lcut a  crudelis eft, & iniquus,qui caftam dinaittte:

{icfatuuseft, & iniuftus,q.retinet meretrice. Nam
patronus turpitudinis eius eft,quicrimcn celat vxoris.
C. II. *[ Caufa. fornicationittir dimittatvxe~'
vem,non tamen ali eram ducat,
hem  Hicronymus in comm. adc.i^Matth.

D ljdt b  Dominus in Euangelio : [ Qiiicunque <K-
miferit vxorem, nifi cb fornicationem , &  aliam
duxeric, mccchatur : qui dimiiTam duxcrit, moscha'

tur. 3 Sola fornicatio eft, quaz vxoris vincac afleelum :
immojcum illa vnam čarne in aliam diuiierit, & fe for-
nicationc feparauerita marito,non debet teneri, ne vi
rum qu.oque fub maledido faciat > dicente feriptura.’. c
[C^iii adulteram tenet,llultus,t^ impius eft.] Vbieunq;
eft igitur fornicatio,vel d  fornicationis fufpicio, hbe-
rč v.xor dimittitiir. Et quia poterat accidere, vt aiiquis
calumuiam faecr.ec innocenti, 6 c  ob (čcudam copulam
nuptiarum veteri crimen impingeret, lic prioreni di-
mitiere iubetur vxorcni, vt fccundam primaviuente
non habeat.

C. III. Sola viri fornicatio vxorem maculat.
Idem in epijlola Par h ad Corinthios  i.c. 6 . [in  e
glojfu ordinariji.'] .

Nconiugio quis pofitus qu*cunque peccata fecerit,
.nonpropriam infuicant coniuoem : fed fornicatio
vxorcm coinquinat: vt iam non nt viro luo ličita, fed
quafi adiilccra.

C. . 11 X 1 - ^ SJuiyxoremfu am dimittere adulter a
nolueritpiuobMannio pccniteat,fi ei de-
bitum reddidtrit.

Jtem  Ioannes Chryfoftomus.

1 quis vxqrem fuam inueneric adulteram, /&
- O pofteadcinceps placuerit habereeam in matrimo
nio,cluobusanms pormteat,ideo quia cuni adultera co
miftus fit, qux adbuc criminc fuo non eft purgata; cut

I

a ,5'e«.4k 2 Ji-
dbruf de ec-clefuipc.effi. I.I.C.IJ, Sen. ibid.Jno [>.  8 . c.  43.
Vmh.I.i.c.i.  c l J rou.  18. d al.z~. e GUJfaord.

<rd eunclem Ioch  \iatt. In eoneporo inlienji y c . jo. Ju o  ■>. '
f 1 d.udulieratam.  .


975 v,nH !%” mo “ r -  Decrcti Secunda Pars. 97<f

abftineat le a matrimonio eius, doncc explcatui latis-
fiadio criminis pocnitenti* iux ■■  ideo, quia poli fatisfa-
&ignem pocnitcnti* non mtreturvocari adultcra.Si-
militer, fivirum fimm vxor inucnerit adukerum, non
adimparia iudicatur.

4 J Caput hoc non e ji inuentum apud B. Ioannem Chrj-
/ojlomum. itvtdetur Canon altcuiua conctlij,aut p cenit en-
tialU.Simile quiddam habetur in cociho Hannetenfi,  r.i*.

2. pars. SubauditHr,nifi ab adulterio muli er reče de¬
re Voluerit: qut cafuvxerem/nam virreciptrepetrji,Mul¬
imo periculum ei illaturuc.

C. V. q[ Poli patnitentiam adnlterij Vxorem
Vir potcil rHipne.

Pnde  PelagiusPapaMetfe« * fubdiacouo.

D F.Benedičio b  quoque, qucm vxerem alicnam
indicafti facinorofo fuftulifle (pirita, iSiinfuuni
hačtcnnspratfuraeredetmereconfortium : fihocrera
ventas habet ,tubemusexperienti* tu* , vcenm cam
ipfa quoqaeaduIteradiftnae maftarenon ditferas,&
caluatosab inuicem feparare, & illum qnidem ad Lu¬
ciani defenforem in Apuli* prouinciac patrimonium
finedilationefac m igra I'c: illatn vero,(i qaidcm mari-
tus fuus fine doloaliquo forre accipere voluent, rua
ordinarione fubcautelarecipiac, nullum ei mbil dun-
raxat decsetero fimilecommittenti periculum illatu-
rus. Si vero omnino cam recipere noluerir, inalium
quemdam locum, in quo ei non liceat mak viuere> ,p-
uidaeamdifpenfatione c  conftituc.

C. VI. X>ui adultcrtedcbitum reddit,tri-
but annit poeniteat.
lttm expeenitentiah  Theodori.

2fplquis d  vxorem fuam fcitadultcram,&non vulc
O dimittereea,fedin matrimonio liabere, trib.an-
nispa:niteat,& quadiu 1  pamitet,abftineat (e ab illa.

I Er quamdiu poenitet. ] liiplerififovctujiit eil, Si
spiamdiu illa patniret.

C. VII. »f Adulteriopurpato perpceniten-
tiampotejlfierireconciliatie
coniuoij.

Itoot  A uguftii: as ad Pollentium de adullerini/

conitteiio,lih.i.c.6. •

a Vodauteni e  tibi durum vidctur,vt poft adul-
terium reconcilietar soniugi coniunx,fi fides ad-
fit,non erit durum. Curenimadhucdeputamusadul-
teros,quos vel bapti!mate,vcl pcenitentia crtdimus ef
fe lanacos ? Hsrccrimina in veteri Dei lege nullis faeri-
ficiis mundabantur, qu* 1  in lege noui teflamenti fi¬
ne mundacione legali mundantur: & ideo tuncom-
ninoprohibitum erar ab alio contaminatam viro reci¬
pere vxorcm: quamuis f  UauidSatilis filiam ) qaam
pater eiufdem mulieris abeo (eparatam dederatalre-
ri,tamquam noui teftamenti prafigurator fine cunfta-
tione g  receperit. Nune aurem, poftqnam b  Chri-
ftus ait adultcr*. £ncccgo re condcmnabo : vade, de-
incept noli peccare; ] quis non intelligat deberema-
ritnm ignolcere, quod videt ignoullfc Dominam am-
borum ? nec iam fe debere adulteram dicere.cuius poc-
aitentiserimen dimna credit miferatione deletum ?

I UT Qu* in Icge.^Apud B.Auouflinum legitur, opuZ
noui teflamenti, in languine Chrifti fine dubitacione
mundantur. Sed ob glojfam non cji emendatum .

C. V III. ^ De eodem.

Idcm eodem libro, c.9.

N  On i  erit turpis, neque difficilisetiam poftper-
petrata acq; purgataadulteriareconciliatio con-

a dl Miletu  b Anf,l.\i.c.t)^  c al. difbofitio-
tte.  d in/cl.ibidal.c.S 3. e Sent.4-.d1 \.Polyc.l.6.

p.i.c.x$l.Pann.t.7.(.tf.  f i.Ej^.tS.  g „/.
contaminanone.  ] ong.  h /#«».8. i Sent.ibid.luo
ibid. Pann.l.j.c.]-}.

iugnm.vbiperclaucsregni coloram *on dubitatur
fini remilfio peccatorum : non vt poft viri diuortiui*
adulitra reuocetur, fed vt poft Chrifti confertium ad-
ultera non vocetur.

C. IX. C n m fornicatienii Vidam exc!udi-

tnr,cajlitatie virtuj adfcifcitHr.

Idem Ambrofiue hb.l.de Caen Abel,c.4.

C Vm renunciatur improbitati , ftatim adfcifcitur
virtus. Egrefius enim maliti* , virtntis eperarur
ingrellum : eodemqae ftud^o, qno crimen exdndiwr,
innocentia copulatur. ‘

C. X. ^ tion kabetur fallax apudVcum,
Uniadveritatem poenilendt
reuertitur.

Item  Gregorius hemil.i^.Buaniel.

A Pud mifcricordem namque iudicem nccille fallax
habetur ,qaiad veritatem reuertitur,etiampeft-
quam mentitur: quia omnipotens Deus Jumlibenter
noftram počnitenriam fufcipit, ipfefuo iuiUcio.hocqd'
errauimuf, abfcondit.

Sinod  a  fiin adnlterio perfenerarc elegerit,pateenne
tnrpitndinir, epr lenocinij reue maritut habebitur,itif‘ <‘> m
adnlterij ream facerevelnerit, p',:de in bbroCod.  k d«
aduh. Jlnpro. lmpp. Senenu, 0- Antonimu,  [f Cri¬
men lenocinij contrahmit ,tjut deprehtnfam in adnlterio
Vxorem in matrimonio reiinuernnt,non ^nifufpeclambt
bnerint adulteram.  ] q Hoc tu mnlieribtu nem obtinet.
N on enim rit p ermittitnr marttos fuos adnlterij reti fatt-
re.Vndeinhbro c eodem, 0 til. eodem, ijdemlmptra-
tores.  [ Puhlico indiett non hab ere muliera adnlterij «e-
cufationem, ijnamnit de matrimonio fno violato tpuert rt-
lint,lexlt:lia declarat: ame citm rnafcnlutaremantiac-
cufandt facultatem detultjfet, non idemfceminupriuilt-
gium detulit.  ] Si ergo, rt ex bit ccUigitnr anftoritatibiu,
adulteram retinere nuli: p ermittitnr ; malti minut in con
ingtii duri licebit,cuiutpudicitia nnlla Jjiet habetur. Dl-
betenimintercontupes feruart fides,  £>- fatramentHim
tpuacu defutrint,non coniures ,fedadnlltnafpedantnr.

C. XI. ^ P^ritat nnptiarum non con/ijlit"’

commijtione m a rit 0frxmina.

P r nde  Auguftinus finbit contr4 labarur*

4 libro priiho.

N  On enim d  in fola.vt ddirae.comniiftionc mans

& focmina; nupciarum veriraseft : qaamuis .me
illa commiftione nupti* filios procrearc nonpoilint.
Sed alia funt ad nuptias proprič pertinentia,quibus 20
adulteriis nupti* difcernuntur iicatieft tori comuga-
lis fides.& cura ordinate filios procreandi, &(qna: ma-
ximacft differentia) bonus vfus maliih° ce ^°P us v '
fus concnpifcenti* carnis, quobon» e aduiterimali
vtuntur.

^ In Vannormia citalnr eodem modciitemejapudlm-
nem. nifi rjnod habet , libro fccundo. Scnttntia (juiden
Jape habetur apni B. Attgujpinnm*&contr* lnlianna
nuptias dijfinientem corpornm conimtjiior.ttn, difrmnt
potijiimHmltb.<,.cap.vltimt, ...

Hecc/unt bona,ijuibiucommendanturnuptiaiC?* 1
ličite r/u difcernuntur.  f

C. XII. <f Primavelfecundanuptiabac
. autloritattimprobarivi-

deuturo

3. ps. Bcontrarero  /smbrofius 1  inproba-
re nupti at videtur.dicens.

XT v P ci * tttrcrtm  icplent, virginitasparadimm. St*
JN &  hoc intuendum eft duntaxat iuxta hebraica^
veritatem, quodcum feriptura in primoiS: tertioi 1 '
quarto,& quinto,& fexto die explctis operibusling 11 '

a Seul. ibid.  b tit.  9. ad te^em Juham
0- [htp.le.i. c ibidem l.t.  d iuo p.t c.yi.Vaon-
1 C C  19  C al.malo.  J luo. f al.dccernunlHt.

‘ ' lorui*

,77  Caufa XXXII. Qu*ftJl *ag£g!z$£?  978

lorum di*crit a  [ & vidit Dcus, quiabcnum eft ;] in
feeandodiebocomainofubtraait : nobis intelligen-
thmdcrelinquen$ , non cflcboaum dupliccm numc-
run > quiab vnione diuidac, & prafiguret focdera nu¬
ptiarum.Vnde b tk  in arca Noe omnia animalia cjujc-
cumqucbina ingrediuntfirdmmunda funt imparnu-
mcruscft mundus. Quamquamin duplici numeroo-
ftendatur& aliudfacramčtum: qubd ne in beftiis qui-
dfm,&iiiimmundisauibus digamia coraprobata fic:
Vina enim ingrediutur immunda, & feptena,qua» mun
dafunr.vthabcretNoe polt diluuium, quodimparinu
meroftatim Deo polfetoffcrre.

1  fr Ambrofiiss-O Sic eiiam in manufcriptis. Sed apud
ipftmnon eftinuentum . Hab t tur apud B. Hieronymum
lib a.contralouinianum.

■ Veram boc.ad exbortationcm > non ad neceftitatem ob-
feruand* rirftnitatis refertur. Vnde  Ambrofius ait tn li¬
bro exbortationh ad Virgnes.

C. X111. Virginii as ex confilio fuadetur ,
non cximperio pracipitur.

I Ntegritas c  corporis experendaa vobis eft : qnam
eg°p r ° Confilio fuadco > n on pro impctio prscipio.
Sola eft enim virginiras, quce fuaderi poteft , imperari
non poreftcresmagis voti,quam pnecepti.

4  pars. Cttnrergo in mereirice  , rt diximus, nuli a fjies
ftdei,nuUaftt certitudo pudicitia,paiet, r iu6d na e si in con
iugtum ducenda. Sed obucitur CBftaab  d Hierichuntina ,
fMamnif ejfet mtretrix , tamen principi de tribu h. da eft
copulataconiugio ,de qua C brij} m  pojiea nafti dignatus
ejl. Ofet  C quoque dno de cim prophetarum p rim us,ex
pracepto Domini, coro ordei meretricem emil ,quam fibi
inconiugio fociauit. Sed aliudejl , meretricem ducere , rti
adulteramretinere , quam tua confuetudine,caftitate , gr
pudicitia exorncs: atquc aliud , ali quam e aru m h ubere,
quam nullo paclo k luxu čarni<t fina rcuocare rale.ts, Hoc
tnim penitus jphibelur: illudUudabiliterfaftu legi tur.  f
C. X 11 [ I. Kon eftpeccatum , meretricem

ducere rxerem.

7»Hieronymus fuper Ofce lih * i. ad c. i.

N  On g  cft culpandus Ofee propheta ( interim vt
(ccpiamurluittoriam; )fi meretricem,quam duxit,
pudicidam conuertcrit:fed poti ti s laudandus,qubd
5 X  Riala bona fecerit. Non enim qui bonus permanet,
poll.uiturjii focietur, malo: fed qui malus eft,in bo-
Ruin vertitur,fi boni excmplafeftetur. Kx qtio intelli-
ginius, nonprophctam perdidilfe pudicitiamfornica-
r, *copulatum , fed fornicariam aflfumpfifle pudicitia,
antea non h^bebac.

Q^V AH S T I O

II.

Q >

;

1  itn uiagii duuiui lum.

ps. His ita rejj)ondetur. Pri m a injlitutio coniugif
adifofacla eft,rt ejfet immaculatus torus, & hono-

f r ddautem non Jitrxor , qu<e fola caufa in
contintntue ducitur , hinc ridetur probari
po)Jc: quia coniugium propagationis , non
<explend.e libidinvs caufa k Deo injlitutum
•jt Hac namque fuit bencdičlio coniuff-.Crcfcite & mul-
ph c amini.

C. I. ^ V ar t us fčemi n a rum e ji e u fola caufa
nubendi.

Vnde  Ambrofius fuper lucam , lib,  i. ad c. i.

T) dov eft h  faminis nuptiarum prsemia non habe-
- 1  rc>quibusbsefolacaufaeft nubendi. Idem lib. 2. in
princ,  f Dum i  coniugij praemium,& gratia nuptia-
rum^partus fitfaminarum , non mcdiocris quoq; cau-
fa elt,vt virginitas Marice falleret principem niundi.

■Qfi ergo non caufa procreanda- fbolrs, fed exilend<t
libidtnis fibi mulcem copnlantur,uon tam contuges?qukm
for niča rij ridentur.

a Ecelef)y.  b Cenf  7. c Ju o p,y.c.uo. d Jo-
Af 2.^*6, e Ofeei &i.  f aiintelligitur.  g Juo
P- Pahn.l.6.c.$7*  h luop.Z.c.jy & j6*Pann.l.
^.r.41,^25. i al.Ciim.

II. N [on comuges-ifed adulteri rocantur*

qui nonfecundumpraccptum C h rijli
coniunguntur.

Hinc  cWar»Hieronymus 4 dc. 5 . epiJioUad
Ep h eft os.

S Icutnon a  omniscongregatio hsereticorum, Chri
fti ecclefia dici poteft, ncc caput eorura Cliriftus :
ficnonomne matrimonifi, b  quo non viro fuo lecun-
dum praecepta Chrifti vxor iungitur, rite coniugiu ap-
pellari poteft, fed magis adulterium.

2. m

m parad

rabilesnuptisc: ex quibus fine ardore conciperentftnedo-
lortparerent. Secundapropter illicitum motum eliminan
dum  c extra paradifim fkcla eft: rt i': firmi i as prona in
minam turpitudmis ,b one fiat e excipe/etur coniugij. Vndt
^Apofiolus  d ftnbcnsati Corintbios,ait :[Propter forni-
catione^rnufjuifjj fuamrxorem , & r,taquxq s  riru m
fuum haoeat.J Ex hac itaque eaufaftt,rt cemugatife fibi
inuicem debcant ,nec fc fibi negarc poftint. Vnde  e  „4-
p o [is lus:  [ Ko lit e ftrau da re in uit em, n ift fo rte ex c on fenfu t
gr ad tempu#,rt espeditiusracctis orat ioni,t& iterum re -
utrtimim m idipfim.ne forte tentet Vos Satanas. Hocau-
tem di c o propter incontinent tam  V eft ra m.  ] S^ui ergo pro -
pter incoutinetiam in naiuralem redire rfum mouentur,
patet , qnod non propter filiorum procreationem tantum
mifetri iubentur. Kon tamen ideo nuptia maUiudican -
tur. XJuod enim prater intentionemgenerandi fit, non eft
nuptiarum malurn  : fed. cftveniale propter nuptiaru bo -
n um quod eft tri p er Lit um: ftdeles videhcet ,pr oles fa-
cramentum.

C. III. lmmoderatusrfusconiugatorUnt
non eji nuptiarum malurn , fed eji re-
nialepropter nuptiarum
bon um.

Vnde  Auguftinus de bono coniugali , c. 6 .

Q Vidquid / inter fe coniugati immodeftum , in-
uerecundum, fordidumue gtrunc, vitium eftho-
minum,non culpa nuptiarum. lam in ipfa quoque im-
moderatiore exa<5hone debiti carnalis, ouam eis non
fecundum imperium prsecipic, fed fecundum veninm
concedit Apollolus, g  vt etiam prater caufam pro-
creandi fibi mifceantur, etli prani moreš ad talem con
cubittim impellunt,nuptia tamen ab adulterio,feu for
nicatione defendunt. Neque enim illud propter nu-
ptias admittitur, fed propter nuptias ignofcicur. De¬
belit b  ergo fibi coniugati, non folum ipfius fexus fm
commifcendi fidem, liberorum procre.tndorum cauia
(quse prima eft humani generisirv lita mortalitare !o-
cietas )  verumeciam iufirn»icatis inu*ccm excipiend£
ad illicicosconcubitus cuitandos mutuntfn quoddam-
modo feruitutem: vt, etfi aleeri eorum jferpetua con-
tinentia placeat, nifi ex alrerius conlenffi non podit,

5 . ^s. Konautem d.aturprafentiafančji Spiritusiem
pore, (j n o coniugales aetne geruntur.

C. UH- Kon datur prarfentid Jan fti Spi -

rit us temp or e,qu o c omagale s aclus  •

geruntur .

JWeHicronym usfuperMatthaum.

C Onnubia i  legitinia carentquidcm pcccato noiji'
tamen tempore illo, quo coniugalcs ačlus gerun-r
tur, prsfentia fančti Spiritus dabimr: etiamfi prophe¬
ta elle videatur, qui officio generationis obfequitur.
Sed 6c  ali a pl ura funt, in quibus lufficit fola v is huma-
na: & ncque rc> indiget,neque decet adellc pulentia
fancti Spirttus.

a luo p.  8. ca.  277, b al. quod non riroftto fecun^
dum precep ta Cbrijii coniungitur.  3 or.g.  c Genef.z.
Heb.  d i.Cor.j.  c Ibidem. f luo p. S. c. 234.
g i.Cor.j.  h Pann.l.C.c.ib.  i Scn.^.fUft.)!.

li

979

I>e miptiis folius ihcontinentiae
caufa, & an iuft* nuptiae fine.

^ Caput hoc habetur apud Orione m fr omilia C.in Ku-
vteros: t£r exipfo citatur i» glojfa ordinarij Hum-.ii.

Spc ut ergo talvsconcubitu*»on eftfornicarim , fed pro-
fttr bornim coniugij licitus; fic etiam coniunclio illa , de
%ua quxritur >  n on eH fornicaria^/edpropter bornim con-
i&gii ličita,

C. V.

Item^ficut  Angu/linus uit in libro de bono
c omaga h, cap.  14.

C Oncubinz.rf ad tempus adhibies , nec etiam fi
caufa filiorum concumbanc: luftum faciuntcon-
cubinatum fiuim.

Hic econtrario daturintelligi dc iU^ui coniugali affe-
slu Jibi copulantur: quod etiarnfi non caufaprocreando-
ramfiliorum-,fed. explend.c libidinif conueniunt , non ideo
fo m icarijifed coniuges app c Ha n tur.

C. VI, ^Coniugesfunt^uicaufafoliutin-
continentiaJibimetinuicem co-  #
pulantur.

Probatur hocidem aubloritate  AuguftinizV*
libro de bono coniugali,c.  5.

S Olet b  quari > cum mafeulus & fccmina, nec ille
maritus,nec illa vxoralterius, fibimet non filiorum
procreantlorum, fed pro c  ineontinentia, folius con
■cubituscaufa copulantur, ea fidc media , vt necille cu
altera, nec illa cnm altero idfaciat, verum nuptia 1  fint
vocaiuhe. Ltpoteft qtiidem forrafle non abfurde hoc
appcllari connubium , fi vfque admorcem alicuiuseo-
rum id incer eos placueric: & prolis generatione, qtia-
xiisnon ea caufa coniunčti fint, non tam en vitauerinc,
vt vel nolint fibi nalci filios.vel etiam opere aliquo ma
lo ^gant,ne nafcantur. Črte ru m , fi vel vtrumqtre,vel
vnum horum defit, noninuenio, queinadmodum h as
nuptias appellarc pofiimtis. Htenim d  fiahquamfibi
vir ad tempus adhibuerit, doneč aliam dignam vt 1 ho-
noribus, vel faeuhatibus fwisinueniat, quam compa-
rem ducat.animo ipfo adultcr eft : nec cum illa > quam
cupit muenireded cum ifta,cum qna fic cubat, vteum
ca non habeat ma- itale con o-tium.

C. VII. Fornicarij funt^non coniuges , ijui

(J e rili latu ven ena procurant.

Idem denttptifjf & concnpi/ientiajib.t.c.ifr

A Idquando e  eoufiuic perue«u hieclibidinofacru-
delitas.vd libido cruddis, v* ctisrnfteriliraris ve¬
nčna p roču ret: Seji  nihil valuerit. conccptos fertus a-
liquo f  modo intra vifcera excinguat, ac fundat, vo-
le n do funm prolem priusinterirc, quam viuerc : aut, fi
in vtero iam viucbat,occidi antecuam nafcatur. Pror"-
Ajs, fiambo tales funt, coniuges non funt: & fi ab ini-
tio tales.fuerunt, non fibi per connubium , fed pdrftu-
prum potiusconucnerunt. Si auten> non ambo funt ta

les, audeo dicere, aut illa eft quodammodo nieretrix

mariti, aut ille adultcr vxoris,

S-  pars. De hi*,qni a bor tu m procurant^ q merit ur, an
fndicenlu* bo/niud.c, v tl non.

C. V 11 T. <^r TZon ejl hotnici da, qui abortum
pro tur ati an.tcquam anima corport
JI t inf h/a.

AugufKnus libro tfvxjhonum F.xodi>qu.cft  So. ait.

Vod vero ^ non formatuvn puerpcrium 1  rio-
V^luit ad homicidium pertincre,prolc<ftb ncc homi
nem deputauit,quod tale in vterogericur. Hic deaui-
ma quaril:io fyiet agicarijvtrun^o^uod formatum no efi,
ncc animarum quidcm podit intclligi: & ideo non fic
homicidium : quia nec txanimatum dicipotcft > fi ad-
huc animain non fiabcbai Dem.  ^ Sicrgo illmlinfor-

a ,Poly.l.6.tit.4dno p. c,10 J J atm.l.  6.C.4 J. b Po
lyra btd.iuo p.S.c.6$.Pajin.l.6. c.lj.  c al.propierin-
iXKtininriam~\ori^.  d Patin i.(>. ca.  44. e S'o/f.4.
dtjiril.Dfi /MQ.c, 55. f ariv(-ando.~\,rig.  g Senjbid..
Ih  cp.iv.c-l^PurjndA-iSj&dbtd,

Decreti Secunda Pars.

9S0

me puerperium lam ouidem fuerit, <ed adhuc quodatn
modoinformiter animatum (quoniam magna de ani¬
ma Gjusflio non eftprscipitanda indifcufla temeritate
fentcntice > )ideo noluit ad homicidium pertinere, quia
nondum dici poteft anima viuain eo corpore, quod
lenfu caret.

1 ^Puerperium.] Invulgatis fcouebatur , Moyfe$j
vel 1  ex?quJ a b funt d pleriftfcVetuflri,  ^ originali . jllid
etiam nonnnlla ex iifdemfunt emendata.

C. IX. ^Deeodem.

Idem in libro quajlionum Veteris &*noui te-
ltamenti } c.2^.

M Oyfes a  tradidit, [SiquispercufTeritmuIicrem
in vrerohabentem , & abortiuerit, fifbrmatum
fuerit,der aniinam pro anima: fi autem informatum
fueric, mulčtctur pecunia, ] vt probaret non effeani-
mam ante formatam.Itaque fi iam fermato corpori da
tur, non in conceptu corporis nafeitur cum feminede-
riuata. Nam fi cum femirre & anima exiftit ex b  ani¬
ma, mule* animar quotidie pereunt, ciim femen fluxii
quodam non proficit natiuitati : fed fiprepius c  rc-
fpiciamus,videbimus quid fequi debeamus. Contcm-
plemur fatturam Adar. In Adasi enimcxcmplumda¬
tum elhvt ex co mrelligatur, quia iam formatumeor-
pus accipicanimam.Nam potuerat animam limo cerrs
admiicere,& fieformarecorpus. Sed rationeinfirnia-
batur: d  quia primum oportebat domum compagi-
nari,&fichabitatorera induci. Anima cerrc,quia ipiri-
tus eft , in fieco habitare non potefč, ideo in fangtiine
fertur habitare.Cum e  ergocorporis hneamcntacom
pa£a non fuerint,v 5 i eri- anima ?

C. X. «[ Dtcodem.

Dem  Hieronymus ad .Algafiam,qu*$A‘

S Tcuti / femina paulatim formanrur in vterisy&
ramdtu non reputatur homo, g  doneč elementa

contečta h  fuasimagines, membraqiiefufcipiant: ita

<en>ir.-fatione concepcus, nifi in opcraproruperit,ad-

hucin ventrc retinetur,&cito pent ah 1  hode.

1 C *\b h o 0  c.] Originale & luo  , & citb aborfio pe¬
ric ; quo abony Vocabulo & alibi , & in e.ident qft*j !,onf
vfu* ejt B. Hiero>,ymM , aduerfai ij aduentu‘ ) 7nc l iur ;f a ’
qua* conccpta func, facitperire aborcio.,/^
non tj mutatum.

6 .  pars. C um ergo. quialiquam fbi adiempus adni-
betycum ca udu It er ejfe divi tu r, n ec ab ea d:fcedens } naf-
hamfuam ilh Pnpa tradenspcccat.

C. X f. Pro feblus til h on e $aPfr ftrnica-

riam ab ij c e re }  & yxo rie l egi tima  >»
auipere.

P/idc  Leo P a pa ad  %jiicum Karbontnfm epi-
fcopUM,cpif}.yo.al.<)l.c,$ &  6.

A Ncillam 1  a roro abiicere , tk  v.sorem certsinge-
nuitans acciperejnun duplicatio cv'niugij,ledpro-
feaus eft honclfatis. Culpandacft fane talium negfi^
gentia, fed non penitusdefpcranda, vt crebriscohor-
tationibus incitati,quod iieceflarib cxpeticrunt,nde-
Jiter excquunrur. Nemo enim defpcranduscft^dum in
hoc corpore conftituirur,quia nonnunquam,quod uu-
fiJentia arratii differtur, confilio macuriore perficicuT.
C. XII. Legitimo matrimonto copulatur, '
concubinam babenti traditur.

Idem ibidenii  c.4.

quxc

\-rOnoinnis \  mulicriunvta viro,vxor eft viri:q«i*
JN Wcomnisfilius eft h^respatris. Nuptiamm au-

b W>'

c ul 11 }

a Iko  p.10.c.$7. PMH.ULe*,i^SentMd.
c al.priort.  .1 iafirMaUturjvtr* leHit.  ,
ab or;<r f •Sen.ibul.Jua p.lO.c.fiiPalt.l.i.c.f^,  g ■»'
hmiiidiurm  h al.onfrfa.^orig.  i D t pKnit.diff'

acmo l.i Tribarienji co>.C- t c.lH.Qr  ?9. k l’olyc.i.6.t’ f -

te n*

$81

tem fccclera in ter inger.uos funt legi ima.čc interciii-
<\ua!cs, *  multoprius, hociplum Dominoconitituen
*e,quim initium Komani iuris exilleret. Itaquea!iud
til vxor,aliudconcubina:(icut aliudancilla,aliud libe- |
ra. *f Propter quodetiam Apo^olus b  ad manifeftan-
dam harutn perfonarum diferetionem teftimonium po
nitcxGendi, c  vbi dicitur Abraha?: [Eiice ancillam,
&fdiumeius: non enim t rit hdtres filjus ancillaecum
Igicurcuiuslibct i locicle
ncusjUfiliam fu um  virohabenti concubinam in matri-
*nomumdcderit,no:i ira accipiendum cft,quan conia-
gatoeam dedent, nififorte illa mulier At ingemufa-
^Srdotatalegitime, & publicis nuptiis honeftata vi
dcatur. ^j- Paternoarkicrio viris iundar carentculpa,

^ roulieres,qu*a viris habebunturdn matrimonio non
fuerunrrquiaaliudcft vxor, d  aliudeoneubina.

i Cuiuslibet loči clericus.] Si quidem in epifiola-
vum editionibus: fedin cedite canonum. cap.  18. & apud
iudicatoscolleClores /e£if#r,cuiuslibet locilaicus. In con
nlio vero Triburienfi , vbi boe refertur , (i  quis filiam
fuam, &c.

7. ps. Cutn ergo dicitur [patčrno arbrtrio iunčlavi-
vis~\ daturinteiligi , quod pat ern Me o n fenfu* dejideratur
in nupt‘qs,nec Jine co legitimne n up ti.t hubeantur ,iuxta
illnd Euarifii  e p^p#  £ Rihter non Jit legi tim trm contu-
giam, niftdparentibft* tradatur.']  1

1  <J Tradatur.] Posl hocvcrbum in duobu*vetufHf c o
ditibkf citantur ex codice lufiiniani lib.  5. ttt. de nuptijs,
le. n.ne fUium.gp Lio.in coniunčlione. cx digefiis, tit. de
ritu rtupt. I.  2. nuptU confijlere  , & cx lufiit. de nuptijs,
principium VfifaadVer.pratederc debeat.

c. xin.

Item  Ambrolius in lib.de Patri'archit, [id e si,
lib a. de Abraham, cap.vitim.']

H Onorancurparences Rebeccas muneribus, confu-
fttur puellanon de fponfalibus (illaenim ludiciu
cxpc&at f  parentum : non eftenim virginalis pudo-
ris eligere maritum ) led um defponfata viro de profe-
ftiomscoufulicur die: nec immerito dilationeni non
attulit.Iure etenim properarc debuit ad maritum. Vn-

deillud g  Euripid*um,quodmiranturpleriquc,vnde

translatu fit,manifeftum eft. Alt enim in perlona mu-
lieris,qua» tameti maritum volebat rclinquere, & ad a-
liaspetcbatnuprias: ipcuv 7itc _

T49 fA&tuvetv s%h 9 h?  ovx 'tf/gv ugjvav vufo,  hoc eft
[fponfalioiam meorum pater meu . curam fubibit.Hoc
enim non eft meum.]Ergo, quod ipfi philofophi mira-
tifunt,feruate virgines. Mulier etiam,fi qua amiflo ci-
tomariro adolefcentula Iaqueum infirmitatis iuac ti-
mctincidcrejfivult.nubatjtantum in Domino : vrele-
dioneni mariciparentibus defcrat.ne appetenti« pro-
cacioris eKiftimeturaudor* fi ipfa de nuptiis fuis ele-
ftionem (ibi Yindicet.Expctita enim magis deber vide
ria viro,quam virum ipfa expetifTc. Verecundiam pra»-
mittat ,antequam nubat, quo ipliim coniugium plus
commendet verccundia.

C. XIIII.

Item in libro Kftmerorum^c.^o.

"\K  ^ber, fi quidpiam nouerir, & fe conftrinxcrit iu-
, ^ rament0 >quae eftin domo patris fui, & in *tatc
adhucpuellanMicognouerit pater votum,quodpolli-
citaelt, & iuramcnrum, quo obligauit animam luam,
& tacuerit, non 1  rcaerit»led quidquidpollicitacftj
&  iurauit,opere complebit. Sin aucem fiati m vt audie-
rit,contradixerit pater, At vota, At iuramenta cius irri
ta e-unt,nec obnoxia tenebitnr lponfiioni,eo qubd co-
tradn:crit parer.

a al,xquxles*~\orig.  b C al.  4. c Gr«. 21. d a L
tinpu.  c Snp .? o..  5. t.j. f a  L fj %  c Hat.  g /7  ermio-
nein Andromacla luripidis. Pol . 1.6.tit.4,

InnnptRscMiuscmfcoUts

req«iratur. y o2t

1 Non rea erit. 3 /»' originali legi tur,  voti ea eric;-
quidquid pollicica, tkc.fed ob ^lojfant non ejl emendatu*

C. XV.

AugnJlin m  7.57. fnp er & Kumer or.

M Erito hic quacritur ctiam de yoto virginitatis. Mic
lierescnim etiani virgines in feriptura folent ap-
pellari: Sc  videtur eciam Apoftolus b  de patre loqui,
cum dicit £feruetvirginemruam]&[detnuptui c  vir
ginem luam.]

Ant e a le ge b a tur: Item  Augullinus. Sublata eslcU-
člioAtcm,qu.f abejlaplerififovetujtif. KamVerba B.Au -
gu fhni, Jeuglojfa ordinarije, qux hic referuntur , funt ex-
planaito loči Kumerorumantea citati. In ij/ilemantene
> e tajit* omui a h a: c ca pita , 'juibutnon csl app o Ji ta rubri-
ca,vno capiic comprekenduntur.

C. XVI. <ry Vidu *, virginespropria Vo¬

lan tat e fibi maritos eligant.

£ contra in  concilio Toletano 5.c. to.

H Oc fančhim d  afErmatconcilium, vt viduje,qiit—
lus placueritjtcneantcaftitatč. * Quod liprius,
qu.im proficeanturcv^ntinentiam,niibcreelce[erint,il-
lisnubant, quospropria voluntate voluerint habere
maritos. Similis conditio At de virginihus habeatur:
nec extra voluntate parentun\,vel fuam cogantur ma¬
ritos accipere.Si quis vero propolirum caftitatis vidu£,
vel virginis impcdierit 5 a fanda communionc, & a limi
nibus ecclcli* habeatur extraneus.

1 ^C2t^\tdLicrc\.~\ln anttquioribu*conciliorunt editio-  *
t  nibH*,&duobus codicibtts Vaticanps reliqua habentvt  a-
pud Gratianum:JedpoHverbum i\lud,addunturhac  , 8c
nulla vidua ,adnuptias iterandas vi venire cogatur.
Quod li , &c. In recentioribttfVerb editionibaf , & apud
cateros colleftoresV/iriat aliquantulum jlrucluraverbo -
rum ,fed eadem esljententia.

Pramijlts aucloritatibu* euidenter afferitur,qubd qua~
uif aliquinonfiliorum procreandornm , fcdincontincnti4
caufa conueniant,tamen coniugesappedantur.

D Q^V AE S T I O III.

£ tertia vero quxflione P-elagius de fini t Jerih e ns
Potentio defenfori.

C. I. Arbitriumhberiaui,non iriginarij
patri*  , puellamin n up ti i* fcqui
oportet.

P Atrem e  puellae, ecclefia? noftr* famulum , auum
vero cius liberis ortum conftat cfTc natalibus : Sc
ideoaui magis cledionem coniundione neptis, quam
patris cius, cuius nullo modo liberuni poteft efle arbi-
trium,decernimus attendi.

£>uia ergo eleBioneauijiuicifia nupfijfcprobatur,h*c
c on fiat legi time fibi copulatam. _

V AE S T l O I FI I.

a j/odantem exanciUa proptervxoris fierilita-
tem filior quxrcre alicui liccaj , exemplopro-
batur Abraha, £ quipropter fterilitatem v-
xoritJkx Sara in gr e (fu* efi ad AgarAe^ptia ,
vt ex ea filiosaccipcret. lum lacob,  g cumexijcbcle
filios habere non poffet , exanciUa e ut* filios Jibi fitfci-
tauit : nec Jhitim propter fierilitatem  , verumetiam pro¬
pter fcecunditaiem cefpantem legi tur intrajfe adanuUam
Lix  , cjg* cx e a gtnuijje filios. Ex qutbu* omnibus col -
ligi tur  , propter fierilitatem Vxori* fiue ex ancilla , Ji -
uc ex qualibet alia ličite filios quxri: alioquin adulterii
macula Abraham & lacob notabuntur. Sed Jicut poji
mortemfiara  b Abraham Cethuram duxit VXorem,
ne fe rundam Augufiinum Chrifiiani  1  p ut ar en t cjfe
peicatum pofi mortem V xori* altam dneere  , fic videtur

a Glojf.ord.ad c.^o.Kum,  b i.Cor.7. c al.nu-
ptum.  d 5 /rr /.8.c.44,7//fl p.j.c.hz.^np.^-cA2,^p> >  9.
e luop.$.c t 2j, £ Gen.16.  g Gcn.\ o. h Gen.i^.j.ft.c.

It %

Caufa XXXII. Qua:ft. IIII.

Vicorefnperfiitean liccatex
““D ancilia libeivs gignere. L/tClCU
fiuente Vxorc fuafiuos ex ancilla fufcepijje,neab aliqui-
bur boe repntaretur in crimen.

lllud autem Augu\iini dicitur contra aduerfarium le¬
gam prop b e tani m,lib. . i.r. 9.

1 «7 Čhridiani. ] ln capite fetjuente Augupinut nit,
neputarent hauetici.

C. I. ^dhtsmodo Abraham exaifetur d cri-
mine fornicationit.

I Sre Abraha; et am a  vfque ad decrepitam fenefhi-
cem fornicationis obiicit crimen: profe&o quia &
poftmortem Sarat.alteramduxit. Vbi etfinullumin-
tdligerctur rei abditsc faeramentum , propter b  boe
folum id faceredebuic Abraham, neputarenthatretici
aduerfus Apoftolum c  (quibusetiam * Tertullianus
aftipulator exiftit)poft vxoris mortem criincn efle du-
cere vxorem.

Sacramcntum buhtirti eil, tpuod.per bonosmali , &
boni er im t in ficle generandi , & per malos boni , & mali,
era/it adficlem accefjuri.

C. II. ^ Sieni banorum mintflerio boni , &
m lili,, ita miniflerio malorum boni , £?-
mah infide gtnerantur.

K/de  AuguSinus ait fliper loannem,trači.  ir.

R Ecurrac nune aniimis vellerad d  Abraham.Ifaac,
St lacob. In iftis tribus inuenimusparcrc libtfras,
parere &; ancillas.. Inuenimus ibi & parcus liberarum :
inuenimus ibi ik  partus ancillarum. Ancilla nihilboni
fignificat.fniicc ancillsm,inquit>& filium cius.]Cri»-
fra.  ^ Inuenimus rem miram in iftis gcneracionibus
liberarum , & ancillarum: quatuorfcilicet genera ho-
minum , in quibus completur figura totius populi fti-
ruri Chriftiani.vc non fit mij um,quodin illis tribus di-
a»;neft.fF.go c  fum Deus Abraham, Sc  Deuslfaac,&
Deus lacob)] In omnibus enim Chriftianis (fraeres in ■
tendite) ant per malorna cuntur bo li, auc per bonos
nafcuncurmali.autperbonos.boni, ant per malos ma¬
li. Amplius iftis quacuor generibus non poteftis inue-
nire.i^iafra. Inuenis f  ibi bonos filios lacob na
tos de ancillis, & bonos filios lacob nacos de liberis.
Nihil illis obfuit Mariniraš Je vteris ancillarum, quan-
do in patre cognouernnt femen fuum:& conrequcnccr.
regnumcumTrttribus tenuerunt. QuomoJo ergoin
iiliis lacob no obfuit illis, qui.nati funt de ancillis,quo
minus terierent regnum,& terram reproraiflionis cum
fratribus ,ex jequoacciperent, non illis obfuerunt na
tales ancillarum, fed praualuit femeupaternum ;fic
qHicum,jue per malosbaptizantur, camquam dean-
cillis videntur nati: fedtamen, quia ex femine verbi
Dei,quod figuracur in lacob, non concriftcntur, fimul
harreditatem cum frarrious poftidebunt. lecurus ergo
lit, qui de femine bo.ao nafcicttr: tantum non imitetur
ancillam.Si de ancilla nafcitur,ancillam majam fuper-
bientem non imitecur. Vndc enim filij lacob de ancil
lis uati poftederunt,terram promiftionis cum fratrih 51 ,
Ifmaclantem de ancilla natus, expulfus eft de haredi-
tate? Vnde?nifiquia ille fuperbus erar.illi humiles ?
Erexicille ccruicem, Sevoluic fedticere fratrem fuum
ludens cutn illo.Magnum ibi faeramentum. Ludebant
fimul g  1  Ima el Je lfaac : vidic illos Sara ludentes, &
ait Abrahat: [ Eiice ancillam.&filjtim eius : non enim
hzres erit filiusancill* cum filio meoIlaac.]Et cum co.
tciftatuj efler Abraham , confirmauit ci a Domina an-
gclusdiflusn vxoriseius. Q^ite > autem pepetic Abel,
& VnochjSe Noe,& Abraham,ipfapepertt Moyfem , &
prophecas h  temporcpoftcriores.anteaduencumdo-
mim,&que iftos, ipfa & Apoltolos , i  S:martyresno

a luop.i.c.l6<).Paxn.l.6,c.6o.  b al.felpropter.
C1j.C0r.7-' * hb.de 7 iUnog.emia.  d Gen.n.CopioJiur
in eno.  c 1  alinuenimut.  g Gen.it.^ 4 ng.

l.l.eitbaptifmo contraVon.c.ib.  h Ofeal.  i Acl.i).

Secunda Pars. 984

ftros,& 0 ;nncv bonos Chriftianos. Omnes enim diuer-
fis <]uideni ctmporibus nad apparuerunt: fed focieta-
te vp.ius poptili concinentur>& enifdcm cinitatis ciues,
labores huius peregrinationis experci ittnt, & quidam
eorum nuncexperianrur, & vique in linem C30tericx-
perientur.Icem vjuxc peperit Cain,&: Cham,& limaele,
ik  Hfaujeadem ipia peperic k  Dathan , ik  alios in eode
populo dmiles : &qua;idos# eadem ipGi &Iudam pfcu
doapo&olum, Sc  Simonem niagum , Sc  cateros vfq; ad
h^c cempora pfeudochrdtianoi, in atfečcione animali
pcrtinacicer obduratos,(iue in vniratepermiftifinc, (i-
uc aperta pracifione dilTentianr. ^[Sed cum rale« afpi-
ricalibus euangeliiantur, Sc  faeramentisimbuunrur,
camquam per icipfam Rebecca a  eos parit,fkutEfau:
cum autem periilds, qui non cafle annunciant Huan-
gclium, talesia Deipopulogenerancur, Sara b  qui-
dem,red per Agar. Item boni fpiritales, aliquando£u~
angelizantibus, 2  vel baprizantib.carnalibus generan
tur:Lia quidem, vel Rachel mre coniugah eos, fed per
ancillarem vterum parit. Cum vero per fpiricualcs 1 «
Euangelio generantur bonifideles, qnivelvadunf ^
in Tpiritalem affedum pietatis, vel eb tendere non de-
filtunt,vel ideo non faciunt, quia non polfunt, ficwt c
ex vtero Šarce lfaac, vel Rebcccaelacob in nouamvttai
ik  nouum teftamentum. nafeuntur. Icaque fine intus
verfari vidcantur, fiue aperte foris fint > quodcarodb
caroeft : fine in area fua in fterilitate perfeuerec, fu c
occafione rentationis, tamquam vento exrra tollatur,
quod palca elt, palca dl: & lemper ab illius eccleliar?
qua? d  eft fine macula& ruga, vnitatediuiftis cfoetia

qui congregationi fandorum in carnali obd«rarionc
mifcetur. Dc nullo tamen defpcranducft^ uC l l Hi ,B '
tus tališ apparet, fine oui foris manifeftiusaduerfatttr.

Caput heccQ>;fetium eiipartim n.inl 9 ’

annem  , partim ex lib.  1. de b.ipiifmo t antra Donat. C.16.
&17.atq { inde nonuUafunt addiu, mu Ita emendata»

1 ^ Qua? autem.] Uxc apttd B. jtugnflivuvt frq« ,(n '
tur potit erf. omnes /ir: b en tur }  in c. ficut m

de conjec.difi.4.

2  ^ Aliquando Euangelixantibus.] Sice^ ef; ^ ittw ^
cH ex plerifij. 'vetujtu^^ originali,& 1Eunypp 9 d or7 ^'^
ii6.Jlniea Icgtbatur^ ttan^o euangclixanturv& ,acra
mentis, vel b.iptifmatibus carnalibusgeneranrur. v

l  Velvadunt.] <Apud B.^At4gu\hnumi&  E »Hit*
legitur , vel euadunt in fpiritalis tetatis afFe&utn*

a.ps. Hitita rejpondetur.Pro c variela/e‘empo'» m
Vana inutmlur dijprnfalie eoniitorn. Promijjuut  f " J<

Abrahre , tjuodin femin e eius benedicerentnromnetgtit-

les: promiferat efuotf, fe daturnm feminitim terrampt-
reprinationisfttre. C Um ergo e.tieru in ii/UUtria rtiithb
. d brakam , (ffiiiot eius in peeuliarem popularnjih/  P°"
minus elegifet,nte muh,trum feecundilatt mulierum po¬
puli Dei multiplicatio ^Marebaturi^uiainfuccejiior.tfiii

gitt/.it trat fuceejiio fiati. K,de in lege dicebatur. [Um 1 '

dicia  4  Jler.ihf, q:<xnon rchtjuerilfemeuftumfif er

:  [ Pic do n  _

[f-untcf  g docete omnejgentta.] O* [in  h omnigent‘
tjnicnmrpj limet Deum.& optraiur injiniam , atteptm‘P
i/!i , ] n e e elečlio munern tjuanlurin fucctjiiouegentrU'

fed in perje cit o u e vita,&-fynceritdtefcientiie > i^yirgK , i-

las [cecunditatiprrefertur, vfacerdoiibui centinenti
jhttis/mperatiir. K on ergo Abraham, ant lacob deliti*’?
J ,juia prev eryxore jilior exancilla tjuafieric.nectMora
plo,Orxier conntgale debilo m, fi-euniliiaiem m aliq* 4  ‘

L et altan n nar ere icttm tli or h  coniugia nojlroru aqut« , ' ir ’

a Gen.rt.  b Gen.i6. c  Ibid.ta.n.  d lp‘1'
C Sen.+.diJl.U- t Gcn.l2.H- S Matl.ii. h.jHd 0 ^

585 .Caufa. XXXII Quxft. IIII. cill'a liberes gignere.  9 & &

* telprafcranturvirginitati  r & immederatur “pfar coniu-
fa ftcfiri tempo ris tu rp itu din entfe re imitetur far ni c ati o-
uit HUm  temp orif.

4 *[ Malcdida J Verba hote non funt inuenta in farsa
[iriptura: quamuir inde a  mnlti* fantin, <&>antiqut* do-
fUribut citantur.Deuteronomij j.babcntur:  Nonerita-
pud te fterilisvtriul'q; fexus, tain in hominibus, quam
in gregibustuis*

C. XII. ^ Obrabam non e fr reus adulterij y
^ut^iuente vxore filios exan-
cilla fafcepit.

P* d e  Ambrofius fcribitin libro de Patriarcbit y
lib.i.de ^Abraham.c.\.

D txit a  Sara b  ad Abraham : Eccc conclufitme
dominus» vtnon pariam: intra ergo ad ancillam
inčam,vtfilium facias cxilla.JEt irafadu cft. Sedcon-
fideremuspnmum > quia Abraham antc legem Moyfi,

& ancc Euangelium fuit,nondum interdidum adultc-
rium vidcbatur. Parna criminis tx tempore legiseft,
quarcrimeninhibuic. Nec antc legcm vilarei damna-
tio cft,fed exlege. Non crgo in legcm commific Abra¬
ham, fed legem“pr*uenit. Dcus in paradifo coniugiu c
laudauerac > non adulccrium damnauerat. & infra.

^Habes primam d  Abrabar dcfcnlioncm. Secunda li¬
la cft, quod non ardore aliquo vagar fuccenfius libidi**
nis,non petulantis forma- captus dccore, ancill* con-
tubcrnio coniugalcm pofthabuic thorutn, fcd Audio
qu*ren.l* poftcritatis,& propaganda fobolis. Adhuc
poft diiauium raritas crargcncris humani: cratetiam
rcligionis, nc quis non rcddidifle dcbvcum vidcrctur
q»atur*.Dcnique (k  Loth fandi filiae hanc caufam qu£-
'“rcndarpoftcritacis habuerunc, ne gcnus deficerethu-
manum : & idco publici muncris gratia priuatam cul-
pampr*tc?aiit.

C. IIII, q£)Hoilprxterlegitimam'vxoremcom~
mittitur > adulterij c rimi h e
damnatur.

In  eodem libro, & cap.

N Emoblandiatur e  fibidc legibus hominum. O-
mnc ftuprum adulccrium clb ncc virolicet,quod
mulicri nonlicet. Eadema viro, qux ah vxore dcbc-
tur / caftimonia.Quidquidinea, g  qux non fit legi-
tima vxor, commilTum fucrit, adulterij criminc dam¬
natur. gpin eodem lib.c. 7. qi Nulli licct fcirc mulierem
prttervxorcm : idco coniugij tibi datum cft ius , ne in
laqueum iacidas, & cum alicna mulieit dehnqu^s. £?-
poilpattcA.  ^[Tolerabiliorcft, fi latcat culpa, quam (i
culparvfurpctur audoricas. Nechocfolum eftadulte-
rium,cum alicna peccarc coniugc,fcdomnc, quod non
habctpoccftate coniugij. Tamcn locus ifte docet gra-
Mius cnmcn clfc , vbi celcbrari coniugij iuratemeran-
tur,& vxonspudor foInicur.Ideoquc cuoi pr*tenderet
Abimclcch, h  quodvxorcin alicnam efle ignoraue-
rit,quam fororcni ciTc vir ipfc fuam dixcrat, rcfpondic
cidominus. [Et i  ego cognoui, quoniam puro cordc
feciftihoc, & pepcrci tibi, vtnon pcccarcsin mc: pro-
pter hocnon fum paffus tc tangcrc eam. ] Cognofci-
musvclutprcfulcm,cuftodemquc coniugij efte Dcum,
quinonpatiatura!iemim thorum pollui. &fiquisfc-
ccnt,eum peccarc in Deum,cuiuslegcm violej^Sc gra-
tiam foluat.Et idco, quia in Dcum pcccat, faeramenti
Cttl^ftisaminittir conforrium.

C« V. tlihil eri fevdi m i qudmVXorem a-

mare^ejuafi adulteratn.

Jtem  Hicronymus contrA louinianum Itb.i.

O  Rigo \  quidcn> amorishoncftacrac: fcd magni¬
tudo deformis. ^ Nihil autem inrereft, quam ex

a Sent.ibid.  b Gen.\%.
tUnerit.]o/ig. d aI Vnam.
txifaur.  g aI eam.']orig.
•rig.  k Sen.+.difi>  ji.

c al.licet coniufiumlau-
e Pely.l.6.lit.$.  f al.

i Al.f.cce.]

h Gen. 10 .

honcftacaufaquisinfaniat. Vndc&Xiftus a  in fen-
tentiis: [ Adultcr cft, inquit, in fuam vxorem amator
ardentior. ] In alicna quippe vxorc omnis amor turpis
cft,in fua nimius. Sapiens vir iudicio debet amarc con-
iugemjfion atfečiu. Kegcimpetus voluptatis, nccpr*-
ceps fereturin coitum. Nihil eft fccdius, quam vxorcm
amarc,quafi adultcram.Ccrte,qui dicunt fc caufa reip.

& generis humani vxoribus iungi } & filios b  procrea-
re,imitenturfaltcm pccudes: & poftquam venterv-
xoris intumuerit,non perdant filios, nccamatores Tc
vxoribus cxhibcanr, fed maritos. #

C. VI. ^ P^r^inalif ca [lita* non prafertur
coniugio ^Abraba.

Ide m liu.i.

Vis c ignorat fubaltera difpenfationc Dciom-
retro fandos ci»fdemfuifle meriti,cuius nuc
funt Chriftiani ? Quoraodo antc Abraham placuitin
eoniugio,ficnunc virginesplactncinpcrpctua cafti-
tate. Scruiuit d  iilelegi, & tempori fuo: feruiamus
& nos EuangcHo,& tempori noftro, in quos fines farcu
lorum dccurhernnt."

C. VII. Patriarcb*non concupifccntia exple»~
da libidi n n  , fed caufa numerofa prolis
plnres bab c b ant \xores.

Jtem  Auguftinus 1  lib.iz.contraPaupumt
f- 47 -(^ 4 8 *

O Biiciuntur e  Iacob quatuor vxorcs: quod : quan-
do mos erat,crimcn no n erat. Sicut ^ patriarch^
coniugibus cxcipicntibus lcmcn fuum mifccbantur,
non concupifccntia percipiend« voluptatis, iedpreui-
dentia propagand* fucccftionisr ficApoftoli audito-
ribus admirantibus dodrinam fuam condelcdaban-
tur, non auiditatc confequcnda; laudis, fedeharitat#
feminand* veritatis.

I ^ Auguftinus. ] 'Rgpojitttm eU ex $mnibuAYitttj:ify
cum in 'pnbatis le^eretur, Ambroltus.

2 ^  Sicut patriarcha?.] Jtpud S. .Augufrinum diuer-
fa r esi^erborum ordo ,Sicut Apoftuli, inquit, auditonb*
admirantibus dodrinam fuam condekdabantur, non
auiditatc tonfcquendac larnlis ,'fcd charitatc feminan-
d* vcritatis,ita patriarcb.ar.drc.

C. V*I 11 . f S ati ur e fr abfn t  Ul er ir defungi ,
quam exiliicito concubitu frtr-
pem quarere.

Jtem  Auguftinus dc bono coningali-, c.16.

4 q  Icut fatius f  cft mori farne, quum idolot hytis ve
fci: itn fatius eft defungi fine libcris ,quam ex il-
licitocoitu ftirpcm quarrcrc. Vndccunque autem na-
fcantur homines, fi parenrum vitia non fcdcntur> dt
Deum rede colant,honefti,& ialui erunt.Semen enim
hominis cx qualicurnquc hominc, Dei creatura eft: Sc
co male vtentibus male crit,non ipium aliquando ma-
lum crit.

C. IX. P-X ancMa fin non funt qu<erendi.
ltem  Ambrolius in fermone de S. loantie , ouificin-
cip it: \_Dixim us fuperiore D o mi¬
nic a.] m-m.be.

D Tcat aliquis g  vxoiem non habeo, ideo ancillam,
mihi fociaui. Audi quid dicat fcripcura h  ad A-
braham : [ Eiicc ancillam , (k  filium eius: non enim
hzres crit filius ancillar cum filio liber*.]Si igitur an-
[ cill* filius h*res non eft,eri;o ncc filius cft. Cur autem
qu*riturtalc coniugium , de quo fufceptus filius nec
fucccftionispoffit h*rcs c(Tc, necianguinis ? Nec enim
habere pnteft hireditatis confortium , qui non habec
onginis priuilcgium. Curjint^uam, cuarritur talccon-

a Idem l. 6.in  c. 18. h\echielis.  b al. hberos tolb
c Sent.+.difl.u.  d t.Car  10. c Se«,
urjtm. 45. f Sent ^..diji.^ in fi.fup. diji.56. VntUat
g hit  p.S.r.30, h Cen.II  Ga A 4.

n 3

I t T

987  * hberos gtgncrc. cx im it n.t  [) ecretl  f eclln da Pars.

tubernium v  Je quo nati, non fiHj lint matrimonij, Ted
telte«; lintadulterij ? Cur autem huiulmodi TuTcipiun-
tiiradulrcrini,qtii patripudori fintjnonhoRori ? Dicit
fcriptura: a [Adalterorum filij 1  in confuniniatio-
ire crunt: S: ab iniqno toro lemen exterminabitur. ]
llulier igitur tuajfi taliban meribtls prsrdita eft,vt mc-
reatur conlbrtium, merearur & nomen vxoris.P:atfta
concubina: tuElibertatem,& nomen vxoris,ne tuadul
;tr lis potius, qnam maritns.

i ^ Filij.] Hepofitafunt reiiijuaverbafcriptura tx  S.
..‘{jnbrofio , pr o ijuitus m vetHpkt rji,  & c. trt tulgatu au-
<erB>abominatio funt Deo.

. C. X. f\„ 4 ditlteria non funt facienda etiam
‘roluntategencrandifiliot.

, ltrm  Auguftinus ad Claudium contra lulia-
nnm,cap. S.

S lcnonftmt b  faciendaadulteria etiamvoluntate
generandi rcgenerandos: qucmadmodum necfur-
ta facienda funt etiam voliitate pafcendi pauperes Tan
člos: quod tamen Tacicndum eft non perpetrando rur-
ta.icd bcne vtcndo mammona iniquitatis.

5. p s. hcce, cjubdntilfo modo licet alicuiviaentevxore
fuapvtl ex ancil/a , Tel tx ali a  ona li bet filitj nu.erere: ejui
e tul m fufi roli, fliorum nomine itidtcantur uidi pni. Sim*
plex etiam fornicalioin fucrn fcriptura prohibetur.

C. XI. ® lllicituo concubitut,^ omnio non
Itgitim ur vfu illt rum membrorurn,
nomine mcechia intel-

hptluv.

Vn’it  Auguftinus in ijnajlionibut Denteronomu,
q.yj;ad c. 2 ].

M Eretrices e  elTe,& admeretricesaccedcrepro-
hibecdonoinns,qnarHm ptiblice venalis eft tur-
pitudo. In Recalogo autem mcrchiac nomine non vi-
deturhoc aperte prohibnifte, quciniam niocchia non
nifi adulterium inrelligiiojet. Ide m  d fiper lxtdum,
5.71. cOmnis mccchia etiam fornicatio diciturin Tcri
pturisv iied v trum etiam omnis fornieatiomccchia diet
poflit in eifdem feripturis , non mihi incerim oecurrit
iocutionis excmplum : Ted (i notromnis fornicatio ctia
jnccchiadicipoteft.vbifit in Decalogo prtdiibitalila
fornicario, qtiam faciurt viri, qui vxoresnonhabent,
eno ftrminis,qti2 maritos non habent, vtroni inueniri
poflit.ignoro. Sed e  fifurti nominebene inceiligitui
omnis diicita vftirpatio rei aliena: ( non enim rapinam
permifit, qnifurtum prohtbuit,Ted vtique a patre ro-
tum inrelligi volnir, qnidquid iilicne rerum proximi
auTertur,) profeSb Sc  nomine ntccchieomnisillicicus
cohcubitus, atque illorum membrorurn non lcgicimus
vfus prohibitus debet inrelligi-

C. XII. C lxtraord:naria ve lup Ul, epu in*
HtrrcundA o p er a  n up tiaram luxuria,

& immundttia app el*

Luitur.

ltrm  Hieronymus in ca cepi jelaad Gal.adcytr*
fi. \ 44 anifejta autem."]

I N eo fornicator maioris dl criminis > quia toilit
membra Chrifti-, Sc  facit ca membra meretricis,;
£crunt quippe duoin čarne vna ] Qui f  non eftfide-
lis,nec credit in Chrifto,i:;aaiicmbra Tacit membra mc-
retritis: qui c red ir, A' fornicatur, Chrifti rnembra Tacit
membra meretricis. EcontrarioinfidclisinTornicani*-
neftu vtrum violcr.an adificet templum idolo.neTcio.
Per vitia quippednxuria: 1 Vel maximč damiones co-
Inntnr. Hoc vnum (cio,quod qui polt fidem Chrillifor
nicatur, violat templum l)ci. Secundiim opuscarnis,
immunditia nuneupatur.; & eam comesluxuriaTcqui-
tur,. O^omodOenimin £  veterilcgcdenefandiscri-

X $ap<y  b /nop.S.c  tOJ.Pa»». l.y,  c. ZQ, c luo
p.S.c.pi. d lipo p.Š.r.279. e Sup.}^:f.^.c.poenAle.
■Š-rjuAri.  f I.Ccivd. g Leuit.  15.

9 3S

minibus. in oeculto fiunt, & ca nominare turpif-,
limu eft, ne& dicentis os, & aures audientium polluc-'
rcncur.generahcer feriprura complcxa cft,dicens.[Ve-
rccundos,vel reuerentrs facite HIjos  Irael ab orani im--
munditia, ]lic in hoc loco eseeras cxtraordinarias vo-'
luptatesjipforum quot^ue opera nuptiarum, fi non ve-
tccunde,&: cum honeftace quafi fub oculis Deifianr,vr
taneum liberis fcruiatur , lmmundiciam , & luxuriam
nominanit.

1 ^  Luxuri*.] oAbtji rox  ;j ?4  aplcnfiue vetujlis, &
originali,

C» XIII. ImmoderatusvfMmklierum Sa¬
lomone/n adidoloiitriam traxit .

Item  Gregorius in morali babjih  .12.C.12.

S Alomonquippeimmoderato vfu,arqut* afllduica**
cc mulicrum ad hoc vfqne perdučtus eft, vt templu
idolis fabrrearet: &quiprius Deo templum conftru-
xerac, affiduitare libidinis < tia perfidia* fubftratus ido¬
lis conftruere tcmpla non timuic.

C. XIIII. ^ Liberorum preereatio in ma~
trimonio laudaiur , mcrttriciaiolu-
ptaeS etiam in fxore dam-
natur.

Jtcm  Hicronvmus/« c.^.epiVr.ad Iphtfios^advtrf;

[viri di ligi te,

L iberorum ergo, vt diximus, in matrimonioopera
concefiafunt: voluptates autem, quae de mereeri-
cum capiuntur amplexibus,in vxore damnatJ?.

6 .  ps. S)u.xre autem tales non dican tur filij , velite*-
fuorum pareniumfejuantur^ui ex liber o & anctllamt- ^
fcHntur i UidoT\\shtymol 9 giari{mJik.).c.$ detemrin***

C. XV. J^ui fln t liberi>(& quam cenditte*-

nem fequantur.  .

L Iberi ditfi, a  qui b  exiibero funt nnatrimonio’
orri.Nam filij exlibero & anciUa/cruiliscoruliriO'
nislunt. Scmpcr enim qui nafcitur,dcrcrioreni 1  P ar '
tem furnir.Naiuralcs autem drcuntur ingenuarum t 011
cubjnaru filij, quos fifta naturagenuit, nonhonru^^
coniugi j.&infra.  Hi vero, c  qui non fu atl  * ^

gitimo niatrimonio , matrem potius^, qua* n  P ft[rt:
iequuncur.

« ^ D: teriorem partem. ] In codicibuilfiA*!*
manuferipti: legi tur , dereriorem parcncis ftacu lunut.

rpen namq„* r ,. • j

mino. K.dt,quamui« cerprn violeuter ctrrumpatursb^'

dicitia mtntvsftruetur Olafa , tamen ca? it ti duplu* 111 '’
Sicut  d brata Lucia fertHrdixiift PAfth*fi>:[.^V"" ltP>
meftcerioviolari, capi tar milu duplicabitnraictrt>‘l r *’
Non ei.im inqumatur eorpus^nifi d ? c on fenfu ^ ien{r4 '^ cA  j m ..
Ji in manu rnea thura ponaf, &permanum rneAr1i ' A n^
ficia  c  faci/tSy Deus  f h<ecatiendity & deridct' V c J
Jibiu enim ^VolurHatibustudicat Deu*.  ]

C. I. 5! Melior eHvirginitas mentif^ftant
c ar n is.

Hinc  Ambrofius fcribit in libro fecundo 1*
Vir\i>iibuf.

T Olcrabilius g  eft mentem virgine, qu^mcarnct»
haberc. Vtrumquc bonum f  fi liccat : fi non
faltem non homini caftae, 1  fed Deo fimus
•f Virgo proftituipoteft: adulterari non poteft» VD "
cunquc Deivirgocft, templum Dcicft : ne dupan ^

c Vnde &
al. iacias faerifi^*]

a lue p. S. ca,  71. b al.quia.
orig.  d Inmartyrio D. Luci*,  e
f ‘d/, non attendit , qui zfr deridet*

Jufp^.Ci  157*

g $e»t.  4. difirf*
iafam a! * r '

989

Caufa XXXII.

fcd caftitas, ctiam loctabolet

infamant cafticatero
infamiam.

t Cafta.] jftitc a !egebatur,ca(li.fed B.^dmbrofiu/

ih inducit Tbtodoram lotjucntem.

C. II. ^Mentc incorrupta,caro non cor-
rumpitur.

lejem advircinent tapfam,cap.4.

T) Fnera a  ncnpottftcaro corrumpi,nifi «icns fue-
jXrit*nte corrupta.

C. III, ^ jllienalibido neminem pottuit.

ltem  Auguftinus de ciuit.Dei,lib.l.c.)8.

TTa,l u c  h  aliquem poiluat alicna libido,mctuittir?

*Non polluit,fi aliena crit:fi autč poUuet.aliena 11011
c nt.Sed cum pudici ia v.rtus lit animi, comitcmq; ha-
bcat fortitudiuem,qua petius qu*libct mala tolerare,

•juam malo conientire deccrnac.nullus autem magna-
nimus,& pudicus in poteftate habeat, quiddc fua čar¬
ne fiat-.fed tantum quid annuat mente,vcl renuat;quis
tandem fanamente putauerit fe perdere pudiciriam,fi
forte in appi ebenfa, Se  opprefla čarne fua excrceatur,

Sc  expleatur libido nna fua.

1 ^ !ta ne.] „4pud B .^4u^ujlir.um,htenim  ne vel a-
liena poiluat.

Č' IIII. ^ De eodem.

Idem ibident.

P Ropofito t animi permanente, pet qnod etiam cor
pus fanfiificari met uit, nec ipfi corpori aufert fan-
člitatem violentia libidinis alienac,quam feruat perfe-
ucrantia continentia fuz. An vero , fi aliqua focmina
roente corrupta, violatoq; propofito, quod Deo voue
rat, pergat vitiandaad dcceptorem fuum , adhuceam
pergentem fanftam vel corpore dicimus , ea fanftitate
ammi,pcr quam corpus fančltficabatur, amilfa, atque
dcftru&a?Abfit hic trror>& ltinc potms admoncamur,
itanon > amitti corporis fanSitatem manente animi
fan^litate,c.tiam corpore oppre(fo,(icut amittiturcor-
poris fan&icas,violama animi fanfhtate. Idem  cap.19.

I-ucretiam ccrte matronam nobilem,vetercmq; Ro¬
manam pudiciti* magnis efterunt laudibus.Htiius cor
pote cum violenteropprelfo Tarquinij Regis filius li-
bidinosčpotius cflet, illa ficelus improbidimi iuuenis
marico Collatino,& propinuao Bruto virisclarilTimis,

Sc fortiflim,s indicuuit,eosq; ad vindiSam conftrinxit.
Dcindcfcedi infecommiffi d  tegra,atq;impatiens fe
peremit <Vuid diccmus?adultcra h jc,an cafta iudican-
daell? i^uisin haccontrmicrfiaiudevlaboraHdum pu
tauerit ?  Bgrtgie quidam ex hoe,vcracitcrq; dedamas
ait, [Mirabile diftu: duo fuerttnt, & adulterium vnus
admifit.] fplcndidc , atque veriCIme. Intucns enim in
duorum cerporum commiftione vnius inquinatidima
cupiditatem, alteriuscaftillimam voluntatem , & non
'quid coniuudionc mcmbrorum.fed quid animoru di-
uerlitate ageretur, attcndcns,[Duo inquitfuerunt,&
vnus adulterium admifit.]

1 Itanon amitti.] I ocupletatu/ etl ex originali hic
locne,qni etiam apud luonem e/atpaulo concijior.

C. V.

Idem i» eodem libro,cap.17.

VI ]  fidclibus Chrifi' lit tadio vcftra vita, fi lu-
d-> dibriofuithoftibuS caftitas vcftra. Habctis ma-
giuai i veramq;confolationetn, fi fidam confcicntiam
retinccis, non confenfide peceatis eorum , qui in vos
pcccarepermifli funt. Idem in libro de duabu/ anima-
bitfjtap.io.  Non nifi voluntate peccatur.

1 Non fidelibus ] ln originali legitur, Non itaque
voblj o fidclciCJcit\K\,fed quoniam erat initium eapitie ,
non efl mutatum. Reliqua vero funt re\lituta,&auela.

a Sentent.ibidem.lnopar.y.cap.\\R.  b lito par. 7.
tap.tfj.  c l»o ibrdem.  d al.commifiifcclern.

Qu*ft. V.

990

B raptu &a.diil
terio .

C. VI. De eodem.

Idem in libro p rimo dclibero arbitri

D Epudicitia a  quis dubitauerit, quinea (it in ani-
moconftituta,quandoquidem virtus eft ? Vndea
violento liupratore eripi nec ipfa poteft./fcm Hterony-
muo  * fuper epijlolam ad Romano/ libro  1. Non po-
tell ficrijvt nili quis mcecheturprius in corde,mcccka-
ri podit in corpore. Idem fuper Lučam  a in Ub.fecundo.

^ Fingein perfecutionealie^uam virginem proftituta:
hac apud Euangeliuni,quia voluntate non peccat.vir-
go fuičipttur :in lege ouafi corrupta repu liatur. Idem
in libro Heltraicartim quajlionum m Genef. ad cap.iz.

Corpus mulieris non vis maculat,f»d voluntas. /fen*
^dugujlinuf in libro defanBa virgimtate.cap ,8. Sicut
nemo iinpudicč vtitur corpore, nifi (piritu prius conce
pta nequitia:ita nemo pudicitiam feruat in corpore,ni
fi fpiritu pnus infitacaftitate.

1 ^ Ittra Hietonymus.] ^ipudB.Hieronymumniktl
tale efhnuentum.Sedapud Ori^enem hb.i.ad tap.l.epi-
jfola ad Romano/ bate leotintur-. Ncq; enim fieri potcft.vu
fi ante quis nen mmeheturincorde, mccchari poditi«
corpore.

2 ^ Idem fuper Lučam.] Hac babenturin commen-
tarii/ IS.Hieronim: in Irlaitbau l.i.c.n.&inde c ji emen-
datum.ln Luiam enim nibilextat A.Hieronimi.

C. VII. c In corporepudicitia vtofari non
poteši, Ji meni inuiolata feruetur.

Idem Ficioriano,cptp.\ll.

A  D Deum b  ingemifcentibuš omnino fuis aderir,
qui fuis adeffe con(ueuit:& aut nihil inearum ca-
ftidimis membris libidine hoditi perpetrari pcrmic-
tet: aut fi permittit, cum earum animus nulla confen-
fionis turpitudine maculatur, etiam čarnem luam de-
fendit a criminc : Sc  quidquid in ea ncc commifit, nec
permifit libido patientisdolius ent culpa fac>cntis:om
nisq; illa violentia non pro cotruptioms turpitudine,
fcd pro padionis vulnete deputabitur. Tantum enim
in mčte valet integriraš caft i.atis.vt illa inuiola a,nec
in corpore podit pudicitia violati, cuius membra po-
tucrintfuperari.

C VIII. ^ Caro non peccat.fi d contaiione
fuerit am ina munda.

Item  lfidorus in fynonymithb.1.

N  On c poteft corpus corrumpi, nifi prius animus
fueritccrrruptus. Munda a concagionc anima d

ptus.

caro non peccat.

C. IX. «; Ho n eripitur pudicitia čarni/, fi
menteferuatnr.

liem  Auguftinus Honorato epifcopo,epifi.\%o.

-• M  Avis e  timeamus, ne fenfu intcriore corrupta
Al pet t ac caftitas fidei, quam nc fa-mina: violenter
conftupventurin carne:quia violetia non violatur pu-
dicitia,fi mente fcruatVr: quoniam nec in  čarne violas
tur,quando voluntas patientis fua turpiter čarne non
vtitur,(id finecofenlionetolerat quodalius operatur.
C- X. ^ Hccpeccatum,nec iufiitia ex opere
Jincvoluntate perficitur.

It ent  Ioannes Chryfoftomus, [ideji,aiiBor ope¬
ri/imperfecli fuper hlattbaum , bo-
mil.]i.ad  c.19.]

S Icut enim peccatum fine voluntate opus non facit:

ita Sc iuftitia cx opere non confummatur,nifi Sc  vo
lttntas affuerit. Multi enim corpore quidem caftitati
ftudent,adulterium autem voluntatecommittunt.Ni¬
fi enim ex voluntate fola, fornicatio conftimmaretur,

a Juop.‘j.c.\qo.ičrp.io.c.ioi.lucp .7 f.141.^.
fi tjui/ iratiit.b item in perfectttionc.lde Beda in q.in Gen.
to.S.c.igo.Iuo p.i.c.n.  b jlnfil.  10.c.51. c Ca.l.id eJi,
ante c.de caflitale.in recctamprcf.Sent  4. dift.JJ. luo p.  7.
c-142. d al.animi.  e i'oly.l.q.tit.tf.j4nf.l.io.f.$i.

Ii 4

991

Dtttapt* <&• >Adxl-

Dccreti Secunda Pars.

99 2

nunquam D ornimi* diccret; a  [ Qui viderit mubcrč
ad concupifcendum eam, lam mcechatus eft cam in cor
deluo. ] Ergo vol.untas fine opere b  frequentcr pec-
car.IJia eft gloriofa.continentia, non quam tran'*gfcdi
no« poteu neceflitas debiJitati c  corporis, fcd quam
comple&iturvolu»tasfan£ipropofiti,

C. XI. ^ Virginiitts carnis^non fernatur
mente corrupta.

Item  Hieronymus in epijlola ad Eujlachium
de cullodia Virginiiatis.

2  p I Paulus Apoftolus vas d  ele&ionis> & fepara-
gs J cus.in Euangelium Chrifti, ob carnis aculeos, &
mcetiua vitiorum reprimit corpusfunm, & feruituti es
fubiicit,nea]iis pra»dicans,ip!e reprobus inueniatur:&
ramen / vider aliam Iegem in mcmbris fuis repugnan
tem legi mentis fua:,& captiutim Te in Icgcm duci pec-
cati: fipoft g  nudirateni,ieiunia,farnem,earceres,fla-
•clla/upphaadn {emetipfum rtuerius exclamat: [in-
felix h  ego homo, quis..me hberabit de corporc mor-
tis b tiius ? J tu tepuras fecura efle debere ? Caue > qu*-
fo, nc-quando.de te dicat Deus : i  [Virgolfrael ceci-
dit,& no eft;qui fufcitet eam.] Audenter loquar: cum
omnia pefTit Deus, fufeitare virginetn non poteft poft
minam. Valet q uidem iiberare de parna., fed noivvult
coronare corruptam.Timeanmsillam prophetiam , \
ne in nohis eciam copleatttr,[virgines bone deficient.]
Obfcrua quid dicat, [ virgines bona: deficient > ] quia
funt&virgines mala?. [ Qjsi l  viderit, inquit.muliere
ad concupi:ccndum eam,iam mcechatuseft eam in cor
de fiio. ] Perit ergo & mcnte virgmitas.lltae funt virgi¬
nes maLe,virgines čarne,non fpiritu : virgines m  ftul-
ca2,qu;e oleum non habentes cxcluduntur a fponfo. Si
autem & ills,quce virgines funt, ob ali as tamen culpas
virginitate corporum non fahiantur,quid fiet illis,qu £
proftiruerunt membra Chrifti, ik  mutauerunt templu
iandi Spiritus in hipanar ? Ulico audierit. [Defcčde, n
fede in terra virgo.filia Baby!onis : fede in terra : non
cft filite.Chaldaorum throntss: o  non vocaberis vitra
mollis > &  delicata. Accipe p  n^olam, mole farinam,,
difcoopert velamen tuum :denudacrura: tranfiflumi-
na.rcnelabicurignominia tua: apparebunt opprobria
tua.]Ec hoc pod thalamos Elij Dei,poft ofcula fratruc-
lis, &fponfi. illa. de qua o t uondam Termopropheticus
concinebat, [Aditit q  regina a dexrris tuis in vcditu
deaurato,circudara varietace.]nudabitur, &  poftcrio-
ra eius ponentur in facicm ipfius. Sedebit ad r  aqnas
iblitudinis,& polito vafe , diuaricabit pedes fuos omni
tranfeunti, & vfq; ad verticem polluetur. Rečiius fue-
rat hominum fubiiflfe coniugium,ambulaffe perplana,
quam adalriora tendentcm ,in proftindum inferni ca-
dfere. Ne / dat,obfecro, ciuitas meretrixfidelis Sion,
nc t  poft trinitatis kolpitium ibi dxmones laltcnt, &

* iirenx nidificent, & hcricij.

T locnreflitHtum eH hoccaput tx VctujUt exem

plartb:<fi<£ r  originale.

C. XII. ^ Corporeintdfto caJlitMKonnun r
tjuamamittitur.

Item  Augu ./erm.^.de communivita clerico-
rum,& epijl.io<). ad monachas.

XT Fc  tačlu,fed^afFečtu quoquf, & afpciftu ap.

pet ir ur, &  appttit fcomina. Nec dicaris vos ani-
mos haberepudicos, fi habeatis oculos impudicos: qa
irnpudicus oculus impudici cordiseft nuntius : &cum
Teinuicemftbi,ctiam tacentelinguaiCpnCpt-au mutno
corda nuntiant impudtea, (k  Tccundum concupiTcen-

a b alcorpore. c al.debilitatis.  d .o,

c i.£or.<). f Rjm.j.  g 2. Cor.u
h R?m.  7. i Amos $.  k ^imos 8.  1 Matth.  5,

m M*tt. 25. n O al.foliumr\origy  p Cant.i

q Pfdlt 4^, r. P\ech.i6.  s E/a. i. t Efa.^

H al.firen ex.\

tiam carnis alterutro deleftantur ardore , etlam inra-
ftis ab lmmtmda violatione corpoiibtis fugit cadi cai:
ipfa de moribus.

C. XIII. % Jldultcrinmperpetratur>cuirt
vel innupta turpiter concupifcitur.
ltemGvtgoriusin TAoralibiusJib.li.c.  9.

Q Vi a  vident mulierem ad cocupifcendum

iam raoechatus eft eam in corde fuo. ] O]”* en l^
gr«co vocabulo mcechus adulter dicitur, cam non ^ ^
na coniunx,fcd mulier videri prohibetur, apereč v^r l '
tasoftendit, quiaetiam folo vifu , cum turpiter
nupta conc.upifcitur, adulterium perpetratur. Q> u
tamen plerumqueex loco, vel ordineconcupiJ c en c
difcernitur: quia fcilicet lic hunc in faero ordine ^
diofa concupiTcentia,ficutillum adnlterij i n q
pa: inperfonis tamen non dillimilibusidem l uxU
diftinguitnr reatus. 'tiicft

4. £S. S/uamuH autemviolcnter opprcff* p t( lC ' e)C x-
non amiferintfincontaminatu tamen fc non ande** 1
quare vi rgin ib tu . .

C. XIIII. jQu(CopprimuyiturJnc° ntaPii

natisfevirgmib m  compar+ire non
audeant.

Vnele  Leo Pap*,ep:ll.$y<il.fl7,<tdIp'f c, ? ,S

Afic,c.y. m  u dO'

I LI* b  autem famuls l)ei, qtt2 integrir a ^ e .^J rC5 e-
ris oppreflione barbarica pcrdiderc,laudabi
runt in humilitate ,ac verecundia Tua, fi * nC< ^j)ui' c '
natis non audeanteomparare virgtnibus.
nim omnepeccatum ex vohnnate nafcatnr j
rit corruptione carnis mens inuita non P c p l !^on° a
tamen eiTdcm oberit, fi quod potueru n ^ 31

amittere, doleant fe vel corporeperdidin e ’^ c itiart
(. um ergo hdc^uaviolentium pajfa ct mrfoV*"

mijijfeproban non pote ji , nuli* modo
cattonis, veladultcrii crnnen incurrffi- *

gu-jhnus in libro de bono con iu o ali , c.  4 -
commiititu?y cum velprcpri.c Ubidi/tts i#J csrt ‘n^
nat c on fenfn cum altero  , vel alt era „4!**  ,,

ga le concumbitur , atque it a p-a ngi tur { <rfl c  **' ■ a 4

ctiam corporcK & abtečhs magnum anirnt ^ f J
ide o ei  1 falutem ejuoa. corporalem  , et

continetnr , certum eil deberepoppotu-


1 ^fEtideoei. ] ^ipud B.
ideo eam falutiquoquc corporali,
condnetur,certum elt debeie prarpo"'- ^

& fjuonidtrj. ide m ef.fcr.ftt.nihil -rnutntn

C. XV.

tr.imonij fcedut mifi eiU  ' .ta. (t

Idemlfidotui  d fuperioto " faaa&l\. r ai
\tO» e  maechiiberii ,J id eli t ne  ‘^- siv ifci-‘ :,t  f t .
iN matrimonij fiCifoederaalii' (®® iiir at lulcc rl11

cxp!endam libidi nem. Nam /pecialiecr 3 '
cit,qui prarccr fuain ad akeram acccdit-
C. X VI. fS/uiviucnteVtorefuA

• /—s..™ rornjnittpb


tlteV*

lV.

n»‘

t e>
c o^


cegnofcitrudulttrium

Item  Anguftinus de

-n V to / Cbriftianum ““‘"'f‘I vel diu -
i temin e (Te, qni vel d"i av xore> a  ‘

vel concinenter viuere cupie |lC<:  ’ /,e><d‘ t,lir

miftuseftfotmin*. .

e. ps. Cum eno mini

fmtfe.tjuia nccproprt* l,b ‘ '”p e ' u bf‘«“  ’ l,i ‘t

finfttinecvtrofito Unguent , r  J r iali»t‘ r  , h

vdere cupicnte adUftt j,

ne opprejft rim t>ertttlit> *PP*  ’_ *',

-- c

99? Caufa XXXII. Qu«ft.VI. ^ d tZ?ZZT di ~  994

fornicaria dici poteši. Vhde nec aliqua occajionevaletdi¬
mitti.Cu/n enim Iudai  a qurcrerent a Cbr/flo,vtrum hce-
ret homi).irxorcm fuam dimiti e/e quacunc r, ex iaufa,re-
ffondit eis:[non 1 H quia,qui fect: eosab nuno ma-

fuhim <&fceminam creauit ecs; Sluod e ra o Deatcomun-
xilj:omo nonfepdret.'] Deindefcrmcnevn fuUm ita con-
clujit ,vt diceretneminem poffe dimittere vxorem fuam,
*xceptacdufa fornicationis, Rine */Lpo{lolus att in cpiflo-
Uud Corinthioj  c. [ Ris, q u i m a t ri m o ni o coniunčli f. ni„
praciptonon e\'o,fedDominus,rxorern driro non difce-
dere.] datnrintdii^i-, quodqualefu4i:q i fuerintrir
&*xor, txquo coniugalfajjeciu Jibi adhafennt, vlterius
indicem difedtre non Valent.

C. X V 11. qr Sfualifcnnc^fitvir,exqno fe-
ntdplacuit,n on efi dimittendus.

Pride  Ambrofiuš in Hexameron  d, tit.diei
quarta‘,fcribit.

H Orrcndus i, Sc e  inculcuseft vir: fcmel placuit:

nunquid virfrcqueutcr tft cligedus ? Comparcm
fuii Sc  bos t«quirit,& cquusdiligic: Sc  fi mutetur alius,
traherc iugum nefeic compar aleerius, Sc  fe non totum
putit.1 uiugalem tuum rcpudias,&pntas f$pe mutan
dam}Sc  (ivnodefeceritdie.fuperducis riualem: Sc  fta~
tim incognita caufa, qua(i eognicam /pudoris cxc-
qucri$iniuriam?

i ^ Horrcndus.] %Apud B.<AmbroJium legitur,  fed
horiiJus,& iacultus cllrlemcl placuit ,Scc ^dnte boe au
temcapitulum eH ca. Adam p er Enam.infra tf.q.  5.

C. XVIII. Simi lit er de vxore in -

telliqatur.

ltem  Auguflinus defermone Domini in
monte,lib.i.cap.]i.

S Ivxorem* quishabear fterilem,vel deformem cor
porc,(iue dcbilem membris, vel cacam , vel lurda,
vel claudam, vel fi quid- aliud, fiue morbis, & dolori-
buslanguoribtisq;eonfe&am,& quidquid(exccpta for
nicatione)cogitari poteft vehementer horribile, pro
fidc & focietate fubftineat.

C. XIX. Kon licet viro vxorem dimitte¬

re, n iji cah fa fornicationis.
/f«»Hieronymus adOccanum de  h morte FabioU.

P Raecepit i  Dominus vxorem non debere dimitti,
excepta caufa fornicationis, & fi dimila fucric,ma-
nere inntipta. Quidquid viiis iubetur,hoc confeeuen-
ter redu n dat in fceminas. Neq; enim adultera vxor di
»itttnda eft, Sc  vir mcchus retinendus.

C. XX. % Decodem.

Idetnibidem.

A Pud l{  nos,quod non licet foeminis,atquc non licet
viris,& eadem feruirus pari condicionc ccnfctur.
C. X XI. ^ Ccmnutnioneprinetur 3 qni extra
cauf.im fornicationio Vxoremfnatn
Utrnittit.

//r»exconcilio ToJfctanoXII. cap.  8.

^ nRa:ceptum / Domini eft>vc excepta caufa forni-
ps i. cationis vxor a •«iro dimitti non debeat: & ideo
quicunq; citra culpam crimims fupradidi vxorem fua
quacunq;occalioiic dimiferit, quia quod Deus m  con
i«nx\t, illc feparare dilpofuit, ramdiu ab ecclcfiaftica

comnumionepriuatus, Sc  a ca*tu omniumi Cbriftiano-

rum mancat alienus, quamdiu focietatem relidac con-
lugis lynceritera»nplcdtacur,& foueat. Itaq; qui iam
admoniti a faccrdocč femel, bis,cerq;, vt corrigcrčtur,
ad thorum Cux  coiuais noluerint redire,ipli fc luis me-
ritis,& a palatin* dignicatis officio feparabunt, Sc  in-

a Matt.  19. b Gen. 2. c i.Cor.j.  d Lih.  5. c.  7.
t luo p.S.c.l] 2 .Punn.l. 6 .c.\oi.  f al.c ognit a.  g Sent.
^•.dijl.^.Iuop.S.c l^B-.Pann.l. 6 .c.  104. h Epitaphin
Fabiola,tom.i.  i Sent.^.difl.^. luo p. 8. f.240. Pann.
l' 7 *-b  ^ laoibidem . I Jmo p.S.c.ii^.PannJ.j.e.u
m.Mattb.ij*

lupergenerolaedignitatis teftimonium,quadiu in cul-
pafuerint, amiffurifunc:quia čarnem fuam dilbdij iu-
gulo tradiderunt.

C. XXII. ^Dečodcm*

Nieolaus Papa ad conJUlta Bnl<Tavoru?n>c.<)6.
Vidquid a  mulicrtuacontratecogicaUcHt, aut
Vj/Jeceritjvcl (i te accufaucrit,non eft, exceptacau¬
fa fornicatidnis, reiiaenda, velt>dio prorfus habenda,
u*cfl x ,Apožiolo b  pracipiente,bcut ecclefiaa Chri
o diligenda«

1  Ouseeft.} H<*cvfq { 4 tdfineritaddita/unt exipfis
rejponjionibus.

7 pars. S e d qu*ritur 3 CHm fit pAY'vtriHfq.condiUo,cu.r
communicantesviri cum adulicns’vxoribm non tonu eni-
ant, cum econtravxoresin (snfortio adulterorumvirorto
manere Vidcantur.

C. XXIII. ^ ln vtroq i fexu adulierium pa*
ri ratione punitur.

Ve bis itafcribit  Innocentius Papa ,epiji.].ad
Exupenum epifcopum,cap .4.

C Hriftiana c  religio adulterium in vtroq; fcxu pari
ratione condemnat. Sed viros fuos mulieres non
facilc de adulterio accufant, Sc  non habenr latetia pcc
c«ta yindidam. Viri autem liberius vxore$ adultera«
apud facerdotes deferre confueucrunt: & ideo mulie-
ribus,prodite earum crimine,communio dencgatur:vi
rorum autem latente commiflo non facilc quifqua ex
fufpicionibus abllinetur: (^ui vtiq; fubmouebitur,fi e-
ius flagirium detegatiir. Cum ergo par caufa fit, inter-
dum probarione ce{fante,vindiŽ 32  ratio conquicfcit.

Q^V AE S T I O VI.

E Cce,quodifla dimitti nonvalet, cum d fornicatio-
ne mnocensinueniatur.SedponAtnr,quedipfaJi f
adultera: quxritur,fi adulter po fit dimittere e a
caufa fornicationi1. Kon enim videtur,qnodpari crimine
inf e Plus alium deeodem p umre po fit. Vnde cum tudai
adulteram accufarent, aquitatiffentetiam a Domino ac-
ceperunt.[Xfnicu?iq J  d vcflrum etljinepeccato,primul U
pidem in iUammittat."] Rine etiam in Euangeli o £ prati
pitur:  [•Hypocrita pnmum eiict trabem de oculo tua:&
pofea educei fejiucam de oculo fratra tuiJ\

C. I. ^ Sigiifomicatur,fomicaiionpscaufaVxo-
remjitam dimittere non po tefl.

Rine etiam  Auguftinus Jlribit in lib.  i. de fer¬
mone Domini in monte,c.2S.

N Ihil /iniquius quam fornicationis caufa dimitte¬
re vxorem ) fi & ipfe conuincitur fornicari. Occur-
rit enim llltid: [lnquo£ enim alterum iudica$,tcmet-
ipfum c6demnas:eadem enim agisjquae itidicas^Ojia-
propter quifquis fornicationis caufa vult abiicere vxo
rem 5 prior debet cfie a fornicationc purgatus.C^uod fi-

militcr etiam de focmina dixcrim.

1  C. 11. ^ \Qualem quifquevult inuenirtVXo^

rem-Jalem fe feruet eidem.

Idcm de verbvsDomini,traftatu,fiueferment  46*

S Idu&uri h  eftis vxores, feruatc vos vxoribusve^
ftris. Qualcs vultis cas x  inucnire,tales Sc  ipfac in-
uenianc vos.Quis iuuenis cft,qui non caftam velit du^
cere vxorem?& fi accepturustR virgine, quis non inta
ftam defideretf Inta^am quacris? intiftus efto: purain
quxris ? noli effe impurus. Non enim illa poteft, Sc  tti
nonpotes.

1 Eas inuenire.] In originali,& apud luonem esl,
C^uales cas vultis ad vos venire, tales & vos debent i-
pf* mucnirc.

a luo p.  8.C.228; b Iphefs.  c Sent. 4 -.diflin.tf,
/ko£8.c. 2 , 4. d loan.%.  c  Luc.6.  f Scnten.+M-
flinti.tf. luo prtr.^.c.l^o.Pannor.lib.j.c.tf.  g IHom.l-
h luo part.i.c/tp. 45.

n s

m  Decreti Secunda Pars. 996

C# IH. \ ludiiium de also expeterc no»
debet^ui de fe tudi čari cori¬
te ranit.

Idem intpifoU ad Pafcentium comitem dria-

1 Niquum a  cft>vt quifq; de alio iudicarc vcHt,&iu¬
dicari dc fc nolit.

C. IIII. Piri-grauiMfuntpuniendi de adul-

terio y qudm mu li ere s.

Idem de adulterinisconiugiufJib.z.c.K.

I Ndignatur b  maviti, G  audianc adulteros v.iros pen
dere fimiles adulceris fceminis pccnasrcum tanto gra
uius eos puniri op-ortueric, quanto magis ad eosperti-
nct Ite  virtutc vincere>& exemplo rcgere f<rmirus.

C. V. Sicutvir caput ejt ntulierif>fic adul-

terando granita delinquit } qudm
rnulier.

Idem de dcccmch$rdif y cap.^.

N  On c  maxhaberis,ideft,non ibis ad aliquam a-
liam prxcervxorem tuam. Tu anteni exigis hoc
ab vxore, & non vis reddere hoc vxori? &cum debeas
in virtute prarcedere vxoreni (quoniam caftitas virtus
eft,) tu Tub vno impetu libidinis cadis f & vis vxorem
tuam vičtricem efEe, tu vi&us iaces d?  & cum tu caput
fis vxoris tuatjpraecedet te ad Dcum,CHius caput es?vis
*lomum tuam capitcdeorfum pendcre?Caput e  enim
niulieriseft vir. Vbiautem meliusviuit mulier,quam
vir,capitcdeorfuir» pendet domus.Si caput eft vir,me-
liusdebet viuere vir,& pra;cedere in omnibus bonis fa
čfcis vxorem fuam : vtilla imitetur virum, & fequatur
caputfuum.

Hpf autioritatibiumonftratur^HGdadulttradulteram
dimittere non 'vulet. _

. C^VAESTIO  VIJ.

1 . 'T' antena qu ar it ur J L ille y qui dimiferit Vxo-

J3S remfuamCuufa fornicationis ■> iflu 'viucnte a-

1  liam flncerepojiit. d^ped autem hoc f eri non

popih* eftatur  Auguliinus/« Libro.de bono coniugali , ca-
pitej.diccns.

C. I. <([ Vinculum coniufd fornicationenon

p ate ti dijjoliu.

I Nterueniente / diuortio nonaboletur illaconfa;-
deratio nuptialisdta vt iibiconiuges fint etiam fepa
raci: cum iliisautem adulterium committant, quibus
etiam fuerintpoft fuum repudium copulati.

C. II« N.utta ration e dijfoluitur eoniugiu,
quodfemclinitum probatur.
idem de adHlteri/iHco>‘iugnt,lib.2.c.4.&' 5.

L ičite dimittitur^ coniunx ob caufam fornicatio¬
nis ;fe d man e n vinculum prioris. Proptcr quod fit
reus adultcrij, qui dimifiam duxent etiam ob caufam
fornicationis. 'Sicut enim manence in fe faerameto re-
generationis excpmmunicationis 1  quis reus črimi-
nis,necillo faeramento caret, etiam G  nunquam reco-
cilietur Deo: ita mente in fc vinculo foederis coniuga
Iis,vxor dimitcitur ob caufam fornicationis > nec care-
J^ic illo vinc,ulo, ctiamij nunqua reconcilictur viro. Oi-
rebit autem, (Imorcuusfucrit vir eius. Rciis  veroex-
commuinc^ctis iileo nun^uam c^rebitregcncrationis
faeramento, etiam non rceonciuatus , t^uiannnc^uain
moritur Deus.

I f Exc 6 municationis quis/j TctUf hit l.ctu ejlrtflitn
tm n crigm.h,^. multu  a/ja cum exe.dem,tum exvetu
jr« 'xnn{;Upbut emend.tu.

a luopart.6.cap.V)i.  b Sentt.t.$.difli„£l,^ /, n
far.i .c. 14.2.Px»/I.iib. 7.c*j/  ,j 6 . c In c p.%.c.lC\.Lx>d
tO.Vtut.%. 4  al.iatens. .  c Tfhtft.  f lu.p. r .g.

g tnopar.i, dp.

239. tMnorm.hb. J

C.  III. <^SiHftir<ibvx>rcJi«tVxtrivirt

Čanja form catior.ij difcejftritialteram
kabert prohibetur.

Idem fuperepiftchm Pauli ad C.rinthiu ,

A Poftolus a  dicit t.  [His,quiluncin coniugio,pr{-
cipio non ego.fid Dominus, v.xorem a viro no dif-
cedere:quod li  difce(Terir,manerc lnnuptam.aut rcco-
ciliari viro fuo.] Poteft enim ficri,vt di c-dat ea cauft,
qua Dominus permifir. Aur, (i fatmina licer virumdi-
mitrere etiam prster caufam fornicationis, fitnonli-
cet viro : quidrefpondebimus dc  h(>c, quod dixipofte-
rius?£Et vir vxorem nedimittat.] ^uare no addic:[tx<
ceptacaufafornicat onis ] quod Dominus permittiu 1
nili quia fimilem formam vid: incdhgf, vt (l dimiferit,
(quod caufa fornicationis pcrmittiuur,)maneat(inev-
xore,aut rcconciiietur vxori ? ej r-poft parna.  Donii-

11 us autem permifit caufa fornicationis vxorem dimit-
ti. Sed qniapermifit,non iuflit.

E slapu d Bedam l.Cona.y.ex lih. l.B.^uguJlini dtftr
mane Domini in monte.cap.lb.

1 ^ Apoftolns didt.^-dpud B..An!ufiinvminlMbr>
defermone Domini in monte. cap.ib. leoitur.  fed confu-
lani us Apoftoluni: ne quid temere dicamus. [his,q u *
funr in coniugio,inquir,pyrcipio,&c.] slpud BeilaVi-
rb  1. Ccrmtk.j.  His qui luntin coniugto,pf*cjpicper
Apoflolum Dominus, vxore, &c. Multa rero <ytr. bit.
& in Je^uennbuf capitibue.r-i.cn, &.  Dominus. emt«U-
t a funt exiifdem B.^tugujl.^ Beda tu UciaindiutH.

c. mi.

Idem defermone Dominun monte, lib.uc.2f.

F leri b  poteft , vt vir dimittar vxorcm caufa forni¬
cationis,quam Dominus exceptam cfl"e volnic. hm
vero li  nccilh nubere coccditur.viuo viro, a quoreccf-
fit,neque huic alteram ducere viua vxore,quam dimi-
fit : multo minus fas dl iliicitu cum quibuilibec ll«pra
committerc.

C. V. ,Ab Yxore dimifju4 y vel dimijpt d vi-

ro adpnemteutiam redigantur y nifinnt

contintnttr viucre y a:<t Jibt re-
conciliariVolucrint.
7 f*wcxconciljoMileuicano,<M 7 '

P Eacuit.vtfecundum c  Euangčlicam,& i  Apoltoli.

cam difciphnam ncq; dimillus ab vxore,neq;dimif-
fa a marito.altericontnngantur: fodita maucant,aut
fibimetreconciii;ntur.Quod ii contempfcrint,adpa:-
nitentiam redigantur.

C. VI. ^btloechatnr quid>iro iimijfam
ducere pr.ejumit.

llem  Auguftinus Ub.t.de fenr.ont Domini in
monte, cap.i$.

D Ominus e  adi!liidconfirmandum,vt non facile
dimittatur vxor, folam caufam fornicationis exce
pit:cattcras verb vnitier^fas moJeftias,fi qm forteexd-
tcrint,iubct pro fide coniugali,pro caftitate ibrtirer lu
ftineri. Et matchum djxit etiam virum,quieam du*C'
nt,quifolutaeftaviro. .

C. V 11 . .-fr iultera probatur,tjuartutn-

teriro al-eri nubit.

Dem  Hforon/mus ad.rlm.tndum  T prerbytiram.

O Mjits,| čaulariones Apoftolus amputans,apert;f-
(ime defimuir viucnte virocITe adulteram mulit'
rcm.fialteri nupftrit.Nolo mihi proferasrapcoiisvio'

a r . C o rini h .j.Senten.4. diJIinB.  35. Polpc.lib.b.titA■

luopar.i.tap.iot.Pa-.nor.hb.j.cap.i.  b Beda tX>'
rinth.j. luo par.i. cap.2 71  C.nctlium Africanum.c-bf
ipr Oranim cap.  1 c,3. c Matth.  19. d I ( trtel' r f‘
Pohc.lib. i.tn  4 .^nfelmtu ltb.10.cap.15. Burchard" lr
b o  9. ca . .64 ! topar.B. cap. 200. e Beda i.Ctrint. 1 -
S tnir.It. 4. da.tnS. }5./«» par.K. c.i]-j. Pannorm. 1.1  »4
f P,ljt.i:b. 6 .*t- 4 - luopaA^.eap.l^.

lentiami

997 Canfa XXXII. (Wt.VII.

lenciam , matris praellationem .7, patris au&oruatem,
propitKp.iorum caneruam, itrii.oriim in(idias,atq;coa-
temptum b,  daronarei familiaris. Quamdiu viuitvir,
licct adultcr fit, litet Scdomita.licet flagitiis omnibus
coopertus, & ab,vxore propter hatcfcclcra dercličtus,
maritus ciusrcputatur, cui alterum virum accipere no
licet.Nec Apollolus hite propna audorisace dcc^nup,
fedChriftoin Ic loqocntc Chrifti vcrba fectitus cii,qui
aitin Euangelio c.  [Qui dimifcrit vxorcm iuam, exce-
ptacaufafornipationis , facit eam mccchari: S: qui di-
miffamacceperit,adulter eft.] Vndc& Apelloli gra-
ucm coniugij farcinam intelligcntes: [Šiita eft 3 inqui-
unt, non expedit homini vxorcm accipere.] Adquos
Dominus-. [qui potclt,inquit,caperc > capiat.] ftatimcp,
fub cxcmplo trium cunuchoru virginitacis infert bča-
titudinem,qu£ nullacarnis lege tenetur.

I Amanduin.] SLc in plertfcfo vctujlic. Ham 111 yuh
gatio  fr.it, Damafum Sunt atttem aliquain hoccapite e-
rr.nid.it,! cx ipfotriginah, rblgloffa non obfiitit.

Po tl hacverba apnd B.Hieronjmnm fequitnr c.non
fot n. f 4 quafi.i.0.2,

C. VIII. C vinilen fideli,qnievirumadf*l-
terum dm.it ti i,alq lini e, e non
licct.

llem  ex concilio Eliberitano.Mp.g.

F ldelis d  fu:mi»a,quae adulterum maritum rclique-
■rit (aielero,&alcerum duxit e, prohibeatur, ne du¬
cat. Si a utem duxerit,non pri us accipiat communione,
quam ijjijuem re!iquit, de feculo cxierit, nili necclli-
tas infirmitatis dare compulerit.

C. IX* ^Idpocnitcntiam eilcogeiidno,qni
mulili nuptiio copulatur.

Itcrn  ex concilio Martini l‘aps, [<rf esl,cxc.tp.

Martini Braiharcnjil,  c.So.}

S I, / quis fuerit multisnuptiiscopulatus, poanitcn-
tiamagat. Conuerfatio autern, & fidespoonitcntis
tempus comprehendat l .

1 Comprehendat.} In originali , & apnil htonem
t'Kc  ■ mptmliat tempus. mlpud llurih .ir dum corrupte,
compendit. T t in concilio Heocafarienji,cap  .j. /Uppd^i.
quu jl.i.de bn. rude hocfitmptum eH.legitur,  abbreuiat.
itd ob ^lojfam non eil mttl.itum.

ej. A , a' /irciob fornicationem ‘rxerem dimit -
lit,dir aliam dmit, mccchari probatnr.

Ittnt  Auguftinns deadnlterinio coniugtir,l.i.c.q,
f \  Vemadmodum g  no redi: dici pottft,fi crgo ne-
Vj ;cithomo, non peccat (funt enim ctiam peccfta
igno.antium,quamuis minora,quam fcientium)ita no
rc&e dicipoteil, ergo fi caafa fornicationis dimiferic
vii vxorem, & aliam duxerit>nbn moechatur. til enim
mcechatioetiam eerum , qHi alias ducunt relidis pro-
ptep fornicationem prioribus: feJ vtiq; minor,qua co¬
ni no, qui non propter fornicationem dimittunt > & al-
tcras ducunt.

i  P 3 rs. Snitt enim in fornicatione gradu*,*vtficut pra¬
nim peccat adulter, qna fornicator,Jic grauins delim/mt,
qu, nccfaa dimifja aliam ducit, co,qtii/nam dimiltcns,a-
liam cognofcitigrauino rju o qui 'vxorem hab e n c ad tonili
9 e at p> 0x1 mi fui accedit, qnam qui non bab en j 0X0 rim , to
rum aheriui ‘riolat,'vclyxoratuo adfolutam accedens. Sed
hos omnt) inccjluofi tranfcendunt: quot viucunt centra
naturam dthnquentet.

C. XI.

• Vndt  Auguftinns de adulttrinii coniugits.

.Diilrcrij h  malum vincicfornicationem ; vincitur

a al.pttfuafionem.~\ orig.  b al.<*rparentum co»-
tumelias.  C Mattb.  19. d Burch.lib.q.c.6x.luo p.S.
fap.199. e  dnxent.~] orig. { Burchardiu hb.q.cap.
io.luopart.S. cap .g /«» part.%. cap.Ztf.
^.Sentent.H.tlijiin^-^^tff-ir.i.cap.iio.

A.

cAdultira. -r>:orc divijpt vtru U-  ^ ^ ^
cc/ti cu alt 1 7 hatrimonin entrabsrt.  V J ®
autc ab iaceAu^. Pcius eit enim eum nr»atre,quam curm
alicna vxorc concumbere Sed omnium Koruni cft pef-
flmnm^uod conira naturam fit, vt ft vir membro mu-
lieris non adhoc conceflo Volucritvci. Vfus enim na-
turali^,fi vlcra modum prolabitur a  in vxorc qtiidcm ve
niale cft,in mcrctrice damnabile. Sed ifte,qui cft con-
tra naturam,exccrabiliter fir in mcretrice> fed execra-
bilius in vxore. Tantum valet ordinatio crcacoris y  <Sc
ordo crcaturar,vt in rebus ad vtendunr conccffis,etiira‘
cum modus excedicur, longc ftt tolerabilius, quam tn
eis,qua: concelTa non funt ; vel vnus,vcl rarus exccirus.

In mu It ps vetujli-f cap u iboc coniunbhim eil fuperto -
ri: 'afefiin eo referuntur^erba B.^Hvufttni hinctnde col-
lečla,potifiimum ex libro de bo ho  cohiugali>  c. 8. &  n.

quem eliam libram citat luo,&Maliji er.

C. XII. Minus efl/ccundum naturam coire,
qudm contra naturam dehnquere.
ltem  Ambiolius in libro de Patnarcbif y lib.\.
de „ 4 brabam>cap 6 .

O Ffercbat a  fančcus Locb filiarumpudorem. Nam
etfi illa quoq; flagitiofa impuritas crat-.tamcn mi
niik erat fecundum naturam coire, quam aduerfus na¬
turam dclinquere. Prsefcrebat dom us fua: verecundiae,
hofpitalcm gratiam, ctiam apud barbaras gentesin-
uiolabilcm.

C. XIII* Grauiora funt flagitia 3 q 7 ta con¬

tra naturam probantur.
ltem  Auguftinus confefiionum lib.^.c. 2 .

F Lagitia b 3  qux funt contra naturam, vbiq; & Tem¬
per deteftanda,atq; punienda iunt:qualia Sodomi
tarura fuerunt. Qua! (i omnes gentes facerent,eodem
criminisrcatudiuinalege tcncrcntur.qu^non ficfccic
homines, vt Te illo vteretur modo. Violatur quippc ip-
fa focietas, qux cum Dco nobis cffe debet, cum cadem
natura,cuius ipfc aučlor cft,libidinis perueriitate pol-
luicur.

C. XIIII. erTurpio r, & flapj ti ofio r e sl rfns
contra naturam>qudm fernicationpf y
Vil adulterij.

ltem contra louinianvm,lib.\.

V Sus c  naturalis 5 c  licitus cft in coniugio^Gcut

cirns in adultcrio. Contra naturam vero Temper il
licitus,& proculdubio flagkioiior, atqi turpior. quena
iančlus Apoftolus d & in icEininis,& in mafculis argue
bat: damnabiliores volens incelligi, quam Ti in vTu na-
turali vel adulterando>vel Tornicando peccarent.

Caput hoc nccfain libro de bono coniugah,(quem-con
tra louinianum fe fcrip fijfe lib. 2. reiracK

cap.12. uroftetur.i) necfctn libris cotitra l uhanu m, quorii
quintum citat luo  , eVi inuentum. De hif tamen jlagisiif
a ti tur lib.2.de nup ti if c o n cupifcen ti a, c.  19.^20.

*" C. X V. ^ Omni* immunda pollutio^ fornica-
tio esljtcet raria fir.t peccatafor -
nicationis.

/femlfidorus lib.z.dcfummo bono 3  c.$9.

j On /blumdecommidatornicationc pečatnim
ps JN regnat in hominc:fcd,ii adhuc ddedetur, atq;
apimum teneat.proculdubio regnant. Fornicatio car-
nis, adulterium: Tornicatioanimje,idolorumeftTerur-
tus. Eftautcm & ipiritalis fornicatio: de qua r Domi-
n us ait f  [ Qui viderit mulicrem ad concupiTccndum
eam, iam mcccbatus eft eam in corde Tuo.^ otnnis im¬
munda pollutio,fornicatio dicitur, quamuis quifq; di-
uerfa turpitudinis voluptace proftituacur. tx delečla*
tione enim fornicandi varia gignuntur flagitia,quibus
^ regnum Dti clauditur , & homo a Deo feparatur.
Inter cxtera Tcptem vitia vitium g  foimcationis

a luo p. y.c.itf.Gen.iy.  b luo p.y.c.io$n  c luo
p.q  c.106. d Romi.  c Secunau quod.  £ 'MaM.  £•
g al fornicatio maximitJlfceUru‘.

999

Adultera  V xore dimiffa vtrum ti c r at cum
alia matrimonium contrahtn.
maximum fcduseft: quia pcr carnis immuuditia tenv-
plum Dci violac,& tollensmembru Chrifti iacitrr.e n-
femm mcretricis. Sunr 1  autem qusedani, qua: licut
animaliaabfq; vila difcrctionc > indclincnter libidini
feruiut: q >as ego nccmutispecoribuscomparauerim.
Pccoracr.im ctim concepermt, vitra n on indulgct ma-
ribus copiam fui.

i q  Suntaittem.] Hacnonfunt inuenta apud tjido~
rum: fedapud Origcnem bom  5 . adc.i<}.Genef.&>fimilia
apud B.Hieronymum in c.$.epijUUadlphejlo*.

C. XVI. lAdultenum fecundum m p ce¬

ni* obtinet locum.

Item  ex cpift i.ClcmeHtis ad lacobuvt.

Q Vid a  in omnib.peccatis adulrcriograuius ? Se-
cundum nainq; in pocms obtiuct loctam : quonia
quiucm primum illi habent,qui abcriat a I>co,ctiamli
fobrie vixerint.

C Locum bunc ex epijlola Cie m ent tt ci ta. t K tco la ur 1. in
tpijiola omnibu* archicpif opi* y &epifiopttin rei»o Lo-
thary-quaincipit y OpiAvem\i$:£r extat B^nucin biblio-
theca monajlerij Dommicanorum.

Hi* auclovitatibios cuidentijiime monftrdtur y qubdqui-
cnn^caufu for»icatio»t*vxorem fxam dimiferit, aliam il
la Viuente ducere »on poterit: &fi duxerit y  rek* a duh e rij
tritHitita, rejpondctur. Ha aueloritatcs de ti* loquun
tur, quorum continemiam tarnali*infirmita* non tmpe-
dit y vel de hi* y qui praftantes caufam dijh dihali o rum con-
inntlione fe reddiderint indirnos.

C. XVII.

Vnde  Ambrofius fttper i.epift.Panliad Corin -

thits,.xd cap.7.

V Xor b a  viro no difcedat.niii caufa fornicationis:
c

quoi (i difceiferic.auc mancat mniipta.auc recon-
cilicturvirofuo: & virliinilicer no dimit tat vxorcm.]
ideo non fubdit de viro. quod Je vxore prtcnific: qu«
viro licec dnccre aliatn.

In eo Ambrostj loco phtrtbrsvcrbis hac res exponi-
tur: fed contrariam fententiam ajferil li.^lmbrtjhu lib.\.
de Abraham,c.a,.^ 7 .quodrefertur s .e.td.q.^.neme.et
in comment.ad  c.i 6,Lucce,toto  t.t. libri tetam , cm us part
referlur infra j^.q.i.c.an,/]uod.

C. X V 111. <' Licet ducere aliam vir tj cui

fuaob infirmttatem corporitdebitum
reddere non Valet .

Item  Gregorius lll.Bonifacio epi/copo y eptfl . 4 .

/^v Vod c propoluifti,Ii mulier lnfirmitate correpta

non valuerit debitum viro reddere, quideius fa-
ciatiugalis: bonum clfct,fi ficpcrmanercc ; vt abllinen
tiae vacarct:fed quia hoc magnorum dl; »ile,q ui le non
poterit continere, nub.it niagis: non tamen lublidij o-
pcm fubtrahat ab lila, quam infirmicas prarpedit,non
detdlabilis culpa cxcludit.

^ T-piJloU y cx qua capitulum hoc acceptum ejUtmprcf-
Ja extat tomo ^.conciliortimi^mauufcrtpt.iin bibltolbc-
camonajierij DominicanoiH:&qn<ecitanturtnjrd
c.qHod*ntc.&c.feque/iti ) \ , idetur eife huiiis Gregor ti HI.

S  pars. Sed  d iUud dmbrosij d faljAtorib.duiturtn-
fcrtum.lllud Gregorijfaeri*canonibmumo huangclica y et
+ApOjiolica dočlrinapenitusinttemluraduerfum. druida
Verofcntentiam ^imbrod ij feruare cupientts y non dequa~
Itbetfornicatione iUudarbitrantar tntelligi, vt ob qnxm-
li.be t fo rmcanonem Vir Itcti e dimi tu t vxorem y  & vin eni e
dnpf iffa alum ducat: fed de incejiuoja tnntum f ornu atio-
ne i*tclhgi: citm Vxor videlicet altcuitur,patri ^rfilio, fra¬
tri aur.nculo Viri fui y velalicut /intiltumfe conjlupran-
dampuhlice tradiderit.H.tc autem y  quia riro fuo fe illici~

a Se»t.dift.l2.1uo p.$:c,yy.Pa»u.l.j.c.u.  b Sent.
4-tdi.ft.  j;. 1 . Corin t.j.Glojfao /din .ud cum licu m.  c  h< o
p^S.c.jS l J annorm.l.;6.cap.m. d Sentent.^.dijlit% ^ t
dojfa ordiu.i.Corinfb.j.

Dccreti Secunda Pars. 1000

tam reddidlt in perpetanni,d:cmper ctpnlam ctnfanpm-
nitatnperprimum , vellerttumpradum tranfiuit affni-
tat  a, Učite itmittitur, dr  «•' Viuente fnperducitur aha.
H: c Ji tjuis con te n dat no magiaVrrt, qudm mulien licitum
ejfe.Ji vir alieuius c o dem modo fornicetur.fciat virutH ab
.Ambro fio appeUatum mn fesu, fed antmi virtute:muUe
rem ^uor^nominatam fentiat non fexu corporis , fed mol -
litia mentia. Sedsjuia nulla auHontatepermittitur,Vt  V-
xtre viuente alta f<perducatur,intcUi%itur i/lud .Ambro-
sij in fupradiHo ^enere fornicationis: non tamfn.fjuodvi-
uente Jtmiffa, aliam ducere pojlit:fedpoli mortemforni-
carr,velftrnicana(quorum vterep, Vt J.dtflum eli.actr-
ruptione luxuna mulier ap pedal ur ;) ilU.nut a fornicati-
one ntundus eU,vir,vel mulier aiiii copulari ptjjunt: adut
ten autem, fifuper u.txerunt,nHUo modo aliis copulari po
terunt.

C. XIX. ^ licitum coniupiumno* nepetur
tUi,iuimVxtrcum fuo fratre dtr-
mierit.

Sict&-iUudinteUigitrir,quid\n  capiculo cu-
iurdam concilij legitur.

a  Varda b  c.m fratre viri fui dorroiuiridecreti e®. •
vt aJuiteri nunqnam coniugiocopuJer.tur : illi
vero, cuius vxor ftuprata tltjlicitaconitigianoniie-
gCHtur.

ff Strnile legitur lib.$.Capitiilarium,tap.iy.

C. XX. ^ DtfiHnganiur,&. uuntfuam con-
iupit copulenturinm tjuidlibet jfub-
i ecitrutn admiftrint.

Ste &■ tilu d Moguntin enfis concilij intelligjtur.

S I c quis viduam vxorem duxeric, & poftea cum 15-
liaftrafua fornicatus fuerit,leu cum duabusforori-
bus,auc fi qua cum duobus fratribus , fcu cum patre Se
filio,fiquistc!i4am trati is.fi quis neptem, autnouer-
cam.aut nurmn.autconfobrinam.aiit filiam aimnculi«

av.t citis rcliSam.atit priuigna polluerit ,‘cosdtfiungii
& vlteriusnunquam in coniu^io copulari pr*cipimus.

f Seuftihuiui capitH eit  in d  concilioprimoMo-
guncino.r.; 6.<r~ i.f u b Rjbai.o,c.ie).(y ltb.'j Captlu/ar.
C.I Oi. ril ettam plcratj s eadcrnverb>i habentttr.

C. XXI. ^ Sororem Vxorus pollMe»‘. ntu '
tram haberevalei.

Item.

Q ViJormicrit e  cum duabus Ibroribnr. Se  vnaex
illisantea vxorfuerit,neutra cx ipfis habeat: nec
ipd adulteri vnquam in coniugio copulentur.

C. XXII. <n Caufa adulter'tjvxtrtm relitt-
qttens ton itn e n ti,im feruet.

Item tllud  Gregorij.

H I vero /, quivxores fuas in adulrerio deprchcn-
dunt.non liccbit nec eum,neceam,aliam vxorem
accipere.vel alium virum,qiiamdiuanibo viuunt.Si au
tem adultera mortua fueric.vir eius.fi viilc.nubat.tan-
tum in domino:adultera vero nunquam,etiam fimor-
tKUSruerit vir cius: omnibus camen diebus vitailu**"
ccrrima: potniten tix lamenta perloluat.

C. XXIII. ^Heutram babeat,quif>ot-
rem Voorif polluit.

Item ex decreti  Zacbari* Papar.

C Oncubuilli g  cS forore vxoris tux?fifeelfti.ncu-
tram habca.-: & fi illa,quat vxot ruafucric, conlcia
fccleris non fuit, fi fe continere non vult, nubat in do¬
mino cun elit. l uautcm &  adultera line fpe coniugij
permaneatis: & quamdiu vixeritis,iuxta prxccptum (»
ccrdocis pocnitcntiam agite.

a al.affintlalt o.  b 5 . Capitul.c.iOi. c Burt.1’7-
e...lHip <).c.‘7>.0"r7- Pan, ‘ l - 6c - IU -  d  l»coitc./o r '
macier.fi, c. 6 5 . e Stn,.^difi.^.BurcJ.l 7 .t. i Jtttf.f<
c 6>>. f Sent.4,dif>.n p, b c -I  g Sent.M-

UMrc+fol^i.  c xxnn _

iooi CaufaXXXII. Qu*ft.V111. ■ 4 £%$%£^S2Z*  1002

C.  XXIIII. ^ CMnnouercafeeifUta ra,vel
fr or e fuxvx 6 rn' dormiers^ad in-iu^tr.m
pevucnire non poteritiviris tamen
eanr/n iegiuma non negan-
tur coniu^ia.

ltem ck  concilio Triburienfl.

S Iquis a  cum nouerca fua dormitnt, neti:;cr ad con
iugiuin poceft pemenireded vir cius po eft, h vult,
altani accipere, fi fe continerc non poteh. Similircr fi
quiscum tUiaftrafua, vel cu fororc vxorisfu* dornue-

rit,obfcruanduHieft.

Sluamuii illnd, qi<od in fine lAoguntinenfis concilij po-
nitur,d nonnnll^ noH  de levitime coniunehi 3  fed de forni-
caripf diclum int edina tu r:vi dehcet vt forme aru dif.ed.ant
aoinuicem , &Ji»e fj<e cotiiugii permaneant. lliudverb
Gregorij ad Bonifanum > Anglicvs  * 1 2 *  pro temporepermif
fum eit: quibtos B.Grtjoriusin quarti> & quinta genera¬
li o n e conmgia couirahipermifit: alids autem inanc ejfet>
iu,n »dugujlintur dicat libro defermone Domini in monte 3
[ 5 V b vxorem quii babcat jlerilein  ,

1  H Anglicis.] fare hic auftor glojfit Attirndduertit f
Gratianum , qtiod Gregorini ter ti tu fcnpfit ad Bonifaciu
legatum Gfirmania pro caufis Germa n e rum , retulijfe ad
ea,qna multo ant e  £ 5 . Gregorini p rim M fenpferat ad Jln-
gujtinum epifcopu/n, dijbenfancio mm ^Anglu adfide nu-
per conncrjisfnpergrad. bas confanguinitatu , &affini-
bdbctnrmjrd  35. qu*Jt 2. &  3. cap.quteda.rn lex.
& q.$.c.adfedcm.

C- XXV. fj Ob infirmitatem,Yeldamna cor -
pom^coniugia folui non liiet.

Utm  Nicolaus ad.Carolum Moguntinenfčm
epifcopum.

(  ttI,  qui c  matriroonium Tani contraxerint>& vni
j»s lTlcxduobus amentia,aut furor , auc aliqua infir-
mitas acccfleric , ob liane infirniitarem coiugia talium
fultii nonpoflunt.^imiliterfetmendum de his,qui ab
aducrfarh:>cxc«ecantiir,aut membris truncantur, auc a
Uarbarisexfe&ifucrinr.

C. X X V L Vi-riofai & /. riofi matrimo-

niv.mcontrahtre non pojJUnt.

J tem  Fabian us Papa.

xjEq; d  furiofus, nequefuriofa matrimonium con-
IN era litre pofTunc : fed d contračhim hictit,non fe*
parentur.

7 pars. Vt er?o cx pramijlhcolligitnr, non licet buic >
dimijfa rxore aliam ducere.tAa.net enim inter cosquodda
Vinculum ceingale } qi*od ncc tpfifcparatione dijjolr.it ur.
C. XXVII.  SicnbmVxorem dimittere ,
caujafcecunditatis ah a m dne e/e u-
licui non licet.

Vnde  Auguflinus ait in libro de bona con.
tugali , cap. j.

T Antum e  valet illud fociaie vinculum coniugum,
vtciini caufa procreamii conligetur, nec ipfa cau-
fa proert adi Ibluacur.Poffec enim hotnodimittere fte-
nlcm vxorcm>& aliam ductrc, de qua filioi habcac: dc
tamen non licet. hem  c.15. Manet vinculum nuptia-
r«m,cth proles cuius caufa i niču m dl, mamfdia fteri -
mate non lul>fequacunita, vt iam fcientibuj. coniugi-
bus non te filios habituros , feparare l’c tamen vel ipfa
caufa filiorum, atq-, a liis copulart non ltceac. Quod fi
fccerint, cum eis, quibu s  fe copulauerinc, adttlterium
committuntiijjfi autem coniugea manent. Plane vxc-
ris voluntareadhibereaUam, vndc communesfilij na-
fcanrur vnius commiftione, ac fen.int, alterius auccm

a Txcotn.apud Vermcriaf. Burchardus Itb,\J. cap.li.
b . j.ead.quaf^ fiVXorc>n.  c Lib.l.fentent.Vauli.tit.
1^ in interpretativne l.r\..tn Cod.Theod. Sent./^.dijiin. 34.
d PauhJ /bul. Sen ten./bi d. Poly.:bid.Auft i hb.lO.c.i $,

C JkopXc.2S^A>inimn.l.6.c.i2.^  105 . .

Qi

iure : acpotcftate, apud anciijuosp»tres f^s era:. Vtri
& nunefas fic,ccmere a  non d;xerim.

C. XXVIII. ^Deeodem.

Idctr. lih.  1. de nuptiij,& concupi/hentia,  r.iO.

V Sq; b  adeomanest inter viuentes femelinitaiu-
ra ntiptiarum, vcpocius (int interfe coniuges, qui
abaltfrucrofeparati funt, quam cum his, quibus aliis
adhsferunt. & pavic  i pošt.  ^Manetinter viuentes
quoddam vinculum comugale:quod necfeparatio,nec
cum altero copulatio poilic auferre.manet aute ad no-
tam criminismon ad vinculum ioederis: ficut apoftata
anima velut de coniugio Chrifti reccdcns, ctiam fide
perdita faeramentum fidei non amittit, quod Iauacro
regenerationis accepit. Rcdderetur enim proculdubio
redcmuijfi amili (Tet abfccdens. Habet autem hoc,qui
receffit.ad cumulum Aipplicij.no ad meritum pramij.

1 Ht paulb poil.J idpud li.Uagujtmam hic in(er~
iici Ilir c.deni s tantro nonnulla fant. & e ~

mendata in boe lapite cxipf. originali , ^uemadmodam
1 n p rac edemi.

Q_V AE S T I O VIII.
Vmitacpprobatnmfit.ijubd hicyxorem faam
dimittere.igr aliam ducere noupoteši, tjua-ri-
tur , C liceat ei haccondttionepeccare, vt inji-
•delem ad fidem adducat. ihiod non poffefieri
Auguftinusajfirmat in l.i.de adulterinie conmgitt,c.i^.
ita dicetis.

C. I. «tyie>i debel aliijutr d continentiaro-
t. recedtre, etiamji infidelif Cbrijtia-
namftfieri poUiceatur.

N  O11 c folum mcechandum non eft, (quod facit no
quidam,fed omnis > quidim , ttic vxore fuam, & d n
cttalteram, etfi proptereaduKerit.vtfaciatChnftia-
namt) fed etiam quilquis nonalligatus vxoricontinen
riam Deo vouerit,nulto modo debet ifta copenlatione
peccare, vt ide© credat vxorem iibi elTe ducenda, quia
promi(it,qua nttptias eius appetit.futura fe e(Te Chri-
ftianam. Quodenim cuiquam, antequam vouiifet,li-
cebat,ctim id ft nunquam fafturum vouerit, non lice—
bit: fi tamen id vouerit, quod voucndum fuit.ficuti eft
perpetuavirginitai,vcl poli » expcrta connubia folu-
tis a vinculo conmgaIi,vidualis caftitas.ftu ex confen-
fu vouentibus d, & carr.alia debita fi inuicera relaxan
tibus fidelibut,caftisq; coniagibus (quod alterum fine
altera.velaltctam finealterbvouerefas non eft) iugis
contmentia. Haccrgo,& ii quaaliafiint, quarreailfi-
me vouentur,cum homines vouennt,nullaconditione
rum pen Ja runt,quaE fine vila conditione voucrunt.

1 Vel poli.] Me locttsin viilgati* B.^ugtfiini cedi.
cibus,&etiam apud [-..enem rf(, adverf.  Hac ergo,/>a«-
/0 aliter habet.

CAVSA  XXXIII.

Vidam "vir male fiata impeditue ,’vxori fua
debitum reddere »onpoterat. J!hm inte~
rim elan culo eam cerrupit: d Tire ficofepa-
rata.ee/ruptorifuo publree aubit: crimen ,
cjuodadfTiife/at, corde tantum Deo cor.fi-
tetunredditur buic fantina cognofcendt tamtrtpttit vxo.
remfuam-.^Uarecepta, vt expedilim orationioacaret. gr¬
ad čarate agni parita  e accederet,contnientiam fe ftrua-
tummpromiJit : txorVero confr.fum  *»* adhibt.ir.

1 Htc prtmitm quaritur,an propter tmpojiibtlilatem
tornadi,d viro fuo alitjua fit ieparanda.

2 Sccundo, an petifeparationem ci nabere Valeat, cum
qu 9  prim fornicata e'K

a al.non tem ere dixerim .
p. 8  c. z.Pannor.lib.G.c.j^, .

Hišitibnc  j  c al.py.nus o  .

b Senten.4. diMn.7,1. luo
c i«0/>.8.c.7j. d al.vi-

frigMis Sc  mi*

1>JU 3 leficiatis.

I T ertib.fi fola conficfiione cordis Cvirne n pojiit delen.

4 Stuart o, fi tempere orationis quis tale at reddere con-

iu^ij debitum .

5 J^ui/itb, an tir fine con fenfu vxoris cor.tinentiam to-

uere pofiit y velfiminis y  telterroribus licenčnim to
nendtab ea extorquere talent.

Q_V AE S T I O I.

Q Vod autempropterimpofiibilitatem redden -
di debitum muher a  tiro fino feparari n on pof-
fit,aucloriiate E u angeli c a, <& ^Apifilolica pro-
batur. Sic enim Ghrifihts a  it m  a huangelio:
[flulli licet di.nittcre txorem fnam y  ni ji lauftformeat io-
nistjtel qualiter eorum y Jicut ^Augufilinus exponit y forni-
catus fuerit y tel adquamaltcr al.trum pcrtrabcrctolue-
rit.  #[[ Item .Apvjlolus^>: [Mulier, quanto tempore tiuit
tir eius,*Uig*ta esl legi ipjius.  ] no n legi Jibi redden di de¬
lt it um fed non transferendife ud alium. ltem c : [His,

qui matrimonio iunčiifunt ,practpio,non ego y fed domi-
»M,txorem d tiro no difcedere  , nifi caufajornicationis.']
Euangelica itaque, jlpofiolua auclontateprobibetur

mulier d tiro fuo difcedere,nifi ob caufam illam cunbhs no
tifiimam:qua interueniente fi difceffierit, oportet eam ma
nere innuptam y autreconciliantiro fuo.Vnde datur intel
ligi, quo d i m p o ji ib i litas reddendi debitum facit comugfj
difil i diu m.H psi  ta reJpondetur.Con iugi u confirmatnr ojfi-
cio y tt 7 . 1  probatumesh pojlquam terc officio confinna-
tumfuerit y  nifi caufiifornicationšs, non licet tiro txorem
dimittere y teltxori d tiro difcedere . Veram antequa con-
firmetur y impofiibilitas offiedfolmttinculum coniugrj.

i Vt fu,pra.^j Videturindicari c.non dubium. & c.
cum focietat.7 .i7.qA.de qua rt ibi notatum esl.

C. I. Licet mulierialteri »ubere, quam
o b figi ditatem vir cognojcere non
pot er it .

Vnde feribit  Gregorius Joanni  i Fguennati
epifcopo.

a  Vod d  autem interrogafti de his , qui matrimo¬
nio iun&i funt>& nubere non pofl'unt,fi ille alia,
vel lila alium dneere polIlt?De quibus feriptu eft: [Vir
& mulier, fi fe coniunxcrint, &pofteadixerit mulier
de viro,quod non podit coire cum ea,fi poteft probare
per iuftum iudicium,quod verum fit,accipiat alium.Si
autem ille aliam acccperic/eparentur.

i f[Ioanni.] Rep eten da funt y quxfuntnotatain boe
idemcaput 7 . 2 j.q. 2 , '

C. ir.

ltem  excpifto!aeiufdem.

R Equlfifti c  de his,qui ob caufam frigidz natur* di
cunt fe non poflc inuiccm opera čarni dantes coni
mifceri. Ifte vero fi non poteft ea vti pro vxore,habeat
cam quafifororem.Quod firetinaculumconiugale vo
lucrint refcindere,maneat vtriq; innupci. Nam fi huic
non potuit cocordare naturaliter,quomodo alteri con
ueniet? Si igicur vir aliam vult vxorem accipcrejir.ani-
fefta patet ratio fi  quia fuggerente diabolo odij fomi-
tem,exofam cam habuit,& idcirco eam dimitrere men
dacij falfitatc molitur. Quod fi mulier caufatur, te  di-
cit;Volo efle mater,Sc filios procreare,& vccrq; eorum
feptima manupropinquoritm ta&is faerofandis reli-
quiis iureiurando dicat, vt nwnquam per commiftione
carniscoiunčti vna caro etiečti fiti(fcnt,videturmulie-
rem fecundas nuptiascontrahcre polic.Hmnanu g  di-

a 'M*ttb.\y.s. 22 .q.i.c.idoloUtria.$,temfiinfldc.'i-
tas.  b Kom-.],  c i.Cor 7 .  d 7 .17. q.l.r,uod*:t-
tem.Sent.+.dijun.ši. rcb.l.v.c. + o, h. o p.B.c.uH. Pdnn.
l. 6 .c.u 5 .*A»feU.io.c.i 6 .Capit.c  luop. 2 .c. 2 ol
Scnt.ibid.Pelyc.lib. 6 .tit.J r .^ 4 nfelmus Hb.iO.c.i^.Burcb.
/ib.  9 t Ap.^ap. h:opar. S.cap.i 'ti.Pan  ; ortn.iib.C.cap,116.
ex Greg. 2. i al.rafitnc.  g Rjrn.t).

Decreti Secunda Pars.

1004

coproptcr mfirmitatemcarniscorum. Viraittemqid
frigida* natur* el^maneat fine coniuge. (Juod fi & il¬
le aliam , copulam acceperit, tune hi, qui iuraucrinr,
periurijeriminerei teneantur,& poenitentia pcra(Ja
prioracogantur recipere connubia.

Hoc  a  autem fema ri p r teci p it ur-, cum tterer^ idem fd-
tetur. Cveterum fi tir afferueritfe reddicbfc debitum v-
xori y  & i/l.t dtjfiietur y cuipotimfides habsnda fit , meri¬
lo qu ar it ur.

C. 111 . ^ In teritate tiri coufiJlat y  fi mulier

negatfe cognitamab eo.

Ve hišici  concilio apud Compcndium habi-
to it a J}atu tu m cit.

S I b  quis acccpit vxorem,Schabu ; .tcarnaliquotem
pore, te  ipfa fccmina dicic, qubd ni;nquam coifiec
cum ea: Sc  ille vir dicic, quod fic fecit, in veritatc viri
confiftat,quia vir caput eft mulieris.

Ecce y qubd impojlibilitas reddendi debitum , fin c ulu m
foluit coniugu. Sed boe de naturah impojlibilitate (hi tu tu
eH.Hac auicm y /naleficii impedimento y non frifidiUtena¬
turah debitum coniugale prohibente  , d tiro)iio fip ayata
e?l. Vnde qu*ritttr y  fi hceat ti etiam in boe cafu a  tinfue
di/iedere y Q» alij fe čopulare.

C. IIII. ^ Sjuid de bis y  qui maleficiifim-
pediti y coire nonpojfunt.

V e.hpsitaferibit  Hincmarus Rhemenfisar-
chiepifcopus.

S I c  perfomarias ) acq;maleficas»,occulto,fednun
quam iniufto Dei iudicio permitrente , te  diabolo
pr.Tparante, concubitus non fcquitur, hortandiliiac,
quibus ifta cuen^unt, vt corde contrito, Sc  (piritu hu-
miliato,Dco,& facerdoti de omnibus pcccarisfuis du-
ram confelfionem faciant,&profufislachrymis &lar-
gioribus eleemofy nis,& orationibus,arq; ieiuniis Do¬
mino fatisfaciant,& per exorcifmos ac c$ tera eccicfia-
ftic* medicin* muaia d y  miniftri ccclefir^ales^iiian-
tum Domihusannuerit, qui Abimelech,acdomueiu«
Abrah* orationibus fanauit.fanare procHrenc. Quod
fi forte fanari non potucrinc, feparari valebunt: len,
poftquam alias nuptiascxpetierint,illisin carnc viuen
tibus, cjuibusiunčli fucrant, prioribu5>q' ,osre .^ < l u€ “
rant,etiam fi poilibilicasconcumbendicis reddita iwe-

rit,rcconciliarinequibunr.

1 Maleficas.3 bttulgatisfequcbatur y ztte%'.qtia
toxabeH d plerifquetetufirs codiabus , accateris collt-
čtoribus.

Sed in boetidetur contrarius pramifo capitnh Grego¬
rij. Ibi enim poslpofiibilitalem redditam iubetur-fepara¬
ri ab co y  cui fey<»do nnpfer.at y  &redireadprtmum. IIic
autem tiuente eo  , cuifccundo c op n Ut a filtrat, prim* rt-
conciliari nonpoterit.

Q

(^V AESTIO  II.

V od* autem ei, cum quo prtus fiornicatafiut
rat y  posl/eparationem nubere pofitt>f*p e p
vi us probatum esl.  M or tu us eilemmfibitir
eiv. 4 . bx quo y  iudicio ccclefia ab eofcpara-
ta y abeisulegefolutaefl. Vndeiuxta  c ^poftolumptu-
bat y cui tultfitantum in Domino.  <([ Sed qu ari tur, ji fint-
eccleftaflico iudiiio y »uUa caufa difiidij ranonabiliterpro-
bataab e a drfiefiif*t,an tffict cogendus redirc adeam> dt
hotita fiatu lum ejl  in concilio Ca rth a g i n e n fi }  ck///j/ f

fuit Ahzu} ;o.f

r I»:<»»» f i<UciOium*nHfcriptiti,&-itpud bitim*
par.S. cup.^a.cttAtur tx tonalit Carth.^tnrnji,iit 1*‘
/.uti 9  inutnttitn tU,ftd in Ji*ik tuji, c*p'.i f .  (

S.-.t Juo e.rite. n fAr.t.Capit.c.CA[/it.7.c.-)0;.

a Seni  4.A/I.34-
g.c.\So.PA»l-6-c- ,, 7

1.6.C.UJ. d Al.muniminA.

b Sent.ihrd.Bnrc. t.cj.c.JilJu’

c Sent.ibid.hi«p.Bx.\e)\.V_ Ar, ‘

c i.Crr. 5 . / nl,i 5 . ■
C l

Caufa XXXII. Quaft.II

1005

C. I. ^KonlicetabcuiVxorem dtmtttere,
ni Ji caufa difiidii p rim um euleji*
pr ob ei ur.

S Aeculares a y  qui coniugale confortiu nulla 1  gra¬
uiori culpadimittunt,vel etiam dimiferunt,& nul-
la$ caufas difiidrj probabiliter proponentes, propterea
fmunatrimonia dimittunt,vc aut iliicita, aut alicna
pradumant: fi antequam apud epifcopos comprouin-
cvales diilidij caufas dixcrint , & priuiquam in iudicio
damnentur,vxorcs fuas abiecerint,a communione fan
' ecclcfi 3 e,& populi ccctu,pro eo quod fidem, & con-
iugia maculant, excludancur.

* Nulla.] In rcccniioributconciliorum editionibus
tn concilio * 4 gaibenfi legitur,  (inc grauiori. in Capitula-
nbn4,  abfque grauiori : fed in antiquis editionibut Pari-
Jienfibus 10 nciii or umduobut  codicibut faticanit 3 con-
ferti-ur« grauiori.

C. II. ^ Lexdiutnaprobibetvirum vxe-
rtm dimittere 3 niji caufa fanti¬
ča tianif.

Jtem  Ambrofius piper Iucam 3 adc.i6.

A N,quodin lutalitos nefaseft,in comparem faseft?

dimittisergo vxorcm quafi * iuredine crimine,&
putas idtibilicerc,quia lex humana no prohibet ? Sed
diiiinaprohibcc.Qui hominibus obfequeris, Dcum ve
rere: audi legeni Dom ni, cui obfcquuntur etiam,qui
leges terunc. b Deu* coniunxit , bomo non ft-

paret.  ]

1 ^ (^uafi iure.} Ste etiamin v nitrati* B .jLmbrosb co
dicibius. In tnbm G ranam manuferiptit  ©#,q uarn fcis vi-
ucre/ine criinine.

CII I. Jibfq }  caufa, cignitione a vir o

fuo dimijfa , ud omma rejh-
t natur.

Dem  Nicolaus Papa CaroU Regi.

H Iftoria c  ©cele fia/lica abEufebio Ofaricnfi epi-
i.opoconfeda,de muHere quadam,qus pro d  ca
ftitatc a mariroaccufabatur,ait. [Pneccptum dl ab Im
peratorelegeluta.vtprimbpermittereturcirem farni
harem libere diutius ordinareitunc demurn refponde-
ret oblediš. Hocomnes leges tam ecclefiaftic*,quam

vulgares publica:q;prsecipi-unc ] Si e  autcmde mu
lieribus,& isecularibus viiis ha:c conftituta funt, mul~
to magis eccielrafiicis hominibus, če  faccrdotibusfunc
concclfa.

«[ Huiut muh e rit meminit Ih  (lin ut in primo Jlpologe-
tico pro ChnJlianitj&EufebtM ecclejiajlic.t hi fona  /.4.
c.1 6. Verba quide m huiut capi t it in epifiolit KicoUi im-
frif^ant rnanufriptitnonfuntinuenta :fed babcntur
ferc eademin prafatione Jfidori in fuam canonum colle-
Miontm.PraJiat tamen lujhnum 3 fj^ Eujebium adire. For
tajjeautem in boe caput trans lat ut ejl titulut ex fequenti.
C lot 11. Uifi p o JI rejlitutiontm , n e q. } de

coniugij fcederc y neq / j de adulterij c n mi¬
ne m ter vir um & vxor e m iudi-
cium c JI agil.thdum.

7 few Nicolaus Papa o; epijiola Carolo Regi.

* o lue / dc coniugi) foedere, fiiue de adulterij crimi
js O ne mdicium agicandum (it,n-ulla ratio g  patitur
s  hictbergam cum Lothario polic inire conflidum,vel
ictiiffimuTn controuerfi« fubire certamen:ni(i pritis ad
tempus f ti eri c reddita fua* potedati>^ confanguineis
proprHsJibeičfociaca. Itaq; b  etiamlocusprouidcn-
duse/tj in q«o nulla fit v i s mu Jticudinis foimidanda,

a  luopar.  8.^.251.^528. Pannorm.libro 6.c. 106.
I>, J^lattb.lf  c Inprafttione lfidori involurnen c*n-
ciliorurn . d al.de.  e lbidem inferiut.  f Polyc. li¬
bro 6.tit.4- Burcbardus Vbro q.cap.i^.luopar.B cap. i»6.
Rcg/tio lib.t . Chronographi*.  g al. rationepatet , h al.
hiicr fiot-j or! £;

D e diuortij cctuJit:yxori ci -
dio y &peenitentibut.

&  non fit difficile teftes producere, velcasteras perfo-
na;, qu2 tam a fandis canonibus, quanv a \ enerandiJ
Rom-anis iegibus in huiufmodi concrouerflis requi-
runtur.

CJ lipi pola exquaacceptu?n ejl boe caput, babetur Ro*
m<tin c o di c e mo n a JI eri' Dominicanorum > & ex c a alicna,
funt addita>& emendaia.

5 pars. In boe capiie quamuis'»idcaiur caufa expdft -
ta,quare fua ancioritate non licel ahcut vxorem dnnitte -
re,qua cejfante > ipfa quoq J probibiiio cejfare videtur ; ta¬
men quia ipfifeparatiopcena eji y  apoena nulli ejlinfe-
renda,nifiper iudicem^encraliier boi intelli^cndum ejf 9
Vtjiue ob cauftmpramijfam  > fine nulla caufa exijlente ,
non hceat alintiaučioritatevxore drmittere . Sfuod etiant
de pcena homic/df vel quahbct alia intelligei dum ejl.

C. V. ^ Coniugikpenitusinttrdicanturhit 9

qm fuat c o ringe s occidunt.

Vnde  Nicolaus Papa fenbit Rodulpho Bituri-
C en Ji a reb i c p ifco p o .

I Nterfe&orcs a  fuarum coniugum fine iudicio, cum
non addis,adniterarum,vel aliquid huiTifmodi,quid
ali ud habendi funt quam homicidse, ac per hoc ad pm-
nitentiam redigendi? Qjiibus penitus coniugium de-
negatur, exceptis adolefcentibus , de quibus eftbeati
Leonis Pap»xxv. 1  regula Decretahum,imaindulgcn
tia obferuanda.

1 xxv.]) Hoc eod.em numero babetur in codice cano~
numinterdeereta feu rcguLit Leonis.

In hoc capite videlur Kicolaus  b permittere maritit,
caufa adulterij } v el alt en ut huiufmodi criminvs y vxores
fuasinterficere. Sedcccleftallica difciplina (frirituah gla¬
di o,non materiali criminofos jerirt iubet:i[lo videlicetght

dio,quo *Petrntiubefurmačlare i &maducare.Dequo e-

tiarn Cbrijlut ait in Euangelio  c  : [ ^Lon vempaccm mit-
terc in terrant y fed frjadium.']

C. VI. H.onlicetalicuivxoremfuam
a du It e ram o c ci dere.

Hincidcm  Nicolaus feribit ^Albino archiepifcopo .

I Nter d  lisec fanditasveftra addere ftud-.iit > fi cuius
vxor adulterium perpetrauerit, Ytrum mariro illius
lictac fecudiun mundanara legem eam interficere.Scd
fanda Dei ecclefia mundanis nunquam conilringitur
legibustgladium nen habet,nifi ipirieualem: non occi-
dic,Ted viuificat.

VII. ^ Pcenitentia eiut,qui propriam
abffo caufa p eri mit Vxorem.

Item  Pius Papa.

Vicunq; e  propriam vxorcm abfq; lege, vel f  fi¬
ne caufa, & certa ,pbatione interfecerit, aliamq;
duxcric vxorem,armis depofitis, puhlicam agat pccni-
tentiam : &,fi contumax fueric,& epifcopo fuo inobe-
diens extiterit, anathematizetur, quoufq; confentiat.
Eademlex erit illi,qui feniorem fuum interfecerit.

C. VIII. Pcenitentia Hajlulpbi y quiVX0-
rem fuam interjent.

Jtem  Stephanus Papa V.HaJlulpbo.

A Dmonere g  te cu lachrymis,& mulco gemitu cor-
dis curamus, fili Haftulphe: fed non fihus debes di
ci, qui tam crudeliter infelix homicidium p^rpetrafti.
Nam occidilli vxorcm tuam,parccm corporis tui,lepi¬
ti m o matrimonio tibi fociatam, iin.e caufa mortis,nou
tibi refillentem, non infidiantem quoquomodo vitx
tux.  Noninuenillieam cum alio viro nefanam rem

a:

* , Sent -p■Aift.tf. luop.t .r.u;. Pannor.1.7.c
tnA.i/i adolcfcenlia.  b Sent.ibid. * .AB.io.  c Mati.

10. d Sent.ibid.Polyc.lib. 6 .tit.to. luopar.S.cupAZj..

Pannorm. 1 . 7.C.14. e Scntent.ibtd. Bnrcb.lt. 6 .
c.p. luo p. 50.C..5 (..Anfelmiu hb.io.c.ip .*,(>. Simtle  5.C4.-
pituLc.t 45. f al.(y.  g Biirchar.l,  6.c.4Q. Inop.Z.
CA p •  U 5  rut t rm J.  7 . c. 14,

1007

Ve dimiti) ean/s:vxerici-
dn,&pseniitr.iibm.
facientem fedcocira: us a d abolo,impio furore infirm
niatus.latronum moreatrocius eam gladio tuo, crude
Iioromnibe(l:a,inrerrmllU: & r.uncpoflmorrem ems
addis ini auiratem fuper i:: ic^uira tem, u! ioni m tuorum
improbe prsdo. Qni matri n on pcptrciftiA fihos tuos
orplianos feci(li,inc'ticere fuper eam vis mortis caufam
polt mortem: per vuum hom.cidam A reprebum telic
incufare vis mortsain. Quoninm ncc t:uangelium,nec
vila diuina huir.anaq; lex vnius tcflimonio ctiam ido-
neo cjuempiam condcmnae, veliu/Hlicat, quanto raa-
gis pet iitum flagitiofilfimum , & fccleftum nec lila vi¬
na debuitcoudemnaTi,nec 1  a icpolteius mortem ac
cufari ? Prius cau acriminis fnbtiiiter erat inucitigan-
d.nA tune,li ita fulffet inuenta,fecundum leg is a tra-
miccni debui: »ccipcre vltionis vindiSam Nam li vetu
(quod abfif; fuilfct,licur ille adulter mentitus i It,polt
feptemannos pa-nitentia perafia dimitcere eam per
approbatam caufam poreras, ii voluilfes: occidere ra¬
men eam nullatenusdcbiiilli. No enim vulr Deus mer
tempeccatogsjfedvtconuertatur adpaenitentiam, &
viuat.Idcirco placeat tibicofilium noliruniAhoefac,
quod meiius tibi,leuiusq; videripoteft : miferereani-
m* tu*,vt non (is tu tibimet ipit homicida- Relmque
quapropterterogamus> hocmalum O  l*culi;in,quod
te traxit ad immanillimum peccatifacinus: ingredere
monafterium,hiiiniliare lub manu abbatis,& multoru
fratrum precibus adimus.oblerua cimtta limplici c  a-
nimo,qu* tibi fuerint iniperata : fi forte ignofcac mfi-
nita Deibonitaspeccatis tuis, & refrigeret auima tua,
priufquam crucieris perpetuis tlammis. HocIcuiusA
meiius tibi efle certiliimc fcias.Sin autem puhlica pce-
nitentiam,permanens in doino tua,vel in hoc mundo,
vis agere (quod peius tibi Sc duriusA grauius effe »on
dubites;)ita,vt agere d(bcs,exhot tam ur, omnibus die-
bus quibus pccnitcre debes, vinum &  ficeratn non bi-
bas; čarnem nullo vnquam temp01 e comcdas, praiter-
quam in PafchaA in die Natalis Dominnm paneA a-
qua,& fale pccnitentiam age : in ieiuniis, &  vigiliis, &
orationibus, S: eleemofj nis <- mni ccmpore pcrlcuera:
«rmisaiunquam cingere , nec in qtiolibet locolitigare
pr*fumas.Vxorem nunquam ducere,concubinam non
habere, necadulterium committere audeas: in balneo
nunquam laueris,in conuiuiis l*tantium nunquam te
mifccas, in ecclelia fegregatus ao aliis Chriftianis poit
oftium , &pottes humiliter te repone, ingredientium,
&egredientium fuppliciteroratioiiibuscommeda te,
comunionecorporis &  fangeinis Domini cunčtis dic-
bus vit* tu* indignum te exiltimes: in vltimo tamen
exitus vita: tu* die,(i merueris, proviatico.fi lit, qui tri
buat, tantummodo venialitcr vt accipias,tibi ccncedi-
mus. Sunt & a!ia mulca , qu* tioi nimis dur usA laris
aeriuserant iuxta magnum ponduspeccati.mfelix.ad-
iicienda. Sed fi h*comnia, qu* tibi miiericorditerfu-
pra dičta funt, perfečin corde,Domino auxiliantc,fece
risA cultodieris, confidinius de immeufa Det elemen¬
tu remiffionem habiturum te tuorum peccatorum , &
fecundum dičlutn d  iulti, boniq;pallorisrefoluerc te
lančtaeccleltaabhocvinculopeccati intcrris,vt per
iplinsgratiam , qui eam fuo fanguine acquiiiuit, lolu-
tus lis in catlis. Sin autem aliterfeccris, tSc  unči* ma¬
tu' 5  eccleli* tam falubrem admonicionein delpcxcris,
ipfe tibi lis iudcx,&in laquco e  di.iboli,quol'nntus
teneris.permaiubisAfanguis f  tuus fuper caput tu¬
lim : nosalieni a confortio tuo pro alioi um tilioru Del
falute,iploopitulate.omni follicitudinc nitimur defu-
dareA Dni mifericordia attčtius quotidie implorare.

t ^ Nec a te.] A ji ud Burchardum (srluontm itguur,
oec poteris polt mortem eius exculari.

Decreti Secunda Pars.

a l\e:h. 35- b ll.maligtum.  c alfupplici.  d a/.
impenum.  c O/e  <4. £ hUuh.it).

IOOS

C.  IX. Fe tiki vy»re "vin eni t ali ant dueat

qut',qu.im fdi.gkmtm

fn/idat.

Itcm  Auguftiniis deadulierinisctuitigii/,

Iib.i

S I (a quod verius dicitur)non licct homini Chrillia-
noadulteram coniuge occidere/cd tantitm dimit-
tcre;qnis elitam demens,quidicat ei, faeouod nonli-
cct,\ t iiccat tibi,quod non licet ? Cum enim rrnitiquc
fecundum legem Chriiti illicitum (it, fiueadulttra oc¬
cidere, liucilla viuenre alteram ducere.ab vtraq;abfti
nendunt cit,non illicitum pro illiciro f.iciendiim. Sir¬
nim fafturus eit, qiiod non licet, iam faciat adulterifi,
& non faciat homicidium, vt viucnte vxore fua, ahera
ducatA n° humanum fanguinem fundat. Quodfidt
vtrunq;nefarium,non debet al ter um proalteroperpe
trare.lcd vtrunq;vitare.

4 pars. [n pr/emijiu auBeritatibus ejuiq t  prehibetur
*dultt/M ccniugesftM eccidere :fid petmiititur pid f‘-
ptem unntrum pienitentium en id,is dimittere. Sidultm
iIIm  interftctrinti J It beli tur fine jjie c tnnugit pcrpetui »>*
»ere: kij! firte prtpttr Up/itm tu ;; cm L’ mi entintiiii^ii
mutrimomu tmtrabtuda ek mifericordia impedatur. Cit
ricu autem couccditur, fi  Vjcorcj c mm petcaucrinti{‘ rl
moriti acerbitaic habere e as m ci<j/edtu, ^>-ad teumu t.ti
tope.-c. non tamen vfaadnn tm ajjiieere.

C. X. Clerui)Jiyxores eorurn peccauerinh
pralec nečem tat it mi njlodiant,
gS" a ifa luta ria e as cigan t
ieiunia.

Vridein  TolecanoconcilioI. c.T.lnjtur,

P Lacuit A,v tli quoruracunqjc!ericoruni vxor espee
caucrint, ne forte poteilarem peccandi plushabe-
ant,accipiant mariti earum liancpoteftatč,l' r * ter ne *
cem cuftodiendi ac ligandi in donto fua, ad ieiunia fa-
lti taria,non mortifera eascogcntes:ita,vt in ničem (ibi
derici pauperes auxilium ferant, li ftruitia forte non
habeant. Cum vxoribus autem iplis,qu* peccanerinr,
non cibum funiant, nili forte ad timotem DemCt»p<u-
nitentiareutrtantur. i

5 pars. Kuncautem quaritnr, tjuarefitrietaiuubi"

Jit injhtnlum.vt pojif t yi trn annci peentlinltl P n i‘ mlt
p.tiuiH rtu sl  e mu r.

C. XI. *] S^Harefitinflitutumpid flpient

AKKostnprijlinumjuitHnifKzniten-

tesred:rc.

De hifšuferibit  Ifidorus adMufii*** 1 * c  epi-
fiepum tn prjefutiBtie ad hbrum cit
fumnto bons.

H Oc d  ipfum,quod canouum cenfurapoit ieptetn
annos remearc potnitcnteni in priftinum llatum
pt*cipitAc.v< m  1 traciatu ordtnandorum de [apfij,BO
cx eleflione proprij arbitrij, fandi Patres, fed potius
ex iententu diuini indici j fanxerunt. Nam legnur, q>
Maria e  foror Aaron propheiilla , dum /dctrajSio'
nis ^ aduerfus Mopletft incurrilTet dclittum , ulico
lligmatc lepr* pertula eft: cuimjue peteret Moyies,
vt cmundaretur, pr*cepit eamDeusc.vtra caltra le-
ptem diebus egredi , tk  polt cnmndationcm rurlus
Ctm ir, cadra admitci. Maria ergo foror Aaron, čaru
inrelligituriacerdotis,qu* dum luperbi* dedita.ferdi
diOinns cogirationuni h  maculaturcontagiii,extrac»
ftrafepte diebus,hoc ell,exrra collcgiu land*eiclcl’r
fepte annis proiicitnr.vt pod cmedationem vitiori,!''
ci.vtlpriftingdignitansrccipiat meriti, et pijipa*«-

■a Iucp.S c.l+i.Pannor.l.J.c.iJ.  b luip.3.ta g b
c nl hlatfenum.  d Rcb.iaui l. intr.it. c. lnljc.ll- “ L
s)..,t,f,U:ui iib.i.cap.■\7.l"ipar^.eAt)i.0.pX-r^V'
e !.difmH.^o.c.11. { aicitm.  g al.tiirettjtiu*'

Umih. ii. h nl.cirruptunum.

roo9 Caufa XXXIII. Quscft.

fin * fine

1010

autera epiftolxhocadiiciendum puts-
tii. vt quotiefctinqucin gellis conciliorurn difcors fen
tentia inuenitur.illins fentcntia magis tencatur,cuius
anriquior,aut podor extat aufforitas.
i f Vtin trjiftatuordiiiandorum dc Iapfis. J Mbfunt
back ptcrifa vetusfu,/čdnon funt expun.la, cjuiafic filet ci-
Urc Ciratianut,& nduarurc.preibpter e.disi.Se.
a fin fine vjljuc *dfinem nbfv.nt tib vno an¬

tiki Gratiani excmplari.

Hoc autem cjuanefuamde facerdotibtu videa'ur jpecialiter
diRum: gnunlitcr ramen de omnibtu panitentikus oporlet
inteHigi . ^ imitationem namj ;  illun Dominica fintenna
Dnuid  b deadulterio.ir homicidio rcprchenfeu vniue hebdo-
fade inunium in fatufaSHoncm admifii fcelerii Dec legi tur
obtuhJJe.Hincctiam ecclefiaflicaconfuetudine  f/7 vfurparum,
trt r, nuorum criminum panitentia fiptem annorum fiat to cen
cludatur,niji vet officij excelienria , vel criminum magnitudo
vulgerem cnjuetudinem excedem (veturi, dum contra natu¬
ram humane foclttaru parentilnu,vel liberif,vel aliii eiufinodi
perftmu impudifi odberemo*: vel dum rciitlo naturah vfu con
tra naturam moreSedomiticofornicamitr , vel vfa ad cotrum
irutorum enimatium prolabimur,) pramijfum fpatutm tran-
Jiendcre cogat.

6.pars. Deptrmrenribiu rjuo-juequentur,an ets generali-
ter pofi poenitentiam pereči am comugia concedantur. Genera-
/ttercnim canenua aueforitate prolubcntur pccr.itentei adfia-
pularem mi/iriam redite ,vel matrimonia contrahere.

C. A 11 . f Panitentei matrimonia contra -
herc prohibentur.

Vnde  Sjrricius Tnpi,epiff,t.ad Himerium
epifcopum.c.r.

D E c  his vero non iticongrue diletftio tua Apofto
Iicam fedem credidit confulendam; qui aftapoe-
»itentia,tanquam canes, ac fucs ad vomitus priftinos,
& volutabrarcdcuntcs, Sc militix cingulmn, Sc ludi-
cras voluptates, Sc noua coniugia, Sc inhibitos deniio
appetiuere concubitus ; quorum profeilam inconti-
nenriatn generati poft ablolutionem filij prodiderut.
De quibus quia iam fnffugium non habent poenitedi,
id duximus decernedum.vt folacitra eccleiiam fidcli-
busorarioneiungantnr, faeris myftcriorum celebrita-
tibus (quamttis non mereantur) interfint, a Dominics
autemcnfir conuiuio fegregentur;vt hac faltem diftri-
ftionecorrepti, Sc ipfi infefua errata caftigent,8caliis
exemplum tribuant, quatenus ab obfcocnis cupidita-
tibusretrahantur.Quibus tamen(quoniam carnalifra

9 e VKoricidio fr pa  -
n itentibtu.

appropinquabit enim regnum coelorum. Coniugium
vero legitimiral nulli orthodoxoru pctnitentiam fu-
ftinenti foluere ltcct.dr-f. f Sacris eos vos expcdit elo-
quiis cdocere, vt ab erroris eripianturcaligine, Sc lui-
tis copulationibtts iun&i, de omnibus illicitispoeni«-
tentiam agere procurenr.

C. A '1111  . %Propter lapfum iuueniluincon-
tinentianon negenturpanitentibus li¬
čita coniugia.

Item  Leo P a p a a d %ufhcum,epin.^t.
at. f 2. c. n.

I N adolefcentiaconftitutus,fivrgenreaut metu mor
tis, ant captiuitatis periculo poenitentiam gelih, Sc
pofteatimens lapfum mcontinentix iuuenilis, copu-
iain vxoris elegit. ne crimen fornicationis incurrcret,
remvideturfeciflevenialem, fi prxrerconiugem, nul-
lam omnino cognoticnt. In quo ramen non regulara
conftituimusjfcd quid ftt toletabilius jcftimanms.

C. XV. f ti ac panitentia ejiimponenda ei,
cjui matrem occidit.

Item  Nicolaus Papa Rhatoldo  a epifcopo fanti a
ecclefia  „ Argcntoratenfii.

7. t  Atorem 4  prsfentmmmatricidamefTecogno
j>s. L uimus.Cui prxcipimus,vt fub pcenitentix iugo
permaneat tira vt perannum integrum ecclefiam non
ingrediatur.fed ante fores bafilicx orans,8c deprecans
Detitn pcrfeucret,qualiter tato eripiatur piaculo.Com
plcto vero anni circulo introeundi in ecclefia licentia
habeat:tamen inter audientes ftet, fed nondum com-
municet. Coropletis autera triumannorum curriculis
facrx communionis ei gratiaconcedaturtoblationes
vero non ofiferat, nili prius aliorum feptem annoium
curricula expleantur. f His autem omnibus annis,at-
que temporibtts čarnem non manducet.nec vinurn bi-
bere prxfumatvexceptis feftis diebus, atque Domini—
cis, Sc a Pafcha vfq; ad Pentecoftem. Et quocunque ire
voluerit, nullo vehiculo deducatur, fed pedibus profi-
cifcatur, arma non fumat, nili contra paganos, ieiunet
autem’ tribus^ diebus per hebdomadam vfque ad ve-
fperam . A propria quidem ,ac legi tima coniuge non
feparetur,nein fornicationis voraginem corruat,quod
ne fiat, optamus . St autem ante annorum trium cttr-
fum finis vitxillius appropinquauerit,corporis Sc fan-
guinis Domini noftn lefuChKfti particeps‘fiat :fin c
autem,vt fttpra ftatuimus,cfiiciatur:tamen,li illius con

gilitatececiderunt)vtatico munere,cum ad Dominum uerfionem d  Sc lachrymarum fontem in omnibus

coepcrint proficifci ,pcr communionis gratiam volu-
mus rubueniri:quam formam 8c circa mulieres,qux fe

videritis floridis ačlionibus, Sc optimis operibus pub
lulare,humanius circaeum veftra follicitudo peruigil

poft poenitentiam'talibus poliutionibus deuinxerunt, | apparcat,mitisq-, omnibus demonftrctur

fetuandam effe ccnfcmus-
Sedcjutatimore folucndi contugtj nonnulliadpanitentiam
aetedere dif[crunr,vetpropr er lapfum adolefcentia,cjuem formi-
dant.panirentiaremedium fufcipere negligunt ; ideoauUon-
tate canonica permittitur eu vel contracla matrimonia retine-
rt.vtl alia contrahere.

C. XIII.  ffEx  indulgentia coniugiapofi pa-
nitentiam legitimam non negentur.

Vnde  Leo Papa Galerio epifcopo Tripoli tuno
firibit.

A *“ ul imiisaquibufdam,q U bd in veftrisdioecefi-
bus, acfinibusChriftianorum coetus leui occalto-
nefe fubtralmntpoenitenti* iugo,dicentes;quiafi poe
nitenttam agimus .coniugi; debemus relinquere co-
pulam:int]uocrrant,8c dc vetitatis callc difcedunt:
quia pro omnibus illiciris pcenitentiam vnufquifque
Chrilti nominis cultor fuftmcre, ac peragere furnmo-
pere debet, dicente d  Domino: [ Poenitentiam agite,

t Sup.diffin.ro. domino fantfo.  b e.Rcg.ie.
e,I hi p.if.t. 71 •  d Matih.j.

c 'Hurch.

tfPccnitentiaparricidarumrfua hicpr&cipttnr, hubetur in {,071
ctlio Vuorm(icienJi\cap.}o .

C. XVI- dignam poenitentiam <uiole~

fcentibmpermittuntur ličita coniugia ..

Item  C.

2. f  quiscum duabtts fucrit fororibus fornica-
ps. ij tus,aut cura his perfonis, de quibus fanftaferi-
ptura prohibet,fi dtgnam egerit poenitentiam,Sc cafti-
taris non valuetit continentiam fuftinere,liceat ei lc-
gititnain ra coniugio yxorem accipcre; ftmiliter Sc mu
iicri, quastali fuertt fcelere lapfa, vt fornicationis non
perducatutad chaos: fed boe de laicis viris,ac mulicri-
bus folummodo ftatuimus.

V« citat hoc^ueanadmodum fr fecjucns>ex Nialao ad  (^4r«-
lum archiepi/copttm, fr eitu fujfraganeos . Idern vero habetur
in Qoncilio Vuormadenfica.sj.niJt.tjuodpro illif verbU , lapfa?

a al.Rodulph'. h Polycl.6.titjo.^nCeUtr.c.S2.Bunh.
1.6.C.4.6, Itio p. to  vf. rj  7. c Vide Rbenatum ad finem Tertul -
bani operum.  d al.conucrfot tonem.  C al.ldem.  f ln  ftflf

ulto VMm*cienfiy/cji jd*m habetm.

Kk

ion Decfeti 'Secunda Pars. 1012

vt fornkatronii non pcrducatui ad chaos, in co legitur,
lapfa fornicationis,hceat.

C. X  V 11 . Puniatur^Ht hac crimina ctm-
mitvitpion tamen legi rimam dimittat
'VKorem,

J tem  a.

o! ^ qiiis cum matre 1  fornicatus fucrit fpiritua-

0 li,an»,thematis,vtfcitisapcrcutituri&ibus. Simili-
ter autem Sc illum percutcrc promulgamus, qui cum
ea, qua de faero fonte baptifmaiis fufccperit, aut cum
illa,v'uam ante epifcopum tenuerit cum fhero chrifma
tc fucrit vinfhiornicationis perpetrauerit fcelus: legi-
timam tamen.fi habuitmen dimittat vxorem.

9.pars. Quos 2  enim Deus coniunxit,iudex fua au
oritate feparare non debet.

1 «(f Cum matre.] Sicin P<tnnorntiii/y apud luor.emp.9.c.
16. Jed apud eundemp.r.c.rjS.legitur:  fi quis cum comma-
t tQ->ficUt eri a m in C on c ili o Vuormacienfi.

z  ^ Qups enim. ] H&c non funt in Vuormacienji , nejue a-
pud Luonem^fedfere c a ds m in Pannormia.

C. XVIII. homo fcparat,quos pcena

condcmnaf.

guatujuam  Iudorus hocaliter intelligaf^
dicens.

O  Vos c  Deus coniunxir,homo no feparet.] Quae
quomodo. 5 fubaudi violentcr.fine legCjabfq*,
ratione,quos Deus coniunxit,homo non feparet. Non
enim homo feparat, quos pocna condemnat,quos rea-
tus accufat,quosmaleficium coarČIat.

V er um hoc pro his dičfuvi in relligiturtfuos iudiccs fiz culi pro
JutiJccleribtts ,/egum feueritatepercellunt , fjuos velmortepu~
m/nnt,vcl deporrari tubent.

C. XIV. ffDe eodem.

Ircm  cx Concilio Tolctano V I.c.#.
lo. 4 Ntiqui ^ & fančtiifimi eft patris lententia Ta-
ps. A. pa* I.eonis,vt is.qui in atatis adolefcenria pofi-
tus,dum mortis forrindat cafum, perueneritad perni-
tentiaremudium,!! coniugatus fone e  fuerit incon-
tinens, ne pofiea adultenj lapftim incurrat, redeat ad
priftinum coniugium,quoulque polfitadipilci tempo
ris maturirate continentia ftatuni: quod nos ficut de
virisjita defoeminis aquo modo cenfcmus - Non qui-
dem hoc generali ter, & canonice eft praceptuded con-
Hat a n*bis pro humana fragilitate indultum.Ln dun-
taxat ratione vt fi is.qui panitenticc non efi legibus
deditus.antc ab hac vica d-, ccflcrir, quam ex confenlii
Ad continentiam vnus 1  eorum fuerit regrefiiis, fu-
• perftui non iiceat denuo ad vxoris tranfire amplexus.

Si autem ilbus vita extitcm.fuperftes,qui non accepit
abfoliuioncm f  poeuitetuis,nubat,ti fe cotincrcnon
poteft,ficalterius S  con(brcio fruatnrv>.oris. (£uod
de vrroque lexu quomcdo anoL/is manifeftum citef-
fedccretum:ita videlicct,vt in omnibus laccrdotis ex-
pečketur ordinatio: vt im:ra quod xtatcm aptam per-
lpexeric,pa*nit{;ntia',abioiutiunis,vcl dhiinchonis tri-
buat lege m.

1  fi  v ’nus eorum. ] In a n rignit concihomm edirionibus efi,
corum vude:r» v-r.o v ari uno codue  aiter corundem:/« co-
tu ■ l uisnfiregio,  ad continentiam eorum fuerit. inpo-
ir eri ort ',ttt autem {_olnrtenfiiju6 edt < iuttibus  , altcr ad conti-
ncntiaai tar, vndc fuerit r greflus. I ujuem ranra va-
ite:ar. rcten^aefl' vulgara teci 10 G*ar:*ni,quaefi *

t n manujuriptu <] m > ne ip Ji ut exern  -
plaribn*.

. .1.  t> lncndewcoiuilio,c.i+Juop.i.cjj 8 .črp- 9 '

7.c.04. c  c • 19. d g up. cad.in adolcjcen-

iiJ :.l Jone.  * al.bsna-ii&tonem.  $ fil»il:snus.

.TRACTATVS DE

Tmrtentiit.

. 0 JASTIO 11 t.

Tl heuiret dccnrjti,in tjuihuf cxtui negotiffinen iti’
ijKitrulum tungatiftotMU, udpnpofiu canf» tertitl*
ijusftiorientpcrrr/tHit d.im (qttrt ijitxri:ur:

D I S T I N C T I O I. |

V Trarri  1 /o/a cordu coptritune , fr fiertta fatufAttione,
ab/ifueorh confejtiorte qur/TjM pofit T>eo fatufanre) rt-
damin. Sunt enim'ijui dicunt.tfuemhbetcriminu venumf-
neconfcfiioue ftifa  eiclcjit , & factrdfltaH indiciopcjfpproml*
reri.iv.xta il/ud ^dmbroitjfupcr Linam ad iap.it.

Graddniu adexplicandan liane tertiam /juapioucm mdt*
attulit. ghtam per togam trač/arion im.a m cum fecjuutifunt,
in/iptem difTiniiionci diutferunr.ln antiauionbkS cnimoxen»
plaribm n ul!n e/i diJUnChonum fiparatioiin aliauibua vero ii*
margine tantum  »Š.Dillinčtio prima,fecunda 8cc.

I Vtrli ir) fola. ] Hac coniungcnda funt ium/upemribut,
qucmadmodti inpcructujlit funt coniiiila.ab illu enimpendet.
C. I.

P Etrus . doluit,&fleuit.<]uiaerrauit,vtlionK> No
inuenio,quid dmetit inut nio,qu6d tieuerit.lachr/
mas eius lego.latisfaclioncm non lego.

c. n.

Itcm r.

L Achrvma: b  laucnt dtlitlum, quod voce pufof
cllconfiteii. . f.

I ltem ] Sequebatur , Ioanncs ciiryfoftomus, apui
quem Uaeipfa omnino verba non funt tnuenta ■ Sed apud Tt.

poit vitima verba capttis precedtntie fiftitaf.

Sed quod dcfcndi non poteft ablui poteft- Latientla-
chrvina deličluin.Jcc. ^Ambro/ium ata! JAngHerfine
teniiarum.

C. III.
ltem  Prophcta.

S Acrificium e  Peo Ipirnus contribuTatus.corcoa-

tritum,&humiiiatum Deus non defpicics.

C. 1111 .
ltem.

D Ixi d.  confitebot aduerfum me inivtftitia racam
dominoA tuiemiiiJli impictatem peccatitnei.

C. V.

Suorl  A ugullinus txponem ait.

M Agna e  pictasDei.vt ad falain promiflionem
peccata dimilirit f Nondum pronuntiat ore.Jc
ramen Deus iam atidit in corde,quia ipilim diccie,
quafiquoddam pronuntiareeft. Votum enim pro o-
pere reputatur.

a§ Inirium v/que ad ver/.  Nondum. eT! C^fiditri, ej-aem ci-
ranrglojjd ardinaria.trmagiftcr. Qu* vero fequuntur,m»‘
gr.a expartefunt ex H.^iuguilino.

C. VI.

Coi.lti i.ieepifutpuir der.  Imperator Touianus.

a. plouis, / non dicamrapere,fed attentareran-

ps. O tummodo iungendicaufamatriinonii lacratim
mas-virgmes aulus tuciir.capitali panafenamr i-
C. VII.

ltemlib.t.titAepofiulando  Impp.Lco,& Anthc-
millS Nicofirato PrafetI o fr utor to.

N  Emo vel in toro magnitudmis tna-.vel in prouin*
ciali iudicio , vel apud quenquatn indicem acce-
dat ad togatorum conlortium: ninfaccofan&is calho -
lici reli »ioni s fuerit imbutus mjrftcriis Srn autem
liqmd quoquo modo,vel quadam machinatione A"

a Sentenr.4i.diftin.t7.L1u.12.  b luoibid. c P/l- 11 '
d Pfal.jr.  c G/eJferdin.in cum toiumex iAi l gu!}.&( > . r ‘
fiodoro. Sup.t 7  qu.’. qui bona verfic magnapietae.
f Tit.].ir toi.ThetdJ.9jit.1t. i.t.] 6 .q.i .fi quit nendieft'
Tripart,hin.l.7.f.\.P‘ l itd-1..tit.ls.  g al.ferktur.

joiT Dcpoenitcntia,

ftum.vel attentJtitm fuerit, officium quidem fublimi-
tatis tu* centttm librarumauri uftdtam pro condem-
itadona fu/lineat.

C. VIII.

lidem A A ih ion continenter.

Q Vicunque a  aufus fuerit contra pvouidum no-
ftrxlercnit.1tis decretum, officium aduocationis
pet fubrcptionein nrripcre, Sc ptohibitu patrocinium
pteftitent, ab aduocationis ofHcio remotus, tipi um
ptoIctiptiotiis.atqac perpctui exilij fpecialirer fuftine-
bitifcitutis niam ptouinciaru reftoribus, quod is fub
cuius adminiftrationc aliquid huiuluiodi fuerit atten
tatuoi.partis bonorum dimidi* profcriptioncm.Scpoe
|wme*ili;perquinquenniiuii Iklhnebit.

C. 1X.

Ittmlib.f.todt  tirad lcgem luliam maie-
. ftatis./e./.

Q Vifquis h  cum nnhtibus, Scc. Cogitauerit( ea-
dem enim Ceueritate voluntatem fceleris,qua ef
fečtum punni iu:a voltierutvt :pfe quidem,Scc.

hem  c adlegcmCornetiam deSictinu.  [ oicue 1  e um telo
ttribulauerit heroinu necandi cuufa^fiiur ii.ejui liomintm ocet-
derit, vel mitu doto matofaliitrn ertt com/n.jjii/n, tegu Čeme¬
li* deJicariu perm coerceturA

C. X.

Imppp.Valcntin. Valcns.Sc Gratiamts.
j- C I quis nccadi infantis piaculum aggrellus.aggref-
tJlauefit.fciatfecapitali fupplicio cifejpuuiedum.
C. X 1

d 'lmpppp.Gratiatius,Valentinianus,Thco-
do(itts,Sc Arcadius.

S I forte inulier maritomortis parafle inlidias, vel
ouolibetalio gencre voluntatem occidendi habuif
fcinueniatuti vel U forte marituscodem modo infe-
dletut vaorem, in eadem qu*ltione ab onim familia
nonfolum manti.fedetiam vxons l'u£(.qux tame tune
tempBtisdomi fuerit) qu*rendum eft,Iine cuiulquam
defcnlione.

C. X11.

ftemftir.  e de iniuriis./e fideff  queffiotii.
l )•  p I quts tam focminain,quain mafeulum , fiue in
O genuds,liueliberfinos, impudicos facere atten-
ta Utr t.umiriaruni tendbitur. Sed S: liferui pndicitia
Atentata fuerit,iniuriautm /  locum habet. Attcntart
Pudicitia dicitur, cum id agitur, vt ex pudice itnpudt
c Usfiat. Nonfoluni is inimijtriim tt netur,qui fecit in
,Ut iain, hoccit,qui percufiit.vcrum illequoquecona
Bct ut,qui dolo fcutjVel qui curauit,vt cunnalapuguo
P^ttuterctur.

C. A' III.

I-emlego,  g Apud Labeonem.
ll l'plquis pulfacus quidcm non eft, verbm rnanus
>  aduerfm cum lruatJt, Sc faepe tcrritus eft, quali
Tjpulaiu.us non tauiciipercuflit, vttliiniuriaruuia-
*‘Onc teuetur.

C. X ! III.

t pars. Cot raei u‘0  b depoenis.
^Ogitatiunis poenam neino pautur
C. X V.

’ titule ^ erttaordinariis eri- ■
mmilsns.

>. --.esalienarum nuptiarum , itemque ma
O trimom ■ruint.rpcM.itoteo.efi eticctulc- leris po-
tirinonpofiimt propter voluntatem '.amen pernici«-
« libidjilis eatraord.nem i.umuutor &■}'■  «i <m pue

Diftinčfio L

iOTrL

Uem t

p Ollicitaten

3 litem Vero tjur. uorue.J orr/tr . b S ti p  C .o/t i.[t ejltlt.
* o.HHd .oniinmter.  d Utd.  e LSb+■>.
d'°e t tir.'o It.e/  f at biiurittrum netit  g tvid le.to. IbuL
I jUetb.it .  h' Lib.tfid^if.tet. ipje.it,  i uLpnntiiMr,
* l~th-fl.tic.ii.il.

ro ftuprum (abdučfo abeo, vel corrupto cotnite) pci-
luafcrit, aut mulierem , puellamue interpellauerit,
qu:dtte impudicitii gratia feccrit,domom '  prutue-
ritipretiumue. qtto is perfuadeat, dederit, perfeclo fla-
gitio, punitut capite, imperfec"to, ininlulam dcporti-
tur.Corrupti camites rummofupplictoafficiuiuur.
t «)Domuin.] Sicetium in fententiu PauliJih.c.tit 4 -.verf.
qui puero./čd/» PandelHs  * F toren n n u  /ejifio^donum.

C. XVI.

J tern titulo  de furtis.

V Vlgaris eft qttaftio, an is, qui ex aceruo frument!

modiuin fuftulit, tonus rei furtum faciat, an vero
eius tantum, quod abftulit. Ofilius totius acerui fu-
rem ellcputat Nam Sc quiaurem alieuius tetigit (in-
quit Trebatius) totum eum videtur tetigifle. 1'roind«
Sc qui dolium apcruit.Sc inde parum vini abftulit,non
tantum eius ,quod abftulit, veriim totius h  furtum
videtur fecifle. Sed veruin eft in tatum eos furti acftio*
ne teneri.optantum abftulerunt. Nam 8efiquis arma-
rium, cjuod tollere no poterat.apetuerit.Sc omnes res,
qua: in eo erant,contreefauerit,atque itadifceflcnt,de-
lndereucrfusvnam exhis abftulent, Sc antequam 1«
recipcret,quodcftinaucrar, deprchenfus fuerit, eiuf-
dem rei & mamfeltus, Sc necmamfeftus fur erit. Sed
Sc fiquis fegctein ante / lucern lecar, Sc contrecIat,e-
ius, quod lecarmanifeftus.Scoecmanifeftusfur eft.
t <5 Ante lucern. ] /n P.imieUtt F tor o nun u ie^tiur,  led Ss
qui fegetetn luce lccat.

C. XVII.

Itemlib.t.tir  Quodquifquis iuris le.r.

H fiic  autem vetba: LQttod ftatuerit,qui iurifdiftio-
ni praieft.J cum efteclu accipimus.no verbotenus:
8cidco, li cum vcllet ftatucre, proinbitus lit, nec cfic-
itiim dccretum habuit.ccflat ediefum. Nam LSiatiut]
verbum rem perfeftam lignific.it, Scconfummatam in-
iuuam,non captam.

C. X  v 111.

P Oena '.(Jicutinff  * r;- do perm.  /fci'ur,)lcgu interpre
tatione niollienda - (unt potius.quam e.talperand*.
strelu- ide prof m. m t njuni non exeedntthfed cju. c de rapri*
virgiiturnjvcl aduoiai u , fen de irtmine mateslaru , vet Je jica-
riit dieta, funt , faiiorc reiipionu  , er jid-i, ntejue pnncipali odit
Jh arterupr introduitA funt. Iniurtarum vero p>e e el r u/o varte-
late rnnirip/tciier rjitt reiu fen pot.t t. Varletae iiacjue trintt-
iiHmjVATietaiem tnduettpanarum.

e xix.

Vnete  ill . 'ireftis d tit.de panU.

+. \  Vtf.

£S. 1\  fta.i

p ta, vt falla, 6c famoli libflli, aut coni: Lia v  vr comma-
tiones, &l  latronum cunlčicntia, ruoukjuc : nos U:a-
dendo iuiuflv fcclcr?s» eft^JSrd liac ']u.auioi t r ,v;-
nera con iid cranda ! un t fcptt mmodi-s, laui a, p eri i. a»
loco,tfJi:porc,qualifiUc ; cjuatiištatv*,« unitu <. aula, vt
in verberibus, qu*v ivivpunita ium idr,ta vel

paren tc;quonia m cim. ndationi'.,u n niuna' gr a. ia vi-
dentur adhibcri. runnmtur.cuiv, c^iis pei iiam n:
traivcopullatus eft. 1 crk.na diq lui. v .1  ipedatur m*
qui fecit,eius.qm u.nu,  el*, /tiitcr vnin; p u h i natur
cx cifdem fauiioribus krm qu;, Ui  l.bcri, ^ alitcr, qui
quidquam in dorinnum , parvutev uv;auitis ■ It ou..aa *
qui in t“xt r auomi),iu inagjftratun^vel.n. piiujimn. lit
nuiuimcdi ci nfidcratiouc,a;rrui.s unoue ratio habea«
tur. Locus hu.t.vt ldcm.vd fui.-uiu, v^i lačnli g u n
In .Cv ca P\t^ lumJum, vel minuu fupplicio . 1 cm p us
clikcinit cn-iuloi-cm a luaiuo. / &  cii';:;vtdrcm,vcl l u-
t \ i ‘ l  c,luil m a noeturno v<u;. l,i at o,''c um i a etui n velatto
ciua. vel Kuius eft; vt i mta u.amtcft a a ncc uiamlcftif

Vtfačla puniuntur vi fuita, ca’d; squc, aufdt-
ps. jL V  Sla vt coiim l iu,& inbci* .iduocationes.am i, ri-

1  ^7. digeff.tir r.te.tr.  b

! ‘£'  c  l-lb.J.i,dr£cit.tie,ip,lc.fi.

rotim videtur fur tj
d JbiJ.t.n,

Mc i

ioi5 Decreti 2.?ars. Canfa

difcerni folcnt,rixxagrairatnns,expihtiones afurtis,
aviolentia petttlantia. dequa remaximus apudGra:
cos outor Demofthenes lic ait.

Od '-> e, —Ar,y) T.o.^ar/.n -iI vj 'o^ylji>,  d ' a-npci«
iSi tb ■tiocit&M -nii i3.dC 1 ) e^ote ift }tj }{
vov) x>ha  T3 e P' v «. moTE-et  jS u/j mu ijotjev i riotltot, i»
ceiftpes  A 'Cuoeuoii b)* iux« itf)rjo iet[‘ ct» aimpf&Mti

JJt/JCuV S-rJ-UiTtl p/tflffgUl. TJ 0T/J OTMJ

i; u?gx^v!>,«rt«' it ijjpb; irtfv.ojtit, era* ko/}' ti>.o.e,
cti/t  : m fj.iMs.Teuhu ki r«, tmjtt.  iUrmr.r edrf^iimi;
te.'  di?T errece r5 w£«7rJi>aeit(^£(S'«f. M e/?, Non enim i-
ram plagaconcitauit, fed ipfafafH indignitas. Neque
tam ingenuis graue eft caidi, (quanquam graue eft)
quam per conuimeliam cardi. Siquidem multa is,qui
alium cadit, admittere poteli (quorum magnarn par-
tem is, qui verberibus afteedus eft,alteri 2  renuntia-
rc.acreprafentare neqttit) liabitu corporis.vultu.voci-
ferationc, nune vt contumcliam inferens.nunc vt ini-
mieum fegerens ,nuncpugnum ducens ,nunc in ma-
lam cardens. Harcniouentihaccdeftatumentisdetur-
baut homines propudi;,ac fugillationis noafiuetos.]
Quan,ita$ difcernitfurem ab abigeo. Nam qui vnum
litem furtipuerit.vt fur coercebitur: qui gregein,vt abi-
geus. Euentus fpedlacur, vt I clementilfimo 3  quo-

2 ue fačba:quanquam lex non minus cum,qui occi-
endi homitus caufa cum telo fuerit, quam eum, qui
occiderit, puniat: & ideo apud Grscos cxilio volunta-
riofortuiti cafus luebantur, vt apud praccipuumpoe-
tarumfetiptum eft.

tar iae mljiiiiiim M.CfelvlŠh’  r| 0 'iricJl®-
H y 2 ypi uu-.Too/ o /tj tja ut: j j  vara
H tv.aU: tzS  fl'n tj aj/c. yqc f. k}///,/  M pt$ieuptSP'^& J >
etru i)i 3 ojy,Uft.(p'  «qa ctjaEoienppAo/S-eii.

Id eft:

Quo puerum me tempore veftras duxit ad a:des,

ExOpoentc pater,dira pro esede patrata:

Ob talos nempeirapercitus Amphidamantis,

Ciini gnatum imprudens funul inuitusq; peremi.
t  ^Furtiuo.] Inahcjuot vetuifu codiubm,ir originali eft,
faptiuo.Sedob glojarrf mn eft emendarum.
a VfAltcrirenuntiarc.] tla, in fuum locum funtreftituta.
3 C Clementilfimo.] Sic emendarum eff ex pandcčfu Flo-
rentinx,cum anten  /ffcruur.dememilfnno . Q*cdin Baft-
luutib.to.tir.ti.l.it.Jicexpluarur.  Vir demens,nec fedi-
tiafus.fi armafumat,quafioccidendicaufa,non puni-
tttr vt homicida.nifi Sc euentus fequatur. In leditioiis
autemetiam fineeuentu, animi propofitum punitur
ob id folitin, quod armati proceflerint, vt l.i.ad legem
Corneliam de iicariis.

C. XX.

S. s~/ Opttatio non mereturpanam lege ciuili,eumjuu ter'
£s. nttnu contenrael 7. Di/iernuntur ramen k malrftcik

ea >  ^ua de mre cjfectura drfiderant. Inhis enim non niji animi
'rUdieiiim conjideratur.

C. X X I.

Vnde in dieelf.  a tit.de repitdiii.

D luortium non eft verum), nifi quod animo perpe-
tuam conftitucndi difceflionein b  fit. Itaque
quidquidin calore iracundiavel fit,vel dicitur,non
prius ratum eft, qnam li perfeuerantia apparuit, iudi-
cium animi tuiftb. Ideoqi per calorem miftorepudio,
fi breui reuerfa eft vxor,nec diuertifle videtur.

C. XXII.

tfu/c,quodin vu/gatk efi diftintlum caput.in flerifa veru¬
jta eft apftjita nota illa./juaindiiarurejje verka Gratiani.  ,

S  Hincettam  in canonibus.

I e quis iratus crimen alicui obiecerit.Sce.

a Lik.t+.Digetf.tit.i.de djuir.tr ref udih J.),  b al.dif-
ftttftntm.  c t-l-s jijuk.

XXXIII.  Quteft. m. tottf

6  .pars. Ex conjilio autem velut ex Jalto, alitjuem teneft
Augurt f robat,rta dicene.

C. X X I I.I. ^'lionjolum^uimaniltueo-

ttduntj Jed etiam tjnorum ctnfilio,fr fra».
de altj oretduntur, b/mnida
probantur.

P Erniciosc *  fe * decipiunt, qtti exiftimant eoS
tantum homicidas efie, qui manibus hominem oc
cidunt.Sc non potius eos, perquorum cofilium Scfrau
dem Sc exhortationcm homines eitinguuntur. Nam
ludaiDominum nequaquam propriis manibus occi-
derunt, ficut feriptum c  eft: [Nobis non licet interfi-
cerequenquam.] Sed tameu illis Domini mors inipu-
tatur:quia ipfi lingua eum interfecerunt dicentes:[cru
cifige, crucifige eum.] Vnde vnus Euangelifta dixit
Dominum crucitixum effe hora tertia, abus fe.vra: quia
Iudai crucifixerunt cum hora tertia lingua, milites ho
ra lcxta manibus. Qui ergo hominem iradidit.illem-
terfecit eum, Domino dicente d;  [Maius peccatum
habet,qui me tradidit ribi.J Vnde Pfalm. ‘  [fdi/
hominum.dentes eorum arma,Sc (agitt.t, Sc lingua eo*
rum gladius acutus.] Subiiciant ergo fe poeni ttBtl *’
quorum conlilio fanguis funditur, ii veniam prome-
reri voluerint.

OJC a pur hocioitccfum elfex varik točk B.^AutuRini, videti-
cetex lih.3. de con fen fit Euanoehftarum, ca.13. txpl*« 2 <‘ ,nt
Pfal.tO & 63-ir trati. ir ir'cin loannem.

C. X X 1111 . *[tnterfefiorei Jrarrnm,dctra-

Btret comm eouj' odientei binmida
habtntur.

Trem  ex epiftola Clementis primaai
taiotum.

H Omicidiorum vero tria genera efie dicebat K Pe*
t rus,Sc pocnam eorum parilem fore dicebat. Sicu*
enim homicidas intcifeftores fratrum.ita&detrafto-
reseorum,eosq ; odientes,homicidas efie manifeila-
bat:quia Sc qui occidir fratrem fuum,8c qui odit.Sc‘1”
dctrahit,ei paritet'homicitlx efie monftrantur.

C. XXV-  ^ In ma/eftciu voluntaipri opere

repuratur.

/r«*Hieronymus<» Efa.c33- ■  ..

O Mnis / iniquitas,& •pprelliojSc iniuuiti*! 111

cium fanguinis eftAlicet gladto non occidat. v»
luntatetamen interficit.

C. XXVI.  y~Deeedem.

Iran  Cyprianus traB.+.demorralitare.

N Vnquid Cain S.  cum Deo munus ofierret, ia«
peremerat fratrem : Sc tamen ptjrricidium menic
conccptum Deus prouidus ante damnauit. Vtillic co-
gitatio mala, Sc  perniciola conceprio.Deo prouidente
profperta eft, ita Sc in Del feruis, apud quos contcllio

cogitatur, Sc martyrium menteconcipitur.animusa

bonum deditus Deo iudice coronatur. Aliud ell m'
martyrio animum deeflii.aliud animodefuifle
rium. (^u,alem te muenit Domiuns, cum vocal, ”
paritet Sc iudicat,quandoipfe teftetur,Sc dicat "•
lifcient omnes eceleiis:quiaegolum lcruiatol I
Sccordis.]

C. XXVII.  f Homicida eSt, <juiftatri  j“ s
mala perfuadet.

Item  Auguftinus rrait.*: adc.s.hannu.  .

N Oli putare te non efle homicidam ,quando f« 1
tuo mala perfuades. Si fratri tuo mala ptrluad« <
occidis.Et vt lcias,quia occidis,audi ffalmum: '
lij hominum.dentes eorum,arma. Sc fagittr, &ln‘S
eorum machera acuta.] _^

Dufiu

a at PericuUii.  b Polpt.l.t.tir.n.cAnfiUu.i.pl-
l.6.t.3i luop.ro. c r6t. c  Ioan.it. Mart.it. Mar.ll.l 1 *"' ’’
d Ioan.i).  e  Pfal.it. f Polj.ibid.alnfil.n.c.43.1*1 f J  1
,.H7. Z Gen.*,  h ~dpot.i -» Pfal.it.  k  litim

C. XXVI 1 * -

1017 Depcenitentia,

C. XXVIII. Occidit y qui tei noftndum

mouertir.

Idem lib.if.contra Eaurtton.c.ij.

H Omkidium d  lege vetinumputabatur non aliud
effe,nifi corporis perentpvio. Aperuit ergo Domi-
»us , omnem iniquum raotum ad nocendum fratri,in
hemicidij genere deputari.

•! Vcrba pmpri&B. lAugulUni fuHthtc:  Quiaenim non
»BtcUigebanr homicidiura, nifi perempiionc«! cor-
poiis Humani,per quam vita priuaretur, aperuit Do-
ainus, &c.

C, X A' I X. f/Furti tenentur,quifilt rimtre
h on f.ranntr.

U«m  Auguftinus lib.st.htm.homil.il.
C^ptoptcrea b  non facis furtum, quia times,ne yi-
dearisjintus feciflun cordc fecifti: furti teneris, Si
ailiil tulifti.

C. XXX.  1f T^tn ideo minus delinquit, eni
folt deertfacultts.

Idem de libero arbitrio.tib.T.c.j.

S Icui etiam non contingat facultas coneumbendi
cum hac coniuge aliena.planum tamen aliquo mo
do (it ideum eupere,&,fi patcllas detur, Sjfturum ef-
fe:non minus rcus eft,quhm fi in ipfo fačlo deprelien-
deretur Item,Jicuiauihriraf  re/EifHr. Voluntas 1  remit-
neratttr, non opus. Voluntas auteni in cordis contri-
tione eft.opu; vero in oris confeflione.

1 ^Voluntas.] Htcvfcjnead finem (urit ex homilit 16. t-
ftru imptrfech in Minhtvm.

Luče clMim con ji it cordis contritionc , non oris confejsionc
fatetu dimi tri.

C. XXXI.

Itent  Profper lib.i.de vira cotitcmplttiut.c.r.

P Orto illi, ‘  quorum peccata humanam notitiam
latent, nec ab iplts confefla, ncc ab aliis publicata,
fi ea confiteri, aut eniendare noluerint, Deum, qucm
babent teflem.ipfum habituri funt & vltorem.Et quid
eis prodeft humanum vitare iudicium, cuin.fi in tnalo
fuopermanferint.ituri fint in arternum,Deoretril>ucn
te,fupplieium r Quod,fi ipd fi bi iudices fiant, Jc veluti
fuainiquitatis vhores, hic in fc voluntariam poenam
feuertflimaianiniaduerfionis exerceant, tcmporalibus
panis mutabunt aterna fupplicia, & lacluymis ex ve¬
ja cordis compunftione fluentib.ns reftinguent atterni
»gnisinccndia.

C XXXII.

Ef.pibidcm.

F AciliusDeum d fibi placabnnt illi,qui non huma
no coBtiidi iudicio.fed vitro crimen agnofcut: qui
aut propriis illud confeflionibus produnt,aut nefcien
tibus aliis(qualcs occulti funt)ipli in fe voluntaris.: ex-
communicationis fententiam ferunt,&ab altan,cui
miniftrabant.non aninto.fed officio fcparati,vitafttam
*anquam mortuam plangunt, certi, quodreconciliato
nbi efficacis poenitentiai frudibus Deo, non folitm a-
miflarecipiant.fed etiam ciues fupernac ciuiratis effe-
di.adgaudia fempitcrnaperucniant.

^ tn plerifcjuc vetuifu enempitribui ctpuc hoc cor.iuntfum
tftfupermi: in nonnullii tutemrclinut etiam vfque td ctp.
Medicina.

7 ’Pars. H°e idem pnt a t ur  auflorittte illa prephetica  C;
[/» qmcunc]uchort peccttor fuerit conuer/uc , & ineemuerit,
&f-] Očitnim dicitur.oreconfcjjits fuerit, fed tuntum.fCm

uerfiufuerit,iringemuerit,vita vm.-r.ir non tmrielttr.JHitK
etiam  Propbeta / uit.

C. XXXIII.

S Cinditecorda vedra,S< non veftimenta.

O/tcndens in cotritionc corduflu* in eiu/dtm fcifiionein-

» G/tf.ordin.in Matth.c.s.  b I H op.t. c.io*. PtnnJ. 7 .
up.  c Sent 4.d1rt.17 •  d Sent.ibid.  e E/d.je. i ltcl.2.

Diflinčlio I. 1018

tclligitur,non in confefione srti, eff e x ter i oris fatuft-

Giouti, ifuam JeiJjutum veffium nominauit, a part e tatum iti- ■
reliigens,peccata dimiiti,

C. XXXllll.

Hinc etiam per eundetn Prophetatn Z 15 a~
minus ait.

C Onuertimini adme in toto corde veftro, &: con-
uertar ad vos.

ConfHfa eff fententia iffa  ex vcrl/is ledu, ca. z. & Zacha-
ria , cap. t.

Cennerfo  b autem diciturrfuajr cordis vndicjue verjta. Si
autem tor noffrum vndicjue a malo ad Deum vertitur , mox
fua conuerjionis fručfum merttur>vt Deus ab iraf na ad miferi-
cordiam conucrfUspeccaripr&ftet indHlgentiam,cuis*s c prim«
praparabat vrti dz Gam.V n de datur intclligi,efuod etiam ore r*~
cente,veni a confecjui pojfutmu Mine  d etiam leproji illi,^ ni-
bus Domintts pracepit,vt oDmderent fe facerdotibus ,in itine-
re,antequam ad/aeerdotes venirent,mundati funt. £.x auafa-
Go nimirum datur intelligi , ejuod antequam facerdaribtu ora
nojlra offendamus, id eft, peccata noffra confteamur , 4 le pr a
peccati mundamur. Hinc  c etiam Lalarus viutu de monu -
mentoprodiit:tion prius de monumento ett eduGus^r poHea d
Domino fufcitatus: fed lapide remoto, cjuo monumentnm clau-
debatur,in fepulehro reuitcit t &foras viuus prodi it. Hinc  f

etiam,vt Dominus oftenderet,quod non facerdotali iudicio,/ed
largitate dzuina gr ati a peccator cmundatur, leprofum tangen -
do mundauzt,& poffea facerdoti facrificium ex lege ojferrepra -
cepit . Leprofus enim tangitur , cum reJpeGu dzuina pt c tat is
rnens peccatoru illuHrata compungitur. Vnde  g posl trmam
negationem Petru* , Domino eum rejpiciente , profudzt amareu
lachrymas> cjuibus cu/pam negatior/is fua dilu.it . Leprofus fe-
metipfum facerdoti reprafcntat } dumpeceatum fuum facerdott
p osni tem confitetur. Sacrificium ex lege ojfert ,dum fatuftiGio-
nem ecclefa zudiciofbi impoftamfaGU exc<juit ur . Sed ante -
qaam ad facerdotemperueniat,emundatur: dum per contrztio~
nem ttrdU ante cofef/onem oris peccati veniaindulgetur. Hinc
etiam medici negantur fufcitare alicjuem, vtrefufcitatm con -
fitcatur: dum per Prophetatn  h dtcitur, [Nuncjuid medici re-
fiifcitabunttčr confitcbuntur tihi ?  ] Item  i. \_*A tnortuo, vt
auGoritas ait,perit confefio , velut ab $o,qui non ett . ] Vnde
pesnitens tile, qui ti m ore oGaua territus exclamauerat , [Do¬
mine,  k ne zn furore tuo arguas me,neqtie in zra tua corripz*4
mefpoHca fupplicans aiebat:  [ faluum mefaepropter mi Jen -
cordiam tuam: quoniam non e(l in rnorte qui memorft tui: z*
inferno autem nuli us tzbi confitebitur.  ] Si ergo nullus confite-
bitur,tzif refufcitatus,nemo autem viuir gehenns flius,&per*
petua damnatione dignus,patet,qubd anteejuam ouifjue con-
fitcatur, peceatum a reatu fua prauaricatzonu, quo aterna fibi
clebebantur fupplicia, pergratiam interna compur.Gionu abjbl-
uitur. *fItem^St antequam quifqueconfiteaturfi Domino re -
fuJcitatur.vel refufcitattts vrnit,dum confitetur, vel poji refur-
reGionem iterum morfinu* cfl, & confitetur. Sed, ficut ante*
quam refujcitaretur mortum , confiteri nonpoterat ,ficposl re-
furrcGionem mortuus confiteri non valet. R esfat ergo vt ref ti¬
pat at us viuat, dum peceatum confitetur  I. Ilabet itaque Ju*
fcitatorem fuumfibiprafcntem,feq {  inhabttantetn.
i «[JConfitetur. ] Hic in vulgatu zntcriicielantur bsc, ergo
foU contritiojn qua fit refufcitatio,tollit peccatu:<yM.«
abfunt d plerifquc,&cmendatioribus Otatiani codicibus .

C. X X X V.

Vnde  Auguft.rt*/- zn PJkl. 70 .

R Efufcitatus corpore viuit abfcnte fufcitatore. Non
autem lic refufcitatus in anima.

%lngloJfa ordinariatu PJal.'] o.verfi  Dcus docuifti,/« verfi
mirabilia/tf uAuguslinobacaJfcruntur:Qu\d  mirabilius,
cjuam mortuos lufcitare? Sulcitatus corpove viuit eiii
abfcnte fufcitatore, non fic fufcitata anima line Deo:

a  loel.z.fr Zacb.t.  b Sent.tbid.  c  al.cui.  d Luc. 17.
e loan.iz . f Jriattb.S.  g Luc.zz.  K Pfal. S7. Gregor, i?
PfiU.i.parit, i čcelefitj.  k Pfil,f .

Kk |

ioi9 Decreti2.Pars. Caitfa XXXIII. Ouacft.III. 1020

Jhntentia fujsus exponitur apud ipfum B. sAugufiinum
condone fecunda in eundem Pfalmum

Cum enim D -us Jit vita anima , a nima vero vita, corporis:
Jictit c or p na viuere non pore(i abfetite anima , tta non nifi ‘Dso.
pr a  fen te anima viuere valet. Hab rt iiaque animafibi Deum
pralen tern pergrartam, cjuiviuens peccavura funta confitetur,
tartuf, vitalna De na etifnbabitancjuam inhabitando viuere
fucit. Si autem illam inbabirat: ergo templum Špiritu* fanSti
ftičia čšf: ergo 1 Humi n at d ešf,ergo.a tenebru pec.atorum expin¬
ta cšt:?rgo templum diaboli ejfe defiit: epu ad lucern venit.1 u -
iua rešpectus renebrasfugat.Nulla eniraf vt ait ^Apofiolus  a j
c omtenno Cbriftiad Belial, n ulla pa r ticipatio lucis adtenebras,
nulla communtcatio iušhria fainicjuiratit  > nuli us ionfe tifus
templo Deicum idolu. ltem,vt Cbrifius  b ait:Omnis,cjui o
dit malumfn luce agit ,J aut-mi in luce agit,ficut ^Aisgu-

flinus nit fin fbnfto o p er a c ur. fjui autem in ChriŠio operatur,
e im  fit us probatur.fuius enim %pera cjutfifc fuit,e; us filius cf-
fe perhibetur. V ude  c cjnibufidam Dominus ait:[Stfil;j J-
braba cfits, opera ^Abrabafacite.  ] [tem:  [Vos ex patre fiabolo
efiis, cjuia opera patris veštri facere vultts. ] 'K[gmo autem fi-
lius 'Dei,Sr diabolifimul ejfe poteši. [‘Ngmo  d enim,vtipfe
ait,duobus domin is feruirepoteši.  ] ltem> vt loanna nit in e-
piftola fuat.cap.j.

C. XXXVI.

ra eft dolor ccrdis,& amaritudo anima pro malis,qu*
quifcj; commitlt Poeniremiaeft mala prstema plan*
gete, Sc plangeuda iterum non committere. j  s

C. X L.

Item  Ioannes 0: aureum in bom Je panftentia,
rjus. (ncipit: [Prouida men te.]

P Erfe&a a pecnicentia cogit peccatorein omniali-
benter futlerrc. &-)•  In corde eius contririo, in orc
confeftio, i.' opere cota humilitas : hsc cfl: fanftifeM
poenitentia.

C. X LI.

Idem.

N  On ^ poteft qui$ gratiam doni *  coeleftis acci-
pere.tffti prius purgarus fuerit ab omni lordepec
ca ti perpoenitentisconfellionem^perdonum baptif-
mi ialutaris.

C. X L11.

Item  Auguft.^ hb.de continenttac.6.

N Vllus d  debirs grauions poens accipit veniam,
nifi qualemcunque , & li longc minorem, qu.ini
debcat,folueritpoenam. lta * enim impertitura^®
largitas mifericordue, vtnon relinquatur etiarn iufti*
tiadifciplmce.

C. XLI11.

a  Vi natus eft ex Deo,non peccat.

Ergo ncc eši filius diaboli. Solo enim peccato , diaboli
fltjfumus. Ergo  C de euts regm tranflari fumus in regnum
charitat-is flij D.i , & fumiis erepii de poteši ate tenebrarumfr
faili Ji! tj lucis  . fum ergo ant e ionf.ftonem, vt probatum eši,
fumus rcfufctt^ti p srgratiam, fr fihj lucis facfi, euidentiftme
app dret, (juo d fola cordis contririone,fne confcfione oris pecea-
tum r cm ut it ur.

C. XXXVII.

Item  Ioannes ibid.

O Mnis,qui non diligit.in mortc manet.

Si ergo viu.it, fr diligit,f diligit , dilečlio in corde eši,
dilcttio autem in malo no eft.  £/? enim propritis fon s bonorum,
in cjuo non communicat alienus . Ergo bonus eši ijlefaftus per
gratiam ante confefionempeccati: non iracjue malus efi. bonus
enim fr malus alicjuis fimul ejfe non poteši-^uodjt malus non
eši,membrum diaboli non ejfe probatur: ncc ergo dignus eft ge-
henna, ejua diabolo fr me/n bris eius folummodo debetur:fc ut
aterna beatitudo folummodo membru fbrifi paraturfj^on er¬
go in confeftonc peccat um remirtitur, ejuod iam remijfum ejfe
probatur. Fit ira% conffsio ad oŠtenJionempoenitentia,non ad
impetrationem verna: fr ^ ficut emumei/io dataefi ^. 4 bra¬
ka in figmim iufiitta , non in taufam tušhficarionis:ftc conff-
fio fac er doti offertur in Jigrntm venia accepra  , non in caufam
remiftonis acciptenda.

2 pars. J lij e contrario tešJanfur, dii entes fine conffione
oris, & fatisfašhonc operiš neminem a peccato poffe mundari,fi
tempus fdtisfaciendi habusrit. V/ide  g D/mi  n us per. P rop be¬
tam ait  [\Dic tu iniejuirates tuas,vt m&tfcerisfj
C. XXXVIII,

Item  A m brofius in Ub.de Paradifi.c. 14 .

N  On h  poteft qutfquam iuftilicari a peccato,nifi
ante fuerit peccatum confeilus.

C. XXXIX.

ldem /n ferm.t.ffg.adragefma.

Ccc nune tempus acceptabiieadcft,in quo confef-
JlIi  iio a morte animam liberat: confefllo apent para-
difutn: confdtiofpemfaluandi tnbuit. Vnde *  feri-
ptura dicit.[Dic tu iniv^uitates tuas,vt iuftiticens.] His
verbisoftenditur,quia non mereturiu::ilicari,qui m
vitafuapeccatanonvuitcon ten.  lilaergoconfcfiio
jios libcrat>quxiit cum pceaitentia.Pcenitcntia ^ ve-

b loav.j.  c Ioan.8-  d JWart.6.  e Co/ojfr .
b S ent. 4. . dift. 17 . M a tuf eri p t e  cm us

a tfor. 6

f 7 en. 17  g Efk.43. - ucni.+.uiiL.ij.mu iuicnprc,cuiHS
t ii*u:  -j. [Ecce nune tempus adeft.  ] %entenSuid.  i EJa.-fj.
Iv /n fr. dcpesnit. diši. 3 .c./.

Idem Vmcentio,epifi.4f.

N  Eminem / putes ab ertore ad veriratem, ve! 1
quocuuq; leu magno.fcu parno peccato ad cone -
(flionem line poenitentia pofle tranlire.

c. x l  11 n.

Idem in /ib. c9.homil.^.g.Jcpanitentitt.

A Citc poenitentiam qualis agitur in ecclelia.vt ore»
pro vobis ecclefia. Nemo dicat fibiocculteago a-
pud Bcum ago, nouit Dcus, qui milu ignofcit,quiaiti

corde ago.Ergo line caufadidu.meft.tQue S  folueri-

tis in terra . loluta crunt fc in ccclo. ] Ergo line caufa
claucs data- funt ecclclia Dei; fruftratnus Euangcliuin
Dei fruftraintts vetba Chrifti:promittimusvobis quod
illc negat nbnnc vos decipimus J lob 6  dicit-fSi eru-
btiiin conlpedu populi contireri peccata mea. J Atqs
1  ideo li no potuillis habcrc, vel noluiftispudicmarn
coniugalem, feu contincntiam. & deuiafti*a propol 1 -
to :  vel vinculo coniugali, vel dettotionc continentis.
fit in vobis dolor. &: humilitas poenitentia- Apertius
dico. Nemo dicat.no intelleai. Qui poft vaores veftial
iilicito vos concubitu maculaftis, li prater vsotes ve-
ilras cumaliqua concubuillis.agitepoenitentiam, Nc.
1  *[ Atque ideo. ] funt ifit iitt vtai , ctUrOan,

ejuoniam murartu Ab ip/i ,1} ouio vtrbvrum B. .^u^ush/ii.

■'n npnd li.^iigusfinum bnc, ijuA hicj c t tikntHr  >
dnnt in.tjHt fupra funt pufra.

C. X  L V.

Ircm  Hicronvmus fuperExtdum.

2 .  •p T * venit, inquit, Aaron, & omnes presbvtcr!
ps. JL. delfrael, manducarepanem cum foccr«»MoyU

m confpedu Dei Omniaergo,qua:faciutfandi.m co«

fpedu Dei faciunt: peccatores C autem a conlpedu
Dei fugiunt. Dentq;fcriptuin I  eft, quia Adam, poft-
quam peccauit, fugit a conlpedu Dei, &interrogaius
refpondit: [Audiui vocern tuam, 8c abfcondi me,quia
eramnudiis. ] Sed m  &Cain poftqua proparricidio
condetnnatus eft aDeo cxiit,inquit,afac;e Dei.&ha-
bitauit in terra Naim.] Exit ergo a facic Dei,qui indi-
gntts eft Dei confpedu Sandi autem manducanr.dc b»
bunt in confpedu Dei,& omnia,qui agunt.in confp c '

a Inf diH. 3 perfeCla.Stnt A-Min.n.  b Jnfr.deii"f-‘ r -
di/l-a non pottil. r  c  al vira.] a/. Dei acciperc.  d Cnt.dtl.
Poljc.l.6.tit.eo.SSnfel.l.ir c 1 + 2 .  e itatmpertitnti»'

girae.] orig.Poly.ib-d. f Nectjuetfuam^on^.Sent.ibil.r^f
ibid.  g Mart.id.  h lob ji  apud 7e ,exprefi ut .  i lxd.it-
k Petiator/ufit .] orif.  1 (Jenef.j. m Gcnef.^.

d u cin*

io2i De poenitentia,.! Diftinčtio III. 1022

£tu eius agunt Egoanipliusadhuclocum prafentem
difcuticns video, quia qui pleniorem fententiam Dei
accipiunt, & plenhjsdiuinis inibuti funt difciplinis.i-
fti ctiam fi maimrtifeiitnt coram Deo faciiit, Sc in con
fpe£tueiusfatiunt:ficUtille,qui dixit:[Tibi a  folipcc
caui.Scmalum coram te feci. ] Quid ergo plus habet,
quitna!um coram Deo facitr illud profedd : quodcon-
tinuo pcenitet, Sc'dixit, Pcccaui. cjiii anteni difcedit i
conlpeftu Dei, ncfcit conuerti , Sc pcccamin potni ten-
dopurgare.Hocergo intereft.malum coram Deo face-
ie& aDei cdnfpedu difccffiflepeccanrcm.

tiic etiam,xT (spe alibi obferuatv. m rji. hotnil. n . Origenis ad
*-it.Exoii,fub nomine B.Hieronymi rit »tur.

C. A' L V I.

Item  Ambrofius hb.i .depcemtcntia,e 4.

S Ed contiAub,qui dfiterat ^: [Sicut Adama faciam
tc,8c ficut Scboim,] qua dua vrbcs ex vicinia Sodo
fflorum parilisescidij traaerc confortium, [couerfum
eft,inquit,cor meumiin eo ipfo turbata efi poenitentia
meainonfaciam fecunditm iraciindiam furoris mei.]
Ndnneapparet,quod ideo nobis pcccantibus indigne
turdominus Icfiiš vt indignationis fuanos terrore c
conuertatilndignatio ergo eius rion vltionis executio,
fcd magis abfolutionis opcracio eft.

G C up ut hor antea citaba'ur ex B. .Atigttfiino, reHirtttitm rji
tx B.<Afnbr»Jio,ir ex ipfo locw Jlriprura emendattu. Setjui
tur enim /eflionem 70.

C. A L V 11.

7 dim  Ambrofius in hb.de paradifo,c.X4.

S Erpens d decepit me,& manducaui.] Venialis
e  culpa,quam fequiturprofeflio deličeorum. Ideo
nondefperata mulier,qua non rcticim Deo.fed magis
confeffa peccatum cft:quam medicinalis / fecutafen
tentiaeft.Eonum eft condenari 111 peccato.Sc flagcllari
in delufto.vt cum hominibus flagellemur. l.'cnique g
Cain,quu voluit crime negare,indignus iudicatus eft,
quipuniretur in peccato, led rcmiflss eft fine pr.xfcri
ptione b  poena,fortaftenon tam rcus ‘  maiore eri
mine parricidii ( illud enim cornmifit in fratre )quam
facrilegij,quod Deo čredi d it mcntiendum,aicens:[He
fcio:nunquid ego cuftos fratris mei Ium? ;Et ideo accu
fatori diaboloeius accufatio referuata eft, vt cum eius
angelis flagellctur, qui cum hominibus noluit flagel-
hb.r de p tsnitenria,c. t.  Nam k.  paftor lile Euan-
gelicus lapfatn ouemyexiflelegitur,no abiecifieiSc Sa
lomen l  ait: [Noli cffe nimium iuftus.J Debet enim
»uftitiam temperaremoderatio.Nam ouemadmodum
fe tibi curandu prabeat,quem faftidiohabeas *»? qui
tonteptui fe,non copaffioni medico fuo putet futuru !
C.  XI. V III.

f dan  Ambrofius eod. lib.r.de poenitentia,c.rr.

T Heterignofco,prompte indulgeo, mifericordiatn
-l~j  n malo,quam lacrificium: quia per facrificiiun iu
ftuscommendatur, permifericordiam peccator redi-
muur D . ' Nonveni vocarciuftos,fedpeccatores. !In
f  lege facrificium, in Euangelio mifericordiaeft :lex
per Moyfein dataeft, permegraua.

C. A L1 X.

Item  Deo epifatpiu  T heodoro Voroiulienfiepifcopo,

. . eptif.S9.nl 91

Vltiplest 1  mifericordiaDei ita lapfibus fiibitc-
nit humanis. vr no folurn per baptilini gratiam,
fed ctiam per panitemu. medicinam fpes vita repa
retur aterna; vt qui regenerationis donum violafient,
proprio feiudicio condemnantcs, ad remiftionem cri-

a PJal.po,  b Ofea n .ferudum  ~p. c affarore.  d Sirit,
ibid Gen.p.  e PJeniabiluPJorig. f mednabiltt  g C m. 4

pi&fčnprof.orie  i abrftabarig.  k f.ur.rt.  1 Eitlef 7'

ro al dedtu.  u ofeat. 0  Maith.j).  p Uan.t.  q Seat.
fidiii, if.+A/i/el, i.n.t.tj’

minam perttenirent: fic diuinsbonitatis prsfidiis or-
dinatis,vt indulgentia Dei, nififupplicationibus laccr
dotum,nequeat obtineri. Mediatpr enim Dei Sc borni
num bomo lefus Chriftus hanc pfapolitis e.cclefiac tra-
didit poteftatem, vt Sc confitentibus poenitentia fatif-
faftionem a daret.Sc eadem b  falubri fatisfacfcione.
purgatos, ad communionem faeramentorutn per ia-
nuam recociliationis 3dmittcrent:drpe/?pamv!.^[Si au-
tem aliquis eorum pro quibus Domino (upplicamus.
quocunq; interceputs obftaculoa munere indulgen¬
tia pralentis exceflerit priufquam ad conftituta
remedia perueniat temporalem vitam humana condi-
tionc finierit, quod manens in cotpore non lecepcrit,
confequi exutus čarne non poterit. ir poji panca.  ^fHis
d  autem,quiin teporeneceIfitatis,8c in pcriculi vrgen
tis tnftantia prafidium pocnitentia,8c mor reconcilia-
tionis imploraar nec larisfaiftio intcrdicenda eft. ncc
resonciliatio denegada:quia milericordie Dei nec men
furas poftumus ponere,nec tempora dcfinirc: apud
quemnullas paticurvenia moraš conucrfio.dr.p ^Ita
e  ergo talium neceflitati aux:liandrim eft,vt necadio
illis poenitentia, nec communionis gratia denegetur,
fi eam etiam amiffo vocis officio per indicia / integri
fenfus quarere cotnprobentur Qubd fi agritudineali-
quaita fueritit aggrauari,vtquod paulo ante pofce-
bant, fub prafentia facerdotis tignificare non valeant,
teftimoniaeis fidelium circutnftantium prodeflede-
bebunt, vt limul Sc poenitentia Sc reconciliationis be
neficium confcquantur. Seruatatamen regulacano-
num paternorum circa eorumperfonas, qui inDeum
a fide difcedendo pecearunt.

4J C tipu t hoc,vt e(f apud Gratianum,tnagit comtenit cum origi
netit tmprejfo inter opera B .Leonu in tomii sonciliorum .

C. L.

Item  Ambrofius lib r.depanit.c.u
i.  \jEino poteft bene agere poenitentiam, nifiqui
ps fperaucritindulgentiam.Sedneganthisopor-
tere reddi communionem, qui prauaricatione lapfi
funt.drq.Deus autem nullum crimen excepit,qui pcc-
cata donauit omnia.

C. LI.

Item  Ambrofius lib.e.de Cain ir .Abef.c.4.

\ r  Erbum Dei A dimittit peccataifacerdos eft iudex.

'  Sacerdos quidem fuum officiu eshibet, S: nullius
poteftatis iura exercet.&lib.t.dcpoenirentia,c.i Domi¬
nus par iiis Sc foluendi efle voluit, Sc Ugandi> qui v-
trunqj pari ronditionepermifit Ergo qut foluendi ius
non habetmec ligandi halict.d’-l- ^fCcitum eft,quod
ecclefia vmmq; licet, hareii vrrunq; non Iicet. Ius e-
nnn boe folis permifium eft facerdotibus . Rcčlefgt-
rur ecclefia vindicar,qua veros facerdotes habct.h^re-
fis vindicare 116 poteft, qua facerdotes Dei non habct.
fjConferium rit eaput hor ex B. ^imbroiij verbu ,colitciorii
ramen arbttrattt dijpojiti«.

C.  LII.

Idem in eod.r.lib.depanit c.}.

4. T-) Oteft fieri h,  vt aliquis viiftus fupplicis fermo-
gs. i neneget 8ccorde adoret. NSquid eadem caufa
eft eius.qui fpome neget, ic eius quem tormenta incli
nauerint addacrilegium non voluntas:QuaTn indtgnu
anteni.cum apud homines valeat certamin.is gratia,vt
apud Deum non valere aftetatur i Nam fape in boe
atbletarum faculari c rtamine, etiam vnftos, quorum
iuerint certamina probata, vulgus hommum cum v -
iftoribus curonare confueuit. maxime quos viderit.aut
lorte : dolo,aut ftaude exclufos vicloria. Chriftus ergo

a al,ifUonem.  b al.eofdem.  c atexcid-rit.  d S up. 2$.
q J.hi‘,Qui,  e ‘Verttnrvt dixietia»otalium.]orig.  f al in-
dtcium.  g Seni .n d: s itn it;  ,,., remtr.ttntui.ldtrn 1-jJa
Špiritu/aiiilo,r.ip.  h Paljed.f.tit.n.

N k 4

r-023 Decrcti 2.Pars. Caufa£XXIII. Quxu. III. 1024

athlctas fuos, quos viderit grauibus pattlifper ceflifie
fuppliciis,fine venia patieturmanere?Niiquid <* non
habcbit remunerationč laboris, qui etiam quos proii-
cit,non in aternum proiicit ? &-yc.e.  q[Dicis b Petro
escufanti, ne eius pedes latiares: [ Nifi lauero tibi pe¬
des,non liabebispartem inecum ] Qupdergoiftipof-
fiuit confortium tecum habere, qui claues regni non
fufcipiur.t.negantes,qu6ddimitterepeccata debeant?
Quod rctle q uidem fatentur de fe. Non enim habent
Petri !ia;reditatem,qui Petri fedem 1  non habent,
quam impia diuiuonedifcerpunt,drc.r?. qfALgritudo
caruis peccatum repel!it:luxuria autemcarnis.culpam
abolet. liluditur ergodiaboius, vtfe ipfe morfufuo
vulnevet, & contra fe armet, quem debilirandum pu-
tauit.,'f p^r Quod nocet corpori.iuuat fp kitam. & lib. 2.
m.;.  Sictttfiemel pro omnibus immolatus eft Chri-
ftus, itaquotiefcunq; peccata donantur, corporis eins
lacramentjun fumjmus, vt perfangninem eius fiat pec
catorum remillio. Ergo euidentiffime Domini prtedt-
catione mandatum eft etiam grauilfimi criminis reis,
fiextotocorde,& manifefta confeffione peccatipoe-
nitentiatn agant "e, facraincnti cceleftis gratiam re-
fundendsm.

I Sedem. ] ^dpudB.uimbrojium legi tur,  fidem^eod ob
glojfam non ell ntutatumr/ed muli n  4 lin funt emendata.

C. LIII.

Idein lib.o. de pamicenriA,c.  7 .

5. rA Vantuflibetergomortuifoetor, aboletttrom-
js. V£_nis,vbi faerumredoleuerit vngucntum:& fur-
git defunftus:& folui 1  iubenturcius vincula,quiad-
huc in peccato eft: tollitur velamen de facie cius,quod
veritatem gratis, quam accepcrat, obumbrabat. Sed
quiavenia donatus eft.reuclare faciem,aperircvul-
tum iubetur.Non habet enim quod erubefcat.cui pec¬
catum dimiftumeft. In tanta vero Domini gratia,tan-
toque diuini muneris miraculo cum oporteret vniuer-
foslaitari d, commouebatur impij,Sc aduerfusChri-
ftum concilium congregabant, Lazarum quoq; inter-
ficere volebant. Nonnemeritoeorum fucceflores vos
fbre cognofcitis, quorum duritix hatredes eftis ? Nam
Sc  vos indignamini, & contra ccclefiam congreg3tis
concilium, quia videtis mortuos in ecclefia reuiuifce-
re,&peccatorum indulta venia refufcitari.ltaq;(quod
in vobis eft ) per inuidiam rurfus vultis interficere fu-
fcitatas.Sed Iefus nonreuocat beneficia,immo cttmu-
lo fus Uberalitatis amplificat, reuilit follicite lufcita-
tum,8ccelebrata *  refurreeftionis gratialattus ad coe-
nam venit, quam ei fua prsparauit ecclefia, in qua ille
qui fuerat mortuus, vnus inter difeumbentes cum
Chrifto inuenitur.

1  q[Splui iubentur.] In originali imprejfo legi tur, Sc  folue-
reiubentureius vincula,qtiaadhucin peccato funt, &
tollere velamen, &c. milici vero ex eodem funt emendata,
Sr Ailclun nonnulia.

c. lihi.

Idem Uidem,c. 4.

I Ispoteftatis f  fua gratiam negat,(quat in remiffio-
nem peccatorum eft,)qui coeleftem eius poteftatem
diabolico '  fultam fuftragio vindicarent. Eosque af
lerit diabolico vti (piritu,qm fepararet ee*:lefiam Dei:
vt omnium temporum ha-reticos.8c fchifmaticos com
prehenderet, quibus indulgentiam negat: qaia omne
peccatumeircaiinguloseft,acvniuerfos a. ^q.<4.r.
*IQujd mirurn, li falutem negatis aliis,q u i veftrain re-
cufatisHicet 3  bcilii nihila vobisdiftcrant,quia vo
bis poenitentiam petunt. Arbitror enim quod etiam
ludas potniffet tanta Dei miferatione non eucludi a ve
nia, fi poenitentiam noti apud ludaros, fed apud Chri-

a Pfal. 76.  b loan.13.  c al.gerant.  d loun.it.  e Al.
eri tir ar a.  f ^infcU.i.c.iji.

ftum gefliflet *. &paul'opoB.  1 TQui agit poenitetiam,
non folinn diluere lachrymis debet peccatum fuum,
fed etiam emendatioribus fatftis operirc,& tegerede-
lifta fuperiora,vt non imputetutei peccatum.

1  qj Diabolico. ] eAddirahic funt nonnulia ex B.^imbro-
p V, ijtiA deejje videbantur. ntca enim legebatur, qui  caie-
ftera poteftatem diabolico fpiritu feparant ab ecclefia
Dei.vt omnium,&c.

a »[Acvniuerfos.] lnerigina/ie/i,hocinvn'iueiCos.Seil
ab glojfam non eff mutatUroa.

5  ^Licct&illi ] In Aliefuttvetuliu codieibus, ir originali
Ag»r«r,licet illi nihil differant. SednutforgioJfA videturhto
bntjjc,vtin vulgAtu Gratiani.

C.  L V.

Idem in eed i.libro,c.9.

6.  TcjOnnulnideo pofcuntpa-nitentiam,vtftatim
ps. iN fibireddicommunionem velint. Hi non tam
fe foluere cupiunt, quam lacerdotem ligare. Suame-
nim confcientiam non exuunt,facerdotis induunt: cui
* pra-ceptum eft. [Nolite c fauftum dare canibo«.
neq; miferitis margatitas veftras ante porcos :hoc til,
immundis fpiritibus d  faera: commumonis non ini-
pendenda confortia. (

C. L VI.

’ Idem ibid.

S Vnt,qui arbitrentur hocefle poenitentiam,fi abfti-
neant a facrainentis coeleftibus. Hi fa-uiores fe
dices funt , qui poenam pratferibunt fibi, dedinant te-
medium , quos vel poemam fuam conueniebat dolete,
quia coelefti fraudarentur gtatia. (r c.10.  ^Facilius au¬
tem inueni,qui innocetiam feruauerint,quam qui con
grue egerint pamitentiam,ybi ‘  ac q U irenda:ambitio
dignitatis, vbi vini eftufio, vbi ipfius copulaconiuga-
lis vIus : Renuntiandum fivculo eft,fomnoipfi minus
lndulgendum, quam natura poftulat,interpellandus

eftgemitibus.intertuinpendus eft fufpiriis,leqneftran
dusorationibus, viuendum ita,vt in 1  talivitahuic

moriatur vfui.feipfum fibi homoabneget.&totusmu

tetur. ir.y.cji.  qiNcmo in peccatis e  pofitip arr ° c '‘ ir< '
fibi debet auftoritatem, a ut vfurpationeni fteramen-
toruin : quia feriptum eft: [ Peccafti ? quiefce.] &  p*“<»
po/r-^Dicimus / ergo Sc  agendam poenitentiam,N co
agendam tempore,quo culp? deferuefcat lusuria,« m
captiuitate pcccati pofitos, reuerentiores nos, non v-
furpatores elle debere. Nam fi Moyfi S  propius acce-
dere geftienti, vt cognitionem nivfteri) cceleftis hauri-
ret, dicitur: [.Solue calceamentiim pedum tuonim:]
quanto magis nos ammznoftrat pedescxuere vincu-
lts csrporalibus , & grefliis omnes tnundi iftiusnesu
debemus abfoluereJ irpAuti fupenui.  <fNihileft,quod
tam fummo dolori fit, quam fi vmtfquifq; pofitus fub
captiuitate peccati recordutur, vndelapfus fit,atq; va¬
de decidcrit,&quodad corporea, h  atqueterrenaab
illa lpeciofa, Sc  pulehra dimna; cognitionis intentione
defle.terit. ....

1  S  Vbi acquirendae. ] Lacm ir.rrrrr B. ..Airlrni'  ;

An quifquam illam poenitentiam putat, vbi acomrcn-
diambitio dignitatis, vbi vini eftufio,vbi iptius čopu-
la: coniugalis vfiis J Stdglojf.in  v<T/?acquircudxpWfiti>»
ne bic emendaretnr.^Mu/ta autem aliafunt emendata.
a flVt in tali vita.] In originali eft,  vt vitalt huicmotia*
tur vffi.ScdvloJfa obli uit, nr mutaretur.

C. L V 11 .

Item  Cyprianus epifcspui,lib. 4 .epifl.i.td

^Anronianum.

M Iror autem quofdamfic obftinatos elfc, vt da*'
dam non pu tent lapfis poenitentiam ,autp g"^'

a al.egijfet.  b Abeftaborig.  c  Matr.j.  d impurit* 1 *
bue.  c  al. peccato.Ecclef.il. Gen.4.fecundum  711. f Did‘C'
mut.Jtrif.  g Exed.J.~dtl-ii-  11  »l.corpored ittj, terrent*'
_ tcnt‘b“ !

De poenkentla, Diflinčlio I.

1025

tentibus exiftiment veniam denegandam_<> cum fcri
pmm * lit: ["Memento, vnde cecideris, Scagepoeni-
tcnnam-’. & fac priora opera ] Quod vtiq; ei dicitur,
quem coftat cecidrfie, & quem Dominus hortatur per
operarurfusexurgere:quia fcriptum eft:^ [Eleemo-
lynaaniorteliberat:]Sc non vtiq; ab illa morte,quain
femdchriftifanguis extinxit, & a qua nos falutaris
baptifmi.St redemproris noftri gratia liberauit: led ab
M,qua per deličVa poftmodum ierpit.

C. L V 111.

Itcm  Hieronymus Damajb.

TMportuna c inEuagelio muliertandemmemitau-
Jtdiri:&daufocum fcris <1 oftio,media licet nofle,
abatnico panes amicus accepit.-Deus ipfe,quinullis
contra fe viribus fupcrari poreft: pubiicani e  preci-
bnsvincitur. Niniue ciuitas, qux peccato periit, fleti-
bus fietit.Quprfum illa tam longo repetitaprincipio J
videlicet nparuum magnus afpicias.vt diues / pallor
morbidam non c c :i tern 11 a s onem. g  C kitit us in pa-
tadifum de crucc latrone intulit: & ne quis aliquando
feram conuerfionem putaret,fecit homicidij poenam-j
tnartyrium.Chriftus, * inejuam.prodigum iilium re-
»ertentem lnusampleclitur, & ' nonagintanouem
pecudibus dcrelidis.vna ouicula,qux remanferat, hu
meriš boni paftoris aduehirur. Vbi / vero peccator
intelligens vulnus fuum tradit medico fe curandum_>,
ibinon eft virga necefiana,fed fpiritus lenitatis.

7  Vbi vero.]Ef/c vf^ adfinem non funt inucnta ep ud
l.Hlcronjmurn.

3 .pars. jjuidautem omnipectant/,auBoritatc -Arnbrefii,
Meni a  pr.minitur,falfnm videtur. Qitibti[-dam enim venia
ienegarur, aut tx magnitudine plečati, aut exgradu ojficij.
Vade loannei in epiffola Jua:  k [Eft peccatum ad mortem:
ejuii  1 oral/itpro eo  m ejuoj, htgitur : [fijriu znede-

bitur incantatori vutneran dferpente
C. L I X.

Item_>.

S Ifacerdospeccauerit,quisorabitpro eo ?

([Princ Regnomm lih .1  .c. 2 .legiturSi  peccauerit vir
in virum,placari ei poteft Deus. Si autem inDominum
peccauerit, quis orabit pro eo ! &fic ajfntur a B. ^4m-
linfio lib.t .de panitentia, ca.S. ir altu p Atribut .E .ramen Gre¬
gorine m c.o.primiRegum,c.i.ex hacipfa vu/gata IcEhtmc eli-
c it fententiam, poant nune ajfcrl Grattamts , vt n o lanom esf
fup.difl.ie.c. atienum.

Sed huiufmtdi interrogationet non femper negationemin-
ferunr. fti pol tur dtfficuitate ,vel ran mr cm noranr,vt tftillud
Evangelij:  n [guu,putas, eftfidetu feruus,irprudens,a-c.~\
Kmcetiam-Ambrofiui :  ° [Detu,cjuitfimilu tilri? nonvtifr
nuktu: tjuia imago pattufilim eft: j Similiter igitur accipien-
du»i[o/uu  p orabit pro eofjhec eft, fingularu mita alic/uade-
‘ !t  oranpn eo^uipeccauit in Dominum.^ir infia.  q [Nam
epuomodo loannei  r diceretnon »randumpro delichigrauipre,
le PF't MoyfemregaJfe,ir impetrajfc.vbi crat prauariia-
tlo ojoluntaria t qui fiiret etiam Hieremiam rogafie  .?] poteft
etiam fecundum Muguffiimm etliter intelligi illud letnim :
[Eft peccatum odmori em^irc.fvt nullafit eius,ir fuperiorum
••ntrarietat.^Ut enim : [Eft peccatum ad mortem, non pro il-
' tct i ut rB S et ^kh.] De ejuopeccato, tpuoniam non exprejfum
o_ pojjurii mdta,ir diuer/a(entiri. Ego autem diio id efiepec-
tatumjide/n^aaper dilehtone o per at ur, def Ter e vfep ad mor-
ttm.] ID,- eft etiam bUfthcmut in Spintum fanOum ,quam
netp mhocfaculo, netf t  in fururo remittendam Dominus m E-
uangelio afieruit. Siucautcm de/eSationeparati,fiuc dejjtcra-
tttne nema , vfifc ad mortem cjuit in peccato perfeueret, iuflum

a ^Ipoc.j.  b Tob.4.  c Luc.ts.irtr.  d Jeruu.j orle.
« Luc.rt. f loan.lo.  g Luno e 3 .  h l.uc.if.  i Mat.it.
k t.loa.s.  1 noUjp eo duo,vt roget ejuujorig.  m Eccl.c.u.
trig.  n Mat. 04.  o Lih.t.depau.c.S.  p Pf.to.  q lbid.
c.f,Ext.jt,t.M<tch.vlt.Do lorrep.irgratia,c,n, l i.ltan.s.

102 6

eft, vtfinefi}ic punidtur, a nifine finepeedtuerit.

C. L X - .

Vnde  Gregotius Papa,//Z».^.^/<t/.c.^.

V Oluiflcnt * iniqui.fi potuiffent, line fine viucrr,
vtpotuiffent line fine peccare_». Oftenduntcnim
quiain peccato Temper viuerecupiunt, quintinquam
definunt pcccare.dura viuunt. Ad magnam ergo iufti-
tiam iudicantis pertinet, vt nunqua careant fupplicio,
quiin hac vita nunquam voluerunt carerc peccato.

4 .pars. Ex his ita^ g  apparet ^Cjuodfineconfcftione oru> &
Jatuf&tHone operu,peccatum non remittitur.Nam jinecejje cff ,
vt inicjuitAtcs noji ras dic Arnuš, vt pojlea iujlificemur,fi nemo
potejl iiisfijuan a peccato >ntJi ant e a confcjjus fuerit peccarum 9
Ji confefiioparadi[um aperit,veniam acquirir,Jiilla fAum con  -
fcftio vtilu cff, qu,& fireum pmnitcntia (/« quo norartir a Hm  d
ejjc conf:fio , altu dpamttenria,Jiue in ter i or, Jiue cxtcrior acci~
ptAtur,)fi dietnipromirtit veniam oeculta aptid Deum, noro
apud ecclefiam pcenitentiam agenti , jruflratur  b Euange-
hum,  c & ciaues datas ecelejia:promitrit etiam, <juod Deus
negatdclincjucntt,// nemo potejl tonfiejui veniam, nijitjuAti-
fulamcum $ ,efiminorcm,cjuam debeat,pacatiJolueritpečna y
fi folu facerdotibus Ugandi, folucndtf potejl as a Dco trudit*
cjlfi nuli us veniam accipit,mfi ecclefa fupplicationibus ipfartp
impetrarecontendat. (Joncluditur ergo, qur,d nulhu ante con-
fejsionem oris, <£r Jdtisfafi tonem operu, peccati abolet c n!p ant*
Dcniq.,vtperjpicue appareat tiemincm fine conftfiione a pcc~
cato miidan,ab ipfius humani gen eris prtneipio fumamus exor
dium. Peccato tranfgrejiionuprimiparentes corruptt,a Domtno
funt  d requifiti de culpa , vt peccatum, quod tranjgrediendo
commiferant,conftendo dclerent. Serpens autem de culpa rc-
quifitus non efl, quia per confefionem non reuocabatur ad vi -
tam.('ain  C aucauc, ium prime.prsuaricaltoniJratricidium
addidijfct ,fmiliter a Domino de culpa recjuifitus efl, dum ei
dicitur: [Vbi efl *Abel fr ater tuus Sed quia fiperbus pccea-
tum fuum confiteri neluit, potius mendai ir er negande , Deum
fallere conatus cjl,dicens: \_Nunquid cusjm jr.itrif met funt
ego?’] ludtgnits venia mdn ar us efl. Vnde in dejperationis pro~
fundum merfus eff,dum ait, [Maior efl imquita: meti, cjuani
vt veniam merear .] vagus>& profugus extita facrc Domini:
fgnifcans eos, qui peci ata fiat confteri difimulant  > rejpelfit
dtuitu miferationif,indignos haberi.Reges  T ejuocj,qui tgno -
rantia dudi in *Abrah*** deltcjusranr , non mf eodemorante
fanari mcrucrunt.ln quofiguratur, cjuodpajfiones morum nort
Janentur, mft orationtbus eedefa. Mojfi  g tjuotjuc praciptt
Dominus,vt lepraJiue in i ure ,Jiue tu domo, fue in vešfc,Jiue^
in eri n c appar.eret,Jd<. erdoti ojleridererur, & iuxta eius arbitri u
feparara,etus iudicio ionranunaretur,veJ mundaretur Saul  * l
quo'1 {  cum a Jpiriru maligno vexarttur , non pot crat ad/ana
men tis officiurh redire,niji pri us Dauidp/alrerium and per er,&
coram c o pfalleret,& ir a ab eius vexatione cefaret diabolus. ht
quo mrflise ojlenditur, ejuod qutcunj f  diabolo proprer pet čara
mancipatur, ab eius dominio eripi non valet,niji Dauid,id eft,
ecclefa, pfalterium accipiar,& coram c o p fa.ll at,i d cfl,(piritua~
lis gratia cum participemfactat ,<£r Jalubritcr aarnonendo , (r
pie pro eo orando,& cxempla boni operit fibiprabendo,diabolum
ab inuifibtli eius vexanone compefeat.Dauid quo% ,cum adul~
terium commijiJfct,& homiudtum,non ante audtu/t  i d pro -
pheta: [Tranflulit a tepeccatu tuum Dominus, ]quam ipfum
pece atUm confitcretur. rt us enim pro pheta peccatum redar -
guenti conjejjus cff ,& pojlea audiuit: [T ranil ulit Dominus
peccatum tuum a teffichab  k qur>q {l cum de innoicntts fan-
guinii ejfufione fententiam lomminautts Dci audiret ,indnit-
Jetpfum ctliciofdt ifacient Dco perpcenitentiam. Vnde Domi¬
nus ad Heliarn att:  [ Orion tam ^Achab reueritus eff faaent
meam,,non inducammalumin diebus eius.~]Ntniuita  1  cum
audirent, [_^Adhuc qttadraginta dies, čr Nimuc fubuerteturf]
ex edtcficlo regu,&principumpcenitentiam egerunt, dicentes:

a  <*Anfl.tt.c.i)s •  b al.fruffrat.  c Matt.16.  d G en.3*
C G en.4.  T Gcn.n.fr 2 6.  g Leu.rf.fr 1+.  h j.P^g.K,«
* k j.'\cg.2.  1  Iona 3.

jšdc 5

1027 Decreci 2 . Pars. Caufo XXXIII. Ouadt.III. 1025

[Quif fcit,fi ccnuertatnr y  fr ignofcat D tuš, fr reli no nat posf
fe bciTcdilhoncm  ?] Hac humihtate fitufacl ionis  a imminen-
tem JubtierJioticm euaderc meruerunt. fhiorum cxemplis eni-
denter oflenditur, jiiod nuli us d Dco con/eejuarur veniam,ni/i
primum fatisfeccrit fibi perpccnirentiam.dfibuchodonofor-  b
<7  k  s a, propter fuperbiam fuctm a rat ion ubili c /netite in bejiia-
lem animum commutatus csf,arque a rtgno fuo pr o fug iu rece-
dens, non ant e regnurn recepit, o nam conuerfm 'Deu m prtdi-
cauit.Denicp, plebs Ifraelitidob cul p um fu/t rranfgrcjhonis ca-
ptiuitati tradita, non ant e liber ari metni t, auam fua pcccata
confitens,Danielu,  d fr aliorum fanchrum preit b us veniam
accepit. In Eu angeli o  C cpiocj { venientes ati Ioannem,vt ba-
pti^arentur ab eofaptijmo panitentia, primum confitebantur
peccata fua: oftcndentcs, cjuod quifefo debet peccata fua dam-
nanda confiten, fr inmuationem melioris vita pro mit ter e ,fi
regenerationts defiderat grudam acc/pere Chriflus <juotp {  ah os
/egitur Jh/čitaJfe  f a mortuu.alios a Upra  g mundajje, alios
iUtiminaJJe , h altorum membra paranj?  i dijfoiuta confoli-
daffe: omnium ramen fanitatem petino propris, vocis,vel ami-
coru (egiturpractJftJJc.Luca  k enim referente^iidicimus,quod
pro focru Petri prim rogat tis eff , cjuam eam fanitati redderet.
Leprofm  1 vero Ule , cjuem Dominus defcendens de motite
mundauit,pnm clamauit adeum. [Domineft vu ,potcs me
mundarcrfuempofteatan^etidv mundauit. facm cuocjuc
dum clama y rt ad eum: Miferore meifiliDauid.~]inrerrogauit
eum Icfus. [Šluid vi>,vtfaciam tihi1‘Jair T{abboni t  vt vidca
(umen.~fT res  n mortuos audiuir,cjuos aliorum oratto-

nibm roddidit vita. Gfuartum ejuotfr difipuh nuntiante au
diuitifedcjuia drfuerunt vtuirfuipro eoprc.aretur refuflirari
non meriiit. gutbus n im ir um enernpiu cuidenrijsimt dir ur

intcliigi,cjuod ilic,cjuemgrauiorts culpa mai u/a itificir^ifi con -
fefioneproprij oris,vel ecUefia intcrcefione fujfragante ,fanari
<nonpoterit. Hincpccnitens ille,  O cjmprius taeendo peccata,
JlageUari /neruerat, pofiea correptm duebat,  [ pjfuoniam tacat
itiueteraueruut ojjii mea.dum clamare tora die :]Hinc Chrifius
tx perfon a membrorum ait:  P [Non abforbearme profan d h,
9iecj f  vrgcatJuper m?putem os fuum.j Qy.ed ^iuguffinm  <]
*xponit dicens :  [ Pur cm eft humana iniauttatis profundt'as,
iti cjuem Ji cendem.non claudet fuperte os Juum-Ji tu non clau-
ferts os tu hm ; confi ter e ergo.fr dic^De  r profan du damam ad
te Domine, fr euades. Claudet fitper ilium Dominus , <juiin
profundo iontemmt,a cjuo mortuo,velut ab eo^ut non fitper it
confefio . ] Pline idem prephsta ait : S fjntroireportas cim in
tonfeJftonc.jOttendcns adportas mifericordta non nifiperion-
ftfionetnpečati alujtumpojfepertingere.Pline beatus  t Jcan-
fies Bapufa, fr Sduator nofter exordium pr.tdieation'u Ju a  d
pccnitenttafumpferunt dicentes: (Pamtentiam agtte :appro-
pincjuabit enim r gnutn coelorum:) oflcndentes ad regna ecc fo¬
rum neminetn pojjepemngere , nifi primum per pamtentiam.
Dco curaueritfatisf/uere. Hmcetiam tn aeliom  u ^Apoifolo-
twn (egiturj cjubd credentes veniebant ad Apoflolos, aanun-
tmntcs adut fuo s. Ex his omnibus Jactle roonšlratur -,fine con-
fefiionc nulliim venia/npojfepromereri.

C. L X I.

• Nine etiam  Leo Papa aitepift. 7 S. al.So.ad
epifcopos Čamp ant a.

S Vfficit x  pornitenti J  illa confWfio>qu$ primum
Peo oftcrtur,rum etiam faccrdoti, cjui pro deličtis
poenitentiam precator acccdit.

a al.fr farvfaflione.  b Dan. 4. C al.rationah.
Sup.17 <]■* nuior.  d Dano. C loanrt. f Toan.rt .
g Luc.17.  b Mate. p. i Mare. t. Mart g.  k Luc.4 •

I Matth.S M,nc t.Lur.s.  m Marc.ro . Luc iS.  n Luc 7.
Ioann.tr. .  o Pjal jr.  P Pjal 6 S.  <] Glojf irtterl.

fr ordin.ibi ex ^Augnfl. Semen.*, diflin.17.  * Pjal. ttf
Ptouerh. rp. Eeclef t7. S Pfalfn. jg.  t Matth.\}.

U idčP.rp.  X Injr.ead.c cjuarnuis. Poljc.l.C.tit.20. luo
p.i 6 .c.nr.  y <U.tnim.yrif.  j

N

C. L X 1 I.

Itcitl Ad Rufficum Ntrbonenfim epi/čoptim,
cpijl.gc.al 9-. (Ap.7.

v) Oenitcntia, 4  qux dilata eiijcum ftudiofius peti-
i ta fiic rit,ud negetur,vt quoquomodo ad indulgen*
tia; medici nam anima vuhierataperueniat.

C. L X111.

It cm  Auguftinus in fermtme ic panitenticc ,«/.
hb. dc patnitentijt medicina.

qOn i fufficit moreš in melius commutarc_,>&$
prateritis c  malis rccederc, nifi etiam de his, qu?
fafla lun t.fatis fiat Deo per pa-nitentia;dolorem_',pM
humilivatisgcmituin,percontriti cordis facrilicium-'«
cooperantibus cleentofjnis, & iciuniis. r

‘  ^ Et ie!u r-1 is. \H-JC v.!,n cii .ipud Pl nejr

Bedam, n fr M.Ktjirum fentenuarum,ncfr Palpctrpum.

C. L A' 1 I I I.

Item  Ambroitus in c.i.Luce.  *

N Ouit Dominus mutate fenteiitiam, fi tu noucris-
emendare dclnflum-'.

C. I A V.

Item  Leo Papa .epi)} 9e.al.91. ad Ra-
fticum.c.S.

A l iud S  quidem eft debita iufte e  repofctrC~>i
aliud proptia perfeciionis amorc contemneto
Sed illiritotum vtniam podulantem oportet a multi*
etiam lieitis abliiii;'te_. ; diccnte Apoftoio,:/ [Omni*
mihi licent, led non omnia ex]>ediunt. Vndc liqu**
pcenitens babet cauram,quam negligcre torte »on de*
bcat.mclius e.apctit ecdtfiafticu, quiforenfeiudiciu*
C. LAV I

Trem  Hietonj mus in c.r. hilit-

a Vifanftus X facerdos efl, 8ccoinedit b  m P**
fcha Domini accingatur baltlieo caftitatis>& ;lu '
diateum Apoftolts: [ Sint » lumbi vfftti P IIC ' n ^‘*

8e lucerni ardentes in manibus vethis.] Qu* autcin

peccatottft, & quem remordctpropriaconlcientia,ci'

licio accingatur,& plangat vel propria dclidla, vel  po¬
puli: & ingrediatur ecclefiam, de cjuaproptcrp« c3t *
fuerat egreflus.Sc cubet, vel dormiat in facco: vt pre¬
tentaš delitias,per quas oiieadcrat Deum, lit* att  -
ritate compenfct.

C. L XVII.

Ideua in ..ime:propberam,adc.f.

S I agamus poenitentiam, ipfumquoq; fuipanite-
bit lentetii.Rurrum iuxta cumdem Hierentia A
promittit profpera. Si negligentia difToluamur,ilium
pa-nitebit lponlionis fui, promiflatj; mutabic. Cuius
reiexcmplum Niniuitas, S: Hierufalem habcrcpolitl-
mus,quorutn alij de imminentibus fuppUciis liberata
funt: alij,qux patribus promilia fuerant, perdiderufit.

‘  *y Hieremiam ,\Siceliemendarumexipjit ammenra-
riii B.Hieronpmi, vno vetnilo exemplari Gratiani. f hj’ 9
in caleru iti, ijuemadmodumin ru/gaiit,  iuxta eunidenL>
Hieronymum promittit profpcra.fi pcemtentiamege-

rimus. Ouodli ncgligemia,8cc,

C. L A V I I I.

Idem fuper Danie/em adc.4.

Q Vamobrcm rex confilium meum placeattibi. St

peccata tuaeleemofynisredittie_i,&iniquitate»

tuas milericordiis pauperum : forfttan ignofcet Deu»
deliclis tuis.] f Sipndixit fententiam Dei, qui mu-
tari 11011  poteft,quomodo hortacur ad ciccmotynas de
mifericordias pauperum ,vt Det lententia comutetuti
Quodfacile loluitur Ezeclm ’  rcgis exeinplo(qucm

a Burih 1.9 c.rej. Utop.H.e t)S.  b Ecd.ii. Cer.c.K-
Seni.4-.dtsf 16. P 4 jc.Li tir.ie.  c al falhi.  d //.?•'•
a/tud Jlnfelm.l.n.c ’4’- t al.miTa. t ,.c,nnth.(.

g Sm en  * tiill"'# >r-  h  comedit Pajiha.-] orifi

1  Luc.te.  k Uierem. 17 ■  * 1  f.ilef.z*.

Efaia*

1029 De poenitcntia,

Efaias A  ditterat effe moriturum) & Niniuitarum, b
etiibas dklum cft,[ldhucquadiagmra dies, & Ninine
fubucrtetur.jEt tamenad prcccs Ezechia:,Sc Ntniue_i,

Dci fententia comimitata ' ell, non vanitate iudicij,
fedeotumconuerlionc, qui meruerc indulgonciam_j.
Alioquin 8c in reueremiam ‘  loquitur Deus fe mala
minartfitper gentem.Sc fi bona fecerit.minas demon-
tiactmmmutare.Rurfum bona agenti fe alletit polli-
ceri :etli male fccerit,dtcit ic fuam inutare fentetiam,
aonin hominesTed in opera,qua: muratafunt.Ncque
enim Deus hominibus.fed vitiis irafdtur: qu* cimi in
homine Hoo/ucrint, nequaquam punit,quod nutta-
tumcft.Dicamus Scaiiter.Fecit ^ quidem Nabuciio-
donoforiusta Danielis conlilium mifericordias in pau
peres,N: idcirco vfq; ad menfem duodeciinum in eum
eftdilatafententia. Sed quia polica ambulans in aula
Baby!onisgloriatur,Sc dicit: [Nonne lise ott Babylou
magna,quam ego acdificaui in domura regni in robore
fottitudinis mes, 8c in gloria nominis mei?] bonum
njifaicordii perdidit malo fuperbix. [forfau lgnolcet
Deus deličtis tuis.]Cum beatus Daniel prafcius futu-
rorum de fententia Dei dubitet,rcin temetariara fa-
ciunt, quiaudacler peccatotibus indulgentiam polli-
centur.Ettamen fciendum , quod fi Nabucbcdonofoi
bona opera facienti,venia reprotnittitur, multo magis
aliis promittitur qui Icttiura peccata coimnifcrunt.

1  Commutata eft. J fi^uuntur, vt etiam mul a
alia,emendara'frlociiplitata funt ox originali,pr&tcr verbum,
leuerentiam,^««^ cjji dober  Kremi ob glojfam.

C. L A 1 X.

Idem_j.

V ide f  benignum Dominum mifericordiam eum
fcHeritate milcentem Sc ipnus potna' modam iu-
fta,8tclctn uti !i :  eratione '  pe.tfiantem.Non in pet-
petuumtradiditpuenar d .bnqu nies, led [quanto, 2
inquit tempore Kruierunr Halaam tdnto feruiat Chu-
fariaton,/ ] boe cft.oflo annis Dilce de boe 6 tu audi-
ditor, quifquis dte cs. qui tibi conf :us es alicuittser-
loris .Sc intanto tempore erralfe te nofti, quanto tem-
poredeliqiud:,tauto mhiiominus tempore bumilia
teipfnm Dco,Sc latisfacito ei in contcllione poeniten-
tiz :non espeftes, vt humiliet te Chufarfaton, Sc inui-
to necellitas cjttorqueat poenitentiam : led iple prame¬
ni tortons illius duritiam: g  quia li te ipfc einenda-
ucris.li te iple corrcjteris, pius ell Deus, Sc mifeticors,
qui vindid4m teniperet abco, qui illant poenitendo
praiacmt. Sedjllud cpnlideremus , quia doneč feruie-
tuntChularfatonij,quitraditi fueratpro deltčlis fuis,
Sc non clamauerunt ad Dominunt_>, nemo fukitatus
eft,quilaluare eos poftet Ciini vero tlamaucruitt ad
Dominum,tu« fufcitauitDoininusSaluatorem lliael,
& faluauit eos.

'  Ubccatione.] ^Antta legebatttr.  deliberatione_j.
Emenihirum cjl ex hornilia Origenu , tjutmadmodum fr aha
no n nuli a.

2  ^ Qtnnto.] Iiac pari videtur poriua fumpta exgloJfa
trditi ana , n ul: m extpfo (Jrigene.

C. L X X.

Idcnt Hicronymus m c.s. epiJloD ai
Ephejios.

I ] 1  Cclcfia Cbrifti gl 0r i 0 f a  ell.non ltabens maculam_j
j  neq; lilijam-,aut aliquid iftiufmodi. Qui ergo pee-
cator eft,& aliqua fotde maculatus de ecclclia Cbrifti
nonpoteftappcllari.nec Chrifto fubiedus dici. Polfi-
bileautem ell, vt quoinado ecclelia, quz prius rttgam
habuit.Siniacul.int, r in iuuentutem, Sc munditiam
policareilittita eft,ita & pcccator ctirrar ad medieum:

a EJa.jo.  b lona$, c Hieremial]orig.tver(tlcttio.
d T)an. 4 >  c Origones homilia 3 .ad c.j.lutiiium, & ibi

glojfa ndinMi*-  f *l- Chufanfaehtjta.  g uLittasm,

Diftinčlio I. 1010

^uia non habent opus fani medico ,fcd male ha-
bentcs.vt turentut vulneraipforum , Sekam de ccele-
iia, quz ell corpus Chrilli.

1  Et maculam. yRg,lrrutU4 efiloctu ex originali, a.
na /ogcbatur.&i  maculam, & immunditiam-),&pollea
reftituta ell.

C. L X X 1.

Idetn in c.r.udmos.

S Vpertribps fceleribus Damafci.Se fuper qttatuor
non conuertam eum, lusta tropologiam hoc pof-
fumus dicere.Primum peccatttm eft cogitalfe,qus ma¬
la funt.Secundum, eogitationibus acquieuifl'c peruer-
Its. Tertiiun . quod merite dccreuerie, opere.coinple-
uille_<. Quartum, poftpeccatum nonagere pcenitea-
tiam,8e in lito libi complacere dclillo.

C. L X X I 1.

Idem opifi.j o.ad Pamtvachium, fr
Oceanum.

S Ecunda b  poft naufragiumtabula eft,culpam fina
pliciter confiteri Imitati eftis errantem : intitami-
lii & coircClum-A Errauimus iuucnes ,einendemut lc-
nes :iungamus gcmitus,lacbrymas copulemus.

C. L X X I I 1.
ldem_<.

✓-'v Via e diuinitatis natura elemens eft,Sc pia,ma.
V^_gisq; ad iudulgentiam, quam ad vindiiftam pto-
na,quia non vult niortem peceatoris, fed vt conuerta-
tur,8c viuat: fi quis poftlapfum pcccatorum ad veram
poenitentiam fc cenuertit.cite a nnfericorde iudice_>
veniam impetrabit.

Capur hoc efr in commentariu ad c. 3 ■ Umentacionum
Hicrcmia^ui non funt B Hicronj mi, fid H ribani.

C. L X X  1 I l 1.

Idem in c.n.Vfca.

N E fortc peccati memores tardius reuertantur,
[Adbuc,inquit, federevos faeiam in tabernccu-
lis.ficut in diebus fcllitiitatis:] vt quod facit baptil-
ma,hocfaciat paniteutia , Sc habitcucin tabernacui.s
Saluatoris,boc eft,in ccclefits.

PJ ^Anrcacirabatur ex eedemin Mala:hitom.

C. L X X V.

Idem in c.9.Danielu.

P Ra:dixerat <t  Hieremias 1'eptuaginta annos defo-
bitioms tcmpli, pod quos ruriiis vemret populus
in ludaam Sc acdituarctur templum,Sc Hiemlaleimo.
Quz res Daniclcm non facit negligentcm—',led magis
prouocat ad rogandu,vt quod Deus per ltiant protnilit
clcmentiani—».pethorum e  impleat preces,ncnegli-
gentia fuperbiam.Sc fupStbiapariat offenfam. Deniq;
in Gcnelt / legimus centutn viginti annos poeniten-
tiae conftitutos ante diluuium: qui,quia tanto tempo¬
re,hoc ell, centutn annis noluerunt agere poenitentia,
nequaquam e.spetSlat, vt & viginti alij complcautur:
fediufertante.ciuodpolleafueta, comminatus. Vnde
ScadHieremiat« g  dicitur ob dutitiam cordis populi
ludzorum: [Ne orespropopulo boc,quian6 audiam
te.] Et ad Samuel: h  ^vfqttcquo lttgcs litper S.rnl ? Si
ego abteci eum.]ln cinere igtttir, &: lacco poftulat im-
pleri, •  quod promiferat Deus: non quo eflet itlcrc-
dulus futurorum led nc lecuritas r.cgltgentiam.Sc nc-
gligentia pareret oftenfam_..

C. LX X V I. PJ Operibtia mifetiiordia Dtuirt
non tmtrmuo ,ftd nofmctipfis
redim im us.

J tem  Ambrofius in fermonein Dominica
de ^Abraham.

a Luc.f,  b $cnrcn.af..diJf.rafL. c Ei£cb.i$.& 13*

o Hierc/».iy.& fs,  C liiius'.  f (den.C.  g li#*

h  i 'Dbtn.p,

io3i Dccrcti 2.Pars. Caufa XXXIII.  Quacft. Hi* 1032

M Edicina a  mifericordiattollit peccata magna.]
Habemus etiam plura lublidia, quit^rs peccata
noftra redimaraus: pecuniam habes ; redime peccatu
tuum —>•  Non venaiis eft Dormnus ; fed tu ipfe venalis
cs. Peccatis tnis venundatus es: redime te operibus
tuis : redime te pecunia tua: vilis pecunia; fed pretio-
foeftmifcricordia. 51Eleemofyna,inquit, b  apecca-
toliberat.Crimina ergo clecmofynis rcdimrintur.

Caput hoc haberur in libro de He/itt, & itiunio, 4 r ibt h ec m
antecedunt.Lt  C grauia deliquimus, magnum medieum
inuenimus: magnam medicinam gratia: cius accepi-
mus.[Medicina enimpollit peccata magna.l^e/f au-
tir» vex,miCetitoidix,etiam  a loco Eceleftaliici,c.io.

C. L X X V 11.

Item  Ioannes.os aureum ftiomil.d. ati.c.d.
epijtole ad Hebraos.

Edicamentum fortius quod maxime operatur in
poenitentia,hoceft. Sicur inprteceptis medicina:
mcdicamentummultas quidem herbas accipit, vnam
autem dominantiffimam , lic 8c in poenitenria, domi-
nantioriftaherba, Sc potentioreft; Sc vniuerfum ipfa
efficit. Audi enim quiddicit dillinaferiprura: ‘  [Date
eleemofvnam, Se ecceomniamunda funt vobis.]
y Gracejic habcr,7i y:, bevebr igpa^bfSpor re

(f telegiKS"  tJs- pecrectoiud, rSrc i‘ I. fcuscCueztipoezirier-
toiT&tZtiV & 6 /fo[fg[. r rTi'y lei .ZTOft-.US pffj  A««-

Gce*oy ficTbevcCd, utub j tLjj  ^v^Aoncc^iur^TCo  (e im ros
ptiTcuoiud curtn 10 Iborccvr, itv^/ioriopc , £ Ta mv.r ccufa
ejlbot-neti.id e/?.Nam quod maxime validum reddituin
mcdicamentuin poenirentiac, hoc eft. Er licut in medi-
cinalibus auxiliis eft medicamentum_>, quod multas
quidem herbas recipit.fed vnam prxcipuam,ac poten-
tiflimam :ita etiam inpoenitentia, hsccipfaeftpoten-
tiorherba:ipfaq; omnino totum pra-ftiterit. Audi. Soc.

C. LXXVIII.

Item  Ambrofius tib. t. depanitentia, c.i.

D Eus definitionem d  non facit, qui mifericordia
fuarn promifit omnibus, 6crelaxandilicentiam_j
facerdotibus fuis fine vllaexccptione concefiit. Sed
qui culpam esaggerauit, exaggeret ctiam potnitetiam.
Haioraemm crnninamaioiibus abluuntur fletibus.

C. L X X I X.

Idem lib.t.depanit. c.ro.

F Leat pro te mater Ecdefia, Sc culpam tuam lachrv-
mis lauer.Videat re Chriftus marentem.vtdicat e
[Beati triftes,quia gaudebitis.J Amat, vtpro vnomul-
li rogent.Deniq; in Euangelio / motus vidnalachry-
mis quia piuruui ^  ca fiebant, lilium cius tcfufcitauit.

C, , T.

Idem eodem libro z.c.tt.

A  Dam poft culpam ftatim de paradifo Deus eiecit.

Non diftulit; fedftatim feparauit a delitiis.vt age-
iet panitentiam,ftatim tunicam veftituit pclliccani—^,
Udi  leiicam_>.

C. L X X X 1.

Item  Augiiftimis in lib so.  g Lomi L

poteft inchoare. Ab hac poenitentia, cum baptizantur
foliparuuli funt immunes. Nondum enim vtipoflunt
libero arbitrio. Quibus tamen ad confecrationcm, re*
mifiioncmq; originalis pcccati prodefteorum iides, 1
quibus affeiuntur.6- infra,c. 4 .  5 Altera vero poeniten-
ria eft.cuius aftio per totam iftam vitam, qua in čarne
mortalidegimus.perpetua fupplicationis humilitate
fubeunda eft.Primd,quia vitam xternaiTu,incorrnpti*
bilem, immortalemq; aullus deiiderat, nifi cum vit*
huius temporalis.corruptibilis, mortalisq; pa-nireat,
Non enim lic quifquein vitam nouam per fandifica-
tionem baptifmi nafeitur, vt quemadmodum depo*
nit ibi onjnia peccata priterita; itaetiam ftatim mor*
talitatem ipfam carnis, corruptionemque deponat.^*
infra.c.p.  «f Tertia ačlio eft poenitenti*, qui pro illis
peccatis fubeunda eft, qus legis Decalogus continet;
Sc dequibus Apoftolus air :[quoniam qui tatiaagunt,
regnum Dei non poflidebunt.] In hac ergo poemten-
tiamaiorem quilq; in le feueritatem debet cxerccre;
vt afeipfo iudicatus, noniudicetur a Dco:ficutidejp
Apoftolus e  ait: [ Sfenim nofmetipfos iudicarc®'> *
Domiuo non vtiq; iudicaremur. 1 Cr * infra.  g;Ert >
etiampamitentia, bonorum.^, Schumilium fidcliuM

poeua b  quotidiana,in cjuapeiftoratundimui.dicen-
tes: c [Dimitte nobis debila noftra, ficur Sc nos di-
mittimus debitoribus noftris.] Neque enim eanobia
dimittivohimus, qaa: dimifia non dubitamus in ba-
ptifmo;fcdillavtiq;, quxhumanx fragilitati quam-
uis parua-, tamen crebra fubrepunt : qu.v li collefta-
contranos fucrint, ita nos grauabunt 4c"oppriment,
fiout vnum aliqued grande peccatum. Quidenim in-
tereft ad nauftagiiun, vtrum vno grandr lluftu carnis-
operiatur,Sc obruatur,an paulatim fubrepens aquain
fentinam, Sc pernegligentiam dereli<fta,atq;contem-
pta itnpleat nauem, atq; fubmcrgat :  Propter hac, ie*
lunia, Sc cleemofynx * Sc orationes inuigilant: m
quibuscum dicimus: [Dimitte nobis debitanoftra,
licut 8c nos dimittinuis,] manifeftamus habere nos.

quod nobis dimittatur: atq; in his verbisluimih a0 '
tes animas noftras,quotidianum quodaminodoag crfc
pauutentiam nonccifamus.

Cap ut boe confcblum eft ex verbis B.^iupuftini in lib.io.
homil.homilta vlnmaftjtte etiam babenturfere eedom in libro
deptenirenne medkina,c.i.)fy- in epi/hl* rol.od Seltucitnu.

1  %  Baptilma falutare.il« homilit  Axlf*r,pcrbaptif-
mum lalutarc: in libro autem de panitentia medicine,  qu*
nouurn hominemper baptifmum parturit: doneefa-

lutis omnium pr.vtcritorumpcccatorumfiatablutip.

2  ^ Er infra.] feejuuntur, integre habenrur in epi-
ftole ad Selcucianum: fententia tamen, & aliejua verla le -
gttntur etiam in eadem homilit, cap. S.& in Hbr>depaniten-
tie medicina, eoiem tap i.vbi dejecunda ačhonepanitentU
ngitur Referunturenim adtllam, ejue nune fubiinuntur. ~

3  51 Eft etiam.]**4n«<« legebarur .Eft enim. imtndatn
el}  ca loco indicaro,i? duobut vetuftit Gratiant cxenplaribue.
Lange enim dtuerfa effhacpanitetiaa proxime ion» mnU *‘

C. L X X X I 1.

bom Ura v Rimale, s .

J- 'T’ Res * * funtačliones poenitentis^uas mecum
js. i vc-ftraetuditio cognofcit. Sunt enim vfitatac in
ecclelia,8c diligenterattendenribus notx.Vnacft,qux
nouiimhominem partutit, doneč perbaptifma 1  fa-
lutareomnium pratetitoru fiat abliuto * peceatorti.-
trpaulopošf.  Omnis k,  enim qui iam arbiter volun-
tatis Iuk  conftitutus eft, cum acccdit ad faciamenta
ftdelium-j.nili cum porniteat vit* veteria,nouam nou

a EccleJ 7 ro.fecitmlum 70 .  b Tob.n.  C Luc.tr.
d at. d'tiin£iionem.} orig.  e  Mattb.  /. 1 Luc.  7.

g Et m lib. de pcci/itcntiamedicina, c.r.  h Sentent. 4 ..
4tfLi6.  i al.abaluie.  k Injp.deeonfccr.dift.+.eanH.

Item  Gregonus-.

6 . q  \ d  peccatum Dauidram detcftabileDominut
gs. tranftulit,quid eft,quodpoft omnia, qux deeo-
dempcccatoperpropheta a Domino dirta funt, poft-
modum tanta tolcrauiti Sed proculdubio Dominu*
delitftum fine vltione non deferit. Aut enim ipfe hoc
in fie pocnitens punit: aut hoc Deus cum hominevin*
dicaus pcrcutit. Nequaquam igitur peccato parcituij
quianullarenus fine vindifta la.catur.SiccmmDaaid
audirepoft confetlionč meruit: •  [ Dominus traftul**

a Gal.t .Beda i Ctrin.ri.Deconfecr.dift. 4 . agunt html-
nei.  b at. pene.  c Mattb. d.  di Polpc. l.(.ttt.n<

*An{clm.lju.'I7.  c

peccatui*

103? Dcpcrnirentia

peccatum tuum>]& tamen poft multis cruciatibus af-
fličtus.acfugiens, reatum culpa-, quam perpetrauerat,
eaolait.Sicnos falutis vnda a culpa primi hominis ab-
foluimur.Sed tainen reatum eiuidc.■■ culpa- diluentcs,
abfolutiquoq; adhuc carnaliter obimus, ' quiacich-
flanoftra, fiuepcr nos, fiue per fcmetipfum refecat
etiam,cumrelaxac. Ab electis enim fuis miquitatum_>
maculas ftudet tetnporali afdičlione tcrgere_,,quasin
perpetuum nonvult in eis viderq_j. *

f Cafut bocinregrum tfuidem haberurin commentaritiflui
rnmmeEiuberif funteditijib.a .Reg.t.t.Jedmagnata puopue
partemapud B.Gregorium lih t). moralnim > c.: 7.

1  ^Obimus .B Gregorium ftrjuitur ,Bene ergo
dMtur[fcicns,qu 6 d no parceres de!inquett] quia,&c.
repetitenim ipfe verba tli d iobfibi ad interpretandum propojt-
Eucberitto autem haber vt Grattanua.

C.  L X X X  III.

Ucnt  Auguftinus deptecatotum meriti«,&
rcmij].hi>  j c. 3 4.

S  Icut primi homines poftea iufte viuendo merito
creduntur per Domini fanguiuem ab extrcmoiu-
dicio bberati non tamen in illavita meruerunt ad pa
radifum reuocari: fic & caro peccati, ctiam fi remitiis
peccatis bomo in ea iufte vixerit,non continuo merea-
tuream mortemnon perpeti, quam traxit depropagi-
nc peccati. Tale aliciuid nobis infinaarum eft depa-
triarcha Druid in libro Kegnorum: b  ad c ( uem pro-
phetacum milfus efler,eiq; piopter peccatu. quod ad-
miferat, euentura mala ex iracundia Dei cominaretur,
confefliona peccati veniam meruit, relpondente pro
pheta quodillud ei flagitium,facmusq;remiflitm (it:

8 c tamen confecuta funt, qusDeus fuerat commina-
tus.vt fichumiliareturafilto Quare r &nuncdicitur,
fiDeus propter peccatutn-j, illud fuerat comminatus,
tur dimiflo peccato,quod erat minatus impleuit? nili
quia reftiflime, fi fic diclum fuerir, refpondebitur, re-
tniffioncm illam peccati faftam-r, ne bomo a perci
pienda vita impediretur scterna.fubfecutum vero illius
tomminationis cftcfhiin, vt pietas hominis in illa hu
militate exerceretur, atque probaretur. Sic & mortem
aorporis propter bot peccatum Dcushomini inflixit:
£cpoft pcccatorum remiftionem propter exercendam
iuftitiam non ademit.

1  f Quare Sc nune. J Inoriginali legitur,  Quare 6 c hic
non dicitur. Sed ab gloffam non eft muratum. ^Alta vero
mita ix eedem funtemendata-

C. L X X XI It I. y Dolom mn/ura potim,
euam tempom in attioncpanitentia
conjidcranda cfl.

Idem in  c homilia depanitentia.

‘J-  T N a(lioBcpoenitentia:,vbitalecrimencommir-
J s - a fumeft,vtis, qui c 6 mi(it,a Chrifti etiam corpore
feparettir,non tam confideranda eft menfura tempo¬
ris,quim doloris. [Cor d enim contritum, 8 c humi-
liarimi Deus nonfpcrnit.] Verutn,quia plerumq;do
loralterius cordis occultus eftalteri,neq; inaliorum
notitiamnifi ; petverba.vel qu9cumqs alia (igna pro-
c cdit,cbm fit coram illo.cui dicitur: [gemitus meus a
te noneftabofeditus,] reftb  conftituuntur ab his, qui
ecelelisprafuntjtemporapoemtetia:, vt fatisfiat etiam
ecclelix,inqiia retmttuntur ipla peccata.Extra r  eam
quippe non remittuntur. Ergo - cumtanta eftplaga
peccati,atq; impetus morbi.vt medicamenta corporis
Žcfanguinis domini differenda fint, auiftoritate anti-
ftitis debet abaltatioremoueri ad agendam poeniten-
tiam,& eadem autftoritate reconciliari.

a al.vindicare.  b o .'Peg. n. ' c InEnchiridto^c.ip.
S1nt.4J1ft.ae. P0iy.l t.tit.2o. ^Anfelm.Lti.c.144. luo p.a.

* a*.4 trp.it.t.t3.  ^ Pfnl.st,  e Seurtnr.f. dijhn.17.

povit -p.ttf.

Diftinčh I. 1034

1  Nifi perverba.] ^Ab originaliabelf dtflto. niti. fed
bab n a eft rano gtojfa.

2  l-.rgo. j/fcc non funt in P. ntrtirid.io.fi. d m e P tl. 'ti. dd
lanuartum, tub alt eri HO perfona.lt d enim lopnit tir.  Alius co-
tra: immb,inquit,li tanta eft plaga peccati,fitc. -

C. L X X  X V.

Idem in  a eadem homilia puinpuit-
gejima, c.rr.

r Vdicet b  feipfum bomo in iftiš vohtntate,dmtl po*

I teft.žc moreš conuertat in melius: necum iam noti
poterit,etiam pr.ctervoluntatem a domino iudicetur.

Et cum in fe protulerit feuerifiims-medicina: t  fea-
tentiam.vcniat ad antiftites per quos rili danes in cc-
efefia miniftrantur, & tamquam bonus incipiensiam
efte filius, inaternerum membrorum ordine cuftodi'
to,a prapolitis faerorum accipiat fativfačlionis fu*
modum,vt inofFereudo facribcio contribulati cordiv
deuotus,Scfupplex,id tamen agar,quod non folura_»
ipfi profit ad recipiendam falutcm_/, fed etiam cateris-
ad exemplum : vt li peccatum eius non foliim in graui
cius malo,fed etiam in tanto d  fcandalo eft aliorum,
atquehoc expedire vtilitati eccletiae vid.tur antiftiti,
innotitia multorum-,, vel etiam totius plebis agere
poenitentiam nonrecufet, non reftftar, non lethali, Sc
mortife« plaga- perpudorem addat tumorem £rinfra-
^1  Multi 1 2  enim corriguntur, vt 1 ’etrus : muki tole-
rantur, vt ludas.Scc.

C. L XXX VI. tpMortificatU vitiorum magd«

aua/rt abfttnenitactbarum.pcenitemi
necejfaria ejl.

Dem  Hieronpmus.

M Enfuram / autem temporis in ageda počnite*--
tiaidetrco no fatis apertt- prxfigunt canones pr®
vnoquoque crimine_j,vt de fingttlisdi ant,qiwiViter v-
numquodq; emendandum Ct led nragis in arbitrio fa-
cerdotls intelligentis relinquendnm ftatuunt :quts
apud Deum non'tam valet menfura temporis, qttan»
dolorismec abftinentia tantutn ciborum ,quam mot-
tificatio vitiorum_r Propter quodipfa temporapotmi-
tentiacprofide, & conuerfatione poemtenrium abbre-
uianda pncipiunt.Sc pra negligentia protelanda £x-
tant tamen pro quibuldam culpis poenitentist modi
impofiti,iuxta quos ester* perpendends funtculps,
cum fit facileper eofdem modos vindi«ftam_>, Sc cen-
furam canonttm a’ftimare_j.

9- Capttt hoc.puod Bimhardui etiam  drTr« ti tanter diffit
B.hlieronymi,beatuo Rhcnamu in j n ir rt tir, o -at [O n t bile in Ter-
tudiannm te/iarur /eiegtjfe in antipuo panirentiali. Eter to,
accateru collcttoribtu nonnuUa funt emendam ir poftrema
claufula etiam auffa. Sentetia autem habetur etiam 7.cap.ar.
ir in epiftola Eaflij ad ^imphiloehium, cap. a. ir injjnod*
M.ctenfi,<tnni Sf  p. cap.ro .

C. LXXXVU.

Item  Ioannes Chryfoftomus : [id eft ,auHop
operu imperfeSIi in Matthanm,

a  Vis aIiquando vidit eferieum citb poenitentiam
agentem > Sed,& fi deprchenfas hnmiliauerit le,
non ideo dolet, quia peccauitrfed confunditur, quta
perdidit gloriam fuam_>.

Uit  g aueroriratibua ajfcritur neminem fineptenitentia,
& confefionc pnpria vetu a peccatu pojfe mundari. Vrnit prt-
mijja auHorirara, tpuibua viiebatur probari ,fila conrririone

1  Et in l.depeenitenti.t medicina,c.),  b BedaadE-
pheft.Senr.+.dift.n. luop.t; c. 24. c almcduina.fi
tamen medicine fententidm.  d abeft ab orig.  e a .tjt.
multi.  f cAlcuuucs de eca/ifiaftuit ofjiuu. c. de capire ie-
iunij. Sentent.4,dift.2 o .Polgc.l 6.ut.2tt.^Anfe!m .l.iuc.14! .

EunhJ.tp.c.ji.lnop.ts.c.4').  g Senr.4.dift,i7 •

io35 Decreti ^.Pars. CaufaXX)fT-II : .■Oudfeft. III. ro 3 ^

eordis vcniam praUari , ali ter interpreta* d«, /hnf, cjuam ah cit
aapenamur. Negationcm  a nam (p Petri fanta cHfatitfadto
Uchrymarum,fr trma confe/fto Domini c a d: led ion ts, cjuape-
tiitm deleuir peicatum trtna n ega f ionu. N on eroo necejfaria fi-
bi er at c črta Jdtufadto pacati: cuitu totu/a vira tempu*, obe-
dientia im p e n debat tir fiii con dirom. I mit ahat ur enim illud
prophetieum :  b [ D edin a a malo, fr fac bonum.] fr illud
EJaia:  c Derehncjuat impius viam [nam  , fr vir tnicjuus
(ogirationes Juas,frc.] Ampltus borum nibil d peceatore exi-
gitur. Non ergo illa audorita f e Leonu Papa fhtufaflio pa ut-
fen ti a negatur ejfe necejjaria luilibet dAtncjuenti,fed et tantu,
qurbeatum Petrumimitatue fruiefieuh penit m aort: nun tiar,
tir c udor um  - t  itiorum fomitem in J'efunditus mortiju.ar.ltem
tilu d l oansis  i d Cbry fofiomt: L auenr Lici. r', mn deliti um,
quod pudoreff voceconfireri .] c '7 illnd ah ud, (ju-d Jiiibiturin
opisi ola ad Hebraos :  C [AT on ribi dico,vt te p/ oda in pubhcu,
necfc vrte apud alios accufes :fed c bedi r e te volopropbeta dt-
senti,  f reueia Don. mo viam tuam Ante Deu/n ergo rua  < on-
Jiterepsu ata , apud v e rum tudicium ium or at zon c aeha ta.%
pronuntia , non 2 hngua ,/ed confcicntia nu memorta: tir
tune dem um fpera mijericordiam te pojjeconfe^ui: ji l ahnem
inmente peccata tua con trn ue , mahon numejuam aduerjiis
pre.vintum ruum in cordt retinebu] non i a inteUigenclu/n tšl,
vtJine confefione oris peccata dicantur dtmini Jed‘Jine puhlica
fatufaclione. Secrcta nam%pec-ata, Jureta confjhone, fr
tkita fatisfadiont purgantur: n ec eff necejfe,vt qua femeljd-
eerdort confefifuerinetts ,den:to confitcamur ,Jed lingua codu,
fioncamu apud indicem verum ea iugtrer con f ten ddem.es.
} line et tam ide m loannes C hry[osi om us  g uit.  (_ 'Ejunc au-
tem ji recorderu pcccatorum t nor um , fr frscjuenrer J tam
oonjpedu D si pronuntia, 0 pro eu clemennam eiUs depreccris,
ttrius tila delebu. Siautem nune euliuijčaru peuatorum tue-
rum,tunc eorum recordaberu,fr noleni, ejuando m tat o m ti n do
puhlic abuntur, fr tn tonfj/edu proferem ur omntum r a/n a.ni-
eorum tuorum, qud m i/umicorum, fr Janciorum Angilorum,
oaleffiumefr vtrrutum.djon enim ad DauidJblum dicebat:  b
fjuatu /c.reto Jecish ,ego lunffu manifrfhioo Jecl atam a d
omnes noi boe dicirur.]Similfter fr iliudProjperi  1 intelhgi-
tur: [£lui eri men finim vitro lognokunt .fr aut illndproprtu
tonfefiiofjzbus predunt , ant nejheutthus altu ,quales  c-c cin
Jun t, fr c. [adi> nejcienribus :  j id di, ocenita confejfrone išits
peuatum funta conjitcntibtu nonpubace iltud mamjeiiautt-
b:v. Dem illnd proofteia: [ r D:\ i , b toufnehor.fr ru remiji -
yfv, ] id efi, remijhbihm itulcafti  1 [impteratem peceatt mti.f
ita fr illudJluguHini intelitgitnr:  ni [Magna p 1 st as Da,
vt ad jolanrproruijhonempš\  c a a dimifaii, id esi.remijhhdia
itidti auenr  n / tem n nicm . O [Votnm pi o opere reputatur,
sum tbtCfi ja. ul'as opens.j Vndsvorum conf.-jiionu repu-ar ur
pi o opere vocif,eum dedi fac h  It as confejuonis liem  p [1 olun  -
Tas remuneratur,non opms jta ititellighur,  v oUuta&ja ir opus
remuneraOde , non opus volan: ate m. itrm tbud.  4 L^ n
eutify ho-apeua or 1 o nue^ ui fuerirfrc. conuern dicttur , <]tii
omni no ~ en 11 ur: omnino verni ur, aiius oput,.vox, fr cvgtta-
Tioi<a mor nf ca toni de J uda f -ptc. a:; ,fiH r  pnuu jeruura: i>.i
pilita: 1 l a mtelhgirur fr tkud conutntn*ni  r t -.a me,frc  j
trem : s \_fandue orda vedra,fr non vcfUms/vaJJH du.it ur,
tjui nuli a initaon latnfaČrioncj)r*c.dente, /edjola <xterioriJe
Deum poj[e placare iofidunt itjn cund*,-jH* d: icprojL .tnun-
dam, vel de La^aro refuji.it ato indutuntur, ad lontrittonem
eordu.no ad lemam rsmifiun r Jer-n da f H nr. Ohjhuauo m, m
animifri on j ef ion h contemptu « .ejimdam mor, dl im ute. a' k.
& leprajuperbu.,a c^uatjuif^ reuiuifcit, dumf bipergrtt.nam
dih:delu! 1,fr votum confr/ionu tnjfirarur Adnu .ctt.am

Ambro.

V"

a Luc.tj.  b Pjdf.tč.  c Efa.ss. di
f up. e a t. lanen:.Scnt.+.ihn.17.  C hatin.Cbn : o.:om,o-
mtl j/.ijiepzl adHehraoi.  f Pjalm.36.  g Ineadj lom..
b r .Reg n.  i Snp.ead.fmlius.  k Pfal.j, ~fu r  rfr.j,, t \
1 a!J,idhafh\  Ul Sap cadjf  g .a.  n. ^.n,dicaue, f r.

0 [up ed/./icnf  P 'S up. e a  d Ja thw.  4

1 Sup.cad cmt:rf(,‘cir.i fr Jiin.it ce %  s Dtdcta,

articulum pertinent ca, cjua de vmentibds  , vel in lu.ee Amb\t^
lantibus.vel dileblionem Dei babenhtis,vel de babitaculu &
S pintu* Janih faciu dicla funt:vrhxc omnia cjuiffc dtcatur
ajjecHtiu excorducontriti me o.uam haher,non expl nartapee
čari rem ifsi o n e,cj nam nondum tnusntr.Sicut enim in haprifmo
remtttirur pc tanim,fr ramen c ms pcena refeniarur > ficperco-
tntionem tordu (juifefr k Deo refiifittan duttur: licet adhuc
rram pecc.itt reneatur. 'Tfgn er go pntmifu aucloritanbus, vel
argumentu, fine .onfcjtio/.e oru , fr Jdtbfatlitne operiš dlitjuit
probatur a peccaro m uti duri.

2 .pars. E.ontra anciorras iualoannn CbryfJiomi,  b fr
PrOjperi č contra menreni a udoru ex torta v/detur Non enim
dn.trur[Tion uuo ribi, vt te puhlice a■ cufes,~\J'ed non dico tihi,
vr apuu ah »j te a:. ufe>.~\ Sit fr Prtjper non ai‘[omnibus] fed
Jimplu rt er \aliu ncf.iennhus  .J Vnde enidanti Sime  4 ds mr
tuteli.gt/juodjine onjeftone orupeccatapojfuntdeleri.Ea vo~
ro,cju* na e x hort s tonem pcenitenria.fr confefionis dirfa funt,
non Lun fententia 1 mir Air e videntur Vel enim funt verbaex-
bor. a tonu,no , lujiionuJimttUud,  <i (Confiteminiaberutrn
pcc.it! a vejita, fr c. j veljiejua tubendo funt dicla , non ad orts
u/njsjuonem. j d<,ordu: non ad exteriorem Jarufaiiionem.ftd
intertorem leferenda funt. Eft enim panirentia alta tnterm
aha exterior. Intcnor peemtentia eji tli a, de cjua AiifJ rinlit
air,(Omnu , C ^uijua v o luni atu arbiter consiirutus etiA*
potejt tnihoart nouam vitam,ni f panteat eum veteris vita-)
f Dem de e>uLem P emu in aUuiu f Apottolorum l*g tlir
dtxijj'e.( P cenit en ti,im agite.er b aprile tur vt.uijuifa vejirit-)
Slp° d de interion panirentia , non extcnori d: dum ac.ifM-
De exteriori vero eanitenha Ambrofitts ait  g fuper epido-
L.unad Komanoi: (Jraria Dei m bapttf/nate non (juantgemi-
tum, velplancium.non op,u altcjnod, jed folumcontriitonem  k

cordu.fr omniagratu condonat.) f ‘-J jacunfa 1  ergodepte-
niretina tubendo didaJUnt, non ad exteriorem  , vt dixwnu,
fed tnteriorem rejerenda funt, jine cjua nuli us vnašam Dco re-
conah ari poierzt. f lliud autem Augufrinitfuo ejuifj,
tur vemampojfe confetjui, mfipruu 'ijuantulamcun^ petutfi
Joluerir pccnam, non buic fententu mueaituraduerjum. N uh
lus envn aferi tur a pacat o mundart, n 1 (ipacati p*jfl*f uert *
pccnam.Sedaliudesi.peecatum Jacerdoti confitenfr {m arb *."
trio depeaato fatufacere: at% aliud,Deo cordit* n fi rer, ' >  ®
creta Jdtisfačl ione peicatum m Jetpfi punirc.tfl - }l

tiafvratt  b Augufin.us jdolor cordu^uo tn

tjHod delt.jun. De Ut veram fatujadtone iden ath» pj*^
mum s*.cxponens : t gmoniam  / micjuitatem vram egon-
gnopo. Tu nepuniat, ijma ego punio : ignofce. , (juta ego ag-iO^
Jio j fr infra:  1  (S/c Dem mijericordnt dat, vt Jeruet v trn*-'
rem, vr non paca a etus :inr impunira,cuiignojdt. IgpOjA
enim fcipjum punietvi.Mifrtcordta ešf, ,,i>ni0  hberarur,

vcritasrfuodpeccSTumpunitur.) laem  »»pfalmurn *+■ ( Ve¬
ri ra* de tena or ra e ji.) id c ji, con fr f to ab hommt, vt je da ujeto
fr Ju luihtiade , ceh prej- sxit,vtpublicanus  ,n  confitens rt-
dut iujttjitd/iu  . inUtria de ccelo pro>j/cxit : cjuaji Deus Uicat,
parcamus buic, cjuia non par it fibt: tg ie cainu* , cjuio agnt*
fit. fr infra. [De (.ulo ergotush za prošjemr, id a D<°

*idta eif iufhjtcarioaonjite/iti  f Hat ergofemta j***,
leuium.jtue occultorum iriminum Deo ojjerenda gfh ,,ei J ,n
potna rtf. ix.tr/ probatttur, cjuajic expia i ircdunrur* E*
uh*  de publnajaf upati tone  , vel oru conjijjtone duunnir,i*.
pubhcu, & m*\ijestn critnthibus intcUigenda funt . TeC'*'*
n.im ju.  Nabucnuionofar,  n qu* propoeta mbjedeordiu fr
elcemofjnu rcdimi fuajiS, pečat a quo./ue 'Nmiuitarum,  0
(jna p ut lic a farufati tone expiai * /untjcuntlu nota er ant. E*

a al.hnbt aiHlum.  b Sup. in boe codfrradatii Gr**
ri.i 'n nomil. t'-adHcbr.  c S«p ead. JmiHus.  d lac.b
c Sutrafi §'Oi/jiiu  fr infra,deconje.dishncf ( - 4 .«><■**;
f 4 d.i.  g Adc." . infia detonf-r. dal .+,ji ht j><s» i '

ra !uSb+  *.  1[  <U.*x p ,//.*«»•

i 5 K ,„J,d;,-!*.  K l“.bl. y-e,  J fir /* ,>/>«(»<'

tcdlt’  1 i.Mjpnjiiucn:«,

lil Lkta  //. 11  Dan.f,  O i on x j-j

publ«*  ‘

upu os-

1037 De poenitentia,

puhlica nšK* (vt %AuguLfinus  a teHatur) puhlico eget reme *
dit. Jf ‘Vramijfu itaft auLJontatibiu pro putnifcftit omnibus
manifeffa preb* tur efferencU Ja tuj'*:!to y  fr oris lonfefito. La-
pinti* ycro pcccata non probicnmr Jaierdoti ntcejfaria confi-
fs* da, fr eius ar bi trio expianda.

3 -pars. Econtra e* y jua inajfertione huitu fententia difla
funt, partim v er it at e nituntur,partim ponders c ar c ut. Sine
contritione eten im cordupiuUum peccatum pojfe diniitti,occul-
ta vero peccata feereta Jatisfaifione. puhlic* cfuejue manifcHa
f a nitenria exptari debercJirmiJhma i o (far ratione fubni  r«w.
tTorrofir.e confejhone oris y Jifaailt*6 conftendi no n defnerit ,
%liquodgrau ? delitlum expiari, aiSforita i penitus prolatur
.aiuerfum. ijuonjodo enim fccundunt aučforit* tem Leonu  k
Paptfinefipplicarionibtu jat ei do rum indulgentia neejuirob-
ttnen y fi fine trn conjefiione ti peccato pojfumtu e mu udari ?

&AH enim fnpplicabit pro peccato od ne f cit? €f  / tem, ejuo

mode fecunditm cAuguffinum  c Jruffra r  cUues ecdcfui^aui
Jinearbituo jacerdotispesnitentiam agit,Jifine oru tonfefivne ,
oriminis tndulgentiam impetrat? Item. ^Juomodo Jicun-
dwn cAmbrofium  d im Ugandi fr /ofuendt Jo tu jaierdatibus
* domino ireditur ejfe permijfiM, Ji ep-iiffa Juo arbitrio feipfum
feccando /igat y vel fei retapcenitentia . fecunditm Projperum,w
feipfum fintentiam profert ex\ ommuniav tonit) attfo poji Jatis-
fadionem.abf^ facerdotali indicio feipfum Dto y  vel alt ari etos
reconctUart r €f ‘l\on funt h/c pr:mijfu aucforitatibiis con-  |
fontanea: Jed mul:omrn cxemplu p robantur aduerja. i . '.i*m  c  I
liamrfc cA tfjfif) n agogi tur Lis eietiu Dominus fufiifauit : no n
tanjen,nijiprajen n bus teatre fr mairepuclU. Petro (j&.ofiuefa-
coboyfr loanne y vita. t rcddtta cff. Intjuo moruLivr.inJlrui-
KiHr.vt Jccrera pec'a * , cju* per mortem puella tnteUtguntur,
fion niji fupplicarionibm eccL ji a, cju* per pa Tem fr m a trem
pueliti djignantur, fr facerdotum minišfetii, qui per P s trum,
fr c at ero s i:\tclhgunrur fa. domino ex ifhmctur dimiti i, oj Item
.in L mitu o  g Qui dofrtum fn*m y vcL agru domtno voueri. ,  ii
velconferausrit, non poteji eam redim :re,  ’<///// lo ;Fiuarij ,

fteeraote cjuotjj f non tpfo J fupputanre annvnim numerum v J'
fjuealiubiUum. In.cjuo J:milt r er cbicmur ,/jiiod ,tt i.uw , u c  i
doniunt ionfliciui*j voUgtum i omte: io/.t: per pamtenriam

D orni naoljene ttte^ pretit bo^orum op •> trn de i w t vita ju a
tonu.erfai ione fcipfiim redi mere voiucrt ., on. pot'de 1 .^- facere y
uiji/r. lo fanfluarijjd eff,operibtu potni .. > ja. ra friptura

prr.fxu.Vnde venientibm aci je turbu B J .. s non air fin.

pliiirer.feutte  i pceuitcnttam.ve! f. ntfus pa <. •. enti* y fcd ad-
■ dirldignos:  ] vr pro cjualirare videtuet p ■ .at o rum  , ju ah t as
•jfcrarur bonorum operum.^l^jn enim par. debet ejje Jr ud us Lo¬
tu operit, cine, (jui nthil.vel paru m u-.l jtut ar ^ cnta y  ejui g*A'.-
dt&commtfir. lile tamcuum nuuuu crimiutt fibiconf tus v-
J * m fibi in "rebus It■- itn pr&bet : nune t.imejuam mul- isgmua-  1
tumptiam klicitu temperareoportet. In  k. iuinUoplena re-
mifito pruifabftur. V ude per e um perfeiia pectat i re.nijuoji-
g^e-’ur.SiV.;rdos erge n v. m trum annorum vfjue ad iubtlaum
Jupputar, liitn eius arbiprio pccnirenria tempova drjiniuntur,
Jiiioiu (Jut juc plenum Pec ati remiji (onem inusniat. { 2\jn
fU, J n  (f clit  llefjchas  1 mt fuper e urn dem locum ffiaum
foddefnttam pesni ten ttam J h  ■'/<£. * peuato plene mandat ur.
*ft,u/n ergo y vtex pr&miji.i coltigimr , tempora p ceni centih ar-
bin io ficcrdotu definiantur, euidemtjtimc app are t fine conjej-
fionepropria vocu pegata non dimiti i . SJuu enim icmpora
foenitentiA ahcui prajigt-r y  mf prim um peaata fuafiln mani-
J e l** re  (urauent. ep it cm>  Tat it urn it as pegati ex Juperbi a
i.rconlu. J d to enim peccatum fuum jutff celaredtjide-
rat ,ne imputM fui alm ..lamfefht fiat: ne talil repate tur
fipt. a homin es for'u y (jualenx Je iamdudum exhibuit dittino con-

a Scnt.^.din.t 7 .Bedaadc s.Luc*,cx cAug. fradc.r.
}>{&rci. fr ib: r JoJf.  b Supraead. multiplex,  c S u pr a
e ‘d. agit e.  d S tip ra ead. verbum.  c Mart.?. i a/,
vita. S Ex Leuir. 27 .  b a/, vouendo confeerauerit.
i Lite. 3. B.U rego ri us in homil. 2 o.j n euangelta . b Le-

Hit.it. 1 in hb.  7 ad c.2f. Leuitiči: fr (bi in glojfi onUn .
»rJtafgpfU

Dlftinčlio I. To 3*

Jficflui.guod ex fon te fuper bi a nafii nudi dubltim eff : (pecite
etenhn fuperbtA cfffe  veli e videniv.(ium y  cjui pcccator efi, ata f
hypocrita conutncitur, jut ad unitationem primoram par -n-
tum tergiucrjdtione verborum peuatajiia leutgare contendit ,
veljicut C*i u  > a peicatum Ju um ref it en do feni rus fupprt-
mcrc cjiitrit. V bi a ut cm fuperbia regnat, vel hypocriJis y  h'imi¬
tiraš locum habere non pnteff. Sine h um ih ta te vero aheuivc-
niam [per ar e nonhcet. N ec ergo, vbi eff tac i turni: as confefio-
nu y venia csf iberanda 1 rimi,us. ‘Trobarur hoc idem .tneforita-
te ^Augušhni, jui in libro de ver a,  fr ftift pdmtenti *, capite
de cimo ait.

1  •T ioannis Ch.X'jfoft.om\.~\Sxpraead.c.lachr)ma) no*
tatum eif ha: ejj: verb* B. sAmbrojii, quem citat Magister
fant er. ti ar um.

2  Nou iin^ua.] Grace eif >  , e’; & uij  tjj

y*ro fv\i  tv,  td ^>/,preccs fundens,G minus

lingua, at faltem memoria.

*  bt freejuenter .]cvjrrkt  t tS

0sd)  č :c ct/J ifiv d[iid  ff/^afliduc illa offeras De®»

£: pro ipfis depreceris. •

-/ V ndecuidcntiflime.] Lotjuitur experjema aduer*
fampartem Jnjlinentu. Ver: enim e  v tlhs auetoriratibus non.
hoc colligitur.  J )ni enim ftcerdori ramjuam Dco con f tet ur ^ is
mi n im e diciturJe apud ali v, auufare y fed poiius nejlientibts
aliu Jeipju m p ur ir c. c mamfeffo Chryjbfions'is dicit id,jiied
nune neg*:ur diccre,  Non dico inquit, tibi, puhlica tci-
fpum.neq, apud alios teaccufa Hocenim jecundummem
brum valet, ide ac primu : vt apud a.ios fe accufare, Ji t idcm y
au d JeipJumpublicarc. fjuarepau.o poji G r atjanus ipie hac,
cjua  nune ajferuntur^efcllit.  Econtra ea, qux 111 aiTcrtio-
M<L_,,OCC.

s  Qupniam iniquitatem.] tlii y fr it alinduobus fo~
cjv.cn tifus iO(.u,non rejert ipj* omm.,o verca B.  ^ uguffini Jed
fententiam.

6  Lcuitico.] Ttidcm fr bocloco refertur Jentehtia Le*
uiftci m c,2 7.non ipj* verba:idem(J s  peufopefijit de Hefyc!.io*
C.  L X XX VIII.

Q Vcm poenitet, h  omninopccnitcst, Scdolorem
lachr^ mis oltendat: repredentet vitam fuam Dco
per laccrdotcm prarucniatiudicium Dci per confefsio-
nem.Prarcepit c  cn:^n Dominus mundandis, ^ vt o-
llendcrcnt ora faccrdotibus, doccns corpuraiipraicn-
tiacontitcnda peccata ) non per nuntium , non per feri-
peum niamfeitanda.Dixit c  enim [Ora monitratejSc
Onuiesj non vnus pro omnibus :non alium ilatuatis
nuntium , cjui pro vbbis offerat munus a Moyfeftatu-
tum.led qui per vos pcccaftis,per vos erubefcatis. Ertt-
bclcentia enim ipfa partern iiabct remifllonis • Ex nu-
lencordia enim hoc prarccpit Dominus, vt neumnem
poeniteret inocculco. Ih hocenim quod per ieiplun^
dicit lacerdbti,& erubc(čcntiam vincit timore o frcnil,
lit vcniacrimims. P učni m per confefllonem vcnialc,
qu^d criminale crat m operatione: 6 c li no ftatim pur-
gatuc, fit tamen vitale, 1  cjuod cominiferat mortalc.
Mulium enim fatisfačhotiis obtulit quT erubefccntijD
dominans,nihileorum_j,qua:commilit,nuncio Dei
dcnegaiiit. Dcus enim inilericors, f ^  iuilus eft.fi-
cut confcruat nnfcricordiam in iufliria 3 ita 6 c inftinam
in milericordia . Opus enim dl nbftricordi*, pec-
canti peccata ditiiitterc_^>: led oporret, vt iuftus mi-
le rcatur iufte. Oportd euinu^, vt non foliun , quid,
led in quo dolcat, conlideret, li dignuseft, non dico,
iuttitiajcd milericordia. luftiria eniin 1 'ola darnnat fed
digmis  milericordia ert, qui Ipirituali labore petit gra-
tiaai. E^bofat enim meas patiendo erubcfcemiam,

‘1 t)n,ri Vtrt  cundia magna ell parna > qui crubclcit pro
CiUiito,m d.gnus milericordia. Vndepacet^p quanto

a  Gen.4.  b Senp.4 disf.17 . c  Luc.t7.  d ^

t^undatis  e Leu/1.3.  f al.cjui wiferic\,rs>

1059 Decreti 2.?ars. Caufi

pluribtts ccnfttebitur in fpe venil turpitudincm crimi
nis.tantofacilius cofequetur mifericordiam reroiflio-
nis lpficnim facerdotes plusiam poflunt proiicerc_^.
plus confitentibus parcere. Quibus enim remittunt,
remittitDominus.Lazarumenim < demonumcnto
iam fufcitatum obtulit Dominus dtfcipulis feluendu,
perhocofiendens potcftatem foluendi eoncefiam fa-
<erdotibus.Dixit enim [Quodcumque folucritis fuper
terram.foluetnr Sc in coelis.]hoc eft, ego Deus, Sc om-
iiesord.nes caeleftis militii Sc omnes fanfli in gloria
mea laudant vobifcum, & confirmant, quos ligatis, &
foluitis. Non dixir,quos putatis ligare, aut feluere, fed
inquos exercetisopus iuftitiac, autmifericordis. Alia
aurcmopera vcftra in peccatores non agnofco. Opare,
cjui b  eonfiteri vttlt peccata,vtinucniat gratiam,qu9
rat facerdctem fcicntem ligare & folucre: ne.cum ne-
gligens circa fe cxtiterit, negligarur ab illo , qui eum
mifcricorditcr monet, Sc petit,ne ambo in foueam ca-
dant,quani ftultus cuitarenoluit. Tantaitaq; viscon
fefiionis eft, vt fi deeft facerdos, confiteatur prosimo.
Sipe enim contingit,quod panitens non poteft con-
fiteri coram facerdotc—- • quem defideranti nec locus,
nec tempus offert. Et fi ille cui confitcbitur.potcfta-
tcm foluendi nonhabct, fit tarnen dignus venia cxfa-
ccrdotisdefiderio, qui focio confitetur turpitudinem
criminis Mundah enim funt leprofi, dum irentoften-
dereorafacerdotibus,antequam ad eos peruenirent.
Vnde e patet Dominum adcorrcfpicere, dum exne-
ceffitatc prohibcnturad facerdotes perucnire_. Sipe
quidem eosquxnint fani.Sc lati: fed dum quirunt,
antcquam ad eos peruenianr.moriuntur. Sed Dei mi-
fericordia eft vbiq;,qui Sc iuftis 2  nouit parcerc_j, &
fi non tam cite.ficut foluerenlur afaccrdote.Qui ergo
confiteturomnino facerdoti mc!iori,quam poteft con
fiteatur: 8 i.fi peccatum occultum eft.futficiat referre_,
in notitiam facerdotis, vt grata fit oblatio muneris.
Nam A  inrefufcitatione,blii principis pauci inter-
fuerunt,qui viderent.Nondum enim etat fcpulta.non-
dumextra portam ciuitatis delata, nondum extra do¬
mom in notitiam deporrata.lntus e  refufcitauit qua
intus inuenit.relkftis folis Petro, 8 c Ioanne, Sč Iacobo,
fc patre, Sc matre puelli, in quibus figuraliterconti-
nentur facerdotes ecclefiat. Quos autem extra inuenit,
animaduertendum eft; quomodo fufcitauit. Flebat e
nimturbapoftfiliumvidus. Fleuit / Martha,&Ma¬
ria fupplicanres S  pro fratre. Flebat etiam turba,qus
Mariam fuerat lecuta, lachrymis Marii admonita. In
quo docemur publicepeccantibus nou proprium, fed
ccclefiifufficere meritum-j.

‘  ^ Vitale.] In originali eft,  vcniaie. fti aderar gloffd.

a «j[ Et iuftis.] Si confideretur tora ratiimfficrici ,-mdmtr
legendam,  & iftis. vtrunatamen ornrc: codicet collati concor-
Aant eum le Hion e Gr ari Ani.

C. L X X X 1 X. ffSufficiril/a confcfiio,qus pri-
• n. um Dco,deinde facerdoti
offertur.

Item  Leo Papa epifl.7i.nl. So.

S-  /"'v Vamuis h  plenitudo. fidei videatur efielau-'
ps- V^dabilis,quipropter Deitimorem apudbomi
nes erubefcere non verctur, tamen quia non omnium
huiufmodi funt peccata vtea, qui poenitcntiam po
fcunt.non timeant publicare.remoueatur tam impro
babilisconfuetudo:ne muhi a poenitcntii remediis
arceantnr. diim aut erubefcunt. aut metuunt inimicis
fuis fua fadla referare, proquibus poffunt legum c®n
ftitutioiu- percelli. Sufticit enimilla confcflio,qux

a al.tjucm.SenCf .di/f rt.  b Infra, difi. t. tjui vult..
Senren.f difl.r?.  c Luc.17-.  d Luc.it. e Luc.7.
f I01wn.11.  g fuppticani.] orig.  il Sent.-f.desi.17.
i; $upra,eaA. fufficit.  |

xxxin.-Qu*ft.iii. 1040

primum Deo offertur, tu m etiam facerdoti : qui pr«
deličtts pocnitentiam prccator accedit- Tune enim de-
mam plures ad poenitentiam poterunt prouocari.fi pe
puli attribus non publicetur confčientia confitentis.

Quibw auElorttajibui  , vel ejuibus rarionum firmarHentif
vtra% fen ten n a JititfUNonu, & con fe/?,'ionu innitatur , tn me -
Hmm brent ter expofutm 'u . Cui autem harnm potim adharen-
dumJirJettork  i iudtcio referuatur. Vtraq, enim faktom bi-
bet fapientes, & religiofos vrres.

1 ^  Lečtoris iudicio.](Vr/ 7 )?/>fitt »2  fr p r o ccrtifimt
hab en dum peccati mortalu necejfariam effe con f eft e nem ficra -
m en tal cm, eo modo,*ctcmpore a d hi bi tam, cjuoin comilio Iri?
dentinopoji alia concilia elf confHtutum.

C. X C.

Vnde  Theodorus Cantuarienfis archiepifco-
p us ait in pecnircntialifuo.

Vidam * Dco folummodo confiteridebere peff'
Večata dictint vtGrccci. i Qu^idamvcrofacerdari'

bus confitenda efiepcrcenfcnt, vt tota te rl* fan^ ffC '
clefia. Quod vtrumqj non fine magnofiuftuf'"''/*
j famftam ecelefiam : ita dumtaxat, vt Deo. qui reiniflot
eft peccatorum.peccatanoftra coufitcamur,&l' oC P ct '
fečtorum eft.vtcum Damd dicamus: i [Dtlift uin
m eum cognitum tibi feei, 8 c iniuftitiam meain noai>-
fcondi.Dixi,confitebor aduerfum me iniuftitia smt “
Domino,& tutemififtiimpieutepeceatimei ] Sed 1

tamen 1 Apoftoliinllitutio iiobisfequedaeft,vtcon-

fiteamUralterutrum peccata noftra, & orcimis pro m-
uicem.vt faluemur. Confcflio itaq! qu* fob Deo m.

quod eft mftorum.putgat peccata. Eavero,qu.i:facer¬
doti fit, decet qualiter ipfa purgentur peccata. Deus
namq; falutis, 8 c fanclitatis d  auftor, & largitor.ple-
rumq-, liane pratbet fuat i  pocnitenti? medicinam' 11 '
uifibili idminiftrationc_i, plerumque medicorum o-
peratione_^.

f 'Burcbttrdiu Tuocaputhoccilitnt exp<r"'" ! ''

riali Theodori. In capisularihm adic(tu,c.sS. htc W , " r _
Ouidam Deo folummodo confiteri deber«dicin^P
cata : quidr.m ver» facerdotibus confit«"^ e J _
cenfent.Quod vtrumque non finemagn°“ . u  a
fa n dl a in (it ecelefiam: ita duntaxat,vt&Dto> lt !. u9C J F
remiftic peccatorum—.,confitcamur peccata no ra,
eum Dauid dicamus, (deliflum meum cognitum tim
fcci.de iniuftitiam meam 11011 abfcondi: dixi, connte-
bot aduerfum me iniuftitias meas Domino,& tu remi;
lilli impieratem peccati mei:] & fecundum ApoftoU

inftitutioncm confitramur alterutruni peccata noftra,

Sc orem>:s proiiiuicem,vtfalueinur.Confe(fioitaque,

qui Deo fit, purgat peccata : ea vero qui facerdoti ih
docet qualitcripfa purgantur peccata. Deus n 3 mq; 1 »'
lutis.Scfanitatisaudlor, Sclargitoreft plerumq;mcdi-
cotum operatione.fn con uh o CaMoncr.fi 1. c.)i- eadmifi'
rc habcntHr.addira aduurium  r0ce,quia, ir normnUn atimo
e x trem a clc.ujula,^ua notabuntur. {L

r  ^Vt Grarci.J Hac verba,itemej illa,vt  totafcrc fa
ccc\elh.fr ida,  &hocperfcftorum eft. ^r/^»Q . u0
ilirtorum>rt/>/i<»r ejuemadmodum d capitulari, da etiam a
cone tli o .<

2  ^[Sed tamen Apoftoli.](» capitulari.fr concihop tU '
da adhuc oratio,fr p rt eri illt membro,\t  & Deo,&C. reddlt#
nuncalrerum membrum his verbU  >& fecundum 1

inftitutionem,&c. _ '

S  Sux pcenitenti.t medicinam.] biconcilio, 4 f 1 .^
apud Bure h ar d um, fr luonem legiturfuz  potenti^.^ ^
tulari autem ( prout ex ipjlutleči ione animaduerti poteft) 1 *
rum tjludp rimum abefi peritdi membrum, _

a In (apit.adietfu.ca.f t.Tn Cabil.conc.i.c.jj. BurcJ-^'
c.r+r.Iuop.is .ca.rrf.  k Pfat.jr.  c Erfciundu# ^
pofoli imŠdrtHffonem confteamur*  d alfanitatU . -

Distih

1041

De poenitcntia, Diflinčtio 11. 104Ž

distinctio II.

*" / "V Via vere dcpcenitentiafemel cctpit haberi fer-

® s ' l J mi^licfUAHtu.lum altitte rcpetendum vidrtur,
^—/ iiutrforum fintentioe certu auSoritanbut mii-
nittmi r ‘nmediumpropenentes. ^ilijdicuntpa-

Mn' potrti J*’* e Jf e  vtilem.Vntca efi enim ne e reite-

Etfifc r ' n v,:ra  reiteratur ,pracedcns panitentia non fuit.
tnijp, t o’'j nt ‘ a  ' u dim atu  , merite petcara videntur ejfe re-
funt’J u ‘“ it “' n>en  “ne prafnitiam,cui omnia futuraprefenria
hfbentHT ■rcmifiit: cjtiit non  <?/7 feruata tila
htn,  r» ' ,en  Otrdeti,; [Vade, a & amplttu neli peccare.j
esjamamplitu notiptccare, nedete-
ip^L c °ntingat .] Item e x oEtaua Cpnodo.

£tUr  ‘ n  ^ r0  tnfhtutit monachorum  , interprete
■ ■er.ex Bafiho in regulii brcuioribm, num. 2 . 2 /p.

C' I. tfTtimam vitij caufam non p e nit tu
e *ti»guit,cjui in illam poji-
p j ea reeidit .

0  nis Vitin**, 6 ' notatus  fuerir inuidia, vel contentio-
Priniam itl°’ rur,lls  in hoc jpfum incident, fciat fe_j
^nuidia.vel c" 1 Caura . m de  qua (uperim diximus,ex qua
Ijshabcre rec naTcitur,  in interioribus medul-
ri a.atq Ue  ad u . r ‘ tam - Oportetgrgo eum percontra-
tium,E Xerc j - 1 aci irari, id eft, per humilitatis exerci-
°fficiisf„b ( | a la ^ er °. humilitatis funt.fi fe vilioribus
r >amq ; arro  ’ ** rninifteriis indignioribus tradat. Ita
? er ‘t, vt co \.r tla; ’& human* glorij vitium curari po-
i nc :j Uet . lu ^ ne  ^ humilitatis affeftus vitra
, °*.l Aton». at f’ a arro ganti*, & vanx glori* deli-

^hibeati^j In ^ ln gulis huiuftnodi -- r ~ :l: *

/r,

«Hte

vitiis cura fimilis

e  babe? char’'^‘ l '- C y,U ^ !  adulto peccarum remitlitur. r tpon
nt ate,qui a/iejuando pcccaturtn eft criminaliter.
• V  j C. I I.

h Hatitaš ^8 u ®* n us ad Utlianum comitem.

v- J  m- j ’ C .  c l ll3c d€feripoteft,numqttaverafuit.

' r “ f  'pištola cxT^^.“tirionibue epilftlamm B .*Auguflini
4'Jitbt 't ^ H ^ a nnm,in e>ua erat hoc eaptet. Nune efi
c .7  dpa d'falutaribtu documentit ad pucmdant
in, t- Blenn J mumvere in cpifiola ad Ruf fini

t9 »ti

firnilc

- tjliidd  ->»_/ mnn* ucia m cftisi o Ul CLH

Poteft' ( S nt ir.  Amicitia, inqtut, qux definexe_s
taBur »quam fuit.


,, c. III.

nem fttper epifiolam primam leannie,

J^ij; traffatu S.

t>t Q  ‘ , a  " eft charitas! fecurus efto ; nihil mali
ce dere poteft.

I,. 9- 11X1-

Xj  Ali4 ac ? n,r egorius/;6.ro. Moralnim,c. 21 .

f V tls .dil C ft ; f vt  mors,dUeftio.]Virtijtictenim mr,t

eir iel ccep e  . l ® c ompatatur:quianimirum mente,qua
- lt,a delefl:atione / mudi fundit’ occidit.

■ ° V ‘

»)■

r

eft,

<T *n lib. 3 ,de vitacontent-
piatiua,t.t 3 .

®>hi videtur.redla voluntas , ab
■ fti jnf.: eo * a fepj n ! s . ,ac  pratfentibus prorfus auer-
s,a« 1r *biliter & vnita, igne quodam->
liz?  e tt.8cad quem refertur, inccnfa,

m

°rnnj a d quem refertur, inc<
Ca rnali ter  e ^ tra nea,eorruptionis h  ne

? ot entiffi,„ %tnt Ur atls  °bm>xia , fupra omnia,

® lls fetnp^ la, ^ittinx ,C,tce ^' a ' affeflionum omnii_

“ ——Uiti; a  p Contc mpIationis auida, in omni-
„ a  /oalT  —i' lltln 'i aftionum bonatum, falus

t e

Oftot- J/ . J0 > C


c  ^ a ^hnbitum humi ti tat it adeptut,

?***»*d

hodile ŽUtnem.  g EtapudB
charfutii,  k


Sentcn.ibid.
v  Er ap
al.commpi.

wcrum,finis coeleftium praceptoruin , mors criminu,
vita virtututn, virtus pugnantium, palma viftorum-i.
aiiima *  4anflarum mentium .cattla meritorum bo-
norum, pnemium perfečlarum : fme qua nullus Deo
placuit,cum quaaliquis peccare nec potuit, nec pote-
rit: fruftuofa in pcenitentibus.lsta in proficientibus,
gloriofain perfeuerantibus , viftoriofa in martjrribus,
operofa in omnib. omnino ijdelibus,exqua,quidquid
eft benioperisjviuit./fsm infra,  Haceft charitas vera,
germana.perfefta^uam excellentiore viam rominat
fanftus Apoftolus : P  & vere ipfa eft via,qu^ ducit pet
fe anibulantes ad patriam :quia licut fine via peruenit
nullus,qub tendit: ita fine cbaritate,quac diifta eft via,
non ambulatepolfunt hotnines,fed errar e Ircmibidem,
c.ts.  Ergofi charitatem Deo exbibcam s , &proximo
de corde puto,& confcientia bona,Jc fidenon fifta.fa-
cilepeccatorefiftimus, bonis omnibus c  abundam ? ,
liculi blandimentaconteronimus, & omnia, qux dif-
ficilia funt human* fragilitati vel afpera etiam-., cum
deledatione d  perficimus : fi tamen Deum charitate
perfefta,qu*nobis ex illo eft,ex tolo corde,ex totaani
ma, & ex totis viribus dibgam’. Ex eaenim partequis
peccat,exquaminus diligitDeum-.: quem fiex toto
corde diligamus,nihil erit in nobis, vndepeccati defi-
deriis feruianuis. Etquid eftdiligere Deum— :nifi illi
copulari e  animo.concipere fruendavifioniseius af-
feftum,peccati odium,mudi faftidium,diligere etiam
proximum,quem in fe cenfuit diligendum_j,in ipfo a-
more feruarelegitimum modum, nec peruertete dile-
ftionis ordinem conftitutum_j! Ordinem dileftionis
illi peruertunt, nec modum diligendi cuftodiunt, qui
aut mundum,qui contemnendus eft,diligunt, aut cor-
pora fua mimis diligeda, plus diligunt, aut pioximos,
non ficutfeipfos: aut Deum plus, quam feipfos torte
nou diligunt. Iteminfra.  % Corpus noftrum, quia pars
noftri eft, ad hoc nobis diligendum eft,vt faluti eius,
ac fragilitati natutaliter confulamus , 8c agamus, qua-
tenus fpiritu ordinante fubieftum^, ad aternam falu-
tem accepta immortalitate_j, & incorruptione perue-
niat. Item infra.  ^fProximosautemtuncdiligimusfi-
cut nos,fi non propter aliquas vtilitates noftras ,non
propter fperata beneficia.vel accepta,non propter affi-
nitates,vel confanguinitates, fed propter hoc tantum,
quod funt natura noftrs participes, diligamus. Item
infra.  5T Non illi tantum proximi noftri credehdi funt,
quos nobis gradus fanguinis iungit: fed proximi no¬
ftri čreden di funt omnes homines natura noftra, ficut
dixi,participes .Item infra,  ijproinde.ficut / nos.pro-
ximosoninesdiligimus,quando ad moreš bonos, &
aternam vitam confequendam, ficut nobis, faluti eo-
rum confulimus : quando nos in eorum peccatis,ac
periculis cogitamus : 3c ficut nobis fubueniri optam':
ita eis pro viribus fubuenimus,aut fifacultas defuerit,
veluntatem fubueniendi tenemus. Quapropter hae
eftproximitotadilelftio,vt bonum,quod tibi conferri
vis,veliš & proximo,& malum,quod tibi nolis accida-
re.nolis & proximo. Illi vero plus quam fe diligunt
Deum,qui pro eius amore_^,fus ad tempus faluti non
parcunt, feipfos tnbulationibus, ac periculis tradunt;
nudatifacuitatibus propriis, patria fua extorres fieri,
parcnt.bus,& vxoribus, ac filiis fuis renuntiare parati
funt; &,vttotum dicam,ipfam corporis mortem non

_, _ x  vvifivuJ lUUllCUi UUU

foliim non refugiunt, fed etiam libenter excipiunt>
amKientpc ^ corporis fiii vita magis, quam a Deo vkta

ambientesac t _

vitse fux difcedere^-

*f Caputhot; confeffum eff ex verbif Profpert hincindecol -
le£Hs> & prior pars habetur etiam in trati atu de l audi b us cha-*

a al.arma.^Aug.  b r.Cer.rj.  c al. opcribus.^ali
ejuot Grat. manuferipta.  d al.dilccfione.  e  occupai
anmnm,~\  #rr>. f M- fecnndum.

Ll

1^43 Decreti 2 .Pars.Caufa

ritatu,inter opera B. ^duguffini torno 6.eedcm ftre modo, quo
apud Gratianum. ^rVa, emcndata quadam  , & ctiam addita
nonnuila funt cx ififo B.Proflero. Sed opera pretiumfuernin-
tegrnm Iocuki  ap.ud ipfum Igere. copiose cmm.i? ornatifiime
eap/icatur .

1  Hatc eft proximi.]/r-d legitur non mofb in originali,
fed ertam in vetuftioribuc. Gratdani cedicibou.in  X K-V.tr« erar.
Citiaptopter chariffiine tota dilcctione latage, vt bo¬
rnim. &c.

C. V I.

Item  Beda fupcrlomncm ade.r.

O Vtrrcndum “ eftinterea, quomodo fpecialefi-

_lium Deiagnofcendi fignum fuerit, qnbd fliper

tuni dcfccnderit.& manferit Spiritus. ir infra,  f Quid
nv-gni eftfilio Dci, q?in ipfo nianere Spiritus aftrua-
tur? Notandum ergo. quod femper iti Dsmiiio man-
ferit Spiritus lanflus : in famfris autem hominibas,
quamdiu mortalecorpus gcftauennt, partira maneat
in wternum,partim rediturus fecedat. * Manetquip-
pe apud eos,vt bonis infiftant aftibus, voluntariam_<
paupertatem dilig® t,tnanfuetudinem fequantur, pro
»ternoium dcliderio lugeant,efuriant & litiant iufti-
tiam.mifericordiam, nntnditiam cordis.de traquillita-
tem pacts ampleftantur: fed & pro obferuatione iufti-
tiK perfecurionem pati non vereantur, eleemofynis,
orationibus,ieiuniis C3cterisq; frudlibus Spiritus infi-
flere defidertnt. Recedit autem ad tempus, ne femper
in til'ra o s curandi, [mortuos c  fufcitandi,] dsmones
eiiciendi.vel etiam prophetandi babcant d  faculta-
tem.Manet femper.[vr e  poflint habere virtutes,&
vt mirabiliterjpli viuant.] Venit ad tempus,vt etiam_t
aliis per miracuioiu ligna,quales lint intus, effulgeat.
C. VII.

C  J tem  Apoftolus i.Corinth.ij.

Haritas / nuinquam excidit.

C. V I I I.

Item  Auguftinus fuper epilfolam primati *
hannu.rraflatu t.

V Nftio S  inuifibilis Spiritus fanflus eft :vndtio t
inuifibilis charitas eft: qu* in quocumque fuerit,
tamquam radix illi erit: qur quamuis ardente fo!e_>,
•refcerenon poteft.nutriturcalorefolis, non arefeit.

i Vndtio inuifibilis charitas eft.]Wr«cx,/,£<trf/fBeffi
etjdem modofe kabent apud Magijlram, atque apud Gratia-
otum.Sed apud B. ^lugusiinum aliter.  Vnftio inuifibilis,
inquit.charitas illa eft.qu* in quocurr.que fuerit, tam-
quamradix lili erit ;  quamuis ardente folc arefcere_j
non poteft Omne,quod radicatum eft, nutritut ealorc
folis,non arefeit. ha non negatchariratcmpojfe arefierefed
tjuod m i harttace radicatum elf.

c. I X.

Item  Gregorius fuper Etechielem, ho-
rnilia terria.

P Ennataanimalia,videlicetpr$dicatores fandti,cum
incedunt,minime reuertuntur:quia fic a tctren.s
ačlibus adfpiritualia pertranleunr, vt ad ea, quacreli-
qtierunt, vitcrius nullatenus reflcdlantur. trpanJo poti.
[Nemo h  mittens manum in aratrum-', & afpiciens
retro,aptus eft regnoDei.JManum quippe in aratrum
mittere,cft quati per quemdam compunftionis vome-
rem ad proferendos frudtus terram fui cordis aperire
Sedretropoftaratrum afpicit,qui poft exordia boni
operiš ad mala reuertitur,qu* reliquit Qik  d quia ele-
ftis Dei tninimecotingit,re<fte nune per prophetam ‘
dicitur J [N on reuertebantur cum incedercnt.]či- pauio
poj ?. Vnde Paulus: A. [Vnuin vero,qua: retro lunt.ob-

0  Sent.j.dijl jt.Uan.r.  b il. reče dat. c
ah originali,  d al JioJIint haberevirtutern,~\orig. C
Junt ah originali,  t Senten.j. difi.jr.  g Senten.ibid.
tk Luc.j.  i £rfchitl  j. k Philip.).

XXXIII.  Qua:ft.III. 1044

litus.in ea,qua: fuutanteriora *  extendens me.fequot
ad palmam lupernat vocationis ] In anteriora etenim
eatentus eoruin~-, qua tetro funt.oblitus fuerat,quia
temporalia deipieiens, fola qua; funt xterna,qui-rebat.
C. X.

Item in eumdem,komilia aumra.

N  On reuertebantur,cuin incederent, quiaele-

fti quiquefie ad bona tendunt, vt ad malaperpe-
trandanon redeant. [Qui c  enim perfeueraueritvfqj
itifincin. hic faluus erit.] Et, licut per Salomencm d
dicitur: [luftorum femita,quafi lu.t fplendensproče-
dit,Sccrefcitvfq; ad perfeftum diem.] In eorumnam-
que animis bonum defiderium ,atq; inteileftus lucis
intima: iam pars diei eft: fed, quia vfq;ad finem vit*
in virtuteproficiunt.adperfeftum diem tune veniunt,
qtiando ad caleftia regna perduifti in ea lucej, quam
defiderant,iam minus aliquid non habebunt.

C. X I.

Item ibidem.'

P Oteft e difcttrfus,atq; inobilitas Spiritus fic /
telligi. In fantlorum quippe cordibus mxta q ua( -
dam virtutes femper permanet : iuxta quafdam veri
rcceflurtts venit,Sc venturus recedit. In tideetenim-v
fpe,atq; cbaritate.Sc in boms aliis, fine quibusadcoe*
ieftem fatriam non poteft veniri ( ficut eft humibtas,
caftitasjiuftitia, atq; mifericordia i perfedlorum corda
non de(l’rit.In propbetia: vero virtute, doririnaifacun-
dia.miraculorum exhibitione_j,elc(ftis fuis abquando
adeft,aliquando fe fubtrabit. & paulo poji.  f Inhisita-
que virtutibus, fine quibus ad vitam minimeperueni-
tur, Spiritus fanifius in eteftorum fuonim cordibus
permanet;vnde ' refte ftabilis dicitur. Inhisvero,
per quas famftitatis virtus oftenditur, aliquando mife-
ricorditcr prafto eft ; aliquado mifericorditer recedit.

‘  f Vnde rcCte ftabilis dicitur .^Hecenpadofuperiott
Gregorij dijf uta;ione altu verbu huc funt a collcCim traffatts

e. xu. . ' ' m

Vnde  Ambrofius luperepifloUmt.ad
Corinrbios , ad c. 6 .

F  leta charitas eft,qui deferit in aduerfitat«-’-

V \sferuntur rcrbagUffa ordinan a: nam B. Jmire-
fiifunr  A<c,Simulata charitas in his cft,quiinneccflita-
tedeferunt fratres.

2.pars. £.v pramijiu iray t  apparet. qu>dcharitaifemdf*-
bita n 'teritoe non amitriiur.Qui enim chantatemfinulhabue *
rit.criminaliter vltenuf pectarc non peterit: vt ad gratiam,
non ad naturam impofiibiliraa ref er atur^f^d autem chanta-

tem habeni.criminaltrerpeccare.non pefit.teiiarur  Augufti¬
nus g m libro s o .looimliarum,homiliaoutui,diceni.

C. XIII.

Q Via radix * omnium inalorumeftcupiditas.&
radix omnium bonoru eft charitas, de O 011.1  am
ba elfe non pofiunt mili vnapenitus ' euulla ucrii«
alia plantan non poterit.Sine caufaaliejuiscountu
mos incidere.fi radiccm non contenditeucU«CJ-

(Jurn ergo,quicriminaliter peccar.chanraremro.tnjuain

buijf.probatur cuidenter colligitur.pamteniiamnonaipttiV*
quandoq, criminaliter peccat  k.

7  C. X 11II.

Vnde  Auguftinus.

Karitas eft aqua , de qua Dominus ait in EuanJ^
C./ lio : i  [Qiri biberit ex aqna, cpiain ego dabod.

non fitict in atternum-' ]

tf Hac fententia non cjl mutnta apud B.^uguJhnuPd^

a al.ante.  b al.ambularent.  c Etcch.r.Uatt-"'
d Prou. 4 .  = Senr.j.diil.ji.  f al. re<juij!tui'“ l "J

rim confiderationu.il orig.  g Sene. 3 . d,Sf-jt.  h  ‘ J 'f
moti t.  Š »Lradidttu.  * al.piaauit,  1 ha« *-

mtr

1045 Depoenitcntia, Diftinčt. II. 1046

mpfltlmum tfj.adverf Qui  tegis aqu\s,chdriratcm veltt
- aejuu figmficari: ijuemadmodum ir Pro/per, ir gloJJd ordina-
xiz,ir mterlinearu ad eumdemelocurn..

Reprobui ergo,cum Sternu manciparua incetidiif in sreni um
fitiat,ijmraodo bibet anuam viuam, ant cjnoinodo porabit ut
quam fakentem in vitam sternam : (jui (jiiajiplumbcus de-
merflu in ima,parna* luie damnationu areni* ? Itcm. Sine
cbaritate cptomods gnu veram cordu contrjtionem habere pote-
nr ? ejuomodo ergo delieforum remijitonem ? o us Ji »on funt
dimifa,ejuomodo mn omniti prorflu adpanam e.vigenda.funt?
Item  a Domtntu: [^Amen  , amen dno vohu  , qui čredit in
mphabctiuam a*ernam.'}^Jui  b ergo non habet vitam ater-
nanrjn Chrijtkm trni eredit. In Chrifium vero credit, cjuicha-
trtatem habet.In Cbnjlurn ejuippe credere c(l,amando in ipfum
tondert.Hsc^flfider,vt defintt iApoifotue .ejua per dtlcchonem
operatur; linic dunraxat remifto delicloru promirntur. fin o d
Jieharittu afide Chrif/ianorum feiungi neejuit, cul ftilicetfoli
lentapromittirur, ejuomodo  , ejuicharitattm uon habuerit,fi-
dem Chrijlianorum habnit, id efl,in Chridhtm credidit ? ejuo¬
modo ergo venram deliti or um accepit ? ejuarn  c Jinon acce-
pit,ejuomodo non omniaprorfus opera Sternu funtferienda flup-
pliciii ? Jtem Dominus:  d [Ego fumpanu viuua,jni de ca?
h defcendi: Ji ejuis mandueauerit ex boe pane , viuet inater-
rum.~] Qiit ergo non viuit in aternum, non manducaititpa¬
ram viuam : Jed jui non manducaurt cum  , non credidit.
boe  e ejl enim manducare panem viuum , ejuod crederc in
Chrifium Ji eff,amiido tendere in ipfum .[um ergo reprobut in
tum non crediderit, tjuern non manducauit, ir itn fidem Chri -
fi umor urn ((jua fola peccata relanantur J non habuerit, juo-
n»do,Ji viuit Dominus , cui omne iudicium dedit pater, iudi-
tium perpetus damnarionu effugict omniumnon Jblum edina
lium,fed etiam originalnim ?

J.pars. H se,  r JUS de cbaritate dieuntur, de perfebda in-
telligi pojfunt, ejua Jemci habira, numauam arnittitur. Exor-
diaverb eharitatit cnutriuntur,vt crcfcsnt : & conculcantur,
vt deficiant,Nemo enim regenteJhfltmmus :pid in lionacon-
utrfatione, t]US fme cbaritate nulla efl.d minimis juifjHc in-
(hoat,vt admagnaperutnine. Sunt itajue gradu* non foium
Pitervirtutem ir virtutem,fed & in eadem virtute.

C. IV.

Vnde  Gregorius fliper Evcchielem homil.ip .
flnbit.dietni.

C Vm fanftam ccclefiam Dominus fufcipit.in gra-
dibuseiusdignofcitur:quia g  eius gloriaperil-
lius inerementa dedaratur. Quantum enim fančla ec-
tlcfia afcendendo proficit, h  tantum Deus homini-
busexeius vittutibus innotefeit. De his quoq; gradi-
b«s beatus lob ‘  loqilitur,dicens, [pet fingulos gta-
<ius meos pronuntiabo ilJurn,] omnipotetem quippe
pominum pet fingulos gracius fuos pronuciat,qui per
jnctemčtavirtutum,quat ccepit, ei fetnper laudem iux
pietatis reddit.Si quidam gradus in cotdis afcenfione
noneflent,pfalmifta no diceret: A..[ambulabutde vit-
tutein vittutcm.]Nec mirum,fi de virtute in,virtutem
gradus funt,quando vnaquxque virtus quafi quibuf-
damgradibus agitur, i  & fic per inerementa ineiito-
ium ad fumma perducitur. Aliud namq; funt virtutis
*«udia,aliud profeftus,aliud perfeftio.Si enim & ipfa
'sid peifefiione ftjam nd quibufdam gradibus uu-
tmt\ii,fmai Apoftedi minimi dixiffenr, ! Ail.iuge m
nobis ndem. Et ejuidam venit ad Icfum qui čutari vo-
Jmtiilium fuum: led requiutus,an credcrct.tefpondit,
{čredo » Domine,aditma incrudclitatem mcanu.
Penfate,rogo, * quod dicitut: Si aedebat, cur inere-

u Jean. 6 .  b *Aiig.trsli. 2 (t an loanr.em, /v Je eogni-
tione vera vits,c.} 7 . c Gal.s.  d lomni. 6 .  t 'De
tonfecrdijl.2.c.vt cjuid. ir c crederc.  f Sent.f. diifin.jr.
g Ef.ll.g 7 .  b al.profecerit. <  i lob.jr,  k Pfdf.Sj .
1 al augetur, Stnj.ilifi.ji.  na Lue.i 7 .  n Marc.).

. bt al.ergo.

dulitatem dicebat! Si vero ineredulitatem habere fe
nouerat, quomodo crcdebat! Sed quia peroccultam
infpiratioiiem gratiae, metitorum fuorum gradibusfi-
des crefcit,vno eodemq; tempore is, qui needum pet-
fecle etediderat, fimul Sc credebat.Sc ineredulus etat.
Hos nimirum gradus Dominus fub meffis liomine de-
fcribit,dicens.[Sic « eftregnum Dei,quemadmodum.
fi iaciat bomo femen ur tetram, Sc dormiat, 8eexurgat
nofle,acdie,& femen germinct,£c crcfcat, dum nefeit
ille.Vitro enim tetrafrufiificat.primum herbam_i,de-
indefpicam_>,deinde plenum ftumentum infpica:&
cum ex fe nduKerii ftuflus,ftatim rnictit falcem ,quo-
niam adeli tempus meffis.] Semen homoiaftat m tet¬
ram,cum cordifuo bouam intčtionfcm inlerir: & poft-
quam femen iaciauerit , dormit: quia iam in fpe boni
operisquiefcir.lSTodlevero exurgit,acdie,quiainter *
aduetfa, Sc profpera ptoficit : Sc femen germinar, Se
ctefcit,dum nefeit ille :quia, dum adhuc metitiinere¬
menta fua non valet,femel conceptavirtusadperfe-
ftum ducitur: & vitro tetra fručHficat,quia pr^uenien-
tefegratia mens hominis fpontanee ad profeclum_j
boni operiš affurgit.Sed hec eadem rerraprimumher-
bam,deindefpicam, deinde plenum frumentumpro-
ducitin fpica. Herbamquippe producere,eftinchoa-
tionis bonac adhuc teneritudinem habere. Ad fpicam
vero herbaperuenitjcumfe virtus animo concepta ad
profeftum boni operiš pertrahit.Tlenum verofirume-
tum in fpicafruftificat, quando iam in tantum virtus
proficit, vt efie robufii, Sc perfefti operiš poffit. Sed
cum ex fe produxerit fruflus , ftatim mittit falcem_>:
quoniam adeft tempus meffis • Omnipotens enim-j
Deus p ro duel o fruflu falcem mittit, Sc meilem fuam-j
defecat: quia cum vnumquemque ad opera perfecla
produxerit, eius temporalem vitam per emifiam fen-
tentiam incidit, vt granum fuum ad coeleftia horrea
perducat. Cum igitur defideria bona concipimus, fe¬
men in tetram mittimus. Cum verooperarirečtainci-
pimuSjherba fumus.Ciim c, auteniadprofeftum bo¬
ni operiš crefcimus , ad fpicam peruenimus: cumque
in eiufde operationis perfeSlione folidamur, iam ple¬
num ftumentum in fpica proferimus.

Herba etenim Pettus fuerat, qui paffionis tempor«
peramorem Dominum fequens,huncconfiteri ante_>
anciiisc vocem timebat. Erat enim iam viriditas in
mente: q.uia credebat omnium redemptorem_i: fed
valde adhuc flexibilis ,  pede conculcabatur timoris.
Iam in fpicam furrexerat, quancto cum, quem moritu-
rum confitpritimuerat,nuntiante angelo in GalUhra
viuentcm videbat. Sed ad plenum granum in fpica
peruenerar, quando veniente defuper Špiritu, Sc fuana
mentem in illius a;noreroborante,ita c  folidatus eft,
vt vires perfequentium cifus defpiccret, Sc redempto-
rem fnum libere inter flagella pracdicaret. Nuilusita-
que,quiad benum propofitum adhuc in mentis tene-
ritudineeffie confpicitur, dcfpiciatur.quia ftumentum
Deiab d  herba incipit.vt granum fiat. Vir ergo vefti-
tus lineis venit ad portam: quia Dominus , ac redem-
ptornoftermembns fuis intrantibus perducit 2  ad
fe. &afcendit per gradus eius :quia nobis proficienti-
bus.eo nobis amplius exaltatur,quanto altus.Sc irreo-
piehenfibilis efie cognofcitur. In virtute quippe no-
ftratuin mentium ipfeafcendere dicitur:quia tanto ip-
fe fublimior nobis oflcnditur,quatum noficr animus
a rebus infimis feparatur.

r  Cum autem ad profeftum boni crefcimus, ad
fpicam peruenimus.] Used-Jiderantur in originali.

2  Perducit. } Inpleri/. ^ vcru(lu,ir apud li. Gregonum

legiturrpcidllcitnv./edobglojfam non ejl emendatum.

a Mar.+.  b at.in,  e oAfJ.j.  d al.in.

U 1

1047 DecretI 2 . Pars. Caufa XXXIII. QuaefU 11. 104  s

C. XVI.

Item  Auguftinus ait in libre de grada,ir
Ubere arbitrio, c.17.

ipftiu pečatigradm euidenterapparent. Sicut emm neme  »-
pcntefit fummrn, ita nemo repentefit Turptfiimm.

C. X X  I.

a  Vi vult facere Dei mandata, *  Sc non poteft,iam
quidem habetvolutatem bonam, fed adbucpar-
nam,& inualidam_,. Poterit autem, cum magnam ha-
buerit.SC robuftam. Quando enim martvres magna il-
la mandata fecerunt:majna vtique voluntate, id eft,
magna ch aritate fecerunt, de qua charitate ipfe Dorai-
nusait: [Maiorem b  hac charitatcm nemo, 8cc.] &
perilo polt.  Ipfam charitatem apoftolus Petrus non-
dum habuit, cjuando timore Dominum ter ncgauit.
Timor enim non eft in charitateJ ,iicut ait loannes E-
uangel.ifta in epiftola fna, c  fed perfečla charitas foras
mittit timorem.Et tamen,quamuis parua, & imperfe-
fla,nondeerar,quandodicebat: [Domine d  animam
mcam pro tc ponam.] litem Juperpumam epi/lolam loan-
nu.rraftatu cjuinto.  Siauis tantam habuerit charita¬
tem,vt paratusfit pro fratribus etiam mori, perfefta
eftin illo charitas :fednunquid mox, vt nafcitur, iam
prorfus perfeftaeft ? vtperficiatur, nafcitur: ciim fue-
ritnata,nutritur: chm fueritnutrita, roboratur: ciim
fueritroborata, perficitur: cum ad perfečlum ‘  ve-
nerit, quid dicit? / [Mihi viuere Chriftus eft, & mo¬
ri lucrum_>. Optabam r difl'olui,Scefl'ecum Chrifto,
muko magis optimum , manere in čarne neceflarium
proptervos.] Propter eos volebat viuere, pro quibus >
paratus eratmori.

> ^[Optabam ] Hinc vfcp adfine funt additacx B .^Au,
guftino:quoniam fiiciunt ad fententia integritattm.

C.  XVII.

Idem in eademptaftatu nemo.

S icutfeta S  introducitlinu,ita timorinttoducit cha
ritatei crefcit charitas, minuitut timor,& ecouerfo.
Verba B.^iugulliniJUnt hrte.  Sicut videmus per feta
Introduci linum, quando aliquid fuitur, feta primum
intrat,fed niii exeat,non fuccedit linum, lic timor pri-
mo oceupat mentem, non autem ibi remaneat timor,
quia ideo intrauit.vt introduceret charitatem. ir paule
/uperim.  Maior charitas, minor timor :minor charitas,
maior timor. Ex hit cenfeSum eft hoc.caput.

C.  XVIII.

Item b traetatn cjuinto in e An dem.

F Orte nata eft in te charitas, fed nondu perfefta eft :
noli defperare,mitri eam.nc offocetur ‘.

C. XIX.

Idem ad Hiennymum.epift.29,

C Haritas K  in quibufdam eft perfečla, in quibuf-
dam eft imperfeflaipcrfeiftiflima autem in hac vi¬
ta haberi non poteft.

ep Caput hoc eft fumma quadam verborum cAugujlint in
teco m dl c ato.

C. X X.

Idem in libre re .bomi/iarum,homilia nona.

S Ifermo • meus inuenitin cordibus veftris aliqua

fcintika gratuiti amoris Dei.ipfam nutrite,ad hanc
augendam vos aduocate. irpautopoft  Flete nu
trite in vobis: ipla eumereuerit, & flammam dignifli-
mam fecerit, cupiditatem carnalium ligna conlumet.

1  f Plete, j Non eft eme datum ob glo/fam : namtn muhu
•ueruttu codiabui eft, fiate, ir in originati legitur. Hanc fcin-
tillam boni amoris, de qua Dominus dicit, Ignem ve¬
ni mittere in tetram,8c quid volo.nifi vt ardeat: ] fiate
in vobis,nutrite, &c.

Econtrario etiam,gradm in virtute efteprobantur: quia ir

a al.mandatum.  b Toan.it.  c i.loan.4.  d a/.
Domino.toan.13. Scnten.3 d1thncl.29.  e al.perfeffionem.
f Philip, r.  g Sent4-.dift.34.  h Tran/pofitu aliqui-
hut verbu.  i al.fujfocetur.  k. Sentcnt.4.diflinit.j(.

i Seni. tbidem.

Hincetiam  Auguftinus ait in hb.i. de Jer¬
mene Domini in monte,c.23.

S icut a  ttibus gradibus ad peceatum peruenitur,
fuggcftione. delc-ftatione,colenlione,ita ipfins pec
cati tres funt differetia:, in corde in fafto,in confuetu-
dine,tanqtres mortes: vna quali in domo,id efi,cunt
in cordeconfentitut libidini: alteta ,quafi iam prela¬
ta e.vtra portam. chm in faftum precedit afienfio: ter-
tia,ciim vi confuetudinis mala, tanquain mole terre-
naprertiituraiiimus , quali in fepulehro iam putens.
Qnx tria genera mortuorum Dominum tefufcitafieji
quifquis Euangelium b  legit agnolcit.

C. XXII.

Item  Gregoriusfif 2 t .Moralium,c.i6.

S Ciendum quippe eft,quod peceatum tribus modis
cominirtitur. Nam aut igncrantia.autinfirmitate,
ant ftudio perpetratur: & grauius quidem infirmitate,
auam ignorantia : fed multo grauius ftudie , quaJfifi * I "
firmitatepeccatur.

C. XXIII.

Idem libro 2i.Moralium,c.3,

I Ntcr hxc fciendum eft.aliud elfe_,, quodanimss de
tentatione carnis patitut: aliud veto, cum pet con-
fenfum ddeftationis obligatut. Plerumq; emmeogi-
tatione praua pulfatur,fed renititur. rlerumqi autem,
cum peruerfum quid concipit , hoc intta fernetipfum
etiam perdefideriuin voluit.Et nimirum mentem ne-
quaq^uam cogitatio immunda inqumat, cumpulfat,
fed ciim hanc fibi pet deleftationem fubiugat. Hinc
etenim praidicatoregregius dicit [tentatio c  vos non
apprchendat.nifi humana.] Humana quippe tentatio
ett,quapicrumq; in cogitatione tangimur etiam no-
lentes : quia, vt nonnunquam 8 c illicita adanimumj
veniant, hoc vtiquc in nobifmetiplis ex humanitatis
corruptibilis pondere habemus. lam vero dMioniaca
eft,&non humana tentatio , cum ad hoc, quod carnis
corruptibilitas fuggetit , pet confenfum ^ animlls
aftiingit.

C. XXIIII.

Item  Hieronymus adc.i.^dmoi.

C Vpertribus d  fceleribus Damafci.&c.vtfupra.

‘v H on eft mirumft in nrtute gradm ejje dicutur : cnen*
docjindem & peceati gradite ira emdenter monftrdtur. <3 It e c
itacp cliaritao ,quain Petro anre neganonem herbafuit , pj-in
Jingulu nafcitur,anteejuam roborelur. anre fui peifeSionem  *-
mtttitur,(r reparatur. Vade ^dugu/timu m libro de coneptio -
ne,igrana,cap.7.  [ ghuainpueabtila originali damnatio-
ne, ifta diuina gr ari a lartitatc diftretifunt , non eft dubium ,
quod & precurtif ir en audtendum Euangilium ,^-cntnau-
diunr,credunt , & in fide, qutper dileilionem operatur, vfjue
m finem perfeuerant , Or/l cjuando exorbitant ,correpri emem
dancurrčr padam eorum etfi ab homintbm non cerripiantur,
m viam juarn rcltcjuerant,red:uut.

C. XXV.

Item tbidem.

F Irmum Dei fundamentum ftat immobile ’  ba*
bensfignaculu hoc. e  [Scit / Dominas,quifunt
eius.] Horumfides, qux per dilcčlione operatur,pro-
feeto aut omninonon deficit, aut, li qui funt, quoium
deficit, reparatur, antequam vita ifta iiniatur : & dole¬
ta, quac nitcrcurrerat, imquitate, ad finem perfeueMn-
tia deputatur.

1  Immobile.] Meftaboriginali :fednon tH exp« n '
£fa abgloj jam*

a Senten 4 dift.if.  b M are h .0 .l.uc .7.  c til'
rinth.io.  d Dtffinff.  1. de poeniteutia , c.fuper tribnb
e /. Tim. 2. i al.fiiuit.jorig. ,

C. XXVI. Id« 1 *

1049

C. XXVI.

Idem incod&m libro , c. 9.

T  vtliis * corum cx bouo in malim* mutatu* finit
IN hanc vitam-«.

C. XXVII.

Itcm ibidem,

T Alibus b  Deus d/ligentibu$eum omnia coopc-
raturin bonum: v/cji adco prorlus omnia.vt eria,
fiquieorumdciuant,&cxorbitant, etiam hoc ipfum
cis faciat proficcre in bornim-*.

c. XXVIII.

Item  Apoftclus ad Galatas f.

C Ircumcifto non cft aliquid,neq; prscputiimu.*: Ted
fidc$>quae per dileftionem opcramr.] E? hoc olim
in vobis ,  quia cucrcbatis benc per opera lideiexdi-

le^iono*

C. XXIX.

Item ad HebrMs,c.6.

N  On eft tam iniuftus Deus , vt obliuifcatur operiš
veftri,&c.]

Operil,  c  quo omnia fuafecerant communia,fr hoc ex di-
lellione.fr hoc adglorjam Det. Eccetriplex bonum,quafidice -
ret,olim muha, opereti e£fti,pro Cjuihuf , fi pcenireatis de malh,
bmefaciet vohu Detcs.^Kgmanos quoy r fr Galatat,dum po -
Jiohts reddtpieret,merite fidei pr o bat ajfecutos remifiionem pec-
catenim, fr fanSfiJicationem in Špiritu, fanSlo , fr iuffitiam
bona operationu,qu& omnia aut fine charitate numcjuamvcrc
fuerunttn eu,aut veram charitatem habučrunt : d qua pojlea
Upji funt,(jui de operi bas legugloriabantur.

C.  XXX.

Item deejnolibetadulto  Auguftinus<*/>.

T Olle charitatem,odium tenet.r^Omnis, d  q U i
non diligit,odit.//*w in Euangelio.  [Nemo e p 0 _
tcft duobus dominis feruire: aut enim vnum odio ha-
bebitj&alterum diliget : autvnum fuftinebit, alte-
mmqj contemnet.

Mam  f vero cum in virili at at e a  Domino ere at ut Rt,
tnttejuam a diabolo tentaretrir.dum de latereeiut vxorforma-
batur,dum in exfiafi raptus angeli c a curix in ter er at, dum eui-
gilans futura Chrifii fr EccUfia /at ramen ra vatietnabatur,
*Htcharitatem,aiit odium habebat. Si autem odium habebat ,
*onfuitdiabohu auffor nojlri peccati. Item. St fine charitate
a  Tleocreattu eff,  eiut fimilitudinem in crca.fi on e fui nequa-
tjuam accepit. Item. Si fine charitate creatus c/l, mfhu, frin-
noccns a T)eofacftu non eff:  creatura namy {  rationu .capax,
& Uberi arbitrj,inflitU, fr innoctntiafine charitateparticeps
fjfi non poteft,colligitur ergo,quod  ..Adam anteauampeccaret ,
charitatem habuit,fine qua iuflus, fr innocem ejje non potuit .

C. XXXI.

Vnde  Auguftinus in Gene/im adlitteram,
libro 6. c.2 4..

a Vomodo renouari dicimur, ft no hoc recepimus,
quod perdidit priinus homo, in quo omnes mo-
iiuntur? Hoc plane recepimus, quia iuftitiam, cx qua
mpeccatum lapfus eft. fr paulo po/l,c. 7.  E\ r polian-

tes g  vos veterem hominem cum ačlibus fuis,indui-
tc nouuTn,quirenouaturin agnitionem Dei fecundum
imaginem eius,qqicreaui r euni _,. Hanc imaginem in
/piritu mortis impre/Tam -perdidit Adam per pecca-
tum .frpodpauca.  s to i a  h,  illa prima , iuftitia eft,

vnde lapfus eft Adam_>.

ff In hoc fr infecjuenti capitulo addita funt honnuUa ex
originali, in quo tamen longe-copiofiutj fr^c/aritu hajententia
exponuntur.

Depoenitentia, Diftinčt. II. 1050

a lnfr.ditl4.fi tono.  b i^ m .s.
ijj<exglofpt alitjua.rutt Gratiani vrrka.

c Uc.i6.Unnh. 4.  f C ei { .:.  g

d

Calojfi.j.

VidenHir
liimn.3.
h Lm.ir.

j C. XXXIX.

Id cm in h o med a n.  a

P Rmcepsvitiorumomnium.duin vidit Adam {Kli¬
mo terra: adimagtfiem Dei fačtum, pudicitia orna-
tum.temperantia compofitum—charitate circttmda-
tum, h  proxiinos parentes illis doniš,»c tantis bonis
expoliauit, iufapcr Scperemit. Na'mque cum horaini
abftuiiflet pudicitiam, continentiaiii,charitatcm , im :
mottalitatem_j, dominio fuoeum obftrinxic. & pa.nl',
pofi.  Adam amifla temperantia intemperaas eife-
dus cft tperdita charitate malus inuentuseft.

C. X XXII  I.

Item  Ambrofitis lit.6.cpijf.4:.<id
Sabmum.

/A Vando Adam foluserat,non cft pmiaricatus:
V^*_quia mens eius adhttrebat Deo.

C. X X X  1 l I I,

Item  ad eumdem,ro<te 5 //'/,r(>, epifi. 4,.

P Bimus homo erat opus Dei recens, confabtllator
aftiduus,ciuisfanftoru,complantatus ‘  virtutibus.
x Complantatus.] In vn/gatu erat,  ange!orum_a
complantatus, qus, vox abeSfa multn manujcriptu , ir nb
trijrtnati,

C. XXX v.

Idem in Hexctmeron,lib.(.c.7.
r 1.1  a animaaDco pingitur,qux.habet in fe virtutum
1  gratiam renitentem,fplehdoremq; pietatis.IHaani-
ma bene pičla eft,in quaelucet diuin?operationis cffi-
gics.Illaanimabenepiiftaeft.in qua eft lplendorglo-
rix, 5 c paternsimago fubftantia’.Secundum hanc ima-
gtnem-', qux refulget,.piiftura pretiofaeltSecundum
hanc imaginem Adam ante peccatum [ depiiftus e
fuit:j fed vbi lapfus eft, depofuit imaginem eteleftis :
fumpfit terreftris effigiem-'-

C. XXXVI.

Idem de fuga fkculi,c. 4 -

S Imilem Dei elle,eft habere iuftitiam,habere fapi?n
tiam,&in virtuteefie perfectum—/.

C. XXXVI  I,

Idem libro Jemndo de lacob, ir vita
beata, c. 4.

S Apiensnunquam inanis eft, femper in fe habens
amiftumprudcnti?,qni poteft 'dicere[iuftitiam in-
duebam-j,&vcftiebam iudicium.] iicut dixit lob. d.
Namq; hsc mentis funt interna velamina: qux nemo
alius poteft auferre,nih cum aliquem fua cuipa defpo-
liat.Deniq; ficdefpclratus Adam nudus inuentuseft.
C. XXXV  II  I,

Idem in hbro de lfbac.ir anima.e.t.

S  Ed nec Adam prim us 1  nudus. erat, quando eum
innocentia vettiebat.

1  Primus.]i« originalietf,pumo. Sed obglofiamnen
e/? mutarurn.Vox autem,homo, tjua in vulgatufetpuebatur,
abefl etiarn 'kmultu manufenptu.

C. XX X I  X.

Idem in hbro de paradifo,c. r 3.

V T ' cognouerunt, / quod nudi eifent.] Et ante
quidem liudierant: fed non fine rirturum ir.tc-
gumentis.

Opponitnr etiam illud, quod ontnit clamat anCloritaf ,fi de
permanfiffet.vt erat ante peccatum,ejfet tranflatcu in glinam,
ejuam-habieuri funtfanRi : fed nemo adulrut fine ibarirarc
intrat: charitatem ergo habebat. Itcmopponirur de Moyfe.
cuiui fulcm Upoftolus in cptflola fuaad Hebraos  g commen -
dam, digrfU puuontu ciuo merita pradicamt: dum  h fe ne-
gau.it ejje f. Hunt jiux Pharaonit .malem affttgr ium Jrattibua,
qicam perfrui iucunditate temporalttpalatu . uum fra.ii iom-

a In concioru ad Catechumeno,, verbu hinc inde .olleclu.
al. jpletididum.  c ah/unt ab ong.  d Iob.17,
e Et.jong.  f Gen.3.  g Heb.n.  h Exod.o.

L 1  }

lovi Decrcti 2 .Pars. Caufa XXXIII. Ouaeft. III. 1052

P M iens *eAEgyptium fabulo obrnit: dum v erit us animeftotem
regu,<Adgjtptum reli tj uit: dum dv.dno val! at us auxilio , regi*
furortm < ontempfit, atfa in virtutefigmrumpopulum de \A'e-
gypto eduxit. < ^ua  a omtfik tjvibušiaudibus Jtitot ejfkrendo,
p tune chdritaf m e o non erat ; cum non habeat alitjuii vindi-
taiu in fe ram us boni operiš 1 ,nifi 'procedat ix rcidice chdritatu?
‘fjuomodo autem 'cbariratem non h.abebat ,cui  b Dominus
farie adfacicm lorpuebatur sficitt komo folet lotjui cum amico
fito ? ffiomodo cbariratem non habebat,^ui pro populo fupph-
caftj d: ceh at:  C (aul dim ir te ris novam batič , ant me dele de
libro mo ? }An nov proximum diligebdt, o ut  'd pro populo fe
obiider.i./lium ab interitu /iberauit ? ,A n no diligibat Deum,
qui c pro eo rti viruli c uit or a *defxuietos , ipfius vituh caput
inpulucrem comminuit  * artjjvt-in JeceJfum proiiccretur,acjua
nifhiM ! Jraelitis bibendum rfctltr, nonnullos ex eius cultoribus
gladioferiripracipiem ,vt pofridum, cuiiu erat interitus mater
futurus ,re:omi[iaret D to? 14 n f non cbariratem. habebat,
de,cutusf-hitu Dom in us accepit, fuper feptuaginta fentores
l frači pr^po(uit ? fhu tarr.cn ad acjuas contrad:cfionu de Det
'pottntia,fiue de eius benigni tat e dubitans, cum catcra certa
fukpromtfijfer, produtfurus acjuam de petra, diffidenter cxcre-
puit,dicens.  g (Nunejuid de petra hac potero vohu educere
atjuam?jglnod mtlli leuc v ide at ur,cum inpcenam ddidi eius,
fibi,  <*r Zaroti a Domifto diclum fit. (Quia non exaudiffu
vocem meam,vt glorifrcaretu me coramfUiu lfrači, non intro -
ducetispopulum huncin tetram, cjuam dedi ets.) ^4?i  h chx-
ntatem non habebat ^Aaron, ejuando fratri coadiutordatus eft >
vtrjfsr os eius adpopulum, vt per cum fgnafierent in e/Egy-
pto ? frfit  l ramen iti cuhura vituhpoftea‘.onfenjumpopulo
adhibuir. ,An  1< cbariratem non habebat , tjuando ex o m ni
multitudine frliorum Ifraeljblus d Domino c le tl us e Ji, vt pon-
tifrcatu ante eum frungeretur ? St cbariratem non habebat, bo¬
nus non erat :Si autem bonus non erat,turpra c&teru a Domi-
vo in Pontifrccm ele# us efi ? ^4 n chai trate non habebat Ruan¬
do pro populo cum rhuribulo imendio Je oppofuit , & iram Det
placauit ? Et ramen,vtpramijfum efrt^ii acjuas contradtčfionis
tram Domini aduerjum fe pofrca prouoi duit. Numauid e ti ara
Dauid cbaritarern non bab uit > fuper  1 qitem {piritu* Domi¬
ni a die vnflionis direcius eji ? sAn forte elicetUr ejfe diretlus
fuper etim,vt ex tunegratiampfopbctandi baberet, noti vtix
co gr ati am dtuina dileciionis dcctperet l frluod abfurdum plan:
videtur de cojo,.tire,de cjuo Dominus ait  : ni JInueni borni -
nem fecundum cor meum.J frfuomodo etiam cbaritarern non
habebat, cjui  n ejuarenti animam fuampeperat ? (jui oram
thlamydu eius praJcidit,pofrea cor fuum grauiterpercujtit da¬
mam : (fjuemperfecjueru rex Ifraeljanem mortuum, & culi-
cera vnum ?J Quomodo cbariratem non habebat,cjui  o mor-
tem inimicijui tam grauijlime tulit ? guomodo c h ad tat e m
non habebat,qui  p a^uam de dfferna Bethleem fuorunipe-
riculo fbi oblatam non bfbit, Jca coram Donu Ho hbautr ? Quo
modo cbariratem non habebat, (jut irrifus a Micbol filia Saul
eo ejuodanieaivam Domini lirhariam, &pfaltetufinpevcutus
faltaffet,ait: (Ludam, & litiorfram in odliti mett.JSicbar/-
tatem non habebat, cjua tonfaentia fciurus tmprecabaturfibi
*pf dnens:  cj J g j redih d 1 retribuentibus mtht mala, de c‘dam
mertro ab immicit men manu ?) St cbariratem non habebat,
*jua temeritat: it-sle fe mdicari rogabat,die&s :  r  (ludiia
me Deu* fecundum iuSHtiam meam, fceundum inndcentta
meam fuper me? jbdent.  s , ludti a me Dor/tuit,CjUoniam ego
in mnoceniia raca in greJfus (urn ? jEt ramen poff tor,(fr innu -
mera alia dtuina,&■ fuper n a dileiitonu 1 ndjdck cfuam graut-
ter deli (juerit,nuli us tgnorat,fjui  t B ethfabta atUs Itert um,dr
V ris. h arncidtum audnut. Cutus pamtenttam fifine charitate
*Domino obtultt,veram cvrdis conrrrrionem non habuir 6}uo-
modo ergo JacriJicium lordu con triu , cr Jpirttus conrribiuati

a B.Gregor. bornih 27.  b ,Exod..?j.  c Exodjz.
d N um. tč.  c Excd. 32 .  I' Uum.n.  g Uum.20.,

h Exod.+.  i N um.: 3.  k Num 16.  I i.Reg.16.
ttl kA&.13.  « / Reg.24.  O 2.Reg 1.  p 2.Reg 4 j3.

<] Pfal- 7 '  1  Pfat-D  • s PJal.zs . t 2 .Reg.n.

Dotniso promittcrc audebat, d:cent ?  3- (,Srvoluijfes JacriJf-
c/um, dediffem fticf.: bplocaujlu non Ueleffabcru.  iS acrifcium
D eo,jp,tritus con tri b.u Uriti ,&c. )'T) eni y }  c vt-m falfk p a nit en ti*
nuli a k Deo promili atur rem/fio.auornodo d propbeta  b aii-
diremeruit: ( r DtmiJjiim eftt/bi peccaturn tu um, J f veram
cordis coniritionem non habuit ? Euidenter itay }  apparet eum
tu nc eharitatem hnbuijfe,&- ex charitai e facrifictum cordu ton-
trui, & [piritu* contribulati Demine obtulijfe: aliomi teme-
rarie poftulajfet:  c ( ^4uertefaii-m tisama peci atu meti,)
& catcra, cjux in eodem Pftdmo contine»'ur, tuji Datum mali,
<tr dileilio boni ad bumilitatem panitentia tihimprouocajfet .
‘De cjuo etiam fin tl us ^Ambrofus  d in libro de IJaac, (T * ni *
ma.c.j. frtb/r dietni:(Fisgerat  e fanti us 'Dauid idiaSaut
rega,non relincfuens terna, Jed declinam icntagia reguimm-
■ta,& ftperbi: tjuia meni eius adbarebat 'Deo.J  v uifnechari-
tate nulius adultus adharerepoteff. Et tamen, auamgrauiter
m populi dinumeratione pcfica delicjuerit, ipfua detiefipasna
indic duit. Item fecundum bane fententiam , cjui crimi nalit er
ddicjuerit,veram peccatorum remiftonem in baptifrnoconfc-
cutus non efl,fue in anms infantia ,fiue adultus ad baptif
mum accefit: (juia Dri umorom non habuit, fine (juo nsmf
vmcjuam inuenit gratiam: at % ita fecundum h*refw loUi '
nianifivere ex atjua, & Špiritu fanblo cjuu renatits fuerirM*
t rim crimina jterpccfdre non poteft ? vel ft crimtnaliterpcc*

cat,a<jua tantum , non (pirituprobatur ejfe renatus* (uifi n f
Unita tliud epi fr o U loannis  f confentire videt ur: ( Om»H*
cjui natus efi ex Deo ,peccaturn non faett: (juomam Jem**
tpfius manct in co : & non potefr pcccare,auia ex Deo natus efi.
D‘koc enim man ifefri funt filu Det, & fi/ij diaboli.) Etin fine
epifroU: (Omnis.cjui natus efr ex  'Deo,non peceat: fedgenera-
tio Dri 1 onjeruat eum,& malignus non tangiteum. J 'Veram
hxc and or ir a* ^ipoftoh, j k ant um tih fententu faueat, atjue
iU a Jed a erroru (juantum vcritati Jit aduerfa , Hieronym;'J
ofrendittfiribciu centralouinianumjib.z.inprinc,

C.  X L..

S I cnim ) inquir J omnis, g  qui natus. cftcx Deo, noa
pcccat,6ca diaboloturtari non poteft} quomodo
prxcipit.vt caueaiit, ne tenfentur? dicens:(F^iob h
cuftodite vos a limulachris] & in cadem rurfus cpjfto-
la: [Si dixerimus ,quia peccaturn noa habcnuis ,ipli
nos fcducinms,6c vvritas in nobis noa eft. Siconntca-
mur peccata noitra,iid, lis,& mftus efbvtremittat no¬
bis pcccata noiha,6c mundet nos ab omniiniquitate.

Si dixeritnus, quia non pcccauimus, mcndacem faci-
mus eum,& veibum eius non eft in nobis.J Exiftin*o»
quodloanncs baptizatus ad baptizatos faipferit,&
quodorrinepcccatuai a diabolo lit. lllepcccatorenw
le confitetur, fperat remillioncm-' P 0 ^ baptifina^
peccatorum-.. Et louinianus meusdicit: [Netangas
me ; quoniam mundus lum. j Quidergo? Contrariafi-
bi Apoftoius i  loquitur r ininnno. In eodem quippc
loco.cur hoc dixerit. ftatiin ediflfciit; [Filioli meihatc
i^ribo vobis, vt non peccetis: fed & ii quis pcccauerin
aduocatuin habemus apud patrem-., leium Chriftum
iuftum,& ipfe eft propiuatio pro pcccatis noftris. non
pro noftris autem tantum, fed eoam pro totius lr.im-
di.Etin hoc fcimus,quod cognouiimis eum,ft manda¬
ta eius obferuetnus. Qlu  dicir. fe uoilc Deuiti^&cman-*
data eius non cuftodit,mendax eft,& ineoverit^s non
eft Qui autem feruac verbuni eius,vere in hocchatitas
Dei perfeifla eft.In hoc fcimus quoniam in ip(b fum%
Qui dicit fe in ipib manere—>,debet,iicut ille anibuli"
ipfe ambuiare—;• JPropterea.inquit >  leribo vpbis
tilioli mei,omnis, qui natus eft ex Deo, non peccar, vt
non peccctis : & tamdiu fciatis vos in generationc^

]>ominipermanere,quamdiHnoii t pcccauentis;imJ«b,

a ‘Tfal.to.  b 2.%egi2. c Pfal.\ S o.  d
ratis verbis,Jed incolumi fntentia,S ent.j.diff.j o.  e j.Ref-
34.&Paralip-2/. f i.loan.3.  g Omifih alujuot  vtf -
bu-  k i.loann.f.  * t.Ioann.2.  k i.hmnn.:.

De poenitentia, Diftih&id II.

ro _<;5

timmgenetationeDominiperfeuerant,peccare non
a  *nim communicatioluci & tcnebiis?
hrifto 8c Bclial5 Quomodo dics, & n®x mifcerinon
iniq i ii t as,pe cc at l uri,& bona
ftunfin i 1 li ? t!S, ® c  Amichtlftus. Sifufceperimus Chri-
VioTutn j 10  ?’*ionoftripeitoris,illic6 fugamus diabo-
fus fueri* j5 ccaucrlm us, & per peccati iannam ingref-
^aiiid b  ala bolus,profinias Chriftus receditivndc 8c
Iutajis •* >0 ® P cc carum :[Reddemihi,ait,l$titiam fa
didtf e  ' l i; ^ C1 '*cct,quam peccando amiferat.[Qui c
filCl >dax °ft Dcuni_ ' & man< lata cius noncuftodit,
app c ]| ctt > & in eo veritas non eft.] Chriftus veritas
Vita.) Jruft d  ium.inquit, via, Sc veritas, (& e
«on f ac ;! u no i’is in eo plaudimus ,cuius mandata
peruti, mU n' 1  ^ c ‘ ent ‘ f  bonum.&nonfacientiillud,
Cc*"-Q«omodo  corpus line fpiritu mortuum:
, fmusvn Sllne0periL ' us  niortua eft.] Nec grandepu-
8c c 0mr  “")- DeHm  "ofle.cnm & dimones g  credat,
bet.ficurni can , t  CQni h  dicit fe in ipfo manere, de-
4 ,p ars  ^™b u Uuit,& ipfe ambulare.]
eptionem e ■ ^ at a duciTaiius e duobus , quod vult:
nct! si “'»<!*«„,: manet in Chrifto.an non ma-
tei nerarimn et jl'J- aer E°ambulet.vtChriftus Siautem
^' cec i,non ra  ‘ ‘ 11 ®ihtudinem virtutum Domini pol-
Chriftuj tj] ar,et  ‘ n  Chrifto, quia non ingreditur, vt

“us-Hle
•Us in ore

d olj

iedixit,

e His:

pcccatum non fecit, neq; inuentus eft
'""'ut,ec tam S:  S u * c um malediceretur, non rema-
a PMuitosf u , . "J ^ a gnuscoramtondente,ficnon
' n uenit >n  ' at * fl uem  venit princcps mudi iftius,
^ ,r «-p"on 1 n, ‘ Ul: ( l ui  ' ------

iu xta  “ °  h°bis peccatnm ,

cum peccatum non fe-

«c

e Piftolam^— C - tU ™ Cum  ^ ec ‘ l  Detis.Nos aiitem

os
mue-

fietno nuin a  " i ac °bi multa peccamus omnes:
5 l, idedieif.• s . ccat is ■ nec infans, n  fi vnius
fe lt ™ ae ius.Quiseniin  0  gloriabiturca-
c( ieap Ccc  . ecor i aut qms p  confidet munduinTe
? rei in fimilitudinem-j
l? lt l l >itatH n ,* 1 ', S A ^ a ’- * nde & Danid: r  [Ecce,ait,in
? e  hiater nm, fonu, Sc in deliais concepit

- l bfatus '°b : >  [Si fuero iuftus,
? lar:  Sc fi L-ir. 1 uet M: & fi fine eri mine,prauus
“ s .fati s  111 umc --’> & lotus  muudis mam-

?' nt tunmeum'u t ‘" xifti>&exccratum cft  mevefti-
ft^^nos p 0( ,' jVerilm >nepenitus defperemus.arbi-
adt, ltnhoc ipTuir,P cccata  baptifim non poffe faluati,

itiftum Ulni habemu™^ 61  j t- LEt ? fl < i' , ‘ S  P eccauerit '
PtOu & ipfe eft ? ud  P atrcm -'’ l£( u>n Chriftum
dbS 0atls  autem * °P ulatl ° propeccatisnoftris non
ca t ji° Ca d etede tautum  > fed etiarn pro toti us mun-
dicitT; Podeli n" * s poft  baptifraa loquitur: & aduo-
V^Pec P ominum  pollicetur. Nec

ftri s> ’ n  lri fturri,šc C ' U ° Cat . Um  * la bct's apudpa-

*ds a ° s  diečr.- ^ le cft  propitiatio pro peccatis ve-
^ e fiun p} a ?noc atl  ”? n  Pivna fide baptifma confecu-
. > ! n [! u ‘ t 'i ,a bcmup apud patrem-n
»^vtiarj-^nfoll,, lp Ce ft ptopitiatio pro peccatis
a A 'Poftj5 >t0t ot'jh, n  P ro .i oa »nis,illorumq; peccatis,
° c °ti\b, l /nnt,o n , ® u ,ndi.] In toto autem mundo
* !!lr tihagp a Uttp J 1 ® 51 ]; credentes. Exquibus liqui-

P 0 teft'T, ,llsa dui? oa P t 'i' n '> a  pofle peccari. Fruftra
cQ_Ui u  j J 4 et tlis An*a lm  Chrillum, fi peccari

eft n  p ®*tolus ad quem didum fnerat:

»on

^tV* - v „ n

^efiattt fctr us ^ I c riece ®' e  habet, vtiferum laueT]

" i-^ eartl )ab a*. .Pet  bane petrani adificabo cc-

a , r- ~~~— "Vlil;

' r '»th, e

" t « B.ftl  0  P M , 0
l>. f '

■ 4A*
‘A.
> o
!

lob

l oan



petrani

a  perterrituS negat.Et ipfe Dc-

'ločiti, tj.,  d r,loan. 2 .
i g Iac. 2 .  h loan.ibid.

1  i-Cor.f, m Ines. * abeff ctb
p Pron.to.  q q \ofn.s. r pf f0 ,
t loan.ibid,  U loan.rj.

lac.*

1054

minus: (Simon, * Simon,ecce,inquit,fatanas poftu-
lauit vos.vt cnbraret liciit tritieum :cgo autem roga-ui
pro te,ne delicčret iides tua.)«J- 'infr, i. Si non petca-
mns poft baptiiinaseur nobis polcisn’ peccata dimitti,
quj inbaptilmate iam funt dimifla? Qnid ^ o ra m us,
ne intremus in tentationem, &vt tiberemur a tnalo, li
diabolns tentare non poteft iara baptizatos? Aliud
autem eftili ad catcchumenos hrte oratio pertinet, ik.
nonconuenitfideHbuS j&Cluiftiams. Pauius c  ele-
ttionis vas caftigat corpus fuum_a,& m uruitute redi-
git,ne aliis pdicans , ipfe reprobus inueniatur, c fmfia.
•fAdHebraos d qnoq; feribens ait. (Impofiibile eft
enim eos,qui;femelfuntiUuminati,8c guftauerunt do-
num ccelefte & participes fafti funt SpiritusTan<fti,gtt-
ftaueruntej; nihiloniimis bonu Dei verbum,virtutefq;
fxculi futnrl & prolapli funt, renouari iterum ad.poe-
nitentiam,rurfus crucifigetes libimetiplis filium Dei,
& oftentui habentes.)Certe eos,qui illuminatifunt,8c
guftauerunt Deidonu catlefte, & participes fatfti funt
Spiritus fandi,guftauemntq; bonu Dei verbii, negare
nonpolfumus baptizatos. Siautem baptizatipcccare
non poffunt,quomodo nune Apoftolus dicit, (Et pro¬
lapli funt ?)Verum neMontanus, « &Nouatus hicri-
deant,q cotenduntno pofle renouari per panitentia
eos,qui crucifixerut fibimet filium Dei, & oftentui ha-
buerut,c6fequenterhuncci'iore folmt,8cait:/(Con-
fidimus aute de vobis,dilediffimi,meliora, &c vicinio-
ra falutis,tametliitaloquimur. Non eniminiuftus eft
Deus,vtobliuifcatur operiš veftri,2c dilettionis,quam
oftendiflis in nomineipfms,cj miniftraftis fandis fuis.
Scnunc miniftratis.)Et re vera grandis iniuftitia Dei,fi
tantum peccata puniret,Sc bona opera non (ufciperet.
Ita locutus fum,inquit Apoftolus, vt vos a peccatis re-
traherem,& defperationis metufacere cautiores. Cs-
terii confido de vobis,dilediffimi,meliora, &c vicinio-
rafa!utis.NequeenimiuftitiocDei eft,vtobliuifcatnr
bonorum opernm,Sc minifterij, qusd propter nomen
eius exhibuiftis,8c exhibetis in fandos,& tantum me-
minerit peccatoiuni-erpaKlopo/?. ^[Liberiarbitrij nos
condidit Deus,nec ad virtutes, nec ad vitianecellitate
trahimur: alioquin, vbi neceffnas cit, nec damnatio,
nec coronaeft. Sicnt in bonis operibus perfedior eft
Deus(non eft enim volentis, neq; currentis, fed mife-
rentis,& adiuuatis Dei, vt peruenire valeamus adcal-
cem) lic in malis, atq; peccatis lenima noftra funt in-
centiua,6cperfedio diaboli. Cum viderif n6s fuper g
fundamentum Chriftiacdificare tuenum_i,ligna,ftipu-
lam.tunc fupponit incendium- i^difteemus ergo att-
rum,argentum_,,lapides pretiofos: £e tentare non au-
debit. Qu,amquam & in hoc non fit cerra, & fecura
poffefiio. Sedet h  qwippe Leo in infidiis.& in occultis,
vt.interficiat innocentem,&vafafiguhprobat fornax:
hominesautem iuftos tentatiotribulationis. Etin  *
alio loco feribitnr: (Fili accedens ad leruitutem Dei,
pra-para te ad tentationem.) Rutfus idem lacobuslo-
quitur. K.  (Eftote fadores verbi , Si  nen auditores
tantum. Siquis auditorcll verbi,& non fador.ifte fi-
milis eft viro,qui confdcrat vultum natmitatis lili in
fpeculo: coiiderauitlllum,Sc ftatim recedens, obiitus
eft qnalis lit,)Fruftra nionuit, vt iungerent onera fidci,
l.polc baptilmapeccarencn poterant.;Qui l  / lotam
legem, inquit, lertiauerit, & peccauerit in vno, faetus
cftomnmm reus.) Qui s  m  noftrum abfd; peccatoJ
codu.tt Deus omniafub delido.vtomnib.inifcrcatur.
l etrits « (juoq;:(Nou:t,inquit,Douijri !, pios<!etenta-
no ne  e ruere.j Et de falfls dodotil.»:  Hi « funtfontes

a  Luc..,.  h Ma.tt.6.  c t.Ccr.D.  d Ufbr.t.  e 'Se
Montani feflatoriCus vide eundemin eptfr. ad Mamllam.
r «»•?. g r.Cor.j.Pfil.i;,  h Ec./.tf.'i EcUi.  k tar.r.

luc.!.  m hw.i.  n i.Pcr.t.  o Par. iM.

Ll 4

1055 Decret 52 .Pars.Caufa XXXIIT. Ouseft.IIi. 105^

fine aqua,8c nebula: turbmibtts exagitatar,quibus cali-
gotenebrarumrcfieruatur.Snperbia enim vanitaris
loquentes pelliciet in defideriis carnis luxuris eos,
qui paululum effugcrant, & ad crrorem reucrli funt-1
Nonnetibividetur pinxiffe fermo Apoftolicus noua
imperitiae faflione. Aperiunt enim quafi fonccs fcien-
ti.t,qui ciim aquam non habeajrt dofrrinarum_>,pro-
rr.irtunt imbrem.vclutnubes propheticaf,adquas per-
ueniat vrritas Dei, Sc turbinibus exagitantur dsmo-
num,atqj vitiornm_, Loquuntur gcandia,& totus eo-
rum ll-rmo fuperbia eft(immundus !>  eftautemapud
Deum onmis, qui exaltat cox finim:) vt qui paululum
refugerant apcccatis, adfuum reuertanturerrorem, Sc
fuadentin luvuria ciborum,camisque, delitias. Qms
enim nonlibcntcr audiat: Mandticemus, c  Sc biba-
mus, & in Kteinum regnabimus ? Sapientes, 8c pru-
dentes.prauos vocant: eos vero,qui dulce? funt in fer-
monibus, plus audiunt. loannes d  apoftolus.immo
in loanne Saluator fcribens Angelo Ephefi ecclefitr,
[Scio,inquit,opera rua,Sc laborcm,8cpatietiam tuam,
8cc. St quia fuftimufti proptcr nomen meum_j,8c non
defeci/li,fed habeo aduerfum te_j, quod charitatem
tuam primarn relicjuifti.Mentor efto.vndececideris,Sc
age pcenitentiam_,, Sc priina operafac. Sin autem, ve-
rnam tibi, Sc mouebo candelabrum tulim de loco, nili
pcenitentiampgeris.]Similiter ‘  Sc csteras ecclefias,
SmvrnannPcrgamurrLjjThj-atiram—^jSardis.rhiladel-
pliiam Laodicum—- ad poenitcntiam prouocat: Sc nili
reucrtantur od opera priftina, comminattir: Sc in Sat-
dis paucos habere fe dicit,qui non coinquinauerunt
veftimenta fua, St ambulaturi funt cum eo inalbis,
quia digni funt.Cui autem dicit: [Memento,vnde ce-
«idetis]8c: [Ecce mifiurus eft diabolus cx vobis in
carccrem vt tentcmini,] 8c: [Suo, vbihabitas,vbi fe-
dcs eft fatame,]8c [In mentehabe,qualiteiacceperis,
Sc atidicris.] Sc: [Scrua,Sc panitentiam age_),] Screli-
qua? vtiq;eidicit, qui credidit,8c babtizatus eft, Sc
ftans quondam, cortuit petdeliiftum. Faulifper deve¬
teri teftamenro exempla diftuleiam: quia folent, vbi-
cumq;contra cos  facit, dicere: [Lex, / 8c prophetac
vfiqueadIonnnem:] Canerum quis ignorat fub alia ^
dilpenfatione Dei omnesretro fan&os eiufdem fuifle
meriti,cuius nuncChriftiani funt? Quomcdo ante_r
Abraham placuit in ccniugio, lic nune virgines pla¬
cent inperpetua caflitate. Seiuiuir * file legi,&tem-
poriluoiferuiamus 8c nos Euangelio, Sc tempori no-
ftro,inquos fines faculorum deeurrerunt. Dauid ‘
elečius lecundum cor Domini,qui omnes eius fecerat
voluntates, Sc qui in quodam pfalmo dixerat: [ Iudi-
ca k.  me Domine,quoniam ego in inncccntia mea m-
greflus fum,8c in Domino fperans no infitmabor. Pro-
ba me Domine_j, Sc ten ta me: vrerenes meos, Sc cor
meum-',] pofteatentatur a diabolo, Sc poft pcccatum
poenitens loquitur. [Milercremei ^ Deus lecundum
magnarn mifericordiam tuam-,.] Alagnum pcccatum
magnadeleri vult.mifericordia. Salomon m  amabi-
lis Domini,Sc cui bis Deus fucrat rcuelatus, quia ama-
tormulierum fuitfa Dei amore difceffit: Manaflem »
impiiflimum regem poft captiuitatem Babylonicam_>
inpriftinamdignitateliber dierurn reftitutum refert.
Et lefiasvir famftusin campo Mageddo ab ALgyptio
rege confoditut. Iefus » quoq;filius lofedech 1'acer-
dos magnus, quamquam in typo prjrccfterit. Saluatc-
iis,quinoftrapeccataportauit, Sc alienigenam fibi ex
gentibus ecclefiam copulauit, tamen fecundum litte-

a al.Superbaforig.  b Efa.22.  c r.Cor.ir.  d Mpoc.z.
C ^dpocat.j.  f Mdtrb.ii.  g al. altera. Sitp.j?.tj.4.
dni* i/norar.  b Rom. 4 .  i 1 . Ctrin.it.  k Pfal.is.
1  Pfdt.lt.  m  2. Reg. 2.  n r.Par.jj.  O Supra,

dilhnc/joJefui.

ram poft faeerdotium fordidatus inducitur, d  Sc ftat
diabolus a dexttis eius:Sc candidailli veftimenta de-
inceps redduntut.,Superfluum eft de Mpyfe, Sc Aaron
fcr:bere.qu6d ad i aquam cotradiflionis ofrenderint
Delim,Sc rerram repromiffionis non intrauerint: citm
beatusfob c  ongelos quoque. Sc omnem creaturam
peceare pofTc commemoret, dicens: [ Quid ehiitLj ?
Nunquid homo ccram Deo mundus eft ? aut in operi-
bus fuis finerriacula vir? ficontra feruos fuos non cie-
dit, 8c aduerfum Angelos fuos prauum quid repetit:
qaantomagis habirantes in domibus hiteis:dequi-
bus Sc nos exeodem luto fumus-Tentatio d eftvita
hominis fuperterram. Et « ceciditlucifer, quimitte-
bat ad vniucrfas nationes: Sc ille, qui in paradifo dcli-
tiarum interduodecim nutritus eftlapidcs,vulneratus
amorte / Domini,ad infernadefcendit. Vnde Sc Sal¬
uator m Euangelio S  [Videbam, inquit, fatanarru,
qtiafifulgurdeca-lo eadentem.] SiaftiiTimaillafubli-
mitascecidit,quiscadere non poflit? Siincoelorui-
m.cmanto magisin terra? Et tamen ciim * cecidcrir
lucifer, immo peft cafum coluber »' antiquuS>' ,irIUS
eius in lumbrs eius, Scpoteftas eius fuper vmbilitu®
ventris. Obumbrantur in eo arbores ma«ns,&^ ol: '
mit K.  iusta iuncum.Sc ca!amum,Sc caricem. lpfe eft
rexomnium,quacinaquisfunt vbifcilicetvoluptas.^
luxuria, Sc propago, Sc irrigatio nuptiarum. cM#*-
rranfiuimus ? -adfecundam partitionem-itin^P^

negat eos,qui tora fide baptifmaconfecutifunt.dein-
dc poffe peccarc_j,Sc docuiinus, quodexceptaDeo,o-
mnis creatura fubvitio fit, non qubdvniuer£pecca-
uerint, fed quod peccarc poffint^Sc liBiiliu 01  ruina,
ftar.tiam metus fit.

ffliten,CjHd ai mtiitm burni longi cdpititfte&dnt.meliiit
mtcliigdnrur , uecefft eft dnreceiicntid tpud B.Hitrenjmum
legerc: m ijutbue obieSii cx verbu fdnlti Icennii deduHt ex-
pnmitUT.Omhint y' in ton boe eapite fepe ud «rgvWem«r-
rstulum cit.ejuajriijttdtn ex eo multu /um eimndotd , ir din-
nulla^ud mdgn necejfdrin videbnntur , uidita.

Euidcnteritaj' expramifu apparit, mnnuliu chuntateoi
habererfuam haberecriminahter detinquendo ddiittuot
Jiejuu Lontendat non de virture.fedde virrutil>p trt
teUigi,deliberet,<juid rejpodeat de innocantia <t e

M°jfiiDauid,&- careroi.itn.^uiplena Jide baptifma aucdin-
tes,licetpoitea prolapfiirifunt,ramen eerleffid dena deguflant,

& Spnirm  m fintHfiuntparticipes,vtnon filmu anteliu-

manos,veritm etiam anteDei oculei cx aijua, fr Špiritu fon-
(Jo inueniantur renati: aiufi charitatem Dei-nen haberint:
a<]uatantHmregenerarenlur,non Špirit «• Operaenimfeu/d-
cramentorum participatit , nift ex charitate pmedant ,apud
Deum nec iufli tiam, nec innocentiam praStant. Si enim (in-
(juti Mpopfotw Jhabuero omnem fidemdta vt montes tranife-
ram,fr/idiilribuero tmnej facultates meas in ciboi pauperum ,
fr Ji tradtdero corpua meum ira Vt ardeam  , charitatem autem
nonbaheam,nibil mihiprode//. 1/ Sedejuinde pradefhnatit
ad vitama nonnuitu cencedttur, tjuod charitatem amittant,
fr anu/fam recuperenr, dereprobu etiam videndum 'Pl'
charitatem habcantrfua amijjapoflea damnentur ■

C. X L I.

Debil ira feribit  Auguftinus in tib.de eme-

A pttone grgrati a c.i/.

Poftolus H  fciensnonnullosdili^rtDcum.Sciii
eo bono vfq; in finem non permanertu, movad-
didit: [his,qui fecundum propofitum vticati funt.& c d
Idern in eoiUm libre,c t.  f An adhuc Sc ifte nolens cof-
ripi,poterit dicere,Quid ergofeci,qui 1  nonacccf^

a Zach.j.  b Pfal.nS. Num. 20 .  c
d lob. 7 .  6  tfa-id-  f  al.monte.  g LnctO'

h Efa.i 4 -  i Etecb.st.  k  lob. 40 .  1 Proftfi'

nem Jecundi libri. m  i.Cor.ij.  n Rom. s.

ro5 7  Depoenitentla,

qufmconfht acceplfle ■ & fua culpa, quod accepcrat,
amiftfie. Poflum,inquit,polTum omnino, quando me
acguis *t  quod ex bona vita in malammeavoluntate
rtlapfusfum.dicere adliuc quid ego feci,qui non acce-
pi? Aecepienim fidem,quttprrdileftionein opetatur,
fedin iUavfque'in finem perfeuerantiam nonacccpi.
iBeud.c.j.flln 4  boso lilos volebat proculdubio per
manere, erant vtiq, in bono, fed in eo non permanfe-
lunt Intod.ctf.  flpropterhums vtilitatem fccrcti,cre
dendumcftquofdam defiliis perditionis.non acccpto
dono perfeuerandi vfqne in fincm,in Pide , qua: per di-
leflioncm operatur. incipere vittere , & aliquandiu fi-
dditfr,& iufte viuere,Sc poftea cadere.Stc.

1  UQu]nonaccepi. ] Rcfhtuttu eif im tccui ex originali:

/ata valde erat eteprauarus. Me taonen.ciuoniam ha fen
teotu valde mutilara referuntur, operapretium funt adfon-
tem adire.

iMulta/imilia dereprobu in Euangelio  c criam [Qj*i per-
feuerauerit vfq, in finem,&t.] In eodem  d [ l terna* in mo t-
flctncipit,irc.]

C. X L11.

Idem  Auguft. in tud.lil/.dc corrcp.ir gratia,c.S.

M Irandum e eft,quareDeusquibu!damfiliisper- |
ditionis det fidem operantem pet dilecHonem,
necdctinca perfeuerantiam.

IttmtUud  I Euangelij: [ 7 ^’ti quicaptrit,fcdqui perfe-  j
herauerit vfj t  infinem.hic /alnuo erit.]

C X L111.

Itetn  Gregorius /ib.S Mnralium.c.) t.

Viti bene incipiunt,qui in malo vitam finiunt.
r b{on ctutem brne ttuipit , ejui nunejuam ex charito.te
Speratar. Quod f cx charitate ahquando altry.uu agir.gr cha*
titatrm aliquando in ipfo ructjje^eli ejje.

5. pars. Itlud aurem (jregorij  g. [quifrduciquandoque
nori reuerfuri poffunt,&c.'\ non de orn rubite generalu cr reprobu,
fedde Itppocritu(pedaliter intelligehdum ejb. £)updex verbit
emfdcm euidenter datur intcl/igi. C ti m enim quafftoncm pro-
pifuijfit.cur  b miferuort Dem ifiafieri permittat.vt Leuia-
thau feu nune per fiijgcjlionei c ati idat,  /me rite pet damnatum
Ul um. quem replet, hominem, vet SolitJibiradiot,id eff,  doffot
quofque, fnpientesej t  juhi mat. ve! aurum, koc eff.viros filtrih-
tatu 1 laritate fulgentes , quafilutumfibi, vitlu coinquinando,
fubllernat,moxtneiufde cjua/honu foluttone fuppofuit, dietni.

C. X LII11.

C Itiusad ‘  hocrefpondcmus:quiaaumm,quod
prauis cius perfualionibus,quaIilutum tteini po-
tuem.aurum ante Deioculos nuquam fuit. Quiemm
fcduciquandoq; nonreuerluripefiitnt, quafi habitam
fanftitatem ante oculos hominum videntur amittete:
fedtam anteoculosDeinnnquam liabuerunt. Stepe
nanque homo multis ocenite peccatis inuoluitur, &
in vnaalitjua virtute magnus videtur:qua- ipfa quoque
vittusinanefceusdeficit:quia dum innotefeit homini-
btii.procnldubiolaudatur, eiustjue laus inhiantei ap-
pcututivndc fit.vt bc ipfa virtus ante Dei oculos virtus
non lit, dumablconditquod difplicct, prodit, quod
placet.Qnc itaq; cflemeritaapud Deum poffunt,quan
do Sc mala occulta funt,Sc bona publiea! Plerunque e-
n im, lic ut dijiinius, latet ftiperbia, Sc caftitas innote-
fcit. Atqueide 0  ollenfa diu charitas circa vita finem
P cr nituqquia C00 p t , rta  fuperbia vfi]ue ad finem incoc-
icftareiiaetur. Alius elcemofynis vacatiptopria diftri-
buitdedtamen multis iniuflitus feruit.v.l fortalle lin
guamin dttraftionibus K.  exercet:Sc lit plerunque,vt

a al.tr e uit.  ] or ir.  b Injr. dtfiin.4-ex bono-$-ium ergo.
c Mttt.ro.  d Htc non funt inuenta.  c Summtrim eoilc-
Stfententit.  f Matt.to.Toiituglojfordin. 2.’Ttralip.c.y.
r« extrcjr.rf.rap prom  g Lib.}+.mortlmm,c.t.fr 10. tdca.
jt.lob.  b lob-ft.  i Sup.in verbit Grafitni,  k al.dctratia-

tientbH« d\ori£e

Diftinčtio II. 1053

is,qui mifericors fucrat,iuxta vita: fu* terminom rapa-
citatts>8c ctudelitatis ftimulis inardefcat Quod valde
iufte iudicio agitur vt perdat ante homines vndc ho-
minibus placuit,qui hoc, vndc Deo difplicnit corrige-
re nunquam curauir. Alius paticntixftud:t:fcd dum
'inuidcte aliis, 8cfemarein cotdemalitiamnoncauet,
fit quandoq; impatiens,quia diulatuit dolens. Hi tta-
que ScpcTaliquid 1 aurum funt, Sc per aliquid, lututn
funt. Atquehocautum,qualI lutum,ftetnitur,quando
oecultis peccatis cxigentibus,etiam virtus k qua: publi-
ceclaruetat.diflipatur. Sed operspretium čtedimus,fi
in his vittutem luperni ordinis fubtilius perpedamus.

Stepe t  enim omnipotens Detis occulta quorundam
mala diu 4  toluat, vt aperta eorum bona eleftorum
fuorum vfibus profutura difpenfet.Nam nonulli mun
dum nequaquam funditus deferentes, non perfeuera-
turi anguftum iter arripiunt: fed ad auarrendam angu-
ftam viam eveinplo fuo eos, qui petleuctaturi funt.ac-
cendunt. Vnde p!erunq; contineit,vt iplum hoc,quod
bene videntur viuere, non fibi, led folis potius eleftia
viuant: dum exemplis fuis ad bene viuendi ftudia pet-
feuetaturos alios non perfeueraturi prouocant. Sipe
enim quofda videmus viam ingredi, Sc ad locum pro-
politurn fellinate, quos alij, quia euntes confpiciunt,
fequuntur, eundemque locum paritet pctunttfed fit
plmmque, vt irruente aliquo implicationis atticulo
poftfetcdeant, qui prsibant, &hi ad locum perueni-
ant,qui fequebantur. Ita nimirum funt, qui non per-
leuetatuti.viam fanftitatis arripiunt Idcircoenim vir-
tutis iter non peruenturi inchoant, vt eis,qui peruen-
turi funt, viam,qua gradiantur, oftendant: quorum e-
tiam cafus vtilitate non modica eleftorum prouefti-
bus c feruit: quia illorum lapfum dum confpiciunt,
de fuo ftatu contremifcun t,Sc ruina,qua’ illos damnat,
iftos humiliat. Difcunt enim in luperni adiutoris pro-
teflione confidete.dum plerofque confpiciunt de fuis
viribus prifumentes d cecidiile. Quando ergo bene
agcrc videtut reprobi,quali planum iter elečtis lVqucn
tibus moivftrant.Qupndo vero in lapfum ncquiui cot
ruunt, eleftis poli le pergentibus, quali cauendam fu¬
perbia: foueain oftendunu

Quod vero reprobi negtntur comedire panem  , qui de ceclo
defcenditjVet btbere tejutm  e viuarrt,non/ic ac> iptedum ebfo
vt a chtriratcpeturni credanrur ahcr.i, fed vt 1 n ehtritttc ru¬
dnem filete non in tel! iranrur M/iud eff enim btbere,ve 1  mtn
dncare,arque tliud d*gutlare . Vnde in Eutngclio dc C briti o
legi!ur  f; [Er citmpuJlaJfct noluir bibere fliibir ergo acjuant
viuam,& man dur at panem,tjiii de ctalo defcendit, tjui in clra-
ritatc radi cent figit: dcgu(lat><]ui ea aliauarenut commnnicat ,
a quapoffea dclintpuendorecedit De quibtu Mpodolut  g di-
cit:  [ Impofibile eft coi,qttifemcliUuminati funt.  dr gubfauc-
runt donum ceelefle, irpoSlhac omnia protapfifunt, rurfut re-
nouari adparntentiam.  'J Htncettam dtabolui in verttalefle-

tijfe, non in ea. renti" ejfe negatur  b. F uit enim in verirate
condiriutfeddum defefuperbiendoprxfumpfr,alicniu ab ea fa
tUu eff.  In  verirate aurem auorr.odo ejfe creattu per!iibctur,fi
fne dileUione fui conditoru ere At ne ejfe pnbatur! Mut qucmo-
do bo n m d Deo condirv.e ajferitur.fi mbil dimna drle:} ionu in.
fui condit ione aicepent ? guomodo ante fuperbia motumfne m
litru extititficondforemjuurn nullatemu riil:xit?uiut auo-
modopar fiue excellcntiorcateris crcanu dicitur.fi nonnullio
eorum in atnorc Dri e ondi tis, liicab cino dileUione vaiuttt efli
Vnde aurem btc dijferenua inter bonot.ir malo s proceftr ! Si
ex crrante, irtiufhu videtut Detu . c ui ante p e. car mu inferP
plinarn, vel hoc punir,quattdo ercando tufu uit. Si aurem

non ex iteanre ,1 um non ex tr idnce.refcar vt cx priprta liber ta¬
tu arbitno vittum fuperbia m angelicam naturam procefferiT.

^ Cap. 10.  b abeslab orir.  c al. profeflibtiet.  d abefl ab
• w !f. c  Supr.ead. cl.artr.u esl auua.  f Matth.i 7.  g lit-
braor C.  U loan.S.

L1 v

10)9 Decreti 2.Pars. Caufa XXIII. Ouačft. III. iotfo

Hona  ergfl con dna cff,<fU4 /ho vitro a bono in rnainm commu-
t&taeH . Sed ^Komodo bona ejfepotuir,Ji dileclione penitas
tamit? Netfueentm angelu* noht* ji milu fachts eff:juos v/ejae
*d certum tempi« atac« infirmi-as granat: vr neejue virtus,
i e/fr vitium, v tl um Iccum in tiobu obtinrat. ^A. cepi: ergo iile-
ihonem infuicrealione.ficut fr cxtert.de ejuibus iticirur: *An
gclicAvirtutei.eju* iti Dei umoreperslicerunt.  j Non aie,ejua
diligere Dtum cecperunr, Jed \_cjux in citte ArnovepcrtHterunt :]
ejux ex creatione diligerecccpsrunt, veprincipiumdrvim (tile-
ftionu omnibus credatur ejfe commime, perjeueranrid vero co-
rum tantummodo mtelligarur , (jut in retribiitione hoc accipere
merucruntpvt confirmati vitemu (A de rt no t pojjent, fr boe de
Je ctrtifiimt fiirene. Vnele beneapud Morjem pril« caltim,
deindcfirmamentum faEltim ejfe diiitur. ejtiia nimirum ange-
tiča natura prius acjualitcr Jubtilis in fupsrioribus eff condi-
Ta : potfea m perfiBentibiu m amorc fin candtiom mirabilitcr
eonfrmata.

C. XLV.

Hincetiam  Gregoriusrn mor alibi«  a mule a de perfeblio-
nc angelica matron u repicam, chantate negat rcplerum»non
tapenit us vacuum ajfetit, ovni. ji peni rus camijfee, nttntjuam
e.l.pv.t de eitts exccUentia dieuntur ,coniscnicntcr
de eo intelligi pojfene.

P Rincipium enim (inejuit B. Gregorius)  viarum Dei
Beemoth dicitur !>■.  quia nimirum, cum cutnfta
<reansageret, hunc primum condidir,quein re'.iquis
angelis eminentiorem fecit. Huius primatus eminen-
tiamconfpicitPropheta c ,  cum dicit:[Cedrinonfue
runt altiores illo in paradifo Deiiabietcs non adaequa-
uerimtfummitatem eius:platanrnonfueruntxquales
d  frondibus illius:omnc lignum e  patadili Dei non
eftaffimilatum illi,&puIchritudinieius:quoniam fpe
ciofum fecit eum in multis,condenfisque frondibus.]
Qui nanqueaccipi in cedris, & abietibus, čc platanis
polfunt ,nifi illa virtutum coekftium proccri celinu
dinis agmina,inxterna;lanuix viridirareplatatal Qux
tjuamuis e.xceifa funt condita, huic tamen nec predata
funt, nccxquata ,qui fpeciofus faclus in multis, con-
dcnliscj; frondibus efTe dicitur, quiaprxlatum cateris
legionibus tanta illum fpecies pulchriore reddit,quan
taci f  fuppoftta angclorum muhitudo decorauit. 1 -
fta arborin paradifo Dei tot,quafi condcnfas frondes
habuit,quot fepoliias‘fupernorS fpirituum legiones
attendir.Qui idcirco peccans,line venia damnatus eft,
quiamaguusiinecompararione fueratcreatus. Hinc
ei rurfumpercundemITophetam s  dicitur. [Tuft-
snaculum limilitudinis Dei: plenus fapientia. Scper-
feclus decore, in delitiis paradifi Dei fuifti.] Multa e-
niin de eius magnitudine loruturus primo verbocun-
tfa complesus eft Qnid nanq; boni n.n habun,qui h
fignaculum Dei limilitudinisfuit: Deiigillo quippc
annuli tališ fimilitudo imaginaliter erprimnur: qua-
lis in figillo eodem effentialiter habetur. Et licet fto-
aiio ad limilftudinertl Dei creatus lit,angflo taincn
qunfi maius aliquid tribuens', non eum ad limilitndi
nem Dei condi:um,fed ipfum iignaculum Dei fimilltu
dinis dicit: vtquo fubtilior '  eft in natura, co in lilo
limilitudo Dei plcnius credatur esprelTa. Kine k.  eft,

• qt;od primatus eius poter.tiain adbuc iniinuans,idcm
Propheta fubiungit: [Omnis lapis pretiofus operimen
tum timm, fardius, & topazius, Sc*iafpis, chryfolitus,
onyx,& bcrillus,faphirus,carbunculus. 3 c fmaragdus.]
Nouem dixit genera lapidum,quia nimirum nouem
funt ordines angelorum. Nam cum pet ipfafacra elo-

qaiaajjgcli,archangeli,rhrojii,dominaticnes,vittutfs,
priiiupatus,poteftates,C!ierubim.& Seraphim aperta

a Grrg.Ub.ti.Mor.ca 41.ali),  b lob 40  c EJl12.fr
r4.EXgeh.3r.  d nf.xo.nl.  c al. lignum pre r iofum.  f al.fr
g E^ech.rS.  b .liji.  i al fublimior.  K Eod. lib* moral.c.
fifuentiiVldthemitimj+jn £uangeli».  ;

narrationc memoranuir, quantx (int fupernorur.icb
uiumd:ftinčHonesoftcnditur:quibus tamen KeernotH
ifte operuis fuilfe defcri^ tut.quia eos.t^uali veftem ad
ornamaotum fuum habuit,quorumdum claritatem
tranfccuderet,excorum comparatione clariorfuit. De
cuiusillic adhucdefcriptione fubiungit: [ A ur um *
optisdecoris tui: & foramir.a tuain die, quaconditus
es, pra-parata funt.] Aucum optisdecoris eius extititc
quia fapitntis daritate canduit,quam benc cteatuJ
accepit.Foraminavero idcirco in lapidibusliut.vt vin*-
culatiauro in ornamenticompofitione iungantur,&
nequaquam a fe dilfideant:quos interfufum aurum re-
plctis foraminibus ligat Huius ergo lapidisin diccon
ditionis l'ux fotamina praeparata funt:quia vidtlicet
capax charitatis eft conditus: qualt repi eri voluiflit)
ftantibus angelis tanquain politusinregisoriiameiito
lapidibus potuilfet inhirere. Si enim charitatis aitro
felepenertabilem pribuillet, fandlis angehs fociatus
inornameto,vt disimus.regio lapis fixus maneret.KS-
buit ergo lapis ifte foramina fed fupetbi^ l>  virio.cJaa
ritatisauro non funtrepleta. Nam quiaidcircoligatar
auro,ne cadant.idcirco ifte cecidit:quia etiampH‘ or . a '
tus inanuartilicis, amoris vinculis ligari contei«?" 1.
Nune autem citer!lapides quihuic ftmiliter fucrant
perforati, penettanti fe inuicem charirare ligoti fur.r:
arq; lioc in ir,unere,ifto cadenre,meruerunt,vt ncqui-
quam iam de ornameto regio cadendo foluantiir. K’>
ius principatus celin udinemadhue idemProphctain-
tuensadiuugit. [ Tu e  clierub cxtenfus & proie-
gens ia mote fanclo Dei, & in medio lapidum ignito-
rum perfeiftus ambulafti. ] Cherub quipp« plcnitudo
fcientii interpretatur: & idcirco ifte Cherub dicitms.
quia tranfcendille cunčlo; fdentia non dubitatur, qui
in medio ignitoruperfcelus ambulauit.quilbateran-
gcloiu corda charitatis igne liiccenfa darus gloriacca
ditionis extitit.Quein beneexteutum,acprotejcntem
dicit. Omnc eniin,quod extcnti protegimus,obumbra

mus-.5:quia comparatione claritatisfuxc{tetorum c!a

ritate obumbrafte crcditurjipfeeztentus, & i! r orrg e o S
fuilfe r*pcritut.K.el:quos <• enim quafiobm» l,: “‘ :i ‘ >

operuit, quieorum magnisudinemexccllentia maioi«

tranlccndit. Qitod ergo illic lpccioftis in muh is  “ on "
dibus, quod illic Iignaculum limilitudinis, quod dha
cherub,quod illic protegens dicitur, hoc hic vocc Do-
minica beemoth ifte viarum Dei principium vocatur.

De quo idcirco tam mira, in quibus fuit, 4 cquxamilit,
inlinuantur.vt territo homim oftendat,quid. ipfc,ii ur-
perbiat, de elationis fux culpa pafihrus ht »fiferiendo
illi parcerenoluit,quem creando in gloriam tanti c!a-
ritatis elenauit. Confideret ergo homo,quid clatusm
tetra mereatur, fi Sc praclatus angelis angdus iivccclo,

/ deccclo iirterram profternitur.

6.pats. Charitas anteni,qux in aduerjltatedefentur,f(ldt
rdefl.fitltti!, fr ftagihs ejfeperhtb(tur:Ji(urfides,ex cjitacbare-
ras proceiit,fibla , id cff,fiagilu apud nApofloliim ejfe tttgttruf.

S mulit er cliaritruflua m aduerjltate dejiripotcB,dnd urvat
numjuamfutjlfe. Siene  g enim Hitronymiu
num feribit:\_Omnu crearura fnb vieto e ji,non auod omnnpte-
cautrie.Jed nnia nulla efi.ejua pei eare non pojite. ) Pojje autem
pcecare,vt  n ^uguff.air.non eft aliejtudptjft.imnte aliquii
nonpojfc. VndeiUefolus vocatur omnipotes^ui boe mnpotejl,
ejuia omnia poteJl,quxpoJfe,eJl tllijUldpoJfe.Situ! ergo eius  c«-
parationt,quimuttbilet»tem nefut,omnu crearura vitiofa i i*
eteur,ejitia mutabiHttris eft capax,iuxta illud:  [«» I iufiiji-
c ali tur in anjpeflu eius. fr c. ^fcuoparat iuu e  k eius matur*,

a EXecb.it.  1> al.ptrjuperbia vitium. c al.exrentue-
d Ibii. Variatpaulum a vn/gara tfed maiorci 'varietatei in
c raca.  C EodMb. c.Jeejuent.  f in ralo proffernirur.^otig-
g Sup.c.fenim.  h Seve i dtjl .po. C-hb-il.dcTrin.c. ip.fr tli
jjmboletfdeifi.e.  i rjat.fr-' ■  k lobif.

eju*

1062

io6i De poenitentia, Diftin&io IIT.

mutationem »on rcciptt,emnu crea-ura, cjua permutatur,

non vera,fed vanacjfe pmbntur.Vr.de  a km« bomo mendax
itcitur,čr v ar.tr ar r finalu fatTm.Hinc etiam  b Ealefiaftei:
iunčla.auafubjole funt,id eft, ljua temperam vrctfirtudinem
recipiunt, non rdrumrnodo varrirae, ffita omni crearura rarione
vrntabiLrraru inefl,fed etiurn vanilje variira: h, variante f er
vtttratiomt,ejuam recipiunt,efie d.cuntur. Sin ergo comparatto
n: diuine ckarirarii nuli* vrtim vera prodat ur: vat copatam
»e a us, a m nori dcferitut tlia.u ue amtit.tur,vera ejje neeatur.
Sitne amen ornim crearura Jun modo Ivna/Ct vera offe dret tur ,
fi c  & clraritru, tjua defieritnr,fioo modo bona, St  vera efie mon-
fitatur-.atioejurn d nuUo dejereretur ,fi nulio modo tn coefiet.
ftluod.n.nuilo modo vere eft,o ul:o modo defcri poccft fthfoet fia-
t“jHQ modo vere defieriturrir alipuo modo id vere efie oporne.  _

DISTINCTIO III.

I. T de charrrare breuiter fcripfimiv proptereos,

£S. L * * 1 — 1  quipanitentiam negantreiterari pofiejiftercntes,

JL £_yuod fiate cbariral femet habita nunejua/n amtt-
titur,ita panitentia femelvere celebrata, n uti a Jepuenti culpa
onacuUtnr.fi veri criminalu culpa illam alicpuando fitjnirur,
verapanitentia non fuit.nce veniam vnpuam a 'Domino im -
perrauit. Quodex definirioneipfiuc poenitentia,tir multorum
tuChritatibus probareconrendunr.

C. I.

Vr enim  Ambrofitis airtn auodam Jermane  c
fijuairagefima.

P oenitentia eft & mala d  pretecita plangcre.Sc
plangenda itetum noncommitterc.

C. 11

Idem in lih. o.de vnra panitentia,c.ra.

■n Eperiunlur ', qui fiepius agendam poenitentiam
•lVput. 1 nr,qui luxuriantitr ju ChriftoNam ti vereage
tent ucenitentiam, iter tndam poftea non purarent:
quialic«t e  vnum baptifma.ita - & vnica poeniten
tia. Venim pratcriti Temper nos debet poenitere pecca
tMedhocdebctorii leiiorum.At ego / factlius inue
ni.qui imioccntiam feruauetint, quam qui congrue e-
gcrint poeniu ntiam.

1  f Reperiuntut j in originali eff ,Mcrito reprchendun-
tur,qui lscpius agendam panitentiam putant:quia lu-
atitiamur Scc .vtš c,it.ro.fiijuupoft.
a qlta Sevnica.] Lmtu hic, qut obglojfas incurrcnter non
tftemendatuo, apud B. ^drnbrtjtum fiebaber:  ita vna parni
tentia,que tamen puhliceagiiur.Nam quotidiani nos
deberpoenitere pcccati.Sed hac delicbarum lcutorum,
»Ua etauiorum.Facilius autem inuent.Scc.

C. HI.

Item  Auguftinus libro de dogmatibm eccle-
fiaflicu,c.;n-.

C Atisfaftio S  poenitentia: eft peccatoru caijfiiscjt-
O cidete.nec earum fuggeftiombus aditii indnlgere.
C. III!.

Idem in lib de vera ir f alfa pornitentia.c. t.

P Oenitentia * eftqusdam dolentis vindifta.pu-
niens in fequod dolet commiiiffe.ežr.jV rg.  <[fCon-
tintte dolendnm eft de peccato: quod dcclatat ipfa di-
ftionis virttts.Poenitere enim eft pa-nam tenere vt fem
pet puniatin fevlctfcendo, quod comtnilit pcccando.
ra-na.snim j>ropričdiciturlxiio.qua: punit,8c vindi-
catqnbdquift| Uecomm jg t  jjj c  igj tur  panant ten«,
qui!ewp«i punit quod commilifle dolet.

Panitentia  i j t ag {  eft vindtčfuJemperpunieni in fe,cjued
nnraififie.

C. V.

Tn  eod.lib.c.tf.

dolete.

a  Tfal.unir l+j,  b Ecclef.i.  c  Infermonematutfiri-
ptofiepecitata, cuiuo inhium: [Ecre nune.  ] d Gregor.hb-g.
tpill.it) & bomil.34-.in euangel. Senr.*..dtsf. 14. lito p.13.0.1.
c Injr.tadpanitentiam, Scnt.ibid.  f Sup ddlin.ta. fitjuit
po!},  g Sifp. diHin. 1.fiat eni.  h Senlo.it. 4. diltin, / 7 -
i Sent.ilrid.

S I Apoftolus a  ctiam peceata pet baptifmum di-
Ktiilicotinue plotat, nobis etiam fuper fundatseu
tum Apoftotorum politis quid pmer plotate reftat?
q Uid.nifi Temper dolere in vita: V bi enim dolor finitur.
deficit & poenitemia. Si autem poenitetia finitur,quid
relinquiturdevenia? Tamdiuenira gaudeat, ScTpcret
de gratia,quadiit fuftentatut a pcenitentia. Dixit enim
Dotninus b :  [vade & amplius iamncli peccare.] No
dixit,ncc ptcccs, fed.nec voiur.tas peccandi in te oria-
tut. Quod qetomodo feruabitur,nili dolor continue in
poemtentia cuftodiatur: Hinc Temper doleat,&: de do-
lore gaudeat,Sc de doloris poenitetia, fi contigerit.fem
petdoleat; & non fatis,quoddoleat,fedexfidedolcat,

Sc non Temper doluiffe doleat.

C. VI.

Item  Gregorius in afliuum  c tempuo fijd eff,
homil 34 .Enang.~\

P Ocnitemiamageredigne non poffiimus,nifi mo-
dum qucqi eiutdem pa-nitcntia-cognolcamus.POe
nitentiam quippeagete.eft Sc perpettata d  mala plan
gete,Scplangenda non perpetrare.Nam qui fic aliade-
plotat, vt ramen alia committat, adhuc poenitentiaiu
agere ant difllmulat, aut ignorat. Quid enim prodeft,
fi peccata quis luxutix derieat, Sc tamen adhuc auari-
tidPaftibus anhelat 3 Idem hb.) oprli. }p. adThcoriffam.
^ISunt e  quidicunt paucitemporis poenitetiam con-
tta pcccatum deberc liifficere, vt iterum liceat ad pec-
catuinredite. Refteeos paftoris primi percutit fentcit
tia,quiait /, [Contigit illis illud veri prouerbij, ca-
nis reueifus ad fuum voinitum, & fus lota in voluta-
btoluti.] Magnaeft enim contra pcccatum virtuspoe-
nitentix,fed fi quis tneadtin pa-nitentia perfeueret.

^ffoenitentiam vete agete cft.coramifla S  plan-
gere,8c b  itetum plangenda dedinatc.

C. V 11.

Item  Auguftinus trati aru ir 4 .. in c.ir.Ioannu.

P B-oduftior ‘  eft enim pana,quam citlpa.ne paru*
ptttareturculpa,ficumilla finiretur Scpoena. Ac
pet boe vel ad dentoftrationem debita miferis, vel ad
emendaiioncm labtlis vita, vel ad exercitationcm ne-
ceflati.e patientia temporalitechominetn detinet poe¬
na, etiam quem lam ad damnationem Tempiternam
reura non detinet culpa {r paulopoff.  qilra Dei non eft
vt hominis,id cft,perturbatio concitatianimi,fed ttait
ouilla iufti iupplicij conftittetio. »

C. Vlit  •

Item  Ioannes os aureum tn homitia de pcenitentia.

1 -) Erfefta (,  pa-nitentia cogit peccatorem omnia li-
1 benter Tufferre.er.‘f. flln cotde eitts contritio eft,in
ore eitts confeflio.in opere tota humilitas.Hic eftpec-
fečla.Sc frueftiferapanitentia.

C I X.

Item  Smaragdiis/» 1 in expofitione rcguU S.

V  Lic poenitentiam digne agit, qui,qii.-c commifit.fic
I praterita tnala deplorat, vt futura itetum non com-
mittat. Nam qui plangit pcccatum,Sc itetum admittit
peccatu,quaii fi quis la tlet latetem crtidum; opna quan
to magis lauerit,tanto iriagis luium facit.

C. X.

Item  Augnftinus/iraiV.^t.

p Oenitentes m  (li tamen eftis pa-nitentes, Sc non
1 eftis itridentcsjmutate vitam,reconciliaminiDco,

A Rom.6  b loan.S.  c  Sit Licipit hontilia i 4 .*s£jlinum
tempua.  d Sup.cad. pcenitentia eft. C Si Jureta dr. unr.  j
ohg.  t o. Pet. z.  g alJEre.  ] ong.  h al fed rrerurn.  ] angin.
i Faiit adhoe Bedali.efuaft.er.ro.  le Sup .itiirn.r perje ita.

1 IJidorHf defurn.botro Jib.z e jj.  M Set.t.+ dift if.

Decretn.Pars. CaufaXXXIII. Quaeft. III. 1064

i.pats. Sed veri *a  diffinirionu mn <td diucrfa tempera, fei
ud idem tcmpuf refnunmr:videlicet,vt rempore,c]no deftet mi
committat,Ojued adhuc e urn flere opor

IC  63

& vos (Him catena pafcetis Qua imjius,eatena?[Qus *
ligaueris in tetra, erunt ligata fk in-cotlo.] Audis iiga
turam,& Deo putas facere impofturam? panitcntiam
agis genua figis.&rides, & fubfannas patientiam Dei:
Si poenitens es poenitet tc: fi non pccniter, poenitens
non es- Si ergupoenitet.cuE facis,quod malefecifti: fi
fccille poeairetjiioli facere: fiatih uc facis,certe non es,
poenitens..

C. XI.

Item  Ifidorus lib.t.de fummo bone,c.Ti.

I Rrifor eft b,  non poenitens , qui adhuc agit,quod
poenitet,nec videtur Deu polcerc fubditus, fed fub-
fannarc fuperbus, canis reuerfus ad vomitum cft pce-
nitens adpeccaturmMultienim lachrpmas indefincn-
ter fundnnti& peccarenon delinunt. CJuoldain accipe
re lachiymas ad poenirentiam,& affciftum pocuitenti®
non habere-conftat;quia inconftantianrentis,nunc rc-
coidarione peccati 1'achrvmas fundUnt, nune vero re-
uiuifcente vfueaiqu* flcuerant.iterando committunt.
Efaias c peccatoribus dicit: [Lauamini, mundiefto-
t('.]Lauaturitaquc,&mundus eft,qui & pretenta plan
git, & flenda iterum non comtnittit. Lauatur, če non
eft mundus, qui plangit qux geffit, nec tamen deferit,,
fed poft lachrymas ea,qu® fLeuerat,repetit.

C. XII.

Ttem  Auguftinus in libro Jblilotjuiorum. •
v Nanis d  eftpofHitenria,quam lequcns culpacoin-
i quinat. Vulnus iteratum fanatur tardius:frequenter
peccans,čc lugens vixvcniam meretut.. Nihll profunt
lainenta, fireplicantur peccata«. Nihil valet veniam a
malis pofcere, & mala denuo iterare. Perfifte ergo in.
confdlionerefto in poenitentia fortiter confirmatus:
Vitam bonam,quamaccepifti,tenerenon definasipro
pofitum bona vit® conferua iugiter.
ffCaput boe non eft inuentumapud B.Muguftinumchabentur
tamen afud Ijrdorum(p ne m citat Magtficr)pene eadem in dia
ligo,Jiuefynony mit,non longe ante caf.de cafhtatc.

C. XIII,

Item  Gregorius 'trtpafhrali,par.j.admo-
nitione jr,.

/-v Vri e adiniffiaplangunt,nec tamen deferunt.con
fiderarefollicite feiant, quia fiendo, iuaniter fe
aiundant,qitt viuendo fe n.equiterinquinant,cum id-
circofčlachrymislauant,vt nmndi ad lbrdcs rcdcant.
• -C. X11 11.

'Idem ibidem.

Vi J admiifa &  plAngit, nec tamen deferit, pe¬
ne graauoricu!p®fefubiicit:qnia h  ipfam.quam
fltndo impetrare potult veniam,contemnit.

C. XV.

'Idem ibidem.

L Auamini mundi eftote,] Poft lauacrum enim
mundus eife negligit, quifquis poft lachrvmas vi-
tacihnocentiarn non.cuft6dit.l.auanturergo.& nequa-
quam mundi funt, qui commifiaflere non delinunt,,
fed rurtus ftenda committunt
C. XVI.

Mem; ibidem.

B Aptizaturquippe.. rnortuo, qui mudatur fletibus
apeccato:fed K.  poftbaprifmamortuum taagit,
qui tulpam poft.lachry mas repetit.

C. XVII.

/dem in moralrbtu lib.r.c vit.

I N caftiim quippe burnim agitur, (i ante terminum
vite deferatur, quia 6c fruftra vclociter currit,qui
priufquam admietas veni at,deficit.

i.Mattri.  b Smte4.idiU.14i  e E.S.r,.  d Sent.ibid.
C,- Sent.ib-d. Mnfell.rr.c.tJjj. f Sent.ibid. Bedam  ’ Pet.t.

. ^adtnijam^irig,  h £/*■'• ^ E a L34-

la.rjua  a commijitpionc  ■

reat.Quod ex fequtntib.vttb'u eiujdem aufloritaru daturintel
ligi,dum diet tur,[Nam purfie alia dcplorat ,vt tarne aha cim*
mtttat/odhuc peenitentiam agere ant dtfiimulat ,aut ignorat.J

C.  XVIII.

Hinc  Auguftinus in£tnhiridii>,c.7<i.

S Anecauendtim b  eft,ne quifqua exiftimct infan-
da illa ctimina, qualia qui agunt, regnum Dei non
pofiidebunt,quotidieperpetrada,& eleemofynis quo-
tidie rcdimenda.In melius quippe eft vita niutanda:&
pet cieemofynas de peccatis prsteritis eft propitiaius
Deus, non ad boe emendus quodammodo, vt ea fem-
perliccat impunecommittere. Neminienim dcditla-
xamentum peccandi :quamuis miferando deleat iam
faifta peccata,finon fatisfaciio congruanegligatM-

C. XIX.

Idem ibid.c. 76.

Q Vivult e eleeinofynatnordinatedare,a fetP^®
debet incipcre.Se eam fibi prim6 dare. Eft cnim
eleetnolvnaopus mifericordii: verilfimedue did uin
d  eft,[Milerereanims tux plaeens Deo.] Propterbos
renafeimur vt Deo placcamus.

f ^intea, aput hoc ctrabarurcx loanne ChrjCoHorno. Keltih
tum esi B.^uguftrnorcjuem ciranr Magejlcr, ir luo,&  « w, ‘
Hum Tolerantna lil L.cap.

C X X.

Idem ibidem,c.71,

D Equotidianis f, breuionbus leuibusquepecca¬
tis, fine quibus lixc vita non ducitut ,quotidiana
otatio fidt lmtn fttisfacit. Eotum eft enim diccie: [Pa¬
ter / nofter,quiesinca!is,]quiiamtaliter S  pa«*
regenetati funt exaqua, & Špiritu fanfto. Deletom-
nino hicoratio minima, &quotidiana peccata, delet
& illa.aquibus vita fidelium fceletate ctiam gefta, led
poenitendo in melius mutata difccdit, fiquemadmo-
dum veracitctdicitur, [dimittenobisdebitanpft^V
quoniamnon deluntquaEdimittantur,itaveraeft cr
catur:[ficut & nos dimittimus debitor.busnol«iS’J
eft,li fiat,quod dicit ur: quia kc  ipfacicemoiy Iia<;
mam petenti homtni ivnofcere.

C. X XI.

Item  Pius Papa,epi/?.t.

N lhilprodfft h  homini ieiunare, & orare: & aha

religionis bona agere, nili mensabiniquitatere-
uocetur.

3 pars. Ex perfona huiufcemodi picnitentu trtam tllud
Smaragdt inteltrgrtur:  [ lilepccnitennam d'gn‘ fr

tllud ugul}im:[Panitcnres,trc.]illud tfi.fr

non pamtem .] &ihudEfaia: [Lauamini &mundtefhle.']

Item tj tllud folilotjuiorum:[lnanu efipanitentii,(?c.]Simi-
liter & tllud Cj re torij c {'Siti admtjja plan punti] ir:  [Baputd*
tur a morruo. dltud autem^Ambrtuij-[Keperiu>irur,&r-]'"*

fecundum generale m  3 fed feeundum Jpeeialem confuetttdtnerrt
eeelejiade fblenni poenitentia drli um inecUtgtrur , aaa apufl
rjuofdamJemel celebrara mn iteratur.

C. XXII.

Vr.de  Auguft feribitadMacedonium,epift.i4.

Q Vamuis ' caute,& falubriter promlum ftt, vtlo
cus illius C  humi.Uimx pa-nitentixfemel inec-
cleliaconcedatur, nemedicinavilis minus vtiliseflet
trgrotis,qua’tantomagis falubris cft,quanto minus

a Sent.ibid-.i.ead.potnitenriam.  b Sent.ibid. luo p. t 7 ‘
c. rt.  c luo p. 17.ca.tt7.  d Exod-Jo.  e .Seat.4. drflin.ri.
luo p.n, ca.it t. f Marti,  g patri Cah.] orig.  h lnf.de
cenfecr dtThn.S.niliilpredeli. Scnt.4 diffin.r4. irdiftin.il ■
P0lyc.l j.Tir.2f.Sup.ead Scrrt.4 diffin 14.  i Sup.diftin.J>>
tjuamuH.Sent.ibid.luop.rj.«1.24.  k al.ilirc.

contcm-

io65 Depoenitentia,

tOFitemptibilis fuerit, cjuis tamen audeat diceje Deo,
ouare huic homini, qui poft primam panitentiam rur
lus fe laqueis iniquitatis obftringit, adlmc iterum
parcis ?

4. pats- Bac auRoritate fr iUud ^Ambrosij determinarur,
fr iterum peceatori perprimampaniremiam verna, duri mon-
Jlratur.aliocjuin neauacjuam iterum parceret Detu, cjuinccdu
peperajfet:(SatufaSlto  a auofo pccnitenria^frlvadc,  b fr
amphui noltpsaare,) cutidcmtum difjinitionc iniellcHum ha
Irent.llhidautem,efuodin itb.  c  dspcenirenttu dicitur,dsper-
fcčfa *ff ititeUigendujt?. Sicur enim c h ari rus aha, eff im ipicns ,

*lid eff profidens Mia eft perfeffa:Jic fr pesnitenria alta eft in-
“puntmm.aliaprofiacntiurn, ali a perfečlorurn . Sicur aurem
ih ar it ati , licet n on dum perfeSJa, m baptijmo diitur v eni a pec-
catorum,vt (juamuupAfcagrauiter Mtaua Jit peccaturiu ,ritc
tamen intelligatur ejje renattts  , nov nauči tanrum (Jicur Ioni
nianut tradidit,) fed acjua fr Spintufjicut Hieroin mu* con-
tra_  d cum feribit,) Jic fr imiptenttum pecnitenti* t enia n on
negaturtcjua cjuadarn rajone, perfečiapotef di> i,<ju;a toto tor
degemit , fr dolet: hiet fr alia ratione po reli diet tmpcrf‘tt a
tjuia non vfjue in Jinem dura'ura . Secundum prithum mo-
dum perfe&ionu inrelligirur itiud loantiu 01 cturei [Perfefia
C pocnitentia,frc.~'Jux;a Jccundum modumperfeflionu ibud
tAuguffini  f intclligirur: [Pccnitcntia e(l vindiofa j^mper
puniens in fe,cjuoddolet commiJiJJe.~\lllud  g au.tem[_fi patni-
tentia fini tur , nihildc venia relinejuitur,  ] dupliciter tnrebigi
poteff. Si enim. iuxta fjuorundam fententiampcaata dir/njja
redeunt,facile eft intelligere nibil de venia relintjui: ijuoniam
peci ara, qua pntu eraat dimijfa } i:crum replham ur. Sicur e-
mm tile, cjut ex luffajeruitute in liber tatom manumitntur,i-
terum vere Itbir eft, cjuamuc ob ingraritudmem in Jeruirutem
poflea reuoictur: Jit fr posnitenri peg ata vere rcmitmnrur ,
quamui r ob ing^atitudinem venia eifdem poflea Jit implican-
dus. Si autem peccdta dtmijjd no n redeunt,dicitur nihil relin-
•jut de venia, tjuia nihil relincjuhurfibt de vita munditia  , fr
jjieaterriA beatitudmu,quam cum venia ajjecuttts efl. Sicut e-
tiimargeuto perfecle purgato,nthil fui de toru rtlincjuitur,fife-
^uettarugincfccdarur,non tamen primei, fed fccjuenti fordtda-
turfic cxpiato per pcemtentiam nihil de venia diet tur reltncjui ,
cum tamen tam non dcletu,Jcd adhuc expiandu cotncjuinetur .

S.pars. Quod autemperpccnitcntta non femcl tantumjed
(apijiimtpeuata reminantur, multorum aucioritatcprobatur.

c. A'xi n.

KAitenim  Hicronymus in epiffolaad Rufih um
depoenitentia.

cEpties h  cadit 1  iaftus, & refurgit Si cadit,
quomodo iufius t  fi iuftus,quomodo čadu? fed iu-
& vocabulum non amittit, cjui per po-nitentiam fem-
perrcfurgit.čtnon ^ folum fcpties,fed icptuagies fe-
pties delinqucntUi conuertatur ad pocnitentiam,pcc-
catadonantur.[Cui m  plus dimittitur plus diligit.

hamd Otočju* per panitentiam, adi*Ueryjtmul y hotnici-
Cij veniam tmpetrautt.

C. XXI 111.

Decui w pamtentiatn eodem  n lit/ro  Hiero-
nyrous »it.

^Otam poenitentiani pcccatoris ofFcndit pfalmus
quinquajdimus,qiudoin«rcllus cit " Uauidad
Scuilabee vsorem Vnsc Ethai, & Ji Kathan prophe

u i uc .cottcptus,jri;fpodi t) di C en$ [Peccaui:] llanmquc
jnciuitaudirc [ScDominus abs tc abltulit peccatuni.J
Adultctioenimiunxctat homicidiii; Sc tamen conuer

lusadlach[ymas[Mi|crere p,  ait.meiDeus,fccundum
magijam mifeticordiam tuarn: Sc fecundum multitu-
diiK-m nulerationuin tuarum dele iniquitate mearn.]

a  SHp.ead.cap.Jariefaftio.  b (? c.Ji ^ipolto/ue.  c  Sup,
ui.pttnittnti*. Sentj.dilfin.i).  d Sup.cad.  * S»p. e»d.
i Sent.4.. delt.14.  g Sup.ead.c.J! ^ipofloluf.  It Prou.14.
j »I.tader.  k tl.refur^er.  1 Matth.il. Lhc 7 . n In
lad.epift.fidTtjiHHHm.  o >. Ref.it.  p Pftl.it,

Diftinčlio III. io 66

Magnum enim peceatnm magna indigebat mifericor-
dia Vndciungit.&dicit: [ Multuin laua meab iniqui-
tate mea, Sc ,t peccato mco mundame quoniam ini-
quitatem mcam ego agnofco, Sc debetu m ratum con-
tra me eft f emper.Tibi Coli pcccaui.[Rčx enim etat a ,
aliumnontimebat [Et malum coram te feci vtiu-
ftnicerisin fermonibus tuis, & vincas, cum iudicaris ]
Concluiit enim c Deusomnia lub peccato,vt omnib.
mifereatur. Tantumcj; profccit,vt dudutn peccator &
peenitens tranfictit in magtftmm &dicat [Docebo &
iniauos vias tuas,& impiiad teconuettcntur. ] Con-
feffioenim & pulchrittido coram co:vt quiluaconfef
fas fucrit peccata.Sc dixerit [Futaietunt 8ccorruptat
funt cicatriccs mesafacie infipicutic meaijfucditatem
Tulucruin in fauitatis dccorem commutet.

C. XXV.

Item  Ambroiius m apelogit Dauid t e.t.
t  Lic rextantus,acpotens,ne exi»uoquidem momen
I to m a nete penes fedcliSli pallus eftconfcientiam:
fed pr.Tmatuta confeflione atq;immen(odolorered-
diditpeccatum fuuni Domino.t'q. ^JE)enique e  Do-
minumdolor intimi mouit afFeftus , vt Natliandice-
tet [Qupniam poenituit te & Dominus tranftulit pec-
catum tumn. [Maturitas itaque venia: profundam re-
gis fui (Te poenitentiam dedarauit qus tanti erteris of-
fenfam tranfduxerit .&■(■  f Sandi qui confummate
pium certamen geftiunt, Sccurrere cuifum faluns.fi-
cubi forte vt homines corruttnt. / natura; magis fta-
gilitate, quain peceandi libidine, aeriores ad curren-
dum refurgunt, pudoris ftimulo tnaiota tepatantes-
certamina: vt non folum nullum attulifle exiftimetuc
lapius impedimentum, fedetiamvelocitatisincenti-
ua cumulafte. Ergo li carrentium non foluitur curfus.
cum aliqui forte ceciderint, non ludantium conten-
tio, fed inoffcnfa manent certamina: quin Sc plcrique
poft vnttm, autaltcrum lapfutn gtatia maiore vicerut:
c^uanto magis agonem psi etat is ingretli non debent v-
nius prolapfioms offenlione cenleri.cum beatus fit,
qui fe potuerit reparate poft Iapfum i qiQučd

peccauit. conditionis eft: quod fupplicatiir, correptio-
msdapfns communis.fed Ipccialis confcltio. Culpaia
itaquc incidilfc,naturaeftdelefle, S  virtutis.^-.pc.r/-
*lPeccatum aut donatur, ant deletur, aut tegitur. Do-
natur per gratiam : deletur per fanguinem ctucis, tegi¬
tur per charitatcm : fimiliter Sciniquitas, qua: aftima-
tur habitudo meutis iniufta: licet loann.s in epiftola
cum,qui fcccrit pcccatam, Sc iniquitatem tccifte dixc-
rit. ficut habemus feriptum [Omnis. * qui facitpot-.
catum, Sc ituquitatem facit: ] peccatum eft iniquitas v
quia in peccato ipfo iniquitas eft. Tamen.vt nobis vi-
detur, peccatum 1  eft opus iuiquitans : iniquitas au-
tem operatri* culpi aut delidi. Prius eft ergo, vtipfa
iniquitas deleatur. excidaturradix Sc feminarium nec-
catotum: mala tollatur radix, ne maloc frudus ferat:
aboleatuterroris omnisafifedus.vniuetfa iniquitatii
gcneratollantut.Ttaq;quemadmodum intrans m am-
niain fipicntis difciplina imprudentiam tollit, St fci-
entia ignorantiam, fic perfeda vittus iniquitatem, 8t
remiflio peccatorum dclct omne peccatum.
t ^ Peccatum eft ] In originali i u/g.i’:  pec-

catum eft iniquitas:iniquitas aute opcratrixculpa',aut
delidi.Plus eft ergo,Sc c.fed melier vijteft Grantnile3,e.

C. XXVI.

Item in eod.lib c. 7 .

t  I-lud * vero k.  quum mirabile cft,quod Angelo
±  1 criemi plebem ie obtulit Dauid dicens: [Grex ifte,
quid fecit ? fiat manus tua in me ^ 6c in domum patris

a al.eram.  ] b ahimebamd]  c Roman.tr.  d p/ a I , 7%

* Rog. 12.  f al. corrueriut.  g 4/ dtluijje.  h ,

1 Senr. + .dijl.  /f, k Quam vero iUudctiam mirabile,jvrif.

i c6j  Decreth.Pars. Čaufa XXXIII. Quaeft. III.. 1065

___a.-:/!**..« Xr  amlsnlimit triftis : &• f-in-i..;

mei.] Quofačtoftatim dignusfacrificio iudicatus eft,
cui abrohitioncesiftimabaturindignus. Nec iniruin,
fi talifua oblat ione pro populo.peccati lili adeptus cft
veniam,curn a  Moyfc$ otterendo fe Domino pro pic
bis etrore.ctiatn plebispeccata deleuerk ? Texitigitur
peccata Cua,an non! Sed quis hocneget, cum hic ipfe
docuerit t>  rrophcta,quodremittantuiiniquitates,
tegantur peccata, non iinputentur a Domino ? Pecca-
tum rcmiffiim llbi efte docuit.ftcut feriptum eft:[Dcli-
ftmn c mctiin cognofco.Sc iniuftitia meam non ope-
lui. Dixi,pronuntiaboaduerfumme ittftitiam meam
Domino.Sc tu remififtiimpietatem cordis mei.] dixit:
(pronimtiabo) Se veniam meruit antequam pionun-
tiaret: quanto magis, vbi dc fe pronunviauit, dicens:
(iniquitatera meam ego agnofco)rcmilTum eft ei om-
ne peccatum ? licet Ipecialitcr de‘hoc Sc d  Nathan
propheta rcfpondit (Se Dominus tranftulit peccatum
tulim.) Ergo remiffionein meruit iniquitatis, & texit
sharitatc, atqueopemit peccatafua, &texit operibus
bonis.ncc imputandum eft elpeccatum,quianonfuit
in eodolus malitii.fedlapfus etroris: deinde e ,  quia
non fuit improbitatis a:ftus,fed vmbramyftcrij: & ra¬
men confeflus eft delidum fuum, agnouit iniquitate,
vidit Iauacrum,& vidit,8c credidit: dilcxit multum, vt
ttimia charitate tegerequemuis pofleterrorem.

6-pars Ecce,cuius panitcntia bit commcndarur,cui etiam
aenia per Prophctam dara monshaeur , eguam grauiterpolha
delicjuerit,populi mullitudo prolhata offendit. pehati tjuorp
[yt Hieronymus contra  f louiniannmfcribit )rex impiifii-
tmu,vt fenttvtiam Dei fubterfugeret , eucrfio domus eius
dijfmctur inpolierot peiunio impetrauit,irJ acco.

C. XXVII.

Ur sjuo ad eundem Ruffieum  g fenbit idem
• Kicronymus dicens.

A Chab h  rex impiiflimus vineam Nabuthaa cruo-
re poffedit.Sc cum Iezabel non tam coniugio fibi,
quam crudelitatc cobiunfta,Heli® inerepatione corri-
pitunharc dicit Dominus: [Occidifti, & poffedifti] Se i-
terum: (Inloco.in quolinxerunt cancs languinem Na
buthac,ibi lingent fanguinem tuum . Et Iezabel canes
ccmedentante muroslezrahel. Quod cum audiffet
Achab,fciditveftimenta fua, Sepofuit faccum fuper
čarnem fuam,ieiunauitque,& dormiuit in cilicio. Ea-
duscjjcft lermo Domini ad Heliam, dicens :quoniam
reueritus eft Achab faciem meam, non inducam raa-
lum in diebus eius. ] Vnitm fcelus Achab, & Iezabel:
tamenconuerfio ‘  ad poenitentiam Achab,poena dif
fertur in poftetos: & Iezabel in icelcre peifeuerans,

prjfcntiiudiciocondeninatur.

C. XXVIII.

Item Ioannei Chryfifh>mus de rtp*rttnne lapfi,
(epi/f.r.adThcoctommlapJum.)

T Alis, k_  miiii črede, tališ eft erga liomines pietas
Dei, nunquam fpernit poenitentiam, fi ei fyncere
Sc fimpliciter ofteratur. Etiam fi ad fummum quis per-
ueniat malorum , Scindetamcn velit retierti ad virtu-
tis viam, fufeipit,& libenteramplediturifacit omnia,
quatenusad priorem rcuocet ftatum : St quod eft ad-
huc ptjtftantius, & eminentius, etiamii non potuctit
quisexplere omnem fatisfaciendiordincm,quantu-
lamcunq;tamen. Sc quamlibet breui tempore geftam
non refpuit poenitentiam.fufcipit etiam ipfam.necpa
tittir quamuisexiguscouerfionis perdere mercedem.
Hoc enim mihi indicat Efaias, I  vbi dc populo Iudco
rumtalia quxdamdicit : (Propter peccatum rood.ee
conturbam eum, & perculfi cum, & auertifacič meam

a Exod.f!.  b P[il.)T.  c Pf,li;o.  d ! %.n, e d
derr.aur non fuit. i Lih. s.  g EptHadRufhium.  h ,ft,.
jrurn  i ccnuerftu.  ] orig. al. conuer/i.  j nAtu.  k Stnt.+.

iiil.u,.  1 EfA.S7.Apud jt.

eum, Žcconfolatus fum eum.) Euidentuts autem no-
bis tcftiinonium dabit etiam rexille impius, qui cupi-
ditatis fus q uidem praidam vxoris nequitia qua;iiiiit:
fed petturbattis iplius lceleris immanitate poenituit,
Sc ciliciocircudatus.facinus fuum fleuit, atq; itaergt
fe Domini mifericordiam prouocauit.vt a cuncftis cum
abfolueret peccatis . Sic enim ait Dctis ad Heliam K
[Vidtjlirfitomodo compunlhu efl  ^ Achnh a fcicie meni ejuiafle
uil in conjlelfu mco,non inducam mala in dishuc eiual]
tj V er po bes, licet nonnihil diprepet uh ca , qua inter Latin*
lonnnu Cbryfofiomiopcra circumfertur t non tamen tonge difce~
dita verbia Gracu. cictat enim hoc opufculum matmpnptum
in hihliotheca VAticana.

C. XXIX.

Item  Gregorius in homthn dechnA fuper Ele-
chielem,in extremo.

S Icut !>  Achab rcx iniquus a propheta reprehefut,
cum contra fe diuinam fententiam audiffet,perti-
mtiit.Sc magno moeroredeprehenfuseihita vtProplie
ta: fuo Dominus diceijet c-  [Nonnevidifti Achab ha-
miliatum corammer Quiaigitur meicaufahum 1 ' 11 *
tus eft,non inducam malum in diebus cius.]In quib u *
Domini verbis penlandum eft, quomodo ei in elečtis
fuismoeroiamaritudinis placcat,qui amitteretnnent
Deum;fi lic ei & reprobi pocnitentia placuit,qui linic*
bat perdere prsfens fieculumiaut quomodo ei gratafit
fpontanea affliftio, pro culpis in eis,qui placent,fih* e
ad tempusplacuit.Sc in eis.qui difplicebant.

‘HiniuitA  d ijuocjue,cjuoi Domintu in Euangcho commtn
durpanitentiam egerunt inpradicationc lom, &  «miferictr
dia Domini iniulgentia conficutijfubuerponu interiiumfuln
terfugere meruerunt. Sed ejualiterposl aaeptam veniam U-
chab vixerit, textui libri Regum decUruf.de  f«« ‘l< im
e  ^dmlropus  , cjuod lefabel vxoreiiu ,cuiut infammabatur
Arbitrio,cor eius conuemt , dr nimiu fucnlegiu e xecrildemff
cit,ir Imncpcenitentia eius reuHAuit affettum.

C. XXX.

TSeNtniuitu autem inproamio Iona feribit

Hieronymus. r  ^

C lent ait Herodotus , Niniue a rege Medo rum  ‘ u °*

O uerfaeft.regnante / apud Hebrzos loW- 1,n “ 8
patet iliain pra:dicante Iona ex pcenitentia meruiue
veniam: fed quia pofteaad vomitumrediit,ex itaDei
fubuctfam fuifle.

C. XXXI.

Item in g prologu Nauru.  .

N  A um propbetam ante aduenrumregis AfIyr.o-
rum, qui populumIfrael captiuum m fuaregio-
nem tranftulerat,fuiffe,Hebrxotum traditio conrmat.
Siquidem in fine huius leiftionts, pxacdi£biregis aduen-
tnm idem Proplieta annuntiare monftratut- Sed cum
habitatores Ntniua:,Iona interitum ciuitatis pridica*
te, ne diuina ira denuntiatum intetitum futtineient,
pcccatotum,Sc impietatis poenitentiam egiflenr,acce-
pta Dei mifericotdia,grauioribus fe criminibus nnpli-
cuerunt. Quadc caula memoratus Fropheta Spinm
fantto plenus, iudicium Deianmmtians, ita eft l ocu '
tus.[Deus h  zelans,& vlcifcens Dominus cft.]

p.pars. Item, cjuodfrecjucntc/ventA pccnirenti prelietur,
tcflatur ^duguffinus in libro  i de pcenitentia, firibcns contra
auojtcm hartricoi ,ijuiptccantibus poff baptifmum Jemci lan*
rum dicebant vtilem ejf-panitentiam.

C. XXXII.

A Dhuc inftant peifidi,qui fapiunt plus,quam opo^
tcat,non fobrij,fed excedentes menfuram. Dicnnf

a j Hgg.tr.  b Sic.~\orig.&exempp.  c ; Regi’-  ^
nat.  e Lib.de Nabutht hrNractira. c. vit.  f Senfiu,ntn  *<>
ba.  g In 'et opera b Uitronymi.  h Nauru i.  i Inlib.dcvr
ra ir■JU/»fmitmt0tc.f.S*nt.+.diif.i

enim.

I0 69 Depdcmtcntia,

enim etli *  femel pcccantibus poft baptifmum va-
leat pcenitentia, non tanjen farpe peceantibus prode
rit iteiata:alioquiremiflio,adpeccatumeflet inči tatio.
Dicunt cmm,quis non Temper ptfccaret, ii redire Tem¬
per poffetl Dicunt enim Dominam incitatorem mali,
fifemptr pcenitentibas ftibueniret,& etiam ei placere
peccata,quibus Temper pršilo eft gratia.Errant autem:
immb conftatri multuin pcccata difplicerc, qui Tem¬
per prsfto eft eadeftruerc. Si enim ea aiuarct.non ita
Temper deftrueret,Ted conferuaret,atque,vt Tua ittunc-
ra.ToHeret.Semper deftruit peccata,qux inugnit.nc Tol
uaturqaod creauit.nccorrumpatur quod amauit. Su-
nmntoccafione hypocritar ifti e.tfaclis Domini. Quem
enim cicttm h  bis illuminauit ? ouem leproTum bis
mundauit? quem inortuum bis TuTcitauit! non Laza
ium,quem c  diiexit; non filiu vidt« <T, quem mifer-
tusmatrireddidir non filium dirfipatorem legitur bis
TuTcepifle.nonfiliam Abralis bis i dsnionio liberalk - ,
in nalla perTona iterauit faftum d®cens, n aiunt, non
Tipe a Domino fieri remedium. Dixit e  mulieri: [Va¬
de, &c  ampiius noli peccare,ne deterius aliquidtibi co-
lingat,] promittens poenam,non ampiius veniarn.
fQupd / autem multos crccos Je diuerfo leinpore il-
luminauerit,& multos debiles confprtauerit.oftendit
indiuerlis illiseadem Tipe pcccata diinitti,vt quctn
prius Tanauit leproTum,alio tempere illuminct X cx-
cum. Ideo etiam lot Tanauit 11  febricitantes,tothn-
guidos,tot claudos,ca;cos, & aridos, ne defperct de Te
pcccaror.ideo non Tcribitur aliquis nifi Temel Tanatus,
VtquiTquctimeatmcrgi ‘  peccato. Vidcmus adhuc
quotidie in ecdelia fspe Tebricitantes, Tipe langui-
dos Tipepaflionibus captos, fspelibcrari: vt appareat
toti s opus miT: rantis, quoties confeflio fit pccnitcn
tis. QuoiTiodo enim corpus,quod vilius eft, & ab ipTo
difliniilius, T.vpe fanaret,& animam digniorem, fk re~
demptam non toties iiberaret? Medicum k.  fevccat,

& non Ta n is Ted malekabcntibus opportuntim. Sed
qua!is hicmedicus. qui maium iteratttm neTciretcu
nrei Medicorum enim eft centies infirmum vifnare,
centies čutare. Qui esteris minorelftt,li aliis poftibi
liaignotatet. memorefl; Tui,qui dicit: [ Nolo i  mor
tem pe«catoris,Tcd vcconueitatur,&viuat.] Que]n e-
mm pcccatorem exclulit m  ? £t quod omnibus pro¬
mila indulgenfiam,aliis quoq- promillionibus decla-
tat.[Qui n  meconfeflus fuerit corain hoiniuibus]id
eft amnis quantumciin ',uc,& quotieTcunq; peccator,
cu!ufcunq; ordims,etiamli fuerit facetdos[confitcbor
& ego eumeoram patre meo ] Nam [qui o  inuoca-r
ueritnomenDomini ] id eft, fecundiini quod nomi-
nstut Uominus, id eft,qui inuotauerit euin ad Te, ler-
uiendo,non contradicendo.vt foriitan fspcfecit, [o-
mnis] ideft,quicunq; lit ille peccator [faluus erit.] O-
mnem enim animam ifte promillor farurauit bonis, e-
tiam P fedetem <j  intenebris,Scvmbramortis,nul
lame.vcipiens animam . Hune magiftrum imellexerat
difeipulus ille,qui Corinthios r  per epiftolas iuas vo
luit corrigere, & vt ipfe teftatur, ter in htteris fuis cos
cotrexit. Oportebat enim vrquotics videret cos cade-
re.totics uiuareteos refurgere. Memor enim erat il-
ims,qmdixetat[qj larum  f t emiferitis peccata.reinit
tuntureis.] Scinuis autem & primos patres. Je in om¬
ili tempore eccleliam Dei fempcr.vfftjTeptuagics ftc-
pties,(quod eft Temper i pecc.ua remittetc. Q.uam po-
teftatem ifti ab ecdelia Dei conantur auf. rre. Oportet
enim ficeedefiam credcre qus conlitetur le lxpv pec-

a vt fi.  ] trijr,  g c pucmprttu dilc\tr.'\origin.

d luc.i.tr tj. Matrh.it .  c loan.s. f  g iUh-

txitniutr.~\urig. faluauir.^orig.  i iungi ~]orig.  b Mar.2.
1  Etech.jj.  m 4 Ltxclud.it.  n <Ahitrh 10.  o ločin 2.
S Pjal.iti.Lht.i.  C 1 Se4etci.y:i£.  t s han.to.

DiftitičHo III. 1070

čare. Negant enim veritate fedufli qui * Teabfqi;
peccato audent iaftare. In b  niultis enim oltendimi«
omiies: necinfans vnius diei abfq: peccato fuper tetra
eliepoteft.Quaproptereliminar.dus eft abecclefia ifte
crror,quivnquam poenitentibus negatindulgentiam.

Non enim inquirit,quid Apottolus c  fcdTerit,qui di-
xit [nihil miht cofcius Tum, Ted non in boe iuftiticatus
Tum.] Sciens enim & iuftis peccatafolere contingere,
non fe confirraabat abfq-, peccato, qui Te nouit indiflo
lubili vinculo charitatis Chrjfto coniudum.Nili enim
Tcirct ftepeiuftos ad veniarn venire,quomodo dubita-
ret Te peccare,qui Te fciebat Spititum Dei habere.ik in-
tentionemudiliima ei TeruireFCur d  enim Dommua
Petri pedes laurftet, & ecclefiaboc idem docuiffet,nifi
quia(quoniain e quotidiaiMi eft offenfio) oportet, VU
quotidiana fit renviffiol Curdocuiflet / otatesdicere
[dimitte nobis debitanoftra] niti ipfe miTericors per-
feuerarct,qui nos ab hac petitione non vult dcficere!

J ^fSeducfti.] / n originali e/},  in fcefle,čr vidstur mdicati
locui in epišf.loan.r.c.r.fed obglojjam non ejl mutatum.

C. X X X III.

Trem  Augitftinus c.dM■iccdoniitvnspitl.14.
t  N tantum S  hontinu iniquirasaliquando ptogre-
1 ditur,vt etiam poft aflain poenitentiam, polt altaris
rcconciliationem vel limilia , vel grauiora committat.

Et tamen Deus Tacit etiam fupertalesdriri Tole Tuum:
nec minus tribuit quitm antea tiibuerat,largi(fiina mu
nera viti & falutis; 8c qtiarauis eis in ecclcfia locus hu
millima poenitentii non cono datu * 1 ', Deus tamen Tu-
per eos patientix fui non obliuifcitur.Ex quorum na¬
mero Tl quis nobis dicati[ Aut date mihi eundem ite-
rum pcenitendi locum,aut defperatum mepermittite,
vt faciam quidquid libueiit,qwantum meis opibus ad-
iuuot,& humanis legibus non prohibeor in lcortis,o-
mnique luxuria,damnabili quidemapud Dominum,
Ted apud homincsplerofq; etiam hudabiii: aut,fi me
abhacnequitia reuocatis,dicite,vtrum mililaliquid
profit ad vitam fututam, (i in ifta vitaiilecebroliffim*
vsluptatis blandimenta contempTero , fi libidinum
incitamenta frinauero,!! ad caftigandu corpus meum
mtilta mihi etiam ličita, 6c concella fubtraxero , li me
poenitendo vel^eineiitius,quam prius,excruciauero
li miferabilius ingenmero, li fteuero vberius, fivixero
mclius,ft pauperes Tufteiitauero largius,li charitate,
j qux operit multitudinem peccatorum, flagrauero ar-
dentius,quis noftrum ita delipit,vt huic homini dicat,
niiiil tibi ifta proderunt in poftetuin:vade,faltem viiX
liuius TuaiutatepcrTruere ? Auertat Deus tam imma-
nem Tacrilegij •  dementiam '.

OJLoiUplctatnm cii dnobnt lotu caput hoc  ei* originali.

I 'Dementiam.] Mpad B. ^iuguiHnumfccjuitnr^ap,
quamuu.  e .cad diif.

8 . pars Sim autem pub dicat pri mam tantum pccnitcn -
tiam poft bapnjrnum vtilem cjjc, non fcpucntcm ,fiue conten-
dat puu vitima tantum veniarn dati.non pracedcnti: femptr
tamen auSloritati aduerfatur.pua fapifitme veniarnpccnitt n ti
repromittit-Sua autem fit vera por irentiacui vemanunpui
nrgaticr, & puafit falfa.cuinunpua indulgentiaprttmittftur,
Adamantius,& Ilychius/uper Leuitieum  k tcfiantunrr
C, MXIlli.  5

j,y Ntcr hxc  hircum,qui obiatus fticrac,cxuftum,&c.1

X Non peccarc,lolius Deieftiemčdarc/apicnti^Sed
raro muemas, qui fc corrigat. Rar«a confrllio peccati,
rara pcenitentia. Repugnat natura & verccundTa.tfuia
obnoxia eft culpx omnis caro, &: quifqi.ie erufcrtfcit
peccatftm  conftteri , dum magis pr.vletnia eogi«>|:,

a  b lobi+.cx7o.  C / Q«r.4,  d loiin ij  C abejt

ctborig.  f aM/itch.č.  g Stnr.4., ditt  /4. b a!.excirauero.

1  *Ljacrilekarn %.  b CjloJJlordt/i.in c.io. Leuitici. Simils r»

catenain £.cmtitumf- nptoril/iu Origcnc*

io 7 i Decreti 2 .Pars. Caufa XXXIII. Quaeft.III. 1072

quam futura. Vult Mo v fes peccati vacuam repertre a
nimam, vt e.vuuias erroris deponat, & culpa: nudafine
fui pudore diiccdat.Scd irratioriabilis iinpetus priue-
nit, Se flamma celerrimi motus animam jepafcitur, &
exuriteius innocentiam . Ptiponderant enim futuris
pr.vfenria,(eriis iucunda,& lita triftibus,Sc prapopera
tardioribus. Velox enim iniquitas, qui ad nocendum
oecaiionera fuggerit. lenta virtus, & cunčlatrbanteiu
dicat,quam incrpit,quid decorum,quid honeftumiini-
quitas omniapricipitat. Pigra vero,Sc verecunda poe-
nitentia,qua: a  praefentium pudorepremitur b.  So¬
liš enimintendit futuris,quotumfpesfera,&tardus
fručlus. Interim pricurritimpudentia, Se fpe prsfen-
tium poenitcntiaexcluditur, Scaffedtus c  eius exuri
tur Se aboletur. Quirit eam lux,& uon inuenit,exufta
eft enim-feruore.&fumo iniquitatis. Inde irafcitur,&
dicit deuorandam fmfle poenitenriam infanfta fan
člorum:faccrdotes,quafifegnes inerepat. Refpondet
Aarop.ouidum debereeflefacerdotalciudictum ,nec
male e  fanarconfcientisfacileelle credendum id mu
neris.nefiarnouiftimus errorpeiorpriore. \aleenim
foetido veloteum.vel vinum facilecorrumpitur Quo
medo autem poterat, vbi ignis alienus erat, peccatum
exuri in confpeftu Domini, cui cunčla aperta funt?
qua(i dicat: non placetDeo, quiiniuftitiam corde in
clufam tenet 8c fepoenitentiam agereperhibet Ignis
alienus,libido,auaritia.še omnis praua cupiditas . Hic
ignis exurit, non ffiundat- lnquibus enim eft, fioffe
lant in conTpedlu Domini,ignis eoscoeleftis abfumit,
ficutNadab, f ti  Abiu cum bis,quipropeceatofue
tnnt oblata.Qui ergo mundari vult,ignem alienum rc-
snoueat, & illi igni fe offerat,quiculpam exurit, non
Sominem.Hic g.  ignis liccauit hacmorrhoifta: fangui-
nem profluentem: hic * ficeauit culpam latronis. 1-
gnis enim eonfumens efhfanat enim iimpliciter,8t
pureconfitetes.Iudasinquit: k.  [ Peccaui.tradens fan-
guinem iiiftum.jfediil peclorehabuitignem alienum:
quo mflammantecucurritad laqueurn . Indignus au¬
tem remedio fuit,quia non pura mentepoeaituit.Cttl-
pam vero eius non auferunt facerdotes,qui dolofeof-
fert I,  necin eo poffunt epulari,quoru cibus eftpec-
eatorum remiffio. Vndeverus facerdosait: [meus «
cibuseftvt faciam voluntatem patris,]id eft,vt pecea-
tores conuerfi,Se pcenitentes faiuentur. Non eft enim
arcceptum Deo facrificium.niii verum, 8c fyncerum.
9‘»>’ oc  de feepuenti tapite a/feruntnr verba ipfagtojjaerdi-
e.ana : auamem multa fint aceepta ex Origene, ^Adamantio,
fr Ifjcbio.

C. XXXV.

Item.  1 fpe It i us hb- 2 . ad c. to. Ceuitrcte
ij, r Nter « hsc,liircum, qui oblatusfuerat, &cite-
1 ra.] Quiaomnepecearum per pcenitentiam dele-
tur,&qui pradiclum peccatum alterius doftrina:, Sc
blafphemis comiferunt faiuati non funt:caufam mor
tis eorum LegiCator » exponit: [ Inter hic hireum,
tjuioblams fuerat&c.] QuiafciJicet non comederunt
blij Aaron,quod pro peccat® erat.in loco fanc:o,id eft,
pcenitentiam commiffi peccati mecdefia peragi non
ifecerunt: q.uibus hocpratceptum eft, quos Cbriftus in
eceleliavicarios fuos conftituit; Iple enim oblationis
luvjangmneni, quipro noftrofimguitie oblata eft, in
famftum.ideft, in codttm,mconfpedirparrisobtulit..
Debet autem comedi hocfacrificium in loco fanfto,
fčiHcet in ecclefia,in propitiationem peccatorum. Vn-
dettddit [quemadinodum prareeptum eftmihi.]id eft,
tjitemadmodum prxcepi, & mandaui. Mopfes enim

2  ni č-juia.  b a/punirur.  c nl.effiBm. & Al.ftnSfUfan

ffora*  e  a/ malt (ana,  ] vnAlrdti.  f Leuit.ibid.  g Mttr.r.

St i«.?;. i D:’urj..  k Mart.-’?.  1 al fc offcrt.]al.i>jfc-

imni,  m ir&n.i* ^ Ibrg/ojf oidin*.  O Ltuit.it .

gerit perfonam Chrifti. Exuftum tepetit: quia in Spi-
ritum fanftum peccaueiant :ab inteliigibili igne Spi-
ritus fančlioblatio pto pcenitentia.ablataeft. Voiuti-
tariecnim peccantibus non relinquitur hoftia pro pec
cats. Nam.licut vera poenitentia, veniam pronieietur,
ita « limulataDeum irritat: quia Spintus fanftus di*
fciplins effugict fiflum. Hoc autemfančli patres iire-
miflibile k  peccatum, &c blafphemiam in Spiritum.
faniftum dixtrunt, in c  fceleribus vfq; ad finem viti
perfeuerare, de falute fui defperare, 6c de potenria, &
miferico|jlia redemptoris diffidere.

C. XXXVI.

Item  Ioannes os aureum bomiha 31 .inc.it.
epiftoU ad hebrtos.

I Vdas i  poenituit,fed male :laqueonamquefefu-
fpenditipcenituitetiam ‘  Efau.fed moli' inagisau
temifteneq; poenituit. Lacbrpmi quippe illac non e-
rantpa-nitentis. fedanimi '  violenti, Šc indignatio-
nis interne. Quodex eius operibus aperitur-dr-p^No«
igitur negemus obfccro.ptccata noftra. nequeno* i« 1 '
pudentia dttros efficiat. Spontenoftia peccataf ll ” ,a '
m us nependamus ntn fponte fupplicia Aud'«' t C ain
a Deo: [ Vbi eft Abel / frater tuus ?& dixit:[ ne f r ' 0 ’
nunquid nam cuftosfratris mei fum ego?] Vides,] 110 "
modo ex hoc peccatu reddiderit grr-uius? Ver« n ’ n0 “
ita pater eius audies:[Adam g,  vbi cs?]dixit C Au duU

vocem tuam Domine, & timui , quoniam nudits
& abfcondi me. ] Magnum bonum eft.vt quis pete 2 3 * * ' 1
fuaagnofcar, & memoriam eorum perfeueian« 1  «”•
neat. Nullum inuenitur dtliftorum talere® e<1 ‘ um '"'
cut eorum contaminata memoria.

1  /I Animi violenti.] Gred el},

n  to  f int-idefl,  Sed potius contuffl e '
liofi impetus & iracundis: idq;’oftendunt,qusfecuti
funt .Vetufhu codex haber y -rvy.c/ jC te.r.. dtia-voin

contunguntur etiam d B. Paule in epifhla ad Epb‘fil,if-d‘
Sunr autem nonnul/a in boe capirt partim tx n‘tnuf r 'P
Gratiani codictbtu,parti>n ex ipfi originali tmeiid*'*'

C. XXXVII.

Item  Ambrolius;

tN  * falicibus, inquit, m --. . _

I organa noftia. Quomodo >  cantabinrn*canticu
Domini in terra aliena? [Si enim caro mentirepug 11 ? »
necfubdita eft animi gubernaculo.Sc mentis ‘»P® ’
aliena eft terra, quac non domatur exercitio cultons>
ideo non poteft fruflus charitatis,poenitenh ain  ” *
cis afterre. AIclius eft ergo tune quiefcMc. cum  '
re non queas opera poenitentil.neinipi« P a “* ,
fiat, quod poftea indigeatpeenite«« 3 '

fuerit vfurpata.nec iurecclebrata, necpnonsnuot

obtinet, & aufert vfumpofteiioris. Sane & cum ca
repugnat, mens ad Dominum debet effeintenta.

opera non lequuntur, fides non deferatur J :

pugnantvel carnis illecebrsc,vel poteftates ;
ris.maneat mens Deo dedita. Tune enimmas' ^
vrgemur,ciim caro cedit, & funt ,qui veliem c,itc  _
cum ban t mifera: animi, quirentes omneauft irC P
fidium. Vnde illud K.  eft: [ Exinanite,exinamteviq
adfimdamentum in ea. j Quam miferatus DauJd?

[filia Babvlonis mifera] mifera vtique,quia Baby|o n '
fiha eft ;  q' m Dei filia eftedefiuit, cui tamen medic« 1 "
innitat, dicens: [ beatus, qui tenebit & allidet par««'
los fuos ad petram. ] hoc eft, qui infirmas, & lubric^
cogitationts allidatad Cliriftum ,qui omnes irratiO'
nabiles motus fui reuercntia,& difceptatioue 1  c«" 1 '
minuat;- __-

UiVU.

in lib 2 .depocnitentt*) c<t f'* h y  *
m,inmedioeiusape«^

Sap.

b Ueb.ie.  c al.fr in.  d JMatth. 27 .  c

ne/h?.,  f Genef-4 . g C,ene/.s-  " Km
t PJdl.rjS.  k Uidem.  1 al.diferetient..

Konnullk vtrbit »"'r'
i ^[Poent-

io 73 De Poenitentia.

l ^Pcenitentiam pacis.] lumultisvetujli* legitur y
pcenitcnti*,# pacis. in Originali ante imprejjb,  pacien-
tiam pacis.

a Fides non dcferatur.] Ina>liqnot manu/criptis
#H,fides non deferat, in vctujlioribu* B.^Imbrosij operu
oditionibus-.fuScs  defidcrct,*» recentiore Parifienji,  fides
deferuiat.

3  ^Vrgcmur,] In nnr.nuUisvetupis  vrgetur,

cum caro non crcdit.

c.- xxxvnr.

Item  Hieronymus fuper "Slatthctum ad c.ij,

N  M 4 Iudae profuit egiffe 1  posnitentiam, per
l ]uam fcelus coirigere non potuit. Si b  quando
frater ficpeccat in fratrem , vt emendare valeat, quod
pccc.mitjpotcfl eidimi 1  ti: fin aurem pcrmanenc ope¬
ra) fruftra voee aflumiturpoenitentia. Hoc cft,quod in
Pfitlmo c  de eodem infeliciftimoluda dicitur: (&ora-
tio cius fiat in peccatum:) vt non folum emendare ne-
quiuerit prodiiionis nefas,fed proprij homicidij fceJus
addiderit.

l %  Egiffe pcenitentiam ] Sicinglojfa y  exqua vide-
tkr/Umptum caput hoc:/edapud B t Hieronymum y & Ida
giftrum y  fera pcenitentia:*//«*/ eundem vero 7 dagijlrum y
pAulopoji legitur deprauate y  emendare non valeat.

C. XXXIX.

Item  Leo Papa in  d fermonc y qui incipit,  (lnttr
omniet,) id ejl,tertio depajlione
Domini .

S  Celeratior omnibus oluda , Sc  infclicior excitifti;

quem non painitcntiarcuocauit ad Dominunv.fed
defperatiotraxit adlaqweum. Expcčtafiesconfumma-
tionem criminis tui, & doneč fanguis Chrifti pro om¬
nibus fundereturpeccatoribus, informis iethi fufpcn-
dium diftulifies.

9  pars. Hi*au£loritatibu* y  quxfitvera y  quafalfa o -
feuditurpcenitentia-,& fitlfe nulla indulgcntia daripro-
batnr:inquoillorufententia defiruitur>qua eum y quiplu-
ri b us i ne ti t H*'fu erit p c cc ati*, affe riturvntus de li bli p ceni-
tentia, eiufdcm veniam confequi d Domino finealteriu*
poenitentia. D/uod etiam muniti* aueloritatibu* probare
ernantur.Sluarumprima efl illa Kaum  C prophet#:  (non
iudicabit  i' Deu* bi* in idipfum.)Sedqutm facerdos iudi-
i'at. Deu* indic at,emu* perfonam in ecclcfia gerit.Qui er
19  * facerdote femelpropeccato punitur y n$n iterumpro
••dempeccaio d Domino iudicabitur.

C. XL.

Item GregoriusfuperE\echielem,bom.TO.

P buit g  Dominus fuper vnam ciuitatcm, (k  fuper al-
d teram non pluit: & eandem ciuitatč ex parte com-
expartearidam relinquit.Cum ille,quiproxi-
mum odit, ab aliis vitiis fe corrigit, vna eademq; ciui-
tas cx parte compluitur, & ex parte arida manct: quia
funt, quicumqua:dam vitia refecant, in aliis erauiter
perdurant.

•I Strnili*fummaVerborum K.Gregorij ejl inglojfa or
dinaruadc,^.^Amos^non tamen eadem omnino.

C. X LI.

liem Arnbrofiusj:tti 8 .*< c i? 5 wxm b pfil.uZ.

P ' m ^ c °nfoUtio i  eft, quianon obliuifcitur mife-
ren cus;:fccudapcr punitionem *, vbi,ctfi fides 2

i fi ^unitioncni.] Ante*le"ebatnr>compun&iont.

exgltffa .rdinana, (cni«,< caput hoctfl

Jnminaqu.e(iam:)(^ mtt ^ fC 9 nuen itcumfentčtiiiB.^ 4 m-
brny-'CHitotamen Uatm tnte^rn prajlat accurate legere.

a Gloff.ordm. Beda ad eundem locum. Sentent. 4.
dijlintt.tf.  b al.Sed.  c Pfalm.  108. d Gloff.ord .
adcap. l 7 .ad"Matth*um.  e Kaum 1. ex  70. f al.
Vindnabit,  g Sententiarum ^..dijlintt.  15. *Am*S  4.
h Sermone  18. i Glojf.ord.ibiiZadiih ,

Diftinčtio III. 1074

2 4[ Fides.] Inghjf* <tdditur>  id eft, confcicntia de^
biti. <&fic deelarat Gratianu* infra c.qua:rat.

Item opponitur de Hieronymo *,qui fuper Kaum fen -
tire videtur,quodJifidelis  * adulterado tntcrficeretnr y de
adulterio non ampliu* d Deo puniretur . ltemfi illa fatif
fabiio non fuit , quam in adu.lt eri* viucns pro homicidio
o btulit , cum adultertj eum poenituerit ) 'vtriufq J  ei parnim
tentia imponenda erit: qucd d ratione alienum ecclejia -
jlicaprobaturcoxfuetudine ) qt'xpro  b codempeccato(ni-
fireiteratum futrii)nulli bi*poenitentiamimponit. IfiSed
quod ei y quicrimen fibi referuat y de alio venia nonprajle -
tur , non folum pramijh* probatur auHoritatibu* Hefj-
c k Hi Jldaman tu y Grego rij , f/lugufiini y Sma ragdi t  Ifido ri: v e
rum e tiam alta aubloritate eiufdem  Auguftini i* libro de
c poenitentia .

1 Fidelis.] Sic ejl emendatum ex aliquotVetu(H* y B,
Hieronymo y <&m«giflro. Kamantea legebatur , Inhdelis*
quemadmodum etiam infra ead. c.qu*rat.&c ignit.

C. X L 11 .

*Ait enim.

S Vnc plures , quos pcenitet peccaffe , fed non omni¬
no, referuantes fibi qu*dam, in quibus deledatur:
non animaduertentes Dominum fimul d  furdu & mu*
turna d^monio liberafie: per hoc docens nos,mmqua>
nifi de omnibus fanari.Si enim vellct cx parte pcccata
referuari,habcntifeptem dsmonia,manentc vno,pro-
ficcre potuerat fex expulfis. Expulit autem feptem, vC
omniacrimina fimul eiiciendadocerct. Lcgionem i
autem ab alioeiiciens, neminem reliquit ex omnibus,
qui liberatum polIideret:oftcndens,qubd etiam fi pec
cata fint mille,oportet de omnibus pcenicere. Lauda-
tus eft enim Dominus,quando cic&o f  dsmonio locu
tus eft mutus. Nunquam aliquem fanauit,quem om¬
nino non liberauit. Totum enim hominem fanauit in
fabbato: quia Sc  corpus ab infirmitatc, Sc  animam ab
omni contagione liberauit,indicans pcenitetem opor-
tere fimul doleredeomni crimine orto inanima,&
corpore. Sciocnim Dcum inimicnm onmicriminofo.
CLuo^^do ergo, qui crimcn referuat, de alio recipiet
veniamfSinc amore Deiconfequeretur veniam ^»finc
quo nemo vnquam inuenit gratiam. Hoftisenim Dei
eft,dum ofFcnditperfeueranccr.Qua?darH enim impie-
tas ititidelitatis cft,ab illo,qui iuftus, Sc  iuilitia eft,di-
midiam fperare veniam. lam enim foret fine počnite n-
tia inuenirc gratiam. Poenitentia enim vera ad baptif-
mi puritatem confitentcm conacur adducere. Rečic c-
nini pcenitens, quidquid fordium pod purificationem
contraxit,oportct vt abluat,faltem lachrymis mentis.
Sed fatis durus eft, cuius mentis dolorem oculi carnis
ncqucut declarare: fed Iciat culpabilitcr fe durum,qui
deflet damna tcmporis,ve‘l mortem amici: Sc dolorem
pcccati lachrymis non oftendit. Non icaq; eft, vt quis
cxcufet fc nonhaberefontem lachrymarum, q«i non-
nunquam lachrymis oftendit dolorem temporalium.
Qiicm crgopa*nicct,omnino pccimeat,&c.]

10 pars. Jlubloritas illa Ha n m propkcta:{non  H iudi-
cabit Deu* bi*-,&c.) non indijlinble o jiendit omnta > qu4
temporahter puniuntur , non vlterius d Deo punienda.
SPuamui* enim Sodomitas y .Aegyptios y Ifraehtas in eremo
fuper eunde locum dical Hiefonymu* temporaliter d Deo
punitos y nt in aternumpunirenlur y  no tamen de omnibus
generaliterhocinteHigendum ejl: alioqui cuiq 1  fcelerofo
optandu eJJctfVi coclejlifulmine percuffu *, autaquu fub-
mer/Us y  ant dferpentibus vulneratu*pro peccati*/ut* di-
uinitus interiret y vt at er no s cruciatus brcni *, & momtn -

a Sent.^.dijl.if.  b Infra ead. c.quxrataliauis.Q*
CJ R ht *-S'i].q.$.quidergo.  c In lib.de v era & f alfa p ce
nittntiaiC.j.Sent.^.dift  15. d Trlatlh.i 2. c Marc.f.
i Matt.s).  g al.indulgentiam.  h s .dtjl.i.depcen.cap.
quc/n ergo.Sent.^ dtjl.i^.s fctleratior.

M m

107> Dccretii2.Pars. Caiila XXXIII. Qtižft.III. 1076

• ihte J pcena tir minaret, lllud eiiam .Ap ojlo U falfiem ef-
fet, ejMcd de*p?ojlratis i mdčjert oHh epijlol.zad Hcbraos  a
fcribens .iit: [propter intredUtitatem fuamnonintraue-
runt in tet ram promijfiortisTj J^biprobatur, rjuod ficut
vtevitofu.cinfidelitatisre^rfiem itiam aniiferunt,itapro¬
pter tandem mfidetitattmj Vtram requiem jeterna boati
tttdmis nullo modo ivtrauerurtt.ini elli^itur era o Mu d Hi e
rouynu de h is tantum , qni inter ipfa pa^clla peenitentid
igerunt: quam,fi brcnem , <&* momentan c am:t amen non
refjsuit Deus: ficut & tilu d.  b prophetx [non indicabit  c
Ds:d  bis inidipfu.nfj de kis tantum intelligi oportct,quos
ptafentia fnpplicia in meti us commutant: fuper quos non
confurget duple x tri bulatio. Sfui ati tem inter flagel/a du¬
ri o res  d, & detenorcsfiunt, ficut Pharao,qui flagellatus
k Domino,duAorfaclus ejl,prafentibus fterna conneHiit,
vt temp orale fupphau ft ess aterna damnationvs initiu .
C. X L HI..

Vrtde  Auguftinus in cantico Deuteronomij.

I Gnis fuccelus eft>&c.] Hoc eft,vindiČU hicincipiet, j
'& ardebit vfq; a d extremam damnationem.
Hoccontra iHos notandum etl C, qut dicunt [non iudi-
tabit Dcus bis in idipfum.'] adomnia pertinere flagel/a:
quia quidam hic jla^ellts emendantur, altj & hic, & in
Alernum puniuntur: ficut jtntiochus,& Heroda. Jfnod
autemfuper orade locum de adultero fideti Hieronymus
fejitire videtur,ex eiufdt Verbis falfum ejfe probatur. fx-
emplo enim Hlius,qui Ifraetitas maledixerat,& qui tigri d
in fubbato coHeqcrat, ojlend/t p aru apeccata brembns &
tempo ratib us fu p p lici ts purgari , m apna vero diuturnts,
<& at emu fu p ptici is referuari.

c.  xLinr.

tAit enim inprimum caput  Nanm.

a Vairat / hicaliquis,ii fulciis Jeprchenfins in ad-
ulteriodecolletur,quidde co poftea fiat. Aut e-
niiH punictur,& falfum cit hoc, quod dicitur: (non vin
dicabit Domimis bts in idipfum in rribulatione *) ant
»on pumctut>& optandum eft adultcris,vt in prarfen-
tiarum breui, & cita pcena fruftrenturcruciatus aecer-
nos. Ad qued refpontkbimus, Deum,vt omnium rerii,
itafuppliciornm quoq; fcire menfuras,& non pr^ueni-
ri lententia iudicis, necilli in peccatorem exercenda;
dehinc peense auferri potdlatem , & magnum peccatu
H)agnis,diuturnisq; lui g  cruciacibus:fi qtiis autem pu
joitus fit,vt ille in lege h,  qui -Kiacliticis maledixerat,
&.  qui in fabbaro ligna collegcrat, tales poftea non pu
siri:quiaculpa leuis pr^ienri fuppliciocompenfata lit.

ittudautem Gregorij: [Pluit  1 DominMfuperVnam ci
nitdtem->&'C.'] non aderimintsveniam  3  fedad eius refe¬
rendum etl detejlationem: Vt ideo pars ci uit at is di c at ur
ejfe 1 ompluta 3 quia crtmen,quod dilexerat 3 detejlari inci-
pit,non quodeiusvcntam confequxtur. Crtminis aut e de
tefiafio plnuiavocatur , quia exfonte dtuvutgrati* cordt
aojlro inj}il/atur y  vtVelJicquifq 5  ad verampcenitenttam
perueuiat: aut co minus d Deo ptmiatur * quo diuturmore
deletfatione peccatimaius fibifupplutumaccumulajjet.
Si v ero ad mdulgentiam criminis pluuia referatur 3 huan-
gelicafententuecontrairevidebitur. Si enimpropter fa-
ternum odium 3 eliam qux drmijfa funt 3  replicantur adpce
nanumulto magts 3 qnx non funt dimijfa •, advindictam re-
feruariprobamur.ltsm fi fecundirm ^Auguf.inum  ^ arh:
terfiut Voluntatis non poteši inchoare v. o nam Vitam ■> niji
poeniteat eumveterisvitx 3  quomodo adnouitatem/nduti
genliaperueniet , qut odtj vetujlaiem non depofuit  ? *Ad

a Hebr.i,.  b Kavtm  1. c aLvindiiabit . d Su-
f r * 1 3 - quajl.^.hoc tamen . Sententta in ^lojfa ordin.Dett-
ttronomi*  $2. &apud bcatum Gregonum Moral. lib. 18.
cap.  12. c Ifidorus de fummo bono, tib.j.c.z.  f fen-
tentiarum: bi dem. Suprd,ipquajl.^. quid. ergo.$+qMxrat.
g. elui  j oyig.  h Aum. 1$.  i s.cap.ptiut . Sentent .
lil d.  k S upr d 3  dijlin ci.iJtafunt.

detejlationem er?o c vi m m ts->vtdičlhm c?i 3  noti ad eiusin -
dulgentiam pluuia ilU pertinere probatur. J tem illuct 3 -
^ 4 /nbrosu y [htJifida deJlGpcer.afatirfacit^non de cafi-
deintcllifiur^de qua elui trs r  b, [fidesjlne operibusmof
tH*esi:~]fed de cd-> dequa ^Apojiolus  C ait [orane , quod
non e?l exfidc 3 fi'd eftiomuc quod fit cohtta confcicniiattt
(peceatum etl*) Decsl er^ofides^curn n en fubejconfaen-
tia p c etati. Scdfuia deliti* o mm a uuUus  d intdliiftitsl
aliqnandopcccaturpin homint,cuiusnon habet cor.fcicn-
tiam. P'nde ^ipojlolus  e ait: [Kihilmihi 10nfcius funt, jed
non in hoc iujiificatus (um .] Cuius ergopeceati deeHcoa-
fcientia , illius pcena(i p ati enter feratur,fatisfacit, <frrt~
leuat grauatum. Sjuod antem in fine obiicilur £,(fi f x “
tisfačlio iliafuitavernam impetra: it: (iautern ^eniarnno
impetrauit, jat isfaciio nonfuit:fi aut cm ftthfactio non
fuit,adhucfibi pcena imponenda etl, ) non precedit arg*'
mentatta.fatisfatlio narnque efl,durn ipfiuscaiifdpeccatt
cxciditur, & eius fttggejtionibus aditus non indulpctur^
fed eius fruftus n ort p er cipi tur, i m p edittis peccato,qnodn(
deferitur : penipieturautem, curn eiuspcemtentiaffi r1t
fubfecuta : ficut ad tauacrum ficle accedens regeHt^f 9 '
msfaeramentum accipit,n$n tamen in Cbriflo rtn*f {lit<r '
renafcetur autevirtute facramenti,qi(od percepttAti :1int
ficho illa de cordc eius ret ejfe rit v e raci pcenitentia.

C. X L V.

Sicutetiam  Auguftinus feribitin libro  g
de poenitentia.

P  ilim eft crederc, & noftra fides expoftuht,vtciini
gratia Chrifti dcftruxcric mala priora in homi/ie,e-

cjam remuneret bona : & jC um ddtruxerit,quod fuum

noninucnit,amet ) & dihgat bonum,quoddianTinp ec
canteplantauit. \ /\

Paulo alit er legi turi n originalrfed magifcr bdbctfert
~rt Gy.tti.viui.

C. XI. VI.

hoc fen fu illttd etiim  Hieronymi dtHutn
det/tr att cap ,t,a*gici.

n t quandovideris inter mulca'A mali p P cr ^7n*

O corumfacert ^iempiam nonm<!Ii, qU' tiuW  u !
non eft tam ininttus Deusivt prOpter mal» mu ta ’"
corum bbliiiifcarurbonerum.

n pars. £)uanquxritmemorid boneruM
remtoier*ti»nem [io lih rdim -.ficut  Gregoriusi« htm>-
l: .1 it 1 iliu it e, L V y„  firibit.

C. XLVII. . .

C Auer.dum nebis eft, vc fi torte ali^ni^nom ag 1

mm.inpratlenti %calo remunerationcm accipia-
nius:ne forte dicaenr nobis frcceperunt / mercedem
fuam.) Niti enim diaes ifte aliqu |l l boniegmet, vnd«
in pr* fen ci firculoremunerationem acccpifret>nequa>
qua Abrahatidiccret, [Reccpifti \ bonain vica tua.J
C. X L V II 1 *

/iemloannes ChrpfoftomusAomi/M Cj .aa

populitm antiochettvm.

/"v Vidergocurbamur?nemovidens maligna 5 ?^
V^Jperitatem habere.cmbetur Non eft hic recri a ^
tio malignicatis, neq; vircucis:.ac ; fi aliquan‘l° CPnU
gat,vc aliqua fic retributio vet maliciae, vefvirtutis.nop
tamen fecitndum quod dignum cft.fed fimpliciterjVC -
utrquidam guftiis iudicij:vc qui refurreftionem R 011
credunt : taUbusdoceantur.Q}iando icaq, videmusn 3
lignura difcedere, non fubruamur,& quando vidcm“ s
bonum mala pati,non turbemur. Illiccorona: illic f u P

a Supra cccd.primieonfoUtio.  b Ltcvb.l.  c
maminim  r. d 1‘Julma iS.  e i .Čerinih.( 1 “~
praprinut confolutio.  g ht libro de vera ^/-falfrl^
nitentia, cap.  14. SentcnUarum  4. dijiiaihc.  15./»jra 1 ,

r- ta, rnraflAeVPt DpUtPrSKmiU lltiAom  Vi »tl<‘

Jlinll.^.cap.coHfideret. Dtuterommij itiidem.  h
ta opera .3 originale. In him.-.l:*  40. *

i Matih.6.  k luc.ti.

Dc Poenitentia. Diftinčt lili.

10  77

plicia. Eft & alia rac > 0: c l u * a  non poteft mahisin omni¬
bus mal.u*efle,fedbabetaliqua bona:neq; bonus in o-
mnibuseffe bonus, fed habctaliquapeccata- Cum er-
goprofperitate malushabet.malocapitis fuieft. Cim
emmproiUispaucisboniS retributionem hic accipit,
illiciam plcnius puniecur.

P.teft  a  etiamreferrimemoria betiortim ad mili or em
f cenam babendam. rt bona, qu*inter malta mala fhmt.

»o» proficiant adprafenturita. relfutnr.epr-emiuM ob
Un.tr. dum,Jod ad tolerabihaa extremi indic tj fn p p lici um
fabenudum: ficut de fide,&CAterti^iu* fine c h ant at e ha

b en tur.

C. XLIX.

Auguftinus fcribitin libro depaticniix y c.l6.

S Iquis b  autem non habens charitatem, qu« pcrti-
necad vnicatem fpiritus,& vinculum pacis>qHo ca-
tholicaccclefia congregata conc&icur,in aliquo fchif-
mate conftitutus,ue Chriftum ncgčt, patitur tribula-
tiones,angultias,famcm, fitim c, nuditatem, perfccu-
tionem,pericula,carceres,vincula,tormenta,gladium,
vel flammas, vel beftias, vel ipfam crucem timore gc~
hennae d )  & ignis »terni, nullo modo ifta culpanda
funt: immo vero & h»c laudanda patientia eft: (Non
enim dicere poterimus, mehas ei fuiftet, vt Chriftum
negandonihil eorum pateretur, quse paffuseft confi-
tendo:) fed exiftimandum , fortafie tolerabilius ei fu-
turum iudicium, quam li Chrifto negando cuntfta illa
vitaret.Vnele & illud,quod ait c  Apoftolus: [Sitradi-
derocorpus meum,vt ardeam, charitatem autem non
habuero, nihil mihiprodeft] nihil prodefte intelligi-
tur ad rcgnum coclorum obtinendum, non ad cxtremi
iudicij tolerabilius fuppiicium fubcundum. &fuprd y
cap.i].  Hsecproptcr charitatem di<fta fint: fine qua

in nobis non poteft efte vera poenitentia f:  quia in bo
nischaritas Dei cft,qu» tolerat omnia.

n pars. Poenitentia ergo^rt expramijlti apparet y nul
It inpeccato perfeuerantivtilif eii, non tamcn alicui de-
neganda ejhquiafentiet jruflum eiu* y cumalteriu4 crimi
nif pcenitentiam cgent. Sicitasjjpoenitentict defimtio y <&*
cateraaucloritatesfibi confonantes negant eum agere pce
nitentiam , qui p erfen trat in crimine , vtilem yidelicet fi¬
bi [rutinofam.

e^lllud autem Ambro rij  g: [Poenitentiafeaiel vfur-
pata, necvere cele brata ,<£- fiutium priom aufert, & y-
fimfequentti amittit.] de folenni intelligitur: qu.t cum
nonyericeltbratafuerit 3  fru cin m p no rts>td eti y fuiipfiu*
fieuturampracedentis y amitiit(quia rcniam,quam impe
tr*re potmi , contempfit ) & vfkmfequenttiaufiert , fe-
tnr-dum eonfuctudinem quarundam Ecclefiarum , apud
qtias poenitentia!folennitas non iteratur. De hac eadem
P^^^ntiaiUhdetiatn intelligitur , [non elt/ecundus lo-
‘»tfvnittntU,-]

D  I S. T I N C T I O; IIJ L

Vi *» h rero multornm auftoritatrbu*fupra
oji.flratum cstpocniteniiam. veri celebra
pfCCAtA yere dimit ti u,q{ti aliquxndo
t‘i dim  'IT < V’ ,ntn r \ c *f Hrti,i e >l: quxritur y an pecca -

fententui^it qu#jflionif diucrforicmVaria eti

cata C*  Jj j ' ,h  *d er e>‘tibu4> alti* contra neodntibuspec-
repli&^ad p cenam. odau-

bu^laba^- 1 ^ rcdeanlnultorum aiJtor  ‘ *

1075

_P I S. T

/ A ru\i

r 1 , '‘ vrum prim* ršiiJlA pnf bet*:  [/» >

tnonam redtntj n  »•
elV rs V lf l HlUs p^tYnm eiM:\ j ftcunda lUa  fc,

g' ', -L er ue  v nequam omne debitum d/mifi tibi .3

me¬
ti an

n tvtnfrid.  b T.phef.c.  c abeft ah oria.  d al.ee
enitAiHm.^crig.  c  j.Cor.t 4 . pati entia^v era lečlio.

g Je ’■ *• 4■ diJi,  14 .s.ea.infklicihus.£.dift%50.Jiqutipote\\.
%* de S'KČU.ZM Sacrp  14  r. 4 . h fiu7o Ll.de fac.
f ^^Scnt.^difiiz.  i Pjal.ioft.  k

. J  C L  ’

Deindt in libro Pfalmorum Auguftinus a ati
adPfulmum 10$.

S I ludas teneret illud,ad quod vocatits eft,nul!om*
do ad eum vet fua precerita, velparentum iniqui-
tas pertineret. Sed quia non cenuit adoptionem in fa-
miliaDei,iniquicatem vetufti generis pocius elegir,
redileimquitaspacrumeiusin conTpedu Domini, vt
ineoetiamipfa b  puniretur, &peccatummatriseiui
non deleretur. Item HabAHM.  Tradiditeum torto-
ribu5,&c.]-Con(ideradum eft, qubd dicit: [vniuerfuna
debirum:] quia non folum peccata,quse poiftbaptifina
homo egit,reput-ab unturciad poznam,verumetiapec-
cata originalia,qua; in baptifmo ei dimifia funt.

C. II.

Item  Gregorius lib.^.dialtg.c. 6 o.

C Onftat c  exdiaisEiiangelij,quodfiboc, quodi«
nos delinquitur, ex corde no dimittimus, tk  iliud
rurfus exigitur, quod nobis iam perpeenitentiam di-
miiTumfuiflc gaudebamus.

C. III.

Item  Auguftinus in bemilta  15.de vrrbi/

Domini.

D Ixir d Dominus,[Dimitce e, & dimittutur cibi:|
fi /ego prior dimiti, dimitce vel poftea.Nam fi n»
dimiferis,reuocabo te,& quidqmd tibi dimiferam, re-
plicabo tibi.

C. 1 1 II.

Item ibidem.

a  Vi g  diuini beneficij oblitus fuas vult vindicare
iniurias,non folum de futuris peccatis venia no«
merebitur: fedetia praterita,qu* iam fibi dimilfacrt-
dcbat,ad vindidlam ei replicabuntur.

C. V.

Item  Beda fuperlucam,hb 4.0.4$.

R Euertar h  indomum meam.vndecxiuii] timedus
eft ifte verficulus, non exponedus: ne clilpa,quam
in nobis extinftam credebamus, pet incuriam nos va-
cantcsopprimat.

C. VI.

Idem ibidem.

V*cunq; i  enim 1; poftbaptifma, fineprauitas
V^baretica.feu mundanacupiditasarripuerk, mo*
ommum profternet in ima vitiorum.

C. VII.

Item  Auguftinust« kbr. quxjlionum Den~

teroncmij.^ute\t.^z.

P Eccatum.ouod cx Adam coiitrahiuir /, remporali-
ter redditiir: quia on,nes propter hoe mojiuntur,
non autem in aternum eis ; qni-ftrt»inr per gratiam fpi-
ritaliterre'eenerati,in«aq;per*afcriht vfq;in finetni
1  pars. f.orum' m  rem^uilutncfintPntiam feiptiefr-
tur.alij dicant , 7 uodpecc.itd reditura dimitluntnrfecHU -
dumiielhtiam. fed f ion Jicn n d bet pra-fcierbtiamiftiKt no.
mina difiipnlt rum,qni ret rt abnrunt.eraHtferipta in li¬
bro rita propter injhtiambcuidrfermebanl, ihn fecumtn
pr.xfiienti.itn. tjVi tn nnrncro falnandornm eofitton habe-
bat. Sit d lat ere  n Dei dituntur milic cafUri.^f. dete in li¬
ha a  dextrn etui, tjtus tam}iimtur.piajlienti« nnnauant
fuit adnumerane.at.Hinc ciiamDnninMttitO Mdyfi: [fii
tfuif petcatterufaiste me.delebt eum de libro vitfP^rffb-
cnndit itijlitid indici* iUe peteddo dicaturdele n.ifitifi.Ju

a i t Profj t/.ibid.  b ipfe,.] .rig. Senten. 4. dtp.lt-
c Sentent.ibul.  d Dicit ilh li ei*,. j orig.  e ikt (t •

f  g. 'icKtfnt.ibii.  h SentrAt.

tbtd.  i al.fhiemciinifr  k Scntent.ibid.  1  'al.tr a-
hittiv.  in Bratu*^dmbroflu* lib .9. com.in epsfl.*ubl{o~
manpfmil/a verba[_lacob  d/ 7 e.\f.]i> glofla..rdiii.tbidtni

'.' ■" ’ hno-qOk.  o.' flx otl. 7,1.

oftendere* di uiti as.']
P .vteo,] orig.

Mm

1079 Decreti 2 .Pars. CaufaXXXIII. QJH- 1080

prafientiAm 'umrptamfueratttdfriptiif. time .Amiiiji;-
t:!t! ■ epipcia  1  ad Ctnnthic.i *: : [Scd.nc>n in pliiribus et¬
ru in beneplaeitmn eH D c e: etfiin aliquibur. Communia
omnibut funt ornniaf.icrament* ,ftd ntn ctmmunrt ^ra¬
fta: ita </yminc baptefnur elt cornm/tntf ,fed n on y ir tur
baptifnid]

i q[ In epiftola ad Corinthios.] H.ecfunt apud Beda
in ctmm.  c.io. epiji.i.ad Qtr „ ex B.A/fgujUnt ‘n PftU.fj.,
& copitjiur apjid illts exptnuntur.

}  pai;s. Veritm boe defilli accedentibu*,vel de_hir,qui
extra ccclejiarn bapti\antur, mti (Up  : i ur tijuifa e rameni i
quidem integritatem accipiunt, virtutemvert eiut mini-
tni ajfe.quttntur, Parimhrveri^el adultitplena f de acce
dentibut omnia  b peccata rtmitUintur,etjr,aliqu*ndt re-
cejfurid btnt in malumtitam fint finituri.

c. vin.

Vn de  Auguftinus in libro .de correptione &
gruli*,cap .8. 9.

S I c  ex bono in malumdeficiente bona voluntate
moriuntur, refpondeant, fipoiTimt,curillosDeus,
tnm fidcliter, & pie viuerent, n on tune de vitarhuius
pcricnlis.rapiiit, ne malitia.mutares intellečhim eoru,
aut nefidcio decipcretanimascorum.Vtrum hocin po
teftate non habuit?an eoru mala futura ncfciuit?Nem
pc ilihil bprum nifiperuerfiffime, atq;infaniflime di-
citur. Cur ergononfecit ? Refpondeant, qui nosirri-
dcnt,quadoin talibus rebus exclamamus[.quam d  in-
fcriitabiliafuntiudiciaeius, & inuettigabilesvia: ci s .]
Ne,q; enim hoedonat Deus, quibus voiuerit t aut vero
feriptura illa mentitur, qua dc mprce velut im mat ura
bominis iufti.ai t e,  [Raptus eft,ne malitia muiaret in-
tcllefium ems, aut nefi&ibdeciperetanimam cius.]
Cur igbur hoc tam magnum bencficimn aliis dat, alns
non dat Deus? apud /i quem non eftiniquitas, neque
acceptio perfonaru, &  in ciiius poteftate eft, quamdiu
quifq;jn hacvita maneat, qu.v tentatio diftacft fuper
rerram?Sicut ergocogunturfaceri,dbnum Dei e/fe, vt
finiat homo vitam iftam, anteqiia ex bonounuteturio
inalum:cur autem aliis donet ur,aliis no done tur,igno
rant; itadonum Dei eifein bonoperfeuerantialecun-
diim fcripturas(dequibu3teftimoniamultaiani pofui)
fateantur nobifeum, & cur.aliis detar,aliis non.detur,
fine murmarcaduerfiiJ Deum.dignenrurignorare no>
bifeum. Nec^ nos.moueat,qu6d filiisfiiis quibtifdam
Deus non dat iftam perfeueranriam. Abfit enim,vt ita
eiTet,(j de illis pr 3 fdeflinatise(icnt,& fecundum propo
fitum vocatis,qui vere funt filij promiilionis. Nap ifti
ciim pie viuuntjdicuntur filij Dej:fedquoniam vičluri
funtimpiti&in eadem impietate moriturfnoneosdi-
cit fibos Deipratfcientia Dei. Sunt enim filij Dei, qni
nondum funt nobis,& funt iam Deo:de quibus ait Eu-
angelifta.A Ioannes,: [quialssvs erat moritur.us pro
gente,& non tantum progente,fed etiam,vt filios Dei
difperfoscongregaret iavnum:] quodvtiq;credendo
futurierantpcrKuangeiij pridicationeir,:& tame an-
tequam cifetfa&n, iam filij Dei erant in memoralipa-
tris fui inconctiifa ftabilitate conferipti. Et funt rurfus
quidam,quifilij Dei propicr fnfccptam vel temporali-
ter gratiam djcuntur a nobis, neefunt tamen Deo: de
quibusaitidem i  Ioannes:[cx nobis exierunt,fednon
erant ex nc.bis:qubd fi fuiifent ex nobis,pcrmanfiiTent
vtiq; nobiictim; ]non ait, ex nobis cxierunt, fed quia
non manferunt nobifeum,iam non funt ex nobis: veru
ait: [ex nobis exierun t,fed non erant ex nobis.}hoc eft
&quando videbanturex \  nobis, non erant ex nobis.
Et tanqua.ei diceretur,vnde id oftendis?[Quod fi fuif-

a 1 .Ctr.iOiSent.  4.d:/?.4- b al.cmninti  c Deiite-

ni>ndtjferimw,<juipe/feuer*nti*mbenit*titntn.J>*bent,

fed ex bono,&c,]trig.  d Rom. ir. e Sap, 4. f lob  7..
g, Ibid.c.*).J<t*d,h*ncftcietati ..h I04rt.il .. i .i.loatt.i.

K. ai.iior.

lent, inquit, exnobis,permanfiifent vtiqj nobifeum.]
Filiorum Dei voxeft:ioannes loquitur in fillis Dei prat
cipuo lococonftitutus. Ciim ergofilij Det dicut de his,
qui perfeuerantia non habuerunt,fcx nobis exicrunt,
fed non erant ex nebis:] & addunt [quod fi fuifientex
nobis,permanfiifent vtiq; nobifcum]quid aliud dicut,
nifi,non erant filij,etiam quando erant in profeffione,
& nomine filiorum : non quia iuftitiam fimulauerunt,
fedquiain ea non permanlerunt. Neq;cnim ait,nam,
fi fuiifent ex nobis,veram,non fičlam iullitiam tenuif-
fent vtiq; nobifeum :. fed [fi fuiiTent, inquit, ex nobis,
peririanfiifent vtiq;nobifeum.] In *  bonoillosvole-
bat proculdubiopermanere: erant itaque in bono,fed
quiain eo non permanferunt, id eft, non vfq;in finem
perfeuerauerunt, non erant,inquit,ex nobis,& quado
erant nobifeum: hoceft, non erant ex numero filiorfi,
S: quando erant in (ide filiorum: quoniam,qui vere fi¬
lij funt, pratfciti & prardeftinati funt conformesimagi-
nis filij eius,& fecundum propofitum vocatifunt.vte-
leiAi eifent. No enim perit filius promiflionis,fedfili“s
perditionis. Fucrunt ergoifti ex multitudinevoM to "
rum:ex eleftorum autem paucitate nonfueruot. Non
igiturfiliis fuispradeftinatis Deus perfeuerantiam n ®
dedit.Haberent enim eam,fiin eo filiorum numero ei¬
fent: & quidhaberent,quod non accepiifenc, fecundtl
Apoftolicam i, veramq;fenteutiam ? Acperhoctales
filij, filio Chrifto dati eifent, quenjadmodu adpatrem
dicitipfe: [vt c  orane, quoddediftimihi, nonpereat,
fed habeat vitam atternam.]Hi ergo Chrillo intelligu-
tur dan,qui ordinati funt in vi tam a ternam .ipfi funt il
h pradeftinati, & fecundum propofitnm vocatijtjuoru
nullus d  perit:acperbocnul!uscorumexbonoinma

lum mutatus finit bane vitam: quoniam ficeft ordina-
ttix>& ideo Chrifto datus,vt non pereat,fed habeat vi¬
tam arternam. Et rurfus, quos dieimusinimicoscius,
vel paruulbsfilios inimicorum ems, quo:'cunq; eorum
fic regeneraturus eft. vt in ea fide,quse per dilcflionem
operatur.hanc vitam fitjiJt, iam & anteqiiam hoc fiat,
in illa pradeftinatione"funt filij eins.&datifunrCnrj-
ftofilio eius, vt non percant, fed habeanr vitam «er-
nam. Deniq;ipfe Saluacor: [fi e manferitb> !n ft u . lt ‘J 1

verbo meo.rerc difeipuli mei eflis,]Nunquid m his čo¬
pu ran dus.eft Iudas,qui non manfit in verbo cius? Nun
quid in his computandifun t illi, de qmbus Euangeliu
fic loquitur?vbi DominusViim commendaflet mandu-
candam čarnem fuam , & bibendum fanguinemfuiim,
ait/ Euangclifta. [Hacdixitin(VnagogainCaphat-
naum.Multi ergoaudientes ex diicipuliseius,dixerut:
Durus eft hic fermo,quis poteft cum audire?Sciens au¬
tem Itsvs apud femetrpfum, quia murmurabat de hoc

difeipuli eius,dixit eis:Hoc vosfcandalixat?Si ergovi-

deritis filium hominis afccndcnrcm,vbi erat prius? ipi
ritus eft, qui viuificat: caro autem non prodeft quid-
quam. Verba,qua: ego locutus fum vobis,fp.iritus,& vj
ta funt. Suntquidam ex vobis,qui no credunt.Scicbat
enim abinitioIisvs,quieifent credentes,&9 U ' 5 cra . 1
turus eifet cum, & dicebat: Propterea dixi vobiSi quia
nemovcnitadme,nififueritei datum d patremeo. Ex
hoc in ul ti difcipulorum eius abierunt retro, & i*m n p
cum illo ambulabant.] Nunquid non & ifti difeipuli
appellati funt,loquente Euangelio?& tamen no erant
veri difeipuli,qtiia non manferunt in verbo cius,fccun
dum id,quodait: [Si^ manferitis in verbo meo,ver? d>
feipulimeieftis.] Qiiij ergo non habuerut perfeueran
ria,iicut-non vere difeipuli Chrifti, ita n ec verb filij Dei
fiierunt,etiam quando eife videban tur, & ita vocaban
tur.Appellam’ ergo nos & elcflosChrifti difcipulosi^

a 7. e*d.p ermten tl a, diflin c.l:Ap eft e Uu ytrf. in btnt-
b i.Cer. 4 , c /tar *.6  d s.dift.i.depQenitentU,c- ntt '
huetrum. C /t4rr.S.  f /tan.6.  g loan.S.

Dei

Dc Poenitcntia. Diftinčt. IIII.

1081

Dei filios: quia fic appellandi funt, qu©s regeneratos I
pic viuerc ccrnimus. Sed tune vere funt,quod appel-
lantur, fi roanferint in eo, propter quod ficappellan-
tur. Siautempcrfeuerantiam non habcnt,id e(t,in eo,
quodccepcruntefie, non manent, non vere appellan-
tur J quodappellaniur,& no funt. Apud eum enim hoc
non funt,cut notum eft,quod futuri fant, id eft, ex bo¬
ni mali.

4  pars, Fini*buiusaucloritati* eorum fententia con-
cordat^uipeccata dičutit remittr fecundim iujliliam,pr
nonfecundkrn prafcientiam. *Alij Vero,qnamui* fiatean-
turpeccata redire,tamen feu per baptifma,feu perpceni-
tentiamafferunt omnino pacata remitti , pr plena fide
acccdentem ad lauairum renafet non aqua tantum,fed e-
tiam Špiritu pinci o-. & JI pojlea p e c ca tu rti* fi t,de m u m pce
nitentsm.elji aliquando recafurusfit, tamen tempere fure
pce/iitentia ita perječie expiatum ajfirmant ,vt Ji tune
moreretur,falutemmueniretaternam. Jfuorumfenten-
tix,eiupic/n aucloritatp*principium con fen ti t. Cum enim
quaflioncniproponat,quaieprafatos admortem, cum fi-
deliter, acpie rinerent, non tune de vita buius periculu
Deiucrapuit, ne maliiia mutant intellečlum earum , ant
nefielio di cipe/et amma* eorumcum d e immatura mor-
te pradejiinaufcuptnra dtceu  [ a  Kap tu* e Tl, nemalitia
mutaret mtclleclufii eius, ant nefielio deciperet animam
eius:] eutdenter oj.endit itios tale s juijfe,qni Ji jatah ne-
eefiitatebuius vita fkb dueli ejferu periculur, proječlo Vi¬
tam confecuti ejfent aternam. Vt er go fin 11 p rin cipio con-
ueniat , <Qr ne fibi ipfi contraire vidcatur , definiendum
eH,quidfitpribi in libro Vitx, pr de eo delenfecundum
iujiitiam,qi<id fecundumprafcientiam. Secundum pra-
fcientiam pribi, e H advitamprxordinari:quodab at er n o
fa chrn esl.

C. IX.

Vtidt  Apoftolus rV/ epifioUadPphcJios,CA.

B EnediftusDcus, & pater Domini noltri Iesv  Chri-
lli,qui bencdixit nos in omnibus benedi&ione fpi-
riruali,in cocleftibus in Chrifto Iisv-.ficut elcgit nos in
ipfoanteconftitutionem mundi, vt efiemus fan&i, &
imraaculati in confpedu eius in charitate: qui pra?de-
ftinauitnos in adoptionem filiorum per ItsvM Chri-
ftum, in ipfum.

Similiter fecundum prafaentiam deleri, eTl ad mor¬
tem,non advitam prafari : quod py ipfum ab at er n o fa-
ftum esl. Vnele Domom* in Tuangetio  [ Sfut credit in me,
habet Vitam aternam: qui autem non credit, tam tudi-
latuseH,]

C. X.

Rine etiam  Atiguftinus ait.

K Ouit 6 Dominus,quiiunt eius.] Ex his nemofe-
ducitur: Nondum apparuit iudicium, fed iam fa-
dum dt.

^ S en t tuli« eU apud beaium Augujliuum,t ra Raz.  in
loam.tm,pri n  2 q. i ( e  ^i^itate Det, cap.j.vndc citat Be-
da in i.Ttrnotb.i, Rerba autemfere eademfunt mglojfa
or din ari a. ad eum ipfum Pauli locnm.

Porropecundum tujintam fcrtbi,c7l, Deo aučlore ea o
Pyari,qu(,rum me rito fit dipnu* alerna fulute. Hune dti-
p icem madumfenbendi, m huanpelio D o m mu* afiigna-
Ue *‘ s  difcipult*:  [ J rt  C do mo patri* mci manfior.es
rm. ta unt .Jiq U9  minit*,dixilfemVout* 3 quiaVado para-
re voOM locuni: prfiabiero,pr parauero robi* locum,ite-
r um V e ni o, p^ucciptam ros ad metpfuni, rt vbi eno pum,

prVosJitu.’] duens,  [/« do mo patri* mci manjio n tsmul-

ta funt: Ji quo minus,dixiJjemrobt*,quia rado parare Vo
bi*locnm.'] ojtendit eos,quibu* loqutbalur,pnptos in li¬
bro rit .e ■, p rad ej fina ti or. e. Si.biuiens [_Ji ab ero,p? para-
obt* locnm,  ~ ^

1082

uero robt* locnm, pr c.] ojtendit cos adbuc ejfe Jcribendos
operaiione.

a Sap.  4. b l.rimoib.i . c  /*x>;.i4.

C. XI.

Hincautem  Auguftinus in eiufdem  a  loči
explanatione ait.

■ ■ Ndomopatiis mcimanfiones muha? funt. [Domus
b  Dei, templum Dei,regnum Dei, regnum cmloru,
funthominesiufti : inquibusfunt multse differentias
inter le,& hx  funt manfiones ipfius domus. Ha? autem
iam parata funt in pra:ddlinatione,(Icutait c  Apoflo-
lus, [qui elegit nos ante mundi conliitutionem ] pra:-
delVinando , parando d  autem in operatione. Vndc
[quos prardtdinauitjios &  vocauit ] &  ioftificauit,&
magnificauit Et fccundum hoc dicicur c  [fecit Dcus,
qusefutura funt,]ideft,qu3E fadurus ed.prinfra .^[Si
quo minus] confirmat efle: quia fi non cirent,dixiifet,
ibo , &  pat abo, id elt, prsdeiHnabo. Sed quia iam ibi
funt,non eft opus aliqua parare. Quia vero nondum
funt in operacione, rddit: [& Ii al icro, parauero.]}
Abiensded non rclinqucns,parat: quia fubtrahit fe, Hc
latet: vc fit fides,qu.e non ell de re vila.A: indc efi me-
ricum fidei. ^ t'x hačviuitiuftus, ^ mundatureicor>
dum peregrinatur,& in ea defideratur,quod nondum
habetur.Et h^ceft prjeparatio manfionis: qnia ficpa¬
rat nos fibi, &  fenobis, vt maneatin nobis, &  nositi
eo,quantum quifq; erit particeps eius plus, vel minus
pro diuerficate meritorum , Et h are mulcitudo manfio-
num eft x .

Scntentia quidem huius cap iti* esl in trači. 6 %.in lo~
annem: fcdipfa rerba funt inglojfa ordinaria. ad cap a 4.
Ioanni*,pr ex ea poit nonnulla emendata.

1 «[ Manlionum efi:.] Sequebatur.ltcm,quafi hi c ct~
taretur alter locušB.^ 4 u$ i ujiini,aut ^lojfa. ^ 4 best autem
d plerifq }  manuferip t is.Kam qnxfequuntur, viden tu r ejfe:
Gratiani.

Secundum in flitiam dele tur, quifr ati a fubtračla,ea o-
perari p ermittitur,qnib us aternam dami. ati on ern mere-
tur.Hincpropbeta  f loqucu.f experfona Chrifriait:  [de-
leantur de libro Viuer.tiumčjboc cft,fubtrabatur eisgra-
tia,qua fubtračla,u inprofundum vitiorum,deindc in a-
ternam damnationempraiipitentur:  [ p^ium iufti* uch
fcribantur,]id cfr,ncn apponatur e is enratia,quafiant dim
pni aternapalute.Siitaq f peccata fecunduprafentiam re~
mittuntur,cum ab aterno  «ratia pr aparatu r,qua vocatu/
iufrifi 1 e tur, iuJtificatus tun dem aternaliter gU/ificetur.Se
cundum iufitiarnveropcccata remittuntur, cum velba-
ptifma plena fide accipitur,velpcenitentia loto corde cele
bratu/: <\u.x remijho p? ipfa fccundum prafcientiam non
m conuc u ieni er fi e ri tUcitur. Vt enim ex prannffa aučlori-
taie iApoJ:oli datunnteliigi , dud. funt praordmationes:
Vna,qua quipj } praordinaiur bicadiujhtid, pr remijits-
nempeccalorum percipiendarn: alcera.nua aliqui*praule
fina tur a d Vitam aternam in fntu ro oblin en dam. Ra ru m
efjecV funt prafens iujjifi ca no, pr f< t ! < ?a giorificatio:qu<t
omnta in pramijfa auchntate conuenientcr dtjiinguutur.
Pri m a enim pradejiinatio,qua praordtnantur ad pr^fen-
tem iufitia m-, d cfigu a tur, cum dicitur,  [ ficut clegit nositi,
ipfo ante mundi conflitutior. (,p^t.]iuiu* ejjellusJn ftd f u p
pom tur, [i» V 1 -' ciatificanit no* in dilcciofilio fuo,prc.]
Sccunda praordota lotbi o jtcd:tur[qui pradejiinauit nos
in adoptionemfilior .prc. hitu cfjedu* pramn U iur,d, m
dicitur , [qm Oenedt -itnos in 0  m m Ucncdt cu c, c-pr c.  ] H?
dna: p ra o rdi n at 10 ne s , pr earum ejjedusita fe hab etn, rt
pnma,pr eiu* efečlua natura prah d*i,&lege confeauin
di irjerantur. Si enim al quy : . praordinatua tj} advham,

cenjetjnenter infcrtur,ergo p,pdej‘i).alns e ji ad nfuuam:
O'Ji ionfequiturv,tarn  .c ttrnam,crgo ion ji  1 mu* efl tujii-
tiannfed non conneriiiur. I n d e muhi partnipu fdnt pn~
m .ep ra o rdi nat 10 n t;,pr e ih* ejječius, ad quo*f cxuda,vd

z Trači.6%. in loan.cA+.p* tbigU. ordinaria.  b
pbef\.  c  Rorn.i.  d al.p ar and a funt in.  e Ifa
tm.ClofiiUuL  f P/i/,68.

E.

4 '-

M m

3

io83 Decreti 2.Fars. Caufa XXXIII. OJII- 1084

(tns efjeftufminime pertinere probuntur. luxta hanc di-
frinčkonem intcllincdu e';i aucloritas lila Ioanais^:  [£.rič~
YHnt ex nobis: fed non erant ex nobis. HamJifuijfe/it ex
nobis,manfijfe/it vtir^nobifcum.J \_fx nobis,inquit,exie-
runt,~]id e Ji, d nojlra focietate recejferunt,qua p rima prg-
šjcdtnAlioni*, & e im  efi e el u/ n o bife a m p a/tiči pes e fant;
JJed non erant cx Ttobts,  ] id ejl, fecuTiciapraordi/vatio-
tw>&eius cffedusficielatem nobifcum non initrant. £>$
£X eo vi deri poteU: quia Ji fuijfcnt ex n ob is, id ep, Ji illius
p ifrtordinationis no bi fen p ar ti a p es e fen t, m a nfijfen t Vtiq 3
tiobifcum,idefr,a focietate ejjcclus ei us p ra o rdi n ati o n is, J
.nobifcum contraxerant,non recefiijfsnt. Si enim adfecun-
dampraordinationem Vtrunq J  referretur, non conueniea
terilludinferretur  [ manfijfent .] imo ccepijfentvtiq J no-
bifeum ejfe. Si vero adprnnam, falft ejfetpropofitio , ifi
fuijfent exnobts,etc.fMulti enimprgfentisiujliti£,&fan
ciitatis participcs funt, qui tamenin ea non perfeuerant .
Vade Domtnusaitm liuanpelio  b,- [Hon qui cceperit,fed
*im perfeuerauerit vfq }  in finem, hicfaluus erit .]

' C. XII.

H iAncfocietatem Ji quis folo nomine, profejiione,
non autem rei ventate d damnandis dicat contrahi,
eiufdem auetoritatts tefrimonio conuincitur.De his enim,
qui primse, non fecunda; p rao rdi n at tonit funt participes,
ait  c £ Hec nosmoueat, quodfiliisfuisquibufdam Deus
7ioyi datijlampe/feuerantiam. »Abfit enim, vtita ejfet, f
de illispradefiinat is ejfent,~]& catera,qua:in eademau -
Bori tat efupra continentuYaQu.es namq s ,de quibw in Eu-
angeli o Do minus ait:  [Et  d ali as oites habco,qua ribfiint
ex hoc ouili.'] & filij, de quibus loannes  C ait, [vtfilifs
X>.ei,qui erant.difper[i,cogregaretin vnumf itaprafcien
tja erant oues,&filij,vt qualitatepr.tfenti7t,non fbecie  *
tantum,fcd etiarn ante Dei oculos ejfentfilij irat,&perdi
iionisatema. Vnde nApofrolm  I non ait, videbamur ejfe,
jed \erarnus,inquit,& noi natura filij irx.~] Hec ait,repu
tab amini ab hominibus,fed [gfiiiflis aliquando tenebra ,
nune autem luxin Domino.~]Defyquoq l feribensa<i'fimo
t/jeum,non ait  h ,videbar,fed \_jui perfecutor,&bLijjtbe
mus,<&• eontumcliofur.nuncautem fum mifericordia confe
eutus.] O mn es quoq } , qui in Chnjio r en a funt ur, & qui
eius fan^uine d diabolo redimuntur,prius ex ^Ldampecca
torej nafcuntur,& diabolieafenu tuli obnoxij. Sicut ergo
ifii,quamuis fint futurifilij Dei,tarnen prius funt filij dia
bolr.fic hi,de ctuibus fermo habetur,quamuis reeedendo d
sufitia fintfuturi filij p e rdi ti on ps  ai ernx, cu rn tamen pie,
& fidehterViuunt, vere funt filij Dei, <&iujli, & aierna
bcatitudin e di^ni.Vnde aucloritas non ait  1 , cu m videren-
tur pie, &fidelit er vin er e,Jed [cu m pie,&fideliterviue-
\rcnt.JHec veraeiter d bonom mdlum cemmularentur,qui
nunquamveraciter b oni fu erunt . D o minus quoq i ,non ait
perE\echielem  k; Jiauertent fe lujlas dinjhtiafua,quam
videbaturhaberefed ffua,~\ fciltcet, quamveraciterha-
bet.jjuodautemiu eade/nl audorttatefcquituy:[Kon e-
rant in numerofilioru/n, quado erant inprojefiionefiho-
rurn,  3  it a inteUi^endum eji.bilij Dei dno bas modts appel-
lantur ~.Dicunturfilij Dei,porticipatione hareditatjs x-
ternx,Jicut loannes ait in Euan^elio  ni; [SJiiotquot čredi
di rut iti eum.,dedit eispotejlatem filiosDei ficri. \Et *A-
pojtolusm eptfolaad Pomanos  n : [ Lx p e blati o er e at ura
reueDtio?\emfiliorum Dei expeClat.~]&injra. {Jpft krea¬
tura liberabitur dferuitute corruptionis m libertatcglo -
rUfiliorum Dei.2 & infra: [ipfi intra nosgemima*,ado-
ptionem filiorum. Dei expedantes.'] Hmc etiam ^.dugujlj-
jiM eadem verba.Apojioli cxponens,ait: [filodo  ? tani um
crcatura,cum nondumfiliorumforma perfečia.~]Hoc er go
yyedo non fiat filij Dei, niji p ar Lici pes aterna beatitudi-r

2u uhan .h  b'. Matih.  10 . c ai^Ugufrinus ait.s .
tad.c.fi ex bono.  d loan.10.  c loan.i.  f Ephefz.
g Ephef$>  h i.Timoth.  1 . i j .ead.fi ex bono.  k £-

iecb.ih  1  „sJltxbouQ t . m.Jom.i, n

l Tii/. In pr a fen ti etiam dicunturfilij triom modi/,v el p ra-
1 deftitiatione t Ant um (fitut i],dc qutbtts loanKes ait  a- j yt
JiliosDci,qjtidilperJierant.gre.] ) velpradeflinatione,
& {('Atcnuc beatiiudn.ts fuiii illi^juib.Vominut ait  1>,
\_filioli adhucmodicH toLifium ) vel merita fideJ,
dir p rafinlia iu ju ti A.7: o n autem prxdejlinati«ne charitA-

iis aieriiA: fuuthi.de tiuibuc T) o minus ait c : [/I dereliune
rini filit ti ut legem meam , in iudicin metsnon ambu-
lauerint.pfc.'] Hi er go, de quibus in prafenti agitur, filij
funt merilo fidei,dr prafentis lujlitia, non funt autem fi-
lij adoftionls attrme. S>uiergo peccata dimijfa fatentur
redire.fecundum iuftitiam, & nenfeatndumprafcientia
ca dimitti.necejfe ejlvt conf.ieaturifcutfiluandirpecca-
ta fecundumiuditiam udceternam d.minationcimput.m-
tur,non fecunaumprxfcientia:quia dr iUis d bono in ma~
lam deficientibus , JinguLi replicabuntur adfupp/icium:
dr hisvfefjin f nem in bono perfenerantibus, mituimpu-
tabunturadpcenam \rettrnam  d.]

InvetujUscodicibus caputhocejl coniunBumfupe-
riori.Sunt enim Gratiani Verba,qui more fuo loca ali't M ‘
citat.

1 f Specie.] Si c efl emendatum exudice per«tl“ft-
Nam anten legebatur,Cpe./iu.e Vcx Valde.fentcnU.mt l»r-
babat.

2 ^ Duobus modis appellantur.] In Vulgatri[!<{“>-
batur,  [vno modo appellantur in futurO)jdteroiflp r ?'
fenti,qui triple.v eft.] quadbfunt ab omntbusmanufin-
ptts,dr“’‘tiquioribns etiam edittonibut.

5 f Modo ta n til m crcatura.] In libre S) .quajli>nu,
Ij, 6 q.poslalia hubentiir hac.Ut  ip(airaq;creatura,ideft
&ipfa, qtis nondum vocatur filiorum forma perfefta,
fed tantum vecatur crcatura,liberabitur,&c.'/»<<.re/e-

runtura Beda in cpijt.adHgm.c.S.Sedapudglopnubide

habenlur eademVtrba,quK a p ud Gratiamun.

5 pars. ihii autem dicunt, quod peceata dmijfane*
redeuntjAucleritatt Gregorij,gr Proti: tri fentetiamf i«»
confirmare conantur.

c.  xnr.

•Sit enim  Gregorius in Moralibui lib.’S CJl ’

Vid eft,quoddicitur fqui reddis mi<P | i utem  j 11 *
_rrum filiis.ac nepotibus:] Poccatum originale a
patiaoui trahimus, & niji per granam baptifn>ifalua-
mur,etiam purentum culpam portamus ;quiavnu au-
huccum illis fum us. Hedditimquicatepacrumfiliis e,
dum pro culpa pare tis cx originali peccato anima pol-
luitur prolis.Ec rurfum non rtddit iniquitarem filiis f.
quia cum ab originali culpa per bapofma liberamur,
non iam parentum culpas, fed quas lpfi conumttimus,
habemus.

Verba i pfi h n I us eapitu funtinglef - 1  »rimana/ai
cap. ^.T.x»d.ex Gregor.in. lečo indicAtoM quaglej].'-funt
hicnonnulla cmendau.

C. XIIII.

Iternin reJJonfionibtuVrotperi alftcuniaM
obieclionem Gallorum.

Q Vi recedita Chriftoj& alicnus a gratiaf n ‘ c

vitam,quid,nifi in perditionem cadir? M n° nm
id, quod remiffum eft.recidit: necin originalipeccato
damnabitur:quitamenpropterpoftremacrimma 'ea
morte afficietur. qiue eipropccr illa, quse dimilfafunt,
debebatur.

i f Propterpoftremacrimina.] Jdditafuntb.ec «
o rigi na h:quib us fen tentiavalde i/lujlra tur.

' Piuir.huiusauHoritatuprincipio cetrairevidetur.littb
enim aliudefl,dimijfapecc.tta redite,velin originalip“Z
c ato damo tari, qudm pcenam peccato debitam~pesl einfl‘'
remijiionem e.rcipere. Julhritates vero f bi contranM
ajfertores huiurfentetiaita determinant:peccatadi« , i > '

a loxn. n,-
.rifj j manufer.

a

b loaii.ie,. c  d abejlaplt'

C infihit.  f inf Utr.

rtiirt

10 85 De Poenitentia.

redire dicuntur,quU quifqui*pot}acceptam remifiientm
pncttorum adromitum rtdierit,fanti granitu punictur,
to magif benignitate Deiabufuijingulorum remif-
fionis acctptaingratM exttt?t.

6  pars. Vtrumilhtfentetiafauor.ibiliorvidctur:quia
pluribus rob oraturAiičteritatibus, & euidentiorirntionc
firmatur. Vt <nitn  Dominus ait p er E\echielcm y c.iS t
C. XV.

S lauerterit/r feiuftus a iuftitia fua, & fccerit ini-
quitatemfecundum omncs abominationes, quas
operari foletimpius,nunquid vitiet ? omncs iuftitia*,
qua$ fecerat, non rccordabuntur: in pcccato fuo mo-
r ^tur,&non erutin memoriaiuftitiae eius, qua*fccit.
C. X V L

Uem  Gregorin* b in cxpUnatiorie eiufdemloci.

H Ocnobis maxime coniiderandu eft,quiacum ma¬
la committimus, fine cauia ad memoria bona no-
ftra tranfa&areuocamus, quoniam in pcrpetratione
malorum nulla debet e (Te fiducia bonoru prarteritoru.
C. XVII.

ld£minhvmil.^.adc.ioE\(ch.

D  F. pertnfo quippe facculo aliunde exit,quod aliun
dc immittititr c, quia indiferet* mentes merce-
dem,qua:exbono opere acquiricur,non alpiciut,quo-
modo cx malo opere perdatur.

C. XVIII.

Itcm  Pctrus in 'fifi. 2 . C. 1 .

S I refugientcscoinquinationesmundi in cognitio-
ne Domini noftri,& faluatoris I fsv  Chrifti, his rur
fiis implicati fuperantur,fa&a funt cis pofteriora dete-
Horaprioribus. Melius enim eratillis non cognofcere
Vl am iuftitia*,quam poft agnitionem retrorfam couer-
ab eo,quod iilis traditum eft fan&o mandato.

C. XIX.

Paulu s quoKfofcribens adHebr.ditiC.6.
TNtermittentes inchoationis Chrifti fermonem,ad
•^•perfečtionem feramur, non riirfusiacientes funda-
We ntum pcenitentiae ab operibus mortuis.

Diccns opera m»rtna y priora bonaJignificat t Apojiolus >
perfequenrpeccatum erant mortua , quta hipeccan-
do prtom bona irrita fccerunt. H*c y Jicutpeccandojiunt
lr nta,ita p er poenitentiam rentnifcnnt y <fy ad merit um  <c-
* etn *beatitndinisjingnla prodeffe incipinnt , ttiarn itla
V^peccatis in ne n iu utur a dm i ji a. f^i d c.Auguj itn us :  [ Pi u
^1 d credere,&r.J &Hieronymus :\jKon  e cjliniujltis
j (1< *>&c.']jtpoJlolus etiamferibens adHebraos y  cin m ji -
ern > & diicciionem-t & bona op era eorum brcnitcr com-
^'norajfetjjorum omnium mercedem , quamamiferant
*^ando 3 potypcenitentia d Domino eos rcccpturos ojien-
rtjJ ! p& r prophetam diy.it  £ [' fi auerteritfe in~

dicenrrr *^** ’ etin< ^ em  p ro p betam promifit  g

far*‘ [fibmpitts ege rit poenitentiam ab omnibus pecca-
c P cratH * cuftodierit Vniucrfa p recepta

r  ’ &J ec eritiudicium 3  &iuflitiam y  vita viuet y  & non
re I U \ ° m,num  tntquitatum eius y qttas o p er at us eijno
lil?' 1 l ™ 0f:tn m $ittafua y quam operatus c\jviuet.~]  h Vi-
tri*  ^ ^uelper Jljjrios captiuandts y  Veter is idolola-
luod^j at p m  ^ 0rn inus per Ofee improperat: grpeccatu
ftlipj renll^/^^i ^ Cante  p<*tribnj}terat dimijjum, boe in

'*JJ e9 pendit i dueus.

V , F  . . C. XX.

• £e, s>quoniam rccefleruat a me:vaftabutur,quia
] P r * Ua n c atifiuu injiie. tt ego redemi eos, A: ipfi
uti luntcontra me mendacia: ik  non clamauerunt
me in corde fuo:fcd vlulabant in cubiiibus fuis: fu-
P^ r  tuticuni, v & vinum ruminabant: Sc  receficruta mc,

- Se/tt^diji.  15. b Homil .»1.ad . b\ecb . Sent. 4
**flj$* c al.mitli.  d s .difiintl.}.de pcen.cap.pium
f  s.dijl.^.Jiquando. s.difl.z.non e?} tam.  f L\ecb. 35
§ alpramift*.  h Exod. 32.

Diftindio IIII. iostf

&egoerudiHi eos, &confortauibracliiaeorum , &ire
me cogitauerunt malitiam:reuerfifunt,vtelTent abftj;
iugo, faSifunt, quafiarcusdolofus:ca<Jentin gladio
principeseorum afurorelinguz fu e.

7 pars. ^ititijun peccatapxrentum filiif imprope -
rut formo dittinu*: & propterea principes torum ingUtdi*
Ctifures prtcdicit. Sed. p er eundem prophetam  a  contru  D.
mintufc facere njlenait,dicenr.

C. XXI.

N Efortc dicant in cordibus fuis,omnem malitian*
eorum me rccordacnm : nune circumdederut eos
adimientionesfu2:coram facie meafa&asfunc.

C. XXII.

Utm  Hieronymus adc.j.Ofert.

C Vm ita puniantur, ne cogitent, quodpro veteri-
bus peccatispatrum puniam eos:quianunc,id eft,
in prael'enti,pro malitiis fais,quas inucnerunt,circum-
dati funr pana : & mala eorum, fieutpucant,non pof-
funt me latere: fed potius ipfae adinuentiones aperta:
funccoram facie mea,qua omnia clarč videt.

«j StntentiahnitH cupituli eft quidem in commenta.
riif S.Hieronimi in c.j.Ofea: fed propriuyerbufuntir%
glcffamterlineariibidem ad eaverba,  ne forte dicant i«
cordibus.

C. XXIII.

Idem tbidtm.

H Aereticinonpofluntvetera peccata cotraDeunt
caufari,cum antiquis operibus addant nouam im
pietatem,& fuis ligentur peccatis: & ciim Deum ccla-
re feputant,oculos eius vitare non poffunt: quia k
vultus Domini fliper facientes mala.

Ef hoc ettam capitulum ejiinghjfit ordintria in tun
dem locumex B.Hieronima  c.

C. XXIIII.

Jtem  GelafiusPapa.

D  Iuinaclementiadimifta peccata in vltionem vke-
rius redire non patitur.

Sedhif anHeritatibut docenturjilij ab originali pleča¬
to cxpiati,non id e o punitndi,quia patres peceauerut: fed
ideo peccata patrumin cosredirc, n uta eorum culpamfe-
q 11 it n tur. Sic & bona,qt<iC peccato moriuntur , non profi¬
ti c nt adprremnmh^uiafadla funt: fed cjuiaperpccnitcn-
tiam rcuiuifcunt. Tale etl & illud .Auuufrni d in libro
Pfilmorum:[Siludas teneret adoptionem > &‘C.']Sic il-
Ittd  C Gregorij in Morati bit* inteUigitur: [Xfnidesl,qnod
diertur , reddio iniquitatem patrum in fiUor , liri*

namqjparentuminiquitaoredditur , quiproptereapuni-
u»tur,quia in radie e lraxerunt amaritudinem peceati. li¬
ti* autem non reddftur, m quibn* meritofUa wiquitati*
non rcuiuifcunt peccataparcntif.Sicut ergo bona,qnp pcc
cato moriuntur. perpoenitentiam rcuiuifcunt adprecmiii:
ficmala ,qu.cperpoenitentiam delentur, rcuiuifcunt
ad fupplicium. Vndepropheta ex p er fona peemtentn de-
plorat dietni:  [ Putruernnt & corrupta funt cicatrices

mc.cd facie in/ipientiamea,']idejl,pUga’per baptifmum
f m at a.Mine e ti ami dem propbeta,quamHiofide,qf»facra
meutc circumcifionic ab originali peccato ft mundatumeo
gnoferct,tamen adnlterio,gpbomicidic, quodcommifi-
rat, iUudreuixijfe intelligens, non fine caufa inter crctera
ipfum confiteturdicit:  [Iri t i enim ininicpuitatibu*
conceptui fum,&c.~\

D I S T I N C T I O V.

r K poenitentia autem,qute peccatorem confidorare

ps I. oportet , Auguftinus in libro dc poenitentia  g do-
J^cetfdiccn*.

a lbid.  b Pftl.y,.  c f.i\.q.\.fiUlic.  d l.e.td.
fi ludae. e s.ead.quid ejl.  f Pfal.  51. g De vera,
&falfitpxnitcntia > c.lA.Tp‘lt,.inter opera Tutuji. Sent,

Mm 4

1087 Decreti2.Pars. Caufa XXXIII. Qugft.HI. 1088

C. I.

C Onfidčret quatitatem criminisin loco, in tempo-
rc,in perfeuerantia,in varietatc perlona:, & qua!i
hoc fecerit tcntatione, & in ipfius vitij multiplici exe-
cutione.Oportet enim pmnitere fornicaotem fecnndu
cxcellentiam fui itatus, aut officij, & fecundiim modu
meretricis,&in modo <t operis-fui, & qualiterturpi[U
d m e.m fuam peregir.fi in loco facro, aut cuidebuit ex-
ccllentiam fidei (vt funt dom us dominorum , & alioru
muitorumjfi in tempotc orationi conftituto,aut infe-
ftiuitate fanfiorurn,&in tcmporc ieiunij. Confideret,
quancum perfeuerauerit, & defleat, qu0dperfeueran-
terpeccauerit,& quanra 1  virtusfuerit inpugnatio-
ne. Sunt enim,qui non folum »on vincuncur, fed vitro
fcpeccatoofferuntmec expe£tant ten tationč,(ed prat«
ueniunt voluptatem,& pertra&ant fecum,quam mul-
tiplici aflione vitij delečtabiliterpeccent. Omnisifta
varietas confitčd ;elt, & deflenda: vt cumcognouerit,
qub;l pcccatum eft multum,cit6inucniat Deum propi
titim.In cognofcendo augmetum peccati, inueni.it fe,
cuitis a tar is fuci it,cuius lapičtia, & ordinis, & ftatum
onuiem alteriiis non peceantis. lmmoretur iniingulis
iftis.,& fentiat modutn criminis.purgans lachrymis om
nem qualicatem vitij.Defleat virtutem:quainterim ca
ruit.Dok ndum eft enim, & dolore purgandum.no fo¬
lum qniapccca«it,. fed etiam,quod fe virtutc priuauit.
Nam,licet fperet fe confecnturunv veniarn, dolere ta¬
ni en po.teft,quia non promeruit vnde remunerari con-
fidat. Anxictur,& doleac,quod modo effugienS de pt£-
teritis poenani,mifer non inde cxpe£let gloriani A, cu-
ius omne tempiis,qiioniam breuillimu elt, debuit de-
cettalfe adcoufequedum p ra: mi um. Defleat etia,qua-
niam in vno otfendens, faftus eft omnium per ingrati-
tudmem reus.Ingratus enim extitit,qui plenus virtu-
tibus.Deum omnino non timuit. In hocenim quifque
peccatot fit culpabilior,quo cit Deo acceptior. Idco e-
nim Adam plus pcccauit, quia omni bono abundauit..
Etiam alio aiodo ofFendes in vno, reuse.lt omniu: quia
omnis virtuspatiturdetrimentum ab vno vitio.Nam li.
quis cadit in auaritiamdargitatem deftruit, & etia ca-
ftitatem minorauit. Amoreenim pecunia vel violaret
Caftitatem,vel (altem minusamaret. Si enimpropter
Deum tantaadhuccaftitasineft, vt nolit eampetde-
re,tamcn faltem minori gnij Aio,minete aftectu tuetur
eam, vhividct inde procedere damnum,pecunia, ficq;
&in aliis: qux etiarnfi no« expe)ian tur,ramen per con
eeptionem vnius vitij vel fatis, vel parum minuuntur,
vel intentione de ten oran tur. Vnde omnis virtus cui-
ctinq; crir.iini elt deflenda, &  de omnibus indulgentia
eftpetenda. r Animaduertere etiam oportet, Sc ani-
m.uiuertendo deftereanimam pro.vimi, quam lornica-
tor Deo eripmr.ve) ereptam in malo confirmauitietia,
ejuod exemplum exrkil mali in operatione lui crimi-
rrnicui niagi 1 . profnilfet ,(5  aliisfuilfeccaufaconuerfio-
nis. Genntita j,aliorum vitam in fuacorruptam, vel
incorrupcm non conferuatam, Sccommodumproxi-
mi,quod lediflet exeploboni Doleat de trillitia, qua
pecc.indo bonis intulir,& de latitia, quam eis non ad-
hibuit. Et non folum cogitet,quid Sc qiuliter fecerit,
ledqudm.iniultč Deum.vt diximus,pcccando offende-
rit.Timeat lllara vericatis fentcnciam: fnon c  poteftis

duobus domini] feruii e.] Timcat ergo, ne omnia bo¬
na,cju:: fecit,du in vno peccato perfeueraueric, ex con
taminatione d  malipcrdiderit:vtquiferuiuitdiabolo
percrimen,Dei,qiiamobtiilit,amif$rit feruitutem.Piu

eft tamen crcdere,vt recepta Deigratia, qua-ineode-
ftruit malapriora, etiam remuneretbona : vteum de-
ftruxetitqu.od.fuum non inuenit, amet, &dilig3t bo-

a Secttndhmmodum.^verahcUv. b gratiam.'] orin.

C Mjitth. 6 . d ul.csKimiir.ic^titne,] a/.c«mmnnioae.

num, quod etianvin pcccante plantaujt. In h is
omnibus dolens autlštculum derelinquat, aut faltem
illa, q ux  line admiltione mali non funt adminiftrata,
vt mcrcatura,& militia,& alia,qua: vtentibus lunt no-
ciua, vtadminiftrationes fecularium potellatum : ni(i
his vtatur ex obedientis licentia. Ponat fe omnino in
poreitatc iudicis, in iudiciolacerdotis, nihilfibi refer-
uans fui: vt omnia eo iubente paratus lit facerepro
reparanda animac vita,quacunque faceret pto vitanda
corporis raorte,& hoc cmn defiderio:quia vitam rt cu-.
perat infinitam,vt Deus. Cum gaudio enim debet fa-
cereimmortalis futurus, quas taccret pro differcnda
mortemoriturus-Sempcrdeprecetur Ceum.certusde
venia,quiaomnibus modis,& fine t*dio,dubiusroga-
retpoteftatem terrenam.Abftineat a multisIicitis:qui
perlibertatem arbitrij commifit illicita. Scmperoffc-
rat Deomentem,& cordis contritionem , & demde
quodpoteft de polleflione: tuncquod offert, lecurus
offerat, [ b  Refpcxit enim Dominus ad Abel ,k  ad mu
nera eius] Sed prius refpexit ad A,bel, quam ad inime-
ra. Sumenseniin mentem, quain cognouit humilem,

& puram,remunerauit eius largitatis niunera.AdCain
veto non refpexit,necad eius munera. Mentem enim
eius,quam viderat,quoniam non cognouit c,  eius mu¬
nera non recepit. In iudicio enim cordisccmfideran-
da eft tlcemofyna tribuentis: nec iam conliderandii
eft,qu ant um, fed qua men te, qua alfe čt ione da t quod
poteft.Vulua d  enim duobus,qusehabtlit,larga mina*
tiš,plusomnibus milit. Q_ui ergo vulefua peccatare-
dim ere temporalium oblati©ne,caueat,veofterat men
tem prius. Cautus lit,ne verccundi.iduftus diuidat
apudfe confeifionenivt diucrfa diuerfis velit iactrdo-
tibus manifeftarc. Qiudam enimvnicelant,quaalij
manifeftanda releruant c : quod eft . fe laudare, &ad
hypocn!im tendere, &fcmpcr veniacarere,.adquam
perfrufta pt.tat totam peruenire. Caueat praterita,
quemvera deleftat pmmtentia: non prius ad Domini
corpus accedat, quam conforterur bona confeienua.
Sed in hacleparatione tremendum DtiiuJit 11 '” 1  . co § 1 '
tct,vbi 2  demaius, &  terribilius impmnitcntes lcpa-
rabit in ignem. Gemat .quod nondum aiqltt luaiere,
quem multum delider.it, c Sum fnlutateni-tltilunt <tt—
gm friičhi« poenitenti.t, animam captiuam elaquean-
tes,cx in libe, tare icruantes. Cohibeat repnterca* lu
dis,Sc a fpettaculis lieculi, qui perfeftam vnlt confequi
grac.am remiifionis. Nam f  IDina, fi fe cohibuiflet,li
inter fuos remanfiffet, ab extranco raptore corrupta
non fuiflce.Tantb igiturmagls libicaueat,&tcohibeat
fe anima,quifape,vel femel corrupta eft, & rafta: ti-
meatiam dočtaexperiniento,quod ignorauit virgo:
eligat,quem imitetur: non fcquatur,quem animus lu-
us damuat. Sc enim iudicat,qui.fruftus pomite n tir no
habentem a fe nonclongar. Laudet enim S;amet,
quos digne fruftificare non ignorat: quaratfruSusdi
gnos, fi non dignos pucnitcnti*. Sunt enim fruuus
digni.virtutiim fruftus: qiii non fuSiciuiitpcnitenti-
bus. Pocnitentia enim graui»rqsexpoftnUt,vt.icp>-
cettir ecdefia,vt pacata dolore, & gcmittbus,mortuis
impetret veniam..

i  T Et quan ta virtus.} 1 » Originali til,  Et quanta
viftus fuerit impugnatione. Sed ebglajftm iionciimu-

tatum. itinltu nHte.H ali a pUKderil ememUtt

f.tnt ("vOiper tandem licHit) &exipfo »rigi„tli,grexn
tujiif Gratiani codicibua.

'l  Vbi & mains.] /« Originali legitur , Vbi ro a S ,s  ^
teri ibrlis fententia reccantcs leparablt in ignem. v

a al.in omnibus- Cap.\$.

gntuil humilem.^ver* leBii.
/ ema/it.J ortg. c r '°

b

d

f Gene/.  34...

Genefu  4 .
'Matth.iz,.

c c’-
c ctm-

C. II-

De poenitentia, DiftinčLVI.

io89

C. II. IfcPcenitenter negotiationit lucra ab-
ijciant.

jtcmLco  Papa epi ji. 90. al.^i.ad Rttjlicum
epifcopum,c.y.

a Valitas a  lucri negotiante'm auc cxcufat, * aut
arguit: quia eft & honeftus ,]u* tu?,& turpis.Ve
rumtaaicn pcenicenti vtiiius eft etiam difpendia pati,
cpiam periculis ncgotiationis obftringi: quia difficile
cft incer ementis, vendenti$que commercium non in-
teruenircpeccatum.

l ^Excufat. ] Ste cx ori finali,&Poljcarpo, &luo-
n *> Bure h ar do  ; nam in Gratiani excmplaribus erat,

acccnfat.

C. III. ^ Podpoenitentiam admilitiam fic-
cularcm redire non licet.

Idem ibidem,  c.io.

C Ontrarium b  eft omnino ccclefiafticis regulis,
poft poenitentia* ačtionem redire ad militumf«-
cularem: cum Apoftolus dicat: [ Nemo militans Dco,
implicatfe negotiis facularib.] Vnde non cit liber a la-
queisdiaboH, q.fe miliris mu dan 2 voluerit implicare.
C. IIII. Dccennio poenitcant , qui post
peenitentiam ad fuuUrem mili-
tiarn redevnt .

Item  exNica?no concilio.c.ir.

S Iqui vcrbper Deigratism vocarfiprimo quidem o~
ftenderunt fidem 1’uam depofito miliciae cingulo,
poft harc autem ad proprium vomitum funt renerfi, vc
tk  pecuniasdarent, dr ambirent redire rurfum .:d mili-
tiamfiftidecem anms fint incer pccniteutes pod primfi
triennium, quo luei i«t ir.tei audientes. Ab omnibus
vero praicipue illud obferuetur, vt animuseorum, &
fručhis parnjceniiae atcendatur,-Quicunquc enim cum
omnitimore. &lachrymis perfeuerantibus, & operib 9
bonis conuerfionem iium non vtrbis folis, fed opere,
& vcritatedcmonlVanc, cum tempus ftacutum etiam
abhisfuerit implccum > & orationibus i im ccrperinn
communicare, liccbic epifcopo humaniusetiam čirca
eos aliqaid cogitare. Qni vero indifferenter habuc-
rinc l.tpfunV, dr fuftkere libi,quod intra ecclefiam in-
troierint,arbitrantur, ifti omnimodo tempora ftatuta
complebunt

4! Caputbocesi pofieriorparscapitisvndecimi expri-
fia Verfione: quayerfio eslomiffainpojlrema quatuor to-
morum Colonicnfi conciliorum editione , & etuo loco qua-
ikorverfiene.vpojita, exquibw fitcile corrifipo jfunt qux
in hac interdum obfcure , & mutiLucdicuntur.jOjiodve-
ro adfententiamcanontf pertinct,legenda Junt,qua d  Z o-
naramc Balfumone m ipfius explicatione  , a Rvtffino
Pb,10.hijieria kcclcfufhc*,ca. 6 :& a Cardinali l r armien
fi contra Bremium libro tertio ajjeruntur. jlgitiir enim
deiUu rmlitibut , q»iimpio I.icinio yetantc cin^ulum rni-
litiaab v, s ret men  , qai fidem Chnfto datarn feruare yel-
lent, illum abijtere , qudm fidem (ran^ere maluerant , ac
tamen pojlea cupiditatc terrena  vuV/, iUum recuperare co
naUfuerant) qnodargumenta eratjpjos dfide dc/cifiere .
lncodice vero ia.no n um hac est inferiptio huitus capi tis:
Dcbisqui abrenimtiaucrunt, & iterum ad faculum
lune regreffi.

C. V. 14 comunione fufoendatur, quiposl
, p&nitc/itiam adficcularia redennt.

Item  rArconcilio Aurehanenfi, i-c.i}*

D  D his,qui fulcepta poenitentia religionem fwcc ,p-
feflionis obliti, ad farcularia relaburitur,placuit
eos&acommunionefuipendi, dr ab omniiim catholi-
corum eonuiniii Jeparari. Q^ubd(i port interdičhim, cu
eis quidquam prse.lumpferit raanducare , dr ipfe comu~
nioHepriuetur.

a Poly.l.4-.tit.V-B“r-l.2.c.i.2$,&l.ic).c.<)').Iuop.6.c.
202.&par  n.r.25. Č>p.i5.c.i97. b Polyc.L 6 .tU.ZQ*
Unr.l.iy . c. 6  6 . lit op.iyc.$Q+

1090

C. VI. Jpua fit falfitpceniientia.

dtem  Gregorius VII. in fiynodo Romana cele-
brata anno  1078. c.6.

F Alfas a  panitentiasdicimtis, qus non fecundiim
aučloritatem fančtorum patrum pro qualitate eri-
minum imponuntur.[deoquequiciiq;miles ) vcl nego-
tiator,vel al eui oEficio deditus,quod fine peccato exer
ceri non poflic, ll  ctilpis grauioribus irretitus ad poeni-
tentiam venerit, vel qwi bona alterittsiniuO;^ detinet,
vel qui odiu in corde gerit, recognofcat fe veram pccni
tentia non polTe peragere , per quam adxternam vita
valeat peruenire , nifi negorium derelinquat, vel offi-
cium dtTerat^odium excorde d!mittat,bona,qua: in-
iude abdulit,rcflituat, arma 1  deponat,vlteriusq; no
ferat, nifi ct>nfilio religioferum cpifcoporn pro defen-
dendaiultitia. Ne b  tamen delperet, interim quid-
quid boni facere poteiit,hortamur x vt Faciat: vt omni-
potens Deus cor illius illullret ad pocnitcntiam +

I ^  Arma.3 Totum hoc membrum quodperiinet ad ar
madn originali , & Pelycarpo e j} ant e verba tila , negotiu
dcielitn{UQl.Sed 9bgloffam ordo non csl refirtutuf.

C. VIT. Poslconuerfionem ad negotium
redire non licet-,quodfinepeccato
agi non poteTl.

ltem  Gregorius in h omili a  24. P. u angel.

N Egotium,quodante conuerfionem fine peccato
extitit,boc etiam pofi conuerfionem rcpeterc cul
pa non fuit. & infra.  f[ Suntenim pleraque negotia,
qux fine peccatis exhiberi aut vix, autnullatenus pof-
funt.Qua: ergo ad peccatum implicant, ad ka?c neccffc
eft,vt poft c muerlionem animus non recurrat.

C. Vlil. Veeodcm.

7 /rwInnocentius Papaiecundus in conciho
Romano,  c  c.iz.

4 -t-i  Ratres noftros epifcopos, dr presbyteros admo-
psi nemus,»e falfispocnitenriis laicoru animas dc-
cipi,dr in infernum pertrahi patiantur. Falfam autem
pcenitentiam e(Te confiat, cum fpretis pluribus de vno
folo poenitentia agitur,aut cum lic agitur de vno,vt no
difcedaturab alio. Vnde feriptum d  eft, [qui totam
legem obferuauerit, offendat autem in vno ,fačtus cit
omnium reus. ] fcilicet, quanrum ad vitam sternam :
ficut enim fi peccaris efict omnibus inuolurus, ita fi in
vno tanrum maneat,aterna* vica ianuam non intrabit.
FaKa etiam fit poenitentia,cum pcenitens ab officio,vel
curiali vel negotiali non reccait: quod line peccato a-
gi nulla rationeprseualet: aut fi odium in corde gefte-
tur, aut fi non ofienfo cuilibet fatisfiat, aut, fi non in-
dulgcat offendenti offenfus, aut fi arma quis contra

iufiitiam gerat. _

D I S T I N C T I O VI.

Vi autem debeatfien confefiio , yelqualem il¬
lum oporteat effe, qui ali o rum cnmma tudi-

cat,cx e  eodem lib.de poenitentia, c. 1 o.

docctur,curn dicitur.

C. I.

a  Vi / vulc confiteri peccata,vt inueniat gratiam,
quairat 1‘accrdotem iciecem ligare,dr foluere: ne,
cum negligens circa fe cxaterir,ncghgatur ab illo,qui
cum miiericorditer monet,dr petič,ne ambo in foueam
cadant, quam llultus euitare n©! uit. Ta n ta itaque vis
contelfionis ePi,vt fi dceft facerdos, confiteatur proxi-
mo. Stpe enim contingit, ouodpocnitens nonpoteft
confiteri coram facerdotc:quemdefider.anti ueclocus,
neg te mpus oifert: dr fi cui ille confitebitur, potella-

a Srnt.^..difl.]6.Poly.L6.tit.io.  b al.n^c.  c E*
in Conci.Vrbani fecundi apud Mehhiam.c.yy Li in con: i.
Grego.VJ 1. ann \o^oSe>it.r\..ili:L\y  d lac.l.  e 7 »
hb.de ycra & falfa poenitentia* inter opc, a B..dug.Sent*
^.(Usl.lJ,.  f 7.disl f i.quewpce?:itet^quareqpi..

Min. 5,

Ci

looi Decreti fecunda Pars. 1092

tem foluendi non habet,fit tamen dignus venia exde-
fiderio (aeerdotis,qui focio confitetnr eurpitudine cri-
mims.Mandati a  enim funt leprofi, dum irent often-
dere orafacerdotibus, antequamad eos perucnirent,
Vndc patet Deura adcor rcfpicere, dum ex neceffitate
prohibctur ad facerdotes peruenire. Sape quidem eos
qucruntfani,&l*ti: fed dum qu3:runt,anteqnam per-
aeniant ad eos moriuntur. Sed Dei mifericordia eft v-
bique,qui &,iuftis b  nouit parcere,&fi non tam cito,
ficut il ioluerentur a ("acerdote.Qut igitur omnine con
fitetur facerdbti meliori,quam patelr, confiteatur: &
it peccatum occultum eft, fufficiat referre in notitiam
lacerdotts,vt grata fit oblatto muneris.(*n infra, cap.iz.
^Laboretitaque peenitensin ccclefia cffe,  & ad eccle-
£2 vnitatem tendere: nifi enim vnitas ccclefia: fuccur
tat, nifiquoddeeftpcccacori,fuaoperatione c  com-
pleat,de manibusinimici non eripietur anima mortui.

. Credendum eft enim (&pietasfuleiexpoftulatcrede-
re)qubdomneseleeniofyna totiusecclefia:, & oratio-
nes,& opera iuftitia, & mifericordia fuccttrrant reco-
gnofcentiroortem fuam adconuerfionem fuam.Ideo-
qne nemodigne patnitere poteft, quem non fuftineat
vnitas ecclefia: ideoquenon petat facerdotespcrali-
quamculpamab vnitate ccclefia diuifos. Iudasenim
potnites iuit ad Pharrfaos,reliquit Apoftolos, nihilin-
uenit anxilij,fedaugni«ntum defperationis. Dixerunt
cnim:[Quid d  ad nos ? tu videris:] fi j»eccafti,tibi fit,

. uon tihi fuccurrimus,nonpeccata tua charitatiue fufci
pimus, non coniportanda promittimus: non qualiter
deponas onus ,docemus. Quid enim nobis, & miferi-
cordi*,qui nccoperafequimur iuftitia ?i(Tet e adfra
tres, iflet adillos, qtiiorauerant profocru / Petri fe-
bricitante, quiChanan*a;improbam mifericordia ob-
tulerants Interrogaflet Petrum pro felachrvmaseftun
dentem?non * fiigiifct Mariam,&Martham , qua vi
. tam Laaaro irapetrauerant, non h  turbam ploratem,
qua vnicum filium acquifierat vidua.Iuit addiHtfos,&
diuifus periit. & infra, c.zo.  ^ Sacerdos itaq;,cuiom-
nisoffertur i  peccator,antequčftatuituromnislan-
guor,in nullo eorum fitiudicandus,qua in alioiudica-
re eft promptus. Iudicans enim altum, qui eft iudican-
dus,condemnat feipfum.Cognofcat igitur fe,&purget
infe, quodalios videt fibiotferre. Caueat ergo,vt a fe
abiecerit,quidquid in alio damnofum repcrit: animad
uerrar,quoddicitur: [Qui \  finepeccatoeft,primus
ineam lapidem mictat,] Ideocnimliberauitpeccatri-
cem,qnia non erat,quiiu(ic proiiceret lapidem. Quo-
modolapidarec,qui fe iapidandum cognofcerct ? Nul-
lus enim erat fine peccato: in qiio intelligitur, smnes
crimine fuilTe reos. Nam venialia femperremitreban-
tur percaremonias. Si qnod igitur in eis peccatu erat,
criminale erat. Deterioresitaquc in hoc funt facerdo-
tes,fe prius non zdificantes, lllis qui Dommum obfer-
uabant infidiis. In hoc itaq; paren cifiimum eft crimen
lacerdotum,&vitra modum deteftabile, qui non prius
fe iudicant,& alios alligat. Debcrent enipi in fe time-
re crimen, quodin aliis timuenint, & deteftabile fen-
ferunt.Uli quidem adeo csci erant, quod fummam fa-
pientiani fperabantcaperefuis infidiis. Qtiodillispa-
tuit, quod tune qttifque vitauit, vitet facerdos, qui in
hocerrorepeiorillis Iudais e.tcicerit. Caueat fpiritua-
lis iudex,vt (icut non commilitcrimen nequitia,itano
careat munere fcientia. Oportetcnim vt fciat cogno-
fcere quidquid debet iudicare. Iudiciariaenim pote-
ftas hocexpoftnlat,vt, quod debet iudicare, difcernat.
Diligens igitur inqttifitor, & ftibtilis inueftigator fa-

a Lite.  17. b ifiis.]vtdetnr leteti dum.  c opitula-

tiene.] uril’,  d Macth.  27. e ft iffet.  ] cng. anti-
qunm. ( Luc.^Matt.i^.  g loan.u.  h Luc.7.
i profcrtnr.]orig.  k lian, S.

pienter,& quafi aftute interroget a peccatore, qd'for-
litan ignorat,vel verecundia velit occulrare. Cognito
itaq;crimine, varictates eius non dubitet inueftigare,
& locS, & tempus, Sc  ca-tera,qua fupra diximus in ex-
ponendo eorum qualitates. Q.uibus cognitis adfit be-
neuolus,par»tus erigerc,&fecu onus portare : haheat
dulcedinem in affeftione,pietatem in alterius crimine,
diferetionem in varietate: aditiuetconfitentem oran-
ds, eleemofynas dando, Sc  catera bona pro eo faden-
do: fempereum iunctlemendo, confolando, ipem /p-
mittendo, & cum opus fucrir, etiam inerepando. Do-
leat a  loqucndo,inftruar operande, fit particepsla-
boris, quiparticeps vuIt ficri glaudij: doceat perfeue-
rantiam: caueat,ne corruat: nc iuftb perdat pote/iate
iudiciariam. Licet enim pccnitentia ei polileacquirere
gratiam , non tamen mox reftituit in poteftateni pri-
mam.Et b  fi enim Petrus poft Iapfum reftitatus fue-
rit, & fatpe lapfis facerdotibus reddita fit dignitatis po
teftas,non eft tamen neceiTe,vt hoc omnibus conceda-
tur quafiexaaoritace.Inuenitiu enim audioritas^u 1
concedit,& quafi imperat: inuenitur illa,qu*m!a< n1 ^
concedit, fed vetat qua: feripturae non repugnanC,^
concordant, fi locus, Sc  tempus, & modus pomiten 1 '*
pacem adhibeant.Cum enim to: runt,quilabuntur,
priftinam digniratem ex auftoritatc c  dcfein1.tnt, &
quafi aufum peccandt libi faciant, refcindendaeltfp«
ifta. Si vero Iocks  eft vbi ifta non concurrant,rcftit ui
polfunt quipeccant. Itaque pontifexiuftus, atquedi-
feretus non cogitur facerdotes fuos femp abiiccre: nec
moxreftitnere, nifi ftatutu fuerit d Rotirano Pontificc.

Caueatfacerdes, ntpeccatapccmtentiumalijsmanife-
Jiet.Lfuedfi fecerit, deponatur.

C.  II. ^ Depohaturfacerdos,tjuipeccalapce-
nitentis pt-.blicare praftmU.

IS/cV C , rrgori us.

S Acerdos d  ante onmiacaueat,nedehis,quieicon#

fiten tur peccaca.alicui reci tet, non propinquis,non

extraneis,ncque quod abfit,pro aliquo fcandalo. Nam
fi  hocfecerit, deponatur, & omnibus diebus vitifuae
ignominiofus peregrinando pergat.

i' 'Ouodautim dicttnr,vtpcemtens

temfaentem h^art  ^7« folucrcjvidetur ej^GContVdtfiuni  cij
quodin canonibte*inticnitur> vt nemo videhcetparocl:i>t~
7 iuma.lt tri iu iudicareprtfunuit. Sedaltudetl y fiuore>rol
odio proprium facerdotetn contemnere , quc d filtru can9-
riibui prohibetur-.aliud , racam vitare >q“ a d hac a uit eri-
tate quifque faccre monetur , ne , fi c* cusc * co
prajiet^ambo in foueam cadant.

C. III. ^ Cuilibct/ltcerdoti

pr« eim ign«ra7itia- )  alter fdverdos
adpccaitevtiam n«n
fufapiat.

Vndt  VrbanusPapaH.

P Lacuic, e  vtdeincepsnullifacerdotumliveatqnč-

libct comrnifTum alteri facerdoti adpccniccnciam
fufcipeie fine eiusconfenfu, cui prtu?; iecomrrifitjnili
pro ignorantia illius , eui poenicensprius confeffus cfi.
Qui vero concra hxc ftacuta facerctentauerh, gradus
fui pcriculo lubiacebic.

D I S T I N C T I O VII.

£ s  r  I Fmpufvero p X nitrati* eft vfq s  a d vitim:**

£  articulumvit*.

a Dtceat.'] vera lečti«*  b Vide ljido rum inf fX “
fationc de fumrn« bsno. c al.auc%re.  d Settt.  4-
tlift.l. Polyc l.6.tit. 10 . .Anfelnuul.il, c.Z$. c  >/-9»

q.i pUcHtt.Scnt.tbid. ^

1093 De poenitentia.

C.  I. f Ve eodem.

Vndtlt o Paphepifi.jo.al.ji.adRujlicum , r.j.

. -j-Iimo u  defperanduseft, duru in hoccorporecon
JN| ftitutus b  eft: quia nonnunquam,qnod diffiden
tia ztatis diffemir, confilio maturinre perficitur.

2. pars. S>uumquur/i de dijferenlibu* poenitcntium
Auguftinus fcribit in lib.^ o.h o mil. h om.pt.

Diftinčt VII. 1094

hibendosomninoccufuimus a fpe communicarionis,
&pacis, fi in infirmitate, atq;in periculocccperintde-
prccari: quia rogarc illos non delidi pornitentia, fed
mortis vrgencis admonitiocompellit : necdignus eft
in morte accipere folatium , qui fe non cogitauit effc
moriturum.

C. VI.

C. II.

S I quis c  politus in vitima neceffitateargritudinis
far voluerit accipere pocnitentiam , & accipit, tk
moxreconciliatur, & hinc vadit: fateor vobis, non illi
negamusquodpetit,fed nsn prifumimus, quod bene
nincexit: fi fecurus hinc exieric,ego nelcioipranicen-
tiamdarepoflumns, fecuritatcm auccm darc non pof-
fiimus.N'umquiddico,damnabitur?Sed non dico,libe-
rabitur, Vis ergo a dubio liberari ? vis, quodincertum
eft,cuadcre ? age pamitentiam, dum fanus es. Si (ic a-
gis,dico tibi, quod fecurus es; qitia pccnitentiam cgifti
eo tcmporc, quo & pcccare potuifti. Si a n tena vis age-
re pamitentiam,quando iam peccare non potes,pecca-
tatedimiferunt, non tu illa.

ihec,(yduofeqnentia capitula uccepta funt ex bo¬
mba  41. B. 'Augujlini , fedpnmnm bocordine , rnultisep.
yerbif mututif.Jit^ideo Burchurdue,&luo non ex .Au-
gupno.fed ex dieta yhi^n[itm citunt. Sfuarc nihilmutu-
tam: fed prnjlut omnino komiliamipfum lev ere. hude/n
inbibliotheca funblorumputnem , torno J.trlbuuntur B.
Cufurio AreUtenfi epifiopo.

C. III.

Idem in e a de m homiliu.puulo /uperita,

Q Viegcrit veraciter pccnitentiam, &folutusfue-
rit a ligamento, quocr.it aftridns, d  &aChri-
lticorpore leparatus, A bene poftpocnitcntiam vixe-
ritjficucantepccnitentiamviuerc dcbuit, poli recon-
ciliationem quandocumq; defundus fucrit, ad Deum
vadit, ad rcquiem vadit, regno Dcinonpriuabitur, a
populo e diabolifeparabitur.

C. II11.

Item ibidem.

S Iquis * 1  autem;&c. grinfa.  ^ Baptizatus ad hora
fecurus hinceJcic: fidelisbeneviuens fecurushinc
cxit: agens pccnitentiam, & reconciliatus, cumfanus
cft,& pollea ber.e viuens,fecurus hinc exit. Agens pcc¬
nitentiam ad vltimum, & reconciliatus,(I fccurus hinc
esit.ego non fum fecttrus. Vnde fecurus fnm, dico, &
fecuritatcm do :vnde non fum fecurus, pccnitentiam
darepoffnm.Iecuritatem dere non poflum.O^sff pan.

Sed vnde J  fcis (inquis) nc fortc Dcus dimittat
mihi ? verum dicis vnde? nefcio. Illud fcio: hoc ne-
fcio.Nam ideo do tibi pocnitentiam , quia nefcio : nam
Iifcirem tibi nihil prodeffe,non tibi darcm.ltcm fi fci-
rem tmiprodeffe, non tc admonerem, non te terrere.
-Ingres funt:aut ignofeitur tibi, aut non ignofeitur.
Omdhorum tibi futurura lit,nefcio. Ergo / tene cer-
tum, dimitte iacertum.

1  5 Siquis autem.] aipudB. ^du^uftinumfequuntur
'’ lr  a, quu relatafunt p nulo ante in cupite , ti  quis pofi-
“Sivfjjadver/; bene hinc exit.

- a„7,' vm ' t  ft'S-1 Heec upud B. afHunti- fcauuntur
p.^b.mn rerU etu/dem capitir , ti  qnis pofitus.

^ A1,tem /} li nre Auonliinur dixerit,Cjpn*nur olien-

A>tM^.'pf.z.*dA»hLnum, dum/

C. V.

I Dcircofrater charillime poenitentiam non agentes,
nec dolorem deličlorum fuorum toto corde, ik  nia-
aifelb umeniationis fute profedione tcftantes,pro-

a ‘Sent.^.disl.zo,fup.\ 2 .q.z. l incilUm-b>nmo.  b ul-
Conptuitur.  c Sent.ibid.Voly .l.%.tit.\.Anf.l.n. c.\tT
Bur.l.iS-.c.n.Iuo  p. 51.c.22.1 q.^.Saluutor.  d al.abjlri-
citti, c aUonftrtio,  £ Sent.ibid,

Item  Auguftinus in libro de poenitentia,  a  r.17.

N Vllus expe&et, quando iam non podit peccare,
Arbitrij enim qurrat libertate , vt dolete b  pof-
‘ lit commiIfa,non neceffitatem.Quiprius itaqueapcc'
catis relinquitur, qaam ipfa relinquat, ea non libere>
led qua(Iex necellitare condemnat.Licet enimlatro c
veniam meruiffet in fine de omni fuo crimine, non ta-
men deditbaptizatispeceandi, &perfeuerandiaudo-
ritatem.Tunc enim baptizatus eft,qui tune prim um in
cruce Chriftum confelfus eft.Pocnitcntia enim C in ex-
trema hiatu vica aduenerit.fanat, & liberat in ablutio
ne baptifmi,ita quod neepurgatorium fentiunt,quim
fine baptizantur: fedipfi ditatibonis fančla: matris cc-
clefis funt recepturi rr,ultiplex bonum in vera beatitu
dine.Iili autem,qui cum potucrunt,nunquam contier-
ti volucrunt,confitentes, cum iam peccarenequeunt,
non ficfacile acquirunt quod volunt.Oportet enim,vc
poenitentia fru&ificet ad hoc, vt mortuo vitam impe-
tret. Scriptum d  eftenim,fine charitatc neminem fal
uum elfc. Non itaq;in folotimore viuit homo.Quem
ergo feropcenitcc,oportct non folnm timereDcum iu-
dieem,fcd& iuftum diligere: non tim earur pro pana,
fed ametur pro gloria. Debet enim dolere de crimine,
& de omni eius prardičia varietate,Ciuodquoniam vix
licet,deeiusfalure Auguftinus e potuitdubitare.Cre
doquidemilli,quidixit: [Q_uacnnque / hora pec-
cateringenuierit,&conucrfus fucrit,vitaviuet.]Dixic
conuerfum,non tantum verfum,vita viuere. Verfum
quidem puto,qui dolet de crimine; conuerfum,quido
letdeomni ^ eius,quamexpofuimus,varietate.Ver-
titurapeccato,quiiam vulcdimittercpcccatum: con-
uertitur,qniiam totus,& omnino vertitur, quiiam no
tantum pcenas non cimet, fed ad bonum Dcminicon-
tenderefeftinat. Quar conuerfio,ficontigent alicuie-
tiam in fine, delperandum non eft de eius remillione.
Sed quoniam vix, vel raro eft tam iufta conuerfio,ti-
mendum eft de pccnitente fero. Qiiem enim rnorbus
vrget,& pocna terret, ad veram vix veniet fatisfadio-
nem,maxime,cum filij,quos illicire dilcxerit, fintprs-
fentes,vxor,& mundns ad (e vocent.Multos enim folet
ferocinapoenitentia dccipcre.Sed quoniam Deus Tem¬
per potens eft,Temper etiam poteft in morteiuuare g,-
bus placet. Ciini icaquc opus fic non hominis, fed Dci
fruftiferapocuitcntia,infpirare cam potcft,quandocfi-
que vult fua milericqrdia,& remunerare cx mifericor-
dia quos damnare poteft ex iuftitia. Sed quoniam mul
ta funt,qux impediunc.S:languentem retrahunt, pe-
riculofilfinuisn cft,& interitui vicinum, admortem pp-
trahere pocnitentix remedium. Sed magnum eft, cui
Deusuioc infpirac. Siquiseftigitur, quiveram tune
quxrat pccnitentiam,expeftet Dri clemenciam, maio-
rem fentiens Dei bonitatem fua nequitia.Sed fi ecia fic
couerfus euadat.vita viuat,& non moriatur,non cam&
promittimus,quod euadat omnem pcenam. Nam prius
purganduseftignepurgatioms, quiin aliudfsculum
diftulit frudu conucrlionis. Hicaut ignis,etfixternus
non fit, miro tamen modo eft grauis. Excellit.n.oninc
pcena,quam vnqua paffus cftaliquis in hac vita. Nun-
qua in čarne tata inuenta eft parna,licet mirabilia padi
lint martyres tormcnca:&mulci ncquicer iniquitanta

a lnlib.devera&fal/apvnitentia.Sent.ibid,  b ul.
delere. c Luc.Z].  d 1. Cor.  15. e Sup.fi qukuHte,

1  £ EvcA.33, g ,tl.ur, trm.] on g.

t 4

«*•

1095 v '” uf 1 ?:: z :{: s r ' ,r4 '  Decred Sccunda Pars.

fuftinuerunt TuppIiciaStudeatergoqui!ibetficde-
lida corrigcre, vt polt mortera non oporteat talcm poc
nam tolerare. CUiidam enim peccata Tune, qua* funt
mortalia,&in poenitentia fiunt vitalia, h  non tamen
ftatim fanara. Sspe enim quidam segri morerentur,ni-
fi medicarentur: non tamen ftatim fananrur: languet
vidurus > qui prius erat moriturus.Qui autem impccni-
tens moritur,omnino moritur,& 2 ternalitet ciuciabi-
tur. Qui enim imrccnitens finitur: c  fi Temper viue-
ret,Temper peccaret. At Dei eft miTerentis, quod ope¬
rator finem peccantis: d  obheceriam fine fine tor-
quebitur, e  quia nunquam ditabitur virtute : Temper
plenius iniquitate> Temper fine charitate, torquebitnr
fine fine.

1  Ouo&iam vix licet.] 5 Vc eti emendatum ex editio-
ne Plantiniana. Kam anten legcbaturi  C^iiod qtiamuis
Jicet deeius Talute, Augufrinus, &c. Ke^accuftre^fed
interpretari voluit Jtu^ufinum hic auFtor , fine dubio
ipfiusfeclator.Multa vero ali a in hoc capi te partim ex ve-
tujhf Grafitni codicibus  > partim ex ipfo originali funt e-
ntendata.

I

i? s

Q

C. I.

Q^V At J T I o mr.

V od autem orationis tempore coniugali 0-
erivacare non liceat } beatus Hieronymus  f
tn cfuodam fermonefcr:int,ita dicens.

•j Tempore , quo vxori debitum redditur ,
d carntbus agni abjiinere oportet.

S Ciatis ^ fratres chariflimi, quoniam quicunq;v-
xori debitum reddit,vacare no poteft orarioni, nec
de carnibus agni comcdere debet. It cm pau lo posl:  Si
panes propofitioms non poterat ab lis, qui vxores Tuas
tetigerantjcomedij quanto magis panis illc,qui de cx-
lo dcTcendit,non poteft ab his,qui coniugnlibus paulo
ante harTere complexibus,violari»atque contingi ? non
quonuptias condemnemus (hocenim non dicimus:)
Ted quod eo tempore, quo carncs agni manducaturi Tu
mus, vacare operitus carnis non debeamus.

Priorpars huiuscapitis, vf^adverf  Ircm, deindu-
jlria videtur in fummam colletla  : relupua autem cx origi¬
nali eil emendata-, & a h čl a.

C. II. A coniugali concubitu inftnftorjan
fole/nn it at ib us eil a b [lin en du m.

It cm  Auguftinus/emo»e 2.de tempore[ideH ) de  2.

Vomimca aduentus .]

Q Vot>eTcunq; h  aut dies natahs Domini.aut reli-
qu« Tcftiuitates adueniunt, ficut Trequenter ad* *
monui, ante plures dies non Toltim ab infidclium i
concubinarum conTortio, Ted ctiam a propriis vxori-
bus abftinerc.

C* III. ^ Diebusieiuniorum d proprijsvxo-
ribus abjiinere oportet .

ltem  Ambrofius in fermone de aduentu Domini.

F Ratrcs,non Tol um debetis ab omm immunditia ab-
ftinere: Ted etiam abvxoribu$ propriis ftudiofifti-
me contineatis. Nullus * omnino vxori Tuge ieiunio-
rum diebus coniungatur,

1 Nuli us. j ln hoc fermone >q ni baletu/ manuferi-
ptus m bibliathcia l r aUcana  , hincvfq^ad finem non ha-
bentur . Sed in alio fermone manufcrtpto de ^uadragef-
ma hac leguntur , Nullus omnino vxori Tm iungatur
ante očrauam PaTchat. In plenfq } veiujlis codnibu4 Gra-
tiani hecloco abfunt ijfa verba  , ieiuniorum diebus : de
q uib us tamen B. Am b roji us lo qe bat ur: & ide o funt eti-
am in rubrica.

2 al.fepe fuftmuerunt.  b Venialia.~\orig,  c a l
mcriturpcelii/itur.  d al.peccandi.  e torquetur.  ]

• rio.  1 In vigiha PdfchiCde efu agni.  g Seni.^.drjt.
$2^!uop.$.c.Sj.  h Sc*t. + . diji.]z.  i infeiut. j y era
lecho.

109 6

c■  nir. . '

IdcmfupereprJ}  i .alConnth.tnc.%.

S Icaufa a procreandi ru filioruna duciturvxor, no
muleum tempus concelTum videtura>l ipium vfttm:
quia &:  dies feftt, & dies proceffionis, b  & ipTaratio
conctptus, & partus > iuxta legem celfari temporibus
his debere denionftrant.

C. V. ^ K»wv/w cerih diebu* cejjare i«betuy.
Pnie  Atiguftinus m libro un t i-ionum veterij,

C Hriftiano i  cum vxore !'ua conucnire aIiquando
licet,aliquando vero r.on licct. Proptcr dies enim
proceffionis a!iquandonon licct conuenire. quiaeda
a licitts abftinendum efi,vt fncilius impetraripoffitqd'
poftuiatnr.Vnde Apoftolus d  cxconfcnfu aitabfiine-
diim ad tempus,vt vaceturorationi. Nainfecundum
legem e  in ieiunio c*dtre, / & iurgari no llcec:poft-
ea hcet: quia maior reuerentia debet ur Deicaufis.

C. VI. KerVtrepmiitnjtijM agttttfui
conunentidm non jemat,
ltcm  loannes ChryJoflon.us.

Q Viinca!iigatione vičius le dicit agere pccnitett"
nam/ruitra hoc fermone pron.ittit:,iiifiegredia-
tur de cubili fuo,& itiunio continentiam addat.

^ Capnt hoc apnd B, loatmem Chryfopomnm , WJ»"
cilatnr,non  »Jr inuentMm.Sed eadem Jere le^untttriiiccm

mentarijs B. Hieronimi ad cap.l.loelu  g ^•cofi‘J ,us

etiam txpofita.

C. VII. qr db injrtjfu ecceji* temperareft
debet Vtr citni propria Yxore dormiem .
ltem  Gregorius in rt^onjione to.ad interrogatio-
nes *Augiijiini.

i  Tr Ir h  cum propria cOmgcdormiens,nifiloaisa-

ps V qua.intrare ectlefiam non debet :fed nequc lo-
tusintrare tlatim debet. 0- infra.  qt Quamuiscnimde
h.icre diuerf* borni n um nationes diutrfa lentiant.at-
quc alij aha cuftodire vidcantur :Roma»orum tamen
Icmpcrab antiquioribus vlus fuit, puftadmiftionem
propria; coniugis.čc lauacti purificationem qu*rtreA
nb mgreffH ecelefia: paululum reuerenter abftmcre.
Nec hxc  dicentes depuramus culpam eft coniugium;
fed quia ipfa ličita admiltioconiugum finevoluptate
carnis fieri non potell, a facri lociingrdln ablHnendu
cll: quiavolupcas ipfa effefineculpa nullatenuspo¬
teft. Non .n. deadiilterio,velfornicationc,feddc lcgi-

timo matrimonio fulceptus fuerat, qui dicebat: [Ecce
enim m iniquiratibus conceptus fum, & in dclidispe-
perit me mater mea .]&• infra.  Ofortft itaque,iegi-
tima i carnis copnlavtcaufa prohs lir,non volupta-
tis:& carnis comnnftio creandorum hberorum (it gra-
ria.non latisfaftio vitiorum. Si q*isergofua i coniu-
gc.non cupidine voluptatis captus.lediolummedoli-
berorum creandorum gratia, vtitur,ipfeproteft6de
ingrelfuccclcfia , fen defijmendo corporis Hominid,
fanguimsque myfterio, fuoeft relinqucndusiudicio:
quia a not is ptohiberi non debet accipcre,q ulln  'S" c
politus nefcit aidcre. Cum vero no amor protreand*
fobblis , fed voluptas dominatur in opere cbmiftionis,
habent coniuges etiam de fua commiitionc, quodde-
fleant. paulo posl.  ^ Tuncauccm vir, quipoftadmi-
ftionem coniugis aqualotus fuerit, ctiam lacra’coni-
munionis myfterium valet accipere , cum ci iuxtapre¬
dnicam fenteutiam ecelefiam ctiam licucrit intrare.

i Lcgitima.] lta emendatum eHexra>hco(ti(d»t
B. Greaoru. \A»tca lepebatur,  oportet itaquc legitimaf«
carnis efle copulam.M»/r.i etiam aha funt etnet. dat*'

d i.f»'

lotits.t-
i fiu*
}?> ,s

a Sent.ibid !«•p.S.c.S^.Pann I.6.C.21.  b
tatienu.  c } .dtf^.Sent.ibitl.luop.t.c.  79.
rinth.  7. e Ift.  S S - I fl.cadt.  ] »ri g .  ?

h Se>:t.r\..difi.\t.I'olyt.l.C.ttt.T. Im  p.  8.r,8g.
coniugem.~\orig.

1097 Caufa XXXIII.Quaeft.V.

j. j>s. Hinc etiam in diebus abjlinenti* nuptix cele-
krasi prohtbentur.

C. Viti. ln diebusŠUtadra^efinuc nuptias
celebrare non licct.

Vhdetn  Laodicenti concilio,c. 52./<£//«>*.
j 'vrOn a  oportet in Quadragefima aut nuptias,
iN vel quaelibet natalitia celebrarc.

C. IX. q De eodem.

Jtcm  ex concilio MartiniBracharenfis,c.48.

N  Oti b  licccin Quadragcfima natalitia n>arcyrum
celebrare: fed tantum fabbato, & Dominica pro
commemoracionc eorum oblationes offcrri. Sednec
natalitia,nccnuptias liceat in Quadragefima celebra-
C, X. ^ De eodcm.  (re.

Item  fxconcilioIlerdenfi.

lj xjOn c  oporceta Septuagefima vfquc in oda-'

IN uasPafchas & tribus hebdomadibiis ante fe-
ftiuitatem fandiloannis Baptiftce ,& ab aduentu Do¬
mini vfquepoft Bpiphaniam nuptias cclcbrarc. Quod
fi fadnm fuerit, fcparentur.

C. XI. ^ De eodem.

Item  NicolausPapa adconfulta Bulgaro-
rum^ap.48.

N Bc d  vxorem ducere,necconuiuiafacerem qua-
dragetimali tcmporc conuenircpotic nullatenus
arbitramur.

4. pars. Hacautem feruandafunti firxorconfenfum
adbiberevoluerit: caterum Jine eius confenfu t nec caufa
oratioms continentia feruari debet.

C. XII. ^Hifi exconfenfu comnsuni^orationi
coniugesVacare nonpoffunt.

Vnde  Auguttinus in libro prime de adulterinii
coniufivf^c.2.

A Poftolus e  necad tempus,vt vaccturorationi,*!-
(iex confenfu., voluit coniuges carnali inuicem
fraudarc dcbito.

C. XIII. Kiji ex confenfu communi , con-
iugatvs pccnitentia non dctur.

Hinc etiam in  fecundo concilio Arelatenfi,
c. 2. legi tur.

P Ocnitentiam / coniugatis non niti ex confenfu
dandam.

‘Q :

c. 1.

{^VAESTIO  V.

Vod autem fine confenfu  v.r«wv;> conii-
nentiamVoucre non pojlit , tnultit auflori-
tatibus probatur. ^Lit enim  Auguftinus
**• fupcrpjalmum  149. in cxtremo.

^Kon potestrir continentiam feruare,
nifi vxorUteneat confenfum.

S I dicatvir, g  continere 1  iam volo, nolo autem,
vxor; non poteft. QUod enim tu vis, non vult illa.
Numquid per continentiam tuam dcbes illam facere
fornicariam ? ti alij nupferit te viuo,adultera erit. Non
vult tali lucro Deuscompcnfare tale damnum. Redde
debitum,& fi non exigit. redde. Pro fatisfadione 1
perfeda Dcus tibi computabir, ti non, quod tibi debc-
tur,exigi$: fed reddis, cjuod debetu r vxori.

I Continere. q i5V c e ti Am  apudMagijirum: fed B.
iAugiiytntu,tylno  &*$*#*,conrinere iam volo,non iam
vxore,non poteft. Quid,ti tu vis,& illa non vult ?

a luo p.S.  c. 49 .Burch .l.iycap.i o .Polyc. l.ytit.  24.
b luo ^>,4x43. Strnile habetur in conctl. Salegttf. ca.

C Sen t* 4 ,:difl, H.PoljJ.6jit.$:Bu reb J. 9. c.  4. luo p.  ff.
cap.i^2,Pann.l '6.c.2.  d Sent.ibid.luo p.8.c. 47.Pan.
1 . 6 .c.y.'  e. Sent.4.dift.i2.1uop.8.c.2iy  f- luo p.S.
c:iSo.&p.\$.c.i4 r &: c.ny  g Sent.ibidcm.luo p.y.
Cap.  127. -

Sine vxoris confenfu virum con- r/->,/-»«
tinentiam vouere non pofie. I^yo
2 ^  Satisfadione.]/« aliquot manuferiptif*&apud
B.^ 4 u^uj}inum,& 7 rfagifirum, &Iuonem  el?, fandlfica-
tione. Sed obgloffam non e ji mutatum.

C. II. ^ H.on debet extorqueri muli erit coh-
fenfutadcontinentiam DeoVo-
uen dam.

Item  Alexander Papa II. tandulpho in Corjica.

N Otificafti a  temorte tenus infirmatum,&pecca
eorum tuorum recordationc, & terrore valde pa-
uefadum , anxie quztiiti^monachum fieri, & a tua v-
xore minis, &: terroribus eam occidcndi ,ad hoclicen-
tiam cxtortilfc,&'fic te monafticam b  veftemfineab-
batc fumpfiiTe,& raonalterium petiiffe: poltea vcrb,cu
fanus fadus eties, tu® vxoris rcclamationib 9 ,eiulatio-
nibu$,& plandibus,tu®quefamili® difperfionibusde-
uidus, 1 vtpotc pocnitens, domum remealTe, & poti
multos dies quorundam fapientum confilioadiam di-
d® mulieris cubile rediifTe.Nune autem,ti tibi tua vxo
re vti liceat,noflrum requiris contilium.Si ita deniquc
ed,vt tuus nuntius narrat, non videtur nobis radona-
biliter,neque fana mente id fadum : quoaiam, cum o-
mni homini ad monafticam tendenti vitam, legaliter,
fande, & iufte fitperagendum, tu contra leges mina-
citer & violentera tua vxore, partim terrore mortis,
partim tu® infirmitatis doloribus cxinanitus,deuia fc~
curus,nulla,vt dicitur,licentia accepta receirifti, & mo
- nafterium petifti. Non enim violentia, fed ex pari vo-
luntate, & confenfu (ficut fandi patres dicunt) hoc
fieri debet : nequc vir 1  monafterium eligerc, aut
profefla continentia Uabitum cum feftinatione debcc
mutarc.

1 Deui&us.]/#e ^^ie^vtpotepoenitcnsdeuidus:
Pannormia , vtpotepcnitus deuidus domum remcaffe.

2 <([Ncque vir.] dpud Iuonem,&in Pannormia le-
gitnr:  ncque vir m monafterium rccipienduseft,nifi r-
xor illius icemineum monafterium elegerit,aut profef-
fa continentiam, habitum cum feftinatione mutaue-
rit. Sed mutatum non eH: quoniam gloffaVideturmagif
conuenire leclioni Gratiani.

C. II r. Vir poteši abnucrcVota continen-

ti<£ } qu(eJine eius confrufuDeo rxor
ob tu Urit.

Item  cx concilio c apud Compendium.

M Vlicr,fifinc d  licentia e  virifui velum in caput
miferit, ti viro placuerit, rccipiet cam iterum ad
coniugium.

C. UH. *Konpoteft-vircontinentUvotare-
fcinaere , qua: eius affenfu muh er
Deo promijit.

7 /fmAuguftinus f

Q Vod g  Deo pari confenfu ambo voueratis, per-
fcuerancerv(que in finem recUiere ambodebui-
itis. A ouopropoficofi lapfus eft ille, tu Talcem inftan
tilTimč /j  perfeuera. Qiicul te no exhortarer,nifi quia
tibi ad hoc ipfeconfenferat. Nam fi numquam tenuif-
fes eius affcnfum , numerus tc nullus defendiffet an-
norum. &■ potipauca.  ^ Non quia pariter temperaba-
tis a commiftione carnis, ideo tuus maritns efle defti-
teratjimmbverb tanto fanftius inter vos coniuges ma.
nebatis: quantb fančlioraconcordi ter plači ta feruaba-
tis. Nihil ergo de tua vefie,nihil de tuo auro, vel arge-
to, vel quacumq; pccunia, aut rebus vllis terrenistuis

finearkitrioeiu»faceredebuifti.e>;«(rz.^Icft qnidam

promodulo perfoni habittis matronalis a vid ti alt ve-
ilc.diftinčlus,quipoteft fidclibusconiugatisfaluare-
ligtoni« obreruantia conuenire. Hune tc maritusfidc-

a hio p.ti.c l2o.Patin L6.c.?,^.  b al.monacbuam .

fey>./.5.e.i6. d p.i.c.ti$. (£rp-

c - 12 4 - c. cemtatu. Capitul.  f ht Ecda i.Cer.T.

h<»p t.15d.Pat.v, L 6.r, S,- h ' *l.cinp*:nup'v;t\  ■

I

a al.vUim.  b Luc. i.  c Dan.  15. <J Beda
ibidemtCrgleffaordinaria.  e Sent.tp. dijl.^i, p c ly . /.
6  til. 4 . f al.imputaret centinentidm.  g ulu/mll.
m Pfal.i\'J.  h al.expel}ct,  j Sent.ibid. luo'p. S.
«/• > 34 -

C. IX.
Itcm ibidem.

3099 Decrcti Secunda Pars.

ponere noluit,nete 1  vclutviduam il!o viuente ia-
dares?puto, qtiia non fuerat in hacre vfque ad difien-
lioais fcandalum perducendus magis inobedientite ma
So,quam illius a  abftinentia:bono.Quideftenimab-
furdius,quam mulierem de humili vefte viro fuperbi-
re;cuite potiusexpediret obtemperarecandidismo-
nbus, qnam in nrgellis veftifus repugnare ? quia, etfi
te indumentum monacha: delefiabat, etiam hoc gra-
tiuspoffet maritoobferuato, exoratoque fumi, qudra
jlloinconfulto, contemptoqueprsefumi. Quod, fi om-
nino non fineret,quid tuopropofitodeperiret ? Abfit,
vt hinc difpliceres Deo, quod coiuge tuo nondu defun
donon induereris.ficut Anna, b  fcdficut c Sufaiia.

t ^ Ne te.]/« vulgatis erat ,Ne te puta vclut viduam
iaitare. hmendatum c H ex alitfuotvetufiit, originali,

JZecU,& ali to coUečlorib ut,iiemfy ali a malta.

C. V. q{ Continentiameritnm habet,cjuipro
incentinentia vxorit debitantJibi red-
dere cogitur.

Idem in  d eadem epiftola.

S Ecundum e  verba Apoftolica,etiam (ifc vir conti-
nere voluillet, & tu nolaifles, debitum tibi reddere
cogerctur, &  illi Deus imputaret / adcontincntiam,
fi non ftiat, fed tuatcederetinfirmitati, ne in adulteriu
cadcres. Quifquis g  igiturcompaticns infirmitati
vxoris reddit, non exigit debitum, aut iipropter pro-
priam infirraitate ducit vxorem, plangcns potius,quia
ime vxore čile nonpotuir,quam gaudens, quiaduxit,
quifquis vcndit, quod nouit:quia, etfi maneret, beatu
non faceret,quifquis, quodemit, nouit, quia tranfiet,

& de his non pr*(umit, & facit ex eo, quod habet,mi-
fericordiam cum non habentibus, fecurus expečlat h
diem nouiflimum.

^ C a pat hoc,quod vedem modo habeturin Polpcarpo ,
evnfeclam ečl ex da obut B. siMgufiini in di vat m loctt:  VO'~
bit nonnullif partim omijiit,partim mtttatof,falua tamcn
■ fententia.

C,  VI. Veta contincntiafinevxortf cor.fcn-
fn reddinonpojfunt.

Item ad airmentarium,i&- Riparium,&Pan-
linam, epijlola  45.

V Nafola i  caufatiTcpoiret^uateid^uodnoiii-
fti,nonfolum non hortaremur, verum etiam pro-
hiberercus implere, fiforte tuaconiunx hoc tecum ftt-
feipere animi, feu carnis infirmitate recufaret. Nam,&

\ ouenda talia ncn funt a coniugatis, nifi ex confenfu,

Sc  voluntatecommuni: & fi prspropere fačturn fuerit,
magis eft corrigenda cemeritas, quam perfoluenda ,p-
miffio. Nequcenim Deus exigit, fi quis exalieno ali-
quid vouerit,fedpotius vfurpare vetatalienum.

C. VII. (g aibfq,caterii openbtu ntcfola
virginitaofaluat,nec ca ter a abfa virgi-
nitate proficiunt.

//t»tHieronymus libro prime aduerfut U-
uinianum.

1 *-y-<Vnc faiuabitur mulier, fi ilios genuerit fiiios,
ps 1 qui virgines permanfuri funt: fi quod ipfa per-
didit,acquirat inliberis, & damnum radicis, &'cariem
florscompcnfet, &pomis.

c. v 11 r.

Idetn ibidem.

H Ocfoliim nunedico,quod quomodo abfquc catte-
risoperibsis virginitas fola n*n faiuat, ficomnia
operaabfque virginitace, puricate, continentia,cafti
tate imperfeda funt.

1100

Vifitit, a  vcniat,& bibat-. qai potefl capere,ta*
V^piat.]Nondiifit velitis,nolitis, bibenduum vobis
eft, atque currendum : fed, qui voluerir, qui potuerit
currere,atqu e potare,ille vincet,ille fatiabitur.Et ideo
plus amat virgines Chriftus : quia fponte tribuunt^d 1
fibi non fuerat imperatum : maiorisque gratiareftof
ferre,quod non debcas, quam reddere, quodexigaris.
Apoflolivxorisoneracontemplati, [Si b  tališ eft,in-
quiunt, caufa bominis cum vxore , non expedit nube-
re.JOiiorHm Dominus fententiam probans,rcdč qui-
dem fentitis , ait, quod non expediat liominiadcale-
ftiaregna tendenti,acc ! pcre vxortm : feddifficilisrei
eft, & non omnes capiunt verbum iftud: verum ouib’
datum eft.Alios eunuchos na tura facit: alios vis homi-
num : mihi illi eunucbi placent,quos caftrauitnon ne-
ce(fitas,fe’d voluntas : libenter ilios in meosfmusreci-
pio, qui fe caftrauerunt propter regna calorum, & ob
meicultum noluerunt elTe, quod nati funt. Simnlquc

tradandafententia [quife,in 'uit,caftraueruntpro-
pttr regna calorum.] Si caftrari mercedem habentrc-
gnicalorum, ergo qur fe non cailraucrunt,locumn on
poffuntactipcrecaftratorum. '

finit hunte aucioritatio , &■ du.t pracedentes detirij'
nitatbr afiec.u intelligHutur : pai non i n "v o hoit tl t [dum,
fed in iicccjlitate e H: pnncipium vero de affeUuinteHigi-
tar, qui»on necejlitale , i^antevotam ,fedin tUatiMl
til,nec eaigitur, nifi repromittatatr.

C. X. ^ Kou hcct illi ducere vxorem,qinfnAm
V tiar e permiferit.
ltern ex  concilio Rhemenfi.

5  O Vi r vx . oreB1  f ua m velare d  permiferit, ali«
J? 5  Vc-Oon accipiat, fed fimiliterconucrtatur.

C. XI. m Pota ab{linentix,cjHX mulierper-
mittenteviro prtniiferit^iLlo prohiben-
ttfcruare ti on cogitur.

Dem  Augivftinus e m qaaliionib«tH«meri-

rnm,/]Kxjly<).  , >

4  A/T ARifeftum / eft ita volailfelegemfieminam

p s IVI efiefub viro, v t n ul la vota cius, abftinen-

tia: caufa vouerit, reddanturab ea, nifiauftor vir fae-
ritpermittendo. Nam cum adpeccatumeiufdemviri
pertinere voluerit,fi prius permiferit, & polica prohi-
buerit, etiam hic tamcn non dixit, vt faciat mulier,
vouerat, quia permiffa iam prius i viro fuerat. Viridi-
xic efte peceatum : quia abnuit , quod prius concelfe-
rat: non tamcn nuilieri vel ex hocpermidum dedit,vt
quod g  prius vir ei conccficrat,pofte a ^P ro ^'tuerit,

contemnarur. b

E.v pramijiio aiiRoritatibui apparet,qusdcnitinen-
tiavota nec mulier fine confenfu vin  , nec vir fine conftn-
fu muliertt Deo reddere poteči. Siautem confenfu alt eriu
eorumab alteropremijja fuerit , &fipoftmoAummirn-
tum deducercVeluent,ijuipeimijlt , non tame valet,quia
tn dtbito coniugij aque mulier habet poteJlaiemviri,Ji-
cut &Virmulierit: atiju e ideo, fi cjuili bet eotnmalterum
dfuo iure abfoluent,adpraieritam feruitutem ipjum  re-
tiecare non potent ; tjutavero in catetit nr e ji htp./t mu *
li e rit, cin mulier cerom viri: itavotaabjlmeniia Vite per~
mittente mulier poteči promiitcre, vt tamen eodempre -
hibente repromijfa non v alt at adimplere : boe,vi itdn
muc,p ropi er conditionemferuitHlit , jut viro in oniml/t*
debet fubejfe.

a Dan.  7. Matth.  19. b Matth.  15. c  Seni.
ibidem. litirch.l. ' J. c.  46- luo p.%.c.i$ 4 .Pannor.l.(
d al.vclari. e . f-t Beda t.Urinfh.  7. ^glofitordi.
tiumer.e. o. f Smt.ibid.luo 7.0 48'

g al.titm.  h cendtmnttUr.

C. XII.

c.

hoi  Caafa XXXIII. Qua;ft.V.

C. XTI. ^Muticref viris ftis debeniftbejje.

Vt-.dt  Auguftinusftt a  librj qn.ejlionttm
Genejis , ijttoctf. 53.

B St ordo 6 naturalisinhominibuSjVtferuiantfa;-
miK* viris , fiiij pat cntibus : quia 1  nulla iuftitia
eft,vt maiorferuiatminori.

1  ^ l iUia nulla.] 1» Vana trmi* reliipnU Uabtr.turvt
apuaGratiaqum,niJi ejuodcormpte in ealegitur,  maiori
fermat minar. Sed in originali,a quo non longe difccclit
l«o > quia & illiciuftitu eft hatc, vt infirrfiior ratio fer-
MUt fortiori, ob glojfam antem non til e.ncndatnm.

C. XIII. *[ tir eil caput multeris.

Itcm in q nafti en ib ut veterin, noni tejlamen
ti exvtroq 1  mixtim,c.io6.

H Aec c  imago Dei eftin hominc,vr vn’ fačlus lit 1
quafidominus,exquo catcri orirentur, habens
imperium Dei,quafi vicarms eitus: quiaomnis rcx Dci
habetimagtncm : ideoq; mulicrnoneit lada ad ima-
ginem 2  Dei. Sic etenim dicit: [ & d  fecitDcusho-
mmem : adimaginem Dci fecit illura. ] Hinc eft, vnde
Apoflolus, e  [vir quidcm,ait, non debet velare capuc
ftrum,quia imago, & gloria Dci eft : miilicr autem ideo
velet, quia non eft gloria, ant imago Dei.]

i Faftusfit. ] Qp*xfeqnuntur, emendatafuntpar-
tim exvetujlit,partim exipfo originali, & In one. In Vul-
gatbsenim Graliati recentioribm legcbaturfučlns  (it ho-
mo,ex quo cseterioriantur,habens imperium Dči,qua-
fi vicariusDei, quia vnius Dci habet vir imaginem.

2  ^Imaginem.] feqttebatur ,  & (imilitudinem, qnx
funt expuncla, quia ncquc apud .AueujUnum , neque in
Vnltata graca,neq,in lati n a vetujliore, neq, apnil enter e!
co/feftoret habenlur. Vnlchre vero de bat re dijbutat Ba-
filitttin kune Genefis locum.

1102

Sine vjcoris eonfcnfu virtim conti
nentiam vouere non pode.

XVI. Arbitriumviri mnlterem fequi

oportet in omnibus.

Item  Auguftinus a in qn.ejiionibmHumero-
rum,quxH,  59.

N 01 uititaq; !ex b  mulicrem aliquid vouere Deo
aduerlus animam fuam.vtnomn > aliqHarera
licitarum,atqueconccirarum abftinentia in eifdem vo
tis fatminat valeat ančtoritas,fed virilis. Ita,& fi adhuc
innNptat, iam conccffcrat pater vota perfoluere , (ian-
tequam perfohterit, nupferit, &viro eitishoccognitfi
non placuerit,non perfoluat, & fttomninofinepecca-
to: qnia mundauir eam,!icut dicit, id eft, mundam iu-
dicauir. Neque hoccontra Deum ficri putandum eft,
cuni ipfe Deu s hoc pratceperit; hoc volucrit.

I Vt non m ahqua,] Sicin Pannormia.Apudluo-
n em  v ero,  vr in aliquarum rerum. inglolf ordinaria,  id
eft, in rerum. Sed to tun hic locus longe melins habet in ori¬
ginali ■■  foeminam Tub patre,anrequam nubat,& fub vi-
ro voluit !ex vouere ita aliquidDeo aduerfus animana
fuam,id eft,in aliquarum rerum licitarum, arquecon-
ccffarum abftinentia, vtineiidcm votisftrmineanon
pratualeat audoritas,fed virilis.

C. XVII. Hulia eSi mulierit potejlasifed
in omnibus viridominio fnbje-
č}n til.

Itemt« libro quxjlionnm Veteris tejlamenti,

45 -

M Vlierem c conftat fubiedam dominio viri efte,
& nullam auftoritatem habere: nec docere enim
potcft,nec teftis eflfe,neque fidem ilare, d  neciudica-
re: quantč> magis non poceftimperare ?

<[ Kfjlitutum etlhoc caput B.Augujlino,& ex eo  »»»-
nulla addita.Ham anten citabatur ex B. Ambrojie.

c. xiiii.

Idem libro f  5. qu.ejlionumfnper Denterono-
mittm,quxjl.w.

S Atis g  hincapparet,qucmadmodtimrubditasfoe-
minas viris, & pene famula-s !ex čire volueritvxo-
res,qu6ddiccnsaduerf!H vxorcm vir teftimonium,vn¬
de lapidareturiila, (i hoc verum e (Te demonftraretur:
iple tamen non viciflim lapidaretur, fi hocfalfum afte
conftiterit: fed tantummodo caftigatur, & damnifica-
tur,eiqueperpetu6iubeturadhsrere, quacarere vo-
lucrat.In alits autem caulis, euai, qui teftimonio falfo
cuiquam nocuerit,quod (i probaretur,ius h  fttoccidi,
eadena > plcfti inbetur « potna, qua fuerit, li verum
«ffet,ifte 1 plečtendus.

I 51 Eadem. ] lodem fere modo apud lucnem, in
Pannormia. In originali Vero,  eadeq; potna plcdi iubet.

2 lile.] Sic til emendatum ex aliqnot munuferiptis,
C" trigmah^Iuone.

C. XV.

Item  Hieronpmus fnper epijlolam ad Ti tuno,
in cap. 2.

C Vm ^ caput mulieris vir (it, caput aute viri Chri-
ftus,quateunque vxor non fubiicitur viro fuo, hoc
rh.capiti fuo, eiufdem criminis rea cit, cuius & vir.li
nnnfubiiciaturChrifto capiti ftro.Verbum autem Do-
mim blalphematur, vel dum concemnitur Dei prima
fcntentia,& pronihilo ducitur,vel cum Chrifti infama
turEuangeliun*, dum contra legem fidcmquc naturac
ca,qua Chriftianaeft, & ex Dei lege fubieda, viro int-
perare defiderat; edm etiam oentiles focminat viris fuis

feruiantcommunilegcnatur*.

a T.tgleffa ordin. Genef.  46. Beda ad Colojf.  ;.
b Inop.l.c.^^.Pann.l.j.c.^].  c luop.8.c.')y Van.
/. 7 .C. 4 J. d Gen.i- Sap.2. e  1. Cor.u.  f T-t gl.
ord.adc.22.Deut.  g /«» p. S. c. 1)6. Pann. I.  7. r. 45.
h al.iujltt.  i aLiubet,  k luop,%.c.  97 .Pann.l.

7. cap.  4<i. '

C. XVIII.

Item  Ambrotus;« e Hexameron intracla-
tudiei q narta.

a  Dam /perEttamdeceptuseft,noEuaperAdam.
XI. Quem vocauitadculpam mulier.iuftuin eft, vteu
gubernatorem * affumat, nc iterum fccminea facili-
tatc labatur.

I ^Gubernatorem. 2-lntea legebatnr,\t  eam in gu-
bernationem aiTiimat. hmendatnm esl cx Ambrojio.
Glojfa enim optime tonnenit Voci,  gubernatorem.

C. XIX.

Item fnper primam epijlolam ad Corinthios
in cap. 1.

M  Viter debet ? velarecaput, qui.a non eft imago
Dci.Sed vt oitendaturfubiečta, Sc  quiapr*uari-
catio per illam inchoataeft, hoc figni ilebet habere,
vt in ecclefta proprer reuerentiam epifcopalem non
habeat caput libertim, fed vebminc teilu , nec habeat
poteftatem loquendi: quia epifcopus perfonam habet
Chrifti. Guali ergo aiice iudicem, (icante epilcopum,
quia vicarius Domini eft, propter * peccatum origi¬
nale fubiečla debet videri.

t q  Propter peccatum originale.]^(p«d B.Ambro-
fnm,&Inonein legitur,  propter reatus originč: in Pan-
normiavero, propter reatumoriginalcm.W*W»iP‘'»
non ejl mutatum, rcliqna vero funt emendata.

C.  XX.

Idem t« libro de Paradifo,c.  10.
i  Ecilludotiofum, quod non de eadem ttrra,de
rq_ua  plafmatus eft Adam , fed deiplius Adat co-
ftafacla hemulier: vt fcircmus vnam in viro, &  mulie-
rc corporis efle naturam, vnu fontemgeneris humani*

a T.t glojfa ord.adc^o.Hum.  b luo p. S .cap.  98.
Pannor. I.  7, c.  47. c luo p. S, c. 1C± Pann. I.  7. c.49.
d al.dicere.  c lib.yin Genef. c.  7. t luo p. S.c.
‘)t.Pannorm.l.y.cap.$0.  g luo p.8.cap.qi.l’anaerm.
I,  7. cap.  51.

'uoj °'" vl ::zt, riST"'”* Dccreti Secunda Pars.

IIO4

Idco non duoa principih fa&i vir & mulicrncquc <iuo
vin,neque<.hiže mulicres: fcdprirntim vir,cieinde ex co
mul«er. Vnam enim naturam volens hominum confti
rucre Deus,ab vno principio creaturje huius incipiens,
multariim > & difparium naturarum cripuit facultatc.

Euidentifiime itafy apparet ,itavirum c(pt caputmu-
licrpf , vtnulla Veta abjlinentiA velrtligiofce connerfatio-
nu licea.t flbi fine eius liccntia Deo ojjerre : etiamfi "vire
permittente repromiffa fnerie^nen licet ei votum opere
complere^cunivirvolnerit reu-ocare pcrmiffum. Votaverb
continenti*itA Alteritu permiflu ab altero Valent ojferri,
qubd poftpermifiionem non Valentin ir rit k m dcduii.

C A V S A XXX1III.

, Vidam vir in captiuitatem dublus eU: pojl-
eavxor cine audiens illum moriuHm^nupfit
J-> alij : demumillede captiuitate rediens 3 repe
> titVxoresn fuam.: illa poficnorif amore ca-

_ l pta ajpernatur terum prioritviri. -

Kitne primum q nart tur , an Jitijia reaadulterij ><jua
viuente viro fno^alteri nnpftt.

Secundo.an redeunte pri/no fit cogenda recedere d Je-
cundo,&* redire adpnmum.

V Tr<
ms

M

Q_ V AH S T I O I.&ri.
'Tratj^uaflia terminatur auBeritate  » Leo-
nis Papz, o« 1  fetibenaničeta ylqu>UienJi e~
pifcope, epifte.77. CAp.i.&fetjaientibuf, ait.

C. I. ^SZuialij nupferit.puttmtfirumfUmaa
mertuum ej]e, illa redeunte adpria.
rtm redire cagitur.

C Vm b  per bellicam cladcm , & per grauiflimos
hoftilitatisincurfus ita qu*dam dicatis diuifaefle
coniugia,vt abdudis in capduitatem viris,fa:minz eo-
rum remanferint defticutz, quz viros proprios autin-
terempcosputarint, aut numquam a dominatione ere
derentlibcrandos, & adaliorum coniugium follicitu-
dinc c  cogente tranficrint: cumque nune, ftatureru
*uxiliante Domino in meliora conuerfo, nonnulli eo-
rum,quiputabancurperiiffe remeauerint,merico cha-
ritas tuavideturambigere,quid de mulieribus,quz a-
liis coniundz funt viris, a nobis debeat ordinari. Sed
qnia nouimus feriptum, quodaDeo iungitur tnulier
viro.Sc iterumprzccptu agnouimus, vt quod d  Deus
iunxit, homo non 'feparet, necefTe eft,vtlcgitimarum
foedera nuptiarum rediiitegranda credamus, & remo-
tis malis,quz hoftilitas intulit, vnicuiq;hoc, qtiod le¬
gi timi habuit,reformetur: omniquc ftudio procuran-
dum eft, vt recipiat vnufquifquc, quod proprium eft.
^ Nec temenculpabilis iudicctur,& tanquam alie-
niiuris peruafor,qui perfonam eius marici, quiiam no
eTeexifttmabatur, aflumpfir. Sicenim mulca,qt:a?ad
cos,qtiiin captiuitatem dudi funt, pertinebant, in ius
alienum tranfire potucrunt: & tamen plenum iuftitiae
tft.vt eifdem reuerfis propria reformentur. Quod fi in
mancipiisjvel in agris,aut eciam in domibus,ac poficf-
lionibusrite feruatur, qtiantb magisin coniugiorum
redintegratione taciendum eft? vt iic.quod bellica nc-
ceflitate turbatum eft,pacis remedio reformetur ? Et
idco,!! viri poft longam captiuitatem reuerfi, ita in di-
ledione fuarum coningum perfeuerant,vt eas cupiant
in fuum redire confortium: omiecendum eft, & incul-
pabileiiidicandum eft,quod necefGtasintulit, &refti'
tuendum,quodfidespofeit. &infr*,  e ^■sinau-

a In Cad.c,tnannm,c. 4J. b Sent.^,dijl.\t.Pa-
Ij.l.b.tit.^.J-nft.io.c.l!.. ISv.rc  /.9. r.55. c fblttndi-
»e.^arig.Ina p.S.c  244. 190.191. 192. I.6.C.S7.

d MAttb.i<).Eii<fdem epijl.c.l. c C.Bure  /.^.e.J.
Ua  p.S.c.i^pBnrc.l.^.e.tfj.lHo p.i.e.71. Pann.l, 6.c. S S.

tem aliqux mulieresita polieriorum virorum amore
funt captz,vt malint hi5Cohzrere,quam in1 legitimum
redire confortium, meri to fiint notandz: ita vt ctiam
ecclefiaftica communione priuentur, quz « dercex-
cufabilieontaminationem criminis clegerunt. often-
dentes libimetpro fua incontinentia placuifle, quod
iuftaremilliopocerat expiare. Kedtant ergoinfuum
Itacum voluntaria redintegratione coniugia: ncq;il!o
modo ad opprobrium malz voluntatis trahitur, quod
conditio nccelfitatis extor(it: quia ficut hz mulierei,
quz reuerti ad viros fuos nolunt,impiz habendz funt:
itaillz,quz in affeftum initumex Deoredeunt, meri¬
co funt laudandz b  iudicio.

C. II. f$yire,>elvxaredect(ptiuitateredea»-
tib ur, pr a p rirt redir.tegrentur
coniuptA.

Item  Innocentius Papa Praha in epijl. f-

C Vmincaptiuitate c  Vr(amulicrtenerecur,aliud
coniugium cum conftituta Foncanum d  commi-
filfc cognouimus Sed fauore Domini reuerfa Vrfa,noJ
adiit, Sc  nullo diffitente vxorem fc memorad effcp e f"
docuit. Qua dere domine fili(heritoillu(iris,ft> tu ‘'
mus fide catholica fuffragante illud e,Te coniugium, ?
primitus erat grada diuina fundatum, conuetnimtq uS
fecundz mulieris , priore fuperftite, necdiuortioeU-
da, nullo pado poffe eTc legidmam.

C. IH. prrma ~vtra relifla, fecnnda

ndhAferit,ntjifecundirm reiinnueM,
pumo recancilinrinon
patetf.

Item  Hieronymu sad . Imund:‘m preibaterum.

-  c,.:. r. 1  .<■ .

N

On fads animaduertere

- potut,^- . .

diccre voluic [ alio viro per vim accepto. ] Quiu
eft, per vim accepto ? congregata videlicct muftitudi-
ne nolentem rapuit. Et quare polica raptorem rapt*
non dimifit ? legat libros Moy(i, & inueniec defponla-
tam viro,fi in ciuitate fucric oppreTa, & nonclamaue-
ritj, puniri qua(i adulceram : (i autem in agro oppectTa
fit,innoxiam eTe a fcelere,& violentumIcgibusiTubn-
ccre.Ergo & ifta foror,quz,vt dicit, vimpa^'"^' 31 '
teri iungeretur, fi vult corpus Chrifti acciptre, & non
adultera reputari,agat poenitentiam: ira duntaxat, vt

fecundo v:ro,qui non appellarurvir,fedaduhcr,atcm
pore potnitentiz non copulctur. Qtiod fidnrum ei vi-
decur, Sc  femcl diledum non poreft derelinquerc, nec
prrferre Domimi voluptati, audiat Apoftolum / con
damantem. [ Non poteftiscalicem Dominibibere, &
caliccm dzmoniorum. Non potefti' menlz Domini co
municarc, & menfz dzmoniorum.] * n'.' 0  5  Io co:
[ Quz communicatioluči, ac tenebns ? qui confenfus
Chrilio,& Belial?]Rem noiiare loquor,immbnonno-
uam, fed veterem , quz veteris teftamtntiaudoritatc
firmatur.Si rcliqucrit fccundum virum, & reconciliari
priori voluerit.non poteft. Scriptum eft enim in Dctt-
teronomio. h  [ Si acccpcrithomovxorem,&ltaf>ue-
rit eam, & non inuenrrit gratiam in confpeSu eius,
propter aliouam fccditatem , feribet libellu™ repudij,
Sc  dabitin manH eius , & dimittet eam de Jomo fua.
Cumqucegreffa adultera i  maritum duxerit, Sfille
quoque oderic eam, dcderitqueeiiibcllum repudij, Sc
dimiicricdednmo fua, aut certi msrtuus fuerit,non
poterit prior maritus recipere cam vxorem ,quia pol-
iutacft, Sc  abominabilis fada eft cera m Domino.nc {
pcccare facias terrum tnam,quam DominusDcustuui
cradnbt tibi pofttdendam.

,quld(it,quod

a al.quta ineucu/itbilitercentam.Scc.^orig.  b alt
Uudnbilesiudicanete c Jur p.B. c.  245. tf.r.Sg.

d hartnniuairttjfe cepnefcitur.  ] e Sent.  4.

Polje U.ttt.ar  f g l.Car.i.  h Dt»t.

i a/temm.] rera leciia.  k al. nec.

S Pirh 4

*4

iio 5 Caufa XXXV. QudU SSrSS no«

Vtrba huitts capitis in epifiola B. Hiexonymi, &in
Toljcarpo proximefequuntur pesi e«, qu<e rcferutur fup.
fZ.q.7.c,omne, caufttiones . ldeo^apudipfes mitium boe
it 4 habet.  Neqne fatis animaJtierterc.

5. jjs . Si autem inenitabili necefiitate cogentevirin

aliarn prouinciam fugerit , gp-Vxor tim eutnft SHI Vlili e -
ritfiUo vtuenteilla rnnuptapermaneat.

C. IIII. 4 £Hta:Virnm in captiuitate duflum
fequi »olueritimaneat innupta 1 qitam-
diu vir cim Vixerit.

Pnde  in concilio apud Vermerias.

C* *  quis necefiitate ineuitabili cogcntc inalitira
ducatum/eu prouinciam fugeric,& eius vxor, cum
valet,S;pBteft:,amorcparcntum,& rerum fuarum cum
fequinolucrit, ipfia Omni tempore, quamdiu vir eius,
quem fiecuta no fuit,viuit,femperinnupea permaneat.

fritodautem dl coniugatis auHoritate L tenis V a  p  .v di-
citur-boc tttam de Virginibus inteUigendum esijVtJi pra-
ttr cenfcientiam Vire nupferint alier.o,non teneantur.

C. V. t^Hon etladulteravirgo,quanefeitns
vire nupfit elitne,

Pitde  Auguftinus in libro de fidt operibus,c.7.

S Ivirgo b  nefciensvironupleritalienojhocfifemp
nefciat,nuquam ex hacerit adultera. Si aute fciat,
iam hocefreincipiet,exquo cum alieno virofciens cu-
bauerir: ficut in iurepratdiorum tamdiu quifquc bo¬
ni fideipoflefTbr rečH(Timedicitur,quamdiu fepolli-
dere ignorat alienum : ciim uerb fcierit, necab aliena
poffedionereeelferit , tuncmalse fidei poflefTorperln-
bcbitur,ttinc iufte iniuiius vocabicur.

5. p s. Hnic  C ttiam ignorantia excufat eum,qui ne-
fitens dermiuit cum foiort Vxorisfua

C. VI. ^ Sen cogatur legitimam dimitttrt
Vxorem,qui n efciens de r mm it cum
tim forore.

Vnde  in concilio Triburienfi.

I Nlefium.mariti d  abfente\xore Ibror iuitvxoris:

quam i!le vxorcm putans fuamefle, dormiuiteum
ta. Super hoc viium eft, fi ipfe perfecuritatem veram
hocprobauerit, quod infeilis fecerit hoc fcclus, pceni-
tenriam quidem,quz fibiindi&a fucrit,agat, Sc  legiti-
nuim fuum coniugium habere pcrmictatnr. lila vero
jdndi&a dignaaffligatur, Sc  in atternum coniugio pri¬
ti. VII. P A L E A. (uetur.

litem  Hermesi« libro Pafioris,mandato
quarto.J

E Godixi e  paftori: domine, fi quis habuerit vxo-
xorem fidelem in Domino, & inuenerithancin a-
duIterio,numqnid peccac vir,fi cum illa conciimbit? f
Et dixit mihi.CIuamdiu nefeit peccatum eius, fine cn-
mine eft vir viuens cum illa. Siautem fcit vir vxorem
fuam deliqui(Tc,& non egerit pocnicentiam niulier,fed
permanetinfornicationefua,&coierit £ vir cum il¬
la, reuserit peccati eius , & particeps matchationisil-
lius. Etdixi illi. Quid ergo, fi permanferit in vitiofuo
mulier? Sc  dixit. Dimit tat illa vir, Sc  vir per (e maneat.
Ouodfidimiferit mulierem fuam , Sc  aliarn dtixerit, Sc
iplc mctchatur.Et dixi illi. Quid, fi mulier dinuiTa pcc-
nitentiam egerit, tg voluerit advirum fuumreuerti?
nonne recipietur a Y iro fuo ? Ec dixit mihi. Inimo.fi no
rcceperit eamvirfu US) p ecc;lt) 8 r  magnum peccatum fi-
bi admittit: led debet recipere pcccacricem , qu* pm-
nirentiam egit.Ergo non debet dimifiaconiuge fua vir
gliam ducere. Hic aftus fimilis eft in viro Sc  muliere.

^ In heccapite emendata &• addita nonnnlla funt ex
eriginali, (p- cateris celit florib us.

a Bur.l.q.c.fq.luo p.8.<-.189.Pan*./.6.r.91. b Pe-
bft.ibid.  c at.Sic.  d Buri  17. r. 4. lib.17.  c.J7J.

e luop. t.c.24-l.PAnn.l 7.c.^.Stnt. Jf-.difi.il-  f cen-
uiuit.long ext.de udul.fi Vir.  g conHiutt.^erig.

6.  ps. D e fimpliciterV trijernicAntibusPt el cum dun-
bus fororibus,Vtl cum mAtre &■ filin. v tl cum patre &fi-
lio idttn Accipiendum :Vt ignorantih«* coniugta non nt-
gentur^fcientibusperpetMO prehibeantur.

C. Vlil. q[ 'Matrimonia non prohibentur
contrabere, quornmincefiumigno~
rantia cxnif.it.

Vnde  in eodem concilio Triburienfi legitur.

S I quis a  cum duabus fororibus fornicatusfuerit,
&fororem fororab eodem anteaftupratam nefcie-
rit,vcl * fi ipfiefororcm eius,quam anreaftuprauerac,
non intel!exerit; fidignepatnituerint, & fecontinere
non valuerint, poft annos feptem coniugiaillis non
negentur. Si aurem non ignorauerint, vfque ad mortc
a coniugio abftineant.

qi BurChardus tiram citat cx Triburienfi, C.S). Ptquid-
dam fimilc habeturinTriburienJiimpreffb, c.  45. qucm~
admodttm trtam in Vormaci enjiic.ff.

1 f Vel fi ipfe.]S;'c refiitutum esi ex Rurcharde. An¬
ten legebatur,  vel fe (ororem.

C. IX. De eodem.

Item ex cedem.

S I b  quis cum matre,&filia Fornicatus eft, ignoran*
te matre de filia,& filiade tnatre,illenHmquam ac-
cipiat vxorem : illst verb, fi voluerinc, accipiant mari-
tos. fi autem liocfcierint ipfi foeminae ,abfquc mariti«
perpetuo maneant.

f- Gratianus hoc idem caput ,quodhic citat ixTribu-
rienfi,infra  15.42 .rejen ex concilio ApudPermcriasdte^
Burcbardt*s,& lito: fentrtia habeturin VormacicfiiC.b].
C* X. ^ De eodem.

Item in eodem.

a  Vidam fornicatus eileum ouadam muliere: poll-
eafilius nefcicnsfaftum parris, ftuprauit eamde.
Quod cimi pater refeiret, de fc, filioque confelfus eft.
Statuerunt melius elfic.vt tali ter lapfis,cum digna po:-
nitentia,lcgitima petmittantur coniugia, quamforte
deterius delinquant. Eornicaria autem fine fpe coniu-
gij maneat.

C A V S A XXXV.

Vidam vir mortua vxore fua aliarn ftbi in
\ matrimonio topu Lun t , quavxori defunllA
1  quartogradu confanguinitatu.Vtro autfes-
ta lin e a c  adharebat. PofitrienniumVeri
£ 5 » liber is cx e a fufleptis , accufatur apud tcclc-
tiam : ijiepratendit ignorantiam.

1 Hi c primitm nurcriturft lic tat alicjuam tx priprta co-

Upiatione duciin Vxorem.

1 Secundo ,ft ex confanguinitatevxoris aliquapojUt in
toniugem duci,

j Tertio , vfq. ad quem pr a dum debtat quifq J  abfiinere
ptue d proprits, foe ab rxort* fine confangutntt*.

4  S>uarto,quare vfquc adfcxtumgradum confanguini-

tascomputatur, ita quednecvltraprotenditur,ncc

infra fiubjifiit.

5 S>uinto, quemodogradus confanguinit.Pis computan-

di funt. (beant.

6 Seyto  , quiiureiurar.do propinquitatem fi: mare de-

7 Septimo.an illi,qui de incefiuofit natifunt ,filij repn-

tentur.

8 Vtisu o Ji ignorant er d e confar.guinitate.Vel affinita-

te aliqua in Vxorem dulia eil , an ex dijhenfatione
pofrit viro fuo adharere.

5 Hono j Ji contigerit ecilefiam detipi , caufa confan -

guinitatis aliqua a  viro Juo feparare i quapeli qua-
driennium nuptijs hinc tndt ctlebratts deprelien-

a Burc.l. ij.c.$.(pv lib,iy.c.ijf.  b J.ff.q.i.fi quis
cum teta tre. Bure.I.17. c.tl. Iu o p.c.71.ton c or d at Tribu-
ritn.imprefrumoC.qf.  c al.lmeacognationi*.

N n

%

Deinceftisnu-

ptfis.

ditur nonfuijfe confungttinea pri orisan fecuda con
iugia fint refcin deneta, & pri o ra fin t redintegrada.
5* D e cimo , Ji rekfta alieuius de propria cognatione ad
fecuudas »up ti as tranfierit , anproles cx tis fufce-
ptapof it pertingere ad confortium alieuius de co-
gnatione prioris viri.

Cf  V AH S T I O I.

Q Vod ant cm confanguincas nojlras, fine Vxorif
nojlr<ein coniugium nobis ducere liceat i exem
plis>&aufloritaiibusprebaiur. Mraham  a
namefc Sarai fliam fratri* fui,fororem Videlt-
tet Lotb in co/iiu^em di<xitjfiac  h Pcbeccam in Vxorem
*ccepit,qux crat flia cefebrini matrif fuje. lacob  c d nas
forores, Liamvidelicei , <& Racbel filias Laban auunculi
fuijibimatrimoniofociauit. In  d lege qu o ep pr.ee ep it
D-ominto 'Moyfi 3 vt nullus duceret vxorem, niji depropna
tribu, &familia. Item  e  ftiiiquisabfefoliberismorere-
ttsr i prxcepu Domin us , Vt frater ciuo Vxorem de ju n Bi fibi
copitlaret , & ex ea femen fratri fuo pifcitaret . Vorrb ad
tpiofcumefo lexipfa p cru en i t, cim p rac ep tis p ro ban tu r ob~
hoxij,nifi qux Huangvlicvrmandati* 3 V el ^ 4 .p oji o lici* injJ i-
tu tis euacuata monjlrantur. Kuti o autem Euangelij p ra¬
ce p i o  , vel Apofolico injiituto con fantin eorum coniun-
Bionesprohibita inueniuntur. Vnde jicutab initio,ita &
nune ličita probantur.  ^ His it a njfondetur. Confangui-
neorum coniunBion e s ali as caufa uecef i talk perm: fe, a-
lidi caufa iufl* rationis inueniuntur impcratx.  f Cum
enimvnusvirab initio  , atque Vna ex latere eius muher a
Vfoformaretur, neceffario forores fr at rib us čopu la b a n
iur.JQpsodautem cemente neiejiitateft.ee fante neccjiita-
te , paritev cefare oportet. Tanto ergo nune damnabihus
vfurpatur con fantin eorum coniunčiio 3 quanto minus ue-
cejfariaprobatur,Vnde buiufmoditopulapojlea le^cpro-
hibitainuenitnr , Domino dicenteperMoyfcm  g [T//r-
pitudmemfororisinanoH reuelabk.  ]

C. I. % Qv.areconfitutum ft,ns confangui~
n cas du camus vxores.

Hii:c  Augiiftirtus aitin libro de ciuitateDei
15. cap. 16.

C Vmigitur b  genus humanum poft / primam co
pulam viri fa&i cx puluere, &  coniugis cius cx vi-
rilaccrcjmarium, f<rminanimq; coniunčiionc opus ha
bcrctjvr giguendo mulcipiicarcrur, nec efifent vili ho-
jnines,nifi qui c* illis duobus nati fuifTent, viri forores
fuas corbugesaccepcrunt* QModprofc&6 quantbc(t
antiquius compellentc necefifitate, tantopoftea fačru
cfldaninabilius rdigioneprohibcntc.Habita eft enim
ratie rediflima charitatis,vt homines,quibt«s c (Tet vti-
Iis,atq; honeftifiima ^ conc**rdia, diuerfarum ncccf-
iitudinum vincuiisncftcrentt»r, nec vnus in vna rnul-
tas haberer,fed fingula? fpargerentur in llngulos. ac lic
ad focialem vitam diligentins coiligandarn / plurima
plariraos obtinerent. Paterquippe,fccei duarum
funt necelfitudinuin nomina. Dl;ni crgo.habet quis a~
lium patrem,alium fbccru numeroihis fčeharitas por-
r»git. Vtruque anteni vnus Adam*tfc cogebatur & fi-
liis, & filiabus fuiA,quando fratres ibroreiq; connnbio
iungebarur. Sic & Hua vxor eius vtrique fcxui Hliorum
fuir &:  lbcrus>& mater: qua: m  fi dira fasmina: fuifsct,
materaltera 5  &: focrusalccra, copiofius ie focialis dile-
^lio colIiguret.^//;f>.a. f[ Sed hbc,vndc fieret > tunc no
c nit: quando nilifraeres &-forot:es exduobus illispri-
xni3; nullihomines crant. Ficiiergp debuic.quadopp-
tuit,vt exjftcnce copia inde dučerentur vxores,qira no
crant iam forores : &: 11011 foium iOud vt ficret,^!!^

a Gen.u.  b Ge)t.  24. c Gen.  29. d Kum. ^6.

C Dtut.15.  f al. imfetyata K  g Leuit. iS.  h luo
p,$.cap.  2 * 1  Geneze  k, honcfa.jpf/ig.

1 m .

Decreti fccunda Pars.

1108

neceffitas eflet: verum ttiam .  fi fieret, nc r as effe:. (y*
infrj.  «r Qii<xl humanogenere crilčcnrc, & niultipli-
cato ctiam in ter impios L>i orum mulci.r:im , falibruq;
cultores fic obferuari cernimus ,  vc etia lipenitrfii le-
gibus permittantur fraterna coniugia, melior tamen
confuecudo ipfam malit exhorrcre liccntiam , &cum.
forores accipere in matrimoninm pritnis bumani gene
ris temporibus omnino licuerit, fic auerletur, auafi li-
cere mmiquampotuerit.£S'/«/r<t. qrCopu];itioergo fc
maris & feminaE,quantuni actinet ad genus niortaliu>
quoddam feminarium 1  eft charicatis : caelcliisvero
ciuitas opiishabet.vt noxam generationiseuadat.

i ^ Dum ergohabet. ] Ju cdicibut B. duiuflinni*-
prefiis,&jpud lnone>it,&- iti Patiutrmin lecitur:  Vter-
go alium quil" 4 UC habcat purcm.Sed vifa e.1 tnekorU-
člio Or.iiuun.

z  Seminarium.] luo Punncrmit kitim!
vt GrutUnm: tar.tum  /4C»,charitatis, habent,  ciilitatis..
Intcgrrvero IicmR.  .Aupvflini hicefl,  Copnlaiio ergo
maris S: f<rmina‘, quancum attinct adgenus niorral<“i
quoddam feminarium cfi ciuicaris. Sej terrena ciuitas
generatione ta n tu mm odo, caleftis autem ctiam rege -
neradone opus habet , vtgeneradonis noxam cuaiat.
tenm-thgh>f,'.im in ver/i.c iuitas, uihilts } mutatum. A-

liattri multa exipf. ponjitmu c rta muh funt tm eiuhU-

Hoc ita.tp t  confuttMdint , quxdbipC. cxordiohKtn.ir.tt
propagnti.HH Olginem l:*bnit,^ u .im uttUn hncontttin-
ber.do euucuaHCrut , CXCttfx»tHr .Abraham
c> b  , (> četen , ijui de propna co t ,:jtione ducebann>xo-
ret. nun etiam alfa carfa reih ji ima rationis  > q«* A

jaclu.n [it,pojiitititelitpi.(Ateno idololutria fedatt*,f°l*'

Jamili.i  a Reber in cnltuvnnu Det remaufit.Phde Abra¬
ham a Chaid.eis cum fratreJitt žirant in i^nem.,t]Ken:a-
dorare noluit.proiecius trt, vt namenp,a diuinilatis exH-
rendofentirti.cjHern venerando eolere contempjit. Ke er-
jto tx eo, iunSioneinfidelium fidcletadidoh i-ttrtampro-
laberentnr, č~ita Deurn ofjenderent .ficut  k ijuontUm
ante diiuuium filtj Pei rimmiflijtliab cs i.ominun.ipfnio

adiraeundtam pniretautrani, rečHp.rnt cokiko*

ell, vt

Patriarha viri At [n mi  «« mit de propria ce^nationt)

id esi.de farn liti fidclntm ftbivxeri, diC‘pct ,,,t -^ , “ c .' :t '~
amcum JiliiS Ifraelintraturi lerrara promifdioets aDo-
mtno audirent.nifihas Chananaorttmfibiin vxorcsactt-

perent,nec fuas tu nuptui tradertnt , fiat:m ftihttotsil Do
mtt ui: [„e  c fanantvoj rreedrre a Pes rifiro  , (rfor-
nicart cum Dtii alients.'] Rine etiam  d ifdras.ldtime.H,
alrfjiliarurn n ati c* rmmuheret, per eju-nfti*! Ifraelibdt
a tl Deoiai - en os ,ab,ett feparan injijt.hft etiam alta eau-
ft , oj n ar e eonfan^niiieorum comuntliontsdn pepttlo Dci
prtmnm p ertuife.V el potim imperataf tter,i ^ tus  enim
Jicab miti. falutem bumanigeutrif di^enfiuit ,vtpri~
mitiuarn eccleliam in lilo Kopalo injlnecrct.tjhi Itbt carnit
cor.farigui,tirale etat propinauu* Vndt deplebtIndatta
prtmiti ,j .Aftsjtoloi eitgit.ejuos fuafi fandamanlum ecele -
ji.e inf um. , 'fjtarum pradicationc detadem plehe malti
ad Petim counerft.in fiipfn orioinem tcclejiapcaj-iter., t,
Detndt m ca nate Ju .r perfidia ladaieapUbtrljtCUttd
gcntei^Ma tamfide , nuden coji atuatcarnua bhrif.o e.
rant aliena.praiucauo Juan ' obča tramlata iti:& ttuaft
confanoi ine.tcopul.im Cbnihta.afJ'črnolas. de altana co~
vnationefibivxorem elegtl. adampltnstdud, ejuodptrp-
p,‘tetam e promiftrat: [mpeceatisvejtriadimifimatrem
ve jtram .ijuaft adstlteram  , &rtpndiatam .] Etitemjttr
alium  f prophetam : \vocnhonon plebtmmeam, plebt
rnearn.  J In huluo ergo rcifacramenlumctr.fangitiutorapt
eoniančitoneiprimam in Ddpopil, ptnnigafant: natte
autem prohtbita.fj tja ta non  g in Vna,familia tanim*’
fedin omnd mnUttudme genttum populaifiicl.„ m i,,at-

Deut,.’

Oftai.

itil.ar.

a Gen.u.  b G m. 6.

e Ifi.}°,  : f

d i.lfdra i0

no? Caufa XXXV. Qusft.II.&IIL

7titur y no depropriacognaiione ^fi^ddc qualibetalta cuiq i  **  TTT — dr *

Vzorem ducere conteeiitur. liIudautern)qu'odpracepta

IcgitferuancLi dicuritur^cfuanec T. u angeli cit) ne c <Ap ofio-
licu infiituth euacuataprobantur)Vcrum quidem efi :fed
cutn omniafiguralia ^Apojioltu  a  probetad temp m  ejfe
data i atq^idco're»ie»te veritate affirmet iti a. nonvltraef-
feferuandafioc autempetfuprd monfiratum e tacanja fa-
eram c »ti d  Dea inflitutum ejfe probetur: & hoc eumea-
ttrisfigur ali b ut euacuatum certifiime con fiat: quamqnd y
ficut Jlpofiolut quada  b confulendo addidit 3 qu<eEuan-
gelici) precep tis non inueniebantur definita  > nec tamen
J deotamquam temeraria , vel fiperfiua ab dliis .Apofio-
'itt funtrepudiata , Jic  £>• ecdejlaposl „ 4 pofiolica infiitu-
lArfuadam donfilia  c perfeftlonit addiditpvtpoie de con
tmentia miu/firorum, de confečlionc my jierierum , de ce-
hbratioue officiorum: quanuHaietiut rejpuenda funt, fed
ddigentivencrationefufcipienda. Confa nguin e or um er go
contunjlionet) quamuit huan^elicit 3  & Jlpofiolictspra-
ceptltnon inuemantur prti hib itez,funt tamen fugi enda y
quia ecclefiafiicis infiitu ti onih. in ueniunt ur termina ta.  d

mo

0, v ae s t  i o ir.&iir.

Q Viaergo d con/knguineorum coniundio n ib ut)
ficut probatHm efi,abfiinere oportet y videndu
etl 3  Vfcuad quem gradum d confanguintit t p-
prrit abfiinere oporteat  > vel Ji ex cognatione
propriavzoris altquam duet in vzorem liceat.

C. I. ^ Ppjue adfeptimamgenerationcm
nul/ut de fua cognatione ducat
vocorcm,

Ve hitita feribit  Gregorius Papaz« con či¬
li o  1  TAeldenfi.  e

D Baffinitatc / confanguinitatis per graduscogna
nonis placuit vfq»c ad (eptimam generationern
oblcrnarc.Nam & harreditas rcrumperlegalesinftru-
meatorum diffinitiones fancita vfqueadieptinni gra-
dumprotenditharredum fucceflionem. Non enim Juc-
cederent, niii eis de propagine cognationis deberetur.

I Concilio McldcnG.^Burcbardut, IttOjdučlorPan
no^mia citant tatum ex concilio M e Ide nji: Magifier y Gre-
gonut y  Polycarput ita habet , Gregorius m deeretis. Ac
fierifacilepotuitpet Gregorij decretum in aliquo Melden -
fuconcilio referatur: Vnele orta fitifia Gratiani citatio .

C I !♦ \ In farni a notentur 3 qui confangui-
neas ducunt v zoret.

Item  Calixtus Papa epiftola fecunda adepi-
fiopot Gallia.

C Onum&iones g confanguineorum fieri prohibe-
te»qua«do bas & diuime, & fgculi prohibent le-
ges.Lcges erg© diuina:, hoc agentes, & eos, qui cx eis
prodeuntjtion folum eiiciunt, fed & male-di&os appel-
lanc. Leges vero faeculi infames tales vocant, & ab Ka»~
redicacerepellunt. Nos vero requenres patres noftros,
& eorura vcftigiirdnhasrentcs, infamia eos notamus,&
infamesefrccd'emus,q«iainfamias maculis fnntarper-
. neccos viros, net aecufaciones eorum, quos h  le-
ges f^culirciiciun^Tufcipere debemus. ^tnfia. ^Eos
autemconfanguineps dicimus,quos diuinae, & Impera
touum> z acKomanonim, ante Graecorum leges con-
Tangulneos appeJlant, & in hseredicace Tufcipiunc, nec
repellcre poflunc.

a Rom. 8.  b Gal.$. c al.confilio.  d al.
interminata.  e -Concor.Hicol.in conc.Rom.  f Sent.
4 .difitndL  Jt .Pdh l f £.tii. 4. Burc.l. 7. c. 16. Iuo p.y.c.$j,
Pahnor  / 7.V.81. g P0ljc.tb1d.Burch.L7.  f.i. Iuop.y
c.z2.Si^irin 'co»cil.ln>iocentij z.  h al.quas. i Im-
p erato'r Rovu dno rum.

De iaceftis na-

pcus.

C. III. jLffinet in quinta ^ eneraticne 90»

pularipojfunt: in quarta fi fuermt
inuenti^non fepartn-
tur ¥

Jtem  Fabianus Papa.

D Epropinqui$> a  qui ad affinitatem per virum , Sc
vxorem veniunt,dcfunda vxore,vel viro,in quin-
ta generatione coniungantur: in quarta,fi inuenti Tue
rint,nonfeparentur. In tertia veropropinquitate no«
licet vxorem alcerius accipere poft obitum eius. Ae-
qualiter b  virceniungaturin matrimonio eis,qu£ft-
bi confanguincce Tunt,& vxoris Tuaeconfanguineis poil
mortem Tuše vxoris*

C. Uit

Idem.

/^v Vipropinquam c  Tanguinis vxorem ducunt, 8c
V^fcparantnr, non licebic eis , t[uamdiu vtrique vi¬
li w nt j alias vxores (ibi in coniugio Tociare, [ niii igno*
rancia excufentur. ]

C. V. ^ Kon prohibetur ducere vxorem,qui
ignorant cr inčefiumeom-
mittit .

Vndc  in concilio aprid Vermerias.

S Iquis d  cuminatre,&’ Hlia fornicatuseft, ign®~
ranfe matrc de filia,& filia de matre,ille numqaam
accipiat vxorcm: illae ver^fi voluerint, accipiant ma-
ritos. Si autem hoc fcierintipfsc fcemina:, abfque mari-
tis perpetuo maneant.

De capite hoedielum eflfup.\^.q.

C. VI.
ltemez  eodem.

S lhomo e  fornicatus fueriteum muliere,& frater
eius ncfcicns eandem duxerit vxorem , frater eo g*
fratricrimen celauerit, feptem 1  annos pccniteat, &
poft pccnicintiam nubat. Mulier autem vfqueadmor-
rem pamiteat, & fine fpe coniugij maneat.

Burchardut etiam , & Iuo at ant ex concilio apnel
Vermerias^c.tf.fentetia Vero babeturin Triburienfi^c.^ 4.

^1  Septem annos.] Hat duavocet abfunt d Burchar-
do 3  grluone. ^/IpudBurchardum tamen libro  19. c.  5 .vbi
fiacerdot de hocpeccato inierrogat pcenitentiam , & con -
filium dat 3 haclegunturSi  feciftijCo quod fratrem tuum
crimen celafti, feptem annos per legitimas ferias pcc-
niteas. In Triburienfi autem)  prxdura arceatnr pceniten
tia, & condignacaftigationc.

Ve hit vero, qui ignorant er comunguntur }  ca t era att*
čloritatcrintelligcndafunt.

C. Vri. Kx propinquitate fui fanguinis
Velvzorit vfq . in feptirnu m gradum
ttullui ducat vzorčni.

VndcluVmsPapa.

\ t  Vllum in f  vtroquefcxu permittimus ex propin.

qi.it .te<uifanguinis, vel vxoris vfque adfcptimtt
generis gradum vxorcm ducere, vel incefti macula co-
pulari. -g  Pratcrea quoqueillud adiecimns, quoniam
ficut non h  licet cuiquam Chriftiano de fua confan-
guinitate"? fic etiam nec licet dc confanguinitate vxo-
ris fua: coniugem ducere propter carnis vnitatem.

Caput hocvf^jadverfi. Pra-rerea, Burchardut , Iuo>
PannormUvlnam magiji cr rt G r ati an ut) cit ant ex con¬
cilio Ji urehanenfi  , c. ic°. 'jlc fanc in  3. jlttrelianenfi im-
pnjfo)  c.io. multa leguntur ad rem p e rti nentia. Reliqua
vero huitot capi tis part in Pannormia {nam cateri coiU-
clorct non habent ) ex eodem concilio ref eri ur: fed d Gra-
ttano fnp . 27.q. 2. c. qui dejjionfutam irtbuitur Gregorio.

a Sent.^.difi.^u  b Inf ea. c.aqualiter. Pfilj. I. 6.
tit.^.ezlulio.  c fortaffe ifia Gratiani.  d Sup.T,^q-
quptcuY$maire.  e Bure. I.17. c.  15. Jug  p. 9.c.
j 73 * f ^ent.^.di^f^itPannor.l.j.cap.  14. luop.  9. c.49.

i g al.commaculari.  h Sup. 17. q. 1.qui dejponfatam.

N n 2

im. ““L 1 '”*' Decreti Secunda Pars. 1112

C. VIII, ^ Incejltioji nullo funt digni no¬
tri ine coniugij.

ltem  *xconcilio Agathcnfi,c.6i.

Einccftis a  coniunčHonibus nihil prorfus venil
referuamus>nifi cum adulteriam feparationefar
nauerint. Inceflsofos b  vero nulloconiugijnomine
deputando?,quos etiadefignarefuneftu eft. ^ Hos 1
enim c  cenlemus efle: fi quisreli<ftamfratris(qua2 pe¬
ne prius foror exciterat) carnalicomunčtionc poliue
rit: fi quis frater germanam vxoreoi aeceperit: fi quis
nouercam duxerit: fi quis confobrin* fua! fe fociaue-
lit: fi quis reličcae,vcl filif auunculi mifceatur 3  autpa-
trui fili*,aut priuignae.fua:: aut qui ex propria-confan-
guinitate *liquam, aut.quam confanguinens habuit,
concubitu polluerit>aut duxerit vxorem. Quos omnes
&olim,& d  nune fub hacconftitutione inceftos efle
non dubitamus^ & inter.catechumcnos vfque adlegi-
timam fatisfa&ionem manere, & orare pracipimus.
Q_uod it a prstfenti rempore prohibemus, vt ea,qux
funt haftenusconftituta, e  non diflbluamus. Sane,
quibus cpjun&io illicitaintcrdicitur,habebunt 2  in-
eiijjdimelioris coniugij libertatem.:

i^Hovenim. ] lta efiin A^aihenji. In Arelatenfi
autem y.c.$.(ybiidem repetitur)&apudluonem hac con
tunguntur cumfuperioribn*legi(u-r 3 hos  efle. In Epau
n.enjic-"$o'(in quo idem tračlatur argumentum) fluHus o-<
rationvs longe diuerfus eH. Infecundo autemVuronicOi c.
22 .(ybirefertur caput illudconcilij hpaune/ijis ,) it a fen-
fcj/«r.Inceftus vero,nec vilo coniugij nomine pradican
doSjpraetcriHos^uosdinum.erare funeftum cft,hos ef-
fe cenfemus. In Capitularibns adieHus, c. 200. funt non-
nulia partes butus capi trs ex epijlohs Gregorij Papaji.Bo
nifacio archicpifcopo Moguntino mi ji h.

2  Habebunt. ] SicJu A\atUenjl, &apudluonem.
In Epaunenf legitur,  non habebunc. .Sed.in Turonico^in
quo citaturEpaunefe>hkbebum.Sic etiaminf. q.$. c.ha c.
falubriter.ex Gregorin. In Capitulari autem indica to ple -
nius hacfententia exponi.tur.Sed  quibus illicita coniun-,
$io interdic tur, mlihifunt, quos iandorum patrum
decreta coniugio copulariprohibent, habelumt inčun
di melioris coniugij libertatem.

C...IX,. Incejiuofivf^ ud fatisfačlionem,
exc.ommuniceatur..
ltem  rcconciIioilerdenfi>c,4.

D Ehis.qui / mcefti g  poilutione fe maculant,pla
cuit,vt quoufqut in ipfodeieftando, & illicitocar
jiis contubermo pericuerant J vfquead Miflam tantum
catechumenorum in ecclefia admittantur.cum quibu$
etiam nec cibum fumtre vili h  Chriftianomm ,ficut
Apoftoius iuflitjicebic. i

C. X. Kullus ducat in 'vxorem d confangui-
neo c ogni tam,vel aliqua pollutiont .
maculatam.

ltem  Gregorius Papa adfclicem Meffdnaci-
uitatn epifcopumihb.il. epift.p.

N  Ec eam,' ^ quam aliquis ex propria confanguini-
ratc coniugcm habuit,vel aliqua illicita poilutio¬
ne nuculauit, in coniugium ducerc vili profeiSolicet
Chriftianorum, aut liccbit:quia inceftuofus eft tališ.
coitus,& abominabilis Deo, Uk  cun&is hominibus. In-
ceftuofos vero nullo coniugij nomine deputandos a
fan^is Patribus dudum ftatutum efle legimus.

Katura Videlicet ordine:livero extraord;narie ) ntnJic.

a., Itin.Arel.^.c.i.in Epaunenjic.^o.InTuronico 1. c.
tl.in.ca.adtečHf.c.loO.  b al.inceftos.  c Burch.l. 7.
t.^.luopi.*),c.  25. -.t(p  40. d al. atque fub hac.  c al.
inptuta. ( Burch.l. 7. c. ].iuo p,  8.^29. g al.ir.ee -
jla.  h aivllum.  i al. eportet.  k . 1 h»  p. y.c.i 6 .
Sup.ra.di intejln. .

C. XI. % i ExtraordinarUpolluho in natura-
/ libas non impedtt rnatrimonium *

Alt enim  Vrbanus Papa II Hugo m Gratiano -
politano  J epifcopo.

E Xtraordinaria a  pollutio non 2  nifi in naturali-
bus admiffa, vel fatpiusreiterata b  citramarita-
lem affefium, S fi prarbitis faeramentis ita efle con-
fticerit,quemadmodum nobis tuis fignificaium eft lit-
teris, non videtur rnatrimonium impedire, quamuis
ipfa fit criminofa, &  damnabilis.

i: Gratianopolitano. ] Antea legebatur y  Vrbanus

T I.Gratiano, Meapolitano epifcopo. \mendatum eff ex
Polycarpo:& huim Hugonis mentio eslapud Si^ebertunt
anno  1084. ^ apud Tritemium in Guidone V. Carthu-
fta abbate.  (admitfa.

2 q  Non nifi.] In Polycarpt esl,  nifi in naturalibu*

3 ^ Aftedum.]/« eodem legitur,  eifedum-
C. X IL HhIIu 4 ducat in coniugem rtlilhtm
confanguineorumVxorvs  1 fua vfcput

m tertiamgenerationem.
ltem  lulius Papa.

E T hoc quoque c  ftatutum eft,vt reličlam patris
vxorisfuar,reličfamfratris vxorisfti2 , rcliftam filij
vxoris iux  nemo fibi in rnatrimonium fumat: reličiam
confanguineorum vxoris fu^, vfque in tertiam progc-
niem nemo in vxorem fumat: in quartam autem, & i»
quintam,fi mucnti fuerint, non fcparentijr.

1 «\  Vxonsfua?.] Sic emend* tum ejlesretujU*. Kartt
in rulgatKf  er 4 r,fuorum.

C. XIII. A cor,fan?uinehproprijs y vtl
Vxorw parit er cutq } eti abjiinendum.

Idem.

A Equalircr d  vir coniungatur confanguineis pro*
prns,& confangnineis vxoris (ux:

In Patina. miaatatur,\H hu. Hugo autem,exc onci-
lio M7iuce\\'.\,BurchardjH,  Matilcenlj Juo,  Manticeno,
nullu Ifidori  / entione facia. ht PoHcarpo coniunllf poni-
tur cum c  coniunčtiones , fup. eadtm^juod (juidentefl
Calixtt.lxtat untem in toncilto GabilontnfiM‘ 2 9‘& t *
l uormactenji eilfecundapars canoni<.7$.

C. XIIII. ^ Inparemelapropria->& (9H ~

i u 2** eadem corfanguinitacesl

obferuanda.

/<rwIfidorus .tx cona ho Manci enji.

S  Ane e  confangiunitas, qu* in proprio viro obler-
uanda eft,h:ec nimirum in vxoris parentela de lege
nuptiarum cuftodienda eft. Ouia enim conftat cos
duos efle in čarne vna, communisilb* vtraque / pa-
rentela cenfendaeft,ficut feriptunvcft[ crun *- duoin
čarne vna.]

C* X V. ^ Kuru* non til aliter deputandrii
qudm filia.

ltem  Auguftinus lib.il.contra Fattjfttm,c.6i^

S Ivir,&vxornon g  iamduo,lcd vna caro funt,non
aliter eft nurus deputanda, quam filia.

C. XVI. ^Efiiuead^ptimamgenirAth-

nemprogeniem/uam Vnumcjnem-

que feruare oportet*

ltem  Gregorius Papa h epifcopis Gallia.

P Rogeniem >  fuam vnumquemq; 1  vfq;.ad fepti-
mam deccrnimus obferuarcgenerationcm:& qua-

a Poly.l.6.tit.i.  b al.repetita.  c Sen.^.dift.+i.
d Sup.ea.de proprinquis.Sent.q..dift.^..Polyc.l.6. tit. 4.
Burch.l.’}. c. 6.Iuo  p.9. c.  43.' c HugodeS. Ftft.de fa-
cra.1.2p.u.Sent.ibidAurC‘l>7‘ Cf ^^ H0 P-9- c '  44 * ^aun.l>
'j.c. b*).  f al.vtrimq..  g Gen. 2.  h JnregepS,
Grt^o. 1.11. epiH.  31. *d Felcem,  i Hugo ibid. Sent. 4 -
diEt.OtO.Poh.l.b.tit.^.Anflio.c.^o.Bur.l.j.c.u, j u ,p.

9. c. 26. Pann. I.  7. c. ji.Habetur in fynodo epif 0 p nm
iij.in bajiltea ConJiuntinianaiC.  Ji. £^12,

diu (c

m  Caufa XXXV. Qu*ft.lI.8dIL

diufcagno^caHtaffinitatcpropinouosjadconiugaUm ^ Vv  * /t "'‘

copuiam acccdcrc dtnegarnus: Qjiod » fi fcccrint,
feparcntur.

€T Burchardu* fr* citat fr* refertrt Gratianut. Hugo,
dulloir PoljcarpiitfrMagtflercitant abfolute Gregorium,

Jlnfelmu* , fr* lu o tx epijlola B. Gregorij ad V e licem. In
Pannormia ttlconiunttavtraefoinfniptio , boe modo :  Ex
epiftolaGregorij epifcopis Gallia: mifla, cpiOola ?«. li.
u.lxtat>eri caputhoctn Capit. 1 . 6 . c.  80. fr* in adiečhf
ejtpriorpari capttif 200 qitodin indice tribuitur Gre^o-
rio Papa tx tpijlolu B. Bonificio archiepifcopo 7Aoguntix
mijUf. J c /aneinvltima Gregorij  //. epijlola tomii con-
ciliorutn inf er ta, legitur prior parsvfqueyerfi.  Gene-

rttionem.

* ^ Vnumqucmque. 3  Apud B. Gregorium, Anfel-
>num )  Utonem hoc loco funt htcc interieSla:  de his,qui
fideliter edo&i funt, & iam firma radice plantati ftant
incontiulfi.

2 %  Quodfi fcccrint, feparentur ] Hxcnon haben-
tur, nijtapud Burchardum. Apud B.Gregortum, Anfel-
mum, frluonem fequuntur coniuntle cum fuperioribus
\erba capitif,nec e a m./Itpr a ead.

C. XVII. De eodem.

It cm  Nicolaus Papa II .Amalphitan* ecclefi*
fuj/rafrneis.

D  H a  cflnfangtiinitate iua vxorem nullus ducat
vfquc ad polt b  generationem feptimam , vel
quoufquc parentela cognofci potuerit. Laicus vero
vxorem fimul, & concubinam habensnon commu-
»iccj: ecclefi*.

C. XVIII. Sfuoufq 1 inttraliquos gene-

raiio recordatur,aut in memoria re¬
tin e tur, Ji bi inuicem n on
copulentu/.

Ittm ex conciho Vuormacicnfi, c.$i.

©e incc&isnu- iTT  .
ptiir.

C. XX. ^ ArigUfpermittitur,ytin quarta,

>el in quinta frneratione ceptt-
lentur,

Vardam a  Iex terrenain Romana rep.permittit,

I N copulatione c  fidelium , generationis numemm
non definimus:fed id ftatuimus, vt nulliChriftiano
liceardcpropriaconranguinitate,reu cognatione vxo-
rem accipcre,vfqiic dum generatio recordatur,cogno-
fcitur,aut memoria retinetur.

C.

XIX. €[ lx propinquitate fui fanguinit
yfqne adfeptimumgradum nullu-t
ducatvxorem.

ltem cx conciliO Lugdunenfi.

N  Vili d  cxpropinquitate fui fanguinis, vfquc ad
feptimum graduni vxores ducant: neque fine bc-
nedi&ione facerdotis. Quiautcm nupturi erunt,a fa-
cerdote benedičti nubere audeant , ncc aJiter pr*f
fumant.

11 Cateri etiam colle&ores citant ex Lu^dunen/i. In
uonnullit Gratiani Codicib%s esl,  exLugdenfi. B. Bonifa¬
cij in epijlola ad Zachariam Papam m en ti on e m fa cit fy -
nodi Lugdunenfu habitat a di/lipulie B. Gregorij, in qux
deincejltsaftufuerat.Simile habeturin Capit. 1 . 6 .c.  128.
In concilio ttiam R^men/i Trosleian9, c.S. inter alta mul-
tajeguntur hac :Et alibi eftin canonibus pnrceptumjVt
»emovfquead aflinitatislinčam, & propinquitatem
fui fanguinis connubia ducat :neque virginibus fine
benedi&ione facerdotis quis nubere prasfumat.

Pramijhf *uHoritatibu4 qmfqne p/o hibe tur d coniun-
Bione confanguintoritm vfifottd feptimamgeneratunem.
Sed obifiitur itlud  Gregorij ad  c Auguji in n m Jlnglo -
rum epifcopum> c. 6 .

a Sent.ibid.  b al.ad.  C Burch. l.j. ca.l. Iu$
p. cap.]q.Pannor.l. 7.c.-j6,Cap.L6 c.\i§.  d Seni
ibident. Burch.l.  7.r. 13. luop.  9. c.  48. Parit. I. 7  c ‘ 7 %r
e Uan.Diacdntu in Vita B .Gregorij 1 . 2 . c.  $7. ^3$>' Be¬
da 1.1 . hiti. cap. 27.

vt fine fratris,& fororif,fcu dttorum fratrum ger-
manorum,feuduaruivi fororum filius, Sc  film mifccait-
tur.Sed experimento didicimus ex taliconiugio fobo-
lem non pofTe iuccrefcere: Sc  faera lex prohibet cogna
tionis turpitudinem reuelare. Vnde necelfeeft, vt in
quarta, 1  vel quinta generatione fidelium licenter
fibiconiwngantur. Sed idem humilimus pater Grego-
rius pofl mulrum temporis a Felicc MeflfanJe Siciliae ci-
uitatis prsefule requifitus, vtrum Auguflino feripferit,
vt Anglorum in quarta generatione contračla matri-
monia minime foluerentur,intcr cartera talem refpon-
fionem reddidit. f^iiod fcripfi b  Auguflino Ar.gloru
gentis epifcop<«),alumno videlicet»vt recordaris,tHO de
languinis coniunčlione, ipfi, Sc  Anglorum genti, qua:
nuper ad fidem venerat,ne d bono, quod cceperat,me-
tuendo aufteriora,reccderetJpecialircr,& generaliter
caeteris mecertilfirnc fcripfific cognofcas. Vnde Sc  mi-
hi omnis Romana ciuiras tefiisexiftit.Nec ea intentio-
ne ha*cillis fcriptismandaui, vtpofiquam firma radicc
in fide fuerint folidati, fi infra propriam confanguini-
tatem inuenti fuerint,non feparenturjaut infra affini-
tatis lineam , id eft, vfque ad feptimam generationem
iungantur. Sedadhuc illos neophytosexiftenres,f2-
pilfime eos priusillicitadocere. c Sc verbis, ac exem-
plis infiruere, & qu£ poli de talibus egerint, rationa-
bilitcr,& fideliter excludere oportet. Nam iuxta Apo-
ftolum, d  qui ait :[Lac dedi vobis potum,non efcam^
iUa illis niodo, non pofteris, vt pr 3 efixum eft, tempori-
bus tenendaindulfimus, nebonum , quodir.firmaad-
hucradicc plantatum erat, erueretur, fed aliquantulu
firmnrctur,& vfque ad perfedionem cuftodiretur.

Perba buiua capiti* vfjue adverfi-.  Sed idem , funt
apnel &. Gregorium . Ve/um fimul bar, &fequcntia funt
apudloannem Diaconum in "vita B. Gregorij, lib. 2. c.  38.
al^j.Hugo,Burchardu*,lito, & Pannormia citant,  ex c-
piftolaIoannis Conftantinopolitanicpifccpi ad Feli-
cem epifcopum Sicilia*. K^itantur pr.etereA h<tceadem
B. Gregorij vo/ba in duabitf cpijlolss Alcxandri 11 . fna,
qv<t refertu/ab luone p.q.c .6  gyin Pannormia L  7. c.  5 ).
O 5 6 .altera,qua: referturinf. qu*ft. <$.c.adfedem.l\ 1 nlta
autem in hoccapite rejli tlita fant cx B.Grcgo/io,&loan-
ne Diacone.

1 *jlnqunrta .3  .ApudB. Gregorium,necmulto fcu 4

apudloanetnDiaconumeihncccl\tcO:,vc \pm  term,vel

quarta generatio fidelium licenter fibiiungi debeat.
Nam fecunda,quam <liximus, a fc omnino debet abfti-
nere. fr* hoc modo recitaturin epijtola Alexandriinf. q.
^.c.ad fedcm' 6 ' Hanc computatior.em. In alt era tamcti
ciufdem Mexar.dri epijlola , qu.eproxima fuperiore no-
tatione cflindicata, legitur,  iam qnarta,vel quinca. f.t
hanc lecHone feiutm e sl ille,qui hoc loco cafttm appofuit.

C. XXI. ln quinta, relfextageneratione
nulln 4  Ampliue copuletur con -
iu^io.

lttm .bijtitur illud Cabiloncnfis concilij.

C Ontrailicimusr e vtia qiurta.vcl in cjuinta, fex-
cat^; generatione nullus amplius conitigio čopu-
letur. Vbiautem poftinterdi&um failun« fuerit inucu
tum, feparetur.

a Hugo dt S.yift.l.l.p.u c.liSrnt.^.diji.^o. lun p.
9 r.605.56. Bttrcb.l. 7 c.i.j.©- 10. Pom. /. 7. c 56. J- 71.
•Anfel  /.io.r,,i. P»Ayf. /. 6. P/.4. b Lib.  12. epiji.  51.
c al.dtcen Vitan,  d i.C.rinth.%. e HH^oibid.
Burrh l.  7 . cup. i 9 .Jut p.  5. cAp.  54. iunntr. I.  7. r. 70.
Scnt. ib,d.

Na 3

Dclnceftis nupttis &
gcadibus.

fr Ex Ciihiltntnfi citani Crcteri etiam collcRorti  > &•
Hugo .hxlat Ub.e,. ca p it. c.  9 9, E xc e p lis ctutem verbwtlhs y .
tc!  quinta,fextaqne, rtliqf afere cadem leounturin con
tiiio JAcguntino fub Carolo, cap.  $4. & altero Mo^untino
fkb Rjbano, cap.  3 n. &'ift Fuonnacicnfi in pri tre p ar te
canonu 7S1 KampojUnorpan esl^c-Jant CMfanguinitas,
fupra allatum.

hlač axcloritate y  dum fexta *eneraiione iutcrdicitur co
iuziumjiii fepUma permitti videtur.Std gradu* cognaiio-
ntsfccKndkm quofdam Vavie computantur. . 4 lij namque
patrem in prim« gradu,p hoj in fecundo ponunt.jlljj pri-
mu m gr a dum fi ti o s app c Ra n t , n e ganit sgr a dum c o gnati o-
nit inter patrtm & filium.ejfe, cum Vna car o probetur pa
ter frfitius. jLučloritates erao y  qua confanguinitatif co -
pulam vpfoin feptimum graaum prehibent > p at r cm po-
nuntinprimogradu: Mavero quavfq f ad fextum gradu
prohibent.primum gradum filiosappt IU nt:atq }  itafii, V t
c a demperfon* fecunddm bane diuerfitatem inueniantur
in fexto i velfepthho gradu. Dem illud Fabiani,  a  quo af
fines m quintageneratione copulari iubentur, 'vi de tur ef-
fe contrarium lili det reto Julij P a p.c. b[Sicut n on licct vi
li.Chrijliano de fua confanguimtate vxorem dnčere y fic c-
Uam nor. licet de con fangutnitai t yxe ris fuaconiugem du
ct/e propter carntsvnitatem.  ] SimtlUer e ti aminu e m tur
contrarium illi capiti Gregorij: \ftec‘  c  eam,quam ex pro-
pria c o nfanguin it at e contugem h a b uit, g/C.^Sed illud Fa¬
biani u.t til:gen dum e ji de duab us fo ro rib us , ■ vtt.perfonvs
interfeaffiurtate coninnčhs , Vtfunt Vxoresduorum f/a
trum  , fi contigerit v nam e a. m m ahcui ma>rimoaio copu-
Uri y  poil monem eiu* vir no* poteiit ajfincm fy.ptrj.utm
in coniugem ducere , ni Ji in qntnto g ra du affiiiitates inue-
niantur. y»de y  qni nouercam alte ni uo inVxorent duxe t rit ,
ppUmorte eirsvxorem priutgni ducere non poterit. Ume
etiam idem lulius Pa pa alibi  d uit : [Hjtlilhim confangui
neorurn vxQru.fu£(jno»ait confangumeam vxornftta-.fed
rclitlam confanguineornm V*om fua)  V/a« c in quarcam
generationem nullus ducat in'Vxovem.~\Pajcbaln vero Pa .
pa fecUndusfcribet.s Regino epifiopo  , 1 ertiutn ge* u* affi  '
mlati* ajiip/iat) čutu* čopu la non vitra fe 'Cit n dum gradu m
hiuenitur pr o hib r: a ^ 4 it enim.

C. X X 11 ^ Vuorum confobrinorum C eni li¬
ge s V ni, eidernifo nubere ntn
pofu.;t.

P Orroduorum t  confobrinorum conitiges , qua«i-
uis diucrfls tempifribus, vira vki altcram poft alce-
»ius »bitum nubere, ipfa priter aufloritattm canoni-
*am ,pubLicz honeftatisiuftiria contradipic. St nouit
prudentia raa,quu itaab vxoris, licuta vinponfangui
*tis abitinendum efb

1 /Ind Gfc^crij,^ tulij Pdp* inlelligitur de confiingui-
niute viri,velvx0ri*,vt poji mirt e m ahamu eorum nttlli
de cogtmtiont defunčh /uperil es mafrirnenio copuletur.
V«mon\lr*inm til, vfefoad ^nemgr.idum propria

tofunguir, it.ite, ■velcognatioe fitAVXoris tbjlinert dtieat.

Decreti Secunda Pars.

l\\6

fugienccm. Tdeo autc vfque adfcxtum generationis ^
gradum eonfanguinitas confticuta eft, vc ficutfexKta-
tibus mundi generatio^ hominis ftarus finiturjica^p-
pinquitas generis tor gradibu« tcrminarccur.

Caputhoc emendaium efl ex B. ^dugujltne lib.  rf. it
ciuit.Deiycapit.i6.vnde primo videturfuniptum^

D;

Q_V AE S T I O

V.

M

Cb_V M  S T I O im.

Odo a:< r er:iHi nuure vpij ad feoctumgradu con-
pthguinitatisconiunlho probiicatur. Dehti
itnjiribil lfidorus ltymolo^ian<m ltb.*).c.(.

C. I". f Shtare rfi, ud’fextum gradum
eonfionguinitat obferuetnr.

C Onfarrguin-itas, / dum fc paulatim propaginum
ordinibus dirimens, vfqucadvlttmum uradu fub-
traxerit,& propinquitas čile defieric, eam rurfus kx
«iatnwonij vinculorepetiti JSf quodammodoreuocat

a š. ettd. de propintjtrif.  b s.e.td. uullum.%-prx-
torea.  c ‘i.etudnec eum,  d 1  .ead.^j. bot. e Po-

fyc.l.(ait. 4 .at»/iteto*.r>} 4 .  f h .ring.  4 i{.i(< 4 -

PgrtdibtHVerocenfdngmnitatil , quomci)C0M
pKf«nd»,/W>Ifi<k>rus l> fielo^uitur.

C.  I. t^S^uomodo dirimunturor.tdm coh-
JungHinitatif.

S Eries c  confanguimtaris (ex grst!ib«v hot modo
dirimitur: fi!ius& filia, quodeft frater, & foror,fit
ipfe tru.cus. illis fcorfum feiuučlis,cx radice illins crun
ciegrediuntur ifti ramufculi, nepos, neptispnmus: ,p-
nepos ; proncptis fecundus : abnepos,abneptistcrtius:-
atnepos,atneptis quartus: trinepoi trineptik q«ii<tuj:
triaepotis fiUite,& trinepotis filia fex;us.

Burcbardtu, (Urino, & Pannormij, qni dtMt-fxrti’H
lfidorum,pxrtim ex diblu IJldori,ix boe  , (^cxpite,  c otl "
ianguinitas ,fnpraq.  4. fr.um cnput fuciu/rt : &bdl/titli
Senes conlanguinitatik.fcptem gradibus,&-c.

C. II. d/uomodofuntcorKpulxndi grx<bu

eoti/atinuiuitatif.

llern  -A!cxam!er P a pa \l.omn:bUf rpifiopiftij*
e la teti, n ec no n indici bue pet lin*
lum co/,jlitittir,

A  D (edem d  Apollolicarn perlata cfiqus;filanoui*
trr exorta de gradibtis con fangu in-itatts: quam tj,-
datn (egmn Hc  canunum imperiti excitautcs,euiJcnt
propmquitati»gradus coutra faeros cannnes, Sc  ecclc-
liaftitum morem numerare nituntur, nouo,&inau*
dito er, 'O t affirmantes, qucd germani fratres, vel fo-
rorei m:er le fint in fetunda gineratione, lilijjcorum,
vel filie -in quarta,uepo:cs,\el neptes torom, in feiit.i.

Talitjiie modu progeniem co;i,p.m^iy,ces, Ar in huriifino
di !cxto eam ^r^du terniinarjtes dicunt, drin«ps vi~
ros,acmulicresiater fcpoITc nuptriliaiotacoiunihc-
rc. Et ad huiiiimodi profanum errortni confirtr.adum
in argumeneum aflumur.t liculares lege« > 9 lla , <  ‘  iu '
Ifinianns Imperator promulgai.it de (ucceSooibus co-
fanguineorum. CJuibus costili, olltn^trt moliuntur,
fratres in (eciindo gradu effe numeratds.filioseotum
in quarto,nepotek m fcxto. Sic ferieai gcncalcgii ter-
minantes, nuineracioneni fandonim patru m-, Sc  anri-
quam eccIefi*,computationem adnos vfipptrduiSain,
peruerfa quadam calliditate didurbarc nituntur. Nos
vero Deoannuentelianc quiftioncm difeutericura'

uimus,in fvnodo habita in La teran eflficou filUrio,c6-
uocatisad hocopus epifcopi* , & clcricis, atqueiudrcir
busdiuerfiarum proutnciarum. Dcnique diu ventilatii
legibus,& faeris canonibus , didinflf inuenimusoba-
liam caufam, alt era m legum fieri.alteram caitonumc*
putationem. In legibus fiquidem obnibilaliodipfo-
rum graduum raentiofadla eft . nifi vt hircditas.vel
fucccdltoab vna ad alteram perfonam inter confargui-
ncosdcferatur.ln canonibos vero ob hoc progenieteo
putatur,vt aperec monftrctur, vfqncad quotam genc-
rartonem a confanga.ineorum lit nupciis abftiaendo.
Ibtprafcribitur, vt hareJitas propinquis mod»lc|tti-
mo conferatur: Sic vero, vt rite,& canonicč inter fide*
lcsnuptisecelebretur. In / legibus Jiftinfti non na-

a  aI.'CHeru.  b lib.q.lijmolx.q:fer,pu,ntnrer-

baipf*. 'c feM.+.diit to.BHrch.l.iT.c.ro.luop q.C.
49 d Hugoibid.Potj.ibid.aiif.l.lU.

92.I**/’. 9. t.6. PAntoJ.j.c.  55. e lujlt.l

[ lod.Ut.6,lJldd.etymo.q.c  {.

»erantiir

iii7 Caufa XXXV. Quadi V.

mtrantnr grados, nifivfqueadfexrom : in canonibus
m tem vfque ad feptimam diftinguunturgcnerationč.

Hacigitur de cau(a,quia hereditatcs nequcunt defer-
tinili de vna ad alteram perfonam, idcirco curaui t fx-
cularis Imperator in fingulis pcrfonis fingulos prsfi-

f ‘ eregradus.Quiaverontiptiiefineduabusnon valent
eripcrfonis,idcof*cricanohes duasin vno gradu con
ftiniereperfonas.Vtramquc tanuncompuiationem,fi
attente,ac fubtiliter pcrfpe&a fucrit, idem fenu Ge, St
tandem effe in eis fcntcntiaro , atqtieadcundem ter-
minam conuenire roanifeftiftimum crit. luftmianits
namqne vfquead qucm gradum confanguinitas ipfa
. perdnret,in fuislegibus non dcfiniuit. Canones vero
vitra feptimam, nullam numcra.uere generationem.

.Sexto quippe gradu determinato, in iplis Icgibusfub-
intulit Imperator. [Haflenus oftendiflc fufiiciat, que-
adniedum graduscogtiationis numcrentur. Namque
cxhispalasn «ft intelligete, quemadmodum vlceriores
quoquegradusnurnerare debeam us. Gen trata quippe
perfonaferopergradum adiicit.] Ecce in hisbreuibus
verbisaperte oftenditur, talcs grad us,quales ifti com-
putant,non tantiim vfque adfcstum, verumctiam vi¬
tra numeraridebete,quippe ciim vitra fextum vltcrio-
rcsgradus numerandosefTedccernat. Vbicnimvlte-
riores nominatgradu?,aperte indicat non fex tantutn-
modoeffegradus,fed fexfinitis,adhuc»Iios numeran-
dos. Nec mirum , cum in pra cedeutibus ip(e firmaue-
rit Imperator, dccimoetiam gradu confanguincos fibi
interfepofTefuccedere. Cum deciroum nominat, non
efle catnummodo'fcx, Iuce dariusconfitetur. Hi ergo
etiigilent.&aciem mentis, fi poffunt,intendant ,quos
ha&emisiftiufmodipcrculiterror. Enimvcro, vbife-
cundum lcges inter agnatos,vcrcognatos deferrur fuc
cefik>,cot>fanguineoselTe non dubium cft. Neq; enim
fibifuccederent, nifiinter feparentela: vinculotcne-
rentur. Succcdunt autem inter fe, teftc luftiniano, in
deciroo gradu : cofanguinei igitur fibi funt, qui fibi fuc
cedunt. Quod,fiin de cimo gradu confitnguinei fibiexi
Hunt, non eft terminataconfanguinitas (vt ifti faten-
tur)in fexto tantummo gradu.Quid igitur dicent? Ci-
putatis namquegradibus ficutiftinumerant,autfini-
tur confanguinitas in fcxto gradu,ant non. Si finitur,
fallacescrunt leges, quibus ifti nituntur, qu* in deci-
, mogradufibifucccdercconfiingiuneosiubenc, Quod'
fi non finiteir confanguinitas in ifto fexto gradu , falfi-
dicicrunt ifti, qui vitra illunt fextum gradum nolunt
computarc confanguinitatem. Igitur autlcgeserunt
falfae.aut iflt,qui fic finiunt gencrationcm.Sed,vt veri-
dica:leges,& veracesfintcanoncs, dicamtts hoc, quod
veritashabet .f. quod non tcrminatur confanguinitas
lutiuiufmodi fcxto gradu, fcdterminatur fecundum
canonesinfeptinio gradu.Vtraq;enim computatio,li-
cutfiiperiusdixim«sjvno fine concluditur. Namquc 4
utio gradttslegales vnum gradumcanonicum confti-
tuurit. Fratres itaque,qui fecundum fatculares leges di
cuntur in fccundo gradu , iuxta canones numerantur

lir?

u>primo.Fillj tratrum, qut illic numerantur in quarto,
luccompurantur in fccundo : nepotes qui m fexto ibi,
lfticnumeranturin tertio: ficdeiiiceps , quiin legibus
(ertbuntur in oftarngSe decimo, in canonibus definiun
tur in quarto, Sc  quin ro. Atquc hoc modo de reliquis
fentiendum cft, vtqui fecundum canones dicuncurin
fexto,vel ieptimo.fecundum leges accipiantur in duo-
Jecimo,vel quartodecimo.Hanccomputationem intel

ligensprudentiftimus Papa t^-egorius, dum qu.trerc-
tur, iv quotageneratione coiungi fideles debeat,ipfas
fitcularcs leges in teftimonmm adducens, Anguftino
Anglorum epifcnpo fic refcripfit: [ Quxdam terrena
)ex in Homana rep. permittif, vt fiuefratris &  fororis,

0  a lex.

Pe  O

gradibw.

fine dnorum fratrum germanorum, fea duarnm foro-
i um filius Sc filra mifčcantur. Sed experimentodidiea-
musex tali coningio' fobolem non poffe fuccrefccrci
Vnde necefle eft, vt iam in tertia, vel in quarta gene-
ratione copulatio fidelium licenterfibi coniungide-
beat.Nam a fecnnda,quam pratdiximuj,omnimodo de«
ber,t abttinere.]Ecce hic aperte monftratur filios & fi-
lias fra trum in fccunda gcnerationc numerari. Er,fi fi*
trum filij,Sc filiat numerantur in fecunda, fieri non po-
teft.vt ipfi fratres non (iut in prima.Quod fi fratres co-
putantur in prima,filij eorum in (ecitnda, dubium nc«
eft, quineorum nepotes fint in tertia, pronepotes in
quarta, & fic de rcliquis vfque ad feptimam. Sed funt
quidam,quiexhis Gregorij verbis,quibus ait,vtin ter
tia,vel quarta generationc copulentur fideles,occafir«
nem accipiunt illicicamatrimoniacontrahendi,dicer-
tes fe hoc iuftbfacerepofic, quod prudentiifiir.usdc -
fior fuafenten tia difliniuit. Ifti itaquequifc hoc velc-
mento dcfenderc nituntur, aduertantineiufdem pa¬
ri is fententiis,hoc non generaliter cun&is, fed fpecic-
liter Anglorum genti mandaffe.Nam poftmodum a Fe-
lice Mclfanz Siciliarpraffule requifitus , an hoc,quod
Anguftino mandauerat,generaliter cunčlar ecclefip te-
ncndumc(fet,apertiifimefirmauit,nonaliishoc,quin«
i!ligenti mandalfe: nc bonum , quodcoepcrant, me-
tuendo auftenora,defer?rent: fed & iIIis,poftquam in
fide cflfent firma radice folidati, & vniuerfali Ecdcfi*
ccnfuit femper efte tenendum.vt nullamdepropri*
confanguinitate,vel affinitate infra feptimam gene-
rationem aliquisfibi audeat coniugio copulare. Ecce
apertb monfttatum eft, & cxverbisipfius legis, & au-
Soritate prudentiflimi Papi Gregorij,quid de gradi-
bus confanguinitatis numerandis fentire debeamus.
Quamuisalia qnoq»e rario pari modo ipfos reuincac
aduerfarios.Nam fi,vt ipfi fatentur, in illo fext» gradu
confangmnitasfiniretHr,omnes perfonarum ramufcu-
los, qui vitra illum gradum in pifturaarboris contin^fl
tur, velut fuperfiuosoportcrct detruncari. Sed qnia o-
mnes, qui in prxdi<ft« arboris pičlura numerantur, ex
vna parcntela confiftunt, nunquam fine diminutione
confanguinitatis a fepotprunt feparari: veluti non fi¬
ne elamno cui»fqueperfonae valent i  propriocorpore
manus,brachia,& pedes truncari: IllaquoqucfacrorS
prsceptio canonum, qux iubet d propria abftincri con
fanguinitate, quamdiu generatio rccordatur,aut me-
moria rctinetur,neca praedidaparcntel« diferepateo-
putatione. Nam in feptem gradibus, fi canonice ,Scv-
fuabtcr numerentur, onuiia propinqiiitatum nomma
contincntur. Vitra quos ncc confanguinitas inuenitur,
nec nop.une graduum repcriuntur,ncc fucecflio poteft
amplius prorogari,nec memoriterab aliquo generatio
recordari. Nevero in hac confanguinitatis computa-
tionc,aliqua debincvalcatambiguitas remaiierc,a!ia,
quam quidam faciunt, numerationem in liacetia dil-
putationc dukimus finiendam. 4 Suntcnim quidam,
qui non a fratribus.fcda filiis eorum.i.patruelibus, vel
confobrinis genealogia numerare incipiunt: dicentcs
filios fratrum in prima generaliter coputari dcberc,qa
fratres quafi quidam truncus, ex quocxtcriramufculi
oriuntur,exiftunt.Scdnccifta graduum computatio,fi
benc intcllcda fucrit, ab ea,qua fupet ius expofuimus.
in fententla poterit cifediucrfa Ifti .n. qui numerandi
initium fumunt a filiis fratrum,non progrediunrur vl-
tralextam geiurationem : fed ficut totitismundifex
xcatesexiftunc,&humani vitiitidem fcx,i:a de in co-
fanguinitate lex tantummodo autumat computandas
clfc generationes: quibus fin.tis, noui coniunftionis
dicunt poffe fieri initium , vt quafi tugiente pbffint rc-
uocareconfangviinitatein. « r  Hi c I/  itaq; coputatiei

a al.Uifeuiitnilam.  b

N n 4

& e iv, c'

is nuptvs &

1119

c, u* "■ ci -iti fratru <ti fii i' s, & numerat vfq; ati lentam
gctu-i-ci i '.pm, taiitumfcjn valet, qnaatnns ca,qu* in-
cipit a Fr .v: r i 1  ■ i < ■>, Sc  computat viqwe a  ad feptimam.
Kecvlltinfcnfu vxiftit diuerfitas:qu.tinuis tu nume-
ro graduum varictas videatur. Vitima enim generum,
liiiiitittm ntuneraodifumac a ffatribtie , feptima ioue-
r.uur: iia filiis fra tram, reperirurTexca. Taiicer igitur
determinatis gradibus cofanguimtatis, Apoftolica vos
aučloritatc .monemus fratres.S: filij,vt omnibus fie fe-
ricm genealogij comput.andam efle intinmis, qucm-
admodum fanftipatres numerandam cife fanxerunt,
&’g!inqiHis m01 fančt*,& vniuerlalis ecclefi* perlon'
ga tempom olini computaife monftratur. Nam,fi.quis
peruerfa, & obftinata mentea rečlotramite Apofloli-
cs fcdisdeuiare voluerit,& aliter,quam nos,in nuptiis
celebrandis gradili parentel* numerarecotenderit, b
prifflu profua temeritate cadefti pocna plečletur: poft-
modnin vero gladio pejperui.anathematis fe noucrit
iugulandum.Data.Rom'*, &c.

^ Sicesl amen datum cxEhif t one,^ 4 nfelmo,^nPolycar-
po:qui lanc eamdem epilicUm recitant. ~ 4 b luone aute,
&-tn Pannormia referuntur d::a c.tpita aherius epijlola
iinfd e m, .A i t xa n dir e a dem, cum hoc argumente , fen p ta.
clfrui,, Keapolitanit, fiut,Vt. in PannormiafAetripelita-
nU. Elapud Grati.tn.um tratcoiunllaytraqueinferiptio ,
hocm.do :  Neapolitanis clericis, & omnibus epifcopis,
atquc iiidiabus.perltaliam conftitutis. Ex ij/demvero
Hugonc, & . 4 ,.ftimi, & Polje,trpa milita in tata Ime car
pile funt emcndala.

Q. III. X>tiare confa»guinitat'vxorit ad
V idr,n pertinere dicitur ,£•?> t/uentedo
affinitat Jit compu-
tanda.

ltem  Grcgerius Papa.

P  OnodealSnitate, c  qusm dicitis parentelam cf-
fe , qu* ad virum ex parte vxoris, feu qu* ex parte
visi ad vxorč perrinct,manifeftiffima ratšo cit: quia, fi
fccunduni diuinam fententiam ego & vxor mea iumus
vna caro , profeftb nrihi, & illi mea, fuaque parentela
propinquicas vua cfficitMr.,Quoeircaego & ioror vxo-
ris me* in vno &  p.rimo gtadu erimus : filius d  vero
eius in fecundo gradu crit a me,nep.tis vero tertio: id¬
ejne e  vtrinque in csrerisagenduraeftfucceffionib®.
Vxorcm vero p.ropinqui m .i ouiufcunq;gradus !it, ita
me oporret atctrmiere, quemadmodum ipfius quoque
gradus ali qua farnim propn* propinqmtatis lit. Qdf
riimirum vxori de propjnquitare viri fui in cunflis co-
gnationis gradibus conuenit obferuari.Qui vero alior-
fium fentiunc, Antichrifti funt: a quibus ranto forcius
vos oportet cauere, quantoapertiusdcprchenditis 11-
los diuinislcgibus repugnarr.

Jn Holjcarpa caput Ime item ac feijuens recitatur ex
Zacharla.Skcfane Gratianua in extremnYerbn feriten tu
cepitif indica! caput hocfuitfe etiam 'Luciana,

C, 1111. qr ctualiterparentebegradue ctm-
putantur,

ItemZacharias Papa.

P -Arcntcl* / gradus talitercomputamuS: fiquidem
ego &  frater meus vnageneratio fumus,primumq;
graJum efficimus,nulIoquc gradu diftamus. Rurfus h«
lius meus,fratrifque mcifilius feamda generatio funt,
aegradam fccundunifaciunt, needfc aliquogradu fe-
parantuc. Atque adhuncrnodum c*cer* fuccdfiones
numeranda.funt. Porro de afli nitate, quant dicitis pa-
reutcl a ™> &c,vtfjperitrecapite Gre^arij.

Decreti Sccunda Pars.

1120

c. v.

a al. campntat feptimam.
C Sent.^.dif.^i.Palj.ibid.  d

h al. attentauerit.
al.p.lia,  c al.etjj
modeftifr. [ Senl.^.dijl.^oPelj.ibi.

,4cnmnocatic  r f, crtmfarorVxaria
cognata rocalur.

Itcm  AlexanderPapa fcenndus.

Vod a  autem frater, fororue v.voris tu* cogn ati
v^xtui  dxuntur,*quiuocationis iure fit,& neceflita-
te vuiguris appellationispotius , quam vila caufa co-
gnationis.Vxorenim fratris fratrifia b  potius, quam
cognata vocatur. Mari i fraterleuir dicitur. Duorum
autem fratru vxoies vocantur ianitriers, 1  qua(iean-
dem ianuam terentes, vel per eandem ianuani intran-
tcs. Virifororglos appellacur. Sororis auccin vir non
habet fpeciale nomen, nec vxoris frater.

qf In Pcfcarpi etia refertur prt>ximeposl c.ad fedenf.
Vt adeundem ^4lexandrumpertinere videatur..A Vcrbe
autemxxov,Yf^ l adfinem habenturapudlfid. hb.cj.c.fi.

i Ianitrices.]/ra etia,n Ugibat:,r m L non' facile.fi.
de gradibus .interna locucab.Alcidta ejfet relhtutui,l'b,i.
di jp. c.  2 j. ilu.imobrcm nihilmirandumji ljidorus, auta-
l: K, tjnif]/i.im allatam lic etjrualopjam excogitanit. Kunc
!autemin le^e illa efi, eircnigsz.

C.  VI. ^Kaminagraduum fuperiovum,fine inft-
riorum.fiue ex latere venicnttum.
/re;«I(idorus. c

P  Rimo d  gradu, fuperion linea contincntur pater,
mater, inferiori filius, filia: quibus nuli* ali* per-
fon* iunguntur. ^ Secundogradu contincntur,fupe-
riori linea auus.ania, inferiori nepos,neptis: tranfucr-
ia frater, foror : qu* perfon* duplicantur. A.uus enim
& auia tam ex patre,quam ex matre accipiiintur.O.« 1
ptffon* lequentibus quoq; gradibus fimditerprofub-
ftantia earum.in quo gradu confillunt.ipfoerdine du¬
plicantur. [lit* perfon* fecundo gradu ideoduplices
appel|antur,quia duo aui funt,paternus,& maternns.]
Itcm.duo genera nepocum funt, fiuc ex filio,fiue exfi-
. ha proercati.Frater & foror.ex.tranfiierfo veniunt, [id
eft, > aut frater patns , ant frater matris : qui aut pa¬
tru lis , aut auunculus nominatur: 3 aui tic  iplihocor-
dincduplicantur. Tertiogradu veniuntluprapr 0 "
auus, proauia , infra pronej o:, proneptis. EKobH 11 ®
fratris,forori(que filius, filia, patruus,amita, id efi’ P a "
tris frater & foror, auunculus, matertera,id e ^>^ rattr
matris & foror. ^ O^iarto gradu veniunt fupra abauus,
abauia, infra abnepos, abneptis. tx obliquofrattts &
fororis nepos, neptis, frater patruelis, fororpatruelis,

id eft,patruifilius,filia. confobrinws,confobrina,id eft,
auunculi& materter* filius,filia amirinus, amitina,
id eft,amit* filius, filia: itemq; confobrini, qui ex dua-
bus fororibus nafcuntur:quitiusaccrefcitpat | ' H1,s,na "
gnus,anuta magna, id eft, aui paternifr»t er > &  foror,
auunculus magnus,matertera magna, id eft, aui* tam
patern*,qnam matern* frater, & foror.

^ i^iiinto gradu veniunt, fupra quidcm atauus,ata-
uia,infra atnepo3,atneptis- Hx obliquo fratris, & foro¬
ris pronepos, prtmeptis, fratris patruelis, fororis pa¬
truelis, amitini amitin*, confobriniconfobrin* filius,
filia , propior confobrinus, e  propior confobrina, /
ideft,patrui magni;amir* magn*,auunculi magni,ma
terter* magna filius, filia: his accrcfcuntpropatiuus,
proamita...

Hi funt proaui paterni frater & foror,proauuncur
lu;,promatcrtera..

Hifuntproauiipatern*, matern*que frater,St
foror,proauique materni.[H*c ? fpeciesnec aliis gra-
dib» g, fcripta eft, nec aliis vocabnlis declarari poteft. ]

a hx lfidoro,l.^JEtymele,fin .4-di/?.41. Polji-
ibid.  b a l. tratna, c id d A. J.c.^.In fen t en tli s ln~
lij Pauli, li.  4. ‘it.  ”• de gradi bas. HugideSJGll.p.u.l.l,
0.14. d Burc.L7.c.ii.luop.<).c.64.Pann.ij.c.i<).
^Anianuainterpret Pauli  c al.fibrinua,  f al.ftbrina,
g ^dniarnu interpret.  e

q[ Sex«»

1121

f Scxro gradit veninnc,fiipra tritauus,tritauia, in¬
fra trincpos,trineptis. Exobliquo fratris,& fororisab-
ncpos,abneptiv,fratris patrudis,fororispatrudis, ami
tinfamitins, confi,brini, confobrm.r > ncpos,iir.ptis > pa
trui magni, amita: magna, aisunailimagni,marcrtera
magna nepos, neptis, id cft,propioris fobrini Elias, fi-
lia,qut confo. rini appelluntur. Quibus ex latcre ac-
crefcun t,propatrui,proamit*,proa nuncii!i,proma ter¬
ier* filiuijfilia.abpatruiis, abamica. (Hrfunt abaui pa
terni frater, &fnror) abauunculus,abmateitera.

^ Hi funtabntibrparcrna, maternatj; frater, & ro-
ror,abauiq; materni.

^ [Hic quoq; explanari amplius non potcft, quam
vtauttor(Anianus)ipfe difleruit.]

f Septimo gradu , qni(untcognati rečlalmea fu-
pra,infraquepropriis nominibus non appcllantur: fcd
c* tranfuerfa!inea,continenturfratris, fororisquc at-

Arbor Conianguinitatis.

1122

nepos, atncptis, confobrini filij, fili*que.

^ Succcilionisidcirco gradus feptemcoftituti funt,
qnia vlteriuspcrrcrum naturam necnomina inutfliri,
nccvitafucccdctibusprorogaripoteft:. [In hisfeptcm
gradibus omniapropinquiutum nomina continčtur:
vitra quosncc affinitas inucniri, nec fucceflio poteft
amplius propagari.]

<|[ CapHt hoc rccitatum etiam ab Hngone > & colleflo-
ribu* y extutin librofententiarumPauli, additt* non yn§
in loco verbif .Aniani interpreti*. Pleraq z tamcn habetur
etiam atfud Jfidorum 3 lib.<).cap.^.

l  ^ Id eft,aut frater.] Hacrf^adverfOvtiSc
funt loco indicatoifed tantum apud colleftores .

Degradibu* confan^uinitati* Vel affnitati*, quot Jint y
ejuomodo computandii quibn* etiarn appellentur nomini-
busiMiftoritate lfidori i atq l  Gregoriji *Alexandrifuffi-
denter monflratum esK

Ko n gignunt dextros quiJI ant in parte (inijlra.
Lama dat yxom,dat tihi dextra mam.

mr.

Ab  A V Ti
A* AVIA,
4-

' IIIL

Hotum Fi
lius Filia.
6.

1111 .  ur.

Forum Ne- PropiorSo
posNeptis. brin^Prop.
7. Sobr.

}■

lili.  III.

Eoru Pro- Horum Fi-
neposPro- lius filia.
neptis. t.

«.

II.

Frater Pa-
trui-vel A-
mita,Soror
Patruivd

I.

Frater.

a.



1.

Soror.

t.

n. irr. n n.

Cofobrin 9  Horum fili 9  Eoru prone
confobr. filia. pos,pnept.

4. 6.  *.

n. m. nii . 1

Sororisfi- Horu filius Forundcm
lius filia. filia. nepos ntpt.

3- S • 7-

III. IIII.
Sororis nt- Horum le-
pos neptis. pos nept.

IIIL

Soror pro-
nepos,pro-
»eptis,

_ 1

S n !

ti2$ Declaratio arboris Confang. 1124

CoiiS^T^fiv.r^iT^fS teji  TK.ZS Reg^l^s
declaratur.

P  Rima regula magiftralis pro line* reda. Afcendcntium & defccndentium quot funtperfonzde qnibus qu^-
ritur.computatis intermediis vnadempta) tot funt gradus inter eas. Si igitur vis fcire quantum diftat aba«
uus aPetrucio (Petrutium effe fingimus in cellula vbi eft facies) vtroq; computato & intermediis, qumq; funt
perlbnz: ilcinc vnam,quatuor funt gradus: & fic de aliis.

^ Tro linea collaterali dmt funt reguhe-

Collateralium in linea zquali quoto gradu quis diftat a communi ltipite ,toto diftant inter fc, vet fibi atti-
nenc. Excmp!umpone.Cumfacis abauum ftipitem inter P. & pronepotem propatrui, (nam illi funt ialineiz-
qualij' quilibet diftata ftipite quartogradu:crgointdrfequarto. De coputationc tantumodo canonica loquor.

^ Collateralium in linča in*quali quoto gradu rtmotior diftat a communi ftipite,toto diftaut inter fe, Exem
plumpone faciendo abauum ftipitem , P. & filius propatrui funt in linea inzquali. Computemus ergo &  rerau-
tiori,fcilicct a P. fedP, diftat a ftipite quarto gradu, ergo a filio propatrui quarto, Sempcrintellige fecundum
sanones.

^ Tro arbore confanguinitatis fecundum compittationem ciuilcm dxn-
tur tale: regula.

Prima in linea reda afcendcntium & defcendentinm quotfunt perfonzdequibusquzritur, coaiputatisia-
cermediis vnadcmpta,tot funt gradus inter eas.

^ Vro linea ceUaterali.

«; Collateralium in linea zqualiquoto gradu quis diftat a communi ftipite, toto duplicato, diftant inter le,
vel fibiattinent. Nam fecundum leges quzlibet perlona gradum facit in coliacerahbus. Computacio cuimbe-
giftarum ob aliud fit,quam computatio Deeretiftarum.

^ Collateralium in linea inzqualiquot funt perfonz ftipite dempto, tot funt gradus. Siamplioremoptase-
micleationcm,rccurrc ad Ioannis Andrzz declarationem.

C  Irca leduram Arboris diuerfis olim dinei>fum
modum tenentibns, loanes de Deo Hilpanus,
poft illos, ledurz ipfius arboris nouum modu
a{lirmens,perfuasmetricasregulasip(iusintelledum
nifus fuit aperirc:fed propter multitudinem regularu,
& verfuum obfcuritatem , aliquibus notam ignotum,
aliis ignotum ignotius reddidit. Attendcns igiturego
Io. And. inter decretoru dodores minimus & indign*,
inuentionem arboris ex cofuilTe,vt habentibus mate-
riam confanguinitatis ik  affinitatis ignotam , nota: Sc
habentibus notam,ex oculorum infpedionc notiffima
fieret:antiquorum fsriptarcuolui, Sc (proatexpedire
credidi) compilaui.

Primo quzrens ad vtramq; arborem.ad quid fue-
rit inuentio arboris necefiaria.Secundoan fitauthen-
uca.Tcrtibadquidin volumine decrttalium repetita,
quz elim fuerat in decretis.

Pripne quzftiouisexfuperiusdidis pater folutio.
probatio enimadoculum alias vincit. Injlit.de gradi.^.
agnationit.fi tj.i.nec ahqua.  Kxoften(ione emmfadi
quzdam mcliuspcrcipiuntur,quam elacutione.extri,
dedona.Apoftolice.ver.fin Hinccft quod agroru men
fio fnbiLcitur oculis. 1 6 ,q.  3. inttr.de praferip. qttia indi.
<antt.C-.finjrtg.L\.  Ventris iafpcdiocan mulier fit prz-
gnans./j.dr Ten.injpi.l.l.mprir.. I.ocorun: pudicitiz in-
neftigatio,an muiier fit virgo.extra,de probat.propo-
ftiifti.an arda, defri.S: ma. fraternitatis.vel ahterim.
pedita.co.tit.ex literjs. Iniuriz an lit atrox zftimatio,
ff.de fer.l.i.  Et literz Pjpalesan fint verz vel falfx,dc
eri fal.licct.

Adfecundutii dicq> arborauthentica eft: qd'pa-
aet cx canonibuslfidori Sc Aiexadri,35.9.5.r.r.a.

*] Ad tertium dicqs quia in decretis de confanguini-
tate Sc affioitaje tradatur,vtile fuit ibiarbore ponere.

■ & quiain djicretalibuseft idem tradatus,& in hoc vo-
l imine vtile fuitrepeti,exeo maximb,quia nemini ve-
nitin dubtum,idfatis effe validtim latisq;famofum,qj
repetita ledio probat.C.de cmen.Iii.co.I.vna. Item cx
eo quia antiquicanones circa materiam illam mulru
fuerunccorredi: vndeexpedičs fuitfecundum ftatum
iurtnm nouorum antiquam arborem dccidere.

D eindead arborem cofanguinitatisipecialirtrde-
fcentiarnus. Er primo qu3eritnr quid fit coufangui
mtas.St  vede dicatur: qt:id linea,qu^d gradus. Seciin-
Joquziitur euomodo arber foimetifr ; {St quarcfic

punftetur: & interferemns regulasper quas cogno-
(cuntur gradus. Dcmum ponemus quzdam notanila.
Sc quafdam queftiones.

q[ Ad primum dico,qubdcofanguinitascftattinen-
tiaperfonarum ex eo proueniens, quia vna deleendit
ab altera:vel ambe ab eadem. Vel eft vinculum perfo-
narum ab eodem ftipite defcenuentium carnalipropa
gatione contradum: quod fatis eft idem. Dicitur autc
confangtifniras,quafi fanguinis v»ius:acon Scfangui
ne: quiade communi fangu-ine defcemlunt. Ecqubad
probationem coniugij non diftinouo an tales confan-
guinei fint produdiex vxorio coitu, vel exf»rnicario,
quod eft exprcffum extra,de proba.pcr tuas-

^ Linea vero eft colledio perfonarum abeo“' m  “ l
pite defcendentium,gradus continens,S:numer o s

ftinguens.Eteft rriplcx linea,fcilicetgradumnikfccn.

dentium,afcendencium,&: collateralium, rlmjrapate.
bit,& ff.de gradi.l.,.Uurifetnfultur.

Gradus eft habi tud o diftant ium petfi>narum,qwa
cognofcitur quota agnationis vel cognarionis dčftan-
tiaduzperfona: inter fc differunt. Et dicuntur gradus
ad fimilitudinem graduum (calarum,vd Iocdrum pro-
cliuium : quia ita gradimur de proximo in proximum.

S-de gradi.l.iHrifconfnltm.^gradm.

H Format ur autem fic arbor. Primo vide ccllulas a-
fcendentium : fecundo defccndentium: de*um colla-
teralium. Afcende fliper ccllulam vatuam: qur reman
fit idee vacua, quianon'potuit nomc« proprium haoe
reicum aliz cellulz(exccptis his qua*per gerritih« no-
rtiinantur)fumant nomi'ab ipfa. QudmoSoenim pol-
femlis illam cellulam nominare, quam dicimusnhum
patris: fratrem fratris: patrem lilij, & fic deiinjjdbhSe
eam alij vocantloachimialij Protheum: ali) trunciiM.
Nos autem a no.ninc bidelli noftrivocehius eam Pe-
trucium. Et fcire debes, quod competenter ill* cellu-
lz mediz afcendcntium Sc defccndentium diuideten*
turdirede per medium, vta latcrc dcxtroiUarum crl“
lularum ponerentur nomina marium,vt r.barAis) roa-
uus, &c.a latere finiftro nomina niulicriini.vt abalik;
proauia, &c. quia politi a latere dextro dtfcenduot*
martbus,Sr econuerfo. Supracellulam vacuam
lula hzccontinens,pater mater, Sc vnumpunflumla-
pri, Sc vnurn infra. Supra ftlam eft cellula auussuiaj
continensduoptiriftafupra,S duoinfra. Supra illatfl
eftctllulaproauusproauia,contmens triapundaln-

1125

pri,& tna infrd.Supra illam pit cellula obauus abauia,
habtns qi«;uor (uprd,& ouatuorinfra. Defcendendo
celhila vacua eft cellula habens filium & filiam :Sc
“ttviinm punftam lupra,& vnum infra. Sub illa ha
' u 'P ot sm Sc  ncptcni, &  duo punfta fupra, ik duo
ft.i *' ^ a  pr<inf potem & proueptcm : Šc tria pun-
tru  ; u r,.^_ j; u j >  illaabnepotcm & abncptc,
fupra,& ouatuor infra.

bts . ” tet inam adcollflterales tran r camHS, (čire de-
„. ? u ?. PainSorum numcratio eft numcratio gradu-
p t r| o a “ ltc>re ^pCiSu ad ccllulam vacuam, & punfli fu*
n ; ci ' u ‘ cs  dcnotant computatione fecundims ius eano-
t Ut  ™ P"nfii [fifcriorer fecundum ius ciui!e,&c.Poni-
| ularu tCr " COr r | putati o  ca n culica in fuperiori parce cel¬
ec^ 'Crb in inferiori, vt detur intelligi ex-

Ci 'fu«i 4llIr, '- SCill,on i c ' ac ^ c ‘ u ^ e:  & manimc qubadhuc
tr ahi J< l ao ' n ftruin!\urin matrimoniis, qua: ličiti; con-
turn J > °lr ’ n . ec nc; &  eum matrimoniu lit facramcn-
d c  ič C u in eo  Pt*cipue lex minor eft canone,cxf.
n e p r  , n . au, P- c -vlt.&p c n. Videsatitem expundla«o-
fccnrie ■ ’ft U5>l l *n computatione afcenJenviu & de-
Pwfo'na t *?r concor ^ at  vtrunq;ius:quiain eis fempcr
dum adifcit ^ a  Perlona: percaniis propagationem gra

duni v'run UCn ' Cn ^ um autem  g ra ^ us  inter eos fecun-
deti t j Um  ac l ,lUs >toUehaiic magillralem regala. Afcen
' 5M,t iua:rit c ‘ c ‘^ ccnt lenciiim quot funt perlona: de qui-
funt g ra( 4 (i l _ lr,com putatis mterinediis,vna dempta, tot
a han us  ' nrcr  eas.Si igitur vis feire quantum diftat

Declaratio arboris Coiifang.

gradu,frater patruclis tiu fecunclo gpadu; filius iti ccr-

S u »nq ;  funt CrUC '° * VCroc l’ computaco & inicnned
Idem dico^^ r !' 0t »^ : ^ €me vnam » c l uatHor  ^* unt  gi*ac

radus.

rt perir e V Qu - C X P‘° abnepotem : quiaco modoerit
ytli s  f e - ' lnc i;perfonas:& fic quatuor funt gradus.Si
ibitl oue m qU °^ dlrtctal>au ’ abnepotc P. inucnies
^ Us *S c i as  ^ cr ^° nas computaco P. & Cie  odo eninc gra
j Utat ’oncrn CtFl5  °l u od irte P.nem habet totam fua com
^ U ° s  paret ^ Scias enim quod quilibet habet

au os; &Ouatuor  auo$:Q&o proauos: fedccim ab-

/r,.. ^ emft er afcendcnres.duplicantuh^Vnbefm-


.. J Quei„"' c . t0,:  P«rlbnat in arbor^fcribere.
u'' 1 ‘ ! l 0 cor u 't n " lteriirctn '‘ cntes  ^defcendentespro-
'' K ^' Go jj '>- ir r  C8n ,"’g aIis fxct dar quartum gradi ? Et
IJ 0 I''Pcrd Ccr  “>»/<(>>£.&• afici-Š-item ijKantum.at.
j MltUr - Ali,- ,'' l0n deb . ec - eod cit. qua- ger.eraiiterlo-
& dcL 0 "?- rnuniter  contradicentes inter afcen-

V, :i *quoda ptrpctuam eile prohib itionera
p;. %  0 '«m hab.. 6  j S V arto  & railu  dicitttr,in collarerali-
;  '^^hvciS-ci-l-preienicm.&tluDbutcn
;? >s drcr„„ P  11  ‘itnbus dicitur,quod olim non folum

tU e fa> ! cu ‘tdu

Pareni-_i S ra ^ um J fedctiam inouantunanoti-
.j. Crt 'im . * C5f tendebaturprohibitio.Ex quo er-
trum defcendentcm, & altera afcen-


dcr; t« 11  d “ rat P r ohib

l *Un

« j  - vi P 1 „ adidem Inllit.de nup.§ j.

ten?;i dco 'C'-f l *^ho c vcrumputo.

^ ll kbreu' S Cran ^ camu s>& ad fracrcm Sc  foro-
^ tc Hh ° r ‘ s  ad m 1C ? tl<;  P I0 ^" e q u ^ n( i 0  folum parte me-
^ c «nd fc ^ CtUr: quo j°'  wm ve *dti: qua intellečla rcliqua
P Cr  patet.dicamus de fratre tffdc-
P f is.^ J S ne pQ Sne Cc ^ u k fratris,fratris filius filia:ex il
n °nes-i ratCr P*e(\^ ,:,s: cx ilkfratrispronepos prone-
d° fecMn/^ Cu , f *do f Um  ^ ,,n  P r ^ mo  g rat l' u  fecujidum ca
in terci r <ri Ca ^o CCu ! 1 ^^ ri:1  leges.Eius filius in fccun-
^ rat risn <?c . Un diim l '5 S:Xn  tertidleeundum legcs.Nepo

Cs -  in

kla iQ^ Un< ldm l G a CS  : & lic debet e (Te vtraq

de  an * tr ' s  lecin,. Ul J 1 t . c °^ a terales at ^ P- Et nune de cel-
*' u ° : c*3e — - lts

IJcs -‘ in s: in quarto fecudum leg-

- c l u intof ( .„ C t iPi*P* in quarrolecu»ndumcano


a. 'tinijc {■

* Uea Ui,

t‘0 r;

tpuem.Fac confeouenter ilipitem
P*atrtt llSr .- • — 1  r --

a ^°rui^^ Uclls  ^ am itina: ex illa horhm trli*

; frater patruelis &

at 'pos ncptrs.Putruois cftP.Ucitndo

tto.nepos m qtsario Jecundum canoncs.Per lege 5  autS
patrutu in teftio., frater patruelis in quarta, Hltus la
quinto,neposinfexto: & fic debet efte ->traq; punčta-
tio. Pofteafacproauum ftipitem,. 5 «: habet filios patru-
utn magnum,amitammagnam, anam & auiam,autm-
culum magnam, & materteramagnam silos nonprofa
quimur.Ex ccllula patrui inagnipropior fobrinus : prO-
pior robrina,ex illa horum filius filia,ex illa corundetn
nepos neptis. Et quia P.diftat a proaiu»qtiera nunefs-
ci Ilipitem, tertio «radn,ergo a patruo tereio, fk d pro-
pion lobrino tertio: ik a filio tertio, & a nepote qexit
linčam 8cqHalitati«,quarto fecundum canones. Secun-
diim leges vero diltac P.a patruo magno quarto,ipro-
piorilobrino quinto , Sc a filio fexto,a nepnte fepti*
mo, & fic debet effe vtraque punSatio. Modb facab-
auum Ilipitem qum tribus filiis,fcilicet propatruo.pro-
auo, Scproauunculotde proammculo non profequor.
Excellulapropatrui oritur cellula horum filiu: !rlia,ex
illa horum nepos nepris, ex illa corundem pronepo*
proneptis. Ilii omneslimt cum P. in quarto gradil,
quia P. diftat aftipite in quartogradu, & exillalinea
nullus exit linčam tequalitatis ergo omnes diftanc
quarto. Secundiim leges propatruus diftat v. filius vj.
nepos vij. pronepos viij. Sc fic debet eile vtraque pun-
(ftatio.

f Nune videndum eft quibus regulisgradus illorii
coltateralium cognofcantur.Collatcrahum squalis li-
nea vnani trado regulam lecundiUn canones.

Collateralium in linea$quali quoto gradu quis
diftat i  communi ftipite, toto diftant inter le, vel libi
attinent: hatcfecundum canones. Exemplum pone:
quandofacisabauum Ilipitem inter P. Ck pronepotem
propatrui; nam quia illi funt inlinea®quali, qmlibcE
diftat a ftipite quarto gradu: erga inter fe,quarto.

<iy Sccundumleges vero ahter ell, & ficdicimus re»
gtilam. Collateralium in linea *quali quoto gradu
quisdiftata communi ftipite, toto duplicatodiftanc
inter fe,vel fibi attinent. Vidcs ergo ex fupcriusdi-
ftis, & ex punftatione, qiiod pratdnfti P. Sc pronepos
propatrui diftanc viij. fct infurgicilla diuerfitas, quia
lecundum leges qu*!ibec perlona gradum faciat in col
lateralibus. Vnde duo fratres faciunt duos gradusrfe-
cundu m canones vero d ute perlona faciunt vnum gra¬
dum. Vnde (vt pntet in cellula fratri«) frater ell cum
P. in priino gradu (ecnndum canones,in fecutido fe¬
cundum leges ; fed computatio corum ob aliud fit
quam nnftra. Bkne erge dicitur fecundum leges,qubci
inzejuali linea collateralium; liue linea fic pariš ■'Hime¬
ri fiue difpans,non eft reperire difparem gradum. Vi¬
de inlinea pariš numeri fecunda velquarta, difparis
numeri prima vel tertia. In prima duo gradus , in
fecunda quatuor, in tertia £ex, in ouarta odo, qued
non ellfecuodiini canones,quiain aequa!i lineadifpa-
risnumert habemus difparem gradum : quia in prima
primum, in tertia tcrcium , in quinca quintum : Sc fic
de (ingulis.

«1 Nuncreftat videre decollateralibus in linea in-
*quali, de quibus traditur tališ regula lecundum cano
nes.Collateralium inlinea 3tquah quoto gradu remo-
tior diftat d commuinftipite, toto diftant interfe. Ex-
emplumpone faciendo abauum‘llipitem, P. & filius
propatrui funt in linča insquali. Compucemusergoi
remotion,fcjlicet aP.fcdP.diftat i ftipite^uartogra-

S ‘V ,1*

r : ergo a hho propatrui iiij. «k idem m defcendetTbus
vlc(;4dlineania:qualitatis;Schoce(lquoddicimus,qd'

per on i addita perfone vfq; ad linčam squaUtatis non
crelat gradus;qtiiapropatruus,filius cin s nepos S: ,p-
nepos omnes diftant iiij.grada i P. Sed 'aliwr fceunda.
lejes.fecundiiB quas talcm regulam tradimus.
^■CoUatetaliurainlineams^uuli juot '.mr p.e.fo-

i

1127

ax  (ftipitedcmpto) tot funt gradus.vndeP. iftipire
diftat iiij. a propatruov. a filiovj.a nepote vij.apro-
aepote viij.Šc ficqna:Iibetperfona facit gradom. Vides
exfupradi<ftisqubd P.non potcft contrahere cum ali-
qtiade arbore. Diftat enim a fummo fcilicet abauotab
jmo,fcilicetanepotc,abextremiscolfatera[ium.ab o-
mnibushisquarco,a mediiscteriori perquod fatispa
tet, qubdcum nuliopoteft con-rabcre. Sedfiextre-
mus in collateralibus : vtpnta fi proneposprepatrui,
vel pronepos fratris,procrearet filiam,polTer P.cum il-
lacontrahere.Licet aiirem confrahatur in quintogra¬
du , remanet ramen confangui ni tas. prohibitie enim,
quaeperiujpofitiuum procefferat, potuit tolli. fedna-
Mrraliafunt immutabilia,5.dift.in princ.

^ Scire debes > quod communitef dicunt doSores,
quod abauus & proauus & auus funt bigami,dicentes,
quod fi non elfent bigami, non polfent filij eorutn con
iungijCum efientfratrcstfeddehoc non multumeuro:
quiaeadem ratione fic elfet de aliis cellulisduplici-
bus ,quod perfonse earum cflfent bigami, vndc finga-
musperinde ac fi in quaiibet duplicicellulababere-
musquatuorperfonas,acfi diccrctur propatruus fi  v-
xor,proamita & marittis, vrnle duplicatiopofita fuit,
vt nomina demonftrarec in vtroq; fexu, non vt eos con
itiges denotaret. Sciendum eft etiam,quod in collate-
ralibusiqualis linčat benefequitur ifta regula affir-
mando & negando. Ego Sc  tu fumus confanguinci in
lineajquali,&ego podlim accipere filiam tuam :ergo
tu meam. Et negariue,Ego non pofium acciperc filiam

ms

Declaratio arboris Gonfang.

“ ' tuam: ergo nec tunicam.Afhrmatiua proccdit in Iinea

aequa'iqu trti gradus. Negatiua in tertio vel Citeriori.
$cdinlineainaqualihoc non procedit nffirmandovel
negando: quia fi vnus eft in qnarto,altcr in tertio vel
citeriori,quieftin tertio vel citeriori poteftcotrahere
cumfiliaeins.quieft in quarto gradu,& non econuer-
fo.vnde propatruus huius filius & neposcontrahere
poffunt cum filia P. fed non econuerfo.

Ptmum qu*ritur, an collateralcs,quorum vnus
eft in quinco &  aleerin primo, pura filia P. & propa-
rruui poifint ad inuicem contrahere? Dicit Hoftienlis
quod non-cj^ bsc»it.txtrti>e*d.<]Hcd diltfiie. c.  fxa.
frinfumnta bnim til. lit confuntfi rmnanid. in  v. C? ‘
quod per fua argumentanititurprobare iic,fcilicet pa
ter &.  filins vna perfona cenfcntur. C.de impnb.fr •Im
pib.ltlt  ficut ergo non eontrahi!urcimiftipite,ficncc
cum fibisftipitis.bene facit prtediftadccret.tbia.vfiifra
tres videntur poni pro ftipitc.Contrarium tenetBern,
quodcolligirur ex gl.quam ponit fupra, eod.tir. c.vlc.
& Ra & Io.de Deo: & hoc eft veri(finium,quodprobat

verba regula: pofir$ fup.eod.c vlr.dum dicit ibi.defcen
denrium ab eodem. led ccrtu eft quod propatruus de
fcendita flipite. Pneterea aut dicit qubdeftmtereos
prohibitio afcendentium &  defcendentium,aiitcoIla-
teralium: de primo pater negando,quod certum eft fi-
lium P.non deiccndiile a propatruo. Eft ergo prohibi-
tio collateralium. fcdcertii eft,quodifti diiiant quin-
to,quidigiturimpediat iftoscollateralescontrahere,
non video. Io And,

dies^aritiffa labosbuiufe parauit
is notitiam: qtuemodi dara patet.

Mul ta

jfrtis notitiam

PlUMVM GeNVS AfFJNITATIS, 0.VOD  HODIE HA¬
BE T, PROH1B.

Reličfus re Vxor fra- Frater.

Primvs  Soror.

Vir fororii re '

olim rdi- U&fofonf
ftus.

fratri«.

lius.

»vsGu. lia.
svs.

rons.

Vxornepo Fratri* ne- Tertivs Sororisne- Virnepti*

tis fratris

> os.

Grad  vs

ptis.

forori*.

• Vxor pro- Fratris Q.vartvs

nepotis fra nepos. Gradvs.

tris.

r. x.

Sororu^p- Virprone-
neptis. ’  ptii foro¬
ri«.

ARBOR AFFINIT ATI S.

2W fuperiores celluU bit »umerit noUU, decoris ergo pojit* funt, *d gentis
ajfinitatU demonJlrandum,mn habent tamen prot
bilritionem.

Di.ciAtMTio.

i Ffinitas fccundimcanones.eft perfonarum proximitas excoiru proueniens, omni carens parentela. Ir '
l.acur tflinitas quali duorum ad vnum finem vnitasteo qubd Uux cognatioaes diuerf* pernuptias fccun ^

K29 Declaratio arboris Affinitatis. 1130

leges, vel per coirum fecundum canoncs copulant ur: &alterad altcrius cognationis finem aecedit, vrjjfdegrud.

Scies autem qtiod aSfinitas eft perpetuum impedimentum, quod durat etiam mortua pcrfona,quamedian-
tc contrahitur. 35. q.i o. fratcrnitatis.

^rPcrcarnalem copulam viri & mulieris inter confanguineos mulieris Sc  virum , & inter confanguineos viri
& mulierem contrahitur affinitas primi generis eiufdeni gradus.,cuius tft confanguinitas. Siergo tolanguineus
tuuscognofcat mulierem: (i visfcire quoto gradu affinitatis attinet tibi mulier illa,vide quoto gradu eft tibi co-
fanguincus tuus,& quoto eft tibi illc confanguineus, toto muliereft tibi affinis, Sc ftmperinprimo gcnere. Di-
ftum eft in regula, viri Sc  mulieris, & n on viri Sc  vxoris;quia fecundum canoncs etiam per coitum fornicarium
Sc  inceftuofmn contrahitur affinitas. patct de eo qui cog. conlang. vxor.fuz, cap.difcretionem,& cap.penah.  In-
tcr confanguineos mulieris & virum, & confanguineos viri Sc  mulierem, ideo dicitur:quia in ter virum Sc  mulie¬
rem non contrahitur affinitas, fed ipfi funt affinitatis caufa, Itcm inter confanguineos viri, Sc confanguineos
mulierisnulia eft affinitas. Vnde duofratres contrahunt cum duabus fororibus, pater Sc  filius cum maire Sc li¬
ha, fed eft affinitas inter confanguineos mulieris Sc  ipfum virum , & confanguineos viri Sc  ipfam mulierem. dc
Confang.Scaffinit.qoodfuper liis.

Šegula. Quotiei'cunq;inter vnam perfonarum,de quibus quarritur,& coniugcm alterius non eft vel non fuit
confangumitasintra quartutn gradum inclufiuč, nulla eft prohibitio: vc inter me Sc coniugem nepotis mei non
potefteifemarrimonium-.quia ncpos mcus eft mihi confanguineus intra quartum gradum.

Aliudexemplum. Sorormea babnic maritu.ea mortoa marieus eins aliam accepic,quo dcfun&o, petero con-
trahere cum eius relifta:quia inter me & illam reli&am nulla eft,nec fuit confanguinitas.

A Darborem Affinitatis Sc eius materiam tran-
feamtis. Etprimbvidendumeft quidfitaffi-
nitas.Sc vnde dicattsr: & quomodo ipfius ge-
neramlurgant, Sc  gradus computenttir: deinde arbo-
remformemus. Ponemus poltea quatdam notabilia,
Sc quafJam quaftioncs.

^Eil autem affinitas perfonarum proximitas ex co-
itu proueniens,omili carcns paren tel a. hoc fecundum
canoncs: fed iecundimi leges eft proximitas prouenies
cx nuptiis, Sc  requiritut fecundum leges , quod legiti-
tna (int nuptias, nor, interdiSa;, vt contrahatur affini¬
tas. jj.de 1  gradi.l.nonfacile.§.faendnm.  Et dicicur affini-
tas,4U.ifi duoi um in vnttm finem vnitas, co quod dur
coguarionesdmerfieper nuptias fecundum leges,vel
per coitum fecundum canonescopulantur, Sc  alter ad
altcriuscognationis finem accedit, vt in ea  /.§. aj fines.

^ Sed quod perfornicarium coituni,& inceftuofum
fecundum nos contrahatur affinitaspatet de eo cjuicon
joio.vxor.fme.cap.difirelionem.iir eod.titu. cap.penult.
Sedconfideratiolegis fuiccirca hacreditates Sc turelas
deferendas, & nequiscogatur aduerfus affinem tefti-
monium dicer e.jf.de gradih. l.inrifionfultus. in princip.
& jf.de :tjli.l.].ir  4 . qna:Jl. ilem in crimmali. ver. i-
temlegelulia.  Sed canon qub ad matrimonia prohi-
benda confiderauic vnionem carnis,quz infurgit px
copula. Et eft videre fecundum hoc,qubdconcurreie
poceftatcinentia confanguinitatis & affinitatis : vt fi
<3u1scognofc.it confanguineam, omnes confanguinei
vtnurq ; r lmtvtr ;q. affines. Scias autem quod affini¬
tas eft perpetuum impedimentum, quod durat etiam
mortua perfona, qua mediante contrahitur. 3 $. tjurefi.
10 . jraternitatif.  Necoritur affinitas ex pollutione ex-
traordinaria,qua fit extra clauftrapudoris. 35. q.  3. ex-
traordinaria.gp.adde uod ibinot.

c tt infurgit affiuitas ex coitu interdum cum pa¬
lica honeftate.interdum fine: Sc  puhlica honeftas in~
ter a um line aff,nitate,vt (1 cognol‘covxqrem vel Ipon
m, ic impedimentum eft puhlica honeftatis Sc  affi-
nitatis.fi cognofco non fponfam, hic affinitas fola eft,
nlpomam nondum cognoui, ibi foU publica hone¬
ftas. Hocdicoquia mortua eft vxor tua,Sc viscontra
herc de elifpenfatione ccclefiz cum confanguinca fna,
&ecc!efiadifpenfat, qu6dpqffiscontrabere cum illa,
non obftantc quod fit tibi affinis, tali gradu per difpen
fationem adhuc contrahere non poteris ; quia licet
fublatum fit impedimentum affinitatis , non tamcp
fublatum eft impedimentum puhlica: honeftaris. De-
besergofacere evprimp, quod poffiseum tali contra¬
here, non obftante impedimento puhlica: honeftaris
proso, quoddelponlaliiconfanguineam eius in quar-

to gradu, Sc  non obftante quod eft tibi affinis in quar-
to.pro co quod dičtarn defponfatam carnaliter cogno-
uifti,& tune matrimonium procederepoterit.

•f Gcnusaffinitatis cognofcitur per hanc regulam,
fed non gradus.Perfonaadditaperfanzper carnis co-
pulam mutat gcnus, fed non gradum. lfto modo, fi is
qui eft mihi in fecundo gradu confanguinitatis, cogno
fcic mulierem , illa eft mihi fecundo gradu affiniratis,
& primo genere: fi alius eam cognofcit, ilie attinet
mihi fecundo genere affinitatis, Sc fecundo gradu :fi
ilie aliam mulierem cognofcit, illa attinet mihi tertio
genere affinitatis, & fecundo gradu. Sedquiafolum
primum genushodie habet prohibitionem, Sc quiaB.
plene tradidit extra, de confang. & affia. cap. non de¬
ber. hiccircahoc non infifto. Ergo fi perfona mihi coa
fanguinea coniungac fibi aliam perfonam carnali co¬
pula, perfona umila eft mihi affinis primo genere affi¬
nitatis. fi attinens mihi primo genereaffinitatiscar-
naii copula fe alteri commifceat, illa attinet mthife-
cundo genere. fi affinis mihi fecundo genere aliquam
cognoicat,illa eft mihi affinis tertio genere,fed eodem
gradu. Eft igitur videre dc gradibus. Cerrum eft,quo<i
affinitas noti habet hodic prohibitionem nifi in primo
geti ere, S: inillo vfque ad quartum gradu m.• licet affi-
nitas non habeatfuam fpccialemcomputationem gra
duum : fed compuratuur gradus affinitatis fecundum
gradus confanguinitatis. Si ergo confanguineus tuus
cbgnofcat mulierem , fi vis fcirc quoto grudu eft tibi
confanguineus tuus fecundum regulas, quas tradidl
in proxima arbore, Sc  qmoto eft tibi ilie colanguineu«,
toto muliereft ribi affinis, Sc  femper in primo genere.

Nune formemus arborem , & in medlo arboris
funt quatuor cellulz, Sc  in priraa fupenori poaitHr pri
mus gradus, in fecunda fecundus, in tertia tertius, in
quarta quartus gradus.Et dc bis prjmo quaritur,qua-
re ponanturin incdio fratris & fororis. Secundb.epua-
re non cxprimant attinentiam ,dicendo, primus gra-
dusaffinitatis,& fiede fingulis. Adprimum dic,hoc
fiiiife videtur intelligi ,quod affinitascsritur ex con-
fa9guinitate ,ecqubd ab vtroque fexu virili Sc  fcemi-
nepaffinitascontrahatur. Adfccimdum dic, attinen¬
tiam non fuifte exprcftam : vt illa computatio graduu
ad confanguinitatem & affinitatenj referjifunvnde io-
ror & frater lunt in primo gradu coaianguinitatis, &
frater & vir forOris funt in primo gradu affinitatis, &
ficdealiis. Deinde a larere dextro di^lzlinczponi-
t lir aha linea.quatuor cellulas continens: in primaičri
bitur frater, in fecunda fratris filius , in tertia fratris
nep'os,in quartafratris pronepos. Ad dorfum huius a-
lialineacontinensaliasquatuorcellulas: in quarum

. 4131

prima Ičribitut vXor fratris oli m relifla, in fecunda v-
xor lilij frarris.in tertia vxor liepotis fratris, in quarta
vx ir pronepotis fratris.A latere finiftro funt alta: qua-
tuor ceilu!os:quarum primaforor,fecunda fororis fil-ia,
tet tia fororis. ncptis,quarta fororisproneptis. Ad dor-
fnrtiharum (tint alise quacuor: prima vir fororis olim
rčličlus,fecunda'vir filise fororis, terria vir neptis foro
ris, qtiarta vir proneptis fororis. Ponuntur etiamalia:
dna; cclln!at,vna a latere dextro con ti nens, reliftus re-
ličtse fratris: a finiftris reli&a reličti fororis, qu*fcctm
dum omnesponunturaddecorem, &addemonftran-
dum gcnera affinitatis, quat hodieprohibitionem non
habent. Adhltc habes duas linčaš reflcxas, quarum v-
na oriturin cellulafratris,d; termiaatur in cellulsfviri
fororis,in quafcribiturprimum gen us affinitatis Icem
alialinčarcflcxa,qua:oritBr in cdlula fororis, & termi
natur in cellula vxoris fratris, iu quaidem fcribitur.

Circd hoc quxro,qiiare in cellula,vxor fratris,fcri
bitur,olim relifta,quod noponiturin aliis cellulis in-
ferioribus eiuldem linear?Et dic hoc faclum fuifle pro-
pter cellulam,quse poniturad dbrfum illius.q.d. frater
habuityxorem , mortuo fratre vxorab eo reličla con-
traxit ctim alio viro illa demum mortua,ifte reličhts a
reličla fratris, vult contrahere cum forore,nunquid po
teft? Olim non poterat,quiaerdtfibiinfecundo ; gene-
ve.&primo gradu,hodie Vcropoteft.Idem lit repetitu
<jub ad cellulam viri'fororis.

^ Adcognofcendum ergo gradus iffinitatis Sc  ge¬
li us tam performam arboris,quam ex prius dičlis, tol-
le hanc folam regulam magiltralem. Per carnalem co-
pulam viri& mulierisintcr confanguineos mulieris &
▼irunt, & inter confanguineos viri & mulierem con-
trahituraffinitas primi generis, & eiufdem graduscu-
ius eft confanguinitas. Quare dicatur in regulapercar
nalcm copulam viri, & mulieris, & non viri &vxoris,
collige exhis,qustin principio dixi. Inter conlangut- .
neos mulieris Sc  virum, Sc  confanguineos viri & niulie
rem,ideodixi: quia inter viru m & mulierem non cott-
trahiturafSnitas , fed ipfi funt affinitatis caufa. Item
inter confanguineos viri & cofanguineos mulieris nul
laeftaffinitas: vnde duofratres con trahunt cum dua-
bus fororibus,pater dcfiliuscum matre & filia. Sedeli
affinitas inter cofanguineos mulieris & iplfrm virum,
&  confanguineos viri &ipfam mulierem. extra.de con -
farng. &'affin.qtidd‘fnperhis. Primi generis:qtiaredU
xcrim,etiani f exfupefioribiis parni t, (ŠreiufJem gradus
chiits ell čonfahg-uinitaš. vitle hoc in arbore. nani fra¬
ter 'Sc fororfunnn-primo gradu confangnimtatis, ma-
ritusfproriselt fratri in primo gradu affiriitiitis,čtfic
*5cor fratris forori, & lic filialororiS efr frlioTraH* £i.
pli fratri in fecdndogradu c6ri/5figti?r?ita tis', marlitts
cit.s hvfdcundo gradit a ffi tebnuerlči, & fidhf

rt h q ttis. Vnde vir prdneptiš fofoi iVattinet fratri’& ti-
mjlibus dclcendentihiis,qm funf in arbore,quaftdgra
du affinitatis. Sc  hocideO, quia toto gradu conlangui-
ni-tatisartinetprscdiBisipfaprorfeptis. Qni lunrinar-
bore, ideo-dmr.cjftiičfi pronepos fratris haberet filium;
ille excederet linčam atqualitatts, Sc  licattinctqttintb
gradu! ecitndum regidas ttaditasfn p-ox?rita arbore.

Pnft hdc norandurn elt, illiid praicise moh feqttf '
rur, cgd Sc  ru 1 um us affines: ergo filius,qnem procreo,
ell tibiaffittis. frlarti rnferdnm lilitts incus mucat gen us'
actinenrite.<iiiiafegolftfm tibi affini$,&ipfe confailgdU
nens.inrerdumnilattinectibi.inferdtrrti mutittgtadS,
inrerdttm nec mittatgenus, net-gradum. Exemplum,
b t jo S:  r tt fttmas affintš per appolitionem nlei , quia
fci 'certTOntiaid citm čonianguinea tua/li exdičla con
fangufHrSlfla ' lqj i ; 0  tVr o: t H e e 11 tibi confangu.iHeus,'
nofrnlTrriiV: ii tgn mari us confanguinc.T rtirCx a-

l:a mtifieTeIdTurrfpfoerco, tile neceli tibi confarigtti-
netis,nec atiints. St vero tu confauguincus vsoris mese

1132

filium procrea:,hic filius non mutat genas attinentiat,
qtiia tu pater esbnihi affinis, Sc  tp*e affinis. t-d fi tu Sc
vxor meaeratis in aquali linča, vel i?raquali,& cras re-
mot , qttia tu erasin tertio, ipfa in fceundo ve!pri¬
mo: tuuc ipfe fihusmHtatgradum,qma tu pater es mi-
hi in tertiogradu affinitatis, &- ipfe mrhi in quarto,$i
vero tu Sc  vxor mea eratis confanguinti in lineaini-
quali,fed vxor mea etat remotior, vt quia ipfa in rer-
tio,& tu in fecundo : tune filius tutts non mutatgenus
neegradum, qttia tumihiaffinis, Sc  ipfeaffinisttu ii»
tertiogradu, & ipfe in tertiogradu. Item notaqttod
iftud etiam non lequit;-:riego Sc tu fumusaffines, &e-
go nopofium accipcre filiam tttam.ergo nec tu mejni:
quia fi habeam confanguincam tuam in vxorem, tu bc
nepCtes contrahere cum filiamea, quara babtti exalia
m ubere: quiaaffinitas non con trahitur inter conlan-
guineos viri,& cofanguineos mulieris: fcu inter virum
Sc  confilnguincos mulieris, & inter mulierem &coii-
fanguineosviri, vt dixi, &  probatur extia,deconfang.
&affin.quod/iiper his. fedego non potfum contrahe¬
re cum (ilia tua,nift forfan illaexcederet quartitmgn'
dnm,yt quiaelfet in quinto. Sc  elt limile iecundumfi 1 ^
dixi (upri in proxima arbore circafinem.

Nune quaritur,an affinitas inter afeendentes &
defcendctes habcat perpetuam prohibitionem. an ex-
tendatur tantum vfq; -ad quartum gradum?Ht fi tene-
remus opinionem Gotfredi.de qua"dtxi fupra it) ath°"
re proximacircamtdium, dicercmus quod vfquc ad
quartttm gradum tantum. Sed tenendoconrrariam 0 -
pinionena dicemus, qubd prohibitio (it perpecua. Di¬
ck  enim textus,quod ita abftinere debemHS a confan-
guineis vxoris,vt a proprits. extra, de confangui.& afr
finit. cap.  1. 15 *'T^a'/:. 1. depropinejuk. ^cap.aijualitee.

Si ergo inter confanguineos afcendemts & defcen-
dentes prohibitio extenditur in infinitum: ergo inter
nffines.Aii iAtminfhu.de tinpi.^.affi M italn.Sc  dicitlca,
qttodtales affinesafcettdentes Sc  delccndentes baben
tur locoparentnm sVliberorum. ff.de gradibuf.fn«"
facilč-S- & tetro, in fine. bodem modo pod« formari
Ouallio de affinibus,qttorum vnus eft 111  primeg r -’“ u >
alter in quinto,ficut in confanguincisdixiy^/' r,!,,,, ‘ < ^'
bore proximx.in fine.  An autem liccat diu^rlis tempo-
' ribusiiabcre in vxorcs duas cognatas, fcilicet vxores
duorum fratrum,& an coniunčH olim in gradu prohi-
bito hodie perniifTo fimul manere poilint /de hoc V/dc
not.cxtrU)dcconfitrir.^,dtffin.cafiiHon dfbch  .

. Vltim6quafrituradvtran^ue arhorem,anpro'fii-
bitio tonfanguineorum vci affinitim coniangčdorum
Iprocedat ex prohibietone diuiiia/an cx humana
Ciuarefačla fuitprohibitio. Breuiter fcias quod etlim'
propter ncceiljtlitem frater neceirario habuiteontra-
herc en m forore , & confanguinei cum confanguirieis.
vnde tuno in collateralibus non erat prohibitio. hoc
fuitni principio generis hnmani in filtis & nepotibus
Ad*. hoc etiam fuir polV diiunium in nepotibus Noe,

In Leuitico vero prohibitar fuerunt ferc duodecinrper-
iona^uas vidc not^.extr^,drreftitu.fpol.^‘' t pd iccr ^ s ^
dediuor.cap.gaudemut. t>crifumiusppfttiHum ca*
nohieum prohibuTt^onfangtiine os & a rfi n e s priira- gc-
nerisconitingJ in fept'rrA^.grAdu &  citcfiori qu«t-pr6- ^
hibitio pofteV Vim/e nd;.quartum graclum : eftfe^rfl».
extra,cod.non dcrb 5 er.re6octitisetiam epdboklani^tiiš ,
prohibitionihrtiSjVT pftrut. Reuocacio vefo^tiititecauA *
l'a,qua; ibi poriicur.& e\tra,dc tehib.c;’p. iicetexqua- ‘
dam. perquod patet, quod prohibitio purtim procc c
dit ex iure dtuino, & partim ex poiuiuo'.Vnde in 1 'ecun
do gradu ^qiialis ‘Iintar'CdHatTralcs contrahere .
furfriurcdhdno, fed hodpofitfimV P,ntH> vtrop^M-
bitionisfumitiir 35*'7^*‘!r- 1  ' ten im pfopter

charitatem ampliaridAm . h ant' •« cOntr ihfrem cuhi

ibiorc,idcm edet patcr’ix: :bcer ;  mater & lbcrus, vir &

frater*

Dcclaratio arboris Affinitatis.

iB3 CaufaXXXV. OJI

frater, &c. Sed (i alium habeo patrem, alium ioce-
ruim , nuinero ius fe ch-ricas protenderct :in qua vni-
tierli fideles & prarcipue ftudentcs contintte pcrleue-
rcnt per grudam eius, quieft benedičlus in fatcula !£-
culorum. Amen.

C^V AE s T I O VI.

N ’> r r.cnaaritur , cftiibus acctcfantibus.vel teftifi-
catttibut, conJdngHineoritm tconittnblio dirimcn*
tUfit. . ,

C- I. .V^Confdii^uiueitantHm.Vclfiproge-
nies dtfeceril,a>iliqui isr-vcrat.es pro-
pintpiitatem in fynodo

tojnputcnt .. ,

Dt hitita dccrcuit  Fabianus Papa.

C Onfanguincosa cxrrancorum nullusaccufet,vel
confanguinitatctn in fynodocomputet: fed pro-
pmqui, adquorum nodtiam pertinct,id eft,pater,ma¬
ter, frater, foror, patruus, amincufus , amita, mater-
tera, Sc  eerum proercatio . Si anteni progenies rota
dcfeccrrt,ab antiquioribus, & veracioribus, qtubus
eadem propinquiras nota fit, epifcopus canonice per-
quirat: Sc  fiinuentafueritpropinquitas, feparetur.

C- II. PALE A.

[Calcftini Papa; decretum ecclefue floren-
tinxmijfum.']

V Ideturnobis,qubd lecunda,oi:am contra prohibi-
tioneni ccclefia: duxit,no fit vxor,ctiatnfi primam
non haberetdeiponfatam. Nam quodcontrainterdi-
ordintm ccclciiat taftu m eft, tanquam inordi-
natum , ratnm n on habci i tam diiiin<e,quam human*
legis proclam.it auflontas. Qnia igiturea.^uam in-
ordinatč fuperduxit,prohibitione renitente,vxor non
eft, cogendus eft earn recipere, quam luruuit, & de-
iponfauit, & ex ea prolem genuic: vt iuramenti reli-
gionon vilipendatur, Sc  fides adinuicem promilfa fer-
uttur,& proles in cultu Dei nutriatnr, Sc  cducetur, Sc
alij-exinde occalionempeierandi b, Sc  alias decipien-
di aifumere non valeant. Cftiod antem parentes,fra-
tres,& cognati vtriufque fexus in teftificacionem.lVio-
rum ad matrimonium coinuugendum, vcldirimedum
admittatur,tam antiqua contuetudine, qtiam fegibus
approbatur. ideo enim maxime parentes, ce fi defue-
rintpatentes, proxiniiorcs admittuntur, qnoniam v-
nufquifque fuam genealogiam iteum teftibus,& char
tis, tunietiamcx recitationc maiorum fare laborat.
Cfiii enim nidiusrecipi debent, quam illi, qui melius
fciunt,ik quorum eft mtereife, ita vt, fi non mterfue-
nnt, & confenfum non adhibuerint, fecundum leges
nnlnim fiat matrimonium ? Quod vero legitur [r pa¬
ter non recipiatur in caufa fihj, nec filins in caula pa-
ttisj in criminabbuseanfis, Sc  coutračfibus verum eft:
in matrimonio vero coniungendo , S:  difiungendo, ex
ipfius coniugijpiarogatiua, Sc  quia fauorabilis res eft,
eongrui; recipiuntur d.

(  'Lee Fa/ta decil in l C n ti/ n t vetitflis csttmplaribttt.
Habf.nr cxira,cjHi matrimomum accu/^ajf.cap. 3. ex Cie
tnente lil.alias Cah*jiino y Vlorentino epifcopogoltaš cede¬
ji* Florentin*: indetfoj ex aUq not man ufesi pl cH e-
jnendtitAjVerbif ahquot & additi4 y &piblafi*»

C. III« f\SJuiiureinrando propinquita-  :
temfirmare debeant.

a Sentent.^.dijhinil.^i Polyc.lib.6. tit.q.. »AnJelmue
lib.sfy.cap.6o. Bure bardu* ltb.7. cap.lC.1uo par.j.c. 57.

Peuimnu.bb.TfCttp r 9^.-Lxtrd,^HiM.ttn.Mccuf.p>f.cttp.

Videiur.  b al.peccandt.  c JJ.de Icjlsbitf. l.tejilt idi-
ntjts.  ,,.d aUdnuitmact..  ..

Incc^‘nupt!a?,q'uorfi teftimoniodiriman-
* tur,«S: de diuerfis Iuramcntoru fpccieb 9 .

Item  Vrbanus Papa I \icbardo  a  Gennenji
epifcopo .

N Ocificamus b  tibi , vcpoilquam tres , aut duo ex
propinquiorrbus iam defund^* vxoris cius,qwi ac-
cufacur,vcl viuar,hafic propinquitatem iurcitirando fir
mauerint, vel tres,auc duo ex antiquioribus GcnHen-
fibus, quibus hsecpropinquicas nota eft, qui bona* fa-
veracis teftimonij fint r remoto amore, rimore,
prerio, & omni malo ftudio , fupra-iičto modoconfan#
guinitacem firmauerint, (ine otnni mora coniugia di£*
foluancur. Quod fi propinqui,auccatranei verbiscan-
'tum propinquitatem teftancur, 6c  iuramenco-probarc
vel noluerinc, vel nequiuerinc > coniugium nullatcnus
difioluacur: fe Jcompetens eis pnenitenria propter ia-
fami4m,yel pcccati maculairufi fortt-in hac re contra-
xerint aliquam) iaiungatur.

C. IIII. Su^confeflionirelin^Hiinttir^Ho-
tnminct^um tiullut iurciurando
affirmat,

ltem  ex c  concilio VrbaniPapa: habito in
Apulia.

S I d  duo, vel tres viri confanguinitatcm iurciuran-
do firmauerint, vclipfimct forte confelli fuerint,
coniugia dilloluantur. Si vero neutrum contigerit,cpi
fcopi cos per baptifmum,per fidem^per iudicium Chri-
fti in vera obedientia obtcftencur > quatenus palam fa-
ciant', verum lč (ficureft farna) confanguineosreco-
gnofcant,fi ntgauerint, fibitpfis relinquendi funt: ita
tamen, vt fi aliud in confcientia babcant,fe d liminib.
ecclefix,a corpore, & fanguine Dominika fideliu com-
munione noucrint fegregatos,atqne infames effc&os,
doncc ab incefti facinore dclinant. Si fe epifcoporu iu-
dicio fegregauerint, fi iuucncs funt, alia matrimonia
contrahere non prohibeantur.

2  pars. Eccc, quibu-< accufentibus teflifiiaatibuf
confan^uincorum comuntiiones funt dirimcnda.Cuiufnu >
di Vero turamentum ab accujatore fit exigendur *, ex
mano ordine  1  habetur. Edaucem huiufmodi.

1  ^lOrd'ne.] Cxteri coUečiorcscitant  » 0 »>ex ordino*
fc d ) ex concilio Romano JUb Gre^orio 111,  JEx quibu4 coffe-
čioribHtr^&vetuJlif Gratiani cxcmplaribus nonnullufunt
emendata in. boc y & in fvquentibu 4  capi ti b us.

C. V. luramcntumaccufatoris.

j  t-v P. e  parentela illa, quam dicunt efle inter illum
U N.& lftam cius coniugcm N. quidquid. inde fcis,
& audifti a tuis vicinis ; aut a tuis propinquis antiquio-
ribus,qubd tu per nullum ingeni*.im»ncc propter cimo
rem,ncc propter amorera,aut per f  pr^mium,aut per
g  confanguinicatem celabis epifcopum tuum, aut cius
mifiiim, cui hoc inquirere mlferit, quandocunq; tc ex
hoc inccrrogaucrit. Sic te Deus adiuuct,& iftz ianfto*
rumrcliquiac.

q,  VI. ^luramcntum tejhum.

I Llud h  faeramentum ;,quodifte iurauit de illa pa-
rentcla,quse inter illum N. Sc  cius coniugcm N. com
putatur,qu 6 d tu illud obforuabis, ioquatum fapis,auc
audifti. Sicte Dcus adiuuet.

^ pars. iuramentum non e?l Jbpdrationis^ fed

no(Uie,injli*utum ab  Eutychiano Papa.

C 4  VII. ^ Synodale luramentum.

%Ait enim.

E Pifcopus \  in fyoodorefidens poft congruam allo-
cutione?fepte cx plebe ipfius parodiix^ vel eo am-

a a L fy prta n o.  b Sentent.^..dipincl./\.i. luo par.q»
Cx l / 'W*P*nHor.lib. , ],c.%^.  c ln codiceperuetufto cx E**-
genio I I.  d Scntent.ibid. Ino p.q  c. 5 ?. e Polyc.l &*-•
tit.\.xA.nfel. I. to. C .7 4 .Burcb.l.j.c.i^.Iuo p. y.c.6i.l J av~
nirm.l. j.c.%6'  f al.propter.  g al.propter . h al .
J ! l “d.  i Burch,l.7.c.26.lMop.y.c. 6 i.Pa»nor,l. 7*-$7 <
k c, /, 6 U^V.4. s/L**f>h 6 j  c. 15 2, Bprcb J, i.c t  71.9A • ^

Decreti Secunda Pars.

H35

pHus, preat videritexpedire, maturiores,Honeftiores,
atq;veraciores viros in medium debet euocare> & al-
latis fan&orum pignoribus vnumquenq; iilorum tali
faeranaento conftringat. Amodo in antea quidquld no
fti,aut audifti,*ut poftmodum inquifituruses> qd* con
tra Dei voluntatem,& redam Chriftianitatem in paro
chia fadnm fit, aut futurum erit, ti in diebus tuis eue-
Berit, cantum vt ad rnam coenitionem quocunq; mo¬
do perueniat, fi fcis> aut t:bi fuerit indicatum fynoda~
Icm caufam effe, & ad minifterium cpifcopi pertinere,
tu necpropteramoremjnecpropter timore, neepro
pter a  pretium,necproptcr parentelam vllatenusce-
les epifcopum , auteius miflum,cuihocinquirereiuf-
feric,quandoctiq; te ex hocinterrogauerit.Sic te Deus
adiuuet,&iftae Gindorur.. rcliqui*.ll]ud * faeramen-
tum, quod ifte iurafuerit de fynodali caufa , q> tu illud
ex te itaobferuabis, inquatum fapis,aut audilti,aut ab
hac diein antea ingjituruses.Sic te Deus adiuuct,&c.

i lil ud.3 Burchardm legit y i{b\\<\.&' ante haicverba

proponit hancrubric*m y luramentum  cžterorum.

4  pars. hociuramento illudfumptum eti, princi¬
pi* paululum deriuato. Porro de iuramento feparationis
lanocencius Papa ll.fcribit Othoni Lucenfi eptfc.dicens.

C. VIII* Iuramentum illorum y quicon -
fanguinitatemprobavt.

ij  t^v  E parentela illa,vnde nos confulcre voluifti, pro
\J  quaetiam eft ad noftram audienciam appellatu,
aliorum fratrum feripta fufcepimus, qui vtiq; caufam
ipfam diuerfb modo narrabant. Et primo quidem tam
in gradibus, quam in nominibus perfonaru difcordaf-
fc: poftmodum vero in altero corum computarores e-
iufdem parcntelsdicunturconucnifte C^terum in hu
iufmodi cafibus fummopere confideranda eft qualitas
pcrfonarum,qu£ aliquid contra quoflibet aftruere ve-
lint:quae etiam iufiuranduni prarftare debent,qi neque
gratia,ncq;pretio,vel timore>vel odio alicuius hoc di-
cunt contra eos,de quibus agitur: fed potius,quia cre-
dant ita verum efle,& ita fe a fuis antcceftoribus audi-
uifte. In quibus omnibus no debet aiiqua varietas,vel
contrarietas inueniri.

y pars. Slutvero feparantur ab tnuicem y  huiufmodi
iuramentumpnejlabunt  b,

C. 1X. Iuramentum feparationif.

A B c iftodiein antea, qu 6 dtupcr nullum ingeniu
tcfociabis huictusconfanguinese i N.cum qua
cotralcgcm, & redam Chriftianitatem adultcrium &
inceftum perpetrafti, nec in conmgio, nec in adultcrio
illam tibi fociabis,«ec cuin illa ad vnam menfam mati-
ducabis,& bibes,aut fub vno tedo manebis: nifi forte
in ecclefia, aut in ali© puhlico loco, vbi nulla mala fu-
fpicio poffit efie, 6c  ibi coram teftibus idoneis pro cer-
taneceffitate pariter colloquamini:nec alum coniuge

accipies ,nifi forte poft peradam pccnitentiam cibi li-

centia data fuerit ab cpifcopo tuo,aut eius miflb.Sic te
Deus adiuuet,& iftaj fandorum reliquia\

i qi Con\angiiinex.]SJu*/eqHuturrf^adverf.pcr-
petrafti, additafunt ex Burchardo luone y  itcmq. { alia
nonnulla.

6  pars. Occafionevero conjlin^uinitatis \>xoremfic.im
dimittere , & aliam ducere no n lic et ahcui y  ntji caufa pri -
mum probatafutt.

C. X. ^Kiji coram etclefia confknguinitatepro-
bata 'vxorem dimittere nou Ticet.

Vude  Alexander Papa 11. Gulič Im o de Mon-

M  Jlroho  d.

Vltornm e  relatione cognouimus, te propriam

a al.prAmittm.  b dl.prtejlabdttt.  c Poly.l.6. tit.
4 .Jnfel.l.io.c. 7 yBurch.l. 7 .c.zj. Iuo  r.fi;" Pannur.
lib.f.cap.ftK. d dl Mondjleriolc.  c /«» p*r. y .  r.ja.
PdtiHorm.Ub.  7 .

De i»ceftKeflyitm s

filiie.  113 U

vellc ab:icere vxor£j& adhaerere alrcri,pr 2 tcndcntcni
confanguiritacisoccafiontm. Vnde Apoftoiica aufio-
ritate incerd centio mandarBtis tibij vt hancquam nuc
habes vxorcm, nulla ten us prarfumas diraittere^vel alii
ducere,tionte epitconoruna rtligioiorum conciliu can-,
fam iftam examinaucrit.

7 pars. RjceptHrwyeri eam,qui ininjle dimifit, heC
Mode ntrabit.

C. XI. c Rjconciliatior.is iuramentum.

A B a  ifto diein antea iftam comugcm tuain N.qaa
iniufte <J’.aiiferas,ita tenebis, ficut per redi um ma-
ritusruam debet habere coniuge in dilečtinne, & dc-
bita difciplina: neceam pervllum rnalum ingenium i
te feparabis,necea viucncc aliam accipies. Sic te Deus
adiuuct, &c.

J^Hodauttnrrnim tejlimonio cenifgid dpitd quofddt»
dirimarttur,ttv.Ud ratiotie rdlum habetur.Cum enim Do-
mitttti dixerit  b ;  \Vmntyerbnm jlabitin tre dtttrurr.,'ffl
tnttm Item citmin lierdenfi ccnalio.c. to.dic*-

tur: [Omnif cotitrtverfu, q:iade ecclefitiftiiii rebmfti

fecutid.it m dtttinam legt.n fttb dutbut , Ve/ tnbttf tejtib^
terminetur, Domino dicente  c :  [ntnVniu jlet cenit 4  1
ulitim dfedtn ore dtttni,veltrium teJUitm Jlet omtitVU'

'  3  Item citm alibi dicatur: [ttttUutsZ perfoutt ^ ttitt*

- tl: . , ,

bit:

tumltbet exercitatu tefiimonio aliquidcredatur.^teiitn-
tifiime apparet , Vitimaffertione contuoia noti elft itn'
menda.

t A Contra alium.] In Deiiterenomit hacadduittHh

quicquid illud peccati,Srfacinorisfuerit. Inluangdn

autemfunt tantunimodo fecjitenlia.vt  in ore duoru, Src.

» Nulliusperfona'.] In ctdiceThetdtfiatm Itbitl.
tit-H legttntur bacverba, &  nuncmanifeftčfanciaius,
ne vnius omnino teitis refpofio audiatur,etiam lipri-
claro curi* honoreprsfulgeat. tjtttnimjimtlia rechan-
tmab ltttte,p.\6.c.ioq. I, Granat,ut  ji. b.J.i.ittprinc,
bane tandem fere fententiam attulit.

Q

c.

Q^V AE S T I O VII.

Vodautem qtt.er,tur,fiilli, tjttidancepnofi'
»afeuntur, filtj reputer.tur:  Au»u<b |ll,s  >"
bro 'hneponumftiper
defenntualpta diccns,

I. No« dpptlUnturfili],
jlttojis nafiuHtur. .

f \  Vid / eft [Quicunq; x dormierit | cum cogna-
V^Mra fua,fine filiis morictur,]cHm Hlij ex  huiulmo-
diconiiinfirionibns Sc  ante nati lintjhodiedue nafcan-
tur? An hocintelligcndumcft lege Deiconfticutum,vt
quicunq; exeisnatifuerint,non deputentur lilij, id
eft.nullo parentibus vure fuccedant?

1  11 Qu>cunq; dormierit cum cog nata  tdz.} Haeiter
ba non funt hicapud beatum jiugttpnuttt  > fed tnitio ip~
fnuquajUonio  76.

O. V AE S T I O

VIII.

D E bnverb, ani mnoranter comunBpnt, inq«o
gradu confdnyitiiiJtatitdvtl affnitatit tx iji.rn-
fttioue ecclejhe relinquantur t  Grcgerrus in Rj~
gejto dcfir.it. dicent.

^ In Polycarpo citatur ex Gr e gon o in Decrltu.

C. I. *fNa» fcparentttr, qtti infrafeptimam

gentratienem ignorante/ coptt-

D Untur.

E h  gradibus verb cognationum,quiinfra ftpd-

a Poly.ibid B,irch.l.t).c.St.Iuo  p..8.c. 117. PannMh.e.
c.41. b Deut.17.  c Deut. A.18. d a/.«**
q H cm.  e 6.qrtdfi.2.inpnnc,J.  f Burchardnfhb. 1-
cap.n.luo par.q-c.il Pannor,ltb.7.c.S j. g leuit.10.
h Polje.hb. 6.ti‘.  4.

ma«

ii57 CaufaXXXV. Quxft. VIII. confirinari poffinr. K 3  ^

mam generationem inmattimonio funt inuenti,fi nc
fcicntes fuerint, Se iam mul ta cutricula annorum fint
teuoluta.ita vt filios habeant,in fexto qui inucnti
funt.autfortafle inquinto,huiufmodinon feparetur,
doneč nos Domino permittente.ore ados loquamur.
Hocautcmdicofecunduin indulgeutiam, non fecun-
dum imperium. Qui vero de his duobus gradibus no-
uas contrasiffc nuptias videntur, id eft, infra anm co-
ronam,modis omnibus feparentut.De estero vero ge-
neralia peromnem prouinciam ftatuta percurrentia
talit«firmentut,vt nullus atideat deinceps tale fcelus
perpetrare: St qui fccerint, fine retraftationis miferi-
cordiaaciioribus punitivltionibus fepatentur. Hive-
lo,quipropinquas fanguinis vxoris fua; in matrimo-
nio liti fociauerut, ficut iamdudum vobis fctipfimus,
qui eodeni grada inucnti funt.fepatentur: ant fufpen-
datur eoruin caufa, vfquc dum nos infimul Domino
»loblianreconucniamus. Idcm.  De 1  his,quipoft
mormasvxores,fccHndas contrahere nuptias voluc-
rinr,iufte;Se honefte, &rationabiliter proipeximusab
tarum confanguineis vfq) ad quartum gradum genea-
logiaabftincre.Hoc nos iecundiim indulgentiam ian-
ete matris ecclefiimirius pralibauimus.Ctetcrum iu-
xta *  fecularium legam ccnfuram dignis coercitio-
nibus,grauibusq; difciplina: inuentionibus “  hxco-
mniarnala , & illicitamodis omnibus refecanda fiuit,
vt in futuro deinceps tempore cunfla quiefcant.

I ^|Dehis,qni ]./« Poljcarpo hac verbafuut ex eodem Gre¬
gorin: fid habenturconiuncfe cum c-de-affinitate.B.p.z.ir 3-ir
pr»xime antecedunt hutc capitulo.de gradibue.

* ^Iiutafccularium.] Tbe pesna inceBorum c/l innouel/a
K. luBinitni, ir in Cof‘-'>‘1.1.7.c +32. ir 4.33 .ir inadietlu,
e.ng.ir 127 .

C. II. ep In puarte.ir cjuinto gradu pui cen-
‘imeli in ut n ti f \icnn r.fepo-
rentur.

Idein Felici Mejfana ciuiraru epifiopo.

H Ac f falutudterprat.caucnda fancimus, nc quis
fidelittm propinquam fanguinis fui,vfquequo af-
iiaitatis lincamenta generis fuccefiione cognofcutur,
matrimoniofibi defideret copulareifed, ’  ficut a ma-
ioribus noitris definitum eft, ita mediš omnibus ob-
feruetur: quoniam vfq; ad feptenaritun numerum pa-
icntela;, nuHivr.quam copulam contrahere licentiam
damus.his videl icet, qui ex patra, Sc matre confangui-
nitatis parentela defcendunt. Qui auteni, & qux in
quarto, vel inquintograduconiunčttinuenti fuerint,
fcpatcntur:quoniam feriptum eft: c  [Omnis homo
ad proximam fanguinis fuinon accedet,vt reuelet tur-
pitudinem eius.]Sc iterum: [Aninia, quaefecerit quip-
piam exiftis,peribit de medio populi fuL ] Sane qui-
btis *  coniunftio interdicitur illicita, habebunt in-
eundi coniugij melioris libertatem.

'M' \ in todem-crimine vfipue ad mortem dimita corum
eentumtciterperfeuerauerint.

^Integmm caput, Flzc  falllbriter, vre/! Apud Gratianum,
etiam ab -Anfclmo ciratttr ex Gregorin . In Polj/carpo Autetn
fpnitHr pat} c.P-jtiacium,e.so.tj.J .Attriiutum Zacharia. In
Cmcilio Tatctano I  /.c.; .putd referunt Burcbardui.ir lito.h a
bcnrurcatera huiiu capitu verba.prarcr ea,pua indicabuntur.

I ^[Sed ficut.'] Ute vftjut Ad verfic.  Separcntur,<if/K»r a
eoncili»,Bnrchardo,ir lune.

I  Sane quibus."] Hacin concilio imptejp) non habentur:’

jHAmuit apudBurchardH,ir Iv.onempcnnntur coniunttc cum

Jnpcrioribtv . Legiaturautcm in ^igr.rben/i,& EpauncnJi,Tu
ronicoi- frm Copttularibm adieč )«, fidalicjua cum variera-
tt.vt eft notatum B.cad.tpi 2-ir3.de inccftii.

3  Nili in eodem. 3  Hic nuppuam funtinucnta, (r vifa

a. d imeltior,ibtu . b In Činčil. Telet.u. e.ft ‘TifjfJtifl.  J
Ji>>ftUjti.e.3i Bhrth.t.7-t.(.lu*p.}.c.+t.  C Lcuit.iS.  1

funt Gratiani . gfuod indicat illc toauendi mtdut ,  Vndein
Aurclian.concilio.

C. III. ducunt vjcoret, av.i vfciitc ad

mortem alterittt in inceffu perfeue-
rauermt.

Vnde in  AureKanenfi concilio.

I NccfttvoC, o  dum inipfodcteftando,atquenefan-
do fceleremanent.uoninterfideles Chriftianos.fed
inter gentiles,autcatechumenos babeanturddefteum
Chriftianis non fumant cibum.necpotum: fed folifa-
ciant hoetnon ofeulentur, nec falutenturabeis. Etfi
fuis facerdotibus inobedientes extiterir.t, &"a tam ne-
faqdo fcelere fe fegregare, atq; ad puhlicam poeniten-
tiam redire noluerint, inter eos habcantur, qui fpiritu
periclitantiirimmundo, veletiam.fcfereos dequibus
per fe veritas ait: [Site b  non audierit, fit tibi ficut
ethnicus, & publicanus. ] Et >  fialtereorum morte
pratuentus fuerit, alter, quamdiu viuit, grauiter pceni-
tear,&fine fpe coniugij maneat.

([Hoc Burchardm etiam ir -rinfelmut Grant ex -Atireliancn
Ji: ir alipuid ad hanc remfacient babetur in -Aurcltanenji3.c.
je-fini etiam in -rigat harfi, ca. dr. ex rnio videtur citarc luo ,

. Sed lovge matu cum hoccapitcconcordat.c.-t.ConcilJ Ilerdcn-
fii, reldtume.eAd.cj.2.ir 3 - Deiu,ipui inceBi. Sadim aurem
plane vcrbalegunturl.7.Copit.c,i33 &i» adie(lu,c.i2t.exce-
prit ramen iu.cpua indicabuntur.

1 ^JEtfialtereorum.] Hacnonfuntin Capini!iribniin-
dicatit.fedherumlan babentur iffa.Nam cum fidelibus no
debent orare,neq; in eedefiam intrare: fed ad ianuam
ccclefix excubare,& intrantibus in cam,Sc e.veuntibus
exea,vultu in tetram proftratoveniam poftulare, Sc.vt
pro feorarenon dedignentur,fiagitare, & lachrymis
profufis, vultu conttlto, atque humiliato fpiritu Tem¬
per omnibus apparere vfque ad fatisfadionem ecclc-
fiat, 8 c proprij epifcopi canonicam reconeiliationem
manere.Scad priftinuminceftumnunquam redire,ncc
fscularia negotia exercere, necplacitis, aut aceufatio-
nibus,, 8 cteftimoniis interefle, fed crebris facerdotum
precibus, manusque Pontificis proprij isnppfitioni-
bus, Sc eleemofynarum largitionibus atq; cxterorutn
bonerum hominum c  exhibitionibus espurgari, fa-
nariq; oportet.

Hac auftoritate ,t]ui in cjuarto ,vel in cjuinto gradu con-
Janguinirarie coniunfti muenri fuerint,,. ab teclefia feparari
iubenrur.

I.V.

V *F{de epuaritur.fi ccdefia pande tiBium  , aut i-
gnorantia eorum deccpta alipuoijcparauerit.pai
poB fepardtionem alta coniugia contraxcrint.fi
poBca deprehenfa fuerit calliditae, vcl fatfa opimo tcBium, an
priora coniugiafintredinttgranda. tfiuodfien mnpojfe,argu¬
mentu, & auBopratcprobatur. Sentcntia namcpue nifipcr ap-
pellationem intra tenninum lege conBitutum nimata fuerit,
irreuocabilc robur obtinebit: Bine etiam beatui Gregorini pri¬
bit dicens,

C- I- V Sporo tionabiliterdecifafunt,mu-
tari non expedit.

G Mnibus el  modis eccleiiaftics difciplinc,vel mo
derationi conuenienseft.vt qux rationabiliter or
dinata-fuerint, vcl decifa,nulla in pofterum debcant
refragatione turbari.

ep In nulgatu Gratiani codi.ibus tribnebatur B. -AuguBine,
b cflitutum ejl H. G regina ex alicpuot vcrušfii exemplaribtu,
ir -Anfelipo. -Ac 3.2,’. p.2. c.ecclefiaflicafiopidem citdtur tx
Gregorin: apud quem legitur iifdcmpene nerbu . lib. 7.indief.c-
piBola 60.

A  C.apitul.1.7.ca.4s3 ir in adir:h‘,ta.i21. .Anfcl.lii.ea.rj.
Surch.l.j.c.r.luopp.ca.41.  b Matth.iS.  c fortajfi, ope-
rum.  d 2; ,q,2,ccclefinBica,^ 4 nfet.i.+.c.?.

Oo

1139

c.

Diuortium-ignorantia confrm-amm in
i u di c io,v £ rum tenere dc b eat.

11 . Qua vtiliter dccifa funtjk Jucccjfo-
ribtts roborentur?a temerariuprafujnpTa
reje cer. tur.

Itcm  Stepbanus Papa \\PaUio epifopo
'Tlačen tir o.

L Oci noftrirconfideratip nos jadmonetjrationis au-
&ontate,quxa prardecefloribiis lioftris vtiliter de-
jcifa fucrint, roborare: & qux a tcmerariis prcefumpta
fuerintj-n promptunihilominus vlciici. Renm quip-
pe a  antc confpe&um diuini iwdicisfe sonerit cflc,
qui nititur vtiliter finita rcfcindere,ac roborataquoli-
bet aufu violare. Ecclcfiaftici quippc ^ vigoris ordo
confundičur,fi ant temcre iliicita praTumarur,aut non
cuiiccfla impune tcntcntur. froinde li ncgligentefca,
qua male vfurpantur, omittimus , exceflus viam pro-
tuldubioaliis aperimus.

fjSententta huim.capitu, frmulta etiam verba Jumpta funt
ex B. Gregorio lih. 7 Jndiffr.r.epi ft.13.fr t S.

Ou-i* ergo fen ten tla hac rationabiliter data efl^nec p er appel
Uttoncm infra cer rum terminum reuelata , app ar e t , cjuod ne-
Cjuaqu<tm pi tara coniungia funt redintcgranda.ftif it a refpon-
detur. lAltud cff fententiam refindere,fr rationabiliter deti-
faturbare: afejue ahud^cjua perfubreptionem obueniunt.depre-
henfa corrigerefuum nam g, errorem cuicjuc corrigere hcet: ate^
{deo> (jua a cjuolibet illicite 1 ommittuntur ,fue a pradecejfori-
bus admijjk inueniunturjn m dim reuocari oportet. 'Torto il-
Iicite vxor k vire fuo feparata e/b, fr illo viuente alij copulata:
tura Dominus folim forn kationu cav.fa a vtro fuo vxorem Je-
parari inbcqr . Sieni ergo f aUcjua^cuiu* virputareiur def 'tin-
ftm^aUiui copularetur  . fr cjualibct occafionc ijiterutniente, ab
eites confrtlo difcderet: ouamuis iudicio ecclefa cogatur redi¬
te a.i cum.cjuem relicjuerat .ramen , f  C poft trientum vir um t
ejui mortuuc putabatur redne con tiger it, pri o ra coni\4.gia re-
dintegrabuntur:Jicutciim deprebinduntur non fuijje confan~
guinci , (jul laufa confanguinitatis ab in ujcem fcparati funt,
pnorit conjorrij foedera funt reparanda.

2 pars. 6 )uod autemcjua illicite admittuntur , vel admiP-
Jk inueniunrur , corrtgeuda Jint: vel cjuod fententia etiam Ro¬
mana Jedi* in metin* commutari valeat , auttoritate H Harij Pa
pa, fr Tdfcolai monftratur.

C. III.  Cotrigendum eft,cjuod illicite ad-

mittitur,4ut k pradecejforhm admijfum
inuenirur.

±Ait namejue  Hilarius epifoptu.Vrbis %omana
frnodo prafdens ,cap 4.

a  Vod d  quis commili? illicite, aut a prardecefTo-
,ribus fuis inuenit admiflum , fi proprium peri-
culum v uit. vi tare, d aro nabit. Nos enim in nullo volu-
nuis feueritate vltionis exercere : fed qui in caufis Dei,
vel cotumacia vel ali ;uo e  ejeceflu dehquerit,aut ipfe,
qaod perperam fecit,abolere noluerit, in fe, quidquid
in alio non refecauerit, inuenict. Quod» vt deinceps
poflir tenacius cuftodiri, ii placet, fententias,caufas,&
fnbfcriptiones proprias,.omncs commodarc,.vt fyno-
dali iudicio aditus claudatur illicitis.

C. 1111 . y Secunditm fua conditionis tene-
tem frtpojiolica valet m ut ari fententia .

Uem  Gregorius.

A ,Podobica! f  fedis fententia, tanta Temperconfilij
roodcraticne concipitur , tanta patientiz maturi-
tate decoquitur, tantaq; deliberationis grauirate pro-
ft.rtur, yt retračlationenon egeat,ncc immutari necef-
farium ducat nijiforte lic prplata iit, .vt retračlari pof-
ilt, vel lromutandafccundum pramifla: tenorem con¬
ditionis CXift2T*

a 2. Cor.ro.  b diftin.^ 3 .diac 9 iitu.  C videe.cumperbel-
fr 2.  d r Deufdcditp.t.Polyc.l.+,tn. 30 .frLnfcl.
I 5. c./>7. c  al.inaligita. t Deufdcdit tbid.Poljc.i.j .tir.6.

tAnJel.lii.c 69 J

Decreti fecmula Fars. 1140

^A.ifeimurn, & TdolycArpUi.lcita.tur CK epiftola Nico.

'Ut Popi a d Canium ■ La tar in codiccfapi memtraf

mrtnaiicrtj Donunu anornin in cpisHla N icolai , o c. a infiribic
tur ati Ludouictin * regem  , fr in alt ero aufdnn ad epifcopos  #-
Vinci ir. rcgrioLudor.i.ifliia intipit^nudcmus.

C. V. ft* prcdeccjforil-ur damttaroi.aliontm
fupplicattenibus in pnHinum flattim *po-
folica rejornnit ectiefra.

Itcm  ImtOČcntius Papa ,epišf. 22 .adcpifiopo:

Jiiaredonic.

rrEniam f  nune ad Maxitnum '  Photimim,quafi
V ad quoddam thera*. & (quod milii anxiuin eft.at
difficillimum ) malorum mcorum reuoluam fenten-
tias. Fuerat de lilo, quoquo pafto (vt ipfi ciiara com-
merainiftis)aliquid vtiq-, grauius coftitutum. Veriim,
ouomam id per rumorem falfum,vt afleritis, fubreptii
huic ledi, Scelicitumper infidias demonftratis, qui»
resad falutem rediit, veniam nos hanc intantumvo-
bis adnitentibus poft condemnationem more Apofto
lico fubrogamus: tantisij; veftris aflcnionibus,voWf'
que tam bonis,tam charis non dare confenritm.oinni'
bus rebus duris duriHS arbitramur. Pro veftraergoiP'
probationeffratres cbariftimi) & fententia,acpoftula-
tioneepifcopum Photinum habetote( licitfi eft enim
itaconftituere, vt deprecamini ) &noftramin meliuJ
conuerfam fententiam ,labore, vel teftimonio velho
compotem 2  vobis fufcipite. Euftatliiumvcroatnc

fcpiftime comprobatum nolite expečUre vt diaconi
gradu * expolietur. Sollicitos enim ves pro falutdi-
benteraudio: contra caput, etiam li faciendum iit,non
libehter admitro. Cui manum porrigitis ,vobifeuin
porrigo,cui porrigo,mecum porrigite.

1  Maximum, ] Germana lečlio  vi?, Veniam nuncad
maximum quali quoddam thema Photinum. Scdd>
glojfam nihil esi muratum,

1  f Compotem vobis.] Fadcm caufafccit.nc mmrttur.
Ltgcndum cit  enii»,compotes voti.

C- v i. fSentcntiani Romane fidit hmcltff
commutarc liter.

Itcm  Nicolaus Papa ad c Michail tm ^ m f‘ rt ''

torem m epilf.  7 . „

cEntentiam d  Romam fedis non negamus polte

0 in melius commutari, cum aut libi fubreptam ali-
quid fuerit.aut ipfa pro conlideratione atatu.vel u-m-
porum, feu grauium liccenitatum difpenfatorie quid-
dam ordinate decreucru.(quoniam & egregmm Apo-
ftolum Paulum quxdam fecifte difpefp torie  Itgnnus^
qui poftea reprobafle dinofeitur); fluantl 0  tamen lila,
Romana videUcet ecclefiadifcrctiui' 11 * eonhdmtio-
nefieri delegerit,non quando ipia,q ux  bene luut dtfu-
nita.retrafiare ‘  voluerit.

1 Voluerit.] Ste etiam. in
mm t fr luo habentjenuerit.

C. VII. djCuiupft iudtctum *pofiolica/cdit
auftoritoi refračfare.valet.

Innocentius epifopu per Macedouiam ati’

Jtiruru,epi/l-.7< j, o

Raue č  non opottuit videti piinTnds meiuuus.
1  vellris cuiuicunqi,tctračlari iudicium :quiiivcri*
tas ftrpius exagitata, magis fplendefcit 111 luce: & peti
nicies reuccata in iudicium grjums, & Imepocmtcii-
tia condcinnatur. Nam fiudtusdiuinus eft mftiiiaia
fspius rctcnferi. - •

C. Vlil.  fJcApradectffi nbtu dcpofii,a fuc.

ccjjmbm rcfhtuuntur.

Itcm  ex libro P.ontificali.

a Teljc.l.f.tlt.6  b dtgrana. c J dem apud  Nirt/.mr*

adepifiipoi Gal/ia.  ‘t *nJtl.Li.(.7).- {*°p.},c.t).  c  f''

I hc.l.f.tit ^•*»/iU. 2  e. 2 >-

CregoB « 5

«4i Cauta XXXV. Qua:(l. X.

K-fgorius

*D e

114:

f ' 1  Rcgorius o quartus, Theodofmm , quem Euge-

■'<.1 niusantccelforcius presbyterij honore priuaue-
rjiPecclehaiSiguinKconfecrauit cpilcopum.Eeontius,
effct presbyter, depoiitus fuit: led poftea in An-
trochia tattirutcha fuič.Mifehum ^

epifčopdUla Feii-
mon4ea“;T Jtum  Gelaliofs lucceflbr-cius & comtnu-
ccclcliae ceftituit fure.

l°ann CJ  Q }f  * rJi,,e  tar/rum mu-ato hrjir/irur  ii. difhnjb.c.
in plerijqJ^ l0 ^ oniw  -§'MtJe/ntni epifopum . Er capur l/oc
*u. n. J; tuHu {'/rut!/ur. exempUribw ponitur ante c.

fine

^'ne Palca.

C f fw  C. I X.

O let,fi c ^' tentlcl  Roman a fedis in raeliiu commutari va
dat n ct  c ** k ftOet ccclefiii ftntcnria , ca m per Jitbreptionem
c ‘v c n ur jat ivitabilirtr

rreuocari pote Ff.

13;

r O' A 3 T I p X.

C * 1.
‘Dch,

e * v . crD ^iMiid ječttridcu nuptias tranjit .vtmm in
e ‘** em  tfjhtitate  t o njarigiiiricom m prtom vin rema-

n ~ Ltt  >f’ ii  fiboles cic feamdu nu.pt iu fujcepta confan-
co pk lari poftit, merit"« cju&ritur.

V^JfinitM 'in fuperlUtione non deletur.
u  ‘taferibit  Grcgorius Papa Venerin L a-
-n .. . rali rano epifcopo

F B-ttetmtatis c vetttiftudiofa: fagacitati, frater a-

A nia nde,qii"\) vel «s«ud

j,'>q«aEdebuifi S . “ eo ' r efero grates. Quoniam qusli-
r  ^inguifn 1,luct| n<lummereddidifti. Vndeplaci
’«kre decteuNp e  - Ont ^ eo  • Sedem Apoftolicam con
T[ t0 co niun c 4a 1,( ’ mul * cr  copsla nuptiali
, c °gnatio ’ co g«ationi eius pertineat :  ~

1 0ca t>uli din' t aneat >vel fi fubaleero viro
'ftimeadp r : aant q r _> velfilufcepts fobolespoffint
v-, ve A‘ ons v «'i cognationis tranfire copulam.
e >efti n i ni  validum, Scforte,eft dura-

Ultl >non tra n V * . Jr e ifeuerabile, nonmomenta-
lih, Cus eft .  lt °rmm. Aitenim pez fe ipfa veritas,
t>. ll ‘ u,v etba a iJ er ^ urnDei >[Coelu! n  d,  Scterratran
ei “ in *»wem mea non tranfibunt,

> cognationis

<Ji,

*, cat ne i

t.] Anteqnam

j?dam ; C 1 fo <: ,*,^ > ™ ines a Ppateret, eo infpirante

, -‘iuu m &  t^uamobr e m
■ °‘«carh? ma «em,

relinquet homo pa-
a čari ■ ' ll '= n '>&t adhaitebit vxori fuai^Sc etunt
•»ide cn «vm:]  eni non contradmt Dominus. De-
t  inp. cnt:is or ' r etut de tertain terrani, &t vifibi-
I 1 ' 1 « cff ct  i, nail . 1,:ati: appateret.mrenogatus eft, fi lici-

bt, ' s >fieri vx °rcm relinquere. Ouod prohi-

e e -i— 1 ■ ■ ’

^  fotte ^ornicatio exduderet
c «m n? 1  'Pfani f cil  ' Vnti = piotulit ftatim in medium
quod;„n s ve r g nilam, qiia ra  ante faiculamaneris
^ llet boi^' lCi! «onr' n  ^ lrauerat  Ad®,ipfe confirinans,
^Patref . '

S.t

P ni »eat i- ■ -

n ' tas Hon el ?' Fo Wb a  /, eri \ Hoc  minime polfe fieii ere
^oipt; . a «Utm. vno  dtfunfto, inlupetftite afii-
>««,?* Cq Pu!t c '^ a  * a co P L1 'a coiiiugalis affinita-
,.^ c > fob ° Ul ««P0teft. Sed ncciue alterius
1 «ineft cs  P la «t ad affinit;.

•ssa^«

ante faicula maneris

atnevna. ] Sivnacaio fiunt,

'^tifn^l 0  Pat tc f r ! l J nils ' P r °tulit.[pnamobtem relin-
etu nt H, UUm  ’ & mau ' cm  > & adliaeiebit v

v,li >nifi f^eftal °‘- nc

l qnis eorum propinqnus pertinere


f I 1

ri auni  e4Tetinim?' atet  ad affinitatis pribris viri
c' crb,,.^ ’ tfo tte . ’ Pio eo.quod verbum Domini va-

Jid

o<

P^cta

s Pro-

: 0, «'ni 1  ‘ vt  inquicns dixit Propheta
&r/HSOftiahi n *l ^ in Sternu. ] Et alius P
«*m f* fi^*®'pfe 'dixit > & fafta fuiitdpfe man-

-'-_____^apf ;c  ^ ' natrnt ca inaternum, 6cin fxcu-

a  4 iSfC~  P°!uit,& nbmpriteribir.]Nam

7"'

^^ rA ^i° ne .c. 32 .  b e.ntfiin.fo. c. 13 .
* Gtoir*' V ' T l-ho ti 2  ^ UV ' 11  d*ft.4t.Polj J č.tit. +.

< 7 ) ' 0clri nes Ct ^ n

1  at2 *tvr i '■' ir yf°ft°toU 6 n Bur ib. l.r.c.ij}. luo in


yr.z

• rjal.li e.

P‘i//r/nr. /.7. c.Jt.  d Luc.zs.

h dCtCa,m.

poteftperverbuinfuum,atq; prarceptum efficereDetis
duos čarnem vnam,id eft.mafcutum Scfoeminam: oni
inmnneram multitudinem vtiiufcj; fexus nondeftitit
fecum facere vmim,ficut per fe veritas dixib [Non pi»
his tantum rogo, fed etiam pro eis, qui efedituri funt
per verbum eorum m irie,vt cmnes vnum iint,(icut tu
pater in me,& ego in te, vt & i[di in nobis vnutn fmt ]
Siqu;sergo temerario, Sc faeniigo aufu in defundo

quarnt prppmqu:ratem e.vtmguere, v

:l iub oltcro arfi-

niuatis vocabulo dillipare, vel fufčeptim fobolem al-
rerius copulac propinquicati prioris credit legitime to
ciari.bic negar Dei verbum validum eflc.b; forte:8c qui
tani taci!e,'iic tam vclociter quxrit diffoluere, hic nou
etedit verbum Dei in arternum permanere.Cbnfice ter
ram ex ejuaiuor loeis ntagna intercapedine a fe diitan-
tibus : Sc confeAam,&conglutinatam fingecuiufcun-
quefigura:,vel immenfitatis corpits volueris:nunquid
erit humanum ingeniuin , cjuod ipfas quatuor partes
ab inuicem valeat legrefare, vt vnaquaque per fe  po£-
llt agnofci ? Sic a quatuor auis duo conficiuntur in v-
num:Sc de duobus fit vna concreatio. Hanc fiinilitudi-
nemde quatuor eleinentis, vndc copcreatuseft bo¬
mo, colligere potešili eorum vnamquanque fpeciem,
qua: in multis diuifionibus parritaeft, per dilcrctas
inter fe partes affignaueris. Fit idem in metallis: hoc
etiam in liquoribus:probat etiam in coloribns pičlor,
qm feqniturarre naturam, colores admifcendo cx
viiibilibus fucis corpora fingens.

1 ^[ Admifcendo.] /n Pohcarpo.d? dpud ^Anfdmitm,vn-
depraiedentia verba Janc nlhrura hoc loco fic lep/tur , llicis
mifcendo colores, ex inuilibilibus corpora fingens.
Sed ne Domini conftitutio, Scc- muha enimapud ipfi*
Jicjuuntur.

C. II. *[Soli<ilaex fccundunupti« penita,
confanpuineu prieru viri čopu Uri
non debet.

Item  Innocentius Papa.

S I cuius patruus , vel auuncuius vxotatus obierit, Sc
illavirumalium poftea duxerir,8c filios,filiasue es
illo genueri.t,cum his, omnibus modis cdmifceri prd-
hibcmus:qiiia # vir & mulier vna caro ltint.

G. 111 . efVecodetn.

Item  ex Romana fvnodo.

S I qua mulier ad fecuudas nuptias tranficrit , Sc ex
eis fobolem genuerit, millo modo poteltad con*
fortium cognationis viri prioris pertingere.

C. 11 II.' fUeeodcm.

Item  Hvginus Papa.

S I a  qua*muliertraniK’rirad iecundas nuptias, Si
ex eis prolem habuetit, ipfa proles non potrli lc
coputarecognarioniprioris virivfquead quartam ge.
nerationem.

c. V. r 'Ve ro.irm.

Vnde  Innocentius Papa.

S I qua nvalier ad fecundas tranfierit r.uptias, Sc fi--
Iros, 8cfilras ad.fecundum maritum genuerit, de- ■
bere eas liepotibits prioris marici coniungi,fanfta Ro-
manaIynodtis prorfus iithibuit.

Cavsa XXXVI.

Iharn niuftlam ignorante patre cjHidammhne-
• SX ‘t  ’ ^  <rf  ""“*“«*•» imtitamr:fimto
c0 , nu ’ u . ,0 > ’ uu enis vitginem opprejih. $ut>com-
jld G.4v P err ° 'a partnttbuenv.ueni tradirurpuella.ac mo-
^■-■*&Zt^)re nubemium d mučne dotarur, ir pt,blue in v-
xorem duet tur.  r

i Spiariru r primi,an ille raptum admiferit.

cciin do an rapta raptori nabere po fit, patre cJTenfUm
praUame.

) .

* Cent .a .d/ii.f/.

Go z

ii 4 3 ueRapm. Decreti fecunda Pars.

Q

Ojy  a  s tio  r.

Vod autem tile raptum admijerit, multorum au-
doritate probatur.

C. I. y ŠZfrdfr raptus.

it enim  ifidorus (ib.f.Etjmol.c.26.

R Aptus *  quoq;illicituscoitusacorrumpedoeft
di&us:vndequi ^ raptu potitur,ftupro fruitur.

Iuo babctfcrtaft Gratianus hic, &fupra27. (j.2. c.raptus:
nec mul to aliter Pan normi a. In codice Ifidori imprcfto ftc legi  -
tur.  Stuprum raptus proprie cft illicitus coitus, a cor-
lumpcndo dičlus. Vnde Virgilitu, rapto potitur,«tfff/?,
ftupro fruitur.

C. II. if Vbi raptus admittitur.

“Z/j/^Gelafius Papa.

L Ex c  illa prstentorum principum ibi raptum di-
xitcommiflum dl e, vbi puella, de cmus antenu-
ptiis nihil a<ftum fuerat,videaturabdufta.

C um ergo bac tUicito coituftt carrupta, cumf }  it a  ftt ab du¬
da, id eff,  a domo patru duda, cjuod de eius nuptiu nihil ant e
a cIh  mfn er it jap tam appellandam negari non potefb . Sed non
e mn is tih'cit us coitus, nec cutujlibct iUicita dejloratio raptus ap
pellatur. ^Aliud enim efffornicatio.aliudftuprum.almd adul-
terium,aliudinceffus,aliudraptus. Fornicatio autemjicet vi -
deatur ejfe gen us cuiujlibet illiciti coitus  , ejui fitcxtra vxo-
rem legitimam:tame (pedaliter intelligitur in vfu viduarum ,
vel meretricum, vel concubinarum . Stuprum autemproprie
virgimim eft illicita d efto ratio:quando vidclicet non praceden-
ti coniugalt padi one , vtriufčjue voluntate virgo corrumpitur,
patre imuriam ad animum(latim poft cognitionem non reuo-
cante. xAdultcrium vero cft alieni tori violatio. Vnde adnlte-
rium dmtur,cjuafi ad altehus tortim acccftio. tncefttts eft,con-
fanguinearumevelafftnium abufus. Vnde inceftuoft dicuntur,
qui confimguineis,& affimbus abutuntur.Raptus admittitur ,
sum puella violenter a domo patru abducitur , vt corrupta in
vxorem habeatur: ftue puella folur»modo,fiueparentibus tan-
tum,ftuevtriftj {  vis illata conffirerit y bic morte multatur. Sed
ft ad eccleftam mm rapta confugerit, priuilegio ecdefta mortu
tmpnnitatem promeretur.

C. III. Si raptor cum rapta ad eccleftam
confugerit rfuidfieri debeaf..

Vnde  in Aurclianenfi concilio I .c.'4.legi tur.

D E d.  raptoribus autem idconftituedum eflcccn-
fuimus,vt II ad eccldiam raptor cum rapta confu
gerit,&foeminam ipfam,violentiam pcrtuliifc confti-
terit, ftatim liberetur dc poteftate raptoris, & raptor
mortis, vel poenarum impunitate concdfa, aut ad e
feruiendum fubieftus lit,aut redimendi fe liberam ha-
bcat facultatem. Si vero, qux rapitur, patrem habere
conilitcrit, & puella raptori confenferit, poteftati pa
iris excufata reddatur,Sc raptor patri fuperions condi-
tionis fatisfačlione teneatur obnoxius.

Ex hac audoritate licjuet , auod ahejuando vu infertur pa -
nntibns,&‘ non puella, cum dicitur: [fipuella raptori confen-
ferit.~\^Aliquando vtrij f  viole ntiam perferunt,cnm pramitti-
tur: [ft raptor cum rapta prof 'lignit, & Jteminam ipfam violen
tiampertulijfeconffitcrit.'} *TučUx  autem,non parentibus vit
infertur,cum voluntate patru puella violenter abducitur,vt e~
tus patiatur tociibitum, cuius copula nunejuam confenfum ad-
hibuit.Hic autem neejueparentibus,neejuepuella vim intulijfe
vtdetur,cum neejue tilu prohibentibus, neejue tila renitentt vio
Unterftt abducla. ^Aliud eff enimpromiftioni.bus altejuam fe-
dttcere.altud ftbi vim inferre. Vnde cjuia neutri vu illata pro¬
batur,raptor boe iuredici non debet. Sed rapina dupliciter fieri

^ 27.<].*.raptus.luop.S.c.2 6.Pann.l č.c.rj.  b ex Seruio
in + .<s£nJd.  c 2  7 .<j.2. lex iUa in Cod T he0d.L9.tit.de ra¬
ptu virg. le.j. extrade raptor. c. cum caufa. Polje. 1.6. tit. 4.
KAnfelJ.to.c.9. Sent.+.diff.+i.  d ^Anfel I.10.C.T7. r Burcb.
l.j.c.tgr.luo p. j. c rcS.^ann.l.z.c^z.  e feruiendi couditio¬
nefubteti us . J vera letfie.

De ca qu* raptori »-

nubit. *i-q-4 r

dicitur. ^Alicfuando enim res ipfti rapitur:ahauando ipftus rei
vfus tantumniodo violenter cripuur. ftes ipfa tune rapitur f
cum violenter domino eripitur,vt m perpetuum teneatur.
licjuado vero non res ipfa affolfatur, Jed vfus eius domino pra¬
hi ben te violenter vfurpatur.Hic ergo raptum admiftt^utafio «
rem virginitat is puella renitentt violenter eripuit .

QJV A S T I O II.

V ne epi ari tur, a n ptirgato virio rapina, raptor in
vxorem peftit raptam accipere: cjuorum coniuH-
ttio audoritate canonum fandorum penit us pro-

»•■N

hihetur.
C.

I.

y RtpMrci pudUrum,fr nnfintientes
excomr,iunicencur.

Legitur ntmtjuc  in Concilio Chalcedo-
nenfi *, c. 27 .

E  Os K  quirapiimtmulietcsfubnomineiifnun!i-
bitandi.aut cooperantcs,aut conniuentesraptoti-
bus.decrcuit fančla fynodus, vt fi quidera clericifunt,
decidant proprio gradmfi vero laici, anatheraatizetur.
C. II. *[0b imm&nit&tcm ftelerii abiicUntur
raftom vidHarum,vel virginum.

Ittm  Symmachus ?zpi,'piffoU udC*J*~
riuntjC.j.

-p Aptores c  igitur viduaruni, vel virginumob im*

jLVmanitatcnnaiiti facinoris deteftanninillos ve ^ e *
mentins perfequcndo , qui faeras vir»ines vel volen-
tcs.velinuitas matrimoniofociaretentauerint. QS° s
pro tam nefandiflimi crimims attocitate a com® 11 '
nionc fufpendi pricipimus.

C. III. IfDcccdem.

Uem  Codicis tib.r, tir.de ep,fiofi, fr cltricu,
louinianuilmp.

S I ^ quis non dicamrapere, fedattentatetantuffl'
modo matrimoni) iungendi caufa lacratilfinws
gines aufus fucrit.capitali pcEnafcriatur.

C. IIII. fDeeodem.

Irm  cx Concilio Cabilonenfi. . , ce .

D Epuellis raptis, needum defponfatis ‘ n .^" ian c
donenfi v concilio ftatutuin eft,«*- 1 ! 11 ' r  ‘ &
puellas fub nomine fimul habitandi, coop c£1 " V,.

conniuectesjtaptoribus.decreuit fanft>'y tt0 ? U  ’ r i la ,

quxdem clatici funt, decidant proprio gtadiBU
ci, anathematizentnr. quibusverbisdatut»»i J.

qualiter huius mali aučlores damnandi ^ nt, ? U ma tc
participcs confilij, & conniuentes tantoanatnem
feiiutur,vt iuxta canonicam audoritate« ad con o
legitimaraptas fibi iurevindicarei]ullaf enl ‘ si>

C. V. f Eiconmunicenrur »p" r “ v '
vel Virginii cum Jibifouertiiut-
Itcm  Gregorius Papa 11 '.in f)*! 11 * Rmt ” c  ' ritrl -
C 1 £ I«»s virginem, vel viduam, nili dclponla *

O puerit.vel furatus fuerit in vxotem, cum
tibusanathemafit. .:r c tundi:

ff F alf um eff boe cetput ex X. fr XI. decreto Grtg or j

qui m cedice ca,tornim iunior appcllatur. j

C. VI. ^’Exeommuaicerur,<juivid>“ ,n, ‘

filiam alterius extra volttntatem parcM' t,,>
r apnit, ant regis betieficio poJluUt .

Item  cx Concilio Parillenli l.c.d.  . use x-

N Vllus / ncque viduam,neque filiam alte j£

tra vcluntatem parentum aut rapere p'

a fr in t.Syn.c.f2.Caplt.e10+.  b Polj .l.(tit -4

l.,o.c.49.Bunh.l. 9 .c.is.hiop.S.ca.,73.  c Poljc-l- 6 '”^
nfd.to.c.iS.  ‘1  Sup.de ptenitenria4ifi.,.fitjuur>i '
r.in cod.Tbcod. lib.f.tit.2t.le.e. In Turonico e.c.n- L f
lib.i.c.,04..frl.7-c;S3. In C<"idl.Ty1eiM>c.S. Sur‘d>' j Jf ,
Iho  p S.c.i7+. Tann.l.f.c.ss.  e  e.ead.eoi,ej»i.
c 4). 'Burch.l.).c-ir. Iu» p.tx.i+p.  T ann. l.t.e.ld-
p. t. cap.  x/. jgt

145 Caufa XXXVI. Quaeft. II. Vt ‘ d ZiZ Nrf  1146

acla vero pcenitentiapublica, fi xtas, &incontinentia

autregisbenefkiozrftimet pcftulandam. Quod fi fe-
ceiit, abecdefiscommtinione remotus, anathematis
gladi© A  fcriatur.

H'u auttoritatibpc euidenter datur intelligi, quod raptor in
vxorem raftam ducere mn valet. Sed raptor fr rapta,nofnina
funt vitiorum,non perfonamm . V iti a autem, cum per fceni-
tentiam purgatafucrint,mmina c o rum aboten tur.

C. VII.

, Vndein cjuadatp  b hotnilia  Grcgorius ait.

A c  omnipotentem quippe Dominum nonil-
■L*  lefallax habetur, qui culpam mendacij per poeni-
tentiam delet.

Prohibetur ergo pramijfis aueloritatibui rapta copulari ra -
ptort, antetjuam v in um rapins aboleatur: doneč tile raptor, fr
tila rapta iure appellantur. Qs.terv.meum illa patrispoteffati
telhtuta fuerit , fr raptor fua rapin.t pccnitentiam egerit, cum
’vo/untafparentum vtritiji^ in vnum conuenerit, noti prehiben
thr ad inuicem copuUri. ,

C. VIII. tj ] 1  Quot funt legitima coniugta, fr
cjuod voluntatepatris rapta nabere
poieff.

Vnde  Hieronymus ait.

T  Ria legitima d  coiugiain feripturis ieguntur.Pri-
mum legitimum coniugium efbvirgo cafta in vir-
ginitate viro data legitime, [ & relicjua, qux fequun-
tur in prardiftis ] Secundum, virgo e  in ciuitatede-
prehenfa a viro, & illi p er vim copulata, fi voluerit pa¬
ter eius,dotabit eam ifte vir, quantum iudicauerit pa¬
ter, Srdabir pretinm pudicitireeius. Tertium,filiaprac-
difta deprehenfa, fr non fuerit voluntas patris, trahet
cama prredifto viro,& tradet eam ali j, &c  dotabit eam,
& legitima eritei. Sed primumhis duobus prarfertu."-
%Pofl hoccaput apud Utonem  , dr en Pavnormia fc^uitar c.
etddintr aliud.8.27 cj.2.cx hfieronpmo item citatum.

C. IX. f Cum voluntate parentum raftat in
coniugium habcrc permittitur.

Item  Ambrofilis in ^Apologia Dtiuid,c S.

D Enique& / puellae pater illius, qux vim concu-
bitus nnlli defponfata pertulerit, quinquaginta
drachmas S  argenteasaccipietripfa autem in coniu-
giopermanebit.

C. X. V 4 poenitentiam raptori, ve{rapta

ličite coniugia concedantitr.

Item  ex Concilio Melden(i,r.#t.

S I h  autemnecduraeas,quas rapuerant,eumvo¬
luntate parentu fub defponfionis, vel dotalitij no-
tnine in coniugium duxerunt *, quartdo in omnium
aures hac fuerit edftitutio promulgata,ab eorum con-
iunflione feparentur, & publica pcenitentia: fubigan-
tncrapta eautem pacentibus legalitetreftituantur.Per-

a  ^■dumnatir.n.pleffarur.  b Homil.29.in Cuang. c  Ver
ta ipfa Greg.tjabentur  5  3 2 -tju.i.apud mifericordcm*  d Juo
pJ c.jo, r Pann.l.6,c,)3.30.<].r.*liter. fr (jualu.  c ex ea.22.
Deuter. t Deuter.2 2 . g -  ‘Drdrachmata argentea . ] orig. ex
70.  h Tturcb.I.9.ca.ry. Utop.$. ca.17c.fr 176.Pann.l.6'C-St'
^fittnptas habeut.

exegerir, legitimo, & ex vrriufq', partibus placito con-
iugio focientur. Nam in his non regulam coftittiimus,
fed (vt verbis magni Leonis vtamnr> quid lit tolerabi-
lins,xftimamus. Qjjod, fivnusex * iriiigatis obierit,
& is,qui poenitentiam puhlicam egerit, iuperftes exti-
terit, iterare coniugium non prsiumat, nili epifcopus
aliquam forte prxuiderit concedere indulgentiam, vt
grauiorcm podit amouereofFenfam.

Hac auftorirate Meldenfs concilij, noti permittitur raptori
rapta pofl poenitentiam copuUri: fed permittitur vtric/uepofl
poenitentiam legitimo cottiugio copulari,vt rapta videlicet non
r apr ort, fed alij po  /7  pccnitentiam nubat. S imiliter raptor poH
poenitentiam non eam>quam rapuit,Jed aliampermittitur ha -
bere vxorem . Qum enim raptor , & rapta pcenitentia fubiioi
pracipiuntur.fi vtrifejue  a copulam aufforirat tila permitte -
ret , fruftra circafinem capttuli diceretur, [quodfi vmts excou~
iugatis o bi eri r, fr is, cjui puhlicam pccnitentiam egerit,/uper*
jTes extiterit,iterare coniugium nonprafumat.  ] Eorum nam%
cjuplibet decedente,(jmpccnitentiam egit, fuperFfes remanebit.
e Hon ergo hacautforitate raptorprobatur in coiugium raptara
pojfeaccipere, 'Totiut inuenitur  in Concilio apud Aquif-
granum ,cjuod nec etiam voluntatep ar entum ad inuicem pof~
funt copulari.Sic enim inprafato concilio legitur.

C. XI. ^ ( 2{ecetiam voluntateparentis , ra -
ptores raptaspojfunt habere toniugei.

P Lacuit, b  vthi,quirapiuntfoeminas,velfurantur,
aut feducunt,eas nullatenus habeat vxorcs:quam-
uis eis poftmodum conueniat, aut eas dotauerint, vel
nuptialiter cum confenfu parentu fuorum acceperint.
*[ r Burchardti6 etiam ,frluo cit ant caput hoc ex ±AquiJgra-
ntnfic.3. Habetur lib.7. CapituU.39s.fr inde refertur in Con.*
cilio RhemenfiTro/leiano,cap. 3 .

Hac autforitas non praiudicat aufforitati Hiercnymi: ma*
Kirne cum illa teHimonio divina legis nitatur. Legitime igi-
tur poff pcenitentia peraRam raptor poteritfibi copulare cjuam
rapuit,nifipaterpuella illam raptori detrahere voluerit. Item
Cod.lib.s . c tit.de nuptiu. [\Hgcfilium cjuidemfamiliaein~
uitum ad ducendam vxorcm cogi legum difciplinapermittit .
Igitur,Jicut defidera4,obferuatu iuris praceptis,fociare con iugio
tuo quam volucris,non impediritiita ramen,vt in contrahendit
nuptiu patris tui confenfus accedat.~\ Item in eodcmje.s 0. [In,
coniuntfionc filrarunt in faerit pofitarum patru cxpctfetur ar -
bitrium.~\ Item Digefl.de ritu nuptiarum,le.2. [Qonfficre non
pojfunt tmptia,nifi oonfentiant omnes , ideff,  tjui cocunt, ejuo-
rumfij in poteHate funt.  ] Item Inffit.  hb.r. tir. de nuptiu  d*
[luffas  autem nuptias inter fe cin e s Romani contrahunt, cjui
fecundumpracepta legum coeuntrmafculi cjuidcmpuberes,fce-
mina autem viripotentes,fiue patresfamiliasjtnt ,fne filijfa -
mili(u:dum tam A filijfamilias confenfum habeant parentum^
tfuorum in poteši ate Junt. e 2\am hoefitri debere fr ciuilu,
fr naturalu ratioper/uadet, intantum , vt
iujfus parentu pracc-dere
debeat .]

a al.vtriufjue.  b Rurch.l^.c^.luo p.S,c.i 7 r.
4-.le.i2.  ^ Tit.to.in princip.

* Tih

'D E C R E T I

S E C V N D cv£
E I N I S.

*V sA R 7\I S

® O j

ECRETI P A R S

TERTIA.

DE CONSECRATIONE

DISTINCTIO P RIM A.

C A P V T I.

1  Onfecrationem S ecclefiarS, & Mif-
) farum celebratibaes non alibi, quam
' in facratis Domino locis, abfque ma-
jgna neceflitate fierideberc,liqucto-
S,mnibus,quibus funt nota vcteris &
noui Teftatnenti pracepta.

1  tf Verba capitii fiauentil invetuifit Gra-
tiini cxemplartbiu non- funt feiuncla a Juperioribtu ■,cjHemad-
tnodttm nesite in ip/a V dieti tjiiarti epiifola, ntaue r.pud cate-
ros colleftem. Scdob citationeidoUorumnon bf{ mittatum.
T^onnuka autem emendata fur.t.

C. II. 1

T Abernaculum c  enim <*’ Moy femDomino prx-
cipicnte fecifle, 6c faerafle cum m c n fr,, fc altan e-
.ius, Sc srcis n  vališ, Se vtčlilibus ad diuinum cultum
explendum legimns: Sc non foliim diuinis precibus ea
faerafle. fed etiain fanfti olei vnftione,Domino iuben-
te,pcrlinifle nouimus . Qna!i:er autem h a c fafta fint,
&quomodo ipfa lactanon aiij, quam facerdotes faera
vnftione delibuti,Dominoq; cum veltibus fanftis fa-
crati,& Leuitat tra<ffabant,fercbant,erigebant,8c depo
nebant, in ipfis inftitutionibus, qux iubente Domino
confcriptas funt pet Moyfem. in lege / Domini repe-
titur.Ciualiterergo Dauid t !T Regurrt piiffimus ampli-
ficauerit cultum Dei, & templu Domino ardificarevo-
luerit, fedpropter multum fanguinč,quem effuderat,
ptohibitus eft,&ipiccollcgeratexpcu(a3.Salomon h
qaoq; filius eius idipfum, quod ipfe facete optauerat,
iubente, Se au.dliante Deo perfecit,8c tempium cum al
tari,&reiiquaad diuinum cukuni peragendnm confe-
crauit,in lib. * Regum legitur &.J. '.  f Fccitcrgo
Salomon K.  in temporeillo feiiiuitatcm celebrem.Sc
omnis ifrael cum eo, multitudo map na abintroituE-
mathvfqi ad riuum jSgvpti coram jpontino Deono-
fteo feptem dicbus.Sr feptem diebuspd efl,quatuorde-
cim diebus, & in die viil.dimiiit populos. Iudaci ergo
loca,in quibus facrificabant Domino, ditnnts habebat
l  fupplicationibus ccnfecrata: n ec in aiiis,quam Deo
dicatis locis,munqra Domino offerebant. Si enim lu-
«bu,qui vmbraclegis deferuiebant,hac faciebantj mul
to magis nos, quibits veritas patefaCla eli,Sc gtatia pet
lefum Chriftum datr. eft, templa Domino trtiificare, St
prout melitis poffumus, omare, eaq; diuinis precibus,
& fanftis vndtiopibtjs fuis cum altr.ribus, Sc vališ,vefti
bus quoque. Sc reliquis ad diuinum cultum expledum
vtenulibus deuote,& folenniter facrare.Sc non in aliis
locis, quatn in Domino facratis, sb epifcopis, Sc non a
chorepifcopis(qt»*fapeprohibiti funt.nifijVtprsediftu
eftffummaexigeuteneceflitate) MitTas celebrare,nec

a al De ecclejiaru r.onfecratione, ir mijjarum celebrarionib.
b Ev Fdtce 11  i l.inepiSloU cmribtu F.pifa>pU,c.i.Burc.l,e.
c.ri.Iutp.3c  rfc .Pann.l.e.c33.  c Ibid.apud Feticem ir eol-
lelfores.  d al.vero.  c rt- cmerit.  i Euod.ji. Numer.7.
Lsuit.S.  g n-Rtg.T-  t >.Par.22.  i 2. Rrtp.it.  k j.Reg.g.
Snu\lj.e.lt.itiop.}.c.ti 4  1  &l.fuppli(dtitmit>iu eifecnbnnt.

faerificia offerre Domino debemtts.Et hocli fummi •
necelTitasagerecompulcrit,non s  in domibus (quia
in faeris canonibus faerificia in domibus offerri prohi
bita funt)fedin tabernaculis diuinis precibus a ponti-
ficibus dicatis , Sc in rnenfis Domino facratis, Sc faera
vnčlione a pontificibtis delibutis,pro fumma,vtpra:fi-
xum eft,neceflitate,Sc non pro libito'cuiufquant,&pi-
gritia agatur.dr.p 4-.  f Si autem,vt legitur m copcilio
Laodicenli,c. z6 bi,qui non funt ab epifcopis ordinati,
tam in ecdcfiis, quant in domibus exOrcizarenonpof
funt,multb magis maioris gradtts mmifteria nifi afi
eis,qui ad eos giadus funt corifecrati,quibusfimgide-
bentjofficia agi,vel faerificia ofterri s  non Iicet.Quf)d
autem,vt paulo fuperius prflibatum eft,oblationes in
domibus offerri non debeant,in eodem concilio.c jS.
prohibitum habetur.ita. [ No oportetin domibus ob-
lationes celebrari ab epifcopis,Sc presbyteris
5  q|?ecit ergo.] vdoren hrte vcihrt m tpi/hUipfrt Feliciiin-
feruntur omnis- rjus in cap.S.rcrrij libri R^gnorum hit snteer-

dunt. yi Burchsrdt autem,ir lunit etitm htcomittuntur,ir
ccucluduKtcaputin  ver/lconfecrauit.

- ^ Si fumma.] 'Bur-hs-dm hsbet,niCi  fununa.

3 <TNon in domibus. ] llicttcut x fj t aJvcrf^t\tut.i-
cmcndstnr ,-š locuplrtsnu ril cx originali, Burtbardo, &  /aa-
t:e. 7(am antealegeva‘ur,  non iti domibusolicrn prohi^
bita funt,/»w^a a canonitJhitcutia.

4 *( Et,infra. ] e^a Lic ep,Bola infernntur, habntur,].
ead.cap ficHt.

5 f Offerri non liect.] /*<r;«ifi<//c/7,offettUjcet, S ti

i:i eodem,paulo fup-rrsr, vbi in tcxtu cit,  multb tnagis,,*
marghic eff,  aUnulto minus . Hurcbtrdiu obidem, prluo
babcnt,vt Gratianue.

6  ^IEt presbvteris. ] Ccniur.itr cum l:k i" mg'

pud Burckardum babentur verba capitu,fil‘ nn ‘ tl>t “ dedič*-
timum-J.cadtm.

C. III. Ftiiedcf.irumconfretatio abf^ Mijj*

fieri non debet. .  ,

Item  Hvginus Papa.c.f,

i. /—\ Mnes A  balilicKcu mifladcbcnt fcmpercon
ps. V* feerari. Vt ccclefia:de<lmftx,vbi atitplures
funt, quam necefie (it, aut maioris magnitudims, qua
vtex rebus adeant pe^jnentibus reffatitaripoflmt,e-
pifcopi prouidentia modus inueniatur, q«abter conu*
fterepoffint.

C [aput boo vfq, ad verf.  confecrari, apudpknft), celleiteru
citatur  ex Euarifto,a«c,exdecretisEuarifti. Relipusi*-
tem verba rtlio capit, relara ab eifdem tribunu tur H tetin.

C. lili. tf-Abfijue prst cpttfcdH^ipeif ulic*
nouanon dedicetur ecelejia.

Irrm  Gelafius Papac/u/lap« per Luctniam-e.ir-
3 . 1 ^. E S locorum confccratione fanctoru.^ua™'
ps. I )  uis fuperius ftriiffim fuerit comprchenlum.no

a P0lye.Lj.tit4. -Anf.l.t.c.Sj. Rurc.t./.c.i 7 .^2,.Utp-
J.C.J2.& it.PannJ.J.c.iJ.  b -Anf.l,t.ca.u.BurchJ.J-‘"’''
luo p.j.e.it.

kis

Dc confecratione, Diftinčlio I.

14*

bis quoqttcpatefa£him cft, qubd abfqttepracepto fe-
dis Apoftolica: nonnulli fadas ccclcfias .veloratoria
faccreprifumant.

C. V. ffSincaudoriratc fummi Pontijicu no-
ua non dediiettir cedeji*.

Idem.

P Rsccpta « rvnodalia,qU 3 camc paucos menfes de
fedenoftra ad prouinciam funt direda, &anriquis
‘  canonibus conlentiiint,& ea,qui minus probantur
eue.addidimus: J: in vtraq; parte conftat fine fummi
Pontificis aueloritate ccclcfiam nottitereoditam non
po(Tededicari:teque ex hac bafilica, qux taliter ad cul-
tunt fuerat proceflionis addufla , fufpendifle Milfas
Probabifrtercomputamus. Sed quiadeuotus locus no
Jebcta minifterioru gratia diu vacuus petinanere, fra
terchariflime.eorum martyium nomine,quos b  re-
latio continct.aucloritatis noftttc fufcepta lerie confe
erabis.vtpopulorum frequentatio , quatn illicauide
tonuenire mandafti.feruatis regulis ecclefiafticis,& ca
nonibus, inregruhabeat finnata religione couentum.

1  1 fAntiquis canonibus. ] Socrates in Ecclejiaihcabtšh-
ritj.i.c.l ir 17 .rejen tantjuamantttjuifiimum canoncm.Jtne
Komani epi/lepi auBbritate nullam eccle/iam pojfe dedkari.

C. VI. dedteenrur bttJtlicK.t/tia prattr

audoritatem ^ ApošhlicaJedil fucrint
tdtjicuta.

Idcm epifsopuperLncaniam.c.6.

B Afilicas f  nouitcrinfhrutas, non petitls ex more
priceptiinibus.dcdicare non audeant nec ambiat
fibimet epifcopi vindicare clericos poteftatis aliena:,
ir c.n.  afCiiin enim decreta venerabiliuin fanftionum
nos quoque magnoperc cuftodire nitamur, ac fine eo-
tum difpeudio etiain illa,qua: pro alieuius vtilitatis
compendio foitalfe vidcantur, laxanda credamus d,
eunuj; nobis contra falutatium reuereriam regularuni
cupiamus temerenihil licere, &cuni fedes Apoftolica
fuperiorhis omnibus, fauente Domino, qua; paternis
canonibus funt pra:fixa,pio, deuotoij; ftudeat tenere
propofito :fatisirldignuin cft.qucnquam vel pontifi-
curn, vel ordinum fubfeouentiuin hanc obfcruantiam
lefutare, quatn li.Petri fedem & fcqui videat, & doce-
ie:fatisque «'conueniens fit, vt totum corptts eede-
fii in hac iibimet obferuatione concordet, quam illic
vigereconfpiciat, vbi Dotninus ecdeli* totius pofuit
principatum-

fVirbacapitii Imun vjijue ad  t/er/alicnz, habentur e n ant
w Vuortnacienfi,0.4-2.

C. VII. ^‘Tublicaprocejiionesnonjiantitt
oratoriitrfud pratet and o: it at em fedu -ipo-
ftotiča ron/eerantur.

Idcm loanni epifiopo Sortino.

Ertum / eftquidem,& noftris praeceptionibus
V_/ conftitntum, ne qttis in ecclcfia . aut tu oratorio, |
quod fedis noilra non legiturpermiffione dedicatum,
procelfionem pttblicain putaret impendt. ne eondito j
ces futtiuis fnbreptionibus contra regttlarum ftatuta
ptofiHtent.Scd quia Megetia fpeflabiiis foemina peti
torij nobis oblatiodefttggefllt, in pofleflionibus pro-
pinsfuorum corpufcuJa condidifle frater charifiime,

Jiumamtatis intttitu . cjuod priora ftatuta non macu
Jent S  funeribus & fi-pulchtis ratutim, in contpre-
Itenfispetitoriolocismimftdia A nourris profoicn-
nitate priftanda.vt defuudbritm nomiae folummo-
do diuina celebrentut oftieia, pub lica frcqucittatione,

&  procelfione cefTante.

a Poly.it. rit.it. vinjeti t b a/ n Utr'trn c Poty c-
l.j.rir.i.ndnfel.t.I c.4.  d ,i/ comrdamus.  e ‘‘."a d'?:.’ ti.
»tlite. ( l-i.  ra.t. g ni atu let.  j vera le.ut.  b a/,

otjfhriit.  I

1150

C. VII I- f Sine nutu Jedil .Atišhlica eiiie-
Jia noti debet inshtdd.

Item  Nicolaus Tapa eleCto.ir clero Noncnjit
eufrjitt.

E CcIefia id eft.catholicorum cellcftio, quomo-
do fine Apoftolica- fedis inftituetttr nutu, quando
iuxta faetadecretd, nec ipfa debet abfi;ue przceptione
Papz bafilica nouiter conftrui, qux ipfam catbolico-
rum intra femet ampleebi cateiuam dmofeitur?
t  C. IX. ([Sine dignifate epifcopi loti,notni
non deduarur ecolejia.

Item  ex Concilio Auretianenfi.

4 - "V j Emo b  ecclefiam tedificet, antequam epifco-
ps. iN pus ciuitatis vcniat,& tbidem crucem figat.pu
blice atriuin defignet , ante prafiniat, qui adificare
vult,quaadluminatia,&adcuftodiam.&ad ftipendia
cuftodum fufticiant: 5 c oftenfa donatiene. fic domutu
c  a:dificet. 8 c poftquam confecrata / fuerit, atrium e-
itifdem ecdelia fandla aquaconfpergat.

1  Et poftquam confecrata.] Pleniut,& aptitn in ordint
Romano.  Poftquam ergo epifcopus crucem in lo<;o , in
quo altare fabricadum eft,fixerit, tune afpergatlocuta
aqtta bencdida,hanccanendo antiphonam.dec.

C. X. »JNon confecrerur etcijia.^uaproqint-
flu CHpiditatis adificatur.

Item  ex Concilio Bracharenfi 11 .c.6.

S Iquis bafilicam non prodeuotioncfidei, fed pr*
qu*ftu ettpiditatis adificat, vtquidqnid tbidem de
oblatione populi colligitur, medium cum dericis di-
uidat.eo quod bafilicam in terta lita qusftus caufa co-
diderit ( quod in aliquibus locisvfque modo dicitut
fieri:) hoc de catero obfcruari debet, vt nultus epifco-
porum tam abominabili voto confentiat, nec bafilica,
qus non pro fanftorum patrocinio, fed magis lubtri-
' butariaconditioneeftcondita.audeatconlecrarc.

C. X  I. vSticrificia non nijifaper altare^ lo¬
čit Dco confecrarii ojferantur.

Item  Felix epifcopus omnibus orthodoxii,
tptsiela prim a.

5 - Q Icut d  nonalij, quam faerati Domino facerd«
js. .J res debent Miftas cantarc, nec facrificia fuper al
tareoiFerte,ficnecir. aliis quam Upmino lacratis lo¬
čiš id eft 1,  in tabernacuiis diuinis precibus a ponti-
ficibus delibutis, miftas cantare.aut iacrificia ofterre li
cetmili fumma coegerit neceffitas. Satius ergo eft mif-
fam non cantarc, aut non audire,quam In aliis locis, v-
bi fieri non oportet nifi pro fumma contingar ncceffi—

tate:quoniam neceffitas legem non habet. Vnde lcri-

ptum cft: e  f Vide, ne offeras holocaufta toa m omni
loco,qucm videns,fed in omni loco.tjuem elegerit Do
minus Deustuus.] In domibus tamen abepifcopis,fi-
ueprcsb) teris oblattoncs crlebrati nullatenus licet.

*ffaput loc in Polptarpo, ir apr. d ^Anfctmum liabetur e od etn
modo artjue aptld G atiannm .coUedum hinc indt ex v er bil
pr ima til im epijhla F etn i< ctuartif cuitti pars telur a eft o.ead.
con Jecrario nem.ir c.tabernaculum.) longt alttcrdiipc(itit,fei
incohoni fententia.

1 «[ Id cft, in tabernacuiis. ] In {pištola, {r apv.d luonttn
'hac non hab-ntur boe loto, Jed parit) Juporiu, necne boe e odeta
prorjus modo./rd tjuomodo funt rcpofita e,c.tabemacrlum._

C. XII. df'1Jnn litjim [ocu Joctu MiJJdrum

Joleunia c hbrenrur. i
A f bem c.v  Concilio Triburienfi.

4  I«a rum  / lob nnta non vbioue, fed in locts ab

a .AnielJ.t .c. 42. Cap l r  .c.itsfirl.t.c 71.  b Noreli*
lu*lin. 67 .c.t.ir tpr.ca .7  apud-l u/ianum, ir in authen con tl.
to col.i. Ordo Romanmpag.io 7 . Polyc.lj.ttt i. Burt.l }.c 6.
h-op  c..( Pkitn l 1 č 7.  e at demum.  d Tolyc. I.}.rir.ti.
■A .JI l.6.c.t 1+ . luop .} ca.6t. ir p. 7. ca. 76.  e' Doutcrd2.

1  'tbtitc.l.j.c.i6.luop.].c.ip.Pann.Lo.c.io.

Oo 4

H5i Decreti t

epifcopo confecraris,vel vbi ip fe permiferit, celebran-
daelfecenfemus. ^

efln (Jonciho Moguntino fiub Mrnulpho, c. p.habentur Jtmul
■verbahuiue capitu , & capitu,concedimus.J.ead. Veritmir
BurchardM,ir Iuo, ejui item vtrun^ coniuntJe ponunt, dtant
vt Gratianue,ex  Triburienfi,c.4.

C. XIIL  *f Precibut diuinis confecrentur
ecclejia.

Itcm  Clemens epiTF.t .ud laccbum.

E Ccleftas a  pc: congrua, 8cvtiliafaciteIoca,qua:

i diuinis precibusfaciareoportet,8c in i  fingulisfa
cerdotes diuinis orationibus Deo dicatos poni.quos
ab omnibusvenerari oportet,& non a quoqua grauari.
a ^Etinfingulis.] Hacvfj, adverfiopoitet,additafiunt
ejt originali,& Peljcarpo.

C. XXIII.  f Sacrificarc, ir Mijfas celebrare
non liter,mfi in ločit Deo filtratu.

Item  Clemens epih.3.

H lcergo ideft, in prsfentivita pofitos oportet
nos agnofcere voluntatem Del, vbi & agendi, &
facrificandieftlocus:quoniam in aliislocis faetifica-
re,8c Miffas celebrare non licet,nili in his in quibus e-
pifcopus proprius iuflerit, aut ab epifcopo regulatiter
ordinato, tenente videlicet ciuitatem, confecrata fue-
rint. 'Aliter enim non funt ha:c agenda, nec rite ccle-
branda.

C. XV. dfMiicimturfitccrdotsirfui in točit
non filtratu Mijfiao celebrare prafiumunt.

Itcm  Syluefier Papa in generali  c rejident
fynodo dixit.

N Vllns ^ presbyter Mifias celebrare prifumat,
nifiin faeratis ab epifcopo locis,qui fuiparticeps
decatero voluerit eflefacerdotij.

C. XVI.  *f Singulu annu dedicationum fb-
lennitatei celebrentur,Jr confiecretur etiam
ecclejia,de euiut confecratione
dubitatur.

Item  p c 1 i x Papa omnibus orthodoxu ,
cpifi.l.c.r.ir o.

6 .  o Olennitates * dedicationmn eedefiarum, epi-
ps. 3 fcoporum, 1  & facerdotum pet fingulos an-
nosfolenniterfuntcelebrands. De / ecclefiarum
confecratione quotieš dubitatur, & nec certafcriptu-
ra,neccettiteftescxiftunt,aquibus confecratio fcia-
tur, abfq; vlladubitatione leitote eas elfe confecran-
dasrnec 2  tališ trepidatiofacititerationem:quoniam
non monftratur efle iteratum,quodnefcitur fadum.
tpCaput boe confoffum e tl ex verbu eiufidem epiflelu Felicit,
cap. 1.ir 1. omifiu nounullu, qua in fetjuentiapud Gratianum
capi te reponuntur.

I CEpilcoporum.'] Mbtfl voxiHa ab originali, Burchar-
do,luone ,ir plerifijue vetulhi^ratiani exemplaribut: Jed ob
glojfam non effinduda.'

1  fTNectalis.] Iuo,ir Pannormiahabetfierevt Gratianm,
nec tališ ttepidatio iterarionem incurri t:& hnieleHioni
oonuenit interpretatio glofJa.Sed in originali,ir apud Burchar-
dumlcgitur,  ne tališ trepidatio faciat deteriorationem.
%Attjue huie lečliouirejpondent verba B .(jtegorijlih. n. epilt.
gr.ad Fdicem de hac cadetn re iocjucntti,  ne tališ, inquit,du-
bftatio ruina fidelium fiat. Similu huicfeutentiačj-difl .4.
c.placuit,his verbu cxprimitur, ne ifta trepidatio eos faciat
faeramentomm purgatione priuari. Et ell in Condlio
(Jarrtbaginenji V.

C. XVII.  IfVc eodem,& ijuodollo diebm
dedicationum fiolennitat cjt tslebrania.

Item  Gregorius Papa.

a r«.f7.ealrJiae.Polyc.l.3.titA.  b Polj.I.3. rit. te. ^infi
l.7.o.i3i. Burch.l.j. c. r).Iuop.}.e. (e.  c in epiloge concilij Ro¬
mani, ir C-l *.o.'9l.  d Polj.ibii.^infiel.t.7. ca. 133.  e Polj.
thd,~dn/U,j .cjf.BurcJ.j.0.3 1 .Patndj ,c.u. i (Ja.i.

:rtiaPars. 1152;

(r  Olennitates A  dedicationum ecclefiarum,Sefasdfr

0 doturn '  per fingulos annos folenniter funt cele-
branda: : ipfoDomino eremplum dante,qui ad fefium
dedicationis templi,omnibus id faciendi ^ dans for¬
mam, cum reliquis populiš candcin ielliuitatem cele-
braturus venitdicut feriptum eft: [Fada funt Encsnia
inHierofolymis, &hyems crat,&ambulabat c  Iefus
intemploin porticu Salomonis.] Quod autemofto
diebus Encamiafintcelebranda, in libro d  Reguriti
perlefta c  dedicatione templi reperietis.
fjRepetiturin hoecaptrepriorpa r i antccedentit vfij t  ad verjic.
celebrandr: ac deind;fiubiiciuntur verbailla tpifitU Felicit,
tj'.u ibi crant emijfia. Cj rego rim autem,<juem hic Gratianm ti-
tauitJib.it.epiPl.ei.habet cju:dem n on nuli a ad ccdcjiarutn dt~
dicationet pertinentia. Sed ea magit viden tur ccnuemre čutu
fiuperiorecap.in verJic.Dc:  ecdeliarum confecratione.

1 Et facerdotum. ] Ha dna vocei in albjuet vetujtitnon-
Icguntur.

C. XVIII.  fCon/ecrcnturcccleJix,dequa-

rum confecratione dubitatur.

Item  ex Concilio Meldcnfi.c.f.

7. p Cdefue /, vel altaria , qua: ambigua funt d«
ps. 1 -j  confecratione.coufcaentut.fc fuperfiua altaria
deftruantur.

C. X I -V. ecclcpa efl iterum confie-

oranda,&fialibut tantune exorci~
tanda.

Item  Hyginus Papa.

S I X  motumfueritaltare, dcnuoconfecremteccl«
fiajfi parietes mutantur, S: non altare, falibus tan-
tuiu exorciaetur. Sihomicidio, vcladulterio ecdefia
violata fuerit, diligentiffiraecxpurgetur,&denuo con-
feetetur.

C. XX. fEcchfiafiimel Deo confiecrata,quan-
. do ejl iterum confiecranda.

Item  ex Nicsno condlio.

E Cdefiis b  femcl Deo confecratis, non debet iterl
cofecratio adbiberi.niti aut ab igneexuft*>»“t ,sn
guinis effufione.aut cuiufcunque femine pollnt-f fue-
rint:quia ficut infans a qualicunq; facerdote in nonu-
ne Patris, & Filij. Sc Spintus fandi femd baptizatui,
non debet iterum baptizaridta nec IocusD s0( I lc:ltus >
iterum confecrandus eft', niti proptercascaufas ,quas
fuperius nominauimus: fi tamenlidem fandatTnai-
tatis tenuerint,qui eum confectauerunt.

C. XXI.  ff De rodom.

Itemloannes lupiepificopiiltalia.

E Clelias 1  Arrianomm,vbicunqueinuenemis,ca-
tholicas eas diuinis preci^us,&openbp s  abfq; vi¬
la mora confccratc: quia Se nos, quandoftumus Con-
ftantinopoli,tam pro 1  religione catbolica,quam pra
Theodorici regis caufa negotij fuadente, atuuehortan
te, Arrianos extirpantepii(11mo,atque Chiiltianillimo
luftino orthodoxo Imperatore , quafcunq; illis in par-
tibus eorum ecdeGas repetire potuinins,catliolicas-

eas,Dominoopeinferente,coiifecrauunus. ,

1  Pro religione. j Locupierarut efl liiclitnetn ipjacpt*
Jlola,Burehardo,ir luone.

C- XXII.  VDerodem.

Item in dulogo K. Gregorij, hb.j.t )t.

A Ktianorum 1 ecdcfia in tcgioue vtbisilla,qu*
Suburra dicitur.cum daufa vfq; ante bieuniupet-
manfifiet.placuit vt in fide cathplica(introduftis llluc

a ^infil.l.r c.:+. Iuop-3 e t*. TannJ.t.c.io. b alf*'
ciendo.  c  Ioan.ro.  d s.Reg-S. 2.Paral.3.  c al.perada.al.
perfeda. f Poljc.l.j.nt.ii. 'Eurc.lj.e.io.Iuop.j.c.it.Pann.
l.a.c.ri.  g Poljc.l.).tir.{.^Infit.i.ca.i3,'Burc. 1 .3.c..n.ir 1 ’.
Iuop-3.f.iJ.& if.Pann.l.t.c.to.  1  Dijl6t.e.s.  t Polj.l.J'
tir.4-^AnfiLs.c.tt. Burc.l.f.ejodHop.s.e.j7.  k
wm  i» yir*JibJ.w.  * Poljt.ibid•<oi*fil.t,e,if.

S.Sefet*

1

1153

De confecratione. Diftinčlio I.

Beati Sebaftiani.&fanfts Agatha: virginis, t & mar-
tyris reliquiis)dedicari debuiffet: quod & fadum eft.

/ ^ Virginis, btc.~\^(bfunt ha dna voccs a plcrifama-
uuftriptie.fr Poljcarpo.ln ipfi diahgo legirur,  B. Stcphani &
fanflxM.arthxmartyram Sedinlib.j.reg.epift.tj.ecclefta
htc vocarur ecclefta fanti d ^igatba. <yipud ločnem vero Dia-
eomtmJ.e.c.jr.effSanfti Sebaftiani,&fandte Agnetis *
Hiartyrom_i,

C. XXIII.
ltcm_>. ‘

A Gapitus Papa vas catholicum,F.uangelij tuba,pr*-
al co iutiitiK.facr* al taris, fedisqilc velamina facrile-
gis Anthimi infeda fabuli*, fuis catholicis precibus
deleuit. b

' f ltem.]^ 4 ntea fitjuebatur,  A gapitus Papa, qua va¬
tli temen ex capite ipfo irrcpferant in ritulnm  , dr abfunt ab
alitjuotmanuftriptu.Extat aurcm caputboein antijuo codice
Regesfi Gregorij primi in entremo in feripto cpuodam,  dc mo-
tibus.vita & morte Agapiti primi Papx, inbibliatkeca
VdtlCtlM.

C. XXIIII. tpDecodcm.

Item  Virgilius Papa euL Eutherium,
epift.t.c.j.

D E fabrica c  vero cuiuflibet ecdelie,11 diruta fue¬
rit,iiiftauranda,Sefi in coloco conlecrationis fo-
lennitas debeat iterari, in quofanduaria non fuerint,
nihil iudicamus officere,li per eam minime aqua caor-
cizata &  iadetur: quia confecrationem cuiuflibet ec-
«lefia:,in qua Spirtrns fandi arrha d  nonponitnr,ce-
lebritatem fcimus tantum e (Te miflarum. tc  ideo,ft
qua fanftorum bafilicaafundamentis etiam fuerit in-
nouata fine altaris motione,linealiquadubitatione_^,
cum in ca fuerit miflarum folennitas celebrata.totius
»onfecrationis / fandifkatioimplebitur.Siverofan-
ftuaria«qui habebat,ablau funt, rurfuseorum repofi-
tione,8c miffarum foleanitate reuereutiam fandifica-
tionis accipiet. •

y Tribuebaturluli.ne: fed eie vetuftii exemplaribm refti-
tntum rft Vigi/io ,apud tonem oxtac.fr tx ipfi citant Bnr-
(bardut etiam, fr lue.

1  *f Sine altaris motione.] ^Abfunt hac a b originali,
Burcbardt.fr lutne.Sedexponuntur inglojfa. tAUaveri ntm-
ptlla funt emendata.

C. XXV. f \Abfrjg epifiepi permijfu in eceh-
Jia confecrata non erigatur
altare.

Item ex decrerii  Hormifdz: Papa:, c.to .

>• 'VjVllus.f presbyter in ecclelia confecrata aliud
ps. IN altare erigat niti quodab cpifcopoloci fandi-
ficatum i  cft,vel permiflitm : n lit diferetio inter fa¬
rnim,&non (aerum : nec dedicationem fingat.mfi lit.
Q«od li fecerit,li clcricus elf.degradetur: li vero laicus,
anathematizetur.

.'  TSanftificatuin.] Ino habet , ab epifcopo loči, vel
eiusmilfo fandificatum eft: vt lit dilčretio.&c. Poly-
carptu,fr Bunbardue,ib  epifcopo loči, vel eius pcrmillk
fandificatum eft.vt lit.&tc.

C. XXVI. fEtjertantur altaria,tpuafinofinih -
rum reliepuiit eriguntur.

. r, «»exconcilio Africano, h  c.so.

P Lacuit, > vt altaria,qux pallim per agros.Sc per vil-
lis? K.  tamqua m  memorix martyrum conftruun-

1  al. ^Agatha.  b al.eluir.  c Polyc.l.j. tit.6.
vdnfelm.l.s.c.St. Bttr.h.l.s.c.tlt. Iuopj.e.tf.Paim.l.e.c.rj.
d al.bencditta.  e ara.)orig.&collec.  f al lenta fan-
{itfcatio confctrationU irnplebuur.  J ong. luo. Burclr. Patin.
g Capit.l.t.c,')}. Palpc.l.+ .tir.fr. Bunb.l.}.c.r7. luop.3.
ta. jo.  b Et in Cartliag.j .c.t+.  i .A nje im .1  .s .ca.: 3 .
tunh.Li.ca.si-. lH0p  j.ea.s7. Parm  /.a.r.a/, k al.vi-
ntat. al.viai.

1154.

tur,in quibus nullum corpus,autre!iquiae martyrum_>
conditx probantur.ab epifcopis,qui locis eifdem prx-
funt.lificri poteft.cuertantur. Sisutem hocpropter a
tumultus populares nonfinitur,pIebes tamenadmo-
neantur.ne illaloca frequčtent, vt, qui refle fapiunt,
nullaibi fuperftitione deuifti teneantur. Et omnino
nulla memoria martvrum probabilitcr acccptetur, ni-
li vbi corpus,aut reliquixcertacfunt.aut origo alicuius
habitationis.vcl pofleflionis, velpalfionis lidcliffima
origine traditur. Nam quxperfomnia, & per inanes
quali teuelationes quorumlibet hominum vbicumq»
conftituuntur altaria,omnino reprobentur.

C. XXVII.  d Non eri confecranda ccclefidt
in qua pagarnu feptUttu in~
uenitur.

Trem  ex concilio Aurcliancnli, c.j.

)*TJ Cclefiam, b  inquapaganus fepultus eft,nonli-
_Lj  ceat confecrare,ncq; milfas in ca celcbrarcj, fe4
iadlarifotas,& mundarioportet.

C. XXVIII.  <p‘Vc ccdcfia jn qua endauera fi~
dclium,vel infideltum fe-
peliunrur.

*trem  ex concilio Aprippinenfi.
ij.-ir-i Cdeliam, c  in qua mortuorum cadauera infi-
Jlj  delium fepeliuntur, lanftificare non liect : fed 1»
apta videturadcanfeerandum-’, inde euulfis corpori-
bus.&rafis parietibus,vcltignis d  eiusloci.rcsdifi-
cetur: fed lihsc confecrata an te fuerit, milfas in ea ce-
lebrare licet: fi tri fideles fuerint, qui in ca fepulti fuat.

C. XXIX.  f Super monumenta in campo non
diffribuanrur mpjleria.

Item ex  ce««7.Martini Vapx[BracbarcnJTi,c.(l.

fr (tj.fynod.Gracorurh .]

N  On » oportet dericos ignaros.Scprafumptore«'
fuper monumenta in campum minifteria/ por-
tare.aut diftribuere faeramenta, fed aut in ecclelia,aue
inbafilica, vbi martyrum reliquix funt depoftta:, ibi
pro defundis oblationes offerri. Nec liceat Chriftia-
nis prandia ad defunflorum fepulebra dcferre_j,8c fa-
crificare mortuis.

C. XXX.  y Quomodo in ecclefia combujla tnijpe
pojTtt celebrari.

Ttemex  concilio Triburienfi. S

C Oncedimus b  etiam, vtlicubi(quodpeccatisn9-
ftris exigentibus perplurimum eftfadum)a Nop'
manis,8c Sdauis, 1  ab Vngaris, K.  & a malis Chriftia
nis.feu alio qualicumq; modo ecclelist fuerint incen-
fx,8c coni bulic,in capellis cunttabula confecrata mif*
fas interim celebrari permittimus, donečecdelije ipfaj
reftaurariqueant. Initinere vero polms/tbccldiade-
fucrit,fubdio,fcuintentoriis,litaLuila altaris confe¬
crata,ca:teraque faera minifteria ad id officium perti-
nentia ibi affucrint, miflarum folennia celebrari cou-
cedimus: ahtet omnino interdicimus.

f De boe capite notatum cft fttp.adc.MiJfarum folennia.
C. XXXI. ([Chrifmatenon vnganturalta¬
ria,nifi fuerint lapides .

Ttemex  concilio Epaunenli. c .2  (.fr oj.

A Ltaria, l  fi no fuerint lapidea, chrifmatis vn<^Io-
, nc non confecrentur.Ad celcbranda autem diuin*
oflicia,ordinem cjuem Metropolitani tenent, compro-
uinciales obferuarc debebunt.

y lue cit at^vr vulgata Gra.tia.rn cxempUria,  ex concilio

a al.per.  b Bure.l.j.c.rj.luo p.j.c.rf.Pann. 1.2
t^p* Lf.c.afg.  c BunhJ. 3 .ca.jS.luop.j.ca.af.}.Patin.l. 2 t
c. 23 .  d al.vcl lotu lignit.  e Burc.l.ro .C.3S. luo p. it.

al.mj/ftcrta.C. 69 .  g in concil.Moguntino c. 9 *

c. 63

h

f

Bnrch.L3.ca.s6. luo p. 3 .ca. 39. Patin.1.2. c sr.  i aL
■Slanu,  k al.a Pv.lgaru*  1  Bure. 1.3.e,25.luop.j.c.39+
Paun ./.2 .e 32.  •

Oo 5

m

Decreci Tertia Pars.

Hipponenfi. Sedex Bttrehardo,fr vetufHi Gratianicodici-
biu reftitutum e ti,  Epaunenfi: cx mitu op.čr 27. capitibur
oonfe&rtm elf.

G. XXXII. Cbrifmari*vnffione,(yfacerdo~

tali bene.iiciione Jacrentur
altana.

Item  e.Tconcilio Agatkenfi, c. 14’.

A  Itaria placuitnon folum vnftione chriftnatis,
jfl led etiam facerdotali benediftione facrari.

C. XXXIII. fin priitarii orat oriu licet orare ,
fed non mijfam celebrarc.

V Nicuiq; b  fidelium in domo fua oratorium licet
habere, Sc  ibi orarc_i; miflas autem ibi celebrarc
non licet.

f Burcharduc etiam,dpIuocitant ex comilto ^durclitincn-
Ji. Ipfa cjuidemfentetia babe tur m Capititl.l.j .c.230 .& lib.6.
e,ioi.& nouelld ! S.apudlulianum antccejforem in cxtmno,
C* XXXIIII. OJ InpriuatU oraioriii abfifa
confienju cptfiopi nutlue nnnifrare
prafiomat.

It cm  ex fexta fynodo, e .31.

C I.ericos,quiminiftrant, vel baptizantit oratoriis,
qux mtradomos funr^cum confenfuepifcopi lo-
ei hoc facere prscipimus. Si quis veto hoc non obler-
»aucrit deponatur.

C. XXXV. op Gjui extra parol biol halcnt
oratoria.hu diebut adparochiai re-
direcogantur.

Ttem  ex concilio Agathenfi,c.jr.

S I quis <t  etiam extra parochias, in quibus Iegiti-
nnis eftordinariusq;conuentus,oratorium in agro
liabere voluerit,reliquts feftiuitatib’, vt ibi miflas au-
«tiat, d  propter fatigationem fatnilia:, iufta ordina-
tione permittimus. Pafcha vero, Natali Domini,Epi-
phania Domini,Afceniione Domini,Pcntecofte.Sc Na¬
tali fanfli Ioannis Baptiflar,& fi qui maximi dies in fe-
ftiuitatibns habentur, nonmfi  in ciuitatibus, aut in
parochiis audiant. ‘  Clerici vero, li qui in (eftiuitati-
bus,quas fupradiximus (nifiiubente, autpermittente
epifcopo)miflas celcbrare / voluerint, communione
priuentur.

C. XXXVI.  fQuibu< ex caufii locafanlfo-
rum murandafint.

Vtem  Auguftinus.

9. r-r-i  Ribus X  ex caufis loca lanftorum tranfmu-
ps I randa funt. Prima. cimi neceflitas perfecutoru
loca eorum grauauerit. Sectinda, cum dilficultas loco-
Kim fuerit.Tertia.cimi malotum focietate grauantur.
C. XXXVII.  f Quando alkui corporafan*
tl or urn de loco ad točam transfcrrc
non licet.

Itcmex  concilio Moguntincnl!
primo, c.tr.

C Orpora A fančlorum de loco ad locum nullus
transferre prafitmat fine confilio principis, vel e-
pifcoporum,fanftiq; fynodi licentia.

C. XXXVIII.  f In vftu /aieorum non con-
Hcrti hčer tigra ecitejia
dedtcara,

Ireno  Hvginus Tapa.

to.  T Igna •  ecclefia dcdicata '  non debet adaliud
ps. -L opus iungi sili ad aliaH) eccielia: vel igni funt
comburenda, Vel ad profeclum in monaftcrio fra-

a Polpc.I.) tir.4.  b Burcb. I j.c.td. Iu0p.j c.7e.
Parm /.2 .c.;},  c luop+c.p.  d al. renčat.  e at.
tene ant. t a!, facere,aut rrriere.  g .A nitim  /. r. c. e6.
Burcb.1.3.c.poluopj.c.so. Pann.ll2x.3S.  h Burcb.t,3.
c. 332 luo p.}.c. 273 . Pann.1.2, c.36.  i Pblyc.I.}.tit.t(.
cAnfetm-.!. f %'7. Burcb I.3 e.jpiuop.f.c.fp, Pann.1.2.c.16.

Ir al.monajiermm.

IV, 6

tribus : in laicorum vero vfum a  non debentadmitti.

1 «T Dedicatae.]-/ 4 »fe 4  lege batu r (7 htc,irin rubrica,ie-
&cSU.£meudarum eff hocficut  dr alia nonnulla ex leruflit
exempl/iribuA,Burchardo.o‘ luone, tj ut etiam caput hoc čitank
ex decreru Ujemi.

C. XXXIX.  fVel/imenra/acra,&vafaprt
vetuftareconfumpta inccndantur , (jr
cmere1 m lota oecultaproii -
ctanrur.

Item  Clemens Papn Iacobo Hierofelymita»o
epifiopo 1 , epifl 2.

A l.tatis b  palla.catbedra, ‘  candelabrum,?ev«*
lum,fifuerint vetuftateconfumpta,incendioden-
tur:quianonlicetea,quKin faerario d  fuerint,male
traclan : fed incedio vniuetfattadantur. Cineresquo-
que eorum in baptillerium inferantur : vbi nullus
ttanfitum c  habeat: aut in panete aut in foffis paui-
mentorum iaftcntur,ne introcuntium pcdibus inqtd«
nentur.

C. XI.. CJ Jfortuinon olmoluantur ve-

HementU alt tiru.
ldem ibidern, /

N  Emo pet ignorantiam eletieus mortuum credat
obuoluendum.autdiaconus liapulas opcriiev^*
lit palla, qux fuit in altari, aut certe, qux diacano /
data eftin menfam Domini. Qui hxc feceut,velleui-
ter,quali nihil, & negligcnter habuerit diuinamyfle-
ria,diaconustnennio,rexq; menfibus a Dominko erit
alienus altari,graui percufliis anathcmate.Quad fi de-
ricum ptesbyternon comouerit decem anms, 5 t fcx S
menfibus excommunicatus lit : propterea quod de
Dominicis faeramentis fubieftafibi non aniouerit *
minifteria: & pofteacum grandihumilitate mattirc-
concilietureccleliae. Palla ‘ veto ,& vela fancluariji
fi fordidata fuerint miniftetio.diaconi cum hu»ilibu»
m in j  ll ris intra lančtuarium lauent, non eiicientes fo-
ras a lacrario : Sc  velamina Dominica menfie abluant:
nc forte puluis Dominici cotporis male dccidat. 1
Sindonem vero non fotis abluant, & erit hicoperantl
peccatuni-^. ldcirco intra facrarium 1111 nid r!S  P :iC! p ; '
mushxc fanftacum diligentia cuftodite. Sanepelui*
noua comparetur, Sc  praitcr hoc nilaliud tangat. Sed
nec ipfa peluis veliš apponatur lauandis, nifi flnai
Dominici altaris cultum pertinent,pallx altaris folx
in ea lauentur.Sc in alia,vela ianuarum-/. De veliš au¬
tem ianuarum curafitoftiariis ex aamonitionemaio-
rum,ne quis negligcns , aut ignarus , ad vcliim ianux
domus Domini manus incognite K  tergat: led ftae
tim coercitus difcatomnis homo, quiavelum atrij do-
hius Domini famflum eft.

1  ^ Decidat-]/« originali  efll,decidata findoneforis
abhua.Scd g loj'a oblittit , ne mutarcrur. .Muha autem atu
non rmtfimiponderii funt ex ipfo originali eniendata.

P X LI. f Sacra vata non mfi d filtratu con-

Trcdcnrur hotninibut.

Item  Sixtus Papa epitlolae.

J  N fandla I  hac Apoftolica fede ftatutumeft,vtla-
cra vaft non ab aliis quam a faeratis , Dominoq, di-
catis contrečlentur hominibus. Indignum 1  enim
valde eft vt faera Domini vafa,quscunq ; fint,humani«
vfibus feruiant,aut ab aliis, quam a Domino fanmlan-
tibus eiqidicatis tradlentur m  virisinepro talibus
prifumptionibus iratus Dominus plagas imponat
populo luo Hc  bi etiam, qui non peceauerint, mala pa-

b

a al opera.  b Polje. I.}. tir.rt. BHrcb.lj.c 2K. luo
p. 2 .e. 66 .ir P-3-C.20C. c al.canrara  d al. /aucluarit.
e tranfinu habcarur. t abcflab orig.  g al.tjuvi%.
h al tommonuerir.  1  Burih. I. J. c. 216 luo p J c.rte.

k al.incondife.  I Polyc.l.).rit.o.Bure.l J.c.22^.I H op.j,
1  e.2(p.frp.2S.7‘.  ,n  ai.feranrur.

fiantui

1157

tiantur.aut f>ereant,quia perit iuftus firpifiime pro
impio. •

' q Indignum.] .Adiita funt hac vfq, ad verf.  viris.
Kemrfo alia nonnulla ex originali, Bunhardo : & Iuone.

C. X L 11 . f Don nifi a facratie henunibut
vefimenta facrata fer-
uentur.

Ttim  Stephanus cpifcopus familiari amict
H lin no.cpiil.i .0.3.

V Eftimrnta a  ecclefiaftica,quibus Domino mini-
fttatur,& facrata debent efle,& honefta : quibus,
aliis in vfibus non debent frui , quam in ccclefiatticis,

St Deo dignis officiis, qus nec ab aliis debent contin-
gi.autferri, nifi a faeratis hominibus: ne vlrio,quat
Balthafar b  regem percuflit, fuper lise tranfgredien-
tes.&talia praefumentes veniat, Sc corruerc eos faciat
adima.

C. X  L 111 . f Diuina minilferia nuptiarum
non praffentur ornatibue .

Zrem ex concilio Aurelianenfi. c

A  D nuptiarum d  ornatum diuina minifteria non
pneftentumiedumimproborum contačht, pom-
paq; fecularis luauria: polluuntut, ad officia faerimy-
fterij •  videantut indigna.

C. A' L 11 II. fin Hgnru varuhi Dom I niči ctr-
porii, & fanguinit faeramenta non
funteelebranda.

Itcm  ex concilio Tributienfi, c. it.
it. tt Afa,in / quibusfacrofanči:aconficiuntiiriTiy-
gs. V fteria calices funt, St patente: de quibus Boni-
facius martyr, St epifiopns interrogatus ,ii liceretin
valculi, Ugncis facramčta coniiccre: relpondit, quon-
dairt lacerdetes jurei ligneis caiicibus vtebariturmunc
e contrario lignci laccrdotes aureis vtuntur jplicibus.
Zepherinus xvj. Romanu« epifiropus patenis vitreis
miuasceltb rati conftituii.Tmn deinde Vrbanus Papa
omuia nlinifteria faera fecit argentea ln boe enim, li¬
čar S: in rclujuis cnltibus magis Sc inagis per inere-
mnuafemporum dccus fuecteuit ccclefiamm,^. No-
ftris enim diefcus, qni ferui patrisfamilias turnus, ne
dcctts ni a ti. s eedefire imniinuatur,fed inagis cumulc-
tur.&.implificctur,ftatuimus.vt deinceps nullus fa-
cerdos faeruin,myftctium corporis, Sc (anguinis Domi
ni noftri lelii Chrifti in ligricis vafculis vilo modo
conficerc prsfumat : ne vnde placari debet, uide ira-
lcatur Dcus.

C. X  L V. f Ex qua materin calix cumpi¬
tona fiert deboat.

Vtem  cx concilio K h eni en fi, c. 6 .

"ITT calix g  Domini cum patena,fi non exauro,o-
V ninino ex argento fiat. &infiu.  Si quis autein tam
pauper elt,faltcm vel ftanneum calicem liabeat. De
atre.aut otichalco non fiat calix: quiao’b vini virtutem
Srugincm parit,qu? voniitum prouocat.Nullus autem
inligneo ,aut vitreo galice praliimat nuifam cantare.
C. X L V 1 . f Upon in ferico panno,fed
‘puro linteo faerifitium confi-
cretur altarii.

Itctn ex epilfola  li Eufebij Papir,

& Sylueftri.

a Tolpe.!. 3.tit.t6. lAnfelm.l. t. c.t 9 -Uiop.:.e. 74 -. Sum-
mttim rrlatum til.  b 'Dan.f.  c al.^irucrnenjt.
d Polpc.l 3. tit.e^.Burch.l.s.c.ioS.luop.t.0.14.3. Pamt.l.r.
t.163.  e  al.minifferj.  f Burc.l.j.ca.tes.luop.j.c.lSS.
g ^infelm.l.i.c.ft. & l.g.c.s. B:trcb.l.l.cg 6 . luo p.2.0.131.
Pann.l.i.c.iti.Sjlueftcr iti epiloga amctl.Ront.  h Idemin
. Psntijicali',

II5 S

C Onfulto * pmnium b  ftatuimus,Tt faerificium
altaris non infeiico panno, aut tinfto quilquam
celcbrare pratfumat rfed in puro linteo abepilco-po
colifecrato.terieno Icilicet lino procreato, atque con •
testo ificut c  cotpus Domini noftri lcfu Ghrifti ia
lindone Jinea munda fepultmn fuit.

Č, X  L V 11 . f Dt tjuibus fuerit trudit*
mijfarnm odobreno.

Itemex(extz  fynodo, c.;t.

la.TAcobus d frater Domini fecundum carneiru-',
ps. I cui primiun credita eft Hierofolymitana ecclefia,

& Bafilius Carfarienfis epifcopus.cuitts daritas per tb-
tum orbem circumfulfit, in ‘  feripturis addidcrulit
nobis tnifiscelebrationeni_i.

'  In feripturis addiderunt. ] Cjracc eff,

■rž/) fivs-‘r.leibtifiiv 't-£X£-yta/j tmpipi^hanotte, U rn r-
A«£v  oy rij 2-cao 5 n op htižllfš -, ž ona  ra S sfoi  ara.

niztov id eff ,c\ui  in feriptis tradiderunt

nobis mjrfticum facrificiuvn.hocmodo in diuina litut-
gia faerum poculum ex aqua, St vinoconficicndum e-
diderunt.dcd n ih tl mutatum cflj-iim obglojfamitum tjuonii
odidi or do milit ir n a videtur fummatim retuliJjc.^AbdlaH-
temhoc caput ab altoptiot metufHs exeraplaribue.

C. AL Vili. ffpH*  bora funt miffaruno
folenr.ta celeb/randa.

htm  Telcfphorus Papa V 11 . a Petro in epijh-

la adetnnss y c.t.

13.  -v T Oči e e fanfta natiuitatis Domini Saluatori#
gs. IN miftas celebrentpresbyteri,Schymnum ange-
j lieuminillis folenniter decafent: quoniam & eadem
nočleab Angelo paftoribus nunciatus eft. ir infra.  Et
I lubito fafta eft cum Angelo multitudo nu!itix coeie-
! ftis laudantium Deum, Sc dicentium, Gloria in excel-
j fis f  Deo, 8 c in terrapax hominibus bona: voluntatis.
j Reliquis vero temporibus miflarum ceicbrationes an-
’ tehoramdieitertiam mininie l*nt celebtand_x: quia
& eadem hora Dominus crucifixus eft, S  Sttupet *
Apoftolos Spiritus fančius dcfcendifle legitur.

C. A 1,1  A', f T(pn nifi a ieiuntt hotninibtu fa-
cramenta cclebrontur altarlt.

Item  ex concilio Africano, c.s.

14.  p Acramensa 1  altaris non nifi a ieiunis homini-
gs. 3 bus celebrentur, cxcep,to vno dre anniucrlario,
quo coena Domini cclebratur. Nanr li aliquorum poc
meridiano tempere dcfunčlorum fiuc cpifcoporum—',
fiuc cštterorum commendatio facienda eft, folis ora-
tionibus fiat.fi illi,quifaciut, iam pranfi inueniantut.
C. L. ft .Ante mijfarunt folennia nroa h o ram
utnam decantatf , in guadrage-
(tviA comedere non

lint.

Vtem  ex concilio Cabilonenfi. k.

15.  q  Olent č plures, qui fe ieiunareputant.in CJua-
gs. dragefima,mox vt fignum audicrint ad horamj
nonam,comedere_r. » Qui nullatenus ieiunare cre-
dendi funt.fi ante manducaueriht, quam vefpertinum
celebretur officium.Concurredum eft Enim ad nriflas,
Sc auditis miflarumfolennibus.Sc vefpertinis officiis,
& largitis elee ( mofynis ad cibnm accedendum eft.
Si vero aliquis necefiitatc conftričlus fuerit , vt ad

a a-.confulru.  b To!yc.l.i.rir.i).^Anfl.l.t).c.e. Bure.
U*c.}).luop., .c., }4 . p*nn.l.t.c.t«t.  c M.irc.is. Luo.13.
d Gal.i .  c Bedam Martyr.menf.Scptemb. Concor.con-
ctlio ^luretianenji s.c.}*.  K/v .Ij.ttr.tt .  f al.alttfiimu.
^ BParc.it .  ll yAil.z.  i 1 Anfel.l.7.c.t7*. Burc.l.j.
e.63. luo p.o.c.71.ir p.3 c.6s. Parni 1.1.0.40.  ic Comor.
ca.tp.concilj Carthag.tcrffj.  1  Polpc.ibici. Burcb.l./j.c.Jt «
1 bnop.,0.4.;, Pann.t.2*.iSf.  m al.maudiu.are.

De confecratione. Diftindio L

ii59 Dccreti Terna Pars. ‘H6o

miffam venite non valeat.atftimata verpertina bora,
coinpletaoiationefuaieiunium foluat. «

«/■ S ic etiam citat Iuijir Pannormia: Burchardiu autera ex
decretii Sylucrij P tipa: Polycarptu ex EUftbio. Habetur in ca-
pitulii Theodnlpbi ^Aurelianenfi epifcopi,c.39.

16.pars. In ieiuniu etiam puaruortemper um citat vefper-
tineu hotasjn fabbato  vero fanŠfocirca noCHt initium mijfaru
folennia funt cdebmnda. Vrnit Leo epifcopm:  b [Sluod d pa-
tribta nojlritfltem Gelaftu :  c \_Otdinationes preibytero
rumfltem peldgiue :  [ Dileilionu tu a  reftripta.fB^cjuire in
traflatu ordinandorum.ln prima ejuopue parte diei, mijfarum
. folennia non incongrue celebrantur.

C.  L I. y Etiam prima parte diei mijfae
celebrare hčer.

Vnde  Leo Papa Diofioro <Alexandrino epi-
fiopo.epift.fp.al.Si.c2.

N Eceffe d- eft autem_>,vt qua:dam populi pars fua
deuotionepriuetur,fi vnius tantum miifa:, more
feruato,facriftcium offerrenonpoffint,nift quiprima
diei parte conuenerint.Studiose ergo dileftionem tua,
Sc familiariter admonemus, vt quod noftrae confuetu*
dini ex forma paternac traditionis infedit, tua quoque
tura no negligat.vt per oinnia nobis & fide. Sc atlibus
tongruamus. Fropter quodremcantifilio noftro rofi-
iidonio presbytero ,hanc adfraternitatem tuamepi-
ftolam dedimus perferendam : qui in noftris procef-
fionibus,atqueaftionibus ‘  frcqucnter interfuit, 8c
toties ad nos miffus, quid in omnibus Apoftolics '
fedis auftoritas teneret,agnouit.

1  Apoftolicsr fedis.]/« epiflota ipfa legitur,  quid in
omnibus Apoftolictt auftoritatis teneremus. Sedom-
Ttes Gratianicodicei,ir luo concordant.

C. LIL fMiJft pcculiares non funt in
puhlico fantand*.

Ttem  Auguftinus. f

E  T boe g  attendedum eft.vt milli: peculiares,quac
per diesfolennesafacerdotibus fiunt,noitain pu¬
hlico jfiant,vt propter ct.  populus a publicis miffaru
folennibus,qus hora tertia canonice fiilt, abftrahatur.
dr inf a.  Sed facerdotes, qui in circuitu vrbis, aut in ca-
denfVrbe funt, Sc populus in vnum ad miffarum pu¬
hlicam celebrationem conucniant, 1  exceptis Deo
faeratis feeminis, quibus mos eft ad publieum non
fgredi, fedelauftris inonafterij contineri.

1  •’ Exccptis.]f/ac vf]Keadfinem ttddirafuntex Thet>~
du/pho , Bunhardo , ir ! uone: apr.d tjuot pojfunt etiam lepi
ulidflu* pt/fi  ver/Tabftrabatur,/! Gratianofuntomijfa.

C. L 111 . 5 ' futt Mijfae in diefacerdeti
eelebtare /icet.

Item  Ale.cander fecundus.

37. C Vfficit b  facerdoti vnammilTainindievnace*
j?s. Olebrare :quia Chriftns fena el paffiis eft, Sc totum
mundum redemit. Nonmodica res eft vnam miffam
faccre,Scvaldefclixeft, qui vnam dignh celebrare po-
teft.Quidam tamen pro defiinftis vnam faciunr, Sc al-
teram dedie^li neceffe fucrit. Qui vercpro-pccuniis,
autadulationibus ‘  fzcularium vna die pra-fumunt
plures facerc miffas,non iflirao euaderc damnatione,

C. LII 1 I. Ex Salutitoru,ir ^Ipojtolorum
docemur exemplo hymnes
c ant tete.

ltemex  concilio Tolctano quarto, e.n,

a al.abfluere debet,  b Sup.d.it.  c Sup d.76.
d Bur.h./.J.ca eiS.tuop.t ,c.i7 &p.t.c.ečS.  c A l or-
dinatienibue . 'f al.Gregorini. % Habetur in capitu/n
TI,eodu.'t>hi,c.vltiPo!j e.l j .rit.t(. Bure l.t .c t+.luo p. 1 c.ir).
h Vide V.a/fiidum £rrabonem,(.i. lue p.t, (.ti.  L a!.
Motim. Im •.

is.-pv £ hymnis * eanendis, Sc Saluatoris, 8 c Ap®-
ps. 19  ftolorum habemus exemplum_’. Mam Sc ipfe
Dcminus hymnum dixifie perhibetur,Mattba:o b g.
uangelifta atteftante.-’. [Et hymno diifto exieruntin

montem oliueti.]EtPaulus Apoftolus c  ad Ephefios
fcribit,dicens : [Implemini Špiritu fanfto, loquentes
vobifmetipfis in plahniš, Sc hymnis, Sc canticis fpiri-"
tualibus.]Etquianonnulli hymniliumano ftudioin
laudem Dei,atC|ue Apoftolorum, Sc martyrum trium-
pbos compoliti efTe nofeuntur: ficut hi, quos beatifli-
mi doftores Hilarius,atq; Ambrofius ediderunt,quos
tamen quidam fpecialiter reprobant, pro co, quod de
faipturis faniftorum canonum,vel Apoftolica tradi-
tionenonexiftunt, refpuant ergo Scillum hymminv
abhominibus compofitum, quem quotidiepublico.
priuatoq; officio in fine omnium pfalmoru dicimus:
[Gloria, Sc honor patri, Sc filio, Sc Spirituifanftoin
fa:culaf3£culorum,Amcn.] Nam Sc illehymnus,quera
natoin carneChrifto Angeli cecinerunt: d  [ Gloria in
e.ccelfis Deo,8c in terra pax hominibus boni volunra-
tis.]8c reliqua,qua: ibi fequuntur,ecclcfiaftici doftore*
compofuerunr.Ergonecipfnn ecdefiiscanendi ftnb
quiain fanftarum feripturarum libris non inueniun-
i tur? Componuntur miffi, fiue preces, velorationes,
feucommendationes.feu manusirapofitiones,exqin-
bus.finulla decanrenturinecclefia,vacant officiaom-
niaScclefiaftica. Admonethicfieri,atq;hortatur Ti-
motheum e Apoftolus.dicens :[Obfecroigitur primi
fierioblecrationes,orationes, poftulationes,gtatiartmt
aSliones pro omnibus hominibus, pro regibus, Sc pro
omnibus, qui in Tublimitate funt.] Sicut ergo oratio¬
nes,ita Sc hymnos in laudem Dei compolitos.nullu*
noftrum vlterius improbet : fed pari modo in Gallica*
Hifpaniacj; cclebrent , escommtmicatione plcftendi,
o)ui hymnum reiicere fuermt aufi.

C. L V. $ In nouo tejlamento, tjuihjMin ab

n ge lii decant ati inueniuntur .

Leononus. f

H I duo folummodohymni ab Angelisi" * 1 ? 0110 * 41
ftamento mueniunturdecantati, g  Alleluia, at-
que,Gloria b  in cxcelfis Deo. Quos paritet in Septua-
gefima intermittimus : quia peccato homitiis veteris
a conuentu angelica: iubilarionis cxpulfiin Huius mi-
feriivitz Eabvlonem , » fuperfluminaeiusfedcmus,

Scflemusjdmn recordamurillius Sion,in qua Deum_<
decer hymnus. A. Quod nouem hebdomadibus Alle-

luiaintermittimus,non incongrue pernoueninebdo- .

niadas, nouem ordines angelorum accipimus :quoj:a
decimus ordo per l  fuperbiam corrnens , angeucum
numerum minuir.Sca-felicitate perturbauit- Quiton-
dolentes fua: diminutionis, Sc parem ruina Gbitimen-
tes,a perfeflaiaude creatoris fuere pr*pediti.Quorum
rcparatioui Sc confolationi confulens oinmpotens
Deits creator. m  primum hominem delimoterrfror-
mauit:qui fui generis multiplicatione daninaca' e-
ftis patris refarciret,ntq; angeterum gaudiafupP lciet '
Qu,a fpe angelieus choms nori « modicutn latatus
elt.Necmirum,G exlapfuipfius homitiis fuitpeitur-
batus. Vnde nouem ordinum concentus in laudemj
Dei creatoris permanGt impctf?<flus doneč in Chri-
fto refurgente re!urrexit lapfus ille protoplaftus. Ibi
augmento iui colicgij, S: fpe meliori angelieusexerci-
tus gauifusinncuum Alleluia confutiexit totus,Scin
eoperftat deuotus. QupmSc nos pro mcdiilo noftro
imitantcs.a Septuagelima, quando lapfus protoplaft*

a Polyc.Lj.tir.t 2 .  b  Mat:h.t7. c Ep h.;,  d Luc.t•
e i.Tim.t.  f a/.oflauue.  g lApoe.ij.  h Luc.t-

i Pfalm. tj(.  h Pfiim.Jf.  I Efa.r^..^ipocal.H<
j m Gm.t.  n al.adtaedutn Ul a! ne.

in ccdeGi

ii 6 i De confecratione. Diftindio I. 1162

in ecdefia redtatur, Alleluia nouem hebdomadibus
intermittimus,fcilicet vfq; iu Pafcha: vbi Chriftus re-
furgens a mortuis triftiriam noftram iu gaudium ver-
tit.Sc Alleluia nobis reddit.

C. L VI. ([ InccenaDomini.Gloriainexcel-  4
jir .decantetur.

lt'»>  Nicolaus Papa Hpdu/pljo archiepi-
fcopo Btturtcenfi.

'pOrro, a  Gloriain excelfis Deo,ab epifcopis in coe-
J- na Domini inter milfarum folennia more nollro
dicendaeft Palliovero Apoftolico '  eademdie vtieft
illis licitum,quibus eft ab Apoftolica fede pcrmiifum.

'  H Apoftolico.] Vox ifht 1tbeff ab ahpiot V aricanit a>-
ditibue : luo ramen habet.

C. L V II. <1* Cum bacul*. ant cepite vtlaro ad
eelebrandum mtjfarum folennia derietts
non ingrednrur.

Item  Zacharias e l-apa m/jncdt'Seme¬
na, c. 13 ir'4-.

lp.v-rVllus ^ epifcopus presbyter,autdiaconusad
gs.iN folennia milfarum celcbrandt prilum. t cum
baculointroire.aut velato capitealtario Dei alliftere:
quoniam & Apoftolus prohibet viros velato capite_j
orate in ecelefia: & qui temere pr.vfninpferit,commu
nionepriuetur. Cum vero ingrelfus fuetit epifcopus,
aut presbyter ad miftarum (olennia celebranda , nifi
pa(Tioaliqua interucncrit, nullo modo audeat data o-
rationerecedcre_v. vt abalio cpifcopo, vel presbytcro
milfarum folennia fuppleantur: fcdqui initium po
nit, luppleatvfq; in finem : quia feriptum eft: e [qui
perfeuerauerit vfq; in finem hic faluus erit.]Si quis ve¬
lo pnefumpferit pmer quod pofuimus agere_,,a faero
corporc_>,Sc fanguine Domini noftri Icfu Chriftilit
fufpenlus.

‘ *i  Zacharias .%Mrttca legebatur,  Macarius. E menda-
*“’* eff ix ah3ust vetujlu codicibut.ir caterit roileilonbuj.Et
eaput ipfum habetur in concilio manufiripto Zacharia.

C. L V 111 . P A LE A.

[Item  ex decretis Soteris Papa:.]

V T d  illui diuini oraculilinguli prscaueant, quo
feribitnr: [vifoli, quia cum cccideiit, non habet
fublcuantem,]fummoperc veredum nobis cft,atq; ca-
uendum.ne horis illis, atque temporibus, quibu^Dco
pfallitur, vel facrificatur, vnicuiq; diuinis lingulariter
officiis iafiftenti perniciofa pafl'10, vel corporis quali-
bet inualetude f  occurrat : qua: aut corpus (ubito
fubtui faciat.aut mentem alienatione,vcl terrore con-
fundat. Pio huiufmodi ergo cafibus prarcauentes, ne-
ceflariiun dusimus inftitucre.vt vbi temporis, vel loči,
fiue dericopia fuftragatur, habeat quifq, canens Deo,
atq-, factificans poft le vidni fotaminis adiutorem: vt,

C aliquo cafu ille,qui officia impleturus accedit.turba-
tus fuetit,vel ad terram clifus, a tetgo femper habeat,
qui eius vicem excquatur iatrepidus.bc officium in-
eoeptum adimplear.

C. L1X. tj fjuot tejlet epifiopue Jacrificam ,

S fecum habere debeat.

Item  Anadctus leju Cbriffi fcruut omni-
but epifiopu^pifl.i.

eo. p Tifcopus f  Deo facrificas teftes fecuna habeat,
j)S. £j  &plures,quam alius facerdos :ficiit enim ma-
iorishonoris gradu fruitur, fic maioris teftimonij in-
cremento indiget.ln folennioribus quippcdiebus aut
Jeptem,aut quinqne, aut tres diaconos, qui oculi cius
dicunrur, &c  fubdiaconos, atquc reliquos miniliros

a luo p.3.c.20.  b P0ljc.L3.tit.r6. Butelj.1.3.0.230.
fr tjj.Inop.}.c.27' &*7*.'.Čor.Ji.Sptj c.ij.  c Matt.ro.
d 7.q./.illud.in concilio Telet .n .c.14. Burc.t.3 .c .73 duo pr.
e.rt(. e  al.valetudo.  f P'dyc.l..p.tjt.r2.Mr,felmd.6.

e.i3S.BHreb.l^.f-tt.luop.!.e.( 7 :

fecum habeat :qui faeris induti veftimentis h fronte,

&a tergo, &presbyterieregione dextrala:uaque cen-
trito carde, &humiliatofpiritu, ac prono ftentvultu,
cuftodientes eum a maleuolis hominibus, & confen-
fum eius prabeant a  faerificio. Ferafta autem confe¬
cratione omnes communicent,quinolueriiit ecclefia-
fticis carere liminibus.

C. LX. tfEpifcopifinercligiofii rejlibuf,Domini
faeramenta non conficiant.

Item  Lucius Tupzeprfiopis Gallia, ir  ’

Hi/pania, c.r.

T Vbemus 1  * Apoftolica audoritate,vt femper te¬
ftes vobifcumfaceidotes.&Lcuitas e  habcatis. Et
licet confcientiapropriafufticcrepolTit,tame proptet
maleuolos,iuxta d  Apoftolum_r,etiam teftiinoniuin
vos opottethabere bonum ab his,qui foris funt : quo-
niam&in hac fanfta fede conftitutum habemus,vC
duo prcsbyteri, & tres diaconi in ornni loco epifcopi
non deferant, propter teftimonium ecclefiafticum_>.

1 lubemus Apoftolica.] In epiffola tpfa fic legitur.
Propter tales, fratres hortamur vos ficut in hac fanda
ecclefia conftitutum habemus, vt fupra,8cc.

C.. L XI. Nifiduobus profentrkiu ,pralj-
tet mijfam celi brate njtt
prafumat.

Item  Soter « Papa.

H Ocquoq; / ftalutum eft,vtnullus presbyterorS
milfarum folennia celebrare pra:fumat, nili duo-
bus praefentibus ,fibique refpondentibus ipfetettius
habeatur:quia cum pluraliter ab eo dicitar,[Domiuus
vobifcnmjčc illud in feeretis (orate pro me,]aptifla-
me comtenit, vt ipftus refpondeatur lalutattoni.

IfHurchardue etiam ir luo citantex decrett t Sereru Papa.

Ef ih MienlogOjC.o .feribitur fuijfe id ab M  nadeto , Šotore
ftatutum. Stmrtem fcntcnriam Burchardou lib.). c.6! .refert
ex concilio Nannctenfi,c.30. Bere autem idem habetur in Mo-
guntino pume,c.4.3.

C. L X 11. f Ccnmunioncpriuentur , qui vff t
ad finem mijjarum folennia noto
audierinr.

Ttcmex canone £  Apoftolorum 10.
n. pt Mnes h  fideles,qui conueniuntin folennita-
fs. v_/tibus ’  faeris ad eccleliam,&feripturas Apo-
ftolorum, ScEuangclium audiant. *  t^uiautem non
perfeuerantin oratione,vfq; dum milla peragatm nec
lanctam communionč petcipiut, velut inqnictndmes
ecdefia: commouentes conucnit comunioneptiuafi.

1 ^1 In folennitatibus faeris.] In lomit concihorum ad
marginem pjifia verflenu funt hac eadem vcrba.tpua hicapud.
Grarianum.ir Burtbardutn.ir luonem.ir in Poljr.arpo.Gt*-
cc eif ab fiate, rnc Hoiov^a.pdcSl.  qui ingrediuntur, ir ita
in codice canonum, nitnirum ex ver/iont Dionjoj..

2  Audiant O^u: autem ] ha m eodem rnargrne.ir in.
Polycarpo.ScdBurcbardua. ir luopropiuo ad verbagraca,  au-
diunt,non autc# perfeuerant.

C. LX 1 II. . Oj De eodem.

Item ex  concilio Cartliaginenli 4. 0.24..

S Acerdotc i  verbum in ecclelia fademe,qui egref-
fusdcauditoriofuerit, excommunicetur.* °

C. L X 1111, f 'D:s Dominico mrfids ex Inte¬
gra pecularer audire debelit.

Itcmtii concilio Agathcnli.c.^r.

■ar Iflas die Dominico ftccularibus totas audirc K
fpeciali ordine prscipimus : ita.vt ante benedi-

‘a al.prebcntes.  b Polje./ j.tit.rt. Mnfel.l.a.c.r+o.
c al.dta.onoj.  d t.Tim.3.  e al.Mnadertu.  f Polj.
l"i.tit. 3 r.^injcl 1.7  .c .136 .Bv.rch .I.3 .c .7 3. .1  uo p.j.c 127.Parm.
I.r c.rfp.  g Etinconc Mutioch e.2.  h Polj i 3-tit. S.
Burch.l.2.c.C7,luop.6.c.it3,  i Burih.!. 2. c.Od. luo p. 6.
t.Ke,  k al.tenere ,

Udi

Decreti Tertia Pars.

dimnem faocrdotis egredi populus non prafumar.
Qtiod iifecerint,ab epifcopo puhlice confundantur,
C. L X V. tf ^Vopuhu non ante difedat y cjuam
mijfaen inregro cclebrctur,

Item  ex concilio Anrelianeniipiimo, c.:S.

/■ '  Vm ad * celebraiidas miilas in Deinominecon
Vv uenimr,populus nan antc difiedat, quam mifišc
folennitas,compIeatur,Sc vbicpiicopus nonfuerir,be-
nedidlionem accipiat facerdotis.

C.- L X  VI. ejExiemmunicctur,a'aiprattr~
mijfo cedeji* conuentu adjpe-
tiacula -vadit.

Item  ex concilio Canhaginenfi 4. c.SS.
/•-vVidie * folenni, pratermido lolenni ecdeiia:
Vy conuentu ad.fpeftacula vadit, excommunicetur.
C. h.X  VII. fVfo ad mijfam cateehumeno -
rum milim cedefiam ingredi
prohibeatur.

. Item  ex concilio Cartbaginenfi4- c.S4.
gs. -17 Fifcopus c  nullumprohibeatingrcdiecdefia,

22.  Sc audire verbum Deifiuegentilem , fiue h.xre-
ticum,liue lud:eum,vfq; ad miflam catccbumcnorum.

C. I- X VIII. y Euan?e!ia non fedendo ,fcd
fiando audire debemue.

Item  Anaftaiius epifcopus Germani*, &
Burpundia.epiji .1 ,c.i.

ps. * Poftolica d  au&oritate mandamus, dum fan-

23. XI daEuangeliaineccleiiarccitantur, vrfacerdo-
tes,& esteriomnes praefentes, non f?demes,fed vene-
tabiliter curni, 1 in confpeftu Euangelij ftantes Do¬
minka verba intente audiant, Sc iideliter adorent.

1  Curui.] Srem anginah & apitd Utonem par. 6 .e.93.
fed apitd eundempar.2. c.ijS. ir apud Burchardum voxtffa
ten habetur.

C. L X II. y Ad miffarumfolennia femper
alie/uid efi ojftnendum.

Item  Gtegoiius VII. in fynodo Romana habita
ar.ua Domini 107S. C.13.

j>s. /A Mnis e  Chriftianus p roču tet ad tmflarum-i

24. folennia aliquid Deo oiFcrre,& dueerc ad me-
moriam,quod Deus perMoyfem dmt. / [Non appa-

1164

C. L X X  I. fgiižpnfctfanestn mijfa

Jimt qa.ntnndx.

Pelagius 11 . Romun a  i‘cc'cji&) <pr ^poftolica Jedu

cpijiopui vtiiuerjjj Germanidrum ,

G ali idr mn epi-
ft.'opis.

ps. T Nuenimus * bas notiem pisfationes in facr»
16.1 catalogo tantummpdo recipiendas, quas longa
tetro vetuftas in Romana ecdeiia baftenus feruauit,id
eft,vnam inalbis Paichalibus,aHam de Afteniione_»
Domini,tertiam dc Fentecofte, quartam de NataliDo
mini, quintam dc Apparitione Domini, fextam de A*
pollolis, feptimam de ianda Trinitatc_j, odauain de
Ctuce, nonam de ieiunioin Quadragcfima tatummo-
do dicendam.Has prxfationes tenet.Sc cuftodit fanda
Romana ecdeiia: has tenendas vobis mandamus.

C. L X X 11 . y hi omnibtu mijfarum folenni-
btu pro defuntfn orat ut
fiat.

Itemex  concilio Cabiioncnfi f«-
cundo, c.).).

gs-Trlfum it  praterea nobis eft vt in omnibus mič
17. V fatum folennibus pro defunftoium fpititibus
loco compcteti Dominus dcprecetur. Sicut enim ndla
dies excipitur qua non ptoviuentibus , Sc pro qiubuf>
libct neceditatibus Dominus depreceiur: ita rumbi
nulla dies excipi debet,quin pro animabus fiddiumj
preces Domino in miflarum folent.ibus fundantut.
Antiquitus igitur hnne morem fanda tenet ecclefia,vt
&in miflarum folennibus, & in. aliis precibus-Domi-
nofpiritus quiefccntniin commendec; dicente beato
Auguftino e  [non funt pratermittenda fupplicatio-
nes pro fpiritibus defunctpiam_,:quas faciendas pro
omnibus in Chriftiana,& cathalica focietate lauda-
mus. 1 Dcfundrorum etiam tacitis nominibus co-
rum,quos fub generali commemoratione fufcepitec¬
deiia :vtquibus ad lfta defunt parentes,aut iilij,aut
q uicumque cognati, vel amid,ab vna eis exhibeantilr
pia matre coni m uni.

1  f Daudamus.J^Bd ctlleliorei funtnonnud* rarie~

ratci.B.^AuguHinut (itjua parum vanat ir ci»c‘l"im,ir

rebis in conipedu meo vacuas.] Etenim in collcdrs -^ma/atitu /ib.4.c.+t.Jfichabct: c\ua.s  faciendas pro om*
landornm patrum liquido apparct,quod onines Cliri- ■  nibus in Chriftiana, & catholica focictatc defunftis,

:Jr '- f-..r~-A ..~ -- :  etiam racitis nominibus, quorumcunq;, fub generali

commemoratione fufcepiteedefia. C*tentmglt>JT*fe«t>
ne mutaretur. .  *

C. LX X 111 . ^ .Anteprecet non funt afatce*

dote nomina reettand*.

Item  Innocentius epijcoptu vrbit Rem* Dtcen '
rto Eugubtno ,cpiff.t.

D E nominibus recitandis,antequampr«em facer-
dosfaciat,atqueeorum oblationes,quommno¬
mina recitanda funt, orarionefua commcndet,quanv
fuperfluum fit, & ipfe pro tuaprudeutia recognofcis:
vt cuius hoftiam needum Deo offeras,cius ante no-
men miinnes,quamuis iUiincognirumfit niliil*-

ftiani offerre aliaijid Deo ex vlufandorum patrum ae-
bent.Adipfum '  enimprius efteonfugiendum , qui
noftrx curare podit anims padiones. Verum homines
prxpoftero ordine ante fibi opemab hominibus ac-
cerfunt. Vbi autem humana fubfidia defecerint,tunc
©pinantur diuinipodulandam fauorisg,ratianuo.

I f Adipfumjf/iučt^ ad finem captru non habentur
ibiapitd Gregorium,neg /  apitd Anfelmum,aut Polje. -
C. L XX. *f £}uare[ furfum eordajinpra-
farione dicitur.

Item  Cvprianus fermone d.de oratio-
ne Dominica.  v

2 s■ s~\  Vando autem ftamus sdorationem-j, fratreš
ps. diledidimi,vigilare_j,8cincumbčre ad preces
toto corde tfcbemtis : cogitatio omnis carnalis, 3 c fx-
cularis abfccdat: nccquidquam tune aninius , quam
id-foliini cogitet,quodfre 3 atur. Idco & lacerdos ante
orationem pixfationeprxmifla patatfratrum mentes
dicendo[furfum corda,] vt dum reibondet plebs [ha-
bemus ad Dorninu]admoneatur, nihil fc alind, quam
Dominuin cogitaredebere.Claudatur contra aduerfa-
rhtm pedns,& feliDeopateat.nec ad fe hodemDei,
temporeorationis adirepatiatutv

Z Burch./.j.c.tp.Iuopj.c.je.  b Iuop.4.c.S. c Bure.
Ij.c.tS. luop.s.c-33. Pann.l.:.c 4 '.  h Eurch.l.j. e.103.  j
h,o p t.c.tjS. f-pS.ct/}.  C Polyc.Ubs.ttt.. '6. Anfdm.  |
l.S.c.40.  f Bttod.t^.  /

I

D I S T I S C T I O I I-

C. I. f 'Tanit,'ir vinum, ir ajuainfiiri-
mentu funt ojferenda.

Item  A letalih c r vrbit Romana cpifiopm mhodo'
xu omnibtu , cpijt.l.c.4.

N faeramentorum d.  oblationibus,qua; interMif J
farum folennia Domino odcruntirrpallio Domini
mifcenda eft: vt eius, cuius corpus Sc fanguis con-

a p„/y.I. j. rit. 20. AnfiU.7.o.tu.l!urch.l.s.c.if.t u , p.,,
c.77. Pann.l.r.c.tfS.  b Bureh.t.j.c.64. Uiop.j.cJU
c is .a.2 .non cxiitimcmtu . in Itb. de curapro mortuu agen*
da,c.4.  d Po/ye.Ls-tit.s. Arfelne.l.p.c.r. Bureh.Ls.c.s.
Iuof.2.c.ir & M-

ficitur,

n65

De confecratione, Diftmdtio II.

ficitur. pafiio celebretur : flavt repulfis opinionibus I
fuperftitionum panis tantuzn, & vinuin aquapermi- I
Stum in facrificium <* offerantur. Non enim debet(vt
'apattibus accepimus,£c ipfa rado docetjin calice Do¬
mini aut vinu f»lmn.aut aqua fola offerri,fed vtrumq;
pertniftum:quia vtrumq; exl*tete eius in paffione fua
profluxiffe legitur.

^[Locupleratum efcaptitbec ex originali, frc&terU collcffo-
ribut.praer ^dnfeimii.jui habet,vt anten Gratiantcs habebat.
c n. q T Jtnum fne A/JkUjVel econuerfo in fa-
cramentu offerri non hcet.

Item  Cyprianus hb.i.epifl. 2 . Cacilio
frettri falutem.

S  lem ^ fanclificando calice Domini offerri aqua
fola no poteft, quomodo nec vinum folum poteft.
Nam fi vinum tantum quis offerat, fangitis Chrifti in-
cipiteffe fineChrifto. Quando autem vtruinq;inifce-
tur.Sc adunationeconfufa (ibi inuicem copulatur,tuc
faeramentum fpiritalc—,.Sc coclefte perficitur.Sic vero
calix Domini non eft aqua fola,aut vinum folum, niti
vtrutnq; fibi mifceatur: quomodo nec corpus Domi¬
ni poteft effefarina fola,aut aquafola niti vtrumque—>
adunatum fuerit.Sc copulatum, & panis vnius compa-
ge folidatum_j.

' ^ fmtChrikoiJ^pud B .Cjprianum Jic legitur,  fan-
guis Chrifti intipit efle nobis : livero aqua fit fola,
plebs incipit efle line Clirifto : tjua verba referHtur etiam
vi f/a. ead.c.cum umne.Sed obglojfam non etl mutatum.Multa
vero aita.vbi tila non obiiabtit t ex ipfa tptilola funt cmcndata,
ittmf in fecjucnti capite.

C. III.

Idem inead.eptff.

S Cnptutadicit:[Quotiefcumque e enim ederitis
panem iftum 8c calicem iftum biberitis, mortem-'
Domini annunciabitis quoadufque veniat. 1 Quotief-
cumq;ergo calicem in commeinorationem Domini,

& paflionis eius offerimus.id quod conltat Domimun
feuflefaciamus. Sed vide d  frater chariflime.fi quis
dcanteceftoribus noftris vel ignoranter.vel limpliciter
nonhocferuauit.Sc tenuit,quod nos Doininus facere
8cexemplo,Sc magifteriofuo docuit poteft limplicita-
tieius deindulgentia Domini venia tonccdi : nobis
vero non poterit ignofci, qui nune a Domino admont-
ti 8t inftrudi funius vt calicem Domini cumvinomi-
ftum,fecundumquod Dominusobtulit, offeramm.

C. IIII.  fTtfterpanem,vinum,fr atjuam in
faeramento nihti debet offerrt.

Item ex  concilio Martini liracha-

renfi, c. rt. .

■\TOn oportet ' aliquidaliud in faeramento / of-
-*■ v frrri prarer panem, vinum, & aquam : qux in ty-
po Chriftibenedicuntur .quia dum in cruce penderčt,
decorpore eius fanguis efflusit Scaqua. Haccrria vnu
luntinChrifto lelu: hacchollia Sc oblatio Dciin odo-
rem fu-auitatis.

C. V. f TJe todem.

Item  ex concilio Cartbaginenfl
terno, g c.-*.

TN * faeramento 1  corporis. SciangninisDomini
i. nihil amplius offeratur,quam ipfe Dominus tradi-

dit,hoceft,panis,Sc vinum aqu.r miiium.er tufa .-*'Koc
»tnphus in facrificiis K.  offerauir, quam de vuis , Cc
firumentis.

C. VI. f obia ieiritfturrpcio vuat nemo teniungat.
Item  exfexta fynodo, c.rs.

a alfaerificio.  b Po 2 y .tbid.cAnfrl.l, a,r.. c Sen-
ttn -4 . dill.10 ■^■Sedvideo Luc.e 2  .t.iortnth.n.  d fr vi-
deritforig- c  In.capieul..gručafynodi. f al.dniinario.
g Etin aAfric cap.u-  h Bunh.l.t.c.j etr + luo p.e.c.ij,

fri+,  i aUfattanutttu,  b al.pnjnutu.

D Idifimus, qubd in quibufdam eccfefiis faccrdo-
tes facrificio obfatidnis coniungant vuas,qu.e le-
cundum vitim in altari offeruntur, £c lic limiti vtraqut
populo difpenfent.rroccipimus igitur, vt lutUus 1'acer-
doshoc vlterius faciitifed in remiflionem peccato-
rum populo oblationč folam diftribuat: & vuas (eor-
fum benediclas populus,qui petierit .accipiat, Scfru-
fluum t gtatias agat.

oj Ejl juafifumma tjuadarrt canonit citati.Nam in eopinta
alitjuanto verba funt. Jed eodem fen fenfU.

*  ^ £t ftuftuum.] Grafe  eif, tv

roit tyt,por3>i td.iv/j.&irtcutid elt,  ad reddendas gtatias
ftuftuum datoti.

C. V 1 I. OJ Tl e hujtjui facrificanda
varie errabant.

Item  Iulius.Papaeprytip!^p«)• 1
<y£.jyptum.

I Per TVgvptunt J ^Apud cateres colleSfores legitur t
per Agvptu tnitlis.Sedin micro/.c.rp. citatut ex eode tuli*
epifcopu t^Zgppti. Eadem aute fere Imbentur nune in Bracba-
renfit.c.r.fr fentetia fummattm coUečfa in Vuormaiiefi, c.+.

C Vmomne *  crimen, atq; peceatum oblatiš Deo
facrificiis deletur, quid de cmero pro deličlorum
expiatione Domino dabitur, quando m ipfa facrificij
, oblatione erratur? Audiuimus enim quofdam fchif-
matica ambitione detentos.contra diuinos ordines,8c
Apoftolicas inftitutiones lac pro vino in diuinis lacri-
ficiis dedicare. aiios quoq; intijiclam Euclvariftiam_>
populiš pro complemento communionis ponigerc:
quofdam etiam cxpreffum 7  vinum in faeramento
Dominici calicis offerre_j : aiios vero 2  pannum li¬
li e um mufto intimftum pertotum annum referuare_j-
& in tempore facrificij partemeius aqua lauare, &fic
ofterre.Qnqd quam fitEuangelica:, Sc Apoftolicx do-
čErinse contrarium-j, 8c confuetudini ccclefiafticae ad-
uerfum, non difficile ab ipfo fonte ventatis probabi-
tur,a quo ordinata ipfa faeramentorum mvftcriapro-
cefierunt.Cumcnim magiftet veritatis.vetum falutis
noftra: facrificium fuis commendaret difeipulis, non
illis lac,fed panem tantum—-,Sc calicem fub hoc faera¬
mento cognounnus dedifle. Legitur enim in Euange-
lica veritato_v.[Accepit l>  lefus panem,8c calicem Sc
benedicens dedit difeipulis fuis.] Ceflet ergolac faeri-
ficando c offerri: quia manifeftum, 8c euidens Euan-
gelica:veritatis esemplum illuxit,quod prsterpanem
Sc vinum , aliud offerri non licet. d  Illudvero, quod
pro complemento communionis intimftam tradunc
Liichariftiam populiš, ncc lioc prolatum ex Euangelio
teftimonium recipit, e  vbi Apoftolis corpus fuum—i,

Sc languincm commcndauit. Seorlum enim panis, Sc
feorfumc*iciscommendatiomemoratur.Nam intin-
ftum panem aliis Chriftum pracbuifie non legimuS,
excepto lilo tantum difeipulo , quem intinda bufc-
cclla , magiftri proditorem oftenderet, non qux fa-
cramentihuius inftitutionem lignaret. Namquodde
expreflb botro, id eft, de vuarum granis populus com-
niumcatur, / valdeeftomnmo confufum: fedlinc-
cefle lit, bottus in calice comprimatur, Sc aquami-
fceaun':quiacalix Dominicus iuxta canonltm 3  pva>
ccpta vino 8c aqua pevmiftus debet offerri: quia vide-
mus in aqna popufrrm intelligi, in vino vero oftendi
fangumem Chrifti. Ergocum in calice vinoaqua mi-
fcetui,Clirifto populus adunatur, Sc credentium plebs
ci,in quem c.rcdit,copulatur, Sc iuhgitur. Qua; cOpula-
tio fc coniundio aquat,8č vini lic miftetur in calice—>
Domini,vt iniftio illanon poffit leparari Nam £  fi

a Po/ycJ.s.tit .9  ./Anfelm.l.p.c.fS-Burch.l.s .c.l Iuop. 2 .
cm .fr 12 . fr g j .Pann.lit .č. 147 .  b Jeann.ij. c  al.tto
/acrrfiiio.  d al.fimt . c al.rccepcrunt,  f iti. četrt-
mntiicat.  g ticnteut.-f. dff.ro.

m>7 Decreti Tema Fars. 116S

vinumtantum quis offerat, fanguis Chrifti efife inči pit
finenobis.Si vcr 6  aqua lit fola,plebs incipiccfiefinc_>
Chrifto.Ergo,quando bottus folus offettur.in quo vini.
tantum cftkientiadefignauir, facramentnmnaftrKfa-
lutis ncgligitur, quodpcraquam fignificdtur. Konč¬
nim poteft calix Domini elfe aqua fola, aut vinum fo-
lum,nifivmiraque fibimifccatur.Et ideo, qnia iam ex
hocplurima, Sc tnultiple.K maiorum manauit fenten-
tia, 4  omnis deinceps tališ error, atque prslumptio
cdfarc debet : ne peruerfotura inordinata compago
ftatum veritatis eneruet. Et ideo nulii deinceps licitu.
iit aliudin facrificiis-diuinis offerte, nifi kuta antiquo
rum fententiam conciliotupanem tantum, Sccalicem
vino,&aquapermiftum.Deca:teroaliter,quam prsce-
ptum cft.faciens, tatndiu a facrificado celfabir, quam-
diulegitimapoenitentisfatisfaftionecorreftus, a  ad
gradus fui oSicium redeat, quod amifit.

t Exprelfum \'\mimi]Sicapudlumem,(r in Pannor-
mta.& in Bracharenji. In alicjuct tamen vetuffii cfi.ttzptzP-
iiim botrum,i/f panlb inferius in hoceodem capits. Sed Bur-
chardtu habet,  non expre(Ium vinum_>.

2  Alios veto pannum.] Hac vfcjue ad verf.  Quod
quam fit. non fantin Bracharenji: r.cy, etiam illaSt d ii nc-
ccfle fit,r{/g adverf.  quia.

3  «! luxta canonum.] In Bracharenji efi,  iuxta quod
qnidam doftoredilTerit. Signijicatur antem B. Cyprianus
citatniJiip.ead. in Jdnffificando.

4  < 1 ; Scntentia.] In Bracharenjifcopiitnr,  quorumpie-
tas in Deum religiofa' faeramentorum horum Sceffi-
cientias copiose differuit, & inftituiiones vciiffimc
dedarauit.

C. VIII- <J IJulla oblatio ctrpariiir fanguiui
Chrifti comparari valet.

Item  AIexander JPapa quintus,
a Petro, cpifi.t ..

J. 'VTlhil.^ in facrificiismaiusefie poteft,quam
gs. IN cotpus. 8 cfanguis Chrifti: nec vlla.oblatio hac
ponor eft : fed hac omnes prarcellit.: qus pura con-
fcientia Domino afferenda e 11 , &pura mentefumen-
da,atq; ab omnibus vencranda:& ficutpotior eftea:-
tetiijitapotius cxc®li, 5 c venetari debet.

4. T) Elatum <* eft nobis quofdam de facetdotibus
ps. XV non tot vicibus communionis fanftee gtatiamD
iumerc,quot lacrificia in vno die viden tur onerre:icd
fi in vno uie plutimapet fe offerant facrificia,in omni¬
bus fe oblationibus a communione fufpendant, Sc in
fola tantum extrema b  facrificij oblatione conimu-
nionis fanfta: gratiam fumant :quafinon fit totiesilli
vero 8 cfingularifacrificioparticipandum,quoties cor¬
poris Se fanguinis Domini noftri lefu Cliriftiimmola-
tio fafta coftiterit.Nam ecce Apoftolus dicit: c  [Non-
ne qui ednnt hoftias,participcs funt altaris ?] Certum
eft,quod lii,qui facrificantcs n 5  edunt, rei. funt Domi¬
nki faeramenti. Quicumq;ergo facerdotum deinceps
diuino^ltario facrificium oblaturus acceflerit,Scfei
communionefufpenderit :ab ipfa ,qua fe jndetenter
priuauit,gratia communionis anno vno repulfum fe
noucrit.Nam quale erit illud facrificium, cui nec ipfe
facrificans particeps elfe cognofcituri Ergornodiso-
mnibus eft tenendum—,, vt qnotiefcumque facrificahs
corpus Sc fanguinem lefu Chrifti Domini noftri in ab
tario immolat, toties perceptionis corporis & lang ®* 1
nis Chrifti participem fe pribeat.

C. XI L 5 T C or ptti Chriffifine ciuj fangui-
ne Jaccrdci non debet
accipere.

Item  Gelalius Papa Ma:orico,dr lom¬
ni epifcopu.

C Omperimus d  autem,qudd quidem fumpta ttfl-
tummodo corporis faeri portione a calice faeri
cruoris abftineant.Qui procnldubio(quoniani«<'^‘°

quafupcrftitionedoceturobftringi)aut integra faera-
incnta percipiant,aut abintegris arceantur: quiadiur-
fiovnius eiufdemque mpfterij fine grandr facrikg * 0

non poteft prouenire_>.

fjTdehec capite notatumefifup. n.a.i.e.p. apud
mum,tr in Polpcarpo tit.jo. (nam in nono titulo efi tapulf'
Je)efepartem epifiela, tpita iLi refertur.

C. XIII. PjEuchariJIiacommunionem
tidie accipir,nec reprehenditur,
nec iaudatur..

C, I X. pf .slnte confefla myftcria paccm no*,
debemus. offerre ..

Item  Innocemius Papa Deccntio Eugubint
epifcopofilt.tcm.rpifi.i.c.r..

j. -ip A.cem.igitur afferis amecofecla myfteriaquof-
js.l. dampopulisimpertiri.vel fibiinter fefacerdo-
res tradere: cum poft omnia ( quxapcrire non debeo)
paxfitneceflario.indicenda:per quam conftctpopu-
lum adomnia,qu2in myfteriis aguntur.atffjin eede-
fia celebrantur, prarbuifte confenfum , ac finita c 2 e_i,
pacis concludemis.fignaculo dcmonftrcntur.

C. X. Pl Ectlejidfiicii liminibui careat minifier,
tj hi poli confecrationem-communicare
contcmnit.. .

/ccwAnacletiis Papa,fp/yf.r.

P  E rafta c  confecratione.omn.es commnnicent;qui
noluerintrecclefiafticis carere-.liminibus. Sicenim
fc Apoftoli ftatueriit,& fanfta Romanarcnct ccclefia.

*J TribHebatur Calinto. Reftitutumeft ^Anacleto ex alipuot
■vctufiii excmplaribu*,&Burchardo, cui.-Anaeleto tribuirur c-
tiam fnp.de confcdili.t .epifitpus.

C. X 1 f facerdos, ijuotiet MiJJam cele-
brat Soliti Jacramcommunionem
percifiat.

Item  «concilioToletanoa2.c.ir.

a at.concpttu.  b Burih d. t .c.s . Inop.T-.Cii.cc. črčs.
C S Upr a detonfic.difl.l. tfnneijidelei. Burih.l-S-t- 77 -

Item  Auguftinus deecclejiafiicic H'
matibtu,c.t}.

S-  Votidie e  Euchariftire communionem P

P s - V^_ciperenecIaudo,ncc vitupero.omnibustam

Dominicis diebus communicandum fuadeo,
tor :fi tamen mens fine affeftupeccandi fir. N*® .'
bentem adhue voluntatem peccandi, gfauari £
dicoEnchariftiar percept!one,quampurifi <:an - M  , ’
qnamuis quis peccato mordeatnr,pa ccandl n ®c m

beat dc catcro volumatem , & communicaturus
faciat lachrymis, & orationibus: Jcconfidensoc
mini mifcratione,quipeccata piše con ^ c ® onl i < ^ (; u.

confueuir,accedat adEuchariftiainintrcpidus.K^.^
rus.Sed hocdeillo.dico, qucm capitalia,Sr wo
peccatanon granant./dcm epiJi.nS.c.3.  11  P' scrl . j[ius
piam,non. quotidieaccipiendam Euch(|rid> am ‘ j ain
a(firmetquotidie:faciat vnufquifq;, quod le « 1
fidem fuampie creditefte facicndum-j. Neute £f
eorum.exhonorat corpus & fanguinemDonuni , 1
luberrimum faeramemum ccrtatim honorare *****
dunt. Kcqueenim litigaueriintinterft,autquilp»
eorum fc alteri praipoiuit > Zachseus f

a luo p.r. t.114-.  b aiextremi,  c 1. Corinth . •
d Mnrohgni c.if.^lgenua.c.t.Poljc.lj.tit.f.&jt-^'
H.I.6.c.i+7.1uop.2.c.Sp ■  C Va/Jrtdiude rebMcccIe-e-'"
lent.^. diff.tr. ^Igenu it.c.rr.&ro. Polyt.l. 3 .nui(-^'
, 9  c.e.Burch.l.r.c n.& t6- Inop-r-c.tr . . Pan-Uc-If '*
Amalarnu de eceLoJfi.c.rt. Cabilon.r.c.4.6. Beda ,.Cor."-<r
bid.glojf.ordin.EugippHt . * LtK.rp.Uatth.l ..  ‘

. Diftin&io II. 1170;

11 69  De confecrationc

rio.cum altet eorum gaudens indomum fuam fufce-
pit a  Dominum : altcr dixit, [non fum dignus, vt in-
tresfubtcftum mcum.l Ambo henorificantes Saiua-
torem diuerfo, 8c quafi contrario modo, ambo pecca-
tis mileri, ambo mifericordiam confecuti. Adhoc 1
valet, qubd'.manna * fecundurn propriam volunta-
temin oreciiiufq; faprebat...

C ep ur ho c ex dtiobiv B .^Auguflini locU confeEtum, ir in
fummam redadum,ex iifdem,vbi oput ejfe vifum eft, ir cmcn-
datui* eft, ir tuSum.^Algerui autem, ir Valftidut Straha ci-
tant ad vcr r  [dem,M Gennadio Maftilienft presbyrceo,
?»ew B.etiant Thomat ijuadlih.it- art-io .facitauSorem libri
de ecclefiatficu dogmatibut .Et Platitia in vita Sp/mmachi, ir
Migifter Scnt. lih. a. dift.S.

1  f Ad lioc valet .~]Eocm intcgertegedue eft in originali.
C. XIIII-  y Sjg'femperpeccat, cocleftufa-
(.ramenu medicinam femper
accipiat.

Item  AmbrofiuS lib.^.defacramen-
tu,cap. vit.

S I c  quotiefcunq;effunditur fanguis Chrifti, inre-
miffioncm peccatorura effunditur: debeo illum_>
femper accipere, vt femper milii peceata dimittantur.
Qui femper pecco, femper debeo habere medicinam.
C. XV. tftVginabffineat a carpore Domini,
nift(jut excommunicari
mererur.

IfeiBHilarius epifcopus.

S l d  non funt tanta peccata., vt excommunicctui
quis,nonfe debet a medicina corporis čefanguinis
Pominifeparare^i.

tp Cateri etiam celleCIoret ,& lAlgenu cit ant ex Hllarit.
apuiB ^iugulhnum epilfola trt. hac habentur,  Si peccata
tanta non funt.vt cxcommunicandus quifquam ho¬
tno iudicctur, non fc debet h medicina Dominici cot-
poris feparare. na multo aliter apiid Bedam i.Cor.rr ,

C. X V L f Ter in anna tjuifjueftddiun*
communicet.

Item  Fabianus Papa nit.

E Tfinon « frequentius,falteminannoterlaiciiio
mineš communicent (nififorte quis maioribus
quibu(libet criminibus impediatur, )inpafca videli-
tet,& Pentecofte, 8c Natali Domini.

f ^ipud eofdem colledorej eoiem modo citatur.Verum fra¬
ter vitima verba,  in Pafcha videlicet,5cc. habenturin conci-
H» Tunnenji tertio.c. s o .ir Capital. 1 . 2 .c.d-t.

G. X V11. f-Etiam in etena Iftominifacram
communionem dtbemus
accipere.

Item  Soter Papa / nit.

TN f canaDominiaquibufdam perceptio Eucha-
X riftiae negligitq r , qus quoniam in eadem die ab om¬
nibus fidelibus (exceptis iis, quibus pro grauibus cri-
minibus inhibitum eft )percipienda lit, ecclefiafticus
vfus demonftrat: ciun etiam poenitentes eadem die
ad percipienda corporis Si  fanguinia Domini faera-
»enta. reconcilientur.

G. XVIII. ipProiiciatur ab ecelefia.tjui a com*
muniane faeramen ti fe prt luxuria
fuaauertit.

lumti  concilio 6 Martini Bracna-
_ renfis,c.f/. __

a alfifieperit.  b Sap. rd.  c lAlg.l.r.c.te. Sent.
iUd.Pelj.ibid.Biirc.l.f.c.i p. d ^AIg.ibid.Poly.l. 3 .tit.i 6 .
durc.l.i.c.tS.luop.2 c. 2t. Rab.deinfti.de. c.31.  c  Sent.a c.
di/l.i2.Poljt9bid.Bure'l.t.ca.17. luo p .2 .c.27 .Pann.l.t.c.ifr.
f In Cabilailfe. c. 47.  g P.olpc.ibid. Burcb.l.f. ca.20.
lue p-2.ca.10.  b la eapit./jnod. (jracarum , ex ctmciiio
^bnti»chtM,i. 2 .

S l  quis intratinecclefiam Dei, Sc  faeras feriptura*
audit,& pro luxuria fua auertit fe a communionc_#
faeramenti, & in obferuandis myfteriis declinatcon-
ftitutam reguiam difciplinse, illum talem proiicien-
dum de ecclefia catholica effe decernimus, doneč poe-
nitentiam agat,& oftendat fruftum poenitentia: fux,
vt podit communione_j ‘  pctcepta indulgentiam-#
promereri.

‘  ^ Communionepercepta.3r»r?cf«friiW4(«eo«c;7;»-
rum editioaibtu legitur:  [vt poffint communionem per-
cepta indulgcntia promereri-] Editienes vero antična,ir
Vaticani cedices habent vt Gratianua. Concilij ^Antiecheni
cap.2. (vndehte videtur fumptum)hacfunt verba ,(£ srjspjs«

ejciAcicmc uredil  bc impla*

tantes confequi veniam poffint.

C. XIX.  C Sl c n habeantur cathtlki, cpti bit
tribtu temporibue comnmnicart
dejinunt.  a

Item  ex concilio Agathenfi, c.rt.

S iS-culares b  qui in Natali Domini, Pafcha,St Pea«
tecofte non communicauerint, catholici non ctfc>
dantur,nec inter catholicos habeantur.

C. XX. tf Corripiantur,c]ui in teelejia xom-
munuare contemnunt.

P* concilio Toletano primo,c.y.

H I,qui intrant ineccleiiam_j,8c.deprehenduntni
nunquam communicare, admoneantur. Quod fi
noncommunicant,adpoenitentiamaccedant.Sicom-
municant, non femper abflineant: 1 linonfecerint»
abilineantur.

1 <(f Abftineant. ] In originali legitur , abfiineantur,
quemadn>odum in fine capiitt, etiam in vetulfit Gratiani. Sed
haclocainterpretatioglojfi. magtt ctmuenit verba,  abftineant.
C. XXI.  tf^Ante fanSamcommunionem^
propria vxore tpttifipue con-
tineat.

Item  ex concilio Eliberitano.

O Mnis c homo ante faeram communionem 1
r ppriavxoreabftincre debettrib”, autquatuor, d.
aut ofto diebus : 1 nec inter catholicos connumera-
bitur,qui in iftis videlicet ternponhus, Pafcha, Pent«-
cofte,& Natali Domininon communicauerit.

t  Nec illter.jH« vfy, adfinem abfw.it hoc lečo a Bur -
chardo,& luone ,funtf s  fumma quadam capitu,SacutaroO'
fupra, ead.

C. XXII.  fguaretm parterfianteie

corpore-ClmsIi.

Item  Sergius Papa ait.

5>  M^-jtiforme e  eft corpus Domini,.Pars oblat* 2
pš. 1  incalicemmifla, corpus Chrifti, quod iam rt-
furrexit,monftrat :pars comefta, ambulans adlmc fu,-
per terram.Pars in altari vfq; ad mifii finem remanet,
corpus iacens in fepulchro: quia vfq; ad finem facuii
corpora fančlorum in fepulehris erunt.

,  Obtats.]^<«fca legebatur,  oblata. EmendatumcH
ir boe,ir alta ex vetuHit codicibut,glojjd ordinaria, atepuc eif
aliu firiptoribut indicatit.

C. XXIII. -Atjuibus funtcontreSancla
faeramenta Dominica.

Item ait  Clemens Papa ,epi(t.i.

7, »-p Ribus f  gradibus commiffa funt faeramenta
ps. a  diuiiiormr, fccreton;uv-j ; ideft,presbytcro,di;i-
cono ; & miniftro: quicum timore, Sctremore clerico-

a al.paruipendunt.  b Burch. I.i.c.23. luo p.2. c.33. ■
c 'Burch. 1 .3. c. 22. Iuop.2.c.32. Pann.l.t.c.tfe.  d. al.
tjuiny n autfcpicm.  e Glojfa ordm. t. Cer.tr. Sent.+.dift*.
.Amalariiu hb.f.c.lf. Uiuntafol.73. Micrologus c.17.
bantu de inff.  cler.c.vlt.  . Alg.l.t. c.if. f Orda %gmtniu
fot.f. Pann.Lt.c.tfi.

ii7i Decreti Tcrtia Fars. 1172

lum reliquias frsgmentorum corporis Domini cufto-
di-redcbent. Item tbidem.  Tanta A  in altario certe
holocaufia offerantur, quanta populo fufficere debcat.
C<)upd li remanfennt, in craftinum non referuentur,
fed cum timorc,& tremore.clericorum diligentiacon-
fumantur.Qui autem refidua corporis Domini, qux in
facrario relikta funt, conlumunt, non ftatim ad coni*
muiies accipiendos cibos conuenianr, ne putent ian-
<5ba: portiom miiccre b/  cibum,qui per aqualiculos di-
gdhis in feccfTum funditur. Si igitur mane Dominica
portio editur, vfquc acifextam ieiunent miniftri, qui
cam confumpferunt: &> fi tertia, vel.quarta horaacce-
penntjeiunent vfqj advefperam. Sic fecrcta fanftifi-
catione, aeterna cuftodienda funt facramenca. dr infra,
<ftPrcecipimus etiam, ne vmquam extero c  cleiicoec-
cleli$,fiueiaico de fragmcnrts oblationum Chrifti po¬
ji atur ad men fam—«. Vnde ficis tu, qui paflim fanftua-
rij d  panes indignis impendis, vnde nofti,li a mulie
ribus rnundi funt hi,quibus impendis ? Hinc &. Dauid
ab Abnnelech facerdoteintcrrogatus,ciim panemlibi
ad comedendum pofceret, ii mundus eflet a muliere,
cum fe muditin ante triduum profiteretur, jianes pro-
poiitioms manducauit.

C. X X 1111. <[ InJiciuntur,non mundantur
fcelerofi, qui communicare noti
defimmt.

Item  Ifidorus lib.r.de fummo bono , c.04.
t.  /> Vi e  fcelerate viuunr in ecclefia,&commu-
gs. V^nicarenon deiinunt, putanies fe tali commu-
nione mundari.difcant nil ad emundationem fibi pro-
ficere,dicente pr«pheta.[Quid eft,quod dilectus meus
fecit in domo mca fcelera mulca? Nunquid cames
fančta: auferent a te malitias tuas?] & Apoftolus:
£Probet,mquit,feipfum homo,6c lic de pane lilo cdat,
&decalice bibat.]

C. XXV.  'Vominationem , non fa.lu.tcm ac-
quirunt,qui tndtgnc /a^ramentu Chri~
fti conunumcant.

Ttemex  očtaua f/nodo, Bajilius epi/co -
pus dixlt.

T Tniorem docet nos Apoitolus dices: [Qui f  man-
ducat,6cbtbit indignvdudicium/iibi manducat,&
bibit.] Fidem vero edocct nos lermo Domini dicens:
[Hoc g  cit corpus meum_>, quod pro vobis dabitur.
Hocfacite in m e a m comemorationem. & infra.  ^JEt
Apoitolus B  de vnigemto Dei fiiio: [ humiliauit fe*
metipfum fačtus obcdiens vl'qj ad mortem_>. mortem
autun trucis.] Cum trgo anima fidem habct his dr¬
htiš. & coniiderat magmricentiam glpria; ipfius, & ad¬
miralu r nimictatcm humilitatis quomodo tantus. ac
tališ obediens fuit patri vfque ad mortem pro noftra
vira,puro, quia prouocari poifit ad cff. Chim—', tk  dile-
ftioncm i'ptius,& Dei patns,qui 1  vnico tiho non pe-
percit, fed pio nobis omnibus tradiditillum trtnjra.
(  ^ITalem ergo affe&um-«. St fidem prscparare debet in
rinimo fuo is,qui panem, & calicem Domii^percipit.

*J Hoc Bmfitij cap ur efb ex rerfione Rufjini c.70 .cjutbufdam
tAtneri'Omipiu.Lx huc autem ci a tone, ejuam nuncaffert Gm-
tianiu , •#- altu etufdem licu, vi altbt dtcJum eff,  1 idcrur pojfe
loliigi >ll as brati Bajilti poft ocfauam no dum in codi-

ce,(juo G rattanus v/'us eif,  fmjfe col! o. ar as.

O. XXVI. *f Nt>n a 'fuo, fed aure tjuem offcrd-
rur,to nfidei a ndum eff.

Irtm  Augufiinus lio ejuajiionum N ume -

roruitirfitcift jo.

"Sl Ordo Romanns fol.S •>. Polyc.l.j. tic.16 . Burih.l.;'.c,/r.
Ju' 7.3 C..*r.i7 c+.tr 76. Pann.l.i.e.t4.q.  b al.com mifceri.
C ;xcomrn :'ti aro.^orig.  d al.Ja rartj.  c Ittfr di{t+.
cjuinimate)nu^*r>uifelerare. bhcr.it. Ex B,xfl^regulubre-
Ktorib 9 ,c.i72,  f i.Cor.n.  g Luc.zz.  b P hi tip. 1.  i i 0 .j.

T '  T dixit Dominui ad A  Moyfem,&ad Eleazarura
j  filium Aaron facerdotem: Tollite thuribula arreaž
nredio e^uftoriTm— :& ignern alienum hunc femiria-
te ^ ibi:qiiiafanftificauerunt thuribula peccatoruni
Horum in animabus 1  (uis : & fac ea, laminas dufti-
leSjCircumpolitionem altari, quoniam oblata funt an¬
te Dominum,&: fanflificata funt,& fafla funt in lignn
filiis Ifraci.J c  Sed notandum nouo modo difta fan-
ftificata potna eorum-,, a quibus peccatum hoc fuerat
pcrpetratuin :«juiaper eos excmplum datum eft caete-
ris,quo timerent. Circumpolitioncm autem altari eni:
exeisfieri voluit, addidit , dreens : [ quoniam oblata
funt anteDominum,& fanftiiicata facla funt in fignS
filiis lliael.] Nonergoin eis reprobtfrivoluit, qubd 1
talibus oblata funt: fed hoc potius attendi.ante quent
oblata (int,id eft,quia ante Dominum_,, vtplus in eis
valeret nomen Domini,ante qucm oblata funt > quam
peflimum metitum eorum, aquibus oblata funt.

'  ^Tln animabus in

manibus fuis : fed jpudScptua^itita^Mi Ule fe^uifiltti^
c.v a cms  spt/vcMS ouJTZev.

C. XXVII.  PanirentU eim juius

gentia de Chriffi fangiune ati-
ejuidfiillar .

Item ex  decreto Fapa: Pij.

9.  Q I d  per negligentiam aliquid de fanguintD ‘
ps. O Domini ftillauerit in terram_,,lmgua lambftur,
tk  tabularadetur.Sinon fuerit tabula , vt non concul-
cetur.locus cofradetur,& igne conlumetur,& cinis hi¬
tra altare recondctur, Sc facetdos quadraginta diebus
poeniteat.Si fuper altare ftillauerit calix, foibeatmini-
ftetftillam & tnbus diebus pa-niteat. Si fuperlinfttt
altatis, Sc ad aliud itilla peruenetit, quatuor diebus
paniteat Si vfq; ad teitimn, nouem diebus poeniteat.
Si vfq; ad quartum,vigiiiti diebus paniteat, Sc lintea-
mina , qui tetigerit ftilla - tribus vicibus miniftetab-
luat, calice luppofito. 8c aqua'ablutionis fumatur ,St
iu.\ta altare rccondatur.

C. XXVIII.  *[gue panitentii fr //»/>*'*"
dact, aui Jdiramcntum
euemit.

Item expxiii.-enri.tli  Beda: presbyteii>
c. de ebrieratc. _ ,

r I perebrietatem, / vel voracirarem Euchadftiam
O euomuent,quadraginta diebus poeniteat, fi lahus
eft: clenci, vel monachi, feu diaconi, Sc prgsbj tori le-
ptuaginta diebus paeniteant : cpifcopi xc S  Si pro
lutirmitatis caula euonuieiint.fepte diebus poeniteat.

Spttd Bedam,colleEtores nenmhil varietatu clf.porif-
fmum tn dierd »urnem,  j apud Bedam cmniat diflinOior cit,
C.. XXIX. ep Sacerdotei »o» mfprt (e aiuttia
faeratmenta mi/uitrenr.  *

Item  exconcilio Khcnienfl, r.:.
io.pEruenit B  ad notitiam noftram,qubdquidam
ps. 1 prcsbyteri in tantum patuipendant diuiua iny-
ftciia,vt laieo,vel foemime lacrum corpus Domini tra-
dantad-deferendum iniirmis; Scqmbus prohibetvtt,
ne faerarium ingrediantur, nec ad altare appiopiiv-
quent,illis fanita fandtorum committuntut. Qu,od
quain lit hornbile, quamq; deteftabile,omnium telt-
gioforum animaduertit prudetia, Igitur intcrdicit per
omnia (ynodus,nc tališ temetariapr^fumptio vlterius
tiar : fedomniinodis presbytcr per lemetipfuinmfir-
muin communicet. Cd_uod lialtter feccrit. graduslui
penculo lubiacebit.

a Num.6.  b feminaf or;g.  c Omiftumur ali‘
epuor vrrbtt.  d Polje .L.}tit JC Bur c h  /.J.^7. lu 0 p:i.
c.rč. Pann.l.r. c.rfd . e  al.calice.  f £w./.[,f^f.
Luop.a.c.tr . Pann.l.t.e.itr.  S at.u t.  Ii Burch.ll •

■ c.jo.luop.e.c.^.Pann.l.t.c.iSf.

c. xxx-


n 73  De confečratione. Diftinčlio 11 . 1174 '

C. XX XV C[ Ruando c el dr a tur mijfa, pre.bjte-
riu/n Idiot* in gredi non
prr.fumcit,

7rtwCIefliensPapa.

Es. S f cc ^ otum > a  aliorumqj clericorum ecclefiis
a pp ar€ . eruieri tium honores a laicorum loco difcrete
ineoQuamobrem  nulli laicorum licear
(^lUod n?*v 3 ' 1  ^ acer ^°its , & reliqui clerici confiftunt
bratur c ^ uhl  »uncupatur)quandomiffacele-
0 ^cia A 0n ”^ er ^ vtlibere, achonorifice poflmtfacra

t

tir a t- ca t ,tlt  bocin fjnsdo Eugentjfecundi(ex tjuti etiam

f 6. r ■•'' llt *)itenw, ti fariado Leonu auarti , c. j J. & in  7*
r‘r.c.2 7S '

^ X X I. ffSicut in metropolitana ecclejiajtu
v ^’9t ntijfarum folennia cele-
r  brantur.

Ji. -j j^n. lttmc *  concilio Gerundenfi. c.r.

{s. 1 ecdlr 1 ' 0  ‘  m jflarum_j, licut in metropolitana
P to uinci>« ag ‘ tur,ita  ‘ n 1)ci  nomine in omnibus 1
v ^n)inift^ ai ?'P*‘ us  ordo,quam plallendi, d

.4  o m  " C0nfucu,do f " uet “ r -

Tatracone r HS  P r °uintiis.] In concilio ffo Itgttur , In
tub„, 1  P r °U‘ncia: apnel Barcb. ver
omprouinciaiibiis ecdefiis.

C ’ XXXII.

0J nmbi

:h. vere & luanem , in

f guid/it facrificium,qnid
j pt Jdcramei+tum.

o sinlibjOodcciuit.Deic.s.

Es-On • ‘ Um / vifibile, e inuiGbileeftfacrame-
aicntum^j c ®;facrum fignum_■.//«» alibi.  qj Sacra-
i  c 5 . dUnuifibilis gratite vifibihs foima.
Ittenernepll  C ^ m ‘l originali, ir apud Lanfrancum, &

cta nvetn

mm ergo vilibileinuifibilis facrifici)

H ° n en  eft, facmm fignum cft: fed obgtojja.

fuin <


n ‘-J ^ libro de catecbizandu rudibrn,
tl > r  ' e ‘ kenecom '' ^ ac ramento fiane, q,uod’accepit,
. ri midj u i na  . ln «ndatum fuerit, fignaculaquidem
la ^o aora . f ^ e “ e vilibilia,fedreslpfasinuilibiles

.« eft,,
a °rni;

°Pcrati

. 1 CU 1 C 5  1 IIUUUM 1 V .3

■ In epidloU auttm i66.bac.  si atltem ma¬
nam pct  ‘ llum  Deus vifibilem facramenji
c ! c ‘1’tibitiL,  C  , autem  donat inuilibilem gratiam^.

** d ifiniti 0  Lt * Uldetur  ookigipotttijje vulgaia illafacramen-

tf Qui d Jitfignum.

C ' XXXIII. «p guidprfcnum.
O lani. 1,1  bb.i.de doblrinct Cbrtftiana,c.i.

O lil,,. m  / res prater fptciem c,uain i’-is

v tn S allud - sli -

Cjium ingerit fen

“'Saj. s Ut luidexfelaciensm cogmtfonem s

C ' **xiiri.

fi,

tern

^Poftconficmtionemnon Jhif
Iet *ftdjpecies remanet.

Gt,

'gorius Fapa in himilin Pa-

S ?" ies .

i>v Lil ^‘

nr.bj^^blarp ( ue ‘Hiii,(!iUc<'t panis Ikvini. Vnde
eonj

h  gj fbah,

C|Uia, 'tej'1'atum  rerum vocab'u!a

Štifti,

°rarar,& dicirur: [PerfkiSr
■eanu' Wt 0inia ?-'> lu » latiamcma fluod

'lnod

q ^-unc rpecie^erin. us, rerum ve

honan^or,

^ec,

qii!ppe lacerdus, vt corpus
c 'epams tx  vini nmic geiitur.ina-

r^are.t,

"tari  c

^b.d.


c i r,

brot i um ? .c.4. extrd de vita ,

‘ c «i  t

' 3o .

n n/, c

'1'^h.c.n

Vel >»i„M ,J Eur ob l.j.c.a. tuo p3-e.it.

'***•  c  S.oren+.disf.r’& ?■ Ldn-

I' i rt , 'p*Igern*  !.■' c.+.L .0  p.'

a’.ctcerorL a! cele-

d &l.

,$J\vnn.

G*;.. (f Sr.  s Uit * n ''
k ' *y«hta l  , * ‘ t '. c , r ,-, a

*&**i*ŠuŽ**'*>

•‘•'•Ulji'

,Ui u to-d.,Algeru< Li c.+ Ho pi.i-S.
'attonein  h Lan fr ar m ibfd.
r InSab.-t.tcmf.SeptOnb,

nifeftavifione.ficutrcueraeft, quandoq; capiatut. De
qua vilione Dominus in Euangelio iecundam loan-
nemait: a  [Q_uidiUgitme,di!igetmaparre meq,8c
ego diligam eum,& manifeftabo cimeipfuni.]Quani-
uis non improbabiiirer quidam esponant boe loco,
carnis & fanguinis veritate,ipfam eorumdem eflicien-
tiam,ideft,peccatoruin remiffionein_j.

Ido citat ex Lanfianco , apud tjuem habetitr ion t in enter
poji verba Gregorij aduta ex bomijia Pajchali  : epuernadmodii
dr multaaliaJequentia, nun a Granato ex aliu attUoribite ci -
tantur, apudcurtidem Lanjrancnm , dr %Algerum extant,  d?*
interdum oipio/iw,qudm apud luonem,  dr Graiianum.

C. XXXV.  ^Vtjibiles creamrain Chrijiicorpiu,
dr /dne ui nem inuifibilitcr con-
uertuntur

If«» Eufebius Emiflenus. b
r+- /"\ Via c  corpus aliumptum ablaturus erat ab
ps v^_ocnlis noftris,8c fideribus illatui®, neccflarift
erat,vt die ccem  faeramentum nobis coipons, & fan¬
guinis fui confecraret: vt coleretur iugiter per myfte-
ruim, quod feniel offerebatur inptetium, vt quiaquo-
tidiana, Sc indefefla currebat pro hominum falute re-
demptio, perpetuaeflet etiam redemptionis oblati«,
Scperennis vičlima illa viueretin memoria, Sc Temper
prafens eflet in gratia vere vnica, Sc perfefta hoftia, fi-
de sftimanda,non fpecie: nec exteriori cenfenda vifu,
fedinterioriaffečiu. Vnde meiito coeleftis confirmat
aufloritas : quia [ caro d  meavereeftcibus.Scian-
guis meus vere elt potus.] ^fRecedat ergo omne in-
lidclitatis ambiguum :quandoquidem,qui auftoreft
muntris,ipfeetiamteftis eftveritatis. Nam inuilibi-
lis o  iacerdos vifibiles creatutas in lubftantiam cor-
poris 8c fanguinis fui verbo fuofecreta potcft-ite con-
uertit.itadicens : [Accipite.Sc comediteihoceft taiim
corpus meum:]8c lančbficatione repetita, [ AcCipite,
Scbibite: hic eltfanguis meus.] Ergo ficutad nutuin
praicipicntis Domini repente ex nihilo fubftitcrunt
exccli’a calorum,profunda fitiftuum, vafta tenarum—.:
ita pari poteftate in fpiritalibus facramcutis, vbi i
pracipitvirtus, frruit effeftus. Qnahta itaq;, Scquam
celebrandabeneficia vis diuins c enediflionis opere-
ttir,attende: Sc.vt f  tibi nouum, Sc impofiibiie vide-
rinon debcat,quod in Chrilii liibdanuam terrena, 8c
mortalia conuertuntur,teipfum, o ut jam in Chulto es
rcgcneiatus,intcrroga. Dtidum alienus a vita.peregri-
nusa inifericordia, a faiutis Via intrinfecus moituus
exulabas: /ubito initiatus Chrilii Ugibaš, & faiutari-
bus royftciiis innouatusdu corpus eccieiia: non yid.cn-
doj fed crcdendo trani.liuilii, Sc de /iiio perditionis,
adoptiuus Dei filius iicnocculca puritate lneiui/tiiin
menfura vifibilipermanens, maior fatius es teipfoin-
uifibiliter.fme quantitatis augmento, cv.in ipfc ote.ue
idem cfles,multoaIter X  f dri ploccfiibus estitifti: in
cxtcriori nibil additu" clf.Sc toium in intCiiorimu-
tatimt cft: ac fi bomo Chrifti filius erfeftus.Sc Chrifcus
in hominis mentf formatus cft. Sictu ergo fine cerno-
lalifcnfK.prscteiira vilitatedepofita, fubito nouau in-
dufus es dignitatem, Sc licut boe, h  ouod in teiDejis
Ia:fa cuitfujt infccladilmt, imma.ulata at  detetfit, no
funcociitij.ncc k. U nlihus tuis. erodira: ita cimi ra-
uerendum aitare calcfiibns cibis fariandus afccndis,
faeruin Dei tmcorpus, & ft.ngumem tu! refuirc.liG-
ncra.nnrarc. mente, r mtm -e, cordi. ir.anufufcire, Sc
ma.Mine hauitu imeriorealluir.c_-..

a  Han.14.  b Inrer opeta BlUieron.tem.g.  c al.4,

I nt  f er - ( t ec0r P trfang Domi\i Scnt.+.cLst. P.^ilger. (.i.c r it m
| & if luo f?.2. c .4 , & loann.6. Senten.  4. titH.io. Pann,Lr^

j c.12 p. C cit.viJibHis. Pa-fib.in^piVt.adhrahdegardu/n  tfV

j Evjeb.limtf'.  t' aLtjuomoio.  g al,a!iur. i\ al.haf *
1  #***« 1  raaculata,} 'vera leefio.  k al.fi d ^

V  p 1

H75

t *] Vbi praeeipit.] Sic apud turnem, ir in Pannormia.
^ApudPafihafmm legitur,  vbiprscipit virtus,rei feruit
effeiftus: it j or raj]e loco ditttonU,  vbi , legendam eft,  vcrbi.
In vetufiioro editione homtlia. eft , verbis prsbet virtus: &
lei feruit effe&us. in recentiere aure,  verbo praebetur vir¬
tus,Sc rei feruit effeftus. M uit a  vero altu lotu funt partim
ex triginali.parttm ex luone emendata.

C. XXXVI.  ff pjuarem Jpecie panis, ir vini
faeramentum fuum Chriftus nabit
miniftrauit.

Item  Auguftinus.

ViapaCPts eft Dominuspro nobis, comendauit

O V  *

nobis in ifto facramento corpus Sc fanguine
fuu :cj<Ketiafecit St nos ipfos.Na Sc nos ipfms corpus
facfti luraus, Sc pet mifericordiam eius, quod accipi-
mus, nos futnus. Recordamini: & ves non fuiftis, Sc
creati eftis : ad aream Dominicam compsrtati eftis
taboribus boum, id eft, annuntiantium Euangelium,
trituratieftis : quado catechumenidifferebamini,in
horreo feruabamini :nomina veftra dediftis: coepiftis
moli ieiunijs,8c exorcifmis: poftea ad aquara veniftis,
& confperfi eftis,& panis Dorainicus fafti eftis. Ecce,
quod accepiftis. Qupmodo ergovidetis efle vnum,
quod faclum eft, fic vnum eftote vos diligendo vos,
tenendovnamfidera.vnam fpem, inaiuiduamchari-
tatem. Hitretici, b  quando hoc accipiunt teftimo-
nium,contrafe accipiunt,quia iili qtmut diuifionem,
cum panis ifteindicet vnitatem: ftc Sc vinum in mul-
tis racemis ftiit,Sc modo vnum eft,vnum 1  eftinfua-
tiitate calicis poft preifuram torcularis. Et vos poft il-
laieiunia.poft labores,poft humilitatem Sc contritio-
nem cordis iam in noniine Chrifti, tamquam ad cali-
cem Domini veniftis: Sc  ibi vos eftis in menfa, Sc ibi
vos eftis in calice,nobifcum vos eftis. Simulenim hoc
fumimus, fimul bibimus, quia fimul viuintus. Item in
fermtnc de infantibus.  ItaDominus Iefus Chriftus
nos fignificauit,nos ad fe pertinere voluit, myfteiium
pacis,8cvnitatis noftrs in fuamenfa confecrauit. Qui
* accipit myfterium vnitatis , & non tenet vinculum
pacis, non myfterium accipit pro fc fed teftimonium
contrafe. Nulii 2  eft d  aliquatenus ambigendum
tune vnumquemque fidelium corporis , Sc fanguinis
Dominki fieri participetn,quadoin baptifmate mem-
brumefficiturChrifti,nec alienariab illrnspanis,ca-
licisq; confortio, etiamli antequam panem illum co-
medat, Sccalicem bibat.de hocftcculo in vnita,ecor
potiš Chrifti conftitutus abfcedat. Sacramenti quippe
iilius participatione.ac bencficio no priuatur, quando
in fe e  hocqtiod illud faeramentum ftgntficat, in-
aenit /.

q Bed* adc.ro. prim* ad Corinthios citat ex /ermone de fa
tratnentis fidelium feria 2  .Pajcba,nefy malte alitcr Iue.

t *T  Vnum eft.] Itaemendatum eii hec ex Beda, cjuem-
admodum & multaalia.. Huiut vere leftionu veftigium etat
in manufiripris, ir apudluonem. In vulgatls legebatur , Vi-
#ura in fua natiuitate,calix poft,8cc.

2  ištulli eft.] Hacvfef' adfinem habentur infra dift. +,
f-tsulti ir in Polycarpo citanturex Innocentio.

C. XXXVII.  *] Dum Hoftiafrangitur,pafiio
Chiifti ad memonam redit.

Item m libro fentenrtarum Projperi.

C Vt* g  frangitur h  Hoftia,dum fanguis de cali-
ce in ora fidelium funditur,quid aiiud, quam Do-

3  Inf.eademcomendauit. Bedar.Cor.ro. ^Algl.t.c.j. ir
alibi.hio p.t.c.r.  b Beda ibid. paulofuperiut ex ^Augu.
in firm. admfanres ad altare de facramento.  c Inf.ead.
y uimanducar.ScHt.adift.S.  d Inf.dift, f .nuUi. Sent.ac.
dift.t.Ptb-lj.tit.ro.  e abipfi. i al.inuemtur.  g at.
Dum.  n Lanfrant.ibid. *Alg.l. t.tu.tp.lutp.t.eap.}.
fstuts. I. r.taf.  4*>

Dccrcti Tertia Pars. W

minici corporis in erttee imnaolatio > elus^j fsnguinit

deiatere eftufio defignatur: _

ff yApud Lauftancisfapudcjuempore habentur, <]ua a Gra
tia ro citantur ex lib.fententtarum Projperi, aut ex ^Augu.irt
l.fententiarum Projperi,) hacantecedunt.  Sacrameta enim
illarum rerum,quarum funt faeramenta, femper limi-
litudine gerunt, ficut in facramento.dequo ha;cqu»*
ftio ventilatur,dum frangitur Hoftia,Scc.

C. XXXVIII.  f[ De veritatc corporit iy
fanguinis Chrifti ambrgere
mn lieet,

Item Leo a ep'\Ccop\ii,irf*’‘ffafynodm,<]uai»
vrbe T{omana conuenit,dero,hoiioratU,irplc~
bi conjifienti Confiantimpoli ,
it a fribit.

IS. jNquibus * iftiignorantia: tenebris, in quo lit-
gs. i ftenus defidia: torporciacuereivt nec auditudif-
cerent.vel Ictftione cognofcerent, quod in ecdtiiaOei
omnium ore tam conlonum eft, vt nec ab infantiurn
linguis veritas corporis 8c fanguinis Chrifti intet coin
munis faeramenta fidei taceatur.- quia in illa ffl/®*
ca diftributione fpiiitalis alimoniac hoc impetth^’
hocfumitur,vtacctpientesvirtutem cadcftis cibi,> a
čarnem ipfius, qui caro noftra fafhrs eft, tranfeamus!
Ide ‘  eft ‘  cibusrefciftionisAcibusfanguinis.Si'
cut enim caro Domini vere eft cibusuta fanguis ve¬
re noftereft potus. Idem.  Eft etiam corpus de quodi'
člum eft:^ [caro mea vere eft cibus,Sc fanguis meus

vere eft potus:] Circa e  hoc corpus aquila: funt, qn*
alis circumuolitant fpiritalibus . Idem.  Vnele & cor¬
pus Chriftiedimus.vtvitsseterns poflimus efleptf'
ticipes. Idem.  Cuius 2  clareargumetisvtimur,fins
/ vtamur exeplis, incarnationisq; exeplo aftru 3mll!
myfterij veritatem. ir infra.  Quid g  hic quriisna-
turz ordinem in Chrifti corpore.cunt przter natura fit
iple Dontinus Iefus Chriftus partus cx Virgine?

1  f Idem eft cibus.] In alirpuet veruflucodrcibiu ■  Ide
Leo Papa.Eft cibus, Scc. Bumdemj. LeonematatMfel•
mat. Caterum apud B. Leonem non funt inuenta Jed apudB.
^Ambrefium,at:ut etia funt ferjuentia,vanitex lton codefla.

2  ir  Cuius clare.] Gratianus infra e.rtuera.frc refertex
lAmbrofo.  Sed quid argumentis vtimul! fuis vtamur
exemplis, incarnationis , Scc. Etita etiam stigem, lut
relitjua eodem modo.tantummodo in hoc difirepar,tjuod habet,
incarnatiomsq, nouitate. Sedretentaefi Gra-iamteltio
cum obglojfam , tura tjuoniam Lanjrantiuferecoiicerdatnm
Gratiano, vbi cxpofitavt a Ji cathehcam veritatem ctnfimat
B osAmbrofij verbu.

C. XXXIX.  tj %on naturandfcitur,fii
conficreuione nobu confiiirur corpus &
fangtih Chrifti•

Item  Ambrofius in libro de cdtcchifan*
dh rudtbus.

Anls ff  & calix non qualibct, fed certa confecn*

n ■ n  i •. .. ... Prmn n

P Ams *f ec  calix non quahbet, led certa coniccr«*
tionemyfticus fit nobis , nonnalcitur- Troindc,
quoditafit nobis, guamuis fit panis Sc calix. alimen-
tum eft refurreiftionis, non faeramentum religionis:
non, quod btnedicimus ,gratiasq; agimus Domino
inomnieius munerc,non tantumfpuitali,veiuine-
tiam corporali.

OJ luo litat ex ^iuguftino in libro de catechifadit ruiibut.
Beda ad c. it. puma ad Ctrinthus  , ir /genu citant  « B.
^Augufltnt centra Faujlum , babeturj j libro jo,  contra faa*

a Leor.epife/. tj. al- 22 .  b ^inf. 1. 1 c ap.S.&7•
c al.Item. Efl eibut.  d Ioan.t.  e .Amer ;nr.!7‘
Luca.l.S.c.7 adc. 2 t.Luca lib.ro. ca. p. Deiu cjuiinitianturt
c.o.luop 2 .C. 7 .  f Inf.ead reuera.  g Sent.+. difl.lt-
h Beda r. Cor.ro. ^ilcuinut de diu.offi.f,l., Jt
t.luo p. t.f.t.Pant.hbj . cap.rtj.

ii 77  Dc confecratione. Difunčho II. 117 S

f um,c.'] Verum apud ^Algarum.fr Irtonem e(fin fummam
redaolutnrapud Gratianum muhi* prtterea ločit dtprauatum,
6jHt obgtojfam correefa non funt: Verba E ^dugujlini funthac:
Noftcrautem panis Sccallx no qui!ibet, quafi proptcr
Chiiftumin fpicis, & in facramcntis ligatum, ficut iili
defipiuntifcd certa confecratione my(ticus fitnobis,
non nafeitur. Proinde,quod non ita fit,quamuis lit pa¬
nis &calix, alimentutn eft refeftionis, non faeramen-
tumreligionis :nifi,quod benedicimus,gratiasq; agi-
mus Domino in omni eius munere non folura fpirita-
li>veiumctiam corporali.

C. XL. 6fQuodantc bmediCftoncmpani* & vi-
num cft.pofl benediClionem ejl corput,
fr fanguit Chrijli.  •

Idem  Ambrofius in libro dt iit,tjui myfic-
riis initiantur , c.}.

A Ntc n  benednftionem verborum coeleftiumalia
fpecies nominatur : poft benediftionem b  cor¬
pus fignificatur.//e« ibidcm.%  In illo faeramento Chri-
ftus ett.Item hb.+.dc facramentu,c.s.  Qui manducaue-
lit hoc corpus, fict ci rcmiflio peccatoruni-A

C. XLI. f SuhJpecie panit & vini inuifibilem
Chrijli čarnem fr fanguinem
honorarna*.

Ittm  Auguftinus in  c libro fintentia-
rum Projjieri

N  Os d autem in fpecie panis & vini , quam vide-
mus.res inuifibiles,id eft, Chrifti čarnem , Sc  fan-
guinemhonoramus :nec fimilitcr comprehendimus «
has duas Ipccies, ex quibus confecratur Dominicum—'
corpus, auetnadmodum ante confecrationem com-
prehendebamus: f  ciim fideliter fateamur ante con-
feerationem dle panem,8c vinum, '  quod natura for-
rnauit , poft confecrationem vero Chrifti čarnem Sc
fanguinem, quod bencdiflio confecrauit.

^ vmutfi.JcdpudLaojrancum, dam verba ^Augu-
Jlim in libro de catechizandit rudibus ah aduerfario fibt obreda
interpretaturJiUigitur :efle panem,vinumque, id eft, eas
res,quas naturaformauit, inter faerandum vero con-
nerti in Chrifti čarnem Sc Panguinem_',quas vtrafq res
kcntdiiftio confecrauit. lito autem habetfere vt Grattan 9 .

C. X hi L op C on frfiie  g Bcrcngarjj.

IS. P Go h  Bcrengarius indignus fanfti Mauritij
ps. Ju  Andegauenfis ccclefii diaconus , cognofcens
veram,catholicam, Sc  Apoftolicam fidem, anathema
tiaoomnem harefim, pricipue eam, dc quahaftenus
infamatus fum : quz aftruerc conatur panem dc vinu,
quiinaltari ponuntur,poft confecrationem folum-
modofacramenuim_A & non verum corpus Sc  fangui-
nem Domini noftti Iefu Chrifti eft e, nec pofie fenfua-
liter.ntfiin folo faeramento manibus facerdotum tra-
ctan,velfrangi,autfidelium dentibus atteri. -Confen-
no autem fanftz Romana;, Sc  Apoftolici fedi: Store,
& cotde profiteor de facramcntis Dominicz menfi
eandem fidem me tencrc, quamDominus,&venera-
biUsPapaNicolaps, Sc  hic iandla fynodus auftoritate
Evangelica, & Apoftolica tenendam tradidit, mihiq;
firmauit: ' fcilicet panem, Sc vinum-,, qux in altari
ponuntur. poft confecrationem non folhm faeramen-
tum.fcd etiam verum- corpus Sc  fanguinem-Domini

a I nprc-ad.reucra.~Sent . tdf.ro .  ,A.V. l.r.c.g.  b at.
nnjecrationem.luop. 2 .c.r.Pann.l.i.c.io^--  c Habeturapud
Lanfrancumen >Angv.(l.in hbt ilecntechicgrudib.  ci Caf-
fiod. inpf.ro}. Sinr.cpiiibtdem.i*dlg.lj c.7.Cr >o.  e pendi-
rotu h]veraleftio. i pendcbamtu.^vera leciio. luop;;.c.g.
tAnfelm. l.r.c.r:J.  g ul. iuritmetitum.  b Ex atfv fy~
nodi Rom./ub Nic.l l . Lanfrant.ibid.^4/g.l.r.c.r}.Sentcnr.?.
4iJl't:.Uiop.t.c.io.Panti.l.i.c.iiC.  i al.formauit.

noftri Iefu Chrifti effe, & fenfitaliter non fohim faera¬
mento, <* fed in veritate manibus facerdotum tračta-
ri,frangi Sc fidelium dentibus atteri, iurans per fan-
iftam,& homoufion Trinitatem-,, Sc  perhsefaerofan-
fia Chrifti Euangclia. Eos vero,qui contra hancfidem
venerint.cum dogmatibus, Sc  feftatoribns fuis sterno
.anathematedignes efie pronuntio. Quod fi ego ipfe
aliquando contra ha:caliquid fentirc^,aut prsedicare
prafumpfero,fubiaceam canonum feueritati Leflo,8c
perleifto fponte fubfcripfi. Hanc i>  confeffionera
fidei de corpore 8c fanguine Domini noftri Iefu Chrifti
a Berengario Romacorana cxiij. epifcopis fačbam,mi¬
lit Papa Nicolaus per vrbes Italiz, Germaniz. Galliat,
& adquzcunq; loca farna prauitatis eius peruenire_r
antepotuit: vr ecelefiz, qttxprius doluerant deauer-
fo,atq;peruerfo, t  poftea gauderent de reuerfo , atq;
conuerfo.

f In regejlo Gregorij VII lib.).irC.in Jynodo,an.Domini
J 07 }.haberur aha eiufdem.Eerengarijabiuratio.Qnirepetitioni
tjuid caufim dederit, exponiturin JihotiU conciliorum,qua Co¬
lom n cjuatuor tornit funt impreffa.

1  Š[y Peruerfo.]If<t etiam luo.Lanfidcua l:abet, 3 .daeiCo.

C. XLIII. Qitare Elementorumfpeciesrefir-
ucntur,cum vere fit Corptu Chrijli ,
dr fanguti.

Item  Ambrofius in libro de officiu.

F 'Orte c  dicas,quomodo veracaro,quomodoverus
fanguis,quifimilitudinem non 1  video carnis,no
video fanguinis veritatein_j J Primo omniurn dixi tibi
de fermone Chrifti, quioperatur,vt poflit mutare_j, Sc
conuerterc genera.Sc inftituta naturi.Deinde,vbi non
tulerunt fermonem Chrifti difeipuli eius, fed audien-
tes,quod d  čarnem fuam daret manducare_j, Sc fan¬
guinem fuum bibendum,recedebant,folus autemPe-
trus dixit: [ Verba viti ,xternz habes:,Sc ego atequo
recedam_,. a  ] neigiturplures hocdicerent,veluti qui-
dam cflet horror cruoris , fed maneret gratia redem-
ptoris, e  ideo in fimilitudine quide accipisfacramen-
tum,fed veri naturi gratiam,virtutemq; confequeris.
LEgo f  fum,inquit,panisviuus,quidccoelo delcedi.]

1  ^[Non video.] Eodcm f ere modo eil apud luonem. In
originali autem, nec muho ficut apud Lanfiancurn.hic lotiu fic
habet. Fortc dicas: quo modo vera ? qui fimilitudinem
video, non video fauguinis veritatenu.

C. X L 11 11. y Non carnaliterfid fbiritualiter
Chrilfi corptu, dr fanguinem debe-
mtu accipere.

Item  Auguftinus in expofitionc Pfidfi4-

P  Rima S  quidem,«>9«r>,hirefis in dilcipuiis Chri¬
fti, velur a duritia eius fermonis fačla eft. Cum e-
nim diceret: [Nifi h  quis manducauerit čarnem mea.
Sc biberit fanguinem merim, non habebit Vitam iter-
nara.] lili non intelligentes dixerunt ad inuicem_j;
[Durus eft hic fermo,quis poteft eum audire i] dicen-
tes,quia durus eft hic fermo, feparauerunt fe abillo:
remanfit cum duodccim. Difcedentibus illis inftruxit
eos,qui remanferunt. Spiritus eft,inquit, qui viuificat :
caro nihil prodeft; verba,qui locutus fum ad vos, fpi-
ritus,8c vita funt.Intellexiftis fpiritaliter J fpiritus^Se
vita funt. lntellexiftis carnaliteri etiam ficilla fpiri-
tus.Sc vita funt, fed tibi non funt fpiritus, Sc  vita, cui
fpecialiter non intelligis . Spirit aliter ir.tclligite_j,qus

a al.in faeramento.  b Lanfran. fr luo ibid.  c 1.6.
defacrtimentu.ca.r. fr ex eo Lar.jrancus , fr luo, Jedpaulo ah-
Itr Lanfranauibtd.Ittop.o .c.7.Pann.l./.c.i27,  d loan.6.
e  al. redemptionit. f loann. 6 .  g Lanfiancus ibid.
tAlg.l.l.c.n.fr 2 t,  h loann.c.luop.t.c.S . Pann.l.t .C 133 .
S mr. g. .diif.i o .Tracho 7 . in Itan. fr in PfaLpS.ln Pfalm.14-.
TraCf.27.in Itan.

Pp }

H79 Decreti Tertia Pars. nso

locutus film.Non hoc corpus,quod videtis, manduca-
turi eftis , & bibituri illum fanguinem_>, quem fufuvi
funt,qui mecrucifigent, Sactamentum aliquod vobis
commendam : fpiritalirer intellectuin viuificabit vos.
Caro autcm non prodeft quidquam :-fed quomodo illi
intellexerunt S Čarnem quippe fic intellexerunt,quo-
roodo in cadauere 1  vendirur,aut in macello diiania-
tur.[Sciens anteni Iefus,ait: hoc vos fcandalizat, quia
diši,do vobis čarnem racam manducare_j, & langui-
tieni mcum bibere? Si' ergo vidcritis filium hominis
afccndentem,vbi prius erat ?] Quidcft hoc: Hinc fol-
uit,quodillos mouerat:hincaperit,vnde fuerantfcan
dalizati: liinc plane,fi intelligerent. lili enim pntabat
cum erogaturn corpusfuum.Ule autcm dixit feafcen-
furum in ccelum,vtiq; integrum.Cum vidcritis filium
hominis aftendentem vbi erat prius, certevel tune vi
debitis,quia non eo modo.quo putatis, erogat corpus
fuum: vel tune intclligetis, quia gratiaeius noncon-
fumitur tnorlibus .ltemtraSatu}o.in loannem.  CDoncc
ficculttni fimatur, furfum eft Dominus :fed tamen hic
ctiam nobifeum eft veritas Dominus. Corpus enim
Domini,in quo refurrexit, vno loco efle oportet: veri¬
tas autem eius vbiq; diffufa eft.

i  In cadauere venditur.]/n» «■/«»> Mlgerus,tr Iuo:
apud cjuem totum hoccaput eodem mode , at% apud Gratianu
.habeturlfcilicet hinc inde coUeSlum: verbit mterftum trčen [p o
fttu.in {umr/ccim redaftisjnutatu .B eatus autem MuguEltnuf,
f? Laiifrancue hoc loco fic  /?diewr,quomodo in cadauere di-
laniatur,aut in macello venditur.non quomodo fpiri-
tuvegetatut.

C. XLV. f^it omodo Chrifti corpue,tjuod in cru-
cepependit^ucipitur,^ quomo-
do non.

It tem  Auguftinus in epiftola adlrenaum.

N Onlioc * corpus.quod videtis,maducaturieftis,
& bibituri illum fang‘uinem,quem fufuri funt il¬
li, qui mecrucifigent: ipfum quidem, & non ipfum_<:
jpluminuifibiliter, & non ipfum vifibiliter. Vnde&t
lubditur,etfi necefle eft, illud vifibiliter celebrari,ne-
cefie eft tamen illud vifibiliter intelligi.

dj Eodem modo & bti a tar, ctfere eiiam refert Ml rente, id
eft, e e MugufUno cid Irenctum. Iuo par. e.c.9. refert eodem mo¬
do : fed citat ex hermha in Pfat.  p S. (fic enim corrigendum eff
mendum ex c.S.J ex qua e si um Beda ajfe rt propria vetbacid
u.c.prtma ad Corinthiot.  b fjpa Lanfrancut  , cjuoniam a
Berengario catbolicu-obiicicbantur, pleniu* explieat , cjuam m
hoc capite fiat ,potiftimum , vbi incipit exponere fidern jdnffa
.ecclefitt. Hocidemfere habeturin epiftola luomt eptfiopi Carito-
tenfii ad Hajmcncum, eadem B.Muguflini verba in Pfil. 9S .
interpretantif : (jun epiftola babetur tmprejfa apud loannem
Garerium,& alibi.

C. X L V I. f Qu>dftr corpus Chrifti manducare,

£r fanguinem eiuu bibere.

Item  Auguftinus in fermone de Ver¬
in*. Euangeltj.

O  Vid c cftChriftum manducare? no hoefolum

._eft,in faeramentocorpus eius accipere. Multie-

nim indigne acciprunt, de quibus ait Apoftolus: d
LQui manducat panem,8c bibit calicem Domini indi-
gne.iudtcium lihi manducat, Sc bibit.] Sed quomodo
manducandus eft Chriftus ? Quomodo iple dicit:
[Qiu e  manducat čarnem inčam, & bibit far,guinem
meum,in me manet, Sc ego in eo.] Si ‘  itaqueinme
manet, Se ego in illo, tune manducat, tune bibit. Qui
autem non in me manet, nec ego in illo : & 11 accipit
iacratnentum,acqumt magnum tormeiitum_>.

,a Sup.eail.prima.Bedar.Cor.ii.Lanjrancm ibid.Mlr.l.r.
C- 9 ..&i.Guitmundue 1.2. S en ten j., delim, luo p.e.c.s .&• p.
Pann.l.i.c. 134 .  b Beda tXor.it.  c Senten. 4 . dift.p.
lnop.i. c.S.Pann.l.i.c.HS.  d 1 . Cor.it.  e  loan.t.

1  ^ Si i raq ;. j Locup!etatm eft htc locna cx Beda, Mag  1 -
f!rt>,& luone.

C. X L V II. Cteiere in Chnjtutn efl mandn-
carc,fr bibere Chriftum.

Item  Auguftinus.

T a  quid paraš dentcs,&ventrcm_» ? Čredo ,SC
manducafti.Credereenim in cum, hoc eft panem
viuum 1 manducare.Quj etedit in eu,manducat cum:
inuilibiliter faginatur, quia & inuifibiliter renafeitur.

C/ (iralarur ex libro deposnitentia remedto , & apud Mige-
mm tx 2  .l.de pesnitcnria.Vidctur autem cmfccium ex diiobua
B.Mugufitniloeu,in rračfaru 21 . & trall. 26 .in loannem,ex
ciua expofirione citat Iuo, fed coniunSo cum iu, qua attulorat
ex libro de ppenitentia remedto.

'  Panemviiuun.j/nTo.Jjiifst/ejrtarKr,panem&vi-
nutn Re/lituta eft URic explcnftj,  i etuftic,originali,& lune:
Cjucmadmodum & infra ead. c.credere. ^Ifonnulia pr Atena hie
addita, nun apud Iuonem puorg funt.

C.  XLV1II. f Sacramentum, tft ret faera-
menti ficrific ium ecdejia con-
ftciunt.

Trem  Auguftinus in librofintentia-
rum Projperi.

H Oc eft, >>  quod dicimus : hoc modis ornn^ 11 *
adprobarecotendimus, facrificium fcilicetecde-
fisduobus confici.duobus conftare,vifibili clemcn 10 "
rum fpecie,8t inuifibili Domini noftri Iefu Chrifti čar¬
ne &fanguine,facramento.6c re facramenti,id eft,« 1 '
pore Chrifti,ficut Chrifti perfona conftat,& conficitar
Deo ,8c homine: cum iple Chriftus verus fit Deus, &
verus hotno : quia omnis res illarum rerum naturam,

Sc veritatem in fe contiijet. cx quibus conficitar- Con-
ficitur autem facrificium ecclelix faeramento, & t e la '
cramenti, id eft, corpore Chrifti Eft jgitur faeramen-
tum.&res facrameti,idcft,6orpus Chrifti- l“ m '  ^ Ca '

ro eius eft, quam forma panis opertaminfa«amcnta
accipinms.Sc ftnguis eius, quem fub vinifp“ ie = &  ^
porepotamuš. Caro vidclicet carnis, & fangu«( acf *'
mentum eft fanguinis 1  čarne & languine. vm*!? ,,m l'
libili,intelligibili,fpiritiialilienificariirvilifi lleDomI '
ni c noftri lefu Chrifti corpus.palpaliifi'-P lenum S ra '
tia omniurn virtutum,& diuina maicftate- Irm.  USi-
cut d  ergo coclcftis panis,qui ‘  vere Chrifti caro efl;

fuo modo vocaturcorpus Chrifti, cum reuera lit faera-
mentum corporis Chrifti. illius videlicet, quod vifibi-
le,palbabile,mortale in cruce eft fiifpenfum,vocaturq;
ipla tmmolatio carnis, quz laccrdotis manibus fit,
Chrifti paflio.ijiors, crucifi.sio, non rei veritate, fed li-
gnifieante mvftcrio : fic facramenuun lidei,quod ba-
ptifmus intelligitur,fides eft. .

fj II &c tuulem haietur apud Lanfrit }icum  \ ex< J li9  citat Iuo J
(fr apud ^Algerunj { cjut indern a c G riti anus ex libro fenten-
tiarum Profperijiion ramen eodem ordtne ctllocata. Ex
quidem aucioribus nonnul/a funt emendata.

C. X L i A'. 4f Gjuot modu caro Chrifti
inteUtgarur .

Hieronjinus in  f cptft.ad Ephef.ddc.r.

D Vpliciccr £  intcJligitur caro Chrifti & fanguis:

vel Ipiritalis illaatc], diuina,de*qua ipl^ ajt ;[ca-
ro mea vere cit cibus,& languis mcus vere eft potus.}

: [nili h  manducaueritis čarnem meam, fiebiberi-
tis ineum fanguinem^non habebitis vitajirccteraaur.]
vel caro, quac crucilixa eft, & languis, militisefttt-

fuseftlancea^ ^

a Infr ead.credtrc.sAlg.Lt Auop.t.c. 4 . Pann.l.u.137*
b Lanfranc.ibid.+Algftst-Cefe&ii-Scn.+.diftjB.IuopiiCj'

P (Vin l.t.c .Lanfr.paulo fupertm.  c al. redempton 1  corputo
d Lanfr.ibid.KM4u£.eptJl.2j.ad8omf(tciu?n.  C at.(juAverfi>

f Ibtd.glotfaordin,  g ^Ar. l- : -c.i7.Senten.^.. dtjlndf-^

lnop.i.c.f. Pann.l.i.c.i39-  " Uaji. 6 %

C. L.

h 81 De confecratione. Diftinčtio II. 11S2

C. L. Dc ccdtm.

Item  Ambro Hus ad c u.prim a  a a d
Corinrhios.

Q Via * morte Domini liberati fumus, huius rei
mcmores in edendo,&: potando čarnem & fan-
£uincm s quxpro rtobis oblata funt.ligniricamus.

*f Cdrabatur ex ^uguftitio in libro ds Trimratc ad C eri n-
thioi.<Algcrw etiam citat cx .Augujlino de Trinirate.Sed ali-
ejust verujta GratUni exemplaria habent,  Ambrolius :ai-
>tu nereeji,^ ipfum citat luo, quarmi'ufiatim,po[hjuam aia-
tatlibnm de T rinit ate.

C. L I. y Quemodo Chrifhu/ir immoUtm ft-
mcl,& cjuomodo tjuetitlie
immoletur.

item  Auguftinus in Pfalmum  c vige-
fmumprimum.

17. n Emel d  Chrillus morruus eft, iuftus pro i-niu-
js. O llis: & fcimus,& ccrtum habemus,8c fpe ‘  im-
mobili rctinemus,quia Chriltus refurgens amortuis,
iam nonmoritut, & mors iili vitra non dominabitur.
Vcrba ifta Apoftoli / funt: tamen,ne obliuifcami-
fii, $  quodfačlumeftfe>neUnmemorianofttaomni
annolit. Quoties Pafchacelebratur, numquid toties
Chriltus moritut! fed tamen anniuerfaria recordatio
rpialireprafentar quod olim faiftum eft: 8c fic nos fa-
citmoueri, b  tanquam videamus incruccpeudetem
Dominum,non tamen irridentes.fed credentes.

C. L X 1.

Item tn librofententiamm  Profperi.

S  Emel < immolatus eft Chriltus in femetipfo, 2c
tamen quotidic immolatur in faclamento. Quod
itaintel!igcndumett:quiain manifeftatione fui cor-
porisdndiftinftionemcmbroruomnium verus Dcus,
Scverus hotno femel tantum in eruce pependic, ofle-
tens fcipfum patri hoftiam viuam, palltbilem, morta-
lem,yiuorum Sc mortuorum redemptionis efficacem;
corum fcilicet, quos diuini confilij altitudo redimen-
dosiudicauit prarfciuit,pracdeftinauit, vocauit, modis,
atq; temporibus,quibus id fieri congruebat- i

f Et hoc luo ex Lanframo citar,vcrba B.^iuguEUni & re¬
ferente,tj’ exptmente: tjuod facit etiam ^ilgerus l.i.c.i6.£r ti.
Verba atitem B. -AuguShni in epilfola ad Bonifacium ,quam
eAlgernsetiamcitat, funt hac:  Nonne femel immolatus
eft Chriltus in fcipfo! & tamen in faeramento non
foliiraper oinnts Pafchs foleflnitates, fed omni die
populiš immolatur.

1  ^ Congruebat.] .Apud Lanfiancum bese ficjuunrur,
ena reftondent alten membro propofitionu B ..AuguSiini.  In
faeramento tamen, quod.in huius rei memoriamfre
quentat ecdelia,caro Domin i quotidic immolatur. di-
uiditut, comeditur, & fanguis eius de calice, fidelium
orepotatur.

c. Lili. q Hoffia,qua femeloblata eif,in re-
cerdattonem faa mortii ejuotidle
ojfertur.

Item  Ambrolius in  h cpiii.ad Hcbr.c.re.

TN 1 Chrifto femel oblata eft hoitia ad falutem fem
1 piternam potens. quid ergo nos ! nonne per lingu-
los dies offerimus? offerimus quidem: fed ad recor
dationem mottis cius: & vna eft hoitia , non muUar.
Qu.omodovna,&,non mult*! quia femel oblatus eft
Chriltus. Hocautcm faerificium cxemplum m  cftil-

a Ibidglojfa-ordin.  b ^/ s .l.t.e.tf. iMf.t.c. 7. Psnn.
le.cMt.  c h prefatione e. cxpeftiotm.  d r.Pet.i.
C dlfidc.Sttiten.4 .diifrnii.tr. Inop.t.c.S.Patn.l.i.c.t-fj.
i Rorn.b.  §’ °bliniUimur. orip.  h al.memtri.  1  Bet.a
iti qu.tj.tf. Lanfran.ibid. ~4/gJ.t.c.id.& } l- Sent.4.dttl.t:.
hiopt C.9.& d-Lann t.i.c.w-a.  k  OtnfoiUm. in caml.

tpilf'hom.17.  1  tytl S .l.i.r.tf. Srtlt.4Jift.t3. llttJt.Uf.i.

tann.U.e.tdf.  ,l1  ^‘acmplat.

lius: idipfum & femper t  idipfum. Prolnde vnum eft
hoc faerificium : alioqu’m quoiViam in multis locis of-
fertur.multi funt Clirifti ? ncquaqua;n,fed vnus vbiq*;
eft Chriltus, & hi c plenus esiliens, S; illlc plentts. Si-
cut enim quod vbitjueoffettur.vnnra eft corpus.Sc.
non muha corpora : ita & vnum faerificium. Pontifea
autem ilie eft, qui hoftiam obtulitnos rrmndanir l rn_'.
Ipfant vero offerimus etiam nune , quas tune oblata
confumi non poteft. Quod nos facimusfin commemo
rationem fii eius, quod fatlum eft. [Hoc a  enim fa-
cite,ait, in mearn coinmemorationcm_j.]

t  ^lEt femper-t^lpad B.^4rdbroj?urn,& B.loanne Chry~
fofiomim bac adduutur, offerimus, nec nune quidem aliu
agnum,cras alium,fed femper eumde ipfum. qua Gru¬
če in oprimo exemplari mannftripto( narr. in Veronenfi defide-
ran tur)Ji c habent,  y Jvv pjjj tne^ov (Grttf nv. tov  3  cu/Q/.ot y
iTeootj ee.thl eeci rb rev to.

3  C Sicut enim.] In excujis B.^4mbrosij nomine com-
mentariu legiturficat  enim qui vbiqueoffert. SedntneSi
vifa mutanda ^Algeri, luotiii,  c ir Gratiani leSit. Gruče eff,
onweg bo zroXbee.%S is^&FCps^bjDp®^ to Ftbp^tfi.^ion-
nullavero alia funt emendata.

C. LIIII. <f Sacramenrttm corporit Chriffi,
non ntf ieittni debetnut
accipere.

It cm A  uguftinus in libro  b reffnmfonum
ad lanuatium.c.b.

18. r Iquido e apparet , qttando primo acceperunt
gs. i-j difcipulicorpus Scfanguinem Domini,non eos
accepilfeieiunos. Numquidtamen proptcreacalum-
niandum eft vniuerfreecclelire,quod aieiunis femper
accipituri Ex hoc enim placuit Špiritu! fandlo,vtin
honoremtanti faeramentiin os Chriftiani priusDo-
iriinicum corpus intraret ,quam eseteri d  eibi. Nam
ideopervniuerfum orbemmos ifte feruatur. Neque
enim quia polt cibos dedit Dominus, propterea pran-
fi.aut camati fratres ad illud faeramentum aceipien.
dum conuenire debent':aut,licut faciebant,quos Apo-
Itslus e arguit,& emendat , meniis fuis ifta.mifcere.
Namq; Saluator,quo vebementius commendarctmy-
fterij illius altitudinem , vltimum hoc voluit infigere
cordibus, 8c memoris difeipulorum, a quibus ad paf-
lionem digrellurus erat: & ideo non prscepit quo de-
inceps ordine fumereturivt Apoftolis.per quos ecele-
fias difpofiturus erat.feruaret faunc locum.Nam fi hoe
ille monui(l’et,vtpoft alios cibos femper acciperetur,-
čredo,qubd eum morem / nemo mutafiet. Cum ve¬
ro ait Apoftolus S  de hoc faeramento loquens: Fro-
pter quod fratres,cum conuenitis ad mantlucandum,-
iuuicem enpedlate, 11 qtus efurit , dorni menducet , vt-
non ad iudkiumeonueniatis: ftatiin fubtexuit, r [ere-,
teta autem, cum venero, ordinabo.jVnde intelligida-
tur,quia muhum erat, vt in epiftola toturn illum b  a-
gendtordinem inlinuaret, qnem vnmerfa perorbcrtv_>
feruat ecdelia ; ab ipfo ordiuatum efi«_^q.iiodnulla.
orarum 1  diuerlitate vanatur,

1  ^1 Subtexuit.] Secjiiebatiirin vulgatit,  qux ad e' in file
faeramenti ordinem pertinent,fcilicet quomodo iciu.;
ni,8cc, qua & d plevimanuftriprie, & anginah, tir cateris
coUeiioribuf ab/ujif.

C. L V. *jxs4ntc nnfccrarionem eifpanif, fed
veruis Cbrisii in cias  torpius
mutatur,

Item  Ambroihis /» M.*, dsfan-tu
_ m DtrU  > t . y.

a  Ltic.12.  b EpiH.ns,  c Beda i.Cov.ii.Iko  p.i .
c ' l,y *Pann.l.t,6,iuf.6. t y4/g.l t :.c\r.  d at,exteri:  e i.Co~
rinth.tr,  f al.mndum nemo variajft.  g t.Cartnrh.it.
aLflih.  I mmtm .]

Pp 4

us? Decreti Terna Pars. n**

ip. p Anis eft in *  altari vfitatus ante verba facra-
gs.JL mentorum :vbiaccefiit confecratio, de panefit
caro Chrifti. Hoc igirur adftmamus. Quomodo poteft,
qui panis eft,corpus efle Chriftiž confecratione.Con-
fecratio autem quibus verbis eft,8c cuius fermonibus!
DominiIefu Nam pcrreliqua omnia,qua: dicuntur,
laus Deo defertur,orarione petitut pro populo, pro re-
gibus.pro cseteris.Vbi venitur,vt conficiatur venerabi-
le facramentum-', iam non fuis fermonibus facerdos,
fed vtitur fermonibus Chrifti Ergo Chrifti fermo boe
conficit faeramentum. Quis fermo Chrifti S nempe is,
quo fafta funt omnia. luflit Dominus, & faftuni eft
coelum : iuflit Dominus, & tafta eft terra: iufllt Domi¬
nus , & fada funt maria : iuffit Dominus, & onrinis
creatura generata eft.Vid es ergo, quam operatorius fit
fermoChrifti. Si b  ergo tanta »is eft in-fermone Do¬
mini Iefu.vt incipercnt efl’e_», qua nonerant: quantb
magis operatorius eft,vtiint, quat 1  erant, & in aliud
commutentur. Etiic, quod erat panis ante confecra-
tionem,iam,corpus Chrifti eftpoft confecrationem_j:
qiua.fermoChrifti.creaturammUtat,&fic ex panefit
corpus Chrifti,& vinum cum aquain calice miftum fit
fanguis confecratkme verbi cocleftis. Sed forte dicis :
fpeciem fanguinis non video : fed habet fimiiitudi¬
nem, Sicut enim mortis fimiiitudinem fumpfifti: ita
etiam fimiiitudinem pretiofi fanguinis bibis, vtnul-
Iius hornjr cruoris fit,Scpreritim tam en redemptionis
operetur. Didicifti ergo,quia quod accipis, corpus eft
Chrifti i tre.!.  Vis fcire,quia verbis ccelcftibus con-
feeratur? Accipe, qus funt verba, dicit facerdos. l 7 ac
nobis,inquit,liane oblationem adfcriptam, rationabi-
lem.acceptabilem, » quod eft figura corporis & fan¬
guinis Domininoftri letu Cfirifti: quipridie_j, quam
pateretur,in fanftis manibus fuis accepit panem_j, re-
fpexitad coelum, ad te fanefte pater omnipotens teter-
neDeus, gratias agens benedixit,fregit, fxačlumcjuc_j
Apoftolis fuis,8c difeipulis fuis txadidit,dicens: Acci¬
pite, 8c editeex hoc omnes: hoc enim eft corpus mcu,
quodpro multis confringetur. Similiter Sc ca!icem_>,
poftquam coenatum eft, pridie quam pateretur, acce¬
pit, refpexit ad coelum adte fandle pater omnipotens
seterne Deus,gratias agens bcnedixit, Apoftolis,Sc di¬
feipulis fuis tradidit,dic£ns : Accipite, 2c bibite exeo
omnes :hic eft enim fanguis meus. Vide:omnia illa
verba Euangelitta funt vfq; ad [accipite] fine corpus,
fiuefanguinem. Indevetbafunt Chrifti, Accipite, bi¬
bite exeo omnes: hic cft enim fanguis meus. Vide fin-
gula.Qui pridie,inquit,quam pateretur, in fanftis ma¬
nibus fuis accepit panem. Antequam confectetur, pa¬
nis cft: vbi autem verba Chrifti acceflerint, corpus eft
Chrifti. Denique audi dicentem: Accipite, &editeex
eo omnes: hoc eft enim corpus meum. Et ante verba
Chrifti calix eft vini,& aquic plenus. V bi verba Chrifti
operata fuerint,ibi fanguis efficitur, qui plebem rede-
mit. Ergo videte quantis generibus potens eft fermo
Chrifti vniuerfacomiertcre. Deindeipfe Dominus le-
lits teftificatur nobis, quod corpus fuum accipiamus,
Sc fanguinem fuum. Numquiddebcmus de eius lide,
Že teftificatione dubitare_,!

' fl V t lint,qure crant.]//« B.^lmbroiij verba,atu Be-
rengarjM catholkit obmiebat. accurate cxflnnmtura.Guit -
ntundo Ub ; & ab -Algero hbr.c. 7 . Lan jranccu autem no mo¬
do ca oprime interpretattir.fed trtam addtt in ejutbufdaai co-
didbuefic legi  Si igitur tarna vis eft in fermoneDemini
Iefu,vt inciperent efi'c_>,qu3c non eratit,quanto magis
operatorius eft, vt q »2  erant,in aliud commutentur i

t  Acceptabilem. ] In codtctbus Grattani erat,  ratio-

a Lanfran .ibid.^Algcrue l.r.c.y.dr alibi Guitmundtu l.j.
Scntent.-f.dift.io.luop.c.c. 7 .  b Hit fummatim refenur
fmtentiacterbu dim inde telice!u.

nabilem ,&cc.udddita vere funt omnia vfa ad vorf.  Vide-«
(<juod antea crati\nAe. )Muicum mit* videntur faeere ad ‘dr
qutt- fecpuuntur, intelligenda.

C. EVI. afUoncorpuiifidanimafub-
flantiam fulcitpanit vita

Idem haibrofms lib.t .de faera-
mentts, c.d-

N  On a  ifte panis eft, qui vadit in corpus,fed ille-f

panis vita iternje,qui a nima noflra fubftantiai
fulcit. irpaulo poil.  lfte panis quotidianus eft •' acc ’
pe quotidie, quod quotidie tibi profit: lic viue,vt I 11
tidie merearis accipere_j.

C. L V 11. y Etiam fitundum čarnem Chri'
fitu eii punti vi um.

Item  Auguftinus in  b eptiftlaad

Irenaum. , . ^

C Hriftus panis eft,de quo qui manduca t ’ vl . a,C ‘ ae ai
tetnum:dequo ipfemet dicit: c  [Sc pa«**’« tn ,i-
ego dabo, caro meaeft, pro lnundi vira,&c.J v
nat,quomodo fit panis,non folinn fecunduffl v  4 f-
quoviuunt omnia,fed etiam fecunduffl carl r0)) qit*
fumptam-/, pro mundivita. Humana enim ca ^ un -
erat peccato obnoxia,& ideo mortua, catiri c ' v ; u it de
ds vnita,incorporata, vmim cumillo e ® •’ er on0' 1
liritu eius,(icut corpus de luofpiritu- Qil* y j u jt„
eft de corpore Chrifti, non vinil defpV‘ tu ’

Chrifti. ,

C. L VIII. V£uomodoChritfMvift ll,,ir '
faeramentu Jpirttualitsrmandu-

C(ttur 3 & bibitur.

Item  Auguftinus d fermonet
bit lApottolt.

.de v"'

itia«'

Q Vi t  manducant,StbibuntCb ri ^’ £l ticfi c ' :l1 -
ducant.Sc bibunt.lllum v' fib , u{-

lum bibere,eft viuere. Quodin ^ acra  a ndu cStuI,5£ u i»

fumitur.in ipfa veritate fpecialiter ,Iia ” ( j uC atus, fl 111 *
de illo facimus.Et quidein in cat nern r!

bitur. Manducetur Chriftus: viuit nl  j uC jitiuS>P ar
refurre.vit occifus. Nec, quando t0  (jcfiti
facimus.Et cniidem in facram e  (

, Cbt‘-

runt fideles, quemadmodum jnandue*- ^ ipfa V-

fti: vnufquifq; accipit P arte "’ ‘^du £atu /’^ei:

neiit°'

tiapartes vocantut. i>l --rpartes^in'‘ , ‘“'' jn  f a craffl £0 .

iniegertotus:perpartes manduc^ jnteg eI

imegertotus: perpartes m-**"- , onc t J" 1 a ~a n xz-
8cmanet integertotus in cado>| 1  ‘ rer n, qtia ... p
tus incordetuo. Totuseratapu ‘ dr eccfi ta  q tt jarn
nit in Virgmem,impleuit illaffl> Scca lix,q u , 0  a vl en'
infia.  Ouodvidetur, S  P an,S cJeS P°^ u ' 3tin «-<
oculiremmtiant. Quodautem »<‘«1’ is . &-f ieCU r,
da,panis eft corpus Chrifti, ca eis  alffld cor po-

ideo dicuntur lacramenta, qu ^ bf b ._^ n vf

aliud intelligitur. Osod videtunip habet  fpffl nQ[1 ,e-

ralem:quod intelligitur,

ir infia.  Qm h  accipit P 101

,fcd

uui " - - - j  n. r  ..m

net vinculum pacis, nori my
teftimonium contra fci- - ril  eft a?« e*'

y Scnrenriaprtorupartn >>h ? **

Jlinum infcrmttm t .de  “"t" ^ducatur Chn ' j,

- \  V*

plicata.C*ttra autem a verj.
finem funt apud Bedam ■ &  _

a Senten.ibid. r *°

"" ^ V . uaett ,Qi

l tanit-'


tcrba.Idem vero babetur *p**-  c  _  loann-«'
Dom.lngloff* ordin.ade.č.  • i„6.inutt* t - ir f fara# 1 ’*'
Corin.it. f  Bertra*““  ,

catme.^eruel.i.c^fpf , S .
eitch. Scnten. 4- dtSltnčf- ?  (

g er£$ vidlflt- j °T J Se'

hic-  3 t

uad.^lfZ

De confecratione,

C L I X. fhitmodv[piriral, tir corpus Chri¬

fti Jit accipicndum.

Idr M  Auguftinus/i^fr a hanncm,adc.6.
trtii.t6.ir tj.

C P-edere It  inlcfum Chriftum, hoc eft, manduca¬
re paiteni viuum. Qui cretlit in eum, manducat.
InuifibiHter fagmatur, quia & inuifibilirerrenafcitur.
[Et,qui manducat čarnem meam, Ji bi bit inčam fan-
gmnem,habet vitam seternam.] Participationeenim
'j (quod eft pervnitatem corporis Chrifti 2 c fangui-
msjhomomanducans viuit.ncn fumens tantuni in fa-
cramenro(quodSc mali faciunt) led vfquc ad fpiritus
participationem.vt in corpore Domini tanquam mem
orum maneat.Sc eius fpiritu vegetetur:quod eft, dum
'■usmandata feruat. 'f Adaltare Dei innilibile ( quo
■ “on acceditiniuftus) illepcruenit, quiad hocprafens
iuftificatus accedit. Inucniet illic vitam fuam, qui hic
difcernitcaufam fuam.

* Capin boe confcffum eft ex diftii B.^duguftini in traff.06.

& 17-in Ioannem,& in Pftl.42.ir  « V rol pero. vrfuu locu cit

tndicatum.

C. LX. % Spiritus fanftus inuifbilitcrcor-
ptu irfanritmlm Chrifti fan-
ffijicat.

Ideal in  c Itu.j.d: Trinit ate,c.4.

C Otpus ', Sc fimguine Chrifti dicimusillud,quod
eafruftibus term acceptum, Se preče myftica con
feciatum.ritcfumimus ad falutem (piritalem, in mc-
moriam pto nobis Dominicf palfionis Quod ciim per
tnanus hominum ad illam vinbilem fpeciem perduci-
tur.non fanftificatur, vt fit tam magnum faerametum,
niftoperante inuifibiliter Špiritu Dei,ciim bmc om-
nia,qiuepercorporaLes motus inillo opere fiunt.Deus
opetetut.

1  5 Cotpu».] vdpudB.^dugufiinumhtcantecedunt.  Nec
ltnguam ejuippc eius(de Paulo loquitur)nec membra-
nas.necatramentum, nec lignificantes fonos lingua
editos,neefigna litterarum confcripta pelliculis cor-
pus Chrifti Sc faiiguinem dicimus, fed illud tantiim,
quod ex fruftibus terrx icc.prafar o mn mo locum iltum
inttgrum legtre.

C. L X I. yT tr benrdiftionempanit cffieitur
corpus Chrifti.
hem.

N  On d  omnis panis.fed accipiens benediftionem
Chrifti,lit corpus Chrifti.

C. L X 11 . y Dupli, iter corpus Chrifti in -
tclligirur.

Idem.

OmtBendauit e  nobis Chriftus in ifto faeramen
to cotpus Sc fangui nem fuum:quod etiain fccit Sc
nos ipfos.Nam Sc nos ipfius corpus fafti fuinus.

C. LXIII. ^Stctificiumaltarufacramcn-
tum eft vnirarit.

Idem traff atu 2 6.ti c.6 .toannis.

Oc ' faeramentum / pictatiseft.fignumvnita-
tis.vinculum charitatis.Qui vult viucre.habct vbi
viuat-.habet vnde viuat: accedat, crcdat. Sc incorpore-
tur,vtviuificetur.dr.y.*fHunc itaq; cibum Sc potum.fo
cietatem vult intclligi corporis. Sc membrorum fuo-
rum:quod eft ecclefia in pradeftinatis.

1 *JHoc faeramentum. ] In originali‘it .6  faeramentum

pietatis.ofignumvnitatis.ovinculum charitatis. Ex
trto ptidem originali reli pua funt emendar tir tu tla.

a Tlidt i.Ctrtnth.io .&ir-  b Sup.ead vt ipnid.^d/g.l.r.
I.s.&tt. Scnr.t.diif.f. Im p.t.ca.4.  c piloti n us de din.
ofjic.fol.l}. In Lfint.eAuguff. tl.Profperiftnt.it}. irex^iu-
gHft.inPftl.42.  d 'Beda I. Corint.10.ere mUtguft,  e Brda.

thd.l fi-aP*]} 1 '’  * Btdt.iM.% 41 g.lij, tj.

Diftinčtio II. ii8<5

C. L X 1111 . ifSpiritualiter niAfit,quam
corporaliter corpus Chrifti debcmiu
accipcrc.

Idem ibidem.

ao.pAncm ’  coeleftem “ fpititalitermanducare,
ps. i eft innoccntiam ad altare apportare. Peccata
ctfi funt ouotidiana,vel b  nonfintmortifera. Ante*
quam ad altare accedatis ,attcndite, quod dicatis.di-
mitte nobis debita noftra, ficut Sc nos dimittimus de-
bitoribus noftris. Si dmiittis, dimitteturtibiifecurus
acccdc, paniš eft, nonvenenum. Sedvide.fi dimittis.
Nam fi non dimittis , ntentiris : 8 : ei mentiris ,quem
nonfallis. Mentiri Deo potes: Deum fallcte non
potes.

< Panjem coeleftem. ] In originalilegitur:  Panem coe¬
leftem fpiritaliter manducare: innoccntiam ad altare
apportare: trem^ tpudindicatot coUetloresfodhabita ejl rt-
tio eius , <pni ctfumfiripft, ir Grafitni l.-člionem fecutus etf
etitm B.Thomas inrtCent tdenm loannis locum.Keliiputve-
1  ri funt emendttt tr locuplertta.

C. LXV. Sacrtmentum,rion veritatene.

Clmtti corporu tcciprr, qui tb eo
difcordat.

Idem c  inltbrofententiarum,c.3to.

Vi d difcordat d Chtifto.necmanducat čarnem
V^_ eius. nec fanguinem bibitictiamfi tantxtei fa¬
eramentum ad iudicium fux prsfumptionis quotidte
indifferenter accipiat.

C. L X VI. tj Sanda nočen t matu,ir malt
profunt boriti.

Idem tracfani 6.ir d2.in Toannem.

-r- Tfanfta malis polfunt obefie, bonis funt adfaln-
jh  tem, malis ad iudicium. Vnde Apoftolus e :  [Qui
manducat.Sc bibit indignb, iudicium fibi manducat.Sc
bibit:] non qu:ares illa mala eft: fedquiamalus mali
accipit quod bonum eft. Non enim mala erat buccel-
la, f  quxtraditaeft iudx a Domino . Salutemmedi-
cus dedit: fed quiaille,qui indignus erat, accepit ,ad
pcrniciem fui accepit. Etmalaprofunt bonis:ficut an-
gelus latam profuit Paulo. Per malum enim fit bo¬
num, cum bene accipitut malum.

t rnulro fttjius ap.id B ^Aueujltnum exphcanturtradd~
tu 6 .ir 62. in loannem,htc in fumrnam quddamfuat coUčila.
C. L X V II. V" T{on prehibimur mali de
menja Domini manducare.

Idem <?•

N  O11 probibcat difpenfator manducare pingue*
terra in mcufa Domini, fed esaftorem ntoneat
timerc.

C. LXVIII. VErijuiindiene accipit, cor-
p n Chrifti accipit.

Idem in lip.r.de baptifmo,c. S. h

S  Icut Iudas, cui buccellam tradidit Dominns , non
malum accipiendo, fed male accipicndo, locum in
fe diabolo prxbuit,fic indigne quifque fumens Domi-
nieum faeramentum,non elficit.vt quia ipfe malus eft,
malum fit: aut, quia non ad falutem accipit, nihil ac-
ccperit. Corpus enim Domini, Sc fanguis Domini ni-
hilominus ctiam erat illis,quibus dicebat * Apofto¬
lus: [Qui manducat indigne, iudicium fibi tnandu-
cat, 8 c bibir.]

1  1 iown.tr irglojf.ordin.ibid. / r.ca :t. hit

p.t.c.4.  D abtltab luone.  c al.Profper.  d Tj oda -ibid ir
gtpjjftdm. <r1lg.l,i.c. 2 t. Sent.4. diff.}. 1 no p. 2 .c.s. Beda, ir
•glojf.ordtnabid. Sent.4.dif1in.}.  c 1  Corinr.ir. f han.tj.
g m glojf.oriiin .in PJal 4 -S .verfi+Manduaiutrunt &

ucruntjC*: Ingloffordin in Pfal.jS v-rfic.aMfindu-

iduerunt) fr adorauaunt cx  1 ' Hcda i. ( orinr.tr,

Ltnfibid, uAlg.l.i .c.ii.CMtmundia t.j .Senr. + .dift.p. uAnfi,
l V»t.tuln9p.2.t.y.  i /. Corinr.ii.

pp S

1187

G. LXTX\ 1fQii:bta cKempUtprtter natu¬
ram /ubflatittapanit,ir vini in corpus,ir
fianguinem Cbrišfi comtertt
probcrur.

Ttem  Ambrofius in libro tir his,tjuimp fferiit
iniliantur,c S .ir g.

2 T. tj Eucra *  mirabileeft,qu6dmannaDeuspluit
j>s. XVpatribiis , Scquotidiano coeli pafcebanttir ali-
mento. Vndcdiftum eft:[pauem angelorummaudu
cauithomo.] Sed tamenpanemillum qui raanduca-
uerunt.omnes in deferto mortui funt. Ifta autem efca,
quim accipis,iftepanis viuus,qui de cotlo defcendit,
vitx xternx fubftantiam fubmiuiftrat: Sc quicunq; pa-
nem hunc manducanerit, non morietur in attcrnum,
quia corpus eft Chrifti.Confidera nunc,vtrum praftan
tior lit panis angelorutn,an caro Chrifti,qux vtiq; cor¬
pus eft vit^.Mannaillud de ca’lo,hocfupet b  cceliim:
illud coeli,hocDomini coclorum:illud corruptioni ob¬
nosnim,fiin dicm alterum icruaretur,hocaSienum ab
omni corinptione,quodquicunquereligioseguftaue
ritjcorruptionem fentirenon poterit. lllis aqua de pe¬
ta fluxir,tibi fanguis e Chriftoullos ad horam (atiauit
aqua,te fanguis diluit in aternum. ludaus bibit, 8c fi-
tit:tu,cum biberisjfitircnon potcris; Sciliud in vmbra,
hocin veritate.Siillud,quodmitaris,vmbra eft,quan-
tum iftud eftjcuius Sc vmbrani miraris?Audiquia vm
braeft,quxapudpatres fatftaeft:[Bibebant, c  inquit,
de con(equente eos petra: pctra autem erat Chriftus.
Sed non in pluribus eorum coplacitum eft Deo. Nam
prpftrati funt in deferto . Hxc autem in figuram faeta
funtnoftri. ] Cognouifti praftantiora: potioretenim
lux,quam vmbra ; veritas,quam figura ; corpus aufto-
ris,quam manna de coclo. Forte dicas , altud video:
quomodo tu mibi afferis,quod Chrifti corpus acci-
piarEt hocnobis adhucfupereft,vt probemus. Quam-
uis igitur vtimur cxemplis <1,  vt probemus non hoc
elTe, quod natura formaitit,fedquod benediftio con-
■fccrauit, maioremq; vim eife bcnediiftionis,quam na-
turx,quiabenediflioneetianatHraipfa mutatur! Vir-
gam e  tenebar Movfes : proiecit eain, Sc faifta eft fer-
pens. Rurfus apprehendit caudam fernentis,S: in vir-
gx naturam reuertitur. Vides igitur prophctica gratia
tis mutatam cfle naturam & ferpentis,&virgx. Cur
rebant / Agypti fluminapuro aquarum meatmfubi-
to defontium veniš fanguis ccepit erumpere: non erat
porus in fluuiis:rurfus ad prophets preces cruorcefia-
uit fluminum,aqnarum naturaremeauit. Circumcltt-
fiis erat vndique populus Hebraorum, hinc -S.gyptiis
Tallatus.inde mari ciaufuS.Virgam g  leuauit Moyfes:
feparauit fe Scaqua Sc in muiorum fpeciemcogelauit:
atq; intervndas viapcdcftrisapparuit.Icrdanis >>  re-
trorfum conucrfus contra naturam in fui fontis reuer-
titur exordium.Nonnedaret naturam vel inaritimorii
fluduum, vel fluuiaiis curfus elTe mutatam ? Siriebat
populus patrum, ‘  retigitMoyfes petram, 8caqua de
petra fiuir. Nunquid non prxtcr naturam operata eft
gratia, vt aquam vomeret petra, quam non habebat na
turaiMarath k.  fluuius amaiiftimus erat vt fitiens po
pulus biberenon poiTct.mifitMoyfes ligniiin aquam.
Sc amaritudinem fuam aquaru natura depofiiit: quam
rnftifa lubirb gratia temperauit. Sub t  Hclifao pro-
pheta vni ex riliis ptopjietaru excuflum eft ferrum de
lecuti.&ftatim rnerfum efkrogauit Helifaeum,qui ami
ferat ferrurmmifit etiam Helif^us lignum in aquam,Sc
enatauit ferrum. Vtiq> Sc hoc pra-ter naturam fackum
eife cognofcimus.Grauior eft enim ferri lpecies,quim

» Lanfi. (patfim ^Alg.Guitni/im. hsap.ee 7.  b al.fn-
pra  c  t Carin.to.  d f x*mp/bs probemus.'] arig.  C E vu.i.-f..

i Exod.-j.  g Exod.! 4 .  h lofue-f. Pfal.07-  i Hjim.eo.
k Exod.il.  i

nn

aquatumrtquor. Adttertimus igitur maioris <* potent¬
na efle Dei gratiam. quara naturam: & adhuc tamen
pvophctic 9  bcnediftionis numeramus gratiam.Qpod,
ii tantum valuit humanabenediflio, vt naturam con-
uerteret quid dicimus de ipfaconfecrattone diuina,v-
biverba ipfa Domini faiuatoris operantur? Nam i 'i-
cramenuua iftud, quod accipis.Chnftifermoneconfi-
citur. Qpod b  iitintum valuit fermoHelia^vtignem
de coelo c deponeret, non valebit Chrifti fermo, vt
fpecies nuttet elementorum : De tonus mundi operi-
bus legifti, [quiaipfc dixit, Sc faffa funt: ipfe nianda-
uit,Sc creata funt.] Sermo igitur Chrifti, qui potuit e.t
nihilo facere,quod non erat,non poteft ea,qua: funt in
id mutate,quod non erant ? Non enim minus eft no-
uas * 1  rebus dare,quam mutate naturas. Scdquid d
argumentis vtimur: fuis ‘  vtamurcxempiis incarna-
tionisque exemplo f  aftruamus myftcrij veritatem.
Nunquid naturx vfus ptxceflir,cum Dominus lefus
ex Maria nafceretur: Siordincm quxrimus,viro mift*
fcemina generare cofueuerat. Liquctigi:ur,quodprx-
ter naturx ordinem virgo generauit Er hoc,quodcou-
ficimus,corpus ex Virgineeft. Quid hicquxrisnatur*
ordinem in Chrifti corpore, curtTprater naturam fiti*
p (e Dominus lefus pattusex Virgine! Vera vtique ca¬
ro Chrifti, qux crucifixa eft,qux lepultaeft. Vere ergo
caruis illius faeramentum eft. Ipfe clamat Dominus
lefus ;[ Hoc eft corpus meum.] Ante S  bcnediciio-
nem verborum coelcftium alia fpecics nominaturtpoft
confecrationem corpus Chrifti ligmficatur *. Ipfe
dicit fanguiuem fuum. Ante confecrationem aliuddi-
citur:poft confecrationem fanguis nuneupatur: Sc tis
dicis,Amen.hoc eft.verum eft. Quod os loquitut, mes
interna * fatcatur:quod fermo lbnat,affeftus fentiat.

1  *( Nouas rebus darc. ] ^Antea Icgcbanr:  Non enim
minus eft ifare,qu'am mutarenouas naturasrebus. E-
mendatum tir ex originali . ^Apud Guitmundum.Lanjran-
cum,^ilgcruni, luonem /egirur, nouas res dare, quam mu->
tare naturas.

C. LXX.  % Quomodo per parter Cbr‘fi>^
mandiicatur, ir integerper-
manet.

Item  Auguftinus in tjuodam firm ort de ver-
bu Evangelij.

t  Nuitat K.  Dominus / fcruos, Scprxparauit eis ci-
1 bmn feipfum. Quis audeat manducare Dominum
fuum! Sc tamen ait: Lqui m  manducat me.viuitprO-
pter me. ] Qyiando Chriftus manducamr,vira mandu¬
cat ur,nec occiditur, vt manducetur: fed mortuos viui-
ficat Quando manducatur.reficitjfed non deficit.Nou
ergo timcamus fratres, manducare tftum pauem , ne
forte finiamus illum, Sc poftea quidmaducemus, non
inueniamus. Manducatur Chrillustviuit manducatui:
quia furrexit occifus : necquando inanducamus,par-
tesde illo facimus. Et quidem in faeramento lic nt:Sc
norunt fideles, quemadmodum manduccnt čarnem
Chrifti: vnulquifque accipit partem fuam, vndcScipla
gratia partes vocantur: pet partes manducantur,8c m*
net integer totus ; per partes manducatur in faeramen
to, Scmanet integer totus in coelo :manct integer to¬
tus incorde tuo.

C. L  X X I, tf fifiiotidianum fitcrificium non

Tliteralio eti pafiienu Chrišli,fid
cemmemoratio .

a al. virturu.  b .!■ E eg.t.Stnt.^..diihn.ie.  c al.depro-
meret,  d al.auoad  c Sup.ead.in tjuib.  f al. mutirate.
g Siip-caAanrsbencdilHont.nl.  h al.fignatur.  i aiinten-
ta.  k al.inuitatiit.  1 "Seda i. Cortn.ro. cx ettd.fi- tn  qt,aff.
t].tS. tAlg.it.c t;. Sent.f .diff.te, tuop.e.c s.  m Iifi. aui
I mar, dutat mcdoan.6. e. cad. tjui manducant.

Decreti Tertia Pars.

It 1713

H89 De confccratione,

IremVuCchtiCiUs in/ib.de corptre  a ir fantine

Chriffi,c.g.

st.-rTeratur * quotidie hicoblatk), licet Chriftus
ji. L femel c  pallus in čarne per vilam eandemque
mortis paffionem femel faluauerit mundum: exqua
morteidem refttrgens ad vitam, mors ei vitra non do-
minabitur:quia profeftb lapientia Dci patris pro mul
tis caufis ncccflarium hoc prouidit. Prinio q uidem,
quiaquotidiepeccamus , faltem in peccatis, fine qui-
busmortalis infitmitas riuere non poteft:quia licet
omniapeccata donata fint in baptifmo, infitmitas ta-
men peccati adhuc in čarne manet.Vnde r  rfalmifta,
[Benedic d  anima mea Domino,qui propitiaturom-
nibus iniquitatibus tuis,qui fanat omnes infirmitatcs
tuas.] Et ideo, quiaquotidie labimur, quotidi e Chri¬
ftus pro nobis tnyfticc immslatur: & paftio Chrifti in
minifterio traditur,vt qui lemel monendo mortcra
vicerat,quotidie recidiua dcliftorum pet h.vc facramc-
tacorporis 8cfanguini$ peccata rclaxer.Vnde oramus,
e  dimitte nobis dcbita noftra,] quia fi / dixerimus,
quod peccatum non habemus, ip 11 nos feducimus, Sc
veritas innobis non eft Uem-J.eod cap.  Itcratur hoc
tnyfterium ob commemoiationcm pallionis Chrifti,
ficut ipfe ait:[Hoc S  quotiefcunq; feceritis.in meam
commemorationeinfacite. Quotiefcunq;ergo hunc
pancm fumitis, 8c bibitis hunc caliccm , mortcm Do¬
mini annuntiabitis,doneč vcniat;.] Nonvtiquelic eft
accipiendum, doneč mors Chrifti vcniat, quia iam vi¬
tra non moritur; fed doneč ipfe Dominus ad nldicium
veniat. Interdum * autcm femprr mors Chrifti pro
fiecul i vita pofteris nuncianda eft.vt difcant qua chari
tate dilexit fuos qui pro eis mori dignatus cft.cui oin
nes vicem dcbemus rependere charitatis : quia ad hoc
nos prior dilexit, cum cflcmus gehennx fili), vt dilige-
remus eum a morte iam libcrati.

1  ^ Vnde Pfalmifta. ] Htcpropheta verba,ir nonnuVaa-
ha, aua ue^ a p kc i p afcbafium, netjf ;  a p ud B.Thotnam, cju: in
opuf.uk de faeramento aiarts tli um citat, leguntur: habentur
tat/itn in eod.ltb.cdtto Rabani nomtue

C. LXA1I. y Non fitum fubfigura,fed ir in
veritate,Dominici corporu irJdnguimt/d-
cramentum celebratur.

Item  Auguftinus.

vrTrani i  fub ‘  figura, an in veritate hoc myfticu
V calicis facramcntum fiat Veritas ait:[caro K.  mea
vere eft cibus dc fanguis mcus vere eft potus.] Alioqui
quomodo magimm l  erit: [Panis,quem ego dabo,ca
romcaetl pro mundi vita,] nili vera lit caro : Sed quia
Chriftum vorari dentibus fas non ctt,voluit Dominus
hunc panem&vinum in myfteriovere čarnem luam
čclanguinem liium confeciatione Spiritus fanfti po
tcntialiter creari, & quotidie pro mundi vita myftice
rmmolari.vt ficut de Virgine perSpiritum fanftum ve
ra caro fine coitu creatur: ita per etindcm ex lubftantia
panis, Sc vini m) ftice idem corpus Chrifti colecretur.
Corpus Chrifti,& veritas & figura eftiveritas, dum cor
pus Chrifti,Sc languis virtute Spiritus fanfti in virtute
m  ipiiusexpanis Scvinifubftantiaefticitunfigura ve¬
ro eft id,quod exterius fentitur- Iteraiur "  autequo-
tidie h*c oblatio, licet Chriftus femel pafltis lit, qnia
quotidic peccamus,faltem peccatis, finequibus mot-
talis infirimtas viuere non poteft. Et ideo,quia quoti-
die labimur.Chriftus quoq; mvftice pro nobis immo-
latur. Intra « catholicamccdeliainmvfteriocorpo-

a al.dcfacramcnto altaru.  h Rabantu de/acr.Euchar.u.
lf...prox.  c Rum.a  d Pfaljot.  e Matt. 6 . f r.loan.t.
g Luc.it-i.Cor.tr.  h tntenm.'} vera icflio.  i Pafch.JRa-
b*.~\ jUterus-l dilfeni,  k loan. 6 .  1 al. verum. loan. 6 .
m al-erbo  11  6 -cad itcratur. o i.ej.t.intra cathelicapt.

Diftinčtio II. irpo

ris Chrifti nihil a bono maius,nihil a malo minus per-
ficitur facerdote:quia non in mcrito cofecrantisded in
verbo efficitur creatoris, 8c in virtute Spiritus fanfti. Sr
enim in mcrito efict faccrdotis ,neqttaquam ad Chri¬
ftum pertineret. Nune autcm,ficut ipfe eft, quibapti-
xat, Ita ipfe eft, qui perSpiritum famftum hanc fuam
efficit čarnem,8c tranfit 1  vinum in fanguinem Vnde
8c facerdos, [iube,inquit, haicperferri per nranus An¬
geli tui fanfti in fttblime altarc tttum in cenfpcftudi-
uinx maieftatis tuae.] Vt quid perferendain lucern de-
pofeit, nifi vt intelligatur, quod ifta fiant in eius faccr-
dotio? Hanc 3 igitur oblati onem benediftam , pet
quamnos benedicamur: adfcriptam,pcrquam omnes
in ccelo adfcribamur: rata,per quam in vifccribus Chri
fti efte-cenfeamur: rationabilem , per quam a beftiali
fenfu exuamur:acceptabilem,vt qui nobis ipfis difpli-
cttinnis, per hanc acceptabiles eius vnico filio limus.
Nihil rationabilius.vt quia nos iam fimilitudinčmor¬
tis eius in baptifmo accepimus,fimilitudinem quoqj
carnis eius fumamus , 8: fimilitudine pretioli fangui-
nis potemur: ita vt 8: veritas non delit in faeramento,

Sc ridiculum nullum fiat paganis quod cruorem occill
hominis bibamtts. Si enim difeiguli patieterferrene-
quiuerunt,quod Dominus dixit, [qui non manducat
meam čarnem, 8cc.]Sed dixerut <», fdurus eft hic fer-
mo,]quemodo ergo ferrent iftainereduli : Crededum
tft,qu6d inverbis Chrifti faetamenta conficiantur.
Cuius enimpotentia creantur prius,eius vtique verba
admelius procreantur t.  Reliqua omnia,quai facer¬
dos dicit.aut clcrus chori cantat,nihil aliud, quam laa
des. Scgratiarum aiftiones funt ,aut certe obiecratio-
nrs,8c fideliu petitiones. Vnde 8: facerdos dicit prius
Euangeliftarum verba alfumens [qui pridie, quam pa-
terctur.Scc. ] Porto 4 deincepsfuntverbaDei.jiote-
ftate,8e omni effictentia plena:[Accipitc,8c maducate,
hoc eft corpus inču.] In hoc ergo creatur illud corpus.

1  V trum fub figura ] ^Apud Pafiha/ium,ex cuitu ločit
videtur confebtum hti caput , htchabenturprt titula ejuartica
prra.vtrum fub figura,an in veritate hoc myfterium ve¬
ra caro,8c verus languis Chrifti fiat .Caput autcmjicinci-
pit:  Quod in veritate corpus 8c fanguis fiat confecra-
tione myfterij,nemo,qui verbis diuinis credit.dubitar.

V nde veritas ait, 8rc. ..Alutrtut autcm, <jui c.rd.hac eadem
fere h alte tu it at ir ipfe ~Aucusliirum e.v libro de faeramento al
tarif,bocfacit initium.  Veritas ait.Scc.

1  «1 Tranftt. ] PafiU/iui,& Pohtarpus ex Pafchafo ad P ta
cidum babenr,  transfundit fanguinem .Jedob gloffamnott
cH mutarum.

3 flHanc igitur. ] cApudPafchafium ir %abanum ( idem
enim fere opus esf hiti tu arrtue tllius nomine mferiptum) Inte¬
gra e/i oratio.Scd  obfecrans per filium patrem,per qucm
ad eum acccfium habemus, Rogamus ,hanc oblatio¬
nem, inquit, benediftam,per quam nos benedicamur:
adfcriptain , per qttam nos omnes in coclo conlcriba-
mur.raram, perqtiam in vifceribus Clirifti cenfeamur:
rationabilem perquama beftiali fenfu exuamur:acce-
ptabilemquc faccredignetur c; quatenus Sc nos per
hoc, qubd in nobis dilplicuimus, acceptabiles in eius
vnico filio fimus.

4 «! Torto deinceps. ] Sunthac addita cx Pafcha/io.c.tf.
vfijuc ad vej. In hoc Crgo,*i'r fententia ipfa pcrcipcretur.

C. L X A Ul. €f 1  n fangkineagni,Chrifft
JanguU.oui vere nune fumitur,oltmpra-
figurabatur.

Uern  Gregorini r.ipa ni homilia Pafhali,
id eft,: tip e.ing.

_ ^ ’d fit d  fanguis agni, non iam audiendo, fed

a  loan .6 . b reereantur.  e dignerit  ] Polec,  d Ldnff,
‘btd. (juitmundtu I. 3 . ^4Ig. lj.ca.it. ir it. Se'nt .4 . difhn.n-
luo p.eicap.^

Decreti TertiaPars.

1192

Mnia $ quscunq; voluit Dominus, fecit in cce-

T.9I

B bendo didiciftis.Qui fanguis fupervtrfio; poftcm «
j*onitur,quando non folum orecorporis.fed etiam ore
cordis bauritur . IrcmdialMb.+.c.ss.  H*cfalutaris ^

vičlima illam nobis mortem vnigeniti per. myfterium
ieparat,qui licet refitrges c  a mortuis iam non mori-
tm;,S< mors ei vitra non dominabitur:tamcn in-fetnet-
ipfo immortaliter,Sc incorruptibiliter.viuens, pro no¬
bis 1 ter 11 in hoc.myftcrio moritur. 1  Eius quippeibi
corpus fumitur,eius caro in populi falutem d  pariiur,
eius fangnis non iam in manus infidelium, fed in ora \ caro eft, qua: pro mundi vita adbuc hodie oftertur, &

Item  Ambrofius <*,
scunqs VoluitDo

lo,Sc in terra.] Et quia voluit, licet figura panis &
vinihicfit, omnino nihil aliud, quam caro Chrifti, 3c

fanguis poftconfccrationem crcdcnda funt. Vnde ipfa
veritas ad difcipulos c :  [Hace,inquit,caro mea eft,pro
mundi vita. ] Et, vt mirabilius loquar, non alia plane,
quam qux nata eft de Maria,fiepafla in cruce, & refur-
rcxit delepulchro.hacinpuamiipfaeft Etideo Chrifti

fidelium funditur. Hinc ergo penfemus, quale fit pro
nobis hoc facrificiu,quodproabfolutionenoftrapaf-
fionem vnigeniti filijfemperimitatur.Quds.enim fide-
liumhabere dubium podit,in ipfa immolationis hora
ad faccrdotisvocemccelos aperiri; in illolefu Chrifti
myfterio Angelsrum choros adeffeJfumma e ,  'Sc ima
fociarbterrena coeleftibus iungi,vnumq;exinuifibili-
bus,atq; vifibilibus fieri: Idem.  5[Vm>, 2  inquit,eo-
demq; / tempore.acmomentoin coelo rapitur mini-
fterio Angelorum corpori Chrifti confociadum,& an-
tc oculos facerdotis in altari videtur. &•)'■  Tanta eft
ecclefiatvnitas in Chrifto.vtvnus vbiq; fit panis corpo
ris Chrifti,& vnus fit calix fanguinis eius. Calix enim,
quem facerdos-catholicus facrificat, non eft alius, nifi
ipfe, quem Domin us Apoftolis tradidit: quia ficut di-
uinitasverbi Dei vnaeft, qux totum impletmundum:
ita, licet nmltis iocis, Scmnumerabilibus diebus illud
cofccretur corpus, nonfunt tamen multacorporaGhri
fti,neq; multicaliccs.fed vnum cerpus Chrifti,Scvnus
fanguis cuillo,quod fumpfit in vteroVirginis,&quod
dedit Apoftolis. Diuimtas.n.verbircplet iliud,quod
vbiq; eft, & coniungit, &.facit,yt ficut ipfa, vna ell, ita
coniugaturcorpori Chrifti, & vnum corpus eius litin
veritate.Vnde animaduertendum eft,quia fiue pliis.fi-
ue in*nus qui5 indepercipiat,omnes sequaiiter corpus
Chrifti integerrime fumunt, Scgeneraliter omnes, Sc
fpecialitervnufquifque. Item.: CMvftcrium fidei dici-
tur: X quia credere debes quodibi falus noftra confi-
ftit. Prouidens enim nobis Dominus dedit lioc faera-

nventum-faliitis,vrqiiia nos quotidiepeccanrus,Seille , __ ___

iam mori nonpoteft. per iftud faeramentum corporis j runt iideles. quemadmodum maduccnt čarnem Chri-
em confequamur. Quotidie | fti.Vnnfquifq; accipit partem fuanuvndeScipfagratil

curti dignepercipitur, vitam tl  vtiq;3Eterna in nobis
operatur. Panem 1  quidemiftum,quemfumimusin
myfterio,illum vtiq; intelligo panem,qui manu fanfti
Spiritusformattis eft in vcero Virginis, & igns pallio-
nis decoiftus in ara crucis. Panis « enim Angelorum
faftus efteibus hominum : vnde ipfe ait /: [Ego fum
panis viuus , qui de coelo defcendi.J.Scitem: L Panis,
quem ego dabo,caro mea eft pro mundi vita.] Exhi»
nainqueduabu« fententiis aperte datur intelligi,quia
panis lfte Selile, non duo, fed vnus panis Sc vna caro
proculdubio vnuin corpus efficitur illud vere, illud fi¬
ne, quod fumptum eft de V.irgine, quod paflumefh&
fepultum,quod furrexit,8tin ccelumafcendit,&fedet
ad dexteram Dei parris,& quod eft vemuruni iudicarc
viuos Sc mortuos.

1 f Panem quidem. ] Hac vfijue adfinem.ejua a Mafijo
etiam referuntur , non ieguntur boe loco apud Pafibafium, ml
Rabanum. Sed jlmilc (juiddam babetur apud Petnim Cbrjfi-
logu m ferinone 67-

C. L .Y X V. Quamuu tjuotidie manditra-

tur Chrifhss .integer ramen perma*
netviuus.

Item  Auguftinuscr g Jermene Domini de
v rini Domini.

Q Vi h  manducatine,viuitpropternie.] Non er¬
go fratres timeamus maducare p3ncm iftum, ne
forte finiaivus illum.Sc poftea,quod maducemus.non
inueniamus.Manducetur Chriftusiviuitmanducatus,
quia furrexit occifusinec quando manducamus.partcs
deillo fadmus.Er quidem in faeramento fiefit

fuipateatorumremiffidnem _

enim ipfecomeditur,Sc.bibitur in veritateifedinteger,
&.viuus,atq; immaeulatus manet S:  Sc ideo magnu,
& pauendum-eft myfterium: quia aliudvidetur; & a-
lind inteiligirur. Sed cnmmyfterium fit, vnde corpus
JSc fangnis dicitur?'figuram panis Sc vini liabet, facien-
te Domino: quia non habemus in vfu čarnem crudam
«omedere,& bi bere fanguinem.

1 f Moritur.-] In  «»^»«&eff.-5acr*oBl4tionis immo-
latur Sedohghjjdm non cff&nutatum.
a. ^['Vno inquiri ] Hsehabenrur apud ^dleuinum in lib.de
diumit offiduic.de ceiebrarionenijf& tjui Gregorium cime.

3 ^]jVian.et.] poff  boe vnbum fccjuunmr apud ^Alcv.:-
niim,fie haber.t:  Myftvrium eft,quod aliud videtur, Sc a-
liud intelligitut, Quod videtur, fpeciem habet corpo-
ralem: cjuod intelligitut, fruftum habet fpiritualem.
Sed cirm myfteriuinfit, vnde corpus Sc fanguis Chrifti
dicitur? Conlulens omnipotens^Deusinfirniitati no-
firs,quind habemus vfum comcdere-carnem crudam,
Stfanguinem bibere, facit,vr in priftina remar.eant
forma illaduo rrranera: 8c eft in.veritatc corpus Chri-.
fti,Sc fanguis,ficut ipfe dicit.

C. L XXI 111. Poli confecrationem licet
figur a  panis &■ vini remanear, tamen nihil .
efiibi,niJicorptu fanguis .

(lirlffi..

partes vocantur. Perpartesmanducatur,8c mauetin-
teger totus :per partes manducatur in faeramento, 8c
manct integertotus in cceloimanct integer totus in
corde tuo. Totus enim etat apud patrcm,quando ve¬
nit 111 V irginem:impleuit illam.nec receftit ab illo.Vc-
niebat in čarnem,vt eum homines maducarent,&ma-
nebat integer apud patrem.vt Angclos pafceret.

Oj H ni eadernfere babentur iš.i.cjui manducat,& c.m is: tat.

C. LXX.V1. tj[orptu irJhngHiMmChrilU
ficundum fe nitih edere licet.

Item  Hieronymus in  i Leuiticum.

D E hac quidem hoftia, quac in Chrifto commemo-
ratione mirabiliterfit, edere licet: de illa vero,
quam Chriftus in.ara crucis obtulit,fecundiim fe nul-
li edere licet-

C L X X  VII. • f Corpus Chrifli in finpuhs
portionibus fin guli totum accipiunt.

Item in fermanc Dom:niča ejuintapoji Eptplianiam.

S Inguli K.  accipiunt Chriftum Dominum, 8cinfin
guliš portionibus totus eft: ncc-per fingulos mi-
nuitur.fcd mtcgruin fe praibct in fingulis C.

a Usodne.  b al.finguUru.  C- Rom.6.  d ‘al.partituri]
vsra:IeIlio. c  fummii ima.  f ^Alcuinus dediu.officpa Sy.
^Sj.icmigius epifi.vinrifiiod.in can.MiJf**,  g al.ett..

a E* lib 4 -.de facramentit.cA- & 6. Pafchafiiii ,n eed.lih.
c.r.Rabanus cj.  b P/alnsn■ c  Ioan.tk  d al.vtta aterna
in nobis repata:ur. Tetrus Cbryfologusferm.iT,  e pfal.tr.
f loan.6.  g Sedat. Como. ir ibi gioffordm. š.ead. emirat.
h luop.s.c.S.  i Origenei bom 7-fupenLeuiricum. k^Anf.
I.ranr. Guitmundus lib.t.colum.6. Sent.j.. diilinn:.  1 sl.
- Jingu las.

^Hab;rud

H93 De confecratione, Diftinčtio II.

1194

<([ Habetur itt mijjali ^mbrofiano in prafatione Dem in: ca
ejutnta po(l Epiphania a . & in antiejuu e:tam prxfationibw f
in prafatione eiufdem D o m: niču. Ex cAmbrofio citant *Algc-
luo^efuamuu Magitfcr ex Hieronymo.Guitmundn 4  ait
*SC 6  ex prafatione^ua per tatom orbem Utinum dccantator.

C. LXXV1II. *f T)ecodem t

Item  Hilarius.

'rrBi parseft corporis,eft Sctotum. Eadem mi#

V eft in corpore Dominiku? in inanna.quod in eius
figurapr 5 cefl 1 t.de quo dicitur C: [qui plus collegerat,
^onhabuitamplius neque qui minus parauerat,inue-
minus.] Non eft omnino quantitas vilibilis in hoc
#uimandamyfterio,fed virtus facramentifpiritualis.

C. L AT X IX. % C° T pu* Chrittirfuod \umi-
tur,&•figura df in [pecie^fr Merit m  m
fuL(lanria.

Idem.

/^Orpus d  Chrifti,quod fumiturde altari. figura
v-/ eft,dum panis,& vinum cxtra videtur: veritas au-
teni,dum corpus 6c fanguis Chrifti in veritatc interius
«cditur.

V *9  etiam citat ex hfilario^^.ead.c.in Chrifto, in extrcmo>
ttfcrtur vna cum verbu Httarij: apud cfuent ramen non e(t in-
Oentum.cAtgems citat ^uguftinum de faeramento alt aru. I-
demfere habetur apud Pafchafium, ca. 4 .. & cateros, qut hoc i-
dftn argumentom trattant.

C. L X X X.  ^ Čarnem viHifiattriccm,fr ip-
fiiu verlri propriam facfum in alt ari
acctpimut.

Item ex fymbolo  e Ephefino.

N Eceffario / igitur Sc lioc adiicimus. Annuncian.

tes enim fecundum čarnem mortem vnigeniti fi-
lij Dei,id eft, lefu Chrifti. & refurre&ionem eius, & in
toelos afcenrionem panter cofitentes, ineruentam ce

I .KM m np m .P' C*  • r • ■ . .. _ p' __

čarnem corporis eius fumimus, Sc per hoc vnum eri-
mus quia pater in eo eft, & ille in nobis quomodo v®
luntatis vmtas afleritur, ciimnaturalis per (actamen-
tum proprictas perfeftsfaerametum lit vnitatis: Non
eft humano,aut lit culi fenfu in Dei rebus loqucmlum:
ncq; perviolentam, <t atque impudentem pradica-
tionem, diftomm coeleftium fanitati.aliens atqueim
pisintclligentiaiperuerfitaseftextorquenda. Qua t
feripta funt,legamus, & quar legerimus,intelligamus:

Sc tune perfeftaefideiofiiciofungemur. Denaturalie-
nim in nobis Chrifti veritate, quat dicimus, nifi ab e®
difeimus ftulte,atque impiedicimus. Ipfe enim
air <•: [caro mea vere efca eft Sc fanguis meus vere efl:
potus . Quj edit čarnem meam , Sc bibit fanguinem
meum in me maner, Sc ego in co.] Deveriratecarnii
Sc (anguinis non eft reliefus ambigendi locus . Nnnc
enim Sc iplius Dominiprofellione, Sc fide noftra verfe
caro eft, Sc vere fanguis eft 5c h.tc accepta, atque hau-
fta id efficiu.it, vt & nos in Chrifto, Sc Chriftus in no¬
bis lit. An ne hoc veritas non eft: Contingat plane h«
verum non efle,qui Chriftum lefum verum efle Deum
negant. Eft ergo in nobis ipfe per čarnem,Sc fumus rit
eo, dum fecundum hoc, quod nos fumus, in Deo eft.
Quod autent in eo per faeramentum communicat*
carnis 8cfanguinls limus,ipfe teftatur. dicens: [ d Sc
hic mundus lam me non videt: vos autem me videbi-
tis, quoniam egoviuo Sc vos viuetis:quoniam ego i*
patre meo.Sc vos in me,Sc ego in vobis J Sivoluntati#
tantum vnitatem intelligi vellet.cttr gradum quedani.
atqueordincm confuinmandK vnitatis cxpofuit? nili,
vt cum ille in patre per naturam diuinitatis eliet, noa
contra ineo per corporalem eius natiuitatem, Sc ille
rurfusin nobis per faeramentortim inefle myftcrinm
credei ctur: ac li perfefta per mediatorem vnitas doce-

lebramus mecclcfiis facrifici, feruitutem Sic etiam ad rcttincum nobis in femanentibus ipfe maneret in pa-

r»Tvfrtrtie KonnJlft: l • . _ O. C _n.: Ji_ n •  1 • n

jnyfticas benediftiones accedimus . Sc fanflificamur
participes fanfti corporis, 8c pretioli fanguinis Chrifti
Oinnium noftritm redemptoris effcfti,non vt commu -
nem čarnem percipientes (quod ablitj nec,vt viri fan-
ftificati,Scverboconiunčli fecundum dignitatis vni-
utem.autficut diuinam poflidentis habitationem,fcd
vere viuificatncem,8c iplius verbi propriam faffam.
fCtputhocin mmitufrffe tnguShacondufum,futmu^ri-
Ctti reliitutum ex originali.

C. LXXX 1 . Qu0m0el07nannA.fr aqna
doperra fuit idem cum notjroabo,
ir potu.

Ittm  Auguftinus traS.t6.ad c.6 loannii.

TNquit f Apoftolus *: [omnes candem efcam
fpiritalcm manducaucrunt ] fpiritalem vtique ean-
dem.nam cornorslem aliam ,quia tlli manna.nos a-
liud. Etadiungir:[8comneseimdempotum fpirita¬
lem biberunt.] Aliud illi.aliud nos.led lpecie vilibili.
Quod tamenidem eft virtute (piritali.
ffTleuiut hac ret a B. ^duguihno evponttur. Scdlno babet
fcre,vt G ratian w.

C. L X X X 11, ^Quddvtriratcm Dominici
corporii  dr jangutnu fumimtu.

Itcm  Hilarius de  i rrtnirate.lib.t.

J 5 . tN  ^ Chrifto pat er, 8c Chriftus in nobis vnum in
jis. X  his elfe nos facitmt. Si vere igitur čarnem corpo
lis noftri Chriftus a(Tn ra pfit, & vere bomo ille, qui ex
Maria natus fuit,Chriftus eft, nosq; vere fub my fterio

a al.Thtophaniam.  b Simileapud Eufebium Emijffrnum
bomil '6. tjut efl tjumta de Pafeha,{eu de corpore tr fanguine.
C Zxoi.i6.  d Infr cai in Cbriflo.  o Ex epifl.C)rilli,&
fjnodi ^ilexidrina ad biefloriii.<puaprtponitur Ephefino cone.
t Pafibafim in epift-ad Burdegurdum. Lanfran.Guitmudtu
Lg.filr.l r.i.it. luop t.c.* • g luop.t,c.4-  ^ 'fiorint. 10 .
i gcdtt.CU '». l.j.Uop i^.i-.

tre,Sc in patre manens.ipfe maneret in nobis: Sc itaaS
vnitatem patris proliccremus, cum eo qui natutaliter
fecundum natiuitatem ineft, nos quoque m eo natu-
ialitetine(femus,ipfo in nobis natutaliter permanen-
te. Qu6d autem in nobis naturalis ha:c vnitas lit, ipfe
ita teltatus e  eft: [Qui edit čarnem meam , Sc bibit
meum fanguinem in me manet, Sc ego in eo.] Non e-
mrrf quis m eo erit, nili in quo ipfe fuerit, eius tantum
in fe afliimptam habens čarnem, qui fuam fumpffcrit.
Perfetla autem huius vnitatis faeramentum fuperiu*
iam docuerat dicens: / [ licut milit me viuens pater.

Sc egoviuo per S  patrem 8cquimaducaueritmeanx
čarnem Sc ipfe riuet per me.J Viuit ergo per patrem:8c
quomodoperpatrem viuit,eodemmodonos percat-
neni eius vrnem us. Omnes enim co in para ti o ad in tel—
ligentia: formam prsefunsitur, vt id, de quo agitur, fe¬
cundum propofitum exemplum alfequamut. Hic ei-
go vita noftri caula cft,quod in nobis carnaiibus ma-
nentem per čarnem Chriftum habemus.viifturis nobis
per cum ea conditione,qua viuit ille pet patrem Si er¬
go nos natutaliter fecundum čarnem per eum viui-
mus, id eft, naturam lux carnis adepti, quomodo non
naturaliter fecundum fpilitum in fe patrem habeac,
cum viuat ipfe per patrem: Itemfi.  ^fHic autem idcir-
co cammemorata a nobis funt: quiavohintatis tan¬
tum imet patrem Sc filium vnitatem hitetici mentien
tes vnitatis noftra ad Deum vtebantur e.cemplo tan-
quam nobis ad filium, 8c per filium ad patrem oble-
quio tantum, ac voluntatc religionis vmtis, nulla per
faeramentum carnis Sc fanguinis naturalis commu-
nionis proprictas indulgercturiciim Sc per honorem
nobis datum Dci lilij, Sc permanente in nobis carnali-
terfiHu, Sc in eo nobis corporaliter, Sc infeparabilitei

a  al.violentiam.  b al.dicimue-  €  letin. 6.  ft Uan.lp,
e  imtn.6. f lean.6.  g alfroptr.

IT 95

▼n itis myfterium ver s,  ac naturalis vnitatis fit prsdi-
candum .Idem. -  Corpus •  Chrifti,quod fumiturde
altari, figura cft.dum panis, Se vinum cxtra vidctrfr: ve
ritas autcm, dum corpus & fanguis Chrifti in vemate
iuterius credirur.

I ^[Qikc  fcripta ] ^Addita kac funt vfefo ad verfDc  natu
rali,« ipfo originali, itemjj alta nonnuUa,tjua faccre videban
tur ad fen ten ti a  integritatem.

a % Iden.i.] tAntealegebatur,\d  eft, Emendatum eft  « ve-
tujih codioibiu. De bor; autem loco nora'um e/l O.ead.c.corptu.

C. L XX XII I. p/Quate in facrtfiiio aqv.a
tino mijcearur,

Item  Ambrcfius m /ib.;.deficramentii,c.r.

24.t  N caliceni mittitur vinum : Scqmd aliud? aqua.
j>s J. Sed tu inihi dicis, cjuomodo ergo b  Melchifc-
dcch panem, 8e vinum obtulit S Quid lihi vult admi-
ftio aqua:!Rationemaccipe.drp<iiif«inf«r/ft 7 a. lufiit
Deus Moyli,vttangeret petram de virga rtetigit pe-
tram,&petra vndam marjinam fudit,ficut <•' Apofto-
lus ait: [bibebant autem deconfequenti eospetra:pe-
traautem erat Chriftus.] Non immobilis petra, qua:
populš fequebatur. Et tu bibe.vt te Chriftus fequatur.
Vndemyfterium. Moyfes,hoc eft,propheta: virga,hoc
eft,verbum Dei. Sacerdos verbo Dei tangit petram: Sc
fluit aqua, & bibitpopulus Dei- Tangit ergo facerdos
calicem,redundat aqua in calice.falit in vitam Sterna,
& bibit populus Dei, qui Dei gratiam confecutus eft.
Didiciftiergohoc. Accipe&aliud, &paucu interietlia.

De d  larere eius aquafluxit, & fanguis. Quarea-
qua? quare fanguis? Aqua,vt emundaret:fanguis,vt re-
dimerct. Quare de latere? ‘  quiavnde culpa,inde
gratia:culpa perfceminarH,gratiaperdominum lefum
Chriftum. 7 /ww c-)-  Audi 1 ’falmum.Videquemadmo
dumaptus fit coeleftibus facramtntis. [Dominus pa-
fcit me, & nihilmihi deerit,Sec. Virga ttia, & baculus
tnus,ipfa me confolata funt.] Virgaimperium, bacu
lus palfio eft, hoc cft,a:tcrna diuinttas Chrifii; fcd etia
paflto corporalis. Il!a creauit,hac redemit t Farafti in
confpečtu meo rnenfam, Ste. & poculum tuum ine-
brians,quam pncclarnni eft.] &-J.  ^JQm>tiefcunq; bi-
bis,remilfionem accipis peccatoruiit, Se incbriarisin.
fpiritu. Vndc Se Apottoius f  ?it:[NoJitc inebriar! vi¬
no, fed implemini Špiritu fančlo. ] Vino enim qutjn-
ebriatttr,vacillat,& titubat. Špiritu qui inebriatur, ra-
dicatus in Chrifto eft Et ideo prardara ebrietas,qu3C

Decreti tertia Fars.

II V 6

caro.ficut ipfe dixit,quam accipimus, 8c verus eius fan
guis eft 1  potus .Item paulo posf.  [Ego a  fum,in-
quit,panis viuus,qui de ccclo drfccndi. ] Sed caro non
delcendit e coelo,hoc eft,čarnem in terris affumplit ex
\Trgine.Quomodo ergodefcend.tpanis e coslo.Sepa-
nis viuus?quia idem dominus nofter lefus Chriftu*
confors eft & diuinitatis.Se corporis- Et tu, quia acci-
p*s panem , diuinx eius fubftantia: in jjlo participarii
b  alimento.

1 Eft potus.] Po/l hac verba in originalifijuitur , cap.
forte.e.eadem.

C. L .V X XV. tfln facrificionon corporalem,
fed fjiintualem efcam aaipimm.

Item in hl>.de hu,pui m p Umu initiantur,c.f.

I N c illo facramento Chriftus eft, quia corpus eft
Chrifii. Non ergo corporalis cfca, fedlpiricalis eft.
Vnde Sc Apoftolus de typo eius ait d,  quiapatresno
lhi efcam fpiritualem manducauerunt, &potum fpi-
ritualem biberunt. Corpus enim Dei, corpus eftfpiti'
taie.corpus Chrifti,corpus eft diuini fpiritus. 1
C. I. XXXVI.  arncm k Chtidofufct-
pram.č- e r -rpw trantfiguratum m alta-
ri ojferimua.

Item in fermone de. Aoel,tr Cam.id e/l,.in lib.de inctr-
nationtt Ooniniat facramento,c . 4 C,

S I credas a Chrifto čarnem cffe fufčcptam.&ofFeraJ
transfigurandum / corpus in altanbus nec diftin
guas tamcn naturam verbi,’x & corporis.Sctibidici-
tur,!i reele oiferas,non recfte autem dmidas,peccafti.

C. L.V X X V 11 . / n C tena Cbrijlut j uit

coamua  dr conuiuium.

Itrm  Hieronymus ad Hedibiam,tjuijl.r.

N  Ec l>  Moyfes deditnobis panem verum.feei D»-
minus leius ipfe conuiua 3 (  conuiuium, ipfeco*
medcns Sc qui comeditur.

C. LAXXV 11 I. ffln veritatefui corpork
irfanguinh Chnffou /uit difiipulu prafcnta-
uir,-juod MtUhifedech /ucramen-
taltter obtulit.

Item  Hieronvmus fuper Matthtum,
hb.4. adc.)6.

A Ccipite >,  ?c comcdite. Hoc eft corpus meum.]
ri. Foftquanv tvpicum Pafcha hietat completum,
Scagnicarnes cuin'Apofto!iscomtdcrat,aflumit pa-

, nem, qui confortat cor hominis, Scad verum Pafch*
fobrietatem mentis operatur Item  g c.*  [ Pi tvo- j tranfgrediturfacramentum.vtouomodoinprsfigura-

luntastua,ficutinco:lo&in terra. 1’ancm noftrum t ionceius l  Mclchifcdechfummi Dei facerdospane,

quotidianum da nobis hodie, Scc. ^ Sanguine Chiifti
pacincata funt omnia vel in coelo,vcl in trrra. Sanfli-
ficatum eft cadumi deieflus eft diabohts vbi * verfa-
tut !iomo,quem ille aecepit.irpaulopost  *H'ixi vobis,
quod ante verba Chnfti,quod ofttrtur. panis dicarur.
Vbi Chrifti verba depronipta fuctint, iain non panis
diciturjed corpus appellatur. Quprrergoin orationc
Dominica, qua poftea fequitur,ait. [Panem noftrum?]
Kanemquidem dixit,fcd jnunct  dixit, hoc eft, fuper
fubftantialcm,

*lCaput htc ex indicatit B. .Americij ločit confetfum,  gr- in
fummam rcdaclum,e\ originali cmendatum  e/ 7 , cir anonoi h  - j
tu locuple:a'::m.

C. L X A' X 1111. 1/Veram Chrifhcumem
verum Chrtflifanguincm manducamus ,
dr btbrmtu.

Id cm in h h c .dr faeramentu e r.

25. p 7 cut verus « eftDci filius Dominus nofter Ie-
ps d) fus Chriftus, non quemadmodum homines per
gratiam, fed quafi filius ex fubftantiapatris rita vera

a c.cortui.  b Gen. /4 c r for. o.  d. han.ro.  e <7.
n: fr.  f gphef.r.  g tMultu ornifu.  h ibi leji: ur
bomo. orig.  i cdlgd.r.t.tt.Cuirmundm l.j.

Mclchifedech (umrni Dei facerdos pane.
Sc vinum offerens fcccrat, ipfe quoquc in m  veruatc
fui corporis & fanguinis reprafentaret.

C. L A' X X I X. (J C briti w idem effaetriot

& fairificium .

Idem in hb.de mei/ibrn 'Domini ,til de hiirfut De*
in feriptum attribuuntur.

S Acerdos Dei patns diiftus eft filius Dei, non fecun-
dum diuinitatem, fcd fecundiun humanitatem: in
qua lepro nobis per paflionem, Sc mortem liiamacce-
ptabiie faerificium Deo patri obtulit,vt ipfe cflet faces
dos,qui 8c faerificium.

C. A'C. If ludaicrrdenrei biberunt fartgui-
nem,e/u:m in cruc:f uderant.

Item Au^uilinaolib.te.hom.ferm.tp.de vtilitate
agenda ptsnieentr*. -

T Vnc eis Pctrus " annunciauit eum colendutu
qu m crucifixerunt:vtcius fanguinem biberent
credentes.quem effuderunr fitientes»

i han d.  b «1 par‘hipna,  o rAlg.lt.c.it,  d rfar.ii.
c Gcnef-4 fcundum 70.  f al rransfg-aratum corpui tn al¬
tan.  g a'diutnit.iru.  h rAlgd.r.c ra. luop.i c .s. loan f.
i Mar-.oi.  ‘ c  Pafcha'i:u  f i 'turlrmMatthailosiuoo.  1 Pfal,
/oj,  m al.veritatunfti.  M »dcl.t.

C. XCI.

H97 Dec-onfecrationc,

C. XCI. f C.orpmtfuod. ex Virgin e fumptum
etf>a fidehbus accipitur.

Item  Ambrofius ep1if.62.aU S.epiff.r .
adlrenaum.

C Orporeum <* iilud m«nna nune eft tanti res mi-
iaculi:quia venit,quod perfečhim eft : perfečtum
autem, panis de coelo, corpus ex Virgine, de quo fatis
Euangclium te docet.

1  f Nune eft ] ^Apyd B.is4mbrofitopjic IcgirurcTL teorpo-
ieum quidem iilud manna hodie plerifque in iocis in
ueniturifcdnunc non efttanti res miraculi,quiave-

tilt&C.VerHm obglojfam non eft emendatum.

C. X  C 11. CfVerum Chrifit corpus,'venim %
eius Janguincm ejuotidie manducamus,
fr bibim us.

Item-  Auguftinus in P/klmuma*

A Ccefferunt ad b  IefumIudei,vtcriicifigerent:nos
adeum acccdamus » vt corpus eius & fanguinem
*Cfipiamus.frtf»«jr« ^fVeremagniis Dominus,2cmagna
Jniftricordia eius vere,qui nobis dedit manducare cor
pus finim,in quo tanta perpeftus eft, & fanguinem bi
bere. Item inPfal.  4 /. ad ludaos.  lam & fecuri bibite
fanguinem,quem fadiftis./rem in Pjal.čs.  ipium lan
guinemquem perinfatiiamfuderunt,pergratiam bi-
berunr.Zref» c tu Pfal.<>8.%Oz  čarne Maria: čarnem ac
cepit.Etquiain ipfa čarnehlc ambulauit,& ipfam čar¬
nem nobis manducandain ad falutem dedit. Nemo
autem illam čarnem manducat, niti pri us adorauerit.
lu  d / n p/rf^.^[Dauid e  ferebatur 1  manib.fuis.]
Mambusfuis nemoportatur, Quomodo intelligatur
in ipfo Dauid, fecundbm litteram non inuenimus: in
Chnftoautem inuenimus Ferebatur enim Chriltiis.
manibus fuis , auando commendans ipium corpus
fuum ait: [Hocelt corpus meum. J Ferebatur / enim
iilud corpus in manibus fuis. licmfuper Loanncm,trači.
* r  Qupufqaebibercnr fanguinem, c|ueqi fuderant,
de {ua falut e defperauerunr ./dem m Plat <'4  %'■  udeei pa
fcebantur tanejuam de poenaDomini. Nam Če nos de
cruce Domini pafeitnur , quia corpus ipfais m ■ nduca-
nms.&.f. «[ Habent ergo impij epulas fuas, habent &
pi; fuas Audi epulas piorum: [ Beati g,  quiefuriunt,
&fitiuntiiiftitiam.]

1  ^Ferebatur.] In Graca vu/gatacFf 7rttpsg>tpi r.Jdeft.
€ 0 llabcbaiur.

C. A C 11  I. y Pro infirmira^ibus Euchari-
fiitvn preš by ter femper nabcat
paratam.

Item ex  Gonciiio Vvormacienli h.

?<$• T)^esbyter 1  Fuchariftiam fernper habeat para
P s -f tam,vtquando quis intirmatus f  fuerit, ftatim
cum communicet.ne ftne.communioiicmoriiiur
1  Infirnratus fuerit. ] Apud Burcbardum ,frIuonem
((jMtterp citatu ('oncilium Vuorm*cienfe,c.j.) fr in (apitu-
Ur/btu Ltx.r61.vbi habctur.pošf ijla verba mterponunturhac,
autparuuiusinlirmus fuerit.

C. X CII II. CfPccrirentia ci:u>qiti non be¬
ti e /kcrtjiiium < ufiodit.

Item ex  Concilio Arelatenfi k..

'Vi 1  benc non cuftodicvrit fačrificium , & mus,
vel aliquodaU u d animai iilud comederit, qua
dragima diebus pceniteat. Qui autem pcrdidentiilud
in ecclelia, aut pars eius ceciderit, fic non inuenta fue-
rit,triginta dics pceniteat.

a Litnfian.luo p.z.c.f).  b Lanfrancus.Guitmundus l.j.
jU .b.c.9 fru.luo p.2 e p.  c Etferm 4.de S Stephano.
d fomiane prim*,  e r.Reg.u. f Fmbnt.] ang.  g Uat-
thiii.  1 > InCap.lS■  * 'Burch.l.f.c.ib. luop.i.c.zo.Ttnn.
I.i.cr+g. k *L^4orcli«ncnJi,  1  'Bnnh.l.; c.;i, luop.t.c.

Diftinčtio III. 1198

C. X C V. y HiFfrionibus faera n&n commit-
tantur mjffcria.

Cyprianus Eucrariofratri falutem Jtb.r. epift to.

27. -p Ro dilečtione *  tua,& verecundia mutua co*
ps- 1 fulendum me exiftimafti frater chariflime,quid
mihi videatur de hiftnone quod?m,qui apud vos con-
ftitutus, in eiufdem adliuc artis fusc dedccore perfeue-
rat,&: magifter, dočtor non erudiendorum > fed per-
dendoruin puerorfi id. quod male didicit,cscteris quo-
que inftnuat an tališ debeat communicare nobifeum.
Qupd ego puto nec maieftati diuime, nec tuangelica:
d.fcipiins congruere, vt pudor, & honor ecclelia: tam
turpi,& in farni contagionefoedetur.

C. X C V I. f) Pdff  conuev(tonem non cff de -
negandagratia communtonis.

Trem  ex Concilio Carthaginenft 111  6, c.j/.

S Cenicis c ,  atqj hiftrionibus,c«terisqj huiufmodi
perfonis, vel apoftaticis conucrfis , vclreuerfis ad,
Dominum,gratia vel reconciliationon negetur.

C. X C V I l. Presbyter in alrari mij-aru

non celebret,in cju? cadem die epifcopus
celebrau.it.

Item  ex Concilio Vrbico d,

I N e  altari,inquo epifcopus miflam cnntau?t»pref*
byter eodem die aliam celebrarc non praifumau /

D I S T I N C T I O III.

C. I. <[\ Tempora ■eriandi in rnijfa funt laf-
cis nuntianda.

Item ex  Concilio Lugdunenfi.

1. “T^ Roiiunciandum / eftlaicis, 1  vt fciat tenft
ps.  |-^ pora feriandi per annum, id eft.dmnem Do-
B minicam a vefpcra vfque ad vefperam, ne la
daifino capiantur. Feriandi vero per annum ifti funt
dies, Natalis Domini, fanfti Stephani, fanfti Ioannis
Euangelift^j Innocentiuni, fančti Sviueltri, očtauic 2
Domini.& Theophania: Purificatio fantft« Marix,fali-
čtum Pplcha cum tota hebdoinada.Rogationes rribus
diebus,Afcenlio Domini, fančti dies Pentecoftes, fan-
čli Ioannis Eapti{for,duodccim Apcftolorurn,maximb *
tairicn fan^toruin Petri>& Pauli,qui mundum fuaprx-
dicationeiliuminaucrunt fančti Laurentij, Affumptio
fan<ftx Marije, Natiuitas fanStx  Maria:, Dedicatio ec-
clelis g,  fančh Michaelfs Archangeli.Dedicatiocu-
iufcunque oratorii, Čc  omnium fančtoium , Sc  fančti
Martini, N illx feftiuitates, quas finguli epifcopi in
fuis epifcopatibus ^ cu populo collaudauerint, qux
vicinis tantum circummorantibus indiceda: funt, non
generaliteromnibus. Reliquas vero feftiuitates per
annum non funt cogendi ad feriandum, nec prohibea
di. Indičtuin vero ieiunium quando fuerit denuntia-

tum,abomnibus|^bfertietur.

1 Laicis. ] HJPvox abcff a Varicanii exempUribtu t Bw 7

chardo fr luone.

2. «j Očtaux Domini. ] Ita in plerifcjprvetulhscxemplari-
btu , & in Capit ulartbut, fr apud Iuonem, fr cateros fere vete-
rss jcnprorei , excepto Burchardo  . ^Ac nihilomimu ipfa obdana
dies ipf:ts blaralufgnipcarur. f ur autem numero multttiuU-
nu pioferretur ,dcclarar Aliču hi us tn c.de otiaua Domini.

C. II. In fanbforurn /blcnttirartbusrfiuinis

ofji.iii y tion ,a:tarionibu*,velcanttlenis,
populi debeat vacarc.

_ _ ^ tcm  Concilio Toletano 1 II .c.23.

a, Lurch.l.f .c.zi. luop.2x.3ufr p.u.c S3STann.Lt.c Tij.

.t tn Asjric.c.12.  c Burch l.4 c.36.luo p. 1 c. 230. d'C&n.
ci .sAntifiodx.ro.  e Br.1ch.L3. c 226. luo P.3.C.270 .‘Tann.

2c -Sf.  1 (od.de fer.le. omnes dies ,' e E{ouel. Eeon.s-f  •

gHnt.Tx.3G. Cajnt.l.r.c.i6^.frli.2 c.tj. 'Bnrc.lxx.77.Iuop*

f • ca ‘ '*•  ' Ba/Jamon ad pit.  7. ‘Ugmo{Anonu.  g a/, bajilu*.

11  al.cpijiofitf.

c Fenu Eccfe/raJficU.  Decreti Tertia Pars.

1199

I Rreligiofa *  cenfuetudo eft, quam vulgus perfan-
člorum folennitates agere confueuit.Fopuli,qui de-
bentofficia dininaattedere, faltationibus, & turpibus
inuigilant canticis,non foltimfibi nocentes, fed & re-
iigioforum offkiisperftrepentes b.  Hocetenim,vtab
omnibus c  ptouinciis depellatur, facerdotum, &: iu-
ci.cum a concilio fanfto curs comsnittitur.

G. III. f^Ante ^Afcenfonem Domini triom
dietni litanit celebrentur.

Ttemex  Concilio Aureiianenfi l.c.t?.

T) Ogationcs d, id cft.litanias,ante Afcenfionem
JV Domini piacuitcelebrari, itavt pratmiiTum •  tri-
fttianum ieiunium in Dominku Afcenfionis folenni-
tate foluatut. Pcrquod triduum ferui.Scaocilluabo-
jpere relaxentur, quo magis plebs vniuerfa conueniat.
<Juo triduo omnes abftineant, & quadragefimalibus
cibis vtantur.

C. 1111. y Epifčoptu dit Dominico non de-
fitecclefi,d.

Item  e;; Concilio f  eodem ,c-33-

E Pifcopus S,  fi infitmitatenon fuerit impeditus,
ecclefiu, cuiproximus fuerit, die Dominko deelfe
Jjon debet.

C. Vi ff Efos diet c ih  ib w in vil/a celcbrare
non licet.

Jtemex  eodem.f 17.

N  Vili cluium Pafchu , Natalis Domini, Sc Quadra-
gciirnu ’  foiennitatem in villa liceat dSlebrare,
nifiijuem infirmitas probabiturtenuifle.

1  £t quadragefimu. ] Sic etiam in originali imprtjjo.
Scdluo  A«ief,velquinquagefimu. Hurchardua ,ve\  Pen-
Secoftes, ir itn, tli in Concilio ^Agathenji, c.63. ir in ^iruer-
tcnfi,ca.tt.

C. VI. tf^intefilennitatem Pafcha fHuaira-
gefma efi celebranda.

Item ex  eodem Aure!ianenfi,c.a#.

S Aeerdotibus omnibus eft decretum,vt ante Pafchg.

foiennitatem non Qumquagcfima, fed Quadrage-
Kmateneatur.

C. VII. V ft^ninta feria vitima fiptimana
Quadragefima ieiunium fetui non licet.
ltemex Concilio h  MartiniFapu Bracha-
renfisjf./o.

Vj On liceat quinta feria nouiflimu fcptimanu iciu-
JN niumfo!ucre,8comnem exhonorareQuadrage-
#mam, fed fyncere abftinetcs totam Quadragefimanj
jscragere.

C. VIII. f T> eodem.

Itcmex Concilio " Laodicenfi, c.so.

N  On oportet K.  inQuadragefima,quinta fcria vi¬
tima hebdomada: ieiunium diifolui,8c totam
Quadragefimam inhonorari: fed penotos bos dies ie-
iunare,£c efcis abftinentiu conuenientibus, id eft, ari-
dlioribus vti.

C. IX. t£Exceptb diebu1 Dominku in flM-
dragefma non foluatur ieiunium.

Item ex  Concilio Agathenfi.c./t.

P  Lacku,vt omnes ecclefiu fili;: exceptis diebus Do-
minicis > in Quadragefima etiam dic fabbati i  fa-
*crdotali oratione, '  & difcretionis communione
kiitient

I ^[Oratione. ] In concilio tegitur  ordinatione,8c diftri-
flionis m  comminatione ,/id ob glojfam non

cii mutatum.

a luo p.+,ca,it.  b aboti ab origin.  c orani Hifpania.]
orig. r Bedacicofficiu,tomo7.  d ^ilbintu pag.e^.Burib.l.ij.
KIJ.  luo p.+‘c.n.  e al.poii mijfam,  f Con.^ituernenfe,c.

Ee^lgarhenfi,c.Cj.  g Uurch.l.i.c.7S-& l.to-ea.de facri-
ipgio. luop.+.c.tr.  h lnCapit-gr*-Syn.  > Et m Syn.c.2f.

1209

Cjra.  c Et ntcoituu napa att confulra Bulgamum, e
d luop.j-c.d.Pann l.e.c.iff.  c ^ infil.inprafat.c.i-
10 . luop.+.c.u.  n in I^a/nr.gra ajn. •  « m oyn.c.of. l.3.tit.t!.luop.f.(.tS.PannOT.lj,ea.i}7.tal.axoi.
Eurc.l.ii,t.t.luop,+ ;.+i.\- al/abbatoi  JV alJiJUučlKuH.  1 g. alMiltiaden.

C. X. tj Večin dteDominieo,neein diebut
Ventccodcs in tritrtoncgcnuajleflarnur .
item ex  Concilio Nicuno,e.t«.

Q Voniam 4  funt in die Dominicaquida ad orl*
tionem genuatleclentes,8c in diebusPetecoft«»
ftatutum eft'a fančta fynodo(quotviam cofona,&coa-
ueniens per omnes eccleiias cuftodienda confuetud*
eft)vt ftantes ad orationem vota Domino rcddamus.
C. XI. S rempore ob efu carniumJit ab-

Hinendum.

DsmLeoFapa IIII.

7,  TV E efu carnium apud vos £ vetuftifl!ma,&nS
j>s. LJ  improbanda traditio fempctefttcnenda,vti
Coena: termino, quu fit in principionoftis quartafe-
riat,que lucefcit in quarta feria,vfq; in diluculum quia
tu feria:, Sciimiliter a ccenanoftisfexta:ferix, quu lu¬
cefcit in fcsta feria, non invperiteieiunatio vfq; ad fab
bati lucern, quantum dediei patte aliquis ieiunare ma
luerit.vel debuerit.protendatur.

C. XII. ( l :r  fabbati feriandum } ntt

die Donknico lauaerum efl prohibendum.

Dem  Gregorius c  diletiifimu ciuibm Rone*t
lib.it. epiff.  3 .

3- pEruenit d admequofdam peruerfi fpititBin*
ps. 1 mineš praua inter vos aliqua, Sc fanftufidei ^
uerfa feminafle ; ita vt die fabbati aliquid operari pro-

hiberent. Qu,os quidaliud,nifi Antichriftiprudicato-

res dixerim:qui veniens diem fabbatum,atq;Domini-
cumabomni faciet opere cuftodiri. Quiacnim mori

fc, Sc refutgerefmiulat, habcri in veneratione vult dic

Dominicum: Sc quia iudaizare populum compellit. yt
e.vteriorem iegis ritum reuoceč Sc iibi Iuduorum per-
fidiam fubdat,coli vult fabbatum.drp«H/» poli-^  Aliud
quoque adme perlatum eft.vobisi peruerfisbomini-
bus efle prudicatum, vt Dominko die nullus debeat
lauari. Etquidem fi pro luxiiria,&p£OVoluptatequi»
lauari appetit.hoc fierincc teliquoquolibetdie con-
cedimus. Siautem pro ncceflitate corpcuk,boe nc«

dieDominico prohibemus.

C. XIII. %0b reuerentiant fpulrura Donu*
nief, faLbcito ieiunare dekemtu •

Item  Innocentius Papa ,epiffelaprima id

r Decentium,c 4 .  _

4 - q  Abbato vero e  ieiunandum efle ratioeuides-
ps. O tilfima demonftrat. Nam, fi diem Dominicun*
ob venerabilem refurreftionem Domini noftri Iefu
Cbrifti non foliun in Pafcha celebramus,verum etiam
perfinguloscirculos hebdomadarnm,ipfius diei »ma.
ginem frequentamus, ac fexra feria propter palfioncm
Domini ieiunamns, fabbatum prstermittere non de-
bemus: qiioniam f  inter triftitiam Sc lutitiam tem*
ponsilliusvideturinclufum. Namvtiq; conftatApo-
ftolos biduoifto Scin moerote fuiife, & propter metu
Iuduorum fe occuluifle. Quod vtiq; non dubium eft'
ir.tantumeos ieinnafie biduo memorato, vt traditio
ecdefiu habeat iflo biduo faeramenta penitus non ce-
lebrati. Quu vtiq ; forma pet fingulas tenenda eft beb-
domadas, propter id, quod commemoratio dieiillius
fempereft celebranda. Quod fi putant femel,atq;vno;
fabbato ieiunandum, ergo 8c Dominica, 8c fextaferi»
femel in Pafcha erit vtiq; celebranda.

C. X11 11. «■ Die Dominica, ir tjuinta feria

non eft celebrandam ieiunium.

Dom  Mclchiades g  Papa ad epifapos Hifta-
niarumr. 3 .

* Burch.l.i.c.lS. Iuop.j.c.it .'Tann.l.r.ca.rrj.  b n,, \l
Cjra.  c Et Nicot.tm Papa ad confulta Bulgarorum, cap.te-
J  ' on.a.c.b.Pann l.r.c.ib  o. C ^4, .Tet  . . d. n*

1201 DeConfeerat. fchate imagimbut gf ftncia trinitate.

De f ’ riii ecc!ef!apici/,^uadrageftma,Pa-

■••EiHnium a  Dominkidiei, &quintaefericcnemo
1  celebrare debet, vt inter ieiunium Chriftianorfi,

St gentilium,veracitercredenrium,&infidelium, atq;
katreticorum vera,&non falfa difcretio habeatur.

C. XV. De eodem.

Utrne*  concilio Catfarauguftano, r.2.t>

N E quisitjiunet die Dominka caufa timoris >, aut
perfuadoniš.aut fupcrftitionis: nec Quadrageii-
tnarum tiiebus ab ecdefiis fideles defint: nechabiccnt
m latibulisaibiculorum,ac monciunfi,qui in fufpicio-
nibuspcrfeuerant:fedexemplum, & prarceptum cufto
diamfacerdotum,& adalicnas villasagendorum con-
uentuunj caufa non conueniant. Abvniuerfis epifco-
pisdi&im eft,anachema fit,qui bare ccmniiferic.

1  Tmioris.] Hocexponiturinflo^a. Sedin concilio
t/nCaufa tempo ris,rd ejl^itoniam tucsDominicusfit.D e
<l«*re babetur T.dijiinc.^o. cap.fi <]uv tanpuam. &c.tp.
fin. Legitur etiam in Pontificah Datnaji, idco ‘Miltiadem
fie»xiffe,ne qn 'n die Dominico.aut feria (puntu ieiunaret:

eos dies pagani, cjuafificrum icnintum celebrabant.
btapud Burcbardum ,lib.\<).imponititr poenitentia ei,
tjuidie Dominicaieiunet proptcrabfiinentiam , t£r rcli-
gitnem.

C. XVI. ^ Stuartu, drfexta feria funt
feruanda ieiunia.

Dem ex dičito  S. Apollonij.

t  Tldunia c  fanelegitima,ideft, quarta &fexta feria
ps 1 non funt loluenda, nifi grandis aliqua neceflitas
fuerit: quiaquarta feria Iudas de traditione Domini
cogitamt, Jr fcxta fena crucifixus eft falnator. Videbi-
turcrgo,qui in Kis diebus fine a!iqua neccffitate fol-
ucritiiatuta ieiunia, vel cum tradente tradere Salua-
toreni,vel cum crucifigentibiis crucifigere. Die autem
Dominica nihilaliudagendum eft, nifi Deo vacandu.
Nullaoperatio in illa die fančta agatur,nifi tantum
hymnis, & pfalmis, & canticis fpiritualibus diesilla
tranfigatur.

f Caput boe tub e tur npud Palladium in ‘Vitu vipello-
tijnbbatu.

G. XVII. f *fuinta feriaritim.ehebdomada
Slradragefima: pcenitentes remijiio-
nem accipiant.

Iremlnnocentius Papa, epijl.t.ad Decen-
tium, cap. j.

7  TA E pccnitcntibus d  vero,quifiue ex grauioribus
ps 1 J  commiflis, fine ex leuioribuspccnitentiam gc-
runt, fi nulla incerueniacargritudo, quinta feriaante
Pafcha eis remittendum , Romana ecclefia: confuetu-
do demontirat. Carterum de pondere aeftimando deli-
ftorum, faccidotis eftiudicare, vt attendat ad confef-
fionem parnitentis, & ad fletus, atq; lachrymas corri-
gentis, ac tune iubere dimitti, cum viderit congruam
faiisfaSionem. Sani: fi quis matgritudinem incident,
atqivfq';addcfperationem deuenerit, ei eft ante tem-
pus Pafcha: re!axanjum: ne de farculo abfque commu-
nione difcedat.

C. XVIII. tg Singulis annif quinta feriavlti-
mx hebdomada Sluadragcfimre n ouum
chrifma conficiatur.

Dem  Fabianus Papa orientalibus cpifcopta,
epiflola 2.

S T Iteris e  vedriš inter cartera infertum inaenim 9 ,
g  s -L/ quofdam regionis veftrat epifcopos a vedro, no-

a lufcbnu Imiff.in Hom. Pentecofies. Pelyc.ibid. Dto
p.^.c.lJ.Pann.l.i.c.vjG.  b Ctnc.Gangrenfe,c.\6.Cle
mens t.  7. confri.c.  2 4 Smara^dus ad c. ^i.reguU S.Benedi
Hi.1uop.^c.\i.pannl.2.c.cT).lnfyn.6.c.i6.  c Šnin.
ragdueibfd.luo p.4,r.i;. d Cap.l.^.c.67. Polyc.l.6.tit.
ip.Burch/rd.li.iS c.ii.Iuo ^.15^.40. e Polje.libro  3.
tit.16. Uto par.i.cap.7 3.

ftroq; ordine difcreparc, & non per fin|ulos annos in
čarna Dominichrifma conficcre.&-infia.  ^"Errant ve¬
ro,quitaliaexcogitant, & merite vefana potius, quam
reda fentientes hsc audent. & infra.  Sicut enim i-
pfius diei folennitas per fingulos annos eft celebrada,
ita ipfius fanfti chrifmatis cofečtio per fingulos annos
eft agenda, & de anno in annum renouanda, & fideli-
bus tradenda:quia nounm faeramentum eft per fingu»
los annos,&iara diftodie innouandum,&vetus infan
člis ecclefiis cremandum. Ifta a fanfiis Apoftolis,& fuc
cefforibus eor6 accepimus,& vobis teneda madamus.

C In originali res copiofiue explicatur, (pitam aut Gra-
tianus,aut luo faciant.

C. XIX. Serueturab omnibusfejliuitae

inuentionir D o mi niča crucin.

/irmEufebius Papa, epi ji.p
9 r-—. RucisDomini a  noftri IrsvChrifti,qu* fuper
gs Vj  nobisgubernacularančIarRomanarecclcfi* tc-
nentibus, quinto nonas Maij inuentaell, in prardičlo
Calendarum die inuentionis feftum vobis folenniter
celebrare mandamus.

C. XX. Sluarefitinfi.itutum,\tatiuafa-

le con (ji er/it [vi cUficeiur.

Dem  AlexanderPapa V.a' Petro,epijl.t.c.$.
to a Quam 6 fale confperfampopulisbenedicimus,
jrs Avt eacunftiafperfi fanftificentur, & purificen-
tur.Quod tk  omnibus facerdotibus faciendu efle man-
damus.Nam ficinis vitular.fanguine afperfus popu!um
faniftificabat, atq; mundabat: multomagisaqua fale
afperfa,diuinisq; precibus faerata populum fanfiificat,
atq; mundat.Et c, fi fale afperfo per Htlifarum prophe-
tam fterilitas aqu£ianata eft:quato magis diuinispre¬
cibus faeratus d  fal fterilitatem rerumaufert humana
rum,& coinquinatos fančlificat, atq; numdat, & pur-
gat,& estera bona m ultiplicat,& infidias diaboli au«r
tit,& a phantafmatum verfutiis homines defendit?

C. XXI. ^fion nifiin die Dominicofitn-
ihim Pafcha celebrctur,
ltcm  Pius Papa I X.d PetroApofiolo,in prim•
fttorum dccriiahum.c

N Offe/vosvolumus^ubdPafcha Dominidie D*
minicoannuistemporibus^ fitcelebrandu. Iftis
enim temporibus Hermes doftor fidei,dc feripturarua«
cffulfit inter nos.Etlicet nos idem Pafcha prpdičto die
celebremus, quia tamen quidaar indc rlubitabantad
corroborandas animas corum, eidem Hcrma; angelus
Domini apparuit in babitu paftoris, & prarcepit ei, vt
Pafcha Domini die Dominko ab omnibus celebr are-
tur.Vnde*& vos apoftolica amftoritate inftruimus om-
nes eadem feruare debere; quia & nos eadem ferua-
mus: nccdcbctis acapite quoquo modo diflidere.

C. XXII. Mo* nifi in die Dominicofau-

Bum Pafcha cclebretur.

JtemVi&ot Papa XIII. a Petro,inprimo ie-
cretali fuo. h

C Elebrifatcm i  fanfii Pafcha die Dominico agi de¬
bere, 5 : prardeccffores noftri iam ftatuerut,& nos
illud vobis eadem die folenniter celebrari mandamus:
quia non decct, vt membra a capite diferepent, nec \
contraria gerant. A xiiij. vero luna primi mcnfisvfq;
ad xxj. diemeiufijem menfiseadem cclebretur feftiui-
tas. Eodem vero tempore baptifma celebrandum eft
catholicum.Sed tamen,fi nccefle fuerit.aut mortis pe-

a luo p.^.c.^,  b Polpc.ibid.Bttrchar.lib.l.c.tf. luo
paA2.cap.6X.  c  ^.Ujgum 2.  d al.facrata atjua.
e Ipijl.i. [ luo par.  4 rap.?,^5ri45. g al.folenni-
tatibua.^orig.  fi Ipiji.l.ad rbeophlum. l.t m .Auve-
lian-n. c.i.  i Polyc.hbA  (r/.io. ^ 17. VualfridutStra-
bo cap.26.Burchardu« 1 4.C.;.Ibs p.1.c. 198. c.4.

k al,autalitergerant.

Qdl

L. _ . V e fcriis eccleftafficis XluadrageJtma,Pa-
»“>'3  fchate,imaginibuf tpyy S.trinitate.
rkulam ingruerit,gentHcs ad fidem venietes quocun-
queloco, velmomento, vbicunque euenerit, fiue in
fiumine,fiuein mati,fiue infontibus tantum Chriftia-
naeconfcffionecredulitatisclarificata a  baptirentur.
Ipfisquoque quodin baptifmo poHiciti funt-, fummo-
pcre eft attendendum ne infidcles, led fideles inHeni-
antur. Ipfivero,qui infidelitatis nota afperguntur,in-
faBoesefficiuntur, & in ter fideles minimč reputantur.
Harcverbftatuta^ulladebent improbitateconuelli,
n.ulla nouicate mu tari: quiaaliaeft ratiocaufarumfe-
cuiariu.m,alia diuinarum.

C. XXIII. Deeodcm.

Ito»exconciI.Carthaginenfi IM.b c.6$.

P Afchae folennitas vno die & cempore celcbranda
eft.

C. X X 1111 . Dies Pafchtt, concilij  1  for¬
mata ru mfu v fin p t io n e omnibus
intimetur.

It m  cx coneilio Carthagtnenfi, c.  7.

P iacuit c  vtdies venerabUisPafchjformatarii fub
fcriptione omnibus intimecundies vero concilij xj.
Cal. 1  Nouembris feructur. Scribendum eft etiara ad
fingularum quarumcunq; prouinciarum primates,vt
quandocanq;apud fe concilinm congrcgant,iftum die
non impedianc.

1 Concilij.] In alirjuot retuftis eft,8c  concilij. In 0-
riginaliimpreffo hac eft huitts capitisrubrica.De  tempe¬
re pafchali feu concilij. In cedice canonum in indice capi
tis  4 O.concilij sifricani,  diem palčke, & diem concilij
nunciandum. In Gy.ec01Cup.64.  ra t&c/ sjWg^v
tcii.%«.  ei rjj ris <nwoan uyf‘J 4 io%.id  e/?,Yc dies
p»fchae in diefynodi annuncietur.

a xj.Cal 1 Sicin Carthaginenfi  5. In^ijricant autem
(1 etiam in cadice canonum) & Carthdginenfi Gručo cjl,  x.
CaLSeptembris.

C. XXV. Cumin coneilio omnia flatn-
tA fucnnt  j futurum Pa/cha  <t»-
nuncietur.

Jtem  ex coneilio Brach are n fi I F.c.9.

P Lacuit vrpoftquam omnia in coneilio facerdotum
fuerint ordinata,illud omnimodisobfcruetur,vtfu
peruentnrum d  ipfius anni Pafcha quota Calendarum
die,vel quota luna debeat lufcipi,a metropolitano epi
fcopointimetur e.  Quodcxteriepi/copi,velclerusie-
liquus breuicuIofubnotantcs,vnufquifq;in fua eccie-
fia adueniente Natalis Domini dic altante populo poft
X*angelicamle<ftionem annuneient.

C. XXVI. f yPerorbemyniuerfumvne
die,&vno tempere Pafcha ce-
lebretur.'

Jtem  cx coneilio Arelatenfi l.quod confirm 4-
uitPapa Syluefter-,e*p.  1.

D Eobferuatione / Paich^ Dominiftatuinaus,vt v-
no die & temporc per omne*n orbem oblerucrur:
&iuxcaconfuenidinem liter* g  ad omnes dirigantur.
C. X X V II. Deimaginibmfunciorum

nonvioUnaifo

lt era  GregoriusSf«*™ epi fcopo Marfilienfi,
lib.y. epiji.j.

ai T) Erlatum h  ad nos fucrat,quodincoUderatofce-
-L lo fuccenfus, fan&orum imljincs fub hac quafi
«xculationc, ne adorari debuiflcntjcofregeris. Et qui-
dem^<juia cas adorari vecuiffes, omninolaudauimus:
fregilfe vero rcprchendimus. Dicfrater, d  quofa<ftum
iacerdoce aliquando auditum eft, quod fecifti ? Si ino

a al.cUrifičati.  b <&* in \Afiftcano c.  40. ^Aura
fiACOiC.i^,  c s-dtflin. 75. d Alfuperuenturi.  e al r
nuncietur.  f luop.-q . r.i«. g literat ud omnes tu dt-

K Jtnfel;LiU.4.$.Burch.l.i*c*i(i.lu'ip.) t

c  o. j.. PuKnermMb.i.capo^^

Decrcti Tertia Pars.

1204

aliud,vel illud te non debuitreuocare, ne derpečtis a-
liisfratribus.folum te fanftum c (Te crederes,& fitpien-
tem?Aliud eft enimpičluram adorare: aliudperpiftu-
rx  hiftoriam, quid fitadorandu,addifcere. Nam quod
legentibuslčriptura.hocidiotis preftatpiaura Černe*
tibus: quia in ipfa etiam lgnorantes videne, quid fequi
debeant: in ipfalegunt, qui literas nefciunt. Vndfc&
precinuč gentibtis pro leftione pičhira eft.

1 Si non/] HucvftiueailverfiMm^pintaclclitaC*
originali.

C. XXVIII. lmaginesfan&ontm ne-

monafnnt, recordatio prete¬
ntanim.

Item  in feptima a  fynodo, a&ione vj.

V Enerabiles imagines Chriftiani non Ueosappel-
lant,neq; feruinnt cis,vt Dii s ,neq; ipem falutnpo
nunt in eis,neq; ab eis expe&ant futurum iudiciu: led
ad memoriara , & recordationem primitiuorum vene-
rantur cas, & adoranc: fed non feruiunt eis culcu diul-
no,nec aliem crcature.

C. XXIX. ^\on in a%ni 1 fedin homi-
nts Jj’Cae Cbrifltti efl fign-
randns.

Item  Hadriumis l'apa b Tharafiopatriar-
cb.t-.lr. .ichone l.einfdtmjepti-
mufyttodi.

tj- QExtam c  lančtam fynodumrccipioeumomnib.

O canonibuyfuis,in quibits dicitur.In quibus d  pi
čhiris fanftarum imagmum agnus precurforis digtto
oftenfusdepingitur, q»i in figuram grati* f  tranlit,
verum nobis-per legem Moyfi demonftransagnmn, U
Avm  Chriftam Dominum noftrum.Antiquis ergoligu*
ris,& vmbris, ad veritatis prefigurationem fanfte ec-
clcfi* ttaditis, vale 2  dicentts, gratiam, &veritatem
pratferimus, dcficplenitudine legis recipimas. Veram
igituragmim Dominum nofttum-ItsvsiChriftum fe-
cundum imaginem humanam atnodoetiam inimagi-.
nibiuproveteriagnodepingi iubemus.

DefextaJynode, cunoniblts iffiut»otatnm ett-s.

c.Jexta J "yttodus.

i Gratia tranfit.] Tr t in epiftoU Hadrianiigr apttd
Juonem, p. 4. f. 12 1. Usitur,  in typum gratie allumptus
eft ^ ipnd tandem luor.em , f. J2S. tenainanu itd Cars-
Inm ,in fignum reli&useft gratre. Gruče in cantne feit t

fpnotlieti it; iinnv ■mt.£t)viQjn  v5r r ©^ :  ‘d el ?,

qui iiitypum gratue aiTumptus eft. ied abglojfam ntin
eiimutatum.

2 qr Vale d: c c n r e s. ] Stehta. In epiftaUUadriani eft,
CuCcipientcs,Grace,4gifyicarxZo[J)pi>‘.

C. XXX. ^DefideTnmtatiti&tttitdUt

inuiola biliterferuandz.

Item  Auguftinus hb.i.dt Tnnitste,c.4,

14  Mnes e,  quos legere potui,qui ante meftripre.
ps v_/ runt de Trinitate, qua Dcus eft.diuinorum li-
brorum veterum Sc  nouorum catholici traftacoreshoc
intenderunt fecundum feripturas docere, qu»^ P ater i
& Filius, & Spiritus famftus vniuseiufdemq; fubtlan-
ti® infeparabili a:qualitate diuinam infinuent vnitatž:
ideoq; non fint tres Dij, fe J vnus Deus, quamuis pater
filium gen netit: Se ideo filius n on lit, qui pater eft, fi-
liusq; a patre fit genitus;& ideo non fit pater,qui filius
eft; Spiricusq; fanftus nec pater fit, nec filius, fed-tan-
tum Patris,& Filij Spiritus,patri,&filio etiam ipfeco-
sequalis,& ad Trinitatis pertinens vnitatemmon tame
candem Trinitatem nata de Maria virgine,&fub Pos-
tio Pilato crucifixam &_fepultam tertia die refurrexif-
fe,& in  ccc lum afccndiflc:fcd. t antummodo filium: nec

a al.fcrta.  b' In epift.Hadri.in. «d C a r 0 l um .  f  ,5 1 .
difl.,6. r  c luo pretit iy.,t 6 .  d quib,.fdam.yers.
UHio.in 6.Jjn. c. .Ul .. e In°pfti.c.i. Partn.l.hc  7 ,

caadeos-'

1205 DeConfecratione. Diftinčt. IIII. * eB n T if ' uos

tandem Trinitatem defcendilfe a  in fpeciecolumbz
fuper Issvm baptizatum : aut die b  Pentecoftespoft
afccnfionem Domini fonitu fafio de ccelo, qua(i ferre-
turflatus vehemens,& linguis diuifis.velut ignisfedif-
fefupervnumquenq;eorum,fed tantummodo Špiritu
fanttum.ncccandem Trinitatem dixi(fedeco:lo c.  [tu
«sfiliusmcus.] fiuecumbaptizatuseft aIoanne,fiue
in montc, quando cum illo erant tret difcipuli, aut
quandofonuitvoxdicens, [d &clarificaui,&iterum
tlarificabo,] fed tantummodo patris voccm fuilfe ad
SHufaSam: quamuis Paler, Filiut,& Spiritusfan&us,
ftcutinfcparabilesfunt.itainfeparabilitcroperentur.

; n:

D I ST 1 N e T X O lili.

C I. t| Sine facramento >tfiloili,&fide  **-
uifibili nemoJalnatur,
liem fuper Ioannem.

TEccffarium e cft vifibile facramentu aquz
ad ablutionem vifibilis corporis: ficut ne-

_ j ceflariaeftdodrinainuifibilis fideiadfan-

fliticationeminuifibilisanimi. /dem. ^Renafeitur/
homo [ex aqua,] vifibili iacramento,[& fpiritu]inui-
fibili intellečtu,vt fymbe>lnm baptifmi vilibiliter acci-
piat,& fpiritale intelle&um iplius fymboli perficiat g.
Vel [cxaqua]vifibili& [Špiritu] fan&o.

C. II, InbaptifmateconCupifcentiaex-
tineuitur,nonytnonfit,fcdvt
non obfit.

Idem inlib.i.depeccatorum meriti«,&rtmif.
feu de baptifmo paruulorum,c.J').

T) Er baptifmum Chrifti idagitur, vt euacuetur caro
1 peccati Euacuatur a utem,non vt in ipfa viuete čar¬
ne coacupifcentia confpcrfa,& innata repete abfuma-
tur,& non fitifed ne oblit mortuo,qti{ oberat nato.Na
fi poft baptifmum vixerit, atq;ad ztatcm capacem pra:
ccptiperuenire potuerit, ibihabet, cum qua pugnet,
ea<j;adiuuaate Deo fuperet,fioon in vacuurn gratiam
eius fufceperit, (i reprobatusefle noluerit. Namr.ec
grandibushocprzftatur in baptifmo, nifi forte mira-
culo ineffabili omnipotentiliimi creatoris, vt lex pec-
wi,qu* ineft in membris repugnans legi mentis peni
tus cxtinguatur,& non lit: fed,vt quidquid mali ab ho
m'ncfaSum,di&um,cogitatum fuerit,cum eidem con
cupifcentire fiibiefta men te (eruiret, totum aboleatur,
^velutfaftum non fuerit,habeatur.

Kefitutum s Ti caput hoc Jure integritati ,yt meliu«
^Auoufiinifententta perciperetur.Keijj enimglojfatm-

fAiitat.

C, III. f^Slui exviro, Ormuliere concipi-
tur,cum originalipeccato nafcitur,

»ecfine baptifmate fal-
uatur.

Idem adPetrumDiaconum,c.iC.

"pIrmiflimž l>  tcne,&nullatenusdubites,omneho-
-I- minem,quiper concubitum viri, & mulierisconci-
P^nrjcum peccato originali nafci,impietati fubdi t um,
mortiq; fubicftum:& ob hoc natura irj filium nafci,de
dicit Apoftolus: i  [Eramus enim Sc  nos natura fi-
ll i «*,ficut Ifccatcri.] A qua ira nullus Iiberatur, nifi
perfidemmediatoris Dei Sc  hominum hominis Iesv
Chriili. Item c.ij,  ^Firmifliroi k  tene, Sc  nullate-
nusdubites, non folu m  homines iam ratione vtentes,
verum etiam paruulos,qui fiue in vteris matrum viuc-
rc incipiunt,& ibi moriuntur-.fiue cum de matribus na
ti, (ine faeramento fanftibaptifmatis, quod dacur in

nomine Patris,& Filij,& Spiritas fanfti,dehocfsecul*
tranfeunt,fempiterno a  igne puniendos: quiaetfi < p-
priz a&ionis peccarum nullum habaerunt, originali*
tamen peccatidamnationem carnali conccptione,k-
natiuitate traxefunt.

C. IIII. fDee.dem.

Item  Ioannes Chryfoftomus.4

N  On r poteft qui's gratiam vita? ccrleftis accipere*
nifi prius purgatus fuerit abomni forde peccati
per pcenitentiz confe iftonem, per donum baptifmi fa-
lutaris domini, & faluatoris noftri Iesv Chrifti, qui cfc
benedičtus in fzcula fzculorum.

C. V. ^ Sicut inbaptifmatc,itaolimiit
circumcifione remittebantur
peceata.

It fm Gregorius in Moralibur,lib.^..c.z.

a  Vod d autem apud nos valet aqua baptifmatis,
hoc egit apud veteres,vel pro paruulis fola fides,
vel pro maioribus virtus facrificij, vel pro his, qui de
Abrahz ftirpeprodicrunt,my(lerium circumcifionie-
C. VI. ^ Originale p eccatum nune in ba¬
ptifmate,olim in circumcifione rt-
mittebatur.

Item  Auguftinus ad Valerium centra Juha.
num,de nuptit«,tgr concupi/ientia,
lib.l.capts.

E X e quo inftitutae 11 circuncifio in populo Dei
erat tune fignaculum iuftitiz fidei)ad fignificatio-
nem f  purgationis valebat & paruulis originatis, ve-
tensq; peccati: fieut & baptifmus ex illo valere cospie
ad innouationem hominis,ex qao eft inftitutas.

C. VII. Parnulmn baptifmateefferen-

tium predelifides-
Idem de Ubere arbitri«,lib\.c i\.

I LIud g  perferutari homines folent,facramentu ba-
ptifmi Chrifti quid paruulis profit: cum eo accept*
plerunque-moriuntur,priufquam ex eo quidquam co-
gnofcerepotuerunt. Quain re fatis pie,re£leq;credi-
tur,prode(Teparuulofidcseoruma quibus confecran-
dusoffertur. Ethocecclefiz commendat faluberrima
au ftoritas, vt ex eo quifq; fen tiat, quid fibi profit fides
fua,quadoinaliorum quoq;beneficio t, quipropriam
nondum habeat poteftatem,commoda fit.

i ^Beneficio.] ladem ledio eil apud Iuone,in Pan-
nermia,&iH originaliadmarginem. In textu autem t  h
bcneficium, qui propriam non habent, poteft alicna
commodari.

C. VIII. 5“ Perfidcm,&bxptifmaiujlt-
ficamur d peccati«.

Idem de baptifmo paruuloruminlib.i.
cxp.J2.0rl1-

T-sIlius Dei čarnem peccati i fufcepit.&pccnam fine
Jr culpa,vt in čarne peccati & culpa folueretur Sc  pce- .
na. Per fidem ergo,& bapcifmum eius a peccato homo
periuftificationem ,& a morteliberaturper refurre-
flionem. U Paruuli h  etiam baptizati inter čreden*
cesreputanturperfacramenti virturem, Sc  offeretium
refponfionem. Qui vero non funt baptizati,inter non
credentesiudicanturex Euangelio Ioannis. [ Nifi i
quis renatus fuerit ex aqua & Špiritu fando, non po¬
teft introirc in regnum Dei.]

5] Čapu t hoc ešlfumma verborum B.^ueuftini in  /*-

ciaindicati«.  ^

a

_ AB z. c Mar. i. d Uan.il.  e Ex
glojfa erd.in c.J.lo.Kifi qni«. { in ea. glojfa, adver.ex
aijua.  g al.percipiat.  h Tom.j.grinteropera  F«/-

a Ignit *ternifempitern«fupplici«l]orig.  b f»r -
te Chromatim.  c Sententiarum-j.dif.inCiionei2.Su~
prd,depocn.diflinfl.t.nonpoteši,  d luopar.i.cap.
Pannorm.tibro t.cap.io.  c luo part.t.cap.JO. Pannor.

libro  i

:ap.n.  f

■i ~. b  — f ,  J  — ... i .  i i  — * al fanbhficationem.l Grat.  g Al-

Itut^luopar.l.cap.ii.dm Pannorm.l,b.,.cap.S .& 9 . g'r.l,b.J.cap. 7 ,lu e part .J.r.io. PannJ.i.c.u.  h C.JJ.
i I.phtf.1,  k Senlent.+.dijtin&.+.iHr  j. \ 1 Ioan.J.


1207 De l? tif " DecretiTertiaPars. 120S

1 %  Čarnem peccati.] dpttd B. longe

plenitct,&reRitu.  Dominus autem, incpuit,  in čarnem
fuam non peccatum tranftulir,tanquam venenum fer-
pentis.fed tantum tranftulic mortem, vtefler in fimi-
litudmecarnispeccacipcena fiue culpa, vnde incarnc
peccati, & culpa fbluerctur,& poena. Muham igitur in¬
teresi inter čarnempeccati , £>-jimilitudinem carnk pec¬
cati. ^uod explicant B.^iugujiimu, citm alibi fkpe, tam
potiJUmumfermone  48.de ‘c er bes Domini, addebat ta-
menfi  ergo fimilitudo carnis erat peccati,no caro pec-
eati,_quomodo,vt de peccatodamnaretpeccatu in čar¬
ne? folet & fimilitudo capcrc nomen eiusrei, cuius eft.
fimilitudo.

C. IX. t^Perasjuambaptifrni de terreno,
fit bomo c cel eft n.

Item  Ambro.fi us ho. j.dejacramentic,c.4.&  5.

P Fraquam a  baptifmi tranfitus eft a terrenisadccc
leilia. Hoc eft enim Palcha ,id eft, tranfitus eius,
tranfitus d peccato ad vitam,a culpa ad gratiam,abin-
quinameto ad fanftificationem. Qui perhunefontem
tranfit,non moritur,fedrelurgir. Nonomnisaquafa-
nat,fed aqua fanar, quse habet gratiam Chrifti. Aliud
eftelementum.aliudconlecratio, aliud opus, aliud o-
peratio. Aqua opus eft: operatio Spiritus fitnftus eft.
Nonfanat aqua,nifi Spiritus fanftus defcenderic, Sc  a-
quam illam confecraueritificut legifti, quod cum Dos
minus pufterlEsvs Chriftus forma baptifmatis daret,
venit adioannem:& ait illiIoannes:[i ego a tedebeo
baptizari-,& tu veniš ad me?refpondit illi Chriftus: Si¬
ne modo: fic enim dccet nos implere omnem iuftitia.]
vide , quiaomnis iuftitiain baptifmate conftituta eft.
Ergo 1 quare Chriftus defcendit,nifi,vt caro ifta nmn
daretur,caro,quam fufcepit de noftra conditione ? No
•nim ablutio peccatorum fuorum Chrifto necefTaria
erat,qui peccatum non fecitifed nobis erat necelfaria,
g. peccato manemus obnoxij. &paulopofi.^  Defcen-
dit Chtiftusidefcendit Sc  Spiritus fanftus.'Duare Chri
ftus prior defccndit,poftca Spiritus: cum forma, Sc  v-
fusbapnfmi hoc habeat, vt anre fonsconfecretur, &
tune defcendat,qui baptizandus eft? &• pauete interie-
ilk.  ^Chriftusautem ante defcendit: fecutuseft Spiri
tus: quaratio.Re?vt nunqtiam ipfeegere Dominu, lt-
tvsfanftificationis myftcrio,videretur:fedfanftificaret.
ipfe,fa.nfti(icarcr & Spiritus..

1 l-.rgoquare. ] Hacyfcyadvcrf.idon  enim, emen-
iata fant cx B.-4mbroJio. Jhitea.legebatttr,C\ici&\is  ad
baptifm.umdeftenditi non vt caro mundaretur,quam
fufctpir de noftra conditione. Multk etiam alikločit m
capin hoc refituta 1 ji vira leBio ,.

C. X . J  ttf *Acj 'ab tptifr>ti nonpurgaret pec-
cala, niji tach D ornim ct corpons ejfet
fanBificata,

Item  Chromatius 1  mMatthaum,c.6.

N -Vnqna c  aqua:bapti ! mipurgarepeccatacreden-
cuim pocuiffcnt,uili taftu Domjnicicorporisfan-
ftiiicatz fuiflent.

1 1; Chromatius .]-dntea citabatar Chryfoflomu*,a-
pnd tjnem non ejliuaentam fedtn fragmentu Cbromattj.
C. XI. 41 Generale bapftfmu non nififab-
bato fanllo Pafchat,^ Penfecojlet
celebretur.

Item  Sjrricius Papa Himena TarraconenJi,epiJl.l.

1 x T On ratione d  auftoritatis alicuiHs.fed ibla te-
j>s IN ineritateprjefumitur,vtpaffim, aelibere nata-
litiis Chrifti, feuapparitione e,nec non & Apoftolorii,

a S>utper hunefontem tranfit, tranfit d temnit.  ] 0-
rig.C-S-  b Maub.p c. Sentent.^. disiinBione \.Tri
burienfe,cap.  12. d S rut eni.  4. dipl n cin, n e  ?.. 4n filmu-
iibj.c.l J. e apparitionk.] orig. Bure/),Ub.^.e.y lito
p.l.c.i< 30.Pannerm.lib.i.c,i6.

d;

feu martyrum feftiuitatibus,innumerat, vt afleris, ple-
bes baptifmi myfterium con fcc natur: cimi hocfibi pri-
uilegium & apud nos, Sc  apud omnes ecclefias Domi-
nieum fpecialiter Pafchadefendat cum tuaPčtecofte.
C. XII.. ^Deeodem.

Item  Leo Papa vmuerfis tpifcopk per Sici-
Ham conflitutk,epijl  4.r.5.

Vo a  tcmpora,ideft,Pafcha,&Pentecofteadba
ptizandum a Romano Poutificc legitime funt prj
fixa. Vnde, quiainanifeftiflime pate tbaptizandis in ec
clefia eleftis hxc  duo rempora, de quibus locuti fum’,
effelegitimaidileftionem veftrammonemus,vt nullos
aliosdieshuicobferuantia mifetatis..

^1 Pri ar pari buiut capitiavfcj s  ad ve rf Vnde  quia,na»
eiliifilem omninaverbuin epiJioU. Stdin codice canonic
estru brit a la c o ad hoc capa t , &refertar m cancihoMo-
guntino I.i.ip. 4.

C. XIII.. ^1 S>uare in pradiBk temporibtu
bapttfma celebretur.

Idem in eadem epij}ola,cap .p

P Roprib in b  mortecrucilm, & in refurrcftionee.v
mortuis potentia baptifmi nouam creaturam con-
didit ex veteri : vt in renafccntibus & mors Cbrifti
operetur,& vita,dicente B.Apoftolo Paulo: [r An ign°
racis,quia quicunq; bapcizati fum us in Chrifto lEsv,m
morte ipfius baptizati lumus? confepulti enim Turnus
cum illo per baptilmum in mortem : vt quomodo fur-
rexit Chriftus a mortuis pergloriam patris: ita & nos
in nonitate vita: ambulemus. Si enim complantatifa-
fti Turnus fitnilitudini mortis eius,fimul Sc  refurreftio-
niserimu5,] & catera^ua- latius magiftergentium ad
commcndandum facrair.etum baptiimatis difputauit:
vt appareret tx huius doftrinat fpiritu regenevandisn-
liishominum , Sc  m Dci filiosadoptandis Ulum diem
cfle, & illud teinpus eleftum , in quo per fimibtudine,
fo; mamil myfterij ea, qua: geruntur inmcmbris, his,
qus in i p to tunt cipi te geila,congruetenti dum in ba-

ptimatts regula Sc  morsinteruenirinterieCtioncpcc-

cati, & lepulcuram rriduanam imitatur cr '! ,a
fio. Si  abiuiiiis eleuatio rdurgentisinft ar  * , f*

pulchro. iplaigituroperiš qualitasdocctcelcbrandat

generalitergratiac eum efte legitimum dicm,inquo
orta eft Sc  virtns muneris,& fpeciesaftionis. Ad cuius
rei con firm ati .mem plurimum valet, quod ipfe domi-
nus I isvs Chriftus , p.ofteaquam refurrexit a mortuis,
difeipulis fuis (in quibtis omnes ecclefiarum pratiules
docebantur) & formam & poteftatemtradidit bapti-
zandijduens: e  [Euntes ergo nuncdocete omnes gen
tes,baptizantes cos in nominc Patris, &Fd'J, & Špiri¬
tu* ianfti.] De quo vtique eos ante paifionem potuif-
fet inftruere , nifi proprie voluiffet intelligi regenera-
tionis gratiam cx refurreftione coepiffe. Additur fanb
huic obfcruanti* etiam Pentecoftes cxadoentu Spiri¬
tus fanfti faera f  folennitas,qua de Palčhalis feftipen
det articulo: & ciim adalios dies aliafefta pertineant,
hpc Temper ad cum dieni,qui refurreftione Domini eft
infignis, occurrit, porrigens quodammodo auxiliautis
gratia manum, Sc g  eos, quos a die Pafchsautmolet
iliajn firmiratis,aut Ionginquitas itineris, autnauiga-
tionis difficulcas interclufit, inuitat 1, vtquibufiibet
necellitatibus impediti, defidenj fui effeftu donoSpi-
rirusfanfticonfeqiiantur.0->»fr.!,r.4. Hacametn
nos non ex noftraperfuaGone.defenderc, fed ex Apo-
ftolica auftontate feruare fatis idonco probamusex-
emplo, fequences beatum Apoftolum Petrum , qui i»
die,quo omnium h  credentitim numen^n promiffus

a B»rch.l.^.c.lJu‘p.t c-^.<iinV)T.PannorM.i.c.^.

b. Iuap.  3.C.45. c condit-\vera letito,dal.

adinjiar. c Matih.li. { al.coufecrata.  g vitij.]
ortg.  h al.omnem.

Spiritus

1209  DeConfecratione. Diftinčt III,! De ^. ptlf ' 1210

Spiritus fančli rcpleuit aduentus,trium miiium popu-
lum fua prardicatione conuerfum lauacro baptifmatis
confecrauit. Quod fianfta fcriptnra>qua? <t Apoflolorii
a&uscontinet,fidcli hiftoriadocec, dicens: [Hisaudi-
tiscompun&ifuntcorde,& dixerunt ad Petrum, X; ad
religuosapoftolos: Quid faciemus viri fratres ? Petras
vcroadillos, pocnitcntiam inquit,agite, & baptizetur
vmi r quifq;veftrum in notni ne I*»v Chrilli in rcmiifio
nem b  peccarorum,& accipiecis donu Spiritus fancfii.]

1 C Inuita.] luo habet,  inuicans. Sed m originali esh
intcrclufit inuitos , aut guibuflibct necefficatibus i:n-
peditos,defideri;,&c.

C. X 1111 . De eodem.

It c m in ta dem epijtola,cap.6.

S Iquisautcm r Epipbania: feftiuitatem (quzinfuo
ordine dcbito honorc vcncranda cit) ob hoc cxifti-
marpriuilegium haberc bapcifmatis:quia hocquidam
putat,quodin eadem die Dominus ad baptiimum fan-
fii loannisaccclferitjfciat illius baptifmi aliam gracia,
aliam fniflc rationcm : ncc ad candem pertinuifle vir-
turenuguiaper Spiritum fančtum renafcuntur,de qui-
bus dicitut [qui d  non ex fanguinibus,neq; ex volun-
tarecarnis, neque ex voluntatc viri, fcd ex Deo nati
funt.] Dominus enim nulliiis indigens remifilone pec-
cari, nec quzrensremcdiu»tenali;endi, fic voluit cir-
cuncidi,hoftiatr.q;profe emffndationis ofFcrri, vt qui
fafius trat tx muliere (ficut e  Apoftolusait) fieret Sc
fubltge, quam / non venerat foluere, fed adimplere,
ieimplendo finire:ficttt B. Apoftolus pr3edicat,dices gi
[fini; autemlegis Chriftus ad iuftitia omnicredenti ]
Bapcifmi autcm fui in fe condidit facramentnm : quia
in omnibus primat um tenens, fedocuit elfe principiu:

& tune regenerationis potentiam fanxit,quando de la
tete ip(iusprofluxcrunt fanguis redcmptionis,& aqua
baptifmatis.

C. XV, e^lnfolennitate P.tfchali, Pen.
tecofiei cathecumenibapti\entur.

lttm cx  concilio Gernndcnfi , «/>.;.

D Ecathccumenis h  fc^iptizandis id ftatutum eft, vt
in Pafch* folenitate.vel Pcntecoftc5,quantb ma-
ioris celebritatis maior celebr itas eft , tanro magis ad
baptizandum veniant: czterisfolennitatibus infirnii
tantummododebeat bspcizari:quibus quocunq; tem-
pore comienit baptifmum non negari.

«5 Rejlitutum caputeil cxfui, originali.

Č. XVI, \ecefiitate cogenie,quolibet
tempore bapt,\are lil rt.
ltem  Uto Papa, epifi.4.. cap.6.

S I i  q«is ncceifitate mortis.zgritudinis, obfidionis,
perfecutionis, & naufragij vrgentur, omni tempo-
fc debentbaptizari.

* -Ipiulls J.con cf• utrnil a huitos capi lir c si poti c. dno
tempom (~ante c.jiquia autcm. s.ead.

C. XVII. <; Kiji necefiit.tte cogente inter
Pafcha,& Pentecojlcm n n ihti bapti-
r y are p r.cfu m. a1.

llem  Gclailus Papa clero^.epr plebiTarent.

V F.ncvabiiis / baptifmifacramcntum non niii in fe-
iliuitate Palcliali, S: Petccofies tradere prarfumat
epiicopus: exceptis iis, quibus vrgente mortispericu-
Jo talibusoportet, ne in atternum pereant ,  remediis
fubueniri. __

a Jcl.i.  b alremedium.  c luo p.i.c.4.7. Pan-
norm.bb.i.c.ii.  d U. i/.-.r. e Ro »10. f Matth.’;.
e Rom.10.  K luo p.i.c.bo Pitnn.l.i.c. 10.  i Bur eh.
hb ^..cap.Z.lno p.i.c.U)7. Pannor.il.  r.19 k /n epijl.
Creoorifll. litre,fprplebiTuringi*. &-in concil.Vorma-
citnfi,cap.t.  1 burchardm hb.^.cep.J.luo par.l.cap.
Sj .^20  i.Pannorm.hb.i.cap.iu

In epi\hla Gregorijfecundicitre,{p-plebiTurtngiec,
Vnele citat luo (cjuamubs Gel a dl' effe potuerit,&in con
čili o Vo rm .1 cienji ,vnde Burcbardm legitur,  Sacrolanfti
baptifmi fitcmc^apuihionem c. 101. In capite ante 6}.
ešl,  Generalis, &■»» margin e,  V enerabilis.

C. XVIII. ^Deeodem.

Idem Gelafiuf  a  epijlola adepifcopos Luca-
m.e, cap.  12.

B Aptizandi b  fibiquifpiam pallim quocunq; tem-
pore ntilPam credat inelle fiduciam.przter l-alcha-
le feftum.S: Pentecoftesvcnerabilefacramentum,ex-
ccpto duntaxat gra Ulili mi languoi is incurlu:in quo ve
rendum cft.ne morbi crefcentepericiilo, fine remedi«
falutaiifijrtafliszgrotansexitiopra'uentusabfcedat.

C. XIX. »j tion !)!/i facerdos bapli\ar*
prafumat.

htm l fMorus de officiio, 1.2.c.  24.

C Onftat c  baptifima folis (accrdocibus efle traflan
dum: eiusq; myllcrium necipfis diaconis explere
eftlicitura abfq; epilcopo.vel presbytero:nifi,hispro-
cnl abfentibus, vlnma languoris necelfitas cogat. Qd*

&.  laicis fideiibus p)erunq.permittitur ) ne quifpian»
fine lemcdlo laiutari de fitculo cuocetur. ltem Gelaji-
m Papa.  ^ Diaconos d  qHoque propriam, tke. vt 7.in
traciatu ordinat.dorum,vbi de reuerentia diacontrum tr¬
ga facerdotcs agitur.

C. XX. Ko n prafumat mulitrba-

pti\are.

ltemex  conc.Carthag IIII.r.99 c^-joo.

3 -t \  Vlier e,  quamuis do&a,& fan&a.viros incon-
ps iVl ucntn docere, vel aiiquosbaptizare non pr*»
fumat.

Kiji necefiitate cogente. VndeVrbanut Papa H.  [ fuper
qnibiic confulnit,gp‘C.  ] vt 7- in trallatu coniugij :vbi de
compatribur agitur.

C. XXI. Rtiam iaicineceflitate cogente

bapti\are poffunt.
ltem  Auguftinus ad Fortunatum.

I N f  neceffitate, cum ef ifcopi , aut presbyteri,aut
quilibet miniftrorum non inueniHntnr,& vrget pe-
riculum eius,qtii petič, ne fine ifio faeramento hanc vi
tam finiat.etiam laicos folere darefaerametum, quoi
acccperunt, lolcmusandire.

C. XXII. *j De eodem.

ltem ex deereto  Martini g Papa? III.

Vicunq; presbyter in prouincia propria, vel in a-
l ia,vel vbicung; inuentus fucric, commendatum
fibi mfirmum baptizare noluerit,vel pro intentione
itineris,vcl de alia aliqua excu!ationc b, &  fic fine ba-
ptifmo moritur.deponatur.

C. XXIII. aj >lon rciteratur baptifrna,
tjuod d pagano minijlratur.
ltem  Ifidorus.

R Omanus i  Pontifcx non Ktfminem iudicat,qui ba
ptizat: fed Spiritum l)ti lubminiltrare gratiam ba
ptifmi,licet paganus fir,qui bapcizat.

•f De boecapitc diciit csl s  .1.9.1./1 antoperionorantia
C.  XXIIII. D e eodem.

It trn  Nicolaus adeonfulta Bulgarorum,  c. to 4.

A /; quodam!uda?o 1 nefcitis.vrrum Chriftiano.an
pagano, multos in patria vettra bapcizatos afleri-

a C on c.Parif.c,-j.  b ^nfel.lib. 9 .c t nBurc.l.±.c.±
ho p.i.c.\yy.  c luop.i.c,6j. Pann. I. v

<■  • 1 v t s . cli  f .9$.diaconos propriam, s.diti.zK.mu li e r

e „. c n t.  4. dtj}, 6.Burc,l.S.c.S^./uo p.\.c.6 $.Pann L  i.c. 2 5*
] 0 ’ f ]-]'Ji<per ^uibiu.luo p.\,c.iq\.Pann.l.i.c.i6.  g
Mani,nam  ], al.occafione. Poly .1 .3 .tit  10 .Anfel ./.9.

^54* bKrch.l.^.c.^j,  i quisperivnorantiam.

r ' 4 ■ ient.p.dijj.c..Al.J.pc.G.  k Senten.^.difi.^.

r*hl.).c.6.

CL <1  5

mo.  Decreti Tertia Pars,

S’

kJ r

B

Kil

tis, & quifcl de iis fit agendam confiilitis. Hiprofe&o,fi
in nomine fan&a* Trinitatis, vel untumin Chrifti no¬
čnine,ficut in a&ibus a  Apoftolorum legimus, bapti¬
sti funt (vnum quippe idemq; eft, vt fan&us cxponit
Ambrofius b)  conllat eos non efledenuo baptizados.

I JhdxaQ+ApMd jUvemm ejl,vi  audio. Ve rum in
originali paftboccaputfccpuunturverbA hae>  fedprimu,
vtrumChriftianus, aucpaganus ipfeludziis e.vtiteric,
vel fipollino.dtimfavfcusfuerk Chriftianus,inueftigan-
dum eft.

C. XXV. Skutper bonum r itaper m*-

lu m minijtrum a que baptifma
mimjlratur.

Item  Auguftinus contra Crefconium Gram-
mati c h  mjib.}. cap. 6.

\  X incer c  bonos miniftros,cum fitaliusalio melior,

• non eft melior baptifmus, qui per melierem dacur,
nullo modo eft malus, quietiam per malu datur, qua«
do idem baptifm 9 .datur: & ideo per miniftros difparcs
Dei mutuis a?quale eft,quia non illorum,ft*d eius eft.

C.. XXV I. merita mini frrornm, fed Vir-

tus Cbrijli in baptifnate operatur.
iilcmjuperLoanuem in par.i traci.^.adc.x,
Aptifmus d  tališ eft,qualis ille eft, in cuiuspotefla
1  te datur,non qualis elt ille per cuius miniheriti da
tur. ltemibidem.  Quid nouerat Ioannes Baptifta?
Dominum. Quid,non nouerat ?  poteftatem Dominici
baptifmi in nullum hominem a Domino trannturam:
fed minifterium plane traniiturum , poteftatem a Do¬
mino in neminem miniftrorum , n)ini(lerium <k  in bo-
no$,& in malos.. Non exhorreat columba niinifterium
malorum :refpiciat Domini poteftatem. Quidtibi fa'
ciat malus minifter,vbi bonus eil Dominus ? Quid te
impedit mafit/ofuspneco,vbibeneuo]useftiudcx? Ite
in fra.  ^ Neq; e  qui plantat, elt aliquid;rieq; qui rigat,
fedqni inerementum dat Deusv ltemibidem.  Ego *
dico,&nosdicimus omnes* quia iuftosopcrteteifeo-
mnes,per quos baptizatur: iuftos oportej: efle tanti iu -
dicis miniftros,fi niiniftrare iufte voluerinr. Si aut.em
nolucrinc effe iu{li,qui in /cathejdra Moyfi fedentde-
curum me facit magifter meus, de quo (ptritus eiusdi-
xit fr :  [Hiceft,qui baptizat.] Item infra.  No rimeo ad-
ulterum. : non cbriofum,non homicidam, quia colum
bam attendo, per quam mihi dicitur: [hic efl,qui ba¬
ptizat.]

j Ego dico. J Si c etiamluo:fedin originali:  Et ego,
& omnes dicimus,quia iuftos oportet e (Te tanti iudicis
miniftros. Sint miniftri iufti,fi voliant.Si autem nolue
riot,&c. Suntautempartes hniuttapitk** todtm tra -
Ud tu  5. hincinde co Uefi* .

C. XX Vir. €\Deeodem.

Id cm in trači 6 . ud c.  1. loannk .

• Vm h  baptizat malus ex aliejua velignoratiaec-
1  cl e fiz,  vel tolerantia (aut enim ignoranrur mali,

suit tolerantur vt palca, quoufq;in vltimo ventiletur
area:) illud,qucuidatum ed,vnum ell: nee impur pro-
pterimpares mini Bros, fed par, 2quale ,ppter [i  hic.
«ii,qui baptizat.]

C, _X X V111. ^ S.on reiteratur baptijmd,

.jHodin n o m in e fančLt T rinitatk
minifrratur.-

S  Idem dtecclefiafricis regulif^- y c.$2.

I q«i apud I  illoshzereticos baptizati funt, qui inv

a *Acl.i.&  19. b JLmbrof.de Špiritufančlo y l. i.rq.
t luop.i.c.\6o.Pann.l.x,c.]O t  d Baplrfmatale.^ori^.
Jnf.ead.aUd.Sent.^.dijl.^.lKe p.i.c.156.157.15.?.^ 159..
Pann.l.i.c.$i,s Jift.]l.pr*terhoc.  e 1 Xor.\  f Mat
th*i  25. g Ioan.u  h Senten^.difi  .J. Iuop.i.c.160.
i Joan.i.  k al.dogma.ubM4*  I Burcb.hb.^.c,^. luo

par„i.  23}• exK3i1mager.fi.  »

c;

1212

fandse Trinitatis confelSonebaptiz-int , Srveniuntad
nos,recipiantur quidems vt baptizat:, ne fančla: Trini¬
tatis inuocacio,vel confeflio annulletur : fed doceatur
integre,& inflruantur, quo fenfu fanto^Trinitatis my
fterium in eccleha teneatur: &  h conientiunt crcderc,
vclacquicfcuntconfiteri,purgati iam fideiintegritare
conHrmetur mantis impoiitione. Si verbparuuli funt,
vel a  hebetes,quidoifl:rinam non capiant, refpondeat
proillis, quieosofferunt iu.vta morem b  baptizandi:
Etficper * 1  manus impofitionem chrifmace communi«
cati,Euchariftiže myfteriis admittantur.

1  Per man us impo(itionem.]/» originali cfi-.Etfic
manus impoiitione,<Xr chrifmatecommuniti, Euchari-
ftice,d<:c. Sed obglojfamnon ejhnutatum.

C. XXIX. Deeodem , .

Idem acl Orofmm iu lih. 6 $.qu ( tj}ionum dia->

Jeg.tjua:]}.  59 . _ _

Vamtiis c  vnum baptifma fit, & hateticoru (eo-
Vzjum fcilicct qui 1  n nomine patris,&filij>& Spiri-
cus lundibaptizantur,) & ccdelia? catholics : tamen
quia foris, Si  cxcra ecclefiam baptizatur, & non fuinut
baptifrniimadfaluccm,fcdpernicicm, habentes ninii-
rum formam > faeramenri , vircutcm eiusabnfgš< cs -
Ec ideo eos ecclelia no rebapcizac,quia in nomine Trl-
nicatis baptizati funt.Ip®l!t profceto forma faeramen <
ti. Ideocam rcuerfifucnnt, accipiunc vircucem Spiri- -
tusfančfi, qtiem d  i j, quiexcra ecclefiam baptiiancur, '
nondum liabenr.

j Formam faeramenti.] rta apud luciiem. faerip
n.th  f;7,habentes quidem fpeciem p:etacis,vircuccm ta
men eius abnegantcs.<> rnrfum.  Animales,inq«a. fpi-
ricum non habentes. E/ ideiret eos eceleftu.&c Vu tuf
anteni B. Pauli ve, bis.  i .Tim. lud.eapojieli,c.t.

C. ::XX.  «) ltapti\Mtur, yiiitantumi»

nemili e Domini bap t:\ati pr*.-
bantur, -

Item  Pefagius Papa Gaadentio epi/čof*-

S I e  reuera hi de hterfcici 5 ,qui in locis tu® di/cflio-
ni viciuis/"commorari s* dicuntnr» fo3mnmod<xfe
h  in nomine Domini bapcizacov fuifle forfitan confi-
teniur, fiivecuiufquam dubicationis.ambiguo eos ad
catholicam fidem venientes in fa n čbae Trinitatis nomi¬
ne baptizabis. Sin vero apud diie&fonero tuameoru,
qui conuerti volunt, manifeiiaconfeffione clarueric,
quodin nomine Trinitatis fuerint baptizati, fola rc-
conciiiationis impenfa gratia, catholicst fociarefidei
tnaturabisivt tali diipofitioneferuaca,nihil alicer, qua
quodEuangeiica iubet audoritaa , temeritatis cuiuf-
qaam {piritu- videatur cffeihim-

C. XXXI. Mn.dpp/i)htHrbapHfru i quoi
dnin bapti\atoprajialur.
lte-m  Augufttntisdf vnrr. baptifm*, l.J.c.tf.

4  p Olttetiain i  qusri, vtrum approbandum (it ba-
£s O pcifma,quodabeo,qui non accepit, accipictir.fi
forte boeeuriofitate aliqua didic-.t, qucmadmodu dan
dum !ic: &  vtrum nihilinterlie, quoanimo accipiat jl-
lc,ciu datur, crnn fimulatione , an fine fimulatione: (i
cum fimulatione,vtrum fallensjficut-inecclefia, velin
ea,qu* putatur ecclefiaran iocans,velut in mimo *.&•
infra,  Verunrame,li quis forte meincoconciliocott
lHtutum,vbitalium rerum quapftio verfaretur,n 6  prse-
cedentibus meritis 2 ,quorum fententiam fequtmaUc,
vrgeret vc diccrem,quid ipfefentirem.fi eo  modo affe-

a al.fr. ■  !_> al.r.imenf orig.  c  Sententiamm 4 .
dijlincliert e 6, Ih* pariti, cap.ib o. Vannorm.lihro  1 . cap.
z 8 . d al.fnarn. e liifpart.i. capjfo, PaunurmS’
bn 1. cap. 6 *. S.rh.',.q.C&. ort. S.  f afdepinatioici-
g al.commorati.  h Infcea.muUif,,«. ■

i $cnt. 4 *diJl. 6 .lHop*i : CA 6 z, ..

o

^ut-*

ni3 DeConfecratione.

fius e(fem,quo eram,cum ifta di&arem,nequaqua du-
bvtarem habere eos baptifrnum,quivbicunq;, & aqui-
Wufcu»q; iilud verbis Euagelicis confiecratum fine fua
fimulationc,& ctim aliquafideacccpiffent!qiianquam
eisadfalutem fpiritualem non prodelfet, li charitate
caruilfcnt,quacatholica: infiererentureccleliaf. [Si <t
enim habeam 5 , inqtiir,fidcm , vt montes transferam,
charitatem autem non habeam,nihil fum : ] ficut iam
prireritismaiorum llatutis non dul ito etiam illos ha
berebaptifmum : qui quanquam fallaciterid accipiac,
in ecelefia cainen accipiunc, vel vbi putatur efie eccle-
fia abeis, in qnorum focietateidaccipitur: de quibus
•ličtiim eft,[ex b  nobis exierunt.] Vbi autem neq;l'o-
oaecas vila efiet ita credentium,neqne ille,qtn ibi acci-
peret,itacrederet, fed totum ludicie, & mimicc,& io-
culariter agcretur, vtrum approbandus eflet baptif-
mns^uificdaretu^diuirium iudicium peralicuius re-
uclationis oraculu,concordi oratione, &  impenfis fup
phcideuotionc gemitibus implorandu elfe cenlercm:
itafančjvcpofl me diflurosfentctias.fi e quidiam ex-
plprauim,& cognitum afferrenr,humiliter expe&art.

i f Sicut in mimo.] Hicapud B . jingujlinum, &I-
uonem mulca funt interl ecla,qua adftqueritiapercipien-
Aa operapretiumfiiierit legerc.

I  ^ Mcritis ] In originali, & apitd Iuoncm etl,
bui. bed obglojjam non ejl mutatum, Multa ve/o aha e
mendatafunt.

\  *[ Habeam,inquit,fidem.] Sine charitatepotefl ha
beri verafidts > fed non vera fi dcivirtut. Jlhud ejl enim
Verafidcs,aliudveravirtin: prout do enit B.Thomat l.fe-
cuntia^uafi.^. art.y /fucit audor glojfie v ide tur r.infa-
th perccpijfe.

C, XXXII. ^Kon reiieratur baptifma,
qnothnfidefinlia Trinttatir ab hatre-
ticHpr.ejl.itur.

ItCm hbtantra Donatijl.it> c. J.

S  Stenditurillos d  impič faccre,quirebaprizarc
P' V./ conatur orbis vaitatem,& nosre&e faccre,qui
Utifacramcnta imprObarc necin ipfo fchifmate aude-
mus. In quo enim nobifeum fentiunt, in to etiam no-
bifcuni funt. Inčo autem a nobis receflerunt, in quo a
nobis dil\'ct\ciuTit.Dem panlo fiperiut.  ^ Sacramcntu e
baptifmi eft,quod habet,qui ordinatur. Sicut autč ba-
ptiiatus.fi ab vnitate rccefierit, faerametum baptifmi
noamittit:ficetiam ordinatus, fi ab vnitate receiTcric,
facramentumdandibaptifminon amittit. Nullienim
lacramentoiniuria facienda eft. Si difccdit a malis, v-
trumq; difcedit: fi permanct in malis, vtrmnq; perma-
nec. f  Sicut ergo acceptatur baptifmus,qucm non po
tuitamittere,quiab vnitate difcelferat: licacceptan-
duseilbapcifmu 3 ,quem dedič il)e,quifacramentii dan
di, cumdilcedcret.non amilerat. Item eodem lib. c.n.
q Si^ adbapcifmum fičlusaccc(fit,dimifiafunt ci pec-
cata.an non iiint dimilTa?Hligant,quod volunt:vtrum-
libct degerint fulficiet nobis. Si dimilladixerint,quo-
modo trgo Spiritus fančtus dilciplinat effugiet fičtum,
fi inifto ti tv o rcmilnoncm operatus eft peccatorumfSi
dbtcrlnt no efle dimiffa, qu»ro, fi polica fičtionem fua
cordc concuflo.de vero dolore fateretur, andenuoba-
ptiiandus iudicarctur? Q_podfi dementiflimum eft di-
ccre.fatcantur vero baptifmo Chriftibaptizaripolfc
hominens, &• tam en cor eius in malitia , vel faerilegio
perfcueranspeccatorum abolitionem non finerefieri:
atq; itaintelligant in communionibus ab ecelefia fepa
ratis pofle homines baptizari,vbi Chrifti baptifm 5  ca-
dem faeramenti cclebratione datur,& fumitur:qui ta
men enneprofit ad remifiionc peccatorum.ciim quis b

a t.Corinth.H-  b i.Ioan.l.  c r.erjuid.j origin.
d In« ibidern.  e Vannorm. libro  J.oip.87. f at Si.
e Sente,:l.^-d>ji’ :ii --\-  h al.jHifjiie.

Diftinčb. IIII. 1214:

reconciliatus vnitati, faerilegio diflenfionis exuitur,
quo eius peceata tenebantur , & diraitci non lir.e«
bantnr.

C. XXXIII. Valet adfalutem baptifi
»14,(5"fi nan  tafideparuttli
ojfcruntur.

Item inepljhU 2 ].ad Bonifacium.

6  vrOn a  illudtemoueat, quodquidamnoneafi-
psiN deadbaptifmumpercipiendu paruulos ferut,
vt^ratiafpiritualiad vitam regenerentur »terna: fci
quod eos putat hocremedio temporalem rerinere,vel
recipere fanitatem. Non enim proptereatlii non rege-
nerantur,quia non ab iftishacintentioneofferuntut.

C. XXXIII!. q[ Hjfufiofanguinisimplcf
Vicem baptifmi.

Item deVnico baptifmo centra Dcnatijhlrt..
hb ,q.cap . 11 .

7  TJ Aptifini b  vicem aliquandoimplerepalHoticm«

I?s de latrone illo, cui non baptizato dičtum cit c :
[hodie meču m eris' in paradifo.] non lcuedocumen-
tum idem B.Cpprianus d  allumit. Quod etiam atq; e-
tiam coniiderans,inuenio non tantum paffionem pro
nomine Chrilli id,quod ex baptifmo dcerat, pofle fup-
plcre,fed etiam fidem,conucrfionemq; e  cordis.fi for-
tc celebrandum myftcrium baptifmi in anguftiis tem.
poram iiiccurri no potelt. Neq; enim latro ille pro no~
miaeChrifticrucifixuseft,fed pro meritisfacinorum
fuorum : necquiacredidit, palfus eft, fed dum patitur,
credidit. Quaatum itaq; valeat etiam finevifibili faera
mento baptifmi , quodait Apsftolus f:  [cordecredi-
tur ad iuftitiam,ore autcnv conteffio fit ad falutem,] in
illo latrone dcclaratum eft. Sed tune impletur inuifi-
biliter,cum myfterium baptifmi noncontemptus reli—
gionis.fedarticulus necelfitatis excludit. (5- in jr.  r.24.

Kt ficut g  in illo latrone,quod ex baptifmi faerame-
to defucrat, compleuit omnipotentisbcnlgnitas, qu*
non fuperbia,velcontcmptu, led neceflitatedefuerat,
fic in infantibus /j,qui baptizati moriuntur,eadem gra
tiaomnipotentisimplerecredenda eft, quod noexim
pia vol untate, fed ex se tal is indigentia, nec corde ere-
derb ad iuftitiam pofl"unt,necore confiteriad falutem.
Ideo cum alij pro eis refpondcnt,vt impleatur erga eos
celcbratio faeramenti, valet vtiq; ad corum coniecra-
tionem,quiaipfirefpondere non polfunt. Itcmcontra
lulianum V etapi ar.u m > 1 .  d.c.4. * Alienum quippe opus
eft, cum credit per al ccrum, ficut alienu opus f uit, cum
peccauit in altero. Item eodem lib.s.centra Donatijl.it ,
c.z].  4 Sicut autem in latrone,quia per neceilitatem
corporalitcr baptifmus defuit, pejrfečta falus eft, quia
per pietatc fpiritalicer afluit: fic Sc  cimi ipfi) prsfto eft,
fi per neceilitatem delit,quod latroui affuit, perficitur
falus. (Juodtraditum rcnet vniucrfitas ecelefia:,cum
paruuli infantes baptizancur,qul ccrtč liondft pvslfunt
cordeeredere adiultitia,& ore confiteri ad falutem,q>
latropotuit, quinetiam tlendo,ISc vagicndo,cum in eis
mylteriu celebratur, myfticis ipfis vocibus obftrepuut:
& rame nullus Chriftianoru diverit eos inaniter bapti
mn. Dem it.1^.  qj Quibus * rebus omnibus oftenditur,
aliud cffe faeramentum baptifmi, aliud conuerfionem
cord«:fed falutem hominisex vtroq;compleri. Nccfi
vnum eoru defuerit,ideo puiare debemus confequens
cflc,vc Sc  alteru delit: qa Sc  iilud line ifto poteft-cife in
infante.S: boe fine illo potuit clfe in latrone, cop lente
Deo,fiue in illo.fiue in ifto,q> no cx volutate ddui(Tet

a al.jS.ec. Injr.ead.rjuarit.  119. SentenC.^.diji.b. Pan-
norm.lib,  i.c.95. Polyc. liby.titul. 10. lito part.  1. cap.  171.
b Sentent.^.dijlinčl. ^.luop.i.c .177. Pannor.l.i.c.ioi).
e lu.c.  25. d .Ad lubaianum.  c al.conficpionemfi.
f Rom.io.  g l'ide hb.l.retrall cap. 28. h lnfi.ea.
cum pro parnulit.

Q,<1 4

1215 T>e l aftir ~  Dccrcti Tertia Pars. mo

Cum verbex voluncate alterum horum defuerit,reatu
homineminuolui. Et baptifmus quidem potcdinefie,
vbi conucrfiocordis defuerit. Conueriio autem cordis
poted quidem ineffenon perceptobaptifmo,fed con-
teropto baptifmo non poted.Neq; enim vilo modo di-
ecmla eft conucrfiocordis ad Dctim,cum Dei facra-
mentum contemnitur.

i qi Quibus rebus.]' Hkverbir apudB.aiugxJlinum
antecedunt ea,qua lepunturpea. cum proparuuh r.

C. XXXV. q Hon bapti\atur in homine,
quidquid in eo e ji.

Idem centra lulianum, hb.6. c.6.

S Iquidquid a  in feonaineeft, quando baptizatur,ba-
ptizari, & fančlificari putandum eft, diflurus es &
jpfa in illo baptizari,& fančlificari,qua: in inteftinis, 3 c
vcfica funt per digeftionem corporis digerenda: dičhi-
rus esbaptizarijŠ, fančlificari homincm inmarris vte-
roconftitutum,fi adhocfacramentumaccipiendu gra
tiidam neceflitas cogat, & ideobaptizari iam non de-
bcre,qui nafeitur: podremo di&ufus cs Sc.  ipfasbapti-
Hari,& fan&ificari fcbres,quando baptizantur aigroti..
C., XXXVI. ^ Palet baptifma,&fiper
laicos minijlreittr.

Item ad Fortunatum.

S  An&um b  eftbaptifmaperfeipfum , quod datii cd
in nomtnePatris,&Eilij,&Špirit us fantti: itavt in
eodem faeramento fitetiam aučloritas traditionis per
Domin um nodrum adApoftoIos,perillos autem ade-
pifc.opos,& aliosfacerdotes, veletiam laicos Chriftia-
nosab eade origine,&dirpe yemttcs.&-infrd.t  ^ Na
cum illa hifioria narratur, omnes, qui audiunt, prope
ad lachrymas moitet. Cum in naui quadam fidelis nul-
lus edetjprster vnum pcenitefste, cccpit imminere nau
fragiurn. Erar ibi quidam non immemorfalutis fus, &
lacramenti vehcmentiflimus.flagitator: ncc erar ali-
quis,quidar*c potrer,nifi penites lile. Accepcratenim,
fed pro pcccato, de quo agebatpcenitentiam.amiferat
CimŠitatemifcdnonaniifcrat facramčtum. Nam fi hoc.
amittunt peccantesjciim reconciliantur podpocniten-
tiam,quarc non iterum baptizantur? Dedit ergo qnod
accepcrat: & ne pericutosč vitam iiniret,non rcconci-,
liatus.petiitab eo ipfo,quem bapcizauerat,vt eum re-
conci!iaret,& faClumcdinaufragiumcualerunt.Cogni
tum habes,quod fecerunt.Ncmoextitit eerum,qui no
pium animum ita crederet,vt confiliiseorumin illo pe
riculo Dominum crederet affuifle. Motns enimaniin’
religiofus, &  fi>pplexabhommecxegitfacramcntum:
a Deo ipfie impetrauit fanfiitatem. Qu&d fi forte hoc,
quod narraui de his,qui naufragio inirainencepericli-
tabantur.non vult aliquiscrcdere.(non enim hosferi
prurarum diuinarum au&oricas, ledjneerraaudore ta
roacommendat,) non rcpitgnabo: fed interrogabo, fi
tole aliquidcontingat,quid fucuritm cd?Non enim po
tcftquifquam dicercrelinquendu eifcillum, quimor-
re imminente baptizari deliderat. Qjiem baptizatum
a perniteme quifquis noti credic contigillCjpportet, vc
credatpofle coRtingere.

i ^Etinfrd.] Hu apudluonem inferunturrerba. ca-,
fiteju necefiitate.š.ead.

C.. X X .VII. ^ Stiiamuir refle viuat catir
chumenuc, fine baptifmo non pa tejl.
faluart.

Idem adenndem.

C Atechumenum c,  quamuis in bonis operibus de-
funfium vitam aicernam haberc non credimus,ex.
cepto i-martyrio. vbitota bapcifmi facramentacom-

a /«»/>.110.184. . b lu».pat.\  c.191.. c Habetnr
in libre de dogmatik. ecclef.p\.gentent.y.difin.a e .Pol-jc.
l.yti1.10.Burih.l.^.cap.16.p.iiap.ils. Pauntr. lih. 1.
cap.  107. &.'10$.

plentur. Baptizandusconfiteturfidem fuam coram fa*
cerdote,& iuterrogatusrefpondet. Hoc &martyrco-
ram perfecutorc facit, qui Sc  confitetur fi.iem fuam, &
iuterrogatusrefpondet. Illcpod confeffioncm vel a-
fpergitur aqua,vel intingitur. Et hic vel afpergitur fan
guine, vel contingitur igne. lile manus impofitione
pontificis accipit Spiritum fanfium : hic habitaculum
efiicitur Spiritus fandi,dum non eft ipfe,qui loqtiitiir,
fed (piritus Patris, qui Ioquiturinillo. lile communi-
cacEuchariftiz in commemorationem mottis Domi¬
ni ihieipfi Chrido commontur.llleconfitcturfemun
diadibtisrenunciatnrum : hicipfi renunciatvitat. lili
pcccataonzniaremittuntur: in ido exringuuntur.

1 qt Excepco ] Frncndatum eti exoriginali, (p- Trlagi-
ftro. lAntea. legebatur,  excepto duntax'at, niii mart/rij
campleat faeramentum.

C.. X X X V III. ^Kon reiteratur baptif-
mu,cuim formam conJlat integrl
coUatam.

ltemltoPapa,epij}.<)0.al.<)2.adl(uJh'cn,c.i6.

8 rr 1, deauibus a  fcripfidi, qui fe baptizatosfciut.
ps fi led cu tus fidei fuerint, qui.enj baptizauere, <e
nefeire profiten tur; quolibet modo formam baptiftn * 1 ”
tis accepcrint,rebaptizandi no fiintifed per man us im-
ofitionem inuocata virtuee Spiritusfandi, quam ab
atreticis accipere.non potuerunt, catholiciscopulan-
di-funti

C. XXXIX. C! T.tperbonor,&malormi-
niflrosarjue bapci\at Chrijlut.

Item  Augudinits faper loan.traB.gadc.t.

y  » Liuded h  baptizareperminiderium: aliudba-

ps Ijl  ptizare per potedatem 1. Item infra  f trgoba-
ptirabant difcipuli eius, Sc  ibi aohue erat ludas inter
dilciptiloseius. Si quos ergo bapcizobat ludas,no funt
iterum baptizati, ešcqtios baptizauitloannes, iterum
baptizati funt? Plane iterum; fed no idem erat baptif-

mus. Quos enim baptizauit loanncs.baptizauitloan-

nes:quos autem baptizanit ludas,Chrillusbaptizauit.

Item trači atu frxto.  4] Per hanc enim potedatem, quam
Chrifhisfoliis (ibi tenuit, Sc.  in neminem miniltrorum
trasfudit , quauis p minidrosfuosbaptizaredignatus
(it, per hanc dat vnitas ccclefia:,quai fignificatur per co
lmnbam:de quadidum td. [Vna c  edcolumbamea:
vna cd matris fuz.] Si enim , vt iam dixi, ftatres mci,
transferreturporedasa Domino ad minidrum,tor ba-
ptilmata e(fcnt,quot minidri c(Tcnt: & iam non daret
vnitas baptifni. lntcndite fratres. Anttquam venirec
Dominus noder I bsvs Chridusadbaptiimum, defcen-
dit columba a in aquam : cognouit loannes quiddam
proprium ei.cui hoc didum ed: [d Super quem vide-
ris Ipiritum defcendintem fictitcolumbam,& manen-
. tem fuper cumfipfeed,quibaptizat in Špiritu fanflo.]
Nouerat,quiaipfcbaptizabatin Špiritu (ančto; fed qa
tali proprietatc,vt potedasab eo non tranfiretinalre-
rum,quamuis eodonante,hocibididicit. Itemtrada-

tu So  4T [lam e  vos mundi eftis propterverbti, quod:

loctitus fum vobis.] Quare nen ait,mudicdis propter
baptifmum,quoloti edis,fed ait-. [proptervetburn,^
locutus lum vobis.] nifi quia & in aqua veibrini mtm-
dat ?3  Item trailalu  5. Si / fuerit minider iudus,'

:  computo illum cum Paulo: computoillum cum Petrol
cumidis compuco mdos mimdros.Q/ii vero g iudi mi
nidri gloria fuam.no qu*rut(minidri.n.funt)produci-
bus h  haberi nolutifpe in feponi erubefcut.Ergo cont
puto cu Paulo iudii minidrii. Q/iid.n.dicit Paulus? [fi¬
go i platani,Apollo rigauitrfedDe’ ineremetti dedit ]

a . P»/y- ib:d..Hnfl.^iC.C.urc  /.4.041. luo />.1,0231».
Pann l  i.e.91. b SeBt.y.aifi.^  c. tan.6.  d loan.1.

c loao.tf-  f BetUadR.om.io.i.ij.i.fiiujiua.^J^ad.fii
lujltu.  g al.vtri..  h iuiicibut.^ert«,. x.i.Cor.\.

1 flPet.

1217 Dc confecratione, Diftinčh IIII. kis

i ^ Per poteftstcm ]Hi c apud S.*AugujlinHmfeqni-
turc.Bapt ifm m  Ju p ra ead.rela tu m .

a Defcenditcolumba.] 4 »c2W/

glojjadiffcultatcm fecit , de pr au ata e ji. Kam in originali
fic lemur.  Antequam venifiet Dominus nofter icfus
Chriftus ad baptifmum,defcendltcolumba: in qua co-
gnouitloanncs quiddam proprium, cum ei didum eft,
[fuper quem vidcris Spincum defcendentem ficut co-
lumbam,& manentem fi-iper cum,ipfe eft,qui baptizat
in Špiritu fando]nouerat,quia ipfe, &c.

$  1 Mundat. ] Apudli. ^dugufiinumpott b<ccvcrba
fiqtdtnrc.detrabe.fup.i.q.i.

C. XL. baptifma y ncc bapti\andipo-

teflatem fin ifm ati c i amittunt.

Item in lih,i.de baptifmo contraDonatijla*,
cap.  r.

"VrVllus autcm a  illorum negat habere baptifmum
IN etiam apoftatas: quibus vtique rcdeuntibus, Sc
pcrpanifenciam čonuerfis, dum non redditur , amitti
ftonpotuiffc iudicatur. Sic & illi, qui per facrilegium
fchifmatis ab ecclefi® communione diičedunt, habent
vtique baptifmum , quem prius quam difcederent, ac-
ccperunt. Nam Sc  ipfi,fi redeant,non cisiterum datur.
Vndeoftenditur illud, quod acccperantin vnitate po-
fici,non potuifle amittere ab vnitate fcparatos. Quod
fi haocriforis poteft,etiam dari cur non poteft ? Si di*
cis,non rede foris datur: refpondemus, ficut non rede
foris hubetur,& tamen habctur, fic non rede foris da¬
tur, fed tamen datur. Sicut autem per vnitatis recon-
ciliationem incipit vtiliter haberi, quod extra vnitate
inutiliter habebatur; fic per eandem reconciliationem
incipit;vtileelTe,quod extra eam inutiliter datum eft.
Itemlib.].c.\ 9. Hzretici * facramcnta, b Sc  ičri-
pturas habent adfpemjnon ad falutem.J/m lib.^.c.u.
K Perfidus>& blafphcmu$,fi in pcrfidia, Sc  blafphemia
permanferit, necextra ecclefiam , necintra ecclefiam
remifiionem accipit peccatorum ; aut fi propter vim
facramentiad pundum temporis accipit ,Sc  foris,& in-
tus eadem vis-operatur: ficut c  visnominis Chrifti
expuUionem darmonum foris etiam operabatur.

1 ^[Hserctici .]Sic etiam refertur in Polycarpo. *Apud
B.^Augujlinum loco indicato hite funt imtenta.  Vt eorum
error veritas appclietur, Sc  fcelus eorum, iuftitia pute -
tur propter facramenta , Sc  fcripturas, quas tenenc ad
fpcciem, non ad falutem.

C. XLI. HtMali non fua poteflate Jed Chri-
jlivirtute baptifma mimjlrant .

Ittmibid&m-lib.^.c.io.

10  r\ Vomodo d  exaudit Deus homicidam depre-
S s  V^cantem, vel fuper aquam baptifmi, vel fuper
01 e um, vel fuper F.ucharilliam, vel fuper capita eorum,
fiui-nis mamiš imponitur? Qw* tamen omnia&fiunt,
« valciit etiam per homicidas,id eft, per eos,qui ode-
runr e  fratres. Etiam in ipfa intus ccclefia cum dare
nemo pomc>quod non habet, quomodo dat homicida
Spiritum fandum? & tamen ipfe intus etiam baptizac.
l>cus ergo dat etiam ipfo baptizante Spiricum fandu.
Ouapropter f  faeramentum gratiae dat Deus etiam
per malos,:ipfam vero «ratia non nifi perfeipfum , vel
perfandos iuos,& ideoremifiionem peccatorum vel
per feiplum.facic,vel per illi us columb* membra, qui-
busaic:{fi g  cuidimiferitis, dimittentur: Sc  fi cui te-
nueiicis,tenebunenr.] ^-Manus h  impofitiofinon
adhiberetur ab hzrefi venienti , quamquam * cxtra
omnem culpam efie indicaretur; propter charitatis ta-
men copulationem (quodcft maximum donum S piri—
tus fandi: fine quonon valent ad falutem qu*cunque

a Poly.l.y:tit.i o. ^ln[iLy'*c,iy,'  b Poly tbid.luo
p;l. Cix 6 $,*  c 'Matih.  7. . d Poly . ibid.sAiJ-l.  9 .c. 38 .
Inop.i.cMlz  C. f eodj^oil g^lo.ZO,.

fcu Cii d.L c. zv*

alia fandain homine fuerint) manus h*rcticij corre-
disimponitur. Induunt a  autem bomines Chriftum
aliquando vfque ad facramentiperceptionenr.aliqua-
do Sc  vfque ad vitse fandificationem : atque illud pri-
mum & bonis Sc  malis poteft efiTecomune : hoc autem
alterum proprium eft bonorwm , &piorum. ^ Non b
ob aliud vifum eft quibufdam etiam egregiis viris an-
a  tiftibus Chrifti (interquos prarcipue beatus Cvprianus
emiuebat) non cfiepofie apud hxreticos,vel fchifma-
ticos baptifmum Chrifti, nifi quia non diitinguebatur
faeramentum c  ab cffedi^vel viu faeramenti; & quia
eius tffedus,atq; vfus in hberatione a peccatis, Sc  cor-
dis redicudine apud hareticos no inueniebatur,ipfum
quoque faeramentum non illic eife putabatur.Sed con
uertentibus oculos ad interioris palea* multitudinem
(ciim Sc  hi, quiin ipfa vnitate peruerfi funt, d<:perdit^
viuunt,appareant remifiionem d  peccatorum nec da¬
re poffe,nec habere,quia non malignis , fed bonis filiis
didum eft. [fi cui dimiferitis peccata,dimittentur ei: /i
cui tenueritis,tenebuntur: ] habere tamen,& dare,&
accipere baptifmi faeramentum;) fatis cluxit paftonb*
ecclefia; catholic* Sc  onem, qua? foris errabat,& Domi
nieum charaderem foris accipiebat, veniente ad Chri-
(liana: vnitatis falutem ab errore corrigi, charaderem
tamen Dominicum in ea agnofci potius,qua improba-
ri: quandoquidč ipfum charadere multi Sc  lupi,& lu¬
piš infigunt: qui viJentur quidem intus c(fe; verumta-
men ad illam ouem, quar etiam ex multis vna eft , noti
pertinent. Cum e  malustradit baptifmum bono,
id eft , in vnitatis vinculo, veraci conuerfione mutato,
inter bonum faeramentum, quod traditur, Sc  bonum
fidelem,cuitraditur,tradentis malitia f  nonfeparat:
Sc  cum illi vcraciter ad Deum conuerfopeccata dimit-
tuntur ab eis, quibus ipfa v.eraci confeflione coniungi-
tur,Spirittis fandus ea dimittic, quidatus eft omnibus
fandis fibi charitate coh*retibus,fiue fe nouerint cor-
poraliter,fiuc no nouerint.Similiter cum alieuius pec^
cata tenentur,ab eis vtique tenentur, a quibus tile cor
dis prauitate difiungitur, fiue notis corporalitcr, fiue
ignotis. Omnes g  mali fpiritaliter a bonis feiundi
funt. Siantem etiam corporaliter aperta dificnfione
feparentur,peiores fiunt.Sed nihil intereft ad baptifmi
fanditatem, quanto quifque peior idhabeat,& quan-
to peiori tradat. Poteft tamen tradere feparatus , ficut
poteft habere feparatus.Sed,quam perniciofum eft ha-
b er e, ta m perniciofum cft tradere. lile autem, cui tra¬
ditur , poteft falubriter acciperc > fi ipfe non ieparatuf

acceperit vrgente mortis necefiitate. ^|Cur h  h®re¬
čici i  foris baptizare non pofiunt ? an qwia peiores
funt eo ipfo, quod foris funt ? Sed nihil intereft ad in-
tegricatcm baptifmi, quato pcior id tradat. Neq; enim
tantum intereft inter malum,& peiorem,quantum in¬
tereft inter bonum, Sc  malum \Sc  tamen ciim baptizac
malus,non aliud dat, quam bonus. Ergo & cum bapti-
zatpeior, non aliud dat, quam ille, qui minus eft tna-
lus.An forte non ad hominis meritum,fed ad ipfius ba¬
ptifmi faeramentum pertinet, vt foris dari non pofiit ?
Si hoc ita efiet,ncc haberi foris potfct:& toties necefic
efiet baptizari,quoties recedcns quifq; ab ecclcfia rur-
fusad ecclefiam remeaifet. His, i quifido \  corde
baptizantur,aut peccata nullatenus dimittuntur,quia
fpiritus difčiplina: effugiet fidum,aut in ipfo temporis
pundo per vim faeramenii dimilfa irerum per fidio-
ntm replicantur,vt , & illud verum (It. [quocquot / in
Cdirifto baptizati cft is, Chriftum induiftis,] 1 * illud:

a. IbiloT^.  b /X^cvi, c i:q.
a -remijihnem., c hod liJ.c. 4.

peratnr.^ve .ilečlio.  g Ib id. c. < huv

!>■ i liH-P-,.  k \ J

, 0 .« ;

n \9  Decreti TertiaPars. 1220

fiSpiritus a  enim fan&us difciplin* effugiet fi&um : ]
ideft.vtinduateu Chrifto fan&itas baptilmi , Sc  exuat
eumChriftoperniciesfičcionis. Nam b  rediredimif-
fapeccata, vbi fraternacharitas non eft, apertiflimb
Dominus in Euangclio docet in illo feruo , a quo Do-
minus dimiffum debitum petiuit, co quod ille confer-
uo fuo debitum nolletdimittere, Sic non impcditur !
baptifmigratia,quo minusornniapeccatadimittat,e- J
tiam.fi odium fraternum in eius ; cui dimittuntur , ani-
moperfeuerat. Soluitur c  enim hefternus dies,&q,d- I
quid fupereft, foluitur ctiam ipfa Kora, momentoq; d
ant e baptifmum, Sc  in baptifmo : deinceps airtem reus
elfecontinuo incipit nonfiolumconfequcntittm,fed e-
tiam pr±teritorum dierum , horarum , momentorum,
redeuntibusomnibus,qua* dimiffa funt, pcccatis.

5 [ Caput boe confe&um e H ex verbis B.vJu^uftim ,fed
tune in de colltBis , gr alio modo difttojittf,interdumčfain
epitomen redaftif.

1 «$[ Quamquam.]/« originali  /*(o/tf>-,Tanq«am ex-
traomnem cuLpanr effe iudicaretur Propccr charitatis
autem copulationem J &c..SW obgloffamtnrerji.culpam
non eH emendatum.

z His qui &&o.]H4c’vfq ] adverfi.$ia.m  redir c,Sunt
epitorne qu*dam’v erborum B.^Auguftini,p ar tim ex po-
natiftarum , p ar tim exfuaperfona proUtorum.

C* XLI I* 5[ Ruando profit baptifmus > ei
qui fifteillilrn accepit.

Idem e cod.lib.i.de baptifmo-,& eodem,c.\2.
le  *r-t Vnc / valere incipit ad falutem baptifmus,cu
j>s i illafičlioveraciconfeflione receirerit,qux cor-
dc in malitia, velfacrilegioperfeuerante > peccatorum
abolicioncm g  non finebatficri

C. X L 111 . 5[ Kon reiteranturfaeramenta ,
qu* extra ecclefiam conferuntur.

Idem ad  n Dor.atiflas , epiftola  48.

N  On i  in vobis mutamus, in quibus nobifeum e-
flis(in multis enim eftis nobifeum ) nam & de ta-
lib. di&um eft, [quoniam in multis erant mccum:] fed
ca corrigimus,in quibus nobifeum non eftis , Sc  ca vos
hicaccipere volumus, quar non habetis illic, vbi eftis.
l^obifcum autem eftis in baptifmo,in fymbolo, in cate
ris Dominicis facramenris.ln fpiritu autem vnitatis>&
vinculo pacis, in ipfa denique catholica ecclefia nobi¬
feum non eftis. gin epiftola  51. ad Bonifacium.  Ifti
atitem cum qnibus agimus, vel de quibus agimus, non
lune defpcrandi, adhuccnim funt in corpore: fed non
quxrant Spiritum fan&um,nifi in Chrifti corpore : cu-
ius habent foris faeramentum : fed rem ipfa m non te
*cnt intus,cuius eft illud faeramentum,^ ideo fibi iu-
dicium manducant> & bibunt.

C. X Lili I. 5[ Shiomodo rceipianturab ec-
clefia 3 qui in a o min e Trim tat is apud
htcreticos bapti\antur.

Itcm  Gregorius X>uirino cpifeopo  , gcAttrvs in
iberid  * cpifiopnj.9. epiif.61.

A Bantiqua ^ patrum inftitutione didicimus,vt qui
apud h^relim in Trinicatis nomine baptizailtur,
cum ad fančlam ecclefiam redeunt,aut vn(ftionc chrif-
marisj ant irrpofitione manus, aHt fola profelfione fi-
dei ad finum matris ecclefix reuocentur. Vnde Arria-
nos per impofitionem manus occidens, per vnčlionem
vero fančii chrifmatisad ingrcfTum fančls catholicae
ccclefisc ories reformat.Monotheliras - vero, Sc  alios
cx fela vera confeftione recipit, quia fan&u baptifma,

a Sap. t.  b Ser.t. 2. Sup.de pcenitentia  , diši. 4.
Juop.l.c .tf?. c Pfal.  89. d momeKtumq } .~] orig.

C Sententiafummalintcolletl*.  f Snp.ead.ca.oJ:enc<i-
:ur 3 circafimm.  g al.abluiionem.  h ^ 4 .d Vincenti h
V onatifiam.  i, Polje.Ll.Ut.io.  k Poly.ibid.luo p. 1.
c.V^.Panr..L\.c,%Z.

quod funt apud hsrreticos confecuti,tune in eis vires e-
mendationis rccipit, eum vel illi per impofitionem ma
nus Spiritum fančtum acceperint, vel ifti propter pro-
feftionem vera fidei, fančta > Sc  vniuerfalis ecclefia vi*
fceribus fuerint vniti*

1 5| Iberia.] Sic emendatum eH originali manuferipto
Vaticano.iAntca erat , Hibernia.

2 5[ Monothelitas.]/* originali^ <&>Polycarpo , &4r
pudluonemin tcxtu eft,  Monophyfitas. De qua ba-rcjl
feribit loannes Damafcenwin libro de duabus Cbrijtive*
luntatibus^Kjcephoru *, &alij. Sed ob fjojfamnov eft
mutatum.

C. X L V. q Extra ecclefiam baptifnusac-
cipi poteH y fed non prodeH.

Itcm  AuguftiiiHS de bapttfmo , lib./^.c.u

E Ccldia paradifo comparata indicat nobis, pofie g.-
denr eius baptifmum homines etiam foris recipe-
re: fed falutem beatitudinis cxtra eam neminem vel
percipcre,vel tenere. Nam a Sc  fluidna de fonte pa¬
rada, ficut feriptura teftarur, etiam foras largiter ma-
nauerunt. Nonrinatim quippe commemorantur,&per
quas terras fluant. fct quia extra paradifuni conditu«
funt, omnibus notum eft.Nec tamenin Mefbpotamia>
vel in Aegypto,quo illa flumina peruenerunr, eftfcU-
citas vitic,qu* in paradifo comcmoratur. Ica fic,vtcutn
paradifi aqua fitexrraparadifum,beatiuulo tamen no
lic extra paradifum. Sic ergobaptilmus ecclcfiscpoteft
effe extra ecclefiam : munus autem beatx vit* non ni-
li inera ecclefiam reperitur.

^ Locupletatum esi caput boe ex originali } ytfententia
mtliu 6  pcrcipiatur.

C. X L V I. 51 Harefis,  1 & faerilegium,
bareticotum funt^nonfaeramenta.

Itcm dc Vnico baptifmo centra Donatiftas , hb.\.
cap.  n.

N  Vnc b  autem, c  non ficut hscrefis haereticorum
eft, ficut error ipferum eft, ficut facrilegium dif-
lenfionis ipforum eft: fic etiam baptifma, quod Chnlu
eft,dicidebet ipforum. a .

1  €[Hxrefis.] Sic emendatum est exaliquotyttHj
exemplartbus.^ntca legeb .*/#!',Baptifmus,& ftcrilegiu
hareticorum non funtfaeramenta.

C. XL VII. #r P ecodem.

Item lib.  5. c.  13.

C Vm d  tantum valet bapcifmus per hominem co-
cemptibilcm , quantum per Apoftolum datus, ica
nec lilius , fed Chriftielfe cognofeitur. Item cap.

14. 57 Inueninr.usdidum ab Apoftolo, e  &:gloriam

meam, quamuis v.tique in Domino,«^ minifteriu meu,
& prudentiam meam, Sc  fcuangcHum mcum,quamuis
vtic^ue a Domino impcrtitum,atque dcnatum.Bapcii-
mus autem meus,ncmo eoru dixit omnino. Non enim
omnium aoualiseft: gratia , f  nec ininiftranc omnes
a;qualiter: nec£equab prudentia funtomilespra?diti,
Sc  in euangclizando aliusalio niehus operatur.ht ideo
dici poteft alius alio dodior in ipfa dodrinafalutari.
Alius autem alio magis, minufquc baptizatus dicinon
poteft : fiue ab inferiore, fiue a maiore baptizetur.

C. XLVin. ^Derothm. *

Idem libro  4. c. 15.

S Atisoftendimtis ^ ad baptifmum, qtii verbisEua«
gelicis confccratur.tion pcrtinerc cuiulda vel dan-
tir,vel accipientiserrorem : fiue de patre, fiuedc fillo,
fiue Špiritu fan&oaliterfentiat, ^uaniccelellisdotlri-
nainiimtat.

d  l"°p. i.r.16'
c al.jipojhU. f OlcrU.lvcralcfii

c.l 6 $.P*nn.l.i.c.H-

^ )•* ann

fto.

C. XLIX.

Deconfecratione, Diftinčt. JUL' De *X ir ' 1222

q 4  XLIX. ^ S)nodmali*fac?ame*~
tra ecclcfia communiafunt,

Ide m in libro de baptifm*.

E Stvnitas ecclefi*, quar late patet, in facramento-
cum videlicct focietate,& communione : quar com
plečtitur 4 cuna granisctiam paleas: quandocascor-
poraliter miftas ita partitur,vt ncque illas iufti vitent,
ncqueabillis iufti vitentur, Sic 1  funt.in ecclcfia ho-
mines mali, vt in corporehumano humores mali, qui
mterdum exeunc cx corpore.

f Huiuscapitif fen te n ti a  rfifradverfi.  Sic funt,haue~
t*rin libro de vnico baptifmo colra Pclihant', c.  14.^ i$*
• ^ Sicfunt.]5>*/t»ttVe fumpta. e?lexB<.Auguftino in
ipiftolam pri m cim loanni*, Beda in eundem locnm :
Glofaautem o rdi n ari a i bi dem fic hubet:  Sic funt fifti in
tcclelia, quomodo humores mali in corpore : quantlo
cuomuntur,releuatur corpus,ficquando excunt mali,
relcuatHrecclefia.

G. L. ^ Kan tranfit adacjuam bapti/mi ma¬
li tia betiedicentki

Idem de Vnico baptifmo contra Donatijlcu ,
lib.^. c.  10.

N Oneftaqua b  profana, &adultera,fuperquam
nomen Dei jnuocatur: ctiamfi a profanis,& adul-
recis inuocetur: quia nccipia creatura , necipfum no¬
men aduiterum eft.

C. ' L h e?lrebapti\axdw, quiab h A-

retichbapti\atr.i\

J/m Beda homilia ^6.ud c.^.Ioannis.

S Jue hžereciciis, c  fine fchifraaticus, fiuefacinoro-
ius quifque in confeflione fančte Trinitatis bapti-
zet,non valeč ille,qui ita baptizatus eft,a bonis catho-
licis rebflptizari: ne confellio, vel inuocatio tanti no-
minis viaeatur annullari.

Qi

C. Lil. ^ Bapti\atidpaganbt, in nomint
bapti\entur Trinitatit.

Jlem  Gregorius fecundus Bomfacio epifcopc,
tpifl. vit.

Vosapaganis d.  baptizatos efle aflernifti, (I ita
habetur,vtdeauobaptizcs in nomine Trinitatis,

mandamus. /

C. Lili. ^ Sine exnrtifmii, g? exfuf{laAo-
nibutnullua b opti\etnr.

if<»»CaeleftinusPapa epifcepit Gnilia, tpifi.

1 . enp. 11 .

n nlue c  'parauli,fiueiuuenesadregeneradonis ve
O niuntfacramentu , non pri us fontem vitaa adeat,
exorcifmis,& exfufflationibusclericorum,Spin-
tusabcisimmundusabiiciatur. f

LIIII. Officium baptUptrtdi catecbu-
meni pratteniaut.

1 *m  Rabanus de inftitutione clsricorum,-
tih. 1. r,2;.

A Ntt bapufmum g  catcchizandi debet homiue h
-cVprtcucnire ofiicium > vt fidei primum catcchume-
misaccipiatrudimentuin. ltcm ibidem.  Priusipfe
Iefus 1  cacinati oculo.s luto e\  fputo failo fuperlini^
uitj& lic ad aquas Siloc milit: quiaprius debet bapti-
taiidusfideincnrnationis Ghrilli inllrui, &ficadba-
ptifmum iamcredulusadmitti: vt fdat,cuiusgratia:
in eo eft particeps,& eni lam dtbitor fiat deinccps.

a Mntth.  j. b- lucp.i.cap.nitPnnnorm l.i.c.^J r .
t Sent.4.di.6.1nep.l.c.17]. Paanor. l.i.c.Sy  d Inn

р.  lhC;6l.&iuUb.d^f-celtf. Angmatibm,cap. ii.Pelyc. L

ptit.10. c Bnrc.l  4.C io.Jho p.i.c.zoj.  f al.abi-
inlur. <j Sent.4. diil.6.1ttap.i.c.Sz.  /.l,

с.  %&, ■ h .*U>nbuniiitmperiitnjre.  j lom. jv,.

C, LV. £>ui temportcntecbumtnini
€Xovci\nniium pur^ationem funt
deferettdi.

ltcm  easconcilio Bracharenfi,j.c.(.

A .Nteviginti n  diesbaptifmi adpurgatione exor-
cifmicatheehumeniconcurrant:in quibus vigintl
diebusomninolvmbolum, quod>eft> Čredo in Deuin
patremomnipotcntem,fpiritnalittr b  doceantur.

C. L VI. Sluo tempere cornpctentibacfym-

b: In m esi pradicandum,
ltcm ex  concilio Agathenfi,c.rj.

S Ymbolum c  etiam placuitab omnibus ecclefiisv-
nadie, id eft, ante ofio dies Dbrninicc refurredio-
nispublicž in ecdefia competcritibusprxdicari.

C. L VI I. ^In ‘vnnyuny 3 ccclefix ) bapti\ancli
catccbi\ari pojfunt.
ltcm  Nicolaus Papa.

C Atrchifmi d  baptizandorum a Tacetdoribus v-
niufcuiufquc eedefise poffunt fieri: ficut in f.infla
hac Romanaecdefia(cui,Deoauaore,nnniftenum fa-
mulatus nodri exliibemus)folcnirer fieri coprobantur.
C. L V III. ^Deeodem.

ltcm ex  concilio Laodicenfi, c.46.

B Aptizandos e  oportet fidei 1  fymboIum difcere,
&quinta feriavitima feptimanstvelepifcopo.vel
presbyteris reddere.

1 <[ Fidei fymb-3 Ef ?prifcpiverlio ,(^fenttntinmfnt
bcnc reddit.Hncautem loče, G t-.ee e esltiiw mw.

C. LI'X. ^rDeeodem.

Item ex concilio f  MartiniBracharenfis,c.4p.

N  On liceat ante duas feptimanas Pafcha, fedante
tres adbaptifmum fufciperealiquern.Oportet au-

tem.vt in his diebushi^uibaptizandifunt/pmfcolum

difcant, de  in quinta feria noniflimstreptiraana: hoec-
pifcopo,vel prcsby tero reddant.

C. LX. 4j ^Iniccjunm bapthentur,quiUbet
funt examinandi.

ltcm tx concilio Cartliaginenfi, 4.0.85.

B Apcitandi nomen g  fuum dent.,. & din fubabfti-
nentiavini, & carnium ac manus impofitionis h
crebra cxaminatione baptifmum perdpiant.

C. LXI. <[ Bnpti\nndiquare exerci\nntur,

& exfufjlantur.

ltcm  Rabanus de injiitutiane clericorttm,
Ub.1c.17.

T, Oftquam i  fe baptizandus perconfeffionem verae
JL fidei in -alterius commcndauerit domininm, & per
abrenuntiationem a prioris poflcflbris fe alienaueric
fcruitio,exfufflatur ab eo Išcua poteftas,vt per pium fa-
cerdotis minifterium Spirituifanaocedatfugiens Spi-
ritus maligniK.

C. LXII. f Vceodem.

ltcm  Auguftinus drfymbalo, lib.l.c.i.

S Icutnoftis \  fratreschariffimi,&paniuiiexfufRa.

uir,& ex«rcizantur,vtpe!laturabeis diabolipio-
teftas inimica,qu2 dccepit hominem.vt poflideret ho-
mines. Non ergo creatura Deiininfantibusexorciza-
tnr, ant exrufflattrt:, fed ille , fub quofuntomnes, qui
fub peccatoaiafcuntur.

a i°.<j.i.pUcuit,Burc.l.^.c.t.lua p.  j. c. 75. & zof.
V centi . 1 . 1 ,c.; q.  b (pecialiter.'] Vera leclio.  c Burc.l.
4 .p. 2 y.lMo p.i. cnp.izj.  d luo p.i.cnp.Zl.Pann.l. 1.
cap. 40. ,e Bmrch. 1. 4. c. 9, lu» p.i.c*p;-4.o%-  f 1»
capit.Jjna.Gracarum.  g Burji. L  4. cap. u. lucp. 1.
c. 206. b al. hnpofiltone crebra cxam:nati.  i 1h°
p.i.cap.70. Panh.l.  x. c. 41, R Sent.af.. dijl. 6 . 1 uoj pr-
cap.^o. Pann.l. i.c.p.1^  , ..

C, 1,XIU..' -

1223 Ec n v ,?f Decrcti Terna Pars. 1224

C. L X III. ^ Sopare f pne tur bapti\andu*
in corde 3 &» fronte,

Ittm  Raba n us deinftitutione clericorumjib.l,
cap.  17.

P Oftea fignatur a  baptizadus fignaculo fandar cru
cis tam in fronte, qtiani incorde: vt ab co remporc
ipfcapoRatadiabolusin vafe fuo priftino, Tu* inter-
emptionis cognofcens fignaculum, b  iam fibi dein-
ceps illud fciat efle aienum.

C. L X HIT. q[ Sopare fup er cum oratitnes
dicantur.

Itcm ibidem continuo,

E Xhinciam c  dicimturfupertura orationcs,vt fiat
catechurr.enns.Tuncdaturbaptizando fal benedi-
dum in os,vt per fal rypicum , fapientia* fale cond.tus,
foetorecareatiniquitatis; Sc  neca vermibuspcccato-
rum vitra putrefiat, Ted magis illsfus feruetur ad ma-
iorum gratiam percipiendam.

C- L X V. q[ Qp are file initiantur C ate -
chumeni.

Z/emBeda J« hfdram , bb.l.  c.9.

{'t Al cceleftis d  fapienriar > quo initiantur catechu-
O meni, in cundis operum noftrorum facrificiis iube-
mur offerre.

q[ jlntea le^ebatur in libro s Rfoum.

C. X XVI. J^pare iterum txorci\entur.

Ittm  Rabanus de injlitut.cler.lib.i.c.ij,

D E hinc e  iterum exorcizatur diabolus, vt fuara
nequitiam agnofcens,& iuftum fuper fe Dei iudi-
cium cimens, recedatab homine : nec iamcontendat
cum arte fua fubuertere, ne bapcifmum confequa:ur ;
Ted magis honorem Dco creatori fuo cxhibens, reddat
opus fadoriftio.

C. L X V 11 . ^ Sacerdotet exorci\ando dx-

moma repellunt.

Ittm  Gregorius Papa** liomili*  29. Jžuangcl.

S Acerdotes f  cum per exorcifmi gratiam manum
credentibus imponunt, Sc  habitare mulignos fpiri-
tus in corum rnente contradicunt, quid aliud faciunt,
nid darmonia eiiciunt ?

C. XXVIII. ^ Sopare de faliua nares
aures tanguntur.

7 /emRabanus de injiit.clcric. lib.i.c.ij.

P Oflea tanguntur g  ei nares, & aures cum Talina :

Sc  dicitur ci verbum illud Euangelicum^uodlefus
quandofurdum, Sc  mutum fanauic, tangen., cum fpu-
to linguam cius>& mittens digitos in auriculas eius, di
xit:[fcffaca, h  quod eft, adaperire] Hoc enim lačni-
m e n cum hic agitur, vt per Taliuam typicam facerdotis,
Sc  tadum, fapientia, Sc  virtus diuina falutem ciuTdcm
catečhumeni operetur: vt aperiantur ci nares ad acci~
piendum odorcra notici« Dei, vt aperiantur illi aures
ad audiendum mandata Dei, vt 5  aperiantur ci (cnfus
in intimo cordc ad refpondendum.

1 V t aperiantur.] In originali 3 (y apud luonem le-
gitur,  ad audiendum mandata Dei, fenfuquc intimo
cordis reponendum,

C. LXIX. X>pare nares > non ora bapti-
■^andorum epifcoput tan^it.
ltem  Ambrofius de facrantor.tyrJib.iiCA.

P Roptcr i  gloriam /( muneris,& operiš non os tan
gitepifcopus, Ted nares. Quarc nares? vtbonum
odorem accipiaspietatis xtcrnar.

a luopA.c.^ t Pann.l\.c.^  b al.fgnum-  c luo
/».i.t.97.6^ <)<).Vann  /.i.c.44. d luo p.i.c.\oo. Pann.
/i.f.45. e luop.i.c.\Oi.Pann.l.\.c.^ 6 .  f Juop.i.c.
103. Pann.l.i.c.47.  g luo p.  1. c. 104. Pann. 1 . 1 c. 48.
h Mar. 7. 1 luo pA.caoC. Pann.l t \.  c. 46. k gra¬

tiam operit &mtoierH.]orig,

C. L X X. jQpare dJacerdote inunguntur.
ItemRkbanus deinjlit.c/tr. l.i.c.17.

D Einde a  a b  faccrdote inungitur, vt faerum ba-
ptilnia cum fide accepta cuftodiatur. Vngiturtuc
illius pedus de oleo fančtificato,cum inuocatione Tan-
čtx  Trinitacis menseius confortctur. Vngitur Sc  inter
fčapulas deeodemoleo, vtvndique muniatur: & ad
bona opera facicnda per Dei gratiam c  roboretur.
hemc.i%.  ^[ConiecraturpoII ha?cfons,& ad ipfum ba¬
ptifmum catechumenus accedit.

C. LXXI. jQuomodo fovtem baptifmi
Trinitatifpr.efcntia corfecrat.
ltem  Ambrofius in libro fecnndo de faera-
mentis , f. 5.

Enit d  Tacerdos ad e  fon tem : dicitprecem; in-
uocat parris nomen , prsfentiam fili;, Sc  Spiritus
fan^i; vticur verbis ccclcftibus. Ccelcftia verba, q ux
Chriftifunt. Prarfentia Trinitatis adeil: operator Ter¬
mo zrern us: vbi defcendit Spij itus,primq quafi colum
badcTccndit,vt increduli vocarenturad fidcm.In prifl-
cipio iignum debuic efle : in pofterioribus debet effe
ptrTedio. Apoftolisenim Spiritus fan&us datujeftin
igncis Iinguis propter incrtdulos: nobis iam in P lcni  ’
tudine ecclefia: non per figna, Ted per fidem vericase«
colligcnda.

fr Caputhocalitfuot lecitin nimi<upropeangujliatt^
clnfum eJl.guareprelat originale ipfum adirc.

C. L XXII. qr Verba errornperimpentiam
proLita non imptdiur.t *qu/cfančii-
feationem.

ltem  AnguEinns dernico baptifmojib. 6.C.1 5.

1: o I non / Tandificatur aqua,cum aliqua erroris
ps verba per imperitiam peccator effundit, multi
non Tol um mali, fed eciam boni fratresin ipfacccldia
non fandificancac;uam.Multorum enim precescmcn-
dantur quotidie,fi dodiorib» fuerint recitacar: A mul¬
ca ineis reperiuntur conrr.i catholicam fiden)K_Num-
quid,fi manifeftetur aliquos baptizatos, cum ill^prc-
ces dida Tuper aquam fuiflcnt, inbebunturden uo ba-
ptizari? Ojiidica? quia plcrumquc prečiš viti«m fu-
pcratprecantis atfedus : Sc  qtiia iID certa Euangelica
vcrba,iine quibus non po'cft baptifmusconTecrari,ta-
tum valenc, veper illaficeuacuencur,quxcunquein
precc vitioTa contra regulam fidei dicuntur: quemad-
modum d«£monium Chrifli nominc excluditur. Nam
vtique h^retieus fi atfcrac prcccm vitiofam,ncc habeat
bornim charitatis atfcdu ,quo podit illa imperiria lu-
peran (& ideo fimiliseft ci, quicunque in »pfa catholi-
ca inuidus,&r maleuolus,qualcsarguiciIlicCypnanus)
afferatetiam,vc fieii Tolet, aliquam prccem, in qualo-
qtiaturcontra regulam fidei (niulttquippciTuuncin
preces non Tolum ab imperitis loquacibus, fedetiam
ab harreticis compofitas, Sc  per ignoranti« fim] licita-
tem non eas valentesdiTcernere#vtuntur cis,arbitran-
tes quod bona fint,) nec tamen quodin cisperuerliun
eft>cuacuat iila, qu« ibi reda lunt, Ted ab eis potius e-
uacuatur.

C- L X X 111. X>*id fignificent myjteria ,

qtuxin fon te bapnfmati* cclebrantur.
ltem  Auguftinus Keopf.ytot,homilia ].

13 t)  Rimaigitur, g Sc  fecunda pradicationc de his
j>si. tantum locuti lumus, qtiar vobis, priufquafti ad
fonrem Tandum veniretis, iuxta catholic* ccclcfi« b
inftituta tradidimus.Etquid fignificaret vndio,qu*

a luo ^.i.c.ioS Pann.l.i. c. 50. b al.ber.tdicliovt
faesrdotali munitur. c al.gloriam. d luo p  1. ca.
uo.Pann.l.t.c.^i.luo p.i.ca.11. c preceni d/at ad fon-’
tcm.^orig.lbd.tnjra . f »Alg.l.\. cap . p.\.cap»

H1.p*»»l.t.c.$2'ifrn.  g luop.u c,i^.p Ann or.U>
c. 55. h al.reguU.

diucrft

1225  De confecratione, Diftind. IIII. v ‘iT !r '  122 6

diucrlis corporis noftnadhibitapartibiiSjdiuerfum in-
telieflum defignut ( prout Dominus donare dignatus
eft)interprccati fumus , cum oftencicremus vos per a
olcum fanftificationis ad aiiditum plena fidei prsepa-
rqtos,&adbonum Chriltiodorem vocatos,ex totocor
de ad abrenuntiandum diabolo cffe comonitos. Nune
vero deinterioribus iam myfteriislocuturi fumus,qua:
lniplofacrofontecelebrata funt. EmifTa b  enimcer-
tiflimacautione, qua vos abrenuntiare omnibus poni-
P. IS diaboli', 8 : omnibus operibus eius, & omni lornica-
tu, ni<lubolica;i’popondiftis,dcfcendiftis in foruem fa-
cri| m,fontem rcdemptioais.fontem ianSificatum vir-
C»ce eseledi.In hoc-ergo funte, antequam vos toto cor
poretingeremus, interrogauimus, Credis in Deum pa-
trel nomnipotenrem ? Rcipondiftis^Credo, Rurfus in-
tcrrogauimus,Credis & in Ielum Chriftum filium eius,
natuseft de Špiritu fančlo ex Maria Virginc ? Re-
Ppondiitis finguli,Čredo. Iterum interrogauimus,Cre¬
dis & Spiritum fan&um f Refpondiftis fimiliter, Čre¬
do- Hoc autem fecimus iuxta Domini nollrilcfu Chn-
ftifaluatoris imperitim: qui, cum ad patretn in coelum
afcenderet, ddcipulis fuis,id eft, Apoftolis mandauit,
dicens: [Euntcs c  docece omnes gentes, baprizantes
ros in nomine patris, & filij, & Spiritus ianfti. ] Item.
4 f<ftnod d  autem interrogauimus, Credis 1  fan&arn
Ccdefiam,remiffionem pcccatorum, carnis icfurreftio
nemrnon eomodo interrogauimus , vt quomodo in
Deum crtditurftic & in ecclefiam lan&am catliolicam:
qui propcercu (anda &  catholica eft, quia rede credit
in Deum. Non ergo diximus, vt in eccieiiam , qua(i in
Deum credercc.s: (ed intdhgite nosdicere , & dixiffe,
vt m eccleaa lancfacathohca eonueriances in Deum
čreden tis ; crc.icreiis euam rciurrečtionem carnis,
qua tu. urad!.

1  V i' 1 ' '»uftam.] Legebatur , in fan&am. InduBa
f. i-ur,’  c-,- 'n , exahtjuot Yetufln, 0 . 1 uone. Alane itd
utjutKUma docetfepe Jiugujlimu,

C. LX  XIUI. ^ -dliommfide ,&profef~
fifiic pumah baptist,tur.
h cm  ifidorus de offictjs.lib  .2.e.2 4 ,

14 p Aruuli alio c profitente baptizantur, quia ad-
Jsi. hucloqui,velcredere nefciunt, ficutetiam tegri,
nuiti,& furdi, quorum vice alius profitetur,vt pro eis,
dunibaptizantur,refpondeat.

C. L XX V. 43 ailiorttm tejlimonio agrotan-
td funt bapti\andi.

Item ex conciiio / Cartbagincnfi.j.c.H-
A Egrorames,fipro fe relpondere no poffunt, cum 1
ai voluntaseorum teftimonium fuidixerit,bapcizen
tur - Similittr & de pocnitentibus agendum eft.

. 1  f Voluntaseorum. ] Hihilmutatum eflo b glo (JUm
V< i ^ lxcr ' c ' Se din omnibttofetufli* Gratiani exem-
partbtu, p. ctnc m 0  Carthaginenji temo  , conciiio
{nuno incorpore conciliorum tribue tomn imprtfje,&
*P : <dhtonem,quicitatlfidorum,legitur.  Cum volunra-
tis eorum teftimonium fui dixerint. In eodem autem
adpuano. in c opli c e canonum , in Carthaginenji rečen -

tiorio editionit conciliorum, &apud Burcbardum en,  Cu
vol un tat is eorfi teftimonium hi,qui fuis periculo,p-
plo anuere , dixerint. In Carthaginenji autem Graco,
trt n aitut rafseu^ioret 'ritij met ainzor fjgtgvngjeav
xtro vri? tSiu (rmnr

C. L X X VI. Sacramentumfldei.non ipfa
fidet paruulum facit fidelem.

Item  Auguitinus episl.  2;. ad Bonifacium.

N -Ihil eft aliud credere, quam fidem haberc: ac
perhac,cam refpondctur paruuluscredere, q ui

a t.Cor.l.  b. Seni..l.diil, 6 .-  c iMatt.1%.  d Serm.tSi.
de temp.c.n.  e Scnt.ibid.  f Er in Ajric.c.il.Burc.l.tp.
c.lb.luep.l.cMf.Vann.l.l.c.i^.  g Stnt. ibid.Uto p , i.r.

187.Pann./.i.r.jd..

fideinondum habc-t a  afFečtum, refpondctur fide ha-
bere proptertidei faeramentum, & conuertere fead
Deum.propter conuerfionisfacrametum : quia & ipfa
refponlio ad celebrationem b  pertinet faeramenti.
Item infra.  A[Paruulum c etfi nondum fidesilla,quas
ineredentium voluntate confiftit, iam tamen ipfiusfi-
dci faeramentum fidelem facit. Nam ficut credere re-
fpondetur,ita eria fidelis vocatur,non rem ipfam men-
teannuendo, d  fed ipfius reifaeramentu peretpieda*
C. LXXVI 1 . ^ ailteriu* profeflio nonValet
ei, tjuiperfe refponderepoteSl.

Item in lib.\.de baplifrno, cap.  24.

C Vmpro e  paruulis alij refpondent, vtimpleatur
erga eos celebratio faeramenti, valet vtiq; ad eo.
rumconfeerationem, quiaipfirefpondere nonpofsut.
Ac (i proeo, quirefpondere poteli, alius refpondeat,
non itidem valet. Ex qtiaregulaillud in Euangeliodi-
iftum eft.quodomnes,cum legitur,naturaliter mouet:
[Aetatem f  habet: ipfe pro fe loquatur. ]

C. LXXVIII. 41  Sluart trina merfio in ba-
ptifmate celebretur.

Item  Auguftinus in bomiliatertia .

P Oftquam g vos  credere promififtis, tertib capita
veftrain facrofontedemerfimus. Q.uiordobaptif-
matisduplici mpftcrij fignificatione celebratur. ReSE
enim tertib merfi eftis, quiaccepiftisbaptifmuminno
mine (anfta: Tnnitatis.Rečie tertib merfi eftis, quiac-
cepiftis baptifmum in nomine lefu Chrifti, qui die ter-
tia refurrexit a mortuis. lila enim tertib repetitade-
merfiotypu Dominicae exprimitfepultut3r: perquam
Chriftocofepultieftis inbaptifmo,& b  cum Chrifto
refurrexiftisin fideivtpeccatis ablutiin fančlitatevir*
tutum Chriftum imitando, viuatis.

C. LXXIX. 41 Dr hif,quifemel,non tertio
in baptifmate merguntur.

Item cxcanonibut adpoftolorum,  c.50.

S Tquispresbyter, i  aut cpifcopus non trinam naer-
iionem vnius myfterij celebret,fed femel mergatia
baptifmate (quod 1  dari a quibufdam iubeturin mor-
te Domini )deponatur. Non \  enimdixitnobisDo-
minus,in morte mea baptnate,fedeuntes docete om¬
nes gen tes,baptizantes eos in nomine patris, & filij,&
Spiritusfanai.

i 41 Qnoddari.]P/ryca Ver/ro hoctantumloco difere-
patd Gratiano.Sic enimin ea legitur , quoddanvidetur
in morte Domibi, eodemcfomoflo apud Burcbardum. lua
habet, qu<»d dari iubetur in Domini martem-.Graceau¬
tem e ff , «*,«£> Č«5T Itrpicti •mc-tSTor ba.rx.Ttni  rS nvg/,ts
Mo^jjot.id ejlfed  vnicam inerfionem,qua;in mortem
Dominidatur.

C. L X X X. f De eodem.

Item  Gregorius Leandre  I epifcopo Hiflta-

niarumjib .l.epiti.i^i.

,y -p. E m  trina merfione baptifmatis nihilrefpode-
ps LJ  riverius poteft, quam quod ipfi fenfiftis: quia
invnafidemhilofficit fandit ecclelia; conluetudo di-
uerfa. Nos autem,quod tertib mergimus, triduans fe-
pultura: faeramenta fignamus: vt.dum tertib infans ab
aquis edwcitur,refurreaio triduani temporis exprima-
tur.Q_uod fi quis forteeriam profumma Trinitatis ve-
nerationeexiltimet fieri,neque iftud a!iquidobiittic
baptizando-s femel in aquis mergere. quia,dum in tri-

a al.defeBum.  b al.ceicbritatem. c Infra ea.
ca.tfuartf.  d al.abnuendt.  e Sttp.ta. Bapttfvicem.
Sent.1b1d.Ino p,i' C .  ,5. f Ua».t j. g Se»r. 4 . rfr.p ;«»
p-Gc.tj+.Pannl.i.c.ij.  h Kom. 6 .  i Bure.  /.4.0.23.

Intp-i-c.^zi.Pann.l.i.c.^.  k Matt.lS.  1 E tinTo-
I«. 4 .C4.5. €? . in Vutitmatitnjict. 5, m Sent.ibidem. Po-
tyc. 1 . 3 1.ttt.  10. jLafcl. 1 . 9. cap. 6 i.luo p.  1. <

»orm.1. 1.c.60.

o p.  1. cap.Pan-

1227  °‘iy ir '  Decreti TertiaPars. ms

bas perfoais a  vna fubftanda eft, reprehenfibile effe
nullatenus poteft, infantem in bapcifmatc vd ter, vel
femcl immergere : qnan«lo & in tribus merfiombus
perfonarum trinitas,& in vna poteft diuinitatis fingu-
laritasdefignari.

C. LXXX 1 . ^Deeidem.

Item  Hicronymus fuper eptfUlam ad Tphe-
JlOS,  b Hb.2. ad c.  4*

E Odem e modo &in patrem,&in filium,& in Spi-
ricum fan&umbaptizamur,& termergimur,vt Tri
nitatis vnum appareat faeramentum , & non baptiza-
niurin nominibus patris,&filij, Sc  Spiritus fančti,fed
in vno nomine, quod intelligitur Dcus. Item infra.

Poteft vnum baptifma & itadici,quodlicet terbap-
ti/.emur propter myfterium Trinitatis, tamen vnum
baptifma reputetur. {ginali.

<57  Locupletatum , emendatum tli caput bocexori-

C. I XXXII. »j Dr btf,cjuiin nomine Cbri-
jli femeltantnmmcrgunt.

Item  Pelagius Papa, Gaudentio epifctpt.

M  Viti funt, d  qui in nomine folummodoChrifti
vnaetiam mcrfionefeafferuntbaptizare, Euan>
gelieum veropraeceptum ipfo Deo,&domino faluato-
re«oftro Iefii Cbrifto tradente,nos admonet in nomi¬
ne Trinitatis, trinaetiammerfionefančlum baptifma
vnicuique tribuere, dicente Domino difeipulis fuis:
[Ite, e baptizateomnes gentes in nomine patris, Sc
Ulij , Sc  Spiritus 1  fan&i.]

i Spiritus fanfti.] Hicrtdetur /ejuic.Si reuera,
fiep. ead.

C. LXXXIH. tjlninuocationeTrinitatu
ter ti o in baptijmate mergere
debemus.

Ittm  Zacharias PP. Bonifacio epifcopo, in episl. cu-
msmitiHK.  [ Sacrif liminibtu.f
K  T N fynodo / Anglorum decretum,&!Bdicium fir
^sX miffimc prseccptum, &diligenter demonilratum
effe dignofcitur,vtquicumque (inc inuocatione Tri -
nitacis merfus fuiffct, faeramentum regenerationis n6
haberet,Quod omnino verum eft : quia (ilotus in fon-
te baptifmatis quis fuerit fine inuocatione Trinitatis,
perfeftus Chriftianus non eft, nifi in nomine patris,&
filij, & Spiritus fan&i fuerit baptizatus. Hocquoque
obieruariin prsedi&afynodofacerdotes voluerunt, vt
ejuivelvnam de Trinitate perfonam in baptifmonon
nominaret,illud baptifma effe verum no pofiet. Quod
procerto verum eft: quiaqui vnam exfan&a Trinita¬
te confeffus non fuerit, perfe&us Chriftianus effe non
poteft. Qui enim confiteturpatrem,&filium,ficonfef
fus non fuerit & Spiritum fanftum, r.eque patrem ha-
bet, neque filium:& qni confeffus fuerit patrem , &
Spiritum fan&um, Sc  filium non fuerit confeffus, neq;
patrem habet,neque Spiritum fan&um, fed vacuus eft
* dimna gratia.

C. LXXXinr. ^ Bjbapti\cntur,^uiin
nomine Trinitatis bapti\ati
non fuerint.

Ittm  Gregorius Xhtirino epifcopo in Ibena,
lih.'.) rpiil.6i.

H I vero hatretici , qui in Trinitatis nomine minimb
baptizantur,ficutfuntBonofiani, £ Sc  Cataphry
ges b  (quia & illi Chriftum Dominum non credunt:
& ifti fan&um Spiritum peruerfo fenfu effe quemdam
prauumhominem Montanum credunt: quorum fimi-
lesmulti funt) & alij tales,ciim adfan&am ecclefiam

a al.fubfifieutijs. b ^ict verfic. deminut .]

c luop.i.c.ip.Pann.l.i.c.6i.  d luop.i.c. 6i. Pahh.I.i.
e.62.  e Mar.l6.  f Sent.4,diji.).luop.i.c.ijj.Pann.
l.l.c.6).  g al.BoneJiati.  h 1.5.1./» luif.luo p.i.c.itf.
Pann.l.i.c.B^.

veniunt,baptizantur: quia baptifma non fuit,qnod in

errore pofiti ia fanffs Trinitatis nomine minimb per-
ceperunt.

C- L X X X V. ^ Semelin bapti/mate mergere ličit.
Item  ex concilio Toletano,4.c. j.

P Ropter a  vitandum fchifmatisfcandalum,ve!hs-
retici dogmatis vfum, fimplam teneamusbaptifmi
merfionem.

C. LXXXVI. ^Vefacerdote,qui perigno-
rantiam lingualatiuain inuocatione
Trinitatis delitjiiit,

Item  Zacharias Pip*,Bontfacio epifcopo,in
epiflola decretali.

R Etuleruac b  nuntij 1 tni,qubd fuerit ineadem
prouincia facerdos, qui Latinam linguam penitus
ignorabat, &dum baptizaret, nefciens Iatinieloqui/,
infringens linguam diceret: baptizo te in nommepa-
tria,& filia,& Špiritu fan&a. Ac perhoceuareuerenda
fraternitasconfiderauiteos rebaptizare. Sedfanftifli-
me frater,fi ille,quibaptizauit ,non erroremintrodu-
cens.aut harefim, fed pro rolaignorantiaRomanalo-

cutionis in fringendo linguam, v tfupra fatifumiis, ba-

ptizans dixifftt, non poffumusconfentire,vtdcnBO
baptizentur.

1 «i Nuatij tui.] Ha dt<A>ocei additavidentHr i Gri
tianofguamrjnam Hirgrliiu , ^ Sidonitu , ejtei hocretm 1 '
rant,proprte nuntif Bonifacij non fuiffent )neea,  "*
epiftola antecedunt , referre cogerelur: qnod tamen But-
chardus, lnofecerunt,

C, f X X X V 1 1. ^Sfuare baptpatid/acer-
dote rnvantur.

Item  Ambrofius tU faeramentis , traBatu,Jef*
hb.  1. r.I.

17 Yz-Enifti c  ad fontem : ingreffus es: confidera,
js V quid d  videris: quidlocutus fis,cofidcra: e  te¬
pete diligenter: occnrrit tibi leuita: occurrit presby-
ter; vnčtuses,quafiathletaChrilii: vt ' adbaptifmu
cathecumcnusaccedas.

1 «y Vtadbiptutnum.fltaetramltn,&*’ , ^° , '£{°f~
fa ad Verf.\n&us,VidetnrhHC fbedaffe: feiteta hac elan-
Jula abeilab originali: m <]un huiut loto funPeerbi hac,
quafi lu&amcn huius feculi Juffaturusprofefftts es la-
Šaminis tui certamina.

C. L X X X V 111. c Sfuare bapti\atut *
prcsbjtero  ’Pngaturin cerebro.

Item  Rabanus de injh.clertc- hb.i.c.lH.

P Oftquam / afccnderitbapcizatusdefonte,ftatim
lignattir in cerebro a presbytcrocum faero chnlma
te, fequcnte fimul Okoratione,vt regniGhriftiparti-
ceps fiat, Sc  aCbrifto Chriftianuspoflitvocari.

C. L X X XIX. ^ Qutd fuper bapti\atum d
Jacerclote dicatur.

Item  Ambrofius de faeramentrt ,traH. fen
ltb.i.c.7.

E Merfifti: * g  Yeniftiadfaecrdoteni.Quidtibidi-
xit ?[Deus, inquit,pater omnipotenj, quitc rege-
nerauit cxaqua,& Špiritu fan<ao,concef(itque tibipec
catatua, ipfe te vngat in vitam sternam.] Vide,vbi
vn&us es: in vitam, inquit,seternam.

1 <f EmerliRi.fSicabudluonem.In originali  ff?:Hrgo
merfifti, eodcmfenfu,quemelicit aublor glojfcexverl>',
Emerfifti. frequens autern e ii a p ud li. ^int broJiu m tjtna
vocabuliin banefententiam rffts.

a luo p.i.capMtj^annorm.l.c.cap.^.  J, Eurck

l.+.cap.M.luo p.1.cap. 1)7. PA»nor.l.i,cap. 6 $.  c al.

Venimuo.  d al.ejuos^Vcra leHio. c luo p.i.c.iOJ,
Pannorm.l.i.eap.p. I 1«’ p-t.c.no.Pannor.l.i.c.bb’
g luop.i.c.i+i.Pann.l.i.c.67.

C. XC.

1229 De confecratione, Diftind. IIII. D *®/T r ' 1230

c. XC. Sjnarc rngnentum fliper cap ul
bapti\ati ponatur.

Item inlib.l.defacramentU, c. l.pf  2.
a Ccepiftimyfterium, a  hoceft , vngucnttim fupra
ix caput.Quare fupra caput ? quia fcnlus b  fapien-
tis in opite efers. fp-injra ,c.i.  ^ Sequiturfpiritalefi-
gnlcutum,mmdaudiftihojic legi: quia pollfontem
(upereft,vtperfeftio fiat, quando ad inuocationem fa-
ccrdotis Špirit ua fan&us infuiiditur.

C. XCI. ^ djiiare candidavejliotraditur
Cbrijliani*.

Xlf»» Rabami? de injiit.clericlib.i.c.l').

P  0(1 baptilmum traditur Chriiiiano veftis can-lida,
dcfignans innocentiam, puritatem Chriftianam:
quanvpoft ablutas veteres maculas fttidio fanifts con-
»erfationis immacularam feraare debet, reprarfentan-
dam t ante tribunal Chrifti. CunčHvcrorenatialbis
induuncurveftibus ad my(lerium refurgencisecclefiat.
idemibidem-.  vfliiitur ergo bapciaati albis veftibus , vt
q«orn primi natiuitatiifaciein d  vetuftierrorispan-
Itus fuicauerac, habitus tecundz generationis glorii
priferat indumentum. Tegirurenimpoli facramvn-
flionem caput eius mvftico vela mine , vt intelligat, fc
diademateregni,& (accrdotali dignitate potiti.

C. XCII. f Deeoclem.

Uem  Ambrofius/« libre de ijs, <jni initiantier
myjlerijs,c.7.

\  Ccepifti e  poftbapcifmumveftimentacandida,vt
XIdlet indicium, quod exueris inuolucrum f  pee-
catorum,8c indueris innocentia cafta vclamina.

C. XCIIT. f Sjiiot menlibunludaiinter-
catechumenos bub ran tur.

Ulm  ejcconcilio Agathenfi,c.4.

18 T.Vdii, g  quorum perfidia frequenterad voraitu
? s  1 redit,fi ad lcgem catholicam venite voluerint, o-
ttomenfes inter catechumenos ecclefiž limen incro-
cant:&fipura fide.nofcuntnr venire,tunc demum ba-
ptiTmatis graciam mereantur. Quod fi cafu aliquo pe-
nculum infimvitatis intra prafcriptum tcmpus incur-
rerint,& defperati fuerint.baptiicntur.

C. XCIIII. De ludsir plerifrfolreifuen-
ter ad ludaifmum redenntibas.

Uem  exc©ncilio Tolctano 4. c.58.
plerifque /r exludais,qui dudum ad Chriftianam
J. fidcm promoti nune blafphemantes in Chriftum,
«on foliim Iudaicos ritusperpetraile nofeuntur, fed e-
tiam abominandas circumcifionei exercere prsfum-
pierunt. De quibus confultu piiflimi, ac religiofiffimi
domini noftri Sifemundi regis hoc fan&um dedreuic
«mciUu m;  vt hiiiufmodi tranfgrelTores ponrificali au-
ftoritate cotredi, ad cultumthriftiani dogmatisre-
»ocentur: vtquos propria volnntas non emVndar.a-
nimaduerfio faccrdotalis coerceat. Eos autem, quos
Circumcideruntjfi filij conim funt,a parentum confor-
tio feparentur: fi ferui , pro minria corpotis lui, liber-
tati tradantnr.

C. XCV. „ 4 r.te baptifmnm dtabolo  , "

CIM tperibiit renuntiare debemm.

Uem  Raban us de in f}ii. cleric. Ub.i.c.J.

P  Rimum i  inrerrogatur paganus , fi abrenuntiat
diaboIo,& omnibus damnolis opetibus eius, atque
fallacibus popipis: vt primiim refpuat errorem , & fic
appropinquct advetitatem, poflitq; iuxta Apoftolu ^

a fuop.i.e.i^z.Pann.l.t.c. 6 ^.  b Ecr/.2. c jl.ad

prjtfcntntidnm.  d .1/. in fanti um.  e /««p. 1. r.144.
Pann.l. i.f.70.' f al.reluptate.^itl.VoIuntatr.  g Elin
l  h  Bure. l.^. c  85.

hupi c  279 . Pnnn.  ■ Un> p.i.c.jZ. Punri. Ll.

t 7 6.'. k -

dtponere veterem hominem, fecundum priftinam con
uerfationem , qui corrumpiturfecundum defideriaer*
roris,abnegans impictatcm,& fzcularia defideria.

C. X G VI. Ke« trunjitin neuamvitam t
qncm nen plenitet 'veterUvita.

Uem  Auguftinus in libre de pamitentin  a
medicina, c.I.

O Mnis, b  qui iam fuz voluntatis faftuseft arbi¬
ter,ciiro accedit ad faeramentafidelium , nifi cunt
paniteat vit* veteris, nouam non poteftinchoare. Ab
hacpanitentia,cilm baptnanturfoliparuuli c  inamu
nes funt. No n d um enim vti poflunt libero arbitrio.

C. XCVII. 4' .Ante bn p i ifm a peni it c n  -
tiam a^ere debemus.

Idem adSeleucidnam , epiil.  108.

A Gunt d  homines ante baptilmum pcenitentiam
de fnis prioribus peccatis: ita tamen , vt etiam ba-
ptiaentur: ficut feriptum eft in A&ibus apoftolorum,
iequente Petroadludzos.acdicente: [Agite e  poeni-
tentiam , & baptizetur vnufquifqne veftrum in nomi*
ne Domin ilefu Chrifti. ]

C. XCVIII. * r  Sfuadrapintadierumabjli-
nentia,lud.ai bapti\andU indi¬
ca tu r.

Uem  Gregorius fantine Defen/tri, lih.  7.
c ju ti.  24.

N E, f  quod abfit, longa dilatio Iudaeorumretr«
poflitanimosrenocare, cum fratre noftro epifco-
po loči ipfius loquere, vtpcenitentia,ac abftmentia
quadraginta dierum indičia, aut dieDominica,aut fi
cclcberriraa feftiuitas fortaffis occurrerit.eos ommpo.
ten tis Dei mifericordia protegente bap.tiies. g

C. X CIX. •[ Pcenitemtia nen eftnecejfari*
bapti\andbs.

Item  Ambrofius fuper epijlelam adRemantr
ad cap.  n.

S lncpmnitentia h  funtdona,&vocatioDci,quia
gratiaDei in baptifmatc norequirit gemitum.non
requiritplanaum, vel opus aliquod,fed 1  iblamfide,
& omnia gratis condonat.

I «[ Sed folam fidem. ] Sedin ghffd ordinari.t, vnde
potim ’videtur hoc točo fumpjijfe Gratiantte, quatn ex .'itn
b roji o  , apud quem legi tur,  nifi folam ex corde profefiio-
nem , (juemadmodum etiam refertur fupra depar.itcn*
tia.dijl.i.c.ijiito ali<puando,i  »v erf GratiaDei.

C Al.  C. Hecejlitale cogente, in catechifne,  .
confirmatione idem compattr
ejfe poteči.

Item  Iginus Dapa.

19 jNcatechifmo, » Arin baptifma, &  inconffrma-
ns 1 tione vnus patrinus fieripoteft, fi neceflitas co-
git. Non eft tamen co/ifuetudo Romana: fed per ftn-
gulos finguli 'fufcipiunt. .

C. CI. ^ tč on plures rfedvnm paruuhtmia
bnplifmat cfifnpiat.

* Item ex  decret« Lconis Papar.

N  On \  plures ad fufcipiendum debaptifrttomfaa
tem acc«d»nf,quam vnus,fiue vir,fiue mulier In
confirmatfone qnoque id iplurn fiat

Caten tolicelorts atant ex tkerttisheonii Papaa-
pudS.Medardum.

a Vepcen. dijlfnfii.il tres/uni.'] pppquiraliqtiando.
b in e p,  r. cap.  76. Paunor. I. i.cap.  35. c al.pueri.

d Sent.i\..diji.i 6  luo p.i.c.jj.Vdnn.l .i.f.jd. e -dcl.r.
f luo.Glojf. ofdi.ibt.  g bapti\et.  h XX« p cen.
diji.l.tjuif a/icfuando,  i Burch l.^.c.V^.lno p.i.c.2aS.

P*nnJLi,t.rj.-  k-' • Pety*.£%.c.\o.^t»filM$4 >!?• 'Britc.

Ln,,cayhto p.i.c.ci^.Pann^il.c. 7 %.' .

I23i Be mo ptif ' Decreti Tcrtia Pars. 1232

C. CII. non ejl bapti\atHr,nec ccnfir-

maPM.alittmin chrifmate.Melbaptif-
mate ten ere nun debet,
ltem ex  concilio Moguntino.

I N * baptifmate, vel in chrifmatenon poteftalium
fufcipere in filiolum, qui non eft ipTe baptizatus, vel
confirmatus.

C. CIII. «f ./ibbati, te!monacbo ntn licet
co mmnttes hab ere.
ltem ex  concilio Antili odorenfi,c.2 J.

N  On b  licecabbati, vel monacho de baptifmo fu¬
fcipere filios,neccommatrc? habere.

C. CIIII. ^Deetdem.
ltem  er libro capiculorum.

M Onachi r fibiconipacres, commatresve nen fii-
ciant: nec ofculenrur faminas.

^ In indice feptimi libri CapitnUrium numero  494 '
(nam capita ipfa a ^.nS.rfj. ud  558 .involumine , quodex
Golli a babitum e ti, defiderantur ) hrt leguntur , Ne iibi
compatres, & commatres monachi faciant.

C. C V. m baptifmopartatloe fu/ii-

piunt,pro eiiupud Deumfideiuffb-
res exiftunt.

ltem  fjr/mMSHeS.Aiiguftini pollPa/iba, quific
incipit : [ Hodierntu diet.  ]

V  Os d  anteomnia tam mulicres, quam viros, qui
filios in baptifmo fufcepiftis,moneo,vt vos cogno-
fcatisfideiulforesapud Deum extitiffe pro illis, quos
vili eftis de faero fonte fufcipere. Ideoquc fempereos
admonete,vt caftitatem cuftodiant,iuftitiam diligant,
charitatem teneant, gp-pattlo pet}. Ante  omnia fymbo-
lum,& orationem Dominicam & vos ipfi tenete, & il¬
lis,quos fulčepiftis de faero fontc,oftendite.

• lite etiam recitat tx Dominica prim a poti Pafiba.ln
Jermone i6j.de tempore,apitd B. Augufiinum  /a: legttn-
*«r.Quicumque viri,qua-cumq; mulieres de faero fon-
te filios fpiritaliter fufceperunt, cognofcant fe pro ipfis
fideiufioresapud Deum extitifle : & i'deo femper illis
follicitudinem ver* charitatis impendant. Similia eti-
etm habenturin fermone  215. qui ell/ecundnr Dominica
decinitcpoji f ell um Trinitatif.

C.  C VI. Adbaptigandi efficirtm, ad
vejlimenta altarit lan .in da facerdos pro -
pria debet baberevaft.
ltem ex concilio Ilcrdenfi. e
jo ,-~vMnis / presbjrter, qui fontemlapideumha-
j>s V/ bere nequiuerit,vasconueniens adhocfolum-
raodo baptizandi officium habeat, quod extra eccle
liani non deportetur. Similircr ad cor.porale lauan-
dum, < 5 e ad pallas altaris propria habeatur vafa.in qui-
bus nibil aliud fiat.

Similia hub e n tur in ordinc Bjmano de officiir dini-
nto,pag  146.

C. C VII. f Ne querebapti\ationes,neqne
reordinationes ficrilicct.
ltem  fa-concilioCarthagincnfi g  terrio,c.;S.
aiTvjOnlicet b  fieri rebaptizationes, & reordina-
JsIN tiones, vel translationes epifcoporum. •

C. CVIII. ^Deeodem.
ltem exepilloU  Auguftini 205 .ud \iaximinttm.

R Ebaptizare i  h*reticum hominem,qui hic fan-
člitatis l(  figna perceperit, qu* Chriiliana tradi-

a Burc.l  4 c.iC.luo p.i.cioo. Panaorm.l.i cap.qq.
b luop.1 c.Ifl.Pann.l.i.c.So,  c luop.i.c. iff.  Pann.
/.l.c.81. d lito p.i.c.if^.&p.u.c.ij.Pannor. I.1.C.S1.
C al.Meldenfi.  f Bur. 1 .4.c. if.luop.  i.r.208. g Tt
in Afriir. cap.if.  b al.liceat. luop.iie.  152. Pannor. l.l.
c. 85. i Sent.^.dijl.b.luo p.i. e.  172. Parni, /.i.cap.84.
k alfa n ti a Trinitatif.

dit difcipltna, omninopeeearum eft: rebaptizartaa-
tcni catholieum, immanillimum fcelHs eft.

C. CIX. ^ De Arrianif,quando baptist n.
tur,&qnando non.
ltem ex concilio Arclatenfi, a i.e.8.

D  E Arrianis,qui propria lege fuavtuntur, t pla-
cuit,fi ad ecclefiam aliqui de hac h*refi venerint,
interrogenteosnoftr* fidei facerdotes fymbolum: &
fiperuiderinteos in patre, Se filio, & Spiriu fančlo cfle
baptizatos.manus eis tantum imponatur, vt accipiant
Spiritum fančlum. Qui fi interrogati non refponde-
rint hancTrinitatem,baptizentur.

I ^ Vtuntur.~]In concilio impreffofequitur,vt  rebap-
urtntm.Acfilitoi fuijfe ob Amonu rebnpti\ari Cittbe-
Hcos,ac fortajfe etium non cathclicos narrot  S. An f« Ili¬
ri M m libro de bxrefibut,c.  49. eteterumm quibufdiper-
uetujlif huiut concild codictbuffic legitur.Vc  Afris, quod
propria lege fua vtuntur, vt rebaptixentplacuit,&c.
De Ajrifautembabeturfiipra di/i.qSMtlfrei. {qitodeH
Gregorij primi : repetitur in epijleU Gregorij fecMtdi

advniuerfum clerrtm, plebem Tu ringix)H e m q. mfi -
nodo Velictf terlij.

C.  C X. £,1 pti\entur.de quibmignorAttiti

anjint baptisti.

ltem  Gregorius Ul.Bonifacio cpisl.p.

P Aruulos, b  qui a parentibus lubtrafti funt,
baptizaci fintignorant.bosvt baptizarcdebeas fc-
cundum patrum traditionem, fi non fuerit, quitellifi-
cctur.ratio pofeit.

C. C XI. ^ De eodem.
ltem ex concilio Carthaginenfi c  quinto, C- 5 »

P Lacuit d  deinfantibns, quotiesnon inuepiiiimir
certiffinii teftes,quieos baptizatoselfefine dubi-
aatione teftentur, ncq; ipfi funt peratatem idoneide
traditis fibi facramtntis refpondcrc , abfqtie vilo feru-
pidoeos elfcbaptizandos: ne ifta trepidatio eos faciat
faeramentorum pHrgarione priuari. Hincetiamlegati
Maurorum fratres noftri confuluerunt : multot

talesabarbarisrcdimunt Similircr 1  Srdeecclelus,
quotics iuperearum confecrationeb*fi tatlir,a B en ““
ell: id eft.vt fine vila trepidatione confeerentur.

1 Similite- ] Hact]'ti l aifi‘tmabfunt.tcediceiti-
gio bnitn conah,,o ji.Cartbnginiftcononc Gr*t»,d Dutr
maaeuji,£f. Bn.reha.rdo .In canone autefextaJynodineifr
ltla babenttir qu  * p rac eduntfd cit,  Hinc etiam,&c.

C. C XII. De eodem.

ltem  Leo Papa Z coni Rauennati epifeopo, epijt.
Jf.cap.i-

C Vm e  itaquc baptifmi fui n *M recordetur, > ^
regenerationisell cupidus, nccalteratteftaride
eopoisit,qui f  fciot confccratuni, nec ille, quiconfe-
cratur. Scimus quidem inexpiabile effe facinus, quo-
ties iuxtab*reticorum damnata afanflispatribusip-
ftitutacogitur aliquis lauacruin, quodregenerandi*
fcmel tributum eft,bis fubirc, Apoftelica redamanie
fententia : g  qH* nobis vnam pradicat in Trinitace
dcitacem, vnam in fide confeilionem , vnum in baptil'
mate faeramentum. Sed in boe nibil fimile formida -
tur: quoniam non poteftin iterationis crimen venire,
quodomnino faflum efte nefeitur. Atqueideo,quU'
ties perfona tališinciderit, follicita primum exan)ini"
tione difeutire, &  longo tempore (nififorte fupremu*
finis immincat]indagate.vtrum nemopenitus(it,q u ‘
reftimoniofuoiuuaiepolfit ignorantiam nafcentis:*

a MdeArethier,/el.i.,6.&ij.  p,
orightop.i.c.i46.P*nn.l.t.c.<)i.  c  in Ajr-eA ^
in b r Kcrma.q0.i(p-tnfextaJjnodo,c.%f.  4

c.fb.Bureh l.+.c 4f.lii*p.i.c <A7-&-2jq.p a „„J,  i.r.? 9 '
e luo p.  1.0.48- f al.quod.  g  al.dollrina.,.

Dc confecratione, Diftinčh IIII. 123+

1233

«umconftitcritliunc,quibaptifmatis indigetftcrame-
to, Cola inaniter fufpicione prohiberi, accedac intrcpi-
iasad confequcndamgratiam,cuius in fenullumfcit
efftveftigiuis ,netvercamur huicfalutisianuamape-
?irc,quawn«mquam antcdoceturiagreflus.

i Nii>ilrecordctur.]J';cf/;Ww /ko, licet cateraple-
»iM,rjUAm Gratianut.lnteger lotu Inc e ji-.  Ciim itaq; ba-
ptizatum lc ncc illc rcčordetur, qui regencrationis eft
cupidtis, ncc alccr attcftari de eo pofiic, quod ntfciac
«onfecratum,nihileft,inquopeccatum podit obrcpe-
M: timi hhacparte confcientia: fuitnec illc reus Gt>
^»itonftcratur, necille , quiconfccrat Scimus qui-
< k"' j  &'c. Peru m cbgleffam  , ;» r erf.  nec ille, «e» tji e-

C. CXIII. f Veeedcm.

Idcm cpiH.yo.al  92.-1 d R.ujliatm,c.i6.

S I a nulla extant indicia interpropinquosautfa-
miliares,nulla inter cIcrico:;,aut vicinos,quibus Ki,
quibns qua:rttur,baptixatifu , ifle doceantur , agcn-
dum eft,v-t rcnafcantur,ne manifcIU pereant: in quib.
q»od non oftenditur geftum, ratio non finit,vt videa-
lurireratum. Qui anteni pofliinc mcminiflc, qnod ad
eccleiiamvenicbant cum parentibus fuis, poflunc re-
tordati, an quod eorum parentibus dabatur, acctpe-
rint. Sed fi hoctciam ab eorum memoria alienum eft,
tonferendum cis videtur quod collacum elle nefeitur:
quianon temeritas interuenit prsefumptionis, vbi eft
diligemiapictatis.

C. CX 1111 . ^ Kan bapti\atur cnmnjatre,
ejuid.yi.idm eiuteorperc cH.
ltem  Auguftinus centra lulianum^libro fext, 3
cap.tjuinte.

not b  ad macriscorpus id, qtiod in eaconcipittir,
ps O pertineret, ita vteiuspars dcputaretur,non ba-
pttiaretur infaiiSjCui 11  mater baptizata eft atiquo mor
tis vrgente pcriculo.ctim eum geftaret in vtero. Nune
vero,cum etiamipfebaptiiatur, non vtique bisbapti-
tatushabebitur. Non itaq;admaternum corpus,cum
ertet in vtero.pcrtinebar.

C. C XV. ^X>uarenen bapti^atureumma-
tre.ejui in cim "vtero cjl.

ItemlGdorus lib.i. Jenten.de fumuto bono.c.lep.

Q Vi c  in maternis vtcrisfunt.cum matrebaptiia
ri non poflunt : quia qui natus adhuc fecundiim
Adam non eft,rcnafcifecundtini Chriftum non poteft,
Nequcenim diciregeneratio ineopoterit,q«cmge-
neratio non prarceflit. infra.  Qiti d  fcclerativi
»untin ttclcfia.&communiearc non definunt,putan
tesfetalicommunione mundari,ditcant,nihil ade
mundationcin proficere (ibi.

C. CXVI. f Deeedem.

Iifmeaconcilio e  Martini Bracharenfts, c.p4

S I f  quamulier prregnans deflderauerit gratiaba-
pcifmipcrcipere,quando voluerit, habcatpotcfta-
lem. Nam nihil participat in hoc mater infanti, qui
aafeitur: propterea, qubd vniufcuiufque propria vo-
luntas inconfeflinnc monflrantur.

C. CXV 1 I. Dehu.tjuiign.rantcrbis

bapti\.tntur.

l‘'m  expanitentiali Thcodori.

J? Vi £ bisignoranter baptiiati funt, non indi¬
ju Kj  gentpro copecnirere: nift quod fecundiim ca»
noses ordinari non poflunt,niG magna a!iqua ncceffi-
tas cogat. Qui autem no ignari, fterum baptiiati funt,
quafiiterumcruciS*erint Chriftum, perfeptem annos

( Pnly.lt tit.iO.^Anfl  9-c.t 5 Burc.l.  4-r. 44. Utop  r.
t.ijS.Pauu.l.l.ca .94. b luo p.t.c.iS^. Pann.lt.  ca.m.
c Stnt.4-dijl.6Iun p.i.c.tisPann .h.c.ul.  d Snpra
it ctnfecr.it fl.  2. ejvifctltrate.  c al.capttulu  f Tx
m»c.Xcncnfarieu.c.(,  g Burc.lj. c.-jl.iun p.tj.ca.l  (5.
Pann.U.c.ill-

po:niteantquarta, 8rfcxta(eria, *r trea a  Quadrage-
fimasieiunenr. b  Siprovitiealiquofecerint, c Itnn
liter. SipromunditiaptitaHerint,tribuiaBnij fimiliter
poeniteant.

C. CXV 1 II. ^ De bit,  9«! exii<d>iftriaber
bapti\ant*r.

ltem  FcIixPapa tertius, epiši.idCa.l.&fe-
qne*tibk4,

E Os» d  quos cpifcopos , prcsbvtcros , vd<?iacon«s
fuiflc conftitcrit, & leu optante* forfitan , fen coa-
čioslauacri illiusvnici, falucarisque elaruerit ftcilfc
ia&uram, i vfque aii cxitus fni diem in ptrnitentia ((i
rcfipifcant) iacere conuenict > nec orationi non modo
fideltu«), fednecatccliumcnorum qui<km omnim.o-
dii intcrclle: quibus laica tantumcommunio in nior-
tecitreddenda. ^ Dc clcricis: autem,& nionachisjauc
pucllis Dei,antfa^u!aribus,fei:uari prscipinius hunc
tenorcm,qucm Nicarna fynodus e  circa eos > quitap(i
funt, vclfuerint feruandum^elTeconfticuit: vt fcilicct,
qui nulla ncccflicate, nullius rci cimore, aut periodo,
fc,vt rebaptizentur h*rcricis impi^ dediderunt, C ta-
men eos excordc pcenitcat, tribus annii inrer audicn-
te* fint: feptem autetn annis fubiaceantintcrpocnitcn
tesmanibus facerdotimj: duobus autem anms ciiam
oblationcs modis omnibus non (inantur otfcrre: fed
tantummodo (kcularibus / in orationc focientur,ncC
confundantur Deo colla fubmittcre,qiiieum non ti-
muitabnegaic: ^Pueris g  aut^uibHSjOiibdimpub*-
res h  funt,a pubertate * vocabulunt elt, fcu clcricis,
feu laicijjaut etiam fimilibus pueHis, quibus ignoran-
tia fuffragatut jetatis, aliquadiu fub manus impofitio-
ne dctentis,rcddcnda communio eft : neceorneft ex-
peftada panitentia, q«os excipit a coercitione cefura.

1 ^la^uram.] Post htcterbain artzjtHtli, & apud

Burchardum, ^rl»cnem multa infcrHntnr , qux vmnin*
funt legenda,

C. CXIX. ^ Presbyterii b<xpti\atof chrif
mate vngere licet,

ltem  Innocentius Papa Decentio epifops ,
episl.i.c,].

24-p) Resby teris \  (feu extra epifcopwm,(eu prafente
1 epifcopo baptizant) chrilmatc baptizatos vnge-
re licet : fed quod ab epifcopo fuerit confecracum: hoji
tamen frontem cx eodem oleo fignare : quod lolis de-
betur cpifcopis, cum tradunt Spiritum paracletum.

C. C X X. •[ Bapti\atox in jrontibuspresby-
terHVngere non licet.

ltem  cx regefto Gregorij ud Ianuarium epifcapum
Curaluunum hb.i epijl.<).

P Resbyteri l  baptizatos jnfantes fignare faero in
frontibus chriiniate non prarfumant. Scd^rcsbyte-
n baptizatos vngant in pcdtorc, vtepifcopipoftmod*
vngere debcant in fronte.

C. C X X I. ^ Cbrifmatis  m panuumfecun.
do limfe  , <& fuptralium bapti\a-
tum mi ti ere licet.

ltem  ex conciiio apud Kelluacum.

S Iquis voluerit chrifmate n  pannum iterumlinir
re,& luper ahum baptiiaturn mittere, non eftab^

furdum.

a  j A r1 H *tK»v.  b al abjtineant.’] .tl. pvniteant*
c al.fuerit,  d Bur.l  4.^59./«* p.j.c.ljh  o C.5.

* -popuUrib.  g C. 4. h al inueftes.'] al.imberbe*.
1 a J-P M ”tAte.  k Beduini. Jpcft cuf>.K. jfudo-
YH4 e ojfic. l.z. c. fin, ^Albinu* de diuinn officii*. Sent.  4.

J '^'Poljc.lib.^.tit.iO. Burch.l.^.c.Go, Iuop.i,  c.267.
& zjo-Pann.l. i.c.u6,  1  Sent.ibrd. Burch.l.^. c,yo t

«1 ul chrifmate,  n al.cbrifma.tir.

Kr

ms

ftc Baptif-
mo.

Decreti Tertia Pars.

C. CXXII. Deveterichrifmate baptifmo.

confecrare non licct.

7 /mex concilio Liigdunenfi.

S I o  quis de ali o chrifmate , quam de illo nouo, qd f
proprij epifcopi largitione, vel concefilcne acccpe-
rit,baptiz.are,nifi prxoccupante morte, tentauerir pro
teineritatis aufu, ipfe in le fuzdamnationisprotulifTc
fententiarn manlfeflatur.

C. C X X 111 . <T Kon nifi a p rop rij s epifco-
pkpresbyteri cbrifma accipiunt.
ltem  ex concilio api/d Vakn-ias.

P Kcsbyreri, 0 qui dicecefanas reguntecclefias,non
a quibuslibetepifcopis, feda fuo,necper minore c
eiericum,fed per feipfos,autper illum,qui eiufdcm or-
<ti'nis fit,.ante Pafchae folennitatem chrifmapetant.

C. C X X 1111 . *T Conficere cbrifma , &per
dicecefes dcjiinare o m ni tempore
epifco p o licet.

ltem  ex concilio Martini Cracharenfis , c. 51,
<&>fequentibm.

O Mni tempore epifcopo liteat thrifma conficere,
<k  per fuas diccceies deftinare, ita vt ad accipien-
dum chdiima diaconusatit fubJiaconus ante dicm Pa-
fchae de fingulis ecclefiis ad cpifcopu deftinetur. ^fPrcs
byter d  prafente epifcopo non iignet infantcs: nifi
forte ab epifcopo fuerit illi prsceptu. Non liceatpres*
bytero prius epifcopo introire in baptifterium,fed cum
epifcopo: nifi forte ant abfens fucrit,aur ajgrotus.

C. C X X V. €[• x>ni bapthandi recipit offi -
dum, fine chrifmateproficifci
non debet.

ltem  ex concilio nrauficano.c.i. .

N  Vil us e  mini ftrorum > qui baprizandi recipit of-
-fici;:m,fine chrifmate vfquam debet progredk qa
inrer nos placuit femd in baptifmate chrifmari. De co
autem ,  cini in baptifmate, quacunque neceilitate fa-
ciente, chrilrnatus non fuerit, in confirmatione facer-
dos 1 comoncbitur. Nam inter nos chrifmatis »pfius
non nifi vna benedi^lio eff. Non prxiud'cantes / cui-
qunm hoc dicimus,fed vt neceflaria 2  habcatur chrif-
matio.

1 C Sacerdos commonebitur.] ApndBurchardum,
tfcpluonem (qui biccaput concludunt y quodatant cxKi-
fenfhc.’). )fic lektur , in confirmatione facerdotis perfi-
*ictur,*ut y vt luoy  perficiatur.

2, C'[ Vp neceflaria. ] Varietminfi<^r,is e (lin editione
sonciliorum Colonienfi tri um tomornm Kam &ifio modo
lektur, <&>hoc , non neceflaria habeatur rechrifmatio,
& } non neceffaria habcaturchrifmatio repetita<&>ne-
aeflariahabeaturchrifmatio rcpeutz>quafoUiečlio re¬
genta eflin editione quatuortomorum.

c. C X X V I. ^ t Antcquam cbrifma infun-
datur y adafyer<?en-dum anramdc fon—
te aeripere licet,

It  m Ca pi f ul a r iu m h b-.  6. c.  7 7.

I N fabhato y fan£oPdfchx,vcl Petecofles. fi q:iis ve

lit aquam.confccratan-; ad afpcrficneni irulomofua
reciperc,anre chrifmatis inhifionem rccipiac.

C. C XX VII. ^ l'ndeafyerfionitfanfUfi-
catio erordiiim fumpferit.
ltem  Cyprianus lib. 4. epijl. j.adMa^num,

N  Ec quemqnam mouere debet, quodafpergi, vel
perfundiiubenrur h  xgri,cum gratiam Domini-
cam confequuatur: quando feripturu fančla per Eze-

a Burcb.i. ^.r.94 Iuop.t.cap.lSi. p-annor. l.i.c.nj.
b Burc.l ^.c.jb.Juop.J.c.z^o.Par.n.l.j.c.tor.  c a/,
iuniorem.  d VideMeldenfc c. 46. Sup. diii.  95. ^ preš
bjter.C.jl.ZTSb  « ^r.l.\.c.qyluo p.i.r.267. f Pi
prxikdicani qiadquamdico ~\  g luop.  1. c. m.Pann.
isi.c.ioS,  h a\yidtntHr, .  J

123 6

chielem a  prophetam loquatur) St dicat: [&afpcr-
gamfupervos mundam: & nuiudabimini ab

omnibus immunditiis veftris, & ab omnibus fimula-
cbris veftris: & mundabo vos, Sc  dabo vobis cornouu:
& fpiritum nouum dabo in vobis. ltem in  6 Kumcrif.
’  «[■ Qui tetigprit cadauer 1  Kominis,& ,ppterhocfepte
diebus fuerit immunduj,afpergatur dc hac aquatbe
tertio,&feprimo, & ficmundabitiw. ltem. ^  Sifide
Trinitatis nnindatus non fnerit, in refurreftione - a-
pud fanfterum collegium immunduserit. S.idie tertio
afperlus non fuerit,feptimo non poterit cmudari Om-
nis,qui tetigerit humana; animat nsorticinium, &afpcr
ius ex haccommiftione non fuerit, polluet tabernacu-
Ium Domini,peribic cx Ifrael: quia, quiaquaafpcr-
fus non eftexpiationis,immundus erit.&manebitfpur
citiaeius flipereum. i&itcrum.  [&locutuseftDomi-
nus ad Moyfem, dicens: c  Accipc Ieuitas de mediofi-
Iiortim Ifrael, & purificabis co>, & itafacieseisputiff-
cationem eorum, circumfperges eo> aquapunScacio-
nis.]t> it enem.  Aoua afpcrfionis puriScatio eft. Vnde
apparet afperfioncm quoquc aqii3e, inftarfalutarisia-
uacri obtinere, Sc  quandu h sc jn ccclefiafiunt, vbifit
Sc  accipientis, Sc  dantis fides, integra ftare omnia, Sc
confummari,acperfici pode Domini maieftate, & fidel
vcritate.6~'«Ka. ^ Spiritus vero fanftBs non dimen-,
furatur, d fčdfupercredentem totusinfunditur.Nanv
ii dies omnibus a:qualircr nafeitur: St, fi folfuper om -
nes pari, & arquali luce diffunditur : quantd magis
Chriftus fol^ St dies verus in ecclefia fualumen vit* *-
terna: pari aequalita.ee largitur? Cuiusa:qualitatisfa-
cramč:umvidemusinExodo e cflecelebratuin> cum
de ca*(o nrannadeflueret, Scfuturorimi prasfiguratio-
nealimentumpanisc*leftis,& abum Cbrifti vcnicn-.
tisoftenderet. Ulic enim fine diferimene vel fesus, vel
statisGomor |ingulis argualiter colligebarur. Vnde
appaieb.it Chnfti indufgentiam, Sbcsleftem gratiam
poftmodum fecururam acqualitcromnibusdiuidiifint
fexus varietate, line annorii diferimine, fineacceptio-
ne perfona: fuper omnem Deipdpulum fpiritalfšgta-.
tiar munusinfundi. Plane eadem gratia (piritalis, <im
a*qualiterin baptifmo asredcntilnisfan'ic ,ir i' n cor )-
| uerfarjone, atquc adfu noftro poffmolum v el nunui-
j tur,vel augetur.vt in Euangelio f  Doaiinicutn femen
squaliter feminatur: fed pro varietate terrr aliudab*
fumitur: aliud in muItiforn»em copiam vel trigetimi,
vel fcxagcfimi,vel centeiimi numeri fruflu cxubcrantc
cum fiat ur. ©“ paulc pts}.  eff^uod fi aliquis in illo mo¬
lit tur,quod quidam ex his, oni s  ri baptiianti r, fpiri-
tibusadhuc immuudis teneautur ? iciatdiaboline-
nuitiam pertinacem vitju e adaquam fahem vslerc in.
baptifmo vero omnis £ nequitis lus virus annittere.
Q.uod exemp.luni cernimus h  in regePharaone:qui
din rtluaar.us,& in fua perfidia dcmoratus,tamdiu rev
fifterc potnic, Sc  pratualcre, doneč adaquam venirer:
qtio cum veni!fct, Sc  vidlus eft, & extinčhis. Mateau ti
illud , fjeramentum baptifmi fuiffe declaracbeatusa-
poftolus Paulus, i  dicens: [biv/a ttiimvtsig»«rarifM
trts,qHt4 patres nofiri cmncsfub ni hefnirunt, omnes
ptrmare tranjlerunt , & omntstn M /} bcO!l\.U! fi<»t
in nnbe , lry  viar/.] & addidit dices:[Ha:cautem om-

nia,figura: noftratfucrunt ] Qiiod hodieetiam geritur,
vt percxorciftas voceliumana, &" poteftate di:iina 0a-
gel!ctur,St vrat ur, Sc  rorqiiearurdiabolus:&ctimexi-
rc fe,& hominev Dei ^ dimitterc frpedicat, iu cg tar.
menquod dixcrit, fallac, Sc  id, quo.f per Pharaonem
prius geftiim cll.eodem modo / obftinationis^ frau-

a r\rch.'/>:  b 19.- c KumS.  d dt

mtMfltt* i*t*r.ynr* UcHt.  e lixod.  16. f j.

g omnti^ortp.  b i.X5d.iq.. i' r.Cvejo. Jc. al.
Uto.  1 A.memUcui,.

1237 Deconfecrationc,

cJisc^erceac. Cum tamen adaqnam Dcifalutarem,at-
que adbaprifmi fan&ificationcm vcnicur^cire debc-
musfidert*: quia illicdiabolus opprimitur > & homo
©codicatus diuina indulgcntia liberatur.

i %  Quitctigeric.]f/^rv/?y«f adverf.httecutus &■,
alUsvcrbit k B. Cypriano cxponnntur- )  ex quo qutdemin
caterv huinf capitispartibu* multa funt emendata.

1  ^ In refurre&ione.] Huiu* fententiafunt qu*dam
*tfogui>t gUjf. interline ariaciijlam Kumerorum Ucum .

$ fTeneantur ^In originali imprejfo c ji,  rcntancur.
ftdiHquinque manufcriptu,  tcntabancur. Hoc enim fibi
*xlt B. Cyp na n m, dum adhibentur folenn it at e S p r*ce de n
baptifmum,tentariadhuc hominespojfe ab tmmundts
ftiritibto, definere autem tcntationem in abfolutione ba-
ptifmi, ideji, in aqua falutari.Sic enim ab ipfo nune rfur-
pAttiv'vox , baptiza»tur, acfepe h  pbilofopbitvfurpari
filet Vox  generari nimirum pro alierationtpracedente
eduČlt9ncm,&prouentum form*.

C. CXXVI 1 I. qr De!nfquivph*d exitum
vitdfUfcipere bapiifna dijjerunt .

Ittm  loannes Chryfoftomus in epijlolatn ad
Hebraos, homil.i\.adc.y.

25 Vando quis propterea pcccat, vt fan&um ba^

|>s V^pttima in nouiflima fua expiracione fufcipiat,
torcaiiis non adipilcitur. Ht credite mihi, non terrens
vosdico,quoddi&urusfum.Multosnoui, quihocpaf-
fi funt,quifpcbaptifmatis multa peccabant,circa diem
autem mortis difccflerunt vacui. Deus enim propter
hocbaptilina tribuit>vtfoluat peccata,non vtaddat. 1
Siveroquisad hoc vtiturbaptifmatc, vt amplioradc-
linquat,ipfum fit negligentias caufa.

1 q[Non vt addat.]/« editione Vcronenfi mendosc eft,
ivu wjzf<TY\ corriqcndumque ex manuferipti*  , ov% ivcc
Mi

C. CXXIX. q[ Paruuli* bapti\ati*paren-
tumnon nocet perfidia.

26 /~n  Variš d  dmevtrum parentesbaptizatis par-
J?s v^uulis fuis noceant, ciira eos damoniorum fa-
crificiis fanarc conancur: & fi non noccnt, quomodo
eis profit cum baptizantur,parc*ntum iides:quorum cis
non poteft obefle perfidia ? Vbi refpondeo, tantam il-
lius (acram en ti, hoc eft, baptifmi falutaris eife virtutč
inlan&acoinpagecorporisClirifthvt femel 1 regene-
ratusper aliorum voluntatem,dcinceps non poflit vin
culo aliense iniquitatis obftringi, cui nulla fua volun-
tateconfenfit [ Et anima enim patri* mea eji, inquit ,
tnimafilij mea ejl.^&iterum. b  Anima>qua? peccaue-
rit ; ipfa morictur.Non autem peccat ipfa.ciim parentes
ci nefcicnti, vel quilibet alius adhibet faerilegia dsepio
nioruttt.Sed ideo cx Adam traxit, quod faeramenti il-
husgratiafolueretur: qnia nondum erat anima fepa-
ranm viuens, id eft,altera anima,dc qua dicereturv[&:
anima patris mea eft,& anima filij mea dl.] lam c  ita-

que dicit, quod cum homo in feipfo eft,ab co ,qui ge-
^iuit,alter eifeftus, peccato alterius fine fnaconfcicn-
tia d  non tenetur obnoxius. & infra  Quomodo e
itaquc in paruulum maiores peccant offerentes cum,
atquc obligare conantes iljcmonum faerilegis vincu'
lis? non cit anima vtrorumque cbmunis, vt ctiam cul-
pam poflimhabere communem.Non enim liccommu-
mcaturculpa perulterius voluntatem , quemadmodu
communicatiiroratia per fan&i Spiritus vnitate. ltem
pttutifUperiut.  Rc^cnerans ergo fpiritus in maioribus
otferaitibus,&.- paruuio oblato, renatoque communis
eft. Ideo per hanc focictatem vnius ciufdemqu« fpiri¬
tus prodeft offerentium voluntas paruuio oblato. o*

a Pcly.l.^.tit.io.,Anf.l. 9. C.4.Z.  b F-^ccb.iS.  c lam
itatfocum bomo.  ] vera le čtiv.  d ccnjinfione.’]  v rra le-
cho.  e Xl«*tndc HMtem ^ve * tecite, *pfint nstainter-

1*. a. ioni*.

DiftinčtIIIL " 2 *  uss

infra.  Poteftenim&in hoc, & in illo homiiie eife
Spiritus fanftus, ctiamflinaicem nefciant: perttue.a.
fit a  vcriufque gratia communis: non autem pocetfc
fpiritus vnus cife hominis & huius, & iilius: per ^uc«».
peccante altcro,&: altero non peccante, fit camea cul-
pa communis. Ac per hoc poteit paruulus femel ex pa-
renrnm čarnegeueratus,Deifpirituregenerari,vtex k
illisobligatiocotra&a foluatur. Nonpoteftautem fe-
mcl Dei fpiritu regeneratus,exparentum čarnerege-
ncrari.vt obligatio, on* folutaeft, iterumeotrahatur.
Etideo femel perceptam paruulus Chrifti gratiam n®
amittit,ntlipropriaimpiecate. &pauloposi.  Veruno-
tamen reSe dicuntur parentes, vel quicumque maio-
res,filios,(eu ouoslibctparuulosbapciiatosdamoHio-
nim facrilegiis obligare conanres, fpiricaliter homici-
da:. Nam iivillis quidem interfečtionem non faciunt!
led qttanttim in ipfis eft .interfe&ores fiunt: refteque
illis dicitur > quando ab koc fcelereprohibcntur.nolitc
occidereparuulosveftros. Dicit enim & Apoftolus : c

['Špirit um no lit e exlinguere : J no n quiaillc extingui po
teft: fedquantunun ipfis eft, extin&ores eius ntcritb
dicuntur,qui ficagant, vt extinftum velint. Nceillud
te moueat, (yc. &• infra.  Cclebrancurenim per eos ne-
ceflaria minifteria.£A infra.  ^ Off^runtur d  quippe
paruuli ad percipiendam fpiritalcm gratiam non tam
ab eis,quorum geftantur manibus(quamuis & ab ipfis,
fi & ipfi boni fideles funt) quam abvniuerfafoctetate
fanaorum,atque fidelium, Ab omnibus namque offer.
ri rečte intelligitur: quibusplacet, quodofferuntur,3e
quorum fan&a, atque indiuiduacharitate ad commu-
nicationem fandti Spiritus adiuuantur. Totahocergo
mater Ecclefia, quaijn fanftis eft, facit: quia totaom-
nes, tota fingulosparit. Iteminfra.  Difficilimam fane
qu3efti»nem tibipropofuiife viftis es in extremo inqui-
iionis tui,eavidelicctintcntione,quafoles vehemen
u r cauere mcndacium. Si conftituam, inquis ,ante te
o .ruu!um,& interrogetn,vtrum cum creuerit, fsturus
fit caltus,vel fur,vel non fit futurus,fine dubio refpon-
debis,ncfcio: &vtrum in eadem paruula State confti-
tutus cogitct aliqd boni,vel mali, dices, nefcio. Si ita-
quede moribuscius futurisnihil audescertipromit-
tere , & de eiuspracfenti cogitatione: quideftaliud e
quam quando ad baptifmum offeiruntur pro eis parca-
tes, tamquam fidei audores, f  relpondent, Sc  dicunt
illos facere. quod illa atcas cogitare non poteft, aut fi
poteft.occultum eft r Interrogamusenirn eos.d quibus
oftcruntur,A' dicinrus : Credit in Deum ? de lila atace,
quie vtruui fit Deus,ignorat.Kelpondcnt: Credit,&ad
catcra ficrefpondeturfingula, qu* qnaruntur. ^ Vn-
jle miror parentes in iftis rebus tam fidenter pro par¬
uuio rcfponderc.vt dicant rum tanra bona facere,qu3e
adhoiam,quabaptiiatut, baptieator interrogatttame
eadem hora,fifubiiciam,ericcaftus,qtiibapriaatur,aue
non erit fur ? nefcio, vtrum audeat dicerc alis|uis, ali-
quid hornm erit, aut non erit: ficut milu fin^ftubita-
tiouc refpondet,qubd credat in Deum,&quod fe con-
uertat ad Deum. &infr“-  «T Ecce h  facio, Quantum
polfum, Dominus adiuuet, vt quoi| poftulas, poffim.
Nempe ibepc ita loquimur , vc pafcha propinquante
dicamus craftinam ,vel perdiftenam i vel perendif-
fenam cfle Domini pallionens : cum ille ante tam
mul ros annos paflus lit; rec omnino, nifi femel, ipfa
padlo fada fit. Ncmpc ipfo die Dominico dicimus,ho-
die Dominus refurrexit : cum cxquo refinrexit, toc
anni tranfierunc. Cur nemo tam ineprus eft, vt nos ita
10quentes arguat efle nientitos }  niliquia iftos dies

a al.frt.  b ali&illiuf. c  d Sup.cad.

1  r c , /ixd. t!. e iliudrfttodynando.~]reru leffio.  f at.
doBc. fs.  ] al. fide dičtores fpondtnt. g al.gertrntnr,
i 1  hio .2.  .14. i ttl cerendinam ejje.j vera loiUo.

/ Kr J

ii239 Decreti Tertia Pars, 1240

Itcundiim illoru quibus hicgeftafunt, finiilitudiirem
nuncupamus: vtdicaturipfedics, quinon eftipfe, fed
reuolutionc temporis, fimiliseius: &dicaturillodie
fieri propter facramenti celcbrationem,quod non illo,
ftdiam olimfaftum e&.&-infr*.  ^Itaq;paruuliim, a
infra.  ^ Ciim autem hotno faperecotperit, non
illtid facramentnm repetit, fedintelligit: eiufq; veri-
tari confona ctiam voluntate coaptabitur. Hoc quant-
diu non poteft, valebit facramcntum adeius curelam
aducrfuscontrariaspoteftates: & tanttnr. valebit,vt fi
anre rationis vfum ex hac vica emigrauerit, peripfum
ftcramentum commendancc.ecclefia: charitate, ab illa
condemnatiotie, qna: per vnuin hominemintrauitin.
«undiim,Chriftianoadiutorioliberetur. Hocqui non
crcdit, & fieri n®n ','oflfe arbitratur, profečto infidelis
eft, etfi habeat fidei facramentum: longeq;melioreft
illc parualt!S,qui etiam.fi fidem nondum.habeat in cor
gitatione, b  r.on ei tamen obicem contraria: cogio
tacionis opponic,.vnde facramentum eius falubriter
pcrcipit.,

1 qp §etmt\regener3.x.\3s.~\Plenius apudB.Auguflinn,
vt femel gene.ratus per carnaicm vpluptatem , ciim te¬
rne 1 regeneratus fticric per aliorum rpiritualem volun
catem, &c. Mttlia vere in hac cepite emendatapinti vbi
fer ajajfant limit. Sunt enim fen te at ne ipfc acollelior.e ar
bitratn fua > tr.tnjpofita,.

C,. C X XX. qAliorum.fidet.in baptifmo
paruulosfaluat.

Item Bonifacio contra d nas epiftolas Pelagia~
norum,l.\.c.lX.

I N ecclcfia c Saluatoris per alios paruuli credunt:

dicutexaliis ca,,quse illis in baptifmo remiettintur,
peccata traxerunt : nec illud,c.ogitctis, i eos vicam
nabere non pofle,quifuerint expertes corporis,& fan-
guinis Chrifti v diccnte iplo: [Nifi d. manducaueritis
čarnem meam, &c.]

t a;' Cogit.etis.JNc« eslmutatum obglolfdm.Sedinve
t ul ta cadicibu*,Qr originali esl, cogiz&tts, pendentid bar
oVIn;.1 exfuperioribu*: ‘inart integer locne perlegenaus.

C. C X X X t. qt Corpore fangitine Chnjli
participat, qui per baptifmamemr
brum eius effidiur,,
idem.

N  Vili eft a!iqttatemts e  ambigenJnm , tune v-
numquemque fidelinm corporis, fangtiinifq; Do-
minici participem fieri,quandoin baptifmate mcmhru
Chrifti efficitur,nec alienari ab illius panis, calicifque.
conrortio,etiamfi,antequam panem illum comedat, &
calicembibat-, de.hoc.fie.culo in vnitate corporis Chri¬
fti conftioitus ablcedat. Sacramenti quippeillius par-
ticipatione,ac.beneficionon pnuatur, quadoip,fe hoc,
qHodiliud.facramentnm i eft, inuenit. f.

i Sacramentuni eli.jAp»d.Bedam(»am originale
non citinuevusrnfeof.ur  fa era me n tum fignificat, inue-
nic. g Vt fiipradijhl.ftuiupaffHt.verJi. Halli, <tyitaiiO-
ttrpretatur nuni .mciorgloffavc, bum,cl\.

C. C X XXII. q Quarejit bapti\andtta,qui
de bapti\ato nafeitur.

Item.de petcatorutn. m eri t.p^rcmifcfn baptifmo  >
parunlortim t lsb.2.c.2 5.^?- 26.

»7  C * ^ bap.tizataeftcaro Chrifti, que fine peccato •
js O erac,propter exemp!iim imitattoi,i.';quantb rna-
gis baptizanda cit caro morttspropter euicandum iu-
Stcium damnationis ?  Sicuc vero in temporccircumci-

g S. ead.nihsl eji ali n d  7 6. b al.costnitione.  c Be¬
da adc.l6Marci.Anfl. 9.0.4?. di loan.6. c Sedal.
Cor.io-adverfi. [Calixbenedielionis. Jfup. diši. t.c.aua
alfna^nul/is  f al.inuenitur.  g. aliinuenitur.C.16.
Sen:.  4. di(!.'). Polyc. I.]. tit, io.ex Innocentio, Anf.

I.  J.C.IJ .luop.  2 .C.I.

lionis,qui dccircumcifo nafcebatur.fuit circHtnciden-
dus : fic nune, qui de baptizato nafeitur,erit baptizan-
dus. *| Sacramentuni enim bapciihii/acramentum eft
regenerationis. Ojrare fictit q«i non vixerit, mori non
poteft: ita,qui natus non iuerit, renafci non poteft.Ex
qno conficitnrinesiinem in fup parente renafci potuif-
fe non natum. Ec quanmis parenci poft conuerfionem
propria pcccata non obfunt,tamen illis obfunr, qui ab
eo generantur. Parenti propter hoc non obfunt, quia
renattis cft: illis autem, qui de illo nati funt, nifieode
moiio renaicunttir, qm a parente contračlafunt,obe-
runt: quia.e.tiam innouatus pater non de nouitateded
de reliquisvetuftauscarnaliter gignit: & filijexpa-
rentum reliqua vetuftate in peccati;čarne prspagati,
damnationem faeramento regenerationiscuadunt.

Hoc eliam caput confeBum esl ex v er b ti B. Aitgitjli*
rs.ctUeclons tamen arbitratu, &-immntatif, & tranjpe-
f.thifčZr in fummam vedachs. Sfuodin multtffe.quentibM
capitibuoitafit, vt n ccejfarium omnint fit adip/Um ttdire
auBorcm.£>uarepauca emendatafunt, eacjuidtme*
vetuihs fer e Graham exemnlanbuo) rpiafcihcel ftnfaM
Valde obfenrabant,necgloffa abjtab.it.

C, C.XXX III. q[ ln baptifmateontniapite
cata moriuntur.
ltem in  Enchiridio,c.52.

V T oftenderet Apoftolus nos mortuoseflcpeccato:

[An a.  ignoratis, inqmt, quoniam quicumq; ba-
ptizati Turnus in Chrifto Iefu, in morce ipfius baptizati
funius ? ]Siergo hinc oftendimut mortui cfle [»eccato,
quia in morte Chriftibaptizati funius,profečtb dc par-
uitli, qui baptizanturin Chrifto,peceatomoriuntur:
quia in morce ipfius baptizantnr. Nullo enim ex«'pto
dičtum e(t,[Ciuicutnqueenim baptizati fumusin Chri
ftolefu ,in morteipfius baptizati iumus: ] & ideo di-
dum eft, vt probaretar mortuos nos eflepcccato. Cui
autem peccatoparuuli renafcendo moriuntur, nifi qd*
nafcendo traxerunt ? Ac per hoc etiam ad ipfosperti-
nct, quod fequitur : b  [ Confepultl enim Turnus illi
pcrbaptifmum in monem.J&enfrat ^Eaptizatis ita-
que in morre Chrifti, in qua non foliim maiores, verii-
enam parmilibaptizantur, aic: c  [Sicvoi ezithmate
mortuos quidem eftc peccato, viuentes autem Deo in
Chrifto Iefu. ].

C. CX XXIIII. Sicnt nudi baptifaius nt~
£titnryita nemo ett y  quinonpeccat*<
moriAtur.

liem in  eodem, c. 49 *

A Parutilo d  reccns nato vfcjtje ac ^ dccrcpitum fc-
_nem , ficur nullus prohibentlus cft a bapcifmo, ica
nulhis eft, qui non peccato moriaturin-baptiftno. Sed
paruuli tantum originali , maioresautcm etiam omni¬
bus iia moriuntur pcccatis, quas male viucndoaddidc - *
runt ad illud, quod nafcendo traxerunt.

C C XXXV. ^ ! n  baptifmo litnnu non
er*tpacati remiftio.

JttmJn  cod c.43.

N -On regenerabantur, c  qui baptifmo loannis ba-
ptirabantur : f  Sed quod.im prscurfonoillius
minifterio, qui diccbat: f parate £ viam Domino,]
huicvni,in quo lolb renafci poterant.parabantur. Hn-
itisenim baptifmus cii non in aqua tantum* ficut fuit
Ioanii,veruetiam in Špiritu lan&OiVtde illo x fpiritu
regencretur>quifquis in Chriftum credit, de.quo<;hri-
ftus regeneratus regenerationem h,  non cognouic.^
paslairtff i ius.  In aqua baptizari vol uit a loane,non

vt eius iniq,tas vila diluerctdcd vt magna comedarctur

a Rom. 6 *.  b Jbidcm.  c tbidenu  d Sent .
/\.,cliji.4.It*ap.lj.c.^-o  e renafcebatur.^srin  f
a ddit.] <tquo čriff' baptistu esl.  g. t.fa.^oMar.h

k rc^cnerKttaneMOH ejriut.Jor/jr.

humanitajo.


1241 Deconfecratione,

fcunianitas. * I« quippe nihil in eo baptifmus ha-
buic, qu©d ablucrct, ficut mori nihil quodpunirct,
inuenit.

i ^ Vt de illo Špiritu, ] Rsjlitutus e?l ex  JJ, frlugnfli-
»• hicltCHSiin yuo gloffati o n impediebat. jLntea Ic^eba-
l»r:Vtdc illo regcnerarctur, n quis in Chriftum crcdi-
dcrit,de illoChriftas rcgencratur,qui regencracio-
»cra, &c.

C* C X X X V T. q]» Kon folum originale y fted
etiam aBualia peccata remittuntur
in baptiftnate.

Idcm de baptifmoparuulontm y Jiue depeccat.
mer.l.j.cap.iy&ri 6 '

R Bgencrante 1  aucemcarnc tantummodocontra-
hiturpcccatum originale: rcgcncranceautem fpi-
ritu non folum origmaiium , fed etiam voluntariorum
remiffio peccatorum. Proinde rede poteft dici par-
uulos fine baptifmo de corporc exeuntcs indarana-
tioneomnium mitillima futuros. Multum autem fal-
lit & fallitur, quieos in damnatione prsdicat non fu¬
turos, dicente Apoftolo: b  [pervnius delidum in o-
mnes hominesadeondemnarionem, &c. 3

1  ^'Regenerante autem. ] Doclarans B.^ 4 .ugn^inu* y
turah Apoftolo diciumftt , Sic & gratia regnet periufti-
tiam in vicam a ternam per Iefum Chriftum Domin um
noi\r um y bac affer ib at.  O^uiagenerantecarneillud tan
tummodo trahirur,quod eft originale peccatum.Rege-
neranteautem fpiritunon folum originalis, fed etiam
Tolvmtariorum fit remiflio peccatorum.

C. CXXXVII.  Sluicun^ne ex concu-
piftcentia nafti tur., p trbaptifmum
rege n nat ur.

Idcm t' in eodem y c.\ 6 .

Vifquis cx concupifccntia carnii, & Iegepeecati,

& ruortis carnalitcr generatur, regenerari fpiri-
talueropushabet, vt non folum adregnum Dei per-
ducatur, verumeriam a pcccati damnatione liberetur.
Sicutenim perprimum hominem in pcccato,&morte
nafeuntur j fi^jjfiam per Chriftum in iuftitiam , & vita
Sterna in baptnmo renafeuntur.

C. CXXXV 1 .II, Ojjerentiumfidespar-

uulof fuctt fideles.

Idern in  d eodem libre y c.iy.

P Anuili>fidelesredevocantur : quia fidem per ver-
ba goftantium quodammodo profitentur : &per
eorumdem verbadiabolo,& mundo abrenuntiant. Et
hoefit vifacramenti,& diuina? gratite, quam Dominus
donauit ecclcfia?.Parmilus autem,qui baptixatur,fi ad
annos rationales veniens non crcdidcrit, nec ab illici-
* s  abftinuerit,nihil ciprodcft,quodparuulus acccpit.
c. CXXXIX.  ^Veeodcm.

Itevn  Auguftinus in eodem libro  i. de meriti *,

(fr remi-f. peccatorum , c.25. £7^19.

M Atcrecclefiaos maternimi pafuulis prarftar, vtfa
crismyfteri« imbuantur: cfuianondum e  pof-
funt corde proprio credcre ad iuftitiam , nec orc pro-
prioconfireri ad falucem. Necideo tainen eosquifqua
fidclium fideles f  appcllare cundatur: quod a cre-
dendo vtiquc nomen eft : quamuis hoc non ip(i, feda-
lij pro eis inter faeramenta rcfponderinr. Si autem ,p-
terearedč fideles vocanrur, quoniam fidem per ver-
a geftantium quodammodo profirentur, cur etiam
»on priuspccnitcntes habeantur, c 11 m per eorumdem
▼c^ba geftantium, diabolo , & huic faculo renunciarc
nonftrantur ?

'a Hunulitat^cri^  b I{ornan.  ■>. C Senttntia
Potius fjuam Verba.  d Summavcrborum. B .
infra c.prox. Verba ipftt*  C Roman.io. (  j. cap.
pr 9 xi mo.

Diftinft.ini. 1242

C. CXL.  Ch*rit*secclefiteftccdtd dimit-

Idcm in traB. tu.adc  10. * J.Knnif.

E CcIe(i*charitas,qua: b  per Spiritum f*n&um dif-
funditur in cordibus earum > qui participes fuat,
peccatadimittit: eorum,qui noafuntjtenet.

C. C X LI. Solu. Chrijiutptccata dimittit.

Idcm c de peccatorum meri tir, ve -
mijf.l.t.c.1 j.

N  Emo d  rollitpeccata, nifi Tolus Chriftus, qi»ieft
agnus tollenspecccatamundi. (<?• m jr a.  Tollic

aiKem & dimictendo,qu*faaa funt(vbi originale con
tinetur,)&adiiiuando, ne fiant, &pcrducendoad vi-
tam.vbi ficri omnino nonpofliinc.

C. C X L 11 . '^r Pester b.ptifma Chrijiipar -
uuhtnulU fulu« promittitur.

Idcm ibidemigr  c.25.

N  Vila e  prster baptifmum Chridi falus promitti-
rur infancibus: quia infantes, fi per faeramentu,
quod ad hoccft diumitus ihftitucum* in credentiuna
numerum non trnnfeant.profeab in tenebris manent.

C. OKLIH. ^ Bapti\uti in Cbrijlo incorp.^
rantur,<£r-eiusmembr<<punt.

Ide ni f ibidem,c.i6.

A  D hoc baptifmus valet, vt bapiieatiChriftoineo»-
porentur, & membraeius habeantur, &confepe-
lianrur: & oblati per faeramentum, charitatcmquc fi •
delium reconcilientur Deo: vt in illo viui, falui, lite¬
rati, redcnipti,illuminati fiant.

C, C X LIIII.

Idem ibidem^c.ij.

a Visautemnefciat credtreefie infantibusbapti-
xari? non crederc autem,non baptiiari?

C. C X L V. ^Gratra ko/:  folum peccata dimittit,
fed etiam legem implere fant.

Idem g degratia , Ubere arbihio , ud Vd-

leuti/ium,  r.14.

G Katia,quat per Chriftum datur, non foldm pccea-
torum remifiioncm facit.fed etiam, vt lex implea-
tur;vt natura liberetur,ne peccatum dominetur: fpiri-
tus etiam grati j dat fidem,quj etiam non petita a De*
conceditur , vt bornim petenti Sc  alia concedantur.
Nam h  fides non eft liberi arbitri) tantum, led de¬
lnim Dei.

C. C X L VI. 41  VetHC infirnutd! in Uaplifm.

nou penitu. dbfuvnitur-tfedvi.
res amittit.

Idem de baptifmo paruulorum-, fiue depeccat.
mer.gr remtjf lib. i.r.7.

18 VT On excoquifquebaptixar«r,omnis verus infir
P* IN mitasin coabfumitur. Sed renoHatio incipit
a K  remiffione omnium peccatorum,&intelligentia,

Se  operatione fpiritalium. Cstera vero in fpe faft*
funt,doneč etiam in re fiant: quod erit in refurreiftio-
nc. Nam in baptifmo,quamuis plena fiat remiflio pec¬
catorum,nondum tamen plen a eft nouitas, & perfefta
mntatio: quia adhuc retnaneteorruptionon folum in
corporc, fed etiam in animo, qui eft bomo interior: in
quo li perfefta effet nouitas, non diceret Apoftolus, i
quodrcnonaturde die in diem. Idem eodem libro,c.17.

^ Hoc meminiffe debemus tantummodo, omnium pec
catorum plenam,pcrfcSamq_ue rcmifiionem baptifm*
fieri: hominem vero non totum commutaricontinub:
fedinbene proficientibus de die in diem nouitare cre-
fcente,comutari quod vetuftum, & carnale eft: done«

* Glo jfa ordin.ibi.Px Jlu^. ad verfi.  [ tjuorum remi-
feritis.'] gr Bedaibid. Sent.4.. difbn&. 1$.  b K?m.  5.
■C Bedain c.^.s.loannis.gr elo.ibi.  d 7 ».1. e Sent.
4 .d;ji,i 8 .?»Mwa , pfrtffrr/w. f Perepitonidm.  g Per
epilomam.  h Iphe.i.  i 2.Cur.4.

K* i

Dt  tV r ~  Decreti Tertia Pars.

^43

ita renouetur.vt animalis iofirmitis corporis, ad infir-
raitatem fpiritalem, incorruptamcj; perucBiat, eJ- c. 2.

Hsee aute lex peccati.de quadicitApoftolus, a  [no
regnet peccatum in veftromortali corpore]non ficma
net in membris eorum, quirenatifunt, tanquam non
fir eius faftarcmiflio,vbiomninoplena, &perferfta (it
renuffio peccatorum.omnibusrnimicisiiitcrfe&is^ui
bus feparabamur a Deo: fed manet in vetuftate carnis
tamquam fuperatum,& peremptum,fi non illicitisco-
fenfionibus quodammodo reuiuifcac, &inregnnm ,p-
prium,damnati6nemque reuocecur.Ab hae autcm ve¬
tuftate carnis (in qua cit lex ifta peccati, vel peccatum
iam remiffum) vfqueadeo fpiritus vita difcernitur, in
cuius nouitate baptizatiper Dei gratiam reuafcuntur,
vt tale etiam jn prsefenti non fohim non in peccaco,fcd
etiam ntc in čarne eifc dicatur,cuius defideria non fe-
quuntur,fedin fpiritu. Ipfa vero čarne cerruptibili be-
ne vtitur, qui membra eius ad bene operandom con-
ucrcit, non fecunditm defideria carnisviuenslegep.ee-
tati,quod licctiamremiffum eft, in vetuftate tamen
carnis manet: qira bene vtuntur fideles coniugari, qui
*x eo, quodfuntin Cbrifti nouitate, dominari fibili-
bidinem non patiuntur: ex eoaurem,quodadhuc tra¬
bant Ada- vctuftatem, regenerandos immortaliter fi-
lios , morcaliter generanccuni ca propaginepeceati,
qu,arenati obnoxij non tenenrar, & qui saicuntur,re-
nafccndo folnuntur. ltempaulb inferiua.  fj Sicat fa&a,
Scdičla, & cogitata iniqua anims 2 & corpori perti-
nent,licet autem quantum ad motus,iam prseterieru t,
& non funt, tis tamen prateritis reatus eorum manet,
ntfipe.catum pcrremilfionem foluarur : fic concra in
hac non iam pracerita, fed adhuc manente lege con-
cuprfcenria reatus eius foluit.ur; & non erit, cum.fit in
baptifmoplena remiffio peccatorum,

Jft- t d de multit capitibue iam fienifteatum eft, exlo-
cv -B. f/tugioftini effe confeUa, fed ali/er difjtojitts t in
fummam collečlit , id in bec.petijlimum capite apparet:
in quo tamen non parna funt  £r- emendata , & uidita.

1  A remiilione. ] ulutea legcbatur,  ad remijlio
nem, Src. Rmendatum til explertf^ue Vetuftis exempU-
rtbttt,. & originali.

2 Animae Se  corpori. ] In originali el},  quantum
ad ip-ios motusanimi, & .corporispcrtinet,iam praste-
riefunt, S: non funt: eis tamen praeeerieis, &r non iam
*xiflentibus, reatus eorum manet, &c. Sedobglojfant
non eit emendatum.

C.  C X L V II. f. Difeipuli Chrifti tim ba-
ptifmate credunturabluti.

Ide m in.epiftola  108. adSeleucianam.

19  Vandoab b  Hierofolymiscxiit Iefus cu dtf-
jas čipulis fuis in ludaam terram, & illicmoraba-
tur cum eis,baptizabat non per feipfum, fed per difci-
pulos ftios: quos intelHgimus iam ftufie baptizatos.fi-
ue baprifmoIoannis(ficut nonnulli arbitrantur:) fiue
(quod magiseredibile eft/bapufmo Chrilti. Uemtbtdi.
qr-Refpondit e  Dominus Petro, [sjuilotus eit, non
indigt. t,nifi vt pedes lauet: fed elt mundui totu,.] Vbi
»Otelligitur, qiiod iam Pctrusbaptizacustacrat.

C. CXLVI 1 T. ^ .Apoftolt orana , Cbrifti
bdptifndte baptt\ati creduntur.

Item adVtnccnlium,{y PiHoremdtb.].de auima>.
eiuo origine ,x. 6 .

S I d  eos,de quibus non lcripcuni ed, vtrtim fuerint
baptjzati ,.line baptifmode hac vita recclulfe con-
teudimus, ip/is calumniamur Apofiolis: qui pratec e <
Apoftolum Pauiuro,qmndo baptizati iuerint,ignora-
mus. Sed iplos baptizatoseffe per hocnobisinnote-

a Rom. 6 .  b 5. luop  1 ta.  joq. Pannor.l.i.

fap.104. c loann. i}.- d ; . hopj.eap.  jjej. 1 ’anntr.
I.i. (op. ioj.  e

uiči.9.

I2 44

fcere potuit, quod beato Petro Apoflolo Dominus alt,
[Qqi a  lotus eft,non indiget.nifi vt pedes lauet.]

C. CXLIX. «\ Catccbumenuicatholiau ba¬
retko bapti\ato prafertur.

Idem hb.  b 4.dr bapttfmo.conira Donatifiat,c.2t.

50 -v T On dubito catechunsenum catholicum diuina
ps IN cbaritatc flagrantem haretico baptizato ante-
ponere: fed etiam in ipfa intus catholica, bonum cit
tcchumenum malobaptizatoanteponimus. Necideo
tamen facramentobaptilmi,quoilte nondnm, ille iam
imbutus eft,facimus iniuriam.^p.iK/5p»,7. Meliof
enim c  Centurio Cornelins nodum baptizatus Simo-
nebaptizato. Ute enim & ante baptifmunr fanfto Špi¬
ritu repletns eft: ille tk  poft baptifmum immundo fpi¬
ritu infiatus eft. Ver um tamen Cornelius, fi etiam Špi¬
ritu iančtolam acceptobaptizari noluinet,eontempti
tancilacramentireus fieret. &-infra.  Sicut autem bo-
no catechumeno baptifmus deeft ad captlfendumre-
gnum coilorujfic malo baptizato vera conuerfio. Q.ui
enimdixit,[Nili d  quisrenatus fueritex aqua,&.Spi-
ritu.fanfto,non intrabit in regnum cadorum.J ipfceti¬
am dixit,[Nifi e  abundaueritiuftitia veftraplufquam
feribarnm , Scpharideorum, non intrabitis in regnum
coclorum.]

C. C L. Kon tam ablutione rerporit, tjudm
fide cordtf baptifma loujlat.

Item in libro fenttntiarum. Prt [per/.  f

Y ErHS ^ baptifmus conftat nom tam ablutionecof-
poris,quam fidecordis: qnemadmodum Apodoli-
ca doftrina tradidit dicens: h  [fide mundanscorda
eorum,] Sc  alibi [ faluos i  facis baptifma , non carnis
depofitio (ordium, led confcientia bonit.intcrrogatio
inDcum.] ,

C. CLL Sicut in veteri tcjlamrnto qui-
dam jj>trii.i!es,rtn in noito tjuidam
carnalet inueniuAtur.

Item  Auguftinus libro primi de kaptifmt,  r.rj.

S icut in faeramentis veteris teftamenti viuebanrt}-
dam fpiritales,ad nouum fcilicet ttAamentum, qd*
tuncoccultabatur.occulte pcrtinentc^mc ut  & nuc in
faeramentis \  Boni teftamenti, quodiai»reueutum
eft, plerique vtuuntanimales: quiproficere finolunt
ad.pcrcipienda,qu£ funt fpjritus Dei,qubcos hortatur
fermo Appftolicus, l  advetU 4 teftamentuinpertini>
bunt.Si autem proficiunt,dt antequain capiantbaptiii-
nuun, m  ipfo profefl.u,&accetfu ad nouum pertinčt t
& ii priufquam lpiritalcs fiant,exhacvitarapianrur,
cuftodiri per facramcntilančlitatcni in teira viucnti«
computantur: vbi eft fpes noltra, &portio Dominus.
Nec inuenio, quid verius intelligatuti” eo, quod Icri-
ptum eil; [ImptrfeSum n  mtum videruntoculi tlli:]
qtiandoquide fequitnr: [A o  in libro tuoomnes feri-
beutur.] Acot 1 / 4 ,j. r. 14 . «[ Non intereft cunidf faera-
menti integrirate, &  fanSitate tračlatur, quid credat,
dr quali lidc imbutus fic ille,qui accipic facranientura.
Intercftquidein plurim.umad faiutisviam: fed ad-f*-
cramenti qiia-ftionem.nihUiiitercft Iieminfra.  Ma->
nifcftumcftfieri poife, vt fide non integra integrum
in quo.|uam manear faeramentunebaptiimi. item r. 15 .

Si poifent linguli diligenter rnterrogari,tot diuerfi*
taces opinionum, forta(lis,quot .liomines numeraren-,
tur. [Animalis p  enim homo non percipit ea,qu* funt
fpiritus Dei. ] Nuraquid tamen ideo non inteerum fa-

integrum la-

eramentum accipiunc ? aucnuasquid ideo fi profecc

a lo.tn.ri.  b Per epitomd.  c ulB.lO.  d Jeau.lt
e M.irr.5- f Janftaninl.defacram.fy.fententia.apui

B^/lnoufl.trači.Ro.a,di.n.Itannit.^lfy./'. mC ' 6 '  g

p.i.c.'t).Paun.l. r.c.no. h 15. I Petr.\.  k alt

fteramenjo. .  1  1 . Corinjb. z.  m abeji ab trio*-

;  P/af.141. o P/af.rjS. p, r.C«i:.a._

liMfn

1245 De confecratione, Diftinčt. V. 1246

rint,&opinionum carnalium vanitatem emendaue-
rint,denuo.quod acceperant,repetendum eft ? Accipit
quifque fcciindiim fidem fuam, fed quantum capit,gu-
bernante illa milericordia Dei.de qua pr^fumens idcm
Apdftolusdicit: a  [ Si quid alicer fapitis, idquoque
vobis Deu, reuclabic. ]

C. CLU. ^ Hon natura»ecejlitate, fed me¬
rite peccati .Adam morituru* trat.

^ em  exconcilio b M\\eu\t<LnQ } cKiinterfuit^ 4 u-
gHjhnuf J &^ 4 nfelm&f  c Romana ecclefi*
legatu* centra Pelagianos^c.i.

J 1  placuic igttur ©mnibus epifcopis, quifuerantin
ps-l kac TančU fynodo, d  confticuere h*c,qu3rin
prarfcnti concilio difEnita funt.Vt quicKinque dicic A-
damprimum hominem, mortalem &&um-, ita, vt fiue
peccaretjfmc non peccarec, moreretur in corpore: hoc
cft,decorpore cxirct, non peccati merito, fed necefii-
Mce naturse, anathema fit.

C. CLIII. ^Parnulinonfolumpccnantfed
culpam d parentibu* trdhunt.

frftft.ciufdcmcoacilj} e  c.2.

P Lacuit, f  vt q uicu mque paru ul os reccntes ab vte-
ris matrum bapti^andos negat, aut dicit in remif-
fioriem quidctn peccatorum cos 1  baptixari, fed nihil
cx Adam trahere originali? peccati, quod lauacrore-
generationisexpietur ( vnde fit confequcns, vt in eis
formabaptifmatis in remiffionem peccatorum non vc-
ra> g  fedfalfaintelligatur,) anathemafit: quoniam
non aliter intelligendumeft, quodait Apoftolus: h
[pervnum hominem pcccaeum intrauitin mundum,
&perpcccatu mors, &itain omnes homines pcrtran-
fiit,inquoomnespeccauerunt ] nifi quemadmodum
ecdcfiacacbolica vbiq; diffiufa fcmperinccllexit. Pro-
pter bane enim fidci regulam cciam paruuli, qui nihil
peccatorum in femctipfis adhtic committerc potne-
runt,idco in peccatorum remiffionem veraciterbapti-
fcantur,vt in eis regeneratione mundetur, quod gene-
rationctraxerunt.

1 q[ Hos baptixari.] Si c esl cmendatum ex aliquetye-
tufa > & ipfis'originalih m.  Kam antea lege b atu r , non
baptixari.

C. C Lil II. ^ Gratia & peccata remittit  >

C* »e reitcrentur,adiuuat.

eiufdem, i  c.?.

P Lacuit, ^ vt quicumq; dixerit gratiam Dci , qua l
iuftificanaur pcrlefum Chriftum Dominum noftru,
ad ferfam remiffionem peccatorum valere, quae iam co-
niiflfafunt, non etiam ad adiutorium , vtnon commit-
Untur,anathcma fit.

C. C L V. -Quid fitpcccatum  , gratia de -
cct ) &vtvitctur,facit.

7 /eweiufdem, m  c.4.

Q Vifquis n  dixerit earadem gratiam Dci per le-
fum Chriftum Dominum noftrum propter boe
tanctim nos adiuuare ad non peccandu,quia per ipfam
nobis reuelatur, & aperitur intelligentia niandatoru,
vtfciamus,quuiappetere, quid vitare debeamus, non
autem pcrillam nobis prarftari.vt quod facicndum co-
gnouerimus, etiam faccre diligamus, atque valeamus,
anathema fit.

a Philip.  3. b It in ^ffrica.c.  7 6. c ridetur
tnendumm hocnomine.  * d ln lih. de ecclef dog.  c. 34
C £tin *Africa.c.i7.&irt li.de ecde.dog.c. 24 ..  t Bur.
l,^.c.^.Iuop.i 4 fhiS.  g al. vere. fed false.  h Ro~
ptan.5.  i ln tAfiic.cap.j 2 .de ccc/c.dog.c.iS, Cal.epiji.
i.c.30. k Burcb.l.lO.c.iH. luop.\7 . c.30. 1  al. in

qt<a.  m I:^fr'c.c. r 7().ded'}'?n..tt.:.2s.  n Bur eh.
ihid.lt: c  ;; • •' "j v

C. CLVI, ^ Sine gratia diuir.a mandata
impleri nenpojfunt.

Jfemeiufdero,c.j.

li  r^Lacait, a  vtquicumque dixeritideo nobis gr*-
^si. tiam iuftificationis dari,vt quod faccre perlibe-
rum arbitrium iubemur, facilius poffimusimplereper
gratiam,tamquam etiamfi gratia non daretur, no qui-
dem facile, fed tamen poflim us etiam fine illa implere
diuina mandata,anathema fit.

D I S T I N C T I O V.

C. I* qPoB baptifna cenfirmationiiftcra-

mentum p raft e tur.  *

Item  VrbanusPapaow/f/6«/ C h rijlianif,
epiB.i.c.j.

1 /  'VMnesfiddes b  per manus impofitionem
f b  cpifcoporum , Spiritum (ančbum poft ba-
S.  ptifmum accipere debent. vt pleni c Chri
ftiani mueniantur: quia,cum Spiritus fančtusinfundi-
tur,cor fidelead prudentiam , & coftantiam dilatatur*

C. II. Quid conferat Špiritu* fantin* i»
baptifmate , qutdin cenfrmatiene.

Item  Melchiades Papa in epiji.ad epifcopar
Hijji.c.i.

S Piritus d  fandus, qui fliper aquabaptifmi faluti-
ferodefcenditillapfu, in fonte plenitudinem tri-
buitad innoccntiam : in confirmatione a^gmcr.tum
prarftatad gratiam. Et quia in hoc mundo cota etate
vifturis inrer inuifibftes hoftes, & pericula gradiend«
eft, in bapcifmo regeneramur ad vitam, poft baptifmu
roboramur. e  Etquamuis continuo trafituris ftiffciat
regenerationis bencficia,viduris tamč neceffaria funt
confirmationis auxilia. Ilegeneratio per fe faluat mox
in pace 1  beati faecnli recipiendos:c«nfirmatio autem
armat,& inftruit adagones mundi huius, & praliarc-
feruandos. f^iii autem poft baptifmum cum acquifita
innocentia immaculatus peruenit ad mortem, confir-
matur mortc: quia non poteft peccare poft mortem.

1 <£ Pace beati.] Sic emendalum ex mannferiptu^ori¬
ginali  , & Polycarpe. Jlntea legebatur , pace baptifmi*
vel faculi.

C, III i^Manttfimpofitionisfacramentutn
digniu* esi faeramento baptifmi.

Jdem ibidem.

D E his vero, fliper qutbus rogaftis vos in form ari, id
eft,vtrum maius cflet faeramentum, manus impo
fitio epifcoperum, aut baptifmus ? fcitotc vtrumquuc
magnum efte faeramentum: tk  ftcutvnum a maiori-
bus fit,id eft.a fummis ponuficibus, quoda minoribus
ficri non poteft,ita Čc  maiori veneratione veweradum,
tk  tenendum eft. Sed ita coniunda funt hareduo faera-
menta,vt ab inuicem(nifi morte przeuenienrc^nullatc-
nus poflint fegregari : &  vniim finc^ltcro rite pcrfici
non poteft-

C. XIII. Kon ab alii*, ejuamab epifcopis
im p ojiti onisfaeramentum pcrfici
potcB.

Item  Eufcbius Papa epifi. 3. ad epifioposTufci
Čamp Ani*.

M  Anus f  quoquc impofitionis faeramentum ma-
8na veneratione tenendum eft : quod ab aliis p-
f ci no poteft, nifi a fummis faccrdotib. neetepore apo
ftoloru ab aliis,qua ab ipfis Apoftolis Iegitur,aut fcitur

a Bur.ibid.luo p.\j.c.yo.Pe>ly .l.^.tit.io:  b Anfi
■9' c - 2 ‘$>Burcb.l.4..c.66.Iuop.i. c. 250 £>-29 6. Punn. 1. 1.
j. 11 !’ c  plene."] orig. kufebiu* hmiffenus in lom. in
dte Pcntecofle/.  d Polyc. I  3. tit.  10. jlnfel l 9.cap p.
u a!, ah m ur.  f Polyc.ibid.Bur.l.^.,c.6]. luo p.i.cap.

2 $7-&2.97.P*nnJ.i.e.iy J .

Decreti Tertia Pars.

T2 /l 7 c,K fi rmAt!,Ht

peractum efife: ncc ab aliis, quam ab iilis,quieorum
tencntloctim , vnquam perfici poteft, aut fieri debet.
Nam fialiterpratfumptum fuerit, irritum habeatur, &
vacuunt: Sc  inter cccle/iaftica nunquam reputabitur
faeramenta.

C. V. ^Qu<tye ceufirmttionitptcrrtmenttim
bapti\ato tradatar.

7 /c>»Rabanus deinditutione clcrtc. I. 1.50.

N Ouiflime a fummo facerdote per impofitionem
manus paracletus traditur baptizato, vtrobore-
turper Spiritum fanftum ad pradicandum aliis idem
donum, quod ipfe inbaptifmate confecutuseftpergra
ti^m viti donatuszterna;. Signaturcnimbaptizatus
eum chrifmate per facerdotem in capitis fummitate:
pcrpontificem vero in fronte, vt in priore vnfiione fi-
gnificetur Spiritus iančHfuperipfum defcenfio ad ha-
bitarioneni Deo confecrandam; in fecunda quoqu.e,vt
eiufdem Spiritus fančti feptiformis grada cum.omni
plenitudine fanftitatis & fcientise, &.virtutis venire in
hominem declaretur..

C, VI,. ^ jtd.cenfifmttiovem nonnifi ieiuni
Veniant.

Item  concilio Aurdianenfijc, J..

¥ -T ieiuni ad a  confirmationem veniant perfe&ac
atatis,vt meneanturconfeffionem facereprius,vt
mundi donum (anfti Spiritus valeant accipere: &quia
numquam erit Chriftianus, niii confirniatione epilco-
pali fuerit cbrifmatus.

C., V 11 . ^ Bpifcopi ti on nifi ieiuni bapti\a-
tos conjtrment.

7 fm exconcilio Meldenfi, b  c .6.

V T c  epifcopi non nifi ieiuni per impofitionem ma
nuum.Spiritum fanftu tradant, exceptisinfirmis,
&mortepericlitantibus. Sicutautem duobus tempo-
ribus,Pafchavidcliceti& Pentecofte dieiuniscelebra-
ri debet baptifimus ;.itaetiam tradttionero Spiritus fan.
Si a ieiunis pontificibus conuenit celebrari.,

C., VIII. Secnndo,vel.tertiomullincono
firmetur.

Item  ex concilio Tarraconenfi,c.£..
Trvldnm d.  eft nobis,quo.dquidam deplebebis, vel
Sij  ter,ve!toamp!ius,epifcopis ignorantibus tamen,
ab eifdem epiicopis confirmentur. Vnde vifuni eft no-
biseamdem ceEfirmari»nem,ficut necbaptifma.itera-
ri nun ime debete : quia bis, vel ter, vel Smplius bapti-
*atos,aut confirmatos,nonIeculo,fedfo!i Deofubba-
bitu regulari,yd clericali religiofiflime.fanurlari dc-
tretum eft.

Burcbtrdim etiam, (p- lno citant vt Gtttianus. Ht-
betur ittttcrn in Cabilcnchfi 2,1.27 .\fq i  udverfi  Quia bis,

jr, 1/1 i.tpitit Unbim adiciht.c.

C. IX. ^ Veeodem ,.
litem  GregoriusIII. epiH.^ tdBenifdcium..

D  H homine, quia pontifice confirmatus fuerit, der
nuo illi tališ reiteratioprohibendaeft.

C. X. <j Omni t ftcrameHtacrucisJignachU
perficiuntur ..

Uem  Stepbanus Papa quintus,
z 'VT.Vmijuid non omniachryfmata e  facerdotalis*
jps IN niyfterij, / cruds figura, perficiuntur. ? Nom¬
ad g  baptifmatis vnda.nifi cruce fandificata, peccata
relaxantur ? Ec-, vt eserera prsetercamus ,finecrucis fi-
gnaculo.quis fitcerdodj gradus afcendit ?.

a Burch .Ijtf.c.bcj.lm p.i. c.l^4.P<tnnor.l.i. c.uy.In
etpt. adieche, cap. 6 .. b IrtconciiPtnfienfi,  /. 1. <. 3;.
t. Pcty.l.2,.titM. Burch.l.A.cJij.luo p.i.c. i6i. Pann.l.
I.C.IZO.. dl B/erc.l.+.c.ijO.luo p.c.  Z44. Ptun.l.j.c,I2j.
t al.charifinata.  f. tl.miutjlerij.  g /«# p.i. it p,
114. &p.Zi ctpfii..

124*

C. XI. ^tnergumeni omnibtttdiebm cx-

orct\eniur.

Item  otconcilio Carthaginenfi 4. c.jo.gr
fiequentibuf.

j />Mni a  dieexorcift* energumenis manusim-
js vj ponant.Energumeni vero pauimeta demorunt
lici verrant. Quibus affidentibus in domo Dei vi*
&us quotidianus pet esorciftas opportuno tempore
mintftr.etur.

C. XII. ^ mi quibur neophytiabjlinere debent.
Item  ezeodem.c.Sd.

N Eophyti. b.  aliquandiu a lautioribus epulis,& ipf
čiaculiš,& coniugibus abfttneant.

C,. XIII. f Or crdine officiorum.

Item cx concilio Agathenfi,c.;o.

4  Onuenitordinemeccleli* ab omnibus stnuali-
ps v_y tercuftodiri. Vnde ftudendum eft,ficutvbique
fit.vt poft antipbonas collationes c  perordinemab
epifcopis.vcl presbptens dicantur, & hymni matutini,
vel veipertintdiebusomnibus decantencur: Sc  in con*
clufionematutinarnm, vel vefpertinarum mtffarum d
pofthjrmnoscapitula e  de pfalmis dicantur ,Sc  plebs
collešaoratione ad vefperam abepifcopocumbenc-
diftione ntittatur.

C. XIIII: Ve eodemi

Item cx concilio Gerundenfi.c.io,

I D fetnper placuit obferuari, vt omnibusdiebuspoft
matutinas., ik  vciperas oratio Dominica-ifacerdote
proferatur,-

C. XV.. Ve eodem,.

Item  .Gregorius V Vljngeneralifinodo  rt—
fidens Jtatuit..

I Nn die f  Refurrečtionis vfque in fabbattim in
bis,& in diePentecoftes vfquein fabbatum eiufdem
tres pfalmos taneum nofturnas, g  tresque lečiioncs
antiqao more cantamus,X legimus. Omnibus diebus
aliis per totuni annum.fi fcftiuitns eft,noucm pfaimos,
& noucm leftiones dicimus. Aliis vero diebus duode-
cim pfaimos,& tres leftioncs recitamus. In Donunicis
diebus xviij pfalir,os,(exceptodie Pafchzt &Penteco-
ftes)& neuem leaionesdicimtts.Illiautc,qui'n < l uou '
dianis diebus tres tanrummodo p/almos,& tres leftto-
nes celebrare voluutj nonex regulaTanftorum Patru,
fed ex faftidio, &  negligentiaprobacur hocficerc. Ro¬
mani vero dinerfo modo agere cccpcrunt, maximč 1
tempore quo Teutonicis conceflum eft regimen 6.
noftra: ecclefia:. Nos antem.& ordinem Romanum tn-

ueftiganres, &antiquum morcin.noftra:ecdefiz,imi'

tantes antiquos patres, ftatuimus fieri, fic ut  fupenus .
pranotauimus.

^ Hfdemverbn hoc habeturtpui K.fdulpbtt»t,pr>pt-
Jihone decima  , 1 X Cregorio Vll.itt^mtgrtt expartei»-
%licrologo,c.j4.

C. X V I. yr D f o bferuAtione Quidrtgefim£..

Item ex.homilia  Gregorij Pap£.
y zv, Vadfagefiroa i fumma obferuarione eft ob--
■ps V^_.feruanda,vrieiuniuro in ca(pr*ttrdies Domi*
nicos,qui deabftincntia fubtrafti funt)mifi qtiem infir-
micas inrpedicrit,nullatenus lolUatur: quia ipfi dies
decima’ funt anni. A prima igitur Dominic* Q.uadrag«
fima vfque in Pafcha. Domini fex liebdomada compu-
tantuc: quar 5  viddicetdiesquadrauinta, & duofiunt.
Ex quibus dum fex Dominici dies abftinentia fubtra-
hunturs non pltis in abftinentia, quam triginta, & fex

a Burčh.l.i.c.ll^.-lhop.6.c.iy8. Bunl>.l.4.c.

tl.luop.icc.267.  c uLioUeHioner,  d ttl.gp mijfa-
rum.  e al.capiteBa,  f Polj /-l.tit.iS.1.6.
r.lri. g al.nottem.  h al.rtgntem.  i Polj. I. J.-

Ht.lj.BHrc.l.t].c,i.lu>.p.4.c.-i4.Paun.l.j,c.ji2.

dicr.

1249 DeConfecratione.

diesremanent. Verbi gratia, fiper ccclxv. diesannus
voluitHr u, Sc  nos per triginta, & fex dies affligimur,
quafiannidecimas Deodamus. Sedvt facernumerus
quadragintadierum adimplcatur, qucm Saluator no-
(lerfuofacro ieiunioconfecrauit, quatuordiesprioris
htbdomadiad fupplementum quadraginta dieru tol-
luntur,ideft, quarca feria, quat caput iciunij fubnora-
tur,&quintaferiafequens, Sc Cexca, Sc  fabbatiim. Nifi
enimiftosdies quarnor fuperioribus triginta fex ad-
iunxcrimus, quadragintadiesmabftinentia non babe
mus.lubemnretiam SromnipotentiDcoomnium bo-
»orumHoftrorum decimas dare, &c.

f Cuput hec,quemeio it coUecloribua refertnr.fumptu
Izidem uliqua expurtetideripoteft ex hemiliu 16. beati
Gregorij. Stimulu hicfunt,qu<eibinon leguntur: &-vi-
cifttm multa ibi , qtue hic non funt.

C, XVII. ^ leiunia legitima ncnfeluan'
turabfque necejutate pro-
0 ubili. .

7 /mEufcbius h  Papa.

I Eiunia c  inecclefia a facerdotibus conftituta fine
neccfiitate rationabili non foluantur.

C. XVIII. Sluetiiianaieiunia dupli-
čutu,tel trip licu tu funt p rufe-
tenda.

/rr»»Hieronymus. d

N -On t dicohebdomadas, non duplicata, no mul-
tiplicata iciunia : fcd vel fingulosdiesabfq;cibo-
rumluxuria /'tranfigamas.

C. XIX. T® e eodem.

ltem  Hieronym us ud Euftochtum de cujlodiu
tirginitattf.

S Int g  tibiquotidianaieiunia, & refcčtio fatietate
fugicns.Nihilprodcft biduo,triduoq; tranfmiifo va
cuum porcare ven trem: fi poft pariter obftruatur h.

C.. XX. ^1  D e eodem..

Idem.

S Inttibi i  ieiuniaptira,&continua.modčrataq;,id
eft,quotidie cfurire>& quotidieprandere. Apoito-
lusinquit [ Noli adhuc aquam bibere: fcd rnodico
vcerc vino propter infirmitates,tuas.J,Curat enim vul-
nera delinqucnris,cutatosqs faruftificat iciunium.

«| Burchurdue citat ex dittrt Pimcnij eremitu-. & hube
tur in ti til putrum,pur  i.$rjo ,ex Pum tnio.-Ufud.-B Mitu
rtnymum detitaclericornm ud Kepotianumehac huben-
tur.  Sint cibi pura, cafta,fimplkia,moderau,& non fu-
perfticiofa iciunia.

C. XXI. %Medicinxprxceptudiuinx ftnt ■
cognitioni centraria.

ltem  Ambrofiusm Pful.nt.ferm.il. udverf.

[ 'Concupiuifiluture .]

^ /^Ontraria / ftudiofe iunt diuinae cognitioni
fs v_p r * CC pt ame dicinat. A iciunio reuocantducu-
brare non linunt: ab omni intentione meditationis
abducunt. Itaque quife mcdici&dedcrit, feipfum fibi.
abnegat.

C. XXII. Shiet moduvitiumguhe
nor 'tentut.

I»»wGregorjus<» expefiliene  m  beuti Job,  ,
lib.yQ.cap.2J.

/"A Vinque modis nos gnl* vitium tentat. Aliqtian~
V^__do namq; indigencia tempora prauenit: aliquan
do vero tempus non prseuenieded cibos lautiores quj-

a ul.ducitur,  b al.Siluerim.  c Polyc.ibid. Bur-
eharduslib.iy,c.iy. luo p.4.049, d Jtug.fcrni.hy. de
tempere,  e Burch.l.iy.c.ii.  /*»/>.4.C.54. f uimie-
taie.]niug.  g Burch.l.iy.c.iy.lHe p.$.c,y.Punnor.l.le
cap.185.  h ul.obruutur.  i Burch.l.ii.cap.ljp.&lcS. •
Iuepur.jp.cap.y6.^p. yy. Punn.lib.l. c.186.  k i.Ttm. 5. .
1 . Polyc.Ub.y.tit.i <).. m . It gtofecd.Geii.iy. .

Diftin. V. D '£?,i2*.' lont  1250

rit:aliqaando quatlibet fumenda fint, praparari accu-
ratius expetit: aliquandoautem Se  qualitaticiborum,
& tempsri congruit,fed in ipfaquantitate fumendi
menfuram moderata refe&ionis excedit. NonnHnqua
vero Sc  abie&ius eft,quod defiderat:& tamen ipfo jftii
immcnfi defiderij deterius pepcat.

C. XXIII. jtbfrpjpuritate mentu ietn-
nia, CJ erutienes neupro¬
fani.

ltem  Pius Papa, epift.  t.

N Ibil u  enim prodeft homini ieiunare,&orare,&
alia religionis bona ageretnifi mens ab iniquitac«
rcuocetur,& ab obtrečtationibuslingua cohibeatur.
C, XXIIII. ^Mediocre bonumnon ejl mu.
gno pruferendum.
ltem  Hicronymus.

N  On mcdiocriter b  errant, quibono magno pr*»
ferunt mediocre bonum. Nonnerationabilisho-
mo dignitatem amittit,qui vel iciunium charitati, aut
vigilias prafert fenfus integritati, vt propter abftinen-
tiam 1 immoderatam,atqueindifcrctampfalmorum,
velofficierum decantauonem autamentia.aut trifti-
tia notam incurrat ? Nunquid verborum multitudine
flečli Deus vt homo poteft e? Non enim verbis tantu,d
fedcordc orandus eft Deus.Melior e  eft quinq;/pfal-
morum g  decantatiocum cordis puritate>&fcrenita-
te, &fpiritalihilaritate,qudm totiuspfalterij modu-
latio cumanxietatecordis,& criftitia . Dum igiturpro
cunčlis animabas pfalmus, vel milfa dicitur, nihil mi¬
nus, quam fipro vnoquolibetipforum diceretur,acci-
pitur. Audiant itaque,qui ca,qua neccffaria func,cor-
porifubtrahunt, illud,quod perprophetam h  Domi-
nusloquitur. [Ego Dominus odiohabens rapinam ho
locauftorum.] De rapina vero holocauftum otfert,qui
fiueciborum nimia egcftate,vel fomnipenuriacorpus

immoderatbaffligit.Videatitaq;quidApoftolus i  di-
cat: [Carniscuram ne feceritis in concupiicetiis,S:c.]

1 4  Abftinenciam -3  Sicejtemendutumexmanuferi-
ptif gp- Ptlycurpo ^inteu  /f^eI>a<Kr,innocentiam.

C. XXV., e: Ken d cibis,fedub iniquituti-
burubjhnere, eft mugnurlt ČJgene.
rule ietunium.

7 fer» Auguftinus \ fuper le.vi.truii.lt.

I Eiunium autem magnum, & generale eft, abftinere
abiniquitatibus,& illicitis voluptatibus faculi: q<P
eft perfeilum ieiunium.^ infra.  ln boe ergo larcolo
qnaii Quadragcfima abftinentisc celebramus,cum be-
ne viuimus.cum ab iniquitaribus,&illicitis voluptati¬
bus abftinemus.Sed quiaharc abftinentiaiine mercede
non erit,expečlamus l  beatam illam fpem, & reuela-
tionem glorise magni Dei,& Saluatoris Iesv  Chnfti.ln
illafpe,cii ftieric de fpc fadares, accepturifumus mor-
cedemdenarium. &-Ujrd.  Denanus ergo, qui ac-

cepit nomeitanumerodecem.redditur m, Sc  coniun-
fius quadragenariolit quinquagenarius.Vadecum U
borecelebramusQHadrage(imam ante Pafcha: cum l£
titia vero, tanquam accepta mercede, Qumquagefima
poft Pafcha. Nam h tic tanquam falutaii laboriboni
operis,iqui pertinet ad quadragenarium numerum,ad-
diturquietis Sc  feheitatis denarius, vt quinquagcna-
rius fiat. Significauithoc&ipfe Donim is lisvs mul-
to apertius,quando poft » refnrreftionem .niadragin
tadicbus conuerlatus eft itvterra cum diicipulis fuis:

a s -depocn.dift.y.nihihprodcji.Pelyc.l.y.tit.iy..  b Po.
lye,l.\.tit.iy,fine uublorienomjne.-- c ln regui.i Mo uch.
upud Hieren f c, 4 e co»ternpLt.erutionc,gr iect.  u ubejl
uborig.  e l. Cerinkh.c^. f ulfeptem.  g al.ten-
ium.  h l-fa.,.6 1. i.' R&n.iy.GuUt.y.  k Et frm.lt,-

ud fratra m tremo. .  1 lit um 1.  m al.addttitr..
n loan.i^.

Rr J

1251 ^ c ZtZt K>  Decreti Terna Pars. 1252

«yuadragefimo a  autem die, cum alcendilfctin cafiu,
pera&is decem dichus milit mercedem Spiritus fan&i,
C. XXVI. <‘ R^iptorcm, Velfuremncn fa¬
cit nccefitta6,velvoluntas.

Item ex dihi ti  Apollonij.

D Ifcipulos, cimi per fegetes tranfeundo vellcrent
fpicas,& cdcrent,iplius Chrifti vox innoccntes vo
cat,quia coa&i fa m e hocfeceritnc.

C. XXVII. Kon necejritasj fedvoluHt u

facit perfeuerantiam.
7*mHieronymttS»» cap.j.Ofex.
Vidquidcnim neceflitate fit, cito ioluitur: quod
V^voluntate arripitur,perleuerat.

C. X X V I i I. c Ciborum temperantia fa-
lutem,abundanua contrarium parit.
/fmloannes os aureum^homil iy.adcap.xi.
epifl.ad Hcbraos.

N Ihil enim lic iucundurn efi, licut cibus bcne digc-
fius,& decoČhis. Nihil lic falutcm,nihil fic fenfu~
mn acumen opcratttnnihil fic^gritudinem fugat,ficut
modcrata refe&to : fufficientia quippe cum nurrimen-
to& Ibfpitatem limiti procreat, Sc  voluptatem: abun-
dantia vero morbum facit, & moleftias ingerit, Sc x-
gritudines generat. Quod enim fames facit,hoc etiam
plenitudo facit ciborum : raagis autem Sc  multo peio-
ra. Farne« quippe in paticis dicbus auferc hominem, Sc
liberatdehac 1  vita pcenali: cxcefius vero ciborum
confumit, Sc  putrcfacit corpus humanum, Sc  macerat
segritudinc diuturna; Sc  tune cum m©rte crudeli con-
Atmit.

1  De hac vita pcenali.] *Abfunt bxc ab originali
Graco : fedfuntinverjioue ScbolajUci^uatnvtfaiu.toix-
rabilem fequitur Granati us.

C. XXIX. Ciborum detitix,Ji abunda -

uerint , ladunt.

Item  Hicronynnis aduerftu louinianumjib.l.

N E tales accipiamusdbo$,quosauc difficulter dige
rere,aut comeftos, magno partos, Sc  perditos la-
jborc doleamu«.01crum,pomorum,acltgumiiu Sc  fa-
ciliorapparatus efi, »St arce, impendiisq; coquoru non
indiget: & fine cura fufientac humanum corpus: mo-
derateq; fumptus(quia necauidč dcuoratur, quod irri
tamentagulienon habet) leuiori digefiione concoqui
tur.Ncmo enim vno,aut duobus cibis, hisq; vilibus vf-
que ad -inflationem ventris oneratur: quse diucrfitate
CarniHin,& faporis delcčlatioue perapitur.Cum variis
nidoribusfumant patina?, adefum lui, expleta efurie,
ejuafi captiu#s trahunt. Vnde Sc  morbiex faturicateni
miaconcitantur: multiq; impatientiam gul*, vomitu
remedianeur: &,quoi turpiter ingefierunt } curpius e-
gerunt. Hippocrates in aphorifmis docet,craffa,& obe
la corpora,qua? crefcendi menfurain compicuerint,ni-
fi cito ablarione fanguinis imminuanturdn paralylim,
Sc  peflima morborum generaerumpere : Sc  idcirco elfe
tiečeflariam demptione, vtrnrfus habeant in qua:pof-
fi*t crefcere: non enim manere invno fiatu naturam
corporum,fec! autcrefcere femper, ant decrefcere. nec
pofleviucre anima! , nificrcfccndi capaxfic. Vnde St
Gaicnus b  virdocHflimus Hippocracis interpres athle
ras,qudrum vita Sc  ars fagina efi,dicic in cxhortatione
medicin^, nec viucre polfe diu,nec lanos clfe:animasq;
eorum ita nimio fangttme,& adipibus,qua(i luto,inuo
hita*, nihil tenue, nihil ctclefie, led femper de čarnih 9 ,
Ge  ručiH,Sr ventris ing! uuiecogitare.

C. XXX. ff|' Muh or ura infirmitates triu¬
rna f ati ant.

Id e m ibidem paulo in fen us.

y F-d us quofda:n merbo articulari, Sc  pedagrf hu-
■JL-j rr: 'i ;iL- -  »anorantes, profcripcionc t-onoru adTm

U& I.  K P ar A. %/tfhfr..

plicem menfam, Sc  pauperes cibos redados conualuif-
fe. Carucrant enim lollicicudine difpenfanda?domus,
& epularum largitate: qu* Sc  corpus frangunr,& ani-
mam.IrridetHoratius a  appetitum ciborum,qKicom
fumpti relinquuntpcenitentiam.

C. XXXI. ^ Diebmfabbatorumacarnibm

abjliticre debemus.

Item  Gregoriu* VII. ^ in fynodo cele brata
, Rjmaannopri Vonitf.Vl.c.% .

7 /^v Viadies fabbati c apud landospatres noftros
p s V/ in  abftinentia celebris cfihabitus: nos eortin-
dem auctoritarem fequentes, falubriter admonemus,
vt quicunq; lč Chriftiana? religionis participe efledefi-
derat,ab el« carnium eadem die ( niii maiorifefiiuica-
te interucniente,ved infirmitate impediete) ahftihcat.

C. XXXII. ^Monachš curutm guptrt
non licct.

hem  Fr iiftuorus cpifcopus.

8 f-n  Arnem d  cuicpam monacho nec lumendi, ncc
jjs  V^, guftantlieftconctflahcenria: nciH quodcrca:»
ram Dci iudiccn^iis indigna: fed quod carms abdintn-
tia vtilts, Sr  apta monachis sitimetur, feruato ramen
moderamine piecatis erga aegroto s.&infrl.  ^1 (|uod
(i quis monachus violautrit, Sr  contra (anftionem re-
Btil*,v(wmq; veterum e  ve'_cicarnibusprafumpferit,
iex menfium lpatinretru(ioni,&pcEniteri*rubiacebit.

C, XXXIII. % De qhctidrjaM opcrrl/uf
monachornm.

/rpmHieronvmus adB^t\hcum tHcnacbum
derinendi forma.

N Vnqtiam de / manu tua,& oeulis cuisrecedatli¬
ber: dicatur j> pralrerium ad verbum: orado fine

inrermiffione.Vigil(enfHs(it,necvagi.'i h  cogitationi-

bus patcns.corpus pariter & animus rendator ad Do-
minum.Iram i  vilice patientia. Amafcicnti.im feripru
rarum,& carnis vitia non amabis. Nec vacet mens tna
variis perturbationibus: ena, ii peftori infederinr.do-
minabuncurtui: & tededucenc ad deliftum maaimfi.
Facicoaliquidoperiš, vt Temper te diabolusinuemac
occupatum.Si Apoftoli babentes potefiareni de fiu-
angelio viuercdaborabant manibns fuiS) nc  qnem gra-
uarent,& aliis tribuebant refrigeria, qnornm pro Ipiri
talibus debebant mecerc carnaba : cur tu in vfus tuos
ccflnra non prapares? Vel fiTccllam texeiunco:velea-
niftrum lentis plefte viminibus-.famatur humus: areo-
lae £quo limite dinidanturjin quibus cum oleorum ia-
Sa fuerint Temina, vel plantat perordine polirat, aqu*
ducantur irrigua,vt pulchctimioruni veriuum Tpefla-
tor afiiftas.

Ecce l  Tupcrcilio cliuofi tramitis vndam

Elicit illa cadens: raucum per liuia murmur
Saxa cict,Tcatcbrisq; arentia temperat arua*
InTerantur infrufluoTz arbores vel gemmis, veTTur-
culis, vt parno poft tčpore laboris tui rfulcia pomade-
cerpas. Apum fabricarc alucaria,ad quas te mittunt Sa
lomonis m  prouerbia , & monafteriorum ordifiem, ac
regiam dilčiplinam in paruis diTce corponbus. Texan-
tur Sr  lina capiendis pilcibus. Scribantur libri,vt & mi
nus operetur cibnm:& animus lc&ione Tatmetur. [In
n  defideriis eft omnisociolus.] Aegpptiorunrmona-
fieria Iuinc morem tenent.vt nullum abTq; operiš labo
re TuTcipiancmon tam propter vifius necellitate,quam
propter animse Taluccni: ne vagetur perniciofis cogita-
tionibusmens, Sc  inftarfornicantis HieruTalcm omni

a Sperncv&lnptaiCi 1 &'C.  b rib 6.releji;fin.  c P°
tis.ly  d Smaragdu*in expoJU.rtguUS,Ber.cdi-
flt,( *y.cx Vruflnofi. c al.vetcrem.  I Inop.j.c. 5.

dtfratur.'} \era lellio.  h al.vanio.  i Pfat.U.Pan-
Lrw./.7. k i.rhtff.i.uCor.}.  1  yirg. 0 t.rg.

l.i.  >n Prt n. 6 .  n l 1 rtr.\).fccundi:m  73.

tranTeunti

DeConfecrat. DiftinčtV.

1253

tranfeuti diuaricet pedes Tmos.^ infequentib.  ^[Qui(J?
4  crgoomnes peribunt,qui in vrbibus habitant? Kcce
illifruuntur lu» rebus, miniftrant ecclefiis.; adeune bal
reas,voguenta non fpernunt: & in omniu flore b  ver-
fantur. Ad quod & ante relpondi, Sc  nune breuiter rc-
fpondeo,me in praeltnti opufculo non de clericis difpu
tarc ? fcd monachum inftituere.

c. XXXIlir. Abftfopr.datifuilicentia.

canonicif nihilagerc iuct.

Item in lib.$. c  cap.11 5.

9  TN d  omnibus igitur(quantum humana permittit

J-fragilitas) dccreuimus>vt canoniciclerici e  cano
n icevi«ant,obferuantes diuin* fcripturac do&rina > &
docua^enta fan&orum pacrunv.Ac nihil fine licentia e-
pifcopi fuijvel magiftri eorum incopofite /agerepre-
fumant>in vnoquoq;epifeopatu,vt fimul manducent,
& dormiat,vbi his facultas id fuciendi fuppetit: vel qui
de rebus ecdefiafticis ftipendia accipiut,in fuo g  clau
flro maneant: Sc  (ingulis diebus mane prim.b ad leiftio-
neru veniant ) & audiant,quid eis imperetur. Ad men¬
ki« vero fimilitcr lečtiouem audianc, & obedienciam
fceundum canones fuis miniftris 1  exhibeant.

1 ^ Miniftris. J ln originali,apud Utonem e ji,  ma-
giftris. Sed ob glojfam non ejl emendatum.

C. XXXV.. Presbyteri, qui fimul conut-
munt-,ebrietatem, &comcjfationes
/ummopere vitant.
ltemtxcoc\z\\io  Nannetenfi b, c.  10.
WxjVllus i  presbyterorum,quando ad anniuerfa-
ps rium diem trigefimum, vel feptimum, vel ter-
tium alicuius defumfti,auc quacunq; vocatione ad col-
lettam presbyteri conucnerit, fc inebriare vllatenus
pralumarmecprecacus in amore fančtorum, vel alicu-
ius anim« bibtrc, vel alios adbibendum cogere, vel fe
aliena prečatione ingurgicarc, nec plaufus Sc rifus in-
conditos,&fabulas inanesibi refcFre,autcancarc pr£-
luniar: vel turpiaioca, vel vrfo, veltornatricibus anre
fefieripatiatur: neclaruas darmonjim ante fe ferri con
fentiat: quiahocdiabolicum eft, & a iacris canonibus
prohibitum.

C. XXXVI.  ^ Cltricus vel itiuu fine iujlre- :
ne epfflopi notiperegrinetur.

Item  ex concilio Laodicenh,c»*/>. 41.^ 42.

11  VT° n  K  oportec miniftrosaltaris , velquoftibet
js IN dericospratter iuflionem cpifcopi ad peregri-
»andum proficilci. Laicum * etiam fine canonicis li-
terisj/d eft, formata.  ^ Similitcr non oporcec alieubi
proficiici.

1 ^fbaicam etiam.] In codice Grxco hic eslcanon qua
dra.gejimn4pnmM,quemadmodHrn fuperior huius capiti*
e ilca.no n  42. Sed in nentro cano n e fit mentio laici
{ficuti tieq J tn Ver/ion e Dionystj,quatn ajftrunt 'durchar-
I Uo , )f i( i vtrobiqne e sl , ii

^*|f>iacerdotalcm,rel clericum. In pnfe* tamcuver-
Jtone fdHon^i.fichabet*  Nonoportet miniltrum alta-
ris vel etiam laicum.

C.  XXXVII. ^ £>uib:isfj>eftaculircleri-
cm intereffe non debet.  .

Item ex  eodem l;  f^.54.

N  On m  oportet miniftros aicaris,vel quofiibet efe
ncosfpeftaculiš - aliquibus,qu* aut in nupciis,aut
fcenis n  exhibencur,interefl'e: 'fed antequam chy me-
lici ingrediantur,- furgere eos de con urni o, A abirc.

a E\ecb.  1$, b Ste vetuflM'Hienmy mi codex: v k  Iga-
ti habent[ore.']  c Er in-Mogutvt.fnb Carolo,c.').  d Ju o
-p.(o.c  402, e al.veldirici.  f al.cor/rpifitl

Vno.  h dlJMdtifienfit

at.

.  . r.a/jf. 4 +- L\nuilui, iS ur dr.

!.2r.Ci6i.Iuop.6.c.i<$i,  k liurcb.lib*z.c.q.y luopar.6.
f<tp.i4v Capitul.^i.  1  Etin  .A.quifgYantnJ\,cap.  75.
Vb.,,luo..par^iwca^y.^.  z>. Cccnif,.] orig,  «

Z5 e iciunio a cib is, fp ed.i ca Id,  f  :
fucis: <£» de Sptrtin fando.  *

Hoccaput non e ji in canonumv olumint Gr-ec c Pari-
fiisanno  « 540 . imprejfo. Habettirtamen apud Raifamo
neyn,QrVideturindicari capfextx fynodi.  Grauajuof
autem recitat cxprifcaverjione.

C. X X X V 1 1 1 . f Colorumfuc* mulieres

Vti non debent.

Item  Auguftinus ad Pojitdium, qui cum eo
funt jratreryepijl.j].

12 4  pigmencis,quo vel mbicudior,vel catt-
ps JT* didior appareac, adulterinafallacia eft: quanon
dubiro cciam ipfos maricos fe nollc dccipi, quibus fo-
lispermitceds funtfcemina! omari, fecundum veniam>
non lecundum tmperium Nam b  verus ornatus, maxi
me Chriftianorum, & Chrilliarrarum non tantum nul-
lus fucus mendax,verum ne auri quidem, veftisq; pora
pa,fed moreš boni funt. Exccranda autem fnperftitto
ligaturarum ( in quibus etiam inaures virorum,in fum
mis ex vna parte auriculis fufp.enfae,d.epiitencur ) noa
ad placendum hominibus, led ad feruiendum dsraO'
nibus adhibetur.

C. XXXIX.  ^ J^uod Špiritu*fan&Mpro-
cedit d patre i&filio.

Item exjymb o lo c £p h e fini co n ci lij zo o.Epi-
fcoporum,quod habitum ejl contra
Hejtorium.

13 E fpiritu dicitDominus in Euangelio[d illcme
l>s U clarificabit.] Hocrečciflime fentientes, vnum
Chnitum Dominum,& fiiium,non velutalterius egen
tem gloria,confitemur a Špiritu fandogloriara coMfe-
cutum: quia eius fpiritus necmclior, nec fuperior ipfo
eft: fedquia mira opera faciensaddemonftratione fuae
deitatis, virtute proprij fpiritus vtebatur, ab ipfo dici-
tur clarificari : q> virtus fua > vel dilciplina quxlibet v>-
numqucnq^clarificct. Quamuis enim in lua fit fubftaiv
cia fpiritus eius, & intrelligatur in perlona proprietas,
iuxtaid,quod fpiritus eft, non filiusiattamen ab illo
alienus non eft. Nam fpiritus appcllatus eft veritatis - .-*
& veritas Chrirtus eft. Vndc d: ab ifto firailiter,ficut ex
Deo patre procedit. Deniq; hic ipfe fpiritus etiam per
manusfandorum Apoftolorum miracula gloriofaper-
ficiens,f)ominu glorificauitlrsvM Cbriftum ,poftqu’i
afcendit in ccelum. Nam credicuselt Chriftus naturi
Deus exiftere e,  perfuum fpiritd virtutes efticiens : i-
de©q; dicebat: [De meo accip iet,& annuciabic vobis -3

C. X L. ^ Ve e-odern.  -

Item  Didymus in Ub.z.de Spirttu fanda, con-r
tra errores Gracornm.

S Aluator I, qui &  veritas,air: [ f  Non enim lbqite-
tur a lemetipfo:] hoc eft, non line me, & fine meo
Sc  patris arbitrio : quia infeparabilis a mca Sc  patris elt
voluntat e.erampltM  g. %  Quia non ex fe eft : fed cx
patre^& me eft Hoc enim ipfum^uod fubfiftit,& lo-
quitura patre, Sc  meiili b  eft. [ Ego ventatem lo-
quorj id. eit,infpiro,quas loquitur,fiquidem fpiritus ve
ritatiseft. Dicere nutefn>A: loqui in Trinitate, non fe¬
cundum confuetudinem noftram , qua ad nos inuicem
.fcrmocinamur > & loquimur,accipiendum-.fcd iujttafor
mam incorporalium naturarum,& maxime Trinitatis,
qua* volnntatem fuam inferitin cordc credentium, Sc
eorum,qui eam audirc ftintdigni: hoc eft dicere, Sc  lo-
qui.^/* ^ Loqui ergopatrern,&audirefilli^vcl econ
rrario filio loquete audirc patrem, ciufdfe natur* in pa
tre,&filro J confcnfusq;figtiificatio eft. Spnitus quoq;

e-ft fpiritus veritatis,^ fpiritus fapičti*,n6
poteft filio loquente audirc,qu^ nefcir:cum hocipfurft
fit>quod profertur a filio, id eft, proccdens a veritacc*

a Pucari.~\orig.  b i6.q.i\illud.  v c ln epiu'odicH
Cy  nlh,qux p rxfixa eft ton rili? J :  p hefin o* lug p ir a  ca p  »f
A loan.  17. *-~lo 16. c aLex*fteKf\Puulo poft rucd. ;.*f
4 per<t t lo.viAdC,  g. zb/u^tah t

1255

eonfolatorinanans de con(ofatore,Deus de l>co fpiri-
tus vericatis procedens. Deniq;, ne quis illum a patris
&■  filij volunrate, & Ibcietare dilcerncret, (čriptum
eft.[a Non enim a femetipfo loquctur: fed ficut au~
diet,loqu£tur.] Cuietiam fimilc de le'p(° Saluator

a ltan.i6.

1256

ait, £4 Sicutaudio, 3 c  iudico.] & alibi: £Non b  poteft
filius facercquidqua,nifi op viderit patrem facierste.]
j *[ Saluator. j /« originali hacantttechtnt:  DehinC
in confequentibus de Ipiritu veritatii,quiapatre mit-
tatur,& lit paracletus,Saluator,&c.

a i»a» j. b IbiU,

Decreti Tertia Pars.

F 1 n  1 s.

Jmmortali Dco immortnles gratiai.

CANONES POENITEN-

TIALEŠ, QVORVM NOTITIA

VIRIS ECCLESIAST1CIS EST

VALDE NECESSARIA.

$©► Sunt enim qu£dam rcguh dir e Si iu a  a dpcenitentias de -
lincfuentikus imponenda.

Omsidhrakdvm eft de canont-
bus pccnitcntialibus. Ad quorum in-
telligentiam pratnotadtim eft, quod
(icut eft in Ičientiis pra(fticis,qua: ver
fantur circa opera, qubd fcrmo in v-
niuerfali eft incertus &dubius:fed
cum applicatur ad fingularia,incipit
ejuodammodo habereccrtitudinem, vt qui non confi-
derat circumftantiasparticuIares,potius dcuict,quam
fereflificet,vtpatct in mcdicina,& fcientia morali.Sic
eft inteiligendum in propolito, quod canones inftruut
in generali,quomodo eft potmtentia imponenda : fed
delcenftrm ad fingularia presbyteris dilčretis relin-
quunt,quiconfiderantcircumftantias pcrfonarum,at-
tendentcsad canones (icut ad regulasdireftiuas: quia
ficontra canones imponant,non rečic imponunt.Nul-
li ergopresbytero licet facere aliquid,quod podit Pa¬
trulja regulis obuiare, diftin&.?8. Nulli. In canonibus
autem niaximc determinaturpacnitencia quo ad tcm-
pus: & magisquam quo ad modu m: quin illa determi-
natioeft ccrtior Sc  communior. htec Bon auentura. Vt
ergo fcias,qualiter debeat procedere arbitrium pref-
byceri,nota regulariter.ficut dičlum eft fupra, fepten-
,ris eft pro peccato mortali pccnitentia imponenda , S:
Koc non tan t um propter temporis diuturnitatem: fed
magis propter (ignificationem. I11 veterienim legeMa
riafororMoy(ileprapercu(fa, feparata fuitcxtra ca-
ftra feptem dicbus, Kumcri iz.  Maria fignificat pccni-
tcntem. Intcrpretaturenim amarum mare. Hacpo:-
nituit feptem dicbus , fed nune počni tet feptem annis.
quod fignificatum eft l\ecbiel. 4. Diem pro anno dedi
tibf.

Siquaraturquarepa:nitentiafit aggrauata, cum
5 ex noua fit !ex inilcricord:*? Refpon. quod hic eft ma
ior ir gratirudo propter raaiorim gratia,& maior con-
teinj rus propter maicrcm digmtacem not * legis.in
qua Cbrilti ianguis eft effufus, &grauius peceatum
propterftatum peccantis,qui debet c (Teperfečuor. Ec

vlterius (atisfačlio in lege noua debet effe  perfečfa, vt
in priftinttm ftatum reducat.Et quia fol in vnadienon
redi: in idem pun&um.fed in anno: ideodies conuer-
ftts eft in annum. Rurfum. Quia perfefium remedium
eft in lege noua,ideo annus multiplicari debet per fe¬
ptem, propter feptem dona Spiritus funčli recupcran-
da,& propter feptem dotcstfcilicet tres anim*,& qua-
tuor corporisobtinendas. Huiufmodi autem pccnitcn-

tia non eft omnibus imponenda, ncctamcn eft infir*
manda: led eft infinuanda, vt cognofcntur quam gra-

uis eft culpa.hic Bon auen tu ra. Licet autem pro lin-
gulis peccatis criminalibus fit ftatuta tališ pccnitentia,
debet tamen imponi magis vel minus afpera.prout ma
ioritas ve! minoritas criminis cum catcriscircumftan-
tiis Koc cxpofcic, vt in fequentibus pater. A prsdida
namque regul« axcipiuntur plurimi calus,in quibus
propter dignitatem peccantis vel criminis cnormita-
tem imponitur pccnitentia maior: a!iquando ctiam ex
variis caufis mmor. Ad hoc ergo quod presbyter cir¬
ca pccnitentias difponendo cautiusarbitretur, noran-
di funt caftis, in quibus per canones cert* pocnitenti*
imponuntur, quos lcilicet canones tenctur prcsbytec
fcire.vt dičlum eft fupra. Sunt autem ifti.

Primus eft,quod fi prcsbyrer fornicationem fece-
rit,pocnitentiam decem annorum faciat hoc modo.fci-
licet,quod fic inclufus,fiue a esteris in aliq«o locore-
motus : facco indutus & humi proftratus mifericordii
Dei implorans. primis tribus menfibus continnis ave-
fpera in vefpcram pane & aqua vtatur,exceptis Domi-
nicis dicbus,& feftis pi*cipuis,in quibus modico vino,
pi(čiculis,& leguminibus recrectur. Elapfis autem fic
tribus primis menfibus de ilto loco cxeat, non tamen
in publieum proccdat, ne populus in enm fcandaliie-
tur. Et per hoc videtur, quod in publico criminc lo-
quatur. Poft hoc refumptis viiibusaliqu3nrulfi,vnum
annum & dimidium in pane & aqua e 5 <plcat,exctptij
Dominicis & aliis pratcipuis feftis,in qmbusvino,fagi-
mine, ouis & cafeopoccr/t vti. Finito fieprimoanno

1257

& dimi<Jio,pr>rticeps fitcorporis Domini: S: ad paccm
veniat, iStadpfalmas cum aliisfratribuscanendos in
chorovlcirr.us recipiacur. Ad cornu tarncn altarisnon
acceuat:fedminoruroordinum tantum officia gcrat,
deindc vfque ad compbtionem feptimi anni tres legi-
timasferus,fcilice: feou trdim,quartam,Sc fcxtam,ex-
ceptis diebus Pafchalibus, qui funt qttinquaginta, in
pane &aquaiei»net: fccundam tamen fcriain vnopfal
ttriovel denurio fi ficoperariusredimerepoterit. Ec
ficcumfeptimum annum compleuerit poceft eum epi-
jcnpusadgradnm priftinum reuocare: ita tamen quod
m tribus annis fcquentibns (ine vila redemptione um¬
ni fcxta feria in pane Sc  aqua ieiunct. fct eadem pocni-
tenciaimponendaeft presbytcro de omnibus aliis pec
catie, qua; depofitionem indttcunt. Probantur atitem
hacomnia tl.diftinli.presbyterfifornicatienem.  quod
intelligunt quidam de limpltci fornicatione : ati j forte
ntclius fecundum Ray.de adtiltertoveliuceftu:puca,
qnia eignouit coniugatam, conlanguineam, vel af-
finem.

flSecundus caluscft,fi presbytercognouic filiam
fuani fpiritualem : quam fcilicet baptizauit, vclinba-
ptifmo,vel in confirmatione tenuit: vel qur (ibi con-
feifafuit,debet painicenciam agere duodecim annis: &
etiam debet deponi, fi crinten fit manife(lum:& pere-
grinando quindecim annis ptrmteat, & polica mona-
Iterium. intrec tota vita fua moraturus ibidem. Epi-
fcopus veroqui talia cotnmiiic ,poeniteat quiiidccim
an. Ipfa verb'mulicr debet omnia relinquere>& res
fuaspauperibus dare, Sc.  connerf.1 vfque ad mortem in
monafterio Deoferuire. JO. quaft.i.fiquisfacerdot. &
tap.non debet.

U Tcrtius e(l,quodquicunqite filiam fitnm fpiritrta-
lcm vel matrem cognofcit: feptem annis poeniteat. &
fimilitcr eiconfcnticnces.Jo.j.j.Koi op vrtet.

H Ojtartus eft, quod qui contrahit cum aliqna alij
defponfata per. verha de prat lenti: ipfa dimiifa, quadra
ginta diebus ieiunet in pane &aqua : Sc  fequentibus
ieptemannispatniteat. extra, defponf.duorumacce-
pifti.,

H Ouintus eft,qnodqui cognofcit duas commatres
velforores: fiue vxorviuat,fiue non: ad minus fcpttm
annispceniteat,licetplusdeberet. 50.quatl.1Sf.fi pref-

bjt er.

^ Sextus eft > quod. qui cognoucrit monialcm fiue
deuotam, decem annispoeniteat.. &fimiHter ipfa fe¬
cundum formam traditam. ij.quaft.t. defilia. &-cap.
deuotam.  In quorum primocap. dicittir, quod fi filia
epifcopi,vel presby.teri, vel diaconi polt votum folen-
ne contraxeiit matrimonium.non adnsitcitur ad com-
numionc«: nili marito defunSo potnitentiam ege-
rIt " iiautem co viuentcdeceflerit, de potnitentiam c-
Serit, dccommnnionem petierit, tantum in fine vit*
recipteteam.In fecundocap.dieiturquodaleuotapec-
cans non.eftrecipienda in ecclefia, nifi peccare defie-
ritt dedefinensegeritpoenitentiam decem annis,po-
lteareeipiaturadcominunionem, Sc  antequam in ec-
clelia admictatur ad oracionem: ad nullius conuiuium
Cbrifttanae mulieris-acccdat.

Scptimuseft,de co qui ignoranter cognofcit du¬
as fororts vel matrem Se  filiam,vel amitam & neptem,
ptrmteat feptem annis.Si aucem fcienter,perpetuo pri
ueturconiugio. f t f..q U aft.i.fiquitcum duabuo.

5 9® auu ''eft;qttodquidaxicinvxorem cam quam
polluitpcradulterium,poeniteat quinq; annis.jr. j.i .fi
qua vidu*.'.

^ Nonusefi,quodqnicontra naturamptcc*uit,fi
fitclericus,debetdepant vel religioni tradi, fi corrigi-
bilisappjreatadperpetuam poriitentiam peragenda.
Sivctbfit laicus, detetu fidclium vfquead condtgnam.
fatisfa&ionem debet.ficn altenus. cxird,de exc(Jf.prx-

Canones poenitentiales.

125 s

Uit. clerici.  Hocenim vicium maius eft, qnam cogno-
fcere matrem.ji efujefl.j .xdulterij.Sc  hpc Auguft.Adul-
terij, inquit, malum, vincit fornicationem, vincitur
autemabincefttt fornicatio. Peius enim eit cum ma-
tre, quamcum a!ienavxore concumbereifed omniuna
horumpeifintum eft,quod contra naturam fit, vtfi vir
membro mulicris non ad hoc coneefifo voluerit vti.
ha:cAuguftinus.Quocunqueautem modo talefaftuna
exerceatur,praterquam intervirum &f<eminam ordi¬
nate, Sc  in vafe debitOjvitium contra naturam Sc  fodo-
mitieum iudicatttr,v/ dicit  Raj.

U Decimuseft, quod quicoierit cum brutis,poeni¬
teat p!ufquam fepttm annis: & fimiliterpro inccflu.
J2.«y. 2./jocipf'nm.&$'/~eq.

Vndecimus efi,quod presbyter quiintereft elan«
deftinis nupciis trienniofufpenditur.&fi culpaexcee-
ric,graniuspuniatur. extrd,de d.i r. dej Uk.  d e j j o r. f.i. cum
inhibitio.

Duodecimuseft, quod qui votum fimplcxviola-
uerit, poeniteat tribus annis, 17. dift.fi vir.

Decimufiertius eft,quod qui excommunicatus
celebrauertt, debet triennio poenitere, & per fecunda,
quartata& fextam feriam a vino & carnibusabftine-

re. n. q .;. de Utr.  De parna verb degradaticelebrantis

habetur dift. $o.xccedeni.  -j

Decimufquartus eft,qubd homicida voluntariu*
fine fpe reftitutionis deponitnr,& poeniteat feptem
annis, $o.dift.mirer.  ' j

Decimufquir.tuseft, quod homicida caufalis poe¬
niteat quintuma»n. & hoc fecundumRay.fi culpa ca-
fu m pracefiitialiter non, nifi forte adcaucelam. dijhn.
$0. eos. <&• dnob'Mc.fequentibuf.  j

*f Decimusfextus eil, quod fi quis fecerit homicidiii
propter neceffitatcm euitabilem, pamiteat duobus ati
nistdijiinSiene  50, cxp.de hie clericus,  quse licet fi ineui-
tabilis effet, in nullo libi imputaretur.50.dijijnflio.jK«
d te. Quod verum eil qub ad cttlpam : fedbonum effet,
quodpoeniteretqttbadcautelam & innocetiam fuasi
ecclefia: oftendendam,ex«i"<i, de homicid.cup.ifivltimo.
Ec fecundum Ray. forte dtftingui poceft in homicidia
neceffario, ficut in cafuali. Sc  vtrum culpa prsceflerit
neceffitatem, vel non .Arg.diftincl.^o. de hnnot.extri >
de homicid.interfecifti.  Sed Sc  fi quis per infaniam com
mittat homicid. nou ei imputatur. j. quxft.  4. iudicac.
quin etiam qui intuitu difciplinae incaute percutien-
do occideritjdeponittir.fjcDvfide bomicid.presbjterum.
j$.quxft.i.fiquvs non iratus.  Sed quiligatum latronem
incerficit,deponitur. extra,de hominid, fuicepimus.
Qui autem latronem occttltuna occidit, quen» viuurn
comprchenderc potuit, quadraginta dicbus nonin-
tret ecclefiam, 8c  aliaspccnicerc debet, extrd, eodem ti¬
tul. cap. 2.  vbi de hoc dicitur. Qui vero paganum vel
Iudaium occidit,posniteat quadragtntaditbus. dijlinc.
50.cap.qui Verb odij,

Decšmusfeptimuseft ,qubd matricida pceniteat
decem annis fecundum formam fatis apertč traditam,
trigefimaterciaqti*IHonelecunda,latorem. Vxorici-
d* verograuior poenitencia debet imponi.Tališ enim,
JSc qui Dominum occidit, nunquam equitat, neevehi-
culoportatur.nccmatrimoniurn contrahit vfquead
decem annoscarnes noncomcdic, necvinumbibicjde
alia qu£ habentur trieefimatertia queftioue fecunda,
admanere. & cap. quicunque.  Imponicur autem ptini-
tentia maior vxoricida, non quia illud peccatum fit
grauius ifto: fed quia homines proniores fun t ad oeci-
dendum vxmes,quam matres. Maius enim peccatum
eftocciderematrem, quam vxorem occiderc, vt dicit
Ronauentiu-ainquartofententiarum , Sc  communirer
omnesdočtores. Gulielmus vero Durandus tenec con-
trarium in repertorio, proeo quod vxoricids imponi-
turpocnitentiamaior.. Mihi autem magisplacec fen-

1259 Canones poenitentiales

tentiaaliorum. Sed qualem pcenitentiam agerc de¬
belit,qui filios occiduncf Refpon. Aut eftccrtum quod
ipiimet icicnterinterfecetunt, Sc  ficdebet eis imponi
poenitentiu maior quam pro alio homicidio .*Arv.exird
eod.c.vlt.in tex.& de h o mi c.Cum turam euto. de pce

Tiitentia.dijlirSl.j.autfa£ia.  In hoc tamen caiu vir vxo-
rem recuperat,quam coa&us abiurauerat, & ipfa parni
tentiam agit fecundum arbitrium cpifcopi: ita quod fi
habet alios filios pacificč gubcrnare poflit eos vxor.
txtrajeod.incclleximus.quod fi virum non habet,indu
ci debet vt intret rcltgionem: ad quod fi non poceft in-
duci, tutius cft ei d.irc ličentiam nubendi, vt ext.eod.
venicns. Ec hoc quando timeturdeincontinentia, a-
lias non, Vt patet t,i.  quxj}, i. in udolefcentia.  Et fi pater
Et clericus,ab officio alcarisdebet perpetub abftinere,

$Sc  ei grauior quam laico : non tamen puhlica ( nili vc-
niat in publicum) pccnitcntia debet imponi, vt extra,

«le pocniten.qua:fitum.Autccrtum eft,quod non inter-
feceruntfponte, ncc in culpa fuerunt,fed cafu fortuito
contingit: Sc  lic de ftridoiure in nullo tenentur. *Arg.
extr*,de homic.ex Ut tri*, z.c. loa.nt.es .grc.vlt.  Nifive-
lint adcautclamparnitere. In dubio tamen prarfumi-
tur,quod non hoc ex certafcientia,fed potius ex incu-
lia prouenerit,exrr*,de prafumpt.ajjerte .hut  ccrtu cft,
quod non exhibuerunt omnem ddigentiam quam po-

1260

tuerunt& debuerur.t:& fic culpa prceceflitcafum.Et fi
lit grauis culpa, vt fi pofuit pucrum in medio vtriufq;,
fecundum arbicrium pcenitentiarij,imponittir pomite
tiaquinq; velfeptem annorum. 50 .diji.fi qu* foemina .
& c.fiq. Crc.fi °i upf  occulta, fi fit occultuin: pu¬

hlica, fi lit publicum : Sc  maior, h in lečio futfocetur,
t[uarn fi in cunis:& maior presbytcro Gra»co,quam lai¬
co,v/ habetur txtrd 3 dep<xhit.quxfitum,  Et lice c difpcn-
fetuvquoadpccnitentiam , qu* cft arbitraria, vt dici-
tur ibidem : non tamen quoad ordines propter homi-
cidium^uodeftdcli&um enormt Sc  indifpcnfabile,d*
fimbi.$o.miror.  Si autem culpa,quar prarceilic cafum,fit
Ieuis,vt fi pofuit puerum in eodem lečto, longe tamen
a fc : imponicur parnicentia trium annorum. Secudum
hoc intellige illud extrd eod.de infantibus. Monendi er-
go funt parentes, quod tam tencllos ficcum »n vno non
collocent ledo,ne qualibet ncgligentia interueniente
opprimantur Sc  fuffbcentur,v/ i.q.^.confuluijii.  Et hoc
mododifiinguitHofi.^ Ber. extra,deinfannb*. Quid
de illis qui filios vel feruos fuos infantes, vel ctia adul-
tos languidos 1 elegata pictate exponunt, id eft, extra
feponuc ante ecclefias, vt aliqui moti milericordia col
ligant cos ? Refpon. Tales grauiter pcccant: quia cum
ignoretur lapeconfanguinicas cxpofitoru, contraherc
poflent matrimoniuin cum fororc vel confanguinea:
ideo cxponens tenetur de hoc peccato ptsnitere, Sc  cil
puniendus licuc expofitus, fi fcien ter cum tali contra-
herct,punirctur .extrd>de pcen.offiir.ftiumlumHoJlien.
Tališ enim fecundum Rayn.cft tanquam homicidaiu-
dicandus, qui hominem fibi ita coniun&um periculo
mortis exponic. Confideraiis tamen circumftantii$,&
vtrum ob hoc mors fecuta fuerit,vel non fuerit: poeni-
tentia moderanda crit. Eruntancem tales irregulares,
fecundum Ray.fi mors mdc fit fccuta:quia icihcct fue.
runtin culpn cos exponendo, vel alimenta negando.
Tame fecundum Ro.fi in ftulla culpa fui(Tcnc:quia for-
tt nec eleemoljmas euarrendo, nec aliter cos alere pol'
fcntjirregnlarcs non clfcnt,ncc pcccarent.

Decimuso^auus eft,quodqui presbyteru interfe
cit,pccniteat duodecim annis. extr.de poer.it. & remiji,
cs.p.i.  De pccnitcntia vero eius qui occidit monachctm,
vel cloricum fubdiaconum>vel diaconum, habetur 17.
^,4 ,qui'očeiderit.  Depcdnitentia autem eius qui machi
nacui in mor tem domini fui,vcl in regimen ciusd.abc-
tur

Decimusnonus efi,quod qui iniufte alium ad mor

tem accufat, quudragtnta dicbtas inpanc Ž:aquaper
feptem annos ieiunec Sc  pccniceat, Sc  hoc fi accufat us
fit occifus.Si autem tantiim inembru peididcric,cnen-
nio paniteat. extrd } deuccnf.accufu^t.  HoihenCvero Sc
Ioan. de Dcoin ieiunandointellexcrunt quodprimus
pccniceat per feptem annos, quolibct arinoieiunando
ouadragiuta diebus in pane Sc  aqua,fecundus veroper
tres annos. G.vero Duran. intellexitprouc liter.t ma~
gisfonac, fciliccc quod primus ieiunabit quadraginta
diebus in pane Sc  aqua:fiue continae,fiue interpolace,
Sc  per feptem annos ieiunabit Sc  peenitebit: no tamen
in pane Sc  aqua: led ad arbicrium presbyteri.fecundtis
veroper tres Quadragcfimas,primaante natalemDo¬
mini, fecunda anre Pafcha, tertia ante Sančtumloan-
nem. has enim inftituic B. Petrus, vt habetur in chro-
nicis. Ieiunabit autem tune in 'pane Sc  aqua. profian-
tur hsec fecundum HoJi.22.<jUx(i.^.c.  1.2.^«5.

Vigefimuscft, quod periurus quadragintadiebus
in pane & aqua ieiunec, Sc  feptem annis fequcntibus
pccniceat, Sc  femper debet cfle in pocnitencia, fcilicct
lateriori. 6 .q.i.ynicttnq r

^  Vigefimuspriirtus cft,quod qui compulfuscondi-
tionalitera domino fcienccrpeierat,fi liber fit, quadra
ginta diebus in pane &aqua.& hoc iecundum glof.inr
tcllige vel continue vel interpolate pccniteat lepte an-
nis fequentibus, non tamen in pane S:  aqua, vt dicit
gloff. Si vero feruus fit eius ,qui cum coegerit,tribus
QHadrageiimis Sc  legitimis fenis,fcilicct,2.4, ^ ,22,
5.5 ,qni compulfa.

Vigefiinusiecundus eft,quod qui peierat in manu
epifcopi vel in cruce confecrata, pccniteat tribus an¬
nis.Si vero in cruce non confecrata, vno anno. Qui ve¬
ro coaceus »Sc: Ignorans lgnorantia iuris, Sc  pofiea co-
gnoičit,pccniteat rribus Qtiadragefimis.22 £ '- 2,
Qjii vero coačltis pro vita redimenda vel qualibetcau
la vel neceflitate peierat (quia corpus plus quam ani-
mamdilcxit ) tribus quadragefimispo:nitcat. ead.q.^>
c.fiquif eoačlus.  Alij inducunt tres annos: Sc  vnum ex
his 1 n pane Sc  aqua.

Vigefimustcrtius cfi, quodqui falfuni fcienter 111
rat, vel alium iurare cogic, diebus quadraginta pccni-
tcat in pane & aqua:& feptem fequcntibus annis nun-
quam fit fine pccnitcntia, Icilicet intcriori. Ali; etiam
h confcij fucrintjfimiliter poeniteanc.Ji.«*'</' 5 '/‘

C 9 huicin-S.

f 7  Vigefimusquartus eft,quod qui menfurat in falia
menfura, ]o.  diebus in pane Sc  aqua ieiunet. ntn, de
ccntruh.cmpt.vt mtnfur*.  De parna vero falfari; .ltera-
rum, hubetur extn r, eod.adaudientiam.dnra.^c.
xdfUljanornm.& devcrU.fi^nouimM.

Vigefimusquintuseft, quodqui frangunt paini-
tentiam folennem , fine redeudoaderiminapriora vel
fimilia: fiue redeundo ad negotiationem vel miiinam
farculareni,quar fibifueranc interdičla: fola inrereccle
fiam fidclibus oratione iunguntur,a communione ful-
penduntur, a catholicoru conuiuiis leparantur,& pcc-
nitere debcntdeccm annis, Sc  commimiccRt in fine vi
tx.i$.q.i.de hii vero.^r dfpatn.difi.^jiqnw vero.

•[ Vigcfimusfcxcusefi, quod qui camt milfam',& no
comunicat: debet vno anno pažnitere, & interim mif-
fas non cantare.de confecr.dijl yreLttum .

^ V 7 igefimusfeptimuscft,quod prcsbyter, qui mnr-
tuum clc.icum inuoluit in oalla n!rr»ri^, pcenitear de-
cem annis, & menfibus 5- diaconus veto tr»ehuio &di-
midio. de coitfecr.dijl.JJtemo per i 'noruntium.

Vigefimusočfcsiuus efi,quod o- icommittit faerile
giaiii ecdeliani violando, v d Curilma fine calieem fa-
crnm pollutis mr.nib.accip:r, vel fimiUa f .crilegiacom
mitut, pornitc.:t feptem ^.nnis. Prirr.o anno cxtraca-
nvrerium quod v iolauic, confifiat, feamdo anno ancc
to res ccckfis) certio k cccicfia;& in hoc trieunio car-

JU‘ S

1261

nes non comedat, vinu m non bibat n ifi in Pafcha vel
Natali, non ofterar,neccomn-'.unionem accipiat,qu»r-
to annocommunicabit; & in il!o &*in  5. &  6. gptn  7.
tribus feriis aaarnibus Sc  vino abftineat ieiunando-n.
q.i.darnon.  CojT«burens anteni ecclefiam , quindčcim
annis pceniteat, & eam rcftitnat. 17.7.4.§-7 /quis in ver/l
mutui,  Depccna veroraptoris fiuefuris rei ecclefiafti-
c ^i ^depccna furis & effra&oris tam ctarici qnam lai-
ci>Habctur ead.qua:jl-bptccata <& iap.fi qui<r clerictis.

musnonuseft^d' fiparenres franguc fpon-
•jlufilioriim > a communione triennio feparentur: Sc
“ffliliterfilij fi fintin culpa: fi tarven filij lecundii pro-
m *®onem faftam contraxerint,excufantnr vriq;:{fcili-
c «qubadpoenam ecclefiae: fed non q«o ati reatum,ex
quodederunt operam in coHtrariu, $i.q.i.fiqui paren-
de p cen.difl. j.J i eni.

f Trigefimus eft,quod qui blafphemauerit publicc
Deum,vel aliq.ueni San&orum>& maxime bcatam Vir
Sinem,illidebet epifcopus hancpcenitcntiam iniunge
rcrfcilicet vtfeptem diebus Dominicis prx foribus cc-
cleitain manifefto dum miila cantatur cxiftat, Sc  viti¬
co illorum dierum dominicorum palliu Sc  calciamen-
tadeponat, Sc  corrigiam ligatam circa collum habear.

Sc  feptem prsecedentibus fextis feriis in pane &aqua
ieiunet, ecclefiam nullatenus ingreffurus: Sc  quolibet
pradi&orum dierum tres pauperes, vel duos, vel falte
vnum reficiat, fi poteft: Sc  fi no poteft, h.xc parna in a-
liamcomutetur.quod fi renueritagere omnia fupradi
da >interdicatur fibi ecclcfia: & in morte priuccurcc-
clefiafticafepultura.^^ri, de maledic.jlatuimti*.  Itcm
blafphemus^diues fuerit,40.aUoquin 50.vel 20. &fi
adhocnon fufficic, quinq; folidorum viualismoncis
potna nutltecur, nullamq; milericordiam in hoc habi-
taruS) vtdicituribidem: fcilicet quiti foluat quinq; fo-
lidos.qttos (i non habet,currat per ciuitatem,vcl com-
muteturinpccnam aliam temporalem. Haecautem pcc
na foluetur ei,qui condemnat: id cft,poteftati tecula-
n.bancenim pcenam temporalem precepit Papa impo
ni  perpoteftatem temporalem : quod fi ncglexerit,per
c pi(coputn pr^cipitur cogi.h^c Hoft.habct autem pr£-
• di&apocna locum fecundum GofFr.cum quis blafphc-
mar non ex ira, vel cbrictate, vel dementia: quia tune

mm to mitiut zgcrctin.f}.$.Jiqt<psiratn^.uotadum.Se-

cutidum veroHoftien. harcpcena eft fpecialitcrinduda
contraeos > qui Deum blafpliemant ex ira.Non enim a-
nduisdelcuiblafphemat Deum,ni(Iiratus. Tanta ca-
tnen poffet elTe iracundia, quod arquipararctur demen
tla: & tuneilfud quod dicit Golf.locum poflet habere.

iacHofbenf.

^ Quid fi quisiurec per caput, vel per ventrem, vel
pcrcorpusjvel capillumPRefpodet Hoft. quodfifaciat
hocaftirmando vel iurando,non habet locum hatc pes-
na. ccuseftfi faciae hocdeceftando vel vituperando,
licetiratus. Item fecundum Goff.&Hoft. ha»cqua* di-
cuntitrdcpcnatemporali, fitint indice pro tribunali
»edente. In iudicio autem animat prcsbytcr d.icretus
»holliendo rigorem difpenfa-rc poterit ex caufa circa
poenam rpiritualem ruperiorcm.25.7. (j.pceniterrtibk bat
Hojt.  Itcmblalphemus clericus,maximc prcsbyter,co-
gaturad veniam poftulandam.nuodli noluerit,degra
de tur

^[•Notandijni verb qubdblarphemti9 fecundum le-
ges tu ‘iecapitandus j Vt in auth.vt non lnxn.contra na-
tH.circarnedntm.col!a.( J '  Secundum verbcanonem an-
ciqu»m c i cri cu«!eratdegradandu3: & laicus excommu
nk-.\ndnsy 2 i q.\.fiq U ^ per capiUum.  Hodic vero laicus
agctpocnitentiam iupradidam , fcilicet illius canonis>
ftatuimus,<Sr hoc(I puhlice blafphemauit. Si enim oc
cultemon poenitebitpublicejVt puto.Clericus vero Ko
diedl corrigendns, pana arbicraria Sr occulra:non il-‘
Uqu2ell pubiicaXlericus cmm pubiiceno debet pcc-

Ganones poenitentiales

1262

n tere. Si autem rcbcllis fuerit, vel fapius boe commi*
ferit,locum habet poena legis, fcilicet vt laicus decapi-
retur in foro ciuili,^ in canonico anathematizetur,id
eft,ecclefix ingrefTus (ibi interdicatur,^ in morte pri-
ueturecclefiaiticafepultura* Clerictis vero degrade-
tur. breč HoJl.tit de m a. le diet*.

^Trigeflmusprimuseft de pr.esbytoro ,quireuelat
confeffionem , quod de iure antiquo debet deponi 3  &
omnibus diebus vica fua? ignominiofus peregrinari> de
p cen. dijl, 6  ,fa c e rdos.

^'Trrgelimusfecundusefl, quodqui in dicedisho-
ris canonicis Sc  aliis officiisdiuints dilerepat a confuc-
tudine proprip metropolicanc ccclefiCi^ menfib.priua
turc6munione,fi hocaccidatcx coteptu.17.d/j 7 .de hi*.

Trigefimustertiuseft»quodepifcopus, qui ordi¬
nat lineiullacaufaclericum inuitum autreclamante,
velpenitusinuitum,abfoIute fufpenditur anno vno.

j^.difl.cap.T.

. IT Trigeflmusquartus cft,quod epifcopus, qui corre
dionemde vendicione mimderiorum dillimutat,duo-
b is menlibus: presbyter4.diaconus?. fubdiaconus SC
cxreri ad arbitritim iudicis pocniterc debent. i.juajl.i.
quidquid inujjibili*.

Trigefimusquintus eft,qnod fortilegus 40.diebus
'f>ccnhca.z.extr.deforti[eg,requifijli,

q[Trigefimusfextus ed,quod qui videt in aftrolabio,
pceniteat duobus n\m{s 3 extr.dejlrtileg extu*rum.

^  Trigeilmusfeptimus eft,de ftilla fanguinis altaris
cadentis fuper terram,vel aliquid aliud propter negli-
gentiam presbyteri,debet presbyter pccnitere 40. die-
bus. Si cecidic fuper pallio altaris^paniteat quatuor
diebus .de confec.difl.l.c.Jiptr ne°li?cntiam.

€[ Trigelimusočiauus rib, quod (i aliquis euomit E«
charilliam propter ebrietatem & voracitatč: fi laicus,
pceniteat 40.diebus Si clericus vel monachus vel pref
byter vel diaconus,pceniteat 70.diebus. Si epifcopus,
pceniteat nonaginta diebus: Et debet cuomitura com-
buri ,Sc  iuxta alta; e collocari. Si vero caufa infirmita-
tis euomucric,feptem diebus pceniteat. dceonfecr. dijl . ■
2 .Ji quipropter ebrietatem.

•[ Trigeiimusnonus cft,quando muscorrodit vel co
medit corpus Chrifti.de pcen tentia huius cafus inqui-
re vbi fit norata.de confec.dijl. z.circa fin.

^1  Quadragefimu$ eft, quod qui domum vel arcam'
voluntarič fuccendit, fublaca vel incenfaomnia refti-
tuat,Sr tribus annis poeniteat. extra,de iniur.fi qtti* do-
mt*m.  Canon ramen dicit,quod fi ex odio vel iniuria
hoc fecerit, cxcommunicari debet, necabfoluidon.ec
tatisfecerit, Sc  iuraueric quodignenrde ca?rero non ap
ponct. Imponirur autem fibi vt Hierofo!ymam vel in
Hifpaniam vadat, in Dei feruitio anno integro ibi mo*
raturus. Si quis autem arehiepifcopus vel epifcopus
hocrelaxauerit,damnum rcftituar,& ab officioepifco
pali perannum abftineat.2^.^K.cj/.8./>e^/w/iw. Hodic
autem poftquam funt dcnunciati,non pofTunr citrafe-
dem Apoftolicam abfoliii. extrd> de fentent.excommun.
tua nos.  Immb rexr. loquiriir de incendiariis indiftin-
čb^,poftquam funt pttblicati. Et Ber.hoc idem dicit ex-
prefse, Sc  Gratianus extr* i defiententiur exc*»tmunic<tt,
quicunque.Sc  Golfred. licet Ro.contrarium dicat. Se-
cundum autem leges, qtii in ciuitate data opera in cen
dium feccrit, fi fit trumilis »fubiicitur beftns:fi fit in
aliquo gradu,decapitatur, vel in inlulam relegatur.j^
deincend.ruin.naupcag.l.fin.  Qui vero alibi vt invillis
vclcaftris remiflis ibidem fcdes pofitas combufterit, fi
hoc dol o fecerit; comburitur. F.t hocintelligendum
fecundum Hoftienf. fi fit humilis. Si autem hoc ex fua
negligentia contigerit refarciec damnimi, el fi minus
idontusfit.

parumvel leuiter caftigettir. Er noir.ine
sdium omneadificium coatinetur, rt ibitLem dicitur.l. ■
qui*dsj... .

12  <5  3

<jf Quadragefimusprimns eft , quod qui dederit vel
acceperit communionem ab hatretico,&nefcithocef-
feprohibitum ab ccclefia, & polica istelligit,pceni-
teatvnoanno. Si autem fciuit & neglexit, pceniteat
decemannis-.velfecundum cjttofdam leptcm.velfccu«
dim alios, qninque. Qjii vero permittit ksrcticum
miflam celebrarc in eedcfia catholica pcr ignoran -
tiamiuris, pceniteat qiiadraginta'diebus, Si proreue-
rentia eius, perannum pceniteat. Si prodamnatione
ccclefiae catholica:, & pro ccnfuetudine Romanorum,
proiiciatur ab ecclclia ficut haicticus,!! fitimpoeni-
tcns: alioquin pceniteat decem annis. Siaurem rcli&a
eccleha ad hzreticos tranfierit ,St  alios ad hoc i»d uxc-
rit,paniteat duodecimannis, tribus cxtra ecclefiam,
feptem interaudiences,duobus extra communionem:
& lic duodccimo anno communionem fiue oblationž
percipiac.J4.5.i.7!^a>r dederit.

«[ Quadragefimnsfecunduseft, quod patronus,qui
res eccleGadilapidatvvno anno pceniteat. i6.qxxji.  7.

Cap.filitf.

«[ Quadragefimustertius eft, quod qui domum fua
magicis Sc  incantatoribusluftrat.vel aliudfacit,&qui
ei hoc confulit,annis quinque poeniceat. 16.7.5 .qui di-
Minatorei.&cap.nen liceat.

Quadragefimusquartus eft,quod qui pacem cum
proxin»ofuo non facere iurat, ann« vno poeniceat, Sc
ad pacem tciezt.n.ci.l.rjttifdcramente.

^ Quadragcfimusquintuseft, quod pro periurio,
adulterio, hotsicidio dantur pro panitentiaregulari-
ter feptem anni,& fimiliter pro fornicationerlicet no n
jca alperapmnitentia iniungatur.22.quscft.r. pradican
dum.33.5.1 .hecipfnm.^^fet}.

^ Quadrageiimusfexcuseft,qiiodqui fcienter re-
baptiiatur, feptem annis pceniteat, & feriaquarta &
fextain pane &aquaieiunando tresquadrageSmas fa
Ciat, & hoc fi fecit pro harrefi introducenda. Siaurem
pro munditia, idelt, profalutccorporis obtinenda, Yt
txlrd y de dpejla.capitnlo  2 tribus annis pceniteat.de con
fecrat.dtjlinBienc  4. qui bit.Sc  tališ, qui bapcizatur,vel
confirmatur.fic de foro ecc!e(ise,& cogitur fieri irregu
laris diJl.Srp.diBumeii.  Depotna autem ralium habe-
tur de coHfecratio.dift.^.eos.  Cuitis capitulifententiam
praetermitto gratia breuitatis.

^ Quadragefimusfeptimus eft,quodquivxore adul
teram cognofcit antequam pceniteat, tres ann.poe-
niteat,21. qu*jl.t.fi qutt.  Qui vero cognofcit eam pa-
nitentemantepcenitentiamperačtam,pceniteat duo-
bus annis. tadem ijurefie. Jiprime.  Quomodo ve-
rbpoenitentiainiungenda fit mulicri partum alterins
fupponenti,vel etiam de non fuo viro concipienti, ha-
betur exlrd,de patiittn.gr rermflm.offiaj.

Ad regulas igitur pracdiffas infpiciendo poteft flu
diofus indagatorprocedtre ad peemtentias pro diuer-

Canones pcenitentiales. 1264

fis criminibus fecundum canones iirsponcndas: & e*
caufa confideratis circumftan tiis, vt niansi eft fnpra,
rooderaripoteriteas. Etlicet abipfeemncs cireum-
Santiat fine diligenter atrendends: principaliter t »-
r-en qnalicatesperlona:, & prscipuk vtritm fit perfona
obnoxia alicui aliquo vinculo feruicutis.Nam circa ta¬
ks perfonas cauere debet pro peffe presbyter, tic ta-
lem pccnitentiam eis imponat: per quam illjs quib«
funtaftričlajpiziudicium fiat, maxime circaconiuga-
tos.vnde fi feruus fit, 3c  timore peccauerit, ebedien!
domino fue in atrocioribus, eft mitius puniendus, sr*
tjuaftione  5. tpuicompnlfni.  obedire tamen non teneba-
tur in ralibus. n. aujjiicne ].fi deminus.  Si autem v«-
luntarib peccauerit , corpore punietur etiam aerius
quamalius. 24. qtt^jhene  1. ijni centra pacem  Nec eft
feruoiniungendaperegrinatio, per quam domin sse-
ius,quinon eft in cu!pa,illius feruitio defraudetur.
extrd > defentent.excemmu>iii.reUtxm.  Si vero liber fit
totapmnitentiacanonis, fi poteft facere, debet iropo-
ni. 16. t.ftcerdtr peenitentiam.  Sedexcaufapo*
terit eam presbyter moderari.

Conlidcrandum etiam eritvtrum fit perfona no-
ua in fide :qutanouis in fide minor debet etiam pant-
tentia impom. exlrd, depunitent. & remifiie.  Beul
qui. Et fimiliter confiderandicrnntalisperfonarum
circumftantias: de quibusad pr*fcns fuperfedeo gra¬
tia breuitatis.

Sciendum autem quod in foropcenitentiali di-
cuntur legitimr ferite ftcunda, quarta, & fexta. di-
Jtinftione  81, presbpter. de cenfecrut. dijli»3.]. iemiti*.
Aliq«i tamen vt dicit Rom. pro fecunda feria pomnit
labbatum.

Infuper notandum eft ,quod fipanitentia inpa-
ncN.'aqua impenatur non habentipanem,poteft lo-
co panis leguminibus &  pilčicuhs vefci: & etiam altis,
fi neceflitas lUud requirat. cxlrd,depceniier.t.^ remif"
fio. Ircet. in text.(prglojf.nlidiHcn licct.

^ Notandum etiam fecundum loannem, /ipeeniten

tiafitimpofita a canone, liberaturquisaieiuniodan.

do denarium , vel legendo pfalterium propriaaufiori-
tate. Innocentiu* vero dicir, quod iciunia neccffaria,
vt quatuor temporum,& htiiufmodinon polfunt redi-
mi nifi fubfit rationabilis caufa : voluntaria veibredi-
mi polTunt etiam fine aučioritatefuperioris.

^ Ad hocetiam nota quod vbi iniponitnrpce(iitCB-
tia a!iquotatinorum fiue quadragclimarum,nec ai-
ditur quomodo quis debet pccnitere, hoc rclinquitut
arbitrio nrcsbytcri, cum potnitcntiac fiatarbitraria, vt
dtcb.im t?i fnpra.  ipfc enim presbytcrarbitrabituream

pcr ferias lcgitimasfacicndam, (ccundum canones.50.
didinci.de btr clerictf.extrd> de hemi. cap.l.&in mulite
aUHturibm.  Et lic intelligitur illud, extrd,denecttf.ac-

CHfdjli. &■ defttHtf.dilcBMiCrfimilt*.

Exv LICIVKJ  CATfjnfftS VOEPil-

TE 7 {TInfLES.

Cano-

CANONES SANCTO-

RVM APOSTOLORVM,

PER CLEMENTEM A PETRO
Apofiolo Roma ord.ina.tum epifcopumjn vuum
congdit.

1  Eifcopus \  duobus aut tribus epifco-
'i pis ordinator.

a. ^ft’vesbyterab vna epifcopo ordi-
i natordte diaconus.Sc reliqui clerici.
ji. ^[Si quis epifcopus aut presbyter
S ordinationem Domini, quam de fa-
’  crificio inftituit, aha qua piam, puta
autmel,autlac,ant pro vino Gceram, aut cofe da qui
dam.aut aues,aut aliquaanimalia,aur leguminafupra
altateobtuleiit, vt qui conttaordinationem Domini
faciat,deponitor; excepto nouo frumenta, Sc vua op-
portuno tempore-Prsterea licitu non efto aliud quid
piam admouere ad altare, quam oleum in candela-
brum,8c incenfum oblationis tem pore.

4.  Omniumaliorum pomorum primitiac epifcopo Sc
presbjrteris domum mittuntur,non fuperaltare. Ma-
nifeftum cft autem, quod epifcopus Se prcsbyteri in-
tet diaconos Sc reliquos clericos eas diuidunt.

5. f Epifcopus , aut presbyter, aut diaconus vxorem
fuam pmextu religionis non abiicito: fi abiicit.fegre-
gator a communione:fi perfeutrat deponitor.

6. Epifcopus.autpresbyter.aut diaconus faiculares cu
ras non fulcipito:alioquin deponitor.

7- Si quis epifcopus,aut presby ter,aut diaconus fan
dum diem Pafchaiante vem um squinodium cum lu-
dsis celebrauerit,deponitor.

8. 5ISiquis epifcopus.aut presbyter,aut diaconus,aut
quicunqueex facerdotali confortio,oblatione fada,
non commumcauerit.caufam dicito. Et li bona ratio-
nc  fubnixa fit, veniam promeretor. Sin minus dixe-
t'*.^communione exduditor, tanquam qui populo
auclor offcnfionis fuerit mota coutra eum fufpicione,
qui obtulit,

S- flQuicunque fideles ecdefiam ingrediuntur, &fcri
pturas audiunt ,neque apud preces St fandam com-
nvunionem permanent: cos tanquam qui ordims in ec
cleliapertutbationem indncant, a communione arce-
noportet. .

i°- HSiquiscum cxcommunicato,licetin domo,prc-
ccs coniunxerit,ifte communione priuator.
n. ^Siquis cum depofito clerico , vt cum clerico pre- |
ces coniiinKcrit^leponitor & ipfe.

X2. ^[Si quis clcricus, aut laicus arommitnionc legrc-
gatuS, feunondum 1n conimunionein rcceptus, ad a-
liamprofeftus ciuitatcm, line commendatitiis litteris
reccptus fuerit, 'a communione excluditoi,tam qui re-
cepit,quam qui receptus eft. Si cxcommunicatus fue¬
rit , in longius illi tempus cxcommunicatio proten-
ditor.

13. Epifcopo,qui parochiam fuam derc!iquetit,alte-
li iniilire ncfas efto ,licet apluribus adhoc campella-
tur:ni(irationabilisaliqua caufa fublit,qua: hoc ipfum

nequehoe tamen a feip(o,fed multorum epifcop«-
rum iudicio,8c exhortatione maxima.

14. Si quis presbyter, aut diaconus, aut quicunqtte
tandem de clericorum confortio.rehda parochia fua.
in aliam conccfleiit. 8c omnino tranfmigratione fa¬
da, pmer voluntatem fui cpifcopi inalia parochia
moram tiaxerit.hunc iubemus,ne porro in minifierio
puhlicoCt ecclefia:,inaximefi accerfente ipfum epi¬
fcopo eius redite contemnat.petucrfo žilic ordine pcf-
fenerans, vt laicus tamen ibi locorum in conimunio-
nem admittitor.

^[Quod li epifcopus,adquem accefferinr,pronihi

15  . _ ....

lo reputata vacaiionis a minifterio ccclefiaftico poe-
na. qua: contra eos definita cft, ipfos vt clericos fufcc-
petit a communione exduditor, vt pcruerfi otdinis
magifter.

16 . ^fQui poft baptifinuro duabus implicitus fuit ntt-
ptiis.aut concubinam habuit.is epifcopus,aut presby-
ter,aut diaconus,aut dentque inconfortio facerdotali
efle non poteft.

17. ftJQui viduam duxit, aut diuortio feparatamit vt-
ro.aut mcretricem, aut ancillam, aut aliquam qu* pu-
blicis maticipatalit fpedacuhs, epifcopus ptesbyter,
aut diaconus, aut dcnique ex confortio facerdotali ef-
fenon poteft.

18.  q[Quiduas forores duxit, aut confobrinam, clcrt-
cus effe non poteft.

19. qr Clericus, qui fideiuffiones dat.dcponitor.

20. ^1  Si quis humana violcntia eunudius fadus eft,
aut in perlecutione amptuata ei funt virilia.aut ita na-
tus fuit,Sc dignus eft.cfficitor epifcopus.

ai- fQui Cbiipfi virilia amputauit , clericus non efS-
citorifuienim iplius homicidaeft,Scinimicus crtatio-
ni Dei.

22. Si quis, cum clericus efiet , virilia (ibiipli ampu-
tauerit,dcponitor;homicida etenim fuiiplius eft.

23. f Laicus , qui feipfuni mutilauit, pcr tres annos \
communione eiicitor. putaquia ipfcvitK futc politit
inijdias.

24- Epifcopus, aut presbyter, aut diaconus in forni-
catione, aut periutio, aut furtodcprclienfus, deponi-
totinon tamen a communione excluditor. Dicit enim
fetiptura: Bis dc codem delido Vindidam non cxiges.
Eidem conditiohi conlimiliter 8 ctcliqui clerici litb-
duntor.

j*5 . Ex his, qui ccelibes in clerurn perucnerunt, iube-
mus.vt ledorcs tantum Sccantores (ii vclintjnuptias
centrahant.

26. ftlEpifcopum.aut presbytmim,autdiaconum,qui
veliidelcs dclinqueres,vel intideles iniuriam inferen-
res pcrcutit,Sc terroremipfis pcr huiufmodi vult incu-
tere, deponi pneipimus Nufquam cnim Dominus
hoc nos docuit.

facere vi adigat, nepc quod plus lucri Se vtilifcatis his, *] hoc nos docuit. linmoverocontrn.ciunipfepercutc-
quiUlicconiiitvitt lint, verbo ptetausconfertepofltt. [ Ktur,non repercutiebat:cum laceflcretui conuitiis.

Ss

1267

non reddebat conuitium: cum pateretur.non commi
nabatur.

n.  1 [Siquis epifcopus, aut presbyter, aut diaconus
ob certa criu*inaiuue depofitus.attingereminifteriu,
quoda!iquaudo tračlauerat.pr^fumpferit.omnino hic
ab ccclefia abfcinditor.

as. 5TSiquis epifcopus,autpresbyter,autdiaconus pe
tunine interuentu, hancdiguitatemnadus fucrit.de-
' |>onitor tam ipfe,qu:im qui eum ordinauit, Sc emnino
a communione abfcinditor, quemadmodum Simon
sttagus a me Petro.

as- IfSi quis epiftdpus fseulatium magiftrattium fa-
miliaritate vfus,per ipfos ecdefiam nachis fuerit, de¬
ponitor. fcgregantor quoquea communione,quicun-
que cum ipfo communionem habent.

3°. ^[Siquisprcsbyter,proprium afpernatus epifco-
pum, feorfum conuenticula egcrit, & altare erexerit,
cum de nulio crimine epifcopum in pietate aciuflitia
eondemnarit, deponitor, quafi qui principatum am-
biat:tyrannus enim eft. Confimilitcr St reliqui clerici,
tjui fuum lili calculum apponuntiLaici vero a commu
uione fcgregantor. Atq; haic poft vnam, Sc item alte-
ram.ac tertiam epifcopi exhortationem fiunto.

3 n 1* Si quis presbyter, aut diaconus pet epifcopum a
communione exduftts £t,huncneutiquam abalio fas
cfto fufcipi, quam ab eo,qui iplum a communione ex-
cluf t: nif fortefortuna cpifcopns, qui ipfum a com-
munione fegtegauit.defunftus lit.

H Nemoperegrinorum epifcoporum, aut prcsby-
terorum, aut diaconorum fine contmendatitiis fufci-
piror litteris: & fi eas obtulerit, attentius in difquifi-
tioheni vocantor. Et quidem fi prsdicatores pictatis
fuerint,fufcipiuntor:fin minus, vbi necefiaria ipfis fup
peditaueritis ,ad communionem &vlteriorem ipfos
confuetudinem non admittotc. muita enim per ob-
icptionemfiunt.

3 J- *JCuiufq; gcntis epifcopos oportet fcire, qui nam
interipfos primus lit, habereq; ipfum quodammodo
pro capite, nequefine illius volitntatequidquam agc-
re tnfolitum : illaautcmfola quemque pro fetraftare,
qusad parochiam eitis, Scloca ipfi fubdita attinent.
Sed neq; in itla citra omnium voluntatem a!iquid fa-
cito.Itaenim concordia eri t Sc Deu« glorifkabiturpcr
Dominum in fanfto Špiritu.

34. ^fEpifcopiis extra tcrminos fuos in ciuitatibus Sc
rcgionibus fibi non fubictfiis ordinationes facere non
prtrfamiro. Si vero praitcr voluntatem eorum,quici-
uitates ilias aut regiones detiilent.id feciffe conui-
Ous fucrit, deponitot tam ipfe, quam etiam hi quos
©rdir.aait.

35 - 1 [.Siquis ordinatus epifcopus minifierium Si cu*
ram populi fibi comndfiam non fulčcperit.hica eom-
munioncfeiundus efto tamdiu.donccfufccperir.obe-
dientiam accommodans. Similirerautcm Šeprcjby-
tet Sc diaconus. Si vero non prx voluntate fua.fedpc*
inalitia populi non fufccpetit, maneto ipfe quiderp e-
pifcopus: ckrus veroeius ciuitatis a communione fe-
grcgator, co quoa tam inobedientcra populum non
cotripuerint.

3 <. UBis in aiino epifcoporum cclebrator fynodus: ac
pi etatis imet fedogmata in difquifitionem vocanto,
nequenon inecclefiis incidentcs contradičliones di-
rimunto: femcl quidemquatta feria *  Pentecoftes,
fccundb duodecima Hyperl>eretei i.

37. SfOimiium rerum ecclefiafiicarum curam epifco-
pus gcrito.Sceas difpenlato ,quafi infpcftante Dco.
K011 licitum anteni ci cfto quidpiam cx iisfibi tan-
quam propvitim afiumejeiatit cognatis fuis elargiri,

a al btlrdom^e.  b Hfpcrbcntcut tipitd yAj7* pspulai ir
JUticcasua  .* ditUu.

Canones Apoftolid.

qus Deo dedicata funt.' Quod fi pauperes it!i fi nti vt
paupcribus fubminiftrato: non ramen horum pra;tex-
tu res ecdefia: venur.dato.

38. ^Presbyteri,& diaconi abfque voluntateepifcopi
niliil peragutotipfiusenim fidei populus Domini coia
miflus eft.Sc pro animabus ab ipfo repeteturratio.

3 9. UManifefts funto priuats res epigopijiniodb Ji
priuatas habetmtanifeftas item funto dcmimcce.vt pri-
uatasquidem res epifcopus,cum inoritur,quibus vult,
Scquomodo*vulr,rt!inquendi facultatcm habeattne-
queoccafione eccleliaftiearum rerum intercidant res
epifcopi, qui nonnunquam vxorem & liberos, aur co-
gnatos,aut fcruos habet. Iufium emm eftapud Deum
pariter & homines,fimul neccclefia pcr ignoratio-
nem rerum epifcopi damnialiquid fuftineat. funul ne
epifcopus aut cognatieius pr.etcxtuccclefiiobl<Edan-
tur:aut etiam qui illum generis proximitate contin-
gunt, incidant in negotia, eiusq; mors impliceiur dif-
! famationibus.

40. ^[Prxcipimus,vt epifcopus res ecclefiiin potefta-
te habeat. Nam fi pretiofa: horainum animsfidei ebis
comraitten dz funt: m ulto vtique magis oportuerit 5 c
de pecuniis mandatum dare.vt illius arbitratu difpen-
fentur, nequenon cum timoreDei fummatjucfollici*
tudine per presby teros ac diaconos crogcruurin pau-^
peres. Pcrcipiat autem Sc iple(fi modo indiget)quan-
tum ad necellarios luos & liofpitio excmptoruin fra-
trum vfus opus habec, ne quo modo iple pofteriorc
loco habeatur, quam czteri. Ordinauit emm les Dei,
vtqui altariinferuiunt, de ahati nutiiantur :quand»
nec milites vnquam luis annonis arina hoftibus in-
ferant.

41. ^[Epifcopus,aut ptesbyter,aut diaconus,quivet

alex, vel ebrietatibus indulget, vel defiuito, vel depo¬
nitor.

42 - 11  Subdiaconus.aut cantor.aut leftor, qui confimi-
lia fant,vel definito.vcl a communione feiungitor. St-
militer Sc laici.

43 - HEpifcopus , aut prcsbyter, aut diaconusqui vfu-

ras a mutuumaccipiemibus exigit,vel definito,vei
deponitor. *

44 * 11  Epilcopus, aut presbyter,aut diaconus-, qui cum*
hzreticis preces coniunxerit,dunEaxat a-coiumunionc
fulpenditor. Si vero etiam ipfos tanquam dcricos zli—
quid agere permiferit, deponitor.

45 * fEpifcopum,autpresbyterum,qni nzreticorum-

bapt-ifma aut fitcrificium fufccperit, depom pracipi-
mus. Quk  etenim conuentio inter Cluiltum Sc Behali
aut qux particula fidclis cum infidelK
4*5* efEpifeopus, aut ptesbytcr, fieum, qui verutn ba-
ptifma habeat, iterum baptiaaucrit ,aut polluturnab
impiis non baDtizaueiit, deponitor, vt qui cruccin Sc
mortem Domini derideat:neque difcernat vetos facel*
dotes afacerdotibus impoftotibus.

47. cjSiquislaicus,ciimfuam afcrxotcmabiicit,ab
itrain duxcih, aut ab alio dimifiani communione
fegregator.

4*. 4siqnis epifcopus,ailtpresbyterfecundhm ordi-
nationem Domini non baptizauerit in Patrem Seli*
litim,Sc Spiritum faitdum,led in tres principio carcn-
tcs.aut tres tilios.aut tres paraclctos,deponitor.

49. 1fSi quis epifcopus,aut prcsbyterin vna initiatio-
nc non tres immerlioncs, fed vnam duntaxat,quxiB
mortem Domini detur, peregerit, deponitor. Non e-
nim dirit Dominns ,in mortem meam baptizatetfcd
ptofedi docctc omnes gentes, baptizantes eos in 110-
ntine rirtis.Sc Filij 8c Spititus fanefi.

50. 11  Si quisepifcopus,aut prcsbyrer,aut diaconus,
aut quit>is omnino de facerdotali confdrtio,mtptiis,St
carnibus.S; vino abftinuerit,non propterea quo mens

j ad culiuut pictatis teddatur cactcitatior, fed ptoprer

1269 Canones

»bominationem : obliti«, quod omnu pulchra valde,
8cqii6d mafculum Sc foeminam Deus crcauit hoini-
ncm , led difFarriationibus lacefcens creationem De I,
vocatadcalumniam : ant corrigitor, aut dcpouitor, &
ex ecclefia reiicitor. Confimilitcr laicus.

5 '- f Si quis epifcopus, aut presbyter ium, qui a pec-
catortucititiir, non recipit, fed reiicit, deponitor, eo
qu6dChriftum offendat,qui dixit, ob vnum peccato-
Kffl,quitefipiliai, gaudium uborni in codo.

5 !' f Siquis epifcopus, aut presbyter, aut diaconus
carnibus&vinofeftiuis diebus non vtatur, idque per
abominationein_-,non propter cxcrcitationem ad cul-
tumpietatis.deponitor, tamquam quicauterio nota-
tam habet confcienria,8AiuUis audor f:t offendiculi.
5J. Si quis deiicas in caupona cibinn capere depie-
henius fuerit, ii communione excluditor: exceptota-
Jnenco,qui neccffario in itinete in connnunc diucrte-
tit hofpitium-j.

5+. f Siquis dericus epifcopum contumeliaafFece-
lit,deponitor: principi enim populi tui no maledices.
5s. Si q#is dericus contumelia affecerit presbyte-
rum,aut diaconum,'a communione fegregator.

} 6 .  Siquis mancum,aut mutum,iurdumve,aut cic-
cum,auteum_>,cui vitiofus incclfus eftjfubfannauerit,
tommuniene priuator.Confimiliter& laicus.

57. ^Epifcopus,aut presbyter,quinegligcntius circa
clerumvelpopulumagit, neq-;i» pietate eos eruditib
communione fegregator. Si vero in ea focordia perfe-
uerauerit,deponitor.

SS. Siquisepifcopus, aut presbyter, clcrico exino-
pialaboranti neceflhrianon luppcditauerit.a commu-
nione reiicitor: fin perfeuerat, deponitor, vt qui fra-
trem fuumnccauerit.

59. f Si quis falsd inferiptos impiorum libros tam-
quam faeros in ecclefia ad populi Sc deri corruprio-
nempublicauerit,deponitor.

<o. % Si accufatio contra fidelem inftituatur de forni-
catione.autadulterio, autquacumq; alia aftionepro-
hibita.Sc conuidns fuerit,in clcrum non perducitor.
6 i.  f Si quis dericus per metum humanuin_>, vel Iu-
diji.vel ersci.vel hacretici negauerit.fi quidem nornen
Chrifti.ab ecclefia reiicitor :ii veronoinen clerici, de¬
ponitor ipoenirentia tamen dudus.vt laicus re<:ipitor.

Siquis epifcopus, aut presbyter, aut diaconus,
aut-omnino quicumq; ex facerdotali confortio comt-
deiit carncs infanguine anima: eius,aut a beftiis abre-
Jtum.aut fuffocatum, deponitor: boe enim lcx prohi-
buit.Sin vero laicus fuerit,'a communione excluditor.
<S 3 . <[ Siquis dericus, aut laicus,fynagogain ludaro-
r»m,aut hiteticorum conuenticulum ingreffus fuerit,
VtprecescusiiUis coniungat, deponitor,Scacommu-
nione feduditor.

< 4 - *!,  Siquis dericus in concertatione aliquem pul-
Jauerit.&vnoidluac pulfatione interemerit, deponi¬
tor propter temetitatern liram. Sin vero laicus lit,arcc-
tora communione—,.

6 s-  U Si quis dominieum diem.aut fabbatHm, vno fo-
lo deinpto,ieiun la .d e p re i. tnc i a tur,deponitor :Cn lai¬
cus,a communione eiicitor.

66 .  f Si quis virginem libi non defponfatam admota
vi detiner,a communione fufpenditor. Non licitum_>
autem efto eialiam ducere_u : fcdcamdetincto,quam
follicitauir, quair,uis paupcrciua fit.

q  Si quis epifcopus, aut prcsbvter. aut diacotius
fecundam ab aliquo ordinationem fufcepcrit. deponi¬
tor tam ipfe,quajn qui ipfum ordinauit: niii ferte con
ftetordinationem cum habereab h.tretic.s Qui atali-
bus baptizati,aut ordinati funt: hi ncq; fidctcs,ncque
derici elfe pelfunt.

f Si quis epifcopus, aut presbjter, aut diaconus,
“Stlcdor, aut cantot lacrarn Quadrageiimam Pafchi,

^poftolici. 1270

autquartam feriam, aut Tarafceuern non ieiunaaerit,
deponitor : pnterouam fi imfcecilliiate impediatar
corporis.Sir, laicus iit,cemmunienc priuator.

6p. C i quis epileopus, aut presbj ter , ant diacenus,
aut omninoquicmnque ex clcricorurn confortio cum
ludais ieiunaut rit.aut commiman feftuin diemeum
ipfis egerit,aut lautia fefti nempe 3 zyma aut aliud hu-
ius genais,ab eis lufccperit,dcponitor.filaicus,a.com-
munipne fegregator,

70. Si qu:s Chriftiamis olcum.ad.facra-gentilium,
aut in fjiiagogam Iudcomm in felbis eorum dcrulerit.
aut lucernas incendent.a communione excluditor.

71. Si quis dericus, aut laicus ceramaut oleum ex
fanda lubiipiat ecdefia,a communione feiungitcr.

7Z.  ^ Vas aureum Sc argenteum la udi d c atu m, aut
velamen linteiimue,nemo amplius in fuos vfus alfu-
mito:iniquum enim eft.Cstterum ii quis deprehenfus
fuerit,escommunicatione niuldator.

75. Epifcopum de aliquo per fide dignos accufa-
tum homines,ab epifcopis vocari neccflarium eft.Er li
quidem comparuerit,Sc confcffus conuiftufue fuerit,
cenfiuairrogatoreccleliaftica. Si vero vocatus noob-
tem(>erauerit,fecundaquoq; vice vocator,miffis duo-
bus adipfum epifcopis.Quod fi per contumaciam ne
lic quidem comparuetitdjnodus fuam contra ipfum
pronunciato fcntentiam,ne quid tergiuerfando detre-
dandoej; iudicium lucrifacere videatur.

74. In didionem teftimonij contra epifcopum be*
retieus non admittiro:fed neq;lidelis, fifolus lit. In
ore enim duorum aut trium tcllium conliftet om¬
ot didum.

7 ■:. f Itcmnon oportet epifcopum fratri,aur filio.aut
alteri cognato humano gratificari affeftu. Neq;’ enim
eedefiam Dei conferre debet in hairedes. Enimuero li
quis id ftceritjirritapermaneto ordinatia:ipfe autem
excommunicatione percellitor.

75. Siquisoculodefedus,autobtufocrureexiftat,
6; dignus fit, epifcopus efficitor. non enim mutilatio
corporis ipfum polluit.fed inquinatioanima:.

77. Cf Qui vero mutus furdiiftie, 8c ca:cus eft, epifco-
pus non efficitor, non quia obiafo corpore eft, fed ne
ecdeliaftica impediahtur munia.

7S. Si quis da:monem habeat,dericus non efficitor:
led neq; cum fidelibus preces fundito.Mundatus vero
recipitor:8c li dignus fuerit,efficitor.

79 - %  Q.ui ex uita gentili aduenerit, & baptizatus eft,
aut ex conuerfatione prana,cum iullum fion eft proti-
nus promoueri in epifcopum.Iniurium enim elt.cum,
qui non prius Ipccimcn Sc dccunicntum de le pra:-
buerit,aliorura dodore exiftcre ; nili alicubi doao di-
uinagcatitt hocliat.

so. <f Dicimus,qubd non oporteat epifcopunuj, aut
presbyterumpublicis adminiftrationibus immittere:
fed vacare, & commodum fe e.\hiberc vfibus ecclcfia-
fticis. Animum igitut inducito hoc non facere, aut da-
ponitor.Nemo enim poteft duobus dominis fcruirc,
iuxta pratceptum Dominieum—,.

Sl- ^ Seruilii n cleruin promoueantur citra domino*
rum voluntatcm.hoc ipium operatur redhibitionem.
Si quando vero feruus quoque gradus ordinationc di-
gnus videata«(qualis & nofter Onelinius apparuit)St
Domini confenferint, manir;; cniifeiint , Sc domo liia
abUgautrint, efficitor.

s :. *f epifcopus,aut prešbv ter, aut diaconus qui mili-
tiivacruern.žc l:mul vtrtiumue retinere voiuerit, tam
officium Ilomanmr., qu'am fundionem facetdotalem,
deponitor. Q_ux cniut Cafaris funt, Calari : & qus
Dei,Deo.

S 5 . Quilquis Impefatorem aut magiftratum contu-
rtulia afičcerit, fupplicium luito.Sc qu':dcm li dericus
lit,deponitor ;fi laicus,a communione vcinouctot:

Ss a

nji

8+. Sunto omnibus vobis ,clcricis fimul & laicis,
venerandi ac facrilibri,vetcris quidem teliameti, Mo¬
liš quinq;.Gcnefis,Exodus,Leuiticus, Numeri,Deute-
ronomium,Iefu lilij Naue vnus. Iudicum vnus. Ruth
vnus.Regnorumquatuor. Dereli&orum ex libro die-
rum,duo.Hefter vnus. De Machabsorura geftis tres.
lob vnus.Pfalterium vnus dalomonis tres,Prouerbia,
Ecclefiaftes.Canticum caticorum Frophetarum duo-
decim.vnus Efahc.Hieremisvnus.Ezechielvnus. Da¬
niel vnus. lnquiruoiautem a vobis extrinfecus ,vt a-

Canoncs Apoflolici. 1273

dolefccntes veftri addifcanTitem Sapientiam cruditi
Syrach.Modra vora.hoc cft,noui teftamenti.Euangclia
quatuor, Matthri,Marci,Lucse,Ioannis. Pauli epifiols
quatuordecim.Petriepilboiaedus. Ioannis rres.Iacobi
vna.Iuda: vna. Clementis epiftols dua:. & praceptio-
ncs,qu.x vobis epilcopis perme Clementem in libris
ocdonuncupaca: funt: quas omnibus publicarenon o-
portet ob quadain arcana,qua:'in fe conti-,
nem.Er ačliones noftras Apo-
- ftoiorum.

„ •

F1N1S Jf OSTOLICO\FM C^KOKVM,
Gregorv) Holoandro interprete.

I

DECRETALES
D c. R e G o R 11

P A P AE IX* S V AE IN 5  •

TEGRITATI R£.

S T I T V T AF-.

¥

CV M T RIVILE G10 GREGORIJ
XIII. < Pont.Max.(£ altorum
Prtncipunu.

/

RVBRICAE de c ret ali vm; I V-

RIS CANONICI.

a  De ££!*. T> ZZ'! dtium , ^ bric f- Teni libri Hubric*.

UJ en - D ecm,<vr mt,8 L a Dcvita&honeftate clericorum .hxe  in 6.Sc

Pet*firi D  , c  cle.De cohabitatione clericorum & mulierura.

b  Pofl„u 1,1  , C ‘ e -De confuet.hascin De dericis coniugatis.haicin 6.

5 e defti on „ * C1 " b De clericis nonrefid.in eccl.velprarbed.harc

^ Cl| an s l. cr .:p c  ^ I P“ t ^ ate -ha:cin^.& de. in <5.De prarbcn. & dignita. harcin <J.&cle.De
« ^fenuini^k e  ^^-Deauaor.&vfupallij. clerico argrotantevel debilitato.

*f^'genti ar)t ._i xc * n 6 ;& dem.De fupplenda e Deinlfitutiombus.h.rcin 6.  De conceflione
J^sordi,, h~ r -  e>  Dctempo- prarbendar.harcind.&cle. Nefedevacanteali-

c Dc  ordin«* 'u fcrut,n . , °- / . quid innouetur.haccin 6.

.Patu. De »m*  /P 1  , po,< l ul  refignauit epi- d Deii S qua5fiuntapr*latisfine confenfu ca.
l n<I °ru m . *A qU , °/ dlne  P^ fici - pituli. D e iis qua: Hunt a maiore pa. te capituli.

Defac ramen^ 6 ' &C em ' Defacra vnčhone - Vtecdefiafhca beneficia fine diminutione con
e  De tW L° n iteraudi*.  fcrantur.

i?«.Dc^: r t eib / tcl ;? rC °rdinadis,vel no-haec e Dereb.eccIefia>alienadisvelnon.ha:cin<;.&

h obl >gatis ai ne  ■ lnadl!,&e0lC manumlfl '* cle.De precarijs. De comodato De depofito.
c ' c orp 0re  j“- m,ocl ' llaort fi n aDdis v el non . f Deemptione&vcnditione.Delocato&con

*N^ e bie am ; J atlsor< ! ln ‘ ve I > n oii* dučto.Dereiupcrmutat. ha:cin6. Scincle. De

T . c  dericis n on .°, r ^ lnanc it s .b2cin 6.  feudis.Depignonb. &alijscautionib.

e °fficioarrhiH- 101 **- Defidciuflorib.Defolutionib.De donationib.

l®'°ffidoarch?n“ n t „ De peculioclericorum.

r,m l) ' C>e officiof J^ri e4b i ; C cn 'P eoff ’ clo P nmi - g De teftametis & vltimis vohintatib. bare in 6.
, ''ovicjij: u 11  ^-De officio cuftodis. De &de.Defuccef.abinte.Defepul.hrcind.&cl.
ih P« 0 Šcio &„! n' dei ? en * b De parochijs,&alienis parochianii.De deci-

~ poteitateiudieis ■* • o. .u.. ;  Win A.&cl.De re-

infideliu. De voto &voti redenf.one. harcin 6.
k De fiatu monachorum & canomcoru regu¬
larnim .harc in 6,&cle Dereligiofis domib.vt t-

1  De offičioIudiSe maiori. & obed. h*c in

, it «ib b a . c in 6 &  de.Deljndico. _ De capeUismonachorum.

De q s  qus vimetusue cau. fiunt. De' ‘ f orum .hxciti 6- <.&c\e.  De cen

Stumrefti.h:ecin6.8tcte.Dealtcn.iudici)ni • Deiurepatn

Ca ufafa£la.D e arbitris.haec in 6.

Stcundi libri Ritbric*-

* Deiudiciis.hacc in 6-Sc  de. De foro compe-

in <S.&dem.Delibellioblatione. D
Pautuispetitionibus.

t JP e ^dseonteftatione. hzcin 6 .  Vtl.te co
c non proce.ad tefti vecep.

»nb«,'^ rarn eto calunnuz.hscin 6

Ts eot 'Deferijs.

f, "Je cognitionum. i .„ r

c T'J lu spttit.Dc caufa poffe & propne.hxc

- TV j  e . re fti fb°Ha.hxc in 6-  a

m - . .olo & eotumacia.l^c in <• & d« ■ 6 .

Vtl lt Vh- P . 0lTefsio " ž Clu!a,e .' feruadae.h •

reque(f edcnte innouct.h^c:ir. 6 •
f be^oepoffeffionis & fruduu.

i uc iure patronatu s.hx c in A.&c!e.Dei
bus,exa£lionibus,& procurat onib. h.xc in 6.  &
cle.De confecrat. ecclefi* vel alta ris. hrte in 6.
m De relebratione miffaru,&'facramcnto Eu-
chariftiy,&d.uinis officijs.Iiarcin cl. DebaptiC-
mo & eius effečiu.ha^cin ciemen. De presbyte-
ro non baptizato.

•Dedilatio- n De cultodiaEudiariflir, chrifmatis, Stalioru
faerametoru. De reliquiis &veneratione fančlo
ru.hxcin 6.  & cle.De obferuatione ieiunioru.
o De purificationepoft partum. Deecclefiis
xdificandisvelreparandis. Deimmunitateec-

on - - . clefiarum.coemeteriorum ,&rerum ad eas per.

. .. a ulaiei Peruada:. hccin 6.  tinentium. hasc in 6.& de.

LSir< < Ja"ti,"c':™”'’ ir '“ 1 ” ib -“ 8odiifc

Re
d  D
in

« D

IJS, Dei u ^. lu mentorum. Depršfumptioni-
® n ibus.h t  ! Uta nd.h*cin6.&ele. De excepti-

h  Dep^S.&dem.

js e ‘^e app.pP 1,  De fent. Sc  re iudic.bsc in 6.Sc
j Ider.p e  at 'tecufat. Sc  rela.harem b.&de.
^ ^ conG ® *.

rnia tion c  Ytili v el inutiii.

a De fponfalibus & matrimoniis. harcin 6.  De
de(ponfationeirnpuberum.hxcin 6.  Declan-
deftina delponfatione.De fponfa duorum.
b De conditionibus appofitis in defponfatio-
nevelaliis contraftibus. Qui clericivel vouen-
tes matrimoniuin cotrahere poflint. De eo qui'
duxitin matrimonium,quam polluitperadultc
riutn. De coniugio leproforum.
c De ceniugio fetuoruna. De natis ex libero

Rubricse Decretalium

ventre. Decognationefpirituali. hcecinvi. De
cognationeicgali.

d De eo qui cognouitconfanguineam vxoris
fusevel fponfe. De confanguinitate Scaffinita-
te,ha:c in cle De fiigidis & maleficiatis, &impo
tentiacoeundi.

e De matiimonio contračlocotrainterdičlum
ccclefiar. Qui lilij fiat legitiim.
f Qui mammonitim accufare poflunt,vel con-
trailiud teftificari.De diuortijs.' De donationi-
b us in ter virurn & vxorem,& d e dote polt diuor
tium reftituenda. De fecundis nuptijs.

Qutntt Libri EJubricee.

at De accufationib.inquifitionib. Si  denuciatio
nib.h^c.in <5. De calumniatorib. De fimonia, &_
ne aliquii pro fpiritualib. exioat vel^mittatur.
b Ne plati vieesfuas vel ecclefiasfub annuo ce-
fu c5cedant.De magill:ris&nealiqd exmat pro
licetia docedi,hec in clc.Deludeis,Sairac.&eo-
rumferuis.h*cin de. Dehieret.baicin 6  &cle.
c Defchifmaticis& ordinatis ab eis. hxc in 6.
De apoftatis & reitetantibus baptifma. Deiis
qui filios occiderunt.

d De infantib.&languid expofit. De homici-
dio. ha?c in 6■  & cle.De torneamentis.
e De dericis pugnantib.in duello. Defagitta-
riis.De adulteriis. Deraptorib. inccndianis,&
violatorib.ecclefiarum.

f Defurtis.Devfuris.hxcind. & cle.De crimi-
ne falfi.De fortilegijs.

g De collufione detegenda. De delidis puero-
fCi.De cler.venat.De cler.perculfore.De maled.
h Declerico excomm.depofit. vel interdi.mi¬
nili. De cleric.non ordinato miniftrante.
i Declerico perfaltum ptomoto. De co qui or
djn.furt.fii (cepit. De cxceir.prxlatt&fuluiit.h^r
in<5.&cle.Denouioperis nuntiatio.
k De priuileg.& excd'.pritiil.h^cin 6.  & cle.De
urgatione cano.De purgatio.vulga.

De ininr)is& dano dato. bsecin 6.  De poenis
h^cin 6. Si  cle.De poeniten.&remifsionib.ha;c
in č>.&detn. De fenten.excom. ha:cin 6.  & cle.
m De verbor.fignificat.hxcm e.& cle.De regu
lis iuris.hsecin Scxto reperiturj

CarminaRubricarum mris Pontificij.

Tota fcjuidem congeries Decretahbus f.tmuUttir.
Etcarum aiiqux nur.c in Sexto,nunc in C temen.

(vt in expojitione patetJ repetuntur.

PrimiRubricae funtin Decretalib. 43. In Sexto
xxij.ln Clementinis xj.

a  13 f um>na  fides flatuit. refcripta. fuefcit.

b  X Tofiulxt.eleŠor.trans/atos,xu£Ior.& yfn.
c Inde rennntio.de fuppltnda. tempora- Jcrutor-
d Ordo rejignantis. ictas. ac vngo.faeramen.
e fi/ius <&■ JeruHf.obnoxinf vitiattu.
f Hinc bigamus cterusperegrintu & archidiacon.

g drchtprejlprimic./atriji. ttijlos. vice fungent.
h D e Ugxt.lt ga t. & diBtuab ordine iudex.
i ludicis ojjicium.maior.pax.paSfaj'eqHuntur.

Tranjrgo. poji uto-poji pro turo. fyndi cus exto.

L Vtiymettu.integr at. acalienat.&arbiter hinceft.

Secundi libri Rubiic^ funtin Decret.30.In Sex»
to xv ln Clementinisxip
a  T t^diciumjorm. atq; libellus , mutuapofcent.
b  X litem conteflans , fine qno non jujcipctejles.
c lurat.d'tlatis.t£r Jeriat. ordine noj cit.
d Vitu peco.de caujd.fjoltatos refhtuendo.

e Ejl dtsliu. & mijjiu.lis pendent. atq; jegueftrit.
f Confefiu.probo.Junttejles tefles quoq; cogo.
g lnFiruo.prx[umo.iujiurans.excipiendo.

h Vrajcribit.Jententiat. appellat.peregrtnant.

1 Vtilis omnibus,his efi eonfirmatio tunffa.

Tertij libri Rubric^funt in Decretal. 30.In Se*-
to i?. In Clementinis xvij.
a  T Tita d t cent. cterur habitat clcrusf, ing xM! '
b  V tSpnreJidens.prabcns. agervel<tebih ,itu! '
c IntlUuo .concedendo. ne Jede vaeante:
d Et fine confenjit. tnaior part. non minuantur-
e IJon alieno.tradoprecario.commodo.poito.
f Tendj.l^co.muto,defeudis,pignoribujjne.

f ^itque fideiujp>r.&foluit.dona.peculi■

De tefiamentit , etiam juccedo fepultis.
i Varochiit.dccimis hmc regula reltgtunit.

Conuerfus contunx.inftdufvotaredemptx.
t Decjueflatumonachi. domib. fubiungo capelMt
m ture patronatut.de cenfibus. ara jacrata.
n Mtjfie baptifmtif. quo non eftpretbjter vfut.
o F.HchanFtia. rthqu.it:. ieiuniaferua.
p Turificant. ac eedtfitant. immunis adharent.
q Clertce telmonaihe, dttmtte negotiajecti.
Quarti libri Rubric^ funt in Decretal z-i-In Sex.
to iij. In Clementii» s )-;

a  dr impubet. & dande^ na ' < ‘ uoyum '

b  lD i o n. d tione.vjuent qudpoliuit.atq; leprojttf.
c hiruus. de natis. Jequitur cognatio <vtplex.  ^
d Toti confanguineam , eonjanguinitasgelidique.
e ^4c inttrdidum. qui nati legitt m ’f M '**;
f ^ictujare queunt. diuort\a.dotej emn

Quinti libri Rubrics funt in Dec ,et - 4 1 ^ n  ^ ex -
to 13.In Clementinisxj.

a  A Ccufatio fue calumnia.fittibi Simon.

b f\vraiati Eabbi.ludxiihareUtos.im.
c Schifmaticis. vetapoflaticis.natotpertmtntet.

d Infant exoojltns.homicidia.luditur hajiis.
e Ctcri pugna, Jdgientt. adulter. pojie.c raptir.
f Eurtis.vJ11ris.de/dlji cnmine.fortes.
g CoUudo.ptcco.venor.ferio.maledico.
h VoftinterdiBum celebrans. accrtlinis e\pcrt.
i Saltus.furtiMU.txctjjtu.opmq ; noutllum-

^ Lex pnuata/ubit. purgattum canone. vutgus.

L Damnum,cum pcenis.poji panitet ejl anatbem*-

m Vtrborum jenftu.Jequiiur quoq i  regula mris.

Titulorum iutis Pontificijnumerum quifuntinDecretalibus iSs. I 11  Sexto lxxvij. InClement.lij.
facili (tylo indicant h»c quatuor cannina.

Cent um Tutnras,s3s S muj volumen ^icfeptuagintafeptemnunerattibi Stxttu.

Gregorij nenip9nit t qutnasfitperaddent. Ex Clementc duru qni*qn*einca j. norabu.

K V B R I C AE

rvbricae  decretalivm *

TITVLORVM Q^V1NQVE L 1 B R O RV M D E C R E-
talium Gregorij, IndexAlpbabeticus.

U Ccufationibut ,in-
quifitionibtu,dr

denunciationib.
lib.f.tit.l.

| Adulterik dr flu-
pro.libi5.tit.16.

letate, dr qua.titd.te , d? ordine
prxficiendornm.lib.l-tit.la.

Alienatione indicij mutandi cau-
fdfaSla.hb.t.tit.^i.

A'ppel/ationibut, recufationibus ,
dre.lib.1. tit. 1  8 .

Apoflatk dr r citer antib. baptif-
ma.lib.^.tit.g.

Arbitri* .tih .l.tit.  43.

AuSloritate & vfupaUij.lib, l.ti.
tul.S.

B

B Aptifino dr cit« effeBu. lib.
3' Ht.+z.

hig.-tmk nvn ordinandis. Lib.  I. ti,
tul.  II.

C

C Alumniatoribut. lib. 5. ti¬
tul z.

Capellk mondehorum, dre. lib. 5.
tit.yi*

Cdufapojfefiionk dr proprietatk.
lib.l.tit.ll.

Celebrationemifiarum dr faera-
tnento Euchariflke, dr diuinis
ojficik.lib.l.tit.ll.
Ctnfituf,exaTlionibus, dr procu-
rdMmb.Ub.^.tit.^.

Clandeflina dejponjatione, lib.  4.
titul.  3.

Clerickperegrink.lib. l.tit. 11.
Clerick peregrinantibus. lib. 2.
titul.ip,

Clerick coniugatk. lib.j.tit.j.
Clericknonrejidentibut ineccle-
fid Dtiprtebendtt.lib.l.tit. 4.
Clerick pngnantib. in ducllo. lib.
S-tit.l 4 .

Clerico agrotante -rti debilitato.
lib.-^.ut 6.

Clerico venatore. lib. 5. tit.l 4.
Clerico percujjore.li.  j. tit. 25.
Clerico excommunicato  , depofito,
velinterdtfio miniflrante.lib.
j.tit.lj.

Clerico nori ordinato minifirante.
lib-S-tit.iZ.

Clerico.perJ alt um promoto. lib.S,
titul.!*}..

Cogndtionefpirituali-lib .^.tit.ll.
Cognationelegdli. lib.l.tit.ll.
Cohabitatione c/cricorum drmn-
lierum.Lib.5.tit.l.

Colhtfione detegendd.lib. 5.tit.l 1.
Comm0ddto.lib.-5 .tit. IS.
Concefiione prsebendce dr eccltfite
non vacantk.lib.^.tit.S.
Conditionibus appofitk in dejpon
fdtione , vel in dtik contratiib.
lib.\.tit.S.

Confejjis. lib. l.tit.  18.
Confirmatione vtili , vel inutili.
lib.l.tit.  30.

Coniugio leproforum. lib.  4. tit. 8.
Coniugio feruorum.lib.  4. tit.9.
Confanguinitdte dr ajfinitate.lib.

Confecrdtione ecclejtte velaltdtjis.
lib.}.tit.  40.

Confiittutontb.lib.\.tit.l.
Conjuetudine.lib.l ■tit .4.
Conuer/ioneconiugatorum. lib.5.
titul. 51.

Conuerfioneinfidelium. lib.  ?. ti¬
tul. 55.  .

Corpore vicidtis ordinandk ,vel
non.lib.l.tit.io.

Crimine falfi-lib-S. tit. 10.
Cuftodia Eucharifhte, chrifinatk,
&akorum facrdmentorum.lt.
5-titul■  44.

D

D  F. cim k,pri miti«, dr oblati,
onib.lib.j.tit.jo.
DeliSlkpuerorum.lib.5 tit.15.
Depofito. lib.5. tit.16.

De dejponjatione impuberum.lib.
a.tit.i.

Digamk .lib.l.tit -ll.

JDilationib.hb.i.tit.S.

T)iuertik.lib.q.tit.\c).

Dolo dr contumdcia. lib. l.tit.  14.
Donationib.lib.5 tit.l 4.

~Donationib.intervir.dr vxor-dr
de dote poji diuartium reflitu-
enda.lib.a-tit.io.

E

E Eclefik eedificdndk vet repa-
, randk.Hb-5.tit.  48.
EleElione,dr elebli poteflate.lib.i.
titul.6.

Emptione dr venditione.lib.5.ti¬
tul.  17

Eo, qui mittitur in pojjejione cau
Ja retjeruanda.hb. l.tit.15,

Eo  j qui a'ttxit in matrimoniunt,
cpucim polluit per adulterium.
lib.q.tit.y.

Eo, qui cognouit confanguineam
vxork funt,velJponfa.Hb.  4.«'-
tul.15.

Eo , aui ordinem furtiue fufcepit.
lib.s.tit.f ®.

Exceptionib. lib.l.tit.IS-
Exce(libusprrelatorum dr fubdi-
torum.Ub-S tit.51.

E

F  Erik. lib.2. tit.

Feudk.lib.5.tit.10. ,
Tideinflrumentorum. lib. 2. ti¬
tul. 21 •

Eideiujfortb .lib .5.tit. 22 .

Ti lik pretbjtcrorum ordinandis,
vel non.lib-l.tit.iy.

Toro competenti.lib.l.tit.l.

Trigidk dr maleficiatk, dre. lib.
t5.tit.1s.

Turtk.lib-S.tit.li.

H

H Aereti ck.lib-S.tit.y.

HkjCfUd vi metusue caufd
fiunt.lib.l.tit.  40.

Hk,e[ttee fiunt dprtelato fine con-
Jenfu capituh.hb.f.tit.  10.

Uk,quafiunt dmaio. partecapi-
tuli.lib.ftit.li.

Hk,quifilios occiderunt.lib.S• ti-
titlio.

Homicidio voluntario velcafud-
li.Ub.s-ut.\2.

1

I Mmunitate ecclefiarum,cctme-
terij dr reruni ad c.is peni,
nennum.lib.5.tit.qq.

Infantibm dr languidk expofi-
tk.lib.S.tit.U.

In integrum reJHtutione.lib.  I .ti-
tul-  U.

Iniurik dr damno dato.lib.  f. ti¬
tul 56.

Inflitutionibus.lib.f.tit.j.
lit d a k dr Sarracenk, dr eorum
feruk.lib.S.tit.6.
ludicik .lib .l.tit. I.
luramento calumnite.lib. 1. tit,y.
lur eiurando.Hb. l.tit.  14.

Iurepatronatus .lib -3.tit.38 .

L

L lbelli ahlatione. lib.l.tit.5.

Litk contefiatione. li.l.ti.S-
Loctcto dr conduSlo. H. 5. tit. l8*

H i

M

M Agifiris,et ne allcpuidexi-
gaturpro licentia docen
Ui.tib- f.tit,y

tnaioritate dr obedientpajii.i.ti¬
tul  ^4.

malcdtcis Ml>,y tit.16.
nuttrimmio contraflo contra in-
terdiSium ecclcfiee. Lib. ]. ti-
tui.\6.

mutun petitio.llb.n.tit.4.

K

Atis e s: iibero yentre. lib.  4.
titul.  10.
ti i> clenci  -■e /monachifecularibus
negocijrje in.mijcea.nt. lib.].ti-
tul.fO.

2te prestati ničet [nas yel ectlef.es
juh etnnuo cenfu concedant. li¬
bro f.tit.4.

ne jede vacantc aliepuid innoue-
tur.lib.].tit.9.

novi operiš nunciatione. lib. f.ti-
tul.Jii

G

O Bligdtis adratiocinia ordi-
nandts,yelnon.lib,i. ti¬
tul.  19.

obferuatione ieiuniorum. lib.] .ti¬
tul. 46.

ojficio etrchidiaconi.lib.l. tit. i].
ojjicio archipresbpteri. Itb.  I. ti-
tul.T.%.

ojficio primičerij.lib.l.tit.2f.
ojficio facrijht. lilr.l.tit.16.
ojficio cufodts.lib.l.tit.17.
ojficio vicarij.lib.l.tit.2%.
ojficio dr potefiate iudicis delega¬
ti.lib l.tit.19.
ojficio legati.lib.l.tit. ]o.
ojficio iudicis ordinarij, lib.  1. ti¬
tul. ]i.

ojficio iudicis,lib.l.tit.]l.
crdinatis ab epificopo, tjui renun-
tiauit epifcopaiui.lib. l.tit. 1$.
ordine cdgnitionuih.lib. l.tit.  10.

T>

P A&bs.lib.l.tit.]f.

'Parochiis dr alienisparceci-
anis.lib.^.tit.29.

■peculio deri c or um lib .].tit -if.
pignonbus dr a.iis cautionib. lib.
].tit.zl.

plut pethionibjib.l.tit M.
fctnulib.f.ti'r.] 7 .
petuitentiis dr rimijfionibus■ lib,
ytit.iS.

TitulorumIndex.

pofhtlando.lib.l.tit.ffi
poflulatione preslatorum.libr,  I.
titul. 1 ).

prcebendis dr dignitatibut. lib.  J.
titul.').

precariis. lib.].tit.  14.
presbytcro non baptvrato. libr.].
titul.  43.

preeferiptionib.lib.l.tit.26.
preefumptiontb-lib.2. tit .1}.
priuilegi/s dr excefib. priuilegia-
torutnlib.f.tit.]].
probationib.lib.l.tit.ip.
procuratorib.lib. l.tit.38.
purgatione cttnonica. libr. f. ti¬
tul.] 4.

purgatione vulgan.lib, f.tit.]f.
punficatione poftpartum. libr .J.
titul.  47.

. . ^

a  Vi clertci yet youetes matri-
mtsnium contrahere pof-
junt-lib.^.tit.S.
čui mtttrimonium aceufare pof-
Junt, yel contra lUudtejhpta-
ri.lib.].tit.i8.

tpuifilijfintlegitimi. lib .4 tit. 17,

K.

R Aptoribits.incendiariis , dr
yiolatoribus ecclefiarum.
I1b.ytit.i7.

rebus ecclef.ee alienandis, yel non.
lib.] tit.l].

regulanb.gr tranfeuntib.adreli-
gi onem. lib.]. tit -]l.
r egu lis i uriš. lib f.tit.40.
religiofis domib. yt epifcopis fnt
fubieBse.lib f.tit.]6.
relijuiis, dr yeneratione fanBo-
rum.hb.f.tit,4f.
renunciatione.lib.l .tit.9.
rerum permutatione. libr. ]. ti¬
tul.19.

referiptis. lib.l.tit.].
reflilittione jjoliatorum. libr. 1.
titul.!].

S

S Acramentis no iterandis. lib.
l.tit.16.

j'acraynSlione.lib.\ tit.if.
/agittariis.lib.f.tit.lf.
febifnaticis.lib. f.tit  .8.
jerutinio in ordinefaciendo. li¬
bro l.tit.ii.

fecundis nuptiis. lib. 4, titul.  21.
fmtentiadr reiudicata.lib .2. ti¬
tul.  17.

fenttntiaexcemmm\catUnis.hi.

f.iitul.]9-

ftpulturis-hb.].tit .18.

feijuefirittionepojjefionutn dr fin
Butini-lib, l.tit. 17.
feruis mn ordihandis, drc.librol
tit.  18.

fmonia, dr ne afirjuidpro fpiriM-
alibus esigatttr yel promitt«-
tur.lib. f.tit.].
folutionibw.lib.].tit.Z].
fortilcgiis .hb.f .tit.li,
jjonjahbm drmairimoniis. lib-
4-titul.i.

fjonfalibus duorum. libro  4. ti¬
tul.4.

fiatu nujnachorum, dre. libro],
tttul. ]f.

fucccfionibus ab inteflato. libro
].tit.i  7.

fumma trinitate,&fide cttth.ltb.
l.tit.l.

fupplenda negligentia pridete-
rum. lib .l.tit.  10.

Ijndico dr aBore. libro prime,
titul.]9.

T

T Emporibus ordinationum,
dr c.bb.l.tit.n.

sejteiinentis & yltimis yolunta-
tibus.lib.].tit.l6.
tcFlibus df dttcfiationibtts. lib. 1,
titul.20. . '

teflibm ccgcndis,yelnon.l‘b. 2.ti-

tul 11.

torneamentU.lib.f.tit-tp
tranfaEfion.lib.l.tit. ] 6.
translatienc epifcopi■ lib-  I- ti¬
tul. 7.

treuga dr pace.lib.l.tit.]4.

V

V Erberum fignificatione. lib.
15.tit.40.

yita,dr honeflate clericorum.lib ,
].titul.  I.

yoto,dr voti redemptione. lib4],ti.
tul.]  4.

yfurisMb.ytit.19.
yt ecclefiafiica beneficia fine de-
minutione conjerantur. lib.  3,
tit ul  .11.

yt lite non conieflata,non proccda
tur ad tefiium receptionem,
yeladfententiam definitiuam.
lib.2 tit. 6.

yt lite pendente, nihil innouttur.
lib.2.tit,16,

F I N I S.

jnttusue.

' Abhatem-dereferip.
Abba.te.dt yerb fignifi.

»b to.de jepueflra.poff.
ab ntommunicato, derefrip.
aboUndte.de fcpitl.
abfolutos.de botre.
accedens.de procu.
accedcnt'yyt lit.non conte.
accedens ij.vt lit.non cont.
accedens.de prte b en.
accedens.de cottcef. prteben.
accedens.de conuer. ctmittg.
acccdens.de accu.
accedens. derap.
accedens.de cri.fal.
accedens.de pur.ca.
aucdentes.de preejcrip.
accedentibtts. de excefi. prseldt.
acceientibus.de prhale.
accepifii.de JJonfa duorum.
accepifli.de frigi.
accepimus.de tctd.& cjualittt.
accepimtts.de pafl.
accepimus.de fid. in fin*.
accepitnus.de ptur.can.
accepta.de refii.Jfio.
accepta.de appell.
accefitt. de defpon.impubt.
accufafli.de accu.

accufatnm.de fimo.
ad abttlendam.de fi.presb.
ad abolendam.de hieret.
ad apofiotica.de deci.
ad apofiolicam.de r egu. la.
adt xpoftolicam.de conuer. conittg.
ad apeflolicam. de fimo.
ad audi entiam  j .de rejcript
ad audtentiam ij. de refcri.
ad audientiam.de offi.yica.
ai audi entiam. dehti 3  ptarime.
litsue.

adaudientiam.de precfcri.
ad audientiam.de appell.
ad audtentiam. de cleri.nonrefi.
ad audientiatn.de reb.eccle.alie.
ad audicntiam.de deci.
ad attdientiam. de capell. monach.
ad audtentiam  j .de ecclefiarnm ec.

dificationibus.
ad audtentiam ij.eod.tit.
ad audtentiam.de ffonfal.
ad andientiam.de homi.vo.
ad audientiatn.de tornea.
ad audtentiam. de cri.fal.
ad aures.de referip.
adaures.de temp or.
adaures.de ata. dr ptali.
adaures.de his , pita yi metusue.
ad aures.de pr eeferip.
ad aures.de appell-
ad aures.de re.ecclefi.ali.
adaures.de fimo.
ad aures.de exccffi.pra.la.
adaures.de polniš,
ad decoretn.de inflit.
ad dijjbluendum.de dejjtonf.impit.
ad eminentiam. de Jententia ex-
communicationis.
ad extirpandcu.de fi.presby.
adfalfariorum .de cri.fal.
ad hac. de referip.
ad hac. de pojlu.prala,
ad hac.de fiLpresby.
ad htec.de off.archi.
adhac.deofft.yica.
ad Isac.vt lit.non cont.
ad hac.de do.& coniu.
adhac \.de appel.
ad hac ij.de appell.
ad hac iij.de appell.  ,
ad hac Vij de appell.
ad hac y de appell. .
ad hac.de pralen,
ad hac.de tefla.
adhac.de deti. j
ad hac.de reli.domi:
ad hatt.de conje. eccle <

ad hac.de ludais.

ad hac-de exceffprala.

adhac. de priuile.

ad hac. 'de fent. excommunicat.

adhac. de auSforita. &yji*pall.

adhoc.de JejucJlra. pojjejj.

adhoc.de folu.

ad honoretn.de autforitat.&yfu.
ad id.de ffionjdl.
ad liberandam.de luda.
admonet.de rcnun.
adnoftram.de confuet.
ad noflrani.de proba.
adnoflram  j. deiureiuran*
ad noflram ij.de iureiur.
ad noflram Vij. eod.ttt.
ad nojlram. de appell.
ad noJiram.de conJir.yti.
adnojlram.derebus ecclefia alie-
nandis.

adnoJiram.de cmpt.& yen.
adnoflram.de reg.
adnojiram. de coniu.feruo.
adnoflram.de fimo.
adolefcens.de JJonfa ,
ad petitionem.de accu•
ad probandtsm.de fentcnt.&rt it*
dicata.

ad prafentiam. defiliis presbfte-
rorum.

ad prafentiam.de appell.
ad qnte fliones.de rer. permu,
adreprimcttdam. deojjicio iudicit
ordinarij.

ad fupplicationem.de renun.
aduerjtts.de imrr.u eccle.
aduerjdrio.de txcep.
advltimutn. de 'caufa pojfefiionis
& proprietatis.
afferte de prtefum.

Alberictts.de tefli. & attefl.
alta tpV.dem.de procur.
d memoria.yt litependen. '

d multis.de ižtx.<& tfuali.
d nobis.deJacramento non itetan-
4o.

X  4 ,

Decretalium Gregorij

•A nabil, de ftcramtnto non ite- Caufam matrimontj. de officio de- Conqueftis. de fare competenti-

rando.

-4 nobis.de digamis.

-4nobis. de excep.

A nobii. de cobabitat. cleric. &
muhe.

A nobis.de deci.

A nobis.de dejpon.impube.

~i nobis.quima.a:cu.pojf.

A nobis.de apoftat.

- 4nobisj.de fent. excom.

A nobis ij.eod.tit.

An fit deferendum.de appell,
-4ntigonus.de pači.

-4ntiqux.de priuile.

-4poftolicse.de excep.

A poFiolic4.de dona.

~lpoflolicx de cle.excom.
-4poftolicxm. de presbyteris mn
bxpti%xndis.

Aqua.de confe.eccle.
-4rcbidixcmo.de offtcio archidia-
conorum.

-Artem illam. de fxgit.
Atteflationes. de defponfxtione
impuberum.

~4uxritix.de prseben.
-4uthoritxte.de inflit.
-4uthoritxte.de cenft.

-4udiuimus. de reliqu'tjt & re-
neratione.

~iudiuimus.de ftmo.

Audiuimus. de coUufiont dete-
genda.

-4uditx.de refii./po.

~4uditis.de elcfl.

-4uditis.de pro curx ■

-4uditis.de in inte.refti.
~4uditis.de prafcrip.

B Eneficio.de refti.in integ.

Bonafides.de depofit.

Bona mcmorix j. de poft.prala.
Bonxmemorixij.eod.tit.

Bonx memorixj.de elctf.

Bonx mcmorix ij.de eleEi.
Bonxmemorix de xppeli.

Bonx memorix.de confir. 4ti.
Breuifcifcttxtus.de iureiur.

C

C Anonicx.de fer.tentta e\cotn
municationis.

Cxnonumfixtutx.de conflitutio-
nibus.

Chariffimus. de conuerfitiene con
iugatorum.
Cxpedanus.de/eriis.

Capellanum. de Jecundis nuptiis.
Čapitulnm j'anSlx Crucis.derefti-
tutionibus-
Cxlumnixm.de pank.

Cxuft.de in integ.reft.

Čanja. deverbor.fignificatione.

legatorttm.

Caujam matrimonij. de probatio-
nibus.

Caujam mxtrimonij.de tefiibus co
gendis.

Caujam,qux- de refcrip.

Cattftm, qux.de e le 61.

Caujam, qux.de offic.deleg.
Cxufxm,qux  j .de tudi.

Caujam,qux ij.eod.tit.

Caujam, qux. de delo & contu-
macia,

Caujam, quxj.de tefiibus & atte-
ftationtbus.

Caufam,qux ij. de teftib. & atte-
Flationibus.

Caufam, qux.de pr xfcrip.

Caufam, qux.de fententia & re iu
dicata.

Caujam , qux]~qui filtj ftntlegi-
titni.

Caufam, qux ij. quiftlijftnt legi _
timi.

Certificati.de fepul.

Caterum. de refcrip.

Cxterumde 'tudi.

Cxterum.de iura.calum.

Cxterum .de tefti. cog.

Cxterum.de dona.

Clericus.de iureiur.

Clericus j.de vita & honeflate clc
ricorum.

Clericus ij.eod.tit.

Clericus. defideiuff.

Clemci.de poftul.

Cltrici.de 'tudi.

Clerici. de vita & honcftate cleri-
corum.

Clerici ij.de vita & bone fiate cit u
ricorum.

Clerici de cle.excom.

Clerici.de excej'.prxla.

Clericis.de vitxj&‘ honefiate cle-
ricotum.

Clericis.nc cle.vcl m ona.
Clcricos.de ojfic.vica.

Clcricos.de cohabttation. clcr. fr
muli er.

Clericos.de cleric.non rep.
Cognofcentes.de conftitut.
Coniugatus.de conuer. centu.
Congregato .de eltcl.
Compromiftfitm.de ar bit.
CommiJJitm.de deci.
Comniijfum.de fponfa.
Conquerenie. de filiis presbjte-
rorutn.

Conquerente.de ojficio iudicis or¬
dinarij.

Conquerente.dc refli.ffto.
Conquerente.de cle.peregri.
Conquerente.de c te.no n rtft .

Conqueflis. de fer.

Conqueftis. quifiltj ftnt legitf
mi.

Conqueftis .de vfsr.

Conquefli.de fententia excont»»t'
nicationis.

Confanguinei. de fententia & rl
iudtcata.

Confenfus. de rebus ecclefix ali 1 '
nandis.

Conftlium. de plus peti.
Conpltum.de cele.mif
Confilium.de obfi iciu.
Confiderauimus.de elec.
Conflitutis.de refcrtpt.
Confittutus. de filiis presbpen -
rum. p

Conftitutus.de tranfaB.
Conftitutus. de m integrutn rent -
tuendo.

Confiitutus.de tefiibus & attejl*
tionibus.

Conflitutns.de appell.
Confittutus. deconccfiltne pr#-
btndarum.

Confl.tntus.de fideiuff.
Conflitutus.de conuerjdtionc e> H
iugatorum.
Confiitutus.dercli.do.
Confiitutus.de purgean.
Coujiitutus.de panis.
Conflitutis.de eleB.
Conftitutis.de procn.  . _ _

Co, tflitutis.de co, juintit.mpof.
fefiion.

Corfftvntisj.de tejtiutts ,& atte-
flationibus.

Conflttutis ij.eod.tit.
Conjhtutisj.de app.

Conftnutis ij.de appell.

Conflitutis.nejide vacan.
l onfuetudines de confie.

Conjulere.de Jlmo.

Confuluifti ■ de confeerattonc ce-
clefi.

Conftlnifti.de celebratione mijftt.
Coufuluit.de fer.non ord.
Confuluit. de offtcio & poteflato
iud.deieg.

Confuluit  j .deappel.

Confuluit tj.de app.

Confuluit iij.de appell.
Confuluit.de conuer. conitt,
Confulnit.de iur.pat.
Confulnit.quicltr.vel vttuett.
Confuluit .de ludx.

Confuluit. devfuris.
Conjulti.deprocn.

Conjulti.de regul.

Confultationt. de tempor. oral*
nat.

Conjttltationi. dejftenfal.

Confiha*

CwfUtutioni.de frigidbs.
Confulu.tioni.de apo.
Confuluiiani.de priui.
Confulumni.de offi. & fot. iudi.
del.

ConfuUatiinibus. decltrico trgro-
tante.

Confultationibue.de don•
ConfulMionibtts.de inrepatro.
Continentia.de cte.percuf.
Ctntinebatur. de his > qum fiuntd
pral.

Contincbatur. de Jfionfa. impuhe-
rum.

Continebatur.de homicidio yolun
tario.

Comingit.de tranfaB.

Contingtt.de arli.

Contingit.de do. fjr contu.
Contmgit.de fidt injlrn.
ContingitffideJtntent. excommu-
nicat.

Contingit. 'tj. d: fententia excem.
municat.

ContraBo.d cogn.ffi.

Coram dileSio.de eleB.

Coram dileSio. de officio ir pote-
fia.iudi.del.

Coram felicis. de in integrum re-
Jiitntionibus.

Crimina.de eotlu.det.

Cumana.de e le St.

Cumabomni. de-vita irhonejla.
cleric.

Cumab ecclejiarum. de officio or¬
dinarij.

C um acceffiffient.de confi.

Cum monaJlerium.de fiatu mona-
cborum.

Cum ad noflram.de elec.

Cum ad noJlram.de injlit.

Cum ad boe. de clerici's non reji
dentibus.

Cum aclfedem.de rejlitutione Jpo-
liatorum

Cum ad cjuorundam. de excejli-
bus pral.

Cum adeo.derefcrip.

Cum alitjuiitu.de fententia irre
tudicata..

Cumanobis.de arbi.

Cumanobis. deteflib. ir attejla-
ttonib..

Cumapofiolus.de cenjt.

Cum apaftolica.de. bis ,aute punt.

a pral. 1

Cum apnd.de/ponf.

Cum autem.de ture pat.

Cum Eertholdus. de fentent. & re
tud.

Cumbona.de ptat.& jual.

Cum bona.de proba.

Cum can.ntcu.de cenfi.

Capitulorum Index.

Cum capella.de priui.

Cum caufa. de offic. & poteši, tud.
del.

. Cum caufa.de tefii-irattefl.

Cum cauja. de fententia & re iu-
■ dicata.

Cum caufa.de empt-ir uen.

C um cau fd.de rap.

Cum caufam.de elec.

Cum caufam.de iur.cal.

Cum caufam.de proba.

Cum canfam.de tejlibus ir attejla
tionibus.

Cum caufam.de appell.

Cum caufam.de prteben.

Cum certum.de maioritate dr 4  obe
dientia.

Cum ceffiante.de appell.

Cum Cbrtjlus.de bare.

Cum clamor.de tejli-ir att.

Cum confuetudinis. de confuetu-
din.

Cum clericis.de ord.ab epifcopo.
Cum clericis.de pac.

Cum clerici.de cenfu■

Cum clerici.de yerb■ fign.

Cum contingat.de rejerip.

Cum contingat.de atate d' epuali-
tate.

Cum contingat.de officio &potejl.
iudi.delega.

Cum contingat.de fo.comp.

Cum contingat.de tureiur.

Cum contingat.de deci.

Cum contra.de tefi.cog.

Cum contra.de pig.

Cum confiet eo.tit.

Cum creatura.de cel.mif.

Cum decorem.de fi.presb.

Cum decorem.de rita ir honesia-
te ctcricorum.

Cumdecorem.de cle.coniu.

Cum deptttati.de iud-
Cum de tua.de cor.yici.

Cum dejideres.de fententia excom-
munic.

Cum dicat.de ecc/. iedi.

Cum dileSius.de cnnfue.

Cum dileSlus.de elec.

Cum dileBus .de his,tjua yi.

Cum dileSius.de arbi.

Cum dileSlus.de or-cog.

Cum dileBus. de cauja poffiejlio-

Cum dileSius.de pd.injlr.

CumdtleSlus.de clericisnon reji-
dentibus.

Cum dileSius.de fucceffitone ab in-
tefiato.

Cum dilcSlus. de religiojis domi-
bus.

Cum dileBus. de ture patrona-
tus.

Cum dileSfus.de etcett.

Cum dileSfus.de calum.

Cum iileSius.de purg.cano.

Cum dileBa.in tit.de referiptis.

Cum dileBa.de conf.rm.yti.ytl
inutil.

Cum dtleSia. de conceffione prat-
bendarum.

Cum dileBi.de do.ir contuma .'

Cum dileSli.de empt. ir yendi.

Cum dileSii.de dona.

Cum dileSii de accu.

Cum dtleSUs.depur.can.

Cum ecclefia.Sutrina.de cau.pof.
fej ir proprie.

Cum ecclefia Dei. de immunita.
ecclef.

Cum ecclefia Vulterana.de eleBio-

nibus.

Cum ccclefiaflicte.de exceptio.

Cum cffies.de tejla.

Cum effient-dejlmo.

Cum & plantare.de priuile.

Cum exeo.dtrefuj.&ytnera.

Cum ex eo.de pan.& remif.

Cum ex illo.de transl.epifcop.

Cum ex officij.de praferip.

Cum ex iniunBo.de bare.

Cum ex intunSlo. de nou. oper.
nutic.

Cumforfrus.de calum.
Cumgratia.de commo.

Cum H. de eo  , jui ordi. fur.
fufc.

Cum baberet. de eo  5  <jui du. in
matr.ejuampal.

Cum homines.de deci.

Cuml.& -d.de fententia & rt jto
aicata.

Cum iamdudum. defrahendis.
Cum loannes. de fide injirumtn-
torum.

Cum inueteri-de elett.

Cum in tua.de tcfir.&attejla.
Cum in tua.de deci.

Cum in tua .de ffionfal.

Cum in Cua. tpui matri. accufar*
pofftnt.

Cum in caufa.de iura.calum.

Cum ia\uuentute. de prafiumptio _
nibus.

Cum in inuentute. depurg. cano-
nic..

Cum in magifirum.de elec.

Cum in officiis.de tefl.

Cum in iure.de elec.

Cum in iure.de offic.ir potejl.iud.
de leg.

Cum in ecclef te. de Jlmo.

Cum in ecclefia. de appellationi-
bus.

Cum in ecctejiis. de maio. ir obe-
dientia.

X J i

<tum in cunBis.de eleB.

Cum in cunBis. de his qua fi. d
ntn. par.

Cum in apoftolica. de fiponfali-
bas.

Cum mpartibus. de yerborum fi-
gnificationib.

Cum in dicecefi.de yfu.

Cum in diftribuendis. de tempor.
or d.

Cum in contcmplatione- de' regu-
Lis iuris.

Cum inferior.domaioritate fr o-
bedientia.

Cum infiantia.de cenfi.

Cum infirmitas. depeenitentia fr
remiffione.

Cum inhibitio.de clandeftin. de-
jfionf.

Cum inter.de confue.

Cum interj.de elec.

Cum interjj.de eleB,

Cum intcr iij.de eleB.

CuminterV.de renun.

Cuminter.de excep.

C uminter.de Jententia fr reiudi-
cata.

Cum inter.jui filijfint legi timi.

Cum inter.de verborumJignifica-
tionib.

Cum illorum. de fententia excom-
municat.

Cum iuramento.de bom.

Cum laici.de iur.pr.tr.

Cum Laicis. de rebus ecclefia alie-
na-ndis.

Cum liberum.de fepul.

Cum tocum. de Jfionfal.

Cum M. Ferrarien. de conflitu-
tiomb.

Cum AJattha de cele.miff,

Cum monafierium.de eleB.

Cum monafterium.de conjejj.

Cum nonab homine.de tudi.

Cum non ab homine. de Jententia
excommun.

Cum non fit.de deci.

Cum non ignores. de prah. fy di-
gnit.

Cum na n ignoretis. de ojficio lega¬
ti.

C ..m non liceat.de prafcrip.

Cum de his .quafiunt apr ata.

Cum nobh.de eleB.

Cum nobh.de pnefcrip.

Cum noflrh  • de concejfione pra-
bendarum.

Cum nuncius.de tefiib.fr attefla-
tiombus.

Cum hxpcr.de cen r .

Cum oiim.de confue

Cu.mo1»n.}.ue ojtcio & pote fiate
iuji.de le.

Decretalium Gregorij

Cum olim.ij.eod.titulo. Cum fuper caufa. de teflibut co-

Cum olim.demaio.fr obed.
Cumotimde arbi.

Cumolim.de cau.pojf.

Cum olim.de do.& contu.

Cum ohm.detefl.ify atteft.

Cum alim.de pnefcrip.

Cum olim. de Jententia fr re itt-
dicata.

Cum olim.de ele.coniuga.

Cum olim.de praben.

Cum olin.de re.permu.

Cum olim.de cenfi.

Cum olimj.de priui.

Cum olim.ij.eod.tit.

Cum olim.de rerbor.fignific .

Cum omnes.de confli.

Cum oporteat.de accttf.

Cum ordinem.de refcrip.

Cum T.defi.inflru.

Cum V.deaccu.

Cum V.de pur.ca.

Cum parati-de appell.

Cum pcrcujJio.de cleri.segro.

Cum pofipetitam.de eleB.

Cum pridem.de paB.

Cum pro caufa.de procurat.

Cum pro cauja.de jententia exnnt
munic.

Cumpropter.de iurepatro.

Cum juidam.de temp.ord.

Cum quidam.de iureiur.

Cum Fjde ojji.de leg.

Cum Jacerdotes.de poflul.

Cum fath.de offi archi.

Cum feculum.de iurepatro.

Cum fecundum.de temp. or.

Cum Jecundum.de prah.

Cum fecundum. de fecundh nu-
piiis.

Cum ficut. de eo jui mitt. inpof-
jefjioncm.

Cum ficut.de confic.ccclc.
Cumfis.de auth.fr yjupal.

Cum fis.de conuer.ceniug.

Cum fis.de conjec.eccle.

Cum fitars arttum.de seta.

Cum fit generale, de faro compe-
tenti. .

Cum fit nimh.de Iuda.

Cum fitpropnum.de cendi, appo-
fit.

Cum fit Romana.de app.

Cum fit Romxna.de fimo.

Cum fimus.de regul.

Cum fint homines.de deci.

Cum fpeciali.de app.

Cum juper alijua re. de autho. fr
yju pal.

Cum Juper abbatia.de cjfic. fr po-
tefl.iud.deleg.

Cum Juper eleltione.de cau.pojf.
Cum fuper eteBione.de conjejj.

gendis.

Cum fuper controuerfia. defenten
tia fr re iudicata,

Cum fuper jute firme, de conctf.
prabend.

Cum Juper quodam.de fepul.

Cum tanto.de confuet.

Cum terra.de eleB.
Cumteneamur.de ap.

Cum teneamur.de prteben.

Cum te. de officio frpoteft.iudic.
deleg.

Cum te.de fenten.fr re tudi.

Cum tempore.de arbi.

Cum tibi.de tefta.

Cum tihi .de verb.fig.

Cum tu.dc teftib.fr aU.

Cum tu.de rjuris..

Cum yenerabilis.de confue.
Cumyenerabilis.de excrp.

Cum yenerxbilis. de religio. do-
mib.

Cum yenerabilis.de cenfi.

Cum ycnijjet.de Jdcra rnB.

C umyenijjet.de reflit.Jpol,

Cum yeniffiet. deteJUbus fratte-
fiationibus.

Cum yenijjent.de in integnm re-
flitution.

Cumyeniffent.de iudi.
Cumyenijjent.de eo, quimitt. in

P°JPf  , .

Cum yenijjwt.ae tnjftt-
Cum  io. annum.de ojfic-deleg.
Cum yintonenJis.de eleB.

Cum yirum.de reguta.

Cum yniuerfor>im. de renmper.
tnutat.

Cum yoluntate■ de fententia ex-
communicat.

Cum yobis.de prafeript.

Cumyos.de offi.iu.otd.

Cura poji or ali Je iurepatro.

Cura Jujcepti.de pnrga.y ulga-
Cuflos ecclefia.de offi.cu.

Cufios Jilicitus.tod.tiU

D

D Amnamus. defumma Tri »
nitate.

Ve appellationibus. de apptUtU
ti on.

Vebitum.de biga.

Vebitum.de baptijmo,
Vebitores.de iureiur.

De caufis.de offic.deleg.
Decernimus.de iudi,
Vecsetero.de tranfaB.
Vecsetero.de tefti.fr attefl.
Vecsetero.de len-frreiud.
Vecatero.de c le-non rej: d.
Vecatero.de ho.rotun.

Decatero.deJ'ent.txcom,

Vecimam

Capitulorum Index.

BeclmmpMtem.de deci.

J)c confirtnationibus. de confir.
mationt vtiii.

Bedia.cono.qui cleric.vel vo.

De bigamis.de diga.

Bt to autem.de temp.ordi.
Befamulis.de ftr.non ordi.
■Defeatpeccator.de reg.iur.

BtWancia.de ffonjal.

Bt his.dttefia.

Bchis.de fepultu.

Behic.de eccl.adifi.

Be his.de accufa.

De hoc.defimo.

De hontine.de celeb.mijfa-
Be ido.de eo , qui cogno. confang.
vxor.

Be illa.de diuor.

Beidis.de ffonfal.

Be idisj.de fpon.impub.

Be iliis.ij.de dejfonja. impu.
Beidis.de condi. app.

Deillis.derap.

Be infiielibus. de confanguin. fr
affink.

Bt infannbus.de his qut fiiios oc-
cidunt.

Beiur.de 'mre pat.

Be tnonachis.de pr xb.

Be monialibus.de Jententia escom
municat.

BcmuLta.de pr xb.

BentuLiere.de ffionfalib.

Be mulierc. de matrimonio con~
tratto.

D enique.de excep.

Deperegrination. de voto fr vo.
redemp.

Bepretbytero Campanix. decor-
fo.vici.

Bcprecariis ■ deprecar.

Depriore.de appeli.
Deprudentia.de don. inter vir. fr
vxo rent.

Be quarta.de pr/efcrlpt.

De qutbut.de baptifm.

De bfuodvult Deo.de tudi.
Derettoribus.de cle.Stgro.

De regularibus.de fimon.

De [er norim, de feruii non ordi.
Be fimoniaci.de Jim  ».

Beterrii.de deci.

Be teftibus.de tefli.fr attefi.
Betettibuiaiepurga.cano.

Detts qui.de vi. fr hone.de.

Betu qui tcclefiam.de diuor■

Betu qui ecclefiam. depanitentiis
&rtmiff .1
Bevxore.de fep uit.

De xenodochiis. de religiofis do-
mibus.

Dignum efl.de coniug.fer.
DiJectuffiiius jde rejcript.

Dtlettusfilitu.ij. de refcr.
Bilettusfilnu.de temp.ord.
Dilettus fiiius.de fil.fresbyt.
Bilettus.de Jer.non ordin.
DUettusfiiieu.de ojfi.lega.

Dilettus.de offii. iu.or ..

Dilettus filhu.de procu.

Biletttu filitu.vt lit.pendeti.
Biletttu fiiius. de fequefiranda
pofijefiione.

Dilettus j.de prabend.
Diletttu.ij.de pr tebend.
Dilettus.iij.de prteben.

Diletttu.de concej-pralen.
Dilettus.de capel. mo.

Biletttu fiiius.de {fonfal.
DUetttuj.de filma.

Diletttu.ij.eod.tit.

Dilettus films.de homic.vol.
.Dilettus fiiius. de excefi. prtela-
ttrum.

Dilettus filitu.de pcenis.
Dilettafilia.de maioritate fr obe
dientia.

Diletta.de excef.prxla.

Diletto filio. de Jkpple. negligen.

prodat.

Diletto.de ofifie.archi.
Dilettofilto.de tefhbus fr attefia-
tionibus.

Dtlettofilio.de appellat.

Diletto filio.de proebend.

Diletto filio.de verb.fiignif.

Diletti filij.de renun.

Diletti filij .de maior.fr obed.
Diletti-dtarbit,

DUetti.de 'tudi.

Dilettifilij.de foro compet.
Diletti.de libel.obl.

Diletti.de dilat.

Diletti filij.de excep.

Dilettij.de appeli.

Dilettt.tj.de appeli.

DUettt.iij.de appeli.

Diletti filij.de dectmis.

Dilettt.de priuilegiis.

DUetti.de pur. vul.
bilettte in Chrtfio. de eaceptio-
nibus.

Dilettorum.de tefli.cog.
DUettisfiliis.de appellat.
Direttoe.de appeli.
Dijcretionem.deeo^ui cogno. con
fxng.vxoris Jute

DiuerfisfaUa.ciis.de cleric. conits-
gatis.

Dolenies.de celeb.mifjd.
Domtnus.de Jecun.nupt.
Donatio.de donat.intervintm fr
vsorem.

Dubtus in fide de hxret,

Dudum. j. de elett.

Ditdurn tj.de eUff,

Dudum.de proeftmpt.

Dudum.de deci.

Dudum.de conuerf.coniugai ,
Dudum.de priuil.

Duo fimul.de offi.ord.

Duo pueriode dejfion.impu.
Duobtu.de fent.fr re tud.

Duobtu.de jfon.duor.

Duobus, de fententia excommunl-
catis.

Dura ftepe.de crim.fal.

E

E v4m te.deoeta.fr qual.

F.am te.de refcr.

Eam te.de iur.patr.

Ea nofcitur.de hisquxfiut apne-
latis.

Ea nofcitur.de fent.excam.

Ea qux.deoffi.arch.

Ea qux.de fent. fr rt tud.

Eaqux.de fiat-mon.

Ea qux.de cenfib .

Ea qux.de fimon.

Ea qux.de panis.

Eate.de iureiur.

EcclefiaS.Marix. de conflitutio-
nibus.

Ecclefia S. Marut.  j. vt Ute pen-
dente.

Ecclefia S.Marix.ij.eod.tif.

Ecclefia veflraj.de elett.

Ecclefia vefira.ij.de elett.
Ecclefiaveflra.de fortil.

E.cclefiix,de tmmun.eccl.

Ecclefiis.de cenfib.

Edoceri.de referip.

Ego lf.de iureiur.

Eo libentius.deferu.non ordi.
Epifcopus.de prxben.

Epifcopi.de reb.ecclef alte.
Epifcopum.de cler.vetta.
Eptfcopalia.de priuil.

Eflote.de reg iur.

Et Ji clenci.de iudic.

Etfi Chrifius.de iureiur.

Et Ji neccffie.de donat.inter virum
fr vxorem.

Et fii membra. de hit qux fiunt i
prxlatis.

Et fii vnanimiter.de poji. prod.
Etfiludxot.de ludx.

Etfi quxflionet defint.
Euidentia.de accufi.

Eumpro quo de fideiuf.

Ex adminifirationbs. de' iureitt-
rando.

Examinata.de iudic.
Examinata.de con firm ■vtil •
Exceptionem.de excep.
Excommunicamusj.de hxret.
Excommunicamtis tj.de hxret.
Excommunicatis.de offic.leg.
Excommuwcationi.de ras.

M  «

Ex eottfcientia.de crimin.falf,

Ex conqueflione.de reftitutione jpo
iiatorum.

Ex diligenti.de fimon.
Exepiftola.de pr ob at.
JLxfreipuenubtts.de inftit.
Exgefiis.de cler.non rejtd.
Exhibita.de indic.

Exhibita. de r er.perm .
Exhtbita.de homicid.rolunt.

Ex infinuatione.de refcr.

Ex infinuatione.de procur.
Exinfinuatione.de appell.

Ex infinuatione. deiur.patr.

Ex infinuatione.de fimon.

Ex iiterarum. qui cter.velrouen.
Ex literarum. de eo qui dux.in ma
trim.quampol.per adult.

Ex Literarum.de apofiat.

Ex literis.de conflit.

Ex literis.de confuet.

Ex Literis.de offic.&potefiat. iu-
dicis delegati.

Ex literis.de offi.iud.

Ex literis.de tranfaB.

Ex literis.de in int.refiit.
Exliteris.de mu.pet.

Exliteris.de dol.& cent.
Exliteris.de prob.

Ex literis.de fid.inftr.

Ex literis.de iureiur.

Ex literis.de vit .&hon.cler.
Exliteris.de pign.

Ex literis. de coniu.infid.

Ex literis.de iu.patr.

Ex literis  j .de fponf.

Ex literis ij.de ffonf■

Ex literis.de deffon.impub.

Ex literis.de cog.ffi.

Ex literis.de eo qni cogn.confang.
vxor.fitte.

Ex hteris.de confang■ & affin.

Ex literis.de frig.

Exliteris.de mat.contr.

Ex hteris.de diuor.

Ex literis  j. de bomic.vol.

Ex literis ij.eod.tit.

Ex literis.de furt.

Ex literis.de cleric.non or d.

Ex literis.de cscef.preel.

Ex multa.de yoto.

Exmultiplici.de decim.

Exore. dehis quse Ji.d maio.par.
cap.

Ex ore.de priuil.

Exparte.de conflit.

Ex par te ).de refcr.

Ex parte ij.de refcr.

Ex partc iij.de refcr.

Ex parte.de confuet.  j
Exparte.de temp.ord.

Ex parte.de ficrut.in ord.fa..

Ex par. c].decorp.y.ua.

Decrctalium Gregorij

Exparte ij.de corp.vitia. Ex tenore.de temp.ord,

Exfparte.de offic.yic.

Ex parte) .de ojfi. & pot dud. dele,

Ex parte ijleod.tit

Ex parte.de ojfic.iud.ord.

Ex parte.de iranfafi.

Ex pxrte.de poftul.

Exparte.de alien. iud■ mu.
Exparte.de arbit.

Ex parte. de for. comp.

Ex parte.dereft .ffol.

Exparte.de confef.

Exparte.de tefli. att.

Ex parte.de fid. inflr.

Exparte]. deappel.

Exparte ij. de appel.

Ex parte.de cler.coniug.

Ex parte  j .de cler. non ref d.

Ex parte ij.de cler.non ref.
Exparte.de cler.eegr.

Exparte.de concej.prab.

Ex parte.de his qua f unt d maior.

part.cap.

Exparte.de feud.
Exparte).defepult.

Ex parte ij.de fepul.

Ex parte).de decim.

Ex parte ij.de decim.

Ex parte iij.de decim.

Exparte.de repni.

Exparte).de conutr.comug.

Exparte ij.de conuer.coniug,

Ex parte ide cap el- mon.

Exparte.de cenfib.

Ex parte.de celebr.miffi.

Ex parte.de obferu ■ ieiun.
Exparte.de ffonf.

Ex parte.de accuf.

Ex parte). de priuil.

Ex parte ij.de primi.

Ex parte iij.de priuil.
Exparte).deyerb.fign.

Exparte ij.de verb.fign.

Ex parte iij.etd. tit.

Explicari.de obferu.ieiun.
Expofuifti.de corp.vit.
ExpoJuifii.de prab.(pr dign.
ExpoJ'uit nobis.de dilat.

Expofita.de arb.

Exprrefentium.de pign.
Expubltco.de conuerfatione con~
iugatorum.

Ex quorundam.de ali enat ione tu¬
di c. m ut.

Exratione. de retate & quahta-
te.

Ex ratione.de appell.

Ex reJcripto.de iureiur.
ExreJcripto.de/ocaiione. & con-
duEUcne.

Ex ffeciali.de tud.

Exfludiis.de prajumpt.

Ex tencre.de rejcrtpt.

Ex tenore.de for.comp.

Ex tenore.de teft.tfr att.

Ex tensre.de conc.pneb.

Ex tenore.qutfil.ftnt leg.

Ex tenore.de fent.exe.
Extirpanda.de pr xb.

Ex tranfmijfa.de renunc.

Ex tranfmiffa.de fil.presbyt.

Ex tranjmifjd.de for.comp.

Ex tranfmijjd.de refl.ffol.

Ex tranjmigd.de pr tejer.

Ex tranjmijjd.de decim.

Ex tua.de fil presb.

Ex tuarum. de auth. & rfitpaL
Ex tuarum.de fortil.

Ex tuarum.de purg. ca.

Ex tute.de c/er.nonreft.

Ex tiue.de fimon.

F

F Alfiduw.de crim-fal.

Feliiis memortte.de torn.
Etlius nofl.de tefta.

Finem liub.de dol.& cottt.
Firmiter.de Jiim.trin& fi-
Firmifiime deharet.

Fortts.de yerb.fign.  ’
Fraternitatis .de tefl■&
Fraternitatis.de frigid-
Fraternitatis.de hteret.
Fraternitati.de cler. nonref.
Fraternitati.de eo qui cogno. etn-
fang.yxor.fute.
Fraternitati.de fchifin.
Fraternitati.de cter.exe .
Fraternitatem.de donat-
Fraternitatem.de fpult,
Fures.defur.,

G

G Audsamus.de conuerfatio.

ne coniugatorum,
Gauiteamus.dediuor,

Gaitdemus .quifilfi nt l e ^'

G.perpetutts.defidtnslr.

Gcmmamulier.de Iponfal.
Gratumgerimtts-de posl-pral.

Gratum.de offi &poft-iud.deL
Grauis.de reflit-ffol.

Grauis.de depofito.

Grauis.de cenfib.

Graus gerimus. deojficio indicu
ordinati..

Graue nimis.de praben.
Grattem.de excef.prtel.
Grauem.de petnis.

Grauem.de jent.exe.

H

Enricus.dc clcric.pug.

His qua pro ecc/. dtmait,
er ob.

His quib.de e ker.

His quibus. de ojficio iudicis or¬
dinarij.

humilh,

HI

Capitulorum Index.

bumitk.de maior.fr obed.

I

1  Mobuc.de Jjmon.

Ignatilk efifcofuc.de itbelli ob.
Uti one.

iUe.deHotionic.nefed.vxc.
ilU fuoiidixnX.de e teči.
tile prxpofitorum.de accu.
iltud.de maior.fr obed.
illud.de prafumpt.

Wui.de pne Jer.
illud.de iur.patr.
illud.de eter. excom.
tllud.de exccf.fr cel.
illovos.de pign.
imnmnitatem.de immu.eccl.
imferatorum . de 'turam. ati.
imputari.de fid.infiru.
tn ahquib.de decim.
inarchiefifcopatu. derapt.
in iudtentix.de fent- exc.
in cxufx.de canf.pof.ifr' propr.
in caufis.de cleči.
in cxufis.de tefl.fr att.
in caufis.defent.fr re nul.
in ctuitaie.de vfur.
indecens tjje.de natis ex libt. ven.
indecorum efl.de tet.fr qual.
tndicante.de tefža.
indicatutn.de immu.eccle,
tndignum.de reg.tur.
in ecclefiade in/iti.
in ecclefik.de capel.mona.
ineos-dchxreti.
in Genefi.de eleSt.
inhxrenles.de iura.caium.
inhibtndum efi.de coha-ckric.fr
muherum.
inhk.depriuii.
in hk.de verb.figntfi.
iniufium.de re.renun.
in latcranenfi. de frahendk fr
dignitatibus.

tnlnerk.de ojficio fr pote fiate in
dicis delegati,
in literk.de refii.fpo.
in literk.de leji fr attefl.
in literk.de rap.

in nomine domini - de tcfiibttf fr
attefiationibns.
in nonnuUk.deludse.
in nofira.de referip.
in noHra prxfentia. de procura-
ttone.

innofhx.detefiib.fr attefl.
in nofira.de ftpul.
inmfhra.de, niur.
innotuit.de elefi.
innotuit.de arbt.

innotuit.denialedi.

innottttt.de co qui or.fiur.fuf
innouamtts.de treugk,
innonanm.de cenfi.

innouate. deverborum fignificat.
inomni negotio. de teflib. fr da
teflationibus.
in ordinando.de fimo.
inpertraBandk.de iur.cetiutn.
in prtefentia.de renutt.
inprxjentia.de froba.
in prxfentia.de ifonjd.'
inprajentta. dc fententia excottl~
municationk.

.in quadam.de celebra.mif.
in quibufdam.de pank.
inquirendum.de pecu.de.
inquifitionk.de accu.
inqu fitioni.de appel.
inquifitioni. dejententia excom.

municationk.
in fingulk.de Bat.mo.
infinuante. de ojfic.fr poteB. iu-
dick delegati.

infinuante.qui cleri. velvou.
infinuatione.de feu.
infinuatum.de fimo ■
i nflruendi. dc Jer.nori ordi.
i nftiper. de tejh.fr att.
in ju p er. q iti m a ac.pof.
in t.taniti .dc fartile.
in tantnm.de fimo.
in tanium.de coUtt.dete.
intelligcntia.de verb.fignifi.
intelicBo.de iureiu.
intellexmus.de atate frqualit.
intelleximui.de iudi,  '
intelleximus.de or.ccg.
intdlcsimiis. de hk, quxfil. occi-
duni.

int*Ueximuc. deadnltc.
intelleximus.de nout operk nun-
ciatione.

inter xlia.de immu.eccl.
inter alia.de fententia excommu-
nicationk.

inter cxtera.deoffic. iudic. ordin.
inter cxtera.de appel.
inter cxteras.de referip.
inter catcras. de Jententia fr re
indicata.

inter corporalia.de transla.
inter dileBos.de fide tnBru.
inter dileSlos.de donat.
inter dileSlos.de excef prala,
interdicimus.dedecitnk.
intcr/ccijli. de homi.
inter monafierium. dc fentent. fr
re indicata.
inter opera.deffonfal.
interpofita ■ dc appel.
inter quatuor.de oleri pere.
inter quatnot.de maio. fr obe.
inter quatuor.de cleri. non refi.
inter qndtuor. dereli.do.

inter JbUicitndines.dc pur, cane,

intimafli.de appeU.

I

intlmauh.de tefi.fr attePl.

inuefiigandum.de pecu.de.
loannes.de cle.coniuga.
Ioannes.de teBa.
loannes.de regular.
loannes.de homi.volun.

Jordanx. de eo, qui cog.confitng.
lofeph. de verb.fignifi.
irrefragabili.de ejjic.ord.
irrhaerit. de hk., quxfikdpXK-
latk.

k eui-de no-ope. nun.
k qui.de polu.
k qui.de/ponftl.
ita quorundam. de ludak.
item cum.de rcBi.fpo.
ludxi.de tcBi.fr attefia.
ludai  j .dc luda.
ludxi ij.eod.tit.
ludickojficium. deojffi. tud.
Iuramentum.de iureiuran.
lurauit.de proba.
lurgantium.de fententia fr retam
dtcata.

las diBum.de verb.fignifi.
Iuuenk.de jponfal.

L

L Morprajentium. de ptgnt.
Utor.deJent.fr reiud-

lator.quifil.fint legi.
latorprafendum. de homicid. VU
luntar.

latores.de ileri.exe.
letudabilem.vt lit.ptn.
laudabilem. de conuerfione infia
delium.

laudabilem.de frigi.
leSlx coram nobk.de renunciatio-
nibus.

legebatur.dema.fr obed.
ltcet.de eleSt.
licet.de transla.

licet magiBer. de fupplen. neglig •
prxlat.

licet. de ojficio fr poteflate iudi-
ck delegati.
licet.de ojfi.lcga.

licet in corr.ger.dk , le offic.iudic.
ordin.

licet ).de fo.compe.
licet p.defort cempe,)
licet.de ferik.
licet.dereBit.(po.
licet caufam.de proba.

licet).de lefti.fr attefia.
licet ij.de tefli.fr atteBa.
licet iij.de tefii.fr attefia,
licctvabk.de prahtn.
licct.de ded.
licet.de regular.
licet.de voto.
licet.de cenfi.
licit.de bapt .

' licct.de fftmjadimnm.

licet de coniug.Jeruorum.
hcei.de accuj'.
llicet Heti.de fimo.
iicet.de cri.fal.
licct.de panis.
licet depccnitentiis.
ligneis. de conjec.eccle,
liter<etuie. dcdila.

Vitem de jrigi.
ittera.de nut. centra..
literas.de renun.
lit er as. de fupplen.negligent.pra~
latorum.

literas.de temp.ord.
literas.de fil.presby.
hteras.de iura.cal.
literas.de rofliffo.
literas.de prajum.
iiteras.de eoncef.pralen.
literas.de i eleb.mijfa.
literas.de deffion.impu.
literas.de loniug.lepro.
iiteris.derejcrip.
ine.ds.de prafum.
literarum.de voto.

M

M ^ignus epifcopus. de ob lig.
adrati.

mdgna.de voto.
maiores.de bapt.
maioribus.de pralen.
mancipia.de rer.permut,
mandatum.de refcr.
mandato.de procur.
mandato defimon.
mandata.de prajumpt.
mandamus.de offic. arcbidiac.
manifefta.de pan. & remif.
maritis .deadult.

Martintis.de cogn.fjirit.
MaJJana.de eleB.

Matthaus.de fin: on.
meniinimus.de appel/.
meminimus.qni cler.vel vo.
memimmus.de accuf.

Michaei.de fil presbyt,-
Michael.de vjiir.
vnimfierium. de offic. archipref-
byter.i.

miramur.de fcr.non ord •
monachi.de Jlat.mon.
monachi.dejcnt.exe.
monafieria. de vita dr hotiejiate
ciericorum.
vnoniales.de purg.can.
multa Junt.ne ckr.velmon-
multorum.de luda.
mulier.de conuerj. infid.
onuheri.dsinreiurando.
mu ieres.de don. inter.virum &
vxorem.

»uit eres.de Jent. (XG.

Decretalium Gregorij

I N'

^ 4 /n concup fcentiam.de co-
flitulionibus.

nam dr rex. de verborum figtufi-
catiombus.
nam dr ego eod-tit.
nauiganti.de vjiir.
nec epifcopi de temp.ord.
ne Dei.de Jimon.
ne innitaris.de conJH.
nemo presbyterorum. de fmo- t
ni a  v

nemini dubium. de officio lega-
torum.

ne nimis. de religiojis dumi-
bus

nepro dtfeBu.de eleB.
ne pro dilatione. depcenitentia dr
remif.

nereligioJt.de regul.

TSfcotao.de appeli.
nihHefl.de eleB.
nihil prodeB.de pr afer ipt.
nihil obftat. de verborum fignifi-
' cationibtis.
nimis.de fil.presbyt.
nimis.de iuretur.
nimis iniqua.de cx(efpral.
nimis praua.eod.tif.
ntfi ciim pndem.de renunc.
nifiejfent.de prah.
ni Ji Jpecialis. de authorit. dr vfu
palhj.

nifi Jpecialis. de offi c. leg.
nobis fuit.de iur.patr."
nobis fuit.de fimon.
nobilis homo.de pur.ca.
non amphus.de inflit.
non debet, de tefi. dr att.
non debet, de confanguinitate dr
affinitate.

non dubium. defententia excom-
mun.

nonefi.de decim.
non efl vobis.de regul.
non eflvoti.de voto.
nonefl.de Jpon.
non iniujte.de procur.
mn liceat.de ckr.non reji.
non liceat.de pralen,
non licet.de rtb.eccl alie.
non magnopere. ne clerici velmo-
nachi.

non minus.de immu.eccl.
nonne bene.de prajumpt.
nonnulli.de rejeript.
nonfoteJl.de Jent.dr re tud.
non Jatis.de Jimon.
non fine multa.de arbitr.
non vs apponeres. debap. dr eiut
tjfefiu.

non inter.depur.cm.
n<.s.\njfitu.a.i.e Jepuit-

nos quidem.de teffa.
nofiro poBu-depom.dr rmlfi
nofii, quomodo.de eleB . ;
noua.aepccn drrem.
nouumgenns.de decint.

nouitille.de ojfic.leg.
neuitlUe.de indic.
nouit.de appeli.
nouit iUe.neJed.vae.
nonit.de hit qua fi.d pral.
nonerit.de Jent. excom.  *

n0uimu5.de verb.fignif
nullus.de eleB.
nullus.de Jer non ordin,
nudus.de/or.comp.
nullus.de prajumpt.
nulltts epiJcopus.de iureiur.
nullus prcsbytcr .de pign.
nudus cpifcopits.de parite. •
nullus.de regul.iur.
nullus.de iur.patr.
nitih hceat.de reb.eccl.atien.
nulli epijcoporum.de accuf.
nulli ludao.de lud.
nudi Je.de jtnt.excom.
nuda ecclcfiafiica- de concef prt.
bend.

nun autem.de rclig.do.
nuncios.de decim.
nuper.de bigamis.
nuper.de teB-ir att.
nuper.de decimis.
nuper.de donation. in ter vir. &
vxorem.

nuper.de fent.excot»-
'0

O B lata. de appel-
(

Odoardus.de [But.
oJjtcium.de ofjic.archid.

ofpcium.de ejjic.archiprnbc

ojpcij.de eleB.
oJJ.cif.de tefi a.
ofiicij .de pan ■& remif
ofitcij.de Jent. excom.
olim.de rejerip.
olim.de lit.contefl.
olim  j derefiit(fot.
olim ij.de rcfi.fjjol.
olim itj.
olim.de excep.
olim.de cenfib.
olim.de accufat.
ohm.de iniur.
olim de verb.fignifi. .
omnis anima.de cenfib.
omnis res de regul jur.
omnis vtriujque.de panitentitt &
remifiione.

omnes principes.de maior. & obe.
omnes dtes.de fer.
omnibiu.de cler.vcna.
omnipotens.de accuf.

Gfus epiJcopta.de clcB-

Vi-

Čapitulorum Incfe

3 »

P  48ufM.de verb.fign.

fxBiencs.dep.tBii.
far aaano.de fepult.
finnianos.de decim.
f arttcianos.de Jent.excom.
fajlmlis.de refcript.
fafieralis.de Jacra.non iter.
fafloralis.de ojficio <&■ fotefiate
iud.del.

faJloralis.de ojfic.iud.ord.
fafioralis.de tud.
faj/oralis.de caufapof.
fajioralis . defid.infir.
faJloralis.de exceft.
faJioralis.de affell.
fafloralis. dehis gudfiunt iprx~
latis.

faJloralis.de donat.
fafioralis.de decim.
faJioralis.de iur.patr.
f xfioralis.de friuit.
fatentibtts.eod.tit.
ferUtum. de his qnxvi metufve.
ferlatum.de iurc patr.
ferlatum.qui fil-fint legit.
fermitUmut.de Jint exc.
f erniciofus.de celebr.mif
fernicioJi.de ojfi.ord.
fer nojlros.de iur patr.
ferfendimus.de Jent.exe.
ferfonasrdc tefi-fr att.
ferfenas de affell.
fer inquifttionem deeltSi.
fer tuas-de maior.tftr obed.
fertuos.de arbit.
fer tuas.de frobat.
fer tuas.de tcfl.dratt.
feijiios de affell.
fer tuas.de donat.
fer tuas.de voto.
fertu.u decond afft.
fer tuat.tjuiJUJint lepit,
t" tuasj.de ftmon.
fer tuas y.eod.tif.
ferttsas iij.eod.tit.
fer suas.de fent.exe.
fer yenera.bUi.qtst Jil.JlntJegit.
fer vejiras.de donat. inter vir. &'
vxorem-

feruenit.de arbit.
feruenitlj.de tefiib.cog.
feruenit.ij.eod.tit.
feruenitfj.de iurciur.
ferttenit.tj.eod tit.
pomenit  j deappel.

peruenit.ij.de affell.

periscnii.de emft.^fr vetsd.
perucnit.de fideiuf.
feruenit.de decim.
fcruenit.de cenflb.
peruenit.de immu.etcl.
feruenit.de coniug.lefr.

peruenit.qui fil.fint legit.
peruenit de adtslt.
pertiehit.de exctfprxl.
pensenit.de fent.exe.

T.& G.deoffic.del.

Tetrus diaconus.debomic.Ytlt
petitio.de procttr.
pctitio.de iurettir.
petitio.de homic.vol.
petiJHs.de priuil.

Tijdnis.de refiit.JJol.
placet.de contserj.coniitg.
plxatit.de teflib.efh att.
p Uctsit.de pr aJer.
placisit.de entpt &■ vend.
pltrisjue.de paSi.
plcrtsntjue.de refeript.
plerunque.de donat.
plures.de vjur.
porrb.de diuor.
porrb.de cler.pugte.
porrb.de priuil.
porrb.defent.excom.
porrebfa.de confir.vtile
porrcchtm.de regular.
fojjefjtones. dereb.ccclt.alien.
pofi ceftionem.deprobat.
ptrfi trans/ationem. de renuncia-
tione.

pofi eleeiionem.de cone.prseb.
pofi miferabilem.devfur.
poftrcmb .de appcll.
poJijslaJii.de referi.
poftulafli.de for.comp.
poJhtlafii.de regul,
poJlulafli.de iur.patr.
poftulafti.de ludteis.
poflulaflilde homic.vol.
poftiUafii.de cone.preb.
poflulaflis.de voto.
poftuUflis.de cler.exe.
postulat i one. depoftulatione prp-
latorum.

poftjuam deeleSt.
potutt empl>yteuta. de locato ef
coniufio.

precarium.de precar.
precarix.eod.tit.
prxlatorum.de accuf.
prxjenti.de ludxis.
prxjentium.de fil.fresb.
prxf mtium.de tefi.fyatt.
prxfcntium.de cler.percuf
prXJentata.de teft.&att.
presby ter.de faeram-non iter.
presbyter.de pecu.cler.
presbyter.de celebr.miff.
presbyteri.de panis. •
presbyternm.de cler.xgr.
presbylernni.de homic.vol.
prxterea.de xtat. & qual.
prxttrcade ojfic.&pot. tud, del.
prxtcrea.jj.de trstnJaEf,

prxterea.ij.eod.tit.

prxterca.de dilat.
prxterea.de te/l. & att.
prxterea.deteftib.cog.
prxterea.) .de appell.
prxterea. ij.de appell.
prxterea.de pr xb
praterea. de conuerfconitig.
prxterea .]. de iur.patr.
prxterea.ij.eod.tit.
prxterea.de cenfib.
pr xtereajj.de [pon fdy mat.
prxttrca.u.eod.tit.
prxterea.neprxl.vi.fuaf.
prxterea.de apoftat.
prxterea. de vftsr.
prxterea.de c/er.perc.
procurationcs.de cenf.
prohtbeas.de magiji.
prohibemus.de decim:
prohibemus.de cenf.
pro Hlorum.de prxb.&dignit.
propter.de/ocat.
propter.de donat.
propterea.de verb.ftgnif
propofitnm de eo qmdux.in mat.

quampol.pcr adul.
profoJuijii.de for.comp.
propofuifti.de probat.
propofuifii.de confeccl.
propofuit.de ftl.presb.
propofuit.de appell.
propofuit.de cone.prxb.
propofuit.de coniug.feru.
propofuit.de der,excom.
prouideas.de ojfic-vlc.
proutnobis.de do K (ir contuMt.
prudentiam.de ofli.dr potiud. del.
frudentiam .de mut pet.
fntdentes.de donat.
puberes .de dejp .intfub.
pisblicato fcrutittfo.de eled.
pucris.de debeliš fuer.
pueris.de fent.exe.

■e,

Q Va Jronte.de appcll.

jualiter & quadojj.de ae.
qu*ltter & quando ij.de accuf.
cjualiter & quado.de ind.
qualiter.de debi. .

cjualiter.de paElis.
qualiter.de cler.non ref.
quamgraui.de crimfalf.
quamferniciofum.de vfur.
quam fitgraue.deexcef.prxl.
qudm ftt laudabile.delisdxis.
quamuis ■ de xt. & qual.
quamuis.de ojfi.&pot.iud.dtl.
quamuis.dejent.dyre 'tud .
quamuis.de decim.
quamukulefent.exe.
qtiamuis. de verb.ftgn.
quamMn s de regul, iur.

fuantt.de cenfuet.
fuanto.de trans lat.
fuanto.de offi.iudi.ordintt'
fuanto.de 'tudi.
fuanto.de prtejkmp.
fuanto. de iureiur,
fuanto.de bit, fuse fiurtt dprala.
fuanth.de cenji.
fuanto.de dtuor.
f uanto.de magi,
fuanto.derfur.
fuanto.de priuile.
fuantse.de Jent,excom.
fusecunf; .de iurepatro.
fiue in eeclejiarum.de confHtu.
fuemadmodum. de ture.
fuse multoties.de reg.iu.
fuser e lam. de eleB.
f userelam.de procur.
futtrelam.de iureiur,
fuserelam.de Jimo,
futtrelam.neprigla.yi.fuas.
f userenti.de offic. &poteBate iu~
dicis delegati.
fHterenti.de rerbo.fignifi.
futeris a nobis. de teta.cbr fuati.
fuerimoniam.de iurepatro.
futejiuit.de his, futefiunt d malo.
par.cap.

futejiuit.de diuor.
futejimt.de rerb.fignifi.
futejitum.de tempo.ordin.
futejitum.de čoha. de. dr mulit..
futejiwm.de re.permuta.
futejitum.de panit.dr remif.
fUtejlioni.de appel..
fui aliutn.de Jimo,
fthi alios.de hscret.
futa circa.de bigam,
fuia circa.de conjang. dr ajft.
fuia circa.de priui/e.
f uia clenci.de iurepatro.
fuia diligentia.de eleB.
fuia diuerfitatem.de cmcejf.pra-
bendarum..
fuia frujlra.de yjur.
f uia in caujis.de procura.
fuia indicante.de pr tefcrip.
fuia ingredienttb.de tejla.
fuia in tnfulis dcregula.
f uia intentionis. depriuile..
fuia in tantum.de praben.
fuia in omnib.de rjuriš,
fuia monajterium dereli.domi.
fuianonnulli.de rejcr..
fuiattonnul/i de cleri. non reji..
futanonnullis.de magiB,.

fui.anos.de auth.dr rjupal.

fuia nos. de appel.,
fuianos.de telia.
fjuapleriftte.de immu.eccle.
fuiapropter.de eleB'.
fuia fuscjitum. de ojfi.detegu

Decretalium Gregorij

fuiafuper bis.de tud. fuoniam fiefutnttr. vt lite tltU

fuia V.de 'tudi
fuia rerijimile.de prtefump.
fuicunfite.de eccl.tedtfi.
ftticunfue.de condi.appoji,
fui cum fure.de fur.
fuidam.de renun.
fuidam.de conuer.coniug.
fuidam.de tele.mif.
fuidam.de apoB.
fuidam.de bomici.rolun.
fuidam.de priuile.
fuidpernouale.de rerb.fignifi.
fin ex timore.de regu.iur.
fui furatur. defur.
fui in riuorum. de concej. prgb.
fuintauallis.de iureiu.
fui presbyterum.de pstnit.
fui res.dereb.eccle.alte.
fuiffuis.de eleB.
fUl jcandahctauerit.de reg.iur.
fuod ad conjultationem. de jen.

ten.&re tud.
fuodauten\- de'ture patro.
fuodautem.de panitent.
fuod d prtedecejfore. de JchiJma.
fuodd te.de deri.coniug.
fuod clericis. deforo competen.
fuod de his. defentcntia excom.
municationis.

fuod Dei timorem. de Batu mon.
fuoddicitur.de rerborumfgntp.
catione.

fuod dile&it. de conjanguinit. &
ajfnitate.

fuod in dubiis.de renun.
fuod in dubiis. de conjec. eccle.
fuod in dubiis.de panis.
fuodin dubiis.de Jententia excom
municatton.

fuod in te.de pcenit.& remtj.
fuod latenter.de reg.iur.
fnodnobis. de clande.defpon.
fuodnobis.fuifint legi.
fuodnonnullis.de priuile.
fuodnon eB licitum. de reg. tur.
fUodolim.de ludseis.
fuod f uidamdc pan ■ apr remif.
fuod fuibujdam. dejideiuj.
fuodjedem.de njfi.iud.ordi,
fiiodjedem.de fiigi.
fnod ficut.de eleB.
fuod juper his-de maio. & obed.
fuodJuper.his. defidtmjlrumen,.
fuod juper his.de voto.
fucdJi,per his.de conjang.
fuod translationem. sle temp ord.
fu .d translationem. deojfi. lega.
fuoniam.de fi.presbjtero.
fuonia.na.bbai  :<« f' deleg.
fuoniam apojtot.ca. a e oj/1-de leg.,
fuoniam m gltrijfue.de ojfic. iu—
atc.ordi/n

conftet.
fuontam in parte. deferi.
fuomam contra.de proba,
fuoniam alifua.de teBtb.
fuoniam omne.de prsejerip.
fuoniam.de rita čpr hon. cleri'
fuoniam d nobis.de deci.
fuoniarn.de 'ture patrona.
fuoniam. deJimo.
fuoniam). ne prelati ricesftt
fuoniam ij.eod.tit.
fuoniam ecclefia. de magi-
fuoniam.dtrjur.
fuontam.de priuile.
fuoniam conjiitutio. deconfiit.
fuoniarn.de contugioltpn.
fuornndam. de tefia.
fiiojdam.de prejeript.
fuotiens.de paBis.
fuotiens.de tejli. & attefht.
fuotiens.de/imon .
fuoncns.de pur. ca.

* .

R ^iinutius detefia.

\\ainaldus-de teft.
rano mtUa.de prseb.&dig.
recepimus.de priuile.

recolcntcs.dcjlatumona.
rejercnte.de prseben.
referente.f ui filfint legi-
referente.de deiiB.puer.
relatum eB. de offic- & foteJUt.
tud.deleg.

relatum.de cleri.non reji.

relatum.de prtebend-
relatum.de concej-prabcn.
relatum).de teBa.
relatum ij-eod.tit.
relatum.de fepultttris.
relatum. deiure patro.
relatum.ne cleri.rel n>m<t '
relatum.fin matr.accu-poj.

rela.tum.de jenten.exe.

relinfut.de cuJioBtichart.
repeUantur■ de accuja.
reprehcnfibilis. de appel.
refuifiBi. de tefia.
rcfuifiuit. de ordi- ah epijetp-f^
renunciauit epijcopatui.
rcfuifiuit. de in integ.reBi.
refuifiuit.de Jpon/a.
rejponJo.de jent.  ca c.
jodulphus .de rejcr.
rurjus. fui cler.rclrou.

S.

S ^fcerdotibus. ne c/erici
monachi.

Jacris.de kis fuasn metusue.
facrts.dejepult.

Jacris. de Jent en tiaexcammunic*‘
t tonis.

Jasro.eod.iit^

jfterojanM**

CapitulorumIndex

facrofantfa. de eletf.

falubriter.de v jur.

fanti a concilio.de/uce. ctb int.

fantforum.de pr eejcrip.

fttncitmn.de cen/ib.

fene diletft. de rtnunc.

fanc.de tentp.ordin.

fant ), de offic. & fotefiitt. iudic.

delegat,
fane ij.eod.tit.
fane.de arbit.
fane.de for.comfet.

Ianej.de cler.couiug.
fine ij.de cler -coniug.
fini.de regular.
fane.de conutr.comug.
fane.de celebr.mif.
jane.de exccfipral.

Jdne.de f rinil.
fcientes.de cenfib.
jcifcitcttu5.de refcript.

Jeriham .de fr aJumft.
feriftum e ji. de eletf.
fcrifta.de fid.infir.
fcrifta.de colln.deteg.
jcrifturee.de yoto & noti red.
fecundum.nc cler.yelmon.

Jectmdb reqniris.de apfel.

Jeder afoFlolica.de rejerip.
fed hoc.de fuccefab int.
ed nec.nt cler. velmon.
fententia. de fentent. & re 'tudi.
cat.

fententiam.necleric.yel mon.

Japi contingit.dereftit.ffio.

Jafe contingit. de apfel.
jeries.de ttjl.fr ati.
ft alieuius de eletf.
fi ahquis.dehomic.yol.
fi altquando.de J'ement.txcommu-
nic.

fiafatre.de infan.fr lan.e.rpo.

Ji autem.de referip.
fiautem. de cohabitac. cleric. fr
mul.

f aduerfar. de eo qui mitt.inpof-

fifi

fiaduerfus.de hteret.
fi archiepijcopus. de temp. ord .

Ji bos.de iniur.
ficut IJomanee.de refcript.
ficut.de ftppl.negl. preti,
ficut.ae tranjaSl.

Jicut.de fyndtc.
ficut.de probat.
fcut.de tetfi.fr at.
fcut.de fr a jumft.
ficutj.de iureiur.
fcut ij.eod.tit.
ficut ij.eod.tit.
ficut.dejent.fr reiud.
ficut.de cohab.cler.fr mule
ficutj.deregular.

ficut ij.eo ttt.

ficutj.de fimott.

ficut ij.eo.tit.

ficut iij.eo.tit.

ficut.de/ponfal.

ficut.de accuf.

ficut.rte der.yelmone

ficut.de ludeeis.

ficut  j .de harret.

ficut ij.eo .dii.

fictttj.dehom.yol.

ficut ij.eod.tit.

ficut.de exce.preel.

ficut defriuileg.

ficut.de Jent.eacom.

fi cantio.de fid.infir.

fi celebrat.de cler.exe.

fi dericus.de fmo comp.

ficoneubinee dejen.exe.

ficonditiones.de cond.appofi

fi cenfliterit.de accuf

ficulpa.de iniur.

fide terra.de priuil.

fi diligenti.de for comp.

fidiligeuti.de pr refcript.

fidominus.de fimon.

fi duobus.de appel.

fi ecclefia.de conjecr.eccl.

fi egrejfius.de iniur.

fi epiJcopus.de paroch.

fignificafli de eletf.

fignificafti.de offic.archid.

figmficatf i.de offic. de pot. iudic.

figmficatfi.de for. comp.

fignificafli de tur.pat.

fignificatfi.de eo qut dux.inmatr.

qnampol.per adult.
fignificatfi.de diuort.
fignificafli j. dehomic.yol.
figni.fic.ajli tj ■ eo.tit.
fignificajh de adul.
fignificauit. derejeript.
figmficauit.de corp. yitiat.
fignificauit.de o/.'tud. ord.
fignificauit.detetfi.fr at.
figntficauit.de apfel.
fignificaun.de paroch •
fignificauit. deconuer. contug.
fignificauit. de cenfib.
fignificauit.de eo qui dux.in matr.

quam pol-per adult.
fignificauit. dedonat, int.yirum
dryxorem-

fignificauit.de ludaeis.
Jignificautt.de pomit.
fignificauit.de Jent exc.
fignificauerunt. de tud.
fignificauerunt.de tetfi. dr att.
fignificauerunt. de,except.
fignificatum.de praben,
fignificatum.de regular.

fignificante.de refcript,
Jignificantt.de appel.

fignificahti.de plgn.
fignificante. qui ma. accuf.pofi,
fignificantibus.de offic- fr pot.in-
dtc.dd.

fignificantib.de libel.oblat.
fignificantib.de appel.
fignificantib. de noui operiš nun-
ciati ene.

fignificantib. de pur.vulg.
fignum etf.de contug.feru .
fi heeredes.de tefia.

Ji intfrumentx.de fid.infir.
jiinteryirwm.de jfionfal.

Ji iufirn. de appel.
fitegitimus deaccufat.

Ji leejerit.de iniur.
fi perfodiehs.de bom.

Jiprinceps.de rer.perm.

Jipro debilitate.de ojfi.deleg.
fi proponente.de referip.

Ji qua mulier.de diuor.
fi qua per adoptionem. de cogna-
ttone legali,
fi quando.de refcript.
fi quando.de officio fr potefiate iu
dicis delegati,
fi quem.dejent.exe.
fi qui cUricorum. de clericorunt
coniugio.

fiqui ieflium.de teft.
fitquis.de mxior.fr obedi
Ji quis  j .de for.comp.
fi quis ij.de for.comp.
fiquts.de confir.ytt.yelinut.
fiquis.de vi.fr hon.cler.
fi quis.de reb.ecel. non alien.
fi quis.depecu.cler.
fi quis.de regular.
jiquis. de baptif.
jiquis.depresb.non bap.
fi quis.de cland.deffi.
fi quis. de eo qui dux. in mat.qul
poli.per adult.

fiquis.de eo qui cogn. confang. v-

XO.fU£.

fi quis. de accuf.
fi quis. de fimon.
fiqnis.de heeret.
fiquis.dehomic.yol.
fiquis.de furt.

Ji quts.de cler.percuf.
fiquis j de cler exc.
fiquis ij.eo.tit.
fi quis de cler.non ord.
fi quis j.de purg.can.
fi quis 'ij.eod.tit.

fi quis j.de iniur. fr damno da¬

lo.

fi quis ij eod tit.

fiquifquam.de cohabitat. cleric-
(o muli er.

fi quorundam.de folut .
finxau.de iniur.

fi pKtuki.de ojačim erdinatsrum
PfcripuYAm. de fidt infhumtn-
terum.

fi jeduxerit.de adut.
f yenditori.de emptionc & ren-
ditione.

fi yero.de iureiurando.
fi yero.de mre patronattts,
fiyeroj. defententiatxeommmi-
cationis.
fyeroij.eod.tit.
fi yir.de eognat .fiiritnali.
fiyir. de adult.
folitce de mitior. fr obed.
foticiie derefiit.jjsol.
joti ct tudinem. de app el.
fopitte.de cenfib.
fbonfxm.de jponja-
fiatuimtisde juppl.negl.pral.
flp.tuimut demaio.fr obed.
fl.Uuimus.de tranfaci.
flatuimus.de regul.
flxtuimus.de cufio.tueh.
ilxtulmus.de mxlcd.
fiuduifli de ojfic. leg.
jua nolis.de effic yic.
fuxnobis.de appel.
ftxnobis.de confir.yti.
fuam adnos.de pan.

Juani nobis.de fimon.
fubdiaconos.de temp. ord.
fltborta.de jent.fr re iud.
fujfragatteis.de eleSl.
fuggeflum.de appel.
fuggeflum.de decim.
fuggeflum.de iurpatr.
fuper inordinata. de preebend. fr
dignit.

fuper illa. de fec. nupt.
fuper literis de rejcrip.
fuper cjueflionum.de officio fr po
tefiateiud.de/eg.

fuper cjuodam. de fiat. monacho.
rum-

fuper jttibujdam.de yerborfigni-
ficationibus.

fuperfieliatione. de ord. oogn.
fuper Jbecula. nt cleric. yel mo.
načni.

fuperfpecuta. de magtfl .
fuper Jpecuta.de pnuil.
fuper eo. dt eleSl.
fuper eo.de bigatmis.
fuper eo.deofitcio &potefiatt in¬
dicu delegati,
fuper eo. de tranjaSlionib,
fuper eo-dehis quay't.

Juper eo j.de tefl.fr att.
fuper eo ij.eod.titulo.
fuper eo.de tefl. cog.
fuper eo  j .de appeuationibur.
fuper eo ij.de appellationib.
juper eo. de cohabitat. cltricorum

Decretalium Gregorij

fr mulierum.
fuper eo.de parochiis.
fuper eo. de regular.
fuper eo. de cenfib.
fuper eo.de cond.apo.
fupereo.de log.fpirituait.
fuper eo.de eo qui cogno. confang.
yxo ris jute.

fuper eo. de confang. dr ajfin.
fuper to.de rapt.
fuper eo.deyfur.
fuper eo.de crim.falfi.
fuper eo  j. de fententia exco>MHU-
nicationis.
fuper eo -j.eod.tH.
fuper his.de tefi.cog.
fuper his.de accuf.
fuper his. de potnic,
fuper hoc.de renunciationib.
Juper hoc.de eo qui duxit in ma-
trtmonium, quam polluit per
adulterium.

fujcepimus.de homic.yol-
fufcepds.de cau.pojf.
jitfcitata. de reflit. in inttgrum.
JuJftcionis.de cjfieio fr poteflate
indic is delegati _

T

T ^Am literis.de ieflib.

fanta efi. qui filtj fint legi.
timi.

tanta efl.de fimonia.
tanta efi. de excefiione pralato-
rum.

tenolis.de cler.peregr.
tenor, de Jententia fr re iudi-
cata.

tereferentt. de celebratione mi j.
Jarum.

tertio loco.de probationibm.
tertio to co.de prcefumpt.
tefiimonium.de tefl.fr att.
Theodofius ■ de fiatu monacho-
rum.

Thomas.de corp.yit ..
translato.de etnflit.
tranjinijfam.de eleSl.
tranjmijfre.de itirepatron.
tranjmiffce.de eo qui cognouit con
Jang.yxorisfua.

tranfinijfe. qutfiltjfint legitimi.
tranjrmffce. de yerborum Jtgnifi-
cationibus.

treuga de treuga dr pace,.
tua, fr infia.de decimis.
tua fiaternitas. dt conjtcrationt
ccclefite.

tua fiaternitas. de jfon duo.
tua fraternitas.de adut.
tua no s de cler.pereg,
tua not j.de iureiur..
tua nos tj.tod trt.

tua nos. dt cohabitatione clcrict-

rum fr mulicrUM.
tua nos.de der.agr.
tuanos.de eccl.cedi.
tua nos.de fponfaiibut.
tua nos.de dejjenfimpub.
tuanos.de cognatione fiirituaft.
tua nos.de conjang.fr affin-
tua nos. de fimonia.
tua nos.de homic.yoluntario>
tuanos.de yjur.
tuanos.dejent.exe.
tuanobis detefiamentis.
tua nobis.de decimis.  (

Uta nobis. de yerberum figmfca-
tionibus.

tua nuper.de his qua funt a pra¬
la tis.

tuam.de att at e.
tuam.de ordtne cognationh.
tuarum.de priuitegiis.
tuas dudum.de/json.dut.
tu as dudum.de yjur.
tUcediJcretionis.de panis.
tua fraternitatis. de ctericis ft-
regnnis.

tua fraternitatis .yt litenon con-
tcfl.it a,

tuafiaternttatis. de cleric.non rt-
jtdentilus.

tute fiaternitatis. de prabtndjs.
tua fiaternhatis.de eo qui cogno¬
uit conjang. yxorisJuX.
titcc fraternitati.de fionjal.
tuafi-aternitati. de procurator.

tua fiaternitati.de apoflet.

tua liter a. de cleric. perjalt-pi  »-
met¬
ina nobis.de defionj.mpub.
tuis quafliontb. detejl & att.
tuis qu«fiiontb. deprab.
tum exliteris.de in int.refi.

V

V  Acante.de preebend.

ybinonefl.dedeJjs.mpnb.

y.tl non efi compos. de tempor*
ordin.

yenerabitis. deiud.
venerabilis.de doto fr centu.
yenerxbilis.ietefiib. cog.
yenerabiHs.deconfir.yti.
yenerabtlis.de prabend.
yenerabili. de ojficit fr potefiftt
indicu delegati.
yentrabili.de tefii. fr att..
ytnerabili.de cenji.
yenerabili.de jent.excom.
ycnerabili.de yerb.pgnifi,_
yenerabilem.de elcSliont.
ysnerabilem.de except.
yeniens.de renun.
ytniens. dt filiis presljttronm..
yeniens.de tranjaShonibus.
vsnttns  j .detelji, frattefl.

Jtniens

fMtits ij.de ufi.&attefl.

ytniens. de ittrciurando.
venietts.de pnefcriptio.
yeniens.de regul.
yenient.de eonuer. coniug.
yeniens.de presby tetro non bs.pt.
vtnitnsj.dtffonfalib.
yenUnssj.eod.tit.
yen'.ent.qni clerici ve! voucntes.
yeniens.de eo,<qui duxit in matri-
l»oniu,quam polluit pcradtsl-
terium.

y eniens. de cognationt ffirituali.
yenientj.de eo, qu\ cognouit con-
fanguineam vxtrisjuse.
yeniens ij.de  eo,y»* c ognouit con-
fanguineamvxoris fine.
yenient.de accufationib.
y enient.de jimo.
yentent.de bisquifil.oc.
yentent. de  co, qui ordi.fnr.fitfic.
yenient.de fent.excomm.
yenientis.de yoto  dr voti redemp.
yenientet.de issrcturan.
yergentis.de bare.
yeritatis.de dole  dr contu.
yeritatts.de iureiurctndo.
Itrum.deforo tempe.

CapitulommIndex.

verutn.de iureiur.
verum.de eonuer. coniug.
verum.de condi.appofi.
veflra.de cohabi.cleri.
vefira.de loca..& condu.
videtur nobis. qui matr.accufitr.
pofiint.

vidua.de regular.
vigilanti.de praf:rip.
virquidftipite. de confanguirtittt
te & ajfinitate.
vir autem .de fiecundis nup.
vitja tertiam.de tefiib.& atu
vna fententia. de appella.
vmuerfitatis ■ de fententia excom-
municationis.

vno delegatorum. at offic. delega-
torum

volens.de purific. pofipartum.
volentes.de offi.lega.
vt abbates.de atate  dr qualitate.
vt archipresbjter. de offic.arebi-
presbjiterorisnt.

vt arcbidiaconus. de officio ar-
chidiaconi.
vt cLerici.de regular.
vt clericorum- de vita  dr hon.cle.
VI commutationes. de re-(.permut.

F I N I S.

rt cottfidtationi.de ckri.ceniug.
vt debitus.de appell.
vtbiganei.de biga.
vt dominicis.de paroch,
vt farna, de fent. exc.
vt filij presbyterorum.de fil. pref-
by ter or um.

vt in domibus.de immunitate ec-
clefia.

vtiuxta.de offic.iud-ord.
vtlaici.de vit. & hon.cter.
vt menfura.de empt &vend.
vtnofb-um.de offic. arcbidiacont,
vt noflrum.de appellationibus.
vt Hoftrum.vt eccle.benef.
vt nullus. de pr a bendu  dr dignit.
vt praterita. de eleffione.
vtprimiceriut.de offic.primicerij.
vtpriuilegia. de priuilegsjs.
vt quifque. de vita  dr bone fiate
clericorum.

vtrumautcm.de cogn.ffirituali .
vtfciat fe.de offic.facrifi.
vt fingula.de offic-arcbi.presbyter.
v* Juper aliqua. de rebus ecclefia
alienandis.

vtvnufiqnifque.de pecul.cler.
vxorattu. de conuerjat. coniugat.

k

DECRETALIVM D

GREGORII PAPAE IX/

C O M P I L A T1 O.

R t.  c o k  i y s Epifiopus/buusferuorum Dei,dileftisfilijs doclo-
ribus &flcbolaribns vniuerfts,Bonoma  b  commorantibus, falutm &
apofiolicam beneditlionem.

Ex pacificm pia miferatione dijpofnit fibifubditos forepudicos,
^pacificos,& modejlos.

Sed effrenata cupiditas.fuiprodiga,pacis amula, mater litium,ma
tcriaiurgiorum,totquotidicnoua litigiagenerat,vtniji tuftitiacoM
' trn cimfua virtute reprimeret,& qudjtion.es ipflus impliciraš explictt-
ret: im humani foederisjitigatorum abuftu extingueret,&dato hbcllo repudij concordia cxtri
mundi terainos exularct.ldeocp 3  lexproaltur,vt appetitus noxim fub iuris regala limitetur,ptr
q nam gen m humanim vt honefte viuat ,alterum no,n Udat,mfuum vmcaig. tribuat,infor -
matur.Sane diuerfas consiitutiones,&dccretales epiflolas pradecejforum noHrorumjn diuer -
fa dijperfas  c  volumina, quarumaliqua propter turniamfimilitudinem, & quadam propter
eontrarietatem,nonnulUctiam propterfui prolixitatem, confufionem inducere ndebantur;
aliqua vero vagabantur extra voluminajitpradifta , d  qtu tanquam incertafrequenterin iu-
diciis vacillabant.Adcomtnunem,&maxmefludentium vtihtatem, per dilechtmfdmmfra-
trem Rajmundum capellanum &pccmtcntiariam nojtrum, illas in vnum volumen (refecatis
fuperjbuis  e ) protiidimm redigendas,adijcienres conjiitutionesnoflras, & decretalcs epiflolas,
per quas nonnulla  f  qiutnprioribus er ant dubia,declarantur. Volentes igiturvthac tantum
compilationevniuerft vtanturin iudiciis & in fchelis, dtflrichus probibemus, ne quisprafu-
inataltani faccre,abfq 3 auctontatefedu aposlohcdJpeciali S.

_

a  Titulus liuius libri in manufcriptis vcruftifsiinis itahabet, IncipitcompilatioDecrctalium
Diui Gregorij Papaj ix. b  In vno manufcripto Vaticana: legitur Parifius, in altero Bonoma: 8t
Parifius.fed vtplurimum omneshabent,Bonoma?, c al.fparfas. d  Text.in l.i.C.de nou.cod.fac.
&1.2, $.  fiauidautemin tanta.C.de vct.iur.cn. e  Interdum&vtiIib.quod&deTnbonianodi-
citur,<iuifuitRayraundoifio dočlior. / Multa. g  Datafuithaeccpiftola anno Chrifti ja jo.

DE S V M-

I

z

<> €fcs r>  t> <<?> o tfc o dfe /p

DE S VMM A TRINITA-

TE, ET FIDE C A T H O-

LICA.

T1TVLVS 1.

INN O C EN TIV S III. IN C ON-

C I L I o generali...

Tnchtde Trinitdte,df ipjitu o p mb us: de Fidc,&nrtktilufidei.

CAPITVLVM PRIMVM.

flRMITER credimus, t  Sc fim
? pliciter confitemur, c  quod vnus fo
\liis eft vcrus Deus, anernus, immen-
' fus,8c incon»mutabilis,incomprehen
\fibilis,omnipotcns,Sc meffabilis, Pa-
gter Sc Filius, 8c Spintus fanftus : tres
quidem perfcna:, fed vna d effentia,
fubftantia, feu natura fimplexomnino: Pater a n»llo,
Filius a Patre folo, acSpiritus fanftus paritet ab vtro-
que:abfque initio, femper ac fine fine: Pater generans,
Filius nafcens, Sc Spiritus fanftus procedens : confub-
ftantiales,8c coaquaVes,8c coomnipotentes, Sc co.-cter
nhvnum vniuerforum principium:creator omnium vi-
fibilium ScinuifibiUum, fpiritualium Sc corporalium:
qui fuaotnnipotentivittute iiniul ab initio temporis
vtranquedc nihilo condidit creaturam, fpiritualcm Sc
corporalem,angelicain videlicet Sc mundanam: ac de-
inde humanam,quafi communem ex fpiritu Sc corpo-
ic conftitutam. Diabolus enim Sc alij dimones a Deo
quidč natura creati funt boni, fed ipfi per fe fafti funt
mali. Homoverodiabolifuggcftionepeccauit. Hxc
fanclaTiinitas fecundum communem elfentiam in-
diuidua,8cfecundum pcrfonales proprietates difcreta:
ptimoperMofen 8cfanftosProphetas, aliosquefamu
losfuos,iuxtaordinatiflimam difpofitionem tempo-
rum, doftrinam hatnano generi tribuit falutarem. Et
tandem vnigenitus Dei filius Icfus Cbriftus a tota Tri-
nitate communiter incarnatus,ex Maria femper virgi-
»eSpiritus fanfticooperatione conceptus, vcrus ho¬
tno faftus, cx anima rationali &. humana čarne com-
politus «, vna in duabus naturis perfona.viamvit*
tnanifeftius demonftrauit. Qui ciim fecundum diuini-
tatem fitlmmortalis Sc impalfibilis, idem ipfe fecun¬
dum 'humanitatem faftus eft mortalis Sc paflibilis.
Quietiam pro falute humani gencns in ligno crucis
pafiiis Sc mortuus, defccndit ad inferos , rcfurrexit d
mortuis,8cafcendit in coelumifed defccndit in anima,
&tefurrexit in čarne :afccnditque paritet in / vtro-
que: venturus in fine feculi, iudicaturus viuos Sc mot-
tuos: Scredditurus fingulis fecundum opera fua, tam
reprobis, qudm eleftis: qui omnes cum fuis propriis
lemrgent corporibus , quxnunc geftant, vt recipiant

*• Capa. Hoc autem concilium Roma in Laterano ctlebra-
tumeft *nnt CbriFfi 1 1 / afiidcntibtu fr Hterofolymnano
Conflantinopolitano patriarchu , fr totiut fen orbit epifcopii,
principih* legaru.amio Pontificatm Inntc.l 11 . decimttSa-
»»■ B [ap.t.eod.tit.in ^.compil.  c Hanc Decr.fr fcep.eru'
ditifiimc cxplicat B.Thom. opufi.tj.fr t+.tom.17.  d- fimilit
9 *xtut m l.nuUtu harcticuefi.eod.tit.  e Textue in l.inrer-
•lmaifi.tmnei.verf. frjutniam. C •eod.tit.  f Extrcmnm
indiuum.

fecundum opera fua, fiue bona Aierint fiue mala : illi
cum diabolo pcenam pcrpetuam, Sc ifti cum Chrifto
gloriam fempiternam.

T rad .n ur hic de faaamtntu tcclrfiaSHcit.

ribbas Sienim.

Vna * vero eft fidelium vniuerfalis ecelefia, extra
quam nullus omnino faluatur. In qua idem ipfe facer-
dos eft facrificium l>  Iefus[Chriftus: cuius corpus Sc
fanguisin faeramento altaris fub fpeciebus panis Sc
vini veraciter continentur, tranffubftantiatis pane in
corpus, Sc vino in fanguinem , poteftate diuina: vt ad
pcrficiendum myfterium vnitatis , accipiamus ipfi de
fuo, quod accepit ipfe de noftro. Et hoc vtique faera-
mentum nemo poteft conficere, nifi facerdos,qui rite
fuerit ordinatus fecundum diues ecelefia:, quas ipfe
conceffit apoltolis, #orumq; fuccefloribus Ieius Chri-
ftus. Sacramentum vero c  baptifmi(quod ad Dei in-
uocationem Sc indiuidue Trinitatis,videlicet Patris Sc
Filij, Sc Spiritus fanfti, confecratur 111  aqua ) tam par-
uulis, quam adultis in forma ecclelis a quocunquc
rite collatum proficit ad falutem. Et fi poft fufceptio-
nem d  baptiimiquifquampr6lapfusfueritinpecca-
tum. per veram poteft femper pocnitentiam reparari.
‘  Non folum autem virgines & continentes, verura«
etiam coniugati.pcr rcclain fidem Sc operationem bo-
nam placentes Deo , ad »ternam merentur beatitudi.
nem peruenire.

CAP.  II.

'Vater fr Filiuj frSpirituo fancha vcrtevnionc , non coUe -
bhua.feu fimilnudinana funt vna eJfentia,fubjhtntiA,{hu n*-
tura: eju* fubftanti* non eflgenerans,nccpenita, nccprocedens:
epuia illi affus non attribuuntur fubffanria,/ed perfinir.net
per hoc in Trinitate concluditur tjuaterniras. Contrarium fin-
tientes.vtharetici funt cen fendi , nifi aberrore refipifcant, fr
coneSHoniapoftolic*fidufefupponant.ribbas iitulut.

Idem in eodem  f.

D Amnamus S  ergo 8c reprobamus libellum feu
tra<ftatum,qucm abbas loachim edidit contra raa
giftrum Petrum Lombardum de vnitate feu eflentia
Trinitatis, appellas ipfum hzretieum Sc infanum, pro
eo quod in fuis dixit fententiis quoniam quxdam
fumma res eft Pater Sc Filius 8c Spiritus faniftus,Sc Ula
non eft generans, neque genita, nequc procedens: vn-
de aflerit, qubd ille non tam Trinitatem ,quam qua-
ternitatem aftruebat in Deo,videlicet tres perfonas, 8c

» Ecelefia vnitat.  b Euchariftia.  c Baptifmus.  d p a -
nstentia.  e C°nc«r.ca.^uia tua. c.ponderet. fr c.conturnaces.
l.di.tjuod autem ad ciuilempolitiam fr vindiebam attinet.ne-
moptcnitentsanocens effe dcfinit.l. 67 .de furt. t . 17 .de tdtl.ed.
t.pen. vi bon.rapt.  f g Qap.x.eod. tit. in -f.tomfiL

B Ltb.t.fent.difi.f.

* Decret.Greg. Lib. I. Tit. IT.

iUamreotftnumcm efiebtiam qu»fiquartam manifdfte
P to te ft tp.s.tjuod nul la res cit. qttrc lit Pater Se Filius &

Spiritusfiinčtus tire cfteflentia.necfubftantia,nec na¬
tura. quamuis concedat, quod Pater & Filius Sc  Spiri-
tus fanftus funt vnaefieutia, vna fubftantia,vnaq; na¬
tura, veriuu vnitatem huiufmodi non veram & pro
priam', fed quali colleftiuara Sc fimilitudinatiam efle
fatetur: quemadmodum dicutur muhi homrnes vnus
populus , 8c mu!ti fideles vna ecclefia: iuxta illud a ,
Multitudims credentium erat cor vnum , Scanima v-
na. &,Qui &  adhuret Deo, vnus fpiritus eft cum illo.
Item tile qui plaotat, &qui rigat,vnum funt: Se, d
Omnesvnuin corpus fumus mChrifto. rurfus m libro
Regum. ' populus meus, Sc populus tuus.vnu funt.
Ad liane autem fuam fententiam aftruendam, illud
pctifltmum verbum inducit, qut d Chriftus de fideli
bus inquit m Ettangclio f:  Volo pater vt lint vnum
in nsbis.ficut Sc nos vnum fumus: vt fint confummati
in vnum Non enim(vt ait)fideles Cjtrifti funt vnum,
id eft quadam vna res,qua: communis lit omnibus,fed
hoc modo funt vnum,id eft vna ecclefia,propter catho
lica? fidei vnitatem, Sc tandem vnum regnum, propter
vmoncmindifVolubilis charitats ,quemadmodum in
canonica loannis apoftoli epiftola legitur g:  Quia
tres funt qui teflimonium dant in coelo:Pater& Filius
Sc Spiritus fanfttts;Sc ht tres vnum funt. Statimq; fub
iungitur: E.t tres funt, qui teftimonium dant in terra;
fpiritusiaqua, Sc fanguis: & hi tres vnum funt, licut in
quibufdavn codicibus inuenitur. Nos autem lacro *
-approbante concilio, credimus Scconfitemurcum Pe¬
tro Lombardo quod vr.a ouadarn fummares eft,in-
comprehenfibilis auidem & ineffabilis, qua? veracitti
eft Pater Sc Filius Sc Spiritus fanftus; tres fimulperfo-
nse.ac figillatim quilibetearundem: Scideo 1  in Deo
folummOdo Trinitaseft.non quaterniras:quia qua:li-
bet trium perfonarum eft illa res, videlicet lubftantia,
eflentia,(eu natura diuina: quifolaeftvniuerforurn
principium, prseterquodaliudiiiueniri,nonpoteft: Sc
illa res non eft generans, nequegenita,nec procedcns,
fed eft Pater qui generat: Sc Filius,quigignitur,- Sc Spi¬
ritus fanftus,qui procedit: vt diftinftionesfintin per-
fonis Scvnitas in natura. Licetigituralius lit Pater,a-
lius Filius,alius Spiritus famftus: non tamen aliud:fed
id,quod eft eater,tftFilius Sc Spiritus fanftus idem o
mninoivt fecundum crthodc.vam, Sc catholicara fidem
confubftantioles effe credantur. Pater enim ab atterno
Filmm generando, fuam fubftantiam ei dcditiiu ta
quod iple teftatur K.:  Paterqucd dedit mihi maius
omnibus eft Ac dici non poteft quod partem fubftan
tia: fui illi dederit, Sc partem ipfe libi retinuerit: cum
fubftantia patrts indiuilibilis lit, vtpote fnnplex oni
tiino.Sed necdici poteft,quod Pater in Filium tranftu
lent fuam fubftantiam -gcnerado.qu.ifi lic dederit eam
filio,quod non retinuerit iptam libi: alioquin dcfiilfet
efte fubftantia Pater crgo,quod fine vila deminutione
Filius nafcendo fubftantiam Patri!accepit :& ita Pa
ter&Filius habenteandem fubftantiam :■& 1 fic ea-
dem res cit Pater Sc Filius ,necnon Sc Spiritus fanftus
ab vtroq; procedcns. C um ergo Vero as pro fideliUis
fuis orat ad Patrem: Volo (inquiens) vt ipfi fint vnum
in nObiSjficut Sc nosvnum fumus 'hocnomen m  v
jntm, pro hdehnus quidetn accipiturivt intelligatut v-

nio charkatis in g*atia;pro perfohis verodiuiiiis.vt at-
tendatur identitatis vnitas in natura, quemadmodmn
alibi Veritas airEftote * perfefti,licut Sc pater veder
cceleftis perfeftftseft: aefi diceret manifeftius, Eftote
perfefti perfeftione gtatiat, ficut pater vefter cocleftis
perfeftus eft perfeftionc natura, vtraque videlicetfut»
modo :quia inter creatorem Sc  crearuram , non pate*
tanta fimilitudo notari, quin inter eos maior lit <Wfi"
militudo notar da. Si quis igitut fententiam veldoft«
nam prafari Ioachim in hacpartedefenderevelappr 0
bare prafumpferit, tanquam liareticus ab omnibus e-
uitetur h.  In nullo ramen propter hoc Florenti c
monafterio(cuius ipfe Ioachim extitit inftirutor,volu*
mus derogari:quoniamibi Sc regularis eft inftiiutio.Sc
obleruantia falutaris: ma sitne, cum ipfe Ioachim om-
nia feripta fua nobis adfiguari mandauerit apoftolic*
ledis iudicie adprobanda,feu ctiam corrigeda, diftans
epiftolam. quam propria manu fubfcripfit, >n quafir-
mitcrconfitctur le illam fidem tenere, quam Romana
tenet ecclefia,qua(difponente domino) cunftorumfi-
delium mater eft magiftra. Reprobamus etiain &con-
demnamus peruerlillimum dogma irnpij d Almuri-
ci, cuius mentem fic pater mendacij excacauit, vt eius
doftrina non tam hrcretica,quam infana fit cenfenda.

D E~C O NS T I T V T l O N IB V S.

TITVLVS  H.

CAP.  I.

lurit cavmiciflaturt emuei lig(int:& etru ritu,t<min pr*
nuruiAndo^uam m decidrndo iuduiu funt reguUnda.

Ex Concilio Meldcnli *■

Anonum / ftatuta cuftodiatur ab omnibus.
Et nemo in aftiombus vel iudiciis ccclcfiafti-
cis fuo fenfu/ed corum audoritatc ducatur.

CAP.  II.

Conffitutto rcfpii itfnturd.fr nonprutcritd.

Gregorius S inrcgcffo.

C Ognofcentes: h  [ / fr-J.]  Rem quae culpa caret
in dam n um vocari non conuenit- QuotifnsYcr6
nouum q uid ftatuit,ita folet futuris formam impone-
re, vt dilpendiis prsererita non 1  commendet: Nc dc-
trinuntum ante prohibitionem pofljnt ignorante«
K.  incurrcre.quod cos poitmodum dignutneft vetitos
fuftinerc.

[ 1  ulta narrantur de Cbriftidnumancipitt , ejux ludfi
cc mparaOant . Volti d' ant etn Gregorin* in ftiturumfla.'uerc t
vr ludii rjui Chr/JUand mana pid i-merintjntra dtem ejuadra-
gefimum eos vendere teneantur . Sedjiunteannum quam hoc
Jlatueretur cjuadam apud eos Cbrijltanamancipid manferant ,
ver ant ilh* ex eo difpendium irrogari,ftdeit eornm a.ienandi-
rum licenttam dartaufa redditurtfuta ']

CAP.  I i l*

‘Toreffas legem condendt fr mutar.di eft penes vicanum
Chnfh Er qttod de vno connexorumJlatuttur, ad aliud tonue-
xum exrendirur uAibas Siculut.

Auguftinus fuper illud epift.ad Hclreos  *I.

T Ranflato facerdotio m  necele eft vr legis tranf-
latio fiat.

<^uia enim fimu! & abeodem & fub eadetn fport-
fione vtraq; data funt: quod de vno dicitur, tieceflceft
vr de altero inteliigatur.

a ts 4 Čt  4. b i.for. 6 .  c  r.Cor.i.  d r.for.n,  C j.Re-
f loan.17.  g tlom a  b Vide MehhtormCan
lilij  7  d>" loct* Theotog.§. r.pracept.  i / n vr.o mat. u ‘•'r.itd'
Cr. deo in Deo f lummodo Tri utu', non au trenueas r- ,’sritur.
I' loar. io.  I loan.n  m  Sifrifca r ur,ifracjutuocationem
Uti:tonit v u vi le apna Bar tn l Jiplures. in 'verJ' diffctle.

ff d' rac. bed.ihtet Inum funrfidtles ChrijU, n h ter tres perjo-
na dimna.

fiiarrn.T*

■  TCjttlt.ni.



htrefei rrfert dirrilonutn far.2.q.y.  e Cap.n Burch.ltb.r.
c Ct.hu par.; .c.: 7 ' & c.t.ctd.tit .in i.ampil.  f du at ur

canon.DD.it l pnuitegiaC .dt/acr.ecclejir ^l,JJ\ a „.i.dill.!.

g Uh  7. rpijt.is. ad Ftrtunatum tpijcoput,,  A eapi.Hranam,
h C-P r-rrd rir IH I.ccmptt.  i .aintn nnm.odent.  h t.iur»
de tndebiro fr ,bi gl.de trob fr Liege um  Bart.

D. adlegCtrn.de/ic.  1  Cap.7.exran, verba Imiiu la.inghf

trdmnrla. C.ap.\ ttd.rit.in i.ttmpil,

CAP. I I 11>

< De conflitutionibus. 6

CAP. IIII.

Omneprobibituve a Itgt^peccAtu oi eft, fr omne illud , qnod
fequitur ex cod h.d.

Idem fliper epift.ad Roman.  a.

N Am concupifcentiam f nefciebam.&c. Hoče-
nim clegit apoftolus generale, vode omniamala
oriuntur. Bonaeftergolcx,qua: duin hocprombet,o-
mmamala prohibet.

CAP.  V.

Cmihtutiona dccretorum fngularibue funt opinionibue

freferndt.

Hieronymus;'n Parabola  c.

N Einnitaris prudentixtux. Prudentitt fiiccinniti-
tur,qui ca qux iibi agenda vel dicenda videntur,
farnim decrctis pratponit.

CAP.  VI.

5fVn valit conftitutio coilegij in damnum aliqutrum  , fr
tommodum alitrum ,cejfa)lte ranonabilt Limfa. V tl fct^dbfjue
tarionabili caujjd non poteft maiorpars capituli tollere confut-
tudinem.vtilitatem priuatam nutriendo.

Innocentius 11 l.Senonenfis.archiepifopo fr
epifopo Trtcen.

C ^Vmomnes d:  [ 1  fr-J-j  Adaudientiam e  no-
j  liram perucnit,quod Trecenfes canonici nouum
fecerunt in Trecenfi ecclefia conftiturum , vt eis tam
inptxfemia,quamin abfentia reditus iuos ex integro
percepturis, quiincadem ecclefia poft illain conltitu-
tionemfuerunt,vel de cattero fuerint inftituti, reditus
in abfentia non[percipianl, fedtuncfolum, ciim fue¬
rint lefidentcs: cum fecundum Trecenfis ecclefiacon-
filetudinem omnes in Uoc confueuemnt effe pares.
Statuetunt / eciam,vt(cur» lingulis prabendis adne-
xx fint vinex) iplis fuas, dum vixerint, poflidentibus,
vinesdecedcntium ad lucceirores non tranfeant, led
prouentus earum inter fingulos diuidantut.

Cum igitur,quod quifq; iutis in alterum fiatuit, ip-
fedebeatvtieot&fapientisdicataučloritas: S  Pate-
re legem,quam tuipfe tulcris:mandamus quatenus
antiquos canonicos iunioribus, 8ciuniores in perce-
ptionefrucluum tam pratbendarum, quam vdnearum
coxquetis antiquis,fccuudum priorem cofuetudinem
vfq;ad tempus ptadidl® conftitutionis feruatam, vel
fecundum rationabilem inllitutionem in pofterum
obferuandam.

[ 1  V mm ccrputfmuj m Cbrifto:Jinguli autetn alteral-
teritu membra: non debent maiorti minoribia , aut ftniorts tu-
nioribm inuidere. Sed ornnli ejut in vna ecciefa vni D te farna
Untur.puri gaudeant libertate . C urn pondtes fr pondiu, men-
furafrmenficra vrrutuj, abominabilejit apudTbeum  . lit e-
uangelicat pater farni lini pari mercedc primos vinea fua opera-
lios remuneraucrit.fr extrcmos.  ] Venim ad audientiam apo-
fiolatui nofttipcruemt.

CAP. VII.

Conftitutio Laicorum.ecclefam feu cius botia no adfiringit.
Idem h Tridentino epifopo.

/"\Vxin ' ecclefiatum:[‘t &■)'■]  Saneperuenitad
V^audicntianoftiauvquod ciues K.  Teiuilinicon
ftituetunt, vtfiquis fe ad inopiam vergere probabili
tet ali t gane ti t, I  alienandifcudum,quod ab ecclefia
relaliistenet,liberamhabeat facultatem • [ 2  fr)-]

a Cap 7. leguiiturhac vtrbain gtofp.ord.n.  b fap. .tod.
tir.in i.c olupil,  c [ap. 3 . (ad.verba funt in gtoff.orirn.fr c. 6.
tod rit.in i compit.  d f ap.r.tod. tit.in .m til  e In mul-
tiiantitjui) ad audientiam apoftolatui noftri.  f Semndum
tficenoniio-um flatutum.  g Catonie/eilicef in dift moral, ve
notatContiue tixt.ii Rubr. fr l.t. D cjuod rjutfjuc mr v, fr c.
b al Trt.enfi. alfe,letittf. al.C eten.  i Cap.t.ead rit. m j.
eompii  k Tretterenfes fr ConagUnen/es.  1 deid. nl/tvan-
dopnbaueritpie^ cm m /hfficit dittre nijipribe tar.

Volentcs igitur ecclefiatuindemnitaticonfulere, con-
flitutionem buiuftnodi, &t venditiones fcudorum ec-
cleliallicorum faftas finelegitimo ecclcfiafticatu pei-
lonatumadfenlu.vires dectrnimus non habere.

[ t Rt ecdefiafticorum virorum pmtiudiaum atrentantur,
firrnitatem fortiri non dtbent, Jed ad ecclifiarum indemnita-
tern dtbent potim infirmari.  ]

[ 2  'Nprcemptor tenenrur priori domino refponderc .nifi i*
fexta partt prccij, ejuam ipf.Ji rt. ipere votuenr , exhibcbit , tx
ejuo eedefaflica non modteum iura Udu n t ur f

CAP. Vlil.

Hiignitat fublata de ecclefiaper fiatutum capi tuli conjirma-
t um per Pitpam , vlteriue non cenfetur vacare , nijiper contra-
riutn a&um.flatutum fuerit reuocatum.

Idem.

C Vm acccfiiffent a  ad Apo.fiede Archid.Tullenfis
& G.Tnllen. capituli proentator: archi. propofuit
memoratus, quod cum olim quidam Tullenf.canoni-
ci nofttis aurib intimaflent,quod primiceriatus h  in
Tullenf.ecclefia tanto temporc vacauiiret,qu6d ad ma
nusnoftras illius perfonatus cfiet donatio dcuoluta:
[ • frf-  ] F uit in fup er ex parte capituli allegatum,
quod de communi adfenfu canonicorum Tullenf.fue-
rit conftitutum, ne primiceriatus dignitas c  effet vl-
tetius in ecclefia memorata: inter canonicos ipfos pri-
miceriatus prouentibus &po(Teffionibus difiributis:
[ 2  fr.).~]  Propterquodeuidenteradpatet,qubdpri¬
miceriatus ipfe tanto temporenon vacauerit.fi cut no-
bis fuetat falfa infinuatione fuggeftum,«^ infra.  Quo-
circa mandamus, quatenus fi vebis coftiterit TullenC
canonicos, ne vlterius in T-ullenfi ecclefia ptimiceria-
tus eflet officium,communiter ftatuifie, ac ftatutum i-
pfum aufloritate fedis apollolictc fuifie poftmodum
(ficut dicitut)confirmatum,vos illud faciatis in fuoro
borepermanere-.nifi,pofteadifti canonici contrauene-
iint,aliquem videlicetin ptimicerium eligendo.

[ t r l)il.fit.altafylua fr belil prati abbatibm fr C°lumba-
ni monafferij decano dedi mm In mandatu , vt fuper hoc iiipiii-
rerent veriratem.fr fiperfonatum illum tanto tempore ita va-
cauijfe conilaret,qtlod iuxra Lateran. fiatuta concilij ad noj i-
p/im effet donatio deuotuta.ipfiperfonam idoneam de Tullenji
ecclefia ve! aliunde in ipfo perfonatu inslituerent vice ncllr.v.
fr cundemfacerent ab illa pacifice pofiideri.]

[ a Er tadem conihtutto a bo. me. ^4lex. pp. pradecejf.n.
fuit poftmodum confrmara  ]

C A P. I X. »

*2fon cbiiant e certo canoniiorum vutnero etiam per P npan*
confirmaro, prouidendum eft receptu vitra nutnerum de fuper-
excrefcentibw fruftibm , mamine f vo/untatic per canonicos
fuerint recepti.

Idem C.iufenf  “ epifcopo.

C Vm M Ferrarienhs: e C 1  j DiclusM. prd

feac quatuorfociis fuispropofuit.quod Ferrarien
fes canonici, vteo aniplius fuos reditus augmetarenf,
quo prouentus ecclefii (qui diuidi confueuctant inter
plures)in vfus cederent paucotum.quatuordecim prx-
bendastantum ,prxter id, quod menlx communitet
deputatunt. in eadem ecclefia contta antiquam con-
fuetudinem ilatuerunt. poftmodum veto contracon-
ftitufionem ipfamvOluntarie venientes dido.s quinq;
in canonicos receperunt, nuttis prsbendis adlignatts
cildem . Et licet corum reditus non modteum fuerint
atuimentat;,nondum tamen eis voluerunt ex fuperex-
crelcentibus redttibusprouidere.

Vetutp ex aduerfo / fuit propofitttm,qu6dqua-
niordeciin pr.-cbcndaruin numero m Feiraricnficccle-
lia inftituto, St apoiloiics proteclionis pralidio robo-

a  (ap 4.cod t.tan j.comptl.  b al.primiccriattu digni-
tat.  C .Vide tir.de offc.primic  q. d al.Elugienfi.  C Cap,
S.eod.tir,i»},c»mpU. i atdiuerfi.

a x

7 Decret.Greg. I

lato, ciirn »na in eadem ecelefia prabenda vacaflct, ad
quorundam inftantiam duosadeam,8c poftmodum
ad proces epifcopi didum M-& quendam alium fine
praiudicio didx conftitutionis in canonicos recepe-
Htnt:itaqu6d canonici de canonia nihil perciperent,
doneč primi duo eflent prabendas integre adfccuti.
Cumqucpercanonicorum induftriam fuerit procura-
tum.vt ex pofleflionibus, quas ecelefia tempore longo
poffedit.plures eis reditus foluereimir.fupercxcrefcen
tes communi menije, qux minus fufficiens fuerar, de-
putauerunt: quos didiquinq; fibi poftmodum pctie-
iunt contra capituli conftitutionem in beneficiuin ad-
fignari [ 2  &•!■']  Mandamus quatenus ciim in confti-
tutione prsdida, Sc coniirmatione fe. apo. vel fuerit
trcl efle debuerit iicut confueuit expreflirm nifi in
tantum evcrefccrent eccleiie factiltatcs,qubd pluribus
poffent fufficerecompetenter:& iidem canonici in de-
logationem fux conftitutionis, ad f vacaturas prje-
bendasquatuor receperunt vitra numeium conftitu-
tum : antiquis canonicis prabendas cum integritate
pcrcipientibus confuctas, fuperexcrefcentes reditus
ptadidis canonicis facias adiignari: ita, quod fiexeis
pares potuerint cum aliis fortui prabendas; quod fu-
perfuerit, in communes canonicorum vfus(ficut pri us
ftatuerant) fine aliter,prout melius videbitur, conucr-
tatur: reuocatis in irritum quxcunq; ab alterutra par-
tium in praiudicium alterius poft motam quxftione
coram epifcopo Ferrarienficircaprfbendas vel poflef
fiones fuetintinnouata.

[ '  Canonicus. F.B. ScB. 8cG.canonicomm Ferra-
tienfium, 8c magifter G.Ferr-aricnlis capituli procura-
tor ad fedem apoftolicam acccfliflcnt fuperquxftione
quam de prabendis Sc redditib. habebant ad inuicem
dil.fil.n.tt.fanda M.inCofm diac.cardinalem eis con
ceflimus auditorem,coram quo.]

[ 2  Quia vero fuperhis plena nobis, (icut idem car
dinalis aflerit, exhibcri non poterat certitudo, caufam
ipfam tuo examini duximus committendam.]

CAF. X.

StAtutumgenerAle Lauorttfn, Ad eeclejiAf, vclecclejtafficAi
pet fenu, vel earum bon a  iu eArnm preiudidum non extendi-
Surtnec jjcciate, etiamfiearum commodum drfauorem conccr-
nat.Hoc dtcit.^uo nd intellclfum,^Abba* Siru/ue.

Idem lAbhati dr conuentu S.Sj/uc/bri.

E Cclefia fanda: Maria: [ 1  čr.j'j Kos attendentes
quod laicis(etiam religiofis) fupor ecclefiis & per-
fonis eccleiiafticis nulla lit adtributa facultas:quos
•bfequendi manet necelTitas, non audoritas imperan
di: a quibus li quid motu proprio ftatutu fuerit, quod
ccclefiarum etiam refpiciat commodum Scfauorem,
nullius firmitatis exiftit c ,  nili ab ecelefia fuerit ad-
probatum. Vndeftatutum d  Bafilij ‘  d« non alie-
nandis pradiis rufticis vel vrbanis,miniftcriis,Scorna-
mentis ecclcfiarum: illa reprobatum fuit potiflima ra-
tione, quod audoritate non fuit Rom.Pontificis robo
ratum.) Quod a fenatorefadu fuerat m praiudicium
monafterij non conuenti nec confefli vel conuidi, in
irritum reuocantes .eafdem pofiefliones reftituendas
fibi fententialiter definimus.

[ t In via lata cotra I.de Alteia,qui quafdam ipfius
pofleHioncs dicebatur contra iuftitiam detinere ,mo-
uit tempore B. Corofonis ditfti Senatoris fub L.ludice
mtarftionem.In ipfo autem iudicioprafato-I.de Alteia
fyndicus monafterij veftriaftitit, Sc ab eo etiam teftes

a l <juodfi»olir-$-!]uiAAfiduA.De Adil.ed.net At Bnrt.in l.
»emo.D.dereb.dub.  b njacantei. c cap.).in). compiltit.dc
foto compet. 'Vartei huius c./unr.J.vt litependente. c.j. dr 4-
d Vide C.IJUA in ccdcfiarum. e. boe tit.jaerApag.deeretorii &
liberahum artium.ex rit.de iureiur.in j.eod.  c Prafeflivrbu
RomA.vid.iAn.bene.ft.dijb. f rejiduucjl ine.+.pi/tlirped.

ib. I. Tit. II. S

produdi quidam exmonachis extiterunt. Iudexvcr4
auditis rationibus partium pro eodem I.abfolutionij
fententiampromulgauit, acuius fententia pars altera
vocem appellationis cmifit.Super hoc poftea qu9ftio-
ne fuborta proponente parte vidrici,quod non potue-
runtappellarc,ciim didus L non vt Iudex,fed taquam
arbiter fuiflet eledus.partc.vida econtrario a deremo
quod cum arbitrio fuerit contradidu,quod par resne’ 11
nili mctupcenscoriftringit,qtix iu pramilTo arbim 0
non fuerat comprehenfa, appellari merito poterit,
fortius.liiudicium estitiflet. De hocigituradiam di-
dum B Corofonem quxftione pcrlata caufam appel-'
lationis S.primicetioludicidclegauit,incuius prifen
tia partibus conftirutis didus I.de Alteia propoftiit fe
conucniendum non efle ; ciun non poflideret id quod
pars altera reqHircbat, fed cum monafterium veftrutn
retn poflideret petitam,didus autem B.Corofon quo-
niam quoddam ftatutum emiferat a populo Romano
approbatum paritet & acceptum, quodli quis poft li¬
tem couteftatam rem a fe petitam trasferret in alium,
daretur pofleffio petitori, & aiter fieret de pofleflione
petitor. Sc idem I. poft litem conteftatam rem ipfam
in monafterium transferre prxfumpfit; pofleflionerei
petitac affignauit ecelefia memorat*. Veriim quoniam
didus I.de pofleflionibus ipfis monaftetio noltroan-
nuam reddiditpcnfionem, adiecit vthocipfum abec-
clefia S.Maria lieret, doneč de proprictate fuadi eo-
gnofcercrur; fedfolutio qus fieret ecelefia: S.Mana in
via lata in iure fuo penitus nou noceret. Sed quia fape
fatum monafterift veftrum conquerebatur apromiu®
B.Corofon contraiuftitiamfpoliatum.Scipfumperof
ficiuin noftrum fuppliciter reftitui poftulabat ,quod
ftatutum cius nullius valoris extiterit,multipliciteraf-
feuerans, &.j.  His ergo Sc confnnilibus in noftra. Sc f.
n.prafentia prudenter a partibus allegatii.]

C A P. X I.

PanA /implicitcr AdpojitA propter contumAciAm,in\dubio  »»•
tclhiiCnrtemporAlu^dr non perpctuA.

Idem vnmerfis doiforibue P AtijicommotAniibue. ^

E X literis a  veftra deuotionis acccpiirius-C ' ^'l']
Licct a vobis fide pratftita fuerit conftiru tl j m  , vt li
quis magiftrorum ordinacioni vniuerfitatis ipforum
duceret refiftendum: 8c primo.fecundo.tertiouc com-
monitus, intra triduum vniuerfitatiparerecontcmne-
ret magiftrorum,ex tune beneficiofocietatis corum in
magiftralibus priuaretur:8c ob hoc magifter G fuiteo-
rum communionepfiuatus. Quia tamen coiiftitututn
non fuit, vt in perpetuum huiufmodipriuatio perdu-
raret: cum tam iuris canonici, quam noftti moriš exi-
ftat:vt is,qui propter contumacianicommunionepn-
uatur,ciim fatisfadionem congruamcxhibuerit, tefti-
tutionem obtineat: madamus quatenns fupta diftunt
magiftrum ftatutis veftris nune humiliter parere cu-
rantem, ad communionis veftrz confortium in magi¬
ftralibus admittatis.

[ r  Qupdciimquidam moderni videlicet doftor«
liberalium artium amaiorum luorum veftigiisintn-
bus prafertim articulis deuiarent, habitH videlicetiB'
honefto.in ledionum Sc difputationum ordine nf*
feruato,8c pio vfu in cclebrandis exequiis decedetium
dericorum iam quafi penitus negligenter omifloiVo*
cupientes veftra confulerc lioneftati odo cxvobis i“'
ratos ad hoc vnanimiterelegiftis, vt fuperdidisarticn
lis de prudentium virorum confilio bona fide ftatue-
rent, quod foret expedicns Sc honeftum ad illud in p°
fterum obfcruandum.vos iuramento interpofito con*'
muniter conftringendo,exccpto duntasat magiftro<3<
qui iurarerenuens & formidans fideiufforiain prof*
tantum obtulit cautionein.Fuit etiam infuperadcau-

a jap.tt.inj Aompil.nt.de iureinr.

ticlam ifobis fide inrerpofira protirus conftitutum,
vt fiquifquam msgiflrorum aductlus ali os duceret re-
fiftendum.. Sc primo Sc fecundo tertiotie commonitns
infra triduum vniuerfitati parere contemneret magi-
ftrorum , cx tune bcnefioo focictatis eorum inmagi-
ftralibus priuaretur: Sc quidem hoc vltimum quidam
«xvobis fimpHcirer,quidam vero nifi fatisfaceret, Sc
nonnulli, nifi per vos fe admitti ab aliis obtineret. fe
mtelleiilfe fatentur. Ciimautem fupradiftus magi-
•terG.infra triduum vniuerfitari non paruerit,requifi-
* l,s  'itxta conditionem ex tune a vobis habitus eft ex-
tlnfus.Ouicum fatisfaftioni condigna poftmodum fe
obtuliflet.in iiij magiftros iurameto interpofito com-
pfomifit, illorum dicium probono pacis fe gratum St
tatum paritet habiturum. lili veto vfi confilio fapien-
tum.diftum fuum communiterpromulgarunt.memo
ratomagiftro in virtute iuramenti praftiri, prohiben-
tesne dcinceps-in iicitis vniuerfitati refifteret magi-
flrorum,Sc iniungentes eidem,vt tamdiuincodem fta
tuperfifteret quo tune erat,doncc per fe vel per procu-
ratorem fe poffe ab aliis magiftris per fcdemapcftol.
obtineret,falua in omnibus honeftnte Vnde nobis Int
militet fupplicaftis , vt eundem magiftrum viturn vti-
queprouidum Sehoneftum Sc difcretum.qui tanquam
obedientia filius, quod fibi pradifti quatuor inittnxe-
runt.fufcepit humiliter Se patienter obferuat,8e ex be-
nignitate fedis apoftol faceremus eotnmunionirefli-
tui magiftroium . Nosigiturex pratmflis intelligen-
tes eidem magiftro fuilfe mandatum, vt tamdiu perfi-
fteret in eo ftatu quo tune erat,doneč magiftrorHm
communioni de mandato fedis apoftol redderetur, Se
paratus f t fuper pramiflis fatisfaftionem congruam
exhiberc.]

CAP.  X I I.

“Hs" ptffuntcanonicifine caufa reftringere uumerum cano-
nteorunt feuprabendarnrn.^Abbau Sicultti.

Honortus 11 \.epifcopo ir cantori Cabilonenf.

E  X parte « epifcopi Eduenfis fuit propofitu,quod
eanoniciEducnfes propriis commodis inbiantes
prtebedarum numetum ab antiquo in ecclefia Eduenfi
ftatutum(licet non fint eius deminuti reditus) reftrln-
xerunt:[ t &■}. .  Nolcntes igiturdiuini numinis mi¬
nut cultum.fed potius auementari:mandamus quatc-
nusantiquum nuiiierum facientes auftoritate noftra
fctuari:prabendas,quas a tempore vitimi ftatuti inue-
neritis vacaflein ecclefia memoratafnon obftante ali-
qua conftitutione fuper hoc a canonicis ipfis fafta.vel
confirmatione a nobis I  ab eifdem obtcnta)peffo-
niseum confilio epifcopi conferatis.

[ 1  Vtficin temporalibm magitabttndent.dum eade ijui-
btufuHentari valet canenicorum numerm confuetm, tali pra-
1txtu in augmenrum nituntur conuertereprabendarum  , ir in
fdflifui tuirionem fuper hoc confirmationu literat a nabit di~
eunturimpetraffein communi forma.']

CAP. XIII.

Confhtutia futurarefjiicit.ir nen praterita: nifi in ea de
ftauntit cauearur.

Grcgorius I X .^drchipretbjtero S .Marta
maiorit de vrbe.

Q Voniam conftitutio apoftolica fedis omnes ad-
fltingit, Senilni deberobfcurum vel ambiguum
continere:Dcclaramiis cCmftitutionem e, quam nu-
per fuper ptatferendis in perceptioneportionis maio-

a Exhocca.aperte coUigitur non valerejla! urum per oltod
eultut dtutnut fine caufa diminuitur, etiamfi in forma commu
ni per P upam fuerit confirmatum.  b Hune tcxtum dixit
Card. effe fingularem ad hoc ejuod aptt. confirmationu intclligi -
tur de confirmatione in forma comrauni.  C c. fiat utr n m -f de
ttdimta ir ob.

De referiptis. ro

rihus, Se eonfuetis fenu ti is \  minoribus eshibetidis,
edidimus: non ad praterita, fed ad fmura tantum ex-
tendi *  Cimi leges &:  conftitutiones futuris certum
<it dareformam ntgociis,non ad praterita rafta trahi:
nifi nommatim in eis de prarteritis caueatur.

D K RESCRIPTIS *.

T I TV L V S III.

CAP. I.

'Triuilegiogeneralii fecundum im tommune obtento.abffat
rsferiptum fpcciale.etiam de eo mentionem nonfaciem. h.d.fe-
cundum intelleflum m ar ti communem.

Alexander I ll.Senonenfi .Archtepifcopo.

S leut * Romanaf r &•)■']  Quafitumeftanobis
ex parte tnatfi alieuius caufa delegatis iudicibus
lublato remedio appellationis committitur: Sc
literis apoftolicis altera pars munita(quib.ei gencrali-
ter eft indultum, vt libere fibi liceat appellare) in voce
appellationis proruperit: an eius in eade caufa debeat
appellationi defernl Inqutfitioni tua taliter refpon.
quod eius in hac parte appellatio non debet admitti,
poftqua eft caufa iudicibus appellatione remota com-
milfa Quiafpeciale mandatumderogat generali.

[ r Ecclefia omnium ecclefiarum dilponente domino mater
efi,ir magiHra:ita ir not qui eidem ecclefia licet immeriti,di-
uina dtifofitionieprouldentiaptafidemm , preut domintu nobd
miniflrauerit.confultationibm rejpondere cogimurfingulorum,
ircftta v ide v tur dubia, aposhlica circumjpetflonit prouldentia
decldtare.Sane.']

CAP. II.

In refiripto apofiolico fubinteUifittur claufula.fi precet veri-
tate nitantur. Er fi referiptum prohibet caufa copntt tonem .HI
defalfitatefufpeffum.

ldem fantuarienp^Archtepifcopo.

E X <£ parte Conuentrenfis epifcopi noftris eft au-
ribus intimatum,quod citm de caufa,quae inter G.
8c F. clericos vertitur fuper prarbenda de Noualis e
cognofcens, legitime eidem FJ (fecundum tenorem li-
terarum noftrarum continentium,quod ficonftareti-
pfum F.deperiurioefleconuiftum Se perpctuoillire-
nunciafle prabenda, amoueretur ab ea, eo cognito 8c
probato) prabendam adiudicafleteandem: ipfe in vo-
cem appellationis prorupittSe ad te quod ei prabedain
pracise 8c abfque caufa cognitionereftitueres, literas
noftras reportauit: f 1  drq.J Veritm quoniam non ere
ditnusita pracisefcripfilfe, 8ein huiufmodi literis in-
telligendaeft hac conditio ,etiam fino n / adpona-
tur, li preces veritatenitantur: S  mandamus quate-
nus infpeftis literis, ouas epifcopo pradifto direxi-
mus.fi inueneris,quod fecundum pradifttim medlim,
ei feripferimus, Sc in literis, quas prafatus F. reporta¬
uit,non fuerit habitamentio priorum literatum: fen-
tentiam pretfati epifcopi confirmes, Sc fapediftum F.
cum literis noftris,quas tibi derulit.ad prafentiam no
ftram tamfit falfarinm  venire compellas.

[ r Ec epifcopum , cjui polf appeUa:tonem eum prabenda
jpoliauerat auSf. ap. alicui benefictum confereudipotepa:e app.
teffante priuaret, doneč per fe vel per ttunciumaut per literat
fiiat de tanto exceffu fatitfaffurut a d Jedem ap. accederet tr
pranominatum G. fi eundem F.in urn d:c/ a prabenda prafit-
meret moleHare , vtnculo excommunicationit v fine ad condi-
gnam fatUfattionom conlfringerei.

2 VnUlegu leps. C- de legiOm,  b Er eorum interpreta-
ttonibufi add.:n (juadam idir.Varic/in^,  C C np.i.eod tir.in r.
cotnptlat. 'Toff Concil.Lateran.Jiib KAlexan.j.parr./o. cap.ir.
d ‘Toff Concil.Later.par.j.c.rf.fr c.z.coi.tit.in r.compilat,

C Ntrba/c al.NeharL F Er Ji fcripfimm taliter ,boc ex ni mi a
occuparionc conttgir.  g lure ciuiti nifi hac claufula tnferai ur
reJčriptOftion valet referiptum ,1.vit. c. de diuerficfcnp.

a 3

\

II

Decret Greg.

cap.  n j.

Si in fecando refiripto p tv aduerfarium impttrato  , «5?; fiat
' mentio de prime: valet prirnum. & non fecundurn: ali m  valet
fecundurn . Etfiprirnum fuir irnperrar urn cornmuni confenfu
parrium , non valet fecundurn impetratum pcr alte ram par~
tepu.hec tacito.

Idcm Val n lani: rji ep: p: op r .

C -. Aterum -* fi aliquis fuperaliqua caufa ab Apo-
j  ftolica lede imperrauerit literas, 8caduerlariis e-
ius candem caufam poftmodum obtinuerit comrmtti
aliis.de commiflione priorenon habitametionetprio- !
res iudices ad decifionem caufa: poffunt procedere.
bcc fecunds litersobtinent alieuius roboris firmita-
tcm.Si vero in fecudij literis habeatur mentio de cein
inilfione priori, pratdičba caufa a priormn eft exempta
iudicio :ciim ea-dem literat non fint veritate tacita im-
petrat*: h  Veriim fide adfenfu partium caufa com-
ir.ittitur, & proedfu temperis, vel etiam continuo, al-
terutra pars, aitera nefciente, caufam ipfam, tacito de
cormnillione priori alij indici obtinuerit delegaritnon
immeritc>is,qui tali dolo vel fraude aduerfariu fuum
laborarc coagit.in expenlis condemnari debet cidem.
CAP. lili.

SrPapa mandat in referipto de dno boe ine/uiri alternatiuei
Ad certum ejfeclum confequendum:fufficit alterumprobari,

1 dem Eberacenji arcbtepifiepo.

T Nter cattcras c  confultationes tuas ,fuit propofi-
1 tum corarn nobis , quid tenete debeas, ciim aliqua
fub difmiiclione madantur, quorum vnum verum eft,
alterum falfurn : vtputa fi proponatur, quod fi tališ lit
facerdotis filius,Sc in facetdotio genitus,qui proximo
in taliecdefia minifirauit, vel quod illicitc eccleliam
occupauit eandcm.Huicergo qu*ftioni taliterrefpon.
(iudiciquodcunqueiftorum conftiterit )  ilii pratiiba-
tam eccleliam d  adiudican debete.Etidem in fimili-
bus obferuandutn eft.

CAP.  V.

Tr, ad cjttem referiprum Papa derigitur, debel illiparere: vel
caufam rationabilem adfign are, q tiare parere non poteif.

Idcm Rauennati archiepifiopo.

S Iquando e  aliqua tu* fraternitati dirigimus,qux
animuni tuum exafperare videtur, turbati non dc-
bes. [ t &■)'■']  Qualitatem negotij.pro quo tibi feribi-
tur.diligenter confiderans,aut mandatum noftrum te
uerenter adimpleas, aut pet iitteras tuas, quare adim-
plere non poffis,rationabilem caufam pratendas:quia
patienter luftinebimus, fi non feceris, quod praua uo-
bis fuerit mfinuatione fuggeftum.

[ t N ec/, moueri aut credere quod perfinam ruam contem-
ptibilem vetrnem reddere vel defpetfam  , quia teJicut Charifi-
fnum fratrem noti rum  dr immobilem columna ecclefia affiuen-
tifirna chantate diligimut.dr benoris ir exaltation'u tu/, defi-
deramua medit omnibtet intremenrum. c i\am ir fr f epe fratri.
Sne dr coepifiopu noftrit fecundurn v arin ar cm eorurn tjua nebu
Jicggerunrur.afpere dr dure fcctpfimturhoc tamen non ex minori
affeSUone • onringit.fed vtclamoribut querelantiurrifecundurn
Venm dr offictj noitri debirum fatufacere comprobrmur.fhta-
propter motrenj iti prudenriam ruam ir exhorramur attenrrut,
tjuarentu de catero non mouearu rte-J. turberit.nectuttt antmits
deiuiatur.fi tibt durum vtlafperum fcnpfimut,fed Jicut vir
frouidue ir diferetru.

CAP.  VI.

Ciflenienfes funt priuilegiati.quod non poffunt cbuenirtpet
ttfcriptum Papa.ntfiin eo fiat mentio de corum ordine .

Idcm Cijlenrcnjibtujrarnbut  fi

» P >ii Concil.Lateran. p.r.t.f. & c.j.eod lit. in i comptl,
b l.r.Cfi conrranu velvtil.pub.dr ibi.Bald.  c Pofi Cone.
Later par f/.c.r. dr c.+.eod.rir. in i.compil.  d In t.compil.
legirur.abtudrcari.  e c. s .cod.ltt.tr: i.comptl.  f al.~4ei.ari
Ctjlenien/e irfiatribm Cuman.

Lib. I. Tir. 11 I. 1 1

C Vro o rdi nem *  Cifte!cicnfemprofiefli;[ r it.f]
Si contra vos litpet decimis, vel aliis) qux ordini
vedro fpecialiter fedes Apoftolica indulfit) non fafta
metione Ciftcrcienfis ordinis,liter? fnerut * fedc Apo
ftol.impctrara.pcr casminimčteneaminirefponderf.

[ I Eo prt v. ilg: c qtiO fratre: a!ij gaudeatu in ter ve: (?cle-
ricoi dli 9 i /e* ul ur e j  ftifcrdctitnU outjl ione fuhrta^Asito
fifu Ciffern er d: nit contra x os 9  iclut in monachos a!tenut tr¬
diti is li rerat a fid.Apafl.impetrs »tet , d cin de ikramcntif Hup*
ficutk \ob‘u frgr.ijiianubtu aarpimivcxpenjis diffidkbut
xos mouirtant. Valent e s erge robu folicite prouidere.ntienVtl
ter.oretn priuilegicrurn vefircrnm pofiitu oHorumlibst ttmerb
tate vextirt auc apoffnvobu mandar/nie^vEf

CAP.  VI  1.

Si fide vacante firtbitur idpitulo vrgerenti vice: tpifofit
vt prebeudam ahati conferatfi ere ar ur epifčcpttt ntndum exe~
culo mandate , & itd eum jfettet coUario prabendaruvt >il/ui
adimplcre tenetur . hoc dicit t ficundutn Uthtratn cmmunttcr
adprobatam.KAbb.ts  S ti ul tu.

ldem T ornacienfi epifiopo.

E Anr <>  te: [& infra.] Dudum fiquidem ante tuam
promotionem liter* a nobis(fi benememinimus)
emanarunt>quibus decano & eccleli* tibi commifiše
(te adhuc in eodem capitulo exiftente)mandatum de-
diinus & pra:ccpium,vt P. ( qui de gente Iudiorum o-
riginem duxit, & diuina gratia fidem Chrifti fufccpit)
incanonieum tecipercnt. c  & prabendam fibi con-
ferre debetrnt: [8c infra ] Ipfivero (quia donatiopr*-
bendarum ad te fpečfabat;pra;ceptum noftrum erecu-
tioni nen potuerunt mandare. Cum itaq; praferiptt«

P.te fuperhoc ex parte noftra requireret,rcfpondifti.
quod n ul luni i n d. mandatum rcceperas, & lic cum I
te, infeflo negotio, remilifti. Qu,od nullatenus fccilTe
debetes: fi data literarum diligentius adtendilTes,cuin

tempore.quo liter* ipficdata: fuerunt.de capituloipfo
efles, ficut qui eras archidiaconus Sc canonicus eiuf-
dem ecclelix, ncc efles adhuc in cpifcopum confccra-
t us: Sc infra, 'j Proeo vero. quod *  Iudteus ertiterit,
ipfum dedignari non debes.

CAP. VIII.

valet Ttfcriptum impetratum ad beatjtcia.fi in to ta.
cetur dignitas impetrantn.

Lucius \ \l.Lincenenficpifcef’  e -

A  D aures noftras f peruenit, quodpIcrunq;dcca-
ni,archidiaconi, pneenrores. vel alij ccdeliafticii
prxditi dignitaribus, fuper minoribus beneficiis litc-
ras impetrantes.nomcn fupprimunt dignitacis fua:, Sc
fimplicinomine fe appcllant,tanquamnonhabeant
alfqucm pcrfonatum:[ r &■)■']  Tux confultanoni [ta-
literj refpondemus, quod cum nonfit intenttonis no-
ftrx,vt perfonx pluribus reditibus abundantes, pet li-
teras noftras pauperes clcricos fuper minoribus bene¬
ficiis inquictent: Iitteras, in quibus a flor fu* nomen
dignitatis luppriimt.vircs noluinusobtrnere.

f I l dcoifo teferipto noftro potfu/ao edoceri.fi Jrauidltata.
cendiprciudieium :iU* debeat generare.J
CAP. I X.

Valet fecundurn referiptum impetratum ab aduerfario , ticO
non faciatmenrionem de prime: f primat impetranidolo , vd
negltgtntta.non Juit vftt* iiio .

Idcm Tforuicenfiepifiopo.

S I autem aliquis S  authoritate pofteriomm litera¬
rum pcr aduerfarium in iudicium traftus.obieccrft

a c.i.eod.tit. in t.compil.  b Videtur ejfe pon c.eamtr-f.
de at at e dr cjua/ir.ordtn.c.j .tod. lir.in t.compil.  0 Invnoba
berur, in fratrem.  d Vide in bunc locumloan. Rojam infin-
gulaributfidei.fingul.ro +■ C a/. Vualtero Lincon.archiditc.
~dl.Vinton.eptfi.  1 Polt Concil.Latrr fub /tiran.).psr.dt.
c.S. dr c.6.tod. rit. m t.compil.  g Cap.7 eod.tit.in ump.t
peli Coiitil-i.aOetan.Jitb -Alox.} part.ai.c.f .

liter«

n

literas fe priores Habere , de quibus in poftcrioiibus
jnentionon habctur: Sieis dolo.vel negligentia vti
poitpofuerit, cxculari non detet Si autem,quiadcle
gatiiudicis copiam ncquiuerit habere, per pofteriores
l.t tras non poterit conucniri.

CAP.  X.

valent referiptet, per qua incerti iudiccs danrur.velfu-
tura  ntjofi« eommitruntur.

Id era.

A Dhic *  fumur. [ i &-J-]  Significatum eft nobis,
quofdam in prouincia: tutt partibus tales (vt adfe-
rontjdeCanccIlaria uoftra litevas rccepi(lc,per quas
toru m omnia negocja vnius iudicis, vd pluriS ( quos
fibielcgerint)arbitrio commitmntiir.fic^; fir,vtfiali-
qucm puliarc voluerint, csainen ordinarij iudicis non
requirant, led ad vnuni iudiccm vel plures delegatos
fibi propitios, & parti aduerfz fufpeftos.fuper exami-
< Randaquaftioncdecurrant [ 3  ] Nos igitur huic

morbo celeri volences obniare remedio, mandamus,
quatenusli litteras tales in prouincia tua inueneris:
eas carere viribus noftra auetoritate decernas.

[ I Inapojiolicafede diffonente domino ccnttituti,vt pua
»etra iujitiam atrcntnnrur .noftra foliertudine ad reflitudinit
tram trem reutetntur STroinde.  ]

[ l QuodqHxntutnfir Deo contrnrium  dr ecclejtajhck Jd-
trn volcanonib-inimicum , nemo ambtgit, qui vel ad modteam
uotinam oanoniea inllituttonu apprehendit . T alej rtaep lite¬
rat d carcedaria noflra non crtdimtu emanajfe vel prodtijje,
vtlfiforteprodiennr, confcienriam nolfram qua diutrjis occu-
fationibm impodira Jtngulu caujis cxaminandn non Jhfficit,
tffugiunt.Vnde.  J

CAP.  XI.

Fal/alatinitaeviciatreJcriprum Papa.hoc dicit.loan.^dnd.
ttnttrdat Ubbai.

Idem h,

A Daudientianoftram c ,  te fignificante,perucnir,
quod H.defanfto Stephano,fliper abfolutione fua
litcras tibi(vt prima facie videbatur) Apoftolicas prae-
fentauit: quibus, quoniam manifeftum continent in
conftruftionepcccatu.fidem renolmnus adhibere. d
CAP. XII.

Ctntra fecundum referiptum non potelf opponi de taclturni-
t*teprimiimpetrartperappellantemdefuaappelUtione y non
habttamenttone.boc diete loan. y And.concord..Abb.$icul.
Clcmentis III c.

E X parte S. perfona: f  ccdefis de Tarcnto nobis
innotuit.ouod ciim capellade g  Empton ad prz-
didhmecdciia de iure pertineat O.diaconus (qui iam
dičlanacapcllam detinet) capellanum ipfius ecclcfia:
nomineipfius S.in ea miniftrantem.poft appellatione
afcfaflam, amouir. Qmam cum eflct S.profecutus, Sc
adiudites literas impetraflet: ipfe O. appellationem
fuara profequi noncurauit. Cumq; auftoritate iudi-
tuminiusdlct vocatus,dixit fe literas priores habere,
dequibusnullanietio in pofterioribus habebar, quas
vfq;ad tertiam citationem fuppreflit: eisque dolo vel
negligentia vti poftpofiiir, qu®d ex diuturnitate tem
pons videbatur in quibus nulla mentio de appellatio-
ne ab ipfo fnfta fiebat, ciim biennium h tempore ap-
pellationislani fuifict elapfiim. Idcoque mandamus,
ouatenus fi ita efle conftitem(reuocatis in ftatum pri
ftinnm omnibus,qux poft appellationem iplius O.in-
nenemis adtentatajpraferiptam capellam * matrici
tedefizreftituere procuretis prstdiftum G.(fi eum ap-

a  Cap  f eod.tr. in j compil,  b In vreti aifcriblturln-
utcentio III.  c c.t.cod.ttt.in e'compil,  d triutbtu ir cjitot
medi, referiptd virientur,trad:int DD.rnl.r .c. d c ditierf. refi.

* Sle In t. compil. Ctemeris Ul. Ulbiuitnu de Ofin. ir de
Htrier (r priori ftlntta Frida. (

S dl. Vpet one.  b ecclefarn.

Dc referiptis. 14

pcllationem non fuifie profecuttim conftirerit)memo
rato S.in espeniis neceflariis condemnantcs.

CAP. XIII.

Refcriptn.euo friiutur pluribm cum claufitU(,Oprod fi neto
omne> ,irc,)intellrgttur tam de impotentia fadi ,quetm iurU.
Celcftinus III.

S Ciflitatusesanobispctitorio *  deftinato,dequa.

impotetiailludintelligatur (quodinliteris notlris
ikpeconliieuitadponi) vt liduo vel tres,quibus litera
diriguntur.ipiis exequendis dim ul inrerclfencqtiiue-
rint vnus autplu es, ^ quibus fcribitur.nihilo minus
exequantur.Nos vero ita fentimus, quod tam de iure,
quam defado.illaimpotentia cenfeatur deiure.fi ali-
quem illorum feruum, vel infamem, ant alio legitimo
impedimento detentumeffecoftiteritidcfadto.fi con-
ftiteriteuin cafumorcis occumbere, aut ineuitabilis
neccflitatis articulo impediri,qu6 minus valcat inter-
elfe.Dum modo is,qui pro ncceffitate pr?fens efle non
poteft, collegis fuis canonice excufationem fuam cu-
rct(fipoterit)deftinare: vt alij coniudices vel cxecuto-
res, nihilo minus ad confummationem iniunfti man¬
dati procedant. Nec enim ille, qui tantummodo non
vult interefie, hac impolfibilitatis interpretatione va-
leat aliquatenus excufari: ‘ nififorte lic inreferipto
habeatur exprefTum, fi non omnes interfuerint, vel fi-
mul ncquiuerint,aut noluerint interelfe.

CAP.  X I I 1 I.

In vneti ione reuecationu rejlriptorum recurritur ad ari;-
trot,Ji iudicet in cognitione Jibi non deferant,nec tnuicemcon-
cordant-b.d.vftfo art.§.QuoniAm.

Innoc.l I l.ElicnJiepifcopo.

P Aftoralis officij: d  [Sc infra.JPmerea 1  quefiuifti
(quando de reuocatione literarum ambigitur)vrru
iudiccs priores, an pofteriores cognofcere debeant, &
vtrum per fecundas funt primat litera rcuocata:. A d
quod ribi refpondeo, quod nifi pofteriores prioribus,
vel econuerso duxerint deferendum, fimul vtique co-
gnofcant: / &fifortenequiuerint fimul in vnam fen
tentiam concordare(quamuis plures fint cx vna parte,
quim altera) per arbiuos communiter elcdos a parti¬
bus huiufmodi concertatio fopiatur.

Pergeneralem c/aujutampofitam in rejiriptit.delegattu an-
te expreJitonemperjbnarum,vcl rerum, iurifdiSionem halret in
haliru,ir non m aifu. Et Jpcciala litera derogant literugcne -
milim fuper non fprcificatit in ek, quanquam de illu nullatn,
faciant menrionem Uio.Sic.

Quoniam aute fub huiufmodi forma, videlicet cau-
fam, quam tališ aduerfus talem , Se quofdam alios fu¬
per hoc,Sc quibufdam aliis fe habera proponit, tibi du
ximus committenda, a nobis mulroticns lirerz impe-
trantur:Scfolicitequxfiuifti, an iudex cx delegatione
huiufmodi,anteperfonarum, vd rerum cxpreffionem,
fuper perfonis.vel rebus e.vprimendis habeat potefta-
temiadiicicns, vtrum.fi antequam perfons vel rescx-
preftte fucrint nominatim,fuper non expteffis in com-
miflione priori, fed generaliter comprehefis, fpeciales
literat(quae de priori commiflioiie nullam faciant men
tioneni ) ad alio« iudiccs a fede Apoftolica cmanaue-
rint.eundeni vigorem debeant cbtinere.Nos igitur ad
h .C c duo taliter refpqndeitiu.s,qubd ( cum generali per
fpccialc procu! dubio derogetur g  )iurifdiiftio per ge
nerales literas adtributa.per fpecialcs(quantum ad e a,

ca'.S. eod. tit.in 2. tempil.

* c. 9. ni. tit.in 2'Compil.  b Vide D D. in cMU.de e leti.
Sp.in tit. dcleg-^.tntncoftendenditm^vcrJfc.iS. vbi duit cjuud
ju.pf>hr turu pojttiui defelfum,  c / j n de Neratih  *§*/jV & ibi
gloff.D.iut/eV..yl(j(iit.&' l.confeJT.comb.iunftagloJJ/De tnt.in
ihr.fac,  d Cjufi hi c defunt^repertei ‘ytit.de offic. (\por.l ud. de
c.pashrtilit. v ^pip.j.eod. tit.in 3.compil. f ifi q:tn ex alte-
rm.D.de indicih,  g Lin toro .ff.de rtg.inrif.B.trt.it) l.M&*in*>
de t. fr fa.tn princ.D.de mu op. nunt.

a 4

\

15  Dccret.Grcg.

qua(pccialiterexprimuntur) penitus enciuatur. licet
deptioribus non faciant mentionem , vnde fuper.lua
ielinquitur pnma quarllio,etfi merito (lici poffit. quod
doneč iurifdiiftio reuocetur, ram luprr rerum, vel per
fonarum articulis expriincndis obtinet delegatus • fcd
antequam exprimantur perlona:, vel res,dclegatus ne-
quit lurifdidionem huiulmodi exerceie.

CAP. XV.

Per generalom claujislamj,autdam ahj,ir res alia ) multitu-
do ejfrcnata non includitur.nec perfon&gnec res matorcj exprcf-
Jis^fed pares t vet minores.

Idem Scnonenjiarchicpifcepo.

S Edes Apoftelica *  confueuit exhibere fepetenti-
bus hberalem,fed quidam eius gratia ncquiter ab-
ntuntur:[ ' &-J-]  Nos igiturvolenteseorum malitiis
obuiare, decemimus: vt cinn in commiflionibus no-
ftris minores & viliores perlon? folummodo defigncn
tur.maiores 8c digniores fub generali daufula non ia-
telligantur includi. Sednecliceatoccalionc generali-
tatis huiufmodi multitudinem elfrenata in iudicium
euocare. Necfuper maioribus Scgrauioribus negociis
»udiantnr, qui deminoribus 8cleuioribus tantiim fa-
ciunt mentionem Si quis vero aliquas perfonas ex-
pieiferit, non vt velit cum cis in iudicio experiri,fed vt
ad pares tranlire valeat, vel b  minores ( quia fraus &
dolus ei patrocinari non dcbent ) tanquam tnendax
precator c carcat penitus impettatis

( 1  r Dum cjuod ipfa de benignirare concedit fpfi ad' mati-
gnirarem retorsjuent iiidnm enim ma'ignari velenres.in cono
miJSionibiu omnibus noifris minores vel viliores perfor.as pro-
pritt nomimbus expr.munr, maiores aufem ir digniores Jpecia-
libus voca.bu.lis non defgnanr.fed e as fub  ? uodern generalltatis
inuolu.ro comprehenduntgvt contmifiiones tp fosil nobii faciliue
impetrent fub hacforma, cocpuerirur ralu d* lilo vet iUo  er aliu
ejutbufdam propriu nominibtu cxprimedt<,tjHi eu fuper tali ne
go.13 ir cjuibufdd aliu rebus .iniuriojsntmu irgraues exijlunr.
CAP. XVI.

Shticacra vnum fuper eodem ad diuerfos iudices diuerjare-
flnpra impctrat,ir eu vritur.perdrt cemmodum vrriujs^.
Idem d R.cantori ir R.pnori demonre
leproforum.

E X  tenore •  literarum,quas nobis deftinaftisiintel
leximus R. facerdotem de / Collouilla ad alios
iudices fuper qua:ftione(quiinter ipfum Sc abbatem
Je Becco vertitur ) literas Apollolicas iinpetrafle, qui
cum partcm citalfent aduerlam, didus presbyter co-
ram eis noluit litigare: [ 1  &čj.]  Cumq;vos in caufae
cogmtionc procedere velletis.abbas coram vobis pro-
pofuit , quod non tencbaturperdireftas ad vos literas
presbyterorelp6dere, cumperalias abaliis iudicibus
fuiifet citatus,qu.v audoritate illarum non fuerant rc-
uocatK. Nos igitur adtendentes fraudein presbyteri
memorati, duas commifiiones fuper eodem negotio
impetrantis, auarii altetanon faciebat mentionem de
teliqua (quia fraus Sc dolus alicui patrocinari non de-
bent;decernimus,vt ipfe commodo cateat vtriufque.

C t Pojimo dum vero itlem presbjrcr fuper eodem nego. to
t/obu nollras literatprafentauit , in cpuibus deprionbm mcntio
non Jiebar.  j

CAP XVII.

‘Hpn valet rejlriprum ad benoficium impetratum,de benefi-
m impetrantis non faciens mentionem.

idem Jtdedsolanenfianhitpifopo.

a fap.a.eed.tir.in j compil.  b Vel de/cendere ad minores
Ai vno manuferip.  c In imprefu peceator male, Jed ex ommb.
mannflr. repofutmwprecaror. fant oj.ced.tir. con.fuper lirerit.
ir t etji. C filOntraitu vel vtil. pub.  d ^ddditis.-m j.iomp.
if leannt de Sag:o ( anonico Rothemagenji : .Al. Idt.nt R ca n

ton Roihomagenji iy ‘Rj>rien,ir‘.  c  c.f .cod.tir.iufa omptt.
. f ferbcutUa.

16

C ., vm * adeo feripta fedis Apo.moderemur:[ / fr
i  .jVj Scnpfilh nobis, quod cum P.clcricus in eede-
lia Modecenli fufficientem libi lit prabedam adeptus,
mitabaris quod pto reccptione ipfius in ecdelia de
Gronrola, pripolito & fratribus ciufdem ecdelia li¬
teras mifetimus: cum !i literarum noftrarum ferient
adtendid'es,nih.'l inuenilfes m eis,quoddebui(Tet tub
animuraoffendillc.Ciimcnim in literisnec deprxbe-
daiplius mcntio haberetut,nec Modecenlis canonl*
cus.imo ncccl iicusdiccreuitii) cis: 5c in literisipliu*
bsc dlet adieda conditio,Si dignus exifterct ad ecek-
liallicum beneficiuin obtinendum, intclligerepotuif-
fes qualitet literat ipf* fuerant unpettata.

[ r Vt ex certa Jcientia mbil m eu faciamus apponicjuoi
de iure debeat reprehcndt.miramur non modieum ir mouemur v
ejuod (juoriens ad te vel ad altijuos ttbi Jubtecht notJr.u hcerai
dollinamut, te fuper hu mirari rejiribu ac Ji mandtrtmut ali*
qutd inhoneffum  j

CAP. XVIII.

Ordo refiripri interpreratienem recepit b mre commuui.
Idem u clcclodecano.ir 'll^ianonicoCa
meracenji.

C Aufam c, qua inter Pramonftraten.&Pramon.

d  ecclefias fuper poflcllionibusde Anapiaveni-
tut:[ '  dr*y*J Sed quia in literis animaduertiinus fuif-
j fe infertum, quod li alterutta pattium citata le|itime,
j pt?fentiam vdiram adire,vel iudicio vedroparere con
temnetet vos ptifentis partis probationes recipere, &
quantumdc iure poteritis, in cauf* cognitioneacde*
cilione procedere inimme tardaretis. Nos volentes vt
claufula illa(quatum dc iute poteritis] qui antequam
deprobationum teceptione mcntio fierct,fueratinfe-
renda: daufutam tilani de teceptione probationptn
pr^cedat: mandamus quutenus ipfam intelligent.es i*
bidem.in caufa iuxta tenorem literarum procedere
non tardetisiprouifuri vt li literarum audontatcprio*
rum, in eodem negotio legitimeelt procelfum, lirmii
5c ltabile perfeueret, alioquin fi occalione daufulae
memorats aliquid coftiterit in alterius partis praiudi-
cium adtcntatum,id viribus decemimus carituriuman
dantes, vt in decilione iplius negotij (ficut pnemiflum
cll)tamlupct principali, quam fuper incidetibus quz-
tlionibus,appellatione remota.canonice ptocedatis.

[ 1  Superprjjejiionibm de *An.dijorcrierii veilra comiui*
fjfc memtmmui.~\

CAP. XIX.

r Hgn valet impetratio in etelejia numeratamon fafia de na¬
mero menrione,Jiper eam jrangtrur namenu oanonicorum, h~
cer non Jrangatur numerut prabendarum: &procejjus tilde fa-
Hus ell nukus.hocdnit adinrelleflum.Ponor.

Idem arthicpHcopo Senonenji  C.

C Onilitutus / apud fedem ApoftolicamP.deri-
cus propofuit,quod cum C.p.n. S  decano, &ca-
pitulo Bituricenii dedctit in mandatis, vt iplum teci-
perent in canonicum & fratrem, Sc prabendam eicon
ferren t, li qua tune in eorum vacatet cccidia, vel pto-
ximo * vacaiuram.&iplicum ‘  inandatumciusad-
mitterenon cutaflet.eispt?cipiendo madauit vtquod
mandaucrat.adnnplerent dibi fuper boe executoribiH
deputatis ir infra.  Verumpars K.  aduerfa tefponditi
quodcum in Bituricenfi ecdelia certus elfct numerus
canonicorum inftitutus.firmatus iureiurando &p«
Rom. Pomilicem conlitmatus,8c de hoc memoratus P.

a r.7 eod.tit.iu I tempu,  b J dem abbati de ^ihsliatia
F ir R monaibis .Ahobiati.i, vt babetj.cemp al.tlcffodama
tr U.ranonice.  c c.l tod ttt.in t.nmpil.  d Pramactnfi«.
e ^Addtrur m ) compil. & S .Marie m via la-a S. At p tj Li-
gdro. f c. 9. to d. rit .in j.tempil.  g Calejlmiupredtcejforeo-
~lfer.al.ita G. Papa. p.u.  b fnnimam.  i Hecdičlit eum,
deest us nauufer.  k alte rtu

non

Lib. I. Tit. 111.

17 De Refcriptis

nonfeciflct in ftiis literis mentionem: intelligendum
trat circunuenifle pritdeceflbrem noftrum_>, Sc dktas
litctasvcritate tacitaimpetrafie: L i ir  .j'.j Difcretto¬
ni « vcftra: mandamus, quatenus fi legitime vobis
tonftitctitnumerum canonicorum,qtununccftin ca-
iem ecclefia, pa decanum & capitulum ciufdcmec-
tlcfis mramcnto firmatum,3ntequam pra-dicf us cleri-
tusUtetas executorias impetrafiet: quicquid tacttun
tftoccalione litcrarum iplarum-., irrttum decernatis :
atioijuin ti faciatis in eadcm ecclefia prtebcndam (fi
Smvaca^lublato cuiuflibet appeilationis obltaculo,

•dfignati.

[r Licetenim cum in aliejua eiclefiacertiu Jfatuirur nu-
httrut.hecapponaturcendicio veltnteUigaturapponi.falua fe.
dp.autbonrate.non ramen ei e ratčredenclnm quod eum ex cer-
tafcientia centra luramema eerum rcctpt mandautjjer.ium de
bhmfuu litem mhtljuijjet exprrJJwoi.]

CAP-  XX.

Tbifpiile ir famofum t.preff elanu tetine tituli. Eth.d in
fumma: Erpnmem /alfam, vel taceni v-rum ir. refcripio : fi
toalitiefcfaret prorfue impetratu. Sed Ji perfimpluttatem, vel
ignotannam , ant obtinuijfer vero exprejf>  , ir /upprejjbfal/o
Jdliem literat m farm a communi, & delegat ut precedit (eruate
turu erdine.ir nun /penah forma rejeripti tjectu Ji nutlo modu
Utirat habuijfet.

Idem ^i.Canonice Piffauienfi.  b
r Vperliteris, c  qu.t: abaliquibus ex malina, Sca

18

nijiabbatu ir cenuentm bona effent diflintta omnina.

Jdcm nihati ir .omenim Pramon-
iharenji.

E  a  Doceri h  pollulaftis a nobis, vertim per litte*
ras aduerlus abbates (nulla mentione habita de
fuis conucntibus ) iinpetraras, ttneantur aboates ipii
fuper caulis (qus ad conuentus pertintnt , & eu(Uem)
de ipfis qucrclantibus refpondere: ac licet mhibitafit
appeliatio, per appeilationis obieftum poflint(nere-
fpondcantjferueri. Super quo duximus refpondcn-
dum,qu6d(nili alia caufa rationabilis lufiiapctur) per
appeliationc fe tueri non poliunt quo minus debcant
auedontate literarum huiufmodi legitime relponde-
re: Cum ex officio fuotentantur congrcgatiomim-/
fuarum uegotiaprocuiare: Niti forte abbatis Sccon-
uentus negotia eflent omnmod.fcreta.

CAP. XXII.

TreceJJiu falfue per literat /ukrep ti'iat irritatur : / dfatflU
centra formam re/ripti t  irrirtu nui.iiarur.

Ideal ^trchteptfiope ir m a-ji: O VV.caneni-
to Magdeburgen/i.

C Vmdilefla e in Chnftohlia R.cuftos Hefiefis *
ecdelis.ac procurator G.mi.niahs,luper elcftio-
nibus m eadem ecclefia celebratis,lmgauerint aliqu»-
diucorani nobis : ir .J.  Ueprchendinuts literas ad ab-
batem de Remech e  & luos eomudices iinpitratas.
per lubrcptioncm / obtentas ,cum in eisillius arti-

O nonnullisexignorantia tacita vcritate, vel lugge- | culi, vidclicet £  de fubtraftorum refignatiom .fuerit
fiafal(itate)impetramur a nobis , diuerfos intellexi j praeter conkientiam noftram cognitio d mandata,qui
nius diuerla fcntire.alus adlere tbus cos debere pror i in prioribus literis adlchotafticum b  Hildelcnfem_< (

fuscarcre Omnicom modo liteiaruin_>,cum mendax
ptciator carere debeat penitus impetratis: aliis vero •
dicemibus, quod etii forma carcre debeant in literis
toftiiseXpreHa,nihilominus iuatarigorem iuris lita
delegatu mdicein negotio proced.ndum. Nos igitur
intcrcos, qui per fiaudein vel malinam—. Sc illos, qui
pcrlimplicitatcm vel ignorantiam literas a nobis im
pettant.huiufmodi credimus diferetionem d  adhi
bcndam.vt hi,qui prion modo fallitatem exprimunt,
vel fupprimunt ventatem . m fus perueriitatis poena,
nullum ex illis hteris commodum conlequantur, ita
vidciicct,quod delegatus(pofiquam libi luper hoc fa-
fla fuerit tides jnullatenus de caufa cognofcat. lnter
»bos aiuem-e qmpofteriori modo literas impetrsnt,
4usimusdilhnguendum_-,quxfalfitasfuggcfla fuerit.
V( dqu.e veritas lit fupprclla. nam fi tališ exprefla lit
fallitas.vcl veritas occultata,quae quamuis fuiflct taci-
tavdcxprcfia,nos nihilominus faltem in forma com-
mum hteras dedilfemus, e  delegatus non fcqucns
formam in literis ipfis adpolitam, lecundum ]  ordi-
nem iuris in caufa procedat.Si vero per huiufmodi fal-
fitatisexprelfioncni_j,vcl lupprcflionem etiam verita-
tis,literz fuerint impetrat* , qua tacita vel exprc(fit
nos nullas prorfus literas dedilfemus . a delegate non
eft aliquatenus procedendum : g  nifi forfuan eate-
hus, vt partibus adduatn piafcmiam conuocatis, de
prccuih qualitate cognolcat: vt lic in vtroque calu. ea-
demratio, qua delcgantem moucret, moueac etiam
dclegatum: 8c vbideleganSliias literas denegatet, de
legatus etiam fua; cognitionis ollicium nullatenus in
tetponat.

CAF. XXI.

In cauja monaferij cenuemturahbat per refčriptum  , in /pue
vullafit menih de lenucnru  , necprepter hoc napeljan pureff:

a Invulgaru male , dennnarieni. cum ronflet legendam
di/rerient.  b al.ldem .Amarice can.S .Hilartj Pičla
ul e nji.  c e.to.eed.tir.iu j .compil.  d difiintiionem ha-
bendam.  t Vide l.r.C.Siionrraiut vel vrti pub.ir tbBald.
f fed.  g Videt. Mutut. cum glojf.r.jf. deprtc.tr g. de
ftt.har.l.Sipejfejjir. ir l.Ji ‘jmdpojej/.

Sc con.udices luos cbtentis , mlertus fuerat. de qui-
bus in leeundis litens mentio non fiebat : Sc ideo,
quodiplaium literarum occalione dignolcituratten-
tatum.dusimus irritandum Diftmn iniiiper teliolafti-
cum Sc  coniudices fuos inuenimus minus prouidb
procelfifle.Cum enim in literis noftris eitdem princi-
paliteTinandarerur, vt ad pracdičtam ecclcfiam perfo*
naliter accedentes perlona idonea adminiltrationem
coinmitterent abbaua, cui ad opus ems fieret hincin-
de relignatio fubtrafloruna-: ipii formam mandati A-
poftolici tranlponenies, lilo capitulopratermiflb.de
aliis articulis liiotdmate plurimum cognouerant. pro-
pter quod procefium ipforum eontra noftri torn.am—<
relcripti.aciurisordinem aitentatum, irritum deter-
niinut & inanem. deoq; mandamus, quatcnus G. Se
quibuldam aliis lororibus ccclelia ( licut luitum fue-
ritjreltitutis. Sc forma mandati uofiri exai!ta diligetia
obleiuata, in negotio ipfo rationeprauia procedatis.

CAP. XXIII.

Valet fecundum rejeripeumjuet de pumo non faiiarmeu -
tionent.cpui vri noluitimperrani imraannum.

ldcm_/.

P Lerumq; * contingit, quod aliqui noftris literis
impetratis, illis rti multo tempore poftponentes,
tumdemum cas cxhibent,cuin aliaruin aufforitatC-i,
ab eis.contra quos prinntus literas impetrant ca-pe-
rint conuetun idiccntcs pofterioccs literas non vale-
re, vtpote nonfacientes de prioribus mentionem-^.
Cum igitur non lit malitiis honnnuin indulgendum:
ftatuimus,. vt fi quis noftras literas impetraus, nitrat
•imuni poftquam copiam iudicuin habuerit. ex mali¬
na vel ncgligentia polipofueilt vti cis.auiftoritate po-
ftciioruin lin raruin valeat conucniri Jicct m ipfis nul-
la de prioribus mentio habeatur.

a al.A  nebu per literai edmeri poliuhiihi.  b c.n .eni.
tit.tn j.iornpil.  c c.n.eod. rtt.in j. ctUodf.  d al tle-.
ronenJit.al.HeriafevJii.  c al feurane. f idefl.raceir-

do veruhi, vel cvpriniendofaljurn.  g ftc legendam m ver.
de /ubit(itrum rejignarione  , vel fubrrallerum ret/irutions.
b Midoncnfem.  i /a j end. tir.in j nomptl.

a S

19

Dccret. Greg. Lib. I. Tit. III.

CAP. X X i  M I.

Si el delegata Aliejuid mandatar or din ario debet humiliter
tstecpd .Sed fi atius delegata.! p er ati m  ti teras poji ckecutioncm
retetndat coutrariurit, velfiar.re executtonem innoiuerit ordi-
rtdriOjiuter deiepacum.pui mandauir , ir aliurn  , lontentioncm
tjje de iurtJdtLlionc :fattar Jibi vtrarumaue Inertnim copiam
takiberi. non vt iurifdičtionaUrer ca.Jiof.at fed vt fc informet ,
anper.fecur.dat rcuotsnrnr prijata, irfi prim a rcuocentur, exe
epeutetr fecundum mandatum.Si autem nart reuocenrur, vel de
hec dubitet, non exeejuatur fecundum mandatarji, doneč con-
ttntio deiurifdiclione terminetur.^Abb.Sic.

Idem Rotha.archiepifiope.

C -7 Vm * contingat.elf.pPr^terea ciim quidam fuper
j  aliquo litigantes, ad diuerfos iudiccs literas impe
trant,quorum quidam obtentiapartealtera ti bi rr.an-
dant, vt partem aduerfam denuncies cxcommunica-
tionis fententia: fubiacere.aliis iudicibus poftmodum
tibiiniungentibus.vteandem denuncies abfolutam,
quzris,an vtrilq; an neutris: vel alterutris faltem obe-
dirc debeas in hac parte. Superquo tua: prudentia: rc-
fpondentes.credimus diftinguedum, an chm primum
mandatum recepifledignofceris, tibiforlan innotue-
lit interillos & alios iuper iurifdidione difcordiain-.
fufcitatam.an fuper hoc nihil omnino lciuifti. Et qui-
dem ii fuper conrentione huiufmodi nihil tibi peni-
tus innotefcat, ciim primum mandatum rccipere te
coutingit: illud debes humiliter execurioni i/  man-
dare. Sedfipofteacontrarium tibiabaliis demanda-
rur.tunc literarum ad vtrofq; a fede Apoftol.obtenta-
ruui copiapoftulara(quas tibi audoritatepratfentium
diltride prarcipimus exhiberi,fi ex ipfarum tenore de-
rehenderis euidenter(ita quod non lit aliquatenus
*fitandum)qu6dliterx,quzad illos, a quibus fecun¬
dum mandatum rccepcris. impetratac nofeuntur, cx-
jrefsireuoccnt literas aiiorum_j:tu illudintrepidus
*xequaris,quod tibi fecundoloco mandatur. Si vero
literarum infpcdione manifeftetibi conftet, quod
literz obtent* ad illos,qui primum dedere madatum,
peralias minime reuocatur: fccunduin mandatum-.
nullatenus exequaris. Quod li fupet hoc tibi merito
fucritdubitandum: adexequendum fecundum man¬
datum te procedere no oportet,doneč iuxta cuiufdam
noftrz conftitutionis tenorem inter eos huiufmodi
concertatio fopiatur.Et idipfum facere debes, fi primo
mandatarecepto, 3 c nondum exccutioni mandato, ti¬
bi forfaninnotuerit, quod interfe fuper iurifdiftione
detnandatacoepcrintdifceptare. Czterum in his om¬
nibus puram & prouidam te conucnit intentionem-..
haberc_.: ne vel ad declinandum mandatum dubitare
tcdicns.vbi dubitandiuil noneft:  vel etiam ad exe-
quendum te adferas effč ccrtum-., vbi certus rile non
debes. Licet autem ex his certa tibi detur dodrina,
qualiterin his te debeas haberc->,nulla tamen tibi at-
tnbuiturpoteftas, vt inter delegatos, autpartes de iu-
tifdidionc debeas iudicare_j. c

CAP.  XXV.

Slpaudo in referipto plura r.arrantur ,diucrjet rjfeUtal opt-
rantia : non fufficit imperranti alttrum polam prebare.ad  v-
trumefj ejfetlum corrfecfuendum.

Idem magiftro  d G.ir P.de Firmifia.

O Lim e  -ex literis fandi Nicafij Remenlis, / Sar-
gicnlis & Vallis regizabbatum fuit noftris auri-
bus intiinatum,qu6d cimi ad eos femel & iterum a no

a fitp.r.ccd. rit. in 4. compfl.  b ffuodfum feterit,
potent tempe d: ad exetrueudurn.crpttFforalitf.Dc eff.de leta t .
c ^Adde cancar.tr l.ejut pracurarorem.it ghff.t ff de prača.ir
talni rlittc Pio.ir ibi‘Bxrto. ir debi dret. -ff.de fe iudic.  d at.
Idem de V. iliiifti Magtftro G. dr P- de Fumufca. Al. de/imiis
causinio).  c  c.^.ecd tir.in 4.. compil. f al.Rcmiinenfis,
r ' ' • titg *'€n. & ejli/ftce/isJtomen,

bis literat proceiTiffent, fuper eo videličet quodP.de-
ricus faricli Remigij, paraciam de Salicc (quam R.de
diuoper interpolitam perfonam tibi collatam fuillc'
propofuit)detinebat,ipfi partes lemcl.fecundo, 5 t tet-
tio citauerunt, & ditlum P.quia citatus pluriej com-
parercncluitpcrfe vel per reiponfalem a!iquemco-
ram eis. excomrnunicationis vinculoinnodantesjf 11 "
ceruntfrudusipfius parcecia; fct’ucllrari.CumqiP 0 ^'
modumidem P.acccdens ad cos fc iuri promifehtpl'
riturum,ac obtinuetit feabfolui : ipfiabfolutionisli-
teras conccdenres,diem ei adiignauerunt, & locunut,
quibus coram eis,quod promiferat,adimpleret:.qui-
diein & locum ex literis illis radens,in loco * *  rafur{
fcripfit,quod ipft ei fequeftratos fruftus adlignari mi-
dabant: quod coram duobus eorum tandem (terti»
luiabfentiam excufante per literas )eftc0nfeflus. Nos
igitur ciim tantz temeritatis e.tccffus falfitatis ferapu-
lono careret : vobis dedimus in mandatis,vt(fieflet *
ita)ipiiprzlitmptori fuper dieta parcecia peipetuunU
filentium imponentes.prifato R.deCliuoadiignare-
tis eadem cum frudibus fequeftratis. Vtritm ficut vo se
perveftras nobis literas intimaftis.cumdiftusP-ta-
furamprzfatam coram vobis perteftes idoneos pr»-
bauidet, & ob hoc poftulailet fibi didam eedefianu
adlignari: vos vtrum c claufula illa(li eflet ita)deo-
mnibus fuperioribus , an de articulo tantiun rafurz
dcberetintelligi.dubitaftis. Nos igiturrefpendemuss
quod dautula illa ad omnia debet lupcriorarefetri,ad
hoc vt ipft R.pracfata ecclelia confetatur: quia licet vi*
cium fallitatis aditnponendum eipcrpetuum filen-
tium fuper eeddia ipla futliciar, quifallitatem huiuf¬
modi perpetrauit, non tamen propter hoccadcmec-
clefia eft aduerfarto adlignanda, nili fuper aliis tafta
fuerit plena hdes.

CAP.  XXVI. '

'fen valet referiptum fuper reflituriane tcncjicij imptira*
rum. tjuod de eaufa excommunicationu  , if amotionuirn/e-
rrantu,non fant mcnttor.tm.

Idem epifeopolmalen.

D Hedus rf filius abbas fandi Stephani Bonometv
fis, p fuas nobis literas intimauit,quod cum ipfe

(cui vifitationis officiumin ciuitate ac dioeceli Bono-
nienlicomilimus) B.& A.presbvterosabcccleftisfuis-
(propter eorum graues &manifeftos txcdTus)duxcrit
amoucndos: iidem funer reilitutione lua noitrasad*
te ;n communi forma literas impetrarunt, de amotio-
nis fuz caula ,& cxcommunicatioi>is, ‘  qiiatenentur
adftndi, nullam faciemes penitus mentionem. ' No*
igitur fraternitati tux mandamus quatenus (fi eftita)
literas ipfas tanquam per veri fupprelfionemobten-
tas.viribus carere decernas.

1  P.rocuratoribtu ipt‘ur vicinorum & ecdejiarum tpfarum
crlccptiontt tn tua prafentia proponentilru* antcdiflas taft -
per/edeudum huiufmodi negorio decreuifli, donet fuper hoc M -
fira voiuntatit beneplacitum recepijfei .

CAP. XXVII.

‘Per literas ialhria non tenetur epifepue proniderehal/enti
perperuam vicariam,vel fafpcieni parremtnium. ! P\ee valent
irteragrafit ad betteficium obtinendum , in autbtu tmpetrane
tacutt pcrpttuum vicariam. hocdi-.it comprehendcndovtrun-
rjuc mt elleCt um .

Idem epifcope Vcrarifamenje.  f

P Cilulafti per fedein apoftolicam edoceri,vtrum
alieuius ccdcfiatperpetuo vicario.de proucntibiB
vicaric : bonisq; paternis habenti, vndevalcatcomode

a al in locum rafurarefcripft.  b ^Adde ep p ifl » claufula
de/ir in a ha,ud refnpto  , Hlad pra/iimitnr effe fatfum. ndrcht-
diac.&D D.iHc.cotdi.Dctpp.in f.  c Ves-de'claufula,ji

• itacff.  d Ca 3-cod.tit.in + vomptl.  c Sententiain tjui*
i bufddantifuu.  f' al.VratifuienJi.  g Ca.-f.ejj.tiJcin + copti.-.

fuftctltari,

De Refcriptis.

21

.fuilentari.tenearls per illam forma communem (cum
fiecundum * Apoftolujin ecclcfiaftico beneficio pro-
uidere. Ad quod fic diuimus rcfpodendum,quqd ciim
pcrformam prardifitam neccffitatibus paupeiunt cler-
corum(qui nullum funt ecdefiafticum beneficium ad-
ftcuti)iedes Apoftolica duxerlt fuccurrendum: perpe-
tuus vkarius(nifi de vicaria fecerit mcntioncm) com-
modurn teportare non debet de huiufmodi literis, vt-
potevctitate tacita impetratis. Non enim beneticio
cateredebet dici.cui compctemer de perpetu* vicaria:
J>roucntibus eft prouifum_a. Etpro habente beneficij
fufficicntis fubiidium, ex certa fcientia 1'uper obtinen-
doalio bencficio.de leui non fcribimus,quin facia
nius de primo in notlris literis mcntioncm-'.

CAP. XXVIII.

Ter litera* apofidicas de lutc conflirutionementionem  m
f*c len rei.no n potefi tjuu trebi vit m dua* dteras extra fuam
dieecepm.nip de confenfu pan mm liter* fuerint impetrata.
bsc dicit,vf*p ad  -P- funt & alt ].

Idem in lonciho generali.  b

VjOnnulIigratia fed.apoftol.abtttentes, litcras eius
IN ad remotos iudices impctrare nitumnr.vtrcus
fatigatus laboribus & expenfis,liti cedcre, vel impor-
tunitatem ačloris redimere compcllatur. Cum autcm
periudicium iniuriis aditus patcre non debeat(quas
iurisobferuantia interdtcit ) ftatuimus ,nc quis vitra
duas dietas extta fuam diacefim per literas apoftoli-
cas sdiudicium trahipolfit. Nifi de adfenfu partium_>
fuerint impetrata:, vel cxpreflam de hac conftitutione
fccerint mentionem_>.

'Ngn Valent litera ad lite* impetrata, pne /pedali mandate
domini,nifi impetrentur per < on tunel am ptrfonam .h.d.

Sunt & alij,qaife ad nounm genus mcrcimonij con
uertentes, vtvel fopitas polfint fulcitare querelas,vel
nouas immitterequaftioncs,fingunt caufas,fuper qui-
bus afedeapoflolica literas impetrant,abfq: domino
rum mandatu : quas vel reo(ne ptopter cas laburum_i
volcxpenfarum difpcndio moleftetur) ant arftorifvt
pcripfas aduerfarium indebita molellatione fatiget)
Venales expOnunt. Cum auiem lites reftringenda: lint
pntius.ouam lasanda : hac generali conftitutione fan-
cinius,vt ii aliquis fuper aliqua quaftioue de catero
finefpeciali mandato domini literas Apoftolicasim-
petrareprafumpferit. fic literat illse non valcant, ficipfe
taquam falfarius puniatur. Nifi forte de illis perfonis
txtitetit,aquibus non debet exigide iure mandatum.

CAP.  XXI X.

Sioccapone duerurn referiptorum, vnitu fiilicet in caufa
principal/,*lreriu* in caufa appellariom*, tontenditur: non iu-
den fuperprtn.lpali, fed deputatu* fuper adpellarsone, coguo-
fceie dolet de validirate appellationu.

•piouorms 111. Cantuarcnfi arehiepife. čr
coniitduibu* fuis.

B lleftus filius I.Sarraccnus elerieus expofuitcora
nobis,quod cum Iordanus elerieus Dumeliefis c
ipfum fuperecclefia fanfti Nicolai Dumeliefis coram
vobis authotitate literaium noftraru trasiflet mcau-
fam: ex patre ipfius lotdani fuit excipiendo ptopofi-
tum.quodauthoriiate ipfarum litetarum non poterat
cqueniri,eoquod vitra duas dietas a diocccfi, (vbi prit-
difta ccdelia etatjeontra ftatuta concilij generalis (de
quo in eifdem literis non fiebatmentio) diftabatis d
£tquia huiufmodi exceptionem admittetc denegan-
tes.proccdcbatis in caula^proeo quod idem I. e  j n
Rophenfi & lilicnli dioeccli beneficia obtinet, qua(i
ex hocdomicilium intelligeretur habere (ipfe ad no-

22

a Infia,de praben.c.cum fiecundum apoljotum.  b L.a-
teran.c.}7.de liter, non impetran .frc.  c al.Dulmenfii.al.

d in nenmtllu manuficrifits* lektur Ciraba-

Dunedienpi.

tu.  c Indanne,

ftram audientiam appcllauit: f 1  &-T-1 Cnm<5; item I.
appcllationem interpofitam profecutus.ad Eboracen.
archiepifcopum.S: eius collegas, fuper przmifiis lite¬
ras impetraifet : vos in caufa ipfa nihilominus procc-
dentes,eifdem iudicibus ne in commifio fibi precedit
negotio.inhibctis. Quocirca mandamus quatenus (fi
eft ita)caufs fuperfedeatis eidem-/, cum non vos,fed
difti iudices cognofcere habcant, adqucs iurifdiftio
debeat partincre_j.

[ t Vos eiufdem appellatione contemptaparte alterd mit-
tendd in pofifiepiont ttufdon ecclefia caufa culicam dccreuipts.]

CAP.  XXX.

Siplttret impctrlit tn cadttn ecclefia, flatur dat a : vt primat
impetranspraferacur,črplut admittarur. Ita comunittr fum~
tnantdetle. Et precedit iflttd fummaritim, ficundum opima-
nem commutiem.ejua bedi e inualuit propter tura neua.

^1 idem Epiftopo  dr archidtacono Legien.

C Apitulum fanffoe crucis Cameracenlis exhibita
nobis petitione monftrauit, quod [Callimaclro
clcrico jluper prarbendali beneficio in eoruin ecclefia
obtinendojliteras nollras ad cos prius monitorias, fic
demum przcept»rias impetrante_i, B. elerieus contra
cos fuper confimili beneficio in cadem fibi ecclefia
conferendo, ad I.archiep. Tornac. ficeius collegas dc
przdiftis literis non habita mentione executonas d
nobis literas impetrauit: qui poft adpcllationem ad
nos interpofitam, in eos fufpenfionis & e.vcommuni-
cationisfcntentiasprotuleruntiac diclus » C. fuper
executione mandati pro eo fafti , ad alios obtinuir
fetipta noftta : qui tulerunt fufpenfionis fic excomm«

, nicationis fentetiasin eofdcm. ‘  Quocirca madamus,

I quatenus eo recepto incanonicum&in fratrem,ad-
I ugnatoq; fibi beneficio prarbendali, qui ad eos prius
mandatum Apoft reporrauit, prafatas fententias iux-
ta formam ecčlefi* relaxetis:alteri fuper pnhendali
beneficioin eadem ecclefia filentium imponentes.

[ 1 Vnde nol/u humihterfuppluauit.vt cum in eadem ec¬
clefia tantum xj.pnt prabenda. tr ob boe non fine magnogra~
uammepmutprtuidcre pcfur.t, vtricj !  faceremu* eajdem fen~
temin* relaxari  dr prani deri alt eri eorum in eadem ecclepa d*
prt benda, praferti m cum in vr-:fcg lirerii claufula tila conrint -
tur infert a, nip de mandato nostro eadem ecclepa foret in alte -
riu* receptionegrauara.]

CAP.  XXXI.

Si habens litercu Papa ad beneficium , eiipreptef annuam
penfionem renuuiiat t non valent litera beneficialesper eumhoe
ra.no imperrata.

C ulem Biruricen.archiepip.^dpofl.fed.leg.

A  D audientiam noftram t tepgnfcanre ] peruenit,
quodquidam clerici obtentisa fed. Apoll. literis
fuper prouifionc fua in aliquibus ecelefiis tibi fubic—
člis, rccipientes ab eisannuas pcnfiones feu alia be¬
neficia, ab corumimpetiiionedefiftunt.renunciantes
beneficio literarum : [ ' & -j'] F.t. mandamus ,quate-
nus eos qui pofi literas taliter venditas, alias (deallis
mentione non habita) impetrabunr de cartero. vel ha-
filcnus impetrauerint: catcre dcccrnas commodo ca-
rundem, fic eedefias non permittas carum occafionc
vexati : reuocaudo inirtitum, fiquid carum prstextu
inueneris efie faclum_.

[ 1  TPemuin ad fedem apofloliitim accedentet fuper fua
I prottipone obtinent alias litera s ab eadem de literis ant ra impe¬
tratis non habita mentione ,dr pcgratia apnflo ica bctiignitatia
abutentes ecclepa* rncilripluiter tntjuierant . Ne igiturtales d*
fuA circurMtentionif affurid^ lurientur . "j
CAP. X X X l I.

T{ecrprte..f per literas apoifolicM  , hčer prabendam expcl7et:
per a h as  litoM hoc/upprimcures y  in n it a, ecclcfta rc.ipi non de¬
bet. hoc dicit^iniereiido -jerbis liter a.

* dittm

23

Decret.Greg. Lib.I. Tit. III. 24

- • dcbebat.Etquia eiceptioncmhuiufmodi admittero

denegarimt.noftram audientiam appellauit. a  Idco-
que madamus quatenus fi eft ita, reuocato in irritum.

V Greg.l X. Mediolanenfiarchiepticept.

I N noftra propofuifti pr;vfcntia,qucd nonnulli cleri-
cia fed.apo.plurcs literas (non tatnen alias de aliis
mentionem facientes) impetrant fraudulenrer, quod
inpluribus ecclefiis admittantut: ficqj aliquandoin
aliis recepti,licet nondum in eis ecclefiafticum bene-
ficiumlint addecuti, alias ecdcfias fuper receptione_j
fua nibilominus impetunt & moleftant: * Sc infra.

Mandamus quatenus eos clerices ecclefiis, in qui-
bus recepti funt,facicns efle contentos,non perinittas
aliasabeisoccalioeliteraru huiufmodi molcftari.Nifi
dercceptioncforte fuaexpreifam fecerint roentione.
CAP. XXXIII.

Ntn valet re/iriptum, quod procurator reuocatue ir de hec
tcrtificatue , extra iudicium impetrauit : Jecue tamenfin iu-
dicio: dummodo reuocatio ad normam aduerfanj vel iudtcu
nonperuenit.boc dicit,fecundnm leSfuram magis communem.
fIdem eptjcopo Siluaneflenji.ir abbati
Caroliloci.  b

E X partedecani.Sccapituli Laudunefis fuit propo-
litum,quod cum ipfi audoritate Apo.indulgentu
in nobilem virum I. excommunicationis fententiam
protuliflent: procuratoribus partium proptet bocad
Jed. Apoft. accedentibus, 8c lite fuper diuerfis articu
lis conteftata: nos caufam vobis commifimus termi-
nandam. hocadiedo,vt non obftarent literaeprater
adfenfum partium impetratar. Didus autem nobilis
citatus,j>ropofuit,quod per illas literas procedendum
nonerat,exeoqubd V.quieafdem literas impetraue-
rat,falfus extiterat ptocurator, cum ipfe ante impetra
tionern hterarum ipfarum propter fufpicionem,quam
contra eundem conceperat,mandatum fibitraditum-,
reuocadet. Eis igitur proponentibus ex aduerfo, quod
ad nos vel ad ipfos huiufmodi reuocatio non perue-
nitvos quod deberetis per literas ipfas procedere_j,
per qtiandam interlocutoriam protuliftis : ir  Peten
teitaqueprocuratsre ipforuiTL->,vt infpiceretis pracdi-
dam indulgentiam-j, procurator ipfius nobilis ex ad¬
uerfo refpondit ,quod non eratper iam didas literas
procedendum, exhibcns alias quafdam pofterius im-
petrataSjinteralia continentes. vt fi de partium volim
tate procederet. caufam terminaretis eandem_>:alio-
quin.ip(am fufficienterinftrudam remitteretis adfed.
apoft.examen,cum indulgentia memorata. Quas lite¬
ras ipfi ex eonon valeredicebant: quia per eundem V.
Sc poft reuocationem mandati fuerat impetratar. Quia
vero iuxta-generalis ftatuta concilij, apoft. literat; quas
finefpeciali mandato domini quis impetrat, valere_->
non debent, nifi fit.de illis perfonisa quibus noneft
«xigendum de iure mandatum: mandamus quatenus
fi reuocatio mandati ad procuratorem peruenit (cum
minus valeredebeant literat qux impetrantur abillo,
hquo mandatum dominus reuocauit )in negotio *
iuxta priorum continentiam literaturo, non obftanti-
buspolletioribus.procedatis.

CAP.  X X X I I 1 I.

Refiriprum impetratum centra beminem alicuitu diocctfs,
non extcndnur ad heminem eiufdem nominit utr črtne dteecepi.
Idem decano ir magiffro G Altu oni -
co Leodienfi.

S Ignificante V.nos noueris accepifle, quod cum R.

contra V.Remenfis dioecelis fuperquibufdana pan
nis Sc aliis ad iudices literas impetraflet, idem V exci-
piendo propofuit, quod cum idem non de Rhcmenfi,
fed de I eodien.fi dioecefi exifteret:per huiufmodili-
teras(cutn de dioecefi Leodienfi , non faccrent d  ali-
quam mentionem) conuenire de mre non poterat nec

a Vide !./■§■ fed irfitjuit.D.dr Carb.ed.ix D.delrb.cau.
{.Ordinata.  b in multisant/ejuu ita  .jr abbati Compendien.
c la vtta ailijuejri negatn tile.  d facertt.

Sc cattera.

CAP. XXXV.

Ter refiriprum impetratum contra hominet dieeccfn :nn
pojfunt conueniri heminej ciuttatu.

Idem priorifanlU Laudincnps ir fucccntori
Rothomagenfi.

R Odulphus clericus redor ecdcfix fanfti Chrifto-
phori de ciuitateSagienfi. fua nobis infinnatione
monftrauit,quod cum magifter R. eum pcrqua(danu
literascotraepifcopum Sagienfem, Sc quoldamalios
Sagienfis dioecefis,fuper reditibus Sc rebus aliis impe-
tratasanobis coram iudicibus fuper eadem ecdelia
per generalem daufulam (quidam alij) conuenilfet:
idem redorpropofuit excipicndo, quodcum c/let de
ciuitate Sagicnii, Scfub eademclaufulanullusdeci-
uitateipfaintelligitutindufus, conueniri non poterat
pereandem.Etquiadidiiudices ecceptioncm huiuf-
modirecufarunt admittcte_',noftram audientiam ap¬
pellauit.Ideoq; mandamus quatenus eftita,teuocetis
in irritum, Scc.

CAP. XXXVI.

St conueniendtif per claujulam  , moriaturreintegra^fitcctf-
far iomtemri non pireji.

Idem Matifanfli Tacobi.

S Ignificauit nobis comitifla Namutenfis,qubd cum
mortuocomite fratrefuo,ipfa in eius fucceffcrit
comitatu.G.8c B.perquafdam literas Apoftolicascon
tra rulten.epifcopun?—,, Sc quofdam alios dericosSc
laicos,iinpetratas, eara cotam iudicibus (ad quos ob-
tentsc fuerant) fuper quadam fummapecunis, quam
eidem fratri fuo fe mutuafte dicebat.pcr illam genera¬
lem daufulam,quidam alij(quiain pridičlo comitatu
fucceflerat)conuenerunt. cxcipiente itaq;procurato-
re fuo,quod cum adhuc frater eiufdem mulieris viue-
ret,quando exdem literat impetratx fuerunt, ncc per
ipfas dum viuerct,fuerat ad iudicium euocarus, čaram
auftoritarcnon poterat conueniri. Etqu> 3  iudices ex-
ceptionem non admittebant ipfius, noftram audfin-
tiam appellauit. ir .pIdeoq; mandamus, 1 quatenus tl eft
ita,reuocato in irritum,8cc-

CAP. XXXVII.

e Hgn Valent litera cxecntoria,in tjuibu/ impetram falio di -
nit menitoriat prat cfiijfe.

Idem abbati fanfli ViShru.

E X infinuatione epifcopi Ambianenfis accepimus,
quod I.clericus fuper eius jmifionc adipfumpr*-
ceprorias, S; poftmodum advos f cxecutorias con¬
tra eum literas impetrauit: &  q.Qitocirca mandamus,
quatcnus fi nullac monitorja: fuper hoc priccelferint,
executoriis fuperfedeatis eifdem-,, dummodo exdcm
cxecutonx de monitoriis fecerint mentionem_j: alio-
quin in cxecutionis negotio iuxta diredum ad vos pto
ipfo mandatum, ratione pnuiaprocedatis.

CAP. XXXVIII.

CeftnribM c/au/ulu in dubie Papa non intendit griuttre
eundem collocaterem fuper proui/ione duorum :ideo fecundue
tmpelrans repcliirurffiue primue cxpelletfueft iam gratiam
confecutue : hec diiir,fecundum intcUclfum glojf
Idem Nouienf epifcepo..

M Andatum Apoftolicum ad tediredum, vt magi-
ftrum S.facercsin canonicu. recipi,8c in fratrem

a Vide ir l-a proccdente.iribi Bart. C.dedita,  b ad
duot /oquttitr,ad abbatemet epifopum. Neputet enatunt ejfe.
irpluralu lecuttoduorum numero confifierepottft u./j.j■^• vbi
numerut . verum rcidiuc loojuitur lAbbati S.VtSforit, ir colle-
gio. alias non fibaudnetur tn pturali. c. quam gtaui. Čj-de
en m Jalfi-

Noučcii"

*5

Houien.ecclefii.fi pro alio ibidem non fcripfimus,qui
huiufmodi gratiam profequatur, alio iam beneficium
fernofttas litcras obtiuentiL-’. ptofequi non teneris.
Cum fuper receptioneduorum graiundiecelclianian-
ttdiflamnonfuit intcntio mandatoris.

CAP. XXXIX.

Eedefa in ji u P apa primul it Ut monitoriat , & fic urnim
txtt»uriu:prrprimum.non ptr faundii intelh^itur granata.
Idcm

T Itttisapoftolicit ad vos direčlis, vt G.clericum re-
-f^dperetis in canonicum Sc  in fratrein . niii pro alio
fuiffct per nos ecclefia vedra grauata, mandatum no-
«mm vosexequi volumus Sc  mandamus.Non obitan-
teajuodT. fubdiaconum pcr noftras literas cxccuto-
tilsrccepiftis,qui a boni memorii H.pri.noftro mo-
»itorias impctrauit. Cumfaftum pri. noftri potius,
quamnoftrumfucrimus profecuti. *

CAP.  X L.

THaoefansu.cui[cribitur.vt in diacef fua.vbi pro alio [eri-
p**m mn efffhuideat & faciatprourderi.non potefl id tKttjui
cmabenefciumjpeifani ad collationcn altertui, tam pro alio

fnuati.

Idem_A

A Bbatem,qui mandatum apoltolicKm iam recepit,
vtS.clerico in aliqua ecdefiarum fui monafterij
prouideret, & p litcras generales ad dioccelanum epi-
fcopum obtentas.vt in dioeccft fua(vbi pro alio fcriptii
Bon eflet) faceret prouideri, cogi iuns ratio nonpcr-
mittit.ncc fuper conferendis eccleliis, aut benefkiis
»ggrauari, etiam fi facuhatem habcat dta'cefanus pcr
Cifdem literas pronidendi,

CAP.  X L I.

Terrcjcriptum direttum cxcommunicatori,vt ab/oluat ex~
timmunicatum, p contra concilium tam cxcommunicauit,da-
tu cxetutoribtu ,jui to no patente excquantur, non cxctmmu-
nnatori,ftd enecutoribm cognitio demandatur.

Idem_i.

A B excommunicat«,qui contraftatuta concilij S
generali« ailerit fe ligatum,literis ad excomnmni-
catorem obtcntis,vt (fieft ita) fine difficultate abfol-
uateundem_i, & aliis c  deputatis iudicibus, qui(eo
non parente_j) mandatum Apoftolicum exequantur.
Nonexcommunicatori(qui de fafto luo in hoc certus
efledebet,licct in hoc defcratur eidemjfed lllis cogni-
tio demandatur.

CAP.  X L I I.

Siimpetrans rejcnptnm ad beneficium , dixit fe non bcncfi-
9iatum,cum ramen haberer beneficium Ptcet cxi^uum t uon ‘oa-
litrcfriptum.

Idem_>.

S I proponente aliquo nondum fe beneficium ecclc-
fiafticum aflecutum, fliper prouilione ipfius (licet
minus compctcns obtinentis)refaiptum apoftolicum
de hoc meijtionem non faciens.impetretut. lllud vel-
utiftaudulenter obtentum dicimus non valerc_>.
CAP.  X L I I 1.

cAbutentet refcriptt apoflolico in cdfibue hic enumeraru.pri-
konturcammoderejcripti ,&• condemnanrur infumptibmifr
damnit adutrfario.

Idem cpifiepo Vatifienfi.

s~\  Via nonnulli diuerfis modis literis apoftolicis
V£_?bntuntur:ftatuimus, vt quicunq; obtentas fub
nornine fuo literas aliis eiufdem nominis tradunt,qui
quos volunt fatigant indebite per eafdern- ,& qui eas
tali modo recipiunt: quiq; illos contra quos nihil ha-
bentquiftionis,faciuntin iudiciiim euocari :ant Iite-
ns ipfas ad futuras trahunt controueriias, qux non-

a ixfeeuti.  b Later.fubJnnu.l ll.ca.f7.  c ir
Muf bi nditibm Jcp hi ar n.

26

dum fueranttemporeimpetrationis eiorte: feu quen-
quam fuper vno negotio,vel etiam malitiosč fupic
pluribus perlonalibus aftionibus, qux fub vno iudice
polfent traftari ccmmodius, per varias literas coram
diuerfis iudicibus trahunt, vt laboribus fatigatus &
fumptibuSjvel compcllatur conipoiiere, velccdereis-
ri fuo: aut reus aftorem eodem temporead diuerfal®-
ca vel indcterminate ad vi!lam_>, qux commune čuta
pluribus eiufdem prouinciivillishabet vocabulum_<,
citari procurat,vt dum non comparuerit, excommuni-
ceturqualicontumax,8cfic eum afua intentione rc-
pellat: earundem literarum commodo careant, * Sc
aduetfariis immoderatis expenfis ac damnis.quz pt*-
ptcr hoc eos pertuliffc conftiterit, condemnentur.

DE CONSVETVDINE.

CAP. t

Confuetuio infnem grauamen ecctefiu,debet inii~
uaofficio telil, hocdicit ficundumin-
tcUečrum t»AgU fin-
guUrem.

GregoriUS in 'Hegi/fro.  b

C On(uetudines,qu2E ecclefiis grauamenHid«-
ceredignofcuntur,noftra nos dccctconlide-
ratione remitte-rc^.

CAP. II.

Ex cenfuetudhie potefi introduci a&uf jtue folcnnsfai  ,^ap-
tjuam/rne apprehenjTone reali trans fen ur pojfeft$ rci abfe^tttd
h.d.&eftcafusJinguUrhJccundum oAltbarcm Sieni .

Inna centisfi lil. archiepifcfptu fr capi .

Lugduncnfi.

E X c  literis:[ i frinfraJ]Si  vero aliauis pofTcflid-
nes aliquas clauftris, vel aliis religionslocis.in bo¬
na [valetudine,]vcl vltima[voluntate,]pro fuoru vnlt
remediopeccatorum confcrre: hanc conferendi for¬
mam ellc proponis, quod in huiufmodi donatronibuf
modictim terra confueuit in manuaccipcre,vel in cx-
tremitate d  pallij manu prslatjcecclefisc luftinetur*
aut fuper altarc ponendum fub teftimonio videntium
& audientiumflub dift*forma,] qua: fcotatio vulgari-
ter appellatur: [ * fr  i»^*.]Difcre.veftr2c mandamus,

? ^uatcnusdonationes eorum-», qu* fub obtentucon-
uctudinis dauftris, eccleliis vel quibuflibet locis reli-
giofis pie confcruntur, etiam funt collata, faciatis ir-
reuocabiliter obferuari.ciim huiufmodi fignum, quodl
fcotatio dicitur,non tam fačbe donationis^, quam tra-
ditx pofTcfiionis lit euidens argumentum—».

C 1 ru netju  frater, arebiepi/eope dciiinasU intellexU
mtu mantfeffe quod regnum DactK,(juantuw ad ca cjua ad im
fori contingunr, confuctudirnbsu fuu fr infiitutiomku regam-
fu&rum o m run o regat ur. VndenuUum vfum tcHamcnterum
Ulita preuincit hominibta con ringi t babere qui alibi in vitimit
decedenrium voluntatibia fecundum legalem obferuantiam
cuffodttur.']

[_z Ver um (juta huiufmodi donatio malitiosč a cjuibufdam
cauiftatoribta Jicut affrru zmpedirur, a nobii h umili ter poslu-
lalft,nc loca religiofi fr ecclefia (juibta mu Ita pojfeficncs fub
fcotatione hutufmodi funt collata ab aliejuit ia pojitnt vel de-
btant tem ere perturbarr ,patcrna debemut folicitudine prouide-
re. e l{olcnres igitur vt tales conffitutionej cjuas diuturnitM
temporiiiVt ajfcru, ob/eruautt fr vftu confuetudinu approbats
h ati en us vettnuit } temeritatc ejualibet infrmetur.']

0  3  addegeneraliter de aefib. <juiinfirment refcriptum.l.u

C. fi contra im vel p til. pub.  b tib.r.epijl. 6+. ad Seličem
epifcopum McJJaneJem,fr cap.i.eod.tit.in i.compil.  c Ca.r.
eod.ttt.m 3 .compil.  d in cjuibufdam recentiaribtu j  ta, Jed
male, meo ihdieio , vel in extremitatc p ali tj manu pralati **-
, &*•

De confiietudine.

tj  Decrct.Greg.

CAP. I I'I. )

0{oh  vrJeteenfuetudo, vtin cav.fti ccclejidfticif dithtm po¬
puli pro fententia tenedtur.

ldem epifeopo Ptciauienf.  a

A Dnoftram audietiam ^ noueris perucnifTe,quod
in tuadiceceli etiam in caufis ecclefiaiticis cofue-
tudo minus rationabilis habeatur,qttod cum aliqua
eaufiatračlatut ibidem,8c allegaticnibus &qucrclis v-
tiiufq; partis auditis.a prifentibus litcratis Sc illitera-
tis, iapicntibus Sc infipientibus ,qiiid iuris fitquxri-
tur,& quodillidiftauerint,vel aliquis eerum (piaTen-
t,umconfihorequifito)pro fentcntia teneatur. Nos
igitur adtendcntes, quod confuetudo, qua: canonicis
obmat inftitutis.nuliius debet effe momenti, c  cum
fententia a non fuo iudice lata ntillam obtineat firmi-
tatcm: vt in caufisecclefiafticis fubieftorum tuorum
poftquam tibi de meriris eoium coftitcritdentcntiam
proferte valcas, ficut ordo poftulat rationis aučlorita-
te.tibi prafcntium (prsmifTa confiuetudine non ob-
%nte)conccdimusfacultatem_<. 4'

CAP.  1111.

[onfuctudo non potcfl opcrari,vt ctc*icnc non epifcopmpof-
ftexeriere ea,fux funt rejktuata ordini cpif opali: Ct eti eafue
neta..dilat.

Idcm L.vidrin nofiro  c apudCor.Jlanti -
nopolim confiituto.

Q Varno / de benipnitate [ 1  &  -ju] Peruenit fine
ad audientiam noftram,qubd quidam fimplices
lacerdoics apud Conftantinopol ea 1'actamcnta pri-
iumunt lidehbus cxhibcre,qua; ab Apoftolorum tem-
porefuerunt folis pontificibus teferttata, yt eftfaera-
• inenfum confirmationis , quod chrilmando renatos
loli debenrepifcopi perm anus impofitionem confer-
je ad excufandas e.tcufationes in peccatis: fblam con-
luetudinem pratendentes, [ a &■)'■■]  Di.t.mandamus,
quatenus omnibus presbyteris difiričte prohibeas.ne
taliade crctero fua temeritate prarliimant: qua: licet
jnon fiat a fidelibus contcmnenda, tutius tamen eft ca
Cnepenculo ex ncceflitate (quac legem non s  hsbet)
cmittere,quam vt ab his,quibus ea cenfcrre non licet,
«x temeritate (qiii lege damnatur) nen fine graui pe-
liculo inaniter conferantur: cum vmbra qu*dam o-
fiendaturin opere, veritas autem nofubeat in cfrečtu.

[ 1  Sed.xp .loutrn obtines celjiorem.tdnro ribi eff Jolimtue
pro urandum,vr te ralom eadrrn exbtb'de innegotiuperdgcn-
du.non declinani ad dcxtram vel ddfimflram epuodnon miniti
re ati o ni nomine vitri dpojlclitdi gererc lomproberu.f

£ t [urn diuturni’04tempompeuatanonrmnuar, fedau-
jpnehtet cjua tantogrduiera exif}unt , tjuanro inf'lijem animi
dturiut detinent akipatam. Volentei i&inir lire d? aha ejud  o< u
loi dl ui n a  rnauflaris ojfendunt de ajro dominno oxrirpari.’]

CAP.  V.

K in valcTconfiterudo.p ejuam interdt&ifintentia violatur.
\demde.ano cap.Cenomanenfi.  h

C Vminter ‘  vos ex vna partc, & canonicos fandki
Petri de curia ex altera,(upereo,qubd dicli cano-
nici generaleinterdidlum ab epifcopo veftro, vel ii vo-
bis in ciuitatc Ccnoroanenfi pofiruin non (cruabant,
quiftio k.  vertcbatur,[ ‘ tr-fA  Procurator veroipfo-
tum propofuit,quod ipfaecdefia fančti Petriaprima
fundationclibcra extitit Scexempta:& deconfuetu
dineantedida in generali etiam interdido licitum e-
rat cispulfatis campanis alta voce ioterdičlis & exco-

a al.Pari/ienft. al. Patauienji.  b Ca.o.eod.tir.in j.
nmpil.  c Tex.tft in l.i.mplo. m apna & ih Cy .Ciijim/it
len.confuct.4r in l nemo a/iciro mplo.temperalu ff.de ret in ti.
d IjberamfuiUralem.  e idcm Liuio vuario.fri. t [ep.
i.cod.ntiin.jcompil.  g l.vn.ffde ion[utr.ir in/.non fe/um
•sfrnff.deexa.tut. '  h at. ldem N .Dečane, 4rc.  i Cap +.
ttd.ttr.in J. col l.  * V er ter c: ur.  J

Lib. I Tit.V. n

I  municatis exclufis diuina officia cclcbrare. Nos igitirf
cognita, quod cx taliconfuctudmc_^, li quaforct,dif-
rumperetur ncruus ecclcfialti cz  diiciplinae,ipfam de
conicKlu fratrum noftrorum duximus irritandamu./
- [ / Vr vtra.% pan e ar, dom canfam fine debito terminurett
fuum nnncium ad fe.ap.d ffmarunt . partibus ergg irt noffr4
p rajev tU conftitutu per promrafores idoneos en audtenM**
prabuimtu liber um fr benigna m. Er cjuidem cedeji* vejr* fr'
pofuit \pcuratoryjuod mm Ccmonanenfiecclefid fuo loto t ttm "
pore pro excefiibns ficularu potefiatu tnterdtdo v elit
ciuttatem cedeji* beati Petri de curia tacjuam fuo capitirner/i-
hrum non csth&rehs y campantipuljatu apertif iatitiu diuina ofi
ficict edebrare aliis cejjkntibuf nen obmifit. (Jum autem ven.F.
n.HosHen. eptfi. tune in partibus tilu legat ionu officio Junge'-
ret ur,ij dem canonici adeiue pra/enttam acccdentes fuam eifu-
per hoc cjuerimoniam exponere curarunt, cjuibut partibus con-
uocatii fr rationibus vtrttiftfa partif dihgenter dudttis fr c$-
gnitii : cum part ecclefia fanti i Petriperprtuilegia/edu apofit*
lica non pojJet o ff en dere Je munttam , irno eifirmiter centi ant
cjuod cx fuperbia pot Ute a d hoccjudm excaufa radorutbitda-
coretur,fententialiterdefihiuit, cjuod cum in ciuitate.Cenom J
n e nji pofitun) ejjet tnterdUrum tliud cadern ecclefia obferuant,
vinc.ilo cjuocjue excommunicatienu ac peneordinit acbenefief
coj  fuppe nen s , tj ut fua ducetčnt fenten n* refiffendum. Vfrm-
dum vero cum propter ejuojdam excejfns /ec ul aru potefiatu re¬
ta Ceriomanetifis maraš fupponeretur ecde/iafhcc interditloifr
ipfis canomcu Janclt Petri denunciatum fuijjet,vt a  dtuino-
rum celebranone eejftrent fr olfruarent JicUt aluipfiut ciui-
tatu eccl.fi a imerdtilumjpfi r+aiorem t cmerit atcmfiu and*-
cin admngcntei, cum matorifolenmtate fuum Jun t offinurt
cxfecuti,venire c ontra lega  r t Jen ten ti ant n on verentes.'}

C A P. V I.

In attribuendu ofjidu noua drgnit ati, feruatur conjuetnde
vicinarum ciuiratum, jua Jidtucrfa fucrit y fernabirur magu
rationabilu,fr alij nen pr atu drčam.  ■

Idcm epijiopo Hclienji.

C Vmolim * Londoacnfis cpilcopus nortrisauri*
bus intimaflet, quod in fua ecclefia propofucrat
ftatuere piarccntorerrL--, nos eius prccibus inclinari, ci
licentiam conceflimus pra:centorcm Juiiufinodionti-
nandi , dummodo in conferendifrfibireditib^nulli
inferretur praiiudicium, ftatuentes vt prarcentoctalh*
terinftitutusdn feflionibus, proceflionibus/St aliisil-
lain haberetin Londonenfi ecclefia diguitatein^iuara
liabentalij prscentores in aliis cccleiiis Anglicanis:

[ 1  &•)•]  Quocirca mandamus quatenus>rirecundtim-»
diiicrfas confuctudihes focorum, diuerfas haberc no-
ueris praccentores in Anglicanis ecclefiis dignitates>
iam dichim piscentorem iliam habere facias in Lon-
doncn.cccielia dignitacem, eaqj manere ccntentum,
(quain rationabilib. & adprobatis confuetudinib. ec-
clelisfaluis )iinc prsiudicio alicno potetit obtinere.

[ 1  ‘Toffmodum autem uoffrii j uit auribus intimatum y
cjuod licet ide/n epifiopu-t dtifil.G . in eadem ecclefia infhtuif-
Jer pracentorem, cjuod ramen d nobu fuerat de puhbata drgni-
tare (latutum,biennio iam elapfo excsjui non curautt. Quapro-
ptertrii dedrmiu in mandatu vt tliud fit blat o cuiujlibet con-
tradiclionu fr appel.cbffaculo execjni non poflponeres contri-
ditlorešper cenfi. ecclejiafficam compejiendo. IJguiter vero dil-
fit. dec a mu fr ejuidam alij perfonatiu habentei m ecclefia ne-
rnorata fuam nobu tranfnifere <juerelar*> ejuod sum per ude -
Ji as n* ‘ica nas confuetudiner c ar um cum fint vari/, fr yepu-

gnanres conuenirejTrnulin ynam,u cjur nourtcrefl institut m
m Ecclefia London . praepn/pr non con ten trn eo ejuod haforr po¬
te fl finepraiudicio dltorum occajione Itrrerarum nofJr^rif. (juafi
dam rpfiui de ant fr a iarum perfonartom erujdem drgnitatt
ea lejix fibi ni ti tur m pr/tudicrum e ar um aggrauare.]

cap/ V II.

7{jn por eft in dud ex confuetudine , vt <ju* pof?it dimittert

a Qap.j.eod. tit.inj/compil**  • • v  1  ' ' • ,:v ^

dignitatet*

29 De confuetudine. 30

dignit&tm fine fupenori* Ucentia, vefvt pofii teletine admini-
fir ar e,non hab it a confirmatione a /up er tore.

Ide m (onuenrut Corbten.monaftcrij.  a

C Vm venerabilis * frater nofter cpifcoptts Ho-
ftien.Čc L. lan ds crucis presbyter cardin.in parti-
V>us Alemania’ legationis officio fungerentur, in učne*
nmtabbatem de inonafterio Hermionenf. quod ad
Kom ecclef. nofeitur pertinere nullo medianto^.-, ad
fnonafterium Corbien. qucd eft etiam Rom. ecclcf.
fpecial<^ :tem eritate propria migralfe: licentia illud
Aefcrendi, vel confirmatione a nobis. vel ab ipiis, qui
tKesftoftrasin illis partibus tune gerebant, nec habi-
to-neepetita: fr infra.  Poftmodum autem nuntijeius
ad delenlionem iplius ;  generalem illius terrse confue-
tudinem allcgarnnt.

Cum igitur hsec non tam confuetudo, quam corru-
ptclamerito lit cenfenda,qux profedo faeris eft cano-
*>ibus inimica, ipfam mandamus decatero nonfer-
»ari. c

idoneam inabbatem prarfentandam Karofen. capitu-
lo vtab eo (li faeritcanonicajconfirmetur.

[ 1 ' 7 {am de ture communi ornnu congrega‘io monaeho-
rum eligerefibi debet abbatefo : fr in eiufdem ^Alex. pri ur leg ti
continetur, vt obeunte monafltnj ^Andren. abbatc nuli tu ibt
c/ualtbet /urreprtonu itjiutra fen violentia prepon n tur., m/idfue
f-a.rrcs.vel eorumpars confilij faiuoru fecundum Deur* fr bed -
ti Ber.edicli regulam duxenr.t eiigendu.rn. a -nobu cjttoy {  predi -
tiu fiatribus drgnofeitur ejfe concejfium vt li.it um /it eijdsm
cum eccLejiam fuam abbate vacare 1 ontigerit perfonam ido -
neam de gr e mi o ciufdem ecclefia vel aiunde per regularem ele-
tl tonemJibiprefuere in p afer c m Kgtrofen. movasferio pr*fen*
tandam , vt ab ipfo co> firmariomm cuciptat fr reueremiam
quam ei debet impendat

£ 2  Er mandari fatrrbtu antedicHs vt iu.vta c ned cff ha-
člen us obtemum p r ocederent adeletiionem abbatu.fr infra.H is
igitur dr altu cjua coram nobu v tri m ^ fuere propofita pcrfpi-
čarter intcUeiiis.  J

CAP. IX.

cap.  v 11 r.

De confuetudine poteši induci,cjuod vna otdefia de gremto
slteriHi ten e a ur Jibt pr* lat urn elrgere. Et confuetudo esi opri-
Halcgum tnterpres.

Ide m dec ano r  Salesbrienfi. ^A“\ ^Archtdiae .
fr raagiSiroP .PcHctcl.cano
[Parificnfi.  d J

C Vm diledus *  filius Guil. Andren. eeclefis mo
nachus, qui protierico eiuldem cccldia -  fe gcrc-
bat &G procurator monaftcrii Kari fen.luper iure eli-
gendi abbatt m in Andren.monaiU no,iS: eiuidcin ele-
dioneinnoftraprafentiaudinuiccm litigarem, idem
Guil eledionem fuam a fr. tnbus Andren ecclelis
concorditcr celebratam, auclomate Apoftolka petiit
confirmari, adferens tam de iitre communi. quam de
priuilcgiofpeciali eisab Altx. papa concefto, & a 110-
bis poftmodum confirmato :  libcrain eligendi audori-
tatem ad toldem fr ar res taimtmmodo pertinere^.
£ * 1  ^rq.]Didus vero pročuraror propoluit ex aduerfo,
quodcuin olim ad petitionem patronorum ecckils
a / Morien.epifcopofuem ccnihtuiu ,quodfiprx-
fa^us locus diuino munere adeo pullularet vt prior,

Capitulumfine epifcopo fiafuta^fcu confuetudines nouasfA-
cere, vel antt^iuu immurare non poteff .

Honorius III.«  Parifienficapitulo .

C Vm confuetudinis vfuscjue longarui non fitleurs
audoritas, 8 c pkrunque difcordiam pariant noui-
tates Audoritate vobis praffentium iahibemus, ne
abfqj epifcopi veftri confenfu immutetis ecclellsve-
ftra: conftitutiones & confuetudines approbatas, vel
pouas etiam inducatis Si quas fortc fcciftis irritas 'dc-
cerncntts.

CAP. X.

valet confuetudo per cjtiam quu inducitur adpecean-
dum , v el bona propria dtjstpa ndnm.

Idem maiori fr Burgcn.dc Rupel!a.

E X parte veftra fuit propolituiiL^, quod cum in pa-
tria veftra feruate ftnt hadenus dne confuetudines
abuiiiis, vna quod fi indigena vel extrancus prodigali-
tatis ritio vel incuria, feu quocunqj calti alio difiipa-
uerit vel amiferit bona fua: bona vxoris fus, tam mo*

b

bilia. quam immobilia pro fua: voluntatis libito
alienat i. ‘ fr  .f.]Et quod li vir ducat vxorem , qux fide
autabbas conftitucretur ibidem_j ,cl dio eins penes j coniugij violata committat adulterium , nihilominus
fratres eiufdem loči, ikcapitulunj Karofen. penderet, ! ipla modietatem omnium bonoriurL^, qux fucrit vir
&obtentu huiufmodi ftatuti licfuent iongeretroa I adeptus,impudenter exigit & improbe apprehendir,

distemporibus obferuatum. vf inonaft rio Andren.
vacante,Aiidren.fratres in Karofen. capnulo aliquem
deptcinio monaftcri Karofen. ftbi • ligercnt in abba-
tem ;*ledio praididi G tam conrra itnruti t- nc>rcm_^.
<]uam etiam comraconluetudinein approbaiam (cjtiac
optimacit legum interpret),n.inus canoniceattenta-
fa,merito callari debebat: [ 2  fr  q. <^u’;a >l>iscon
ftitir eledionem iplam a fufpeniis,&: de iaipenloe-
tiamctlcbratam^.eam iuftittacaftauimus exigcnte^.
Cxteruin cum fupradidum ftatutum ita fanepofict
intelhgi,quod per ilIud. nec iuri communi,nec priui 1 c-
g^o derogeuu. vt videlicct ad farpedidos fratres ek-
dio fpedvi abbatis, &: ad Karofen. capitulum confr-
inat:o; mandamus quatenus licx parte Karofen. coe-
nobij tališ fueri/coniuetudo probata , qux iuri com¬
muni praftudicetdn hac parte vos fecundum illam de
crrnatiseledionem Andren.abbatis de c^tcro facicn-
dani,alioquin Andr.m. monachis ius eligendi abb.v
tem adiud-icare cuietis: vt lic de ca: ter o liberam ha-
be^ntfacult.tem.velciegrcinio ecdekcc fus.vcl etiam
4lmnde pc-r eledionem canonicam eligendi perionam

a  Al.lta  : Idem conuentui fr Corbienfi monafferio.
b Cap.6.eod.tit.in i.compil.  C Vide l, rem non nouam.
i.de tud.fr tbi Perr.debel.Cy.Barto.fr Bald. fr- l-j.C.tjHafit
hng ., snfuemao.  d al Šale s bit nji.  fi fap. j. eod. rit,
t Morittcn*

qux potius priuiidacflet omnibus viri bonis: [ 2
Tenore prafentium declaramus vos non teneri ad hu¬
iufmodi tonmerudines obferuandas.

£ 1  Quaic fit tnrerdum vt vtro Jejunclo muher remancaV
ir.dotata fr Juprrfiires filtj extrcma fubiaceant tncommodts
pauperratu . <Atia cjuoque confuetudo efi non impariter re -
probanda.

£ 2  Quare fuper hit robu per ap.fe prouidrri humiliter po -
fiulafiu.Nos igiturfaluti fr v ril t tat i veftra co/ulsre lupictes.]
CAP.  XI.

Confuetudo voh de o j at turi n at ur ali  , fin, diuino,euivs
tranfgrefiiu peccatum indut.it: nec pojili ho, r.tf.jit rattonabilis
fr praferipta.

Gregorius nontts.

C Vmtantofintgramora <■'  peccata,quamodiutius
infelicem animam derinentalli^atam , nemo fa-
na: mentis intelligit narurali iuri(cuius tranfgrefli®
pcriculiun faliitis inducit)quacunqj confuetudine_->
i (qux dicenda eft verius in hac: parte corruptcla) polfe
j aliquatenus derogari Licet (,:tia?m longa:ux conluctu-
dinis non lit vi I i s audoritas , nen ta m t n eft vfq; adeo
»valitura: v t vel iuri pofitiuo debeat praipdicium gene-

^  1  o n a b 1 1 M , 5 ?  leguime lit praifcrtpta.

a Vapitnfi l*g,  b a birrio.vide text.in f.Labco art-$*
]f-de aci.fr Bart. inexrrau ad reprimendum.  c Vide B.

1 T botn. 1.1.y.y7,art,t.fr Pc.$otu itb t. de iufi.fr tur q. 7 ■***•*'

31

DE POSTVLATIONE
PraslaterurH.

T I T r L V S r.

C A P. I.

ImpolIuUbitu e)1 qut violat tnterdiflum.hoc.d.put »d titu-
tum.habet enim mulra a/U di(fa,rjn< nonfaciunt ad rit.

Innoccntius 111. dete.no fr cap.Sentnenf.

A  Dhxc “  in B.Petro:[ ' & infra.~\Cu mq;dc
t \  facilinonpoflctisin vnumlocum &propo-
/  \ fitum conuenire,fed ad nos fuiffet ab aliqui-
eus appellatum: tandem conuenientcsin vnum, Al-
tilfiodorenf. cpifcopumin archiepifcopu pollulaftis.
Poftulationem veftram.per magiftrum R. prxccnto-
rem veftrum-,, & pet abbatem S. Petri exponentes,5c
pctentes, vtfacicndx tranflationi pium pratbercmus
affenfum. Veritm,quoniam antequam idem magifter
adifectem apoftolicamacceffilfet.nobis quafi pro cer-
so conftabat, quodidem epifcopus interdifh femcn-
tiam non fcrualfet,quod etiam idem magifter non ne-
gauit in framrm nollrorum prsfentia rcquifitns a no-
liis,inipfms epifcopi cxcufationem allegans,quod fen
tentiam latam feruare nuHatenus tenebatur:qux ad
®ittsnotitiam_,, necperliteras tioftras.nec perCard.
tuncapo.fc.leg.quicandem fenrentiam promulgarat,
liecper deputati adhoc executons mandatum vel li-
teras perucniflet: [ - fr infra.']  Qu,od nec fufficit, imo
rec proficit ad excufationem pradifti epifcopi, cum
cardinalis idem feutetiam interdifli prafentibus mul-
tis folemiiter ac puhlici promulgauit: & eadem inter-
diflifententiainregno Francorum lam multispubli-
®e cceperitobferuari,nccfit necdTarium.ciim confti-
tutio folenitereditur,aut publice promulgatur.ipiius
ltotitiam 4 fingulorum auribas p er fpeciale manda¬
tum vel literas inculcarc_>: led id folum fufficit, vtad
#ius obfcruantiam teneatur, qui nouerit eam folenni-
tereditam, aut publice promulgatam :cttm Sccontra
^uofdam,qui Sardicen. concilium non feruab>nt,tas-
quam illud non habuerint, aut perceperint, canonica
tradataufloritas, quod,eis nonfacile facultas creden-
di tribuitur: cimi idem penes illosinfuis tegionibivs
aflumfuerit Screceptum. Nec valet,quod in Akilfio-
doren.dioeceli diciur rex tetram propriam dicitur non
jhabere,ciim nos tcrram toum regis iplius fubiici mi-
dauerimus interdiflo.&Cardi. noftruminterpretatus
mandatum, in tetram iltam fententiam promulgaue
*it,qux regi tune teinporis aerharebat : [ S fr infra.]
Sedinde liquidbconftat,fa:pediflum epifcopum fuffi-
itienter excufari noa pofle, quod fuam metropolita-
■arn ecclefiam gencralis interdifli fententiam &rc-
«epi(Te noucrat.Šc feruare. [ &  rwfr<*.]Nos igitur,qui

fceundum apoftoluin prompti funt us inobedientiam
•mne«i vlcifci, eiufdem epifcopi Altiffiodoren. ino¬
bedientiam attendentes, nenii obedietitia prode!fe_j
»ideretur humilibus, H contemptus cotumacihus non
obeflet: cum iuxtafanonicas fanclioncsqmrdam lint
«ulpx,in qtiibus culpa eft relaxare vindiflam, pollula
itionem huiufmodi non propter poilulantcm eccle¬
fiam,fed propter poftulatam perfonam repulimus vt
indignam.Licct autem ex eo, quod hominem, qui ve-
ftro non conueniebat propofito,pollulaftis, ciim vos
interdifli fenrentiam feruaretis., Scipfeeam contem-
ncret obferuare_v,permilfa vobis facile abufi fueritis
poteftate : ac ideo vos eanon immerito priuare polfe-
n us. de folita tamcu-benignitate c  concedimus, vt

Decret. Greg. Lib. I. Tit. V. P

- sr . ~ ~ — - o  vobis.pcr  poftulationemvelcicftioncm ci*

nonicam de perlona congrua confulatis.

[ / Sane cum ecclefa Sentnenffemper fuit ecclefa Rom*
ni, deuota, non immerito 'tpfmc cccleji a pajtioni compatimur&
doloribtu condolem 9 ,cum cel /it vi dueta p afere: cjui etjinobil*
ejfet gen ere,nebi hor timefuitficut credimm Jdnflitatc. &•»'
frei.Dolemtu mfupcr cjuoddolore nimio,e]Ucm detantip***
obiru concepcr&t eccl. Senonenf, dolov alnu fuperuenit,^ 014
vi k  furgente ib offieto funerii tam fuvedi vix dignt (tltbftf*
exequiu  , fanti patru rex tpfe mtufie cornmotm poJfcfi int1
ipjius tam ad menjam archiepifcopi t quam canonicorumf^*
nentes non vt debuitvel vtdecuit,fcd vt voluit fr valuti 01 *
cttpanir,fr perfonas etiam cjha  de mandatu nojho fujpenderun!
organa fua compulit exttlarc .]

[ 2  Etejuodtn ItijfiodorenJi dieecejircx tpfe terramprt-
priam non haberet , & qnod eadem Jiltijfiodorcnfi dietcefi (X
alta caufafuerat intcrdtčfa, fr infra .]

[ 3 fhtodf epifcopMtu* eiiu cx ali a c tufa fuerat intcrdl-
lfu4 J n terdithfen ten tiam fr tenebatur forthu fr poteratfaci-
Um ob feruare.']

[ ■+ Idenufr vnm corum extirerat,e]ui dcliberantes fuftt
candem fententiam de communt conjtlio decreuerunt y ft* **
rauerunt,vteandem fententiam non feruarent^cumfiverbuM
apoftolt Pet. de Elemente dicentu diligentius artendiffent,conf
monirionem fupcrboc non debucrnnt cxpctfarc ) fed obfecund*
reprudenter fr burni liter obedire.’].

CAP.  II.

*Hu! poji ulit ion tm cajfatam vit to perfont innouat jJt&  ^
ge n dt fr pofltilandi pote/late priuatm.

Idem HoPlknft epifcopi apofi.fed.lega.

G Ratum a  gcrimusL 1  fr infra.]  Aecepimus^^
ex literis tuis,cjuod canonicis Senonenf. quoru*
poftuhtio noftra fuit authoritate calfatajicet caflado*
nisliteras fuppreftifient in fraudein-/, vtcanonic^ad

cle<flionem procederent, mandauifti:[ 2  & infra.]'
Cumquc plures cerum poftutationem caflatam i
nobis innouare denuo niterentur, quidam vero epi¬
fcopum Camcraccnfcm in archiepilcopum potfuJa*.
rent,tu intelligens ees, qui callationeni nodram quo-
dammodo reuocare volebant, cligendi priuiicgmm a-
mililTc: quia concefla fibi cxapoftolica: ledis benigni-
tate abuterentur tem ere poteftate, ac ideoadahos,u-
cct pauciores numero, b  quantum tamenadhocpcr.-
tinet,conlilio lanioies eligendi vetpoftulandideua-
lutam effe liccntiam.pr^dnftam Cameracen.adeoruns;
inftaiuiam in paftorem auftoritate fretus Apoftolica^
prouidifti. Nos igitura folicitudineCaraeracenns ec-
cleli.-c iplum reddidimus abfolutum-»,quod ate de
mandato noftro fačlum eft , audorjtate Apoftolica.
contirmantes.

[ i Et acceptum fr fraternitatem tuamplurtmum  :ow*
mcndamiu,c)Hod adpromotionem ven.fM.fe c/uondani Čarne-
rAccnfs epifcopi,nune autem archiepifcopi Senonenf s prudett*
ter fr efficaater attendiifi.]

[ 2  KAdiicieni etiam ijuod nifforftan in talcrnptrfmtm-
concorditervota fua transferrent, pro cjua merit* tuumdehi -
rent obtinere conjenfum : de proutfone ipftu ecclejia pojim*
dum faceres quod crederes espedire .}

CAP.  IIC

r Poffulatio,per auam prtuata vel min or vtilittu communt
vel maioriprafertur, vel cjuafit d tninori , quam a tcrttapartt
coli egu, admittinon debet.

Idem f  clericu %auennenfi eedefa.

a Cap.r.eod. rit.in j.comptl.  b ^Ad intelligentiam
%jdtB.Thom.i.2.cf\9o.art.<f..Sotnm lib , r-.debufii . fr iure.q.i.
ar.t.+.iAlfonfum Cafiru Ub r.deporesfatclegupcenald, Gan.r.
fr Fernandum Vafej.lib.r.controuer il/u/lr.cap.4.4.. c In
iufjcfolita tamen begnitate fedu ^Apoft.19r. xdtmu4 9 frt.

B Onxmciaorix d  Guil. archicprfcopo veftrovi>»
vniuerfe carnis ingrelfo, quidam veftriim fanfl*
Praxedis presbyterum cardina.quidamveroImolen..
epifcopum pollulauerunt: [ ‘  fr ;»fa.]Nos igitur au.

a CAp.r.etd. tir.in j.compil.  b ElečJio itd quot fr
pum pertintAt.  c al■ Idem ilcrku Raucin.  d Ca.).

nd.tif.m }.ampU.

ditis,qu*

De poftulatione prselatorum.

M

ditis,qu 2  de fafto, Sc de iurc fuerant allcgata plenius
ttiam pro vtralibet partium curauimus allegare, con-
fiderauimus *  vero,qubd ciufdem cardina. prsfentia
vtiliorfit nonfolum Romana.fed etiain ecdefirrge-
nerali.tam apud apoftolicam feaem,quam apud eccle-
Cam Rauennatcm-’, vnde non immcritbpraiferentes
fpeciali vtilitati communem.Sc minori maiorem,prae-
diftum cardinalem poftulationi veftrae non duximus
tonccdendnm. Attcndentes autem ex altera parter.
quod ptididus epilcopus Cenolenfis  , a minori, quam
tertiaparte fuerit poftulatus: Sc quod apoftolicafe-
despoftulationes huiufmodi non confueuerit in tan-
tadiiiifione,ac contradiftione recipere_a, ciim etiam
Ruandoaliquis ab aliis vnanimiter poftulatnr: ad ad-
mittendam poftulationem eorum,non tam exiuftitia,
quam gratia moueatur, poftulationem ipfius nondu-
liraus admittendam_j.

Mandantes quatemis cum his,qui vocem in eleftio-
nehabcrc nofeuntur,per eleftionem,poftulationem-«,
feurtominationem canonicam in perfonam idoneam
conuenire curetis.

[ 1  C um ep parter poffulationes fuaj per nuncioi fuos nobu
prafentajfent.proponebatur ab bi* ejui Cardinalem poffuUucreit
memoratum,ejuod plurej cjuctm dna partet veffrum conuene-
rantineundem. V enim pan altera proponebat,rjuod digniores
perfona pojlulauerant epifcopum Imolenfcm , dr cpuod in posfu-
bujone ipflua fr forma canonica fr tenor compromifl'ioni* fue-
tat obferuatuj: cum tanejuam Juffraganeua Rauen.EcdeJta
ptflulatuj fr ipjiua gremio extitijfet. Fnerat.n.compromiffum
trde torpore 'Rauennaten.ecclefiaperfonam eligerent idoneam,
fr competentem , quodpari altera jriuolum ajferebat: cum licet
talii conditiofuerit adiebfa,poterat tamen de Rom.ecclefiacol-
legiopnpteripfitu priuilegium prafata poffu/ari perfona,cum
mtmbra capiti a mernbri corporu cenftrinon debeant ulična.']

CAP.  1 I II.

oArchiepifcopug in archicpijcopum poftulatur. Etex tjuo pc-
fiuUtio prafentata eji Papa : non pojfunt poffulantcs abeare-
"derefed debet fuperioru iudicii expeffari.h.d.ejuo ad tituli.

Idem prapofito fr capitulo Strigonen.  b

B Onsc c  memoriae Guil.archiepifcopo veftro viam
vniucrfac carnis ingreffo, cum in Colocen. archie-
pifcopnm poftulandum a nobis contulifletis vnani-
Jnitervotaveftra.fuffraganei Strigonen.ecclefi£,Quin-
quctcclelien cpifcopus i  videlicet,Sc quidam ali; po-
ftulationi veftr* fe opponere curauerunt, adferentcs,
S«odeis contemptis, qui ius habebant eiigendi vobi-
feum, poftulatio eadem fueratadtentata: licet veftri
nuncij proponerent ex aduerfo,quod fuper prarficien-
do vobis pontifice ‘  de gratia multotiens fuffraga-
seommfueratrequifitus adfenfus, fedipfi vobis con-
filium denegauerunt. Nunciisigitur innoftrapraefen-
tiaconftitutis, Sc proponentibus adiierfariis quacdam
aliacontra poftulationis veftrae pteceffum,quia nobis
depropofitis non-conftabat,ita duximus prouiden-
dum.vt fi fuffraganeis perfiftentibus in contradiftione
*ua,vos f  poftulationi veftrae velletis inftare,per pro-
curatores idoneos ad fedem apoftolicam veniretis. Si
autem illia contradiftione fuaceflarent, Sc vosinfta-
retis propofito veftro, ad prsEfentiam noftram mitte-
letisperfonas idoneas,quae fuperhis, qusopportuna
forent.nos redderent certiores.Quod li contradicenti-
bus epifcopis memoratis vos contingeret de iure ve¬
ftro diffidere,aliam perfonam idoneam prouideretis
vobis canonice in paftorem-«.

Caiterum quidam veftrum-«, a poftuldtione veftra,
ftuani nobis prarfentaueratis, comuniter temcrerece-

* alCenfdrrantei irtrur.  b ^ 1t.canonico.al.can. Stri-
Zomen.  c Ca. 4 .eod.tit.tn j. compil.  d Vox 1 eprfopua
al.paflore.  f al. fr voj.

- V ^ ».+ .CUU.II,

‘n muhi antijuii.

34

dentes,aliis perfiftentibus in eadem,praediftum Quin-
queeclefien.epifcopum in archiepifcopum poftulaue-
runt: [ 1  Sc .p] Nos igitur poftulationem ipfam,quam
inuenimusinmultadifcordianonfolum fuffraganeo-
rum,verumetiam canonicorum Strigonen. ecclefisc.ac
contra formam mandati noftri temerc cclebratam_»,
non duximus admittendamj, fed vobis dedimus in
mandaris.vt adprouidendum vobis paftorem idoneu.
per eleftionem canonicam vel poftulationem concor-
dem(requifito fuffraganeorum adfenfu, fi efiet de an-
tiqua Scadprobataconfuetudine requirendus)proce-
derecuraretis.alioquin nofipfi prouideremus ecclcfi*
viduat*.Veriim antequam advosliterenoftr? a  per-
ueniftTent , innitentes mandato priori, fuffraganeos
P rlt er^Quinq u ee cc lefien. ad concerdiam reuocaftis:
t z  8t.p_jPoft haec(mandato b  noftrorecepto)hi, qui
in Colocen.conuenerant, ab eius poftulatione recede-
re noluerunt, fed innouauerunt eandem_>, reuerfis ad
eos quibufdam canonicis, c  qui jn partemalteram-j
declinarant.f 3  Sc .j. Caeteri vero, qui Quinqucecclc*
fien.epifcopum poliularant, contrcnientes in vnunuc;
caeteros canonicos ad capitulum conuocarunt, ad po¬
ftulationem concordem, vel eleftionem canonicam__>,
iuxta mandatum apoftolieum procedere cupientes :
fedillis nolentibus conuenire, intelligentes penesf«
tantum remanfiffe facultatem liberam eiigendi, quia
reliqui ius fuum profcqui negligcbant, pridiftum_i
Quinqueecdefien. denuo poftularunt. [4 &-J-] Nec
obftabat d  eorum difcerdia, qui alium poftularunt,
cum prius in poftulatione archiepifcopi fupradifti
conuenifietis paritet vniuerfi: Sc confenfum veftrum
adnotatum literis Sc  fubfcriptionibus propriis roba-
ratum petiifletis a nobis per communes nuntios con-
firmari, nosque veftram recepiflemus poftulationem
diiudicandam,fi fuffraganeiforfitan in contradiftione
perfifterenti vel(fi confentirent aut etiam cederent)
adpro&andam-’. Sienim poftquam poftulatio fupra-
feriptionibus poftulantium roboratur, Sc prsfentatur
Romano pontifici adprobanda,poflent ab ea recedere
poftulantes, nobis frequenter illuderetur 8ciudicium
noftrum ex eoru pendere arbitrio videretur: [ s Sc  -p]
lHtelieximus [itaq;] quod Sc  fi efiet neiitra poftulatio
adprobanda:iuxta tenorem tamen e  pofterioris re-
feripti ad nos de ca t ero Strigonenfis ecclcfia prouifio
pertineret. Quiavero non plenam de perfonis illius
regninotitiam habebamus,idcoquc non poteramus
falua confcientia eidem ecclcfi* in alia / perfona,
quac deregno Hungari*originem duceretcogrue pro-
uidere, ncc vellemus ei praficere alienum_>, quamuis
honeftius videretur,fi £  fuffraganeus ad metropolim
fuam accederet, quim archiepilcopus ad metropolim
transferretur, parrem tamen eligimus potiorem_>. Et
eundem archiepifcopum-«, in quem omnes,quorum
confenfus in eleftione vel poftulatione paftons requi.
ritur,licet diuerfis temporibus, conuenerant, a vincu-
lo,quo tenebatur Colocen.Ecclcfia: abfoluentes ad
metropolim Strigon.tnrnsferimus, 8c ei licentiam tri-
bmmustranfcundi:palliam h  ei ad nomen Sc  vfum
eiufdem Ecdefis tranfmiffuri.

[ r Gpuorum voli nulltu fuffraganeorum ajfcnfir, exeepte
dunraoeat epifcopo Vitrienfi. Et licet chariffimus in Chnffo fi-
litisnoftcryi. Hiingaria rex iUuffri, tune dux fr rex,regni
HungaricfL .nepotufu i regi nomine,cuiui tutelam fr regni

a' al.Ltteranoffrafecundaper.  b ^Alias,mandatofc-
cundo noflro.  c al.epuibufdam canonicorum ex bi,ejui.frc.
al.ejuibui canonicorum,ejui,frc.  d nocebatin mdnufarip.
n Deejl tamen in antiejui * f In nonnulli exemplaribua
inferitur hic dilfio.Niff : cjttA nec in antiejuis necin veteri com-~
ptl.hsbetur . g vt,  h Depallio Sjnod # oftaua etnon.
t7.fr luopar.f .ea.jts.

b

Becret.Greg. Lib.I. Tit. VI.

35

mr*m ip/i fidter eius commifer at ^gubernator precum Juarum
frimittas a  d nos prt pradich Colonienf poftu tar itn e tranfmije-
tat: pofhnodum tamenpro ^uirnjutlieti/i cpt/lopo ad drugo¬
ten. metropoliti transferendo nobu p er lit er as fuas h umi liter
fupplicauir ,]

[ 2  Ita quodV varm.Vvefyrin.fr V elan.eptftopt pro tranf-
Utitne Colouienfis archiepifcopi Jaluo iure Jito impoficrum mi
pr op r er afilittioncm fr necefttatem Strigon. ecclejia /uperfedc-
bant: ad fr a jen s vos humiliterrogauerunt pradičto Nitricnji
fcribente,cjuodJi non placeret vohu eleliiontmfacfam de  ^ um-
cjui It en. eptfopo adm it t ere pofht lan o k  em t  a li emu Jine prtaudi-
<10  turujui fupplii iter exorabant.]

[ 3 Cump r *dieti regis {-r juJfrAganeorum literd dil.Jil.xA.
magiffrum/lbolarum, M.Tbejaurarium fr *A. ^Archidiat:o-
vum dr F.frN .canoniios StUgon. cedeji s. ad jed. ap. dejitna-
{ runt,fupcr pcjhiUttone Jua difpenjattonu gr at tam peti turu.

[ *f (um ergo vtriufa par tu nuncij ad Jed • npeji. peruenif-
fent,bt cjui pro Quinejuilien, epifcopo venerant, proponebant
partem /kam inxta man dat um vApoTlolicum proccfiffe. nec
objlare dijiordtarn vel contradtdioncm eorum cjui iuxta for¬
mam mandati noffri prevedene contemncntes illo recepto  , nec
elegerant cjuencjuam canonice nec concorditerpoftularant. Vnde
concors debebat eorumpoflulatio reputart, cum cateri tanejuam
tuf ionu apoftolica lontemptores eligendi ac po/tulandi Je iure
priuaffent,cum nec poji ulare nec eltgerc votuerint. Imo nec etui
adcapitulum venire.  c A d hacautem poterat reJponderi t <juod
itli cjui Coloncn. Archiepijčopum pojlularant formam Jecutt
fuerant per noffras Uteras datam, cjuoniam innitentes prieri
pojhdationi :uxta tonorem priorum htterarum nofirarum par¬
tem concordem fccerant , <jua pri us difčors futrat , dum fuffra-
gancos ad concordtam reuocarunt.J

[ / Poterat juofy ad id cjuodpars mandatum apoftolieum
non fcniaratiVtpote <jua necpo/tu/ationem concordem , nec e/e-
ftionem canonit am cclebrarant , cum in materi conrradiefione
tj uk m prim non Jolum canonnorumfed fufjragan eorum etiam
ipfo rege aduerja partt fauente praditfum fjufncjuilien. epi-
jcopumpojhilajjer.Audtru igitur, hu & aliu cjuafuetunt hinc
in depropofta>fr babtto fuperhu ium fatribut nojlru dihgentt
nad atu .j

CAP. V.

PoffuUtio,contra <juam agitur de contemptOjpoteft fnepra-
judtcio altcuuu telici: potejl tamerfile fpecialt gratia admitti.
iooc di cit.

Idem capitulo Strigoncnf

P Oftulationem, * quam celebraftis: Sc-f.Licetcr
go per poftulationem huiufmodi, nullum ius lit
alicui acquilitum, ideoq* fine praiudicio alicuius po¬
ftulationem poiuifiemus repdlcre memoratam: vt ta-
jnen vobis de fpeciali gratia conlulamus, ita diuimus
prouidendum quod per proturatores idoncos,ad om-
nia fufficienter mftru<ftos, noftro vos confpečtui pra:
fentetis, quatenus vtraqj partcprafente, quod iuftum
fueritdecernamus.

CAP. VI.

Epifcopus non esf eligondm ad aham dignitatetn } fedpo-
fiutandu*.

Honorius 111. cap CaUntano.  b

E Tfi vnammjtcr vota veftra cocurrerint ad Sutrien.

cpifcopurn in cccldia; veftra: anhiepilcopum di-
gcndum_>, cum fua: alligaiis ccclelia: hberum * non
habeat iin«- noftra permiflione vol amin—*, dcčtionein
de ipio fadtam tanquam contra canones d  minus li
citeattematam—'jdcfratriun noftrorum confilio duxi-
jruis imiandam, cum cliginullo iure potuent,led po-
tius poftulari.

[ V o len tes ramen ejuantum cum Deo pojjumu* veffrudefi-

a  Cap.s. eed. tit. in j. compil.  b al. Caritanenft. in
aliis Innoc.l II.  c In anticj. Itbertim nen habeat ad altan,,
finese,  d (Jontrauenire tanom esfpe.catum ibc.*.&c.
iMrut. D e m a; or. fr o led.  .

deriu comurrcri.btnigni) fanarc dil.fi!. fttbdtacm, fr cafullani
K .Ktjlru apeft.ftd.tegMu duximm ‘mun^endum , vt & vtt,
vtslra arett ipfum extjuirant ,&pir/int merita vice mff,,
exatninent diligenter.eHttdem ad vos cum lit er d res veritatem
continentiktu. delfinal.de , vt/i tdon us repertui fnetit, difpe-
nesite damino ir ipff m cccicfa ir m ipfo cedeji, v c sir A vtiiittf
prestidcaiur ;]

DE L L  E C T I O NE, E tJTuC'

cli potefiate.

T l 7 V L V S Vt.

CAP.  I.

EcdeJsA coHcgiata non dclicr prouideri de prAlato ptrcifa.
tionem feu prostijionem, fedper clcilioncm lanonicamJisodM
per ipfum ndcgsum.hoc dicit.^Akkat.

Lucius Papa. a

Vllus l  in ecclefia^biduovdtresjfatttt&c*
rint in congregationo. nili eorum eleftione
canonica prcsbyrercligatur:[ i &.p]Siveio
aliterquis ecclefiam adeptus fiierit: eo.quM percu-
piditatem iilam acquifierit,atque contra canonica: te-
gula: difeipiinam egerit, expdlatur.

[ ' Eteifdem conuo.aru etiam parochianie atque in vnu1»
tonfentientibtu .]

c A  P. II.

Eiechcs ad damorc populi ,n o debet petfuperiorem cofirmed.

Ex concilio Sardtcenli <■'

O Sius d  epifcopus dixit : Si quis ita temerariul
extiterit,vt talent cxcufat:onein afferes alfeuetrti
quod literas populi accepit, cum fit manifettum p»'
ttiilfe plures eorum , qui fynceram fidem non habent,
pramio 8c metcede corrutnpi vt damarent in ecdcfia,
& ipfum petere viderentur: oinnino fraudes has dam-
nandas čile arbitror.ita, vt nec laicam in fine comrou'
nionem (nili de hoc poenituerit) tališ accipiat. Si veto
omnibus placet,ftatuite.Synodus tefpondit.Placet.

C A P. J 1 I.

Eleclio canonicaconfirmandaeff debettasrun/W'f‘J int> _

N ;

confirmationem inejuirert
fuinonue fatus.

de coniu.j aitone, fr

vita dc 3 t t  v bi

Gregorius tertius. e

p Oftquam infra.Confirmationem J  pctentium
1 deiideria,fi nib?t<ft, quod elečtum impednt, isi-
pleantut Cuius vita vel adus, quia melius polnim vbi
eft ccnuerlatus cognofti,inquirantur ibideni-^.

CAP.  III  I.

E le H o in archiepifopu m fcdci apojoh.apaliium non trudit)
niji prt us pmfletfideli tatu & obedtenti a  iuramentum.

Pafchalis Pahormitano g archiepifcopo.
n  Ignificaftireges b  & regni maiores admiratiotiC
permotos,quod pallium tibi ab apocnfariis *  no*
ftrii tali conditiolie oblatum fuerit,U facramentuifl -4
quodanob!sfcriptum detulcrant exhiberes: l 1  &*T*]
Mirenturin hac caufador inum noitrum lefum chfi'
ftum,qui cum ouium fuaruin cuiam Petio cominittc-
ret,conditionem pofuitdicens: Si diligis me, palec or
ues nieas. Si conlcientiarum fačtcr, Sc coguitor fccrc*
torum,conditione hacvlus elhncc femcltantum,^®
Scfecundo Sc vfq; ad contriftationcm :qua nos foliji'
tudine oportet tantam ecelelia: pra:la:ioneni imponc*
re fratribus,quorum confcientias no videmus? Ainnt

a C 9( diccs hic variant, nam cjuidam Pius^aiij ^ilex^dcTe
b Cap i cod.rir.in i.compil. c C onc  Sardtc.Can.z.B^-
lib.t.Decret.c.19 . luop.s .c. 73  • d Ca 2 .eod.ttt. in r.comfih
C al. Gregor IX.fr male. Gregorine lib i. eptjl.ig. Repibft

f Qap.11 .eod.nt.in r.compil.  g PapaTolctano.al.Palaf-
march. al. P c temenf arch.  h Cap.21. eod.tit. in t. compil*
loann.2t.  i vApotrifiriu* diet tur reJJ>onfal u Jbknx^itOpi^

rtfhondeo lushn.U 1 u. 2 s.  tc Matrh.f*

37 De 'eleč&on c,&

omneiufiurandum a domino efle prohibitum, *  nec
abapoltolis poft dominam«*,ncc in conciliis inucniri
poflefhtutu.^uid eft ergocjuod dominus fubfequen-
terait: ^ Quodamplius efl,amalo eft :  hocenim a:n
plius vt esigamus, malum nosillo pcrmittcnte coni
petin. Nonnemalum eftab ecclefuc vnitate, & a fcdis
apoftolicsobedientia refilire, tk  contra canonum fta'
tutaptotumpcre? quod mufti etiam pottlacramentu
pisftitum prsfumpferunt: [ .'f.j Hoc nimirum

maloacnecetfitate compellimur iuramentum profi
c  pro obedientia,pro vnitate requirere. Aiunt in
conciliis ftatutum non inucniri, quafi Roman* ecclc-
**lcgem concilia vila pr*fixcrint, cum omniaconci-
iiapcr d  Romani pontificis auftomateni-*, fr  fačfa
uiu.črrobur acceperint>& in eorum ftatutis Romani
pontificispatcntc*rexcipiaturau&oritas[ S  &qV]Cum
igiturafcdeapoftolica reftrsc iniignia dignitatis exi-
iti$,qu* a beati Petri tantum corpore afliimuntur: iu
um dl vt vosquoque Tedi apoft. fubiechojiis debit*
%nafoluatis,qu* vos cum beato Petro taquam mem-
brade memb.ro habere^A catholici capitis vnitatem
ieruare dcciarent.

[ t In pa tl:o con cedi tur plenit udo pontificalis offirij, quia
inxt* fedis apoflolic* fr t orisu Eureps. conjuetudincm Ante ac-
ttptum palhum Metropolit Arin minimo licet, aut confecrarc
epifcopos antfy no dum cclebrare.  ]

[ 2  ‘Hpt.ne prAdeccffbr tu tu pr a  ter 'Pam.pantifi confiisn-
tio.mdamnauit cptfcopum , cjutbtu hoc canonibas  , cjuibus hoc
toncilfulegiturejfe permijfum? Quodfuper epifcoporum tranfi
Utionibiu locjuuntur deoreta  , cju* Apud nos non aueforitate
apoff oliva, jed nutu regio prajum uturtfropter h*c mala fr aha
dtuiranda huiufmodi iuramentum exigitur. Cur autem domi-
niu iuramentum prohibu-t,^Apojlolus lacobus manifeftariad-
iiuens vtnon fubiudidum incidatis , nec ejnifejuam Jicutbca-
tut oiuguifiniu expofuit, confuetudine iurandi ad periurij
eonfueriulincm dilabatur. gfriaproptcr tur at ione non vtatur ,
niji ntcejUtate , c K m videt ptgros homines ejje ad čreden dum
^uod tu v tile eH credere nifi mrationc firme tur.]

[ } Et it a pojfunt apojlolnam Jed .contemnere^pojfunt apud
calcaneum eleuars , fr datum a Deo priuilegium euertere
velauferrenon pojfunt, tjiiod Petra dičfum eff:  Tues Petrus,
fr fuper hanc petram adtfcjbo cedejih meam 1  fr ti bi dai>o da¬
nes regnicaloru,cjuibuu ‘ran de^ndlioru deirettsdandipalltii
modiu prafcnptiu efi, fr f p fe ji ionu vel obe dieti* ordofanctr ».]
ČAP.  V.

SifthijbtaticM ad vnionem eccleji* reuerfus,eligitur in epi-
ftopum: tleltio non tertet,;ed ex dijpen/arion: parejr  » o fr mari.
Aicxander 11 1. Pet. preš bjtero tanit n. apoffol/ -
c* fedu  C legato.

a Viadiligentiatuarequi(juit,an elečlionem ele-
fti>qtu abiurato fchifmate / ad vnitatem eccle-
luc redjit;debeas confirmarc ; Dušim us retpondendu,
quod fiafchifmatico nullum ordinem lulceperit , 6c
<Jiusele&io, fecundum formam canonum fuerit cele-
brata,eum (tlummodo alia no impediat;diipeialatiue
permittimus cdtirman. Mandantes, vr eurn facias a ca
tholiciscpifcopis fuffraganeis Aquilegi<:nf.eccleli* in
epifcopu ordinari./Salu^ dobita mliitia, 6c reuerenria
ciu,rdem ccclcli*, cum ad caiholicam icdieiit vnitate.
CAP. VI.

Elcffut inT^omanum Poutifcem d duabm p.trtibiu cardi-
a Mutt.f .Hicfuir error Valdcnjiit Eymericud in D i reci odo

par. 2 .ej.i 4 . fr ty m  b Concor.tex.in authcn.vt iii./ine cjuotj.

f H ff'§* con fider<xiiinuts . m gl iti in to.  c Vid- G. Thomam z .
o^.Sp.art.r. fr Sot.lib.g . de iuft. fr inr.q. t ar.: % bi !i i;um
«feiurarrverumoffcndit.  d antiejut Roma e c eit  <* In
"nc.Ut.tit.deeM.fr eUM pot.c. 2 !  f Ml /chifrna uu

de ture ciuilt deberefujj, endi.tex.rff.fr ibi \Uld c .  , jjjoufo de
f*cc nir.fir.col.ro.fr redicns acl cedejiara abittrn, Tum crem .
^tcd.hb.fp.uc,,^

elečlbpoteftate. 3 s

nalium^nuUa excepnont obfldte ejl papa Ekflut autem a mi~
tnri numero gereus Je pro papa } tncidir v n a cum jibi adhsrenti *
bu 6  m pa nas htc con teni as.

Idem  ex concdio Lateranenfi. A

L Icet b  de vitanda cPlcordia in clečlione Romani
pontiflcis manifeftafatis a pr* no. conftituta ma-.
nauerint: quia Lamen laepepoit illaper improba:am-
bitionis audaciam graucm paila eli ecclelia fcifluram:
nos e.um ad malum hoc euitandum de conliltofratri.
iiollrorum ; & facn approbatione concilij, aliquid de-
creuimus adiungendii Statuimus ergo,vt H forte (ini-
micoliomine fuperfeminante zizamam) inter cardi-
nales de fubilituendo furamo ponti> ce non poterit
efle plena concordia.& duabus partibus concordanti-
bus,pars tertia edeordare nolueiit,aut fabi alium prac-
fumpierit nominare: Ule ablq; vila exceptionc ab vni-
uerfali ecclclia Romanus potifcx habeatur,qui a dua¬
bus partibus elečlus fuerit & receptus. Si quis aute de
terti* partis nominationc coftfus (quia de ratione efle
non poteftjlibi nomen epifcopi vfurpauerit, tam ipfe,
quam hi qui eurn receperint , excomunicationi fubia-
ceant,& totius faeri ordinis priuatione mul<^entur,ita
vt viatici etiam eis(nifl tantum in vltimis)communio
denegetur : & fi non refipucrinncu Dathan & Abyron
(quos terra viuos abforbuitjaccipiant portionem.Pr?-
terea fl a paucioribus quam a duabus partibus aliquis
eleftus fuerit ad apofloiatus officium : nili maior con-
cordia interceflent nullatenus adfumatut,& prardidbe
poen* fubiaceat,fi humiliternolueritabftinere.Ex hoc
th nullum canonicis conftitutionibus & aliis ecclefiis
praciudicium generetur, in quibus maioris & fanioris
partis debet lententia prseualete :quia quodineis in
dubium c  Venerit, fuperioris poterit iudicio definiri.
In Romana vero ecclelia fpeciale aliquid conflituitur:
quia non poterit ad fuperiorem recurfus haberi.

CAP. Vil.  —

Eletho ad epi/iopatum fieri debet de digno fcientia,moribu4,
fr atare,cr quod habeattricefimum annurn complctum t fr Jit
de legttimo matrimonio natus.b.d.vj ad^*Cum vero .

Idem in  concilio Latcranpnli. d

C Vmin e  cuinflis faeris ordinibus,6c eccleflaflicis'
minifteriis lint aetatis maturitas,grauitas morum,
literarum fcientia inquircnda: muho fortius in epi-š
fcopo hacc oportet inquiri; qui ad curam aliorum po-
fltus,in fciplo debet ^flendere,qualiter alios in domo
Dci / oporteat conuerfari. Ea.propter r  nc quod de.
quibufdam pro neceflltate temporis fačlum eft, traha-
tur a policris in exemplum_>: Prarlenti dccreto ftatui-
mus.vt millus in epilcopum eligatur , nili qui iam tri-
c. linium annurn atatis exegerit, g &  de legitimo ma-
trimonio fit natUs,qui etiam vita & fcientia commen-
dabilis dcmonftretur.

'Renejicia e.ccli m epifcopum vacant per confirmatiotiem ,
adeptionempojjejiionu^fr conjc.rationem fecutam  > vel poff-
(juam prxfixu/n trmpus ad pet en dum confecrationem lapfum
Juerit.h.a vfy {  nd-§-t n fene rx.^bbas Sicu liu.

Ciim vcroeledus fuerit, fic cofinr.ationcm elciffio-
nis accepcrit.ik eccleiiafliiorp bonorum adminiflra-
ti^nt habuerit decurfo tepoie de conlecradis epifco-
pi j  u canomb defiuito is ad que Ipeftat beneficia, qu*
habebai, de illis dilponedi hbera habeat facultatem.

In digmtatibsu t? ojfictu citra epifcopatum  , ac curatu be~-

a  Ofrodctlebratum eff/ffjrriA.ann.Dom. 117^- fub*A!ex.
Pp.l 1  /. aftflendbus s 7-*. epife. menja Martio.  ^ Abud poffca
lelfl-rarit eff La*cranenfe an .Dom.13 is .fub Innoc.I I l.menfi

Nouembripontificagim an.iS afiiffcntibto* 412.epifcopu y pri-

mjib.fr arcljiepifč 72. reperiiur tit deelett. funimiPont. c.n
h (ap.i: .eod dt.tn r.compil.  c Interuenerit.  d Cap. 3.
concilio l. a er q  Cap.> 6 . eod.tit.in 1. tompil.  f Domini*

5 egeritjvideBnrch l(b, 2 .Deirct.c.f>.

b a

Decret.Greg. Lib. I. Tit.VI.

39

neficiit, debet adfitmendtu vtgefimumtjuintum annum adti-
giffs.ir aliks ejfe idoneut fcientia,ir moribttt: ir fi non eft in
ordir.erepuifito,debetfefacerepromoiieriinproximit tempori-

bue,aliks monitut non patent, priu^ur beneficio , n»n obffante

/  _ M . ....

Clerici.  „ Abb.Siculue.

adpellarione: nifi ex cuufa legtttrm exxufetur.h.i.vfip !  ad-§-

Inferiora etiam minifteria, vtputa decanatum_>, at-
chidiacenatum, Sc alia quac curam animarum habent
adncxam,nullusomnino fufcipiat, fednecparoecialis
ecclefia:regimen,niliquiiam vigefimum quintum a
annura setatis adtigerit,8c fcientia 8c moribus comen-
dandus exiftat.Cum autem adfumptus fuerit, fi archi-
diac.in diaconum,8edecanus,8c reliquiadmonitinon
fuerint, prafixo i canonibus tempore in prcsbyteros
ordinati : & ab ifto remoueantur officio,8c aliis confe-
ratur, qui St velint Scpofliat illud conuenienter im-
picre.Nec profit eis adpcllationis refugium, * fifor-
te in conftitutionis iftius tranfgrelfionem pet appel-
lationem voluerint fetueri. Hoc fane non folum de
promeuendisjled etiam d'e his,qui iam promoti funt,
ficanonesnonobfiftant, c  pratcipimus obferuari.

Eligentes indignum centru firmam huiue c.priuati funt
pri prim a vice poteffate eligendi: ir idem in ceUat m ir de-
feffum capituli fupplct epifcopus,ir econuerfb: & p capitulum
negligitffit deuslutio ad mctropohtanum.k.d.vfep, adfinem.

Clerici fane fi contra formam iftam quemquam ele-
gerint: Sc eligendi tune poteftate priuatos,8c ab eccle-
fiafticis beneficiis triennio nouerintfefulpenfos. di-
gnum eft enim vt quos Dei timor a malo non reuocat,
ecclefiafticae faltem coerceat feueritas difciplins. d
Epifcopus autem fi contra hatcfecerit, aut confenferit
fieri : in conferendis pratdičlis officiis & beneficiis
poteftatem amittat,Sc per capitulum-', aut per metro-
politanum (fi capitulum concordare nequiuerit) or-
dinetur. e

C A P. V I I I.

Ctmpnmittentes fuper cle ft ione,tenentur recipere cleffum a
a mpro m iffa r:o ,fi e si ul sr. e m.

Idem Rauennatr archiepifcopo.

C Aufam,quas inter / moniales fenfts Margaret*,
[ 1  &•)'•] Si forores in epilcopum eleftionem con-
tulerint, promittentes quod illam, ^ quam eis pro-
uideret,reciperent,ipfam quam prouiderit faciasab
eis(fitn exiftat h  idonea)in fuam recipi abbatiifam.

[ r Super difiordia ir diffcnfienc clc(HonU,puam fecerunt
dignofeitur' agitari, experientia tua iampridem ccmmifimut
terminandam. Vnde,quoniam caufia ipfa intantumprotrahi-
tur,ir nondumficut acceptmue,procefiifti, irpericulofum ir
damnofum eft monafferio, eoijuod caufia ipfa intanrumpro-
trahitur. P.t.p.a.f.m.p infra diet xl.vel duet menfet aut plut
fccundum tenorem aliarum noffrarum literarnem in eadem
c aufa procedtufta videlicet p ho  d. ]

CAP.  IX.

Eleshte ante confirmationem, beneficia conferre , vel aliter
*dminiffrare mu polili.

Idem Vutgorenf! epifiopo.  l

N  Odi K.  quomodo Linconen. eleftus concedendi
honores,Yelpracbendas,aut alias difponendi de
rebus ccclefiac(cum fua non lit eleftio connrmata)non

* Videcencil.Carth.ca.if.ir Bure.hb.i. Dcc.cja.it. ir n.
o Vide l.r-§.quafitum,cum ibi not.ff.de adpcl. &gloff  ?» e.
nonfolum,deappel.ti.i. c Concor.tex.inl.priuilegia. C.de
faerofan.ecel.ir c.r.de conliitut.  d Concor.tex. in l.capita-
lium-§-famofos .ff.depcen.l.bona.fidcs.ff.depeenu.  * Ordi-
nentur in concilit, vnde fumitur.  f Polt concil. Lateran.
fub ~Alcxand.s.par.+o.c.r.ir c.i7.eod.tit.in r.compil.  g al.
ita pitam epifioptu eie.  h Nam dantee aticui pttefiatem
viden tur inttlleviffc de ideneo.facit L Jiprocurattrff. de cond.
in d.  i al.Exonien.  k P til uncil.Lareran.fub *Alex.t-
far.+a.ean.t.ir c.il.tii.tit. in t.ctmpil.

4 °

habeat facultatem: [ 1  &'hJ [Mandamus igitur qua-
tenus]ci autdoritate nofira pracipias,vt conccflionemi
fi quam fecit de pratdi&is.ftudeat reuocarc_>.

£ e Inde edt quad p.t.per af.pra.vtpradiffo clecro exparte
notfra no dtfferiu ar'Jute inhibere,ne archediaconatum de Nar-
hentervelprsbendam rpuam VV.eiufdem loči arehidiaetmu te-
nuit,alicuicinferrcprafumat, irfi eundem archidiaconatum
valprabendam cuupuam tjuod non arbitramur concefferit•]

C A P. X.

EleSiofaffapoff adpellationem, & primantn cajfathb
contra priuilegia ecclcjia.caffanda eft.

Idem_j. '

C Onfiderauimus <« quod eleftio Ioannis Frontt-
ni.poft adpellationem b  ad nos interpolitafflA
contra tenorem priuilegiorum ecdefis vcftn fuerit
celebrata.Perpendimus etiam quod eleflio B.poA
lam qualemcumq; eledionem non c caflatam, nec-
non Sc poft adpel. (per quam ad fuum ftatuin omnia
debent reduci)fafta furt; [ ’  &-)'.] Quapropter vttiuf-
que eleftronem omnino cafiamus, & vobis in aliam-<
perfonam idoneam Sc honeftam conueniendi liberam
tribuimus facultatem: ita quod vtrique pndiftorujn
farna fua non minus integre conferuetur, Sc quodin
aliis ecdefiis poflint(fi Deus gratiam dederit) promo-
ueri. Vobis autem liceat pritter iftam eccleiiaeveftr*
ordinationemin eorum alterum conueniro.

[ 1  Er illata violentiatjuamtpuam rex penittu inficietufr
violentiam ahepuam in hoc da affcnfu vel con fcientia fua nun-
quam perpetratam fuiffc.  ]

C A P. X L .

Mctropolitantu confirmatue ,licet nondum receperit fal-
Hum,petefffuum fuffraganeum confeerari facere.

Idem-i. . .

S Vfftagancisalicuius d  metropolitani,admanill-
tum iplius poft confirmationem eleiftionis
tiam fipallium non receperit dicitum efteleftum,qW
ad eius iurifdiiftioncm pcrtinet,confecrare_'-

CAP. XII. 1 .

Is,cuiue eleifiofuiteajfata.non Vidoperfonc ,/«
modo ,i ter um eligipotefi sfectu fivicio perfona-

Clemeni tertitu.  C . .

n Vpereo vero, f  quodquirere voluiim' 1  a icu
J eledlione caffata,idem ad alterius ecdefiireg
eleftus fuerit, an eius eleftio debeat confirman.
tuam volumus dileretionem tenere, quod ('P 11 ?. 1 '
ftio non vido perfona:, fed modo eleftioms ca a «
promotionem eius fieri in eadem etiam ccc
fortefimoniacatprauitatis g  aliquidinrctcciuiiec
ftiterir)non debeat impcdire_>.

CAP. XIII.

'Nen profeffiu.poteft poffulariiu abbatem, fex alitjua lun*
cauffa fiat talit poftulatio.b. d. fccundum lelfuram,tjna eft
magit fingutaru.

Calefhnut tertiut.

C Vm monafterium h  dePelliceaintuofitumepi'
fcopatu,ad cam dilfolutionem deuenerit(ficut
tuarum literartim inlinuatio patefecit)quod fratre*
eiufdem domus obferuantiam rdigionis Sc ordim 5
abiecerunt: [ 1  Sc-j'-] In quendam qui cum fratribu*
fuis in eremo eft laudabilitet conuerfatus, boni teftr-
monijvirumvnanimiter confenferunt, cum in abba¬
tem totis defideriis poftulantes. Tu vero poftulation*
eorum pribuifti adfcnfum, Sc poftulafti candcmordi-

a fa.ti.eod.tit.inr.compil.  b Hecduevcrba,adnih
defunt in antipuie.  c  al. nondum.  d Ca.r.eod.tit-ia
j.compil.  c filial,^A!exand.l 11.  f Ca.J.eodtit.int-
compil.  g Gloffain t.vn.in verbo contra hanc.ff.adlegdu 1,

de amb.glojf. & Bar.inl. Barbarine deoff. prat.  b C*p- ! ‘
ood.tit.in t.ctmpil.

natiou«®

De elečtionc,& clečfci poteftatc.

4r\

»ationcm \  Tede Apoftolica confirmari. Nos autcm *
ipfam,ficut fa&a eit canon ice.confirmanms.

[ i Et bonu etiu dilapidAtu confutnpru adeli^ndum
fbi ibbAtem deip/ru* cccleft& gtemio non porucrunt hacfenu<
tonueturc, ud rut ramen ndmonit tonit & e x hort at ion a injlan-
tiam m vnnm conuetttenrej.']

42

tu  ew au.hori.nojlra fujfultsu excommuwrti app. fub. facia/%
00. arbfiut a b omnibus euitari,doneč etsam reatu/n fulim con-
grua fdt ufatUottc emendettt ,praferrim Ji CjUi eorum in f aorte
ordnubue funt confi/tuti, koc etsam fine jpeualt mandate exe-
auspoffes,cumf\

CAP. XVI.

CAP.  X II  I I.

EleRio debet ejje in Ubere at e eligentium, nec valet con traria
tinfuethiti,  ldem_i.

C Vm terra, b  qux funiculus hxreditatis Domini
cenfebatur,& infra. Sicutexquarundam literata
tfnore accepinius. quidam in eledionibus praux con-
fuetLidinis morbus irreplit: vt cum alicuitis pralatie-
leftio debet cclebrari, conuentus ad quem pertineie_j
dinofcitur,duas perfonas nominelatenterauribus pa-
triarchz vel principis exprimendas, vt lic alterius eli-
gendx,vcl totius eledionis penittts irritan.de idem pa-
triarcha vel pnncepsplenariam habeat facultatem_>.
Quiaigitur hocredundat in grauamen ‘  ecdeliafti-
cilibcttatis , prxfcriptam confuetudinis prauitatem_j
fancimus penitus abolendam. d  Statuentes, vt for¬
ma eledionis canonice in omnibus conuentualibus
tcdefiis obferuetut, videlicet vt cum debet ecdeftz
confuli paftoris regiminedeftituti, eledores in vnum
locum(inquofuerit eledio celebtanda) conueniant,
Sdnuocata fpiritullandi gratia perfonam nomincnt.
Qubdfi in perfona fuerit,vel in eledionis modo pec-
catum.tamdmineledione diligentiam inqui(itionis
apponant,doneč vacanti ecdefia: deperfona idonea, c
valeanrprouidere_j.Quo fado,non prohtbcmus quin
tegis.feti patriatchz, qui pro tempore fuerit. requira-
turafTenfus ifedproptcr hoc lpfam elcdioncm nolu-
musimpediri.

CAP.  XV.

er confirmationem eledionis non rransferturpoteflas exer-
cinili ea,tjua funt ordtnis. lUacnim tramfcrunturpcr confe-
c rationem.  _ Abbas.

Idem. f

T Ranfmiflam : S  [ 1  & TO Quxfiuifti quid facien-
dum ftt tibi fuper eo,quod derici tux dioecefis, cu
pro fuis eaceflibus fufpenlioijis, vel intcrdtdi, vel ex-
communicationis fententia percelluntut: paruipen
dentes eam_<, dimittunt ecdefias,& ttansferunt fe ad
mercimonia laicorum: nonnulli quoq; ipforum (ha-
bitu clericali poftpoftto) veftes tnduunt laicales, 5c ft-
tutlaici mercatores fe turpibus. quxftibus implican-
tes,confimilium fibi laicorum manus k  afi.ociant:8c
corredionem ecdefial^cam pet contemptum eludut,
dicentes quod poteftatem non habeas eos(nifttibi
ipccialiter apoft. fed. indulferij) cortigendi: [ '  & T0
Refpondemus igitur,quod ex quo eledionis tux con
fiimationem accepifti,de talibus & confimilibus(prx-
terea,qux maioris inquilitionis difcuffionem exigunt,
& minifterittm cofecrationis dcfiderant)quod iuftum
tft,& ecdefiafticx conuenit vttlitati, ftatuendi habeas
libetam facultatem-/.

f l Dudum/icut injinuare curafii,ad nofframperutniffe
*udicntiam tjutffitnem  , teta rune dilečfio replicauit quid fit
tihi faciendum fuper eo .]

[ a Nos autem volentes in boe tihi certum darc nfptnfv.m,
tM deuorioni rejpondemiu , tjuodjirjuando tales repereru ,fi
ammmti noluerint a tam turpihuo athbsu rcuocari, dr de
contemptu fatisfatientei plenarii ad clericale fibema redire:

a In multu antipuu, nos aiitč ipfam canon. con firm amus.
b Cap.6 .cod.tir.in t.compsl. c in antiejuis in graucm
fmiciem.  d Cone. auth . cafd ir irrita. C. defaer. ecel.

* al.cttsgrua.  f lncoU.f.Clcmenslll.Hclucnfiepifit-
fefedsnora.lib adnotatur variale[fio,CeleJHn.l 11.  g Ca. 7 .
aod.tit. in t.compsl.  it Strnile efttettt.Jf. dc orif. sur.l.t.

** t n  • O' I. i-Jf. de to per jutmfae. trit.

£lui eleSioni de fe faffa renunciat,appe!lari netjuit a dim-
pedtendam rlelfioncm alterisu. Et eleffiorfu* * **  oil d fufpenjh
o e U tratam s n tenet.

Innocentius III. dr Cella fanch Petri,ir
Mutinenf. abbatibsu.  a

C Vm b  inter R. feniorem_/, & R. iuniorem fupec
abbatiaScaphufen quxftio verteretur,[i 6cT-jB°'
me.Celeft.prxd.norterprxdiftum R.fenibrem fenten-
tiam cum inftantia poftulantem—-, ad componendum
coegit inuitum_<: & fic abbatix renuncians, de manu
eius cuftodiam & prioratum rccepit, abcodumviue-
ret,po(ltdendos. Cuiordinationilicetconfcntiret in-
uituSjdomum tamereuerfus (aduerfariis compofitio-
nem ipfam nolentibus obleruare)non potuit : quc con-
ceflafunt obtinereif a &.y.] Nos  attendentes,quod
ex conienfu compofitionis receptx ius(fi quod fibi
competierat)R.femoramififiet,acpei hocncmanachi
ad cledionem procedctent, de iureminimeappellare
potuiflet.citm nifi quornm intereft,audirinon foleant
appellantesiap.illamdicimus legitimam nonfuiflfe:
vnde per eam eleftio no potuit impediri. Sane quam-
uis prapofirus & capittilum Conftantien.de interdi-
ftoquod Cardin. pofuerat,in fiiis litetis inferuerint:
quia tamen per id,quod R. iuniori dioecefanus epifco-
pusmunus benediftionis impendit,ei videtur quod
ptxmiftmus obuiare: vnde vel feriptura facio, vel fa-
ftum fetipture prxiudicat,ncc ptobatum fuit(licet ob-
iedum) quod ab interdidis eledio fuctit celebtata:
ipfam non potuimus ittitare,[ 3  &T0 ! deoq-, caufam.
ipfam vobis duximus committendam,vt G conftiterit,
quod eledio fuerit fada a fufpenfis.ea omnino caflata
ipfi monafterio(poft fatisfadionem condignam_>,fuf-
penfionis & interdidi fententia relaxata) de perfona
idonea confulatur.

[ 1  Ed in prafentia noHra conHitutu dil.fi. N.G.tt.S S. g
Cofmair Damiani.ir G.S. Maria in ^dcejuiro diaconos Car-
dsnales concefiimut auditores: in tjuorum prafentiafnitpr<a-
pojitum n si od cum controuerfia ipfa fuerit auditorsbtu diuerjit
commiJfa,dtinde amba parres ad Jed. apoji.acccjjemntrfuibut
d bona memoria le.Pp.pra.n.nos ipji ejisiin minori er amus of-
ficioconjlituri.ir dtl.nofter loan.tt.S.Stepkani preš byterc Car-
dinalis datifuimsu auditores.ir cum vrrimq ;  coram nobu effet
diutius allcgatum, et eodempradeccjjere no[froper nos effetpro-
cejfursu negotij deelarattu,ipfe .]

C a Quinpotim in eum,<fuod deterius eff.manut tniece-
runtpofieamonachi violentat ,fed adiutsss ab iUss homintbut
ir monacborum manšet euadens , ad appellatsonie JubJsdiunt
conuolauit.Interim vero dtl.fi. n.p-S. Maria in vin lata diac.
Card.apoft.fcdJegatui ad parres illas accedcns pro iamdiclts
ir multit aliu excef!ibut ,ir fssffiendit monaekos,ir monalie-
rium intcrducit. Ipft vero conttmprafcntcn tia Cardtnali<,dini -
na promptiut tjuam antea celebraruist , ir in hacfujpet^/one
pradttlui aduer/arsue eiut de medte  e/7 fubUtus ,<juo comperta
ad ecdejiam venit: ir cum velletpradiefa fompcfitioniparere,
parte altera hoenolente ne ad elcSHonem procederent abbasit,
tpuouftj, inter cm ejutffiofftiirerur, obftaculum obicctr appella -
ttonis: fed monachiper omnia contumaees ir pofi app.ab eodem
R.feniorc ad nos interpojitam R.iuntorem pariter eligentes,
ipfum bcnedicendum diac. epifiopo prajentarunt : cjut poH
app. interpojitam benedixitcum,ir in eccle/ia inrroduxit,ir
injrn.Cum‘autem tjuodpradilla funt ir aha puadam praditiit
Card.nobu ip-jratsibut noflrit prudenter ir fidditer retuliJJet .]

a cAdditur ir prapt^ito VcrceU.cn.  b Cap.r. eod.tit.
inj.com p tl,

b )

43 Decret.Greg. Lib. I. Tit. VI.

[ S Trajertim cum eontra perjonam e leti i nibilfuerit in-
tentarum.J

CAP. XVII.

44

Si eleBus nonhabet fufpcientcm fcientiaM, vel Ante confir-
tttationem admimshat.cv.v clctiio cdjjari debet-,

Idein c.Pennenf.  a

Q Vallterpoft ^ obitum : [ 7  Sc  •)'.■) Verum quonia
eledlus a trobiš ante confirmationem adminiftra
tioni epiicopatus fe irreuerenter immifeuit, recipien-
do tara aclericis.quam laicis ruramenta, noattendens
■quod feciindum Apoftolum-_c,nemo debet ilbi beno-
rem « affumere : fed qui vocatur a Dec tanquam Aa¬
ron : prarciput quia nec donum fcicntis pontifici con-
ucmens fuerataflecutus.Poftquam nobis pracfentallis
eundem,fuffieienti examinatione primilla. eleftione
de ipfo fačlam duximus irritandam,quicquid cxea, Sc
ob eam faflum cft.denunciantes penitus non tenere.

[ 7  ‘Bo. me. PennenJtj epifcopi ecclejia .vacante, recepti
pritti fiiper eleclione facienda litem noflru,Primicerium veftru
vobir elegiftu inpaftorcm,vos tantjuant ttučhree e le lito tm ipjtus
pUuv.ee cognoutffit.']

CAP. XVIII.

Si vocantur Ad eleSionem nun vocandi , velet eleffiofacf.e
tit non expcblatu.b.d.Jecttndum Icffuram comtnunem.

Idem capitulo  d Capuano.

C  Vin inter « vniuerfas f >  metropoli. Sc  .p] Intel-
lesimus anteni pcrlo.S. F. canonicos veftros , Sc
per !iteras,quas ad fed. apoft. dctulerunt,quod ad de-
-canum Sc  alios canonicos veftros Panormi manentes
(ctimexeorum parte fuifletvobis perliteras intima-
tum,vt lic traciaretis fuper elcflionc fubftituendi pa-
'ftorem,qubd nulluni debetetis in eotum ablcntia no
minare)quendam fociurn veftrum cunt literis deftina
•ftis, duodccim dierum terminum adignantes, intra
quempoft receptioncm literarum vcftrarumiterarri-
perent redeundi. Quatnais cccleliaftica confuetudo
■non exigat,vt ad clečlionem paftoris canonici tatn re-
naotivocentur, Scilli pixtipue,qui longe ante,quam
t ros,metropolitaniveftrrobitum pr^fentialitercogno-
uerunt, quorum aliqui pofteius dcceflum adCapua-
»am ecclefiani funt reuerfi. Quia tamen moralongior
edin cledlionibus valde fufpefta, imo fatpc damno
fa : / mandamus, quatenus inuocata fpirituifanfti
gratiaperfonam idoneamper elcftioncin canonicam
concorditerafiumatis ad regimen Capuans ecclefe,
confequenter ad audientiam noftram nuncios ido-
ncos tianfmifluri,pcrquosanobis vice regiapoftulc-
tis afcenfum_i,8c apoftolici coniirmatioiiis gratiam_i
requiratis.

P 7  Metropolcs Capnanenjis fit Apoffolica fedi vicinier Ad
frouijionem ip JiUS /pecialiue afpirAmuf , talem ipfi perjonam
preficerecupientet.auAjicut nhoi metropolitanos loti vicinita-
te,(ic fr denotioni* ajfctin pr.*cel!at,per ejuarn fr tpfa metro¬
polit tam in temporahbue  , attam in JpiritUAlibtu optatumfu-
Jiipiat ineremenrum .]

CAP. XIX.

r Kpn debet infpici.An peti appeUarioncm^fcd an ccntrAfue-
ttt elellio celebrAtA.Htpenet vocanretrfuibtu eompetit vocAfidi
potcTf.u^rcttmnet im etigendifi večati venitecontemnunt. Lt
Ad ofpcium confirmAtom JpectAt e x amin Are elechtm, etiam ne-
mine oppenente.Etniji elccltu docentu*, Ubitima etatu fr li-
tcrAtHre, habeturpro non legitimi cleclo.

a Tenticn.  b C.Ap.t.eed.tit.in j cernpil.  c -Am-
Utiotepetem ditpnitAtem Jacularem vel ecdeJtAtllcam puni-
turinree aureit,fr ejlinfamu.l.r.ff.td leg.lnl.de ambit.fr in
l.d. fr ibi Bart.de intcrr.Atl.  d ai.Capuauen. c Cap.},
»od. tir. in *. corn.pt!. f Vide l.Jin-fj-Jin.^Ad lcg.Rhod.de
Out.fr in l a no d tejf.Si *ert ■ pet.

Idcm archiepijcepo  a frcApttulo

Capltano.

C  Vm nobis b  olim deobitu: Jcinfra.Cuni autem
ex vtriufa partii ajjirtronc  conftaret interpofitamj
fuiffe ap.ne tieiet cleftio, nifi canonica, videti c p 0 .
terat quod poft earn medio tempore milil debuitin-
nouaiiavnde tališ elcdlio iudicanda eratirrita&ina-
nis: vfp$5te poft appcllationem canonice interpofitam
attentata. Sed eontra, cum appcllatum fuilFet.nonrt
nullaelefliofieret, fed vt fieret canonica: lifaclam e ’
leftionis canonice fuerit fubfecutum: non vtiq;Ma-
trafoniiam appellat.huiufmodi,lcd niagis fecuniluM
eam vidcbaturcfieproccfliim-': Jc idcolicct poftap-
pellationem, non tamen d  eontra candem fuitele-
dlio celebrata,proptcrquodnon erat aliquatenus itri-
tandai [ i & .p]Item cum poftappell. einiflam archt-
diaconus cum fuis fautoribus clioruin cxixHet, Sc vos
illos vt interdTentelcdliolii facicnd* vobifeum cutaf-
fetis follicite reuocare(quoniam ad eledlioncm facicn
dam accedere noluerunt) alienos fe feciffe videntur:
propter quod dečtioni a vobis iusta formam mandati 1
apoft.concorditcrcelebratai.dciurenon pode contra-
diccrevidcbantur: [ a &.f.] His igitur h  aliis allcga-
tis,quanquam eontra perfonam illiusquein elegiftis,
niiiil dičlum fucritvel obiečtum, quiatamč iustaver-
bum A.poftoli dicenris: « Ncmiui cito manumim-
ponas, debemus attcndcrc diligenteradea,qM'clrcl
perlonatn inquirenda fuerant: duximus ex omciono-
ftro.ficut decuit,procedcndum : [ 3  fc-p] Illius quoq;
literatura,licer non cminens, tamen conueniens ele-
čtus exifrit: vtpro defeftu fcicntia:(ficut plenius intel-
leximus ab his,qui cum melius cognouerunt) abele-
člionc non deberet excludi. De legitima tamen«* 1 *
fcire plene non potuimus ventatem:quia cimi a mul-
tis cuius natis e.tiftcrct curauerimus indagaro,a
mine vnquam audiuimus qubd annumItatis triccU-
mum adtigiffet: [ d- Sc  .f.] Nos ecclefiaipariter&pcr-
fona: prouidere volentcs.Jc tam rationes, quam cano-
nes oblcruarc: quia propofitum vetlrum pr°“ ,ciu ! ri ^'
intelle.cimus: Sc  ideo propter vrgentem necclutate, j
Sc  euidentem vtilitatem ecdelia; Capuan*(q«am iti
hac parte potius adprobamusj volumus iplumfirmi-
ter perdurare: przfatum fiibdiaconuni nouruni vobis
in procaratoicm conccdimus. liber am a d in i n i ft »a t i o-
ncmci, tam in temporalibus , quani in fpiritalibus
cominittentes.

[ 1  cum dus* partes amptius .elečltoni cMfcnfe«

runt gr conjentUnr, licec tamen cautum rsperiatur ifl canon*
vt tune a/rer de altera ealefia cligatur cum nullns in proprtA
fuerit repertu4 idoneus  : e^uia tamen boe in fauorem introdu*
čfumett dericorum  , <£- cuitfc lieetrenunciare iu.rt quodprofi
nofeitur introdutlum  ,vos qui dna partes erat is & ampliM
cum hoccjuod dna partes capi tuli facinnr, totumfaccrevidectr
tur in hac parte turi ejuodpro vobufaccrc videbatur , rcnuncU-
re potuiilu : cletlioncm de perfona altcritts ecclejia celebme,
prafertim cum iUud decretum locnm habere videatur <juand*
dedcu renitentibus & inuiru per alf cuius violentiam pore ffti¬
ru cxtrancu4 ingeritur ex aduerfo : propter ejuod fcejuiturt*
decreto vt fit faculteu dericis renitendiJi fe viderint pr£gr,iutt*
ri,& (juos ingerifibi viderint ex aduerfo propter ejuod Jeno*
time ant refutare.Praterea cum fied.apofl , omnium eedefiarun*
caput exiUat & Rom penttfex iudexfit ordinarius finguk-
rum.ejuando de ipfia ejuu ajjumitur in pr&latum alt emu eccle-
fia ei pojfe oblici non vtdetur propter capitis priuilegium ejuod
obtinet plenitudinera pot dl atu, ejuod de aha ecclefia eligatur,
cum a capitc non debeant membra reputan aliena .]

a »Arcbidiacono.  b Cdp-4xod.tit.in j.compil.  c 4 /«
pr o uieleri.  d al- non tamen eontra,/uit eadem cledio celeb.
c r.Timoth.c.f. £ Vide Lt.D.de nouiop.mcnt. &!■ iU “

.Timot hx.f. £

1 btmui n h  Ham, cum leg.feq.CMJacr.eai.

[ 2 'TnJirtiP

45

De e!ečtione,&

[ * 'Trafcrfint ctim tdcm ^irchidiaconw po <7ca rcaiiifi-
tuf rejjoondu, quod in pritfintia xolir<t vellct f.i fuur/t prccbcrc
tffctijum. fr icico f-itm Jccundum jlatutA concilij Ldterctnel.f.
dpp.rci femper id dcbatt prdudlere puorf 'a pluribu* frfiniori- ^
bus futrit ordiniiru.nififone n patiiioribui fr infcriovibus ali-
<\md ratianabiU obielhon fuerit ,fr oLfenfunt .a vaba telebnilet
tletliojaiicjuam mdiori fr Jav.iorip.ine nem obBante eontriuU
ffione veUppeUarionepalicam m debel at fr pot er At ratiotiabi-
Idertonfirmaripttm id cjuod obietiv.m extitit fr offen/um ra-
tuiulmpremtfid apparebdt rarionabile nonfuijfe.  J

L 1 Er eu:ii rum triaftnt in per fona eletli pracipue intpui-
itode.videlicct ta m legitima.rnoram honesfai , fr literatura
Pfficititfjicct de bonenate merum tampuam eicjui mbifaim
tir olujuanHiu laudabiliter conuerfatue ,pofiimiu ipfi laudabi -
h leiiimomum perhlbere.]

[ 4 Citmautem fecundumpradiUifiatuta etmeilijnullus
dehtat in epifiopum chgi Cjui rrigefmurn etatu uon alt iperit
Aninim, licetfeneEhu venerabilir Jittion diuturna , nec anno-
rum nnmsro computara.fcd cani bominis funt fenfus eiue , fr
atm fenetluni vita immacuUta, cjuie ramen posl i 11 a tria tjue
Salomon ajferitdifficilima.rjitertum tarnen epitafi repittatim-
ptfiibile. Viam videlicer viri in adolcfcetitiafua cognofcipan-
tjuam inudligarl noti poflit .]

CAP. XX.

Vlcgirimtu poteif poifulari ,non autem eligi: fr ele&oret
•tjiprolenerinr ilium ionorenter elegiffe , imidunt in pcenae
Cateranenjii coneitj.

Idem CantuarenJ!archiopifiepe.

"[Nnotuit * nobis quod Vigurieniiecdelia deftitu-
■» ta paftore_j,prior & conuentus eiufdem loči magi-
feum M.archidiaconum Eboracen. in epifcopum ele-
Sttunt.cuiuscofirmationcm vfq; inaduentum ipfius
(qui abfcns cligebatiir & infcius) diftulifti: qui ran¬
iti fpontanea tibi & fccreta confeflione tnonlhauit,
qaodconfcientia eius aliquantifpec ex natalibus dlet
!*&.[ 1  8cq. Cuiuseleftionem capitulum] petiit pet
ledem apoft. confitmari, pnefentato nobis eleftionis
deereto fubfcriptionibus eligentium roborato. Qui-
dam autem fufFraganeorum tuorum adferuerunt eum
fuiflcfilium cuiufdam militis, & abco,ex quadam in-
genua&nonconiugatafufceptum_j. Idcm quoq; ma-
gifter adiecit, qubd nunquam pater eius Habueratv-
*orem_i,fed matris S  eius virginitatis florem praeri-
luitquafi e furtim: [ a  & .jf.] Quamuis autem ca-
non d  Lateranen.concilij ab Alexand.prade.no.edb
tus,nonlcgitime genitos adeo perfequatur,c t u6d ele¬
gičnem talium innuit nullamdfe: nobis tamen pet
tum adempta non fuit difpenfandi facultas,ciim non
fucrit prohibentis intentio : qui fuccelloribus fuis
nullum potuit in hac parte praiudicium gencrarc_j,
pari poft eum (iino eadem)potcftate futuris.cum non
babeat e  imperium par in parem; [ 4  &-f.]Multa
*nim in hoc cafu difpenfationem inducerc videban-
tttr:literarumfcientia,momin honeftas.vita virtus,&
famapctfonamultipliciter aquibufdam etiam exfta-
tribits noltris(quicum in fcholiscognouetant) / ad-
Ptobataifaciebant etiam hac ad id non modicum_>.
*pncotscapituli Vigoiienfis eleftio.petitio populi.ad-
itnfus principis, votum tuum, fufftaganeopum fuffra-
gia,&humilis deuotioconfitcntis,qui fpontč achu-
militer fumn maluit tonfiteri reatum, quam lafa con-
ftientia thronum confčendere paftbralem.Hatito cr-
gofuper hoc diligentitraftatu, intelligentes Vigori.
jspituluni eundeiti inagiftrum non humiliter poftu
taffe,fed improuidepotiusclcgille (eum ad obtinen-

* Cap.t .nd.th.in j.ciiupit.  b natri, c /urnim.

« tttncil.Lateren.can. i. e l-j.fr +.Jf,de arbitru,  f d/.
.al.appnbata.

el c di p oteft at e. 4  6

d i 1 • n difp.?;;fntionis beneficiu-Ri proccdesdnm fuiAet,
m m  ; er e’i'dHonem inhibitam.fed per poftularioucm
pc-jMudan^eledionem ipfam prsdicti canonis aucho-
rit At c calTatatti—*, denunciatiius iriiram & inancm_»:
p irccntes non niedieum Vigori. capijulo: Muod cis
nec pcenam infiigimus cxpreli'ain iu canonc lupradi-
do, nccprobarocogimnsignorantiam,quani aiiegat.
Et quamuis poft canationem huiuimodi nobis fuerit
lupplicatuin_j, vt digtiaremur cuin eo miiericorditer
ditpenlare: rupplicaiioncm Iiuiiifmodi qiix nominc
capirulinonfiebat(cum non ad poftulandam difpen-
fationem, fed ad petendam cofirmationtm iplius fue-
rint nuncij deftinati) ad prrfens non dtixinuis admit-
tendani,dccernentes irritum & inane quicquid fuper'
ordinationcipiius ?pifcopatus ante fuiceptioncm li-^
t^rarumnoftrarum fuerit adtentatum.Qupd fi Vigori.
capitulum eundem magiftrum propter pr^rogatiuani
meritorum ipfius duxerit poftulanduin^, poftulatio^
nem apud fedem Apoftolicam pratfentate procuret.

[ 1  Et <jusd OrdtantA digniTipu apicem pr&rer indulgcn*
tičim fed. apoEt. nollct a/icjuttenuf promoueri, cjuamuii prome-
uentembenignum facilem inueniret. Tu autem ficutvir
prouidus & difčrctHeS m te Uefi a confientia eius noliuft sproti-
mu ctd confirmutioncmprocedere,fed nobii rji feriem intimaTH
per litem mas, & peretu ipfiu* merita & fcientiam commen -
daffi: capitulum autem eiufdem ecclefia , ejuare per te fuiffet
elcttionii confirmattoprotelata^fe ignorarcper literat fuae nebu
tranfmijjai expofuit, & eam.J

[ 2 Ojto fattocum ipfainfra ejuadrtennium a natiuitatt  -
ipfiut matrimonium contraxit. T{os ergo fuper hoc eum fratri -
bm tioffru habito diligtnti trači atu infpcchs canonibut quof-
dam mutnimut quinon legitime genitos promoueri vetant ad
officium paHorale , caufam forte trahentes ex lege diuinapcr
ejuam fpurij & man^eres vfcjue in dccimam generationem in
ccclcftam Det probibentur intrare. Inuenimut autem alios qut
vndecu*fy genitos non prohibent adfaeros ordinespromoueri ,
dummodo fibi vita merita fujfragentur, afferentes (juod cul-
paparentum non eftfiliis imputanda><t? ad hocprobandum in~
ducunt ejuod Dominus noffer lefus Chrisfus non tantum ex
alienigenis fed etiam ex adulterinit voluit commixtionibua
nafti j cjui fdcerdos m at er n um fccundum ordinem Meh-
chtfedech.H i etiam ftriptura diuina id de n tur inniti, cjua di -
eirurftliMjion portabit inicjiiitatcm patrulj? pater nosi por*
rabit iniqui&remfilij &ptr cfuoddam uidetur anricjuum pro-
uerbium remoueri cjuod inter f.lios Iftael diet fblebat:patres
comederunt vuam acerbam dcHtcs -fthomm obffupeftunt .
Gftiidam vero ad concerdiam difcordantia, 7 n -reuocantcs, repu-
gnantiam Canonum pradiflorum fopire cjuodammodo vtdeba?}
tur , confitentes cjuod tllegitimegeniti fi, re/igioft fusnnt in ca-
nobiisaut in canonicbs conuerfati afttcrts myfteriu minime rt-
uocentur,& infer tllegitime genitos ejuidam afferunt eos falot
afaerii offieiti prohibendos cjut p ar er nam incontinentiam imi~
tantur: & hi cjuocjuc  videntur aulloritate diuina legis in -
niti , cjua dicitur: Ego fum D e us zglotes vindicans peccau
patrum infilios vftjue in tertiam & ejuartam progeniem in hit
cjut oderuntme , cjuafidicat in his cjui circa mepaternum odi -
um imitantur. Verum canon cottctlij Lateranenfis a bona me.
o A. Ep. p. noff. editus in fytiodo generali penit ut vel primes
toniordans canouibns,no.i folum vetat- tatesin epiftopospro*
moueri , verumetiam ehgentibus c er tam p cenam infhgit. Imo
ipfo fatfo eandem poznam eos afjerit tncurrijje vt fccundum
hoc canon laufententia videatur , cuius tenir csf ne videlicer ,
cjuo:'de cjutbufdam p-o necefttate temporu fatlumesf i raba -
tur a poihru in exemplum. Tfulhu in epif op um eligatur mft
cjui de legittmo matiimoniofit nartu  , cin a finem adiungens,.
C Igrici Jane fteontra fot mam ifiavn cjuemcjuam eleger.nt^ &
dr eligendt poteptate tune priuata & ab e^lefiatlicif benefiem
trtennio nouermr fefufj-enfbs . Sane prad'Cfus canon cjui non
per eum cjui canonej non noffet anttcjuos  ,/t^' ilium cjui ple¬
ne nouerac 1 anor. c as ftinllioncs incontilio mullomm iurifpt*
ritorum cfi cd ; .us )  fpjp ipfius approbatione tom.Uu roborattu >

' b 4

Decret. Greg. Lib. I. Tit. VI.

47

natis de non tegitimo ma.trimflr.io ant nem vider ur inobedicn•
tiam epifopos premouendi udi rum prtclu/ijfe, c um id etiam ad
con(cqucn;iam trahi prohibrat cjuod ptr necejfitatem innuit
pri c rib us remponbut ejjeftlrum, licet rtih tl ampliut a nam ne-
t e fit as difpcnfantem ad dtfrmfittionem tnducat.‘Trtterca elc-
Etionem talium innuit nullam ejfi dum in p cenam flatuireli-
genttum,vt tune nouerint cligendi fepoteffate priuatos , cjuod
nihtl ejfet ni/itunc occurreret eleffto facienda: (juod Jtertnon
pojfcr prion elecJione fcu nominationc dur ant e , ex quo patet
cleflionem eiufmodiper ipfum canonem imt atam.

[ S Sed ca tantumfutt men s ipfiut vt qut ex eo qmd ali-
quandoex dijpenfationepro necefitate ipfitu tempom faftum
fuerat,quidam grariam in licent tam cxtendcntcs,fr indefu-
mentes exemplum fe ličite credcbant eligere talci, dr indiffe-
renter huiu/modi eligebant , tali a fi eri*prahi be at. Vnde gra -
uem ele flori b us p cenam inftixit. ‘Detiberauimus tamsn cum
fratri btu noflris, v trum in tali cafu fr cum tali per fona debe-
rtmut miftricorditcr dijpcnfare, vel turu potim feruare riga-
Ttm Jnuenimu6 enim d bo me. Vrbano p. noffro in cafu multo
diffict/iori, cum Genoman. eleffo dij/enfajfe, qui fuerat filiu*
facerdotit, fr Legionen . epijcopo,qut poji confecrationem fuam
humihttr fuerat fr Jponte confe/ftu,quod fuijfet ex matre non
legitima procreatus,quam pater viuente vxore propria cogno-
uijfet.fed Vrbantu idem inbibuit ne id quaji pro regula in po-
fierum ad confcejuentiam traheretur. Videbatur enim quod
cum illegitime natis fuijfet aliquandtu difpenfatum, fr cx
eerta caufaforfitan in peRerum dt/penfandum. In hoccafu cc~
leriu-s debet difpenfatio indulgcri iUiperfona videlicet qua mi¬
nus imperfulionuplus perfefUonis habebat.

CAP. XXI.

GNgnpoffunt ele&ores in prdtudicium elefH compromittere :
fed fi confenferit cletiioni fna.vcl eonfentire velit: non ob fante
L etudo in centrarium lato efi confirmandu* ,fi al/ud canonicum
ftbinon obfifiat,licet non /it de grem to iUius v pccle/ia,quantum-
tun% ob caufam a maiori parte fuerit appcllatum,fr in hoc vi¬
dimo efi ifte text.multum nota.

Idem  a Genuen/i archiepifcopo , dr P Učen-
ttno  j fr BoUen. eptfc.

C Vm ^ inter canonicos Sacnen. fuper cledione
pontificis quacftio verteretur, ad fedem apoftoli-
cam S.fubdi.Saoncn. & I. procurator capituli acccilc-
iunt[ 1  & jT«]Propofuir autem procurator ffadidus,
quod finguli rcquifiti communi adfenfufci Haitenf
prapolitum (exccpto prtedido fubdiacono ) conuenc-
lunt : quo in fua duritia permanente, aliorum confen-
fus redadus fuit in feriptum publieum confequenter.
CJeterum pro partealterafuit propofitum cx aduerfo,
quod cum feptem c  effent canonici Saonenf.in capi-
tulum fe receperunt de futura eledione pontificis tra-
daturi: fed archidiac. archiprcsb.&prccpolito didum
Haftenf prapolitum nominantibus: fuit a prifato S.
©buiatum-^afTcrcnte ipfum morbo epilcptico labora-
ic,pro quo alia vice tanquam inhabilis fuerat recufa-
tus :nec ad aliam ecclcliam deberc fieri traniitum,do-
nec reperiretur idoneus in ecdelia Saonenli: [ 2
fPoft harc archipresbytcr] pro p3rte altera de rato (vt
dicebat) literis prxnumitus , ipfe vero S.pro parte iua
in Mcdiolancn. archiepiicopum compromittere cura-
Hcrunt, d  qui magiilrum G.Modicen.canonicum cis
deditin epifcopum, 6c confirmauit: [ i & *p] Difc.v.
inandamus quatenus , cum contfet elečtionem de
pracpoiito memorato a maion l'a^iwri parte capituli
oelebratam fuiffe publicatam etiam & fublcriptam: fi

a lanuen/iarchiepifcopo.Plač.in anric/.PUcenrino & Pa-
pien/iepifcopit.  b Gap.6.eod. ttt.tn j.compil.  c In ali-
quot vetuiiu. quod cum ejfent canoniii feptem , qui fe in capi
tulo receperunt/de futura .^r c.  d Stmilu tex. efl in c. con-
tingit. Gr tbi Innoc. hoetit. Sprcu m tit.de arb it •^•refat ver.
ifrm de fenitn & ver fid nunquidelericHe.

48

diftusprspofims cidem elcčhoni «onf«tifetk, vtpet
mutuum confcnTum eljgeniiiun & clctki (^uali coniu-
gale vinculum ipiritualiter lit contraftum: njfi fufl>
cietiter fit oftcnfum.eundcm morbo epilcptico labo-
rate ( fuper quo contra ipfum ducitur appdlatunu)
vos non obftante appellationis obiečiu. fi qua cxaliij
caufis fuperius memoratis proponitur interpofta
(cimi eas friuolas reputemus) cleftionem confirmet/s
ipiius, non obftante quod poft talem elefiionero *
pitefato archiepifcopo proponitur efle faftum->,etia®
li a partibus in cum fucrit compromilTum^: ciiniele-
iftores a tali cledtione lic relilire nequiuerint. Qiiodfi
elečlores illius non compromiferint in archiepifto-
pum memoratum, etiam (idirtus prapofitus noiidum
eleflionidefefaifta: confenferit, eo tamen conlchtire
volente(dummodo a morbo fit immunis obiecio) vos
eledlionem ipfius nihiloaiinus confirmetis.

[ 1  šluibtu vcn.F.N,^4lba.ncn.?piJlopum&‘Dil.fil.N.
h.tit S.M*rcelli preibjterum Ctrdin. dedimHt »udittmd *
^uorum pr.fentU.']

[ a Sed prtp.Jitut Stonrn. [priti, »ppelluritnibut mter-
pojiti.prepofirum HaHen.clegit tbiiciente aducrfu parte,
huiufmedi eleSitproptrr etppeUtti.ne. interpofttu ir »lite«*
obffacula mn teneret.ir  -p Sed ir ctuitatem idem prepef-
tut ir a/if emnet egrefi exieptit arch.pre.hytm & fukdiac.ff
pedithu fecum capi ruti /rgiHum .g.i.rantil/M eit detulerunt &
ad Medioianenfcm epifiipum accedente.petierunt eleSietrenti
auantfccerunt canfirmari,licet d filoprepojita,irptJhcnJirM-
tienemfaSa futjfct :fed cjmniam indeb.tui eleB.enupncejfM
antea archiep.fopo innotuerat,petitioni csrujn mn annuen..
quendam dejratribtu fuit ad inueffigandum tleSitnu pM‘f-
fum Sa.uen. dinxerunt :Jed cumreife. (eram eopnductrin-
tur.ir p.flularentuT vt in nuntiunt ipfum paritet prtcurarn‘ :
par. aduerfa ram diBum archiepifi.pum,,altera vtnftduAf*‘
jtoiica»iinueca:iit:fed cum ad vtendatum nuntj parte. Mt"

dtolanum iuijfent apofl.lo. petitura, ah archiepifcopo vtadpa.

cem red.rent , fuerunt manira d.ligenter,cuiM arbitrieprepoji,
tu. Saon fe velle Jiare c.nHanter aferuit,jt &l» c
faceret aduerfa,tjuod deliberate conf.Uoprafam fuhdiac. reprt-
mifit.^Teff hoc reuerjiaipr.pria.ir deindcabarch.epijcopo rt -
uocati prapo/itu<s.

CAP. XXII.

Elefttts ) maiori fr faniori parte capttuh^f
neiu tempore clcttionts, confirmabit ur: fi autem trat in dtp ut
in ordintbut.fienna velatate.fr fuit fcicnter elefttu: eltutU
a minoriparte,/iefl digniu, confirmabitur.

Idem Praneffino epifopo,  4 apoffolie*
fedulegato.

D Vdum ^ ad audientiam noftratn quxftioncPi¬
lata, quod vacante prrepofitura c  Coloccn. Ec*
elefise, in duo fe vota eligentium diuififlent. caufai^
iudicibus duximus committcndam [ 1  infra ] lp il
vero partes ad fuam praefentiam conuocarunt, recept'
runtteftes , examinauerum eligentium confcientias«
audiuerunt allegationes vtrinque>_^. Et quoniaui p r ^'
politus landi Georgij eorum fententi^ fe adferui
nolle rtare_^. proccllum ad fedem Apoftolieam delti'
narunt: d  & infra Cumque nuncij prarpofiti fantfo-
rum Apoftolorum ftatuto termino ad priden tiam-'
noftram accefliflent , prxpofitus fandi Gcorgij nec
venit,nec pro e  fc milit idoneum refponfaleitu' :CC
infra. Geftis igitur iudieum diligenter infpeftiS' 111-
ucnimus ,quodpro prspofito fandorum Apoftolo^

a H *c poftrema verba defuut in j.compil.  b
eod.rit.m j .comptl.  c C^ntenfis in omnibus manufr. CT
nonnullu imprt/Su.  d f/tomam ita rnandauitPap^^ 0
Ji altera p artium nollet quod tpf iudices caufam temin ar
crufam tnflruttam remtttnrent ad ipfum: ali as noofuiJJ‘ tCl4
Ubit um recufatc.  d Hat v eri a pro fe y  defunt in

mm am**'

49  Deele<5tionc,&ele(5tipotcftate

tumjuftorita*, pro prepofito veto fanfti Georgij nu-
roerus eligentium faciebat, cumprimus aquatuorde
tim.tum perfonis.tum canonicis irmialios dignitate,
jttate, & tempore <* prxcedebant,tecundus vero a vi-
gintiquatuor fuiffet eleftus: [ a dr-p] Cum autem al-
legationes pro eodem prapofito fanfti Georgij coram
rudicibus ipfis propofitx, nobis non fuerint prsienta-
tx, ptopter quodnonpotuimus fcirepernos quidob-
iecerir, vel quid refpondcrit ad obiefta, ficq; caula rc-
miflanon fuit fufficienter inftrufta:ad definiciuam fen
Kiltijin non duximus procedendum , fed dccifionem
Kafaipfiusiudictbus commifimus fubhac forma, vt
fi vel notorium C  dlet, vel per caquxiam diftacrat,
conftaret quod prxpofitus S.Georgij cleftionis tepore
pateretur.vel in ordinibus, vel in fcientia.vel in atate,
defedlu qui eum iuxta c  canonii fanftiones impedi-
retadhuiufmodiofficium promoueri:ei(non obftantc
ipfius abfentiacorporali) filentium imponentes, prx-
pofito fanftorum Apoftolorum prxpofituram adiudi-
caient eandem: alioquin (cum in eum non foliim plu
les,fedduxpcne partes conucnerint,Sc impedimentis
ceffanribus adpareat quod cum bono zelo elegerint,)
prapofiti fanftorum Apoftolorum eleftione cafiata
eleftionem confirmarent ipfius , & cis facerent tan-
quam prapofito refponderi.

[ i Vtaudttu qua proponerentur hincinde,Ji de partium
f” ctcUret t xoluntare d/firitiuam fententiam promulgarct , ali-
<]ui cAufam fufficienter inffruftam ad n otiram remittersnt au
iientiam auc. ap. fiatucntes partibus terminum competentem
ijuoperfevelper i donet s rejjionfales ad Je ap .accederent fen ten
tiam receptura  ]

[ 2 . Obiiciantur autem prapofito S .Georgij ,minor pientia,
iefeftu* Atati* , (fr cjuod in minoribtu er at ordinibus cnnfritu-
fus. Vndeiumprapofitura illi ejfet arcbidiaconauss annexu*,
non cm ci dignit as conferenda rarione ,euttu cogebatur infra
[rojiš:ura a canonibtts Jparium in diaconunsprorn o ueri. ‘Tropt-
mUtur autem pro altero quod erat vir atate, Jcietia & morib.
tommcndattU' V nde nteltorum dučft Telo propter hoc c leči ione s
ipfius in eum Je confefii fuerant conuenijfe^ncc folutn fui.fcd e-
tiam cjuidam alttrius elc&orcs eum prudentiorem ejje in JJiri-
tualibus ajferebantjprafertim cjuamuis alium magu vtilem cir
ca temporaha maxime propterpotentiam fuerantprotefiati.']

CAP. XXXIII.

7 [ccipientes poffulatum ad Ecclefiam tanejuam infitutum,
veUdmintflratorem anre admifiionem pofiuUtionis a fuperit-
nfattam, priuatifuntpotefiateeligendi> dr adaliosjicttpan-
cior:s,deuoluiturpotefias eligendi: & fiomnei priuati funt , de-
uoluitur ad Papamin EccUfiu c at \i e dr ali b us . h.d.fecundum
princip aliorem inteUcfhim } qui magu congruit lit er a.

Idem canonicis Maguntinnifibus.

B On* d  mcmor^Maguntinenfiarchiepifcopovia
vniucrfa: camis iiigreflb,& quibufdam petentibus
Vvomucicnfcm epifcopum, quibufdam vero arehiepi
fcopum vcftrum,timc prspolitum fanfti Petri Magun-
tincnfis,fibieligentibus in palIore:Prxncflino epifco-
po a lede apoftolica legato dedimus in maudatis , vt (i
cundem epifcopum,quo adtemporalia vel fpiritualia
rccepifle conftaret ecclefiam Maguntiuefem,vel mini-
ftraffeih temporalibus aut fpiritualibus in eadem:po-
ftulationcm faftam deipfo nunciarct irritam:[ t
Deinde inquireret dc iplius cledlionc archiepifcopi vc
iitatem, li ei de vi,quam ipfc & fui metucbant,con-
ftaret, (eo non obftantc, quod poft adpcllationem ad
nos interpofita, fuerat in iplius eleiflione proccfTum,
cii alij,qui adpcllationi ad nos intcrpolitx,nc fine ipfo

■

acfociis eius haberentineleftioneproceflum,non du
xerint dcferendu:vti contra'ipfum hac exceptione non
pofient, quiafruftralegis auxilium inuocat, qui com-
mittitinlegem : a  vndencc abeis pofie obiicivide-
batur, quod idem eflet a paucioribus fecudum eorum
adfertionem eleftus,cum ipfi adpellationemad nos
legitime interpofitam contemneiites, & prater licen-
tiam noftram recipientes epifcopum memoraium,red
diderint fe ir.dignos) eleftionem archiepifcopi confir-
maret: [ 2  &•)•]  Licet autem eflent notoria, qux con
tra diftum Vvorraacienfem epifcopum 8c cius fauto-
res fuerantobiefta: prsdiftus tamen legatus ad maio-
rem cautclam multos teftes recepit cx ipfius archiepi¬
fcopi parteproduftos. Vndc ipfeiuxca mandati noftri
tenorem procedcns , poftulationem faftamdc Vvor-
macicnfi caffauit, & eleftionem archiepifcopi memo-
rati(quamuis a paucifiimis celcbraiam) curauit aufto-
ritate apoftolica cofirmare,ipfumq; ordinauit in pref-
byterum :& tandem in archieptfcopum confecrauit:

[ 3 dr.j.] Contra legati vero procdlum hocfacerevi-
debatur , quod non citatis Vvormacicnfiepifcopo, dc
eius fautoribus.procelfiflet. Porro exceilus notorius
esaminationenon indiget. C  6c pro his, qux a iudice
funt afta,prxfumitur,qu6d omniarite fuerint celebra
ta, quamuis & quod citati non fuerint, non poflet dc
faciii comprobari.quianegantis faftum.perrerum na¬
turam nullaeft e direfta probatio: ciun etli quilibet
de fe poflet adferere ,quod ad ea citatio minimepet-
ueniflet, finguli tamen veftrtim eifent in fuo teftimo-
nio fingulares. Ad ipfum quoq , legatum.fi voluiffent,
fecure potuiflent procuratorem idoneum deftinare,
ficutnuncium deftinarent: [ 4 <4.p] Nos igitur.ctfi
propter auftoritatem iudiciaria prsfumamus pro his,
qux afta funt 'a legatoiilli tamen plus inmtimur ratio-
ni, quod aduerfarij archiepifcopi ex tribus caufis prs-
diftis fe vfque adeo reddiderunt indignos, quod con¬
tra eum non debebant audiri: vnde quod de ipfo fafti
fuerat.non poterat impediri per eos:quin etiam fi ele-
ftores ciufdcm partis paritet deliquil!ent, vt fereddi-
diflept indignos , ad nos deuolura fuiflct hac vice or-
dinatioecclefixMaguntinenfis :quare diftum archie-
pifcopum fine iuris iniuria potuiflemus eidem eede-
fix prxficerc in paftorem-Super his 4 vero.habito di-
ligenti traftatu, caflationem poftulationis taftx de
Vvormacicnfi epifcopo ratam habemns: eleftionem
memorati c  archiepiičopi confirmantes.

[ I De grAtianoffr* ioncedcnt e:d. vt Vvormacicnrfibi
ecclefiKtn retinerent.Nam deiure comrriuni quia,pr*tcr auc. no¬
ftram trnnjire pritfumpjit, vtrite/, mtrJfeliitnd-M, vt te. car er ec
q'.iAm cupiuitauare , dr ea ejuit /uperite dejpexit: tjuod/tparcrc
conrenerr^vtracf/pJH ecclefia denuciaret auff.ne^rapriuatit.^

[ z G)a od  A' nec receptjfe pradiClam ecclefiam tjucdfptritua
lia vel tepor alta,nec in temporaltbut vel  /firitalikui minifirafi-
fe conftaret epifcopum memoratum idem legatm audirtt,
fiupcr poftulatiotie tpfiiu fr eletlione archiepifcopi proponerev-
tur.fr htneindetefta vtriufqucpartti retiperct.fr ecmnt depo-
fittonupubluatu vfifradtahulum definittua fiententia proce-
dtnt.gefta omnia/ultfigillo fuo ad noftram prafentiam detli-
narer.ftatkcns partib. terminum competentem , c/uo apoftolica
fie conjpeftui prafent arent fententiam receptura.']

C 1 Ipfi autem ad noftram prafentiam accedens,bumiliter
poftulautt,vtpaUium ptbi. videlicetin fignum pontificat. officij
de confueta fie. ap. Leneuolcnrta conferremtu. Vtrum e/utdam
fimpleK nunctue alt adtterfariu eiue ad fie. ap. deftinatue cx eo -

a Ifte teuttu tottidie ad hoc aHegatur,e/uod fiocitte digntta-
te,etate fr receptionit tempore fociumprecedit,gloffa in verfic.
tontramaiorei c.lex.dift.t.  b videi, t.eum gloJJ.C cjui & ad-
Mr. c CamnuMfančUonor.  d Ca.t.eoU nfjitj.coptfil.

^ Concor.text.in l.auxil:um. Jf.de minor. fr in I. fita
vero pofle/uamfi deiur.dehb.  b Vide l.fivero .^.cjuipro ret.
cumgl.in vcrf.cuidentifiimeff.qui faufd.iog. fr I ta quidem.
C-deacc.  C r Diftio,dtrefla deeft in anttquu.vide l.attor.C.de
probation.6.q.vlt. aftor fr ca.quoniam.ydc probat.  d ergo.
* Vox memorati deeftin anttauu.

b J

51

Decrct.Greg. Lib. L Tit. VI.

rum parteapertas, n-ocu c um figiUo pendente, liter m  pr&fnta-
uit,per cjuas idem canonicifignificabant tjuod pradiShtf lega-
i Ut* pecunia corruptus initjuam fententiamprotuliffet. aAdde■
bant etiarft cjuod Magunrim ciues paritev iurauerunt , cjuod
KHfifuam cum recipcrent in arcbiepi/eepum , <gr cjuod vniuerf
devici pandi cxccptu fuo fauebant elciio. fum autem fupcr hii
lecpijjemiii dsliberare cum fratribus noflru,cleSlioni ar c bi epi-
Jcopi duo videbantur obtfave, vide/icet cjuod'apaucifiimuj <fcr
poli interpofitam app.ad /e. ap.k feipfo dicebatur eleShu . m

eumpoftulatio V vormacenfepifopifuitpr&ccdcntis app. ratto
ne cjuajfata, arcbieptfcopieiečfio debebatetiam ex cadem caufa
tajjari Sed econtraficut fuperita efi exprejfum > cjuod cjui ant e
in appellationem dclijuerat , appelUtioncm contra eundem ar
tbiepifcopum non poterat allegare. Poterat <Juo^ dici cjuod etf
poti appellationem , non tamen ctntraforma appellationis fuif
fetelethu > archiepiftopus ftpediftm cum appeUauerit Juh fiac
formalne canonici Maguntinen. refidentes^fine ipfo acfocišs fuif
baberent in elettione procejfum. necnocet cjuod pojfct ex parte
alt era replicari, cjuia nec ipji nec focijfut debuerant procedere
Jineipfs: cjuia ipjiapp.apud nos interpofitam contemnendo,red
diderant fe indignos , fr abufi fuerant ture fuo . V n de cum in
Lat. concilio de his cjui cjuafdamperfonas inhibita* eligunt,(it
flatutum>vt eligendi tunepoteHatepriuatos & ah ccclefiafticU
bsneficiii trienio nouerint fe fufpenfos^ilLs pro longe maiori de
iiclo tanejuam indignis ah detfionu poteffate cadentibu*>pe~
nes eundem ac focios fuos tantum ius remanferat eligedi, cjua-
roJi mul to paucioresin ipfum^ukm in ali Hm conuentjfentfn-
teli iger dum efi tamen cjuod omnes cjui tune ehgere poteretnt.
tlegerunt eundem . ]

C 4 fluemadmodum ex ipforum adnos direffu literis eom
frobatur , cjui fecur e ad eundem legatum accefit , & adpropria
remenuitjCKtn & ipfe legatu* paratiufuerit fecuritatem omni-
modamprouidere. c dfecobeH cjuod idem n unči tu diciturappel-
Ujje cum appellationt renuntiantrit in commifiione noffra
tjuampars reportauit -vtracjue obfiaculum fuiffer appedationu
rtmotum. Sed nec apparebat etiam tjuod contra fatium legati
alicjuidpoffet obiicere acprobare,cum nonprocuratorfufficiens ,
fedfimplex ad nos contra eundcm arcbiepifcopum fuijjet nun-
nus de Pii n atu*.]

c  a  p, x x  111 r.

Suffcit eletfo ad obtinčdum docere eligentem fuiffe in ejna/i
poffefione tempore eleedionisftcet non pro betrfuod proprietas iu
ris eligendi ad illumpertineret.

I dem clericis fanSfa gathes:

Verclam <», quam G. tituli fan&i Vitalis pres-
byter Card. per oeconomum eccleiia: veftrae,cu-
iusTScm cardin.cft gubernator, contra P.presbytcrum
•cclelix fanfti SaluatorisTuper ecclefiaipfapropofuit:
C. * Papa.p.n.nobis in minorioflfrcioconftirutis au-
diendam commifit. Petcbat igitur osconomus pratfa
tum P.ab ecclefia fančli Saluatoris ( quam in praiudi-
cium vcftr£eccldia:,aciniuriain cardinalis pr$dičh oc-
cupareprallimpfcrat) remoueri, cum ipfa ecclefia per-
tineat ad fančtje Agathes ecclefiam pleno iure, petens
pcnfioncm fexdecimdenariorum Papien.debitam ec-
clefiac fanfta Agathes , pio eadem ecclefia de thermis
fibireftitui,denouo fubtračlam. Prardiclus vero P-rc-
Ipondebat,qu6d ipfenullam iniuriam irrogauerat car
dinali,nec in praiudiciumeccleflce vcflrar receperat di¬
vani ecclefiam,cum hec ad illam nullo iure pertincat,
ncc aliquam fibi reddere penfionem c debcat,Tedi
pfe per eleftionem populi, ad quem de antiquacon-
fuerudine d-  pertinct e  elečlio.a cardinali ■fančl<e
Sufan»x(cui eadem ecclefia tanquam capella fuo titu
lo, i« fpiritualibus eft fubieda ) canc-nice fucrat infti

a c.p.eo d:-tit.in  _?. compii.  de pro imelleSfu vide Matthaum
de ff.Dccifs gr . b fe!vsi in tu Papa pradec .noffer.  C al.
eUbebat.  d vidc 1 . 3 .&ibiBart. f /jUA-fit long. conf&in au-
thcn.heciutpcrreStum.f.defac.eccl.glojfin l.rem nonam. f.de

hdidu .' c  'Diftfotflctfivjcttcft iti anriq*u cod, ■

52

tutus: [ ’ &-J-J  Nos igitur rationibus vtriufqeic pani^
auditis, dičlum P. ab impetitione aconomi vcftri fu-
per clcčlione ac inftituti&tu* de fe faida in ecclefiafan-
c ti Saluatoris abfoluimus. Sc fupcr his prsfato oecono
mo filentium duximtis imponenduin, cum nobiscon
ftiterit,qKod populus in quafi pofieffione pratCfAtandi
clericum e.tiftebat, cpiando ipfumpresbytcrum ad il¬
lam elegit, & ecclefia cadem ipedlat ad titulum fanti*
Sufannaiin fpiritualibus pleno iure, faltia guzft' 0115
fuper iure parronatus inter ecclefiam veftram,&po-
pulum frpe diftx ecclefiae fanfti Saluatoris. Qniavcti
fuit liquido comprobatum, quodpenfio fcxdecimde-
nariorum Papienfis monetx,f'uerit clericis eccldiive-
firx,pro ecclefia fanfti Saluatoris de <* thermis an-
nuatim, per multa tčpora perfoluta, fed de nouo fub-
trafla, vos in eundem ftatum percipiedi huiufmodid«
ecclefia fančli Saluatoris de thermis ecclefiam veftram
decernimus reducendam: & ad foludonem penfionil
fubtrafla-.codemnamus presbyterum antedicduni,fal-
uaquxftioneproprietatis,interccclefias memoratas.

C I f adjuam afertionem probandarn vtrdque pari

mulmiem tettes pnduxrffir , noj 1U01 rtepunus ir exammt-
uimus dihgenter. tjuorum dcpofitunibiu publicatu difputatif
nem audiuimm fuper illit: fed anteejuam buiufimdi centre-
uerfafinem ampere potutjjir , prefat ut P. J rt de debitum carnil
tuoluit.deinde tamen nebu vira% pan cum infiantia pojtuia-
uit.utcaufam rpfam dciidcre dignarcmur.  ]

CAP. XIV.

Zligentei fienter indignum , priuati funt petejlate etigendt
in elettime,tjutprimi occumt facienda.

Idem.

C Vm b  Vvintonenfis ecclefia paftore vacaret, ar-
chidiaconus cii fuis fautoribus Salubrienfem de ;
canum, prior vero Sc complices eius przcentorem Lin
conenfem in epifcopum elegerut:8c infra. Licet igitur
omnes in communi de facičda elcflionc tradauerint:

quia tamen nequiuerunrefleconcordcs,infedonego-

no ad nos habuerc recurfum.Sc hi quidcm,<ini pracen
tbrem clegerant,adferebant.quod illi,quidecann
gerant, eligendi crant poteftate priuati. pf° >l' a maxI "
me caufa, qu6d'homincm non legitime naturofcietcr
eligerepncfumpferunt.vnde fecundum c  Latcranrn-
fe concilium. Sc eligendi hac viceperdiderant potefta-
tem, Scper trienium cccleliafticis beneficiis carerede-
bebant . lili vero taliter rclpondebaut, qubd licet is,
qucm elegerant,fuifTet nnnus legitime natus:peigra-
tiam tamen Apoflolica: fedis legidmari promeruii, 4c
hocadferebant fe legitime probatutos. Nos igiturad«
tendcntes.qu6d d ifti poft primam elcSlionem ad-
miferanr illos,ad celebrandam fecundam, 8cquodde-
cretum concilij memorati dccreuit huiufmodipr*-
fumptores vna vice dnntaxat eligendi poteftate priua»

tos, « quoniam ele<tlioquam coram nobis celebrar«

volebant, non iam fecunda, fed tertia concutrebauad
'eligendum illos cenfuimus admittendas.

CAP. XXVI.

Z ligenj fcienter indignum in epi/eopumrif ob hec fujpenjbd'
k benepau ecclefia per triennium.nec ptteSi interim ad digni-
totem liluu eligi t  vel adfumi.

Idctn oblati CiSlercicnfiR.ij P.mtnadeu
Fentufrigidi.  f

Er inoaifitionem X- quam de mahdatonoftrof**
ciflis fuper ftatuepifcopatus 8e epifcopj b  Tholo-

a in cjuitufJamantiejuu dc-terrninu. b cano.eoditit.i*

3 iC 9 nepil. c ’ Sub Innoc. 11’I.c.tti  d In fi Barbari* it*,
tjuod ifli  yni e!egerw rprecen-orem poffprimam, <Jic. e V-
de 1.2.c um nor. perBartff.de exci.fi mu. tr l.e.&l.fetui.ff de
Op.leg. f al.Cafleruten & fontufiigirti^ip.S.L.  g c.u. rod¬
il! in j.tempu,  h dl. Vhdofanenfi.

fitn^r

53 De elečtione, &c  elečbi poteflatc.

fani.frtrfpkaciter inttlIcximus,qu6dMafcaron cancel ~ ‘ " ” '

54

hrius iuratus.aflcruitfe fciuifle pro certo ILolim Tho
iofanum epifcopum, & amicos lpfins, ante fuam ele«
ftionem habuifle colloquium cum quibufdani cano-
nicis nominatim exprctfis; eosq; folicitaffe prccibus,
nipfum eligercnt in cpifcopum : fequc viaille paritcr
2caudiuilTe,quando pradiclus epifcopus recognottit
mquorundam canonicorum prxfentia,fe canonicis
il\is,cjuiaduerfati fuerant fux prim* eleftioni iurafic,
«edcnsproccrto,quod iuramcntum illud illicitum
*uit,6cpracftitu,vt idem R.eligeretur ex paffco, &quod
ipfemet * p®ft electioncm ipfius caflatam, domuin
«pifcopalemeius nominc detinebat,tecipiens quoi-
damreditus čeprouentus, quos de iplius confcicntia
& confenfujn eiufdem negotiis expendebat.Ciim igi-
turtalem fcientcrin cpifcopum eligedo (licut ipfe fuo
iuramentofirmauit)eccleliafticis bemciiciis rcddidcrit
feindignunf, graue germius & moleftum , quod T ho-
iofano prepolno in epifcopum Conueiinarum elefto,
idem Mafcaron in propolitum dicitur fubllitutus.
Qupcircamadamus> quatenus eundem ab otficio prx-
polituraipenitus amoueiites,faciatis viiumidoneum
ad oflkium illud aflumi.

CAP. XXVII.

Si non profeffus eligitur ad regi m en ■ecclejla reg ul aru t  caffa-
$Hr tleofio confuctudine in contrarium non obttante.

lfamPriorifantfi Frigidiani G.fr G.  b cano-
nicts Lučan cnfibus .

C Vm caufam c y  qux inter Bonum presbyterura
&Brunum canonicu fanfti Petri Lucancnlis ver-
titur fuper eo quod diftus presbyter Bonus a maiori
partccanonicoru eiufdem eccldtx'prxditto B.&quo-
damaliocontradicentibus )in priorem (iicut dicitur)
cftcleftus,olim vobis duximus commmedum:[ 1  fr
'Tl Ouamuis autem mulci priores continue d  V nus
poftalium in ipfa ccclefia per multa Sc longa tempo¬
ma fucrint non prcfcffi,cjuia tamen pncfatus prcsbyter
B.non eft prordTus oblcruantiam regularem, dubita-
bs> e  (&mcrito;nobis procedcieinconfultis. Quia
igituriiondebemus anendere folummodo,quid fa-
ftum fit.fcdpotius quid fit fadcndum.Ccnfultationi
vcftrjEtaliterrefpondemus,qu6d ciim fecudum legem
diuinam, non lic in boue arandum & a (in o , nec quif-
quam debeat veftem indueredelana linoquc coijtcx-
tanv.irritetis eleftionem prxdiftam, Če  copdlatis prx-
ktum presbyterum.a)iosq: clericos non profelfos, vt
vel brati Auguftim regulam in cadem ccclefia confti-
tutam, prolueantiu & feruent, aut ipfam ecclcfiam o-
nininodimittant.

[ 1  Vos ficut ex lit er is veflrk acc'pimw partes cit ar e cuva-
fiu x'it iuxta mandatum nolirum caufam ipfam fine pojfeti* ca
tionico terrninare. Cumej, partes effent in veffra prafehtiacon-
fiirnu.diStu presbjtcr Bonus cum inftantiapoflulabat vt cle-
titonem de fe fatlam auc. ap. curetis confirmare . Sedprafatus
Brunus econtravicrefpondcbat illum nosi ejfe dignum regimine
prioratus , crimen ei obiiciens Jimonia : cjuod cjuia cleflio ipftus
»on erat cananice celebrata , & cjuiaprofejfm non erat , ipfum
ajjerebatmeriterepellcndum.Verum cum de frnonianihtlrjfet
frobatum nec alicjnid. contra modum eletlionU oficnfum:mour.r
nos vehementeripfus ecclefia priuilgium in cfuo coutinebatur
tx PreJfnpi t  vt nullus in ea (} it ali bet fubreptiouis afiutia prapo-
naturtn priorem  , nift qnem fratra cemmuni afjenfu vel fra -
trum pars conftlj ftnioru fecundum Da ti morem  er B.^Au-
guttint regulamprouiderint eligendum .

a filicet Mafaron.  b al.G.& G.al.B.&S.Cun.f^c.al.
Idem *A.Priari S fridiani G. & G.Lu.  c (dp.rz .eod-tit.
inj.compil.  d Cončor.text.in l.ae falJo^.rerum cum ne, ff,
de bar.inttit.fr in l.i^uotidi^naSM anua auotid.fr atti.
c  dHbiUftu/Veurtr.ii.

CAP. XXVIII.

V^cminatio vel ap peli ati o eitts  , eni us non tittcrcff, el{rtti$-
nem nor. impedir: fedfl vocandus conremnitur. eo profeauente
con temptum>caffati;r clecho etiam confrmata, fr potett profi-
Cjui>nifi con fenferit e!elhoni:quod psiefl etiam cx pott falfo.lt,
d.vfejue ad'§‘fupcreo.

Idem l.tt fancli Stephani in falto monteprcibptcro
cardinalt po.ttolic a  fedti legate.

Vod * Iicut ex literis tuis:[ / eir.f.jVerum cum
ex priraa ele<fHone,qiix facba de tiibus,dice4ida
videtur potius nominatio, ni-hil iuris adquifitum fue-
rit nominatis , ličite procedi potuit ad eleclionein rc-
gulaiitcrcelcbrandam,prafcrtini in ecclefia Armana^.
cha,chmiuxta b  conftitutionescanonicasdi ficri po-
tcft,in cathedrali ecclelia cledio debeac celcbrari.Nec
adpellatio interpofta, eiedionem illam potuit impe-
dire.cum in ea nihil adtentatum fueritinpr^iudicium
regiardigaitatis :quianonlimplex nommatio 5 ftd fo-
lennis eledio debet principi praricntari, vt poftulatio-
ni praftet adfcnfam, etii fecus aliquando, per vfurpa—
tionem aliqui faciant abufme. §i autem Miridincnli*
epilcopus ?  6c abbas Mellifonris, qui lnterefledebuc-
rant.noncontempti fucrunt, ledadclečlioncm voca-
ti(ii tamen line periculo potucrint conuocari) liue
nequiucrint, fiuc noluerint ad elečlionem celebran-
dam accedere : ipforum abfentia non potuit clečlio-
nem impedire: [ - Quod fi eos vocatos no*

fuiflTe conlliterit.fed contemptosrinfirmanda erit elc-
dio penitustaliter celebrata, nift poftea propter bo*
num pacis curaucrint confentire.

[ i e l{os igitur litcrarv.m tu ar um tenore diltgenter infpe-
tto > fcx in eis pro(peximus contincri. cjuorum tria contra prad .
lArmachanenfem clečfum  , fr alia tria contra eius cleiftonem
facere videbuntur.primum nontino fatta detrtbus cjuam in li~
teris thit alicpiotics cleftionemappellas , contra quam Ji clcffta
verefucrit , antec/uam cajjdretur , non debuerat alia alicjuate-
nus attentari  . Secundum appcllationem interpoftam , eju& fe
legitima fuit, fecjuentcm eleftionem ture penit us impcdiuiu
Tertium (juta Miden.epifcopus fr abbas Mellifonris qui inter-
ejfe debuerat ad eletlionem minime conuenerunt. Vndcfe con -
tempti fucrunt vel ambo vet alt cr .plus eorum conteptus quam
niultorum contradiclio pr&di&am cle cit onem debtiit impedire •
Quanum cjuod pr&fatus ^Albert us fc el c cim ante confirma-
tionem obtentam adminittrare prafumpfet. frfnintum quia trt
die confcer at ionu fu a ordmes celebrauir , cum non dum p album
obtineret. Sextum dilapidatio,quia fabulam ar geni e am alte-
narc minime formi dauir.~]

C 2  fHuo.ntam fi ad locum iUum inter Hibernefes non pote*
rantfecure prof cipi y  nec cateri ad alium locum inter lAnglicov
t ut c pot er ant couuenire.Siirafa cos vocatos ejfe confhterit.fi v§
čari abfque periculo potucrunt , fr Ul o s noluiffe vel non potuijfe
ad bed tonem celcbrandam venire,clctfto non debet irritari .]
Ceterum cum ante.juam tu ad partes Hibernicasperueniffes
illa fuit elebiio celebrata  , & eleflus ipfe Jiatim caperir mini*
ftrare.ru fatis ad id potes fub diftimulatione tranfere y cum id fi.

^ c ut nofti de metrcpolitanis ^Anglta , F rab a ..A lemanifu fr alta -
rum partium remotarum qui concorditer funt cletti Roman*
fc.potiatur ccclefiarum vtilttate penfat a. quia ji t ant o tcmporc
quoup} l  poffet elettu* confirmatiorem cum pallio a fe. ap.obti-
nere regali * non reciperet , ecclefea qua intenm eUmtntftrauone
caveret non modimm incurreret detrimentum. ]

. Epifoptss, dura ulcbraturmijfa confccrationis fua  , vel ar*
cbtepifopits ante receptura palltum  , or din c s conferre non de -
bet. boe dicit vfa ad \erfquod autem.

Šifrer eo autem,quod in die confecrationis fust, an-
tequam milfarum folemnia linhentur>acolythum or-
dinauit,pro tali excelfu cum corripias & caftiges : cum
lolus Roman, Pontifex (qui ante liymnum angelicum

a fa.rq.eod tit.ini.compil.  b 33 ,ditt. can.in nomine ^ '
mini fr cap.quaJronte'\ftc »fp<li.

55

Decret.Greg. Lib. I. Tit. VI. 5 6

'  * **" ^ ' tuendi Fontificis eledione tradarent, Sc & fmgulis dc

capitulo ftatutum cit Se coceflum.vt ille,quem lili

confecratur, Se poftmodum ipfe miflarum folemnia
incipit Sc perficit confecratus ) in die confecrationis
fuxvaleat ordines celebrare.Cacteri vcio,qmimcrepi-
ftolam & euangelium confccrantur,quia confecvati
concelebrant piincipaliter celebranti, ne diuidatur
myfterium vnitatis, <* non debelit tune ordines cele-
brare Frsterea cum non liceat archiepifcopo line pal-
lio conuocare concilium, conficere clirifma.dedicare
bafilicas, ordinare clericos , 6c epifcopos confecrare:
multum profedo prsfumit , qui antequam impetrat
pallium, clericos ordinare fcftin.it, cimi id non tan-
^uam fimplex epifeopus, fed tanquam archiepifcopus
.fr. cere videa tur.

Ufe verf. non fummotur, tum profit er diuerfttatem leCfurn-
rh m.turn ejuia nonfacit od titulum.^Aub.

Quod autem tabulam argenteam diciturvendidif
fe : Uummodo eceleitam Armachanamreddatindem-
»em, xquanimiter poteris prasterire, cum id de clcii Sc
populi proceiferitvoluntate.

CAP. XXIX-.

Eleffiop er nainorempartem copieuli faffa, non tenctjiecper
fitbfecjuenrem confenfUm rotijicori poteff . hoc cUcit Jccundum
ummunem inteUectnm.

Idern b Tole.[epifcopo  dr] Sogonenft,  c de
Jdrdcn.^dbb.

A Vditis d  8c intdledis meritis catife de duabus
eledionibus celebratis in Ecclefia Baiocen. vnam
de ‘  G. arciiid &alteram deR. fubdiaco. inueniinus
Ytranq; contraformam canonicam adtentatam. Cum
Čilim inquifitis volutatibus finguiorum decanus cum
paucioribus inipfum R. Sc cantorcum pluribus in di-
dumG.archidiac. conueniflent, folo cantorepoftmo-
dum quendamalium videlicet magiftrum Rde Alge-
diis / nominanteradn.fuitaudi.appellatum.nedeca
lms,qui primamin eledione vocemhabebat, ad ele-
dionem procederet line confenfu totius capituli,vel
jnaioris& faniotiapartis iplius.Ipfe vero decanus non
habito confenfu maioris partis capituli,led longemi-
noris.-fubitbin eledionem prorupit,appellans, ne quis
«ontra ipfam aliquid adtentaret: quamuis adfeueret,
etuodeledioni faclxplures alij confenferunt, cum ta-
nien.ex poft fado nequiuerit conualefcere , quod ab i-
nitio non valebat: quoniam eledio , qux fuerat irrita
jpfo iure.per fubfequentem confenfum ( maxime ap-
pellationependente)non poterat eflerata. Eis ergoad
proptia tecedentibus, X cantor Sc alij,qui remanfe-
lant in capitulo, podillam eledionem nondum cafla-
*am Sc appcl. ad nos interpoiitam, a nominatione di-
ftiarchidrecedentes denouoprafatum fubdiaconum
•ligereprsfumpferunt. Nos igitur eledionem vtranq;
dttximus irritandami.

CAP.  XXX-

'Toteflas datoeompromijjdnu od eligedum preUtum.renon
Integra reuocari nonpoteSf:& dejinit res ejje Integra, pojljuam
oornpronj/jfarij coeperunt habere,trafl*turn.

Idtm  h; Grandifijlua.tfr Bellaparttca
itbbatibM..

I Ncaufis; [ ”  dr.p]'Cuin * capitulum Tliolofanen-
lis eccleiix adtradandumdcelcdioneepifcopi con
ueniflent,duos elegetunt, vt v deeodem capitulo eli-
terent eledores,. K.  qui grsftito iuramento defubftir

a Veritati*,vteJHn vnomanufir.Viticana;  t> al.Dolan.
al.Dolnen.,  c Sanignco.al/dngnineo.al.Sagocio.aiSamgneo.
d Cxb-r+. eod.trt. in 3. compiL.  e Innoccnt. ctit irtvpslijfe in
regiHro,vnam de R.orchtd.ir alteram de magittro R.fubdiac.
f %Aldegiu.al;xAUe^Ui  g bn Co Bdrbatia^redeuntibuspili-
eet ad domum proptiami  b Jdem Epifcopo Conuenarum &
GraHdLi/ylu£ ) &c.alias^Eptfcopo & Grandbfolu&.&c. al. Qa~
dunen/š.  i ta.n.eoditit.in 3.compiL  k. Is le tcxt.u’pnta:ur
^»g.perPonor Jiocinfio effebfu.

- L _ . . con

corditer.vcl tres exil!is eligeret,abeis(riperronae(ret
idoneajpro epifcopo fine contiadidione a  a!iquaha-
beretur [ a &J-]  Poftmodum vero cum a pradiftis
duobus v.eledorcs eledi fuiflent , Sc ad tradadum de
eledione feceffiflent in partem,Sc non poflint omnes
vnam paritet concordate perfona, tres ex eis conuene-
runt in epifcopumConuennarum, Scdeindeetobb-
nem quam de poftulando epifcopo fecerant,capitulo
publicarunt: ac reliquiduo fubfequeter tertiadiecum
paucis decapitulo,reliquis abfcntibus,elcgerut archi-
diaconum Agenefem: [ 3  cir.y. 3 Nuncij vero prxdidi
archidiaconi econtrano rerponderunt, quod cum prx-
didi v eledores feorfum de eledione tradantes.intet
fe dilliderent.ita quod contcntiofavoccs eorum,afra*
tribus,quiremanferant in capitulo, audita fuiffcntca-
pitulttm ipfos,propterhuiufmodi contentiones,fufpe
Cios habentes, adeos duos decanonicis deftinarunt,
pet quos inhibuerunt eis,ex parte noftra,ne vltcrius in
fačlo proccdetentiSc ita poteflatem eligendi,quam eis
commifetant, reuocarunt, mandantes eis , vtredirent
ad capitulum, S: paritereum aliis fratribus deeletftio-
ne tradarentiS: huiufmodi reuocationi duo exipiise-
ledoribus adliibentes confenfum, reliouis tribus non
contradicentibus ad ipfum capitulum funt reuerfi.fed
ali) tres, vfquc ad fores capituli fubfecuti, ab eis poft¬
modum difceiferunt. Capitulum vero,cimi tota die ii*
la,ipforum prafentiam expedaflet,fubfequenti die,
campanam pulfatifccerunt , ficut moriš eft.ad capitu¬
lum * congregandum : Sc prardidis tribus, cum pau¬
cis complicibus fuis, fefe cotumaciter abfcntantibus.
prior cum maiori Sc faniori parte capituli, elegit ine-
pifcopum archidiaconum fupradidum;[ * &■)•'
Quiaveropollulatio] de epifcopo Conuennarum,
qux pracefferat.fada erat pet eos.in quos totum capt-

tulum eligendi tranllulerat poteflatem ,propterquod

vnanimiter de confenfu totius capituli iuteliignuref-
fefada, quam (cum res non elfct integra,quia in tra-
datu iam procelferant eledores) capitulum minim£
potuitreuocareicleftioncm lpfius archidiaconi dccer^

nimus irritandam. Qaocircamandamus,tl^unus it

perfonam ipiius c  epiicopi vtilem & ncceffariarain-
ueneritis ad regimen ecclcfise Tholofanij&idoncamj
tam fcientia literaruni, quam fux. conuerfationis e-
xemplo, ad h^reticorum gerfidiam dc.Tholofana
celi extirpandam, ^ qux ibi-perncgligentiamprsiu-
lum miferabiliter & damnabiliter hadlenus pullui 1 '
uit: tranfeundi ad eccleliam Tholofanam .propterv^ -
gentem neceflitatenij&eorundem e  vtilitatem,cih*’
centiam rribuatis.

[ 1 a p- f e - &'V ‘metrum cum in ecck/sa Tolofan*
vacantepaftore duo per dtjjenjiouem capituli fui,vtdelicet veti*-
fi. l^epifc. Conneutuirum^ dil.fi. R-arcbid. ^4gen .nominfit*
fuijjcnt dil. F.xA.cnuoniiw S.Licerij B.iArchtdtciconuf, &
Fanonicus eci leji*. S.Stephani To/o/anen. proparte venalttr*
di.fmagiftcr. p.de Rama & fiatu eiw ad nofiramprfi n '

tiara accejferunt. ouib.vcnfi.n. oA Hran. epi fco pum <(? dtLf*' n
ti. S MarceUtpresbyterum cardmale deputauimuf auditora*
Coram quibuspropofuerunt nuncijpradifti epifiopiquod.']

[ 2  S tat ut um etiam fmrexprejfe,quod fi eleflertt

in vnam perfonam conuenire non poJfent y  tribus ex tu cotico*"
dan til’tu rchsjui duo tllomm fequi tenerentur ajfaifum
Utonem etrunt illamratam habere .]

[ 3 ^Aduierunt inftipcrpr&ditti.& alij nune j ep(fcopitttf

a qua/iber,in antiquv>.  b lfi.C. dtprad.dec.lib.ro.  c  Vtf*
epifcopideeft m nonnullii antiqttU.  d Pracipu* epifcoporu**
cura m e.vftrpandu baretki*, verjari debet, nam eu hoc wcnr»“
bit ture dtuino.^Alberic tracf.de agnaffert.cj.n. dr c a finem -f 1 *
cbre Concilium Totofanum,(*.*.  c dl.etifdcntem*.

mortfh

De elečtione &: elečfci potcftate.

57

I neratifued ad dil.T.d.tt. S.Prifcapresbpterum cird.ap.fi. te.
fiit cx parte M* fiecialis nuncius drsi murnu ir tjueniam epi-
fnpHt >pfi pobtutandus ene a nabili ir legatus nullam couce-
itndi vel tramferendi eum potcblatcm babebat,cum huiufme-
di iifienfatie fiedi duntaxat ap.referuetur ne cjuid centrafieret,
ad mitram audientiam afpellauit.

[ 4 ExhibHerunt etiameiufdem arehidiaetni nuncij lite-
raipradiCH legati,tjuas nebufuper hoc deblinauir. Cum autem
preditU arediteres pramijft nebu irfratribus nefiru fidcliter
ntuliffint, nor memoratum legatum piam intentienem in bec
fadibabuijfe pre certe credentes : ex ipfe tamentenore litera¬
ti"’ fuamm mtjUeximus eum circumučtum fuijfe.tr perfub-
n primem tanta veritate perpendimus elicitum & eietertum
tjluemd ab eofuerit ebtentum, cum in ipfii literie fuis nen cx-
prefitfirmam poblulationu.

CAP. XXXI.

'De cenfiietudtne po tebi canenicorum el e biie adfolum capi.
Iklum ptrtinerc,boc dicit,& filet rjuoridie allegari.

Idem epifiope Florcnrino.

C Vm ecclefia “ Vulterana debito canonicotum
obfequio longo fuifiet tempore deftituta, Vulte-
Hnus epifcopus, volens miniftrorum defedum in ea¬
dem ecclefia reftaurare, canonicos quofdam elegit, &
inftituit in eadem: quos canonici recipere noluerunt,
adferentes, quod tališ cledio fuerat in eorum praiu-
diciumadtentata:[ t  drq.] Mandamus quatenus fu¬
per piimo articulo petitionis epifcopi.in quo poftula-
u >ta tc.vt canonicos ab iniuria, quam ei fuper eledio-
Jjecanonicorum Vultcranenfis ecclefia inferunt, pro-
nibctes:abimpetitione t>  ipfius,didos canonicos ab-
foluerenonpoftponas :'quianon videtur iniutiam fa-
c «c,qmvtitutiure fuo.cum per teftes longe melius lit
♦tobatum,qubd canonici fupradidi hoc iure vfi fue-
*"it anth,q U am epifcopus memoratus. In fecundo
< pwquearticul 0 , quo idem petebat epifcopus, vt didi
‘anonici epifcopum ipfum iute eledionis vt libere pa
tercntimabfoluereftudeas canonicos fapedidos, ma-
jpmefifitnotoriutn, quod in Thufcia generalis con-
•ueti^o feruetur, vt in cathedralibus ecclcfiis folum
japitulum,irtcq U iCto epifcopo.eligendi canonicos ha

»Mtfacultatem.

[ 1  Cum<j t  fuper bec fuam ad nes idem epifieptu tjuerimo-
9,im  dejlinajjet, caufam ipfam tibi cemmifimutfine canonice
ftTt ntn‘andam,irc.

CAP. XXXII.

fempremittentes tenenturrecipere elerrum a compromijfa-
nu rfi fit dignui ,nifi centra farmam cempromifii eum adpa -
rw ‘leilum.  '

Idem abbati far.Iti ViCleru  c, ir decane Parifienfi ,
irmagiblre UfiDecertenenfi.canonice
Morinenfi  d.

pVmdileftus filius archidiaconusMorinenfisno-
^-'bisintima(let:[ ' &•!•"]  Ecclefia Morinenfi epi-
fS^ 0  deftituta, canonici eiufdem de paftoris
'“»ftitutionetradantes, in tres canonicos Motinen-
lc s,poteftatemeligendi epifcopumvnanimiter con-
'alcrunt, promittentes, vt illumreciperent in pafto-
tem, quem de gremio ipfius ecclefia ducerent cligen-
«um,qui cxaminatis voluntatibus fingulorum, archi-
tliacor • — -

58

ac onum eiufdem ecclefia: in epifcopum elegerunt.
fon tr °i? 0 ^ tailUS  quoq; tam eleftionem & elečli per-

exammans, quam etiam fuper ipfius setatc (dc
cuius defeftu fuerat abaliquibus dubitatum )inqui-
«ns foliciti veritatem,per lententiam dedarando ele
«um ipfum minime fuftinere in ztate dcFcdum, ele-
ctionč tafta m  deipfofolenniterconfirmauit:[ ^ dr-)-]
vetum B. qui contia eleftum venetat memeratu, pro.
P°fuitexaduetfo,qu6dcum fupradidis ttibus fub ha c

forma fuerat eligendi concefla poteftas, vt capitulum
eum recipere teneretut, quem illitres ab omnibus vel
maiori & faniori parte de gremio ipfius ecclefia: nomi
*natum eligerent in paftorem: eleetores ipfi terminos
poteftatis libi tradita: non feruantes.pr.vdidum archi-
diacOnum eligere prasfumpfemnt, quem pauci de ca-
pitulo nominarant: vnde canonici Morincn. poftmo-
dum admirantes ,qualiter archid. eledus fuerat me¬
moratus , cum plures eftent in eadem ecclefia dignio-
res, coeperuntfere omnes publice profiteri, quod nul- ,
latenus archidiaconum nqminarant:&teputantes le
in hac parte delufos, quod fuper hoc fadum fuerat,no
ftro curauerunt apoftolatui referare: [ ] Nos ve¬

ro adtendentes, quia res pcrniciofa elfet exemplo, fi
per furreptionis aftutiam quis afccnderetad apicen*
dignitatisdta duximus prouidedum.vt praftito a con-
tradidoribus iuramento, quod ipfi malitiose centra
prafatuni eledum non moueant qusftionem huiuf-
modi, prardidi tres cledores iuramenti vinculo ad-
ftringantur dicere veritatem, quot ex canonicis exa-
minationis tempore in prafatum archidiaconum con
uenerunt. Et fi tres fimul,aut duo faltcm ex ipfis hira¬
ti, dixerint maiorem canonicorum partem in ipfum
archidiaconum conuenifle, vos contradidoribus filen
tium imponatis.cum contta hoc eorum efiet probatio
infufficiens, eo quod finguli elfent in fuis teftimoniis
*  fingulares. Si vero per eorum depofitiones conftite-
rit fspe didum archidiaconum extitifle b paucioribu*
nominatum: tune fi fuetit fufficier.ter oftenfum,quod
illum de gremio ecclefia fecundum formam fibi tra-
ditam debebant eligere, in quem omnes, vel maior Sc
faniorpars capituli conueniret: vos eledionem ipfius
archidiaconi, omnino cafletis, alioquin, quod de ipfo
fadum eft.ratum habentes,contradidores ab eius im-
petitione per cenfuram ecclefiallicam compefcatis.
prifatum B. prabenda Morincn. ecdefis fpoliantes,
qui fe ad liane poenam (fi forfan in probatione defice-
ret)obligauit Nonobftante,quodfupera:tatisde-
fedum obiedum efteontra illum. cum idem canoni-
cus huicobiedioninon multu inftiterit, 8c fuper hoc
a metropolitano fuerit iudicatum, cuius fententia in
rem tranfiit iudicatam.ciim intra decennium non fue¬
rit prouocatione legitima fufpenfa.

[ I Quiprebiča regalibm receptu a rege ad petitienem ip-
fitu capituli a Ven.fi. n. epifiope uitrabaten. de mandate me—
tropelttanipradicli fuitin preibptcrum erdinatuc:& alipuan-
diu nuli e contradicente liberam ir pacificam tam in tempora~
litnu tpukm in jpirituaUbtu admimtlratienem obttnuit in ec¬
clefia Morinenfi. Vnde procurateres ipfi k nebu burniletcrpetie-
ruut,vthu quipoflhacemnia inuidia fitmuiuagitatt centra
preprium fabtum t cmere veniende aduerfiu eleffutn ipfum m*
teriam difcordia fufcirare prifumunt,file tium imponentes, ir
ntemoratam cUblioncm tam concorditer celebrata ir confirma-
tam felenniter approbantet eide faceremus murnu cenfecratie  -
nit elecleimpendi, multerum fuper bocabbarum ir eapitulorit
ciuiratu ir diacef. Mormtnf.fid etiam alieriepreberum literie
nebuprafintatu,cpui fliperpramtfiu omnibut teftimonium per-
hibentei , eleblum ipfum tis literatura, diferetione ac honcblate
reddiicrunt multip/iciter apud nes cemmendatum. fpuinrm-
me ir elelterum ipforum fuper hec nebu literat rrtulerant, trni-
bus erat de verbe ad verbumficut fidem ajftnmt eledere/lite-
rarum illarum tenor infiertut, ijtta de petellatc ipfis tradita iu-
xta pramiffam formam confebta in capitulefuerant, ir figi d*
capitulifigiUata-2

[ z  Vet tranfmittere, tjui coram nobu folltcite paftuiauir
vt eadem eltllione ejuaffata faceremus ipfi ecclefia de petfiena
idonea canonice prouideri, cum fere ctrines canonici uMerin

c ' f d. f °d.tit.in j.cempil.  b at ipfius cpifiopi. C al.tr
"X- fi.rft Torte can.Mtrin.  d al.Neuietntnfi.al.Parifienf.

a  D etefiiumfingularitam multiplici vide Crauetta trati.
deantic].temp.p.4..u4dde B.Th t,t,q.7o .art.a.  b uldidem
eft te xl us in I JfipuUtieiJla-^.altcrius c is nota. D.de verb.ebl .

■*» A £

59

Decret.Greg. Lib. I. Tit VI. 60

°  • - lariter Scgeneraliterobferuatum, «adeum'examina*

C,

fiat ajferuir.fet farnipraflito iuramentofirmare.puodpraf
tunia., rudni cenam nitpuam in eptfiopum nominamnt, & le
vi:tmumpofjet olleudi puod iuxreformam pre.mijfam (tipradi
It u trib.coUata fterir eligendl .uiclorittu.vt vi detla.- degremto
ipfitot eeclef.e tligerenpcum trt puemomnes vel ntator ir fanior
pan capilulicojtnt irtt.afferenieeodem li.fenihilorr.inw proba-
turum puod f.pediifus eleihu patercturtn ar are defeiium.  j
CAP.  XXXIII.

Siex f-ptemeompromiffariutres eligunt puartv.m.ir tile
ianftntit.iieff idonctisiconfirmabttur elcclio.

1 dem eptfcopo B aiocenfi.

i Vm <• in iurepetitus exiftas,[ 1 t^qT.]Pnmus b
t  tute confultationis articulus contincbat,quod cu-
iiifdam decano ecdelia:defundo,eiufdem loči capitu
lum fub hac forma in 7. ex ipfis canonicis compromi
fit.vt illurti,quem ex fe c  vel aliis dc gremio ipiius ec
delite omnes paritet, vel maior eorum pars nomina
ret:eundemcapitulum reciperet in decanuui. Vnde
tirni vnus ex illis feprem.a tribus ipfortun: & alius qui
non erat denumero eorundem, a tribus aliis in deca-
num fnetint nominati: icquililii vter eoru alfumi de-
beat in decanum. Super quo taluer refpodenius.ouod
is,quide nuinero feptem atribus corum d gnoicitur
nominatus, iuxta compromifli tenorem debet in de
canum d  alTunii,duiiiniodo eledionide fefadte con
fentiat,Sc aliquod canonicum non obliftat.

C l . Et copiarn kabeat pentorum non pefimui ,nen miran,
puca fuper cpuibttjdaut iurit arr leu/it nos  < onfulere voliujh, pni
retini ant medic um Hubi:ationis continere nofiuntur.

CAP. X X X  I I 1 1.

E/e&io Imperaroritfpeblar ad principes Germanos, tret prt-
laros,£r puaruor laicos: ir elelfiofaifaper eorum mat trem par -
tem.cateru non corttcmpru.tenet.Ec adpapampertinet eleltum
»xaminarc.approbare, ir.tnungtre.confecrare.ir coronare, fieH
digntmvcl rettcere.fi eft indignua, vt pifia facrilegtu , excom-
tnunicarus ,tyrannw,fatuw,ir haretii w ,paganw, periurus,
vclecdcfiapirfecutor. Er elcllortbue nolenitbas ehgere , 'Tapa
fiippler. Er dataparirart vocum c/sgenrium.nec accedente ma
bori eoneordta, Papapoteft gratificancui vult.hoe dl. ti mean¬
der Hi e texrw.

Idcin duri Ciringi a  C.

V F.ncrabilem: [ r £r'p]  hiter catera vero[quidam
principes] Kac pricipue obieflione funt vli.dicen
les, quod Apoftolica: fedis legatus aut elvdoris gelfir,
aut cognitoris perfonam Si cledoris, in mclTcm alie-
iiam miferat falceni luain;& eledioni fe ingeres, pun-
eipum derogaucr^tdignitati.Si cognitoris,abfente al-
terapartium videtur perperam procellifle,cum citata
non fuerit, & ideonon debuit contumax / iudicari:

[ 1  &■)•]  V'ndcillisprincipibusius & peteftatem cli-

tio perlona; pettineat, ad queni impofitio manus Ipe-
člat Nuquid enim li principes non foliim in difcotdia,
fed etiam mconcordia faerilegu qucmcunque,'vel«x-
coromunicatum in regein tyrannum vel fatuum hare-
ticuin eligercnt.aut paganumaios )nungere,cd!ecrare,
ac coronare hominem humfniodi debereinus?ablitO'
mnino. Obieftioni ergo principunirelpodentes.adib-

rimus quod legatus nofteradprobado regein *  & r{ '
probando ducem.nec eledoris gellit perfonam vt,ote
qui nec fecit aliquem eligi,nec elegit; nec cognitoris«
cum neutrius eleftionem ,quoad faftum ebgentiura
conlirmandam duxerit,aut etiam lnfirmandam. Exct«
cuit autem denunciatoris offictmn,quia perfonam du-
cis eiufdem indignam, Sc perfonam regis denunciauit
idoneain. quo adimperium obtinedum, non tampro-
pter lludia eligentiu,quam ptopter merita eleftorum,
quamuis plures ex illis , qui eligetidi regemisiperatO"
rem promouendutn de iureacdeconfuetudine * ob-
tinent potelbatem, confenliffe perhibeantur in ipfum
regem,Sc ex eo quod fautores ducis ablcntibus aliis IC
contcinptis ipfum eligere praifumpferuin, pateat eo»
perperamproceflilfe,cum cledioni plus contemptut
vntus.quam contradidio multorum obftftat:[ 3  ir-)-]
Nosvtiq; c  non ducem , fed rcliquum repuramus Sc

nominamus regcm.iuttitia exigente: C 4-  dr .p] Qubd

autem ciun ineledione vota priucipum diuidumuri
poft admonitionem Sc expedarioneni alteri partium
fauere politinus maxinie pofttjuam a nobis vnftio.co-
leeratio Sc coronatio poftulantur: iure patet paritet Se
exemplo Nunquid enim fiprincipes admoniti, Sctx*
pedati vel non potuertit, vel noluerunt, in vnum pro-
politimi d  couemre.fedes apoftolica aduocato & de-^
fen lote catebit: eorumq ; culpa ipli redutidabit in poe-.
nam ! Sciunt autem principes,quod cimi Lotbarius Se
Corradus in difcotdia fuiflent elediiRoma. 1 ’otif J-o-
tharium coronauit,8c iinpcriii obtinuit coronatus,eo-
dem Corrado tune deinum ad eius grariatn redcunte.
tos [igitur duximus commonendo„vr a prafam duce
iufto quide a nobis iudicio reprobato tecedant.Sqira:-
fatoreginon abnuant ‘  adhirere:liili tunedcinutrv
contra perfonam vel fadum legitimti,quidab ooj e
dum tuerit.Scoltenfum: Sc infra. Sune enim notoria
impediinenta ducis,(cilicet excommunicatio publica,
periurium manifeftum, Sc perfccutio diuulgata,quain
progaiirores eius Sc ipfe pnfumplerunt in apollolita
ledcin /, Sc alias ecelelias exercere ■ Suit quoquc i
prad.noft.excoinunicationis vinculoinnodatus quod
poltmodum recognoutt.dum per nunciuni fuum ablo
'utionis beneficium poftulamtivnde patet,quod ipfe

gendiregem in imperatorem poftmcdtimproniouen- 1 fuit excommuuc.atus eledus: [ d &-T-  ] Idcm etiam

contrapropiiuui luramentum.fuper qno nec cofiiium
a fede Apoft. requitiuit, ambitionis vitio regmrni Cbi
vfurparepracfumplit.citm fuper illo iuramento priui
P.oinana ecdelia confuli debuillet. Nccvalet ad plena
excufationem ipiius, li iuramentum illud dicatur illi-
citum, cum inhilominus fuper eo nos priusconfulere
debuillet,quani contra ipfum propria temeritate veni-
re; prafertim illo eaeniplo, quod cum Gabaoniti a fi*
liis lfrael per fraudem fubripuerint iuramenta: ipli ta-
men cogmta fraude. contraillud venire temerenolue-
runr . Vtrum vero diefum iuramentum litlicitumvel
illicitum, 8c ideo leruandum, an non feruandum exti-

a JntcUigir Ottonemregem.  b In C-Barbaria iraraccon-
fuetuihneanrtepua obtinent.irc.  <t In C.Barb.ita Not itapue

faffa a metlta parre eltgtr.riitm .auget numerum ireleUionem  J non Plii/ippum dutem,fed ipfum O.reputaratu.irc  d Irta-

dum rccognofcimus (vt debemus)ad quos dc iure ac
anticp.ia confuetudine nofeitur perrinerc, pr K fen im
cinnadeos ius 8c poteftas huiufmodi ab Apoftolica
fede pcrueneritjtiui Romanu imperiuro in perfonam
anagnifiei CaroliaCraeis tranftulit in Germanos. Sed
^c principes recognolcere debet, £c vtiq; rceognofcut,
ficut iidein noftra recogn&uere prsfcnna:qu6d ius &
atidoritas eitaminandi perfonam eledam in regein, Sc
promouendaioi ad imperiu ad nos no fpedat, qui eum
iHungimus,corifecranms, Sc coronainus.Eft cnimregu

a Cap.tS.eod.rir.in 3 compilar.  b a/.Trimue fi poidem.
C Vide lplane rumgtofjtin verb.poNft. Jf puod cniufi. vit.
d Hune texr diettnrfingul. lo. ^4  n dr. in %eg. in toro. de reg;
tur in d. & P,utor h’e 'peni eleUuet confentiendeeleClioni de fi

iei.tr i.onfc.iteneum,per Bate C-^ntmodo ir puatidmud.  j traperfonam,tre.  f al.ieeti vox, Jedem

te rit,

s

6i De elečlione, ck eledi poteftate. «2

tcrit, nemo fanx mentis ignorat ad noftrutn iudicium \ §)H<xliter cjuoejue pradiftum Sakrnitanum archtepijcopum  ct-
^ <&•♦}* 'J lniuper fi pra’didus dux impe- ptiuari , cjuofdam vnos ecdcjiafftcos faminu torreriJ'ece\i' t

. liherrac nrin rim. m i» »IoAI/ah« _ /.1 _ \ ■ _v.__;

pertincre: [

mm obtincret, libertas principum ineledionc peri¬
la, Scimpcnum obtinendi decxtero carteris fiducia
tolleretur. nam fi proutolim frater didi ducis patri
torum,fic dux ipfe fratri fao fucccderet, vidercturim-
permm ncn ex eledione, fed cx fucceflione deberi: Sc
mprnudicium priucipum rcdundaret, fi non nifide
domo 4 ducis praedidi videretur aliquis ad impenu
adlumendus [ 7 frcf.  ] Nobilitatem ergo tuam mo-
^cntes,per Apoftolica fcripta mandainus,quatenus a
P^fatoducc reccdns omnino, non obftantc iuramen- l
^(iquod eirarione regnt fecifti ciim(eo quantum ad
•btinendum impcrium xeprobato)iuramentum huiuf
*iodi non debeat obleruari.

[ l Fratrem nosi rum Salesburgcnf.archiepifcopum, fr di-
ktlum filium abbatem de Salen. & nokilem vifnm Uarchio-
*em Orient dem-, cjuorundam principum nuncios ad Je.ap. de-
fiituitos benigne recepimus , fr cit bcntuo ! am tluvimus audien-
tiam indulgetidam. Literat oj uidem. (juas cjuidamper ees no bit
principes defhnarunt, diligcnterpetlegi Ječim us , & cju* in cit
tmincbannir>notAuimut vniuerfa .]

[ 1  Verum nos cjui fecundum xApoFioltc& fcruitutu offi-
*ium furant fingulu in iuflitia debitores y fcut iuftttiam no-  ,
/tram nolumus ab aliis vfurpart ,fic itn principum nolumus  j
»obis vendtcare .]

[ 3 Vndepršuilegium meruerunt amittere ejuipermijfa Ji-
bi abuffuntpoteflate. Vidcri non immerito porefl- cjuod iniu-
rUhuiuftnodi non obftantc c&fcri vri potcrant /ure fuo.Et ejuo-
ttia/n duxpr.tditftcs.nec vbt debu.it, nec a cjuo debuit , coronam
&vntttomm accepit,memoratus vero re v ob 1  vbi debuit,vide-
bicet cA cjui (granit }  fr a cjuo debuit.f.a.ven f.n.Colonien.archi -
tpifcopo vtrunejue recepit.~\

L 4 In reprobatione vero pr a fari Pht/ippi duru Sucuit,fr
propter nanifeffa tnipedtmcn^a perfona, non accufattone ,fcd
Fodemnttione pori ut fuit opus ,quia non accufatienc, fcd dam-
natione indigent manifesii  ]

[ 5 Sr vide^ur non immerito cjuod adhucfit e v eadcm ex-
communiia~ionis fen renti a tnnodatut ,cumpr&diftHt epifcopm
curn fua aucloritate non pojfet abfblucre, auft. vero noirra delc-
gorionu, nec pojfet p!ut nec aliter liceret boe ipjt , (juam ei fue-
ra:ab apefiohca frdconcejfum,cx eo etiam e.vcommunicationit
fententUJubiacereireditur man ifcFfe:cjuod cum perfidus Mo-
tenaldui,[a! Maicoandttt,'] Det & ecclejiainimicut cum vni-
HerfisfautonbciCjtam Teuthonicit cjuam Latinu, e.vcommuni-
t vinculis

ouofdam vero viros in mari fubrr.ergi,ad mam & ahoritpriti*
cipumcredimttt audientiam perucnijfc .3

[ 7  C um ergo nor flcčfi d pr o po fit o n o (Ir o rntV.a pcpitnrcc-
cafione pofsimut.fcd in co pottw fr mi firm e perjifamut, &■ in
nohti ftpc per literat tu as  duverti fuggerendum  , vt etdem duet
nuliatcnut fauenmus

CAP.  XXXV,

KAb(entes ad cloflronem deprouincia funtvrocandi, & conjtr
matur eledio maioris & fant oris part it.

ldem.

I /-> Oram dilcčfo fUio tituli fan&ce A  rudentiai>x ^
j presbytcro cardinaii:Čc infra. Si vero vrriufq; par- .
j tisfucrit cafiata clečfi© : vos ( fratrih us onmibus, qui
1  fucrint in prouincia conuocatis) qux maiori & faniosi
! partieorum fuper prrediftis vidcri• is complaccre: per
cenfurameccleilafticam faciatis firmiter obferuari.

1 CAP. XXXV  I.

Cajfatur elctfro partit maioris faBa,contattpta nrinoripartij
etiam Jieli vnos folut: non ramen itu eligendi dtuoluitur ad
minorem. b.d.Jhundum intellettum communtm.

Idcm Varmcnjiepifiopo,&eitts coniudictbus.

B Ona:memori:r c  S. Cretnonen.cpifcopo in extre»
mis agente, cum deconualefccntiadcfperaretur i-
pfius,Cremor, capitulum H. canonicum fiium Kegi)
difeipiinis fcholafticis infiftentem, ad certum termi-
num in vigilia Pentecoftes pro futuri elečfione ponti- *
ficis citari fecerunt: [ 1  3  CDonftittito aiitcm di&o

d  H.pro fuaeleftione & diledofilio noftro I proele-
: čfione archipresbyteri coram nobis:elc«ftionem abip-
1  fo H.poft elečlionem ar^hipresbyteri non caiTatam,li-
1  cet (Je viro multa: literatura, honeftie vita:, & darx fa-
j mx,non tamen fine multa temeritatc prxfumpta,cum
de priori e  noftrum deberet expečlnre iudicium, an-
tequam procederet ad fccundam. duxitr.us iuitadam*
in poenam interdicentes eidem cotradiclionis vocem*
in / primo confenfucapitulopcrmancntc.

Ele&ionem aurem archipresbytcri(quamuislauda-
bile teftimonium perhibeatur de ipfo)iuftitia exigen-
te cafiauimus: tum quia corpo/e dičli epifcopi nodutn
tradito fepulturx, habuenmt de ipfa eledione trada-
tum contra canonicas fandiones: tuni quia inuentus
eit H.fuifie contemptus,licet vnus folus extiterit;ciim
plus in talibus confueuerit contemptus vmub obelle*

tituii vulgata vinculis fu iniejuitatis merit is Jir aFtriftus , quam lnultorum contradidio in prafenti. Necprrrdi-

fcuridm t Ut p er  literat tiofras direffat per P.indicem Placenti - fta debet diei citatio valuifTe , Ciuia cum epifcopi mor-

num ipfusPhiiippi nu.rii.iuw intim<ffe mernintmuu^utv. ad i-
pfius Philipp audientiam zredim us pcruenijfe. Ipje ut hi lomi
nas, cjuamuu id non rantum ex relationv tpjtitt indicu y jed e
tiam per puhlicam Jamam ad notitiam ei.es deuenerit, eidem
txcornmunicato non Jo/um communicat y Jed cum in malina
fiiafouet,&per n urili os & por literat JUas exercu.it vel exacuit  I
furorem ipjiu.'. vt cbauji in (Jhrifio flio noffrv F. Sictlia regent
lUuiJrnn tiepotem fuum, cjuem iam priuauit hareditatefater-
na.adhucpitucr pojfejiionc materna .]

[ <5  figo d a rt te m Philipp tu dc gen ere perfecutoru cxiFfat y
prinetpes non crcdinnu dubirarc.cum Ffennats cjui primat im
penum degenere ipfitu boe acccpit,bo.me. Pajchalem pp.p. no-
ftrum mm epifcopu & cardinalib.& mulhs nobilib.Romanoru
frufumpferic captiuare. Fredericut aurem pater ipjiut Pbvippi
eomra tc. ruordarionit le x andr um papam p.n longo tempo-

rcfihifmafouit,tfenriiut frater ipfut PhilippirfuaUterfc ha
buitcina tnterfecfores fanilamemoria Lodttn . \_al.Lon-
gon.  ] epifcopi^ cjuem ipfe prt tu coegerat exulare , ac Corradum
cjui Hofhenfem epifopum ccperat)Jdtti nofhs. ^utnetta cjua
liter Veruf.n. ^Auximian. epifopum alapis cadi Jecerif,& pi¬
lot de barba eius aueUi , & trači ari cum tn pluribtu inhoneffe ,
^uabter & <]uofdam familiarss ecciejta nafo fecerit mutilari.

da debet dici citatio valuifTe, quia cum epifcopi
tem prsuenerint, temeraria nimis cxiitit: Sc  ideo noft
potuit X  areere citatum.

[ 1  Verum fecunda feria poff  PentecoFfen dttto epifcopi
viam vniusrfa carnis ingrejfo, capitulum ante/juam corptu il-
lius ejfet fr pult ur a traditu t abfcntc canonico mentor Ato in cjua-
tuor de ipfo capttulo y & tros de clero ctuitatU poteftatem eligen -
diponrife-m contulerunt,expreJfo boe fcilicet,vt minorpan  r7-
lorum vij feejueretur in dcftionemaicrem. Habito ttacjtie poti
mortent)fedar.te Jepulruram tamen ipfhu epif opt,  dc futuri
pafforis eleihone trati aru  , cum vata illoriim d uiderentnr
partes, vttjuatuor in archiprcsbyrefUm, dusbus in archid. vn «
in alinm ionfintientibus'.tandem ilU fcpv.lto minorit partit ar -
bitrio ad iudicium accedcnte maioris, eundem anbtpresbyte -
rum concordtrer elegerunt. Jut eletfiom archid. cum capi tul o
& cL o auitaris nullo contradicentc con 'enjit. Verum adue~
niens poFimodum Hug. fr ajjerens Je fuijje contcmptum ,ac

* ‘Dhch&  6 ut h  ta.

a  Cap.3. cod.ru. in ^.compil.  b ‘Terperam Pgitur,  ^rr «
deHtianA)Cumjiu!tus r ntjnam fuerit tal;- titultu.  C (Jap.2.
cod,.ttt .m 4 .cofnptl,  d In ntamtfcr.ira: dteclo flio H.pro fua
fr diletfofUo 'lf.pro ele(fione y frc.  e <t l.cum de priori elclifo-
ne.  I VultPonrifcx archipresbytert elefltonem nune confir-
mare , ajuajt e\ noui 1 capi tuli conjenju  > Ji adhuc ccnjent f at ^
£ at.ar tiaro.  ,

6; Decret.Greg.

propter hoc elcCfionem huiu/modi nuHiur fuijfe momenti, Cjuaji
im cligendi deuolutum fuijfct adipfum prt fe.proutpotuit ar-
chidiaconutn memoratum elegit.^

CAP.  X X X V I I.

7{on menachtu in pralatum regularem eligi nenpotetf.
Idem.

C Vm a  adnoftramnotitian\perueniS!et,qubdH.

qui fe pro abbate i  Lexouienfi gerebat.non fuit
ante monachus quam rleftus: nos attcndentes, quod
contra regulares traditiones illud fuerat c  adtenta-
tum, camnultam fpem vel ptomiffionem habens, vt
abbas fiat, debeat monachari, eleftionem de ipfo fa-
ftam curauimus irritatc.

CAP. XXXVIII.

In abbatem o ligi non poteit, ni ji inffruShti in regala mi-
utehah.

Idem magistri Ca.presbytem cardinali Jedit
apoihlict legati.

O Fficij tui: d [ t fr.Jq  Sane nobis tuis litetis in-
timafti, quodcum monafterium quoddam pofi-
tum in medio nationis peruerfie,paftore careret:mona
ebi de eleftione abbatis traftantes, cum non poficnt
fuiordinis idoneam inuenireperfonam ,in quendam
virum nobilem oculos direxerunt, pet quem poterant
melius dcfenfaii: & patrcm adierunt ipfius, humiliter
poftulantcs, quod filium faum induceret, vt habitum
fufciperet monachalem, nutlam patri de ipfius promo
tione fiduciam tribuentes:& pater ad hoc induxit filiu
prouidum & difcretum,quieffeftus monachus,fuit in
abbatem e  eleftus, cuius eieftio extitit per reftorem
Meflanenfem apoftolica: fcdis legatum , qui omnibus
pradiftis interfuit.confirmata. Cum autem idem fit pa
latus pufgare fe, quod nulla fuit ad hoc ambitione in-
duftus: poltutas edoceti,vtrum diftus legatus eleflio-
nem copfirmare / vel difpenfare potuit, vel quodfa-
ftum eft, ftare podit, Sc  vtrum eleftione caflata iterum
valeat eligi in abbatem ? Nos autem confultationi tuac
talitetrelpcndemus^uodcum exhis,qux incontinen
ti fubfecuta funt,oftendatur,qucd tališ taliter non pof
lit eligi in abbatem, maxime pro eo, quod antequam
cfiet difcipu!us,voluit efte magifter: eleftionem illam
irritaede g  decreuimus & inanem.Verum poftquJm
fueritin regula competenter inftruftus(fivrgens ne-
eeffitas, Sc  euidens vtilitas ipfius monafterij poftula-
tierit) purgatione recepta poterit in abbatem adfumi,
ne monafterium opprimatur incurfibusmalignorum.

[ i Profecjuent taudabilem alUonem.ciim fuper illu de quie
biu dubitas.pernupoflulat edoeeri..

CAP. XXXIX.

Elcffio a!ir s canonica cinfirmatur.licct auidam eligentium
i'Jfent miniti excimtnunicarione ligati,

Idem.

I Lla quotidiana * inftantia.&infra.Quia pro certo
didicimus eleftionem canonicam extitide,ipfam
auftoritate apoftolica duximus confirmandam: fup-
plentesdeplenitudinepotcftatis,fiquisinca ‘  ex*o
fuiflet defeftus, quod quidam interfuerunt eleiftioni
eiufdem,quiexfola participationeinfimpl^ds excom
municationiš laqueum inciderunt.

mittitur.reieSfa electione. Si veri tndigntu.fr tile JHaiirpin
poilulantium ignoraueritipiilulatio fr eieftio reprebantur. Si

veri fciebant, fr eletttu eBidenctu.cenfirmaturelcftir.fr Um
Ji numertu poftulantium non eft dupli maior.hoc dicttjntelli •
gendo Jicundum tjuod cmtinetitu commune.

Idem magiPtro Maximo notario nojtri.

S Criptum a  eft in Apocal. Ioan.quodinmedio&
incircuitu fedis erantquatuor animalia:&“^*‘
Sane ad hanc eedefiam, fcilicet CenftatinopolitaH*
duo animalia funt vocata, vtinam plena oculis,&d«
habetiafenas, videlicet t>  Eradienfis archiepiicopus.
Sc  Plebanus fanfti Pauli de Venetiis,ficut per Procura-
tores tam poftulantium archiepifcopum,quam eligen
tium Plebanum fuit propofitu coram nobis:& infra.

Veriim quiadehis,quxpeiadfertionem partmmin
iudicium dedufta fuerant,nobis non potuit fleriplena
fides,quamuis fuper his,quxdenumero difta funt po¬
ftulantium , per quoddam inftrumentum publieum,
necnon confcflionem procuratoris aduerfa: partis in
iudiciofaftam, fed pofteareuocatam, pars altera adfe-
reret fuam mtentionein efle fundatatn.caufamdiltri-
tioni tua: duximus committendam. Per Apoftolica
fcripvamandantes, quatenus fuper his & aliisinqui-
ras diligentiftimh veritatem, de meritis elefti &poflu
lati apud Venetias.vbi nati fuerunt.žc diutius conuer-
fati. Deftudiis autem eligentium & poftulantium, &
omnibus generaliter,qu3 caufam podimt inftruerea-
pud Conftantinopolim, vbi huiufmodi poftulatioR
elečlio celebratac fuerunt. Et fi partes cofcnferint,pro-
cedas hoc modo: vt fi conftiterit de mutuo conueniuc
confenfu,quod ad eleiftione patriarchae feptem adroit'
terestur pracpofiti.fiue per fctpfos fiuepcralios,&dui)
alij ex parte vniuerfitatis pro cxteris conuentualium
ecclefiarum pndatis, totq; tune temporis conuentua-
les eedefias habuifle prxlatos, quod cum feptem pr*-
pofitis Sc  nouem canonicis ,quos quidem canonicos
conftat in poftulatione prsfatt archiepifcopi c f >n *j ie '
nilfe,duplo maiorem facerent numerum J'

cim eledores plebani: tu vice noftrapoft uJa | 10 "' :1<1 '
mittas.nifi probatum fuertt poftulatoa!iqmdobuiare
decanonicis inftitutis, c  quod promotionemtplius
debeat impedire:ac(Plebani eleiftione caflata) iplu»
archiepif copum abfoluas a vinculo, quo Eradtenf ec*
clefix tenetur: concedcndo ipfum Conftantinopohta-
nx  ecclefi* in paltorem. Quod fi adfaciendum duplo
maiorem numerum fimulomnespratdifti minime
fufficercnt:fiuedignus fiueindignusfuerit poftulatu*
tu(poftulationercpulfa) cleftionem Plebani aud orI '
tatenoftraconfirmes,dummodo nihil obliftat eidem>
quod ipfum tantoprsfulatureddatindignum.

Si veronumerus poftulantium inuentus fuerit du¬
plo tnaior, qucma,lniodum prsdiftumeft, Scpcrfona
poftulata reperta fuerit indigna, tu tam poftulati«ne>
quam eleftionem non differas reprobare. Nififorlan
omtfts , aut maior pars poftulantium przfumptione

damnabilipoftulauerintfcienterindignum, ‘  vtn> c

vicemcritbdebeant eligendifeu poftulandipoteftate
priuari. Et hoc quoq; cafu eleftionem c6firmcs,ucan l
dc perfona idonca conftiterit cdebratam,^__

C A P. X L.

Sipoffu/atio cum clečtionf concurrif, fr numerue pottulan-
tium eft duplo maior.fr poffulatui etf idoneui:poffulatio ad-

a Cap t eod.tit.in a compiL  b al.LexonienJi.al.Ltci-
nienJi.al.Luxouin. C m C-Barbatia.i/fudfucritattentatum.
d (Jap 4-eod tit.in 4.compil.  C l{i c in nutbu/dam vulgatu
babe tur diSho /latern: ejua dceif tum manujcrip.tum in altu e-
mtndatioribm.  f alinjirmare.  g al.dtcernimns  *h (Jap.s.
tod tit. in 4.,ompil.  i Si ijuu in eo ex ei fuijjit,fre. In C-
' 11 ^riaila itarSi in ca vel ex ta {m Jfct.fr c.

CAP.  X L Id

Si ilti, ad nuoi Jpeffat elcbtio , ncgligunteligerepralatur*
thedrali) vel rcguUru eccLJii intra tret menja,proximm fig'"
rior ec de Jiam erdinabit.-jHodJi intra trti alioi mtnfci
rit.canonid punictur.

Idem in Conciliogenerali

a Cap.6. eed.rit.in 4.ctmpil.\Apocal.4.  h Eraclie’lf , ‘
c tjua. habeič).eod.tit.can.nihilt[f.  d fuffecerinr.  c  vidc •
i-§.pofhtlafH. jf.de pofiulandt.  fi LaterancnJifHbl'”‘ , ‘ t>
tlt l l L cap. tj,

r  Nef r ®

65

De elečtione & ele&ipoteftate. oo

c monicam libertatem: Sc  ele&ioniscoromodo careat,

■j^rEpro defe&u a  paftoris gregcm dominicum lu-
iN pus rapaxinuadat, ant in fscultatibus fuis ecclc-
fia viduata graue difpendium patiatur.volentes in hoc
ctiam occnrrere pcriculis animarum, Sc  ecclefiaru in-
dcmnitatibus prouidcre: Statuimus,vt vitratres mcii-
fcscathedralis ccclefia vel rcgularis prslato non va-
cet.Intraquos (iuftoimpedimento ceftante) fi eledio
celebrata non fuertt: quieligcrc dcbuerant, cligcndi
poccftatccarcantea vice. Acipfaeligendipoteftas ad
cum,qui proximopr2ecfie dignofcitur,deuoluatur. Is
ycr°jail quem fucrit deuoluca poteftas,Deuni pr* ccu
nshabens non differat vitra tresmenfes cumconfilio
ca pitulifui,& aliorum virorum prudentium viduatam
^ cedefiam de perfona idonea ipfius quidem ecclefice,
vd alterius,fi digna non reperiatur in iila,can0nice or
dinare:C canonicam voluerit effogerc vltioncm.

CAP. X LIL

Per aliquam de tribu* formi* hic contcntif,fcilicetJem
tinijt compromifii, injpirationis, procedi debet ad ele-
ftioncm m ecclefii* cathedralibu*: aliter elečlio celebrata
non v a le t : & con trd fa cie n t es\p n uan dtfu ni eavue poie-
ftateeligendi.b.d.vfq 3 ad illud .

Idem ineodem.  c

a  Via d  propter diwcrfas eledionum forma$,quas
auidam inuenirc conantur, Sc  multa impedimen
tapi\>ueniunc,& magna pcricula imminetecclcfiis vi
duarb. Statuimus, vt cum elečlio fuerit celebranda,
,.p ra dentibus omnibus quidtbent,& volunt, Sc  poftunt
commode interefte: affumantur tres de collegio fide
digni,qui feerete Sc e  figillatim vota cunčtorum dili
genter exquirant, 8c  in feriptis redačia mox publicent
in^ommuni-.nullo prorlus appcllationis obitaculo in-
tcriečlo *. vt is collatione / habica eligatur, in quern
omnes, vel rnaior Sc g  faniorparscapituli confentit.
Vel falce elicendi poteftas aliquibus viiis idoneis com
mittatHr,quiviceomnium eedefise viduata: prouideat
de paflore. Aliter elečlio fadanon valettnifi forte com
muniter efletab omnibus , quafi per infpirationem h
abfq;vitio celebrata. Qni vero contra praeferiptas for-
maseligereattentauerint, eligendi ca vicepoteftare
priuentur.

Interdicit procuratoremin tleči toni* negotio confUtui,
nifi concurrant hic contenta Vfq s  ad §-Eleč}tonei\ jLbbas
Situl tu.

Illud autem penitus interdicimus,ne quisin de&io
»n negocioprocuratorcm conftituat, nifi fitabfens in
Co loco, de quo debeat aduocari, 1 uftoq; impedimento
detentus venire nonpoflir: fuper quo,fi opus fuerit,fi-
demfaciat iuramento. Sc  tune fi voluerit, vni commit-
tatde ipfo collcgio vicem fuarn.

Pracipit elciiiones folenniterpublicari , gr clandejli-
natreprobari.b.d vfc^ad finem. Jibbas Sicnlm.

tteftiones quoq;clandeftinas reprobamus, ftatuen
tes,vt quam citoelc&io fuerit cclcbrata,folenniter pu
blicctur.

CAP. X Lili.

Confentiens elečlio,ni de Je fačl.e p er abufum pote fiati*
fecuUri *, efficitur m e ligi bi Ida d dignitatemigr eleblio e ji
nulla. lligeniet autem d beneficiji per triennium fufjten
dan tur, tu ncfunt p riua ti pote ji ate e lig en di.

Idem in eodem.  1

Vifquis clc&ioni ^ de le fačta* per fecularis po-
V^jeftatis abufum confenrire prafumplerit, contra

a (-a.ti.eod.tit.iH j\..ccmpil.ride ^/Ilfonfum Cajlrujib.
f’ c 2 ; d f  iujla haret.punit.  b fide l.ejtd cceiu cum gl-fl.
de vipubl.gp j n  l.malum^-vidua jf .de "ver.fig.  c Cone.
Laterfub lnnoc.ULc.24.  d Ca.^.eod.tit .in  4. compil.
c hnpuldttmvoces.  t adkibita.  g vel.  h inCod.
“Jrb.ita: infj)irationem S.Špiritu* abfoi&c.  i fub Jn-
*°c.in,c. 25. k Cap.io.eod.tit.iu ^.compil.

Sc  ineligibilis fiat, nec abfq; difpcafacione ad aliquani
valcat a  digi(dignitatem.) Qui verb eleftionem hu-
iufmodi,quam ipfo iure irritam e(Tecenrcmus,prxfum
pferint celebrare: ab ofticiis Sc  bcneficiis penitus fufpc
dantur,pertriennium eligendi tune poteftatepriuati.
CAP. ‘ XL 1111 .

Si pralatu* pernegligentiam c o nfirma n it in di inum elt
člum ad re^imenanimarumi perditpoiejlate confirman-
di primum fuccejforemi dperceptione proprij beneficij
fit fj>cnd:tur,&promotu* deiicitur. Si vero permalitian *
boi fecitigrauiu*punitur. ElečU vero immediate y fubiečii
papa, per fe ant per perfonas injlručtar debent adire pa-
pam,&>petere confirmationem. Etfi funt elcčli in concof
di a & Valde remotiiVidelicet vitra ltaliam confUtutiJn -
terim adm i nifi ran tjt a ta;nen 3 ejucdnil alientnt: betieeU-
cuntur autem <£p confecranturprout confueiierunt.

Idem in eodem.  b

N lbileft c  qubdecde(i.t Dci magis officiat,quam
quod indigni affumantur prajlariad regimen ani-
marum.Volentes igitur liuicmorbo adhibere neceffa-
riam medelam jirrefragabili conllitutione laneimus,
quatenus cum quifquam ad r^gii- cn animarum fuerit
cledus.isad quem percinet ipfiusconfirmacio,diligcn
ter examinct Sc  ele<ftionis proceiruni,^: perfonam elc¬
čli: rt cum omnia rite concurrerint,munus ci confirma
tionis impendat: quia fi fecus fuerit incaute prafum-
ptum,non folum deiiciendus eft indigne promotus, d
verum etiam indigne promouens puniendus. Iplum
quoq;decernimus hacanimaduerfione puniri: vteum
deipfius conftiterit negligentia 5  maximc fi nominem
infufficicntis fcienti*,vel inhoneft* vit*, vel aetatis il-
legitim* approbauerit: non folum confirmandi primu
fuccefforcm illius eareatpoteftate,verumctiam (ne ali
quo cafu pccnam effugiat) a perceptione proprij bene¬
ficij fufpendatur,quoufq; (fisquum e  fuerit) indui-
gentiam valeat promereri. Si vero conuičhis fuerit in
hoc per malina excefifilfe,grauiori fubiaceat vltioni. f
Hpifcopi quoq; tales ad faeros ordines & ecclefiafti-
cas dignitates promouere procurcnt, qui commilTiim
fibi omcium digne valeant adimplere,fi S:  ipfi canoni¬
cam cupiunt effugere vltionem. Carterum quiadRo-
manum pertinent immediare pontificcm-.ad pcrcipien
dam fui confirmationem officij, cius fe confpcčlui (fi
commode ficri poteft) perfonaliter repr*fentent, aut
perfonas tranfmittant idoneas.per quas diligens inqui
ficio fuper eledionibus g Sc  eledispoilit haberi:vt fic
dem um per ipfius circunfpcdioncm confilii, fui plcni-
tudiucm officij aflequantur, cum cts n: h ti obitirerit de
canonicis irmitunsdta qubd interim valde remoti, vi-
dclicet vitra ltaliam conftituti,fi eledi fuerint incon-
cordia, difpcnfaciue propter neceffitatcs ccclefiarum,
^vtilitates in fpiriCualibus Sc  temporalibus admini-
ftrent,fic tanien vt de rebus ccclcfiafticis nihil penitus
alienent. M11 n us vero benedidionis, fcu confecratio-
nis recipiant,ficut hadenus rccipere conluewcrunt.
CAP. X L V.

f,xpenjkneceffari*qu.t*facitcapitulirm pro elečtione

prelati,de boni*pralatur.e debent fieri,velreddi.
Honorius 111 . Cap.Conjjanti/.op.

V T pra?terita: [ 1 Sc  infra.] Pracfentium audoritate
ftatuimus, vt e xpenfat neccftari*, (|uas capirulum

a pojlit.  b m eod.conci Lat.fub hmoc.lll. cap.26.
C Ca.n.eo.tit.in  4. compil.videconc.Trident.Jejf.6,c.J.
Jcjf.i.dc rcformat.c. feff.ii.de reform.c.i ^4ddc jH-
fionfum Cajhumilib.i.de iujla kjeret.pun.c,*,  d videl,
fi ionJlat.gy Bart jj.de app Al gr tn c.cum fuper in gl.i.).
de cavfa poff.g^propr.  e di^num. f Vide l.feruos.C.
ndlcg.lujdevi pu.gr l.nemo deinceps.ad fin.C.de epife,
and.  g alfuper elcclioni*procejju.

c


67  Decrct. Gree. Lib. L Tit. VI. 6 S

Conftantinopolftanum.vel cius nuncij vacancc Tede ,p
ele&ionis negotiofecerint, de bonispatriarchatus fiat
totaIiter,vei a  reddantur: Dummodo ipfi bonadece-
dentis patriarcha: non occupcnt vel vfurpent.

[ i Littsvelcontentionvs decifa materin, futuris litim
fiif occdjio amputetur.}

C* P. X L VI.

Eleclid pop collalionem exinteruallo cele brata, non ra
let, h -d. fecim dum op in: o ne m ma<fscommunem.

Id e m c le Ho (L n vetu n e nJ.)

C % Vm poli pečicam inftanrer, &demum obrentam,

4  quondam.( Lugdunefis)archiepifcopiceflionem,
vota canonicorum Lugdunenlium in te tune ipforum
prspofitum concorditer conuenifient :. Quia tandem
examinato (ficutdecuit) proceftu eledionis tua*, in-
ucnimus eam poft publicationem confenfuum, & col-
iationis tradatum,aliquandiu fuiffe protradam, aften
fumq; tuum prius,quam eledus fueris rc.quifitum:ele-
dionem b  eandem (ex ipfius dutnxatinordinatopro-
■cdTiG c  iuftitiaca(rauimusexigente.

CAP. X L VII.

"Monach us V ni us motiaflertj alt eri us fa&us alb as, in cle
Slivne abbatisprtoris monajlerij ročem non babet, ctiam-
Ji tale ius .ib ah bate fr monachispriork motiajlerij fibi
fi it ref e ru a tu m.

Ide m Eboraoenf priori,frma^ijlro Guidont
dtCanopo , d

C Onftittitis in praTentia noftra procuratoi ibus fan
di Taurini ( e  Eboracenf.) & fandi Lcofredi de
cr.uce, abbacum.[ 1  &’ infra.] .Cimi autem proeurato-
re.s ipforum abbacum iuffi effent exprhnere> quo i ure
Ipfi abbates deberent eledioni abbatis Fifcan. f  rao-
nafterij inceiefie-.refponderunt, quod olim cum alfu-
merentur in fuorum & monafteriorum abbates, fuit
ipccialicerindultum eis ab abbate &conucntu mona-
llerij Ftificancn. vc haberet vocem in capitulo corun-
dem. Nos autem rationem huiufinodifnuolam repu*
tantes, fuper hoc perpetuum file n d um imponimus g
abbatibus fiipradičtis.

[ i Et monajlenj Fufcancn. dd.fr. n.d.tt.ss. Io.fr Pau¬
li Presbyierurn CardinaJem de dim tis auditorem, c o ra oho
prvpofuerutit procuratvres pradičlorum abbatum,quod
racati te p rajat g  monajlerio , qnvd immediate ad Romana
tcclefiam pertinet,monacbi eiufdem loči conlemptusprp-
fatis ab batih us,qti/commodepvttrant fr debebam de iu
re rocari ad elciiionem abbatis temereprocedetes, Ethar
dum quondam abbalem S. J^indoci a d eiufdem rernmen
minusidmevm eligere prafumpferu.nt, quare petebant
thilion e m (ih/ir. odi p e nit:: s tret tari.'}

CAP. X L V 111.

Eleciio debetfieri verbo, fr de illo,in quem coufenferit
m ad r p ar s capi tu li ,fr non rep'e  &< ul, aram pariium.
Ideal Kot h omamenfi capitnlo.

E Cclcfia veftra delti tura paftore,& votis veftris,quu
'de farura prelati haberctisfaccedioDe tradatunv
in diuerfa h  diuifis, quidam in Thomam, gnidam in
■cancellaruim quiJam^jngu!are*-in fingularesper-
Ibnas ciuidem eccltfiae eonfenfiftis.

Vcrum cum fuper his in noftra & noftrorum fratru
prajfcutia mulca fmflciu hincinde propofita,inuenim*
qubd iili,qui fua in Thomam defideria dii igebant, li-
cetmaiorempartem facercnt paitium comparatione
roiriorurn, J  non camcn ad maiorem partem capiruli

a fr,  b al.tuam*  c ride anth.de hxred, fr Fal.§>
iuordinatum.coll.i.fr 7 ;q.i,nihil.  d Ebroienfi p nori
fr inagifiro G. de Canabul. al.priori S. Barbar*, c E-
broicenji.  f alSufcar.enfis.  g impofuimus.  h vt fi
rerbi vratia,cumxtj. c ant niči effent, qmno r}  nominauerut
‘tbc mdrqUiit}ior cance!lariu, fr t; esalij aiios tres.  i vi.  '
in l.nufli.et l.pUnf.D.g* cu tuj ^•‘Pn.fa c d, i »hvvr.D.ad-
munteip.

peruenerunt. Confideramus nihilo minus, quod polt
publicationem conlenfmim, & collationis tra&atum
adelečlionem nullus habitus eft proc.tfius, quamuis
deportationis Tolennitas etiam poft appellationem !e-
gitimam rueritfubfecuta, qtiam proeledionenecde-
cerct,nec etiam cxpediret haberi. Vnde quod fadu cit
de F.praidifto, cafiauimus, petitione conicnderiuaiifl
canccllarium nonadmifia.

CAP. X LIX.

Kot:profeffus,in abbatem.eligi nonpotejl,
Gregorius IX.

C  Vrniti magiftrum adfuminon debcat,quiformam
.difcipuli nooadfumpfit, nec fitprsficiendus> qui
fubefie non nouitmos inrelleiflo per te , quod inqui-
bufdam regularibus domibus iure tibi diacefano fub-
ieČHsjfunt quidam in abbates non profefiiordinemre¬
gularen! adfumpci: MandamusjquacenuscumabbateJ
tales cffe non debeant, qui per profeflionem monadii
& a  regulares canonici nonfuerint, ad amotionem
eorum,quos tales inueneris (fublatoappclladonis im
pedimento) procedas.

CAP. L.

EleHio facla d non maionparte capi tuli, fr omijfu col
lati one, non Valet.

Idem Cumanen.capitulo.

C Vmana ecclelia paftoris folatio defiituca, & coti-
gregatisdic ad celebiandam eledionem praefixa,
qui prsfentes erat de Cumanis canonicis,ac cribus ab¬
batibus, qui vocem in eleilione habere nofcuntur,ca-
pellani &.  clerici ciuitatis clečtioni fe debere interdTc
dicences, fub huiufmodi proteftatione admilli fuerut>
quod vo\ eorum , qui non deberent interefte de iure>
vel de conluetudine non valercc. Tandem pramilfo
iuxtaformamconcilij b  generalis ferutinio : vij.de
canonic : .s,vnusabbatum,vj.capellani,dnouemcleri-
c\  in eittfdem ecclefii arcbipresbytcrum conuenerut:
noucm ca n o niči s, vno de abbatibus, vnocnpellano > &
xj. clericisin ipfius cccleli* archidiaconum dirigenci-
bus vota fuareš: infra. Cii m decem 5’ odofaerunc ca-*
nonici tres abbates , x\. clerici, &  xiiij. capcPani neu-
tram elečtionem compcrirnus ad maiorem parte-m to-
t i us ca p; ;  c u 1 i p er ne n i (fe. n cc p r o batu m fu crat.ej uod cic
rici admitti debuerintjncc quod capellani admifil fue¬
rint de confuetudine,vel de iure. nam & fi capellani c
duabus cle&ionibus epifcoporum inrerfucrint,& feru*
tatores dederint vol mi ta tirni,non tamen bi'quifi ta vo¬
ta fua fui(Ie,vel ipfe aliquos eiegilfe probatnrded.& ^
fi inquifita fuificnt vota, vel ipfi aIiqitos elegi(fenfjP cr
hoc tamen nonconftitit id eis de iure compttere,vd
ex confuetudine iam pr*fcripca. Vnde nos ele&iones
ipfas priluir.ptas etiam contra formam concilij gene-
ralis y cum coiiatio omiiTa fuerit, qujepofl:publicatione
Teru cini j fieri debuifTet: defratrum noftrorum cnufdio
fententialiter duximus irritandas,elcwl:ores hac vicftfi'
ligendi potcltate priunntes,

CAP. LI.

Pircompofilivnem fiCtam cumpralato fr capitulo,«*
poteH ius cligendi competere lateo,etiam patre no ineccb
Jta coilepjata.

Idem abbati Cltiniacen.

S AcrofančVa * Romana ecclefia. & infrd, Sane/
propofuifti in noftra prsetentia, quod fuper ordina
rione prioris monafterij fandi Pancratij ad Cluniacen«
ccclefiam pertinentis eumeomite de Varenna 5 p a '

a vel.  b Lateranenfis fub Inriocent. H l.cap.ltf
c in multis imprefts, de e H vox duabus, quam habintm*

n (lrrpt.fr agnofatglo fft.  d alfe d fr Ji niqnifita fr”
ifjeut eorum v o ta. c ysX Kpmana de e H in pluribue nt>t~
nufrip.  f in p lu rib us manufc.ln nojiro fineprop ptjf  '
g alJfaliiAi*d*LffamH**L<

>1^

procuratorecuiufdam abfcntis) in cantorem 'piit.s-ec-
clefis conuenerunt: qui cnm plures iti eum,& pautin-
rcs in alium fua defideria direxiflent, a parte fua deti*
cxtitit in paftorem eccleiis Niuernen Poftmodum ere
dente parte decani,quod alijplttrimum dtli^uifleni
eligendoperfonam fcientise liceralis expertcm, pro-
pter quod illisfecundum ftatuta Lateranen. a ccmcilij
ipfo iure eligendi poteftate priuatis, poteftas eligendi
ad eosexrititdeuolutardecanum ipfum, qui in euna
fua vota direxerant, in funm epifcopum elegerunt ad
(edem Apoft. adpcllantes: Sc  infra. Rdiquis petenti-
busvt irritare dccani ele&ioncm attentatam a pauci®
ribus, & poftaliam non caftatam, acconftnnare reli—
qnana veiuti canonicč celi bratam a pluribus de perfo-
naidonea dignaremur. Nosigitur mandamus, quate-
nus li duftus canror defečtum in literatura non pati-
tur,& alias eft iHoneus ad regimen paftoralc,ipfius ele
ftionem procures audodtatc noftra (intirmata reli—
qua)confirmare. Alioquin^pfius cantoris eleftioneir-
rita nunciata) pr*nominatum decanjun (fi nihil ei de
canonicis obfilieret b  ftatutis ■) eiraeru amftorirate
praficiasecdcfii menoratar.

c a  p. mir.

Hub er. s plures di^uitates relp turu beneficij curatafi¬
ne dijjrenfitiorie Pupj, melipibil» el}, h.d. i/uo ud titul *.

Idem Siluanečlen.epifiopo,&' Ujn.de morite
mor ubili nrcfoidiac. fuccente -

riParifienfi.  C

Vdum ecclefiaRothomagen. paftoris folatio de-

69  Ds clečtione, & sledi poteftate.

trsno ipfins, quidam pradedi r ruus de confenfu ca-
pitulifuicoinpofitionem quandam iniuit iuri contra-
riaro, a Sc  ecdcfia ipfi damnofam, videlicet vt ino-
ptione-Jttipfius comitis adfumere ad prioratum difli
»onafterij (Clutiiacen.& de Charitate prionbus dun-
tmt,e>iceptis)vnum de dupbus melionbus totius Clu
niaccnf.ordinis ,quos abbasduxerit nominandos: &
infra. Atcendentes itaqiie,quod ius  eligendi in colle-
giata ecdefia non čudit in )aiciyn.& ideoid efltt per-
*>ciofumcxeniplo,& redundaret b  in difpendium ec
dtCaftica libci tatis-. volumus vtdidum prioratum li-
bere poifis (non obftante compolitione ipfa)ficitt alios
prioratusribi fubditosordinare,denundando c  ordi-
Oationcm fadarn patrono, vt fuum fi voluerk honefta
t  impartiatur ad fe n fu m.

CAP. LII.

SiperPapam mandatar habentib*s cligere  >quod eli-
gAnbcumconfilio alicptorum: alioquin conjiliarij proui-
deant: thgentes debat confilium reauirere in trattatu
eleftiohij)&cougrno tempom exfj>ečta,re rejjponfkm: ali-
*i tleclionon tenet.

IcTem deca.no  ^ Cap. Saneh loannif &fan&i
Step bani Bifuntinen.

C Vmin veteri lege : & infra. Porro iamdudum va¬
biš dedimus in mandatis vt intra quadraginta di
es poft e  fnfceptioncm literarurn nolirarum cum con
filio fandiBenigni & Moriftnundi abbatum , & Iratris
S.deordine prsedicatcrum.digeretis pcrlonam idonc-
am canonice in paftorem: alioquin di<fti confiliarij vo
bisde archicpilcopo prouidcrent.Verum dic ad eligen
dum pr^fixa,fed ex vobispoteftatem eligendi dediftis,

Yfq;ad confumptionem cuiufdam candelse, qucc ibidč
accenfa cxtitit duraturam. Tandem cum elc&ores hu-
iufmodi conueniftentin pra?di&um abbatem fančtiBe
nigni^iuper hoc fociorum eius confilium requifif-
fent: proponente vno cx illis quod deliberato confilio
refponderent: & difterentibus cis feftinanter darc re-
fponfum, pržfati eleftores (cum candclaipla defice-
ret) non exfptčtaco ipforum confilio,dičtum abbatem
in Bifuntinen. arcbiepifcopum elegeruntide infra. Re-
lato ergo ad apoftolicam fedem negotio , archiepifco.

Vincn.&abbatide Firmitate f  iniunximus,vt ficon-
fiaret abeifdcm eleftoribus de dečlione traftatu fuif-
fchabitum,&in tračlatu elečlionis ^ prsedidoru con
filium rcquifitum,elcdioncmipfius abbatis(fi perlona
etfet idonea) confirmarcnt Quod fi in tra&atu eledio
ds non fuiffet illorum confilium requiritum, licet po-
fteareqnifitum fuerit non competenti tempore,nec č-
tiam exfpečlatum refponfum ipforu,aut non elTct id6-
ncusidem abbas:quod de ipfo fa&um crat,tanqua in-
ualidum irritarent: & infra. Cum autem compertuln
non fuerit compe tenti tcmporc requifitum confilium
deperfona h  pr*didi abbatis,&quado cxtitit rcqui-
litum,non fuit expedatum rcfpofum, nifi rnodico tem
pore,nec debeat aliis imputari, quod intantum lili fibi
tempus ardarant : i  clečlionem abl>atis ipfis, non
pcrfonadedcle&ionis vitiopduximus irritandam.

CAP. • Lili.

Si maior pars capi tuli fci enter cligit "valet

eleliio de dipno.d mtnori parte etiam ezeoctem ferutinio
JacU.hoc dicit ifcctir.dum  *veriorem intelleblum in~
trinfecnm. Q

Idem epifcopo Silnanečlcn.

C Ongregato Niuernen. capitulo ad ele&ionem fu
tuiipalloris xiij. in decanum, &.  xviij. (^computato

a vide l.non dubium.cnmnotX.dc lcg.&
imperiali.  b redundare.  c al.ita denuncianda ordi
natisnefačlapatrono.  d al.bonejie.  e receptionem
\  g al.dečhonc.  h per/ona idonea.  i yi

qui.jf.Jiqj{is tan.

ftituta>contra clcdioncm , quse in eadem ecclcfia
fuerat celebrata, archidiac. & quidam alij dufdem cc-
clefise canonici ad fedem Apoft.accefTerunt. Dido ve¬
ro archid. pro fe ac parte fua, & G.archid.procuratore
illorum,qui dedionem cclebrauerant, in noftra pi*«-
fentiaconftitutis,iuter alia, qua: contra eleduru obie-
<fta fuerat,archidiac. propoluit memoratus,qubd idem
cledus poft generale d  concilium archidiaconarum
Ambianenf.adeptusjiplum cum pluribusparoccialibus
ccclcfiis,quas ante idem concilium obcinueratactinc-
re prifumpfit j eoq, dimiffo e  retinuitecclefias me-
moratas. Vnde cum in eodem concilio fit ftatutum,vt
quicunq; recepcrit aliquod beneficium curam aninVa**
rum liabens annexam.fi prius tale beneficium obtinc-
bat,eo fit ipfo iure priuatus: & fi forte illud retinere
contederit,etiam alio fpolietur: pr*didus cledus cott
trahuiufmodi venies ftatuta , tranfgrelTionis notatr*»
nec non cupiditatis vitium(quod in aliis reprobare dc-
buerat )expluralitate be*eficidrum imcurrit. Et rer:~
nendo beneficia)qua? non fpečtabant ad ipfum, (qut:ra
port recept ion e alterius priora bcneficia vacauerint i-
pfoiure ) rcmcontrcdauic per confequčs alicnam Sc
lic furtum commifit quodammodo vel rapinam. In fuae
quoq; falutis & multarum animavum difpedium praedi
dasoarcecialesecclefias / retinebat, chm earum cu-
ra, qua iam priuatus fuerat ipfo iure, ad cum nullate-
nus pertineret: & fieperipium tjedern aninue damna-
biliter funt decepcae.Veriim procurator eorum,quiele
gerant ipfum &Ti pluralitate beneficiorum huiufmodi
coram nobis g  profiteretur in iure, per concetfioncm
tame Rothomagcn. ardiicpifcopi nobis cxbibita ) eun-
dem dedum nifus h  eft multiplicittr excufarc. Nos
igitur didam excufatione,vtpoce friuolam,nullatenus
admittetes, i  vobis dedimus m mandatis, vt fi confta
rec,qj ide poft receptum archidiaconatu prsedidum cu
ram animarum habente, pržefatas para’ciales ecclcfias

a L-Ater.cencfublnnoe.llLc.iC.  b injlituti*.  c Pa
rienfi.  d JUb lnno.lll.Ybi c.l^.cauetur nevll** babeat
dno benefcia cum cura annexa.  e al.omifo. f al.deti -
nebat.  g cofiteretnr.  h al.rifuf.  i rid.l.iiberto.fjfin.
Jf.de ne^ot,geji.

c  2

Decret. Greg. Lib. I. Tit. VI.

71

elcflionis tempere retineret,nec odederet lcaitn per
ledeni apoftulicam fuper hoc difpenfatum,tleftionem
illius aufloritate apodolicacafl"aretis:8r infra.

Partibus ergo propter hocin vedra prifentiacondi
tu tis, praftito quoq;. a  iuramen to de veritate diceda,
& faffispafitionibus Sc  rcfponfionibus hincinde, tan¬
dem codem decannpra;tcxtu quorundam grauaminu
ad nodram audientiam appellante, vos eleflionem hu
iufmodi irritantes,eidem teelelia de Cenoman. cpilco
po prouidiftis:&infra. Licec aut pofitiones b Sc  refpo
fiones (upor pluribus articulis fatf se fuerint coram vo-
bis,quiatamenconteftationelitis non inuenimus efie.
fafl.-im(cum non per pofitiones & refpofioncs adeasfa
čtas, c  fedperpetitioneiniurepropofitam&refpon-
fionem faftarn cotedatio litisfiat) d  eundeprocefsu
de fratrum nodroru conlilioirritum dqximus nuncian
dum. Tandč archidiaconus clečlionč ex prsemifla cau-
fa petiit irritari.ele&o refpondcnte prardifto,g> none-
rat eins elefiio irritar.da. Lite vero coram nobrslegiti-
me cpntedata, jptditoq; de veritate diceiida a partib.
iurameto, idem elečlusctfi confitereturfediflabenefi
cia eleflionis tempere tenuidc:tameexcufare fe fuper
hoc nihilominus e  nitebarur,quiavidehcetdiflum ar
chidia.conatum non credebat curam animaru habere.
Sed cnm in iurc confedus fuerit,archidiaconus Am-
bien.de confuetudine fufpendit,exc6munic*t,&abfol
uitpresbytcros Sc  priores,& pararciales ecclefias in-
terdicitjiiecnon archidiaconus f  vifitat,&inquirit, q
viderit inquireda,& procurationes ratione vifitationis
recipit, euidenterapparet, q> curam habetanimarum
aduejta: quam fi etiam non haberet, negare no poted,
quin perfonatuscxiftar,cum idera deperfonatioBs^d 1
& de beneficiis curam animaru habentibus indiciu fit
liabendu. Infuper indulgentia,quam fuper hoc afiertt
fefiabere, inualidam reputauimus, cum ineafailitatč.
fuggerit,& fupprederit veritate:qua tacita velcxpief-
lai plani nullarenus habuidet. Suggeffit enim. g> prredi
das paroeciales ecclefias ante,quam fuidet in archidia-
conunr a{Tumptus,canonicc fuerat affecutiis,cu nulhis
potueritplures parcccialesecclefias obtinere, nifi vna
penderet ex al.era, vel vnam intitulara, &alterant g
commcndata haberet.vndecum idem vtranq;illarum
iiititulatam haberet,ipfas nequiuit canonice iiabiiilfe.
Item fuggerens, reditus perfonatus fuicrant tenues
Sc  cxilcs,fupprcdit,q> al os reditus in pluribus ecclefiis
nnfcitur.obtiacrc.Suppreflit etiam,quodplures paroc-
tiales ecclefias cum pluribus altis beneficiis in diuerfis
ecclcliis obtineret: cum intentionisnoftr* non fucrit
fecum intot beneficiis (piafertim habentibus curaani
mar um) difp.enfate.net intentionis nodrsefnerit aliq.d
ei de nouo concedere, fed vr per indulgentiam poflet
habita ličite rennere& infra.Tandem cum non reda-
ret,nifi proferenda fententia,idcm tam iuri (fi quod ei
competerc videbatur)quam liti cedit b  fpontaneavo
lujitate,cuiu» ceifionem duximus admittendam..

CAP. L V.

lrrita til eleclio.quam colUtio non prccejht.vel ctuxf.t
!U non eii d m ato n part e capituli, vel quat n on fuii eoif..

Idem.

I N Genefi lcgitur:&infra. Cum inconcilio i  cauea-
.tur,vt is cyliuuouc.habic;a cligatur, in quem omnes .

a al.pr.tfhtonj.al.gr praf.it o.  b Vide l.hares.grfe-
qutnt.jf.de pet J:ar.g* LGallu*.ty g quidfi tantum.jj.de
lib.gpofhum. c al.habitas..alfaclas de e sl in manu-
Jcripto.  d 'ude l.defeofor.tyqni interrogaiua. ff. de int.
ači.gl.t.C.de dtutrf.ref.yi,  e aLridebatur.  f W-
de conc1l.Tndent.feji1e.z4 .de reforma.cap.}.'  g aham.
h , V ide l.po, quam Uti. C. de pacl. g bar. in l qui borna,
.(.-dno jr a tret. jj. de verborum obhgatio.  i Late rane nji
fub InHOce/ifJll. cap. 24..

72

vel maior Sc faniorpars capituli contčntic: Sc  intluil.
maiorpars totius capituli non confenferit, quanquam
maiorem partern habuitpartium comparatione mino
rum. Nec plene numeriad numerum,quia vtrumG.&
H. de quibusaduerfanj referunt quxdionem, inelc-
ftione vocem habucrint,traflacum.non exticit needif-
cufTumrnecieli ad zelum,nec meriti ad meritum coli*
tio fačta fuerir. Nec etiam elefiio communitcrcelci' 1 ’?
ta,qnoniam licet in eufldem Guil. fingulariter fingult
confenfi(fent,non tamtn debuit fubfequi fingularise-
leftio,fedcommunis, ne vel idem repetivideretur,vel
ex hocfe.queretur abfKrditas, vt tot eflent elediones,
quot efTcgt numero eligentes. Necex fingularibus vel
particnlaribus confenfibus appareret vniuerfatisele*
člio vel communis, licet quilibec fingularis veritatem
exprimatfua- partis: quemadmodum exfingularibus
propofitionibus (licet veris) vniuerfalispropofitio non
apparetj a  nifi per fignum vniuerfale forlitan expri-
macur. Nec praemilfi dno canonicipocerant fic exclu-
di, cum pri' us exideretin canonicat 5  pofleflionejvel
quafi b  habtndo dallum in choro,locum incapitulo,
legendo & cantar.dovtcanonicus, &adtraftatus ac
ele&iones dignitatum & perfonatuum, qui occurre-
runt pro tempore faciendi,tanquam canonicus fitvo-
catus: quanqua hacvice fuerit cum protedationcaJ-
milfus: fecundus.vero elfet in tali loco,dcquo fuerat
ad eleflionem.vocandus: ctim de toto regnoFranci*
vocentur abfentes dc confuetudine ecdeii* Gallica-
ni.Nos his plenius intelleftis, de confilio fratrum no¬
droru m prajmilfam ele.člionem vtpotecontra formam
concilrj artentatam,decernimus irritam & inanem.

CAP. LVI. , _ ' "

No« Valet elecho pentifteit per laicos & cattonkss ft~
Ma,etiam [i hoc.habsat ccifuaude.b. d. & ijuetidiefiltt-
adcgari..

Idem Cap.Majfane,

M uflona c  ccclefiapadore d  vacantc: Siinfra.H-
difloperpctuo prohibemus, ne j.erlarce

laicos cu ca-

fi forte

nonicis pontificis elefiioprrefumatur. Qu*
praefumpta fuerit, nullam obtinear firmitatem. Non
obdantecontrariaconfuetudine, quatiic>^ <; ' )et  P°"
tius corriiptela. /

CAP. L VII.

Non ftcffltit ad confirmatienem e le ft: c nit, (jnotlfit f*-
cla d rnaiori part e capituli y niji etiam UL parsfitjanior..
Idem Cap.Cathalan..

E Cclefia veftra deftunta paftorc conuenientes in f*
num (abfente Guil. qui tune noluitintcrefle)^*
lebrandam eledionem terminum ftatuidis. Vcnift* [C
vero termino, Sc  Guil dido (cum abfens exiftcreO n0fl
vocato : praernifTo iuxtaformam concilij g  generali 5 ■

ferutinio i4.m:igiftrum G.presbyterUmcardinaleni h
concanonicum vedru m. Sc  17. R. Renien. canonicus«
ele^erunt, prafaro G. poftmodumeledioni eiufdcrn
R. Juum prabente confenfum. Tandem procurationi-
bus vtriufque partis in no.prje.confticutis,allegab2tur
proeledione didi R.quod cum in 4 . exxcderetaIiai T '
computaco Guil. prardido maiorem capituli partem
habebat , & per hoc debebatpars fuafanior repucarij
cum vbi maior num.crus eft, x.clus melior prafuraar. *

a yidt l.qui habewn.jf.de legati1 ^7- lijipluribm*
gr ibi Bartol.jf.de legatM i.  b yide i certnm. Cod.dt
reivindic.  c a Ud s , Mejfa/ia.  d videconciL

char.cap.i.g'Burchard. libro i.Vcc.cap. io, c tjuid
Ji.  f yid: l.omnesindices. curnnot.Cod.de dec.l>i>J°‘
in ^lo fft  1. g*in jiuthent. vt nudi indic.^.primo.

farnaipa.coll.tt. 9.. g CoacilJateicaHeH.fiblnnocenb

11  J. "cap.  24 . h in antiquus , canouicum inuenio.
i ride l.ita JlipulatM^ črede n dum til. jj, devtrbot"**
obli?*** 9 **’'

tMS.

De tranflatione Epifcopi.

73

Pars vero altcra ele&ionem tandem mulciplicicer im-
puguabat, proponens prarnominatum R. in State pati
defe&um 3 nec clTe fufficientis fcientiz ad ccclefiam fu-
pradi&am, cum atatis matur«, & emincntis fcienti«
prsefatuscardinalisexiftat: & cum elečtores cardina-
lis alios meritis & au&oritate prsecellerent>habito pr$
fcrtim refpečhi ad perfonam elečtam, meliorcm xc-
lumcoshabui&e conftabat. Dicebaturpr«terea,quod
confenfusdičli Guil. (qucm parseiufdem R. confite-
baturfuilfe contcmptum, aflerente parte reliqua capi
tulum potius contcmptum ab ipfofuilTc) cum non fue
ntconfenfuspracttitus in fcrutinio, led polt elečtione
3ccdTerit,adiicere nil valebat:& infra.Denique ftatu-
tum gcne.conc. quodclečHoneni dcccrnitinualidam,
•um contra ciufdem concilij formam in elcčHonepcc-
«tur,non debet ad contcmptum & alia,quz non lunt
de forma referri. vnde quodibi dicitur, quodalitcre-
ledio celebrata non valeat>ea rcfpicit tantam,qu« at-
tencantnr contraformam concilij memorati: nonau-
tem alia,qu« ponuntur ibidcm>licut cit iftud quodpr£

fen tibu s onmib u s, qu i d ebe n t, vo lu n t. & p o ffu n t c o m -

raodčincereffe, haberi debeat in ele&ione procefiu.s,
neejetera, qu« iiiper hocalibi llatutanolcuntur>vno
verbo vidcantur euerti.Ncquo enim a  cted.endum eft
Roman.pontific. (qui iura tuetur) quod alias excogi-
tatumtft multis vigiliis & inuentum, b  vno verbo
fubuerteievoluifle. Nos ergo qu«bincindc fuere pro-
politapleniusinctllečtis(cum exLateranenf. concilio
in ordinationibus ccclcfiarum maior & faniorpars ca-
pituli exigatur,& ftatutum generalis concilijconti-
neatinterc«tera,vtiseligacur,in quem omnesvel ma
ior& fanior pars confcntit) elečlionena dičti Ro.non
perfons, fed potius ele&ionis vicio (cum maior & fa¬
nior pars non confenferit in eundcm)dcfratrumno-
ftrorumconfilioduximusfententialiterirritandam.

7 +

DE TRANS LATI O NE
Epifcopi. a
T IT V L V S Vil.

C  V m e;
Petro
fter in

CAP. L Vlil.

Publicato fcrutinio.non pojfunt ele&oresvariare,feA
cmpclli debeat ad collaiionem gr clcctiou cm.

Idenu

P Vblicatofcrutinio, variare nequeut eIe(ftores,ciim
lit faciendacollatio,& elcftio celebrada. Ad quod
pcrfupcriorem,fioportuerit,compeUantur.

CAP. LIX.

Cajfata eleBione propter firnoniam etiam fmt en!p a c.
IM . non dijpenfat epifcopua carice cum ca (Jat o: fecueji
eleclut Ubere rejionauit. h. d. fecunditminteUecinm nlof
fc  2 . inf n.

Idcm.

S I alicuius eleftionem propter firnoniam , eo igno-
ranteacranim non habente, commiflam contige-
ritreprobari,cum co iuperpralarione, c  adquanfta-
liter fueratelefius, illa vice non poteft epifcopus dif-
penfare. Quamuis circa tuni, qui ignoranter recipit
fimplciibcncficiuin per (imoniacam prauitatem , poft
libcramrefignatione epifcopi difpenlatio tollerctur.d
CAP. LX.

llecloribucimpeditiscurnt tcmpitc.Jipojjuut impedi-
'rnentumtollerc.

Idem.

H Isquibusinterdiciturvt abfque fuperioris licen-
tia eligere non pr.cfumant, tempus ftatutum a ca
none currit,ex quo in mora fuerint liccn-
tiam huinfmodi poftnlan-
di. e

a al.Kec enim.  b Vide rjnorum in JU tu. c n pro-
•m ifinauth -n ,ud. fmt rfno.fuf.  c alias. poltuU-
tione.  J ra.. 1 . r  . n  . at- ... . . J. J

ftameiit.

CAP. I.

Patriarcba.efui ccnfirmatum in archiepifcopum , traf-
fertadfedem eptfcopalcm.ab epifcoporUmconfirmationt
/ujpenditur. lo.^ind.

Innocentius l\\.j!ntiocbenopatriarch*.

VmexiIlo b  generalipriuilegio,quod beata
Petro S; pereum ecdefisE Roma.dominus no-
indulfit, canonica poftmodum manaue-
linc liiftituca continentia maiorcsecclefis caufas ad
Apoft.fed. c  peiftrcndas,acperhoctranflationesepi-
fcoporum ac ftdium murationes ad fummum apolio-
lica ledis antiftitem de iure pertincant, necfliper his
quicquam prater eius adfenfum debeat imrmitari. <l
Miramur quod L. (Apamen. c ) dedu in (Tripolitana)
ccclefiam tranftulifti,& nouo quodam murationis gc-
nere paruificafti maiorem, tk  magnum quodammodo
minorafti, cpifcopare arciiicpifcop um , imo potius de-
arclncpilcopare prafiimcns. Licetenim diftusL. non«
dum fuilTet in architpilbopum ccnfecratus, confirma-
tionis tamen munus reccperat , & archiepifcopalia
(quanticm ei licuit)miniftrarat,ficiirnobisipfiusre-
lationeinnotuit,qui Valicn.epifcopu f  adleruitcon-
firmafie. Ne igitur perpetrandifimilia caitcrisaudacia
tribuatur, te ab epifcoporum confirmatione duximus
fufpendendnm. v

CAP. II.

E IcBosin epiifcopos & confirmates, traneferrepoteši
folua Papa.

Idem dec.rac efrcapiinlo .Andepauenfi.

I Ntcrcorporalia h  &fpiritualiaeam cognonimus *
differentiam, qu6d corporaliafacilmsdeftruanuir.
quamconftruantur:fpiritualia verbfaciliusconftruan
tur,quam deftruanttir. Vnde iuxta canonicas fanSio-
nes epifcoptisfolus lionorem dareporeft, folusaufer-
re nonpoteft. Epifcopi quoque a metropolitanis fuis
munus confecrationis accipiunt, qui tamen non pof-
funt,nifi per Rom.pontif.condemnari. Cum ergator-
tius lit fpiritualc vinculum,-quam carnale, dulutari no
debtt,quin omnipotens Oeus fpiritualeconiugium,cj>
eft interepilcopum & ccclefiam , fuo tanrtim iudicio
referuauerit dilIoliiendum,qui dilfolunonem I; etiam
carnalisconiugij, quodcft inter virum & fceniina, fuo
tantum iudicio releruauit: prscipiens,vt quos Deus
coniunxit,honio non feparet. Non enim humana,fed
potius diuina poteftatc coniugium (pirituale dilfolui-
tur,cuni per tranftationcm,difpofition£,autcc!fionem
aučioritateHom.pont.qiiem conftat elfe vicaritim Ia-
sv Chrifti cpifcopusab ccclefia rcmouetur:& ideo trla
hac quapr*-mifimus, non tam conftitutione canoni¬
ca, ouam inftitutionediuina, folifunt Rom. pont. re-
feruata /. Sicut autena epifcopusconfeciatus fineli-
centia Rom.pontif.fuam con debet ccclefiam derelin-
querc-.fic Sc  elečlus confirmatus, cum non debeat in
dubium reuocari,quin poft cleflionč & confirmatione
canonicam interperfonastligentium Srclefli coniu-
gium fit Spirituale contraflum,cui profeftoepifcopa-

C nibiB,

Vide l.nihiL.*,.ficutfUim.fl\dt inofficiof.te-
e V,de L,um V'K'a bfi>‘.cumeleJf.magna.

ar. D. de  V erb o rum obligalion.

a In rjurbufdam antirpuu additurvel debli,  b Ca-
pita.eod.tit.in ^.compil,  c  Anacl.Papa ep.i.Trlelchior
Canualib.i dcloc.Theol.  d al.attentarc.  c Papben-
fem , ai.Appamnifem.  f Siualitnf. al. Valienfcm.
g Vide l.c.C.ad leg.luli.rep.gr injhtn.de exccp.§-hodic.
n Cap.l.ced tit.in ^.compil.  i invuLvatisejjejegitur:

I fed abcil d man afer.  k Vide Dom.Sotum in rp.Senten
tiar.dijiiti8.zj.']Uitflj.^irt.4.'Mattb.cap.K).  1 ride
cap.rjuarnuifde cletl.lib.b.grcap. Vt debilne cap. a d fin.
/. de appell.

c 3

75 Decret. Greg.

lisdignitas nihil addit: cum quis epifoopali prsditus
digmtace, nullius tamen ecclefi« poflic efiee-pifcopus:
quemadmodum de illo contingit, qui oneri pontificali
renynci:it, non honori. Vndecum non fitmaiiisvin-
culum epifcopiad ecclefiam, a  quam electi, maxime
cum fuerit confirmatus, b  iinb idem penitus &nona-
liud,ider> iuris ob&inet in vtroque. Sicut ergo epifco-
porum tratiflatio, depofitio, & čeflio, fic & ele&prum
pod confirmationem (fpiritualis coniugij ratione) foli
«tt Romano pontifici referuata. iicet vique ad temp.o
ra iila,qnod cautunifueratde epifcopis, expreflum no
fueratdeele&is: propter expredam tamen fimilitudi-
nem, vel identitatem potius nemini poterat videri du-
biumfubtiliterintuenti:cumdefimilibus idem iudi-
cium  fithabcndum. Sed ncque iftud, quod in canone
legitur de elečto,vt fi vitra fex menfes per fuam negli-
gentiam retinueric ecclefiam viduatam,necibi,nec a-
libi donum confecrationis accipiat, imo Metropolita-
ntTui cedatiudicio: aliterintelligentibus poterat fuf-
fragari ,cum non intelligatur ecclefia viduata, quaft
Iponfum non habeat,Ced quia fponfus eius nondum fic
conlecratus, adhue quo ad qusedam quafi viri maneat
folatio deftituta: ficnt iuxta communem c  modunalo
quendidicitur ecclefia viduata, qux licet epifcopum
habeat,inutilem tamen perhibetur habere. Necquod
dcceffione fubfequttur,&: ftatutum fuic ad pornam,tra
hi debet adgratram:.vt ficut MetropoUtaniiudicio ele
Čtus deiicitut* ita ctiam ad aliam ecclefiam podit tranf
fetri, prarfemm cum nec line aučloritate Romani pon-
tificis fiat cefiio vel deic&io memorara: qui vc haecpof-
fent, ex illo canone, Metropolitano induifit.. Vnde fi
circa tranflationem idem fieri voluilfet, quoddecedi-
one d.'.:c:at: de tranflatione poterat expredifle: & qd /
non eft fan&orum patrum decreto fencitum , fuperfti-
tiofis non eitadmuentionibus przfumendusn- prarfcr-
tim ciitn nonnunquam intelligatur prohioitum, quod
non inuenitur concelTum.Sa.ie quoniam i uronen ar-
chiepifcopus eiečVu.n Abrcccn. per Metrouolhamrm
finim conhrmatum, in eccleiiam vdiram prafter au&o
matem fedisapodolicactransferre pr£iumpfic,& in e-
piicopum confecrarc, cjuem Rothomagen archiepifco
piis citra mandatum nofirum abloluitAr ei ličen .iam
tribuit tranfeundi: prazdi&os archicpifcopos a confe-
crafione &  confirmarione pontificum. epifcopum ve¬
ro ab executionepontificalis officij, Eituricen. archie-
pifcopus iuxta mandati noflri- tenorem fufpendit. Et
quamuis iidem archiepifcopi tancpiam maiores plus
«xcefferintin pramiftis, d  prarfatus vero epi fcopus mi
aus (vrpote iilorum tanquam maiorum trrorem fecu-
tus)nos tamen intel.e&a eorum confeflione fpoata-
»ea, & fttpplicauone deuota, veniam erroridcdimus,
cjuod non ex malignitatc* fedex fimplicitatepcccaue
jru-nt. e  Ht quoniamprsefatns epiicopus,qui minus pec
*auerat,feueriusfueratca(ligatus, rcatum fuum reco-
gnofcenshumibter A: deuote, acmifericordiampoftu
lans,& iudicium non requircn>: no;> intuentes,quodii
cctfibimunui confccrationis impenfum, nec prions
ecclefi* ipfum pontificem fecerit,nec lecunuiej cum ad ■
primam non fucric conlecratus,A: ad' fccundam (priori
vinculo pcrdurantc ) non potuerir canonic^ confecra-
n^dhMcconiugaliccr alceri alligatus: ei tam a vincu¬
lo priori* ecclefi*, quam a pocna fufpenfionis penitus
abfoluro,de benigniratc fediVapoftolica; duximus con

a itn: cjuo ad ectlefiam.  b v id c text:in  i. con

p.c l.Stiahus.gp l.PaoLphilnf.D.de mad.teB.  c v-
/Um. Vide l.hbrorum-k ^uod tamen Cafliu* De
l.cum de Lanionif<fytt(itMm. De fnnd.injl. leg.  d vid»
Lin preš byteri*. C.de epr/t api*  o clerici*.& ff.de pcen. L
'purif&fteftr?.  e Vide f. M fin.ff.de ntt, in

op Ugjjfi.ad l e ge m pa bi«m }  de o U*  -

7t

ced<ndum,vt priori confenfu hadenus perdurate,A*-
de^auen. ecclefiam ftudeat gubernare.

CAP. III.

JLpifcopus-,quipropria aučlocitate de/Ua ec -
clefia fe transferiadaltam,čare?
bit vtraq i .

Idem Bambergenfi  a  epi/copo>&'Petroftht-
la ri  M agun tin en.

Vanto perlona b  Hildefemen.epifcopi: [ 1  &
V^Jnfra.] Ipfe vero relija Hildefemen. ecclefia,ad
Herbipolenf.ecclefiam aučloritate propria fetranftu-
lit. Non attendcns quod veritas in Eoangelioprotc-
ftatur: Quos Deus coniunxit,homo non feparet.&po-
ceftatem transferendi pon tifices, ita fibi retin uit domi-
nus ik  magifter , quod foli beato Petro vicario fuo, &
per ipfum fuccedoribus fuis fpeciali priuilegio c  tri¬
buit, ik  concedit: ficut teftatur antiquitas, cui decreta
patrum fanxerunt reueremiam cxhibcf»danfu &eui*
denter adferunt faerorum canonum fan&ioncs. No«
enim homo,fed Deus ieparat,quos Roman.ponti. (q.«i
non puri hominis, fed veri Dei vicem gerit in terris) cc
clefiarum nccclfitate vel vtili<ate penfata, non huma¬
na, fedvdiuina potius aučloritate difloluit. [ 2  & in¬
fra ] Ne autem fafti peruerficas tranfeat prxfumpta-
ribus in exemplum , d  (quod quidem , fi verum eft,
nanpotefl non elie notoruim )fibi prsccipimus vtad-
mmidracionem Herbipolcndecclelia; penitus derelin-
cuat: [ 3 & infra. 3 ,C^terum qil©triam Herbipokni.
ecclefia’ canonici votafua in ipfum prorfus illtcite con
tulerunt, volentes (ficut dionum efi) vc in eopunian-
tur,in quo peccauertint, eligendi eos hac vice fufpen-
dimus poteftatc [4 Ar infra.] Q,iua vero Hildele-
menfem ecclefiam . cui fuerac alligatus. vnde ( fecun-
dum Apodolum )lolutionem qua:rere non debebac,ni
m s improbe dereli >uit: ne ad ipfam redeacvlterius,
diftri&iuš prohibemus : cum iecundum iradicidncs (
canonicas , qui admaio. em fe plebem tranftulcrir, a
ca ch c dri repelii dJeac ahena,Ac carerepropria:vf nec

iU'is r ra, fidcat,quosper lupei bia ipreuit, necill«,quo*
per auantiam coneupiuit? f

£ i Vince, o diUvebamtt* ajjeclu , tanto fecuciM jJjera*-
bamusquodnihil aduerfl<s matremff.am ^rnanAm ec -
clejidi/ii /.* p, Mttdiciumfui ar din i* & ecclefia.pica. diftip"
nx dify e/i diit,.-i\dtt enta-ret. $»:>. e -ficut cet ta multorum Ap
fertione compefimtts: fi< ar mn duhcimm nihilominat
te dimom o li: er ar um . quibn* ad nos dir elit* Herbipohfi
fe pontficem n o min ab at.  ]

[ 2 Kolemesautem ta?itx prafitmptionis andncitM
relinqxereimpunisam, qui fecundum .Apofohtm omvf®
inabedic.-. ti. im tfromptifimus vlci/ci.’]

£ ^ Sivero qnod non crcdtmu* banefnjjfenfiorem  « c "
firam non curauerit h umih ter obfiruare , &>inbibita f 1 ”
bivfurpareprafumpferil > eXeo/nmunicationi*vincuh
p funt d e ere u i mu* inho datum, c mn ib tt * et til m ta m dtrt cit
qndm laici. * Herbipolenf.dictcefifub anathematfiintervfl
natic *£ pr s cipi mu* non ob ji as: t e sura men to fidelitiittf) f '
omnem fibi obedi e n ti a mfubtraban quamipfe fibt con'
trafaeros Canon e s vfurpauit ,non attendens qu»d dicfi
„ Apojiolu * : Kerna fibifumat h anatem , fed qui Vocatar^
Deo tanquam ‘jlaron.’]

£ 4 Etficontrafed.ap.interdiBumadcuiufdamnt'
minationevnpvatefferint , quod ab cisfačlumfupritfim*
tumdecreuimu * &inane.~\

a Si c in  3. c o m p tl. ^il. Idem epifcopo & Petro feb oh'
(lica "Maguntinenji.  b Cap.^.Cod.tit.in \,compil, MA-
thai  19. c. aJ.prabuit.-  d Vide l. capi tali um ^penub
ff.de p-z-n.& in  /fit qui*in JHO.Cidein-afficiofiteftamento>
e Leo Papa I.eptjl.Sz.cap. S.Adde conci.Sardk.can.i.V'
bi caHctur ne qut* de vino epifiapatu adalium transferi'
tur*. *  £ - C on car. 7-quaffi.fi qui*.  .

CAK  JUt"

Lib. I. Tit. VII.

77

De au&oritate, 6c vfu pallij.

CAP. IIII.

ftlittpa p* * *  tram fen epifiopesigr indul^Cntia
per cum fup er tali trarslatione con-
eejjd,adlitcramfert/a»-
da etl.

ldem Bmmbur. epifopo grfibolajlico Mx-
guntinenji.  a

L Icet b  intantum : fr & infra.] Sicutlcgitimima-
trimonij vinculum, qued eft inter virum & vxore,
bomodiffoluere nequic, domino dicente in Euange-
lio.Quoi Deus coniunxit,homo non feparet: fic & (pi-
ritualc fedus coniugij,quod eft inter epifcopum & ec-
defiain,quod in cleftione initiatum ,ratum in confir-
matione, Sc  in confecracione intelligiturconfumma-
tum.fine illius au&oritace folni non poteft,qui fuccef-
foreftRetri, & vicarius I b sv Chrifti. HocautemC.
quondamHildefen.epifcopus non attendcns, ad Hcr-
bipolenf. eccleiiam propria temeritate tranfiuit: [ 1 * * *  &
infra.] Necilla c  pr*d.no.indulgentia prarlumptio-
nem excufat ipfius.fed ambitionem accufat: cum in ca
fitcxprcflViM,qubd (i ad maiorem vocaretur forfitan
dignitatcin ,eam libiliccret adumere, dum camen ni-
hilcide datutiscanonicis obuiaret. vndclicet forfi¬
tan aliquibusvideatur,vtindulgenti* occafioncipfi«
usad dignitatem podit tranfirc maiorem,ad pare m ta
men ipli tranfirc non licuit: cuin in maiori dignitate
propter maiorem vtilitatem facilius Tokat dilpenfari.
1’rstcteacum poftulatio ficut & elečtio examinari fo-
lcatdiligcnter, & tenor illius indulgenti* non Toliim
videatur poftitlationis examinationem,fedperfonx e-
tura referuare, fubiungens dummod® nihil de cano-
nicis obuict inftitutis ; antequam per eum poftulatio
examinatafuiffet,cui fueratfacienda> nulla racione
debuerattranfifle.

[ ' Sft.edamverofibi .dpof.ftd. referuat, nuodam-
modo jjteciah/ergrjtngularitervt pr.eter Jpecialetn ait-
flontattm t p ji trs n  rt mre ag raleant,nec attentaridcbe-
ant c n m afj e Itn. In hrt ant trn [peciahter translationes epi
fcoporum adto non tam conflitutio canoniea,qudm dimna
tiar tantum potejlaticomrnijit,  v/.]

[ a EtadminiJIrationi eiuofe tngerent Herbipolenfem
ft fecit arebiepifcopum nominari,gr infra.]

de a vct o rit at e, et

_ vfu pallij.

T1TVLVS Vlil .

CAP. I.

htra tfuamlibet ecclejiam prouincite fuaavcbiepifco-
ptapaSio ttipoteši; fed extra, nonpotejt,

Clemens III.

[Vjufupcrd aliquare :& infra. Qjix(iuifti
quomodo intelligatur, quod in forma tradi-
tionis pallij concineturjvidelicet.tradimus ti¬
bi pallmm e,  vt eo intra / eccleiiam tuam vtaris.
Quod ita intejligitur, videli cet intra quamlibct ecde-
fiamprouinciat tibicommid*. Si vero te Tacris indutu
veftibus ecdefiam proceffionaliter, vel alio modo exi-
te contigerit: tune tuo pallio g  minime vti debes.

C'

Vj

a ldem Bamberg.epifc.gr tnagiftropr.epojito fcholari
Maguntt.  b Cap.4. eod.tit.in  v comptl.  c ln Cod.

* rbaliaita : Kec tilapradeceffbrif nojlri indulgentia,
am tmpetrajfefe refert,prafump‘ioxem,grc.  d Ca-
pit.i.eod.tit.in i.compil. c /Umitttrin hoc tit.pro quo
dam artbiepi/coporum ornamenlo erucibuo nitrit intcx-
to,veluc jloUfacerdotalio,quodfuperalia ornamenta de-
ftrttir , humeromlat coroua p e el tu circumdans, grunti
deptndem. Vide Panor.in c. antiqtta.de prittil.gr Innoc.
111. Itb.i.MpJier. mif. c.6f.vbi copiott de tu« materin
forma Crmvfuiafigmfcatione.  f alanfra.  c  l.p e/ ’
finale.jf.fil.matr. J h  *

m  O

/

CAP. It.

Vire hit pifcopm alt tri arcfnepifcope pallium fuum ad*
etmmodare non poleti.

Caleftinus III.

A I)hxc a  quia quxfitum eft anobisex partetua.

vtrnm liceat tibi pallium tuum metropolitano alij’
commodare, [ 1  Se infra. ] Inquifit. t.t. retponde-
muu,quodnon vid^Jreflcconueiuens,vt pallium tu^
um al cuicommode^ cum pallium in perfonam no*
tranfear.fed quifq; cum eo debeat (ficuc ctta nouit dif-
cretio) fepeliri. b

f r Si contigerit eumJine pallio fuo ad eeilefiam tibi.
commiff.imvel ra ahquo pracipuafolennitate fenirt , gr*
tn eadtm ecclejla mijftrHm folennia celebrare. licet enim*
non recolamno not exprcjjum eanonem tunentjfe  ,/Kpe*
hoc tamea.~\

CAP. III.

Perp.il/iumconfertitr plcnitndopontificnlitofficij* *J*
n oni er archiepifcopale.

Innoccntius III. C.Cardinali  c presbjtero
apojl.fed. legalo.

N lfi fpecialis dilcfiio d  illa: & infra.Sane fi pofta-
lacioTroiani e  epifcopiad Panormicanam cccle
fiamfuifiet per nosetiam approliata,non tamendebc-
ret fe arcbtepifcopu appellare prius,quam.d nofiis pal¬
lium fufcepiffet.in quo pontificalis officij plenitado, f
cum arcbiepifcopalis nominisappellationeconfertur.

Tu ergoquodfaQu eft> ficftudeaspalliare,vrid in con
fufionom tHam,Sc fed.Ap. opprobrium non redunder.

Quoniam fioporteat,vtnos, vel tu,cxhocnegoti»
confundamur, eligemus potius te confundi, quam t*-
damus fed.Apoft.dignitatem.

CAP. IIII.

Romanu* pontifexfcmper grvbiqfetitur pallio, ulij  >»
eccle/U) fuk gr cenit dicbtu tantum,
ldem.

A Dhonorem^ Dci: St infra. Sane folusRomanus
pontifexin midfarnm folenniis h  pallio Temper v-
titur,Se vbiq;:quoniam alfumptus eft in plenitudinem
ecclefiaftica poteftatis^us per pallium fignificatur. i
Alij autem eo necTemper,ne vbiq;, fed in ecdefia fua,
in qua iurifdičlionem ccdcfiafticam acceperunt.certis
debent vcidiebus. Quoniam vocatifunt in parttm fo-
licitudinis, \  non in plenitudinem potcftatii.

CAP. V.

udrchiepifcoput extrafuamprouinciam pallio \tinon
poteši,etiam ji hoc habeat confuetudo.

ldem Compojlellano archiepifcopo.  ^

E Xtuarum l  tenoreliterarum accepirnus , q> “n»
fucritin concedione pallij tibi diftum , vt ipfo in¬
tra eccleiiam tuam vterens:& tibi pro ccclefij tu* ne-
gotiis Ircoucnter extra tuam prouinciam commoraa-
ti, verecundum fit abfq;pallio minidrare (cum confuc
tudo fic in Hilpania gcneralis,quod archiepifcopi ex-
trafuas prouincias.pallioindifterentcrvtantur) vtex-
tratuam prouinciam vti pallio valcas, indulgetitibii
fede Apoft.podulafti.

I.icetaute ftalis confuetudo diceda fit potius corru-
ptcla, m  nos tame defpeciali gracia indulgemus tibi,
vt fi necedicate aliqua ppcdit 5 ,ad ecdefia tibifubiefta

a Cap.z.eodtmtitul.in l.compil. al adhoc.  b al.
nul/o modo.  c Innoccntius 1 ll.Cod.tit.e,. I.aurentij in
Iucina presbyttro Ca.dirah, gre. Vt liabet comptl.
d Cap.i.eodem titul, in  $. comptl.  c ai;at,Troiar,enf.
adVroiaceuf.  f Jlddeconcil.laterancnf.fubInnoctnt.
lil. cap  5. g Cap. 2 . eodem timi. m ].comptl.  b al.
folennibua.  1  figuratur.  k al. gr non m pl. gre.

1 Cap.i.eodem titul.in ],compiI.  m Vide l.omnet in¬

dica. C,de deutr.lib. 10 .gr aulh. Vt nulliiudi.tj i.inglof

magna.eoltat. 9 .

c 4

80

79  Decrct.Greg. Lib. I. Tit. IX.

atcedere Torte ncquiucrispr6 conlecrandis lutfisga
ncis tuis,vel clcricis ordin.mdis,& ad ecclefiam aliena
propterhoc te contigerit dcclinare: durrmiodo is, ad
quem ecclefia pertinet, id permirtat.vtendi pallio in
iam dičtis cafibus libcram habeas facultatcm.

CAP. VI.

In qualibet ecclefiafivapromncix,permijlit diebut , ar-
thiepifiioput miljam celebrans y vtj^atcšl pallio.

Idem. ^

C Vm fis [ J  & infra.] Vbicnnq; a  fuerisin mif-
farum telebrationibus conftitutus: diebusfolen-
nibus vfum pallij,perquod plenitudoponcificij b  dc-
fignatur,poteris liberius exercere.

[ i In partibusremotiflimitgratumgerimu* &acce-
ptum,quod in a dih us tun quotieficunq s  aubitationitficru-
pului emergit,&c. Koueris igitur quodvbi expoficit ne-
cejiitas, &■ plurainfna ecclefia altaria plurer epifico-
pos fimulpoterit confiecrare,qfi-c.']

CAP. VIT.

Sine pallio &• fitndaliit,poteši arehicpificepttt celebrare.
Honorius III. archiepifiopo Tri.

Via nos: & infra. Inquifitione t.t. refpon.quod
V£__tam in tuaqtiam in alienadicccefi, potes finepal
lio če.  landaliis celebrare: cjui vtiq;in tua dicecefi non
debes Temper celebrare cum pallio,Ted diebusillis dtin
taxat,quiin ecclcfiae tua: priuilegiis funt expreffi.Sicq;
foluta eP. quarta qujeftio,qua qujfinifti,an tibifitlici-
tum pro defunčtis cum pallio celebrare.

DE RENVNCIATIONE.

TIT VI V S IX.

CAP. I.

Kort dalur Ikentia cedendiepificopo,qmproptcrfcne-
elit tem v ti It ceder e, Ji neceffariut vel vtilis fit ecclefia fiate .

Alexander III .Londonenf.epifcopo.  c

L Iteras d  tuas [ 1  & infra.] Si tuam e  autfe-
neflutem,aut infufiicientiaforte confiderans,
tetanquam f  emeritum pofiulas re!axari:fci-
to noseredere quod tutius fithocrempore,ficommif-
Ta tibi ecclefia Tub vmbrstuinominisgubcrnetur, qua
fi alteri noure incognitaq; perfon® gubernandain tan
to difcriminc committatur: maxime quia in tevigor
deuotioni« & fiuei (eciam corporefcneTcente) non de¬
ficit, Ted verger ,ce  deorfum conditione corporea , fer-
uor Tpiritus 'n fublimiora conTcendit [ ^ & infra.]
Maaennis te ipitur . vtfuperhocdiebusiftisnulla te
facl Ssimpo/tunitate moleftum, quia indecens omni~
no probat^jrprius foluere militiscingulum, quim ce-
dat vičiort adnerfitas pradiorum.

f i Kup er accepimut deuotiencplena* c& Aotore non
Vacuas, qua qnidem & tuam n o bil infiuuarunt affechio-
fijlirntinichantatem, (fi-tuiarchiepifcopalit officijquod
fidelit ergefiijfe & adhuc te gerere gaudemuticontrariam
ftigehant etdefiavtilitatibte* cefiionem. Kojti enim fi-
tutvirprudenx&preuidt<b,que>d fanta etl clerimalitia,
centra ecclefiam Dei tam vranu iamfi diuturna per-
ficcutiourstnjlantia , v C nequ.tquam ci ceclatadeommo-
dum, Ji tuam Jedem. tale,n contigerit fiubire de f c cin m.
$*od .] “

[ 1 Ke igitur buiut dolom aculeut Viitidam circa te
nofiri pedorit Vnlnertt charitaterri: rogandum te potius
dignu m duxim us pfi monendum.J

a Cap.i. eod.tit.in ^.compil. b al.pontificaksofifi-
tij. al.pontificis.  c al.Lundon.archiepifc.aLLugduncn
fi areni.al.Baton.epifc.  d Cap.Z. eod.tit.ini. compil.
e al.autem.  f ficin omnibutmanufiir.&Voximme-
ritum p er p eram infierta fu.it.

CAP. II.

X>uiabiurat beneficium,ličitepotesliUui {fit denuo t-
1’gatur ) oblin n e.

\i.eni Abba.T)člen.  a  <£r priori de Artigia.

C Vm irrterP.Gaufndi & quofdam b  alioscanoni-
cosfanfli I. fuper fpirituali c  beneficio , fcilicet
ftalloin choro, & locoin canitulo, quiftio fuiffet diu-
tiusagitata: [ 1  & infra ] Idcoq; vobis mandamus,
quatenus fi prsefatti P.inuenericis de confenfu d  mi*
iorispartis capitulifuifie de pradičto beneficio auflo-
ritate apoftolica inuefhtum , eum faciatis beneficium
ipfum pacifice poffidere.no enim videtur nobrs impedi
mentum adferreiuramentum,quod de eodcmnonpc-
tendovlteriusproponitur praeftitiffe,fi confcnfusma*
ioris & fanioris partis canonicoru ecclefia: incerceflit.

[ t Tfitia tamen altera pars fiufficienter iujlruBa no*
Venerat,negotium non potuit terniinari.J
CAP. III.

Xfui renunciauit beneficiofno,iUuirepcterenon petlji.
Idem epificopo  c Verul.mo.

E XtranfmitTa f  rehtioneabbatisfanftiN.dcGe-
parano noftris eft auribus intimatum,qitod P'.Ku-
bens elerieus, dum infirmitate g  laborarer b  apud
monafierium fanfti Saluatoris, libipetiitbabitummu
naftieum indulgeri: qui recuperata poftmodnm fani-
tatc,ad monafierium illudgratiacomplendi votfi ac-
ccffir: & ibidem rnorant a!iquantulam faciens, ea,qu*
prsdifta: ccclefi* ianfti N. contulerat, fibi fecit reffi-
tui. nune autem mutato animo laborat , vt reftieuatur
in ecclefia fupradi čta.

Verum quoniam iam difia ecclefiaab co folutadi
gnofeitur, ex quo ca,qua: fibi contulerat, ad petitione
Itiam refignauit c.dem:niandamus,quatcnus (bresti*
fe habet; prsediSum abbatem & iocios eius ad rece-
ptionem P.nulla ratione compellas inuitos: nec[ap°-
pulo i  Ceparano] compelli permittaSrhortari tamen
eos poteris,vt iilum no tanquam vnum tlc ecclefia, led
quafi de nouo recipiant in focium & in fratrem.

CAP. lili

B en eficiat m fme licentia predati fini , beneficio rintiit-
ciare non poteši.

Idem eprfiopoTornacenfi ,

A Dmonet. & infra. Vniuerfis perfonis eni epifcopa-
cus fub difiriaione prohibeas,ne ecclcfias tu® di«
celiš adordinationem trtam pertinentes,.ibfq;adfenfu
tuointrare audeant, autdetinere,aut tedimitterein-
confulto. Quod fi quis contra prohibitionem fuam ve¬
nite pr®fumpferit, in cum canonicam exerceas d-
tibnem.

CAP. V.

Contra p eten tem beneficium admittitur fjiontaneaab'
iurationtt erceptio , etiam caufia renunciationit non adit'
cla : contra quam ador replicare pot eri t , qucd non Jjot’
te renunciauit: & ijiti mehur prcbancrit,obttnebit.
Ctemens III.

S Vperhoc quodfcifcitaris,^ vtrum ecclefiafiicabe*
neScia repofcentibus obiecta fpontanes abiuratiu
nis exceptio line caufis cognitione lit admitteda, Sea»

a Dulonen. al.itaabbati & priori de Artigi. alfi
Ardgia.  b Cap.^.eod.tit.in i.compil.  c a/.jpeeiafi
d ln C.Barbat.m.tiorit &fi*nioritpartif, gfic.  e
Verfielienfi. al.Verulan. ( Cap.cf-.eod.tit.in t comp'W
g al.dum olim nimia infirm.lab. &c.  h iuxtailh<&
Vumfero languorem, fero religionisamorm.TapmU*
guorif .nonfitnt mentor huius amorif.  i Voxpop'd>
deešl in omnibus manuji.ped erat expofitio marginalitt
quairrepfit intextnm. Jn antiquisita babebatur: Ge *■
parano,id ef ?,dpopulo Ceparano.  k Cap.y.eodemti'
Snel in 2. compil. al.legiturita : fiuperhocqHodficifiit*r lt
d nabit.

aflorHr

82

SI

De renunciatione.

a&oris, qubd fponte non renunciauit , an reidc fpon-
tanea renunciatione dcbeantprobationes admitti.Sic
t»ar cxperientiat refpondemus, quod nulla ratio hoc ve
ri(iinilereddit > vtquirpiam bencficium m ul tis forte cx-
penfis & Iaboribus adquilituin , quo fuftentari debet,
facilefinemagnacaufa ,fua fponterefignet: ideoque
fuperuacuuni elfe non credimus, caufam refignationis
diligcnterinquiri, a  quant fiforteprobabilera , id eft
n °i"ri,nec inetu, necoppreffione, nec interuentti pe-
cunia, neepromidione b  extortam iudexinuencrit,
»lasime (i non interuenerit iurametitum,quod vix fic-
ridevoluntate propria creditur, quod ferd fempera
malo eft ( nifi replicatiocnnoriicafueritoppofita) ad-
•nitttre n«n poflponat’. Porto licet negantis faflum,
per renun naturam nulta fitprobatio, c  eiustamen
quifpontaneam renunciationem negat(cum implicitč
&quodammodo replicando inficieturfuperadfertio-
ne "fua, habitoad dignitatem & opinionem refpcau)
probationes credimus admittendas.

CAP VI.

fini Ijiffn/c renunciauit eleciioui de fe fa£la>JUpcr ipf A
tktrim attdiri non debet.

Idem.

TNprafcntianoftra: d  &infra.Licetigituriiidexn6
1 Temper ad vnamfpeciem probationis adplicet mtn-
tein fuam,fedex confeffionibus, depofitionibus, alle-
gationibus, & aliis, qus> in eius prsefentia proponun-
tnr,formetamaiifuimotum, & tanta (it iudicialis au-
fioritas,vcTemperpro ipfopntfiimidebeat, doneč con
traipfum aliquidlegitimč comprobetnr : quare (itn
coram Dolmen, epifcopo Sc  eiusconiudicibus nihil pe-
nit«sprobaiii!rcs.,ftarvdum ramen fententis fuerat,ni(i
»duerfarius.eam oftenderet irritandam. Quiatamen
pratcriflaconfriti’ de ipfiusrenunciatione Ipontanca
Pcrqu a f 1 j am  epiicoporu Hteras & confcflionem ipfius,
nos e eiiuper eade.nabbatia fileatium duximusim-
poncnduml

CAP. VII.

fini remtncUuit litcrit ber, eficialibm , non ide o injli-
tntioni um fithe rcuunciare videtur..

Celeftinus III.

S  Ane dile&o f  filio noftro I. presbvtcro cardina,
tuncapo.fe.legata, nosmeminimusiniunxifle , vt
H.fiibdiaconum canonicum in Piftaaiien. ecclefiain-
nituere procuraret: qui mandaris noftris obtemperas,
d>>dcm inftituitincanonicum fubdiacon.memoratum.
j- 1  &infra.] PollmodumidemH,quorundaii»veftru
“ u dus con(ilio,littcrasfuas vobisreddens, vcftra mi-
Jricordiae fc (ubiccit: [ * Sc  infra. ] Quia veto v  vn-
demifericordia dcbuitimpetrare,indccogiturdifpen-
'‘iumfufiinere: mandamus qnarenus(hoc non obftaa-
'ejlpfum infratrem & canonicum admittatis. ,

[ • Verumvos nec nabit necipfi cardiualt reuerentia
tx bibcntet,quod literkfuk de iam diBo li.idem Card.in-
IJ inxitvobkadimplere, minimecuraui[}k,nec etianifuf-
eeptionem ipfiut in aliquo obferitare.  .Ved]

[ 2  Sipi ehm crcderet apnil Vot mifericordiam impe-
tra Jje,Vobk fatkfaciens in hacparte, indc damnitm cogi-
t,,r  f:<jtinere,Vnde gratiam cprprccmiivm /nemit ecporiA -
rE -Kohnter ipitu/qnod de fepediclo li.ttim  d pradecejjor.
ns J tr H<]nam dnobit rneboatum eitaliqnatenn* relintjuc-
re  'MperfiHum^tnandamuf, &c.

* Pid- l.fimulier. D. rer. nm. & l.fed ctfi quu.fyntc
dijUngmmuc.D.devfuji.  b faat quod hnbetir/ir. 1. 1 ,
O* l.D.ile calumn.  c Vid. I. poilrcm D. de

, ‘'«nf.<£rl.\.D.nu£fent.lin.app.refc.  d c.\.eo.tit.in  2 .
tompil.  e al.nof de conjilio frntrum nejlri/ufnper,&c
ep.tit.de maior.{~obedien.in z.camp.  g ln C.B.trb."

V“*1're»,icceu>  ei}, vt vnde m.dtutret imp. indc  cev e-

*  i

CAP. VIII.

Rcnuncintio beneficij faBn in nutnibiM iti ei nor, tenet,
rentinciam tamen eH beneficio jbeli.tndus.

Innocentius lll.Nidrofien.arcbiepifcopo  n.

a  Vod in dubiis,&infra, b  Hi pr*terea,qui bene-
ficium ecclefiafticum fibi collatum fponti in ma¬
mim laicam refignantes illud denuoalaico fufcepe-
runt,eodem funt beneficiofpoliandi, c  Iicetrefigna*
tio taliurn fadla laico nullam obtineat firmitatem.

CAP. IX.

‘ Papn concedit liccntinm cedendi epifctpo, eqnijine mor
tk p erieu lo in ecelefiA mor ari non poteši.

Idem Pboraeen.arcbiepifcopo.

A  D fupplicationem d  Kagufien.archicpifcopi.enm
acura,quatenebatur eeclefia: Raguficn. duximus
abfoluendum, eo quod ibi non porerat fecure morari:
& fiacceffum haberet ad illam, mortis fibi periculum
immineb.it. e & infra,Ne vero idem in yituperium mi
nifterij uoftri, defečtum in rebus temporalibus patia-
tur: mandamus quatenus beneficiuni qiioddelibera-
litate regia, acconcelfione tuu in epifcopatu Carleoli,
& ccclelia de Malebron f  eft illicollatuin ,ad fuften-
tationem cpnferues ipfius. Cuiconcelfimus,vtin ipfo
epifcopatu, abfque vfu pallij officium cpifcopale va-
leat exercere, tibi tanquam Metropolitanorcueren-
tiam &obedientiam impenfurus.

CAP. X.

Penit fen cauftt, exquibuf epifcopi pofftent petere, dr
pdpaconfucuit concedere edendi h cen Uayn>qu.cfeauf.*
hkverfibtu comprehendi poffunt:

Dcbilrtiignarut, male confcitosfnegul/trk.

Phtcm mala plebs o dit . da nsfi.i n dala , cedere pojiit.

Idem epifeopo Claritano.  g

N lficum b  pridem: [ i &infra.] Sie»ij»inhu-
itifmodiceffione frugem tibi melioris vita: promic
tis, fcire debes noneffe fančlificatoin vtero fančliore,
& ideo non oportet te pradicationisiam fufceptse de-
ferere minifterium, cum ille,cuius Seri baiulus recufa-
bat,tandem prsedicandii i  rcceperitvcrbu Dei.Q.uod
fi forfanhumilitatiscaiifa de culmincquseris l{  ponti-
ficalidefcendere,eoipfohumilitatis videriserigere l
male verticem, quodte nimis in refignandi propofito
exhibespertinacem : quia tune in te veram humilitate
cuftodies.cum & per cam locum fublimcm fugies,& g
obedientiam non dimittes.Intueri te itaque volunms,
quorf h*c funt illa, per que cedcndi epifcopus ličentia
poteft poftulare,confcientiacriminis, debilitas corpo-
ris,defeSus fcientia:, malitia plebis, graue fcandalum,
irregularitasque perfoni.fcd in his omnibus eft obfcr-
uandacautcla. Propterconlčientiam [enim] criminis
cedendi poteft ličen tia poftulari, Sc  forfitan no cuius-
Iibec,fed dutaxat illius*propterquod ipfius officij exe-
cutro poft peraiftam pccnitentiam impeditur: cum fi o-
mnes quos arguit confcientia,cuiu,libet culpee cede^
rent, pauci vel nulli in illo minifterio remanerent: [ Sc
infra,] Aha vero caufa eft, debilitas corporis, m  quse
[vel]exinfirmieate,vclexfenefiute n  ^>cedit:nec ra¬
men omnis.fed illa folumsdo per quam impotens red-
ditur ad e.xequendum officium paftorale. namfipro

a al.Kidi-omien.  b c.i.eo.tit.in ^.compil.  c Vije
l.qv ‘tro.esfivcnditor.ff.de adjl.edili.gr I. Hercnniva.jf.de
euidl.  d c.i.eo.tit.in  }. comp. B.Tbo.  a i.q.  185. art.y
e J ide lfipntator.jf.ad Lulqnil.gr l.fivt ccrtd^ce/ho-
datum.jf.commo.  f Malebros.  g al.Trataf.1nul.uI-
relatenJi.al.Claritan.  h r.4. co.iit. in^.comp. Vide B.
Tho.i.l.q.ii^,art,^.Hier.i.  i al.fafccpcrit.  k ni.
pontifjcalif bonork.  I leg. c/igct m Tulo a tis e-

tipere.  ni corporalk.  n qitkdicattirfcnex.nota.tnr
iul.fi pat ei -b' i n arrog.iuo nibue.fi. ds adopt, l.inmti. fp.de
ttjiib.i.Cor.ii.

« S

83 Decret. Greg.

qua!ibet corporali debilitate, fufcepti fcrpitutis offi-
cium poflee dcfcri,fruftra fateretur fe Apoftolus in fuis
infirmitatibusgloriari: cum .ntcrdum non plus horte-
turfenilis debilitas sliqucsn ccdere, quani moralis ma
turitas (qutc in fenibus clTe folet) ipfumin fuofuadet
officio permanerc.pro talibus enim de fe dicic Apofto«
las: Cum infirmor,tunc fortior fum.quia nonunquam
Corporis infirmitas, fortitudincm cordis augmentat.
I J ro defeflu quoque fcientis plerumq; početi quis pe¬
tere ceffionem : quiaciim ipfa circa (piricualium ad-
ininiftrationero fit potiffimiim neceflaria, circa čuta
tcmporalium u  opportuna, praful qui commiffam fi-
bi debet ecclefiam regerein vcri(que, falubritereire-
nunciat,fi fcientfam (in quaipfam regat) ignorat. Tu
cnim(inquitdominus)fcientiam repulifti, &cgo te re-
pellam nefacerdotio fungaris mihi. quaquametfide-
fideranda fit eminens fcientia in paftore, in eo tamen
fitcompetens toleranda: quia fecundum apoftolum,
Scientiainflar, b  charitasautcm atdificat: Štideoim-
perfc&um fcientia:, potcft fupplere perfečiio charita
tis.Propter malitiam [aucem] plebis cogitur interdnm
pralatus ab ipfius regimine dedinare>quando pltbsa-
dco dura ceruicis exiftit, vt proficere nequeatapud
jpram,fedpropterciusduritiam,quo magis fatagit, eo
tnagis iufto iudicio deficere pcrmittatur: dicente do¬
mino perprophctam : c  Linguam tuam adhirerefa-
ciampalato cuo: quia domiis exafperans eft. Etapo-
ftoli d  !egunturdixifleludceis: Ecce conuertimur ad
gentes: quia verbo Dei vos indignos feciftis. Non ta¬
men pro qnalibetculpa paftor e  debet gregem defe-
rere,nc mercenariocomparctur, qui videt lupum ve-
jiientem,& dimittit oues,& fugit: led de fuperipris li¬
centia,tune demu poteft non tam tinndb fugerc,quam
prouidi decfinare.cum oues conucrtuntur in lupos: &
qui debuerant humiiiterobedire, iam irreuocabiliter
Contradicunt, cum ctfi cales fint grauiter procrimine
puniendi, funt tamen pro tesnpoi c vtiliter tolerandi:
quia fanguinem elicit, qui nimis emungit. Prograei
quoque icandalo cuitando ( cum aliter litdan non po-
teftjlicet epifcopo petere cellionem: ne plus tempora¬
len! hoHorem,quam seternam videaturadfefiare falu-
tem.mcmorillius quoddicit Apoftolus: / Siefcafčan
dalizauerit fratrom medni, no n manducabo čarnem in
attcrnum. Sedinterfcandalum dcfcandalum eftfubti-
Ikerdiftinguendum : fiedominus g  ip(ediftinxir, cui
cum di.viffcnt apoftoli: Scis nuia 1 'harjfaeiaudito hoc
verbo fcandalizatur? Relpondit: Sinite illos,c*cifunt,
& duces cicorum. Alibi A vetbdbdt: Qui fcandali-
zauerit'vnam de pufillis iftis,quiin me crcdunt, expe-
dit ei vt fufpendatur moia afinaria in collo cius,&de-
mergaturin profundum maris.^ Ecrfoni velo irregu
larita* (vt fi fortc fit digamusjvel vidu* maritus; eft
caufa,propter quam petete počeli licentia aliquis refi-
gnandi,adreftante Apoftolo,qui dicit: Opbrret < epi-
fcopum efle vnins vxoris virum. Non tamen propter
quamlibet (rregularitatem perfom debetei^uiregu-
lariterminiftiauit, cedendi licentia indu!geri,vtpote fi
de legi tirno matrimomo non fit natus : quia licer irre-
gularicattm huiuOnodi nori pomerit fubiieere, fi ta-
nien & cul pa late: & caufa , cum eo, qui lauHabiliter
fu\m ; n plrijit officiiren (iniun&a fibi peenitentia com-
petenti poteft non minus vtiliter , qu;im rmfericordi-
terrli'; ai«ari ^ <um,inquit,L>euszelotes,vin-
dicans W <ata p trum in filios, vfq; in tcrtiam & quar
ta n: / -''eranonem in his ouicderunt me,id eft-inillis

a y ideatnf)  ut. ? ci.y. g? Ift tj/iii.k- flrobiben-
tv. ffide eden d* Op.e  4..! Cor,  7. I / de l.fed Juli anus
.f ■ eno jf'.  > 'a 1 e d. ^ i. ey plnnbus. de reg . iur.

C l \ech.  5. d *A&or. i^. c Jean,  1Q. f j .Cor:n.$.
g Matih.  15. h Matih.  18. i i.ftm.}.  k hzod.io.

Lib.I. Tit. IX.


qni contra n>e paternum odium imitantur.Vndc patet
quod a illiat quipaterna vitia non fequuntur,propfie
polfunt in talibus lutfragari virtutes, illodifcrction«
adhibito moderamine, vt inter nothos& b  manze-
res, naturales & Ipurios diftinguatur: [ 3 & infra- j
Verum li propter alias caufas ceffionem adfefies, no«
eft inhoetibi poftulanti fauendum : ciim hdiiifiuoJ 1
pollulatio videatur non efle difereta, quoniatn (*t*®
tanquam not.ffimum omittamus,qubdociofitas&vO'
luptasarniafunt hodišantiqui admifcrasaniniasca -
ptiuandas) propter laborisanguftias,autperfeciitioiits

incurfus non debes defcrerc fponfam tuam, cui de6'
gendo c  raanura apud extraneum tefidemediacopti'
lafli, Icicns qubd,lieati d  lunt illi,qpiperlecuiioiie®
patiunturpropter iuftitiam: quonia cum probatifut'
riut,accipient coronam viti, quam repromilit Deus^ 1
ligentibus fe. Sed dices: Špirit us e vbi vult (pirat, ^
nefeis vnde veniat.aut quovadat, &ideo non eft,^ 111
podit vias illiusfpiritnsperfcrijtari: qui f  vero (piritu
Dei aguntur. non funtfub lege: quoniam vbifpirituJ
dei, ibi libertas. quare fi cedendi tibi licentiadataab
homine non fucrit.nihilominus tamen cedes^uiasl 3 '
ta eft tibi libertas cedendi :ideo. Certč delipis, fi fic A'
pis. nam quomodo fpiritu dei agitur, qui contrafpir*'
tirni dei agit ? fi enim vera funt, qtn prmiifimus (in>^
quia indubitanter funt vera)proculdubio contra (pid*
rum dciagit, qai aliquid contra veritatcin adtcntaD
quoniani lpfc eft (piritus veritatis. Porio fi dicasjnuo*
forfan alia eft caufa latens, propter quam cedendiv«J'
liintas tibi cilitus infpiratur: & nos ficquidemrelpo ,,
demus,Tu quomodo fcis quod tališ inlpiratiofitcilc'
ftis ? nonne recolis quid ille glonofus pontifex disir*
cum coipillet viribus corporis repentedcftituiiDomt'
nc,fi adhuc populo ttio fuin neceflatiuSjnon recufola'
borem.liat voluntas ttia. illius excmplum fecurus,q UI
dixit:Cupio g  diffblui, & effe cum Chri(to,nianere
aiit in čarne ncceflariii eft propter vos [ 4 & infra.]
Ojiippe fi quancocnnque virtnturn florercfolseas,
& in te nonfiabeas charitatem, nihil recojnprobans

habere.nulla b  fiquidcm maiorpoteritedecHaritaSr

quam vt anima fuam ponat quis proamicisfuis. Cum
antem propter hanc te deccat animam tuam pro fub*
ditis tuis poncte,nulla occalione (dummodoproficere
illis poffis,& fi non omnibus, tamen multislabeorum
regimine te conuenit exculare, i  quoniam fi laboriS
caufam prztcndis, exemplum te Apoftoli fublcuabifi
qui luadet tibi laborem huiufmodi non refugere, du®
fe adferit pro communi falote plus citeris labora<le ;
quialicct non fernper lequatur laborem effeiius, nih 1 "'
lominus tamen , ipfe Iaboreft meritorius apudikua 1 '-
iuxta quod legitur: 1; Reddet deus mcrccdemlabO"
rumjanvtorum luorum: [ 5 &' infra.]Necputesquo®
ideo l  Martha malam partem elegerit, qua circapla'
rimafatagebat: quia Maria optimam partem eJegitt
qm non auferetur ab ea: quoniam iicetillafitmagi*
lecura, ifta tamen eft magis fruftifera:&licetilla') c
magis fuauis,hic taaien magis vtilis: cum in fercundt'
tate fobolis lippitudo m  Lil, Rachelis pulchritiiduil
fit pral a ta: quamuis fimul in vnum Sc  conteinplatiuiU
efle valeas,&ačliuusjlegislatoris exemplo, » quinOe
alcendcbat in montem.vt ibi gloriam domini cum ma-
iori ccrneret hbertatc: nune vero defcendebatinea'

a B.Tbom.l.l.q lot.t/lrtic.l. ^4lffofxaflr lib.l'

{eiust.bxr.pnn. c.IO.  b Jicvecut tum tjitnxfi.rto»*■'
m  esijnaui! res ut interpret.Pide Curtlniulcm. 1‘ultol«’’ 1
n hb. de notbu  c ul. InTno  Ta/.-r.ra.n« :

iefanvendo mununt tiium  > Crr. fident . d teleti 7 *5'

: hannt. I l.Cer.f.  g Philip,  t. h >«*»»•'*
ul.cjuedfi.  k Sapten. 10 .  1 Luc.lO.  ni <?«■>?'

I v ' ftr3 ,

85  De renimciatione. 86

ftra, vt c um vtilitatemaiori neccflitatibus populi pro-
Uidercc* ^ quapropter facilius indulgetur vt afcendat
monachus ad pra:fulatun» , quam praeful ad monacha-
tum defcendat , [ 6  &■ infra. ] Monern us naquc vt la-
\borem paftoralis regiminis non rccufes, ne fortnffis ad
pedesfuos cum Matia fpernerette accipcre, qui(ibi b
apud ce diuertenci fureuifles cum Martha Toličiča mi-
nillrarc: [ 7 &infrd.] Quia vero in poftulado ceden-
diUccntia ntmis diutius inftitifti i etce  tfbi ce,duximus
relinquendum,vt didinčlis caufis, propter quas cedere
oporteac: fi propcer aliquam caufam vtilcm & hone-
ftamin huiufmodi propofico perfeueres,de licentia no
foacedas: ali©quin cedendi licentiam au&oritate a-
poftolica tibi fcias efle penirus intcrdičtam : quoniam
fipcnnas habeas,quibus facagas in folitudinem auola-
rc,ita tamen ftrift«e Tune ncxibus pr*ceptorum,vt libe-
rum non habeas abfque noftra permilfione volatum.

[ 1  In officio paflorali a d diuinum officium accefiifii,
praparafje te ad tentationes atnmum crcderemns, ant
prauidijjeprudenter nequaquam in humana fragilr tat e
ctnfijlere Varios angji tu rum languor es 3  quos te J it e bas in
ipfo offijo pcrpejfurnm pojfe non abpjue mapi o deiad-
iutorio fuflinere: formidaremus vtifuene paruulos tuos
pojhnotlum ad petram allidere negkxijfes , eofptantum
in t* permiferis inualefcere 3  v tipforum fuggerenlmm tihi
fiifcepti miniflerij cejitonem in fantih vix iamValeas re-
pn?»*re. Veritrn quoniam  ( ficut credimus ) cum tefeires
ejje contra fji/rituales nequitiaspugaturum 3 armaturam
dei qua pdjfes (lare centra tnfidias tentatoris ab „4.poflo-
1° miniti «, in dni (U , ginexpertus non igo rafti folicitu-
di/iispaf} orali s angu ftias , quas forfitan expertus abhor-
: n epi mm cnr tam influnter fufteptumvehs regimen
tnntihter derelinquere  > qnodad fupipiendum Vtiliter ,
non deberts Vfquequaqftrritare.~\

C 2  In mulit) enim ojfendimi<* omnes , g p diserimus
l utu  1‘ticatn/anon kabemus, nos ipfoy feducimus , gVe-
ntusin nobtsnon  eff, quia mifericordia ittum cxcufat 3  qui
niftrabiliter fe accufat ♦]

[ 3 C thn uutern plemnque viti.t feuVirtutes m en tis
mini« (trortrdc men ti a n tu r.fu btiliter aduertere le opo.tet
'tirutn refignandi propojitum qnod tamferuenter gefiare
'tideris in peciorc , dignum fit dci odio rel umore. Si enim
pnpter caufa m al:quarn pramifjamm cedere p ofulares.,
fuper iuufequdm fuper eius .tj-feftn panter dolere-
•’ ftd ne fib improuidapietalu amiclu ad refignan-
Hni detejlabilif impietui te impcllat  3  co*fiderare tc Vo-
afras ejft cuufvs pro/tter quas male quispetit &
P tr <*uppetit huiufmodi officium refignare. Si enim ex
P n huuaimitate fortafisvt laborem deponat , "velperfecu
tl °nem ej]ugiat,aut exyanitate  ( quodabJit)ytpleniti* ra-
Ct toct/j fen libcrins indi4lgcatyoluptatibu*,curamyult a-
,( )nif deferere pajloralem  , ab ea non meretur abfolut>
V<muif propter huiufmodi vamtatem tanquam qui mor
* lli trpeccat > ea reddatfe indipium ,fed fatagerc debet
tjtnitate depofita ptl/sfaciat de peicuto. J4.liumyer6-
ti *ndi cuufarn omntno credirnus detcjlandam. Si quis
autem  d pontificiah yelit difcedere dignitale vt glonum
humanam, tamquam qui eligai in domo dei abie-
c  ’ H c JJe magus qudm habitare in tabernacultspeccaioru ,
c  r.on amitlat humanum f morem qucrn per. hypo-
fdqt<ifiuit , fiuequod eius fimulatio reuelari iam
l “ u P lt  rjiuc quod ferusr ippu-s ex qualibct caufa tepe-
J^ necvultvideri quod malta fueritVelfiat^ &ideofub
re ligionis pr*texiu fuam Vult conte^cre prauitatem, vt
'ipAjuleprens Mart h um  > umpletlalur "Mariam  > L ju:

Jaj  idieniUppihidinem , -Racbeliš coneupipat puli britu-
ff ieta. Sptodautem (ipropterea Vehi cedere,qt< od tem-
?***profljeritatisarridente fortuna Vifusesllaudabihter

q  j 3  , ^id.l.in emptione  ,• cum glojf. in Veri o refert. De

' A '&^l9j y inl.wjii$imi i eodMt.  b fijibi apid^.

mini fr ar e, quoniam omnia pbi profficre fuccedebant :
fedaduerfitatis temporeimmir.enle verelur ne Jiquoli~
bet Cafu pnijlra contingant , ipfius neghgenliuimputen-
tur: plane ji propter hoc petit cedere >nauta fe poterit
improitido comparare , qut cum mari fub tranquillitate
taccntc non cum muho laborc naun exercueritguberna-
culum ,ipfum ttmpejlate furg^nte defent , & deuenire
pati tur m profundum. lllam quoque cedendi caufam pe-
nttusdetefamur>fi forte federevelitepiftopusvtvelal-
terfibifuccedutvel ob ten tu prerij velafeciu tarnali , v el
vt cum peiorfibiftccejferit,ipfč velut c p timu* ex to Ha tur.
Illud autem quafi nefus rejpuimus gr damnamus,quod
propter occupationes mundanus g? foliettudines fecula-
res non Valeat pne criminepontipcale offittum*exercere>
cum multss fančios ccclcfia veneretur 3 qui jj) tri tnali a fl~
mul g- temporalia mmijlrarant. Verumtamen Lsua de -
bet efjefub capite g- dextrain amplexu : fediUud te ad-
nertcrevolumus diligen ter ne forte per hocvelisturedif-
pofuiontspropofitum effici vel exiUts 3 de quibus dicitnr
per prop betam : Ftlii Ejfren. i . ar. et. m.fa. con. fin die
belli lit m potius pro domo domui lfrael murum debes te
opponere apendentibus cx aduerfo  , quia iuxta fenten -
tiarn Veritatis non qui cceperitffed qui perfeuerauerit ,
fuluuserit. cauens attente ne maculnm m qloriatua po-
nas 3 non folum apud bomines,fed etiam apuddeum: quo -
niamfub hoc patiio te nonpoteris occultare  3  nedum apud
deum qui renes rimatur g corda,fednec etiam apudho~
mineš qui exveripmilibus taliafujj)jcantur.lUudquoque
prudenter attendas y quia iuxta fententiam f.tpientts , Spi-
rit us fin d us difciplina ejjugiet fičlum, g auferetfe d co-
gitationib.Hs y qux fine inteueflu confijlnnt. Si vero pr a
tuenda eccltjiu hbertate dtfpcultatis onus incurrcreper~
timefciSihon ideo deferere debespr.cpilatm loenorcm 3 coH-
fiderans dili^cnter ne forte tenteris injlo indicio ab ilU
qui malorum eslinterpretator y vt probeturvtrum falis-
facerc veliš in eo in quo forfan deltquifi. X*ni vero con -
lemntt ant negligitfatisfacere pro deliclo 3  tbtfauri\at fi-
bi iram in dte irx ciim reuelabit dominus abfcondita tene •
brarum. Fcce quidcm admouimus tihi fpeculumvt tci -
pfum con temp le ris in ipfo,gtuam confcientiam perferu -
tatu *, aonofcas ex qua caufa cedendi luentiam pojlules
impertune. Nesenim (nouit al(ijlimns) ignoramus qnare
in tali propojito perfeueres , quoniam nec etiam in firmi-
tas corports , nec longani^ijas temporis 3 nec defeftitsfcien
tix , nec malitia plebvs , n ec irreguluritas perfona te red -
dil ineptum 3  nec confcientiam peni c rimi n is te f ut er h
haberc.  d

[ 4 Sfuia i^itur diuerfvs ttbi caupts fuper hac caufa
dijhn xim us , g p ropterqud caufam cedere deJideres 3 ig/to-
ramus }  teipfumtibi duximu* cimittendumVt depropri*
men tis tribunali te iudicans 3  Videasfific pojiis rejignandi
dejiderio fatisfacere vtgregis tibi commijii curam fmc cul
pa valeas declinare. St enim cedendo proficere appetis tibi
foli 3  profeclui tuopne dubio tantiem fubtrabts 3  quantum
tjuodimpenderepoteras uliisnon impendis. quia tune mu
tora ani/n a- tua lucra conquireres 3 cnm pne Uta falute fa-
lutem plurtmorum protttrares. potioris emm ejt meriti f*
cum deo qudm plurimos lucrificere qndm falutem pro- v
priam quurerepne Mts quorum filusad eiuscuram nofci -
tur pertinere .]

■ C S Sed efi. <lu'od mt<ht<nt badenu. labortfti
certamtn ceruuerv ,a<m edem Apojiolo-ptjiu iticere, ■
tamen  Vi cer.na iujlit!<e tibi derelicU tepenalur , ctfrfum
te decet perfeci, operil confummare. Q uantumlibet enin .
inan^ujlUrum Uboribntqui cemiutur officiu pafterale ,
noftes iibi UboriofiiicnumerAi, tunejnii fin^ntui cer-

hms  Vmbr.vn quietiy afječlrts : quanlnrnlibn inter n;e
/ijualores &.angnftitt:patrix dilečHore trab*rif,&-Yel>tt
emeritmmtrcenarim opera tm fidem uhkuu  pra loleriti ■
expedit tamen tibi VirfHtcm in infirmitate perficere y ae
t/tamferfcH trati* c or »nar e;Jiifnt %nod dem apud-

87

Dccret.Greg. Lib.I. Tit.IX.

88

extrarteum dejtxeritm.inttm tiiam, dim Anini ac  tibif.fce
pil in ttutm anitn.irr. ffcepi jli.no fic tibi debet per-

tnm quictif appeterepvt nauigAntetbacienut teeum fihot
Ji n e retnigij ndiutorio p Ati Aru in h tem Ari m Apno fji a-
tiofo mm umore n ah  frAgij fuduAre.  ]

[ 6 VrAternitAtemtHAtn & cibortAmur Attentiutper
af.m.q.illAmrocem OAuidicA imprccAtionit abhorrens,
tibiefa formidAHf e.itn per ejfecinm operit Ad.iptAri.qnA
diet operit impiipArcotfieripet^čr epifeopAtum eiutAC-
api.it aiter.qv.A imprecAtur.']

£ 7 Itlud tjuocjre te debet for-tiut minijirAndi propo-
fito Jiabilire , puod haflenutin eccleJU tibi commijfa Iau-
dnblhl tv minlJtrarH.ftq uidem (pjHoii ib !it).iluu 1 e e eden
te minuivtih* fumereiur xd ipjam , profedo noti p An: m
ab ipfA qmele qnam App e tu. Ut rb a beril. cumvbi bene mi
nijterium tuum exercuerit.non a bfn, dolore cerneresir.H-
tilii minijiri defecium .fieret^rt tAtitnm in contemplA-
ti ant ar te tibi d ep e rij e to >n: o/i cres.quAntnm ecclefiA eni
prajides , noti fine tn.t confufienc per te jnblr.eCiion ef
fe videres.  ]

CAP. XI.

T-piftopuf.pm propttr en m en renunctAuit epifcopatui ,
frAdreligiotiem trn n funt. .id eptfcoputitm reddfumi tion
poteši. Secus Ji renunciuuit propttrperfemtionem. infir-
mitAtem, defecium fcientiA, firtioniatn ipfo ignorAtite com
nuj ]a  m,rt! aIiaiii  Jimilem CAkJUm.

Ide m a  epifcopo VAiientin. in Archicpifco-
pum I{auen. elečto.

P Oft traslatione b  tiiam ad ccclcfia Rauennatcn.

cum pratpefitus & canonici Fauentin. in I.eorum
concanonicum liberam eligendi aufloritattm vnani-
micer cotuliflent, c  ipfe d  I.fančhFridiani Lučan, ca
nonieum olim epifcoptim e  Sartan.in Fauentin. epi-
fcopum poftulandu elegit.Porrda fančfi Fridiani prio
re iuper hoc requifito & obtento conlenfii, / praipo
fitus&alij poftulationcm eandem adprobari a nobis
humiliterpetierunt.Verum poftulationi huiufmodi vi
debatur concilij Conftantinopolitani capicnlum ob-
uiare,in quo ftatutum cll, vt quicunque de pontificali
dignitate ad monachorum vicam & paeniccntia: locum
defcenderic, nequaquam vlteriusad pontificatum re-
furgac.vndecontra diSum concilium(cum fic vntim ex
quatuor principalibus, qu® ficuc quacuor Cuagclia cc-
clefia catholicavencratur) ni^Jatenus videbaturco
r\im g  pofttilatio admitcenda. eteterum fpeciales qui
du calusinueniuntiir.in quibus (piatdifioconcilio non
obftaute)is,qui vicam monachakm clcgic.rurfumliči¬
te poceft adepifcopatum adfumi ficnimquifquamp-
fecutionisrabiefaiuiente, velpracpcdiente inualitudi-
ne corporis, cum proficere neqneat in regimine pafto-
rali, de fuperioris au&oritate ad monaftica vicam de-
fcemlac: perfccutioms vel atgritudinis impedimento
cefifance,ad epifcopalem potecie refiurgere dignitatem.
Ictm fi quispropter litteratura: defeftum , (ne tanqua
csecus carco ducatum b  prsebeat)locum regiminis au-
Soritatc apoftolica deferendo, ad ocinm fe conculeric
monachale.ač per exercmum lečlionis, fcicnti® rcpc-
reric margaritam , proculdubiopoterit denuo vocatus
a domir.ocathcdram reafcendcrepaftcSralcm. Kurfus,
fi quis cupidicate pareHcum (co tamen penitus igno-
rante)fncrit cpdcopatum adepcus, &  hoceompcrco e-
pifcopatum dc licentia fuperioris dimitttns, obfernan
tiam tlegerit regularem : etfi ad epiicopatutr. eundern
tedire poitmodum nccucat, iuxtacanonicas fanSio-

a al.idem H.epifcopo in archiepi.f^c.  Is c.j.to.tit.
in ^.contpil.  c fid.t. itcm.^- 1 . O.epuodcuiufc.tn.^p. in
AHth. de tjuajlor  .$■ i. coli  7 . d ideti.lcAcbim.  e aI.
Saruatenf.  f Lob as.C.de afi. cLlig.  g al. eodim
post.  h Vide text. in l.i.eumghjf.in terb. Venit,&■ ibt
SArt.D.dc deturitn.

nes.ad alium tame peteric ličiti readfiutii. Quanquam
atitem in his & confimilibus cafibus is, qui epifcopatu
dimifTo monafticam vitam elegit, refurgere valeatad
officium paftorale, nihil tamen irihiscontra a  prl-
feriptum intelligirur concilium adtentari, quodin eo
loquitur cafu, cum propteraliquodcrimenepifcepati
quis deferens.ad vitam monafticam pccnicentisccaufai
defcendir. Vndcquidam in co cafu loquidixeri!ncca-
pitulum fupra <iičium,ciim quispro crimine,dequo co
uičtus fuerac vel confelfus, ab epifcopali dignitace de-
pofitus in monafterio exticitad panitentiam agčiiaai
inclufus: vel cum aliquis proptergraue crime,pro qUO
epifcopatum retinens panitentiamdigne agere no»
valebac, cedendi obtenta licentia vitam nionachalcm
elegit. Aliis adferentibus fic incelligendum eife capi'
tulurn antedifium ,vtper fe refurgere nequeat, ideft
repetere quafi debitum, quod rali modo dimifittquan-
qu a m eligi poflit, prarferrims fi locum tantum,&n«*
ordinem refignauit. Cum ergo nobis conftare ncq»i'
uerit.ob qua caufam pradidus I. cpiicopatuiolimcef'
ferir^andamus , quatenus fi tibi conftiterit ,quod f'
preraliquam ex pramilfis caufis, feu c6fimilibus,uft nl
I.epifcopatui cefierit memorato, tu aufloritatenoflr 1
(dumodo neceffitas.vel vtilitas id cxpo!car) licentiaffl
ei rribuas afccndcndi ad regimen ccclefia Fauentinca
lis, maximi: fi veritate fubmtitur, q> didusl.locotan-
tumodo cefieritmemorato, & non ordini.vel etiaradl
gnitati. b  tuncenim eftetvehementiHimeprafamca
dum, quod non propter crimcn aliquod ab ipfocondf'
fum , fed caufapccnitentis ad vitam migraueritrega"
Iarcm , prafertim cum Apoftolica fedespofteeffionem
muho minus,quam anten permififfet eidem talicrim 1 '
ne irretito, in pontificaliordine miniftrarc,alioqui n
dum durum nimis extiterit,contratam lolennetonil'
litim huiufmodi poftulationem admitterelpraip 0 ” 10
dr canonicis memoratis iniungas, vt aliaroperibnan'
fibi idoneam cligantinpaftorem.

CAP. XII.

SJutpeldt cedendi licentiAm, exqno il/.tm cbiioHti.U'
dere compeilitur.

Idem m conahogenerdli.  e
/"s Vidam d  cedendi licentiam cum inftantia po-
V^_ftulantes,ea obtenta, cederepraitcrmittunc. Sed
cum in poftulatione buiufmodi, aut ecclefiarum com-
moda, quib. praifHnt, aut falutem e videaturproprH
adtendifte (quorum ncutrum iuafionibus a]iquotun |
qu*rentium qux fua funt, feu etiam leuitate / qual | '
bet nolunuis impedire) cos ad cedcndum dccermn 1115
compellendos.

CAP. XIII.

Koti renunciat iurifuo.pui jtaUaA duerfArr fe fiibitiid 1 ''
Honorius 11 LmA/sris ecclefiA decAno (p- tnA-
gipro  fi. CAiitori Ji ti Si  g Vicnjtij
Leodnnfit.

V F.niens ad fedem Apoftolicam I.fitbdiaconiisprO(
poliiic,quod cum bone memorij I.papa p.n.abba 11
deEmenco, h S  niaiorisecclefi*acfandliPatiltcan*
toribus Trciiercnf fuis dederit literis in mandati?,
nihil canonicum obuiaret, prabendam in ccclcfia fian'
čli Florentini i  in Conflitentia, quarolacobusdtc*'
n us ipfius ecclefi® refignauit, lublato appellation 15
obftaculo affignarenr [ ? & infra. ] Cumqueiu‘bt^
apoftolicum vellent adimplere mandarum: quida^f

lntcUeftu) concilii F.P. iubentijneqniex efifot'
■ -r.it telil-

U'

I . I

monAchuffAtiufesi, vltcrim epifc.J\At.  b fVd./j** ‘

mus ctfmglojf.in ■verb.promijj.iX.de faer. ecclt.  c
teran.c.10.  d r.i.en lit.in  4. compil.  c a/ar
hitcm.  f Vii l ftd ctf-ij l.D.ad l.jtquil. (f  f
dnm.Vexd.ed.  g rt ijiiio/iico,  h Trec lf l

i al.f Urini.Al.Vlorenenf  ,

oppofuCt |ll,

$9  Dc renunciationc. 90

oppofuerunt canonici ccclefia? memorat£>dicetes fub-
diaconum antcdidu rcnunaaflc i«ri> quod fibi ex ipfi*
literis competebat.Di&o igirur fubdiacono hoc negan
tc,iam dičti canomci ad hoc prcbandum rcftes aliquos
j>rot!uxcrfit:per quo$,cum videretur probatum i piti m
fcgratiže pituli commififlc : dno iudiccs praaličtoru
fcntentialiterdecreuerunt cundem non pode vti lite-
dsfupradičtis, pro eo, quod idem aducriarij ic grati*
commifidTcc, pcr quod vitus eft renunciatfe iuri fibi cx
■p^slircris a  compe*cnti. A qua featetuia idem ap-
P^llans,in b  vigilirun F.piphani* teraiinum fua? ap-
ftllationis pra?fixit. Adqucm c  cumveniflet, P. dc
Collc medio > capcllanum noftrum fuper hoc fibicon-
cejfimusauditorem. Sed cu«ai eius aduerfarius non ac-
ccfleritperduos menfes & amplius expeSatus>nec vi •
luscomparcrctpro co fufficiens rcfponfalis, tandem
quidam 'ireras hatens adcontradicendum & impe-
trandum coram eodem comparnit: qui cum ad tra&an
dum caufam minus fufficiens crederetur, idem audicor
fententum prardičlorum iiidicum fententialiter (iulti-
tiaexigente)calfauit. Nos igitur ratam & firmam ha-
bcmuscapellani fententiam memorati.

[ 1  E o dem 1. lit er as ipfts pradr-lo Dečan 6 &ali<f o-
fittidente idem Dečanu* de refignatione fortc p cenite?; s
eccultauit literat fupradiftas > deinde eidem l. prafatts li-
teris rejiitutis e as nominativ indicih us Vt exequerentur
7runddtumapo.prafentai4it.~\

CAP. X 1111.

Si pralatus ab obedientia fubditos abfoluit: non pro-
pterhocpralatura rcnunciat.

Idem archiepifiopoTreuerenJi.

L  Eda* coram d  nobis.f.t.litera?, continebant, quod
abbasfan&i e  Petri Tulenf. tibi humilitcreft con
feflus, quod cum adeb graui ergritudine laboraret, qcP
dcvitadefperareturiplius: ad cuiufdan* smuli fui con
filiKm,dequoipfe (cum non crcderct cum aeraulum)
confidebat, monachos fuos ab obendientia,tn qua fibi
tCMfbahtur, abfoluit, vocatodicccefano epifcopo, vt
abbatiam in eius manibus refignaret : quod f  tamen
vfus confilio faniori non fecit; & eidem abbatipoft-
modum rcllituto fanitati vniucrfi & finguli de conuč-
tu obedientiam & reuerentiani requifitiab eo in capi-
tulopromiferunt. g  [ * & infra.] Nos autem ex tali
fa&o eundem abbatem fuo refignnfTe regimini non
videmus..

[ 1  idem tamen fuper eo ejuedfu fecerat^dubitansd
teti fliper hoc f Avti Jute cotifulervs poflulauit: propter
ejuodtu cumhabito prudentum confilio diuerfi diuerfa
ftntirent , tu nojlrum confiltum  , an idem no bas ex hoc re~
jtfttdu e rit requifij 'it.  ]

CAP. XV.

Abbits exemptus , fine licentia Papa renunciare non
potesi.

[Gre%orin$lX.tAgathenfi Vticenfi epifcopo*.  h ]

D lle&ifilijconuentus monafterijfan&iG. / imme
diate ad Ko.pertinentis ccclcfiamj intimauerunt,
quodabbas eorum fentiens fe iniiifficientcra oneii re-
giminis abbati«, ceflit in manibus eorundem : ipfi ^
quoque G. monachum fančti Vidoris elegerunc cano-
nice in abbatem. [ 1  & infra.] Cum igitur di-Susab-
bas cedere fine licentia nollra nequiucrit: nos tam c-

a Vid.lft quisinconfcribendOfCHmibinot. C. de pacl.
b Dičhodn>deetiin antiquis.  c al.adquam.  d Hoc
cap/<tf b:\ciebatur fequenti-> in aniiq.  c al, Jlpriculi.
f qui.  g Vide l.quamuiside tn tusVoc. & l.fi pecni-
tuent.de dtuort,  h. PalsoGregorio J X, tribunur y Jic ,
autem refituenda eU inferiptio exantiq. hb. id c m Aga-

thcnf&Kucn:epifc.Q*archidixc.AgaihenJi.  i VuiU
Ulm; defentsal.V.  k In ntuliH *aiiqHis ) ipfique G. S ,
Vidom Jibi elegerunt,.

le&ionem , quam ceffionem prjrdiftas decernentes ir-
ritas &  inanes: mandamus, qiiatenus abbatem ipfum
loco fuo refiitui faciatis : quo integrc reftituto, vice
nodrarecipiaciscefiionem ipfius.

[ 1 SuppUcantes vt eorurn parentes , Uberibu* &  rx-
penfu elechonem tpforum , faciemus in illisparlibus con•
firmari.  ]

DE SVPPLEND A NEGLI-

gentia pralatorum.

T l* V L V S X.

CAP. I.

Si c dioeccfanv.s requijitus bencdicere nolit Cifiercicn-
fem abbatemdpfe monachosfuos benedicerepoterit.

Alexandcr III. Cijlercienfibus.

S Tatuimusprjeterea, a  vt fi epifcopus tertib cum
humilirate ac deuotione(ficucconuenit)rcquifi-
tusjfubfiitutos abbates veftros, benedicerefortb
renuerit: eifdem abbatibusliccat proprios monachos
bcnedicere, & alia, quae ad officium huiufmodi perti-
nenr,excrccre>donec ipfi epifcopi fuam duriciam reco
gitent, b  &abbatcs bcnedicere non recufent.

CAP. II.

He^ularestn fuos Vfus conuertere non pojfunt ecclefi t v>
in quibusius obiinent palronatus: &*fiintra temp us La-
teranenjis conciliji quando vaca?>t , nonprafentent reclos
adeas -ifuperior ordinabit eafdem.

Clcmens III. c

S lcutnobis d  tua fraternitas intimauit, monachi
quidam & canonici regulares ecdefiasj qux ad pr*
fentationem eorurn pertinent, in tuo cpifcopatu ha-
bentes , propriis vfibus deputare nituntur: nec volunt
adeas cum vacauerint,vocarc perfonas : quin potius
occafione conceftionis quorundam epifcoporum,vica-
riosincispro fua inftituunc tk  ddbcuunt voluntate,
admifibs ita pesafionibus oneranres, quod nec ecciefiis
competenterpofiuntin paupertace nimia deferuire, e
ncc epifcopo in cpifcopalibus refponderc, ncque ho-
fpitalitatem ( ficut conuenit) tranfeuntibus impertiri.
NoIen esautem,vt ftatus ecclefi^ debitus &  antiquus,
perinfoltrtiam / alieuius fubucitatur : mandamus,
ouatenus (nili a iurifdičlione tua exempt* lint ecclc-
fi* fnpradičlaejprardiftos exceffus ftudeas rationabili-
ter emendarc. tr nili pradid* perfon* intra tempus g
Latcranenfis concilij conlUtutum, ad vacantcs ccclc-
fias nbi pcifi>nas idoneaspratientauerint: extunc cibi
liccat,a<ipeliatione remota )in eildem ordinare redo-
rcs,qui eis prjtcffc nouerint & prodeffe, ita tamen
q«od ex hoc nullum paironis praiudicium in polte-
rum generetur.

&  CAP. IH.

fupplet fuperior inferioris negligentiam in bcnefi.ijs
conferendisji tempus Luterancufi( concilij Upfumjit:&•
collatioper tnferiorempojlea fačla y non "valet .

Innocentius III..

L lcct magifter A H. & R-procuratorR.de fan&o i
Cadimundo , fuper archidiaconatu Richemundiae
diutius litigaucrint diutius.  coram nobis: [ 1 & in¬
fra. ] Ne igitur ius nofirum negligerc videamur, qui
aliosin fua iullitia confouemus: mandamuv,ouatenus

a Gap.i.eod.tit.ini.compil.  b Vide l liber, o rum
.§•1.1)* iisquinot.inf l chorus^Jin.De leg.],  c al.
Ulefttmus.  d Ca.l.tod. iit.in l.comp l.  c Glojf.
t?i l.focietatem. Pro foc. Baid. in l.acccpta. C. de vfir.
f lnfolentiam.al.Violentiam.  g Cone.Lat.fubAiex.
ni cap.%. Vtde.inf.de toncejfaresb.c.ij . h c.\.eod.ttt .
m^.compiL. badmando „

9i Decret. Greg.

f\  vobis coftiteritarchidiaconatum Richemundisva-
cafTe per o»num(tempore femeftri, quo vel ad archie-
pilcopum, veladcapiculum donacio pertinebat, non a
vacacion ejfed a nociciacomputato) ciim proeo, quod
Eboracen. archiepifcopus aliuro fuperiorem non ha-
bet,ex tune fuerat ad nos donatio deuoiuta, vtriq;fu-
per eo (ilencium imponatis.

£ i Tamen pojimodum nojlrit etlauribu* intimatum,
ejuodneutri fuerat concejfus intra tempu* in Luterancu .
concilio definitum .3

CAP. 11 IT.

Sii*,adquem ff>eflat beneficij cojfatio, lapfo tempere
1 at e ran e njis con cilij conferat: non Valet collatio  , nifi de
mifericordtatoleretur.

Ide m magtfro P.de Cajlro nouo,& {(.monacho
Vontis fri^/dt apofiol/cafedts legalo.

L Iteras a  vcftraediferetionisaccepimus, quod cum
in. quibufdam ecclefiis legationi vcftra: fubie&is
quzdam beneficia & dignitates tanto tempore vaca-
iiiflent,qubd tam pradati,quam capitula fecuridum te-
norem Lateraneniis b  concilij eflent iure inftitucndi
priuati: poftquam aduentus vefterinnotuit,i» benefi-
ciisillisperfonas minus idoneas inflitucreprzfumpie-
runt: [ i & infra.]Difc.v.mandamus,qua<cnusfi be¬
neficia & dignitates noueritis perionis idoncis ad.fi-
gnatas:&eas c  depaticmi*pcrnitttatis ab iplis paci-
fice poflideri: alioquin perfonas amouentes prorfus ab
ip(is 5 eas de perionis idoneis au&oritate noftra fuffulci,
non differatis quantocyus d  ordinare.

[ i Vnde cum receperiti*cofilium d iurifberitif , Vt ta-
les inflituiiones ab hi*quorum non intererat, & qui pro-
pria culpa iure injUtteendifepriuauerant fačfac. auc. ap.
cajfaretis, in boe nojirum pnut decrenifitt confilium ha-
bere. Nosi*/tur.  ]

CAP. V.

Ir  j a d quem prime loco ff>ečlabat collatio beneficij, la -
ffo tempore Late ran enfis concilij,confcrre nonpoterit.

Idem epifcopo Samo.  c

"pv Ile&ofilio P.ti.fančti Marcellini f  presbytcro car
,XJ  di.S.f R. procuratorib. dilcftorufiliorum  P. & G.
apud fedem apoftolicam confticutis> auditore conccf-
fo. [ i & infra.] Quia nobis conflitit a Salamantino
dccano &eiusfequacibus,poftelapfum fex menlium
ipacium,intra quod epilcopus & capituJum (prouc co~
municer.fpe&abat adeos) procedcre adeledione can-
toris negfcxcranc,eledibncm lupradi&iP.minusčano
niče celebratam,eandemdeccrninujsirritam fina¬
nčni : f appejlationem a dccano & fuis fautoribus in-
.tcrpofitamdačlum archiepifcopi (ad qucm jam erat e-
Jigčdiaučtoritas deuoiuta) n equinifie aliquatenus im-
pedire [ 2  & infra.] Maridaimis ,‘quatenus nifidičfcb
p. aliquod canonieum obuiet: eje&iotfcm de ipfo fa-
.dam,fublato g  adpcllatiohisobrtaculo,confirmetis.

[ i Idem S. prepofu.lt coram eo, quodcum in Salam An
tin. ecclefia, in qua can torto e leči to ad epifcepum & ad c*
pitulutn communiterperlinet, cantor/avacante Šalamun
tinum capitulum, qu/a fJ/p/us eptfcopum monuijfet,vt ad
celebrandam cantont eleCtionem ,cum eo cpniunurct: eo~
dem ep/fcopo in ftmejtre tempu* facere id negh^ente: ca-
pitulum cu piensvti utrtfuo in ecclefia memorata capitu-
lo Ji cul mori* ejt.dil. fi. p. tiufdemlect car. o m cum in can-
torem tlegit  > ntquidin eiufdem elechouuprai:\diciu fie-
ret ap peli a/.do quamfnpradi.S.auc. ap.penit cohfirmari,
a c le rito nem n n a m -ven .fin. C o m p o ji o L n m ar c h ieptfi.pofi
app.humfmodi de G. elerteo muhi* crinuHibu*ir, etu.o , ac
ttrnc ttmporu vimulo excommunuaiionto ajtruio  , nun te

a eap.i.eod m.in  4  compal.  b fub ^4lex. %. c.%8.
C al.eafHc/n.  d al.qp.anto citius.  c allLamorkn.
f tn mulit* *tntiquPflhd*rc*Ui.  g ‘ fubmoto.  .

Lib.I. Tit.X. ?!

canoni c e celebratam cafianfccit. DiclteVero R.propofuit
ex aduerfo quod emerfi vj-mcnfium {pacio,iixqtu<! adt-
pifcopunt & capitulum, c ant ort s eleclio pertinebat,deca~
nte & qujdam alu canonict Salamant.epifcopo archid.&
nonnulit* alijs canonict* qui pr.cfentes a d er ant, in ciuitait
inconfultts, non confueta bora, necin capitulo i/txtatno-
rem, fed in ecclefia potite quibufdam Laici* aduocatU
Jlultfgrinordinate mmis eltgere p r.t f<mpfcrur.t: & can
tam dtbii archiepifcopi tjui eospropter boe conuocauerat,
adire p rafmtiam n olutjf'nt, ipfe tntelligens auftor/tutm
eligend/,iuxta Latcran.concil. jUti/tionad fe deuolutarn,
fupradiclum G.in cantorem cleg/t,<& eundem fecit dc ct(*
torta corporaliter inueflirt. F oj! m c dum autemVecatuu
Crfut compltces nobi* men ti one de bit non hab: ta
rendo , epifcoptenoluijfct qui monitus faptus tnfrafe*

men fes eltgere uoluerat, qui ecclefia: detrimentum eo , <pd
in cantorem ab eodem dccano  , cum »taiore part e cajni*l>
infiitutus fuerat, fiol/ato , al/um injlitueratin CdntofV*
ad decanum are h id,. architptfco. lAbttlen. nofratH 11 '

rat impetrauii,quarum anclo. cum fi/prad. G.eifdemin^
buitne perpr.edtčUsl/terasprocederent centra enm,W*
m eifdem defna eletlione fačta per archi'eptfcopum »*&
mentio hab er e tur, &tum propter boe, tumquUf rim
citat/oneadloca remota ,peremptorie citatne exM trd b
tum etiam quia iudices quofdatn ex cleclonb.d.p.W'ft n '
guinitatia Itnea contingebantadfed.ap. appelhtrunt, [d
iudices n/hilomir, te ad Salamantin, ecclejiam accedenttf
fuprad.p.in can tor/a pojjefionc caufa ret feruari&A
tra iujlttiam induxerunt. Cum igitur fuperhit
coram eodem Cardinal/ procuratores epifcopiali/jHtfldtfi
litigajfent , tpfe nobitfidcl/t er retul/ffet qnxpropofitt
fucrant coram ipfo.']

L 2  S^uiavero con tra perfonamipfius G.qua:ddtn^“
/eda fuerant de quibte non potuii fieriplenafides.

DE TEMPORIBVS or d L

nationumj& qualiratc a  ordi-
nandorum.
r n v l v s xi.

CAP. I. t

Vicbtedomtnicit, vel fabbato Pentecofler ,facritrk¬
neš ab alto,quam Fapa conferri non debent.


Alexanderin .\_3aton.]epifcopo.  b

S Vbdiaconos c  autem nulli nifi Romano PoJit* -
fici liceat diebus dominicis ordinare. (^uain 1 ^
confecrandi deo dicatas virgines, & minor^^'
dines his diebus habeant licentiam celebrandi.Sabb**
toquidem Pcntccoftes, non liceatalicui iacrosory l '
nescelebrare,cum in fequenti feptimana (recepta
ritus fandi gratia) cclcbrcntur.


CAP. II.

" Kon Valetconfuetudo,quod extrafiatutatempor4,fr
eri or dines conferantur.

Idem epifcopo Herfor dat fi.  d

S  Ane fuper eo, quqdmorjse(Te dixifti in ecclefiis^'
bufdam Scotiz, venim Sc e  Vallia* in.dcdicationl"
busecclefiarum vel altarinm extfa ieiunia quatu#r c 5'
pomni clcricos ad iacros ordinespromouere. S'g nl ^'
camus,quod confuctudoilla(vtpote indjtutionid c ^'
fiallicar inimica)e(l penirusimprobanda: f ni(im L1 ' cl ‘*
tudo f antiqua confuctudo Ct rra? dftt.taliter ordin*'
ti non deberent permictiin luiceptis ordiniuus m ,ni '

a al.&o rdi n e prafiacndorum.  b alTo

al.Bonon.al.v4nh. c ci.eo.tit.m  1 , con pil. Po^( i,,c /
Luter, fub .Alex.\ p. id.cap. l\.  d m.Herfordit*' 1 ^
e tn VU.lrnitur G alba,. V ir urn f r nal!tu

in Hntanta Vid.caA.De app.in l.coU.

J 11 }  • r. r  1  re*

'93 Detemp.ordinationum&quaIitateordinand. 94.

ftrare.nam apud nos lic ordinati dcpohcrentur, & or- tur. ReliquiverbcomprouinciaIe$ epifcopi (fi neceiTc
dinantespriuarentur audoritaee ordinandi. fuenC-csterisconlentientibus, a tribus iulfu archicpi-

CAP. J. II;

Mtnores iv din c s con fervi pojfunt diebus fcjhs.Sacri 'pe¬
ro conferri debent tn quatuor temporib:« , Vet fubbato
fnnHoyVclfa.bba.to depaftiorie.

Ide m eidem.

Ta a  eo autem, qjfiod qurfuifli>ah Iiceat cxtra ie-
iiiniaquatiior tempbrum aliquos in oftiarios , b
k#ores,cxorcfftas,vcl acbl‘ythos, auteriam lubdiaco-
n os promouere : Talitcr refpond. qubd licitum eft e~
pifcopis, dominicis &aliis feftiuis diebus > vnum ai»t
duosadminores ordmes prorr.ouere.Sedad fubdiaco-
natum , nili in quatuor temporibus, aut fabbatofan-
&o,veI fabbato antcdominicam de pal-fionc , nnlh e-
pifcoporum ,,pr*etcrquam Romano Pontifici, hcetali-
quos ordinare.

cap.  nrr.

• Criminofu* occultu* mo n eri poteH, ne promoueatur ad
tidines:jedprohiberi non debet.

Idem. c

E OCtenoretuarum literarum d  accepimus,quod N.

clericu9,ade6 deliquit, quod fi peccatum cius eflfet
publieum j degradaretur e  ab ordine, qucm fufccpit,
&amplius non poflet ad fuperiores ordmes promouc-
n.Verum quoniam peccatum ipfum fore occultum di-
-<ifti,mandamus,quateruis pcenitentiam eicondignam
imponas,&fuadeas,vt parte poenitentiajperačla^rdi-
ne fufccpto vtatur: qito contentHS exiftens, ad fupe-
riores amplius non afccndat. Veruntamen quia pecca¬
tum occultum fčli :  fi promoueri voluerit > cura non
debes aliquarationc proh-ibere.

CAP. V.

Rfligiofit*centra prohibitionem predati fui, ordinari
non debet.

Lucius IH. arehiepife.  g Turonenfi.

A Daures h  hoftras penienit, quodreligioli quida
ad fuperiores defiderant ordines promoueri-, led
prelati eonur. defideriivcotradicunt. Tuarigitiirquae-
liioni taliterrefpond.qubd honeftius & tutius eft,fub-
i,ečlis debitam prarpofitis obedientiam impendendo in
anferiori minifterio deferuire, quam c um prapolitoru
fcandalo, gradufr adpetere dignitatem : ncceftinhac
partefubieftorum defiderium confouendnm:quoniam
ede po;cft, quod praelati eorum commilfa feereta no-
Uci 'int, exquibus eonftat eis > quod faluaconfcientia
nc queant fublimari: quia non in fublimitate graduu,
in aroplitudine * charitacts>requiritur regnu I>ei.
CAP VI.

Metropolitan ^, ab omnibus fajfraga n e i* c o vfc cratu r.
Suffraganetit vero d tribusfMetropolitano iubente.

Ideri). \

C TarchicpHčopur l  obierit, Sc  alter fucrit ordinan-
Odus : omnes cpifcopi eiufdem prouincia?, ad le dem
^ctropolitanam conucniant, vtab omnibus ordine-

a Poticonc.later.fiib .Alex. \:part\  2 6. c.  25. grc.^.
eod.tit.in  1. compil.  b Vide Mag/ftr.ftnt. lib.  4. dith
l^.Adde concil.Tridentfeffi  23 derefonc.i. c VV.
Albanen. epifcop. in prim a cglleBione.  d Poti cone.
lateranfub Mex .iti.par.^o.c.^.t^r c.^.eod.tit.in i.comp.

C • Aliat it a : d iam fufcepto ordint' degradaretur.

I Add? quando dicaturpeccatum occultum  O manife-
fttmirrl. cum pirat, tm per Bald. C de hi* cjuibusvtind.
g al.Turonenfiatchid B.  h Poti concilAateran.fub
Alex.].part,26 ci2z. c,^.eo.dt.inx.compitl»  i ple-
^‘tudine.  k Burch. lib. 1. c.  28. tribuit jLnido Vt luo
z  ‘) tit 2.c.].Pan.Al'. Ji.niceto vrtino 'part e  5.c.i$9. Decr.

1  - ^de Anadet.Pap.epi.i & Grat. dift.  64. can  4. <&
Ht d  I;  ^ titM.on.iApo j W, Q*c,  9. in  1, compil.

fcopi poteruntordinari: fedmeliuseft , fiipfecumo-
mnibus eum, qui dignus eft,elegeric, &.  cun^liparitcr
pontificem confecrauerint.

CAP. VII.

Vi cit idem ijuodin pracedentn

Ex eonciK Arelaten. a

N Pcepifcopi fine Metropditanipcrmilfu , necMe-
tropolitaniis line tribus [vel duobus epifcopis co-
prouincialibus prsfumac epiicopum ordinare, itavc
alijepifcopi comprouincialcs admoneantur epiflolis,
vt fe fuo refponfo figntficcnt confenfifle. Quodfi inter
parces aliqua dubitatio fueric: maiori numero Metro¬
politan us in eledtone  confentiat.

CAP. VIII.

Ordinata* extra tcmporaifujpenditur, doneč diJJjcnfe-
tur cum eo : & ordinans punitur.

Vrbanus III. arcbiepifcopo Pifam.

C Vm quidam : če  infra.Epifcopum, quidie, quono
debuit,ordines cdebrauit,canonica difciplina cot
rigere , &  ordinatos a fufceptisordinibus tamdiu red-
derc debes expertes,donečapud nos reftkutionis gra^
tiam confequantur.

CAP. IX.

Grad d Latini* ordinari non debent: n ec econtrd } fi in
ntu ordinandi funt diuerji .

Celeltinus III.Hidra«b  arcbiepifcopo.

C Vm lecundum c regulas ccclefiafticas [ * 1  &')•']
Qjiia [vero] (ficut dicitur).in partib.Calabria La¬
tini a Grsecis, & Gneči a Latinis fecundum alterucri-us
inftitutionis obferuantiam ordinantur, nolamusde-
ccecerb commixtiones & confuetudines rituum in or-
dinibus obleruari.

[ 1  Et/anfroruminjlitutapontifieumfaeri funt erdi-
nes inccrtis temporibu* conferendty quidam Grxcr epifco-
pi ritu* fuiy<zs' confuetudini* obferuantiam in Latinos cle»
ricos excrcentes , cos adfiacros ordinespafiimprouehunt y
qui non funt prat»r^uamin iiii. temporibu* confertndi,
Sane ficut prafentium lat ort* lo. relatione cognommu *, tu
ipfe d cjuodam domino cui ipfc feruierat , &>vt in cap e lla,
fua diuina offuia celebraret, cuidam Gnečo epifcopo fo-
retprafentatut, idem epifcepu s Catbavnen. eum infacer-
dotem promouit y quem pojim o dum dtcecef epifcppu* ab
executione officij taliter fnfcepti ordint* credidit Ju fpen-
de n dum : vtique confuecudo confuetudini ecclejiajli-

cat inimica detefiabih* til & penilu* imprchancU  >

niji muliituflo  > <'•7- antiqua confuetudo efjet in caufa , Jic
ordinati no 1 ) deberent permitti tnfufceptt* ordinibu* mi -
nijlrare. nam apud nos fic ordinati deponereniur  j gpor-
dtnantes aucloriiate ordinandi decenfura canonum pri-
n ar e n tur. Veram quia nos plenam de Gracorum obfieruan
tianstitiam h ubere non pojfumus^nec esl nohti certumV-
trum confiietudoijicfe habeaii]

CAP.  X.

Si monachusvnius ordini*,in fecundo ordine  , a d quent
iyanJiui£ t recipitfacerdotium,ad primum o rdi nem redih,
in eo Ubere minijtrabit.

lnnocentius III. ab bati & fonu entui Cariloci.  d

E X parte e  veftra, noftro fuit apo.referatum , qubd
quidaiti monachus vefter, fe ad nigros monachos
transfercns,£$: habitum eorum aflumens, ad facerdocij
ordinem in ipfo habitu eft promotus. Vnde quia tiu--
hitaftis, vtrurn in alTumpto taliter ordin^mimllrarc

a Cone Araient.  2. c. Burch. lib.\. ccij.bco p.^j.c.
t^.CSrc.^.tit.dc ele&.in  1. compil.&concordat. cone. Ki-
cenam  c. 4.dir?. 6 4. can.  1. 7. 8. apud Grat.  b M.

Hy dr o tein.  c c.i.eo.tit.in z, compil.  d aLt^ni*-

95 Dccret. Greg.

debeat: Manfiamft«, qu*tenus{ nifieanonicum aiiud
obuiet) ipfum monachum ,officiom facerdotisliberb
*xcqui permittitis.

CAP. XI.

Si Gracua epifcapa Latina fubiecUuardinatMr,flnt La¬
tini licentia d Graca, interdicitur fibi execntia : Si vara Ji
licentia, tune IsUrainr.

Idem C. precbjtera  a  cardinali,apofiel.fed.legala.

a  Vod b  translationempontificis: [ i & infra,]
Confultacionitu* calitcrrefpodemus,qubd citm
denctu Grsecus, epifcopoLatino fubiečlus, aGraco
pontifice ordinatur: nili de mamlatovel licentia fui
epifcopi fiat,interdicenda eft eiordinis executio fic fu
fccpti,tanquamab alieno pontifice fine mandate vel
licentia fiii epifcopi ordinato. Si vero de man d a to vel
licentiafui prafuhs.a Gnco pontifice i fecrndum mo¬
rem Gracorum fuerit ordinatus, licet cuipandus lit e-
pifcopus Latinus, qui clericos fuos a Gratco facit anti-
ftiteordinari: quamdiu tamen tališ mosab ecclefiato-
leratur, impediri non debet ab executione ordinum ta
liter fufceptorum.

[ i Super ea vera tjttad nas canfulereValuiJli , tjuad
mu Iti Gracorum Herici canJiUenterpn dicecefibiu Latina-
'rumab epifcapir Gr ščit non in ejuatuor temperi bita inter-
dum amnes ardtnesfimul, nonutnjuam partem recipiunt,
qui pojlmodu prohibentur d Latinis epifcopis celebrare.]
CAP. XII.

Ordinatur d papajine licentia papje, adjuperiares ar-
dinesnen pramauetur.

Idem Mutinenji epifcapa. C

C Vm d  ia diftribuendis : Sc  infra. Meminimusa
nobisfuifiefuppliciter e  poftulatum, & clemen-
ter indultum,vt quiaprcefatus rt.ecclefi^Komanf fnb
diaconus erat, mnndaremus ipfum periJononienlem
cpilcopum promouen.

cap.  xrn.

Dho  furi ardities non peffunt canferri eidem \na die,
Tel dtiabtu , continuato ieiunia.

Idem eidem grmngijlra c H.fubdiacano najlra.

L Iteras veftras g  recepimus iuperinordinataordi-
nationelmmolenfis eleSi,qeem Eonon.cpilcopus
prscedentifabbatoindiaconum,& fcquentidiedomi-
nico(continuatoieiunio)in presbyterum ordmauit. In
quo,quantum vterqucdeliquerit,euidenter intelligit,

qui prndenter attendic.Si enim vminque ordinem eo-
dem die conferre illi non Ucuir, part non lieuit ratione
vnum ordinem vno die,&alium h  altero,( ieiunioco
tinuato) i  conferri: citmproptercontinuationemie-
iunij fičlione canonica fiue mane diei dom niča traha-
tur ad fitbbatum, fiue vefpera iabbati ad die m domini-
cant referatur: profeflo mane cum vefpera, feu vefpe¬
ra cu mane ad eundem diem pertinere dicetur. \  nam
fi quantum ad hunc necefiitatis articulu pertinet, ma¬
ne ad vnum diem, ik  vefpera referatur ad alinro,cur ef
fec continuatioieiunij neceflaria, cum & fabbatoante
cccnam , & dominica ante prandium intclliganturcflc
ieiunij ?

Prsf.itum itaqtte Bonon.epifcopum (vt puniatur in
quo deliquit)a collatione ordinum .diaconij fcdicct Sc
presbyteri), alterum vero ab executione officij fiaccr-

a Idem C.ti tula S.Laurentij prerbytera  , g c. rt eft in
].campil.grinc.T,fHp. derfu aučia. pa!l.  b Ca.  5.
ead.tit.in campi.  c gr 'Kiagijiro Vbertapet tri in  5.
campil. ^ Cnp. 4 -.ead.tit. in campil. c burni liter,
f Huberta canan 'Mtdecienji.al. H. Thealaga najlra,Mo-
dacien.canonica.  g Cap.^.ead tit.in j.campil.  h A
beti Ita:  ty alutm in alia.  i y,de Glaff.l.  1 in verba fe-
paratim. Herfiifr.acc.g- LnjUc.de leg.§.Ji in eadtm tngla.
k 1 'ide l.Titina.gf ibi Ban.de lili. grpatl. g-tn t.hac
verba.D e  1 erb.Jig.

Lib.I. Tit. XI. 9«

dotalis tandiu volumns aianere fufpenlks,doneedeil-
lis aliter diiponamus.

cap.  xmr.

Ordinanrpuerum Iredecim annemm in diacannm.ff
pcnditur d collatione erdinnm : gr ardinatm ab ipfi*
exeCHtianeyffj adataltm lepitimam.

Honortus III. cpifcapa grarckiiiac.Legien.

V  E! non efteompos a  fut epifcopus ConucntreS.

vclnimis videtur a fe ibientiam repulifIe,quiM.
puerum latorem prsefentinm adhuc b  xiij. annoruai
contra faeroram canonum inilitittainordinateind«-
^onum Jiciturordinaflc, in ludibrium ordinis derici-
lis.[ 1 Sc  infra.]Dignitativcftr2 mandamtis,quatcnBi
firem iniieneritis itaelfe, pra-diblum epifcopumicol¬
latione ordinum fufpendcntes,ipfum vteidemM.qee
abexecutione officij r diaconi vfqueadatatemlcgi'
tiniam in iniuriam Infpendimus »rdinantis, prouikaf
in ecdefiafiico beneficio competenti : per ccn^ Hra
ecdefiafticam compellatis.

[ 1  SJuodrti^fi nebu plene conjlaretirjMrMt* uinl ^

fumui prenieres ad veniam rjudm addebiiamvlliinm>
cjualiter heccajligaremui in ipfi qnadcx plena otip*M-
teria rndderetttr , gr reuehta enuignemima effcereti-
liosinJimilibmcautieres. Kolentei^iulemhecreliatptirt
indijcujfum.  j)

CAP. XV.

f.pifcoptn confcrens eidem Vna dieplnret farniorir
nes,etiamfi de mandata ‘Metrapelilani hoc fecerit,d
ordinati di potejiate fiijjienditnr.

Dl

Idem Leton.  d fr Cal.ab.

Uečtus e  filius f  G. Hurnilien.canonicus,noflro
^ dudum apo{lolatuirefcraiiit,qti6dHumilicn/iJ cC
cleiia iuo viduaca paflorc, canonici ipfum vnaniwJ rcr
clcgcrunt: cjui cum eHercirca laciosordincsconriit«;
tus,archicpifcopus g  Cailalcuf. metropoliranus c«’ ra
epifcopo l rečen, n andauit, vt eum vno & eockn^‘ c
ad crcs faeros orJincs promouctet: quod illc (non* u '
fu proprio fed h  ipiiusarchiep.ifcopi mandato) perfe'
cic.Cum ergo nobis confticenc fuprndičtum epilcopun'
in pluribus dcliquifTe > tum quia line mandato arclaie'
piicopi.vt ipfe confelfus e.vcitit) ad huiufmodiordin^"
tionem inordinatc pr^celfit: tum quia Ci  de mandat
archicpifcopi conltarct, cum illi h uiti fn> odidi fpcni^'

tioa canone minimc fitperndlfa,ipfi cbrempcrarcno
debet in hacparte: tum etiam qyia reatum periurij’?'
pius variauit, iurando prius, quod archiepi'copniJ
prsccperat, & policaquod illud non nundauerat ^
iudicio confituulo ; ipfum ramdui ab ordinarij| u '
pendimus poteldate, doneč noftram mcruerit:g raC,aI11
obtmcrc.

CAP. XVI.

Ordinat us ad faeros extra tempora f}atuta,tri{intM fl
c i pit., & poji pcenitentiam cum e o (iijjienfat epifcopi’
Gregorius I X. arcbiepifcop* Barancitfi.

C Onlultationi tuše taliter refpod. qu6deoSjqii> c ^
tra tempora ftatnta lacros ordines receperunt;
charačlerem non eft dubium reccpiflc: quos pro cra n  '
greflione huiufmodi ( primi? eis pccnitentia in>pO‘ lt
competenti) luftincrc poteris in fufceptis ordini^ 5
mimftrare.

CAP. XVII.

Occnltus criminofus, p rat er hotnici dam, podp#» s{l>!

a Koia ex hoc textu,tjuodper opera alieuius ce^ c f :l ^
tur dfcretio meriti* eiufdem.  b vet.xii . c

ttus.  d al.Liomnfigr Salabrienf.abb.al. Lton : {?*,
Itbrienf.abb.vAla Leone. Sal, abb.m4l.de IeotH-&^^

bar.ab bat ib.  e Ca.  i. eod. tit. in  4 . compil.  f
n. a rfer. itaferehabet. VP\ Im o ličenf. al.Tmih t . % s f
lačen f  h C. Sarb. it a  :fed ipf. Are h id. yt ipft ('»JV

exUtit m A), dat o »

tit*'

97

tiam^nfufceptis miniftrat, ad fkperiores afctr. dit-.an-
tt pcemtentiam monetur  3  vt etiarn in fufceptts non mini-
fret.  Id eni.

Q Varfitum eft de facerdotibns>vel aliis clericis, qui
pcr a  reatumadnlrcrij,pcriurij,homicidij,vil
telU tefiimonij,bonHm confcientis rečic  perdidcrunt:

& infra. Relpondemus , quod fi propofita crimitia,or-
^eiudiciariocomprobatajvel alias notoria non fue-
rin t>non debenc hi (prztcr b  reos homicidt )poll pcr-
r in iam fufcepcis, vel fufcipicndis ordini-
"Usimpediri: qui fi non pccnituerint,monendi funt,&
interminatione diuini iudicij obtcAandi, vt in te-
“imonium fuar damnationis, in fulcepcis ttiam ordini-
i>nsncn minift enr.

D E S C R VTINIO IN O K L> I-
ne d  faciendo.
r 1 t r l  v s xii .

cap. I. .

lpifc 9 pusinterrogatux in ferntinio epifcopi ordinandt,
fo;e(i refftondere illum dr^nt mjl non nouitillu tneugnu.
Innocentius II J.

E Xparte e  tuafuitpropofitii [ 1  &  / ]F.t.r#ref.
quod cumaliqucm in diaconn vel presbyreirii
,pir-oucnjus:prior diaconorn,qui nobis adliftit,
d«cit:Poftulacfanda mater ccclcfia huncdiaconu vel
fubdiaconuro, ad onus presbyteratus vel diaconatns
id r nmi:& nobis interrogantibus , fi eum cognou* rit
cffe dign um,idč refpon Je r, qnod q uan tu huma na fra -
gihtas nofie finit, & fcit, & teftificatnr ilium adhuiuf-
modionujofficijefledignum. Vndein tali re r ponfio-
ne aliquem peccare non credimus , dummodo contra
confcientiam nonIoquarur : f  quia non fimplicitcr
illum adfcrit efledignum.fed inqunntum humana fra
|ibusnoffc linic: cilm illum , quem indignum c (Te no
nouit,dignum debeataftimare. Huiufmodi ergo re-
.Ipon/ionefecure vri poterit, ni li forte de ifidignicare ti
feiconftitcritconfecrandi. Si autillum indigniim cfle
cognofcis; metropolirano (prius quam ad huiufmodi
ferutinium veniatnr) leerete ftudeas nunciare, vel in-
timare: g  quamuisnos iMterrogationem huiufmodi,
non -n confccratione Pontificis, led in ordinacionc dia
coni velpresbytcri faciamus.

[ 1  Qu*fiuijh procterca p er fe.ap. edoceri cum epifcopi
cofecrationes epifcoporum ab archiepifcopo Vel etiam
«baho euocentur , -ipfi eleftutn metropolitano ofierant
*°»ftCY£hdu dicentes^euerende pater pofiulatfancfa ma
t(r eccltfia hunc eleftum j  n eptfcopum confeerari in-

terrogante archiepifcopo fi fciant illum e (J e dipnu ,reffion-
dcantquod illum fciunt & ere Hunt panter ejfie dignvm 3
tp'-ie in refj>i (ton e huiufmodi ne ojjenderes homtnv deum
t.njii mes o fen dijfe^ua/ido^pr at cer Ruando ^contra co-
Jutr.ttam refftonde/,cttm e le tli conuerfatio aut minus tt-
Iricognitaautpe. ituiiqnota, qualiter in huiufmodi in-
terropationib.filua confcientia Vale u refpondarc.ad %>.")

D  £ OR D I N A T I S Ali H P 1-
fcopo,qui renunči au it epi copatui. b
TIT.  XII  L
C  A p . I.

Ipifiopus ejui renunciauit loco tantum ciuitatis: con-
ferre poteit ordmes ficut ptiu*. Si vero dihnit ati  , cum

a al.proptcr.  b Gloff.tn Verbo h omicidi: m n a:i
ihent.de pa.turam.firrn. coli.  !0. c al. tta : po'l pceni-
tentiam iniunclam.  d al in or dim b us.  e r. i Pe
fcrut.fac tn \ compil.  f Pide l.Pratfenti. čuvano C. at
bisqumd iccl.confugr.  g Inomnib.manuf .d funth.ee
1'Vtrba.  h Vn nonnullts antiejuut ita : refi^nauii epi-
ftopatum (p in mr Uit habett.r h:, m De elrdmati' ah
tpfco, quirenunciauit epifcopatui } vel enommunicaio.

9S

ordinato p er eum ad minores , velifttoratev adfaeros dif-
pcnfit epifcopU 4 fuus:cumi>tordivat 9 Verojfcienterad /4-
cros non dijjienftt.

Aiexandcr IH* Toletane archiepifcopo.

R Equiliuit a  a nobis tua fraternitas, vrrum clc-
rici> quipoft renunciationem b  iaCIam a prx-
decclibre tuo ordines receperunc, in iplis de-
beant remanere Relpondennis lgitur diftin-

guendo vtrum renunciauit loco tanrtim,an locoiimul
& dignitati.nam in primo cafu ordincs(ficut antea)ro-
g^tus ab epiičopo a!iquo, j otcric dcratione confcire.

In fccundo vero cafu. dillingucndum pKtamus, vtrum
lacroi c  cowrulerit,aq minores. Si enim a tali ordines
vicjuc ad lubdiac. a ? iquis accepcrir, quia & huiufmodi
ordmes a non epilcopisquandoque confernntur, in
illis deleruirepoterit, &  ad maiores (fiidoneusfuerit)
proinoucri. Sar.e fi ab eodem faeros ordines fcienter
quisrecepei.ir,quia indignum fcfecit,executionem of-
ficij non babtbit. vbi autem non fcienter d  poterit.
(niu craffa A: lupina fuerit ignopantia)dtlcretusponti-
fex dilpcnfare.

[i .Jut ad maiores de iure canonum promoueri. Kot
igitur rjuia nobis non p lenari e de v eri tat e conjiat, nopof-
fHtnusftperhoc breuiterrejpondere.  j
CAP.  II.

Brcne esi.

Gregorius IX#

C Vm ctericis > qui abexc6municatOfpifcopoigno-
ranter o dines receperunt, pcr fuoi poterit epife«
pos dilpenfari.

D E AH T~A T E , E T ODVALITA-
te, e  &ordine prxficicndoinm.
r 1  r. xuil
c A P. i.

Ko n fumrnatur.

Ex conciho Pidaucnfi. c.decreuit.

V Tabbates, f  decani &pra?pofiti > qwi presby-
ceri non lune, presbyteri fiant ,  qui archidia-
conatus tenent, diaconi: qui vero archipies-
byreratus,presbytcri /?4«r,autamittant honore.caiiod
fi aliqua iufta caufa prohibente, presbytcri aut diaco¬
ni efle non pocucrint,pra:lationes ainittant.

CAP. II.

T.cclefia ditycrfatiueminori conceffa , non per laicof t
fedper ilencos re%t debet.donet iSe perueniat adatatem.
Alexander III. Cantuarienfi jtrchiepifcopo.

E X g  ratione: [* ]Accepimus autem  quod h

Conuencren.epifcopus,pueris,qui funtintra decč-
nium conllituci, in archidiaconatu R. archidiac. Ci-
llrcn. / ccclefias pluresconc-lfic, quar non per clcri.
cos,fcd pcr laicos difponuntur. V ude quoniam non de¬
bet hoc aliquatenus tolerari: mandamus, quatentis
pr:edičlum epifcopu fuper his corripias, clericis ido-
neis adminilirationes. ik  cuftodiam prseferiptarum ec-
clefiarum , doneč prsdičH piteri ad congruam veniant
a?rarem (latcis an.oti ) committas. bidtm cpifcopo,p-
hibcnsjne deca*teib ecclefias.nifi pcr(onis,oua? ajtaicm
&ft,icnriam habeant, regendas conccdat. Quodlife-
cus egcrir,ci debiram pornam infligens. inftitutionč <3c
concefiione ipfiu5,omnino viribus carere decernas.

a Pol con ci.lat e ran fu b .Alex.\.part. ih. c.  1$. & C.
vn.eod.tit.mcomp.  b al.rejignationem in mo.  c b*
(•Barfacros ordines  d Xid. l.indebj-ii. C. de con d.
in de bi ti l. fed & fi quii.§-fin fi] fi qnu caution.  e
Tpalitaio ordinandorum ordinc <&c.  f Cap.t.eod.
tu .in t.compil.  g Ca.], cod.tit.in  1. compil.  ^ poilctc*
1 'atera, .fub ,Alex. ].part.  25. capi  r. h Iboracenfif *

i Ct , j <///?.r. k In fjuibnfdam imprefih legilur, omni¬
bus : fed in manufcr.omnino .

De Scrutinio in ortline faciendo.

s

99 Decret. Greg:

£ i Tihi cammijfe didnitat ss conjuderanone legatio-
HW t advniue rf,u e cele fiasAu a lega ticnts aciemJoti cit udi-
Hfi ture cxtcndcre debes: & f ] u ‘ €  cnormittrfeu cotitra iu-
jiitiamfaBafuerint> pafloralitura corrigere cmenda-
re, <3HiU$nu6 de commifits otnbuj coram patrefamtlias p le
nam rcddere rationem , & tihi pro tabore & fo lici tu din e
tuj mcrccs copiafa.cumu.le tur in c celiš.']

CAP. III.

Bjgimeu ecclefi*e mmorixiiij.annif committi non debet.
Ide m Can tu ari e n. are h iep ifcopo,& eiiis fuf-
jraganeif.

I ^Jfiečorum a  eft , vt hi debeant ecclefias regere,
qui non nouerunt gubernare b  feipfos : cum ad
ccclcfiarum regimen tales perlona fine admittendar,
qua diferetione praeemineant, & morum fulgeant ho-
neftate. Nolentesitaque fuftinere,vtparuuUs ecclefiae
regimen commictatur : mandamus,quatcnus nemini
intra annnm xiii;., confiiruto perfonarum >cuiuslibet
ecclelia Gonccdere prafumarisrScituri pro certo>quod
iicontraire prajfumpfericis quodinde feceritis , irrita-
inobedienciam vertram grauiter puniemus.
CAP.  IIIL

*Ad regimen■. eccleftarum non debet infiitui indignus
fcicntia-, m or ib m , yel *tate : qui habctduM ecclefias 3
alt eram dimittere cogitur > nifi caufin fubfit.

Idem.

E -Anice r decet: [ \ &}•]  Ar&iusinhibemus* ne
perfonas, qui in teelefiis tui epbcopatuvad cu ram
animarum fuerunt ardinand*,iniptis iniiuuas, neca-
Iiqua occafionc vel etiam literarum nofirarum obten-
tu infti r u> paciaris,qur fcientia,moribus,& aetate.con
cilij non eongruantinftirucis.Sedetiam habentesplu-
res ecclefias,qt) 2 exvno non pendeant, cibihccatapp.
pofipofitacogere ad vnam ipfarum ,quam inaluerinr,
dimittedam.nifi uafuerint renucs in fublianria, quod
proprios (acerdotes non poffinteomu nienter alere. d
[ i In ordinat.dtsecclefns tua dicecefis curam babere >.
ne xUm  in eis contra dnreta quain Lateran-. cone. edidi-
7nu* y vel etiam contra anti^iuisjacrorum canonum fantlio
n e s elerieus or dm e tur Jed tales in ipfiu fiita^.ts ponere 3 qui
tetnmifiis fibi gregis čaram commode gerere pofiint ,
fxe*nplo bom operišacLrirtutesali o s mmuni. L. de eji
*[Hodprajtnfibus hteris ti bi.]

CAP. V.

lsqui nondum eH infaervs , Ji ali ds eHidohens, ad r*gi~
t»en parcecialis e a leji a dijjienjittuepoteši adjumi. .
Idem. e

P Rajterea /licetad g  regimen paroecialisecclefia*
non debear aliquis, nifi fubdiaconus fit ad minus,
admitti. Difpenfatiuc tamen in minoribus ordinibus
tonllituti confucuerunt h  adfumi. Dum tamen tales
lint quod infra brcne tempus pofluntin prcsbyteros
»rdinarL

CAP- VI.

%  Propternecefiitatem &>vtilitatcm eccltfi *, compellun
turcleria i p Ji as recipere or din e s 3  fius beneficiti non ad-
nexos.  Idem. /

V^risa nobis, quid agendum fit de ciericistr.a *
V^iurifdrftioni commilfis#qui cum bcneficiiseccle-
fiaiucis /j multis abundent,a ce commoniti nolunt ad
?naiores / »rdinespromoueri, fe tale m  quidrecretro

a Cap.t^.eo. tit.in i.compil & poHconc. Lat .p ar.t
san.  2. b P^i.l.omnes C.d&hts qutren dt.impe, & m l.
fi. C. de ittrifd. cm. tud.  c Cap.  5. eo. tit. in  i. compil.
«i In antiquis legitur, babere.  e ixonienfi epijcopo.
f Cap . 6. eod. tit.in t.compil g al.,presbyteratum.
b al.a-dmitiL  i BrigtenjepiJcBpo.al.&ragan.  k mul
tamjn omnibus manufinp.  1 Jllfacros.  m ITver,-

rab A kmtgutm y.el fi* »»UM.JM or.cUnt*

Lib. I. Tir. XIIII. »o

commililTe diccntes , ouodeosfaiu c Mifcienfiaorai'
mri non finit. Cum igicnr 'upcrhocciiVvideantur«'
eri caaonc$ difcordare ( cum luidam dicanteosmi#*'
mccBmpeHeiidos.alijverocoirtrarium 4  adftn«rw t '
oranis contrarietads vinculum pr*fenti paginacno'
damus.

Statuentes.vc (5 prsedjčH ckrici perceptione maiO'
rumordinum propter occult« fuapcccata feinciign 05
efle fatentur, infenores in cccleila, quorum fit vic*
probabilis, prseferantur eifdein. Etnifi forteilli.q ul
urdinari pro iam difla caufa recHfant, in aliis ecclefi*
feruitiis valde vciles luerint: airferaneur eis benefir 1 ^
& aliis canonice conferanuir. Q.uod (i pro fola volan-
tate renuerint ordinari, Sc  fuaferit vtilitas ecdefiiaut
neceflitas.ipfos (.dumrnodo idonei iint) ad maieresol"
dines rec'picndos: peramidionem iocorum j &  btaf'
ficiorum lubtraSioncm adpellatione cedante co nl '
pcllas.

CAP. VII.

Tnentm mort.tlitatit ir,firmi, non impedit prom» tn
eim medi mm pentum, filnitum & iradmanei .u',',-.
ftru.ir.tim.  >

Cleinens III . I^.tanoitiiD.  b

A .Daures r noliraste fignificante perucnic,'qu°“
ciim d  in arte Phj fica ernditus fis, pluribnsittxc»
ipiius artis traditionem exhibuifti cum diligentiamt'
dicinam.licet pluries in contrarium fuccefferit: & d* 1 , 1 *’
b us pucabas adhibere medelam , mcdicinis percept 15 *
mortis periculum incurrerunt: veram quia ad ft croi
ordinesdclideras promoucri, fuper eonoseondi)^
voluiiti. Tibibreuiter rePpon. qubd (i fuperprafli' 1 ' 11
confcientia tua tci-emordcat, ad maioresordin«"*

noftro coniilio non afetndas.

C a p. .vii  1 . .

Qui (ietitpir anntim in fu^enjiont ,priMtnrbtnty'
ciii,ciuodpriMhuljebat,(prtj!t!idiKterimucquifi« ,t -
Celeftinus tercius.

C Vm bon* e meniori* Clemes papaprar n - 1 ' ,!lic "

earen.S: qt)o!da alios Batan clericos vnci 1111 * et ’''
adprf fentiam ipiius accederent, H. arehč f “°>
grauiter laferant, refponfuri: quia
datum apoftolicum contempferunt.in eosfecitfentcfl
tiam fufpenfionispromulgari: in qua triennio /P eP "
mantntes, quidamex ipfisfufpenfi aliudbenencni" 1
eetlefiaiticum funt adepti. Et quia vtruni bcncficia' 1 *
receptapoffint rationabiiiterretinere, nesconfuld*
voluifti.

Rerpondemus,qubd non licet eis illa,quat hab»t ru<

bcnaficia, vel qui poftmodum funt adepti, aliquate
nns retinere. Vn<le Baraacn. architpifcopo dedirno*
in mandatu,vt eos pro tauta pcrtinacia,&conteaip 111

Apoltolico, g  bcneficiis quz habent, non.ditf«» !
fpoliare.

CAP.  IX.

SubJirconurin epifcopum eligi poteši.

Innocentius III.  Mutintnfi epifi.pt.

A Multis multocies amfubdracontis in epifcopunre-
ligi valeat,ha:litatirr.Siquidem Vrbanuspapapd'
mus h  deertuit, vt n ullus in epifcopum, nifi in facri*
ordinibus religiofe viuens-inuentus fuerit.cligaturfa-
cros(inqmt)ordines diaconatum dicimui.dcpresbfte-
ratum: hos fi.iuidem folos prmsitiua ecclefialegituf

a M. Ajfeuerjnt.  b fi.Cnntori.^CtnonicoCtt-
monenii.  c Cap l.co.tit.in I.compil. A In Mti^O
. extmplar.tjuod m anteper. p luni. iuxta ipf arttitr.lt'
nonet, e Cap'.  5 . e.A.tit.in l.cimpil.  f fAmrrtf
ratMtfiidemfi peranuum.loan.fi/td.  g Videli. '
qnu iu* iic.nonoltt.  e» i. r-jf.depofittfio. dijlin.
cxtra.  K iv.Kf diji.6i.ca.nulhu.in epife. ridtP* 1 ""''
lit/, tu.de. tleči fit m finflfi-  gJ- -

Jufcni*"'



ioi  De3etatc,&qualitate :

habuiffe. fubdiaconis vero (qHta etiam ipfi miniftrant
altaribus) opportunitate cxiger,teconcedimus in epi-
lcoposeligi,ii tamen a  prarelari fcient"ar, ac religio-
niscxiftant.quod ipfunn non fine Komani pontific. vel
Metropolitani licentia fieri permittimus. In quibus
verbisinnuitur, quod Vrbanusad ftatum primitiuar ec
defu fe refere*s(in quo fubdiaconatus ordo faccr mi-
»™ldict'batur)inftituit vt de fubdiacono (nili vtilita-
tls  Mufa, & rune etiam de permiflione Metropoli tani,
Komampontificis)non poflit ele&io celebrari. Ve-
rum cum hodie fubdiaconatus interfaeros ordines co¬
patar, ficut Vrbanuspapa II. fiib hisverbis b  ex-
Preffit: Erubefcant impij, & intelligantiudiciofpiri-
tusfanfii eos, qui in facrii ordinib. presbjrteratu, dia-
tonatUjfuhdiaconatu funt politi: fi cafte non vurerint,
eadudendos ab Omni eorundem graduum dignitate.
It iterum. r Nemo ad faerum ordmem permitrarur
accedere.nifi aut virgo , aut probat* caftitatis exiftat,

&  quivfque ad fubdiaconatum vnicam , & virginem
babuitvsorem.Etad fimilitudinem diaconi & presby~
•trijfiibdiaconusdebetcontinentiam obfernare : licut
& i*fexta fyn»do d  conftitutnm eft, vt e  fIquiseo-
r *m,quiad clerum accedunt,nuptiali iure mulieri vo-
lueritcupulari, boe ante fubdiaconatus tirdine faciat.
ktbeatus f  Gregorius ftatuilfe legitur, vt millum fa-
ce rcfubdiaco. pr*fumant epifcopi. nili qui fie cafte vi-
^urum promiferit. p  Nos volentesfuperkocarticulo
difceptationis materia amputare,ftatuimus,vt fubdia-
c °ausincpifcoj)um valeat liberč eligi, licut diaconus
v dfacerdos.

CAP. X.

&ordincprseficicnd. im

dum morem prsehciendorum abbatum) mantis impt*-
litio fafla nofcatur, & coaftet eum exiftere facerd®-
tern : per primam totifuram,iuxtaformam ecdefiae da-
tam,a talibus clericalis ordo confertur.

CAP. XII.

Si canonicue reaularbffaftut matiachu 4 , iufla de caitfa
ad caneniam renerftif, ibipojlea prafciatur , ličite tenere
p o ter it pralaturam.

Idem.

I NteIleximus a  quodcum in monafterio tuo fueri«
laudabijiter conuerlatus »d monafterium fandiln-
nocenti) tališ ordinisacceffifti: vbi cum aliquandm itt
ipfoordine permanfiffes, demum adcor reuerfus ,de
Metropolitani &  aliorum confilio ad primam domunt
ledirecurafli: in qua tandem fubregularisobferuan-
ti« difciplina taliter Deo Ar hoininibusplacuifti, quod
per tuorum estigentiam meritorum fratres tuiptffece-
runt re vnanimiter in abbatem. Ne igitur occafionc
morar,quam in praferipto monaftertocontraxifli(quti"
(i cofcientia tua te rcmordeat)in fufiepta adminiftra-
tioRis curatepefcas, attendens quodcautum eft in ca-
none, b  nequisca!iomcusregularis > nififortepublit:ž:
lapfus fit (quodabfit) efficiaturmonachus: & fi fa&u*
fuerit, ad canonicatnsordinepi reuerftttir vltimus in
phoro manendOjCucullam ad memoriam delatur us.

Difcretioniveftrs c  mandamus, quatenus circacti
ram tibiarommiffam folicicudmem exercere ftudeas
indefefiatn, & raliter fequentiabona continuareprio-
ribHS,quod dignum a Deo poflis meritum cxpefiare.
CAP. XIII.

Itnpulari),g? ir i minoribue peteli dilbenfatitti inab-
° at *n*injiitui,

Idem tit.S.Crucio presbytere car din ali.

J^amindominodiligentiam commendamus, qua
^>Per monafterio fančfi Quirici reformando di-
pnofc w j s  j^bibere. Mandamus,quacenus fi non potes
t  monafterio de perfona idonea melius prouide-
j ’. tu Wf >nachum illum,quem lireris tuis de honeftatc
^nduftriacommendafti.per quemftatus eiufdcm lo-
r  f Crei ^cur h  rtformandus ( nullum prorfns habens
f a  Peftum ad petitionem illicitam, quam quidam laici
'ebant,fedexru* duntaxat pro-uilionis officio) in«
n ^as in abbatem :ita videlicer, quod ad (aeros ordi-
p 0{r no . n  afcendat, cum inftante necellitacis articulo
bi,, 11 ln  abbatem aftumi, etiam in minoribus ordini-
ftit- ^^^tcuctis, &  laici memorati non line confangui-
t)t ^ e,vt 'i a ffinirateconiundfi monacho memorato, vt
ftta? - . lun  P<titionc debeat contraeum aliqua fini-
^Ipicio fuboriri.

prejbyter,& čil bcnediftuc, con fene po~
‘Edinem clericalem.

Idem R^thomagcn archicpifuipt.

Vj^ Pontingat i  interdum , quod laici admona-
t^ uir Cri aconuolantes ,a fuis abbatibus tonfurentur:

ltl >»* dericatus ordo in tonfura buiufmodicon-
*' t fta t t ' Su P er  boe tihi t.refpon.quod cum in 7-fyaodo
bte nt utu m, ^ vt le&ores per manus impofitionem
*qinin la, ' tvn ' cll ''iueabbau in proprio monafterio fo
■<^ofaciendi,d ummodo ipfis ab epi(čopo(ftcun-

to i,j b Reftrtur etiam m Panor.hb. ut.de

c  $2. dijl.ca. nemo. & Panor.ibid.
d r. 32. dift.Jiefuneentm.  e Cap. 6 .&
f bb.l.cpiH.  42. ad Vetrum fnbdiAConumSi-
b^ide  32. diftante triennium  , & l.fecundam

■•bid.

, pUcuiJfit. de orioine tun}.

^.^'Snmandus. ■---■■■

1  tv ^

c.1.ec.tit, ut  k dijr.

OrdinatHsadJaeros fine titulo > ab ordinatore iufie j>t*<
tit beneficium.

Uc«.

A Ccepimus, '-d  tc noftrisatrribusintimanrc ,quoci
quicia clerici, cjuiad faeros ordines fine titulo funt
promotijte ad ecclefiam Bracaren fuper bcneficiis ob«
tinendis infeflant: [1 & tnfra.~]  Licct igitur in ordi-
nationibus clericoru illam tu ac prardeceflbres tui di¬
ligentiam tlebuericis adbibere, vt minus idonei non or
dinarentirr a vobis, ac‘ideopofi promotionem eorum
exccptionem non poteris pra:tendere contra illos, nifi
fortc pollquam promoti fucrint, reddiderint feindi-
gnos : ex fuperabundanti tamen, quando feribere pro
talibus nos cportet,facimu$ in literis noftris apponi,Vc
fi ordinatus.pro quo feribimusjidoneus habeatur,& ec
clcfiaflico beneficio non indignus,ei ab ordinatore vel
fucceflorcipliuscompetens beneficium tribuatuncuna
Sc ii  ceeum de iure agere vellcmusj te poflemus niči itd
ad prouidonem eorum compellere, quos a te vel pra;-
dece/Toribus tuis ordinatos fuiffe conftaret, eo pr^ftr-
cim quod ad obtinendum eccU fiaftieum beneficium
eos debes idoneos reputare , quos ad ordines fufcepi-
fti.Vnde grauiter fuftinere non debes,fcd nobispotius
dcuotč inclinare teneris,fi illos examinari per alios fa-
cimus, quos fine examinatione non credimus ordina¬
tos , antequam ad prouifionem eorum te compellere
velimus.Mandam us igitur,quatenuseis,pro quibus tc
contigerit recipere nodra mandata inlbrma commu-
ni,in maiori eccleiia.vel aliis diccccfibus, Bracaren. ,p-
uidere non tardes. .e Exceptiones autem, fi quas con-
tra talespropoftieris, praecipimus audiendas.

[ 1  Quibu4 e ti a  de cunčlit reditihecclifi* tu* tune ci-

"  a  Cap.  2. *f>d. tit. de qualitate ord. in  4. compil.
b 19. 7. 3. mavdamtu.  c  In Cod. Bavb. it*  , Difvre.

tv* taliter refpondcmuif^ifiociriai &c.  d Cap;]-, e v d.

tit. de ijualit. ordm. in  4. compilatione. c ide l fi
cui fnHduf.fi. de fun , in lir uči. fcr l. tih cum illo. fi. de

rfiffi: lega.

d 2

k

io?

Decret.Greg. Lib. L Tit. XV. 104

' teriorem,qu2 matcrinlis eft,&vifibilis :  & interiorcm

qu* fpiritualiscft Sc  inuifibilis.Exteriore vifibifiterin-
, interiore muifibilitcr inungiturcor.

modi mi ni ji mre non poffet , prxfertim mm mandemus
ttfdemin ecdefi.isprouideri } qui r.ec meriti* neq s fcientia y
ant etiam in.parocbialtbus ecclejiajHca beneficia prome-
rentur y nedum in ecclefaBracarenji, quoru 'vita grfcien-
fia nobis eslpenita ignota : de quibus ji certitudincm ba¬
be; emns 3 nec in maionb9 ecclcfiis eis.nec in minorib.pne-
ciperemus pnuideri , gr i.cet i do n e it in tuis "cap eliti gpin
aliis parochialibus ccclefiis extra ciuitatem yelutiuxta
mandatnim apoflolicum prouideve , mm omnibus in maio-
' ri prouideve non p o ji is: ipji tamen prouijionem in e vele-
Jiis eifdem vecipere inde dignan tur. Judices quoq 3
nitovss fen executores y adquos lit e vas nojlras depovtant,
exceptiones tu as legitimas y  q h  as in eorum proponis pra-
fentia y non admittunt y Vndcpoftulabiis d nobis y vt tihipro-
uideremus benivmusin bac p avte.  ]

•CAP. “  X 1III.

Minus idoneus in facerdotempromouerivel ad regimen
animarum ajfurni non debet.

Idem in concilio generali.  a

C Vmfitars b  artium regimen ammarum, diftride
prcecipinius, vt epifcopi promouendos [in] facer-
dotes diiigenter inftruat Sc  informentvel per feipfos,
vel per alios idoneos viros fuper dininis officiis, eccle-
fufticisque faci^mentis, qualiter ea rite valeant cele-
brarc.Quonianrfi deesetero nules,& ignaros ordinare
pra-fumpferint, (qund quidcm facile pocerit deprehen
dt) & ordinatores & ordinatos vltioni graui decerni-
nius fubiacere. Sandius c  enim eft (in ordinatione
maxinie d  facerdocum ) paucos bonos, q«am multos
malos haberc miniftros : quia (i cacuscacuin ducit,
amboinfoucam e  dilabuntur.

CAP. XV,

"Defcčhis fcienti-e deijcit iam proniotnm.

Ho nori us tertius y capitulo Bremen.  f

Q Vamuis multapropofita fucrintcontraepifcopu
Calinenfem, quia tamen confefius eft coram no-
bis le nunquam deGrammacica didicifte 3 ncc etiam Ic
gide Donatum , &.per euidentiam fadi vfque adeo de
illiteratura Sc  infufficientiafua conftat, q> contra I)eu
eflet Sc  canonicas fandjoncs>tantum in epifcopo tole-
rarc dtfedum ipfum a puntificalis officij executione,
Sc  ab ad.niniftratione j? Calincn.ecclefia:pcniiusdu-
ximus amoucndum.

D £ bACRA V N C T I O N H.

TJ T V L V S .XV.

•CAP. J.

Tcclejia Gr.ec onim in ordinationibus gr confecrationi-
busferuare debet rndiou es y qujsftruatecclefa Humana.
Ipi/coput ant e m cum conftcr.it h  r, inungitu r c h nfnate in
capite gr <* m ib us: quod ji ju entprxtcrmijfiim r per tres
tpiftopos citjupplen dum.

Innoccntius tertius. b

C  V m i  veniifet adapoftoiicara fedem[Bra
cartnfis epi&opus, qui in conftcratione fua
•andam non acceperat vndionem, quoniam
apud vosnon confuetierunc pontiHccs cum confecran
tur inungi.nos quodilli dciuerat, mandauimus in ipfo
fuppleri, faoientcs caput eius Sc  manus per Alban cpi-
fcopum, (adrzftentibus-ei dupbus cpifcopis, fccundum
m<^rem ecclefiafticmn ) faero chrifmatc dcliniri:’[ 1  gr
infia.]  Scire te volumus duasefle fpccics vndionis: ex-

b Cap.  4. e'?, tit. in  4, compil.
al.facerdotii.Mattb.i<y.  c vel
cadunt.vet . { al.Briuienf  g Al. Calanitenftm. al.

Talr/tcn.  h Pa t nareb .e ConJlst n tinnp olitano.  i Cap.
Vn.eo.tit.in ].comp.  k Bvandiribaven.gr reclius qudm
Bracarenfif. afttai. hic de quodam epifco. Gnečo. Brača-
renfis epiftopaiurin Hi j jan ia ejl.al.Bramemben.al.Bra-
murb. al. Bratulenf.

a Cone. Lat. ca.  27.
C Satius y al ftinius.  d

ungitur corpus,

De prima Iacobus Apoftolus ait,Infirmatnr quis 111 šo¬
biš  ? inducat pre>byteros eccleda?, & orent fuper eum,
vngentes cum oleo in nomine domini : &oratiofidei
faluabit infirmum. De fecunda Ioannes apoftolus ait,
Vos vndionem , quam acčepiftis ab eo , maneat in vo-
bis : & non necefte babetis , vt aliquis doceat vos, fed
ficutvndiovosdocet,de a  omnibus. Vndiovifibilis
& cxtcrior > fignum eft interiom & inuifibiii? vmSio-
nis. Vndio vero inuifibilis Sc  interior, non folum eft
fignum,fed etiam faerametum : quia fi digne fumituo
vel agit,vel auget abfque dubio quod defignat. Adex-
hibendum autem exteriorem & vilibilem vnčtioneni,
benedicitur oleum,qtiod dicitur cateclmmenorum vel
infirmorum : &  conficitur chrifma , quodcxoleoiit^
balfamo, myftica ratione. Per oleum enim nitorco/i-
fcientisdefignatur: iuxta quod Icgitur, PrudciKC 5  ^
virgines acccperunt oleum in vafis fuis cum lamp^i'
bus. Perbalfamum,odor bona  farni cxprimitur.-gtO"
ptcrquod dicitur, c  Sicut balfamum aromatiza nS, °"
dorem dedi. Hoc ergo chrifmatc vngi debet cpi l£0 P u5
non tam in corpore , quam in corde : vt & iaccrius^ 1 ”
torem confcientiže , quanti;m ad deum, & ckteriusha-
beat odo:rm bona  Farna?, qub ad pro^imum. Denitot^
confcientie dicit apoftolus, d  Gloria noilrahzctft)
teftimonium confcicnti.t noftr^e.nam omnis t  glo^
filia? regis ab intus. De odore Eama: ide apoftolus ait, /
Chriftibonus odor fumusin omni loco, &aliisfumus
odor vitas in vitam,aliis odor mortisin morrem. Debet
enim epifccopus bon um haberc teftimoniu , ^abhis>
qui funt intiis,& ab his.qui funtforis, vt cortina corti*
nam trahat: Sc  qui audit,dtc^t,veni.Hoc vngucntoca*
put & manus epifcopi eonfecrentur. Per caput enim
mensintelligitur,iuxra illud. g  Vngecaput tuum, &
faciem titam laua. Per manus opera b  intclli^ un ^ ur >
iuxta illud, i  Manus mc* diftillauerunt myrrham.
Manus igitur /j inungfr ur oleo pietatis, vtepiftopus
operetur bonutn ad omnes , maxin>č autem ad domC-

fticos fidei. Caput autem vngicur balfamo charitatis,

vt epifcopus diligat deum ex toto corde,& ex totaani-
ma, &eX tota nu nte fua , Sc  proximum fuum ficutfti'
plum. Caput inungiturpropter audoriratem &dign 1 '
tatem , Sc  manus propter minifteiium Sc  officium. Ca-
put enim vngitur,vt oftendatur ilJius re pr se fen tare
fon a m: de quo dici ur per prophetam: Sicut vngucii'
tuni in capite eius , quod deftendit in barbaru  , harfa*
Aaron.  Caput / enim viri Chriftus, caput Chri^>
Dcus : qui defe dicit , rn  Spiritus Domini fuper
eo quodvnxit me. n  euangelizare pauperibusmib c
me. Manus epifcopi inunguntur, vt oliendaturaccipc-
re poteftatem benedicendi Sc  confccrandi. Vndccufl
cas confecrator inungitjConfecrare, inquitj Sc  fan&ifi'
carc di^neris domine nianus iftas,per iftam vnflionem
Sc  per benedidioneni noftram : vt qua»cunque ccnCo-
erauerint,eonfecrentur : Sc  qua?cunque bcnedixerint»
benedicantur in nomine domini.

[ * Hoc n catbolica ecclefia ienet }  non folum expract-
pto diuinOiVerumetiam apojlolorum exemp.lo. In f.fod*
ijiiippe lepitur pracepijjv M*yji do minusi"vt Aaron grfi'

It oj  eius r^ngeret quatenuxfaccrdotio fungerentuv:
nacletus papa  , origine Uracus  , qui d B. Petro fuit
J?robyterum ordinatos , &• pottea in apojlolatus offi c,t

a In multis impr.ijiis adduntur bac.duo Verba, ttaftj
■ciatis.fed male. net funt in mannferip.  b "Malih.  * 5 '
c tcclefl 4. d 2.Cor.i.  e iPfal.i^. C
g Matt.6  h defigr.antur.  i Cantic.  5.
gitur.al vnguntur.  ,1 i.C^r.n. .m I11C.4.
euangeh\undum.

2. ad Ti.i>
k al.r>'
.n aIjA

iCltmt**

t

io5 De facra vn&ione. 106

CUmentifieccefht, tradidit in ordinationefua , vr.gendtt
ijft tpifctpos more Apofiolontm ,/juia tmr.it

fantuficali t in Špiritu fancio confijlil.cuiut inuijibilitvir
tutfaneh cbrifmati eil permixta. Vnde.]

Tralht diVnHitne regum,&de diffcrentiit in rnclio-
»tinttrrtfesz? pontificet. Pan er.  /

Vade in vcteri teftamento non folum vngebaturfa-
«idos, fcdctiamrex&prophcta:fictitinlib.Rcg. n
dominusprecepit Helise. Vade & reuertere in domtim
»lamperdefertum in Damafcum :cumqucperueneris
illoc ivngcs Hazabclin regem fuper Syriam: &Iehu
filiura Namfi li vnges in regem fuper Ifrael. Hadifaum
lutemfilium Saphar,quieftde Abel-meula, vnges ,p-
pbetamprote. Sedvbilefus b  Nazarenus(.quemvn-
nitdeus Špiritu fanflo,ficut habetur in Ačtib. c  apoft.)
vnftuseft oleo d  pieratis pra? confortibus fuis : qni
fecundum apoftolu® eft caput ecclefi3t,qua: eft corpus
ipfius: principis vnSio a capite ad brachium eft trans-
lita.vtprinceps extunc nsnvngatur in capite , fed in
brachio, fiue humero, vel in armo, in qmbus priucipa-
tus congrue defignacur: iuxta illud, quodlegitur, e
FaSuseftprincipatus fuper hiimerum cius,&c. Ad qd'
Ctiain fignificandum, Samuel lecit poni armumante
Saul, f  cuidederat lociim in capite ante ios,quifue-
rant inuitati. I« capite vero pontificis faeramentalis
eftdelibutio o  confernata,quia perfonam capitisin
pontificaliofncio repratfentat. Hetereautem inter pon
cidcis, & principis vnčtionem : quia caput pontificis
cbrifmate confecratnr, brachium veio principis oleo
idinicur: vt oftendatur quanta lit diifcrentta inter
auftoritatem pontificis,& principis poreftatem.

Trtici it de Cbridianorum omnium Vnblione.

Ouiavcio Chriftus fecit nos in fanguine fuo deo no
Ifrorcgnum , Sc  facerdotes ( propter quod h  Apoilo-
lus i  ait: Vos eftisgenustlcctum, regale facerdotiu )
ideireoin nouo tcllamento non folum reges is; laccr-
dotes vnguntur, fed etiarn (mineš Chriftiani, bis ante
baptifinum, fcilicer oleo bcnedi&o: primum in pefio-
re.dcinde inter fcapulas: Se  bis poftbaptifmum, feili-
cet chrifmate fanflo,pi im um in vertice, derrni in fron¬
te.In peftore nanquebaptitandus inungitur, vt per \
fan&i fpiritusdonum abiiciac errorem Se  ignorantia,

Se  lufcipiatfidemre&am,quii / iuftus cx fide viiiit.
lr.tericapulas,vtpcrSpiritus fan&i gratiam cxcutiat
negligcntiam &  torporem,& bonam operationc exer-
ecat: quia fides m  (ineoperibus mortua eft : vt per
Meiiacramentum (it munditia cogitationum in pc-
ftore,&peropcrisexercitium lit foititudo laborum.
lnfcapulis,quatenus fides per dile&ionem, fecundum
Apollolum » operi tur. In vertice vero baptitatusin-
ungicur.vt fit paratus omni petenti.de fide reddere ra-
tionem: quia per caput inteiligititr mens, iuxta quod
legltur: o Oculi fapientSfcn capite eius, cuius (upc-
riorpars eft ratio,& inferior eft fenfualitas. vnde bene
pcrverticcm, quar eft fuperior pars capitis, intelligitur
rado, quxcft iuperior pars mentis. In fronte vngitur
baptizatus.vt libcrc confireatur,quod credit:quia cor-
de p  credituradiuftitiam.oreverbfitconfeilioadfa-
lutetn: tncnior eius quoddominus ait: rj  Q.uimecon
fcffusfueritcoram hominibuv, Sec.  Ante baptifmu cr-
go vngitur oleobenedifto: iv- poftbaptifmum chrif-
mate fanfto, quia chrifma foli compctit Chriftiano.
Chriftus r  enim a chrifmafe dicitur, vel potius a Chri
fto dicitur chrifma: non fecundum noniinis formam,

fed fecundum fideirltionem. A Chrifto verb Chriftia¬
ni dicuntur,tanqnam vnfiiderinentur ab vnčto: vt o-
mnes concurrant inodorem illius vnguenti, cuius na.
men oleumefteffufum.

TraHat de vneli c ne chrifinatif poji baptifinum , on.e
dicitur confirraatio.

Per frontischrifmationem, manus impofitio deli—
gnatur: quzalio nomine diciturconfirmatio: quiaper
eam Spiritus fanflus ad augmetum datur & robur.vn-
dc cum estteras vnčliones limplcx facerdos, vel pres-
bytervaleatcxhibere,hacnonni!ifiimmiisfaccrdos, a
id cft.epifcopusdebet conferre : quiade folis apofto-
lis legicur(quoru.-n vicai ij funtepifcopi) quod per ma¬
nus impofitionem Spiritum fanftttiji dabant:quc>nad-
modum aduum apoftolorum leftio ntanifeftat. Cum
audiifent, inquit, b  apolloli qui crant Hierofolvmis,
quia rccepiffet Šamana verbuni dci, miferunt ad eos
Pctrum & Ioannem : qui ciim vesiilfcnt, orauerunt
ipfis, vt accipercnt Spil itum fančtum.nondum enim iti
quenquam itlorum venerat, fed L aptixati tantum erat
in nomine domini Ieftt.tunc impenebanr manus fuper
illos, Se  accipiebaut Spiritum fančlum.cuiusaduentus
per vn&ionis niinilteriu delignarur: quiacolumba c
in oua Spirirusfanchisfuper Chriftum in baptifmo de-
fcendit,ad vefperam in earaclyfmo d  Teuertens, ramu
rctulit virentis oliuse, cuius vciqne facranientum Da-
uid e  proplicta pranofcens, exh;!arandam facicni in
oleoprardicauit.

Traflitt deanfecratione altaric. Abbm.

Vngiturprsterea, fecundum ecdeiiafticr.m morem
ciim confeeratur altare,cum dedicatur templum , ciim
benediciturcalix,non folum cxmandato!egis diuin*,
verumetiam excmplo bcati Sylueftri 9 quicum confe-
crabatal tat e, illud chrifmate perungebat. pratcepit e-
nim ^fominns Mofi, vr faceret oleum vnčlionis,de
quovngeret teltimonij tabernaculum, & arcam tefta-
menti, menfamque cvimvafis. Vcrum vn&ionisfacra-
mentum ^ aliud quidem eificit, & figurat,tam in no-
tio, quam in veteri teftamento. vnde noniudaizat ec-
clc(ia,cum vnfiionis celebrat facranientum,ficut anti-
qui menmintur,qui nequc fcripturas,neque dei noue-
revirtutem. Monemus igiturvt ilium in ordinandis
presby teris,& confecrandis epifcopis morem ferues,&
tacias obferuari, quem Apoftolica fedes obferuat :

L l . &  /• 1 * Licet Romanuv pontifex non vtatur
baculo paftorali: rum propter hiftoriam , tum propter
myfticam rationeni : tutamenadfmiilitudinemalio-
rum pontifieum poteriseo vti. '

f « dUtttd tfoonente domino cunBorum fidelittm ma.
terefl &• mtictjira. Mirtimu* titiper cardinalemprtedi-
(htm pontificalitt ornamenta, c ali gos San dali a  , ami¬
li u m  ©» Albam, cingulum &[UeanBorium, oratorium
(p- manipulant , lunicam & Dalmatina , cbirotbecas
a„xulum,planttam &mitbram. Palliumviroper dilečf.
fi.lt. capellanum.n.ahtea miferamua, &c.

'  DES K R A M E N T I Š~i
non iterandis.
r i r v l  v s xn.

CAP. i.

In ordinato in fUbdiAconum fin tmanuumimpofitioni,

confirmato non chrif,nalit, fed tleiVnHitne, non fiet
it trati o, fed fupptcbitur pr.ttenmfium.

* b al.ltfas Venit Ka. &-C. c AH.to

fl dentdiclit pietatiiin antirjuit.  c l‘ft■  9. f t-K
5  ^ ^Hinttiifed rectntibiu Iterit: in c etern delibuiio
l- ^ te P ' n  manuflrip.  i Apoc.P. i.Pet.i

,  r  v ,0 ' * Ahac. i. m laco.l.  n Gal  5. o T.c
C Cjiu r. Z. p l{-., n .io.  q Matih.  10. Marc.  8.
t ■A‘%.iraB. m .f*p, t  uann.

a tpijc■ enim ordinariat e it minijler hm ut faeramenti

eoncil.Tridfiijf.j.dectnfir.c .?.• b Ael.S.  c Malt}.
THan.l.Luc.f.  d Gen.g.  e Pfal.  108. f £x«d.;o.
g ln  C. Bar. aliudqi idem efficit.&ahud figurat. &c.
h Lt licet.  i ln tjuibujdam Cod.ita : de faeramentit
iteranduvel non. K,ut tla  : De Jacramentn iterandit vel
non iterandit.

i i

\

107 Decret.Greg; Lib. I.

Innocentins III. a.

P Aftoralis b  (& infra) Pr*tcrea nos confulere
vo!wiftijan permictr debeat miniftrare, qui fine
impohtione-manuum fuericad brdinem fubdia
conatus alfiimptus. Et fi confirmacionis facran*entum
in eo debeat \terari, qui por errorem fuit non chrifma-
tc, fedolco delinitus. Ad quod breuitec duximus re-
fpe>ndcndum , quod in talibus non cft aliquid iteran-
<dum,fcd caute fupplendum, quod incaute fucrat prs-
termiffum.

CAP.  II.

Trohih it /ep uhos a fchifmaticif cxh hiti ari , rejtimcn-
ta cu m i\uibu4 celcbrarunt , iterum ben edici : & altaria,
in^Hihus cele h ra ru ntfte ru. m confeerari.

Honorius XXI. archiep. London,,  c & etos
ftiffragan.

A Nob^s humiliter qu*fiuiftis, quid fieridebeat de
morcuorum corporibus, qui tempore fchifniatici
reprobi Vua!demarij a fchifn-iacicisTunt d  Jepulci:

&.de mdumcntis facerdocalibus, cum quibus necnonr
de altaribus, in quibus degradati prei.byteri celebra-
runt. Nos autem iflquifitioni veftr* breuiter refpond.
quod non credimus ob hoc dumraxar iepultos huiuG
modi exhumandos., ant debere indumeta taliaiterum
bc nedici,vci rtconfecrnri aicajia fupradida.

c a p*  in.

Si in ordinatione presbyteri y vcl diacor.i mani" impo-
fiiio f.i erit pratermijfa y  fiatu tur temponbuefipplebttur .

Greg. I X. anhiepifcopo London.  C

P  Resbyter & d*aconus c;;.m ordinantur j manus im-
poficionem taftu corporaI?(ritu ab aooftolis inero •

Tit.

XVII. ios

teritj qubd memoratus R- fit in facerdotio genitus, &
O.uod a  pater ir. eadem ccdefia miniftrauit: non ob-
ftantibtis praedidis liceris noftris ipfum amoueas ak
eadem.

CAP.  iii.

Kon poteši filmefitcerdolee ecclefiapatema praeffe.hoc
dicit.cum Jcqnen.

Idem.-

P Rsefentium b  au&oritate iubemus, vt filios facer-
dotum in ecclefiis paternis miniftrare, vcleasqu»-
libet occafione obtinere nullatenus patiaris: fedip-
fos ab ecdefiis, in quibus patres eorum miniftralTe no*
fcuntur,ftudeas penitus amouere.

J A P. lili,

Idem dicit.

Idem Viiipreeif.epifcopo.

C Onquerentc c  nobis M.derico [ • ] Frat,

c.mamlamov,quatenus,(i publicum eft,& notorM
p.rrcm R.derici h.ibuifte in priduftaecclefia perlona'
cmn,filium ems ibidem miniftrare, aut ciufdemeeelt'
(ia perfonatum habere nullatenus patiaris: &lii>®
inftitutus eft ibi,eum inde non differas amouere.

[ > \Auribut ntjim i»notuit,quod cum R_.presbyttt
rntelam B. Miri* de vnig. tanquamptrfiiM dmtiuebr
bdiffet,&pešt mortem cittfdem idem 'M.-Richkrd.
fori domino fneideftujfetprjifentatueS^ filimeiMpnf

byten in fa.cerdotio ?enituo.infiitutionem ipfiwcleririeb

fusejtiynpedire t ad)ijtbt

i at le Ti.im eandem omiiibM

poli

rec

quarenKS 'terandum,!cdftatuto tempore ad 'muilmo-
di ordines conferendos caute fupplenduir. ,quod pvr
*r.rore.nexr:tit'i>rseternai(Tum. / Sulpentfo autem
manuum debet fier.cjm oratto fupcrcapi.ttftuuei-
tur ordinaudi.

D £ F I L 11 S P K E S B~Y T £ 11 O-

rum ordinandis, vcinon. h

TIT.  xrn.

CAPM.

lRe.1 timi" non ordinatiur  >  nifrvt religiofus fiat: nec
9anc prafictiurpd e si. a d p rai.it uram :^n ha.bihta.tur
žxconeilio Pi«flaucn.

V T filij i  presbyterorum,A: cacteri cxfornica-
tionenati, ad faeros \. ord:qes non promo-
ueanrur. Nifiaut «ionachi fiant, vel m.con~-
^regationc canonica regularicer viuentes: l  pr^Ia-
tiones verb nnllatrnushabeast. Scdiicqueieri4i: aifi
^Ldominis fuis libertati donc»> r ,ur.
v  CAP.  II.

1'hpitivMu filius facerdotis, qui boctacito ptr rtfcrt-
ptum apojlolicum pa ternam eulefuim im p etrauit , remo*
ut tur ab itla.

Alcxander 111. Lincon.elecio*

A  D prsefentiam noilram accedens R.presb/ter^aci-
tx>,qubd eflecfilius facerdotis»impetrauit a nobis
W  n ccclelia,in quapatereius miniftrauit, exifterecca
pellnnu s.Ideogne mandamus, q»at«Mnis, fitibi confli- i

a Hchenfi epifcopo.  b Rjcfuire exc.pastoral" , inf.
de. ojf.& potJud.di L.c.v ieod.tit.m \.ctmptl.  c .irchie
pif. hladim. c.  d In Cod. Barbat. addnntur bje t.
yerbnT*tr«m dtbc-.int exbnmari.  e aL J.uo. { P ide
Icjui teflamento.ff.de exlu.ttito.  g al. immfitio.iri.in
terpofitio.  h In vyio mienufir.de fililopreibjt. non or-
Amnndh .večin paternutctlefiis toiernnd.it. Inhlitriu.:
Ve film p/etbyierorum<ry riiieiliepitime nate* or din,.  ; -
dn,>tl kdo.  i so. tdtJjLl. tempi,  k gruda:. . ,

I. '  ’ I

V T

.uit »Ipii-pt. J^foni .im ifttttriudifMHm ejt (^caoonict
obmut feniiioni rt fi.ijfacerdolUm debrnnipetini*/*'
rede-e m ctrl. ,.ts .not a d eieormitatem iftaro er^dititUre
joti., .e Voli, iti: d:', opei termtendered^

(.  'k P. V.

' r >'>V " f  V'ifcic,:te:-co>.t ■ litfiliofncerdoti/f* tirn *
e:t l: c ..i n U: c-m rt,učite :e non potrli.

Id: 1  m . z .din  i epifiopo.  d
-rHm. -t-e  ad praftntiaru noltram R.eler^ n0 '

l-is  pr -o!iitt,q«ibd cum illum ad cnpelR®. 111 "^*
L.q tam ei co ieefli. r :i, n presbyteru ordin»T«» , P uro
ca ptiftca f"po(iafti,eo qubd pater eius inpraft r *T w
defia minifttaoi*. ideoquc frat. t. n wji#*> M ;iatc ‘
nus I: tibi 'nnt tuerit quando cam libi deutbid 11 ®
trociiis presbyterin dida ecclefiaminiftrarter,ip la  ^
ei reftituas.Jkir. paee dimittas, am.toalio,li<J ui: ™ 11 n .
ftiruilti forfiran in eadein. Vetum ii hoc ignorans
fti, f  cxquoad cecleliam ipranicuoiinpte.bjlte 11
ordinafti: cam fibi reftituas, doneč in aliaectlcna 1
prcuidcas,vndelionclU valeat (uftenrari.

C A P. Vi. , . n

Greetiameontinet, &k. d. I' X nno flliut feterdet’ 1
ordinatutjnon debet carere benefiuo.lonn.^ind.

Idem Oxonti£epifc*po.  g

P Ropoftiit h  nobisR.roorpia. - rentium,qu5>o c ^
adecclcfiam de Salcb ,a domino fundifuerit f
fentatus, tu curam animarura noluifti libi com»' |Ct
re, proco quod eflet filius facerdotis. Oetcrfitn^ 1 ^
indigu um cft,vt ipfe poftruam eft in fubdiaconiu”
d;narus , omnino debear cceJefiafticibcneficiid 11 '! ’
nccarcec : mandamus, quacenus aliqnem bonel “
prcsbvterum cum airenfu eiufdtm dcriciinucnire
deus,qui ecclefia: (truiatiupraclidi,itaqubdpr*‘* t ^

a Conc.Tr/d.fefpz^.in decte.de rcfor.cn.  tj. ^ cnl ^
zinit,  b Piti Cone. lateran.fub Alex.\.p.\<).cX'(? ^
'..tod. til. in  i. compU-Cr conc.Trid. prtximecil J '. (

c VošlCir.c.:ate.ftby!lei..t.p.l<).c.t.&-c.4.eid.t'l"' i

o.-' d Lu^dunenti, e

comp.coKc.t n.y:c:i

1 .1  • c f: Ir. it.  T / 1 1  ■ C 1 ■ S' c.  <••>» J.lit.int.comf’■

f fr'

iel.i:jfilein. ■ ft.ipite. &1. iiresoblignU.fdtH^
g },!.... %.l#: i.eenfiipef.tpo.-  h Poji concel.t* 1
j jb a.Ux-,’,.fr.;yer,'6.i?jti.7.ce(l.&.i* uumpiC  -

io9 De filiis presbjterorum ordin.vel non.

R.medietatem omnium bencficionim prrdid* ccclc-

t*,eidcm infuo®rdinc feruiendo. pscificedebcacob
linerč. No« enim folus prcsbyter miffarum folennia,
velaliadiuina officia potcft fine mimllrifuffragio ce-

kbrarc. •

CAP. VII. #

ftliktpraefe poteši ciclefiacuipater prafuitmediatc.

Idem Archiepifcopo Cantuarienf.  a

E XtrarifmifTa conqueftione G. clerici percepimus,
<|uodadabbatis de Caftris pr*l t cncatioMe, in quo
^mbeneficioccclefiarde N* b  eam in prasfen^ireci-
pcrediftulifti,coqu6d pater ciMsin prrfara ectlefia
*finiftrauic: quo defundo mcdia interceffit perlona,
tuipradidum beneficiura eft ceIlatum.Ideoque man-
^anit\5 ) quatcnus fi eft itajprrnommatu Guil. adpra?-
fatumbeneficium admitt-ere nonpoftponas, non ideo
minus obferuato apoftolici refcripti decrcto, quod fuc
•«ciTioncm in ecclefia Dci h*rcditanajn detedacur.

CAP.  VIII.

tiliu* praefic poteft ecclejut,in qua pater fine titule
minifirauit.

IdemVigorenf.epifcopo.

C Onditutus in prr, no.G.clericus, fupplici nobis in
iinuatione monftrauit,quod cu capellani de Stor-
ton.cancmice fuiflet adepcus,& eam pluribus annis pa
cificc poflediffet: R.milcs ipfurn ea fine iudicio fpolia-
uit. Cumquc memoratusclcricns exindcapud te dc-
pofuiflct querclam , obiedum fuit ei, quod pater fuus
incapella miniftrauitcadem : [ * J-  3 F.tuacmada-
mu$,quatenusfi tibi c  conftitcrit,qu6d idem clericus
i capella fiierit pracdida perpotentiam laicalem eie-
dus, &qubd,pater cius prscfata* capellr perfonafeu
petpetuus vicarius non fuerit (licetincadem nomine
ciufdem G. quandoque miniftrauerit) ipfamfibicum
uditibus perčeptis reftituerc non omictas.

I J  ldeoj; prafatam capeUam nondum potuitreha-
bcre. Opiavero ad nojirum fjječlat officium , infolentiam
Uicorum coniraVi ros ecclefiajlicos debi ta feueritate com-
pefcere.

CAP. IX.

Uiscuiconceffum eil d papa  V/ pofiit difoenfare cum
filiis facerdotum cina ecclefiaspaternas immediate tenen
das,cnm aliquo diffien/at: ille per literas iujlitnepoitea
.centra eumimpetratas , remouere non poterrt.

Idcm Iboracen.arcbiepifcopo.

T}Xtua nobis d  parte ed propofitum , quod cnm o*
i-i lim ad tuam cofultationem fiuper filiis iacerdocum
talcsa nobis literas rccepiffes, vt cos poifcs in eccle¬
fiis,quaspatrcscorum nullo mediar.te pofTederant,lu
lbnere,quos ptobatae vita* & e  farne conueriationis
cognoiceres, vel quos longo tcmpore illastcmnlfc f
conilaret: quidam ad iudices literas impecraucrunt,
vt ficondaret eosefle filios focerdotum vel clericoru,
q«i in proximo ante eos ecclefias tcnuerunt, fiip. his
imponarur eis app.ccffante filcntium, & ecclclias lftas
ipSs adlignentj quanuis ineisfe oltendtrc ncqueant
• per cpiicopos inliiitutos. Super quo tib. t. refpond.cp
li perprioreshreras cum aliquibus clericis difpcniaili,
‘dlpeniationcm cua pofteriorum literarum intuicu no
l«nnisimtari. Alios verbclericos laicte donationis in-
tuiru in ecclefiis.line audoricate pon.fui inititui ,aut
inftiiu:©s rcmanerc audc'ritate apollolica ^hibemus.

HO

CAP. X.

Si manifeflum til,quodfliMiv ecclefta , immedia efitic
cefiir patri ^ fine alic^ua. iejHum receptiont ak iLi rtm-e-
uebitur *

Idcm Cantnaritn.arckiepi/cope & titufuf~
fra^aneif,

Q Vor»iam a  eft faeris canonibus prohibituia n
C 1  &J-  3 Praecipimus, quaeenus fi manifeftur«
publieum fuerit,pacres b  in ccclefiis perfonatua
geilifie,filios ab eifdeoM.fi etiam easadepti funt) peni-
tu.v excludati.s: n-"c ad jarura gubernationem vlteriuc
adfuman»ur. Noiumas enim vc caufain iudicium dc-
ducatur, veluftesetiam admictantur, fihocmanife-
dum e^iftirt.

C 1  N* qui hareditario iure ecclefiaftica bcneficiapofi-
fidereprafumat^nec ht quiin facerdotio funt  f ch' a^ifi
prooate 'vixtrinc rti cUuflro monachorumpelcanotricorti
regularium adfaeros ordtnes debeanipromoucrr.Tobio .-J
C A P. X I.

a ldcmycne?dbi!ibu4 fratrih. Cant. avchicpifc.to-
tiM sAnghaprimatibus. ^Apojl. S. T.e^ato &* K? Vi<jo-
rer, .epifcopo.Jtc bab et i.cotleclio . b al. de H. 'Vide Jin-
Un..Ai g % m notvfVeteris collellionif.  c SZuatentu liio -
fiiterit ffuodprad.clcrictu.  d Pofl conalium Later.fub
t&cap.io. i.Ctmpil. *l.ca

•Vi  lil in TArr*c.\tttri.  e <*/.£«f »I.ienHijfe.

Vilitu etiam lepitimiu remtuttur ab ticltjia,in rjua im~
mediatefuccejin patri mano vel reclori.

Ide m Ca n tu a ne n .arcbiepifcopo,

A Dextirpanda$ c  fucccfliones : [ i & infra.]  F.

ru« mandamus,quatenus , fi quifilij presbyteror*
prouincis tur teneantccclefias > iq ouibus patreseo-
i um tanquam perlona: vel vicarij nulla perfona medi*
miniftrarunt: cos ( liue genitifint in facerdotio,fiue
non) ab eifdem ecclefiis non difteras amouere.

f * Jl fantlrs d ei ecclefiis Jiudio to ti usfo ha tu dinis de-
bemto intendere 3 &etiam ad boe decet nos vigilem curam
exhibere 3 ne circa minijhrium fufcepti regi mi n ps videa-
mnr minuadihgentei exijrere ^Jiidvitiumin ecclefitsvel
negociit ecclefiajhctf } &viri*permittimuspullulare.Hinc
eJiquod.  3

CAP.  XII.

F iliu* cpifcopi legitnne natur 3 promoueripoteši ad  *r*
dines in paterna ecclefia beneficiart .

C.lcmens 111. Cafjcl.arcbiepi/copo.  <1

A Dhrc e exparte tua nodris auribus ell relattim :

& infra.Quod a nobis.it.tua requi(iuit, an dpon-
tihcibus generati valeant ad faeros ordines promoue-
ri,fifcientia fuerint &.morura honedate probabiles.
Sciat f.t.quod (iexlegitimo funt matrimonio procrea-
ti,necaliud canonicum obuiat: ličite poffunt adiacros
ordines afčendere,&: in eifdem ecclefiis,in qmbwspra-
funt vel prrfucrunt genitores eorum , beneficium ob-
C A P. XIII.  (cmere.

Kon poteši filius effe vicariu* illius ecclefia , in qt*apa¬
ter proximur fint reidor.

Idem. f

M ichael g  prcsbyterde fando Germano trafmif.

fa nobis conquedione monitrauit, quod cunvec-
cleiiamfandi I de Corona b  tur diac. canonicelic
adeptus : M.filius ,-vnronij, qui proximo ante ipfins ec-
clcfir habuit perfonatijm, ad le vicariam iplius adieric
pertinere : [ 1  infra.]V.  tur mandamus, quatenus
ficonftiterit tihi ipium i  M fuiffe filium Autonij, qui
eiufdcni ecclefia habuit proximoperfonatum ei iuper
ca iem vicam, perpetu um (ilentium imponerc non
pcfftponas.

f i S>uia igiturin ecclefia futcefiiones,frinpralatH-
TH  £ 7 » dignitanb. rcclefiafluirjiatuti*canouict*danatur.

CAP.  X II1 1.

lllegitime genitur’etiam de v.\ovefine difj enfutione ad
ordines Velbt,,cfica promou.erir.on poteši.

a tap.  n. eo. tit. in  i. compil.  b al. patres e^vum.
c Cap.i.eo. at.it: i.compil.  d ^Atias Cafan-al. Cifiien.
epifiopo.al Caffeibeu.al.Cafiiano arch.  c Cap A co.tit.
in i.compil.  f Celejlinsti  $. g C.tp , .a.eo.tti.in i^iorn-
pil,  h C or o ne .ul. loro n.  i al.K.t! Ci /n fiuu Juijjtf^c.

'd 4

lil

d:

D E

I I"
‘

Dccrct. Greg. Lib. I.

1 dem.

L 'teras £ i &■/.  ] Intelleximus, a  quodH. infa-
cerdoti''genitus, devxore legitimanatus&con-
cep tu«; adfe&auicapiteritia miniftrare domino in of-
fie.o Jericah. Verum licet afiliis paternaincontinen-
tia modis omnib. prepel! en da nofcatur: fi tamen alias
dignus inuentus fnerit, permittimus ipfum ordinati in
clericnm, & ad eccIefiaUicum beneficium (vnde com-
mode fufientari valeat)promoueri.

[ i DiicSitnis vejlrj: accepimm nomen lutortt pr<e-
flntinm.&cino origittem continer.tes.

CAP.  X V.

lUegitimtuin ecclefiapatenta prabendari non debet.
Ir.nocentiuslII.

C Vm decorcm donins dei:& infra.Filiis canonicoru
prsebendas in cildem ecclefiis conferri non finatis>
quarum b  funt  canonicipartes eorum. Cumindeco-
rum fit, vt in alearis officio iUegitimus filius impudico
patri miniftret, c  in quo vnigenitus dei filius atterno
patri profalutc humani generis vi&imatur.

CAP.  XVI.

Si illegitimu* maxime flim ffiurius injlituatur in ec-
clejiajn r>u.i mflitutuo e ti pater,injlitutio non ralet.&in
pitnem dfuitbeneficiitfiejpendatur.

Idem in concili o generali.  ^

A Dabolendam e peflirnam (quse in pluribusinole-
uit ecclefi s)čorruptelam tFirmiter inhibemus, ne
canonicorum filij,maxime (puri), canonici fiant in fe-
cularibus ecclefiis,in qnibusinftirutifuntpatreseo-
rum. Et f  fi fueriteontra prafumptum, dccernimus
non valet e. Qui yerb tales(vt dičlum eft) canonicare
pratfutnpferint, a fuis benefieiis lu^cndantur.

CAP. XVII.

*Alius, cjudm papa non dijjien/at , Vt filitu in ecclefia
paterna immediate pnced.it.

Honorius tertius. g

r Ileftus filius G.prarpofitus faniSs M tranfmiffa no
' bis petitione mollrauit,quod cum Vergiliuspres-
byter quandam ecelefiam curam antmarum habetem,
quam nuilo medio habuitpatereius, obtineat, ipfum
monuit vt refignaret eandem : fed idem adierens quod
H Remen. h  archiepifcopus tuncapo.fed.lcg. difpen-
fauitcunt eo,idefficere conrradicit.

Quocirca mandamus,quaten«s non obftante difpe-
fatione aliqua,qua:a fc. apo.non manaueric: quodca-
nonieum fuerit(appeIlatione poftpofita) ftatuatis.

CAP. XVIII.

lUcgitimuf abfcfo di/p erifaticne papa ad dignilatem.rcl
ferfonatum vel beneficium c it r.: ti, promouerinon poteji.
Gregorius IX. Tnron. arcbieptfopc.  i

N Imis in tua prouincia ecclefia' deformatur l{  ho-
neftas,ex eo, quod fili, facerdotum & alij non le-
gitime nati , addignipres <5 perfonatus / & aliabc-
ncficiacuram animarum habentia ,'fine difpenfatione
fed.apoft.promoHentur.Quodrc 2  siandamus, quate-
nus pratdišis perfonis a perfonatibus, & d gnitntibus,

&  huiufmodi benefieiis prorfus amotisTea pfonis ido-
ncis conferrifaciaspcr illos, ad quos collatione ipfo-
r am de iure noueris pertinere. Et ne id de esteropra-
fa  matur, diftričlius inhibemus.

a Cap .5  eod.tit.in i.compil,  'b al.tjuontm.  c Vt-
de.no. per B m l.gencrahterf- cum ametn. C. de infiit. &
fub.fitb condi fac.  d cap.\ i. c Concordatconcilitim
Trid.fijf.l^.de rcfirm.gr habetur.cap.i.eod.tit. in  4 .con
pil,  f: at Jed.  g Decano Morit nfi y  in aliquot yc~
tufu legitur y lnnoccnt.\\\.  li ln muitu antiquit leoi-
tnr G.Fj!men/l  i Ah d sarchifiiac.  k al. dtfjamatur.

1 Vidt.JJ.dz.ali.ciba.ltga.l.pc.^l.fifihto.jj. de do*.

Tit. XVIII. m

SF. It VIS NON O R D L
nandis,&eorum manumif-
fione.

• t 1  r r 'l  v s xvi 1 1 .

CAP. I.

Scruus anteplcnam mar.umiPisnem ordinati non debil.
fcx concilio Toleranc.

Nftruendi: a  & infra,Forte dicctaliquis Clcriciis
fieri non permitticur, nifi ante clericatum ingenui-

_catis dignitacepotiaturRe veraveru dicit,Etidco

1  n firm ari b  vel vituperari pordi, pr^caueri debet.
Kon filum autem quiadcleriiatusordinem promoutn -
di funt in ecclefia manumittuidi funt: rerum etiam bi
quos quifq {  pr o remtdio ammcefua emaaciparivult, quU
Jic firiptum ejlinpaBo francorum.

\_Sunt prjeterea laici "vt fiant tjuia nuUatenM ali o lfC9
manfimiltere pojfunt proprioj feruos quos dominicu U-
jlri-f congregare confueuerunt }  nif in ficra ecclefia ordint
prainoLato Quomodo enim clerict cxtra ecelefiam libertfr
lem affecjui pojfunt qui d lege mundana cxiranei funt,
&'quibminterdiciturncadfeculare iudictumprocediint,
quornodo a feculari iudicio d inčo firuitutvs aifoluun-
tur. Sed.  ]

CAP. II.

Sencu* fine hcentia domini ordinatus deponitnr, (j
domino rejlituitur.

Exeodem. c

D Efernorumordinationc [ 1  &  ^]Sututumčfti
vt nullus cpifcoporum deinceps ad faeros ordines
eos promouere pr5Efumat, nifi prius a dominislibcrta*
tern fuerintconlccuti. tt fi quilibet feruus fugiens do-
minum fuum , quali , oet calliditate auc fraudeadgra'
dus peruenerit ecclcfullicos , decrerum eft vt depona-
tur & eius dominuseum rccipiat.

C 1  pajhm ad gradu* ecclefiafrcos indifirett

premori en tur, placuit omnib ti* cum fiterio canontbu* con *
cordare.

CAP. III.

Seruns ah ecclefia manumiffu* ordinati potefo &

adquirii,poslfitum cbilum  , e rit ecclefia m*>‘ urfl i ltcnt ” ;
quam fi accufdt , 'velcontra tam tejUficatur fiibertatc
o rdi n e priuatur.

Ex eedem. d

D Efamulisecclefisconfticucre presbvtcros &dia*
conos per parccciaslicear, jra tamen vtanteama-
n umifli ftatunj rtcipiant libertacis. ^uren*

talibus extiterit debitum, aur quolibet modocollatu*
eisin perfonas exrraneas tranfmicrere non liccbic>fc<J
omniaad it:s ecclefia, a quanuiumulfi func,poftcoru

obitum dcbcantpertinere.

Omnibus (ficut cateris ecclefia libertis)accufandivt’J
teftificandi aduerfns eccle(iam adijus pra?cludacuriad
quod fi arpirauerint^non ("olum libercatisbendicioca-
rcanCjfed cciam honoris gradu , quem non dignicatC
natura;, fed ncccflitate temporis promeruerunt.

C A P. lili.

Domintoin fe/uo>quem mat umittit , potejlJjijritH*'
les opera* retin ere.

Ex coneilioapud Alichi. e _

a A'l.infiituendi .  b al infamari.  c

lib.2.dccr.c.]i.Iuo p .6 .cap.\]i .Grat .dijl.^.ca .C.P*nv**’
l: b.^.tit ,de fieru. non o r din.cap. J. &poji conctl.Later.fi
Alex.}.pa ■.$o.c. ! )6.i&‘c.  2. eod. tit. in i.compil.vbitnjf
rrnon caput <ffr variam inferiptionem inutnits , nam al> 1
\dficnbitur ceuc.Maiicet.fi, al. Toletano.  d Addif>°~
tejf.^.c.7;.  e al.Aluern.al.Altheum. al. AltbcnJ  *
Anh. folet Bure bar dni eum locu appellare Alt b cim  > rt
lib.\.cap.i6l.&  227. luop. 6. c.  ?02. decr. exconc.aP
8. Hnic rex C o n radiu inttrf u T

A It h cim habito  , cap.  38
diet tur.

MuJlH*

H3 De corpore vitiatis

N VIlu; a  [r infra.]  Si quis de kru.s fuis quenqua
ilonaucric libertate, & ipifuni in presbyterum fe~
cerit ordinati,lileautcm pollea infupcrbiam datus,
domino fuo canonicas horas plallere nolueritiaccufa-
tusapud tpifcopum,quiordinan:rit eum.dcgradecur.

[i Clerictti'ad graditm preiby terij promoueatur, nifi
»rdnie cattonico,vt fcriptumin cnnonibus habciur. Si e-
ni'nt propter Dei dileflionem.']

C A P. V.

Spttrij,vcl Jirtti,ordinati noti debcnt.

Alesandcr II l. archiepifi.Tttron.

C Onfuluit: & infra, Conf.t.t. refpon. qnod neque
lpurios.neqtie feruos ordinare debcs: & fi memo-
fes,iiiconfecratione tibi dičtum fuit, vide ne quemli-
bet feruilis conditionis ad ordmcs promouere prst-
fumas.

CAP. VI.

Matiumifptf ah ecclejittvtfi.it clerictts , cir ipft ecdefia
perjjitrteferni.it in dtuir.ir, n d ulitim eecleji.imfe trar.f-
ftrre non potep, frcne JiMere ftserit m.li. Htniffus, Hi Ji c:
feiusftfnerit fitannmij^Vi ferin.it. le. %Andr.

Innocvntitis III. Parienfiepifcopo.  b

ordinandis.velnon. 114

DE OBLIGAT1S AD RATIO-
ciaia or<Jinandis,vcl non.
r l T. xi X.

CAP V N I C V M.

Obligatttf ratieciniie, depoftto o n er e ju reddita ratio-
r.c y ordinari potcthpriusVePp non.

£x concilio Carthag. «

M Agnus epifcopus Auguft.dixit:^»(' d dilefth-
ni vejlravidetur,  procuratores, atiores,exe-
cutores fen curacores pupillorum fi debeant
O ul man. Gracus epifcopus dixic: Sipoft dcpofita o-
nera&reddita ratiocinia a&us viti ipformn fueriat
comprobati in omnibus,debent cum laude Dei (lipo.
ftulatifuerint) honore munerari, fi enim anteliberta-
cem negoriorum vel officiorum fuerint ordinati,eccle
fia infamatur. Vniuerfi dixernnt: Rede ftacuic fandi"
tas veftra, ideoq; ifta eft noftra Cencentia.

DE CORPORE VITIATIS
ordinandisj vel non.

TIT. XX.

C A P V T I.

E O Iibentins: r & infra. Adieciftialiam qui(lio.

nem,an illorum fili;, qui ecclefii feruili conditio-
netenentur, tradici a parentibus militii dencali cum
fuorum conniuentiadominorunijVt in cadem ccclefia
debeantdtferuire, aflcquentes propterea libertatenj,
poli tempus carelifia pofiintad aliam fe transfcrrerln
quocrtdimus diftingučdum , vtrum eo tenorefuerint
majHimifi & obligati d  ordini clerita!i,quod manu-
mittenti ecclefii, dum vixerint, deberent impendcre
famulatum m obfequiis diuiuorumiKc tune transferen
di fe ad aliam , eft eis liccntia deneganda: vel manu-
mifliesciccrintabfolute, ficq; libei tatemhabcant ad
*lism tranfeuhdi.

CAP. VII.

htt,qnod cit de fene o faclo d: neon o, e ti um de fttbdiaco ■
Ho debet intefigi,

Idem.

M Tramurnon molicum cum e  certum fit in con-
dicutionibus antiquoru,quando f  fet ui ingj^i
dus tcdefiafticosordinati, debeant in feruitutem vel
non debeant reuotari: & infra. De fubdiaconali ordi-
ne,qoiade to non fit mentioin patrum ftatutisexprcf
se,v;dct«r nobis,quod tk  is cum diacosaligradu priui-
Icgiogaudeteodem. Nam licct facer ordononrepu-
tareturin ecdefia primi tiua, tatr.e a conllitutionc Gre
gonj atqHe Vrbami fccundum modema tempora facer
gtadus tlfe minimc dubitatur.

CAP. VIII.

Kattu ex patrefertte & liber* matre, liber e tl, Jr ličite
fromottetur.

Grtgorius IX. archiepifcopo Keapolitano.

D UeSus filius G. diaconus propofuit: ouod I. miles
eaoccafione quodpatrcm ipfius hotni nem leruu
tile proponit (licet mater fuacuius debet imitari p
conditionem,& libera effe nofcatur) nepromoueatur
in prcsbyterum impedire pril umit. Ojrocirca manda-
mus, quatenus fi tibi conlliteril de pramifiis, eundem
militem abhuiufmodi impedimeoto b  cd-

fare cennpcfcas.

a Ex Cap.;, eed.lit. in  i compil.  b ni J m, V.irineif.
ttlijf.PhcienJi,  c Cup.i.todem titul, in ].compil.itia.
d In omnibus .ncinufrriptte oblati: Invnofolo oblivati,
fed :.  !;■ e fini fitpcr..b itncUnn.l cr.int notnUt.  e cah

tun.  f alUs,qHomodo.  g vide l idem
itUmfcribii.De reivmd.  h yoxceff.irc dccU.

Prtsbyter,r>!<i in duelle digitipartem itmifit, ex diffett
f iti e n e fiti epifcopi poteši in ftto o rdi n e minijirare.
Alexander III. b

D E presbytero Campanii qui duellum fpott'
te obtulit, tk  oblatu fufcepit, & in to partem
digitiamifit refpondcmas,qubd cum ipfe no
perdiderit tantum de digico, quin fine fcandalo poilic
folennitercelebrare,fatis pbtespoft pera&amposni-
tentiam cum eo mifericorditer agerc, tk  permittere i-
pfurn in fitoordine miniftrare,Ucet eius excefiusgra-
uis admodum extitiffet.

CAP. II.

H.tbens inoculo mucu Um, qure non inducit ma^nant
deformitalem etiam ad epifcopatnm poteritpremeueri.
Idem ( Cijlercien.) eleB.

C Vmdečuaelečlione qti$ftio mota fuifiet:

f-] Tibi, quod in oculo maculam habeas, tk  filius
canonici fueris, eftobieflum : Vnde Cantuarienf.ar-
chiepifcopo dedimtis in mandatis,vt pro eo quodcano
niči filius dicerisjin promotionc tuaex mulca difpenfa
tioneprocedat.DemacuIavero c  arcliiepifcopo pri-
dido mandauimus,vt cum confiliofuffraganeoru fuo-
rumquod exinde vifum fuerit exequatur, ifi quo tibi
cx maxima difpenfatione curauimus prouiderc.

f i TJiii funt in putbufthun ee e Ufi is .elfipliitin.s clecli
inprttfentia nofira & nojlrttm jratrtim.]

CAP. III.

Sečhtsin eunabulio,ličitepromonetur.

ClemenslU.Plirien.epifcopo. m

E X parte Eattholomii monachipetitorium d  fuit
noitro .ipoltolann praefentatum, quod ciim ipfe in
cunabulisfedusfuerit,poftmodum fubregula &ab-
bate deuotc Deo militans, in diaconatus ordinem eft
promotus : [ i O 1  infra.]  Sane cum fccundum ftatu-

a Cencilium Cartbaginenfeprimum,cap.S. VI refert
Bureha.dmlibro i.dec.cnp.) 6 . lito part.i. CAp.i 57. Gra-
tiantut tli fit,tritone  54. cap.^.vbi falfo tribuit concil.Ma-
guntinenji.  b Salernitano archiepifcop ex ca eolle-
ilione, qn.t eft poH Lateranenf.part. 26.1.;».4.5.£7» 6 . vi¬
de conciltumTridentinum, Seji 10ue  25. de reformatione ,
cap.  19. slildc beatttm Thomam, & ibt Vniettnum  2*
2 tj ii-tjion e  95 .ad articulurn  $. tp- p leni ji ime p er Sern.tr-
dnm Pafjuirtm eontrouerfmrttm illudrium , cap.it. Jr
49. c aliat,vero in,oculo.  d Cap.i.eodem ti tu Lito
X, compila.ione.

Dccret.Greg. Lib. I. Tit. XXI.

m .

ta Nictni sončili).illi ad clcricatus ordinem prohibean
tur accedere: S: (i ctiam in clerofuerinc, dereant cef¬
rate , qui feipfios fani abfciderint vel adfe&auerin t, vt
abaliis <i abfcindantur.noncredimuseiimpedimen-
tum adferre,qub minuspoffit prouehi,qui in cunabti-
lis fe&ss ftrit, quia non videtur hoc co tcmporc adfe-
ftaf'e,quo iudicium animi no habebat: pržlertim cum
incanonibus Apoftolorum b  (it manifeftž fancitum,
quod eunuchus.fi perinfidiashominumfaSus, velita
»atus fit, aut etiam in perfecutione finteiaiuputata vi
rili?.,* dignuseft.pofiitin epifcopum promoueri.

C' Urideficppliciterpetiitfacnltatemfibiafed. apoji.
indulgeriiVtfit cificitum inpresbyterum ordinarij
CAP. II It-

Sacerdos . qui fine caufaviriha fibi fecit abfcindi. cre-
dens in de mereride difipenfatione epi/cepi fuvm officiu,
frater altartt mmijierinm potent er taere.

.  Idem Reiuenna.archiepifiept.

S Tgnificauit c  nobis R..archipresbyterfan&i$tepha
hi,tfubdB.presbyter (cr-edcns fc obfcquiii prarftare
deo) fccit fibi virilia amputari:&infra.Quocirca man-
damus, quatenus (i iam diftum presbyterum aliasdeo
d  dignum inueneris, eifacerdotale officium abfq; al-
caiis minifterioau&oritatenoftra fretus & tua, prout
videris expedire concedas.

CAP. V.

Sacerdotrfui exinjia caufafecitfibi virilia abfiindi,po
tetivtprimjactrdotale efficinm trercere.

Innocentius III. e

E XparteM.presbyterifuit / propolitS, quodcilm
fibifentiretleprzpericulum imminere.de confilio
medici virilia fecit fibi abfcindi, vt poffet a tam graui
infirmitatis vrtioliberari: Quoniam igitur

canones fančtorum patrum Kunca faerialtarisadmini
flratione non prohibent, mandamus, quatenus fi eft
sta,(k memoratus M.eft aliasidoneus: vtfui minifterij
officium exequatur,liberam ei tnbuas facultatcm.

[’ l Itvt prauidcremm ei fliper execuUene Jut q  lf.ee .k
nabit bumiliter poftulatti*.  ]

CAP.  VI.

‘MutiUtHtmanu, fi prometni fu trii in abbatem,ab ab.
liatia depanitur.

Idem Milettn.g epi/iapa.

E Xpofuifti b  nobis,qubdprpdece(Tortuus H.in ab-
batem promouicjnefciens qsbdipfeeirct manu al
tera mutilatus: [_i Nos igitur f.t.refpon.quod
cumpro tam enormidtfeduad lacros noapoliltordi-
pes promoueri, Se  in promotionefuaid tacucritfrau-
dulenter.ababbatii officio eft non immerito amo-
uerdus.

[i Siuiaveraipft abbat naftitnrfinijlracartre, quid
fit p er hoc agendam fit , nojlra valuifit rejjmficne e doc eri.  ]
» C A P. V II.

■ Carentvnpulapol/icitjdttmmadofitfortit in pel/icefii-
, cit e adfiacerdotinm promouetnr.

Honorius III. epifiape tngolifimtn.

T Homas monacbuspropoiuit, qubd cum in annis
puerilibuselfet conftitutus, qusedam barra ferrea
fuper dextrx fusc pollicem fortuito cadens.vngulam a-
uullit ab eo. t^uocirca mandamus,quatenus (1 adfr.in

a Vide l.fedgr quafitum.f).i. cum not jf.de liber.
paf.l nmt^- 1 [fiadenc.n. jj.de verborum fanific.  b di-
Jitnčfif.6v. cap.i unmhuf. c Idemfar, cimi lnnocent,

I. epijt. ad beličem Kuieianum epi/iopnm  , cap i. Rsfert

Enrchardut libro 1 concard. ctr.tll. Silan. cap. l.fid htc
additnr dijbenfitiio.  d I / ax Dea , in antujuit Ueeif.
e Paritr.fi tptft. alidt, 1’arifienfi epifi.  f Cap.i.eod.
titul, trt  t. ompilaticee.  g ahat, "Milic. alidtSMiltenf.
aUui, iSitldenf.  U Cap.  2. eedem ittnl. tn  $. campila-
ittnt.

n6

V

gendum Enchariftiam fit in pollice ipfo pnt«s, & ali »j
canonictim non obfiftat, propter deformitatem haini'
modi non dimittas,quin cum ad ordinem premcu#*
facerdot is.

DE D I G A M I S NON

ordinandis.

t  trn v s xxu

cap.  i.

Srene ett.

ExconciIio A«rcliancnfi. a
T bigami, b  pocnitences,vcl repudiatarfi
rici,adlaccrJotium nen (alcendant.)

CAP. II.

Cum bigam9>qui ordinata* esl.ad/acros, non di^e^.
tur:{<r orat nat or priaabiturpotejiate erdtnandt } mfic^
eo fuertt dijpenjatum.

LuciusIII. c Spalen, arehiep.

S V per co d  quod tua fraternitas de digamis req u ^
uit;Reipoder«us quod ordinatorescorumpotclb'
re Sc  officio ordinandi, & oi®nati fi adlatros orJinf*
fuerintpromoti, eis ideo funt priuandi: quia imiig * 1 '
mis contra Apoftolum diipenfare non iiccc,vtifc£<* nC
ad lacros ordinespromoueri, vel in eis fi promorif« c '
rint remancre.In ordinacore autem poteildifpenfiici^
adhibtii,vt crdinandi poteftace & officio nopriue^V
C A !\ III.

Digamtts rxore 'riuente > yelmortua } non ordinatur,
C*leltinus III.

D  H bigamis e  presbyteris>& viduaru maricis.id^
lancimus omnino,vt nec viuentib.HS vxonbns> ncC
deh«RČIis,ad diuinorum debeatcelebrationcm adniit'
ti-.maximc cum a dočtrina fit Apoftoli,# inIUtutionib*
ecclcliae alicnum.

CAP. IIIL .

Opi m or tu* vxore pr omot us a d faeros y cvm fecunda dt
fado contrajcit ce^nouitjdi^anua p(cnant lllC * rr, t> ^
cet non fit dinamu*.

Innocentius I II. Ratifta.epJJiofo. f  j

N Vper d ^ nobis: & ir.fia. Tercius

ticulus videbaturhaberenon modicum qu 2 lnf
: ^nis:Quoniam cum in matrimouiiscontrahendis;^ 514
ris cffečlus, fed animi defiinatio attedatur,vnde ili l,n '
comitatui inFamia,qui duas fimul v.\orcshabct:£]U°
partim ad fačhrni conuenitrerorqueri: ficutiiic*noi^
legitur de presbyrero, qui non legalibus nupciis
nctur: eadem cerviura tales videntur inter digamos rC
putandi. Licer obuiet exaduerfo,qubd opinionifi cve '
ritas pr-arfci enda , Sc  ouod iuxra pnendfia, qiii null^
vxorem habuic,foret digamus r.cputandusi^uod^ 01 ^
tingertt.fi quis de lačtocontraheretctim diucrfis,^ 1
bus de iwrc non pofiet matrimonialitercopulari. * ^ ^

autem in hac qu*llion. t. refp.quodcum hiriufcenK’
cleiicis, qui quanrum in ipfisfuit, fecundas mulief c t
fibi matrimonialiter coBiunxerunt, tanquam cutnj ^

a Corcil.nAurel. T,. cap . 6. Idem cotiul,.Arelat.\Mf'
ejuibutlocpf eadem ctl fenter.Ua fed diuerfisrerbtf^
firtpia. Rj-ferunt Burchardu* libro 1. cap.tf. Jnojnt^‘ '
cap n  4. Vide Gr a ttan. d:Jim čbro n e tf.can. 2 .

T n dc n ti n. S ejlio e  2 $. tn decret. de reformutiont , cap ^
b l x Cap.l.eodcm titul, tn l compiUtione.j4ha
tur divanu,  c Mids^S palet enf. ah as, Valeithf‘ ll, * h
Sp a le )1 1. a lids, Sp o le tenf. a h ds, Sp o letan o. alt ds,  ^Jf f. ^

fi.  d Cap ,].eedem titul.inl compiUttone.l.adl 1 '*^

tt,eum y cAp.i. c Capi eodeni titul, in l,

ne.  f Jllids, Sptomaoenf.altds, Vnttalmtnf eptf 1 ' 0 ! 1 ^

g Cap i.eodem tiiul.in l.ifmpiUlione.vidtVom^ 1 ' ^

Sotum itrtjuarto SententiarHtn,dijiinHiene lj.tpttj 11 *"
\ V articuU  }. ^

ll

!

De clericis

117  .

gami$ a  noti liceat difpenfnri> licet in veri tat c diga~
mi non cxiftant,non propter facramenti dcfe&um,
fed propter adfc&ura intentionis b  cum s>pcre ftib-
fecuto.

CAP.  V.

S^ui contraxit cum Virgin e  : licet prim ab alio fuerit
dtflonfuta,digamm non ce'nfetur.

Idem Metenfi epi/kopo.

D ^bitu paftoraiisofficij: c  [ K&ilJ V.uit a  duxim?

re/pondendum,qubd cum dno fine in coniugio, vi
delicetconfcnfus animorum,& commixtio corporum,
(juorum alrerum fignificat chuntatcm , qu* * cofiftit in
fpiritu inter d e um & iuftam animam >.ad quod perti-
nctillud quoddicit Apoftolus: Quiadhseret deo, vnus
fp ir it us eft cum co: reliquum vero defignac conformi-
tatcua, qutecontiftit in čarne inter Chriftum Sc  cccle-
fiam,ad quod pertiact illud quod Euagehfta teftatur:
verbum caro fačtum eft,& habitauit in nobis: profetto
coniugium d  illud,quodnon eft commixtionecorpo-
ru mconfummatum, non pertinct ad iliud coniugium
^fignadum,quod inter Chriftum & ecclefiam perin-
^rnacionis myfterium eft contra&um,iuxta quod Pau
luscxponens illudqd' dixcr.it protoplaftus: Hoc nune

°«xoffibu$ meis,& caro de čarne mca: Sc  propter hoc
rflinquethomopatrcm Sc  matrem, Sc  adharebit vxo-
r *fu*: &erunrt!uoin čarne vna.ftatim fubiungit,hoc
autemdico magnum^cramentum in Chrifto & ecclc-
Cum ergo propter ia era me n ti defe&um inhibitum
**b nc digamus, aut maritus vidu* przfumat ad faeros
°rdinespromoneri, quoniam nec lila eft vnica vnici,
vnus vnius:profočto vbi deficit inter huiufmo-
‘H coniugescommixtio corporum,non deeft huiufmo
jhfignaculum facramcnti.Vn-ie is^ni mulicrem ab a-
hov»rodudam , ied minin>c cogriitam duxitvxorem:
Spance illa» nec q ‘e čarnem liiam diedfit in plures:
propter hoc impediri non debet, quin podit ad faccrdo
tiiini promoiuri.

C. 1  Sccuh d-n nate -i iux dubiiatiouif articulm contine-
uquilerevn ab ali o viro tradallam, fed nondu
Cc g'titnm.mdtumonialittr fbi copuUnit,yahal ad facer
djtiKmpromoHeri. Licet ant cm pf qui ab alio 'vire relicid
<Ltxain.coniugem, fine cognita fuerit ab illo,fiue incogni
tx  'Manferit, yideaturduxijfc viduam in vxorem , vtpote
tuimvir er.it mortum, quan<U dxxit candem ficut & Ule
bl l*mu4 ejferidetur, qui cumduabu* legi time controxil
' fXc ri(xu 4 , fme ne ut ram fine aheram tantum c ogne uri,
5«/< Wr txtuit duarum vxorum. Hos tamtn.  ]

CAP. VI.

plures babuit concubinas ,'e x e$ diga-
mua non eft,

Idcm Lugdunenf  c archicpifcopo jtpofl.fc-
dis legat o,

r\  Via circa f  minima: v & infra. Sane poftulafti
V^perled.apoft.edoccrijn prcsbyteri plures b  con-
c,,  »iims  habentes,bigami cenfeantur. Adquod duxi-
^usrefporrdendum, quodcum irregularitatem no in-

Cv, rrcrintdka

liac: cum eis tanquam fimplici fornica-

' l0ne  *otatis, ono ad cxccutioncm iaccrdotalis officij
P 0tCt * s  difpenfarc.

a  boC)t(inquam »on eft exprejliuum "veritatit,fedjitni
“tudirurium: ruxia illud, hxifpftanqvam ad Utr onem,
fcdel.fiiu emptionem. D.de mi nor. l.ji \>quo. de leg. 2.
c Qua bic dcfunt,recipies in c.  4. de baptifne, <& c.i.eo
tit.in ]uomprl. \Xorint .6. loan .t. d vitte Magiji.
e »ttnt. tfyibt Doli. h b.  4  dijlincl.lj. Genefl. Ipbef.

* Mt>n-D.anhidiac.LHndun. M. S.L. f Ca.Vnic.eod.

Htul

1  ^.compiLitione.  g altds,m.itrimor.ia.  h In

"t^ttufijtitiio exemp Uri ,itaa P Ut c s fucccfinc. i.ad Xi~

peregrmis. us

CAP. VII.

SubdiacotttuquicHin^idua contraxit, & eartrcegn**
Hit,digamia p cenam incurrit , licet digammnonfit.

Idcm.

A  Nobis fuit •. Sc  infra. Illc autem,qui in fubdiaco-
natus ordinc conftitutus de fado tantum (quia de
iure non potuit) duxit viduam in vxorcm,prote&o di-
gam us notvexiiht:fcd nec vidu« poteft in verttatc dici
maritus, cum inter ipfum Sc  illam non fuerit vineuium
maritalc contradum: cum eo tamtn centra dodrinam
Apoitoli tanquam cum marito vidu« difpenfare non
licet, non propter faeramenti dcfediun, fed adfcdum
inrentionis cum opere fubfecuto.

DE CLERICIS P E R E-

grinis..

T im v S XXIL
CAP. I.

Vltramarini grValde remoti ordinationem fuam pr*~
bare de b en t p er quinq J  epifioporum figiUa.

Alexander III. u C 'cenoman.epiftopo.

T  Y a b  nos duxit fraternitas confulendos, quid
lit agendum de člericis,qui in remotis regioni-
bus ordinati,literas corum oftendunt^ quibuj
fibiproponunt manus impofiras : Sc  vtrum eprfcoporu
ligilla fint,qu* repr«fentant,incertum exittit.Tu« igi
tur confultationi rcfpondemus,ttitius efi’e vt in his Ita
tuta patrum veterum obleruentur, qudm nouum ali-
quid ftatuatur:ftatutum autem eft de tranfmarinis, vt
ad minus quinq; epifcoporum fuper ordinationc fua
teftimonio muniatur:quod in aliis ( fi limditer č  funt
incogniti) credimus obfcruandum,ita tamen vt in fuf-
pcnlioncaliauanto tčpoie habeantui*, in quo plcnius
de adibus mftruantur ipforum, fed Sc  dc inferioribtis
ordinibus inquiri oporcct,quia polfet concingcre,vt a-
liquibus praetcrmiliis faltum feciftcnt. His autem per-
adis,fi aigni inuentifuerinr, circa eos poteritdiipeA>
fari.

CAP.  II.

Clerictt* peregrinuf, qui i tirat fe ordinaium : nif a!it er
probet,in illo or din e non fnfipietnr , nec adfttperiore f
promouebitur.

Innocentius 111 . Conftaniinop.patriarch*.

I Nter quatuor [ d Sc  infra.3 Vtrum clericos ad te fb-
ne luoruni ordinatorum literis venientes, Sc  offercn
tes iuramentum , qubd fiat in quouis ccclefiafticorum
ordinum conftituti, debes adrupenores ordinespro--
moucrc- Inquilitioni t. t.r. qubd ni(i de ipforum ordi*
natione canonica,pcr idonea ribi conftirerir argumen
ta: eos nec in lllis lufcipere,necadmaiores debes ordi
nes promouere, praefertim antequam conuerfatio co¬
rum fueiit adprobata.

CAP.  IH.

Vere^rinui de cuitur ordinati or, e non con fiat, non per^
mittitur celebrare in puhlico, fed in occulto fic.

Idem pittriarch<e Hierofol^mitano.

T Vsefratcrnitatis: e  fs &-/•] Vtrum clericos, qui
ad partes Hierof. fine commendatitiis literis vc-

a In multit AUtander 1111. fed falfaeft inferipti^
namcumbAc compilatio facla efl, non dum erat Mexan*
der quartm.  b Cap.vnic. eodem titul.inprima com-
pilattone. &babetur tntegrum poft concil. Lateranenf
fiib JllexAndro tertio, parte 16. cap.io-.  c alidr,itar
qui fimiliter: al. ita , fiftmiliter funt in c o incogniti.  '
d s  Tota hacprafatio extatinfd, cap. Inter. 4 . de mair~
ntate obedientia. ldeo bic non adfcribo,quod dejimi-
ibm admonitum volo  , Vide Cap.  1 . eodem titul, in tertio.
compilatione , c Cap.i. eodemiitul.in tertia
Uti**#**  -o.

H9 Decret. Greg.

niutir, permittere debcatcclcbrnrediuina [i(£r- }•]
Refpondcmus quod nifi legitime ti.bi conftiterir, fiuc
perliterss, fiue per ceftes, de illorum ordinationeca-
»onica, qui penitus funt ignoti, non dcbesipfos per-
nfittere in 4  cuisplebibutcelebrare : fed fi forfitan
CorualiquilVcretoexdeuotione celcbrarc volucrint,
poterisfullinere.

[ 1 Diflretio pofiulauisper/edem^Spofi.edcerri.']

£ X Cism pleriff.eoriim de /jnortim tani niča ordinaAo-
xt non cenjlat.fiatin, Vt veniunt, prafnmunt non eapeti-
t 4  lictntia celebrare. Kes anten tKam in denimo/h ličit K
din e m commendantes fnper primo aiiiculo.j'.t.~)

cap.  mi.

lnfefiores pralatifine iicetefanorunt confenfufin iccle
fiisfkisperegrinosnor: pofi)*ntinjittnere.

Honorius l\.].Regin, epifcepo.

T E nobis proponente didicimits,qu6d quidam pre¬
lati ecclcfiarum tus iurifdiftionis, in ecelefiis libi
commiffis fine confcicntia b  ta a clericos de alicnis
epifcopatibus c  inftituere non verentur. Attcnden-
tes igitur id eis nulla ratione licere, ciim lic honeftati
contrarium, d  &a fančlorum patruminftitutionibus
alienum: [• &-/■] Inquilitioni tU2 taiicer refponde-
mus,qubd tibilicet eos exinde remoucre, nifi aliquos
exdifpefationeineifdem ecelefiis duxerisdimitcčJos.

f 1 .A d exempiir.fi .1 e. .Alex. ' J  P. p .n. anči.apejl.tibi
indulgemus,Vtfi<jui clerici de alienir epifcopatibus m ec¬
elefiis tua inrifdichonis fine confhentia & ajfen/U tno
funCvelfneruntin poflemminfirtuti.

DE O F F I C I O A It C H I.
diaconi.

titvlvs  xxm .

CAP. I.

Penit quafiief}ant ad officium arebidiaconi.

Ex libro Romani ordmis.

V T archidiaconus e  poli epi 'copara fciat fevi-
carium efle eius in omnibus, & omne curam
in clero (tam in vrbe policorum , quam corn,
cm per paraciashabi tare nofeuntur) ad le ptrtinere,
fine de eorum conuerfatione,fiue honore /' &rcltau
ratione ecclcfiarum,fiuc dočlrin a eccleliafticorum.vel
carterarum rcrum lludio: &  delinqucntium rarionem
coram deo redditurus cil. Et vt de tertio in tertium
annum, fi epilcopus non poccft, paradam vniuerlam
circurr.eat,& cun&a,quar cmendationeindigcnt ) ad vi
eem fui epilcopi corrigat & emendet.

CAP. II.

Kon fummatur.fedponit epuadam ep-aa jjieclant ad of-
fiiium archidiaconi.

}x  conciHo Toletano.

O Flicium g  verbarchidiaconi eftEuangeliii qnan
do volueritlegere.vel alicui de diaconis pr.rcipe-
re: *?quando epilcopus milTam canit, ad iullionem il-
lius induant feLeui tar veft imen tis faeris: qualitcrcum
pontificead milfitm b  procedant: [ 1  £ 5 ”; ] Omne ec
elefiailieum officium prouidendo, Leftiones aut re-
fpoaforiain matrice eccltfiadare debet, & aufcultare,
in -antum vt rullusEuangclium.aut epillolam.rclpon
foria,vel quandibet in cedefia ledionem legat Sc  can-
tet,donec aulcultetur ab ipfo. Acol/thos 1  quoq;ipfe

a deeil dišite in.  b alids, fcitntia, id e 7 },frcnit ate
atlet li.entia. c alids , partibus.  d vidc leo.nuod
fn Ig” ff. de fiatu boi 1 . C l fi CUM diesficowpromifi'o.JJ'.
de urbar,  c i apit.l eedem UU.li.. i.compilulionc.
f alids,onere.  g Cap.), rodim titul in  t. c mpila-
tiore.  h Vtvtrbi gratta bi ni hcne‘,’1 gp-deniijfe ml
tu.  % i Sfittsp/dofit Jicoljlbotumir eichfiatradit Ha
gifitt Stuttni.libro ^afij ihlhtat mfi-juartolečo.

120

ordinct, quis eoram candclabra, qu'j thuribulundc-
ferrt , qHifve minorum in ccdclia a!iqua officia sgere
debeat.

[1 Omnentcptjue Amoni um feu canfam 'vel iuJlitUr*
prcrbjtericamveldiaconerumVelfubdiacoHoru ipfe de¬
beat deliberati ordinare.Ideo veri firenuHs.preuidesasa
t us, vitem fui epifiepi agens totius epifcopatus curam hi-
beat,0-.']

CAP. III.

CnfiodiaVafirum ecclefiajpeBatadarthidiacenum.
Grevorius III. archidiac. Salonitane.  a

E Aqua? contra : & mira. Scire vero te volumuJi
ouoda tedtftričle <]u*fituri {umus, quia vel pro*
pri* ecclefiae , vel ca qux de diucrfis cccleliis iimilu
funt col!cčta,non fub omni folicicudinc ik  fideferuan-
cur. Qi«od f» quid cx cij, vel negligentia, vel cuiufqn*
fraudedeperiic-.cu hoc rcatu adltringeris,quiper arebi
diaconarus ordinem cultodi* ciufdcm ccclefiar ardiu*
deputaris.

CAP. mi.

lArchidiaconuef fine mandetto eprfcopt\ndn covnmitM
curam animarumdd ef^r.on fjabcnnjiitHtiiHemduthori’
\abilem . -

Alexander III. tl/en. arebi didteono.

C Vm f; tis b  lir abfurdum: [ * f.] Qjioniamigi*

turobtentu alieuius confuerudinjs^io debejcon
tra lančtorum patrum conftitutienes venire, &  quod
ad tuum non fpe^at officium vindicare.Mandamusvt

nemini fine hcentia Sc  mandaioepifcopi curampiiii«'
mas commitrere anisnarum.

[1 f ta fin cl or um pat rum i n fli tu ti on tl' us ali emirrt^
archidiaconus aučl.propria dibe.tt cuihbet ecclejiartnn
curam umrnittere^grc minus feritnus.cjucd tu fine m**•
dato epifcopi tuicuram ar.ivnarum ctmmittu.']

CAP. V.

^Archidiaconus de iure communi non potefl exc9ttnt>n*
nicare.oAn de Bu.

Idtm Vtgorienfiepi/copo poC,cav/htjH*  #

A Kclvidiucono c non viderurdec(;defi-‘^i c;1,n ^”.'‘
tutione licere (nifi au&oritas epi/coporum accei-
1'crir ) in aliqtios fententiam promulgarc.

C A P. VI.

* Archidiaconus femel in anno  ( nifi necefiitas
plus) vi fh a  / fuam prcuinciavndd  e tl,fsarocci sin.

Idcni epifcopo ConHcntren.&abbali (efiren,

M Andamus d  quaTenusprohibeatis Ceftrcnr^'
chidiac. ne ad ecefefias lui archidiaconatus vin*
tandas,mfi femel in ar.nOaccedat. Nififorte tališ cau *
cmerfeiic, propter qwam ipfum oporteat pxarfata*
elefias fxpius vifitare.

CAP. VIT.

Dicitprimo nuod jit officium archidiaconi: &i»
p er tilu d releu/tur epifcopus. htfecundo dtcit dccants ^
ralesper cpifcopum &archidiaconum cli^tndos
ucnd»s,Ji tllorum vice s communitergerant.

A InnoccnciusIll.

Dh$cnos e  diciinu 5 J  & i n fr a.SanE cofulu ^*

a Gretorius epifi.lO.lib.ioReeiflri (yc.l. n It it J* u
esmpilat. ^Alids S a leriin uto areni epif \ al.arcbidisct’"^
al di^ccono Salonitano.in altis epifc.sfl.arcbidtac.SAcfii

tar.o Contiks. vide Ib.l. epifi.16. rtPifin er qv*eft*t**
Graliantintndtfiinčl .74. can. 2. & lib.t. fpift,l).ridt  '
finH.iAp.can.i. b Cap.^eod.tit.in i.compiUtn«* V
poFl tonci 1.1 atcran.fub cA lerandro lil,  part. ^

c Jll archtdiaconis c.^cod.tit.in i.cemptl,
poti c o k  cil. Lateran.fub JllcranAro lil,  part.)6^P'
d luibetur poji 1 oral Jat trav. fub JUxandrolljf 1 ^
i c.u.vide cor.c.Tridcnt f s : cit.C9.c.i.  e
4. compilai . f tu au tloris lektura d hxc ntJ d"* 1 *
al.docuimus.  ^

Lib. I. Tit. XXIII.

m

tui frjttrniratis Jcuotio,quid ad officium ar< hidiaco.
ni dcbcat pertinere , & in quibus pcr ipfuin cura ^pi -
fcopalis foiicitudinis debcat rcicuari: ČV nos prout pot
funutsrefpondemuj. Archidiacomis (fccundum llatu-
taB.Ifidori) imperat fubdiaconis & leuitis: parccciaru
folicitudo & carum ordinatio ad ipfum perrinet: & an
dire debet a  iurgia fingulorum: arcliipresby terj, qui
a pluribus decani nunaipantur,cius iuriidifiioni fe no
uttint fubiacerc.Scen ndum verfi Romani ordinis con-
ftitutionem maiorpoft epifcopum, &  ipfius cpifcopi vi
, cariusreperitur: omnem folicittidinem &curam,tam
Indericis, quam in ecclefiis corum (prout mdius fe-
CMitimn deum poterit) impendendo,cum ftiper his fit
rcddicurus rationem in difirifti examinis iudicio.Item
incpiftolaB.CIemcntispapa; p. n. oculus cpifcopi ar
chidiaconus apptllatur, vr locoepifcopi perepifcopa-
tumprofpiciens,qua: corrigenda vidcrit,corrigat,S' c-
mendetrnifi adio fuerinc ardtra negoria, quscabfquc
ttuioiisfuipr*fentianequcant terminari. In quadam
verbnofira conftitucione iam alta vice nos memini-
Itiuseapreffifle, qubdin(litutio corporitlis, ram fuper
beneficiis, quam etiam dignitutibus ad ipfum dcbcat
pertinere, examinatio etiam clcricorum fi fuerint ad
faeros ordincspromouendi:& hocidcm in collationi
busbeneficiorum crcdimus obferuandu,vt qui benefi¬
ciis ccclcfiafticis pratficiendi fuerinc,« fuo pri us exami-
ttentur archidiacono, & per ipium poit modu m tpiico-
popnefententur,

Subfequenterpo(lea qua fiuifti, vtuim decasi rura-
lcs, quipro tem pore ftatuuntur, ad mandatu tu um fo-
lum,vel archidiaconi, vel etiam vttiufq*, inflitui debe-
ant veldeftitui, fi fuerinc amouendi. Ad hocbreuitcr
tcfpoadetnus, quud rum abomnibus,quod oranes tan
git.adprobari dcbcat, & commnnc corum dccanusorfi
cium excrceat; communicer eft eligcndus,vel etiam a-
mouendus.

CAP.  VIII.

d.rckidtacontcs non dat commendatitias ad ordines.

Idem.

rlgrnbcafti l ;  & infra. Interdicas archidiacono tuo
O ne fine confcientia tua & auftoritate literas fuas
promeuendis concedat.Ht eis etiam diftričtč c  prohi
beas,nead ordinesaudeant conuolare Qui fi contra
prohtbitionem tuam vcr.ire prafumpferint, executia-
nem d  eisordinum fufceptorum toraliterinterdicas.

C A P. IX.

airchidiaeor.iM examinat & prafehtat ordinati dof,
C ponitpralaterinfcde.

Idem Mediolanen.archiepifcop.

V Tnoftrum : e  [& infra.] Nec fuit / fufficicnter
probatum, qubd canccllarius ex officio fuo exer-
ceatfpiiitualia memorata, cum e« potius de iure com-
muniad archidiaconi fpettent officiutn, repratfentare
l  videlicctordinandos epifcopo, & illos cxaminare,
ponete abbates i c  abbatitfas in Cede.

CAP. X.

Archidiaconi in monaflerii*inrifdiclionem non hab rt,
nifi cjuantum Inbuii eif generalu vel fj/ecialio cofa etudo.
Honorius III abbati jlriminen.Trecen.ditx-
cefu & archidiacono &.dccano
S.StepbaniTrccen.

a Hon tameniiidicant archidiaconi canf.ts m.itrimo-
nii & criminum. cttnctl.Trtdent. Sejf.14.decr. de reform.
c.io.^vtd h a c,.n tesau pis concubinatas . Idem concil. Trid.
cap,iz.  b Cap.i.eod.tit.in 4-compil.  c al.dip.rele.
d In vetvfic ita: hxectttionem.eu ordin. tali ter, f. int.
c Tnde.it tlevultitT)ci iutlicinm , gre. infra. cap. vt no.
jfr/tm de appellatio.&c.Vt nojlrum.vt ecdef.be. f.de con-
.jtrantar.  f Cap.-],eod.tit.iu 4-comptiatione.  g in
Zituftij.prafentdKC.

De officio Archidiaconi.

122

D llečlo filio: & infra. A4 peritionem archidiaconi
Senon. concjuercntis, quod abbas &conuentus
monajlfrij fančii Petri Scnoncn.procurationem a  an-
nuam,^ qucedam alia > rationc fui archidiaconacus ad
ipfum fpe&antia ,cxhibcri fibi contra iuftitiam dene-
gabant. abbati fančli Crifpini & coliegis eius dedimus
in mandacis vc audirenteaufam , & fine debi to čermi-
narent. Coram quibus petiit praedičlus archidiacon.
vt b  ciim monafterium intra metas fui archidiacona-
tus fic fitum, abbas ik  monachi fibi obedirent in his,
qua? periinent adiurifdidionem,correčiionem 3 & vili-
tationem>adius (vt dicebat) archidiaconale fipeftan-
tes, videlicetvt coram fe conquerentibus rcfponde-
rcntjcitatietiam venirent adeius pr*fentiam : »Sceius
mandata c  honefta <Sc fančlafecundum deum, de cor
rečlione excefluum , &  aliis, quai archidiaconi fiolent
& poiTunt rationabiliter iniungere, audituri>& (falua
fiua regula, & abbatis fui debita obedientia ) feruatu-
ri. Petiit infuper ne dccartero facerent aliquos de Se-
nonen. d  balliuia, eopraEtermilTo,coram ofhciali Se-
nonen. archiepircopi conucniri, adferens illos prius
debere conueniri fub ipfo, quam coram officiali prx-
di&o: fpecialibus ipfius archicpifcopi & hominum,ac
familisfinacaufisduntaxatexceptis: [ i frinfrA.]  I-
deoque difer. v. manda, quatc. per maiores ecclefias
Senonen.canonicos, qui nabere debent dehuiufmodi
confuetudine notitiam pleniorera,fuper his folicite vc
ritatem inquiratis : &nifi vobis conftiterit prstfatum
archidiacon.vel prsedccefforesipfius de pacifica fic ob-
tenta confuetudine iurifdičHoncm aliquam in ipfo mo
nafierio,vel in huiufmodi abbatiis ha&enus habuiife:
pra?fatum monafterium ab eius impetitione penitus
abfoluatiSjperpetuum fuper hoc ipfi archidiaco. fileti’
tium imponentes. Si vero de praemiftis conftiterit per
eofdem, eandem iurifdičtionem dtintaxat adiudican-
tes eidem in monafterio pr^di<fto,qium ipfuin vel.pr^-
deccffores fuos in monafterio ipfo,vel in eifdem abba¬
tiis habuiife conftiterit: fuper aliis perpetuum ei lileu-
tium imponatis.

fi Lite er^o fuper pnemifti* coram pr^efatis indicih as
leoitime conteJlata,&audi tis ab eifdem hincinde prepo-
fitvp, iidem iudices de vtriuffo p ar ti* afenfu caufkm ad.
cxamen poji tli cum remiferunt.lpjis ergo i/flber.&ar-
chtdiacon. in nojlra prafentia conjlitutis:nosattendentes
torumeonfuetudines ejfe fuper arcbidiaconorum iurifdi -
61 ione dtuerfai y  cum in hoc cafu nefetrenttos confuetudine »
qua in ^Abbatis Senonen. ordinispr^fati mona jlertj vti-
tur archidiacon.S ensnen. Finalu m nequiuimus habsre m
huiufrnodicfucefiioneprecejfum. Volentes autemvt eidem
sjuajlionifinkr de bi tu* imponatur , caufam ipfum robiš de
ipfius abbatis & procifratoris ajjenfu duximas lommit-
tendam.']

j7e officio ar C H L

presbyteri.

T1TVLVS XXllll.

C A P. I,

^Archipresb yter cini tat ii fub ejt archidiacono: fr prm-
cipaliterprtceUpresbyt£ris- i &preibyferahbus officiis f

V fixconciiio Toletano.

Tarchipresbyter e  fciac fe fiibelfe archidia-
cono,&r eius praicepris ficut fui epifcopi obe-

a Ejlautemprocuratic^necejfariorum fumptuum cx-
rhtbitio  , qutc debeturprelati* dioecefirn fen fubditos rrfi-
tantibus.  b Jdem.  c ..Quid in vifitatione praijlare
debeant pr.nUtiytradtt.itiHit.irident.se Ji. 24. de ,eform .
e.d archjcptjl . .e Burch.hb.^.v.^O luo p.6. c.  20 .
<&> c.\. c o d.lit in i.compil. IjLli/.m epiji.dd l e.uie ,rtd n
epifcopum Cordubenfem & Uiji.iycan.i.

124

R3 Decret.Greg. Lib.I. Tit,XXV.&c.

Sr  mirtiJ fnprialifpr aA  <* n«; nertinef a- imfl-prin a. lAem ex tvnodo  a  R/iUC

dire, &■ quod fpecialiter ati c: us pertinet »uuiftcriu a.-,
luperomnespresbyterosinordine presbyterali b  po
iicos curam ngere [aniniarum c ] Sc  affidue in ecclelia
Itare, & in cpifcopi fuiabfcntia ad vicem eius miflara
folennia celebret, <Secolle&amdicat, auccui ipfe m-
iunxerit.

CAP, II.

*Ad idem.

Leo Papa,

M Inifteriu d  archipresbyteri in eo conftituirur, vt
diligecixura prouideac minifterium facerdotu e
cardinalium,qui folenne debentagere oificiu in com-
immicatione corporis Sc  fanguinis domini noftri Iesv
C hrifti,a facrofančto die-dominico incipiendo,per om-
ncs horas canonicas indcclinabiliter perfeuercnt, vt
opusdeidigne & fan&eperficiaturab co,euicommic
titur: [ * $«/'] Prouideat eriam archipresbycer vi-
tam facerdotum cardinalium , precep tis lbi obtempe-
rando epifcopi, ne aliquando cedant, aut fcurrilicate
torpeant: [ 2 ^/.] Siepifcopusdefuerir evceptishis,
qua? prohibita funt) archipresby ter prouideac cun£a,
qnce in facerdotum minifterio perfici debeant, fontes
bencdicere,infirmum oleo perungere,panitente infir
mum (confulcoepifcopo) reconciliare, pcenitenrinm
cundis aliis facerdotibus iniungere. In pra?cipuis fefti
nitatibus,aut ipfe celebrationem miflz folennicer im-
pleat, autadfui iuffioncm, cuicommittitur,peragat
veneranter.

[ I Sed reminifcantu?tfuodlabia facerdotum cujlodi-
9cnt fcientiam & iujlitiam, & legem requirunt e:: ore e-
jus q. a. d. e. e .]

[ 2 Verens fententiam tlliiur fapientijlimi 'virivbi di-
titur: Maledičbu bomo qui negltgenteragit operaDci.']
C*P. lli.

Dedarat qnodfit officium archipresbyteri cini tat en
Jls, iAnton.de But.

Idem.

O Fficium / archipresbyteri de vrbe conflat,quan
do-fibi prseful defueric vice eius officium inchoa-
rc,benedidiones prcsbyterales in ecclefia dare, rr.ifsa
quando voluerit cantare,vel cui de facerdotibus iuffie-
rit.Quando vero epifcopus miffiam canit, debet prseci-
pere facerdotibus vtinduant fe vcltimentis fa eri s, &
qualiterad miflam procedant: debet enim prsecipere
cuflodi ecclefia*,vt in facrarioEuchariftia Chriiti pro-
pter in firm os non defit, debet infirmis prouidere Sc
prouidendo pracipere facerdotibus, ne forte fine con-
feffione, veUonfirmatione corporis& fanguinis domi
ni fiofirilfcSvChridimorianturrconfefliones peccato-
rum g  eorum, qui a foris h  vemunt, recipere cum
omnibus facerdotibus, & exinde perprouifionem pon
tificis magnam debetillis adhibere curam, ad Chridia
nos quoque faciendos, Sc  baptirandos infantes, & ad
fuccurrendum.-omnia a facerdotibus per iuihonem *

illius fianc,

CAP. IIIL

*Archiprcsbyter ruvala presbyterorum & laicorum
plebania ju* curam gerit: tantra decretum tamen epifco¬
pi tfibil ordinare poteli.

a Officium.  b h*cvox presbytesali,deejl in anti-
c deesivoxanimarum, in antiqupf.  d Cap.2.
todem ti tul.in t.compilat.nde concil.Trident. infra ata-
tum.  e Sacerdates cardmales hocloco non Trbut tan-
trm Romrtjfed altarum etiam ciuitatumprimos interpre
tamur , quibu* tituli , id eji , parochi* committuntur.
i Cap.\.eod. tit. in  I. compilatione. conc.Tndent. Sejf.$.
de reform, cap.  5. fah briteraddit rt archipreibytert &
utri curam animart m habentes^populopradiccni Deiver
g aliai^diciorum.  h remrunt.  i alidijpro -
Hijionem .

Idem exfynodo  a  Raucnn*ehabita.

V Tfingtilae b  plebes archipre$byterun» habeant,
propteraffiduam ergapoputu Dei curam, qui non
folum imperiti vidgi folicitudinem gerant, verumetii
pre.sbyterorum.qui per minores tituloshabitat, vitam
iugi circumfpe&ione cuftodiant,& qua vnufquifquC
induftria diuinum opus esccrceat c, epilcopo fuo re-
nunciet. Neccontendat d  epifcopus'non egereplc-
bem e  archipresbj^tero^uafiipfeeamgubernareva-
leat,quia etfi valde idoneus fit, decet tamen vtfuao-
nera partiatur: Sc  ficut ipfe matrici ecclefi« / prseftj
ita archipresbyteri prjrfint g  plebibus, vt in nulloti- *
tubet tcclefialUca iolicitudo tcunčta tamen referant
ad epifcopum,nec aliquid contra cius decretum h  or-
dinare prarfumant.

DE OFFICIO PRIMI,
cerij.

TIT VL V S XXV.

CAP. r.

Por.it ff : eSfat/t ud officium frimictrij.^rtiK.

de Butr.

Idem * 1  in libro Romaniordiuk.

V T primiccrius I; fciat fcefle fubarcliidiac«.

ficut & archiprcsbyttr, & adeiuscuramrpt-
ciaiiter pertinere,vt praefit in (iocendo diaco-
nis, vel re!iquis gradibus eedefiafticis in ordinepofi"
tis.vt ipfe difcipLinar & cuftndia:infillat, fieueproani-
mabus eorum coram Deorationem eft redditnrus, &
vt ipfe diaconis donet / Ie&iones qua ad nofturnaof
ficiaclericorutu pertinent, & delingulis (ludiimi i' J "
beat vt in quacunq; re capacem fenlum habuerir,abfq.
vila vacetnegligentia, aut a quo ipfe iuflerit infttu-
antur. m

DE OFFICIO SACRISTAfi.

T IT V L V S XXVI.

C A  P. I.
i.vconcilio Toletano.

V T fciat n  fe faeriftarubieduir archidiac. S
ad eius.curam pertinerecufiodiamlactorum
vaforam,veftimentorum eccleliiRicoru ,ft u
cotui. thefaurieccleliaftici,necnon,qua adluminarU
pertinent, (iue in cera, o  fiueoleo.

DE OFFICIO CVSTODIS.

T.1 T V L VS XXVII.

CAP. I.

Po nit.rjuu (j’rciunt ud officium cujlodn. h.d.
i x  libro Romani ordiriis.

C Vftose.clefi* p,  cui ea,qu* tccldis ccirapc
tunt, cuflodiendacommittuntur, oportetvt
fuiaichid. iulfieni in cnn&isobediat.incai’®
nius horis figna tintinnabulorum pulfandadpfoac-A
diacon-o iubcnreab eopulfcntur,pallia vel linteamio 3 * *
altaris, feu cundavtenfilia ecclelia indefmenter.CliB 9

a al.Rjm* bubtuu lounne Paf/uXI l.&u lumbetK
Imp.fcd hieputurem loannem l X.fiue n 0 lribetiduP>.f !
enim fyn.dum Ruuennuocelebeauit. Leo enimanti^nt
fu/t.  b C.^.eo.lit.in l.cuup. c ul&epifc.  d
coHtendut. c ul.pletui.  f dtrJhfox,Kcltfi.e.  g ff
funt.  h al.doctrmum.  i ul Item.  k Cn.to.ut'^

1 .compil.luop. o .c. 2  o Grut.cuno peeleBn t yd.y.

lib.^c.4.1.  1  In omnibttt manufc.donet le&ionejud * 1

eiurnuofficiu.  m ul.inflitituntHr  n C.i.to.til.n :h

contp.tfr luop.6.c.tO.  o Hucpojieemu Verin /»^

ithUit defnut.  p Cap.t.eo.titJn i.coMptl.

125

diat, lampadcs & laternas in accendtndo, feu cxtin-
gutndopei uigil exiflat: ne a  ant fupra modum lucen
dooleum depereac,aut minuslucendo obfcurior fit ec
defia: fed omnia cum dilcretione b  agantur: qua? no* *
fcituromnium virtutum cfTe mater. Si vero is minus
idoncus adhocperagendum exritcrit,ab archid.coer-
ccatur vt fe emendet. Si autcm indomicus permanfe-
rit.archidiac.epifčopo dennnciando prouidcat, vt in-
deccnteeiečto , aptus domui Dei cbftituatur mmiftcr,
vt omnia in Uudem Dei fiant.

CAP. II.

Vid ide m.

Ex  concilio Toletano.

C Vftos folicitus c  debet eflc de omni ornamento
ecclefia:,& luminariis line incenib, nec no panem
& vinum omni tempore prarparatrum ad miffam habe-
r * debet, & per fingulas horas canonicas fignii excon-
ftnfu archid.fonarc, & omnes oblationes feu eleemo-
^Vnas, (eudecimas (cum eiufdern camcn confenlu ab-
lenteepifcopoj intcr fratres diuidr.t. In His tribus ec-
delia* coluninis (vt fan&a fanxit fynodus)cofiftere de¬
bet alma mater ecclefia: vt ad hoc opus tales ordinen-
tu bqua!es meliores tk  fan&iorts eilc vidennt > vt nulla
nc g l jg«uu in fančla Dei ecclefia vidcatur: hi tres, ar-
^idiacomis,archipresbyter, cuftos, fimul iundi ,vno
prouidc peragant & peifcelcj&.non fit inuidia,
ncc b lelusinterUIos.

DE OFFICIO VICARII.

TITVLVS XXVIII.

C A P. I.

^iUriufJi beneficium car atam pojlea fit adeptus* vi-
***** priuubitur.

AlexandcrII I. epifcopo  N '.oruic.& G dr-
chidiacone.

A Daudietiam d  noftram peruenit cpRug.V.
presbytcr mdnachosdc e  Ramefia petendo
vicariam ecclefia de / Eurncl. a qua viginti
• , nnisrecroceflit,in diuerfis poftea ecclefiis perfonacu
a y c ptus,fatigare prafiumit. Quia igitur non eft cano-
n,Cum > g  vt  quicuram animarum in diuerfishabet
^cclefiis, vicarius in alieniseKiftat: mandamus quate-
nu<  (fi itaeft) pra?diftum presbytcrum apecitione/u-
pra-ii&a vicarise defifterc compellatis.

CAP. II.

Pluresvicarias quis habere non potejl.

Idem blienfi epifcopo.  P. C.
pKouideas h  attentius, ne in cpifcopatu tuo patia-
t.  f haliquem plures vicarias haberc: Quia cum vica
ri ) tencantur pcrfonis& ecclefiisdefcruirc, alienu eft
Grdineiuris,Yt vicariam quis habeat prater vnam.
CAP. III.

Ptrpeluui vicarius p er epifcopum inflitutust, p er refte-
ren tremoueri,v&l portiontfua fraudari non potejl.

Idem Vmtonienfi epifcopo. ■

A ph*c i  fi perfona alteuius ecclefi£,vicario,quem
eade ecclefia inftituit, deadlcniu čc  aučfcoritate
CBCc<am epifcopi certam adfignauerit portionem : is,
S U1  petfonailladcfunčta in perfonatum illius fubfti-
U!Cu r,non potefteunde.ab ecclefia remoucrc, velad-

a In eodite Barbaticeita: vt ne centra modum lucendo

• 'm ^^Itfiofdepe^eat.ln ali o,it a: n e vt fupra modu lucen-
0  olcujn, tyc.  b cum diferetiontinecclefia agantur .

*‘ ( ’ il 'i-i*d.tit.ini.compil.  d Cap.l.eo.ttt. in i.comp.
j‘l >0 y t:otl(: - I ^er.fUbAlex.lU.p.^Q:c-.’i,-  e al.Dume
^ al.Burnelia.  g Conc.TridentiSeJl. c .in decr.de
.frrm.c.l.&Sejl.i^Je reform.c.ij.  h Cap.].eod.

De ofticio Vicarij. n 6

fignatam fibiminuere portionem. Nifi : aliquidc6niit-
cat, propter quod per iudicem in vicaria fit vel benefu
cio condemnandtis.

CAP/  mr.

Vicarius non pot rji fubftitucre vicariam.

Idem Horruicenf.eptfcopo.

C Lericos a  in presbytcratti vel in aliis inferiorib.

ordinibus. conftitutos, in vicariis eccleliaru, quas
adepti funt, alios fibi fubftituere nonpennittas, ciim
id facis lic abfonum & abfurdum.

CAP. v.

Vicarius Pap j:  in vrbe iurifdidionem fbabet , non ex~
travrbem.

Innocentius III abbatiS.Eugen.&pleba.-
no S.Petri.

S Va iiobis,& infra. Nos igitur b  vicarij literas iefti
'mantes per lurreptfenem obtentas. c  Quoniam
iunfdidio vicarij, d  qnem Romanus pont.in vrbe re-
liquit, non extenditur extra illam, nifi ci fpccialiter fit
concelfum. Pra?fertim cum iple moratur in fuaprouin-
cia fpeciali, videlicet inter Capuanam prouinciam 8c
Pilanam. Mandamus, quatenus quicquid occafione !i-
tei arum illarum adum eft,in irritum rcuocetis.

C A P. VI.

CompeHantur vicarij ordinarij , ecclcjiis deftvuire , pet
fubtradtonem prouentHum &vicariarum .

Honorius e* III. Vigor.epifcopo.

B X parte cua fuic propofitum coram nobis [ 1
j .] Mandamus,quatenusperpetuos vicarios,vtin
ecclclns,in quibus vicarias obtinent,refideant, 6c  fe in
prcsbyceros ( vt / eorum curaexigit,) faciantpromo
ueri,pcr fubtradionem prouentuum vel ipfarum vica-
riarum,compellas.

[ j dlttbd quidarn in ecclefii*epttibusperpetuos obtinet
Vicarias debi tam rejldentiafacere , uetn prcsbyttrospro-
mouericontemnunt. Kolentei igiturabnfnm huiufmodi
Jicuti nee debemus-i aquant7/titerfujUnerc,f.t.~\


C*p»4'*od.tit.ini.compiU},typoJl


Q

DE OFFICIO ET POTE-
ftate iudicis dele¬
gati. ■

T l T V L  K S XXIX.

C A P. I.

Dele^turPapa fi.tejUUm habet n en felnm inpnr-
tes, fed etiam in uiie/.ejuijH.im i»nfdičiienem impeiUut.

A!exanderIII.£< mdentnji epifcefe.

Via  q«*(itum ^ cfF faciendum fit de

potcftatibus,quK h  cum pratcipimus alicui
iuftitiam exhiberi, minisac terroribus con-
qnerentes filetecompcllunt, &  fismanda-
tum noftrum i  tlllditur: fic tibi refpondemus, quod
ficut agentes & confentientes pari pcena (feripturat te-
ftimonio) pumuntnr: \  fictam eos,qui trahunturin
caufam;quaai principales eorum fautores(fi eos mani-
fefte cognoueris iuftitiam impcdire)diftrxakme cccle-
fiaftica poteris coercere.

CAP. II.

‘ Cum it N erf* liter* fitb taiem cUta&forma centru-
ri* impetr,ttilur,&pr*pentantur d dtuerjir ad eofdenu-et.
dices./uper/idelurvtrif^dtnecc.nfulatur Pap*.

a ( -ip hi : .n poiti etn . Lai  ?>■.&■>9. r.I.

b ^*p.CiCed.tit.iny.cemp.*l.incipit,Tu*nebu. c Vide
Irfin.cum ibi not.C.fi d ».n comp.iud.  d ht devtearte-
mrh iurifdi8i.»e,vide ceno.Tr1den.Sefi.z4. de refor.c.16.
■c *l bmocent.l 11 .  f e*rum.  g Cap.z. eod.tit.ini.
compilal.&poli conc.Laleranen.par. j.cap. z.  b qni.
i ikditnr.Rim.ci.  k vtde l.iubemm.§ceeen*mM>>CH*»
Vidg*i, C.d,t ejtijkojiif g.  < JeritM.-  — -

127 Decret.Greg. Lib

Idem Bononiei.fi  a  epifcepo.

S  Ane fi a b  nobis fuper aliqna cuu a literat impc-
crantur,& ali* poftca (no fa&a mentione priorum
literarum ) liter* epponuntar, fi iudicibus innotuerit
doneč Romanu a ponrif. con ulanr>& luam exinde co
gnofcantplenius voluntarcm, esccutionifupcrfedcac
vtiarinrur,. Ne pro v^rietatc literarum caufaruna fines
valcantimpedir:.

CAP. 1  IT.

DelegatasPapreimpeditusfiubdelegare potejl caufkm,
gustfine ipfo c o mm o de termin ari po te j.

Idem epfiopo  c Londonen.

S I pro d  debilit.ite, vel pro qualibctalia graui e
caufa, vel neceiiirarctračladis caufis, qu* cibi a fc-
dc ApolT.commitcuncur,interelTc no poteris: liberum
cibi fit perfomsdifert tis & idoneis vicescuas commit-
tere. ita t.imen, quod li res tanti eft, con 'ulere tc de*
beant Niti fortecauf* ita graUes line, quod finepr*-
Centia tua non poflinr commode rcrminan.

CAP.  IIII.

Si caufa committiturintra certum diem decider.da.ni-
Jl pa.net preroger.t,per Upfum diet opirat iurifdirito ,
ldcm V. f Carnoten. elefto.

D E caufis g y  qu* inera certum rcrminum deciden-
dxcon mittuncur, hoc tuam volumuscogniuone
tenerc : qi: 6 dni(i dies ab *Apo\i.fede  prj;fixus de com-
tnuniconfenlu fartium prorogetur co tranfa&o mau-
datum expirat.

Vbi cena potna per im  fatutanon eHjde legat us impo-
nit arbitrariam.h.d .

Illis ctiani qui pro caufis tibi commiffis ad citatione
tttam venire, aut tun fuper his pa> ere iudicio neglexe-
rint:fi tale fucrit h  negotium,qu 6 d certa cvindepce-
na in canonibus expri'matur,candem inftigas,alioouin
ipfos pro dcli&i qualicate Sc  cauf« iecundum tu um ar-
bitrium punirc procurcs.

CAP.  V.

Perfimplictm commijlionem caufa, poteši delegatu* ci
tare,iontnmaiempuntre } tgr rehqua facere,(jUtC jperiant
ad caufatn.

Idem archiepifcopo  * Senonenfi .

P Rzrcrea \  fuper hoc,quod nos conlulere voluifti,
verum liceat iudici delegato non ordtnario cogere
contumace vt vcniat.aut damnare,fi non venerit? Hoc
tibi au&oritate prjefentium innvtefcat, quod poflqua
ei caufa, licet fimplicicerdciega.u^fatis poccll nofera
au&oritare partes compellere>& etiam contum^ces
fcucritarc ecclefiafticacoer* ere : trum fi liter* tom-
miflionisid non contineant, aut partes l  mandatum
n o Ur um non habeant vt accedanc. Qnia ex co, quod
caufa libi committitur, fuper omnibus, qu* ad cau-
fam iplam fpečUre nofeuntur, plcnariam rccipit po*
teftatem.

CAP.  V r.

Si caufa p hribu* etiam fmplcutr etl commifa, tjuili-
bti fubdele^are poieil. hoedicit.uotidie al/ega.ur.

a  ldcm m Vintonitnfi epifcopa.

Uamuis » fimus [* & infra  ] Siveroduobus

a Iboraccnfi.  b Cap.\.eodem titul, in pnma com-
pilatione. grp°*l onct h um Laieranen.par.n .c.\ %  C a-
lias.Lunen.  d C'ap.\. eodem titul, in prim* camptla -
iioie.gr po d concihum Luterancu par 7.cap.}  c roX,
Caufa dteU in antiquri.  f Ide n G.al/d.t y  Idem Vi'til.  e/*
tno cano.cletto.  g Cap.5 eedem tu l.rn primacompi-
lattont.gr poji toncilium Lateran. par.7 cap. 6 .  h fit.

i Cemonanienfi.  k Cap.(>.eodcm titul, tn urima tom-
pilatione.gr poti concrlium Laicraf.en.iu: 7.1.7.  I /w
C.Barbattre aut mandatumpartej non t
Uckmjtt accedmt.  m al.Vuint.  n 1
i.f omptl.gr con ril.Lat er.p.7.cap.

.  I. Tit. XXIX. ut

caufa commirtitur,etiam fi non adponatur,vt vnus fi¬
ne altero procedat in ea : nihilominus vnus ex ipfis.fi-
u . fuo coniudici, fiue alij vices fuas poccft commictc*
rc a  inhaepartc.

[ 1  \1ultiplicitxte n e gori trum impllciti gr^auibmii
uerjis^folicitudinibu* occupati: nos tam en cogit propitt
debi t um commune t. jra. grdtlecho qua perfonamiUA#
diligimtu,tuvs (onfultationibus refj ondere, ne mdeaniHf
indtfcujfa relinquere >qua: d nebi* enodanda tuaVthtit
difci il:o pr a fen tar e.mn et efca 1 1  ta (fofolici tudinitufcpid
iudex a nobri delegatu / cauftm fibi commjfam poteši *•
lih delegare y aut totam audiendam gr terminahdam,4Ut
rt audiar.t allegatior.tr gr rationesgr atte\\aiio>,es rea“
piant, & fcntentiam fibi rt referuent y rt}nerum abqri*
tantummodo faciani iuxta Voluntatem grbtnepUttu*
delcgantri. quanquam nonpojiit tandem caufamalintf
pellatione poripofita delegate > gr fi tibi fitappel.ft *
commijfa .]]

CAP.  VII.

Delegatih Papa exequiturfententiam faam,(juam f*
equt non poteši , aut non rult cui eam commiferatt^t 0
quendam .

Idem tiorruicenfi epifcepo,

S Ignificafti b  nobis: [* grmjrd.'}  Cont.t.t.r.qi'0<)
fi iudexordinariusad mandatum iudicis delegat*
a nobis non vulr aut non poteft (aliis refiflcHtibus)fcrt
tenriam ab eo latam , fuo ctf'ečhiimancipare,ddeg*'
tus iudex eam c  au&oritate nollra ribi commifiam p®
tclttxccttionimandare : <^:fi*qui fibirefiitcrinr 3 fo<
ftntentia eccleriaftica coercere.

[ 1  Per irteras tuas fjuod interdum d indice Aeltgd*
frajlr.i fuper ahqna caufa fe/turfententia, cum orilnufl*
m  iudex eam ad mandatum ilhus nalit executio>ii M* n '
dar e, aut aliis r e fi (lent ib us ejfettui mancipari nov pojft,
Super  /;et .]

CAP.  VIII.

Si ordinarius fit e um non canonice infitutum >
delegatih Papxmar.dat in pofejiionem induiitnen >' e J * l *
Jlet viotm.er: fedpreabusinjiabit rt dijjerat  j
pa confulatsr.

Idem.

S I quando d  c^erici coram iudiccdelegatoprJj*'
tos ecclcfiarum,fuper ecclcfiis,quastenc»t,in clU'
am rraxcrint, &  coram eodem indice tranfa&ione
vel alio mode ecclefiasobtinuerint. in quibuscert« nl
(it tos infeitutionem canonicam nullatenus habui(^»
necpoireilioneni etiam corporalem : Ordinarius u>
dcx n»>n debet iudicis delegati mandato relifierp vl ®'
lenter, / fed apud ipfum inftare, vt difFerac eos i®
pofTcflioncm nuttcrc, doneč nobis rti veucas inn°
teicat.

CAP.  IX.

Pesi difUnitiuam crecutioni man dat ant expirat M
gati iurtjdiccio.

Tdem Brixieitficpifiop9.

N (T literis: ^crinfa.  Cont.t.t.r.] qij6Jc* < l u
uidcx delegatu* per fe vel per almm, Icntenn.
cxecutioni mandauic veltnandaii piacepit,eiu> *
Goritdi & iurifdi&io celTac: ^tiulcmel eltoftiti° lu

funfius. ______"

ll

a poten alu-m  /Ti/ iHrfdifthnem  »<>’

k.;bentem,tnf'h. ted.CJj .iun J 'pel.  b tc

ini.compil Crpo teomil.Ljterp.T CM.  c “ c,.

aca fibi-.fedpt,,r«  &  »«»/»«

nb>c»».^P-  a C4p.io."<)..».<»'- tL

,,Ur:,e.^po<!co,.e,t Utcr*,.tn p*r.M

- „.em.  f ni. t.necm.ejprtt j)--‘  X

l. rrai/. ptb J.lcX*>‘d.Il /. c*f- '4' v

129

De ofHcio &potefUucLcleIeg. 130

'fuus archidiaconatum, quem habebat in ccdefi.a ea-
jifim,  vellet o Irmino dimittera ipfum, ci facereii adfi-
Quoniamigiturfimcmores fuiffemus nospra

[ 1  Aeftinauit Jraternitas puaftienee ejuciCdtt

infcriaJli y fuperquilfHe folutionem tibia nobit polhtlajli exhe-
ben t  tfuarumfipuidem vna ejl, Jci/icer vfq, ad aucd tempu! tu
dete delegatu* pofiit[e interpenere  , vt ftetur ret iudicata vet
trmfaOiom.Suprrbočita^ prudentiatua t.reSbondemue .3
CAP. X.

%eealfente.nonpercentumaeiam delegatu! dat ut etiam ad
dim, non reSfituetaSerem: Itcee pejfeftonem dr dtieSienene
fnbari volentem.

Idem abbati far St zlitini.

C Onfultationibui [ < &■)■}  Qu*fitum eft, v-
ttum fi aliquis ecclefia rel pofleffione qualibet fe
sdfcuetans abfq; iudicio & caufa rationabili fpoiiatu,
saobisad iudices literas obtinuerit, vt intra certum
tepus reftituatur fibi pofleffio.fi conftiterit iudici.eum
«netaliter fpoliatum,pofleflio debeat ei reftitui: cum
><>qui ttnet ecclefiam vel polTelfionem quam ipfe re-
luitit, antequam de literis ipfisaliqua mentiofieret,
fiudiorum peregrinationis,vel alia huiufmodi caufa (e
•bfentauerit, nec intra tep us * pr*fixum, iudicipof-
fi> ftiam prifentiam exhibcre? Super quo refponde-
ttus,qu6d nec poteft,nec debet reftitutionem habere,
Suamiiis paratus.fit eoram iudice delegato, teftibus i-
SoneispelTeffionem & deiedionem fuam probare: ni-
fiis,quipoffidet,fe per contumaciam abfentaflet.

[ 1  Stngulorumex minifierie feruitutt! fufcepta cogtmur
fugulu re!ptndere t vtf puid dubietatuvel tjuaftienu in mente
•1‘iuiui emerferit, ab ecelefa Remana ftluatur , epu* tntet aliM
dijfonente damine meruit ebtinere principatum . ]

C A. P. X I.

delegatu! Papa in.eaufafbicemmijfa ,iurifdiSfienem h*-)
rtlfuper erdinarium ,ir puemcunp f  maioremt ‘

ldem t Carnetenf epifiope.

C Anequia d  nos: [ 1  &’f-] Tu* qu*ftioni duxi-
. mus  tefpodendum, quod iuder a nobis delegarus,
vices noftras gerit: vnde in caufa illa fuperior eft Sc ma
jor illis, (juorum caufam fufceperit terminandam
Id 'oq; fi epifcopus vel alia perfona, qu* non fit de iu-
tadiftione illius in caufa, quam ei delegamus rebellis
*utcontumaxfuerit,fecundum aualitatem faftipote-
litvelinterdifti, vel fufpefionis fententia, a iudice de-
Jcgato compclli: ita quod iudex fecudum negocij qua-
litatenucmperateproccdens ,epifcopo velingreflum
♦celefia:, vel facerdotale officium interdicat, aut etiam
tetramillius,qiiae ad iurifdidionemfuam pertinet.lpe
tla  iterinterdifto fupponan-
1 1  ConJulereinprimuvoluiPfipualiteranobuiudexde-
lattu epifepum, p m einen fubeft ad alipuidfaciendum vel
fedum eemptllere debeat , cum caufam pita enter epijcopum
~ frneum ir laieum vertitura mandate noiire fufceperit ter
*»»« "dam,id .],

CAP. XII.

btpritnue inipetrautt primam dignitatem in ecelefa vara-
ratn ,feeundtu impetrauie certam dignitatem ipfus ecelefa
tun vecaretiir HJ a  poHmedum vat at: debetur prime, ir non
ftcundo, h. d.ir  el? notabilu decifo.

ldem Eberacenf ^Archtepifepo,ir epifcope
^ v Conuentrcn.

p  P a tte N.nobis -f  innotuit, quod čum ad te, fra-
. "^^aentteri.epifcope, noftras literas impetra-
1 ,vte >atchidiaconatum,quem inecclefiatuapri-
-■ o va ^ are ecintingeret, adfignsres : R. aduerfarius X
nuli j ate frater Eboracen. literas impetrauit
_ 11 de  Ptienbus habita mentione, vt.fi  auunculus

b ' eempil.if poff  Cencil.Lateran p.r c. /7.

nll.tr pQn f Um '' C  Cantuar.archiep.  d c .i6. coi.tit. in t.

c  l-gencralirer cum not D.
t'flCttt I  ^dav.D.deTS/iir'. f c-17.eod.tit. in r.comp.ir
A ter,p. 7 .c,it.  g Hac dno verba.aducrjdrim cim,
"antipiut.  li vox litenupnantipHu decH.

gnati. _

pradiftoN literas direxifle,pro aduerfario nullatenus
fcripfiflemus: mandamus,quatcnus pnfato N.arclii-
diaconatum ipfius eccleC* (fi racat) non obftantibu#
pofterioribus literis adfignetis.

CAP. XIII.

Vbi contraria voluntac Papa nen adparet , delegatu! hube-
formam feruare debet, ir rationabilci exceptiemt admiettre.
leau.tAni.

Idem Eberacenf archiepifcope.

E X parte a  tua: [ 1  &■!■']  Qu*ftionitu*taliterre-
fpondemus, quod fi quando indici delegato eipe-
diat formam fibi ltatutam feruare, debet tamen ratio-
nabiles exceptiones admittere: & in caufa iuxta iuris
*quitatem procedere: Nifi exprimatur in literisno-
ftris,quod nuli* debeant exceptiones admitti. Quod
nec nos, nec anteceffpres noftros credimus vnquam
® expreflifle..

[ 1  Spjftum cH a nobu vtrum cum caufam alipuam
fub etrta forma eommittimusdudicet delegatifermamfibi com
mifam debeantfepui, itapue rattonabiler euceptienet ran ad-
mittant.Super  J«»:]

cap.  run.

Delegarii fiffa  dignitati nen exprejfa nemimproprie y tr*u~
ftaifuccejforem.

Idem abbati ir conutntui maiorii monaferp.

a Voniam c  abbas Leiceftri*,quifufcepto man-
,dato noftro partibusdiem ad agendum pr*fi-
xit,abbatem Vinceftris de nouo fubftitutum iudici
pr*mortuo,illi mandato noftro porredo: quia fub ex-
preffis nominibus locorum & nonperfonarum com—
miffio emanauit, fibi fbcium in caufs cognitione ad-
iunxit. Nos fententiam illoruin(£icut eftiufta) ratam
Scfirmam habemus.

C A P; X V.

Si pueffionem de iureprafentandi Papa delegat appellatio-
vt remota, ir fub eaforma, vt delegatu! ad prafentationem e-
iua,ad puem videritpertincre,ordinct ecclefiam:per hoc nen h*
bet infiituere.fcd prenunciarttir ii,ad tptem pertinet y infituetK
irfiiurijue detrahitur, Učite appellat.

Idem.

S  Vpet eo verbiquod d fubiugere voluifti.fi de pras-
fentationepresbyteriinter aliquos qu*ftionc fub-
ortacaufam contigeritdelegari alicui fub hacforma,
vt fi conftiterit ius dequo agitur.adpartem ‘  aherta-
tram pertinere, ad prafentationem eiufdcm de perfo¬
na idonea ordinet ecclefiam ap. re. an liceat delegato
iudici,infcio dioeccfis epifcopo,archidiacono velarchi
prcsbvtero reelamante, prsfentatum fibi elerieum in
poflbflionem ecclefi* m ittere: & an fi archipresbyter,
vel archidiaconus, vel epifcopus ad quem inftitutio
pertinet.appellauent f,  eorum fit appellationibuj
deferendum.Hoc tuam volumus difererionem tenere,
quod licet qu*ftionem,qu* de prsfentationc vertitur,
ap.re.committamus alicui terminandam :non tamen
eft noftra inrentionis dioecelis epifcopo.vel arch ipref-
bytero,vel arctildiaconopraiuditium genetare:idcoq;
pr*fentanduseft illi,quiinftituendus g,  fuerit, & te- '
nebit eorum appellationcm, fi videntes iuri fuo detra-
hiduxcrintappelladumquianon eft i! tis, h  fedpar-
tibusinterquas caufacommiffaeft,appellationis re-
medium cftfublatum.

i **c.i$,eo.ttt.in t.comp.ir poJlCeuc.Lat.p.etr.c.r,  fr vex t
vnpuam,noneJlin antipuu.  c ca.r9.e0d.tit.in r.compil. ir
poft C onc .Larer.p.‘f.č.c.4..  d c.20 .eod.tit.in r.compit.ir poit
Concil.Lateran. p 4 r.*. 7 .ca. 3 .  e alteram.  f appellauerintc
g eft.  h aLilli^čUiUuiid cPt t epifiopo,arthidcacono y vel ar-

chifreibrtert.

e

131

Decret.Greg. Lib. I. Tit. XXIX.

13 *

CAP. XVI.

Si t.tttfajtmplieirtr etl delegatu duobtu,fententia vitim
Oton tei: at.

Mera.

C Aufam a  matrimonijujua: inter l.tmilierera, &
Blanchacium agitari dig-nofeitur, Furolien. Sc b
"Vapicenenii epifcopis nos meminimus c6mififl’e:qui-
bus iara viroreftituimandantibus , virraulierem cru-
Kiatibus Sc flagellis adeo affecit, quod inuita & coafta
interfe Sc virum fuum confefla eft parentelam, ficqne
fafhim eft ; quod ad iudicium vnius eorum dirniilt ean
dem:£ t drq'.]Difctetioni veftra; mandamus quatenus
S.  inuenerids, quod prsfarus B. diftam I. ad iudicium
folummodo alterius prsdiftorum c  a fe feparaflet
(quia cum caufa duobus committitur, fententia vniils
non tenet) ipfum vt eandem mulierem ficut vxoiera
fuam benigne recipiac. & maritali d affeftione per-
traftet.momtioneprsmifia cogatis. Si qui ramen ap-
paruednt, qui (poftquam ab eo recepta fuerit) matri-
monium ipforum velint, & legitime poffint impetere:
caufam audiatis.Sc line canoinco terminetis.

C 1  Sp® V.filios ex eo diciturgcnuijfe , fr X1111.annu
fuumfine tjuailioncpermanfjfe. Vnde quoniam matrimonid
in ecclefa Det a Deoprobacur ejfe magnum faerametum, tjued
fine rationabili fr euidenti caufa non debet dijfolui,prafertim
*um Mn ab homtne.fed a Deo fuerit inffitutum.~\

CAP. XVII.

Delegatu!,cfui cH domintu impetrantit,recufaripoteff.

Idem Oxonenf fr Vitonien.epifc.fr abbati
Herfor.

C Aufam, ‘  qu$interF.&R.denatiuitateAgatine
vertiuir,vobis fratres epifcopi.Sc London.cpifco-
po coitimillmus terminandam. Veruin quoniam idem
F. prsfatum Londoneii. epifcopura habebat fuipe-
ftum, pro eo quod dominus eft pratdicli F. ipfum a-
mouendum, & te fili abbas loco / ipfius duximus
fobrogandum.

CAP. XVIII.

fubdelegato delegati Papa epu fubdclcgav.it nonintotu ,
Ko n ad Papam,fed ad ipfum delegatum adpcllari debet.

Idem.

C Vm S  te confulente:8c infra. Si fuper caufa,qua:

tibi ex noftra delegationecommittitur,apeffo-
nis ecclefiafticis vna vel pluribus,quibus (vt parcas la-
boribus partium & expenfis) cognitionem ipfius cau-
fs  & teftium examinationem (fentenda tibi referua-
ta)committas, adpellatio fuerit interpolita, huiufmo-
di appellatioms intuitu caufam ipfam indefinitam re-
linqueteteneris.

CAP.  XIX.

Morte delegantii non expirat iurifdilfio delegati, coram quo
teerat conteffata.

Lucius III. h Cantuarienjiarchtepifcepo.ir
e itn fujfraganeit.

R EIatum eft, i  & infra. Nositaqueconfult.vefttx
refp.quod fi lis fuerit anteprx.n.obitum contefta-
ta,mandatum mortemandatotis nullatenus expira-
uit.Si veroante litis conteftadonem deceflit, non eft a
iudicibtts, quosdelegauerat 1 ex delegatione huiulmo-
di prouidendum.

a Cap. tr.eod. tir.in i.compil. fr poit Concil. Larer. pito.
e,tč.  b ToroiintenjifrHapicitnJi.al.Tomulicnft.  c Vi¬
de lfalftu.fj.fedf u.de furt.gl. frdoBor. tnauth.de fidciuff.
ji affcefu.  e £ap.af..qutfiiij fint leg.in i.compil, adds
de dola fr cotitum.  f iUitu.  g Cap.r. ead.tit. in 2 .
fQ7»pit.  h Al.lnnocent.l 11. ' Cap .»j* *vd.tit.ini.atvpil.

dr p°ft C** Attrp.7,4.»  j  .


CAP.  X X.

Si delegatm eitauit ante mortem delegantii  , perpetut
eitu turi/diBio Er adpeilationi renunciat^ui coram,'a fU**
peUautt fitem profetjuttur.

Vrbauus III.* Vvelebec fr dt Olfeilon
abbatibtu.  •

G Ratum a  getimus, [ ‘ fr-Ji}  Saneconfulitoo*
deuotio veftra, an anteobitum delegantis prop»
lito citationis edido.lite vero poft mortem contefld*
nihilominus debeat in caufa procedete delegacus. &

vtruis intelligatutadpelIationirenunciafte,quieaiD-

terpofita adproducendos teftes inducias poftulauitA
demum ptoduftioni Sc allt-gadonirenuncians,adteS*
tiones petiitfolenniter publicari. Nos autem inq»|" J
tionitustaliter tefpondeinus, quod cum in cafupt 1 ®'
ri citatione fada.negocium lit quafi coeptum,&
me lidelegatus non lit certus deobitu delegantis>P°'
teft&debet in caufaprocedi, tcnebitque,quodiu* 1-
tia fuerit prsuia definitu ln fecundo vero cafu vid«?
ab adpcllatione receflum,fi fecudum
funt.eum^uiadpellauetit.conftituetit procelfilft'

[ I £tMceptumquodnegociu vellrs. difretioni cotnf'1
debitam curam impenditie, fr in h 'u tju* ad dubitatio« im i i ‘
ciuntpro granit ate veflri ofjicij cen/uram fed.ap.poilul4‘'

C  A P. X X  I.

Sicaupt committitur trtbtu delegatu cum clauftla,^ ‘J
uonomnes,frc.pritu cjudm adparcat deimpotentiattrhJi i ' 1
procedere non poffunt.Et Ji'procedunt,nihilagunt.htcdititn
tjue ad.fj-adiltirntu.

Celeftinus III. .

P Rudemiam b tuim,frc.&t infra.QuintolocodP'
plicas informari,vtrum cum tribus caufacoBi®‘ c i

titur, ita quod fi omnes interdfenequiueriiit,!li | a e

nihilominus exequantur:fi reus a duobus tantuni®
rit cojiuocatus,venite neceflario teneatur. Et fi ti IJI
a pluribus coram duobus comparuerit, tertio nec■.*
nienteperfe c  vel pet literas (vt folet fiffi)
te.an duo pnefentes in caufa poffint ptoc«df> c >
fententia: calculo terminarerln hoc cafu tab' - r
demus , quod cum aliquis delegatorum :(:

certum nuncium, vel excufatorem literatotie delu
tum non oftenderit feintereflenon polft,vela>‘S s
eodem canunice conftarenon poteiit,reiidu! p ro jjj
dere ad caufx cognitionem d  non d.ebent:qu°
procefletiat.nihilreputabunturegiffe. IllaquipP e1 ^,
antiquafedis apoftolicxprouilio,vthuiufoodi
ium recognitiones c  duobus^uamvnijtt*! 3115 ’^^,
duobus libentius delegaret, cum ( ficut canones >■
ftantur) integrum lit iudicium,quod plutunoiu 1 ® t
tentiis confirmatur. Mandat; fiquidem eseedete®
ptobaretur, 11 quis citra formam referipti accept* P
fumeretiudicare.

ClaufuU,finon omnes potcritis,fub impotentia tncittl 1  ,,
htntatcm,tjuc adpnrifcandam iuriJdiBiorttm coniuditea 1 '
dem in ducbtu daru cum claufula, tjubd fi ambo. h. d. v Jt

quodvbi fuerit in comro*®^

ad.fj.fexta.

Adiicimus etiam , ^-- — ..- ,

adpolituin ;vt (i omnes interefle nequiueriitt,i
cam nihilominus exequantur:fi aliquis ex (j
poffit, noluerit interefle, duo nihilominus »® c> ^s
procedant, licet ille tertius grauiffime fit
pto eo, quod mandatum apoftolieum exequi IU". ( p
fugiat ant contemnat. Idem quoque pet on«i a  . tf(/
miis obferuandum in S  caufa,qus committit« r

a fa.23.eod.tir. m i.compil. frpoji Cencil.Later.p-f*'^,,
b Pan c.prouidentiam.J. de mutuupeti. fr c.s.eod.td' ^
comp.Videglojf.hic. c  at.Ncc.rcSfe.  d faatadhotfbl ^
l.magiilro. C-demed. frpmfejf.li.to. e cegnitimet- ^
tjuibufdam manufcrMa. duo utilrum nihilemittHt.  2


ti>b'


133 Deofficio&poteft.iud deleg. 134

bus,eoadpofito,vt (i ambo interefle ncquiucrint,alter fcntia excipiendo propofuit, quod pro duabus caufri
fiihilominus exequatur. eorum notideberet ftare iudicio: tam quia ipfa caufa

6 / rem čaram delegata obiicit excomm u n i vati o n em affor/\
fum non probat intra tempu* debitum, audifur abfirr:Ji vero
probat,delegatu* abfoluet alloremsfi excomunicatits ell propter
caufem fibi commiJfam.fi prbpterulitim, udexiomnnicatorcm
fuumillum remittet: ejui fir,m vult tum abfirluere, delegatu*
P upi cum abfoluet, nifi fit de cafibtu P upu rtjcruandis.b.d.

Sexta nobis propoiita ex parte tua quaftio contine-
tat,quodcum aliquibus iudicibus caufa committitur,
&qaandoq; contmgit,qu6d reus ačtori obiicit, quod
Sare nonpoteft in iudicio: vtpote vinculo escommu
"icationis adftriftus,lireus non velit ftatim eum pro-
barecxcomir.unicarum, iiue non poflit :an aftor nihi¬
lominus audiri dcbeat, doneč fuper co ,quod obiici—
tur,rciveritas fuerit patcfafta 3 Hanc dubitationem
taliter a  remoueinus, quod li ille, qui tale b  quid
obiicit,ftatim vel intra tenninum competentem non
Jrobauetitlegitime, quodintcndit,aiftor permitti de¬
bet,vt line offendiculoquolibet,audiatur. Caterum,fi
tel ex confeftione aeftoris, vel alio c  quolibet modo
legitimc conftiterit dfeactorem vinculo escommuni-
cationis adftri<ftu,a iudicibus delegatis fecundumfor
mam ecclefi* valet ablolui, ita, vt li propter aliam iu-
llam caufam fc euidetem ab ordinario iudice vel dele¬
gate excommunicatus fuerit,adexcommunicatorem
debet abfoluendus remitti:qui d fi malitia adhibue-
tit, delegati iudices id ritu e  ecclefiaftico Ubere exe-
quamur,dutmnodo non lit tale genus excomunicatio
n>s illius.cuius abfolnno fed. Apoft.referuetur-Explo-
tatifiquidcm iuris exiftit: vt delegatis iudicibus,quib.
ptincipale cominittitur,8c accelTorium committatur.

tAbfolurut d delegate fuper caufa pro qua fucrat excommu-
nicatut.coram exc*mmunicatoreparebir feu relpondcbit fuper
illalanfa, nififit alteri delegata: &• fi eutommunicator mali-
fiost cltjhlerit,delegatu* ajui abfbluit,cognofcet .h.d.

Sivetoab his fuerit praftito iuramento,quod ftabit
mamiato ecclelia abfolutus: rurfus interrogas, au co¬
lam eifdem delegatis, / velordinatio,aquoexcom-
ntunicatus extitit,teneatur fuper eadem caufa,pro qua
excommunicatus fucrat , relpondcre, &: quoruinde-
beat iudicio vel mandato ftacc ? In quo cafu taliter
telpondemus, quod coram iplis cicommunicatoribus
fupet illa caufa pro qua fuerat excommunicatus ftare
debet, Je eorum leruare mandatum: nifi fpecialiter fue
ritilludaliis g  iudicibusafed apoft delegatu. Quod
£cxcommunicatores maliciose diftulerint, tune dele¬
gati tandem iutifdnftienem, quam in principali 8c ac-
«tflotioexercebunt.

CAP. XXII.

tribus fucrat iudicibus delegata ,& idem * abaliis
duobus tantum'te frater Rheginen inconfultonec vi-
ces tuas fuper hoccommittente)adiudicium fuerat e-
uocatus, tum quia anteipforum citationem & notitia
literarum , pro eadein caufa nuncium fuumad apoft.
fedem tranfmiferat, in quo decretalem b  Alexandri
Papa pra.n-libi adfirtnabat apertius fuftragari. Atii-
dem archiepifcopi exceptiones ipfius nolentes admit-
tere contraeum vt refponderet, interlocutoriam fen-
tentiamprotulerunt: propter quod ad fedem Apofto-
licara adpellauit: [ 1  &  -J.] Fraternitati veltac manda-
mus,qnatenus, 11 vobis conftiterit pradiffos archiepi-
fcopos exceptiones pradiclas nullatenus admiliffeino
obftanteeo, quod per ipfos faftum eft, decimas ipfas,.
quibus pradiftus Montis Regalis archiepifcopus fe
poftquam nuncius fuus propter hoc ad fedem Apofto
licam accelferat, adferit lpoliatum, prači pue ciun eaf-
dem,tant fibi,quam ecclelia fua a fede Apoftolica ad¬
ferit confirmatas,fiueperlaicalera potentiam,fiuepe»
eofdem iudices faiftum fit, cum fručhbus inde perce-
ptis reftitui faciatis, c  audientes poftmodum quan-
tum de iure poteritis quicquid fueritquaftionis.

[ I ‘2'foi igitur intJMjfttionem pradiflorum  dr decifionem
car.onicam vcHri dijcretionu e.tammi committentcs.J

CAP. XXIII.

Siduo funt delegati cum claujula, cjuod fiambe, &c. vno
r e cufar o, ulter film pneedere poteši, ne c tenel procejfu* ,fi cum
recufato procedat.

Idem conuentui de Conchu.

C Vm fuper d  abbatia monafterij e veftri,intei
vos & S.quondam abbatem veftrum, fuilfet qu»-
ftio agitata,demum fuper eaadLelioneii, / epifcopu
& abbatem.de Becco noftra fuerant g  literat deftina-
ta Sc infra.Quamuis folus abbas antequam adpellare-
tur ab eo,iuxta formam literarum noftrarum proccde-
re potui(Tet,quia tamen pro eo, quod cum ipfo epifco-
po tnterlocutus eft adpellationem prius ab eodem e-
pifcopo interpofitam non tenuift'e:de iure fine ipfo
cittn b  polfet & nollet negocio interefle,per confe-
qucntiam •  confeflits eft,le non poffe mandatu apo-
ftolicum adimplere,nec fua intentionis extitit, vt line
coniudice fuo aliquid definiret, Sc  cum eo,qui tum iu-
dex clfe defierat, aliquid fuper pradiefto negocio rit&
difponere non valebat,voluntate ac poteftate fibi mu
tuo aduerfantibus , cum noluerit, quod potuerit,&
quod volueritadimplere, nequiuerit: quod a duobus
faftufuerat, k.  cffeftum non potuit deiure obtinere.
CAP. X X  I 1 1 I.

St caufafimpliciter delegatur tribue,duo fine fubdelcgatiene
ttrtij pmedere nonpojjunt . fifiedfifcterinr,ab citpererit ad
pcllm i dem fi funt dati cum claujula, ciHod/inou omnei. neti
mm valet prmjfus duarum rertie incen/ulto  . Irec dr cit cam-
frehendendo vtmntp s  imelleclum.

Innocetnius 111. Rhegmcn.archItpifirpo,£r epi -
fiopo Ccpbadufenfi.  h

C Vm caufa, < quavertitur inttr ven.fi. n.  Montis
Atgahs,8c Rofaii. archiepifcopos, fuper quibufda
decinus Panormitano 8cCapuano archicpucopis,8c ti-
bi fratri Phegin.cotnniilTafuifteta nc,bi8 line debito
terminanda.prsdiftus archiepifcopus Montis Regalis
(licut accepimus .ad primam Panerm:tani & Capuaai
»tchicpifcopotum citationem acceliit.in uoruni prat-

a at. amouemut.  b' taliter tile ipuiil obiicit.  c  aUonc
f ilictt cstcornMunicator.  e al.de ritu.  f Qfii paulo an
ita abjoluerunr eum.  g • Vox iudicibiO in omm rvariHfc.Jr  n
vnei taroifi,lfetiaiiteriliucPfuerit. ia ali e ir a s nifi fj.ecialitc
i k 'titi!}uitn:gtcwiri.irc.  h at.iephtludenji.  i c.ttid.lU
* 1 um pil,

Si iurifdibUo delegati expirat in tefminoperempterie.cpucm
partibua adfignault , peli cengruam Ireram peremptorij iudex
non expeSabit contumaeem . Si non cxpir.it, poteši expcbftue
in die/n altcram.tr iterum citare.fi vult.

Idem anhicpifcopo Toletano.

C Onfuluit 1  nos tuafraternitas: vtrum cum ad t«*
•cipičdos teftes, depofitiones publicandas eorum,
vel fententiain proferendam peremptorie citatas par-
tts,&earum altera leabfentat contumaciter-dic dat*,
ancircavltimainpartem faltediei fit m negocio pro-
cedendum.vcl in diem expeftandupotmi iabiequen*
tem Sc  li expeftaueris, vtrum contumax iterum litci-
tandus, cum non fuerit die partibus adlignata pro-
ceflum 3 Nos autem credimus diftinguenduin>vtmna
iurifdiftio duret peft terminum peremptorium, an

a ipfe.  b Hanc babes.). de aupell.c.ad hac ficur- c Vide
l.ijuemadmodum cumglejf (J. de igric ir cenfJib.it,  d ca.  .*
eod.tit. m p.comptl.  c al, v rFbi de eonciliu.  f /. ■ \ ir.iecf.
g fucrunt.  h dum,  i fau jcc/uer, 1.  lc ju n.  1 Jap-J-lisi.
Ut.inj.compil.

c a

Decret.Greg. Lib. I. Tit. XXXIX.

135

expiret in il!o. Si durar in diem alteram,:equitatefus-
dtnte, poteris expedare, necerit pars contumax pcr-
emptorio elapfo citanda, niligramm feceritei bcni
gtiitas iudicantis. Si autemexpiret,nilipartes.cum id
nouerint, le ribi pndentaueriiuea hora, qua congrne
poffis procedere ad exequendum id, ptopter quod eis
legitime terminum peiemptorium adfignalti: ec tune
exequi poterisquod intendis, nefruftraiudicialis in-
ftantia euanefcat. Ne vero iudicium ecclefiafticum c-
xerceaturintenebris,quiaiuxta « teftimoninm veri-
tatis. qui male agit, oditlucem. licet enim fecundum
confuetudmemScconftitutiones legitimaj more Ro
mano dies a medietate nodis incipiat, h  in medio
nodis delinet fubfcquentis ( vnde qaod in duabus di-
midiatis nodibus agitur,perindefanxit habendttm le-
galis audoritas, acliquaiibet parte ludsagatur)nos
tamen eam procedendi horam cogruam intelligimus,
exqua poffisantenodis tenebras perficerequod in-
cumbit. Porto diferetus rudex in adiignatione perem-
ptorij, non debet iurifdidionem luam ( niti nccefiitas
cxigar)adeo coatdare. ‘

CAP. XXV.

Ek  noua caufa remouetur delegatus , etictmpoli litem con-
tejlatam,ir aliua fubrogatur.

ldcm abbati de  d Bordekia.ir ptiorifancli

fepulehri.

I NfinuanteR. e  redorefandi / Saldati,ad audien
tiam noftram pertienit, quod cum caufam , qux fu
per iure paroeciali inter ipfium & T. vertebatur Vigc-
lieii. epifcopo 8c coniudictbus fuis i nobis obtinuerit
delegari.poftmodum (licet fuetit in eadem quaiftione
procelfum) tradn temporis ante diffinitiui ientenci*
calcttlum idem epifcopus didum R.in familiaremad-
mi(it:fine quo alij g  coniudicesf fecundum quod in
nofttis litetis mandabatur) in caufa procedere non va-
lebant, & alter ipforum coniudicium b  officialis eft
epifcopifupradidi:propter quod aduerfac parti poterat
fufpedus haberi. vnde cum tam epifcopus, quam offi¬
cialis pr.Tdidus(vtpote quos idem R.in iudices poftu-
larat Scipfefamiliariseoram poftmodum eft effe-
ftus) ab aduerfa parte poflent merito recufari,decilio-
nem iplius caufa: ,veftra; periit diferetioni committi.
Quocirca mandamus,quatenus fi eft ita(nifi poftquam
familiaris eitis eft effedus ,litigareconfenfcrit coram
illo)in caufa,fecundum K.  priorum continentiam li-
terarum(rationc pr?uia)procedatis,alioquinpaites ad
priorum iudieum reuertantur exanten.

CAP. XXVI.

Delegatus P tipa, fententiam fustm execjui potili vfjue ad
integrum attnumb.d.ir eft cafus fingutaris.

Idem priori fantti Fidiani  1.

Q VaErenti m  quid per cenfuram »  eccleliafticd:

Sc infra. Si vero delegatus a nobis excomunicet
illnm,qui rei iudicatac parere cotemnit: licet aliquibus
videatur, quod fuo lit fundus officio, vt altenus non
habeat ex delegata fibi iurifdidione procelfum: alij au
tem dicant, quod iurifdidio eius duret doneč fenten-
tije pareatur: vt interim abfoluere poffit parere volen-
tem. Nos tamen peracq»iitatis limita incedeuites prx-
fentium audoritate ftatuimus,vt delegatus i nobis no
folum vfque ad quadrimeftre tempus, quod ad foluen
dum debitum a lege reo conceditur,fed vlque ad inte-
grum annum iurifdidionem fibi comminam, ad exe-

Z.Ioan.j.  ^ Videl.tnore Rom. ff.de fe.Bar. in le. aut fa-
Ba ij-ttmptu ff.de pa.ir l.hao verba in ft.jf.de eter.fig.  C Vi¬
de lAbb.in hunclocum.  d al Bom.al.de Bordeku.  e c*. 4 .
eoa.rit.'/n j.ctmpil.  f al.vdihati.  g iudices.  b tudieum.

i poftutauit.  ic priorem.  1 al.epifcopo Pranefttno.  m Ca.s*
mti.ue.tn J.eempil.  U Vtis cap.ejuarcHi.Jate verb.Jfgn.

13(5

qnendum fententiam valeat exercert: ficut obferua-
tur inil!o,quiante litis * conteftationemcontumajl
inuenitur.

CAP. XXVII.

Delegatu/ FapapoteHprineiptum,medium,irf!>tem ctufe
coniuulHm ir diuifim fubdclegare.h.d.vfcfc verum.

Idem Contuarten.archiepifcopo.

S  Vpet * quxftionem articulis, dequibns noscoa-
fulere voluiftit.refpond. quod per conftitutioncm
noftram confulracioni Alex. papx nnllatenus deroga-
tur, fed illa per iftam exponitur,im6 in ifta verius,qu*
in illafueraiu przterroilfa fupplentnr. Ipfenaniq;re-
fpondit, quod fi fliper caufa, quxaticui ex apollolica
delegattone comimttitur, aperfonis ecclcfiallicisvna
vel pluribus, qmbus delegatus(vt parcat laborib. par-
tium Sc expenlis)caufx cognitionem iplius.Sc teftium
examinationes,lententiafibi referuata.committit.ap-
pellatto c  fucrit interpofita : huiufmodi appellatio-
nis intuitu caufam indefinitam relinquerenon tene-
tur. Nos autem ftatuimus,quod licet is,cui caufa coni'
mittitur remota app. non polfit eam aliis fine prouo-
cationis obftaculo delegare, li tamen delegatus 1 no-
bis veliudexquicunq; non tam cognitorem, quame-
xecutorem ad aliqnem d  certum articulmn ,quc«'
piam deputauerir, abco(nifimodum excedat)nonlb
ceat appellari, dummodo de partiu deputetur,vdK £ *
piatur aflenfu.Quod li delegatus a nobis vel litis exoi-
dium vel caufie finem,needum totum negocium eid*
xerit committendum, ab ipfo tanquam a iudicc
prouoceturicum Sc lis ante iudicem debeat contcftadi
d caufa pet indicem definiri.Intentionis igitutnolt*
fuit ( ficut ex tenore conftitutionispramillitpotefti’'
quide dcptehedi)quod vt iudicialis audoritas libeti uS
valeat cxerceri delegatus i nobis ličite poflit, & P' in ‘
cipium Sc finem, 8c mediumcanfaclibicommife 110 ''
folum coniundim, fed etiam diuifim alij delegat
nonobftantequbd dicitur,qnod iudexdebetcoga°'
fcereper feipfum in principio,inmedio,Sc iiifnccuni
antequam ferat fententiam, vniuerfa, qu3taftlf 1,nt111
iudicio.inueftigate debeat diligenter.

<A fubdelegaro cum turifdiUione appellari potefftfecul
turifdiRione, nijimodnm exced*t: tune enimpittft recuf* rt *
mjidatiu fit departium confenfu.uAbbtu.

Verum cum totam caufam committi alicui.vcl p r, |j
cipium aut finem tpfins ab eo,tanquam sl indice p° te
ličita ptouocari, Cum autem alicuimedium /1  tJ j!
tum commitrit ,ab ipfo tanquamab auditoreP roU
čari non poteftmifi mandati fines excedat, g  v£ lai.

rito lit fufpedus, vnde ne valeat recufari.prouitla

tuimus,vt de partium detur vel rccipiatur alfenfu-
-A fubdelcgato mn in totum appellaturad fubdeltge ntc  '
non autem ad primum ielegantem:fetus fi in totum. k.d.tJn
ad'$*qnem vero. -

Porro cum delegatus a nobis iurifdidionem n* 3
in alium ttansfert totam, fi fuerit appcllandum . n< !.
ad cum,fed ad nos appellari debebit. Ciun autem * 1
aliquid de iutifdidioneteferuat: fi caufa fitei apP c *
tione remota commilfa: non ad nos,fed ad cum P®'
rit de iure appellari. Vnde fi fotfan appellaretur*b j
eni mednim caufat * committitur,fiuecognitot
executotdicatur,vel(quodmeiiuseft)auditotp 3 ® .

qubd mandati fines excedat, vel merito lit ftifp' , .
t  . .. . . , ' < • ■ —jfiiiu*

'lot*

mhilo minus tam en delegatus^ nobis iuxta conb

a litem conttftaram.  b CnA.e 0 d.tit.in 3 .ctmp
fa appekationu multafalubnter cauit  f>»c. T rid.ftf.il'
form.ca. 1 .irJeJp.l 4 .d*rcfor.c.ro > Cr 2 t .& alittločit.  “ * ^
fcuriendum alicjucm. C Vtdel.iiudicc.C.dt iudi.&g 1 '' .,
ft/pe audtuijf.deofft.pt/fid.  f rotita. IVidc/utb' 1 !*^

prtuincia.cumntt.C-vbidecrimi.ag.op.  h

mttt.al.eui media caufa eommittuntur. ^

De officio & potciUud.deleg.

E7

ttoncm prsmiflam, caufam poterit definire: vt parca
tut laboribus partium 8c expenfis.

Auditor daru* fine part tam i onjinju, ve cufari poteB vtfu
Jj/effus,non tamen fine caufa.Abba*.

Pum vere  quem delegatus i nobis dcputauerit au-
ditorem ,neutra partium poterit recufare, nificotam
eo iuftam recufationis caufam oftendat. *■

%ivnusex duebu* delegatu principu cum claufula appell.
te.fubdelegar alteriacceptanti, nonpotefi acccprans fubdetega.
n,nec appeU.re.procedere,quod ramen ante acccprationempote-
t4f: ir Ji ab iBo fuerit appefiandum, appellabitur ad papam e-
tiamjifucrit fubdclegatus non in totum . hoc dicit fecundum
MtcUeflum veriorem.

Siveroduo funt a principe delegati, & vnus com-
mittitviccs fuas alteri,ille necpoteftnec b  debet ap¬
pellatione remota procedere, n ec caufam alij delega-
le, c quamuis in commiflione fafta duobus conti-
neatur, exprelTam, vt appell. re. alter poflit procedere
finereliquo,fi no poflunt ambo pariter interefle. Quia
quodpoteft ex fola iurifdiftione fibi a principe de
legata,non poteft cumiurifdiftione fibi a condelcga
to commiffa.Vnde fi ab eo fuerit appel!atum,licet ali-
quibirs vifum fuerit, quod ad condelegatum valeat ap
prllariinobiš tamen videtur, quod ad prim um dunta
aatappellandum eft delegantem, propter rationem fu
perius afltgnatam.

Sidelegatu*papa fubdelegat non in totum ,part a fubdcle-
fatononpoterit appellare, ex eo, qu'od datus fitfine fuo confen-
fapfteB tamen retufari tnoBendendo caufam iuBam coram
delegate ir tune delegatu* definiet: a quo etiamfi noluit recu-
fatienem admittere.appeUarur ad papam. hoc dicit.

Eius ergoappellatio , de quo tua fraternitas nobis
fcripfitilinoftrjeconftitutionis occafionead noftram
aadientiam appellaumpro-eo quod delegatus a nobis
Kfciuata fibi deftnitiua fententia , audientiam caufs
conmiifit quibufdam ,qui de partium e  aflenfu nec
datifunt,nec recepti.: nifi contra eos iuftam recufatio¬
nis caufam oftenderit, vel paratus fuerit oftendere co¬
lam iudicedelegato: non debuit impedire,quo minus
procederentauditores. Qui etiam fi tanquam fufpefti
fuiflent merico recufati: delegatus taraeua nobis ni-
tilo minuspoturflct.fublato appellationis diffugio,
caufam iudicialitcr expedire. Qu,odfi iuftam recufa-
ftonis caufam noluit admittere delegatus s feritoram
fufpeftiseum / litigare cogebat, atali grauamine li¬
čite potuit g  ad noftram audietiam appellare: quod-
que h  poftappcll.huiufnrodleftprxfumptum, iudi-
Mli debet irritum & inan e.

CAP. XXVIII.

"Delegatu* Papa ,niJimalitioi 'e Je exoneret,fubdelegatUm
eontpetlit ad fufcipiendam fubdclegationem: in coatfione ta-
*’"> defertfua dignitati & perfonaeh. d. vfepuc  >*<•'•§• itetn
n/n totum.’ .

Idem epifiopoHelien.

■p Aftoralis ‘ officij:[ < &-J.J  Confiiltationi tu* k,
■1 diuimus l  refpoddndi;quod čum delegata aprin
cipe iutifdiftio dandi inuicem.fit a lege cocefla (  dum-'
modoipfe <xonerare  feipfum malitiose non qusrat)
poteftcompellererenitentem; eoquod iuriidiiftio illa
Jiullius videretur momenti; fi čoercitionem aliquam
non haberet. Delegatus tamen debet folibite prouide
«,rt fi perfdnisfuperioribus(exigente neceflitatc) nc-

*.’> Vide l apertifimi. ir l.cum fpecialit.C‘de iud.  b Hac
dio-vtrbk/nec debet: defunt.  c Vide l a iudice. C-de iud.  -
** Jiia.<  e tpjiu*.  f audirein antiqui*.  g poterit.'  b d/.
quoipoB.al.quidquidporeJl.  i Ex hoc ca. Jumpta funt ca.
paifiralu.fideoffi iu.ord. ir c.paBoralu. de iu- Cap. 7. eod.tit.
<*).compiL  k al. talittr duxirnu*.  1 Teistu* in l.apertifii-
de indic.

m

gotium duxerit delegandum: in coaftionibus inferea-
dis dignitati deferat & perfonae. “

f I DUtgentia ir folicitudo quamgerif circa executienem
mandatorum no/lrorum y ir lelu* tuarebhtudinu nos inuirant *
vt ejuamui* fimu* mulripliabu* occupationib. prepoditi nego -
tiorutn , eit ramen ad horum fubtrahimu* nofmetipfot , in qtte
tuu intendamus confutratnnibm.Cenfuluit etenim nos tua fi.
d:fi retio v trum fi delegatus a principe caufam Jibi commijfam
vtduerit aliu delegate, nolentem delegetitnemfufiipere ad tp-
famfufcip/endam valeatcoarflare .]'

‘Delegatu* PapaJicutpotefi cimittere taram caufanr.itape-
. tefi citationcm,ir punire contemnentem atceprare.b.d.^dbba*.

Itemciim totum negotium alij poflit committere
delbgatus, ficut fuperius «ft exptc(Tum : citationis offi-
cium ppteft cuilibct (diferetiene praeuia) demandare,
ac punire merito contemptorem.

Si Papa firenter commipc appeUationem interpofitam a fuo
delegato dato cum-claufula  , appellatione remota , iurifdicfie  •
primi delegati ell intenm fujpenfa auoad cxecutionem.hoc di¬
citfccundunrverum intefieBumt

Prsrereipoftulafti.fi cum a fententia lata auftorita-
te literarum noftrarum, in quibus appellatio eft inhibt
ta.fuerit apptllatum', Scliters poft appeUationem ad
iudices aliosemMiauerint: an ad mandatum pofterio-
rum iudieum executio lerrtentis a prioribus delegata
debeatretardari,vtpriores iudices ipfam nequepet fe,
neque pet alios exequantun Nos autem inquifitioni
t.t. r. quod cum appellationis caufam excerta fcientia
iudicibus aliis comraittimus cognofccndam.appella-
tionem videmurrecipere,ac iurifdiftionem priorutn -
iudieum reuocare, e vt'interim 1  executio fententi*
fufperrdatur , doneč appellationis merita plenius lint
4ifcufla:6c infra.

Ordinartusai mandatum delegatiexequitur fententiam t
etiamJifciat eam tniuHam.-Abbat.

Quia vero fžpe contingit,quod executio fententiae
ordinario demandatur qusfiuifti;an fi ipfam iniuftam
efie cognouerit,debeateam executioni mandareJan fit
eipotius fubfiftendum:Atrendentes.itaque,quodnon
cognitio.fed executio tantunrdemairdatureidem: re-
fpondemus,quod cum ordinarius teneatur obfequi
delegato, etfi fciatfententiam illam iniuftam; exequi
nihilo minus tenetur eandem , nifi apudeum eflficcre :
poflit,vt ab hoc onere ipfum abfoluat,& infta,

‘Delegatus tjui impeditur diefiatuta procedere,parteti* boe
procurantempuniet: ir epuantum ad diem illam caufam com-
mittet, appellatione remota in odium procurantu ,nijipartes
negotiumprorogent.cAbba*. •

Cum autem fspecontingat, ad diem , quam iudex
delegatus anobis partibus aflignauit: earu altera pro-
curante, vt negocium prorogetun indicem ipfum a re¬
ge vel archiepifcopo euocari.Nos peruerlorum \olcn—
tes malignitatibus obuiare, decernrmus vt fi delegato %
conftiterirhoc fuiflfe alieuius pattis malitia procura-
tum,ipfam puniat animaduerfione condigna: & (ne a-
liquodlucrum exhuiufmodi fraude rcportet)petfons
neutri parti fufpefts, quantum ad diem illum , com-
mittat ipfum negocium audiendum :qus in ipfo, ap¬
pellatione remota, proccdat: nifi forte partes confcn->
fermt.negotium prorogari.

CAP.  XXIX.'.

Subdclegatus a delegata papa iurifdilfionem non habente, ',
poteB coercere’ impedientem. hoc dtiit comprehendendo vtrun-
que intcllctfum.

Idem .^ibbatifanfti Hilarij  c magiBro G. ■

Canon. Terujino.r

a  Vide l.capitalium.ig ibi Bart.ff. de pan facir tjuod not.
in l.i.ffeod.  b Vide text. in l.r. eumibt netar. ad TurptU •
e Hclanjptehane S.Pauls CaBell,diaicf.& nsagiflro U.CaUr

fiufen.Terupcu.

e i

Dccret-.Greg. Lib. I. Tit. XXIX.

Up

E Xliteris *  patriarcha: Granden-[ 1  drq.]Manda-
rous, quatenus ,.nifi vobis conftiterit, quod literi
quxfecuudolocoad archipresbyteruni Paduanum im
petrat.v dicuntur, de prioribus literis ad primiccrmm
Granden.& plebaaum fandii Sophii obtentis expref-
fam fecerint mcnrionem, vt perfecundas primi apga-
leant reuocata:: cina primos iudices aučloritate litera-
rum nofirarum iurifdičlionem non lit dubium habuif
fe,quatn potucruntpoftmodum patriarcha:, quo ad e-
xecutionem fententict demandaxe,ex qua coercitio-
nem etiam idem patriarcha receperat:ciim huiufmodi
demandata iurifdiflio dcluforiavideretur, fi fubdele-
garus kuiufrnodicoercitionem aliquam non haberet:
interdiafbi fententiamab eodem patriarcha in Caftel-
lan artlii promulgatatn.pao eo quodeiufdem patriar-
chi executionem irapediens ,eius f literas , quibus
mandatum przdifforum iudieum nunciabat, legi in
publicumnenpermifir: c  tamdiufaciatis inuielabi-
literobferuari, doneč eidem patriarcha: deiniuriisir-
aogatis fufficienterfuetit fatisfaftum.Sivero conftite-
tit p rimaš literas, per lčcudas legitime reuocatas: citin
adpareat primos iudices iurifdi&ionem nullam peni-
tus habui(Tc:& ita conftet per confequentiam patriar-
•cham ipfum non recepi.Te iurifdiftionem, vel coerci-
tionem aliquam ab eifdem, preediftam interdifti fen-
tentiamdenuncietis itritam & inanem.

[ I .Accepimus c/uodcum dil.fi. Granden.primteerius ir
ptebanus S.Sopbia de Venerin, auibus caufa,t)ua inter clericos
fanffa lublians ir ~4. presbjterum fuper eo, quod idempret-
• bpter clericumfetpfius ecclefia ajferebat, agitari dignofeitur,  4
nobis futriit delegat asm andaffent eidem v t clericos memoratos,
qui per arcbtpresbj/rerunt Padttan. ad epuab}tonem f a er at fuper
to dem nerodo cjuoddam referiptum obtenrum, in cpuo.ficut af
feritur,de prtonbus Itteris mentio nonjiebar, denunciarifuerut
excommunicatien'tt vinculo/ubiacere,nifi pradiclum presbyte-
rum in fon um reciperent ir in fiarrem, idem patriarcha denun
oiaret anathematit vinculo non ligatosiipfe noient eifdem tudi-
tibus in hac par te par ere, 'j ut nabirafungebantur aubloritate,
ptaximecum ven fr.nCatteUan.epifcopus ipfis fuper boe paren
du non duxerir:reejutjittss elerieus fanbla Maria formofa man  -
datum fupradiflorum iudieum perJitas literat nttnciauit, epteas
dil.fU.n.arcbidiac. Cafieli .p/ebantu eiufdem ecclejia legi pub li¬
te eorampopulo nonpermifit.ir infra. Vnde confiderant idem
patriarcha archidtaconum ipfismper rantaruminiuriarum ex-
eeJfum,von fetantummodo.fed etiam Branden ecelefiam,im'o
notipfot grauiter ojfcndijfe, tam ipfum arehidia. tjuam prad.
ecclefiam,[uppoJisit interdiclo ir infra. Qum egi tur fuper pra-
tnsfiis ir aliis tnter procuratore) vtriuftjue partit fuiffet ceram
dil.fil.t.SS.C«fipa ir Damtani diac.card.tpuem auditorem de¬
di m us eifdem,aiutius litigatum.ir ipfe nabit epua audierat,Ji-
delitcr retuliffet: quia nabit conblare non potuitvt per literas
<jux ad Padua.archipref impetrattt dicuntur,ciim nobu ojlenfa
Honfuerint reuocata fuerantalta literaad pradiblos Primice-
rium irplebanum.obttnta, caufam ipfam Metin txamtnt du-
ximus committendam,per a.Li)

C A P. X X X.

1 lurifdiClio delegata te Integra,morte mandantit expirat.

''n  Idem epifiop.  d TiUauienfi.

L Icet e vndique:[ > &■)'■  ] Cum igitur duxeris re-
quirendum, li caufam tribus iudicibus delegamus
adponiin literis noftris illam claufula facientes,quod
finon omues his exequendis poteritis interefle, duo
Veftrum nihilo minus ca f  exequantur: fievnus poft
quam commiferit cuidam ex alns.vices fuas de medio
fit fublatus, tertius vt fufpech^merito recufetur: an
collegafuperftes fuo nomineac dcfunčli polfit nego-
cium delinire?lnqui(itiom t.t.r quod fi iurifdidione a

a fa.S.eod.tit.in j.compil.  b al.eiutef f  literat.  C Videt.
JtcfuUidcjuod.De iurtfd.emn.iud.  d al.ParmenJi,  € Cap.p.
eod.tit.jn j.compil. * ea.


fuo fibi collega delegata eo viuente vti non cceperib
quiamandatum haiuiinodire Integra mortemanda-
toris expirauit: non babet folus officium iudicandi. “
vero ante mortem illius iurifdi&ione vticcepetittali-
ter demandata^vices liras & alrus poterit adimplere.

[ r C bfiuentium negociorum multiplicitae copiofa nojlrm*
animum ad curas vart.u impcllerc non de/inat,jraternitasia-
men tua tjuam ftneera compleclimur eharitate in domino,fitt"
citudincm no Hram ad remput deponerc compellit, quam in t'
xequcnde alti, ex delite pabloralu offi.ij gerebamut,at^tMIP
dubitationem apošloiteo certificarc reSfonfo.  ]

CAP. XXXI.

Non creditur cjuit dtlcg.tr us,m fi delegationem probet.
Idem ept/čopt Paioeen.

C Vminiure a  periumrs: & infra. Pritereacjull*'
uifti.cirm tibi ab aliquo fub hac forma mandatu* 1
aueloritate qua fungor * iniungo, vt talem denuciet
excommunicationis fcntentiat fubiacere, actibifup ct
mandato apoftolico hifitanti, ab aliquo non fit fad J
fides: c an mandatum huiufmodi exequiteneatis.

Super quo tibi huiufmodi damus refponfum, quoa
nifi de mandato fed.apoft. certus extiteris, cxequi nou
cogeris quod mandatur.

CAP. XXXII.

'Ver procuratorem non habentem mandatum, de rt itd rtdt
turifdtcfio prorogari non pordi.

idem Parifiir Trecen.epifc.ir abbati fanti e
Genouef*.

C Vm olim d  abbas & conuentus ‘  Vergilia«®'
fua nobis conqueftione monftraflent, gnodf-t 5 '
mes Aitifliodoren. quoddam ftagnum, molendinu?>
& domum in tena eorum coftruere nitebatur in ipf°'

rum / praciudicium 8cgcauamen,epifcopo ScthcfaH'

rario Niueruen.commilunus caufam ipfam. Perqu<>'
rum literas accepimus,quod lite fuper petitionibus eC
defia contefta ca.receptis vtrinquc tefiibus, & adtefta-
tionibus publicatis.cum fuper didis teftiuminterpa*'
tes fuifietpoftmodum difputatum: TandemP ars c0 '
mitis propofuit, quod de damnis in uemeribus & ie '
bus aliis datis fuper quibus tefies deponercvideban-
tur.cognofcere non debebant, cum in referipto nol«®
S  nulla de damnis mentio haberetur: [ ' &•
ces autem interlocuti * funt,quod fuperdamnis u '
tis a comite,ad eos cognitio pertinebat. Quo auditp*
comes ad adpcllationis beneficium conuolauit. Vi>
ipfum iudices euocatum , &necper fcnecpeirelp u ^
falem idoneum compatentem , excomnuinicati°“
vinculo conftrinxerunt: & infra. Quia vero fupet “
mnis datis, antequam lis fuerit coteltata, nequanu 9
ad didlos iudices cognitio pertinebat,ciim in refenp
nulla de illis mentio haberetur, nec ad ipfos p otllvI
iurifdidio prorogari, cum procurator ad illa folu'
modo intelligatur conftitutus ,qua: in commillw D
literis inuenmntur exprefla: * & poftquam con'
publicatis adtellatiombus intellexit fuper hisfu'
depolitum ,protinus contradixit :nos eofdcmind'*
pronunciamus minus iuttč interlocutos fuifle, ac
pe dictum comitem quiob hoc ad appell. beneficij
conuolauit, excommunicationis fententianon tu'
ligatum. j

[ I cjuod inter alia fuit ex aduerfo rojponfunt
cum fuper omnibus articulu de tpuib.teftet depofucr.it,
folenmter contefiata rde ipfit cognofiercacpranuncUrtiM^

a Cap. to.eod.tit.in j.compil.ir efipars Decret.cunt
rcM.dcelcll.  b ribi iniungo.  c Vide l.rjuicuntjue f d'?* '
ir nota. in / fitendum Jf.de ver.oblig.  d Cap.ti.tod nt -! n ^
compil.  e Scnbendum Vis\d:acenjit,vel Vueliacenfis.
rum.  g dedamnts datis,tre.  h fuerunr.  i
lt.2. & ibtBart.infin.ff.fi cert.pet. ceteris ditilOt&d' 1
plurmanufir.

i‘ 4 i De offidio &poteft.iucLde:!eg; 142

tentbatur. ^dhocpars comitureplicauit cjuod frJi fuper dam  bntur, vt fi ambointerefle ncn poflent mandatis apo-
nif aprocuratore/Uo lu /netit conteffata, ei ramen ex hoc non  ftolicis exequendis , ea ipfc nihilo minus adimplcret;

poterat praiudiciumgenerari, c um ad hoc procurator dar tu non
fueritjfidad illa duntaxat cJ.pt tufa cjua fuerant in literu com
mi/ionu expref)a fuper caflro videlicet, ftagno fr molendino.
*Adhoc parte alterarefpondente cjuod procuratoru faeium co-
tntt vitemu impugnare non potekat cjuoisfijuepolipublicatio-
nm tefiium minimo duxerat reuocandum.

CAP.  XXXIII.
figi alfacaufa reUtionis tudieum delegatorum figtUa vio-
knda aperuit,nonauditur pofimodum contra illa.

Idem Senon.archiepifcopo.

C Vm * olim magifter S.& B, archidiaconatum 5c
praepofituram adinuicem commutaflent. & infra.
Verum didus B. delegatis noftris non deferens, imo
verius delcganti,(igilla violauit illorum,& feripta qu$
nobis fuerant pradentanda, non erubuit aperire. Qui
poftmodum in noftraprafentia conftitutus, aduerla-
lioprafentein excufationem fuam propofuit,quod iii
diccspcrperam proceflerant * contra lpfum, cum a-
da c  in feriptis minus fideliter redegifTent: vnde ti-
mens neliterasportaret Vris,lllorum icriptaaperuit,
&quodfufpicatus fuerat,adinuenit. Sane fiquod ex-
pediret melius*notauiflet:vel non rccepiflet feripta fu-
fpefta, vel recepta nobis fideliter prarfentaflet, & often
difler caufam fufpicionis propofitae coram nobis: prs-
terea cum non conqucrereturde iudice, quem ei pro-
priomotu d  concefiimus, fed deillo potius,quem i-
pfeduxerat eligendum: Sc iudiccs fuas nobis per eum
literas deftinaflent, de ipfo pariter conquerentes: ver-
bis ipliusfidem non duximus adhibendam. fed vt in
hoc faltem punirctur,in quo peccauerat,contra afta iu
dicum,qu£ temere e  violarat,ipfum(ficutnec debui'
nus) noluimus exaudire:ne videretur dolus fims ei pa
tiocinium adtulifle.

CAP.  X X X I I I I.

Delegatu* non tene tur admittere coUegam fibi adiunSIum
fer literas fubreptitias,nec ipfitu fub delegat um.hoc dicit Jecun -
dum vnum irttelleftum.velJic: Delegat us /ubdelegatum cotte-
£A impediti, non tenetur admittere,Ji in referipto elf claufnla:
Ji ambo, frc.hoc dicit,fecun dum alium intcUeftum .

Idem abbati, fr capellano fanffa Maria
'Monontenfi

C Oram / dile&ofiiioM-diacono cardinali,quem
tibi & H.nuncio. & clerico fančte Agath* aduer-
tuo, qui cum inftrumcntis eiufdem ecclefia:, fed
a hfq-> literis de ratihabitione, ad apo.fe. acceflerat: fed
deratocauerat, fubfideiufloriacautione S  concetfi-
ftusauditore.proponere h  curauifti,quod cum qui-
dainin paroecia fančla; M- in honorem beata: Agathae
etclcliain coiiftruxifict, Alexand. papa * praedec.no.
Cfttfam fuper boe abbati fančli Stephani,& priori fan-
^i Vidoris commifit terminandam :qui pro ecclefia
fancis M.definitiuam fententiam protulerunt: verum
^apellanus fančfoe Agathae fententiae parere contem-
pbt. Cumq; fuper eadem caufa coram Ferrarien. epi-
fcopo, per annum difceptatum fuiffct, pars ecclelix
ianfti Agaths horum veritate fupprefta, magiftrum
F« Bon.canonicum obtinuiteidem epifcopo in caufx
Cecmone adiungi; qui cum caufae interefle non poflet,
pt*diflusepifcopus, cuiper iequcntes literas manda.

* CapJ-Dererumperm.in j.cornptl. vnde veranarrariofa
fitpenpoteft,  b procejfcrunt.  c al.fr aCta 2  .Reg.ir.  d Hac
'U ufula motu proprio ejutd epererur trakt Felin .ca. nonnuUi.
tre/ fr late Gabrieliu< in Com. cone. ti. de clauful. concl 2 .
'oioUutr.  f (ap.r.De paroch. fr al.paroch.in 3. coni pil.
& nfero ou.od elerieus comparenspro altero, ji non probat ple-
^tentturde rato concer. ^Auth.gener. C.de epi/c. fr clericis.
a n!l ^' B * r ' mft i e ‘P ro P onere  Mrauisli.  i deefl Papa in

fententiam pra.'di<ftam conflrmauit : [ 1  &/•']  Nun j
cius verb eccleli* lančlae Agathae interaiia propofuit>
quod cum.di^Ius magifter L. ] vices fuas aiij ddegaf*
let,epifcopus admitterc noluit fubdelegatum.fcd poft
adpellationem ad nos interpolitam folus in caufa: co'-*
gnitioneproceflit: [ 2  &/*]  Sed e contra fuitrefpon
fum^uodrerrarien.epifcopus folus procederepetuit,
cuminvltimse commiflionis literis fuiflet infertunv
quod fi ambo interefle non poffent, pra:dičtus epifco-
pus nihilo minus exequi procuraret: quod non intelli«
gitur ) vtflperfe,vclperalios interefle non a  poflent:
quiaidraro, b  vel nunquam contingeret, fed fi non
poflet perfonaliterinterefle.Idem igitur cardinalis la¬
tam ab eodem Ferrarien. epifcopo fententiam confir«
mauit, & aduerfsparti fuper hoc perpetuum flletium
duxit imponendum. Nos crgo } quod ab eo faiftum eft,
aučloritate apoftolica confirmamus.

C 1  C a p e U*no S. %Agathes fub pcena. excommunicatior.it
intungens, vt nullum parochianorum tuorum infra certot ter-
minos commorantium ad offcia diuina,vel ecclejiafiica recipe-
ret Jacrameta.xAdhac d.Hugolinus ex aduerfo refpondit auocb
olim arch:prcsbyter de Pafiino a pradiflo ^4lex.p.p.n. Indul-
gentiam impetrauit vt tn vico CaHellionu , in <juo fuperexcre-
ueratpopuli multitudo ecclejiam de nouo fundaret. Vnde tun*
Bononicnjis epifcopus de mandato eiufdem p.n. fr locumfigna-
uit,fr primanum lapidem benedixit,fr infundamento fecun-
dum confuetudinem collocauit.capellam in eodem loco conffru  -
dam cum totaparochia, cjuem vfque hodie habet ecclefia de Pa
fiinoper 2 o .annos iuffepoJfedit,c]uamfe. re. ce.pp. p. n. eis fuit
literu confrmauit, fr nos fub noliraproteftione recepimui con -
Jlitutam nobis ab eodem archipresby tero cenfualem. Verum  0-
lim efuidam canonicus regularu ab archipresbytero de Pavlino*
vt diuina in eadem celebraret officia deputatus prater aud.ar¬
chipres by teri fr capituli de Pafiino coram predido abbate S. S.
frprtore S.Vid.ab illis citatus apparuit, fed coram HLisiudi—
cium non fubiuit . Imo ab ipfis tanejuam de ratione fufpedit,
cjutapradtdam voluemntfibi paroch tam vedicare,ad noffram
duxitaudientiam appcllandum. lidem autem iudiccs non du—
bitames mandati fines excedere tam fuper nouo quam veteri
populo fententiam protulerunt, cum ficundum ten or cm liter a—
rum diredarum ad eos non potuijjent nifi de veteri iudicare .
r Po$fmodum vero memoratus canonicus contra volunrate/nJt-
ueprohtbitionem arehipresbyteri Jut coram Ferrarien. cptfcopCf
comparens, fub eo aliejuantulum litigauit, fed tandem comper-
to (juod vniuerfi familiares eius ci ejjent aduerji,pradiduna
El.eifecit adiungi,cjui cum.']

[ 2. Vnde contra primam fententiam allegabat e/tiod de
commifiione ad primos iudiccs impetrata ad archipresby teri no
titiam nilperuenit: ejuia iudices pod appellationem legitimb
interpofitam procejfcrunt, fr cjuod fines mandati fuerunt in
procejfu tran fgrcfiionu.contraficudum verb fimikterpropone -
bant (juod canonicus regularu qui coram Ferrarienfiepijcopo li¬
ti ganit, non fiolum non fuerat procurator datus ad eam, fed e-
tiam contraprohibitioncm arcktpresbytcriliti fe prafumpferat
immifcere, cjuod Ferrarien.epifcopus folus procejferat cum non
eijoli caufa fuerat delegata, fr collega eius ,fr Ji caufa neejui-
ucrit interejfe, alij tamen commifmt vices fuas, fr cjuodpod
app. etiam ad nos interpofitam idem Ferrarien. pro ecclefia S.
N. fententiam promidgauit. *Adhac autem pars alt era repli-
cabat, cjuodpradiltajiare nonpoterant, cum čredi non debeat ,
cjuod a iudictbus illis pars appellauit aduerfa,ad cjuos nec fciue-
rat,nec aiidicrat commifiionis literas emanajje. Fr At er e a cum
in literis commi fiionu, appcllationu fuijjet obffaculum p ar ti-
bas ( nterclufu m ,appellai ioni interpofita non fuerat deferendis.
In fuper sum ficut adv.erfariiu fuit in ture confejfus, fr fi pars
eiui/jui vtprofccjucretur appeUatione, literas impetrauit, non

* pojfet.  b VidcUura>cHml.fiq- C-de podul. fr l.nam
adeajf.de legi.

« 4

! I43

Decret.Greg. Lib. I. Tit. XXIX.

44

fuerit tfmeftiUu vfa,pro codem haberidebetir , acJ?non fuerit
profecuta . i »ide fententta i<im tranfierat in rei iudicats aulJo-
ritatem,fr Ji centra tu* li trgan tu prolara fuiffet . Cum autem
nec Liter a  commifštonu ad mdicss pri mo s obtenta pr a fantcnt ur
in ture,nec aliter legitime demon/bet ur formam mandati tudi-
ces excefliJfe,pro fententia pori tu eji prafumendum. f/uod dici-
tur ex aduerfo , quodcanonicus ipfe non fuerit procurator, non
tiocet , cum ipfe procurator litem coram eodem Ferrari en f. epi-
fcopo contešlandofačfus fuerit dominus litif , ejuigeneralu ab
ipfius fundattone ccclef a procurator f uit, fr Jic agebat, fr con-
trahrbat , ac Ji vere noua capelia dominus extttij]et , prafertim
cum in caufam non tam ecclejia nomine quam proprio trahere-
tur, vrpote cjuiparochianos adiudicatos ecclejia Saddiui-
na recipicbatofficia , fr exhibebat eu ecdejtafhca facramenta.
c Fraterea ) cum ad archipresbyteri notitiamperuentjfct,caufam
ipfam fuijfe Ferrarien.epiJcopo de lega tam ,fed Ji per canoni-
cum tllum nolebat fubire indici um  , ad caufam agendam de-
buerat alium defiinare,quod cum non f e cer it,eius eff negligen-
tia imputandum, imo malitia potita quiJic commifionem no
firam vtfus fuerit.]

CAP. XXXV.

Lotus ad quem reta Jecure accedere non poteft, fr canonicus
in caujd concanonici delegatus,recujaripoterunt.

Idem pr epojito fondi Dominici fubdtacono
noffro,

C Vm R. *  canonicus lanuen. caufam qux inter i-
pfum cxvna b  parte,ac P.ciuem Ianuen.vertitur,
tibi obtinucrit delegari: & jdem ciuis propter multas
& graues inimicitias ciuitatis fux,  in tua nequeat prx-
fcntia comparere.Mandamus,quatenusfupradido R.
huiufmodi optionem relinquas,vt (exceptis canonicis
lanuen.quos cum fint eius locij.merito habet pars ad-
uerfa fufpettos) in ciuitate, vel dioecef lanuen. in qua
funt multi viri c  prouiduudicem eligat, coram quo
qu£ftio terminetur:cui au&oritate noftra diftrifte ptx-
cipias,vt eandemcaufamiuxtarefcriptiate d  obteti
tenorem appel.re.fine debito termina te procurct.
CAP. XXXVI.

Si mandatur iudici delegata, vt illum abjoluat, qui dicit fe
iniuffe excommunicatum, ante probationem illum abfoluere
debet. Si autem dicat excommunicationem nullamiprobatio-
nem nullitatis antepronunciationem admittet.

Idem Rothomagen.arcbiepifcopo.

C Vm contingat e  intcrdum,qu6dlaici: & infra.

Infuper requifiti fumus, cum quis conqueritur in
fe a fuo epifcopo poft appell. ad nos legitime interpo-
fitam, vel alias iniufte excommunicationis fcntetiam
promulgatam,& nos iudicibus damus in mandatis,vt
fi eft ifta, iuxta formam ecclefijeabfolutionis benefi-
cjum illi impendant, vel eandcm fentcntiam denun
cient effe nullam, ac epifcopus parat us fit probare fe
in illum,antequam vocem appellationis emitteret,vel
alias iufte huiufmodi fentcntiam protuliflc,an proba-
tionibus non admiflis liceat iudicibus excommunica-
tum abfoluere,vel denunciare f  fentcntiam effe nul¬
lam? s  ad quod. t. r. quod cum quis conqueritur fe
poft appell. ad nos legitime interpofitam excommu-
nicationefui(Teinnodatum,femper h  vtriufq; partis
probationes funt admittend«, antcquam ad decernen
dum fuper hoc aliquid procedatur, per quas denique
apparebit,an abfolutione indigeat conquerens,vcl de-
mmciadusfitpotiusnonligatus. In eo vero cafu.cum (
excommunicatumquis fe aflferit iniuftk, vix vel nun-

a  Ca2.e0d.tit.in 4.comp.  b Hacvcrbaexvnapartcdc-
funtinantiquit.  C In Cod.Rarb itaprouidi,fr difereti.  d l n
omnib. antiq. ita: ad te fr initium capiti* indicat omnino ita
effe legendum.  e Ca.3e0d.rir.in +.comptl.  f Hic e(l huiuf-
modi in quibufd< manufer.  g Hune text. dicit abbasjingul.
effe hic ad hoc quod appellatio iniufla Jententia vtniat nulla.

•h vtriujUbtt.

quam eft eius (anrequ3 abfolutus fuerit) probatio ad*
mittenda, nifirune tantum, cum afterit,in excommu*
nicationis fententia intolerabilem errorem fuifle pa-
tenrer exprefi'um:ad quod probandum admittitur an-
tequamabfolutionisgratiam confequatur. Veriimfi
proponat fe firapiiciterexcommun;catum iniufte, ac
epifcopus ad probandum, quod iufte ipfum excom-
municauit, fuas poftulet probationes admitti, non eft
anteabfolutionem ipfius aliquatenus audiendus.ciint
etli pro certo conftaret rationabiliterin illum excom-
mumeationis fentcntiam promulgatam,nihilominus
effet eiabfolutio iinpendenda iiumiliter poftulanti:&
ideoin hoc cafu illum credimus iuxta formam eede-
fiae protinus abfoluendum: vt fic demum probatiom*
bus vtriufque partis admiltis, vtrum iufte vel * iniu*
fte ligatus fuerit, decernatur.

CAP. XXXVII.
a nohti olim ir fratrth.no/irti [harifimu in
Jio fi.nofter Fciericut R smanorttm imperatorfemper^iupifin 1 ’
Rsx Sicilu,vt reBitucrct ■ven.fra.no. Cephaluden.epifcopntn,
ttjuem Jpoliauerat eedefu ir aliti bonu futi,fe id liberifoS*'
rum vina voce promifit,vnie per feripta noftra Venerahili /*■
no.&c.ojue fecjuuntur hic adfaipta.

Si luhdelegariu delegati papa iurifdičfione vti captritP
delegate remoueri non pottff: irpfecerit contra mandaturnj’
uc exccJfcrirformam refiripti , pnceffiu eff nulhu.

Honorius I I I. Me/fan.ir Regin, archi-
epifteopti.  b

V Enerabili fra. no. archiepifcopo Cufentin. ded 1 '
m us in madatis.vt Cephaluden.epifcopum ‘ lC '
ftitui facerct ad cpifcopatum, & ad alia,quibus fu« 13 '
fpoliatus: quo reftituto plenarie, & corporalem JCf 3 '
cificam polfeflionem adepto.fi epifcopus metito e« { ‘
de dilapidatione fufpedlus, virum prouidum & bon c
dum ptouidetet coadiutorem d  eidem ‘  adiugerf*

finecuiusconfilio nihileorum facetet,qu2eadadin>'
nifttationem pertinent temporalem, quoadu|q; v£ . 1 ‘
tatecompertaduccremus aliter prouidedum,i nteI1
omne alienationis genus eorum vtriq; audorita te 110
ftra diftričlius interdices . Porrb idem archiepift°P^
corporis infirmitare grauatus, commifit in huiun n °
negocio vices fuas, primo abbati fanfti fpiritus der '
normo, ac demum thefaurarioCufentinen. QH or “
proceffus nobis exhibitos, de fratrum nodtorui«^
ftlio caflauimus iuftitia exigcnte: quia videlicet abn
contra mandati noftri tenorem, / ad inquirendu
vtrum de dilapidatione fufpeiftus eflet epifcopus,^
no reftituto proceflit,Sc archiepifcopus ipfe(cumi > 3 |
fuo funeftus eifet officio: di£to abbati committend«
integrum vices fuas ) huiufmodinegocium dido t* 1
fauratio nonpotuitdemandare.

CAP. XXXVIII.  r

Si delegatu.f pronunciauerit fe iurifdiffionem non hitri
pfam etiam de eonfenfu partium non reajjumit.

Gregor. I X. S.pracentoriir magiftro N.cane.

^imhian. .,

S Ignificantibus M.muliere,& I nato eiusmos n° ^
ritis accepifie,quodcum nobilismulierluliana
dua mentiens fepauperem S  contra eos fuper t £
fic rebus aliis ad iudices, noftras lireras impetrafle ■ j
dem coram eis excipiedo proponerc cur aaerunu ft^

a Hac duo ■verha,vel iniuftetdefunt in vetufiioribtu^
ipfttu Honorij comrnentariu feu regishu , i tuiur capitu “^

initium.  c  l.videamiu'§dn Fabiana,de vfnr.&U H y

tor,de verb.fgmfr.  d froadiurores tjuandodandiftnt Cn//

literpermittanturtrudit Conc.TrtiCfi/frti.derefor.c i' ^ j,

x r .de rtfor.c. 7 .  c  verhum adiungerefdeeftin anti^nn. .

de l.r.cum nor. C-de appellat.  g l.fitjutiad declinen a,
fin autem. Q. de eptjlep.ir deric. &1. illilitaffrfn.
praf.

H5 De offic. & poteft. iud. cfeleg.

cum dift* liter* ruggeftomedacioimpetratatfuifient, '— -

‘uro praedičta Iul. (qu*nobilis cft & diues) paupercm
le dixiflct in eis coram iplis(nifi requifito prius dorni-
nojfub cuius iurifdichone ipti cofiftunt, Sc coram quo
parati erant cidem exhibere iuftiti* complcmentum)
lton debcbaat de iure per tales litcras conueniri,vnde
difli iudices interloquendo pronunciarunt fe per eaf-
dem literas procedere non debere: & infra. Denmm
fuit T partibus in quofdam tanquam in arbitros taliter
compromifTum-;, qnod fi intra terminum in compro-
roiffo exprefiiim caufam non defidcrent, partes ad eo-
tundemiudicam redi rent examen.Verum arbitns cau
lam intra terminum negligentibus tcrminare_>, difti
iudices iurifdi&ionem per formam compromiffi hu-
iufmodi refumpferunt:aquibus iidem fe fentientes
|tauari,quod fuper his, fuper quibus ab eis fuerant ab-
iolittijlitigare compellebant eofdem_>,ad noftram au-
dientiamadpellarunt.Ideoq; mandamus, c t uatenusfi
tftita,tenocctis inirritum-’.

CAP. XXXIX.

»Arbitri eleffi ad caufam recufationii adfignant partibus
htminum adprobandum caufam fufpicienii , ir iudex rccufa-
tm ttmpcUit arbitns ad caufam fmiendam.

Idem_ j.

S Vfpicionis « caufa contraiudicem adfignata.non
ipfe(qui forfan pronocatus obelfetjfed arbitri po-
tiuscoramquibus probatio cft facienda, Sc adquos
omnia,qu*adhuncarticulum faciunt.pertinere no-
fcuntur: poilunt ad hoc terminum adfignare. Ab ipfo
quoq; iudicefcui ficut iurifdidiio,fic Sc c.ctera ftne qui-
bus explicari non potcft, intelliguntur efle commifla)
iidem vtconueniant,fi difcordes fuerint,in vnam fen-
tentiam-', veltertium concorditer aduocent, 4  cum
rpto duo vel alter eorum id Faciat,lunt cogendi.ne hu-
iufmodi occalione principalc negotium plus debito
prorogetur.

CAP. X L.

”Be/cg«f4 iurifdiflio adperfonas Kort exprejfas in refcript),
etiam de ipfarum confenfu prorogari non potefi.

Idem abba.fanSa Genoueft.

P ’5c G. per literas ‘  apoftolicas conquerentibus
coram te dcepifcopo d  London.qu6dc6cdTum
abeismutuum promilih loco Sc terminononperfol-
uit: pcndente iudicio, I. laicus qui in quantitate qua-
dam eifdem mercatoribus tenebatut,fc in tuam iurif-
diftionem(ficutadfcrit)voluit prorogare: e vtfi in¬
tra terminum conftitutum prsdhftam non folueret
quantitatem,excommunicationis & interdifti fenten-
tias iaperfonam 8c tetram eius promulgares. Quas
huiufmodi occafione a te latas, decernimus non vale¬
te: cum Sc fialias iurifdiiftiohi pnefle dicaris :quia in
diftum I.nullam iurifdiiftionem habebas, iurifdiftio-
msprorogationullanofdtur extitifle,cum huiufmodi
delegata iurifdičlio adalias perfonas nequcaqp rogati.

C A P. X L I.

Jdaiorxx.annitpotefi a ejuocun^, dari delegatus . Idemin
Maiori xviij. dummodo tntenteniat confenfiu parttum.Minori
vero xviij. non potefi duri, ni fi a principe.

Idem-j.

C ^m vigefimum annum peregeris, f  dari potuifti
in atate huiufmodi delegatus.Cactcrum conftitu-
to intra atatem eapdem (nift partes fcienter confcnti-
tent ineum,quiannum xviij. tranfcendiflet ) fadba de-

a Caufas recufationum refert Hofiienf. in [um. tit.de re-
'uff  tjut funt caufa loan.^ind.in c.Lcgitima de appel.in 6.

&Panor.in c.cum/pedali infra de appell.  b Vide l.item
finnus jf.de arbi.  c Vide Lanfran m trafii.de arb-§.proro
gan«. Laudunenf.  e Vide t.j ,ff. de eo auod cer.lo.
tl.nmiribiBarX.de fen quxpro eo.cjuod intercfl.  f Vi
*e ln.jf.de nun. & I jilimfa.ir l.cumprator.ff. de tudi.

LjjS

legatio ab alio, quam a principe non teneret.

CAP.  X L 1 1.

'Votefhu plurium delegatorum vel arbitrtrum fmpUctter
datorum expirat permortem vnius.

ldem_;.

V  No delegatorum n  vel arbitrorum ( ficut pro-
ponis)rebus humanis exempto,eorum officiunu
expirauit. Niii aliudin delegatione aut compromiffo
fuiffet expreffum_>.

CAP. X L I I I. —

Delegatu* Papa fubdelcgarepotefi , licet datu*/it ex offici)
vel de p ar ti um confenfu,vel cum claufula prselcdionu,videli-
cet,quodjt non omnes,tu cum ali) cxcquaru,& catera. hoc di-
tit,vfft ad  q./j autem.

Idem_/.

Vonjam apoftolica fedes intendit prouiderene-
V 4 _gotiis 8cnon perfonis,quibuseademcomittun-
tur.li iudex tertius licet ex officio noftro, vel de adfen*
fu partiumpro communi anobis datus eifdem—», alij
delegauerit vices fuas(cum delegato a principe id con,-
cedatut a iure) * delegatiovalebitipfius.ldcmquo-
que dicendum eft,cum mandatur epifcopo,vt cum al-
teto fuorumeoniudieum madatum apoftolieum exe-
quatur,&tune fine fubdelegato ab ipfo epifcopo reli-
qui duo procedere nonvalebunt.

Is cui eommittitur negotium,vt perfinaliter exetjuatur, po~
tefifipartes confentiunt,alterifubdelcgareX'allit in cafibu* hic
exprefu.hoc dicit' vf} t  ad-fyXercrum.

Is autem,cui iniungitur vt perfonaliter negotium-*
exequatur,poteft (dummodo partes confentiant) hoc
aliis delegare.Prxterquam fi inquifitione fietbvelec-
cleiiis deprslatis.velaliis miniftris prouideti c  man-
datemus,cum in his omnibus cafibus iuduftriam & fi-
dem petfons, cui talia comittimus, eligete videamur.

Is,cui eommittitur nudum minifferium exetjuendum,non.
potefi vices fno* alteri committcre.fallit in tegato jedil apojl)-
lica.Etefi tex,notabilii,ir multum allegatur. .Ab. Sic.

C*terum(falualegatorum fed. apoft. auftotitate_j)
nullicui commiffum fuerit prxdicare crucem, excom-
municare, vel abfoluete aliquos, difpenfate cum irre-
gularibus.vcl iniungere poenitentias, liceat lisec de cx-
teto aliis demandarc-/: quia non fibi iutifdifti®, fed
certum minifterium potius eommittitur in hac parte.

JL) E O F F L C 1 O LEGATI.

T l T V L V S XXX.

C XV.  I.

Legatu* Papa etiamperjimplicem ejuerelam adirt poten.
Alcxander III. vniuerfis fuffraganeu
Can tuarien. ecelefia.

C Vm d  nonignoretis Cant.archiepifcopurrun
vobis non folum e  metropolitico, fed etiam
legationis iure pra:efle_/: [ ’  Sc .p] Sane licet
idematchiepifcopus metropolico iure audite nondc-
beatcaufas deepifcopatibus veftris, nift per adpella-
tionem deferantur ad cum : legationis tamen obtentu
vniuerfas, / qu*per adpel. vel qucrimoniam peme-
niunt ad fuam audientiam , audire potefi: & debet, fi¬
cut qui m^uincia fua vices noftras gcrerccdptobatur.

[ 1  .Mtrabile fatuefi epuod Cjuidamvefirum ficut audiui-
mu*,ajfeucrarc pr s farni t , pued idem archicpifcoptis nullam.
caufam deepifcopatibus veiirtf Jiue metropolcos fine legat ionu
iure dcbcat audire .]

»a Hune textum intellige,crimfacia efi delegario nomina-
ti on is perfonis : fetus fi dignitatc iuxta c. tjuoniam abbai fup.
eod.  b Vide La iu ir ibi Pct.de bct.pert. ir X.dciud.
ir Barr, inI.ir Uuiajf.de iurifd om. iud.  c mandamus.nl.
mandarent.  d Cap. r.cocLtir. in t compil.  e metropoli -
ct.  f In multu,manufir.

e J

47 Decret.Greg. Lib.I.

CAP. II.

De caufa f]>ecialiter delegata, a papajegattu fi intrimittere
tun poteši.

Celeftinus lll.magiftn ColumLo.

S Tuduifti a nobis <* qua - rcre,vtrum de caufa,quam
alicui delegamus.alius qui fit generalis ia prouin-
eia legatus.antecognitionem velpoftea cognofcere_;
Taleai,vel commiluonis noftrsc proceduro,quem iudi-
ci delegato ttanfmittimus,taliter impedire_j.Refpon-
dcmus,quod cum mandatum fpecialc deroget genera¬
li, legatus commifiionem alij fadam fpecialiterimpe-
dire nonpoteft. & fifecundum formam mandatino-
fhifententiaiam fiieritpromiilgata.non poteritipfe
legatns (nill fuper hoc mandatum fpecialiter recepe-
ritjeam quomodolibet irtitare_j: ipfam tamen(fira-
tionabiliter!atafuerit)confirmare valebit, 8cexecu-
tioni demandare_>.

CAP. 1 I E

Legat tu etiasde hetere ex generali legat ione nonpotep tranf-
ferre epifiopos,velvnam ecclefiamearhedralem alteri fuliicere,
dr alteri asneedere im primatia, vel duos epifcopatus vnire,vel
vnum diuidere: excommunicatos ramen propter manuum in-
btlfioneminclerkos ,abfoluerepotefi.h.d.cum.c.fitj.

Innocentius 1II. * ri.fanlfi Laurenrij in Lu-
cina preš bjtero cardinali, fei.

*Apojt.legate.

■V-rIfifpecialisilladileftio, c quam ad perfonam—

-LN tuamhabuimus Schabemus.iuftum motum ani-
minoftri tempetaret.poena docete,cognofceres,quan-
tum d  exceflferis, qui fpretis canonicis (andionibus,
Ctconfnetudinegenerali, motu proprio prxfumpfifti
Troianum epifcopum deTroianaecdefia ad Fanor-
mitanam de rado transferre_>.

CAP.  I I 11.

fsstmmarum fuitfitpra in cap.pracedenti.

Idem e:dem.

Q yod » tranflationedr Sc-pj Licet in regno Si¬
cilije generalis fit tibi commifia legatio , ad eatn
'famen finefpecialimandatonoftro non debuifti ma-
lius extendere,qux in fignum prhtilegijfingularis funt
•tantum fummo pontifici refšrnata: & fi quxdam ex
Jiis,quxdefpeciali conceffione fa-pc fuere legatisin-
"dulta.vtillorum vidclicetabfolutio, qui propter faeri-'
legaš manuum iniediones in clericos, incidunt in ca-
lionem promulgatxfententix,videanttircx ipfolcga
tionis oificio iam licere legatis: an exiftimas, quia vi-
cesnoftras taquamiegatotibicommifimus exequen-
das,qu6dPanor. eedefiam pofles fubiicere Meflaii vt
jllani prsficeres ifti,conceflo fibi priutlegio primatih ?

An putas exeadem caufa tibi licere,duos epifcopatus
■vnire,vdvnum diuidere finelicentia fpecialil

[ ! ‘Tontificu de Troiano epifeopatu ad Panormitanam
metropolitu d tefdCram volumtu ratam habere, ^ejus vri.ptc
von amaritudinit, fedtcBitudinit nos indunit. n nia.]

CAP. V.

£x atto legat • rctulitcaufam Papa.ilJius deltnir ejje Judex.

Idem £«»«>. f epife. ir M.capcliariofub-
diacono noplro.

L lcet Tranen. canonici g  ab initio diflenfiffent,
tandem vnanimiter confenferunt, G.fratrem Cafi
finen. h  abbatis in archiepifcopum eligentes, cuius
cledionč Poitucnf epifcopus tune Tegatus, examinari

a Cap.r.eoi rit.in l.iompit.  b Inntcenr.I l l. c. trt. ir c.

C Cap.j .eod.tit.in 3 . tompil.  d .§.irem lex lulia. de re
publiia.injht.  e Cap.i.ecd.tit.in 3  .lomprl.pro vnione Vi¬
de toncil. Trident. fejf, 24 . de reform, c. 13 .  f Baretinerrfi.
g Cao j-eod rit.in j.ccmpil.iri ejuibufdam Troiani legirur.
b tl.abba-cm.ir tune dtc.C fratrem Cafiinenfem abbatem.

Tit. XXX. M

prsrcepit : [ / & -p] Nuntius prstfatf Cafiimfts  abbatil
nobis literas prsfentauit, gtauem contta iam diclufl
legatum querimoniam continentes.quodpoftquai' y
eledionem examinauerat , & eam ad noftrsdelibeti'
tionis examen tranftulerat, nunciis iam direcTis
dionemeandem malitiose nimis examinateprefun|'
p lis: [ *  & ■)'.] De conciliofratrum noftrorum exam>'
nationem fecundam, tanquam a non fito iudicefato
poftquam negotium ad noftrum fucrat tranflatu®-'
examen,cenfuimus irritam & inanem_>.

[ 1  Er tcaminanonem redailam infinptu ficitjigiUu^*
fi.n.arclsid.n mag. Petraihij muKiri cum fito ijuofr trgtllo^
fed.apofl, tranfmtttend. literat tjuoep Juat nobu pro fratre din'
Cajli.abbatu deprecatorias deftinauir,i]uat cum deireto eltStk
nu omnium canonicorum fitbfcriptionibm roboratopiccnffl *
lirerk fitffraganeorum ir populi tret de canonicis Troian. etdP
fsa ab vniuer/o capitulo de/hnatum , nobu humilirerprefi" tt ‘
runt.petentes eldlionem tanonicam deperfor.a idonea celtbt*'
tam aullorita.^ApoJl.confirmari. Nos autem admaioretrstt**
telam d prafatu canonicu iuramentum rerepimsu, nori a Htd
exa£fum,fed ab ipjis sblatum irfatfum eleilionu ,ficut efl&
moriš &■ surss examsnautmui diligenrer.lntertm vero!)

C 2  Vsrde petebat per viros idoncos fufpicione carentei &

ipfofalfo incjuirijCumtjf prafar tu fuperuemjftt tpsfopSUiO
tjuagelfafunt intcdextfjcmsu ab ipfo .],

CAP.  V JU

Legatus de lat ere confert benefiiium vactrss, licet ihdj^f
det adprafentatitnem alicuitts clerici. Isoc diiit,ir eiUtft
notabtlu.

Idem a fanlh P irjanffiLeonuabbatibsu
ir P1 archi. Tullen.

D lledus filius b  R.Methenlis caflonicus inti®*'-
uit,quod cum prmeftinus epifcopus apoftoU c “’
legatus ecclefiam fandli Trudonis contulifiet cidc®^ :
Methen.archi.ad qucm illius ecclcfia- prafenurio P cr '
tinebat.alferens quod eodem inconfulto conferri' 1011
potuitalegato,canonLcum ipfuin fuper eadem eccle'
fia moleftare prsfumit. Cum igitur plusiuris habeat
in ebneeflione prxlatus,quam in prifentationep® 1 ®'
nus, e  nccpraiudiceturprilato, fi quando per apoit-
fed legatum co inconfulto ccdefia concedatut:® 111 '
damus , quatenus ditlum archi. vt ab cius lupct
moleftatione deiiftat, appella. re.cogatis.

C A 1>. V I L

Legatus in pluribtu locu potef in fuoliber dičhrutn ločim'*,
rurifiitltonem fuam ex ercere : ita tjutdfalla vniui locipltd
tn aho expiicare,ltoc dieit P anormi.

Idem illulfri regi Francorum.

N Ouit d  ille,qui nihilignorat: [ 1  &-p]Exp alte
rua querimoniam accepimus, quodcum tibi 1«
gatus elfet certa ratione fulpeftus, eatra fines reg®
Francorum in terram tuam intcrdicii fentenriam pt°'
mulgauit: [ 2  & .f. Tux magnificentia relpendemuS'
quodetli fines regniFrancorum esierat, nondutnt*'
men fuerat tenninos fu^ legationis egreflus: cuinno«
folum in regno Francorum,fed in Vien.Lugdun. &B>"
funtin. prouinciis imundam fibi a nobis legationi*
folicitudinem fiifcepilfet.

C ' Sluodregia fublimitati, ir infra. Nuper autem primi
dil.fit.Vicen.ir V Valter mi/ites ir pojlmodum dsl.fit.magr
canum ^ lureltanenfem tum literis ruu benigne recepimtu:&
curauimsu multipliciter honorare ficutper rpfbs poterit tuefi'
rectr ari pleni sit patere. Ipfsaurcmtn nosita ir fratrum nofro-
rum prafcnti.s confhrnti 1 ontra eundem Card  ] ex parte tis*
tjuerimonram interrderunr.

C 2  etiam in animam fuam promiferunt ir obrali*

a Saneh ^1 pri .ir \anilt Leonit abbatibus ir magiilnE.
arihr.Tullenji.  b Cap a- eod.tit.in }.compil.  C Uidi
l.fi tommunem ff.yucmadmo.fcr. amil.  d Cap.f.cid.nt.
in j.ttmpil.

tantrami

49 De officio iudicis ordinarij.

ountiurxrequofrucoram legati* ir delegatu noHrii fuperhoc
tiegotio flabii turi , ir ejuod pati butufmodi negotium, necper
tioi,nec per alium fuerit e te par te nolfra citatu* vt iuripareret,
fradilfampetem fententiam recepta huiufmodi caurione tura-
taria relateari. Carerum ad ea cjua centra legatumobiecerant,

& eit refpondimtu ir

CAP. VIII.

Tufinte legate de latere, minor legatm cxccntionem officij
A i dimittere debet.

Gregorius I X. patriarcha Hicro-
foljmitano.

V Olentes: 8c infra. Fraternitati t. legationis officiu
in prouincia tua duximus committendum , ica ta-
wenquod filegatum ad partes iliasdc latere noftro
contigerit deftinari, executionem ipfius officij. quam-
diulegatusipfeibi fuerit, profed. apoft. reuerentiao-
amino dimittas. <*

CAP.  IX.

Legatm noti de latere,fed ratione per fone extra pre inciam
fbi decreram abfoluere netjuie cxcommunicatot pro mtcciione
manuum in clericot, nee etiatn in prouincia fi teles excommu-
eticatialiunde veniant.Legattu vere ratione dignirarii nulios
taks abfiluit .boe dicit,fecundum cemmunem inteUedum.

Idem-,.

E Xcommunicatis pro inieftione manuum violenta,
ecdefia: Roman* legati, qui de ipfius latere non
*ittunturextraprouinciam fibi commiflam_>,vel ibi-
demft huiufmodi manuum inie&ores illuc contingat
aliundeaccedcre.Etquiecclefiarum fuarum prxtextu
•legationis fibi vindicant dignitatem—>, etiam fubditis
(quamuis in prouincia lua exiftentes) beneficiumab-
iolutionis impattiri non polfunt. Nifi de Ipeeiali gra-
tiaiUis&iliisamplius 'i  fede apoftolica conccdatut.

T5-®

CAP.  X.

-

Durant legati fiatuta etiam legationefinita,finitur temen
fuidelegati iurifdicUct.fi citatio nonpracefiit.

ldem_>.

N  Emini dubium elTc volumus, quin legatorum fe-
dis apoft. ftatuta edita in prouincia fibi commiffa
durenttanquain perpetua, licct eandem poftmodum
fintegreili. Secus autem b  fi caufas diucrint delegan-
das c  aliquibus, cum iurifdiiftio iftorain expirct, fi
antcilloruindifceflum horum citatio non ptaceflit.

•De  OFFICIO 1 V D I c I S
ordinarij.

T IT V L V S XXXI.

CAP.  I.

Lpifctpi in /uit dicecefibiu poffunt crimina intjuirere ir pu-
tote,ir cum optu fuerit inuocare brachtum fetulare.

Ex  fynodo loannis papa:.

Erniciofa: d  & infra. Habeantigiturepifcopi
fingularum vrbium in fuis dioecelibus lrberam
>.»- . poteftatem adulteria & fcclera inquircrc, vici
ciotiuiicarc ‘  fecudum quodcanones cenfent abf-

P

^ Uei mpedimem 0  alicuiiis.Et cum opus fuerit, publi-
cum conuocent auxilium, non ad prxiudicandum,fcd
PotJus ad ea.^ui Deo funt placita profequendum_i.

CAP. 11.

Ordinuritu , ejui fcit non vt iudex vel bomo  , fed vt D e tu
Jubaitum ejfi criminis reum jndeterminate po t er it ^ fed non no -
minatim eum a-guere velpunire.

a  Videauth. multo magu. C.de fa.fan.eccifac. 1.2. C.de
it */“f r j  rr <imen ~  j VMel.vn. C. auipro fuaiurtfd,
ione 'r ir 6 °‘ j P™*’  ^ Cap.r.cod.rit.in i.compil.Triden

i»r >jd?om/u 0m ' C ' f '  * cum not.de

Eugenius Papa. <* ,

S I facerdosfciat l>  pro certo aliqliem eflereum ah.

cuius crimmis,vel fi confefliis fuerit, & emendare
noluci.it, nifi iudiciatio ordine quis probare podle: v

Non debet eum arguercnominatim.fedmdetermina-
te. Sicut dixic Chtiftus; Vuus  veftrum me tradituru*
eft. Sed fi ille, cui damnum illatum eft, petierit iufti-
tiam.poteft excommunicareaufforem c damni.licet
etiam ci confelfus lit, fed tamen non nominatim po-
teft eum remouere d communionc, licet fciat eum elfe
reum: quiation . vt iudex fcit, fed vt Deus: fed de¬
bet eum admonere ne fe ingerat: quia nec Cluiftu*
ludainacommunione remouit.

CAP. III.

S i ordinari tu fubicfliu epifiopo profert in fibi /iibietfum ho*
fiam cen/uram ecclefiafficam , epifioptu illam feruare debet.
ir illam fine fatufaclione ir confiientia proferentil rolaxarc
non debet.

Alexander III.  Florentin.epifiopo.

C Vm » ab ecclefiarum prslatis ecclefiaftica fen*
temia in inalefačtores alitjuos promulgatur, tat*
debet&firma confiftcre,& vlque ad dignam fatisfa-
dlionem inuiolabiliterobieruari. Qiiapropter manda-
mus,quatenus fi quandoplebanus lamfti P. / incle-
ricos vel laicos paroecianos fuos interdieli vel excom-
mumeationis fententiam radonabiliter tulerit, ipfam
facias inuiolabiliter obferuari, & eam fine congrua fa-
tisfaftione_j, Sc abfque eiufdem plebani confcienti*
nonrelaxes.

CAP.  I I I I.

St ordinatio uacantu ecclefie. etiam patronata ex tul Ul ca&
fa dijfcrtur,e{f ibi per cptfiopum eeconomui ponendtu.

Idern Canruarien.archiepifi.opo ir eiuo
fujfraganeii.

C Vntvos plerunq; ^ oporteat ordination«m ee-
clefiarum dift'crre,pro eo quod quandoq; perfon*
vobis minus idones pr*fentantur,aut inter vos & pr$-
fentatoresaha decaufaradix diflenfionis h  emerfe-
tit: [ •  & .p] Fraternitati veftrat mandanms, quatcnus
fi quando in vacantibus ecdefiisfin quibus ecclefiafti¬
ca perlona przfentationem non habet,velquiaperfo-
na: minus idonca prafenratur, vel alia de caula de iure
petfonasnon potueritis in eis inftituere: appellario-
nc >  remotaponatis oeconomos,qui debeant fručlus
percipere,& eos autin ecclefiarum vtilitatem expe»-
dete,aut futuris perfonis fideliter referuare_>.

C X ‘Troutdendum nobit eli, ne Occafienehuiiu dtjjenfionio
ir fiandalt inrerim fi-uihu illarum ecclefiarum depercant, aut
eitu parochianiiin Jpiritualibtu grauia preuemant detrtmen-
ta.lnde eit cjucd  j

CAP.  V.

Si eonflar ordinario.tjuod ahfblMue a papa fupprefiit veram
caufam cjuare fuerat excomrnunnatm  , deber tli um remittert
ad papam.Si vero fibi non coni} at, etf tamenfibi vrgeni fujpi-
eto contra eum,debet togeee eum fepurgare.

Idem Cantuarien. aichiepifiopo.

E X K  partetua: [ 1  & .f.] Quia nos confulerevo-
luifti.vtrum illorum abiolutio teneat ,qui (occul-
tatis excelfibus,pro quibus excommunicati fuerant)
abfolutionis beneficimto per fedem apoftolicam-«
meruerunt.fu* excommunicationis caufam aliam_<
pratendentes i Taliter r.quod fi ita tibi conftiterit,

a al.^iuguflin.in comi.p.tos.st.Idem Norttuicenfiepi-
fcopo.  b Lap.O.eod.tit.in t.compil. irpo/l cone.Lat.p.to.
c,lf. c aQorem.Matth.o6. Marc.ra.Luc. 22 . loannjj,
d Thom.j.p.rj.to.art.c.Sotiu rn a-finten.dtU. 12 .ej rarr.6.
e  Cap j. eod.tir.cn t.compil. ir poflconal.Lateran. p ti.c.7.
f Pancrarij.  g Qap.t.eod.tit.in i.compil. ir pojt concit.
Later.p.if .c.ot.  b emergit.  i cejfanre.  le Cap.7.
lod.tit.irn.iompil, irpoff con.il. Later.p.gi.c^f.

151 '

Decret.Greg. Lib. I. Tit. XXXI. 151

" " • tanto humanigenerit inimictu adfitdučhonoig [Uafrauiit mi'

lignit Ate tabor at, fr vari it modu eu praflat mat trtam excedta-
dt,franimat eorum inextricabilt lat/ueo nititurirretire.]

Et muneribus /uit ijlorum/ibifaumm frgratiam tl'

debes eos fcslefiaftica cenfura compellere cum literis
tuis rei v.eritatenVcotinenribus, ad fedem apoftolicam
redire.St vero id tibi a  non coftiterit,8c eos fufpeftos
bibueri5,quodconfefltnon fuerint veritatem_o ipfos
compellere debes eainde coram te: quod fi veritatem
confefii fuerint;purgationem,ptsftare_>

[ i < 2ggbu elt cenfiantt ajferttone propojitum, ejuod inter-
dum ejuidamproterritcaujis exnmmunicari fed.apo.vifirant
fr reticentei caufat prt tjuibut funt vinculo excommunicatio-
nit affritft-,dc abfolutionc fua literat deferunt, conrinenres eos
ad fcd.apoft.acctfiiflcfr auditu confefiionibtu fuis abfolutionu
benefirium meruijfe. Vnde]

CAP.  V I.

Si ex dejidia vel malitia delegatipapa,quiperfeueratin pec -
tato,ordinariat loripoteft fupplere , non obfiante tjuod caufa.
fucrit delegate commiffa. boo dirit,fr efl taftu notabilit fr
fingularu,.

Celeftinus.tertius..

S Ignificauit * nobis tna fraternitas quod"quidam
deparochianis tuis. cum pro iilicita confanguini-
tatis & adfinitatis.copuia excommunieatione c  no-
tantur. adiudices remotiores abapoft. fed, literas im-
petrant; perqu»s cum ab exc.omrounkatione fuerint
abfo!utbquia didi delegati ad locurrtj, vbi teftes pro-
duci valeant.non accedunt, nec aliquos pro eorum re
ceptione tranfmittunt, in pramominata nefaria con-
iunftionis copuia.remanent: & caufa debitum non
fortitur.effedum: [ ' Sc  .f.] Cum itaq; pro malitia vel
defidiaiudicis delegati non debeat quis adremanen-
dum in copuia coniunflionis. iniqua fuffragium inuer
Ilire: tale dam us t.f. refp.onfum_>, quod quotiens ea,
quap,rsdlximus in tuadioecefi euenire contigerit,liči¬
te po tes taliter ab/olutos inpriftinam excommunica-
tionis fententiam r.euocare,ipfosq; tandiu eadem fen-
»entia tenere ljgato.s,doneč caufain receptione teftiu,
& in aliis legitimum incipiat liabere progredum—..

t; 1  V.nde poftulafti a nobts eguidfit tibi intali articulofa-
ritr.dumf Cietn ttarpdoltu fitut alicuipatrocinari non debeat,
Itec eriamejuupetmalitiam vel.dejidiam iudicit delegati de¬
hteti fr c.  .

C A P. # V I I.

Ordinariat/itpplet negligenttSm abbatit non rcuocanrii mo-
nachumvagabundumj

Innocentius I bV-Aufitanoarchiepifc.  d

Q Varno e  deuotioreligioforum : [ 1  &q.]Adau-
dient iam noftram noueritis peruenifl£,qu6d mo
nacbi canonici & al^iegnlares tua prouinciacum.de-
berent potius in dauftro iuxta regularia cenftituta di-
uinis obfequiis vigilaro>de obcdientiis ficjeditibus,

C - . .. .... - =

cjuirunr, ac de ipforum famtliaritate in conuentu ftu cottpp
grauet dijfenjiontt tommouent fr carerorum bumilitatem  >»
[piritu arrogantia contemnentei,mandatu pretlačenim [mata
tnobedientet fr conrumacet exiflunt fr contra illorumprohibi'
tionem Jecularium negoriorum folicttudinibut fe internati
Cumigiturpropttrhocordoreligionit non ntodicum ensruetat
f.r.per a.f.~\

CAP. VIII.

-Abvno epifcopo cxcommunicatus,ab aliit effvitatuhu.  S*
archiepifcopus per cjuerelam adittu , non abfiluet, nifi pria»
remittat.

Idern Rothomagen.archiepifiopo fr eiue
fujfraganeit.

A  D reprimendam *  malitiam peruerfomm poen*
certafunt in cananibus conftituta:quas ficutla-
tas a vobis interdum in fubditos vultis inuiolabilitet
obferuari.ita latas ab aliis debetis inuiolabiliter ob<
feruare.Ideocj; mandamus, quatenus fcntentias,quas
Lexonen.epifcopus duxerit in fubditos fuos canonici
promulgandas: & vosipfi feruetis,8c a veftris fubditb-
faciatis inuiolabiliterobfetuari.Tu vero frater archie-
pifcope(cum excommunicationis fententiaper adpel-

lationis non fufpendatut.obieftum)fiquisexcoinniu-
nicatus-abipla de inmftatibifuerit excommunicatio-
ne conqueftus : ad ipfum(ei quaii coepifcopo defe-
rens;abfoluendum fecundum ecclefia formam remit—
tas : qui fi noluerit ipfum abfoluere_n tu(receptacau-
tione iuratotia.) abfolutionis.munus ei poteris exhi-
bere : ita tame, quod nifi legitime tibi conlliterit eu®
contra iuftitiam excommunicatum fui(Tc_»,cxdebito•
fibi iuramenti pracipias, vtfuper eo. deauofuetitc 1 '
communicatione notatus, b  cidem epilcopofatisfa-
ciat competenter.Qiiod fi facere contempferit.cum k
excommunicationis fententiam_i,adpelUtionerenio-

ta.reducere nonomittas..

C A P. IX.

De eaufit fubditorum arcbicpifcoporum ir epi fi ep or ata fr
rum parriareba non cognefiit: nifi per adptkatioactn legitl'-
mam.aut vigore confuetttdinii feu pr mi legij ..

Ilič m 'Vuronenfi  c archiipi/cepo.

D Vo d  fimul: [ i & .pJConful.t.t.t qu6dcumut

in canonibusdefinitum primates vclpatIia^d ,3,
nihiliuris pra cateris habcre.niii qttatnumfacnca« 0 '

nes concedunt.vel ‘  prifca illis confuctudo. contu ll[

ab an.tiquo: f  ita vt fecundum Nicenas g  tegulaS'

»*•**•* UOIVVJH.I. ~ ---- "O . J .  Ita tl IVVUIIUUIK o V n

quorum curam-gdferunt pecunia congtegata.dauilru fua priuilegia feruentur ecclefiis praterquam fi apolt-
abhorrentes.per.curias principum 8c potentum dif- I fed. aliquam eedefiam vel reftorem. ipfius quolibet

-- r . o.-,  »...j- --— j fpecialipriuUegiodecreueritlsonorare:quanidiu.cW'

rici tui coram te voluerint ftare iuri,compellinondt-
bent iudrcium patriarcha fjbire.nifi caufa pet adpel-
■ adcius audientiam perferattit: aut ei aliquidfuperhoc
a fede apoftol.fit indu!tum-.>.

j [ r Qonfulrationem.fcilicet frfrttcrtmenifirirtieaiuafiptb'
\ tio canrinebatper qud d ven.[ n.Hierofoljmitunopateiarcba

conejuerebaru clettros tuos iniufie grauari.tjut eosfpreto iutbt 19
ruo coram tfuoparati funt de fe cjuerimoniam deponentibttt
ftttiam exhibere,ltoet ad cum per aptfi.fed. caufa minimedefi -
ratur.toram fertjpondere compeliit.fr vtrumad idpofitnt
ture c o mp rili per nciirat pofiulabtu literat cdoceri. Volcntet  ({•'
tur fupcrgrauamintbtu ribi prauiderepradtttii .]

C A P. X.

^Archteptficput impethttts potcH confecrationem fitifi*!p[

currerenonverentur. [ 3  &.jf.] Mandamus, quatenus
quofcunquetales inueneris: nifi ad commonirionem
tuam refipuerint.vt pioprium in manibus pralatoium
fuorum fine difficultate refignent, conuertendum in
vtilitarem domus fecundum abbatis confilium,&re-
gularcm vitamobftrucnt.fipraUti eorum poftfuam
commomnonern idexequi negligen ter om iferint: per
lufpcnlioncmofticij & beneficij adpellationeremota
compellas.

C 1. Vtrorum ftudioftu mandarit dtuinit inbaretfrcrea-
tut fuoplaeereper omnia operafanria couuerfatioriu intendit ,

a fen ftu. eff :J! fiifperiifunt cjuodnon ditcerint Papa ve-
ritatern.compellendi funt ad purgandam eetmfu[picionem,vt
ifde colligai ur eotverunt dtatjfe.  b. Cap. e. eocLrie. m t.
etrnptl.  c V ide Trid.tonctl.fejf i+.in decr.de refermar per
multacapita ,  d cM.\Aaxirano. c Capt.eod.rit.tni.
ttmpil. V.lde.concil. Vitnnenf.in Clem.de fiat mtnach.c.nein
agpe •§fcjuia*vere.vbi ettam. hac prohtbentur.farit lex Dco  no¬
tri Gi.uaepifc.fr c Ur..

a Capct-.eod tit.in j.cimpil.  b al.natattu, ttatn ica*
datua in-nulio manttfirircperitur. c al.Tprenfi.  diC ep h
eod.ttr.tn e.compit.  e fr prifca.  f Vide l.decjuibm
tcg.fr C.tjuefir lon.eonfu.  g Hatbabetin d.con.ctn l.Cr [

153 De officio iudicis ordinarij.

gauciahtri committcre , ir confecrandtu tenetur »Ulltcom-
cmfario mimu confecrationic redpere.

Idem Turonen. archicpifcepo.

/-x Vod fedem <* apoft.[' & .p] Nos fi quide con-
W_fulaifti,vtrum fi aliqua infirmitate, velaliaiufta
caufa dctentus,aliquera fuffraganeorum tuorum con-
ferrarenonpofics,alicuicoepifcoporum tuorum vices
tuascommitterclicitum ribielfet: [ 2  & .f.] Confult.
tuataliter refpondcmusquod in tali articulo confti-
tuto ii tuas vices(vt diftum eft)tibi committcre licet,

Scconfecrandus munus debet ab eo confecrationis l>
accipere: e cui eas duseris comrnittendas,dumino-
da catholicus habeatur & impediinentum eiex fub-
traftione gratia apoft.fcd.nonobfiflat.

[ V fonfulu fuper hu cjuatibi dubia exiflunt,gratum gc-
rimu fr acceptum ir tua exindef. tneriro videt ur commen-
danda,cum lete diuina consrittitionit tandem fedem tortno po-
futrit orbu terrarum magiffratn,vt puiccjutd dubitarur ab ali-
3«° ab ca tandem ciufdem rano recjuira; ur.  ]

[ 2  Etvtrum eletita cjui pro lonfecratione inflarct ab eo
včcet tuac commifiJTeCitaliter deberet Urite confccrari -J

CAP.  XI.

cArchiepifcoptu taufam ad fe p n adpellationcm dclatam ,
fdbditit fuffraganei comminere porcfl.non ramen adtpfatnJu-
fupttodaracompellerepote/l. h.d. vfcp adff.Pr&tcrca.

Idem epi/lop o Hehenfi.

P ASotalis officij [ d &q.]Ex parte * tuafuitinfu-
~ .Pet / quafitum,vtrum fi aliqua caufa fuerit ad ar-
« 1 ‘epifcopum pet appeU.delata.pollit eandem iure or¬
dinariat poteflatis fuffraganei fui fubdito delegate, vel
•nimaduertere in g  eundem, li caufam remterit fu-
* c ‘peiedelegatam! Adquodrefpondemus, quodar-
'nicpifcopus ipfum ad fufcipiendam delegationem_r
"Kiufmodi compellere nequitinuitum : cumineum
(eaceptis quibufdam articulis)nullam habeat potetta-
Jeo»,licet epifcopus fuus eidern lit inetropolttana *

' c S f  fubieclus: & infra.

dUortuo delegato Papa ,qui excommunicauit reum , vel
in pojjijlionem induxit :Jicius JucceJfor in delegatione
l“ncdic,abf s l uerl  fr rcfftruercpojfeffionem peterir , alids folrn
“*pa reihtuct ir abfoluet, praterauam in motri; articulo , »e
tanien

H4

* currat annaltf pr&fcriptio reus coram ordinario , velpu-
lCu  p&fonii de Ifctndo iuri caurionempr&ftabit.hoc dicit.
fraterea pottulafti, an alicui 1  liceat fine fpeciali
^andatoapoft.fed^delegato, qui reum ptopter con-
'ntriaciam manifellam excomtnunicationis vinculo
' n nodauit,vel petitorem caufa rei feruanda in polfef-
'enempetitorurn induxit,rebus humanis exetnpto)
'idem volem! isti parereabfolutionis beneficium im-
P.nniti,Scpofleffionem reftituere intra annunt: fttffi-
'leatirecepta primitus cautione_>. Ad quod dicimus,
aHodcum delegatus quantum ad illud fit maior ordi-
mandato fummi pont. excommunicatus
nuiufmodi delegato non poteft per alittm (prater-
/ U5rn inmottis K.  atticulo)abfolutionis gratiamob-
l °erc,nififotfan delegatus tališ extiterit,cui alins fuc-
^ at in  onete & honere. Nec pcralium,quani p fum-

^ 1  Cap t.eod. tit.in j.compil.  b *Al.d tonfccratorc.

^'dct.vnuamC.cjuiprofua iurifdicl.  d Quabic de-
*“ tr! 1 k, rccx c paSloralu./it.deoff lud.dcIcgati. e Cap.t.
j. utin  1 .ctmpil.  { rccjuifitum.  g Ratio rll,tjuiaiu-

^ ‘ at> ‘Mpublieum iut.l.munerum-fj-iudicandi. De mun. ir
'* n -bbvnX.qnipTojHaiurifd.  b metrepolitica . i In
tonibiu imprejtu babetur dtilio, ordinario , <]ux dreti in anri-
jmonbiu cxcmplaribiu.Ex rctcntioribcu ex margine irrepfit
y tlxtun -cx glcja ramen con fiat,non fuijjed %aym.po(itd.
rep articulo nullt til criminum ant cafuum

^^*ario t ir ideo smrti facerdotes cjuojlibet peenitentes a Cul
^mupetcatu ir cenfuru abfoluercpoJfunr.conciliHm Trident.

-  0  scnjHTH avjoti,

cafuum reform.

murnpont.recuperarc poterit poffeflionem amiffam,
veruntamen nealtus pottannuin veras efliciatur pof-
feflor: coram ordinario/vel fieius copiam habete ne-
quiuerit, coratn publicis 8choncftis perfonis(vt quafi
prslcriptionem interrumpat.annalem) offerreac prx-
llarc,quod iuri patebit,poterit cautionem: vt lic poft
annum recuperate polfefllonem per fedem apcltoli-
cam mertatur.

CAP. XII.

PapaperrefcriptHnCfCjUornandat ordinario vt fubdito; fuor
corrigat, non facit ex boc ipfum delcgaium  , tdeo ab co poterit
appeilari ad proximum fuperiorem,Jitutfi Papa nuli um man-
datum fecijjet. hoc dicit.

Idem arcbiepifcepo Senonenf.

L icet *  incorrigendis exccffibus iuxta canonicas
fanftiones appellationis fit diffugiii interclufmn,

& ideo Parifienf. epifcopus citm a nobis receperit in
mandatis, vt tam ciccaviros religiolbs , quam etiam
clericos feculares fux iurifdičlioni fubiedlos, qui ^
ntulta 6c grauia crimina committcre proponunt. ia-
quirat & corrigat ap.re.qux viderit corrigenda, ftatučs
ad reformationem eorum,quod regularefuerit, & lio-
neftunuj. Quia tamen inuentionis noftrx nec fuit.ncc
effe debuit turifdiiflioni tux per mandatum huiufmo-
di derogatc_j: prafentium auftoritatc duximus deda-
randum,quodliin inquifitionibus ab eodem epifca-
po.non tanquam delegato, fed tanquain ordinario fa-
ciendis,aliquis cafus emerferit.in quo Iicitum fitad.
fedem metropolitanam appellare, pradtfli occafione
mandati attftoritati tux,quo minus ad te tanquam ad
metropolitanuro appeilari valeat, nolumus aliquate-
nus derogare_a. c  .

CAP. XIII.

'Prelati fUbdires corngunt , ir reform ant appeUationc te¬
rmita,vel cenfuetudine non obiiante. Si tamen capirulum cott-
fueuit corrigerc exteffut canonicorum ,/* infra tenntnum ob
epifcopo prafigendum non facit ,ipfe epifcopus hocfaciet.bocdi-
citiv/eff ad-ij,Care/Hm.

Idem in concilio'generali . d

T Rrefragabiliconftitutione fancimus.vt eceleftarum
1 pralati ad corrigendum fubditorum exceffus,maxi-
me clcricorum_>, &reformandos moreš ptudenterac
diligenter e  intendant,ne fanguis eorum de fuis mi-
nibus rcuuiratur. Vt atitem correclionis 8c reforma-
tionis officium libere valeant exercere, decetnimus vt
executionem ipforutn nutla confuetudo.vel appclla-
tio valeat imp«tire,nifi formam in talibuscxceflerint
obfetuandanuj. Exccffus tamen canonicorum cathe-
dralis ecclcli*.qui tofueuerunt corrigi per capirulum,
per ipfum in illis ecclcfiis,qui talent liaclenus confue-
tudinemhabuerum.adcommomtionem / vclinffio-
nem epifcopi corrigantur intra rerminum competen-
! temabeo g  prafigendum: alioquin cx tune cpifco-
I pus Dcum habens ptsoculis, ipfos vt animarum cura
requirit,perccnf.ecclef. corrigetcnon poftponat.

Si canontcifine mamfeffa ir rarionabih caufa (maximc in

centemptum epifcopi)ceffant a dimnic: tpifcopiu ccjjarionem
non fcruabit,ir metropolitanm vice Papa  c ognofet. h.d.

Cateritm fi canonici abfq; manifefta Žc rationabili
caufa (maxtme in contemptum epifčopi) celfanerint a
diuinis:epifcopus,fi voluerit, nihilominus celebretin
ecclelia cathedrali, Sc ntetropolitanus ad quenlam_<
ipfius, tanquam fuper boe delegatus a nobis taliter
eos per cenf. ecelef. cognita vetitate caftiget, quod
potna metu talia de cattcro uon prafumant.

' f Cap.6.esd.tir,in j.compil.  b In omnibua antiejitat
cjuta multa ir grauia committcre propomtntur.  c derogari.
d Cap.  7 .& c.e. etd.tit.cn +.ctmpil.  e Qua aurem ratte-
ne prelati fubditorum excefjiu corrigerc debeanr ,pra'uipfit
loncll.TTld.Jef.ij.de reform, e.l.  f p. g al.EfiJeopt.

Dccrct. Greg. Lib. I. Tit. XX)£I.

155

T 'Ulafu* in ihtpojttione poena, cauere debet a cpuafru pecu
nu:,& ab o m ni alio  j? rauamine. h . d. a d fino#.

Frouidcam itaq, dijigcntcr ecclefiarum pral ati, vt
hoc falutare ftatutum ad qua:lUim A  pecunis velgra-
urmerj aliud non conuertant, fcd iftud ftudiose ac fi-
delitere:<equantiir,li canonicam veliut cffugere vltio-
jiem : quoaiarn fuper his fcd. apoft. au&oie domino,
adicntifllml* vigilabit.

CAP.  X I I 1 I.

Cujt)  in ciuitate vel dicccef funt populi diuerfarum lingua-
Tum>epifopw debet prmidere eu per viros idoneos ^ui femn-
dum vurietat em linguamm ojjicia eis celebre/it,& {acramenta
mimllrent .Erfivrgens eH necefiras , conffituetfbi vicarium
fontiJuemiUius lingua^nsn tamen proptcr hoc eademdieccefis
debet habere dne s epiftopos,

Idem in eodem.  b

v"\ Voniam c  inplerilq; partibusintraeandem ci-
V^/__uitatem attj; dioecefim permixti funt populi di-
nerlarum linguarum_i,habentes fub vna fide vatios ri-
tus Sc moreš: diftrifte praicipimus, vt pontificcs hu-
iufmodi ciuitatnm-’, fine diotcefum prouideant viros
idoneos,qui fecundum diueifitates rituum Sclingua-
> rum.diuina illis officia celebrent,Sc ecdeliaftica facra-
tnenta minifttet, inftruendo eos verbopariterSc exem
jdo.prohibemus autemomninonevna eademq; ciui-
ras fiue dioecclis diuerfos pontifices liabeat, tanquam
vnum corpus diuerfa d capiraqualimonftrum.Sedli
proptcr e  prsdidas caufas vrgens necelfitas poftula-
aerit,pontifex loči catholicum prsfulem nationibus
illis conformem,prouidadeliberatione conftituat iibi
vicarium in prrdiftis,qui ei per # omnia lit obediens Sc
fiibicftus. / Vnde li quis aliter fe ingelft rit , ercoin-
municationis fe nouerit mucrone percufium: & li nec
iic relipuerit ab omili miiiifterio eccklialiico depo
neudum->, adbibiro(li necelfcfuerat) brachio leculari
ad tarnam S  infoientiam repellendam-i
CAP.  XV.

Tpifiopi.cjui per fe non pojfunt , renentur adfumere-idoneot
pui fuppleant fuo točo , cjuo ad pradicationts, vijitarionei , fr
atnfefiionum audiriones :  Sr It pofiint epijiopi reperire talei,
£napit in eeeUfiu cathedralibus fr collegtatii talci injlitui.
Idem in eodem.  b

I Ntercrtera, quat ad falutem Ipefkmt populi CHri
ftianbpabulumvetbiDei perm asi me libi nofeitur
eflenccelfarium,quia licut corpus maftriali.lic anima
fpiritua!icibonutritur,eoquodnonir.folopane ' vi
•sit homo,fed in omni verbo. quod,pcedir de orc Dci.
Vnde K.  ciim lipe contingat quod epifcopi propter
ftias occupationes multiplices , vel inualitudines eor-
porales aur hoftiles incurfus, feu occafiones alias ( ne
čiicamusdcfedum fcientir, quod in eisreprobandum
♦ftomnino.necdec^tero tolerandum)perfeipfos non
fufiicmnt miniftrate verbum Dei populo; inaximi- per
amplasdioecefes Si diffufas: generali conftitutior.e_>
fimcimus,vt epifcopi viros idoneos ad fanda pratdica-
tionis oflicium falubriter exequendum adfumant po-
tentes in opere & lermone, qui plebes libi commiflas
viceipforum ( cum per feiidem nequiuerint^ foliciti
vrlitantcs.cas vetboadiiicent Sc exemplo: quibus ipli
emn indiguerintjcongiueneceflaria * 1  fubminiftrtnv.

a Infi.de pan.cap.licet.  b Cap. 9. ire.eod: tit. in 4.
tornptl.  c Lud. Gom. in %e%. Cnnc. de Idiom . vbipfura.
trndit de !ingu.t*um■fimilitudine it dtucrjirarc.  d Jilids i
diuerfahabenr capita^e.  e prsftriprne.  f af.Veinm.
g InfolertiAm.  b Cap.nr.fr ntp.t.eod.tit. in 4. .compil.

I Matt a.Lnc.j Dtu.t.  b Cone.Trtd.fejf.t .c. 2 fubRuir.
deer. dereform ca.4. concord. cone. Carthag 4.c. etf.fr connl.
Itgjeru. e.! 4-.  -1  Salarinm liibert dtbcotfcr DLt.in l.iurifin;

10

ne pro necelfariorum defedu compellantur “ delr-
ilere ab incepto. Vnde prscipimus.tam in catlledrali-
bus,quam in aliis conuentualibus ecdefiis viros ido¬
neos ordinari,quos epifcopi pollint coadiutoreš &co-
operatores habere.nou folum in pr^dicationis ofbcio>
verumetiam inaudiendis confellionibus Scpceniten-
tiisiniungendis,ac cateris, qus ad falutem peninent
animatun-Lj. Siquisautem bocadimplercnegleserir.
diltričtc fubiaceat vltioni.

CAP. XVI.

Epifceptu in ecclefiu diacefis fu.t debet ejfe contentm hrt"
hm epifeopalibut : fr cjtu fint iura rpifi op aha deelarat.
Honorius III.  epifopo ^dfifinaiin.

C Onquerente occonomo monatterij fandi BenedP
diinotis Subalij nobis inuotuit,quod tuiuribus
epifcopalibus non conttntus, quae in ecdefiis fcuca^
pellis ciufdem monafterij debes habere, a quibufdaw
eariun procurationem exigis, quas ad dandam procu-
rationem minime fufficcre proponebat,petens vt fpe*
cificares , qua: tibi ratione iurts epifcopaliscompete-
rent in eifdem,quormn b  quibufdarn fpccificatis,li*
fuitlegitime conteiiata. Nos autem inipeftis pioba-
tionibus,8cquat ab vtraq; partefuere propolita intel*
ledis.decreuimus vt in ecdefiis feu capellis tur dioe-
celis,admonafterium iplum fpedantibus, babtas ca¬
nonicam obedientiam, fubiedionem Sc reuerentiaiOi
inftitutionem Sc deftitutionem—., corredionem Si fr
formationem, ac cenfuras ecdefiafticas,iurifdiilions
quoq; caufanim omniumad forum ecclefiafticum de
iute fpedantium. poenitentias fr  facramentorum om¬
ili um,qua:ab epifcopofuntrecipienda collationem-i«
fpnoduin S:fynodatici feu c  cathedratici nomine^t
duos lolidos, quartam decimationum Sc mortuarioa
rum, vilitationcm quoque annuam: ita quod cum ad
eas vilitadas accelleris, non d  amplius procurationi«
nomincrequirasab eis,niliquantum (penfatis facul-
taribus earundcm)moderate poterunt exhibere_,,-ne
plus erteris capellis eiufdem dioecefis in procuratio-
ni bus onerentur: Sc infra. Tu autem his iunbus in pt{>-
fatis ecdefiis contentus exiftens,non amplius abeis
exigaspnter moderatum auxilium_i,quod iuxtafoi*
mam Lateranen. concilij, li manifeita & rationabili*
caufaextiterit: cum charitate poftulandum_a,ficutab
aliis ecdefiis ciufdem dicecefis pto neccllitate tempo-
us fuftinemus.

CAP. XVII.

Cpfiopcu vifitam monasiertum, non introducat fecuUrm
fed dnoj auttrei canomcoi /nos, cum alipmbus reigu.ii.

Idem abbari frconuentui fantti
[7^«/^.] e

V Tiuxtai [ '  Sc-J.jAttendentes igitur,quodinci**
cens eft vt Rcmen. atchiepifcopo, in monafteriO
veftro vilitationis oflicium exercente, feculares / in-
terlint, pquos pofiit in claullro diiTolutionis materi*
prouenire I : irmitetiHhibemus,vt nullos deerterofe*
culares in capitulunr ( nili duos vel tres de canonicis
ecclelias fur in docenti habitu.aliis p quosexpedW
viderit religioiis adinndis)fecum vifitatioms tempo-
re introducat. b

[ 1  Idi us [uprem i pod Chriffum paCforii ediClurri pift>*
forma fatlus gregh ex anirrro digno/citur non domin.vidi lih'

a De cretuf.tHt.  er m dem. cum abemni.De e ir a ir be-
neCf.iler.  b Invno manufer. ejuorum putbufddm aurert

ribue 'pecifieatu Hineinde 'fuit fliper pr.mifu tu leg cent. I*
ni o trai Inf uit lepit cone.  c Spnodaricifr inthedrarid
nomine tjutd inrtHifatnr eeepUcat Grat. 10 .cj s.per totem.
Adde arc^id.c.r.d*prtb.hb.6,  d nec.  C porini. ^ In*
trfitir per fona.  g dt.virii alfu. a/.iravel atiii.  b Ta-
les innoduceue deber illorum uti tonfilio l. quid ramen & 'h
Hartfi fi mhter. De ari.

dim.fi'

De officio iudids.

157

dino.fedamore rcBe regendi debet eum Jalubritcr vi/itare.Jic
exccjfiu delintjuentium tjuantum potefi corripiendo nereue-
letjicincrepans.ne confundat. ^/uiacum iuxtaJapientn edi-
ftumfecreto /it arguendue amicus , amtcitia lcgem violare vi-
detur.Ji c ctr.tr Apalam arguit increpando P]

CAP. XVIII.

Lex diacefana, fr lcx in rifdictio nit .funt diuerjk : ir de res
ikdicata m vna.non ebilat agenti in ali a.

Idem epifcopo Bo.ocen.  a fr archidiacono
%othomagen.  b

D lleftus filius abbas monafterij c  Rothomagen.

nobis cxpofuit,qubd tertiapars emčdarum , quas
homines quinquepara-ciarum pro fuis exceflibus fol-
ucrecompelluntur.ad fuum fpecftant monafterium ab
antiquo :[ 1  &q.]Cumq;fe.*ir.I.papa prx.n.vobis de-
derit inmandatis, vt auditis hinc inde propofitis, cau
ftm remitteretis ad eum fufficienter inftručlam_>: di-
ftus epifcopus ptoceffum veftrum diuciiis impcdiiiit
occaiionecuiufdam fcntentix, qux fliper quibufdam
eccIefiis,quo ad lcgem dicecefanam premulgata exti-
titpro eodem_j. Vade praftatus abbas nobis luuniliter
fupplicauit, vt eum citatio, caufarum examinatio, &
detifio, d  acemendm ad lcgem iurifdiftionis perri-
»erenofcantur, non lineremus fententix memoratx
pratextu negotij proccflum vlteriiis impediri. Cum
igituipndiiiade legeiurifdičlionis exiftant: mandp-
taus quatenus huiufmodi fententia non obftante_j,
procedatis in negotio iuxta traditam vobis formam.

C 1  Etejuos inter ip/oi homines orta ecclejraftica tpuajlione
tnatio adettndem.fed cxaminatio dr decijio ejiisftionu ad ven.
j' n ‘Veneten. epijiopu. fripfum abbatepertmer.tin cemuni.']
CAP. XIX.

'Ltrrefcriptum.ejuo papa mandat erdinario. vtcorrigat cle~
f 1:01  fue diacejii ,non datur ei iuriJHiffio.Jltper exemptos.

Grcgorius \X.epifcopo Suan.

C' K.aue gerimus, c  quodciim in ecclefiam fanftx
^Maria; de Orbicello, Sc quafdam alias / exiftcn-
'tsintuadiceceliad monafterium fanfti Anattalijde
v f“ c fpeftantes iuilUm iurifdiftionem hab,ms r.rdina-
^am.aut ctiam deli gatam S  otcafionelirerarum iia-
natttm,q uas  fupercorrečtione chricorua tibitranf-
IBl ‘*®usiineasiiwcrdifti,ac inclericos carundem fuf-
Pcnfionis fententias prdmulgafti: quanquam abbas
^'“dem monafterij eos corrigere lit paratus: St inlra.
^ndan-.us quatenus fieft ita,piudcntercorrigens pet
• Cl pfum,qm minus prouide attentafti, pradiclas fen-
Cl >tiasftnedifiii:ultaterclaxes.

C A P. X X.

Ordinariiu cui competit abfilucic ab excommunicatione,po-
*biiabfilutienem demandare.

ldem_>.

OIs,quibus 11  cx officio in certiscafibus competit
. ''| os abfoluere,qui pro violetamanuum inieftio-
'.‘»cidunt incanonem fententis promulgatx, licet
ushuiuimodiabfoluticncm committete,cum vide-

»^teic pedino .

D E. OFFICIO IVD1C1S.

T l T V L V S XXXII.

CAP. I.

m  '^^tffleium indicu etiam delegati , fpcflatpremiere adue-
Jf/r parti^ne non poteši babere.fr poterit dare demeflieum.

b

I5S

Honorius tertius trehiepijiopo fanBi Leonardi,
fr abhatiSalernitano.  a

X literis veftris accepimus, quod cum caufam,
qux inter abbatcmŠc conuentum FolfieNous
expartevna,Scabbatcm&conuentum mona¬
fterij b  Canen. ex altera, fuperquibuldam pofleftio-
nibus monafterij fandti Petri de c Almaphia vertc-
batur: [ ‘  & .ji] Quia pars prsdidi monafterij propo-
fuit,quod habere non poterataduocatum, vcftru fuper
hoc d  implorando oflicium, tu fraterarcbiepifcopc
eidem de magiftroR. clerico tuo ad exhibendum in
caufaipfapatrociniu prouidifti. Verum frater S. Cim.
monachuspropofuit inprsiudicium ciufdcm mona¬
fterij fačlum clfe, eo quod dictus R. clericus domefti-
cus tuus erat: & infra. Mandamus quaienus hoc non
obftate in negotio ipfo (ratione t  pi'9uia)procedatis.

C t ^ua Bo. me.fr Sjlueffer monachus fojfa Sona cum
idem S .Petri menaiferium vifitaffet cifdern abbari fr conucn-
tui Canonenfi vendidit in eiufdcm monafterij S. Petri prti »-
dtcium frgranamen vobii duximm cornmiitendum .J

CAP.  II.

Cum imploratur ojficiumnobilefit liti) conteffatio.ficue iv
mercenario.

Gregoriiu nonus.

I Vdicis officium vbicuna; pro aftione / propent-
tur.veluti cum reftitutio in integrum principaliter
poftulatur.litis conteftationem expofcit: alias ante &
poftingreffum S  caufipoteftad hoc fine litisconta*
ftatione haberi recurfus.

DE MAIORITATE

obedientia.

ET

C K Vm i
ftinflic
/prius fi

lin

al.

Krotenji,  b ^dbbati de Sagtmt.  c al.Voue-
. decijio earum.  e In pluribm antiij.ita: cjtiod
tej i ln  '^ ar ‘ x  OrbitclLo et e/uafdam alias eatejras exijlen-
fieirca*’^' ecclejiao.  g Qtiid liodic pojfint cpijco-

tli &torrigendos mena,hosjlatuit Triden.con-

»hum r r ‘ f Z m rt S '  1 C °“ c,i  Triient.frf.it. ( . 7 .de
* m rt f <ru •&{<&■*+'4* ref

T I T V L V S XXXIII ,

CAP- I.

P rim m ordipiittujAterK p ar timi, prior & maior babedtu ej? t

Gregorius kAuguftino kAn^lomm
epifcopo. b

certum : [ 1  & «]”•] Sit honoris ifta di-
n<flio, vtipfc pripr& maior habeatur > qui

__prius fuerit ordinatus communitatis K.  cou-

illiOjSc concerdi a<flione_^. ^

[ 1  S itpro omnipotenti D eo laborantibus in cjfabilia a  ter¬
ni regni pramia referuari, nobii tam en cii ?ieccjje e sl bonorum
bentfio ia. tribuere ut in fpiritalis operiš fiudio ex remuneratione
valeant multipliiius injudare^c. extat pro!ixa & tmprejjh
inter opera Gregorij  I.]

CAP. II.

Veniens contra decretum vel conif itntionem cpifcopi.dtbet
excommuntiaft.

Idem- d.

S I cjuis venerit 171  contra decretum cpifcopi } abeč-
clelia abiiciatur.In iib.Reg legitur: Qui nonobe-
dicrit principi,mortcmoriatur.Ecincocilio Agathcn.

[ n  quod] anathematizetur.

a ln duobuf vetuHifiintii codiabtu in :arebiep. Sa’ernh
rano & Mati S.Leonardi: in enter is arebiepife. S. Leonardi
abbati Salem.  b Canonenjts Saldruratut. dicec.al. Cauenfs.
al. Sauuen/ts.  c ^Almtfi*. al. ^Amalpkia. al. uAmalfu.

Qui dimportet ha c c/aufu/a Bart in l.T/ti.c amrcx.De aur.
& arg. leg.  c parenthejiindufa, defunt in »miru tnanujc.

„ Id eji)Vcla 3 io defiiit.  g Id e(l,vbi poft litem ion ref* A-
tam>vclpofi^uam eff t,n catifk conclu/um.  b lib.n.eptft.rf»
1  Cap.Lcod.tir.in i.compil. &poff conal.Trid.fub ^d!ex.,i.
p, + .f.,c r.  k al. cum vnitattf.  1  Videl.honores.ff.de
dec ur . m Cap.3 .(3- 4.tod.cit.in j.(ompil.Bureb.l.J!ne.2$*
Ibop.ičafttof.  • r »^ 5 X ,/ ^’ L)tutJ 7 .  n -vr.

139  Decret. Greg. Lit

CAP. III.

Clericus aiminifb-ationc čarens, nun tenetur ni iuramen-
tum obcdicntia,vel adfactendum fcripturam fuper ca.

Leo Papa. a

L Egebatut ^ in titeris tuis quod frater Atticus *
chartnlam de obedientiifponfioneconfcripferat,
in quafignum prodebatur iniurice. Non enim necefla-
rium fuetat,vt d obligaretur fcripto, qui obedien-
tiam fuam, ipfo iam voluntarij aduentus officiocora-
probabat.

CAP.  I I I I.

%Ab omnibus de dieeceji obediendum es7 epifcopt.

Ciemens Papa III. ‘

O Mnes / principes terra, Seczteros homines epi-
fcopis obedire, beatus Pctrusprzcipiebat.
CAP.  V.

obediem canonicu inffirutis, incurrit imbedienti*  »«-
tam d d efffinfam iam.

Innocentius 111. capitulo Herbipolcn.

I Llud Dominusin g  beatoPetro[* 8c.p]Cumfpi-
ritualia fint temporalibus digniora, h  Seobcdien-
tia melior lit quam vichma.Scaufcultare magis, quam
»dipemarietum auferre: non debuerat Hildefemcnfis
epifcopus pro teinporali commodo inobedientisc no¬
tam incurrere, & apoftolicis iullionibus contraire_,-
[ 1  Vene.fi. n. ejuondam Hildejem. epifcopus , Imperialit
ault cancillariiss non attendent cjuia mulcaJitnt tjua preter
Jpecialem aufloritatem fed. apofl. de ture non pojfent necdebe-
rent impune ab aliejuibtu attentari.vtpore cefiionet  dr tranjla-
tiones epifioporum, fr alta ejua nota funt vobisjicentia noffra
tton Jolum non obuuta.non petira .fed nec etiam poffulata ec -
dejta Hildejem. reliefa  , Herbipolenfem ecclefiam occupauit .

■Munitiones autem fr oppida Herbipolenjis ecclejia in vtilita-
Tem ipjtus fe ajferuit tcttuijfc , ne Ji ud ali as tetanus forjitan dt~
tsenijfet,nos ejfent qui eat pcfhnodum liberaret.Sed\

CAP.  V L.

Itnperium nonpretil facerdotio. fed pabefi. & ei obedire te¬
ne tur .Ve!fic: Eptfcopus non deber fubejfeptincipibtes>fedpra-
ejfe.h.d. č~ el! mul!urn allcgabile.

Idem illuHrifimo ConSfantinopolitano
Imperatori.

S Olicitae * benignitaris affeftu : [ ' te  .p] Mirata
eft impertalis fublimitas, quod te nili fnimus in
»oftrisliteris inerepare. Huic autem tuz admirationi
noncaufanpfed occafionemprabuit,quodlegiftibea-
tam Petrum apoftoloram principem fic fcripfiife:Sub-
diti.eftoteomni humana creatura propter Deum, fi-
ueregi tanquaro prscellenti.fiue ducibns,tanquam ab
eo milfis,ad vindiftam malefadorum_>, laudem vero
bonorum :[* &.p] Verum fiperfonam loquentis, &
eorum ad quos loquebamr ac vim locuuonis diligen-
»iusattendifles, fcribentis non exprefiifles taliterin-
tel!ečlura_>.Scribcbat enim Apoilolus fabditis luis,&
eos ad humilitatis meritum prouocabat. nam fi per
hoc,quod dixit, Subditi cftote_* : facerdotibus vo-
luitimpstieic iugum fubieftionis, Sc eis przlationis
aufloritatem i  afferre, qnibus eos fubieflos efle rao-
nebatt fequerctur ex hoc etiam quod fcruus quilibet
in-facerdotes imperium accepilTet.cuni dicatur.Omni
humana creatura. Qnpd autem fequitur, Regitanqua
pricellenti.nonnegamus qnin. m  pracellat rnipera-

a EbiffAa. uAttaff'. epifii.TbeJfalotiiccnff.  b Cap .a.
eod.rir.inr.comptl.  c uArtictts.  d- cjuodi  e In.ve -
tujhoribtej tta : Cfzmenspapa^  f Bttrch.l.t.c.r? 4 ..lne ptr.
s. :24-. (te.  r .eod.ttt.iti t comptl. Inaliis. omniepriticcffi.&c.
g Cap t.eod.tit.tnj.compil.  1' Fatit ltx innouatiotie ir
ili Barth.C.de facr.ecclef.  i :  Cap.t.ecd.tit. in s. compilat..
k di. ir.  I ln puibufdam imprtjfu male aufetTOjV male
\tex Jeric cen fiatu presedat *

.1. Tit. XXXIII. i6o

tor in temporalibus a  illo* duntasttt. qui abeo *
infcipiunt temporalia: fed pontifer in fpiritualibu«
antecellit : qux tanto funt temporalibus dignioMi j
quantoanimaprzfertur ‘  corpori:licetnon fimpli- /
citer diclum fuerit.fubditi eftote: fed additum fuit, ^
propter Deum : nec pure fit fubfcriptura, regi pričel*
lenti:fedinterpofitum forfitan non fine caufa,tan-
quam. Qttod autem fequitur, ad vindiftam malefailo-
rum,laudem verobonorum_>, intelligendum noneft,
quodRex vel Imperator fuper bonos & malosgladij
accepit poteftatem, fed in eos folummodo, qui vten-
tes gladio eius funt iurifdiftioni commilTi:[J &.f.]
Potuifles autem prarogatinam facerdotij exeopotiul
intelligerexjuod diftum eft,non a quolibet,fed a Dto:
non regi, fed facerdoti: non c  deregia ftirpe , fedd«
facerdotaliprofapia dcfcendenti.de facerdotibus vi*
delicet, quierant in Anathot: / Ecce conflituitefu*
pergentes 8c regna.vt euellas Scdiffipes,adifices&
plantes: [ 4-  Sc -p] Pritereanoiredcbueras,qu6dfeeit
Deusduomagna g  luminariain firmametocoeli:lu-
minare maius.vtpraelTetdiei: 8: luminareminus,vt
priefletnofti: rtrunq; magnum, fed alterum maius.

Ad firmamentum igiturcceli.hoc eft vniucrfalis eede-
fiz,fecit Detts duo magna luminaria, id eft, duas infti*
mit dignitates,qui funt pontificalis aučloritas, but-
galis poteftas- Sed illa, qui ptzeft dicbus,id eft,fpiri-
tualibus, maior eft:quz vero carnalibus, minor:^
quanta eft inter folem 8c lunam,tanta inter pontifices
8c reges differentia cognofcatur.Hicautem fi pruden-
terattenderet imperatoria cclfitudo, non faceret.aut
permitteret Conftantinopolitanui)npatriarcham,nia*-
gnum quidcm 8t honorabile membrumecdefii, iux-
ta fcabellum pedum fuortim in finiftra partefedero 1
cum alij reges, principes, archiepifeopis & epifcopis
fuis(ficur dcbent)reuerenrer alTurgant,8c eis iurta (L*
venerabilem fedem aiftgnent:[/ 8: .p] Nos autem-*

etfi non increpandofcripferimus.potuiflemustanien
rationabiliter inerepare: [* 8c .p] Nobis autem in B.

Petro funt oues Clirifti commilTzr dicenteDomino:

Pafcc oues meas,non * diftinguens interhas oues Sc
alias: * vt alienum afuodcmonftraret ouili,quiPe¬
trum 8c fuccelfores ipfius magiftros non recognofce*
ret Sc paftores : vt illud tanquam notiflimum bmitta*
mus,quod Dominus dixit ad Petrom , 8< in Petro dirk
ad fuccelfores ipfius: Quodcunq; ligauerisfupertcr*
ram,erit ligatum 8c in cotlis, 8cc.nihilexcipiens,qui
dixtt: Quodcunq;: [ 7 8c .p} Vtrum autem A impen-
toriam excellentiam ad bonum 8c vrileperliteras no-
ftras duxerimus inuitandam, vtrumtibiiufta fuggeij*
mus 8c honefta: tua[folicitudo]difcernat: cum no ni-
fi ad vnlitatcm ecclefi.v 8c tern Hierofolymitanxfub*
fidiuin.nos te meminerimus inuitafle_>.

[ t fe.tpiretttt literat puaeperdil.fi. n.anhid.DurscIitj,
vtrumproitidurn tf difretum.  er fideltm impertalu nobu ex-
ce Henri a defiinauit : per puas inteUeximus ejuod liter a tjuU
predtl fil.capelUnum I.rune apoft. fed.legatum tibi Iranftni *
fimui.impcrio tuo prafentata fuerane fr per leti s J  ,

[ t Volem enim de ejuo not rationabiliter 'admiratnur in-
peratoria ccljitudoperhac & alia ejuatndunit,imperium[»ter-
dotio dir nit at e ac potcflalc preferre,cx and. pfamijja voluit
triplex trabersargumentum. Primnm cxcotjuod lcgirur,$ub-
dtti efiote. Sccutidum ex eo ejuodfeejuiturjpegi tartanamprd

a illis.  b recipiunt. c l.fanciraus.C.dtepifcop.&
cl-:r.  d V erburet ftttt.eiecll in attttejutt.  e al.nec.  f Hter.l.
g Gcncft.Pfal.tif .  it lnextrau.c. vnatrt fanlfdtn, tit.
de maiortrate fr obcd.Ioan. 2 t ..  i Vidi Ij.Jf.deal.iuH. &
l.^uoi probibet.cumJimil.jp. depofhil.Mattb.i6.,  k In C.

Bar. Verum autem imperatoriam excellentiem ad bonum &
rti/e per noffras liter,v duximus multandam.Vtrum i rit ur d'

bitujiafuggtjlfcrimus,ire. ,

De maioritate&: obedientia.

\6i

ceHenti.Tertium ex eo quod efl fubfequenter adiunflum, ad
vindicfam malefacforum  , tandem vero bonorum. per prim um
fubeffe facerdotium : per fecundum tmperiu.ni pr&minere ?per
temu m J mpera rorem Tam in facerdores qudm in laicos iurtfdi-
ftionemjmo etiam gladifpoteflarem accepiffeprafumcns. cum
enim fr bom quidam Jint facerdotes , fr quidam corum male-
faflores exiflant,is <jui fecundum ^Apoflo 'um gladium portat
ad vindiffam malefaSlorumJaudem vero bonorum. Ima male-
facientes preš byteros fr eorum exceffus prufumptos poteši vl-
t or e gladi o vindicars , cum inter presbyteros fr alios Ia pošlo li
9ion dišlinguatfi

[ S luxta quod veritas aitiomncs qui acceperintgladium ,
gkdioperibunt, non enim debet nec poteši quifquam alterum
feruum indic are , cum feruus fecundum sApoflolumfiomtno
fuo (let aut cadat. sAd id etiam indu.ttfli quod licet Moyfes
fr Aaron faccrdotij dignitatc fecundum čarnem fiatres exti-
terinf: J\A.oyfcs tamenprinceps populi^aron ficerdorij pote-
ftate prAerat.fr lefus fuccejfor cius imperium in facerdotes ac-
upit.Danid quoq {  T{ex  w Abiatar pontifici pr srnine bat. C&te-
ri <mltctt Moy fes duxpopuli fu*ritf uit fr facerdos Cjut ^Aaron
tn faierdorem vnxit,fr cuipropheta facerdotium recognofcens ,
Moyfe,( inqu.it )fr Aaron m facerdotibus eius. Quod vero de
Beni amin eum commendando, pr&lattonem eim fcripfifli ,
totgii fecundum Jpiritum > quam fecundum literam debet in-
te U‘gi , (juia fecundum Apoftolum lit er a $aidit,fpiritus au-
trn  vtHtficat: pro eo qu,od ipfe ven lefu figuram exprefiit? qui
populurn fuum interram promifiionis induxit. Dauidetiam
9 *<<*mujf regni diadema obtineret , c Abiatar facerdoti non tam
tx  dignitate regia,quam aušloritateprophetica imperabat. Ve-
tkrn  1 ti tcquid olimfuerit in vet eri teffamento , nune aliud efl
** n ° Uo ‘OX quo ChriŠtus fašfus efl facerdos in a tern um fecun-
krn  edinem Melchifedech, cjui fe non vt Rex?fed vt facerdos
tn  & r acrucii hofliarhobtulit Deo patri ?pcr quemgenus rede-
^bumanumjirca. illumpr&cipue qui fuccejfor efl Petri apo-
■P 0 '* fr viiarius lefuCbnfli..

det~ * 'V* rtutes  efl etiam in diutna lege,diis non

r  frprincipempopuli rut non malcdices. qus facerdotes
'<£* tu anteponensjflos deos fr alios principcs appcllauit.~\

hib * ^ am  ^piifiimtu Conflantinus quantum honoris ex-
^■facerdottbuiftuajicut credimtts , diferetio non tgnorat.]

^ Cum B.Paulus Apcflolm epifcopum inflituens ad
ll ^ ot ^ u/n firrpfffe/egatur:Pradica verbumjnfta opportune,
Sf r j Urie,ar Iuc y  obfecra , tnerepa: fr in omnipatientia fr do-
«d o* en * m  01 n °ft r Km debet ejfe ligatum^fed patere debet
es  •* tie  fecundum propheticum verbumJ?mw canes la-
Piol e ^° n Va ^ ntes ' Vnde correttio noflra tihi non debuit ejfe
Ufa  / accepta y qutapaterfiltum quem diligit y cor-

Mor r* 1 * ^ U0S amat ’ & cafligat. 'Debitum igitur

H Cr  * 14  excqtumur cum obfecramu4 ) arguimus y quando
hn e j Wtli 'fr no n folum alios ,fed imperatores fr reges oppor-
tfn P ortHne  'fr 4  ad eafludeamm adducere qu& diuina

dixit q  S^eritfuper terram. e. f. <i Jr in c. ni hit excipiens qui
^^nder  ’ ver * m  ^ dtutius inf flere nolumus , ne vel
t *Pedi a { e ' V * e t eamur ’ ve l* n  buiufmodigloriari ?  cum figloriari
* n * H  ^ or,orc '>J e d tn  onere,non in magnirudine,fed
,ne ^ t P onm  gloriandum. cum fr sApoflohu in in -
$ orietur ' ‘Hguimue ejfe feriptum : Omnu quife
Hyn diabkur, fr quifehumiliat,exaltabitur , fr ite-
C k perbif^rt i m ‘ lioTes > humilia te in omnibus? fr alibi.Deus
'kation * r ' autem dat gr at tam. fl* rop ter quod

fr ekaltat^ 1 no ^ ram in  Sumili tat e pommus.fr humiliratem
non r/ 0netn  teputamus. Vnde nos etiam Jer -

r <Uer niir  ® e *>f e d etiam feruorum Dei nos ejfe fcribtmm?
J ^fdpientibui qu-aminjipienttbfi4 fecundum
kn *dcbitorcs fumtt 4 .~\

0 fdiHt  CAP. VII.

^ P^P^P™ 1 '* 0 ** per hoceximitur a iurifdtfitone

1 62

Idem epifopo Florren.

P Ertuas a  nobis literas: [ t  Sc Po ft ul a fti perfe-

dis apoftolic^ oraculum edoceri, vtrum quis per
ordinem fubdiaconatus a Romano pontifice fufce-
ptum-j, a debira tibi reuerentia fubtrahatur. Ad cjuod
breuiter refpodemus, qudd etfi dtces Tit, vt illis quan-
tumeonuenit ate inter alios tibi fubditosdeferatur,
quos benignitas apoftolica collatione ipiius ordinis
honorauit,per eam tamen abobedientia, quam alias
tibi debent.minime abroiuuntur.

[ 1  Intimafli quod cum aliqui ecclejta Rom. fubdiaroni
pr&lationes in tua diccceft ajfequuntur,pro qutbtu tibidebent
obedienttam exhibere,fiquando extgenre iuflitia te contigerit
e .k  er cer e? in primis ecelefiaflicam dtfiplinam illi fubdiacona¬
tus priuiiegium allegantes?ad ea fe ajferunt non teneri ad exe-
cutionem fententia: aeper huiufmodifnbdiaconatm officium
ab obedientia qua tibi tenentur  , ratione obtenti beneficij fini
exempti. Super quo.~]

CAP. VIII.

Ruando de obedientia vel fiibiettione agiturjiihil adtentari
debet in pratudictum rei?velpojfejforis non citati.

Idem Confiantinopoltrano patriarcha.

I Nter t>  quatuor : [ 1  & -f.] Pctitionem « centra
ecclefias,quastibifubiici poftulabas,quasprius qua
Cenftantinopolis ciuitas caperetur,Conftant. patriar-
chtemmimerefponciebanndiipliciratione non duxi-
mus admittendam_j.Iuris nanque ratio poftulat,vt in
eorum praeiudicium, quibus cxdem eccleiia: (unt l’ub-
ieftx,nihil ordinemus de ipfis,cum neccitati iint.nec
conmfti.nec per contumaciam fe abfentent: & infra.
Super obedientia vero, quamvt tibi impendi facere-
m us ab archiepifcopo, &epifcopis regni Cypri fitnili-
terpoftulafti,fereident<iuxunusrefpondendum, cum
& ipfi ante tuam promotionem fuerint <t  exempti,
quandovidelicetConftantinopoiis eccleiia eratino-
bediens & rebellis: & in eorum abfentia e circafta-
tum eorum non debuerimus f  aliquid immutare. J u-
ftitiam tamen non ncgabmuis tibi, cum-eaui duxeris
poftulandam_i.

[ 1  ^Animaiia qu&inmedio Jedii <£r circuitu eiw deflri-
bunturab E zecbiele.fa.ctcs lAtjuiU fuper ipfarum qiuttuortne-
moratur, tjuict inter cjuaruorpatrtarchales eiclefnu, ^Anuoche-
nam. ^Alexandrinam , bUeroJblymiranttm. Conffantinopohra-
nam,eju& peratiimalia fupraddiafignifu.miur.puAS ^ipojl.fe-
des in medto babent ana/ifilms amplečfirur [piriruatcs, cui ea-
dem yua.fi in circuitu famulu obfecjuentes ipfh Confiatirinopol.
pofb npoftol. fedem excelientia prtcemlner dtgnitatit, ti d čutite
exaltAtionemtanro lihtnlitu afpiramttt.cjuanro ip funt homra-

btlitif membrum fdcrofdnfl/t. Rom-.ecclcJi& arfttus ampteuan-
tes ipjtm auxilit temporibtt) iftir etmdem* amplim rtefiimtts •
indigcre.ac turu cjut demino difficnjrnre prneffe dignofcu, peti-
times libentitu promouere difpcnimm , ejutbtis non repugnnt
honefiru,necaliitpmiudiciumgenemtur. ciimd nobiiinnma,-
rum ali to non aebeat exoriri d tjutbau iura tampuam a fonte
adcateros dcriuantur.fr infra, rtbt duxtmtu djbfpondendum
conccdendo,vt hi <pui eedefiat fiuae feu beneficia poftdent , ttbe-
dientiam ribiexhibeant, nififorrealiejua tUarum eulejiarum
ante captionem regia ciuitatu d utri fdt Stonepatriarcha legni-  -
mefutjfer exempta.Subfeijuenrem  veri] .

CAP.  1 X.

.Abbates ir facerdotes, tjuifunt dtcecefani epifcopi: ad eim
fpnodum venite,(r/ibi ttbedne cmtpeihpojfunt per cenjuram
ecelefiaflicam.

fJX  Idem_>.

V^Vod fuper g  his: Sc infra.abbatcs Sc facerdotes

2 Cap.j.eod tit.in j.compil.  b f /uc ref er c.inter qua-
tuor,fupra de cler.pere. fr fi.de cler.non refid. fr c.-f-.eod.r/r.in
3  .comptl.  c In omntbue manufr. Ret it tonem qu i
tibi fubiici, frc.  d extittrint. c at. c on t ra.
buitmu.  g (Jap.i.eod.tU.m +compil.

clefia4

d*-

163

Decret.Greg. Lib

dioecefaiiatibilegefubditos, * qni adtuam fjnodii
■ venile contemnunt.Dummodo b  m ipfa fvnodo non
ducas aliquid ftatuendum, oucd canonicis obuiet m-
ftitutis)perccn.eccleCad fynodum c  ipfam venirc_j
-compcilas : 8c debitant tibi obedientiam Scrcueren-
tiarn exhibere_i.

CAP.  X.

fanoniciregularei inobedientei Priorifuo,per ipfunt cxcom
municari pofjuntt ir ffuerint incorrigtbtles ,defratrum con-
fortto cxpcl’i dcbcHt.

Idem JanSi Stephani  dr fantti Proculi ab-
bat, Bononienji.

C -Vmin ecclefiis fanfti Viftoris & S.Ioannis de

v Monte: Se infra. Nos igiturad reformationem_>
earundem ecclefiarum diligenti folicitudine intenden
tes,vniuerfis canonicis dedimus in mandatis.vt priori
fuo.in his,qnas ad euin ‘  pertinent,obedirent. Cum-
que omnes(quatuor dunta.vat exceptis)fe obedire vel-
le concoiditerrefpondilfent, prardidbi quatuor fe con-
rrapnoreminfuperbiam erigentes, licet deobedien-
tiafuopriori prteftanda prteftitiflent iuramentum cor-
potalitcr: ramen exhibiti iuramentiimmemores. fuo
priori per omnia reftiterunt: 8c c'um pro contumacia
lira nequiuifient ad debitam obedientiam reuocari.di-
ftus prior in eos excommunicationis fententiam pre-
muIgauit.Ciim / igitur prarfati canonici ad apoftoli-
camfcdem accefillfent, per fcripturas authenticas
ex inultoruin teftirnonio pradacorum effečli, de ipfo-
rum contumacia ccrciores,recepto fecundum formam
ecclefia: ab eifdem corporaiiter iuramento , ipfis feci-
mits ablolutionis bcnef cium impendi, pracipientes
eis lub dcbitoiuramenti.vr ad fuum daiiftrnm,dequo
exierant redeumes, Priori fuo fecundum Dcum deuo-
te achumiliterobcdirent. Ideoque mandamus quate-
nus prafatos canonicos, vt ad prions iui obedientiam
miertantur,percen.ecclef compellatis: Sene defua
poflint contumacia vel malitia h  gloriari,cogatis eos
(■li videritis expedire)vt iuramentum , quodde paren-
do mandatis prioris pro abfolutionis beneficio impe-
trando fuperbe negauerant, humiliter praftare procu-
r«nt, alioquin eos de fratrum confortio penitus ex-
ciudatis.

CAP. X I.

Pretby terier clericicapcllarum fubditarum titulo cardinala-
tin, debelit cardinali obedientiam, ir reliejua de auibus hic. Et
•vacante titulo ,fuccedit capitulum iUiut ecclefia, mfipro bono
pačit alitjuidfit exemptum.

\  .Honorius l\l.G .prcibjtero cardinali,(r ca-
piculo fanfti Laurentij in

.1. Tit XXXIII.

164

Di

confuetis.correftionem ipfius cardinalis recipientcs
humiliter 8cexcomtnunicationis,interdrdti,velfufpett
lionis fententias ,quas tulerit in eos Se ccclefiaseo-
rundem-dnuiolabiliterobferuantes. Quando autetn
ecdeliaipfa cardinali “  vacabit, capellani & clerici
rnemorati, eidem ecclefia: reuerenter cxhibeant om¬
nia fupradifta,excepto,quod de coircdione,& excom-
mitnicatione.Se fufpenfione ipforum pro bono pačiš
noftra: protlidenria: referuamus.

CAP. XII.

Licet abbarijjiiJiibdttos excommunicare non pofritfrpfita-
men Jibi obedtro tenentur.

Idem abbati S Michaelu .Abradcnfs
diacefit.

llefta filia in Chrifto abbatilTa de Bubrigen. *
tranfmiflfa nobis petitionemonlirauit, quod cum
ipfaplcrunquccanonicasfuas. Sc clericos fusc iurifdi-
člioni ftibiedlos, propter inobediemias Se culpas eo-
rum officio beneficioq; fufpendat, iidem confili exco,
quodeadem abbatifla excommunicare eos non po-
teft,fufpenuonem huiufinodt non obferuant, proptet
quod ipforum excelfus remanent incorrecti. Qupcirc»
mandamus, quatenus diflas canonicas Sc clcricos,vt
abbatifla: pnefatse obedientiam & reuerentiam debi¬
tam impendentes.eius falubria monita Se mandata
oblerueiu.ecclefiaftica cenfura compcilas. ‘

J CAP. XIII.

Si Metropolitantte a fiiffraganeo iuramentum cxigit vitri
formam fiatutam d  c anone: m co,aued esl vitra, fujfrogantitt
non tenetur.

Gtegorius I X. patriareba Grandenji.

D  lledli filij atchiepifcopi & capitulum Caftellam
fuam ad nos quemnoniam detuletunt,qu6dciim
a Caftdlan.epifcopoexigetes iuramentum praretfor-
mam canonicam,quam catteri fulfraganei inetropoli-
tanis fuis confueuere praftare,iidem confpiciemcs ex
boe ecclefia: fuxpriiudicium generariad ledemapo-
ftol.adpellarunt: Sc infra. Ciim igitur non deccat ali/
te fecifl'e__>,quod ab alio fieri tibi nollis: mandamus,
quatenus contentus forma canoni ca quamnosacoe-
pilcopis neftris nobis tmmediate fubiectis recipi-
mus, d  nil amplius a Caliellan. epifcopo obtentu
alicuius confuetudrnis exigas pratextupra:lim 1  i“"
ramenu,fciens nos eundem epilcopum ab huiufniodi

iuramento,quo adalios articulos abloluiflc_veldc-

nunciafle potrus, non teneri.

c a  r. x 1 1 1 1.

D.imajo,  1

H Is,qux pro ecclefia S.Laiirentij in Damafo cx par¬
ate vna,Sc capellis fibi fubieclise.c altera fuper feru
tinioaliisqsarticulis lt.fuerepropofita,diUgenterau-
ditis :fentt^ando tiecreuirr.us.vr earundem capella-
rum presb^eri Sc clerici,cardinali,qui nune eft in ipfa
ccclelia,8cquifuerint 1  per tempora,mamialem obe¬
dientiam, Sc reuerentiam, Sc honorificentiam omuem
exhibcant,8c ad ecelefiam ipfam pro ferutinio , bapti-
fmo Sc capitulo celcbrandis conueniant temporibus

a  at.jubicSlos,  b Concil. Tvid. fcjf.24.. de reform,c,e,
c til ant,  d Cap.t .eod.ttt.tn a.comptl.  c al.adDeum.
irprovtraj\ literafacit Cjuodnoratur fuprade temp, ordin.c.
ad auretjn glajf.i.  f al.tumj,.  g i.JigiUunuthenttcu
prata‘orum ftgillatas. cjuod dic v^not.-j. defiil. inftr.c i,ir c.
cum u letlus,  h Hac ziverba dejicnt in antiquis.vel mati-
ri.i.  i Inpluribtu manufir.babetur,Damafio tam in titulo
ruam in textu,fed male: tumfit tiruhti 1101  tu  dr va/de anti-
cima %pma  h dtligcnter anditti additur.  1 Et <jut
pnlcmpore faerint.

Vacante epifiopatu. Capituld cofirmat et infirmat tleSintt,

Idem priori fratrum pradicatorum, ir ar-
chidiac.Rbegin,

C Vm olim caufa: Sc infra. Quocirca mandamus,
quatenus licet conuentus monafterij fančti Sal-
uatoris Mcflanenf fint ipfo / iurehac vice eligendi
potcdatc priuati: degratia tamen eligendi leupoftu-
landi detis ipfis aučloritate nollra libcram faculta-
tem Mandantes eifdem,vteum ecclefia Meflan. vacet
ad pracfens,elečlionem fuam confirmandam , proutde
iurefuerit,vel ctiam infirmandam,prafentcutcapitn-
lo Meflanenf.

CAP. X V.

a fhii maior  e/7 ordine,licet in ecclefia poTfenut receptu *,
in loco ir portioneprafertur.h ,d, fecundum veram leti.

a vacauerir.  b at.Lurnburpen f. ai. Kevure, o

deburg.  C Vide l.a tiiuo Pio.Jf, de re iud.  d Vide ib-C,
de/um, tri. ir fd. carh, ir l,i. de eman. libe.  c praterith
t Ipfo iure bac vice eligendi feupojrulandi pmauu.

Idem

165

Id Cin *rchipresbytcm fa n ct& Marii ma¬
tom de vrbe.

S Tatuimus, *  vt presbyteripnmum locum.diaco-
ni fecundum, fubdiaconi tertium. Et lic de reliquis
obtineant ordinatim_>,etiam li pofterius admittantur.
Etqui maioreft otdine: etiam li poftea lit reccptus, (Sc
in portione pertipienda potiorem effe volumus , ac
minores facere feruitia confueta.

C A I>._ XVI.

Si ecclejitt (itn in aUejuo arebidiaconatu erigitur in cathe-
dralemfn lurifdttfione anhidiatonattu eximitur.

Idem arrhiepifcopo Colocenji.  b

C Vminferior c  fuperiorcm foluerenequeatveIli-
gat'C->, d  ftd fuperior inferioren) ligct regulari-

titiSc abfoluat, (Sc latis abfonum videatur, vt filius po
teftatem habcat in parentem: mirariiur, quod ciimtu
monalierium de Cheur conftitutum in Firmienfi ar-
chidiaconatu muc dioccefis eccleliam erexeris cathe-
dralem: archidiaconatus Firmienfis in tantain prom-
fittemeritatis audaciam_j,vtin epifcoputn ibi confc-
cratuin 5ceccleiiam—/, 1'uam iuriidiftionem exercere_r
prafumat: & infra. Mandairms, quatenus prcfatoar-
chidiacono. acuius iurifdiftione difhim epifcopum-'
dcminciamusexeniptum,id dilbrifle ftudeas inhibere.
Prouilo vt fi ex hoc archidiaconi Fitmien.iura lpdutur,
indioccefi tua(vbi e.vpedirevideris) abfq; aheni iuris
fuiudicio recompenfarioncm illi fatiascongruente.
x  CAP. XVII.

Cmpofttentm fuperture primatia vnus film,cuiui inter-
tfl.pottrit impedi. e.

Idem Ler/touic.^irchidiac.fr priorifantin Tfide-
gutidn Vittauienjis .

H Vmilis doftrina magiftri : Sc infra. Mandamus,
quatenus prilatorum Burdegalen. prouincix in
ta prelentium.Sc carhedralium capitulorum eiufdem.
nccnon & Bituricen.capituli, fuper prouifione, quam
interBituncen.Sc Burdegalen. archicpifcopos in caufa
primati* duximu$ faciendam_’,requiratis a(Tenfum_j,
qnoliabito,prouidentiam « noftram folenniter pu
blicctis.Siquiver6confenfum praftare noluerint.vos
fuperfedentes publicationi pridiftac, diftrifle pratci-
piatisei!dčm_j,vt gerfonaliter, li prailati fuerint, vel li
alij.pcr proairatores idoncos.nollro fe confpedluirc-
ppcfenteiit profcciuuri coram nobis ius.li quod habe-
re contendunt,5c fatisfafturi parti alteri, h fuccubue-
lint,inexpenlis.

Petreuga & pace. 166

1  qmfq; confirmet. Siquisautem hoc violare prsfumv
pferit. ordinis fui penculo fubiaceat. Etcjuoniam fu¬
nt ul us “ triplexdifficilerumpitur,praecipimus vt e-
pifcopi ad folum Deum, &[adjlalutem populi haben^
tes refpedlum—< ®mni trepidatione fepolita, ad pacenv
firmiter tenendam, mutuum lihi colilium Sc auciliutn
pr*beant,nequehoealicuius amore vel odio prater-
lnittant. Quodfiquis in hoc opere trepidus inuentus
fuetit.damnum propri* dignitatis incurrat.

CAP.  11.

‘Terfnn hic enumerata, plena fecuritategaudtnt tempere
gucrra.

Idem in eodem coneilio.  b

I Nnouamus, c vt presbyteri,monachi, conuerfi 5 pe-
regnni,mercatores.ruftici,euntes vet redeuntes, vel
in agriculttira exiftenres, Sc animalia, quibns arant, &•
femmaportatadagrum congtua fecuritate lastetur. d

A-

ET P A C L.

XXXllll .

I.

T e

v

v

DE TREVGA
Tl T V L V S
CAP.

Statuit tempera Treugarum, frpcenas violantiunr.
Alexander III. in coneilio La¬
uran enfi.  f

T Reuga% g  aqiKUtaferid ppft occafum Soliš,
vfqi ad fecundam feriam [in ortaj Soliš ab ad :
—_ uemuDomini, vfq-, ad o&auas Epiphanifc,&a
ftptaagcfima vfqj ad o# a uas PafcbtC, ab omnibus in
^lolabihtetobferuari pracipimus; Si quisautem treu-
frangere prsfumpfefit, poli tčriiam adnumitio-
nem,lj nonfatisfecerit, fuus cpifcopus feirtcntiam ex T
c ominunicationis di(H:etr[incu»n,] .& feriptam vicinis
fpifcopis adnunciet, quorum nuilus excomuumicatd
^ommiinionc rccipiaflimo [fcriptarti fententiam-_>

a \Ad banu c,(tec!arationefaffum fui~c vit Jiip.dc con P it.
ol.Cvlonicnfi,  c potiorem.  d Vide l.dccurto.C de decu.
^■no.int.bominemff.mand*.  e prouifionem  f fr*/*.;/.
irn^ 0 ^ CXtar a P H ^ me  totnuferiptum nunejuam halenm
^ C a pri,eod.FU,in /. compilat. in Panortn.

*>'S.ej+ 7 .

DE P A CT I S.

T l T V LV S XXXV .

CAP.  I.

'Tafta ejuantumcunfr nnda^feruanda funt\

Ex  coneilio e  Aphricano.

Ntigonus / epifcopus dixitt[ 1  čc -f-J  Aur
initapačla, g  fuai-n [obtineant firmitatem,
aut conuentus(li fc non cohi buerit) ecclefia-
ntiat difciplinani-i. Dixerunt vniucrll, b'
pax 1  ferueturjpada cuftodiantur.

[ i Grauem iniuriampatior, & čredo dolere fanftitatem
veHram iniuriam meam » computare communem iniuriam;
Oprantiu* epifc.cum feprafentaret , paftum meum hal/uit , <&
diuijum  e/?, cjuod ad Je illiciat imperatomm antmos con ir a
difiplinam  , contra Euangelicam rradtrionem  , antra pacem
placttam.T{amjiJibi contingere pojfe arbirraretur, nnnijiuVTt
profeeto in fatrem aliquu delujuiJJet. Vnde~\

CAP.  II.

C°nuentio inualida } per confenjvm fuperiorii valiiatur .
Gregorius. K.

a Voticns ^ in coniKntionibus nofter expe<fIat'JT
adfenfus,ne in dubium veniant.qii9 geruntur,ra-
tihabuio eas debet pro fecuritate partium folidarc^.
CAP. III.

ludex debet (ludiose agere,vtpromijfa adimpleantur.

Idem Ianuarto epifopo Cara/ttano.  m

a Valirer » in Sardinia. [ 1  & j']Studiose agendu
^ft.vt ea,qua: promittuntitr, opere compleanttrr.
f’ 1  ^Minores vel pauprres abeu ejm illu m ai vre s funt, op-*
primantur reuerendijfimifratru nalln Carrhaginen.eptfč.ateg
eminentijf filtj n.lnnocentij prttf. epilidld ref? ant ur , a  ejutbus
ut cjua nobu Jcripta fiint noueritu jipfarum vobif eptliolarunt
cXemt>laria prouidimuf tranfmtttenda. Et ideo^uiava epua
nobispetenda funt , ifruntur.  ]

CAP.  I 1  I I.

ftdjn vahtpaftum.per quodbenefiaum ccdefaTlicum debeV
pecuma refig*a r i.

Alexander Exoven.& Vuigornen .
epifiopU,

C * Vm pridem 0  S. p  elerieus procurator prioris &:

j  monachorumde Acra ? & P clrricus pro caufa,quc.
in ter cos 5 c pra:dičlum r.acfratremeius, # cDius vietnv

a r Pfhlm.'3S. ^Ccl.t.4.1  b (ap.22 . C Cap.t.eod*

tir.in i.cofnpil PaHor hb.S.c.147.  d Potferior p«rs huiit*
j can.extat Jub tir.de cenjibtu,c. innouamtif.  C {.art!-zginit
sAfricaprtmo.c.12.  f iap.t.eod.tir.in i.compi/.  g al.fui.

J 1  alfirnnrer.  i pax hic pro paftione poni vi-ietur.  E [ib.
epif?.6o 'l{egif?ri.  I fap.i.eod.tit.int.compil . HI lib.S .
epiff.jS.  n Cap i eod.tit in l.comptl.  O Simon,  p Poff
comil. Lateran. par. S.e.?, tir. depaft. lici tu frihic.in rebrn
j eulejiaft.&c. c.f.eod.tit.in t. mn pil.

i  a

167 Decrct. Greg. Lib.L Tit. XXXVI.

fegerere dicebat fuper ecclefia,Sc capella de L.verteba
tur: ad noftram praefentiam accefliflent, inter fe (non
tamen nobis tnediantibus) conuenerunt, quod eidem
P.pro exprnfis,qu.is fecerat,tres marclij argenti folue-
rentur,& idem P. liti ccderet, & amonachoruminfe-
ftationeceflaret C.Cumtjiie compofitionem “ iftam
aufloritate Apofto.peterent confirmari, nos eam non
duximus admittedam pro eoquod videbaturprauam
illicitz paflionis fpeciem continere: [ '  Illeigi-
turnoftris monitis adquiefcens, Sc eidem b  liti pro
feac fratre fuo renuncians, authentica inftrumenta,
quac fuper hoc habebat.in noftris manibus refignauit:
quxnosprioriSc monachis deftinates,mandauimus,
vt eidem P.8c fratri eius in aliquo ftuderent beneficio
prouidere.de quo maius lucrum valeant apoftolicain-
tercefiione percipere > quam eis deberer ex illa paftio-
neillicita prouenifq_j- Caeterum quia prior 8c fratres
adquiefcerenoluerunt :mandamus,quatenus monea-
tis eofdcm-,, vt prafato P. & fratri eius competens be-
neficium conferant 8c adlignent : alioquin fi vobis
conftitent,dičlos clericos a pranominata ecclefia &
capella abfque ordine iudiciario violenter eieftos :
ipfas eifdemreftitui c  faciatis:nonobftantibus litc-
risnoftra confirmationis, quas prsdifti prior &mo-
nachi a nobis impetraflc nofcuntur.

[ r 'Monnimtvs autem pr.tdilfum P. vt ipfc tam pro fe
quam pro fuo fratre monachos in pace dimitteret, ir eidem Uti
omnirio abrenunciaretij

CAP.  V.

'Hon valet pabfum de fuacdendo poli mor tem pralati in
ipfius ecclefa.

idem arckiepifopo Eboracenf

A Ccepi.mus d  quod quadam funt ecclefia clericis
tali tenore concefiz,quod poft eorum obitum alij
noininatim fuccedant. Verum quoniam hoc iniquum
eft & facris canonibus inimicum_>, & ideo non debet
aliquatenus tolerari rmandainus, quatenus huiufmo-
difucceffiones tani * deteftabiles Se iniquas adpel-
lationeceflanteprohibeas, Sc omnino friuolas Sc ina-
nes / efle dilcernas.

168

conceduntjn prziudicium paroecialium ecdefiarum
paftum adiiciunt.vt coductores Sc feudatarij decimas
eis foluant: 8c apud eofdem eligant fepulturam. Cins
autem id de auaritis radice procedat, paftum huiuf-
modi penirus reprobamus, ftatuentes, vt quidquid
fueritoccaiionc huiufmodi pafliperceptum,eccleli*
paroecialireddatur.

CAP. VIII.

r H»n valet pattto inftiritualibus, vel tjutc paSuminducit,
vel turpu, feu de. te turpi, vel tmpofibilit de mre,vel defttifo.

Gregorius 1  X.

P Afliones faflae a  a vobis (vtaudiuimus) proqui-
bufdam fpiritualibus obtinedis: curn inhuiufmo.
diomnispačlio,omnisq, conuentio debeat omnino
ceflare,nullius penitus funt momenti. Quodetiamde
aliis eft dicendum_,,qua: obferuarz, vergunt in animz
detrimentuin. Nam etiamiuxtalegitimasfančliones,
paflum turpe,vel rei turpis, aut impolfibilis deiurcii
veldefafto, nullam obligationem inducit.

DE TRANSACTION1B VS.

T l T V L V S XXXVI.

CAP.  I.

Inffrumenta, iralia turapartium, contraria tranfilfitrt
tolluntur.

Gregorius III.  I \A.Jubdiac.  fr
Domi. abb.

S Icutgraue: [Scinfra.] Poft falubrem t  decifio-
nemdecontrouerfia veftrafaflam, decreuimus,
vt omnia inftrumeta,velquicquid aliudeft,quod
partibusquoquo modo,autextemporis prafcriptiO'
ne,feu aliter opem de lege_j, aut quocunq‘; priuilegio
ferrepoterat,iit vacnunijScomni virtute caflatum->i^
lolapaftorum inter vos nuncliabitorum paginavah'
dum perpetuumque robur obrineat. Cui li quidforte
incuria vel imperitia minus firmitatis infertum eft,
vires plenillimz notionis ex hac nollra auftoritatci
fufcipiat.

CAP.  VI.

Qui per p ati um aujjenda penfonit conjecutus dl ecclcjiam,
debet eapriuari.ir alta s canoniee puntri.

Idem Cantuarienf archieptfc. ir eius
fuffraganeit.

C Vmclericiveftrziurifdiflionis g  (ficut accepi-
mus)decedentibus ecclefiarfr perfonis : pacifcan-
tur ex ipfis ecclefiis maiores folito foluere penfiones,
vt facilius podim eafdem ccclefias adipifci.Nos b  ad
tam deteftabile vicium cxtirpandum_,,fraternitati ve-
ftrz mandamus,quatenus neid adtentare pratfumant,
diftriiftius prohibentes ( fi contra prohibitionem ve-
ftram venireprzfumpferint)adpellationecefianteeos
taliter adeptis ecclefiis fpolietis: alias pro tantzprs-
fumptionis e.cceffu. feucritate ecdefiaftica punientes
eofdenu..

CAP. VII.

Si ecclefa tem fisam locando,vel in feudum concedendo,ad -
ponitpatlum inpraiudicium turu in parceaatis alterius eccle¬
fia,non tenet: ir quite]uid hac occafoneperceperit, reddere to.
gitur illi ecclefa .

Innocentius I Il.i« coneiliogenerali,  i

P Leriq; (ficut acccpimus )regulares K.  clerici8cfe-
cularesinterdum cum vel domos locant,vel feuda

a ipfam.  b idem.  c Facit.l. 2. ff.adlegemlul.de
vi&viarm.  d Poft concil. Lat.p.tg .ca.2t.c4. & s. eod.
tit.in t.compil.  C Idemconc.Triden.feJf.es. derefed.c.7.
i vanas.al.vacuas.  g Poft cone.Lat.p.es.c.s.& S.eod.
tit.in t.compil.  h al.additur intendentet.  i fonft.rd.
aJ. 57, k Cap.t.eod.tit.int.compil.

CAP.  II.

Tenet compoftio fuper decimis fabfa cum adfenfu fuperior *
Alexandertertius.

S Tatuimus, d  vt fi fuper decimis inter vos & ali'

quam perfonam eccleliafticam de adfenfu epifcof 1
vel archiepifcopi ful compofitio facla fuerit:rataSc
inconcufla perfiftat.

CAP. III.

Si capitulum confenfit tranfaihoni .auam fccit preUttts O*'
mine ecclefa,vltcriut diffintire non pordi.

Idem Dulmenfi epifopo.  e

C Ontingit / interdum, qubd licetabbasvelpfi° r
alicums conuentualis ecclefiz.cum eccleliafti £j
vel feculari perfona fuper his,de q uibus inter eos co»'
trouerfiavertitur.coram delegato vel ordinario iudif s
tranligat,capitulum tamen eandem tranfaflionemni;
titur reuocare_j. Vnde quia nos confulerc voluifti, lili 1
refpoiidcmus , quod fi abbas vel prior a capitula ^ n0
de ratihabitione literas habuerit , tranfaflione^ 1 ^ ,
quam fccit (fi fuerit ahquor annis feruata)capitulu 11 *
ac fi non confenferit m cam,non potem rcuocaro’

V. A i'.

1111 .

Super ecclcftaflico benefcio tranfgi nonpotdf, etievt tvid
iuramenti interpofitione.

a Vide Nauarrum in mamiali. conf.c.es .rit .deftmon • fr
Soe.p.deiufi.iriure.tj.t.  b ^Anthemio.fcin vet.  c  ba Tt
eod.tit.in t.compil.  d Poftconcil. Latcr.eS.c.).

eod.rit.in t.compil.  e Dulmofn. al.Dulenen.  f 'P 0

concil.Later. par.it.c.f. ir cap.j.eod.tit. in t.compil. ^

169

De tranfačtionibus.

Idem abbati deStra.irpripri fancli
Eufebtj.

C Onftitutus *  in noftra pnfentia G. ctericus fua
nobis adicrtionc tnonftrauit: q> cum inter ipfum,
& A.dericum luper capella de Strniš controuerlia e
metli (Tet,tandem per tranfaitionem Topita fuic; Sc U-
cetiiincinde fidc praftita firraata fuiflet, eam tamen
pr^fatits A.leruare recufat.Quia igitur huiufmodi traf-
aftiones Tpecicm cotinent Cmonix : mandamus, qua-
tenus reuocata trasfaflione in iintunia, caufam au-
diatis.Sčc.

C A P. V.

Ter tranfalflenem f'alfam fine aueforirate epifcopi poteff
prt.Urus.fed non e cd.fi a conEfitui ccnfualis.

Idem Carnotenfiepifcopo.

D E catero l>  noueris,quod cimi aliquis adextra-
ordinarium iudicem literis impetratis cum aduer
fario Tuo componitpoftmodum in ecclefia , dequa a-
gitur,ius a!iquod habiturus : Si compofitio non eft iu
ricontraria, non eft a loči epifcopo reprobanda. Sed
fenfus abfq; cpifcopali auetoritate, cui praeft ecclefia
Tub hoc pratextu lolntus vicam eius, qui foluerit, non
excedit. «

CAP.  VI.

Si beneficium , eft od per tranfaUionem habetur , impetratur
“utvaram ab eo.ejuifuit tranfiallionis mediator: non valet im-
petratio.b.d.cjuo adtitulum.  '

Idem Eboracenfi archiepiflopo , dr d Vi go¬
renji epifcopo.

E  X literis veftris * accepimus, quod citm olim in
ter R. Se A.clcricos fuper ecclelia de / Vult.coram
te frater epifcope, quiiudex fueras delegatus audlori-
tateG. ouitunc eidem A. patrocinabatur incaufa,8c
teftisinferiptus fuera t.tran fatftigfafla fuiflet,poftmo
dum idem G.fe mentiens clericum-*,citm nondum ef-
fet inderieum tonluratus : fuper eadem ecclefia raci
to de tranfaftione literas noftras impetrauit. Ciun au
tem idem G.non inficiaretur fe tranfaclioni interfuif-
fe,& nondum futfle tonfuratum, cum literas iftas ob
tinuir, ei fuper pradidba ecclefia filentium duxinius
imponendum_i.

CAP. VII.

Super ccclefiaTko benefieio non poteft tranfigi, fed amicabi-
litercomponi.h.d.  dr cpuotidie aUegatur.

Ideiruj.

S Vpereo g  quod auafiuifti, vtrum deecclefiafttco
benefieio in litigium dedutfto,podit ficri trafadlio :
Tale damusrefponfum,quod tranfigi fuper re faera h
&  litigiofa non poteft, etenim res faera:, v,r poflidcan-
tur a!iquo dato,vel retento feu promiflo, fpeciem cre-
dimus habere fimonise. Aliasfigratis & amicabiliter
mterfelitigantes fe componant, faeris canonibus ne-
quaquam dicimus obuiare_r.

CAP. VIII.

Tranfallie faffa de rebus ecclefia perpralatum, fine fiuperio-
tu tonfenfu.non obtigae fuccejforcm.

Idem abbati de Strapho.  i dr pri eri
de[Phabi .]

VTdiniens ad k.  Apoftol.fedis clementiam mngifter
V G.de l  Hauil.fua nobis infinuationemonftrauir,
quod monachi maioris monafterij, terras in paroecia
fanftxM.dtMarchia excolunc,Scab eadem eccle-

a  P0fiamcil.Later.2S. p. 16. ir ca. f.eod.tir. int. compil.
o Peflcona/. Later.par.zS.c.to.  dr ca.  r. eod rit.in r.compil.
c Intjuibufdam manufcr.cxcedat.  d at. V vtgorenfi. al.
Vviroricnfi,  e Qap.6.eod.tit in r.compit.  f al.de mi-
niilra.  g Cap.r. eod.rit.in 2. compil.  h ^ilias fiuper re
ttdpiefa fr fara.  i Staupho  dr priori de Plib.\  f Cap. j.
»d.tit.iu i.compil.  1  FamuUa.al. ElautUa.  ni Marchon.

170

fiacoloni eorum omnia ecclefiaftica tam neccflaria,
quam voluntaria fufcipiunt faeramenta, 8c tamen ei¬
dem ecclefia: decimas foluere contradicunt : [ '  Sc .J.]
Arbitrantur autem fe pofle tueri cuiufdam tranfadio -
nis prarestu inter praiatos monaches,8c quendam fa-
cerdotem memorati Guil. pradecefiorem faifts,vtde
duabus carrucatis a  terra, quas in domir.io fuo mo-
nachitencnt, tertiam tantum decimarum partem ex-
foluant:[ r Sc .p] Mandamus, quatenus nifi prsfati
monachi tranfadiionem prxfcriptam_j, auftoritate A-
poft.confirmatam efle docuerint, cimi alias inter per-
fonas faftapotius, quam intereedefias videatur.ne
padla inter alios adfa aliis obeffe patiamur : ipfos Sc
agricolas decimationcs cx quibuflibet rebus proue-
nientes exintegro,Sctllarum quas illicite detinuerant
iuftam sftimationem reftituere eidem ecclefia: com-
pellatis.

C I Sedde jrugibus tertiam partemfoluunt.ir duru parter
fibi retinereprajumuntjde relitpuif autem minutis decimis vt-
pote nutrimentis animalium(uomm it dejruCfibus horterum
nilpenitus prafiare non erubefiant .]

[ a gluofit vt inde occafionem fumentes maUgnandipri¬
dite ex ap-icotarum defetfu ad eos deuolttta,monachi in fiunm
magu afttite epudmprouide dominium conucreune,ijtiatuor vet
forteplures carrucatas duabus aggregant.non tamen decimas
praftantes de illurfuoniam prius de duabuspraflitifient, citm
fiecundumeompofitionit tenorem integras de tilu decimaeionet
foluere tenerentur. fipuoniam igitur nos conuenit de ecclefiit
prouidere ne fua cuilibet videantur iuraperire ./. v.p. a f.]

CAP.  IX.

Sicut fuper'mre prstfentandi, ita fuper adnext> non potefl
tranfigi vt recedatur a lite,interueniete aliijua temporalitate.

Lucius III. S Ormenfiepifcopo.  *

P Rsterea, c  quandointerlaicos Sc viros religiofos
depralentatione alieuius ecclefis qua;ftione fub-
ortatranfigitur, ita quod prsfentationem laicus obti-
neat:religiofiveronouam vel maiorem percipiant in
ecclefia,in qua prius nullam vel minorem haberecon-
fueuerant portionem.anliuiufmodi tranfaflioteneat,
quafiuifti. Citm igitur ipfa padtio fimoniaca meritb
videatur: Relpondemus , quod de iure non tenet,nce
ex eareligiofi vlluni debent commodum obtinete_->.

C A P.’ X.

SuperJpirituali fubielfione non licet tranfigi.

Celeftinus tertiuš.

P Rsterca d  quarto loco quaftio tališ acceffit,qu6d
quxdam celta eximi vOltiitafubieflione,qua ma¬
trici domui tenebatur: [ Sc infra.] Fratres illius cella',
fe confitentes in iure illi domui quondam fuilTe ftib-

iedtos,referebantqu?ftionemoUmdeliac fubie'dlione
fuifle mota, Sc tranfaftione fopitam, eatcims vt quen-
damannuum *■  cenfumecclefismatricireddendoef-
fent a fubieftione principalis domus exempti: [ '  Sc
infra.]Priorcsnfequentec pro maiori ecclefia propo-
nebat,quodde fpirituali fubiedhone tranfigere non
liceret..R.<:fpondemus igitur quod ex prsdidla fratrum
confc^jpae— contraeos fententia procederedcbear,
prarfernmcum illatraufa<flio(licet nobis deillo,quod
cella determinate reddere tenebatur, conftare nequl-
nerit)iniquitatem fimoniacam continuifle putetur,

[ r Caterum ex aduerfo prior maioru domus duo partter
allegabat. vnum f.cjuod ex quo confefi, fucrant fe dudam illi
domui fuijfe fubiecfot, & non ante tranfatiionem illam ejfe t-
xemptjts tonil ahat fuijfe rebelles eo ipfo rjuod ante tranfa~
Utonem illam ir exceptionem fe commcndabant vel conten-

a al.Carrucatis.  b Morinenfi. al.Orienp. al.Orin .
c fap.S eod.tit.in 2 . compil.  d Cap.!.eod.ut in} tem¬
pi/. [cuincf, caufa (Ubito Marte percurreret .J e anuattttt.

f i

m  Decret. Greg. Lib

debant ah etufdem iuripUFHone effe fubtraČfos , ncc tranfdffio
fitbficjuens eos poterat k tanro it  ir n ir. e inobedientia relaxare  ]
CAP.  X I.

ludex potrff, fr deber fe interponere pro tranfaSHone in f er
partes facienda,pester (jadrn in cafibus, in auibtts iura hoc non
admit tunt, vt fupermatrimonio. boe dicit.

Honoiius tertius /. tituli fanffxPraxed'u
presb.cardin.

-t-t  X partctua:[' & 7 ]P Gter j s etiam  ?.d componen-
Za  dum interponere a  partes tuas , & interdum ati-
quid feueritati detrahere, prout(ftam imperij, &c  exce-
dentium multitiidinco, prouidadeliberationepenfa-
tis)videris expedire^.: exceptis nimirum cafibus,qui
compofitionis, feu difpenfationis ^ remedium non
admirtunt.vtpote coniugij faeramentum-;, quod cum
non fclum apud Lati n os & Grscos, fed etiam apiid fi-
deles & infideles exiftat, c \  feueritate canonica cir-
ca illtidrecederenon licebit. In his vero, fuperquibus
ius non inueniturexpreirum,pr6cedas(2equitate ferua-
ta)fempcrin humaniorem partem deciinando, fecan-
dum quod perfonas & caufas, loca & tempora poftu-
lare videris.

[ 1  F nit propofitum coram nebu cjued nonnulli Grsci fur-
tiue fderos or d in e s a non fuif epifcopu receperut , cjuidam etiam
excommunicati celebrant in ecelefiu interdičfis , fr Grs.cu riti-
btu pertinmiter inharentes in nullo volunt Latinu obedireprs-
latif .Prsierea (jiiidam Grsci fr Latini epif opi confscrationes
fadutu m ali eni* cpifcopatibus  , fr decimas percipiunt in eif-
demin epijcopomm eorundem lotorum prsiudicmm frgraua-
tnenjtcet epifcopi Grscorum nec percipere decimas, ncc confe-
■erationes huiufmcdt confueuerunt i elebrare.  „A d hselaid Grx-
ci vxores fuasfec.ndum motum propria voluntatu dimirtere ,
alias fliper ducere non v e rent ur s ac operari aontinuu acfesfiuu
diebus aucmaimodum inprofefiu. ‘Torro cjutdam barona fr
m tli ta tam Latini auam Grad ^Abbatias fr ec c le[ias ali as
cum hominibus fr bonu aliif eorundem contra in ff it tam deti-
n en te s,decimas non exfolu:tnt i fr aids foluere recufantes fn fito
errore defendunt: etfi pro hi* fr a!in e.\ ccfibus feraturin cif-
dtmfententia excommunicationu i  eam in at: im ar um fuarum
perimlum fr aliorum fcandalum viltpcndtint. Vnde a tiobis
posluhu ( doceri ejuid tihi agendam fit, 4? (jualiter Metropoli-
tari us puntendus fit, ejut cjuibufdam eundi cum meretbus in
KAlexandria contra (lat ut urn concilij generalu Ucentiam tri-
buerede fatto nonexpauit.Nos igitur d.t.G.Ref, vtiurn iura
canonica fr ciuilia edita funr fere m omnibus his articuluprs-
votatis , procedas in hufccundum canonicai fr legitimen fan-
tfioncs.]

DE  POSTVLANDO.

TI T V L V S XX XVI I.

CAP. I.

‘Clcricmfn faeru vel minoribus benefidatus, in feculariforo
posfulare non debet , nifipro fe^velfua ecclefia , vel miferabili-
iw p er fonu,

Earconciiio Lateranenfi. d

C Lerici e  in fubdiaconatu,& fupra 5 ci n ordi-
nibus quoq-, minoribus, li ftipendiif eeelefia-
fticis fuftententur, / coram fecularuoaice—>
aduocati in negotiis fecularibus fieri non prid um ant:
Nifi propriam caufiam_j,vel ccclelia: fux fuerint profe
cuti,aut pro miferabilibus forte perfonis,qus proprias
caufas adminiftrare non pofTunr.Sed nec proairatores
villarum aut iurifdiftiones etiam fecularcs fub aliqui-
bus principibus & fecularibus viris vt Iuftitiarij co-

a /, fr po(t. De ntui op. nune, fr yo.diFf. pertot.
b ‘Terperam in imprefiu. dtSpofitionu.  c v iJ e  Tnrr.
Crcm .28 .ej.r.tn fumrna.  d Cap. 12  .Sub ^Alexandro l [ L
e Cap.i.eod.ttt. in r.comptl.  f Inf ero ergo cjuod tnedia
togentepoHularepoterit.Lt.fr ibi Bar. C. depatr. cjutjil. diffr.

I. Tit. XXXVII.

172

rum fiant, quifquam dcricorum cxercere prsfumat.

CAP.  II.

Canon id regulares poffu/are non pojfunt fcu+monacht, nifi
pro vrilitateealefra.vel fui monaHerijifr prscepto abb&tu,
Innoccnrius III.  CompoHella ar-

ihlcpi/ir.po.

F X partetuanobis fiutpi'opofittmi_,,quodqiudain
canonici regulares non folum in ecclefiafticis , ve-
rinn etiam in forenlibus caulis praTutmint aduocati
oificium exercere Cuinq; obiicirur eis, a  quod non
debentefleforenlis v ! ecdefiaftici 'negotij fufcepto-
res v«l executorcs.nifi forte id monafterijexpofcatvti-
litas.abbatenihiloniiiuis impctraate,aci fuampropo*
nuntinfolertiam, t  exaifandam,quod capitulumd-
lud,perquod pradičta prohiberi videntur, demona-
cliis non de canonicis regularibns loquitur nianifeftJ-
Vnde coniultationi tuac talirer rdpondemus , qudd
idem iudicium de canonicis regularibus, quod &dc
tnonacliis. qnantum ad fupradiita , credinms obfer-
uandurruj, licetde monacfiis in canone fpccialiteritt
expreflunxj.

CAP. III.

iSf fummut.

Gregorius I X. .

C Vmfacerdotisfitofficium e muli nocere,otnni-
bus autem velle prodefle : Non nifi pro feipfo,vcl
ecclefia fua, vel (fi nccefiitas immineatjproperfonis
coniunftis, aut miferabilibus fibi licitum eftpoftull-
re:8c infra. Clericus autem qui contra ecclefiaffl-j,
a qua beneficium obtiner, pro extraneis aduocatus vel
procuraror effe pracfum.it, <1  tanquam ingratuspo-
teft ma.vimefi clericus lit eiufdein ecclefia) benefici®
huiufmodi lpoliari.

D H 1' RO C VRATa

ribus.

T I T V L V S XXXVIII.

CAP.  I.

7 ^on auJitur quu tantjuam alterius procumtor, ni Ji btbtil
man {Ul um hgmm. faEhim.

Gregorius Maximo Salontnfi epijiopo.

A Lia e  quidem [ & infra.] Scripfifle te qtii-
bufdam / comperimus, quod priaidos vi-
ros S  tune ad caufam non mileris, & ide°'
quac cum ipfis fafta funr fubfiftere non debete: fed &
Thomas fibi hoc a te difhirn perhibuit: exquarencc
praifentium portitorib' iudicauimus efleeredendu,
ne de ipfis fimiliterdiceretur.Quia ergo hoccautiores
nos efle pracmonu.it, inftruftam perfonam cum man-
dato legaliter fafto,& presbyterorum_i, feu diacono-
rum teftiumqj fublcripfonibus roborato, geftisq; e*
moreindifto tranfmitte_j :vtquicquid cumea achnn
fuerit,iute fubfiftat.

C A F. I I.

valet fententia,etiam expen faram condemnatoria,  /<*
ta centra abfentcm cx probabili caufa  /e rit im} per nunciM*
CKtufatum.hoc dicit cjuantum ad verum inteUclfam.

Ale.vander 1  I I.

Q Verelam ‘  A.clenciaccepimus : [ '  Je .J.] Man-
damus,quatenus ii coftiterit vobis,quod Vigot-

a Concil.Trtden.feJf.22.dereform.cct.  b Eademvof
fup.de fuppl.negl.prxl ca.2 itforra/fo leg. infolentiam vnel
notaui: vet dic.in jolertiam, rdeli mfcitian.  c flacvm
offcium in malta deeH.it fuper verbo fit , bac habetur expofip
rio.id eff.tnrerfit.nec habetur in ca. deuicp.rf .cj. t. vnde farm*
tur.  d prefumpferlt.  C C cip. 1. ec d ttt. in t. compila*•
f al.cjuibus nofru.  g aliai nune.  b Videl nonfi -
luM-fy.cj[ii alienum.it ibiBarto.Jf.cod.  I Cap.i.eod.tit.m
2 , compil.

epifcopu*.

173

Deprocuratoribus.

174

epifcopus, praefatum A in reflitutioneexpenfarum^,
pro nulla aiia rationabili caufa condemnauerit, nifi
proco tantum^,qu 6 d tcrmino conftituto adeius prx~
fcntiam no acceflit,infirmitateMctcntus, a  cum non
poflit qu:s cogi,nifi velit in grauibus caufis procuraro-
rem,conftituerc_j, &ipfe ad probandum infirmitarem
fuam,presbyterum & diaconum deftinauerit,eum ab-
(oluere ab cadem fcntentia minime differatis.

[ 1  QuodcHm venf.n. Vvigor.epifopuPtaufam cjua ver-
titur viter ipfum & Sabin, eptfcopum fliper ecclefa de Bubet
demandato noflro fufiepijfetpne debito tcrrninandam:tandcm
tjuta idem clericut termine con Rit ut o /nam ei exhibcrepra/en -
tia»i non potuir pro eo quod erat infirmit at c granatu* ,/icut per
<]uendam presbytemm & diaconu ,cjtios adprafentiam ipjtus
tpifcopt miferat , p ar at tu erat probare: eundcm kA  . in reflitu-
tione cxpenfarum, cjuas \.Luxon  ^ Arcbidtac . pro ipfa caufa
«d dtem tpfum tune veniendo cidem condemnautt.

CAP. III.

Sententia lata cum procurarore reuocato , fr de hoc ccrrifica-
to )topraiudicar domino h.d.femndum communem intcllečtit•
Clemens tertius.

H X infinuatione ^ archidiaconi Sag. accepimus,
quodciim inter ipfum & magiftrum G. fuper qua-
^niprabendaLexo.eccldix controuerfia motafuif-
1  &mfra. jLicet ab eodem archidiacono procu*
f a tori fuoduobus ckricis prafentibus cxprefse fuifTct
Jnhibitum, ne caufx cognitionem fufciperet:ipfe nihi-
l ° minus in caufa procedens, fententiam contrariam-;
^poctauir.Cxterum,quia alter de pradičiis clericis di-
Cll urobiiflo,mandamus quatenu$ li per archidiaco-
& fuperftitis clerici iuramentum, .conftiterit de
^iniflis, c  fententiacontra eum lat? '*ouaquam__»
^ftantc>prxdi^xptxbendx pofle(Iiortern_| cum fru-
sindeperceptis(fi eius reftitutioni an

%

v.«. iv............ 4*^;#canom

rj^nonobtiftat )  au&oritate noftra reftiTui faciatis
Rcftitutione verofafta, fi archidiaconus ipfe
a mcanonicainin{litutio‘ne probare potuerit, ipfam
la m permanere appell.poftpolita decernatis.

1  Eidem magiffro propter hoc ad fed.apoft. accedente G.
fc t ° rQn 'procura?o r e ipfiiu anh.fegerci ad illam caufam con -
jv arn  cum cjuthufdam litem de ratihabitioneprout decebat,
autcm  alicjuantuluni in caufa cognitionepro-

Itgr  . ~ “ * ' ' * * *’

re r [ tptum fuper cortficutiuu indici/ impetratum a prom -
Teu ° cat <>-& de hoccertificato non valet> necprocejftu, vel
K(( t  t,<l i<tfaperipfum,/ireuocatio peruenitadaduerjarium.
ecti ndumgloffam .

knocentius III. Cabilon.fa Catalan.  d
■ *v h  epif opit.

ra  Tuilen. e  epifcopus eft con-

t 5 *uli C ^ m ad cautam c l ux  ^ter ipfum / &

^io^^nllenffuperdilapidationcL^^Kcoirmuni-
j%bg P er i uri 0 > ac q u ibufdamali , s criminibus S
ib a d t f r ’^ G -P res ^y tcros  procuratores inftitučs,
vC n 1 ” apoftol. duxcrit deftinandos, cum de

fe

CAP. I I I I


Ut Uh a P 01t01 - ouxcrit cteituiJiidos, cum de
M poftinodum titubaffet, mandatum q«od

r *'-f M modicnm  temperi* fpatium reuoca-
Hj^Pliiicet mandati iiteras reuocatorias rccepif-
Winu! in negotio procciTcrunt. & pro pro
r^.c fegereHttfs, emn adueriario ingrcifiiudi
»4 s -i»i e j <o adPariiietif^rcbidiaconmii i<i collcgas
V v£ , f^ s 'n praiudicium ncliras Iiteras impetra-

Cumqueprsr(Jiausepifcopus adpro-
C *do /p \

*p  , e £' cfjte/itum. art . a contrario fenfu jf.de re iudtc.

^ 1.44°^' t * t ‘ r h 2. compil,  c Vide Lin bona f.d“i. C.
‘***3 '‘* nen di,ffcod  d al.Cathalan  c' Lap j.

^ Epifiopum le^itur in imprefu, ir
' n ’ l H,,^ n ' nr '' babtnff/itm.  g Vjx crimtiibiu de-

l>andum_i,'quod falii pioctKatores fueranfeab ipfis iu-
dicibus inducias poriuIaflet,ipfiexccptionem oppofi-
tatn inutilem & iuperuacuam reputates, ad probatio-
nem ipiius dilationem concedere noluerunt: propter
qttod ad appdlationis beneficium conuolanit . Sed
iidem nihilo minus lite non conteftat 5 j& iuns ordinc
prtetermiffb, teftes contra eura recipere prarfumofe-
runt,ipfum a Tullen.ecclefia per fentetiam reniouen-
do. Nos vero, licet vix fidem adhibere potuerimus.
quod difti iudices,vtpote viri literati, proui di & hone-
fti taliterprocefliflent, maxime ciim in fua relatione,
quamad noftram prafentiam tranfmifer 4 _j, dehuiuP
modi exceptione nullarn fccerunt mentionem :quia
tamen epifcopus per virosreligiofos, prouidos & ho-
neftos , dequibus non eft verifimile, quodfua;falutis
obliri.aciuramentireligionecontempta, falfum tefU-
monium tulerint: nobis fecit fuper his,qaa: funtpro-t
pofitaplenam fidem_,, attendentes etiai-a_j,quodfal(i
procuratoris exceptio nonfolum ante fententiam.re-
rtimetiam pofteapoteft obiici: * vtpotcquaprobata-
i^dicium nuilum & nullius momenti controueriite re-
putantur, proceffutn fupradiftorum iudicmn fenten-
naliter duximus irritandum_>.

[ i Qmninm ciratia , licet eidem .epifcopo minime fuerit
preftntAtaj. um rame ud eiiu notiriam deneniffet tjuod eifden*
erat caufa ccmmtjjii, que enter ipfum & dtlhem decunum ir
archidiuc.verteleatur *d corum prefentiarnvenire praperuuit.'}

CAP.  V.

Si egiturde adulterio ctreim iudice fecuUri Atipesnam lega-
lem, mn interuenit procurator: [ec us p terene ecclepaUico ad
fiparationem.

Idetn Brixien. epifcopo.

T Va fra. I  & infr. c  Confultua taliter refpon*
demus,qubd fi vir adcufat vxoie de crimine adul-
terij coram iudicefeculatiad poenamlegitimam infli-
g,endam,quia tune inferiptionis vineuiam debet adri-
pere,feq; ad poenam talionis adftringere: non per prae
curatorem.fed per feipfum pratfentem oportet prefen*
tialiter adcufare_o.Si vero vir adcufare velit vxorem de
adnlterio coratn ecclefiaftico iudice_j,v.t ab eius coha-
bitatione difčedat,quia tune etfi forfan oporteat cum
infcriberc.vt deiignet in feriptis nomen, locum & tem
pus,& omnia qua comprehenduntur in lege ciuili: C
ad talienetn tamen non debet fe aliquatemts obliga-
re: ne forte cum in probatione defecerit, y>teri«onis
fute confequatureffeftum : fuftineri poteft,finecefti-
tas id poftulauerit, vt perprocuratorem adcufet, quo^
niam huiurmodiadcuiatio.etii de crimine fiat, non eft
tamen criminalis, fedquafi mixta inter ciuilem & eri'
mina!em,quanquam praifentiapnneipahum perfona-
rum fecurius procedatur.

CAP.  VI.

Quide mandate Domini caufam procurauit , ab eorepetit
cxpcnftupvopter bocfičfas.'

ldem__>.

C Vmpro e  caufa, quatinterG.&lJ.G»bi!onen. /
ccdcfuEarchidiac.vertebatur: [ ‘  8cinfra.]Dif.vt
mandamus, quatenus espenlas archidiacono teftitui
faciatis, ft legitime probare potuerit fe dc mar.dato
capituli fufcepiffe prardicla negotia promoucnda, 6c
propter hoc ad it dem apoft.acctfiifi’<c->.

[ t Proe uratorn vtrmfrjf pnrru adn.prafentiam acccfiif-
fent.ar, hid. f.procuratorpro^efiat tjuod d bo.me.Pp.p.n.confir-
mationu Icierns fmpefrauit, fub (puibufdarn conČHtutionibue
ecelf/ia de cbtnuni ajjer.fu capituli cbiletatu cx tjuaru rnobJer~

a Videl, licet. C.de tudic.  b Cap.t .eod.tit.in j.conep.
e c.tua y itep depoti lal.ebr pare htsieu c.  d Vide ilibello-
rum.JJ. dtaccu. dr lep.pr.ctor edcxn', & ibi Bare. p. vripojf.
e Cap.i.eod.tit.inf,compil. C al.Cabien. al.Oablont.

f 4-

175 Decrct. Greg. Lib

uantia eodefia deli to fcruitio fraudaretur. pttebat itatjue pro¬
curator pro archidiacono mcmorato caufam committi.ir ctnftr-
mari confHtutionei pradittae & eao refttnit a a.z ad vtilitatcm
ipfrtte eczlefia coaflue fucrat expcndijjc.& infra."]

CAP. VII.

Vniucrfrtae etiam fcholatiumpoteti ad agendum/fr defcn-
dcndumprocuratorcm toniiituere.

Idem fchotarib ue V ari fr en.

a  Via in caulis,qun: contra vos ,Sc pro vobis mouen
tur.veftra vniuerfitas ad agendum Screfponden-
dum comraode interelfe non potcft, pollulaftis a no-
bis.vt procuratorem inftituere fuperhoc vobis de no-
ftra permiffionc liceret. Licet igitur deiure comrau-
ni « hocfacere valcatis.inftituenditamenprocura-
torem fuper his auftoritate praTentium vobis conce-
dinms facultatem-j.

CAP. VIII.

Si citattis ad tetam caufam conffituitprocuratorcm , tjuem
potica reuocat,potefl nihilominue cbtra eumprocedifrncpuantie
fiattte caufapatitur frne alta citat ione.b. d.tj no ad intollcblum.

Honorius 111. ^ epifcopo Egttancnfi.  c ,

A Vditis 8c mtelleflris. qux Iuper delegatorum no-
ftrorum proceffib* fuere propofitaj^pcelfus ipfos,
pc  quaicunq; fecuta funtexeisvelob eos.noueris nos
urita iudicafle,non obftantibus literis, quas dc reuo-
catione d  mandati procutatori iuo Colubrien. epi-
fcopus deftinauit: cum antequam ad ilium literat hu-
iufmodiperuenirent, fuiflet fuper eifdem prscelfibus
hinc inde condufum_>. Ctcterum memoratum Colu-
brien.epifcopmn, qui procurauerat totum negotium-.
ad examen fcdis apoft.aduocari: Scpoftmodum man-
datnm fačlum procuratori non fine noftro cotemptu,
Sc tuo difpendio reuocauit: condemnandum tibi du-
ximus in espenfis, quas feciftia tempore, quo ad pro¬
curatorem ipfis reuocatoris litertt peruenerunt, Sc fa-
ciesetiam * vfquequoperfe idem epifcopus, vel per
procuratorem idoneumfe noftro confpeftui pnfen
tabit.in principali negotio legitime procellurus.
CAP.  IX.

Trocurator spifropi caufas epifcopatue agit & defenditjicet
nonfuerit datue fubnomine fpndicivel a&orie.

Idem M. ir R.canonicie Mutinen.

P Etitioveftranobis exhibitacontinebat,ciimMuti-
nen. epifcopus in Liuoniam profečlurus, vos vica-
riosSc procuratores fuos conftituit generales, vobis
volentibus agere contra detentores bonorum epilco-
pi Mutinen.vel contra ilium agentibus refpondere_>:
frequenter opponitur, / quod facere non poteftis,
proeo,quodin inftrumento vicaria, liueprocuratio-
nishuiufmodi non exprimitur,quod epifcopus ipfe
conftituerit vos fyndicos vel a£lores:[ r Sc .j'.] Nos
igitur extenoreipiius inftrumenti liquido cognofcen-
tes quod intentio fuit iplius epifcopi dare vobis agen¬
di Žcrefpondendi pro ipfo S  liberam poteftatem, ex-
ceptionem huiufmodi penitus reprobamus.

[ ’ Vnde humiliter potiulaSia tet cum per. exceptionei
huiufmodi fretjuenrer impediatur vtthtae epifcopi fupradiefi ,
fuper hoc prouidere falubrtrer dignaremur.]

CAP.  X.

'Trouidere debet iudex  , maxime in caufrt matrimoniali ,
juodconsiitueni procuratorcm gaudcat plena hbertate.
Gregorius I X. nabili viro Vbaldo  1»
ciui Pifano.

A Ccedens ad apoftol.fcd. & infra. Mandamus.sjna-
tenus D.nobilem mulierem,qu$ fub ruapoteftate

a VideHora.Luc.trali.de priuil.fchol.priuil.so.  b In
alijuot,lnnocen.l II.  c  al.<s£.gitane»fi.  d recufatione.
e tjuou/ifo - f proponitur.in alitjuot antij.  g Inmultu
anttp.eli itliio,epifcopo.  h Vtnbaldo,

I. Tit. XXXVIII.

176

tenetur,plena: reftituas libertati.faciens ipfamadca-
ftrum de Mafia Lučana diotcefis fecure perduci,vt exi-
ftens ibidem libera, procuratorem Ubere ordinareva-
leat.quifuam coram nobis iuftidamprofequatur. Tu
ergo fuper fponfalibus , qux inter natam tuatn &filiu.
eiufdem nobilis cotrafta proponuntur, procuratorcm
idoneum ad prafentiam noftram mittas, qui ad agen¬
dum &refpodendtim plenam *  habeat poteftatem.
C A P. X I.

Si procuratori g m erali denegantur inducia ad confulendurti
dominu ex caufa probabiti abfente. poteritpcurator adpellare.
Idem Canruarien.archiepifcopo.

D lleclus filius magiftcrL. rcčlor ecdefis de Anna
tranfmifla nobis petitioncmonftrauit,qu6dciinl
R.presbyter contra ipfum caufa ftudij Bononiatcom*
morantem fuper eadem ecdefia ad iudices noftrasli-
teras impetra(let,earum auftoritate a iudicibus ipfis
codem redore citato, procurator ipfius genetalis ad
otnnia eius traftanda negotia pro eo,quod competen
tem terminum, intra quem reftorem ipfum confule-
ret. vtrum deberet contendere vel cedere quxftioni:
fibi concedere denegabant, pro eodem noftram au*
dientiam adpellauit.

Quocirca mandamus,quatenus fteftita reuocatoiir

irritum,&:c.

CAP. XII.

Sirene recedit a iudicio, dimiffo procurarore folummodooi
agendum,contuma* eti,ir condemnatur in expenjit .

Idem epifcopo Lcxoncn.

C Onftitutis in prae.n.H.priore Sagien.St T.laicodi-
1 e dimi blium O.fubdiac.noftrum fuper caufa,
interipfo' <uptfquadam fmnma pecunia 1  vertitur,co-
ccflimus.uiditorem : Sc infra. Qnia prior fuper ipfape-
cunia,in q.d didus T.eumfibi fua:vxoris nominete-
neri dicebat,recepto libcllo illicetiarus receflit,quen-
dam procuratorem dimittens folummodo ad agen¬
dum, quem cum auditor ipfe per mandatum procn-
ratorium fibi datum ad defendendum priorem fuffi-
cientem non viderit.eum ex hocreputans contuma-
cem,ipfo praifato T.in vnam marcham fterlingorum
condemnauit, tasatione prathabita in expenfis ^ &
infra.Nos autem finem litibus imponere cupientes,&
quod ab auditore prifato faduni— efte dignofeitur
adprobantes , mandainus , quatenus partibus con-
uocatisjžcc.

CAP. XIII.

T enet iudicium agirarum,cum procuratore reuocatofrruti¬
ca: tonem iudex ir aduerfariue ignorancami, h. d. fe.undum
communem intellcldum ir verum.

Jdein-i.

M Andato proenratoris poft litem conteftatama
dominoreuocaro : (ihoc ignoranteludicej, vd
aduerfario fadum fuerit: iudicium quod idem quafi
procuratorpoftmoduexpcrtus eftjratumefledebcbit.
CAP.  X I I I I.

f iltuefamilia*potefb ejfe procurator tn iudicio, etiam adfu'
turao lita : ir procuraror datue cum pluribue frmul in Jblidura,
prafertur frpyto. cupauit negotium, feetts fr diuerfo tempu*
fuit datue. I tern procurator appellare debet a frntentia , niftt*
caufa e.vcufetur: cjuo čaju debet domino nunciare de fenttn-
tta : appellationem ramen projeejui non tenetur.

ldcm_>.

N  On iniufteiudexproceflit,quifiliumfa. in procu¬
ratorem admilit. Quamuis ad fururas comrouct-
fias conftitutum. Qui licet fiinul cum aliis datusfue¬
rit, prius ramen procurationis officium occupauit.
Quod fieri nequilfet in procuratoribus diuerfis tem-
poribus conftitutis,guoniam datopofteriori,prior is

a plenariam b Vide 1 .1  .cum ttot.ibi.fr cpuodeutfdit*
vuiutr.

efletpro-

i77 Dc his,c]uae vi,m ctufuecaufa fiunt.

effct procuratiorcuocata.

178

Potuit quoqueis, & de
buita fententiain eo,quod lata extitit contra ipfurn,
noftramaudietiam appeilare, vel(fi iufta h  caufaex
cufabateundem )faltem domino conceftari c  vt ad
appellationis beneficittm conuolaret. Licetappella-
tionem profcqui non tencretur inuitus.

CAP.  XV.

Trocurator vnitierfit&tU,cniiu maiorcs hirati funt exco-
M:inicaTt,KOn repellhur ah imprtrando, nifi lUi tnprocurntorio
fini exprefii,vet corum aucfortrate fačhtjn fit.vel adtd fiiaiur
finttdmifii.hoc iiM.tr efi dtci/lo notabilu ir fulirilu.

Idcm.

C Onfulti fumus, an conftitutus ad impetrandnm it
communitate aliqua procurator, ab impetrando
3ebttetexcludiproeo,quodinaiores&iurati. d  pet
quos eadem communitas regebaturtcmpore ,quo in
iun&utn fuit ptocurationis officinin,eiant exconimu-
nicationis fententiainnodati.

Taliter re(pondetnus,quod nifieflent illi in litctis
ptocurationis exprelfi , vel alias toru aučloritate pro
curatoris e inftitutio faflafuiflet , aut fciens eos tfle
tales ,ipfa communitas v n ,i cum eis conftituiflet eun-
^cm.noneft procurator huiufinodirepellendiis.

• ____

DE S Y N D I C O.

T IT V L V S XXXIX.

CAP.  I.

RtUgitfidcl/ent hatere fyniicum , qui caufm monaflcrij a-
l*t,defendat,rtiam (f opartumr)conIfiiHtt illi/alario.
Gcegorius Papa fiil/dia f defenfori Sicilia.
flcut ftudij S  noftn eifedebeta lirigiis forenfi-
tbusmonachos fubmouere,itarieceileeft noftra
._)prouifione,queraadniodum negotiaeorum di-
fy°ni debeantjordmare.

Pio qua re tibi pMcipimus , quatenus cum Faufto
loqui debeas,cui(fivolucrit)conftitutofalario,mona-
Pberij generaliter debeas negotia commendare. Expe-
ditenimpro paruo inedmmodo a ftrepitu caularum
fouos Dei efle quietos .

D E

C 1 '

Si

H I S, QJ/ AE V I, ML
tufu c caufa fiunt.

T l T V L V S X L.

#  C A p. I.

Si cjuif timore mortispoftea ratum non habens  , religionem
Profirctur: exire, fr matrimonium contrabere potefl: fetus fi d
pnncipio y vclex poft facio Ubere confenfjfet.

Alexand.11 l.Ofcen. epifopo,  h frprioriJdnčfa
Maria fajdrauguft.

P Erlatum eft ad audientiam * noftram , quod
cum quidam nobilis & potes M. vxorem fuam
fufpedam k.  haberet>rcilites fui eius pr$cepto
cani ad quandam fyluam duccntes , cuaginato gladio
°ccidcrc voluerunt; fed tandem pieiate dudi, fub tali
c onditionepepercerunteidem,qu6d in monafterio de
Colobris l  habitum ftifciperct inonachale: [ 7
^piicopi vero nnfti a viro, vt ei velum imponeret:quia
ll )ucniscrat,8cliliuin paruulum habebat,mutationcm
fiuefufpedahabentes,feorfnm conuenerunt ean-
dcm: qiuerem patcfaciens,quod mortis timore mona*

a  VideIf (juiieum^f.ff.eod.  b vtinfrmitas,paupcr-
iufius metm . c t d e it nunctare coram tefhb. Lppro -

ilir atoremԤfjgnorantej.jf?u*nd.  d 'L 'idel.r.jf.cjuodcuiuf
‘jitc vni.fr c. cum non ignores. de p rabat. c  prodirat toms.
* hb.r.epift.c 7 . Regi ff. Petro,  g C “p- 1  eod.tit. in i.compil.

Refiitutaefi d nobii vera infcriptio.nam pnperam it a prim
kgebaturfaonen epifc.fr priori S .M. Cafarra.  * poft (jOncil.

er.p. $ o .ca.ij.fr c.r.eod.tit.in i.compil.  k fujpetfam fi-
‘ cet  d e  adulterio.  1 Itamanufcr. emendatiores. Jed fortafu
l *Ubret Mfolabres al. Colitbru M. Toiobru.

iterium intrabat, propofuit, 5cquodindequandocun-
qtie poflet,exiret.rcdalter * epifcoporum (vt viri ty-
rannidi fatisfacere videretur) mulieri velurn impene-
rc iimulauit : tandem viro de medio fiiblato, prjedičla
mulicr de monafterio exiens , alium maritum accepit:
quos Gallagoritanenfis cpifcopus ad inftantiam foro-
rmn vinculo excommunicationis adftrinxit:[ 2
ldeoque mandamus,quatenus pracdnftam mulierem
& viriun(recepto faeramento, quod veftro d.ebeant fta
re mandatoj ab excommunicationis vinculo abfolua-
tis:deindetam mulierem ,quam prioriftain & monia-
les prxfcripti monafterij ante veftram,prxfentiam con
uocantes,ii legitimeprobatum fiierit non timore mor
tis pr:cdi<ftam mulierem religionem intrafle, a ut quod.
fecit, poftmodum ratum habuifte ; ipfam ad monafte-
rium redire, habitum depofitum reaflumere ^ cen
Tura eccleliaftica compellatis.

C 1  audito m ant m eim cjuia refcrv.ata erat ad vi -
t ■)graueplurtrniim tulit, fed tamsn poHmodum accjuieuit ,
fieJjfaRiim eff auod diios epifopos Q a  far ang fr Ter.ifonen.
vr earn beneaicerent fr illi velum imponerent^ad moriaferiutn
ipfum adduxtt.~\

[ - Ignorans penitm cjuomodo res procejTijfet^uoniam v -
tiepue fententiam vtn.f.n. T erragonenf anhtrpif. poftea. con
firraauit. < 2{gs igttur ds prudcntia fr boneflare veffra  confi-
dentcs,cau/am ipfam sxperientU v eft ra duximm commiiten-
dam, frJhie debito termtnandam.~\

CAP.  II.

ffii per metum amiffronis patrimonijfuo benefao rcnutt-
ciat,illud repetere pot eft.

Idem epifcopo Vigornien.

A Bbasfan<fti c Cadmudi, d  aquo R.prjcfentiurnL
lator patrimonium fuum tenere dignolcitur.miU-
tes fuos  & Burgenfcs ad domutr. eius(ncut accepimus)
deftinauit, quieum a domo bc  vniuerfa poflefllone ex-
pellerenuiili eedefiam fuam penitus abiuraret: quod
cum idem R.tali modo coadus feciflet, abbas ali; cen
ceflit fupradidam ecclefiam. Vnde quia qux metu 8c
vi fiunt, de iurc debent in e irritum reuocari:man-
damus , quatenus prxdido R. cum integritate refti-
tuas vniuerfa.

CAP. III.

)ui terrore laicomm cleftioni de fe fafta r e n unči at, fi renun
j tiatio iuramento velfideJlrmata nonfit: regirnini,ad <juod ele-
■ čim erat,prtficipoterit.

Clemens III.

A Daures noftras f  telignifičante peruenit, quod
elcdus quidam in plebanu cuiufdam ecclelixad
errorem laicomm renunciauit eledioni, qux de ipfo
fuerat a clericis,vno excepto,vnanimiter celcbrata:

[ 7  &-J-J  Tux igiturdifcretioms prsientibus innote-
fcat,quodrenunciatiofačla ad terrorem laicorum(nili
forte iuramento,vclfide interpofita.fitconfirmarajno
impedit qno minus is,qui renunciauit ecclelia, ad cu-
ius regimen prius erat clečhis,prxficiauir cidem.

[ i Is autem (jui dijjenfir ante elečhonem ad fe.apo.vcccm
appellationis cmifr. Ideocj {  confulcre voluiili firenunciatiofa,-
čta ad terrorem laiiorum impediat cjuominm ad regimen pra-
dičta ecclrfia U tjui fuerit prim el e Um ajfumi aebeat, fr (i eim
appcUatio valeat quife non delt ur urn turaiut , fr ncalij elige-
rsntAppdliUiit.']

CAP.  I I I I.

Qui per metum,ejui cadere pomit in cen (lan te virum,bene -
fciojuo renimciare i wauit ,frren uciaiiitUHud repetere patent*
lnnocen 11 i.dccam fr fubdiacano Linconen.

a  Tirafinenfis filu et, nam btc cum' CsJarauguffano ve-
lum imponcr,vtpater ex Integra Jo refumere.  c poft fondi.
L at er an.p.z 2.ca.7. fr c. i .eod.tit .in i.compil.  d Eadmundi .
c Videl.t.cum glojf.f.frJf.cpd. Item Sotlf.cit.  f fa i.tod.
titjn i.compil.

(  5

m

Decret.Greg. Lib. L

D E

-£>

A  O sudientism a  noltrnmmagiftro G. de Clreuel.

6  fignificatneperuenit,qu6d cum ecdefiam de
Cheuel'.canon : .cefuiflet adeptus, St aliquandiu pacifi-
ce pofledilTet: gvauiflimo tadem metu regis,quod eam
refignaret imatecoa<ftus,eam in eorum,ad quos perti-
nebat manibus refignauit. Quia vcro,qux vi metufue
cauia fiunt.carercdcbent robore c  iirniitatis:manda-
mits auatenuslleundem adrelignarionem conftiterit
vobis p er talent in euimfuiiTecoaiftum,qui pomerit &
debuerit cadere in virum conftanretn, non obftanteiu
ramento pra;difto,quonon ad repetendum.fedad reli-
gnanditm,folummodo tenebatur,prafaram ecclefiam
eircftituifaciatis.

CAP.  V.

Excommunicattu non eft,qui abfilute coalfus excommnni-
eato communicat, fetusJi coabliofuir conditionald.

Idem Vidronen.  d archiepifcopo.

S Acris * eft canonibustSc infra. Diftinguimus an-
tem,vtrum is,quicommunicat excommuuicatis
inuitus »fttpercoaftionem adftričhts, f  autperme-
tum induftus . Inprimo cafn talent non credimus ex-
communicatione teneri, com magis pati, quam agere
S  conuincatur. Infecundolicet metusattenuetcttl-
patn, h  quia tamen non cam proifus excludit,cum
ptonullo metu debeat quis mortale peccatum incur-
iere,excommunicationis labe ctedimus inquinari.

CAP.  VI.

Metumpajfo non (\'.buenttur,fi non f utr talit ,qui cadere po -
tuitin cenil ant cm virum.

0  Idem iiarjil.fr ^dgathen.epijiopu.

C Vmdileftusfilitis: Scinfra. Quia i  conftititno-
bis de voto eniiflo, & de praftito iuramento a ca-
nonicis infularuin,quod regulam Ciftercien.obferua-
rent, vcltranflationem iplius ecdefia: ad ordinem il-
lorum nullatenus impedirent: ciim vtrunq; feruatum
non vergat in dilpedium falutis aterns.noientes viam
periuriis apetite. Non obftanteviolentia,quapropo-
nebatur illata, citm neque tnctum mcrtis, neque crn
ciatum corporis eontinerct, K.  Sc ideo non debuerat
cadere in conffantes. Necobftante dolo,proqrto fe
proponebant fuifle fedtuftos: ciim tališ dolus non tam
ad circumuemionem pradiftorum Ciftercien. quam
ad fatuitatem eorum debeat tetornueri. Super refti-
turioneperita liientium tis duxiiruis fententialiter im
p on en dum.

CAP. VII.

'Trobata viotentia per rti}ec, res amijftprobanturperiura-
onentum . Er Jitper valete rerum amijjarum raxatione iudicu
franiijfa.tr [Ulitoperenru iuramento jit ecr.demnatio.

Gregorius I V.

S  Vpet eo, qubd aduerfarius vefterfeconquerebatur
avobis per violentiam fpoliatum,arbitrarnim con
tra vos fuifl e iniufte procefl ttm , cum non nifi proprio
iuramentoprobauerit finguia,qu£ arnifit Veritm peft
quam de violentia por teftes. Sc de amiflis rebus per i-
pfius conftitcrirfiacramentum: potuit iudex taxatione
ab ipfo fačla pro perfenarum ac negocij qualitate vos,
in aftimatione terum amiflarum iuramento aduerfa
rij declarata,ratiGnabtliter condemnare. i

Tit. XLL

I N

180

RL

a  ca.r. eod tir. in j. compil.  b Cbeufjle.  c  videl.me-
tum'$}'fsdquodpr&tor &'§*\olentt &ibi Bart.ff.ced.  d Vi-
crofien.nl. Nidrofiejifi.  c (&p i.etd.tit.in s-compil. fattra-
£htt in mamifcr.  £ videtMtrfn imprefiU,  h uide lfin. &
ibi Bart ff de condit.ob tur atu fr l.i^.metm ff.ecd.  i Cd 3 .
ead.tit.in } com pil.  k videl 2 & tbi Surt jfdcnoxa.  1 Ifte
text. repa tar ur fingul.per *Abb. hit' fr Br:x. m fuo D tel. in
verb iilima.io.

integrvm

Eittitione.

T IT v L v S X L l.

C A P. I.

Si in contralfu venditionu vel locaritnu ecckjta fuit emr-

miter Ufa,potcil aduerfm talem contratlumpetere rcilitutir
nem in mtcgmmccmptor ramen ficut conduffor non del/etfita-
dari in precio fuo,v d in fumptibue per eumfallif.

AIexand.I I l.^dlphanen.epijiopo.

R Equiliuit tua fraternitas quidagendum fit *
depofielfionibus laicis, fttb modteo cenfticoa
cefus. Noueris itaque,quod It ecclefia Isfa eft.
& manifefte adparet detrimentum ipfius(cttm epifco-
poeius conditionem faceredeterioremnonliceat, S*
ecclefia iure minoris debeat Temper illttfa fcruarijqu*
in damnum eiusdata conltiterit, ad ipfius conuenit
ius. &proprietatein redite. Prottidenduin efttantetr.
neiiforfecolonipofleffiones illas expeniis ac labore
fuoreddiderint tneliores, fumptibus, quos bonaiide
fecerunt,debcant defraudari.

CAP.  I I.

%efliruirur ecclefia UJa propter negligcntiamprodiratfd
qui tura ecclefia non proiuxit. t

Innoccntius 11 l.fan&i Gregor j,(rfan&i
Sergij abbaribtu.

C ’ Vm venififent ad Apoft. fedem eleftus !>  Sc mo-
i  nacbi Rothon.pro ieac pro monafterio fuo,acma
gifter A. pro epifcopo Venet, eis Tanflrt Georgijadtf.
iu,o 0 iurcum diacon. tardiit.detiimut auditorem.Corain-
qtto idem magifter pro eptfcopipartcpropofuit, quod
ciim monafter.um Rothoti.elTet lituntin dicec-Vcne-
teti. St ecdelia; Venet, fubiedlum, praediftus epifeopUS
pofielfione lubicifttonis vlits eft haetenus inconcttlle.
led ciim occalione cuiuldam elečliotns , qua; ibidom
fada fiterat,partes de communi adlenfu ad [Nateii. c
epifcopum St eius collegas, d  cominilTionis literas
impetraffentjdtto eorum ad nvonadertunj accelicrunt:
qttorum aduentum tu rt uTtispraletuiens, renur.ciamt
huiufmodi eleclioni, Sc le a monafterio abfentauit.
Sed tudkes amfteritate apoft. monachis iniunxeiunr,
vrlj ndicum vel procuratorem eligerent,qui in caulrs
ntonafterij 81  confultb ageret, & vtilitcrrefponderett
diftridius inhibentes eifdem , nealiquem eligerentin
abbatem doneč plen ius agnoTteretur deittre, (Jhode-
pifcopus felubcre in abbaris cleftionedicebat. Mo-
naahi vero etli procuratorem ad mandatum iudieum 1
elegi licu t, abbatem ramen cotrainhibitionem eorum'
eligere praTumpIerunttcuius cleftionem epifcopus pe
j tiic infirmari, 8c Te ac pofleflionem reftitui, qua cam
t monachi fpoliarant. Deindeiudices definitiuam fen-
teutiam protttlerttnt , eleftionem caflantes candem,
qnatr. fenreriam didlus magifterpetiit contirmari. Ad
boe fuit rcfponfuin , quod licet per procuratorem cx
parte monachoium fuiflet propofittun, qttod ntona-
fteriutn iplutn ad Roman. ecclef.nullo medto pertine-
ro*,didi rameniudices contra eos procederenimisa-
nimose coepernnt:& infra. Nos igiturinfpetftispiiui*
legiis pra-d.no. Leonis, Gregor. Sc Cie. qua njonafte-
rium illudadius St prourictatemindicant feipo.per-
tinere, intelligentcs, quod monafterij procurator, etli
eadem priutlegia corarn pradiftis iudicibus e.thtbtre
omiferit negltgenter, ius tamen non tam fuum, quam
noftruin ftterit proteftatus, videlicer, quod monafte-
riutn ipfum ad Rom.ecclefnullomediopertinercr,ne
iplius negligetiain damnum. tam noftruin,quam mo*
nafterij redundaret.ad audientiam reftitutmusmona-

a [a.r.eod.tft.in r.compil. dr poff Cone.Larer.par.i9.01.7.
b (ja. 1.eod tir.it’ r.compil.  c r l r incen.al.VenaJlen.al.Naue~
ten.  d ^AbbateiJiihcet dc Mater.i? de Ciomat.

cho»

Hi De in mtesrum reuitutione. if2

chosE.othon.Jc infra. Eledionem autem a monachis
(ficutdicitur) concorditer fadam, pcndcnte contro-
uerfiaex qna pendct.necconfirmandam duximus, ncc
ctiam infirmandam.

de caufa prioris adpciiationis otdino iudiciario co-
gnofccntes,cofirmctis vel in£irmetiš,ficut iuftum fuc*
rit.fententiam a prinris iudicibus promulgatam.

C A P. V.

CAP. III

Eeclejia Ufa in probatione necejfaria omijfa , potefipetere rc  -
fiitutionem tn lnttgrum,non obšiante termina iurk probationis
etclujiuo Etrefhrutionem petere poteši,non folum tantra pri-
Uitum, fed erutm cor.tra ecelefuim. h. d.

Idem Hrtien.tr Fl-iren.  a epifcopit.

A Vditis čcinrellcdis b  caufa: meritis in quxftio-
ne,qua: vcttitm; interVigorieii cpifcopum Scab-
batem de (Euefcam fuper ccclefiis in vallc de c  Eue-
fcain,quas epifcopus adferuit adfedioecefana lege fpc
dare:abbas anteni cas ab cius iurifdidione prorlus ef
feexempus, cognouiinus euidenter ecclcfias illas por
piiuilegia illaB.om.Pont. non elfeab cpiftopali iurif-
diftionefubtradas, nifi fortd vallis deEuelcam fit dle
locus,qui fuit itduobus regibus d Roe , vidi licet &
Offalibertatidonatur,&quem bona -  mcmoriac Cele-
ftinus papa libertati donauit,ficitt in ipliits priuilegiis
continetiir. Veriimtantotempore probantur per te
ftesab abbatikusde Eucfcam pleno iure polTetTa: . vt
videatttt in eis ius epifcopalelegitimeprafcripfifle,ni-
lifortepertantum temporis fpacium Vigolien.ecde
fiainterim vacauiflet.vt tempore vacationis fubdudo,
praferiptio minimo fit co napleta; Jc infra. Licet aurcin
vtrinque fit in caufa condufum , quia tamen vcraque
patsneedfariam (vt adferit) probationtm omilit; nos
attendentes. qubd vtraqueecdefia 'fungatur iure mi-
notis,xquitate penfata vtramque reftituimus conrra
tebquam,ad probandam rationetn e  omiITam,nc al
terutra pars propter huiufmodi negligen tiam graui ia-
ftura ladatur.

CAP.  I I I I.

\clhtunv ex iufia mufa etiam maiori efi conccdenda.dum
trudi iu/fa caufa petendi probetur.  Si autem non probaiur plene
‘wlfemtplen'e,eonccditur rešfirutio in caufa fattvrabili.

Idem priori fanti a Maria ad carccres ,ir canonico fan-
£1 a Maria de Mandna.  f

E X  literis S  abbatis de Caluef.dicimus,quod ciam
Ramifanc. JtClrimol. archiepifcopi inter I. virum
JtL.mulieremc* delegatione lioftra lententiamdiuor
ti)protuliflcnt.Sc adpcll interpofita b  cogni ionem
fententisE ipliabbati Sc archiprcsbvtcro Paduano du
atetimus committendum,quia pars mulieris ad petem
ptorium terminum non acceffcrat.abbas ipfe.cui alter
coniudex commiferat viccs fuas , allegationibus diri¬
gent« infpeftis, latam a iudicibus prididis confirma-
tut fententiam: fed poftododies pater puelli acce-
dens ad ipfurn, intelledo quod fententiam grotulif-
fet.i'rniauir proprio iuramento, quod quidam ad eum
Jdiliam eius accedens, fraudulenter fub ipfius abba-
tis nomine falfas eis ' lireras prifentauit ,quibus
iMndabaturcidem, k.  vt quia iudexad diein , quam
adfignauerat venite non poterac, polt odo dies a ter-
tfino conllituto, ipfius leconfpedui praifentaret: 8c
Ppftmodum adpdlauitad fedem apoft. Sc ctiam fup-
Plicauit. Licet autem de fraude taliterperpetrata per
huiufmodi iuramentum non conftet ad plenum, in fa
U0I cm tamen matriinonii de benignitate cnnonica
coittra ftaudem propofitam fupplicationem reulieris
idmifimus,8cad audientiam reftituimus eampro mi
tnmoniopoftulantem. Ideoq; inandatum,quatenus

a Rairofen.al.Refrn.tn p!ur manufr.Forcn.  b fa.e.eod.
ttt.in i.compil.  c Super quibufdam eccl. in vallede Eucjiam
tonšiit.al.Vešiiam.  d invnomanuJcr.iraiO.videlicct <£? I.
odevatLonemfna mtentioniu  f al.Mantria. al.Mantua.

| Cap.j .nd.ttt.in } .atnpil,  h Interpojtta ad n<n,frc.  1 «.

K  eifitn.

Etiam centra fententiam papa reffituitur eei Ufa. boe prt -
mo.fr caufa refteturionu in ir.tvgrum debet prafentibuspartt-
bus trdiliari.hocfecundo. hac duo dicit ttuo ad tttulum.

Idem epi/copo &• caprtulo  a Ofccnen.

T Vm It  exliterisCa!eftiuipapa;pra:decefrorisnO'-
ftri,tumexhis,qua:ipfus temponbus geftafue-
rutgrauem c  llevden. ecclefi*intelleximus quaftio-
nem per fententiam Eugenij paps fuper eccktiis qui-
bufdam prolaram.fe laifam eno rm it pr, Je olim Sc nune
etiam conqueretis.vnde cum idem Cel.tempore Ana-
ftafij papa: proximi fuccefloris eiufdein Eugenij in mi-
nori adliuc officid conftitutus, in partibus Hilpaniaru
legaticnis offiiio fungeretur, & « ex delegatione ip¬
fius cognofcere corpit de controuetfia memorata, cui
etiam Alex. fucccflor iplius Anaftalij cfficio legatio¬
nis dentio in pariibus eifdem fungeti.caufam commi-
fit eandem ; idem quoq; Celeftimus ad apiccm fummi
pontificatus promorus G. lanfl-i angeli aiacon.cardin.
tune apo-fed.leg dietam conirou-rliatn, fub eo tenore
commiHt, vt in!cediš Uerden. ecclclia: priuilegiis, aa-
ditis etiam partium c  r.-m libus,memorata fentetia
non obftantc.dcfinitiuam profettet fentetiam, eamq;
faceret obfertiari.verum ouoniam per ipfum legatura,
aut per alios,quibus fub eodem tenore caufa eadera
commiffa extitit(liccc ptodudi teftes ex parte llerdefn
epifcopireceptifuerar.t) mandatum apoft. non extitit
adimpletunijinagifter A.canonicuslleiden.poftulauit
pcrofficium noftmm didam fententiam in melius re-
formarijSc conrra tiam reftitui eedefiam Uerden. Nos
igiturcum fratribus noftris Sc aliis deliberauimus di-
ligentcr: nonnullis adferentibusqubd cumpradiduš
C. / prai.no. conitaiam didam fententiam vifusfue-
rit Uerden. ecdelia: reftitutionis beneficium indulfif-
fe, cum eanon obftanteduxerit negociumcommitteit
dum, 8c nos fupplicationem eiufdem ecdefiac admit-
tere debebamus, S  prqfertimquiafententia Roman,
fcd.non negatur pofle in melius commutari, cum aut
fubreptum aliquid fuerit, aut ipfa pro confidcratiorrc
artatum 6ctemporu,feugrauium-necelIitatum dilpen-
fatiue quicquam ordinate decreuit. Et fecundum iura
ciuilia principes etiam conrra res bis iudicatas in au-
ditorio fuoexaminari,reftitutionem in integrum per-
miferunt. Pcrfpcsimus quoq; ex data fententis in re-
gefto didi Eugenij papa: tepena:, quod primo mefe fui
pontificatus fuerit promulgata: quando non plene de
meritis iplius caufa: videbatur inftrudus , illa nitens
prxcipue ratione,quod priuilegium Vrbam fccundi eic
parte veftra produdum, fubiedum fuet3t falfitati,cu-
ius tenorem nos in regefto ipfius inuenimus incorru-
ptum. Tandem deliberatio noftra in boe refcdit:vt an
data fit reftitutio, andanda contra praumlTam fer.tcii^
tiam, pattihus prarfentibus decernatur, quarum alfcr-
tione meritacaufarum panduntur. Qjaocirca manda-
mus, quatcnus vfq; ad fefttim B. Luci, vel in propriis
petfonis, vel pet idoneum refponfalcm r.oftro vi s
confpcdui pnfentetis , quod dida fententia retrad.-
ri non debcat ( fi poteritis ) oftenfuri: vel fi Forte ex>
gente iuftitia fuerit rctračlanda, vel per vos vel p« re-
fponfalcrr. idoneum b  appareatis fuflicienrer inftrt:-
di : vt in prmcipalt negotiu canonice procedatur: pro
ccrto fcituri, quod cum propter nuiltam locorfi dilian
ti?ni non poflit ad vos line magnis labotibus Sc cxpen

a  Ofcen.al.OfcncnJi.  b (a.+.ecd J it in } ccmpil  c vt~
de loan.Vaftutn in ^Annal.Htšpania, ca.to . d d.eJim qn-
titj.et.  e id e£t luribnt £r aUcg.~ £ Papa  g debcamus.
b eompareatu.

18 ?

Decret.Gres;. Lib. I. Tit. XLII.

O

184

fis farpius habcri recurfus.fi adprrmifium terminum,
quem vobis peremptorium affignainus, iniunfta vo-
bis cotempfcritis adimplere: nos nihilo minus in ipfo
negotio,quantum de jure poterimus.procedemus.
CAP.  V 1.

Petitio relJttuticnis in integrum contra fententiam Jitlpen  -
Ait regulariter e.vccutiortem fesitentia in cuentu illitos caufa
relUtutionis.faliirJicontra petentcm reilitiitionem csl prafurm
p ti o maliriatfuod caufa differendt executionern hoc pet at: cjuo
cafuexecutiojit,pr&flitAcautione de resftruendo,Ji petem re-
fiiturioncm obtinebir in caufa . hoc dicit, fecundum mentern
iunčfa glo.pe.tfy- irshocvltimo efliffe  text .valdejingularis r;
Jpethi vtriufejue turu.

!dem.

S Vfcitata *  fuper diuerfis artictilis inter Burgen.e-
pifcopum & Ouien.monaftcrium quaftione: & in¬
fra. Nos intelledis,qu$vtraquepars propofuit coiam
nobis fuper quatuor artitulis pr^notatis.monafterium
Oui,en. iuftitia condemnauimus esigente. Sententia
vero lata procurator monaftcrij ad probandam prat-
fcriptionem faclam tam fuper quatuor articulis prx-
notatis, qu'am etiam fuper quibuidam dccimis per
tranfafLioneni acquifms ,reftitutionem in integrum
nomine monaftcrij pofiulauitjquapn eidemduximus
indu!gendam:& infra.

Ne vero per excogitatam malitiam(ficut exprafum
ptionibus pluribus videbatur) effeftum fententim in
damnum epifcopi contingeret impediri, neue mona-
fterium per executioncm fententis propter diuerfas
fufpicjpnes fncurrerct detrimčtum: nos sequitate pen
jfata.iuredusirnus piouidendum, vt anteoninia fupra
didTa fententia executioni mandetur:6c infra. Volu
mus nihilominus & mandamus, vt b  abepifcopoi-
pforecipiatis idoneam cautionem :quodfi monafte
rium in caufa ipfa pmialucrit, vniuerfa ,quK medio
tempore fententia ipliusoccafioneperceperit,xnona-
fterio reftituat memorato-

CAP. VII.

'Tod peremptorium non andinir ecclejia de iure cemmuni,
auditurramenperbenefaism rejUturionu in integrum.
Honorius 11 \. archiipifc.br eapitulo Bracharen.

C ' Orani fclicis me. l.paptc pra’d.n. lite inter archie
j  pifcopum Toletan. & te frater archiepifcope fu
per pnmatia folcnniterconteftata ,  f uit peremptorius
terminusa(fignatus;& infra.

Verum elapfo tennino conftituto. poft cxpeftatio-
nem non modicam comparuerunt pvocuratores ve-
ftriiftd quia non attulerant depofiticncs teftium & a-
lia munimenta.dilationcm cum inftantia poftularut
Poftquam vero c  contraeos. interlocuti fuimus fu¬
per dilatione petita, tandem indulgeri ccclelia Bracha
ren dilationem propter inftructioncm caufa per auxi-
lium reftitutionis in integrum poftulsrunt, c.vhibem
tes fuper hoc ex parte veftra fpeciale maudatuin. Nos
anteni vfque ad^dfauas Pentecoftes per reftitutionis
beneficiumid vobis du.vimusindulgendum. d
CAP. Vlil.

Refiituitur mirjor in.eo, tjuod contraxir vel omifir,Ji probat
txindefe-Ufum,tfy‘fit inrra tempom reffitutionis peten da.

Cregorius IX. p

C Onftitutusin nolira prsfentia majifter Guif pro
fe a£fratre fuo. I.canonico e  Parrofinen exhibi
ta nobis,petitione monftrauit, quod / eis in minori
coftitutis artatejac eorum matreicuius fucccflbres exi-
ftunt) rebus hunta n is exempta,quddam G.pater ipfo-
rum quafdam pofielliones vtriq; communcs quibuf-

a fep.  r. eod.tit.in f.compil.  b ai.ejua 'enter.  c inter eos.
d Uide l/: cje.ando & ibi Bart. C'dedilat.  e Paronen.a/.

P ar en en f X tticir. vulgat.habe.diSHo,cum,Juamferiet tra-
titnu admirtit.nec habent rnanufr.

dam vendidit pro quadam pecunis quantitate,ac(v!
huiufmodi vcnditioroburfirmitatis haberet)cmanci-
pauit eoldem *, tk  fecit eos contraftui confentirc.
Quare fupplicauit,vtvelvenditionem eandem nianda
remus nunciari nullam ,vel cum adhuc exiftant intta
tempus adobtinendum bcneficium in integru reftitu
tionis indultu,&: intra annum bc diem a tempore con-
traiftus iplis taquam pro.vimioribtis competeret fnpet
'illa portione ius offerendi emptoribus prečnim: iiutta
municipij Parrofinen. cofuetudinem approbata, quod
haclenusomiferunt.dignaremur eis fuper vtroq;(eiim
in hoc non modieum latfi nofcantur, & emptoribus
portionis eiufdem , vel eorum fucceflbribus precium
fint offerre parati)per idern bencficin fubuenire. Qu,o-
drca mandamus, quatenus fi praimifla inuenetitis ve-
ritate fubnixa,vel venditionem pradiftam,qub ad par-
tem ex fucceflione materna, ipfos contingentem mil-
lam nunciare curctis,fi in ea debita iuris folennitaseft
omiffatvel fi forfitan interuenerit 8c eos lxfos efle coa
ftiterit,tam fuper ea, quam fuper refidua portione, du
tamen quod offerunt duxerint faciendum, i  aueto-
ritate noftra in integrum reftimere ftudeatis.

CAP.  IX.

ReHitutio in integrumpojiulanda eftaberdinarie, tirnim-
flrationem habent e vel d delegat o ab eo.fiue hac caufa Jit fin'
cialiter delegata y /tke inči dat m taufa generali ter ceninrrjfa
^Ab or dinar to vero admihifrationem non habent e , vel d delt-
gato peti non deber, niji veniat incidenteriu caufa. Arbiter M
tem de caufa reHitutionu nonctgnofcit ,nec potefi ajfumi  W
maioribut caufir.

Idem.

C ’ Aufa reftitutionis in integrum , coram iudicibus
t  ordinariis adminiftrationem habentibus,velde-

legatis ab eis tradtari poterit & finiri, e fiuehocipfis
delegatis fpccialiter demandatum fuerit, fme in i
commilfo eis negotio contingat incidere huiufmodi
quaftioncm. Delegati vero ab ordinariis,qui admini¬
ftrationem non habent, fed tantummodo facultatem
iudicandi.feu arbitridehac caufa cognofcerenequs-
unt.nifi coram eis mota fuerit incidenter. In matd-
moniali quoq; caufa,libetali vel cr:minali,cumnni°'
res iudicesexigant,arbitexnequit alfumi.

CAP.  X.

Tlesti ntio denegara ecclejia  , vlreriua fbi non conredifUt,
ni Ji cx noita 1 aufatteilttuiiur tamen ad appellandum d {tntto
nadenegationu.

Idem.

B Encficio reftitutionis in integrum ecdcfis tua i*
a!:o iudicio dejiegato, reftitutio (pritetquamad
appellariontm omifiam) videtur eidem eccleliae pofle
denegaii, nili notris defenlionibus ad huiufmodi fi 1
bencficium admittenda.

DL AL I E NA Tl O N E IV D I-
cij tnutandi caufafaila,-
T I T V L VS X Lil..

CAP.  I.

Is,in ejuem facia cff alienatio rei caufa Tnutandi iudicjj t t**
ucntrur per rejcriptttm tmpetratum contra alienantem.

E Alexander lll.Dulmen.  e eptfcopo.

X  quorundam / relauonc audiuimus’,,quod
clinvaliqui literas a nobis commilTionisimp c '

a I n Jero tjuod (jualirat clericatut  dr canonicartts ni hberoi
c.uem a parnapurcflate.f dfola epifcopaiu.Cone.in autb.^
dign.fy.paUm. dr auth.dignitae.C-de epift.fr eter.  T Invn*
asi rip.t o. ipfo s aueloritare noftra.  e Uide l.fn.J/sbiBort.l'
vbi& apudejuem.  d 'Psiho,in,detli. C vt c.t4-de app-'*

r.iornpit.  f Ca.r.eod.rit.in r.compil.^polf Concil.LarerJa

*Alcxan.j.p.tt.c.r,

trant ;

De Arbitris.

185

trant:aduerfarij(vt mandatum noftrum tludant)ante-
quam liter« ad iudicem perueniant, vel etiam poftea
prius quam citentur ab eis,in voce appellationis pro-
Iump^nt:[ ,  &-J.]  Nos igiturcontra pr?di<ftam calli-
ditatem & verfutiam prouidere volentes : mandamus,
quatenus fi aduerfarij eorura pro euacuando noftro
mandatotaliter appellauerint, autdc pofleflione,de
qua conttouerfiavertitur, commutationem fecerint,*

‘  vd fe malitiose duxerint ablcntandos: eos, qui in
pofleflione fe ingdferunt.appdl.cef cogatis fub veftro
tsamine iuris aquitati parere.

[ I VeLcommurationcm facientei aliauos in pojfefiionem
Krum de quibw conrrouerfia. vertiturfnalitinst induatnt.']
CAP.  II.

Ometu caufa mutandi iudiciurn , non debet recipere cefiio-
nm  a latio.

Gregor.I X.abbati S Nictlai,& deeano Fumen.  b
Morin.dicsctf.

E X parte Scabinorum <■ Hipretis d fuit propofi-
tiim,quod inter laicos eitifdem loči qu«ftionibus
'mergentibusdirimendisper iudicium (eculare, quij
daiticlerici fibidonovel precioab aliquibus laicoru
•fforum cedi faciunt aftiones, vt aduerlarios ad eede-
fiaftieum forum trabat,& praidam ex huiufmodi com-
®ercio adfequantur: & infra. Cnm igitur ceffiones 8c'
( ®ptiones litium legitimeprohibeant fancliones, ita
Suod iafturacaufsadficiant illos ,qui libi potentio-
tutn patrocinium taliter aduocare pr«fumunt.& ex eo
Sat etiam odiofa:, quod ex fonte cupiditatis videntur
ftocederc: mandamus, quatenus clericos memoratos
J Pt{fumptione huiufmodi per cen.ecdc. compefcatis.

DE. ARBITRI S.”"’

TIT.  X L I 11.

CAP.  I.

'Arbitri funt in difpan numera adfitmendi,  dr eit difcordan
hbiuJlaturfententia maiorispartij.

£*Concilio Aphricano f .

S  Ane: & infra: / Siautem cx communi placito
epifcoporum, inter quos caufa verfatur. arbitros
elegerinuaut vnus eligatur.aut tres: vt fi tres ele-
£ C[ ‘nt,aut omniu fequantur fententia,aut duorum g.
CAP.  II.

Uttmeff arbitrium fen arbitramentum continens pecca-
*** P"parter mn remifibile.

Alexandcr lll.Eboracen.archiepifcopo.

VfOn fine muha necellicatc * A. presbyter nobis
■‘■'i propofuit,quod cum in ccclefia fanrfi Alphridi
^''manumR.arclu.deSuellaperfonatillius ‘  eccle-

IS6

lil

tapellanus infiitutus fuiffet, eodem R. mortuo M.

a«pos eius, qui libi in ecdeliaiam dida fucceffit.eun-
e napresbytetum capellanum ibidem iterum ordina-
«[.' dr-f.] Ciimautem idem presbyter extra pro-
jaciamexulas, de fuo beneficionon poflet iuftitiam
. 'mere. neefuam vlterius inopiam fuftinere, per do-
a® St fraudem iplius M. ab co eftlacramentum extor
^"'-''tarbitrium dericorum duorum exinde fufcipc-
t 'J8t(etuaret:qui iam diftoM.fauentes K  presbvte-
P^eperunt vtquinq; marchas pro eodem fufcipe-
^toticederet ouaiftioni. Quoniam igitur non de-
( lp te aliquatenus fuftinere,vt quod perperam arbitra-
'ant,debeat incorredum relinqui, mandamus, qua-
-I nus  li f e  cognouerint pr^fati dcrici tam nequitcr ar.

f Vut ‘ gltJf-C.de /irig,  b a/.Faren.
a T,or4B f brige  dr altjpopuli, fenatorei feu oppidt  _

j ^'preti.  e Cene.^fiic.c.SS.CencilMilen. c 14 -.

t>,M,ea.e t; Uep. s .', 7t .  f ca. 4 Def 1 r.c 11 mp.inr.
litin  ® v,ic  bitem ji vutu ir ijiin tres.D. n.  h c t.eod.
itn frcT/ter,.  * «<<'Ji*deefi inahqu>tvct.  k ci-

S ca bi-
•um magi-

bitratos fuiflc, didum presbyterum ab obferuantia m
ramenti audoritate neftra prorfus abfoluas :vel li ar-
bitrium ipfum noueris xquitate fubnixum ,ad obfcr-
uantiam iplius vtranq; partem adp.cef compellas.

C 1  JŠ \upmm temporibtss xxx.  atinis & vitra capellaniam
eitifdem ccclefiapacijice fe afferit tenuijfe , tandem vero idem
M. abeadem ecclefa volem ipfum preš by ter um remouere , in
eum ccepit indebitai exa£Honcs exercere : fr cjuidam e im bomo
circa domum fuam egrejfw,violentos mantis in eum iniccit.fr
idem M. niftis eH eum circumuenire, vtpro V.marchis argenti
quas etiam idem M. eipromittebat annuatim nomine pefonit
foluturu, pradiefa cape liani a ccdere non dijfcrret. ‘Trafato veto
presbytero nolente eius exec/ui voluntatem , %M. pradilhu tan~
tum diciturfecijfe,qucd poH muitas in i uri as fr grauamina fi-
bi illata oceupatu omnibus aliis rebus ab officio fr beneficio eft
fufpenfus velJpoliatus.

CAP. III.

^Arbiter adfumptus in patrimeniali caufa clerici,non potefi
adtttdicare rem ecclefa pofiidendam  , etiam ad vitam clerici .
hoc dtcit fr eff cafus notaOilu.

Idem iixonienfiepift.

P Eruenir * ad nos,quod cum G.de Cal.fororcm G.

clerici duxilTet in vxorem , idein,G.fidei interpoli-
tione firmauit, quod v fol. fteriingorum annuatim da-
reteidem. vndecum fupereifdcin v fol. inter ipfos
l controuerliamota fuiflet, in quatuor compromiferc
I perfonas, qua: taliter arbitrara fuerunt, quod idem G.

| decimas, quas in paroecia de Cal. prafatus G. habere
dignofcitur,pro v.przetaxatis fol.pcrciperet annuatim.
Vndequoniam huiufmodi arbiuium ecclefia: polfet
in pofterum perniciofum exiftere, mandamus, quate-
nus li ita inueneris, pra:nominatum G. diligenter com
moneas,& ec. di. b  compellas, vt prarlibatas deri-
mas liberas omnino dimittat, nec fibi occalione hu¬
iufmodi aliquid vlterius vindicare pr^fumat. Cleri-
cum vero moneas, vt cum eodem G. amicabiliter ftu-
deat conuenire.

CAP.  I I I I.

Tn mulierem fingularem tanejuam in arbitratricem compro-
mitti ti on poteH, fecus fi multer habet ali as iurifdiSfionem de
ture comuni vel confuetudine.nam tune etiam fuper rebus tem
poralibus ecclefia potefb in eam valide compromitti.h.d.clare,
lnnocentius 111 .cancclUrio fr magiffro Loth .
cationico Parifien.

D IlcčH filij Abbas c  & conuentus de Scarduna Ci
ftercicn. ordinis, fua nobis qucrela monftrarunt*
quod cum inter eos ex vna parte, ac holpitalarios cx
, altcia > fuper vfuario cuiufdam nemoris qua:ftio verte-
retur,in A reginam Francorum fuit compromilfum v-
trinque.qua:caufasmeritis intcllcAis, arbitrium duxit
per definitiuamfentemiam promulgandum:[ ^ fr^i]
Quamuis autem fecundum regulam iuris ciuilis foe-
minae a publicis cfliciis lintremorc,& alibi dicatur
quod licet fumm« opinionis exiftant, li arbitrium in
fe fufceperint. vel li patrona* inter 1 bertos fuos inter-
pofuerint audientiam, ab omili funt e  iudicialiexa-
mine feparaiidxvVtcxearum prolatione nuila pa*na
aduerfus earum contemptorcs, nuliaq; padi exccptio
habeatur: quia tamen iuxta confuetudinem adproba-
tam, qux pro lege feruatur, in partibus Galliranis foe-
minxprxcellentes in fubditos fuos ordinariam iurif-
didionem habere nofeuntur, mandamus , quatenus
hofpitalarios, vt arbitrium ipfum prafertim cum epi¬
fcoporum fuerit prafentia tk  conlilio roboratum , II-
cyt prouide lat um eft, & ah vtraque parte fponte recc-
ptum, obferuent per pccnam in compr^milfo ftatu-
tam adpei.podpo.compellatis.

a  c.2.eod.tit.in 2  compil.  b Id eff ecclefia ffica diFfnflto-
ne.vel difcipl.na.rion diferetione.  C c.i, eod . tit.in j cornptU
d lnvltX.de arbitru,  c aifint ,

m  Decret.Greg. Lil

[ i Et redtfidum, in firipto proprio & eptjcopomm qui ibi
intcrfucrunt feflt fr m ari figiUit . contra mitu Jententiam ho-
fjita/artj temen vcnire non timent.~\

CAP.  V.

Ecclejia.emfita- non notesi in prHudicium exetnptionii com-
promit tore.hoc diut.& dar e.

Item abbati & conuentuide Pigrauia  a.

C *. Vm tempore C.Pap:e 4 prx.no. [ 1  &-p]  Super
j  controuerfiis, t]us inter te & Mesburgen. epifco-
putn 5c quofdain tuos monachos vertebantur, te pro-
»ififti arbitri um Magdeburgen.archiepifcopi feruatu-
rum; [ 2  dr »p] Qma legitime coftitir,quod fidehinc-
indedata comprormfium eft in archicpifcopum me-
moratum, nos arbitriu ab ipfo prolatum decernimus
obferuadum,illisduntaxat capitulis exceptis,quscoii
tra libertatem ipfius monaftefij, & duarum capellaru
eiufidem in arbitrio funt exprefla. Ciim etfi fponte vo-
lucris.de inretamen ncqiiiueris >  fine licentia Roman.
Pontifirenunciare priuilegiis vel indulgentiis liberta-
tis,qux monafterium illud indicantad ius & propric-
tarem Rom ecclefiperrin^re.

[ v  fili abbas ad R om.occlefiam accefiiffcs , dr priuilegta
& aliafiripa a fed ap.meruem o bnn er e : Memburgcn. eptfio-
fnu Jicut ajjeris, propter hcc e H granit er contra te commotus, tu
vera tirnem tibi  dr monaferio tnopericulum tmminere.']

[ ~ SiiOffaMum eši vtidem archi.pifcopus adiunflis fibi
tam clericis ejukmlaicU fub cer ta forma arbitrium promulga-
uit,& canfcu fufieflioms multiplices afiignauit. Qonfequentcr
itiam indtcium volem d edin ar e^ fed. ap. appellauit . fed retier
Ji* pofmodum-cora m eijdem furaonentum kcalumnia prafii-
tir ,cr tefles produxit,petitii dtlatiombus & obtentis. lpft vero
iudtces procedentes in cauft auditu atteflationibus vtrmfcjuc
part'is geji a omniafigillornm fuornm mtinimine roborata^ad fe.
ap. dejlinarunt , terminumpartibus imponentes, cjuo receptura
Jententiam apo.fed. pr&fentarent.  dr .p Quia vero memorarns
epifoptts co]gifodiuramentum praši i ti t ete calumnia,  dr a de¬
legatu inducia* pofulau.it.  dr teffss coram en produxit , rentm-
štajfe app tila: ioni videtur^&forum cx amini tonjen/rjfe. '~d{oi
habito f. n con. inprarntjja incidenti ejuafrione interlocuri fu-
Tnus  , cjuod deberent ejua coram pr.tdiiiis tudictbiu gefiafue-
T.»nt publii ad, it fecundum tenorem ipforum nofira randem
fentcntia informarctnr.tiln igitur  dr procuratonbus Jupraditli
9pifcopJven.fi. h. Ho ftien . e pifcop.& dil.fi. p.tt. S. M. cedeji x
prcibjterum cardiualern dedirnus audi tores ,(jui c um ea cjux
fucrunt hin m de propofua  dr oHenfa,nobis &fiatnbus nosim
Jideliter rctulijfent .]

CAP.  V I.

^Arbiter non haber potefiarem iudicandi vitra comprehenfi
in coonpromiffoddeo coram eo non fitreconuentio.

ldem epijcopo S.  ^ Andrex, & avb ati de
Bechot  d.

C Vmdile&us-filiuSi&infra/Vtrum e  coram arbi
tris reconuentioni lit locus. polLilafti per fed a-
poft.explicari. Nos igitur rcfpondemtis, quod licct in
iudicio conuenicntem reconuemre valeans, qui co
ram iudice conuenitur: coram aibitris tamen recom
uenirc non potcl^: cum arbitri iudicarcnon valeant,
jufi dehis tam um ,fupcrquibusin eosextitexit com
promillum,-

GAP.  VIR

Qui per ari itn um tenetur eligerc cum aliejuorum c op fili o; \
tenetur illorum to/filium m trailatu ded tonu rcquirere ^fed
Jequi non addrmgitur*

Id'em teflon fi atribut hoipitalu S Bartholomai
Ltii oni .

a al.Trgamia. al.^Pifanta,  b ca.t.eod rit. in s.iompil
c Hinc vi det ur in feni quod exempta ecdefia non fatefl rt nun
Aiare priui egi o libertatis coni ra l./icfuu m tonfcribendo C- de
jpaihi.  d al. ‘Beton.  C ca.j.eod.tit in jaompil.

». r. Tit. XLIII. 181

C Vmolim <* fuper eligendo in hofpitali vedro K-
ftorc & fratribus inter vos & priorem fančh Bar*
tliol. Lučan, coram iudicibus delegatis qua(liovms-
retur, & vtraquc pars in eos compromittens ipforunl
arbitriumfe promiferit feruaturum:fuperprolatoa!>
ipfis arbitno vtrinquedubitatio eft exorta ,quam pe*
ttiftis per.fcd.apo.dedarari.Nos igitur puhlico inftru 1
ntento arbitrium continenre diligenter mfpefto.co-
gnouimus, quod fecundum formam arbitrij prtorfan-
di Bartho.Lucau.tenetur habercconlilium cum farni-
lia hofpitalis eiufdem, & tračlare cum ea de inuenien-
do redore. Propterquoddicitnusqii6dni(i priorfu-
perinueniendoreiflore tradauertt cum' familia hoipi*
tališ, & ipfius confilium rcquifierit, non habet po^
ftatem eligendi reftoretn : 5c ii alio modo eum elege*
rit,eius eleclio haberi debet irrita Scinanis. Veram ln
bito ^ cum familia fuper hoc conltlio & traftatu,
prior libere poteft reftorem eligere, dutasat idoneunl
liue concordet (iue dtfcordet familia cum ipfo fupel
inuennonerettoris.

CAP. Vlil.

VerebuiJpiritnaUbtu in Uiiurn compromitti nonpor/ft.
Idem in C°nciliogcntrali  e,

C Ontingit d  iuterdum,qtiodcum'a<!lori:&inW
Ad hoc generaliter prohibentus, ne fuper rebus
(piritualibus compromittatur in laicum,quianoti(le-
cet,vtlaicus in talibus arbitretur.

CAP.  IX.

^iuBoritnte indicu cauft etiam delegati pote/l de cauft ff‘
rituali in clericum & laieum lompromittiifrJiarbitriumeOl
partibue rcceprum. debet a partibu s enecutioni mandari
per generatem prd uratorem faflum fuerit compromtjjum . Si
autem non furtarbitrium approbatum . (frpečna futtappofit*.
agrur ad pccnam,a/ui ad interejjejioc dicit.generaliter tub*'
rendo litera.

ldem Pifano archiepifepe.

P Ertuas ‘  ltteras iiitimafti,quod cum fuperexecu*
tione arbitnj,quod inter hofpitalartos fanfti loaa-
nis Scplebanum dePifcia / fuper hofpitalifanfti S
Alluci, latum erat.anobisliteras acceptfl’es:(. < &■!•)
Plebanus propofuit, quod adcaufam traftandam *
procuratori dedit generale mandamm , non tamen«
inandauit,vt line fpeciali mandato compromittere
pofiet,vel tranfigere fuper eo. Et prsterea procutatof
tam diftus dealfenfu canonieorum fuorum nonfue-
rat inflitutus : Sc ideo dicebat arbitrium non valer«
prafertim cum procurator fines mandati eacelferit, S£
arbitrium fuerit per vnum clericum & duosliicospr*
mulgatutn, licct ipfi de afienfu 1  Genuenf. arehiept-
fcopi.cui cauft commitfa fuerat,arbitrium protulif
fent [ 1  cr-f. j Super quo frater, t. t.r.quodfi expatte
plebarti arbitrium receptuin fuerit,indlftincte ratunv
haberi debet, ac per hoc iuxta tenorem mandati app*
exccutioni mandari. Si veroreceptum non fuerit,rt-
ftrt vtrtim fuerit, vel non deobferuandoipfum pa‘iia
fiatuta Etcpuidem fi potnaappofita fuit.agi poteftai
potnam. at fi nulla ftatuta fuerit, fed li mpliciter fnit.
q'uod ftaretur fentcntia comproniilfitm,procuratorai
interefiepoterit k_  conueniri.auia iuratnento fuofc-
ipftsm perfonaliter, non ecclefiain poterit obligare-
Qucd autem a duobus laicis & vno derico dicicurtlTe
prolatum , nequaquam obuiare videt ur, ciim amfori'

a ('n.+.eod.rit.in 3 cemptl'.  b al ira-ver nabite fratru”*

Oj-fumi/ta fuperhtc conf/io & rradatu irt.  c Laterna a"-
d fap-l-eed.it. in 4 compil feltcjuapan butus upitr Uit-
tir in c contingit.pdtdoto it aontum.  o (a.r.eod.tit. i”4-
compil.  f T tja.  g kibuci),  h In ahautt extmpl.^u*d h-
cetad cau r am rrallandam proč. fuo dederir generale  »<»•
fvr tjua/edioplaniottil.  i lanuenf  k Vide l. r Vlau“ u ’
ue procur.

ta te

139

De Arbitris.

tatedifti archiepifcopl faflum (it, cui catifa.de qua di
citur compromiflum.fuerat delegata.

[ 1  ‘Tarrilnf tu rttii prafintia conffitutif hojpittilarij n te
executionem arbitri] poffu/abant, ajfcrentes illud debere obfcr-
uartfiro eo quodprocurator pfcbani fponte in arbitros iuramen-
to interpofito compromifit , cjusniam dicebant compromittcndi
& tmfigcndi fuper eodem n ego 119  (ar hitri um Jreceptffe.']

[ 2 . Vnde cum fuper hu dubietasfuijfet exortaper ap.fed.
traculum docere petiffi, qualiterfuper negocio Ufo tihifitpro-
ttdendum.']

CAP.  X*.

Si per duos cleflos ad eandempraUturam in difcordia com-
fromittitur in or din ar rum , morte altcrius compromitventium
<*pirat compromijfunr.ordinarius tamen expotedateordinarta
precedit fuper mre /uperfitu^ante^uam fiat tranfitiu ad aliam

tleftionem h. d.

Honorius 11 l.archiepifcopo Colonien.

■p X parte.tuanoftris eft auribus intimatum,qu6d va
-Ccante prspoiitura fančii * Cuneberti in Colo-
^ia.canonici eiufdem ecdelia: vota fua diuiferunt in
duos,videiicet H. de Iuliaco, ^ &C.de c  Lombar-
d*a:&infra. Cumq; poftmodum tradaretur fuper ele- j
^>onehuiufmodi,& partes eflentin tua pncfentiacon
^‘tutac.in tedenium fuper hoc fide pra:ftita compro-
n ’itterecuraueiiint,qui c a ufa: merit is diligenterinlpe- j
^is.ad proferendam definitiuam fententiam diem ip-
& confentientibus pr*fixifti. Inrerim vero prafaro H. '
a bvna parte elefto fublato de medio, fupradičhs cano
^‘dsinniberecurafti, ne tua pendente fententia pro-
ce deretur ad elc&ionem aliam facicnda: quorum qui- j
Jjtoinihilo minus B Coloniefi canonicum elegerunt.
^ e igitur,quo fententia proferri debuit, in tua prarfen
t,a partibus conftitutis, diftus B. allcgauit, quod pro- ■
jedere vlterius non deberes • Quapropter tibi edoceri
an obis humiliter poftulanti ,-brcuiter refpondemus:
^odlicet arbitrium lit finiturn per mortem iplius d
^•prius tamen de prim« els&ionis meritis debuifti
^°gaofcere,quam procefluS flerct adfccundam.nam li
J^us C.fupcrlles in clcftione ius habet,fecunda con-
^tpenitus non valere.

CAP.  XI.

Arbiter poff rem indic atam fuper difordiu nouis adfum-
poteffjer finim arbitrium fententia immutare^etiam
*  * componendo :■ rsr parses mandat um accepcrit a Papa.
ldem eleih  e & abbati fanfli Zenon.& C •
c (Monico Veron.

t ^polita nobis Feltren. 5c Belien. / eletti petitio
^ c Ontinebat,quod cum caufa,qurc inter antcceflo-
1( ‘>n fuuiti ex parte Vna,& ciues Teruifinos ex altera,fu
^diftriftu & rebus aliis vertebatur, per fententiam

■ epifcopi tuncapo. fed leg.fuerit terminata:
j ' fr.jOTandem fuper ijuibufda difcordii5,qu$ hinc-
. “ c videbantur e>:cn:.T,:n ducem Venetorum taquam
(  ?fbitrum cum parte altera compromifit:[ 1  6 T '}"0
Licttautem eidem literas noftras miferimus. vtad
^poncndum interpartes laliorare deberet, ci-.m ta-
cl 'iiucndonis iioftn nonfuerit immutare fenten-
t e . 11 ' ‘P^ am > vel fopitas per eain querimonias fufcita-
t .j'"andamus,qttatenus (pra;fatis literis non obflan-
tt ^ s )qui c quid pet Jifctnominati ducis arbitrium con
. ,‘Piiilslegati fententiam inueneritis eflefaftum, in
JtI |m reuocetis g Sc  ei didriftim inhibentes , ne
^^dusincojnpjon,;^ procj^atj eundem ad red.tu-

Villiaco.

j* V Eberti.al.Calikcrti.  b
^ cm prof are  • §./. ^ ifi;d interp:lla tur.ff.eod .

i riti.  t al.Felccn.nl Fili/>n *.! i Rp!

d-Felcen.al.Filicn.t

Hn( t'xt,vide*4bba.

Bar bari a.  d Vi-
C al clelfo
Bdnen.al.Belien.  g i

19  o

ti&nem obfidum occallone illius compromiitl fibi da-
torum, vtipfius arbitrium feruaretur,per cenf eccl ■!.
conipellentes.

[ 1  Et ipfius antecejfsr eleefi adiudicatafibi per legaturn
cundem diu pacifice poffediffet,ipfi nihilomintu habito canonr -
corurn fuorum ajfenfu inpraiudicium ecclcfiarum fuarnm .J
C 2  Sluiveniem contraeandem fententiam aučf.ap. con-
firm atam fliper rebus iudicatic ab eodem legat o a du er fin  phe-
diffas eccl e Jim  acjuitate poffpofira, iniejnum arbitrium pro -
mulgauit.~\

CAP. XII.

Non valetcopromijfum faflum in duoi fine plurcs.hoc adic-
tto,vtin cafu d i (lordi a eligatur tertim per eofdc velalios. h.d.
Gregotius l X. deiati o dr magtffro P .canonico S.

Petri  ^ Arrebatenfii dicccejii >

I Nnotuit nobis Guliclmo iaico conquerente, quod
cum O lairus ipfum fuper quadam fumma pecunix
cotam iudicibus auCcoritate apoltolicacduenifiet.tan*
demfuit a partibusin duos arbitros compromiffum:
lic tamen quod li tlli duo adinuiccm difcordarent,ter-
tium adderent iudices nominati,retenta penes fecom
pellendi partes ad obferuandum arbitrium per diftos
arbitros promulgadum nihilominus poteftate. Cum-
que tertius arbiter a iudicibus priedičlis eieftus , cimi
altero duerum ipfum parti alteri condemnaflet: idem
ex eo fentiens a fa:pedidis iudicibus fe giauari.quod i-
pfiim ad * obferuantiam huiufmodi arbitri^ compel
lebant noftram adpellauit audientiatn: fed ipfi adpel-
latione conteinpta, excoinmunicationis tulerunt ien-
tentiam in eundem.Ideoqj mandamus,quatenus fi eft
ita. cum legali lit prouifione ftatutum, vt compromif-
fumde incerta perfona inarbimun adfumenda non
teneat,di<ftam excommunicationis fententiam denun
cietispenitus nullam effe. ^

CAP. XIII.

Valet compromijfum facfum in vnum vel in plures, vtipfT
per fe caufkm defimant , vel per alies quoi ipfi elegerint. hoc di-
cit fecundurn tnreflecfum, fjuem fenfitglof.hu: & InnocentiMS
in capitepraccdenti>c]iiiplacet m/bi.Panor.

Idem abbatijfA dr conuentui fotren.

C '  Vma nobispetitur:&infra. Ex parte veftra fuit
j  propofitum, quod dim inter vos 5c; Senon archi-
epifcopum qua*ftione fuborta fuper eo quod idem ar-
chiepifcopus adferens, monafterium veftrum metro-
politico i ure fibi fubefie, procurationes 5c res alias e-
xigebat a vobis.Tandem in V. fančli angeli diacon.car
din tune apoftolica: fedis legatum, a partibus concor—
diter compromiflo 5cpromiflo fub certa poena, quod
arbitno feu ordinationi eiufdem, vel duorum media-
torum, quos idem fuper hoc deputaret ,prxcife pare-
rent: magifter P.capellanus nofter, I. archidiaconus
Senon.mediatores ab eodem fuper hoc deputati lega-
to,ordinando 5c definiendocaufam h uiufmodi termi-
nauerunt. Nos igitur, quodper prardičtos mcdiato-
res fuper hoc ačium eft, aučioritate apoftolica co-nfir-
mamus.

CAP.  X I I I I.

Compromijfum ante fententiam latam f ni tur morte ak e-
riua compromittenrium  , vnde non tranfit m haredes compro-
mittentium.nifi de eisfir carinim in compromijfo.hoc ditit 3 com
prehendendo men tem capi: ul i.

Idem.

/"> Ompromifum fton extenditur hi compromitten
tis hxrcdcs,li de ipfi^non caueatur ibidem. c

eod.

Obferuationtm.  b Vide l.itcmfivnus  •§♦//in duos. jf.
c Vide t. veter/b m. C.de con t ra. &r commit.jiipul.

f I N I S LIBRI

PRIM I.

DECRETALIVM EPI-

STOLARVM GREGORII

LIBER S E C V N D V S.

DE I V D I C 11 S, TITVLVS I.

CAP1TVLVM I.

CcintU'/ndx in non eomjfttrendo,  >e/ no n rejfiondcndo, excommnnicari poteft:
bcncjiac autcm priiutri non debet.boe dicit
Abbai Sieni.

Ex  Concilio Africano a .

fuo epifcopo aliquatenus condemnandi. Sicut

' E t>  Quoduultdeo Centurienfi epi-
fcopo, c  que cum aduerfariusipftus
|| d  eum petiiffet ad conciliumintro-
|t) duci e ,  interrogatus, an cum eo veli
* let experiri: primo id promiferat, &
altera die refpondit hoc fibi non pla-
ccre,atq; difccffit.

Placuit vt nullus / eidern communicet , doneč g
fatisfaflione praunifiafuerit abfolutus.Nam adimi fi¬
bi epifcopatum ante caufae eius exitum nulli poteft de
ime videri.

CAP.  i i:

Eaicieccleffaffica.negocia ttalftare non debent 1  fed pralato—
rum iudicio difppnuntur. hoc dicit ^Ibbas.

ExfynodoEugenijPaps h,

D Ecernimus, vtlaici ecciefiaftica < traflare nego-
cia non prafumant. k.  Sedepifcopi, abbates, l
archiepifcopi Scalij ecclefiarum pradati denegociis ec
clefiafticis(maxime deillis.aus fpiritualiaefie nofcun
tur)laicorum iudicio non difponant. Nec propter eo-
rum prolnbitionam, ecciefiaftica dimittant iuftitiam
esercere..

C A P. M E

faufa iurifpatronatus fpcefat ad ludtcium eccUfu. h.d.Jfe-
tijici (Or adh tetam..

Alexandei 11 l.illuSfri  m regicAnglomm.

Q Vanto n  diuina gratia: 8c infraj Caufa veroiu^
rifpatronatus itaconiuncia eft» & connexa fpiri-
tualibuj caufis : quddnonnifi ecdefiafticoiudicio va-
leat denifiniri.

C A P. I I I I.

(flericum conuiUum vel confejfumde criminecoram iudice
feculati,ex eo nonpotuit epijcopus : fed coram fe conuilium vel
confejfum.punitpetna dobita, nijicum illo dilfonfet , cjuod po-
tefim adulterio it minoribtutdepofitum vero noti Jlatim truditi
mria feculari.h.d. vfefo adfi.^AbbaA Siculus.

Id c m SalenitanoatchiepiCcopo.

E T fiderioi coram "  fcculari iudice conuifti fue-
rintvel confcffi de crimine,non funt propter hoc a

a C«;r^i Ttjefert Bunh.li.r.decret.c.iti.ir tuo p.s.ea.tp?.  •
b ca i.eod.tit.ini compil-.  c auomarn pr reltius. d fe.  ,
e Hitic videtur inferri tjuod ad. valorem citationis oportet  i
ejuodfiat aulforitate indicu ad inlfantiam pariti, l.ad petem-  ;
prorium dr ibiBarr. O.eod.tit.  f Quoduultdeo.  g caufa  j
eius pualem potuertt terminum-fumat.  h Eugenij 111. in  j
Jpnod Remenft.c. Ai.  i c. t- eod.tit.tn i compit.  k St.  1 ^dr-  I
thidiateniin i compil'.  ul. EUetffrifeimo.  n c .s .eod.tit.in t.  I
eompil.tr pod C on at. Lat er. /itbcA/ex. 3 p. 4 T.ti.de lur.patron.  I
o c.b.eed.tit.in laomptl.PoJl Qonc,Later.p.t6.c.+.

- r -..

fententiaanon fuo iudice lata non tenet, Se ita M 1 ,
confeflto coram ipfo. Si vero coram epifcopo de eri® 1 '
nibus in iure confefli funt , feu legitima probatio®
conuifti: dummodo iint taliacrimina propterquS |3
fpendi drbeant vel deponi, non immerito fufpc"^
di funt a fuis ordintbus, vel ab altaris minifterio.P eI
petuo remouendi.

Summattu eff iffc.§.iipra ir. prin.c. ramen tjuiahabet rn ^
retiam fcparatani tr tiotabilem.ideo dtc alitenln adulten*^
minoribtu poteft cum eleriett peračfa pcenitentia epifeopui ,
Jpenfare: depofitum autempro fitis excej?tbtu non trudit J
ferentercuria J eculari.h.d.Jdbbas Sicul. .  ,

Deadulteriis 4  vero 8c aliis criminibus,qu® * u
minora, poteft epifcopus cum dericis poli P eI3 ‘
poenitentiam difpenfate Sed non debet quetm 1  ^
depoiitum pro fuis exceftibus (cum fuo fit funft us  \
ficio, nec duplici debeat ipfum contritione cont er£
iudici tradere feculari.

C A P. V. ,

Va/dlliu coram dominofeudi conueniendus cjl.etiaml . f .
minus feudi fit ecciefiaftica perfona , dummodo tbi aftorf i^
fuam iuffiriam coufecpui: atidi loči ordmarius poterit od‘ rh
fecundum hec til cafns not.

ldem h..

C Aterum c ,  quiaineos, quosabecclefiatu

ftat poffelTiones tenere m feudum, occafi° n ^ tiJ
farum e.vcommunicationts feu interdiifti ‘ ellte  jju
promulgatnr. Nos id diftridius inhibemus Q. ua  ^

promuigatnr. nos  m amnctius mnioeinus ve,-
parati fuerint fuper hisintua prxfentia luftinan 1
hiberc.

C A P. V I. . m

Tfomen alf ionu in libeUo exprimere pan non cogitttr  >
tamenfalfum itaclafe proponere .vtexeo lus agendi to a
tut.hoc dicit (jur ad tntellecfum.^Abb.ts.

Idem Exoncn.epifcopo,tr  d r.-pttulo
Londonen.

D lledi filij prior 8t clerici de Guifeburneri. *
tra Eboraccn.archiepifcopum apoft-fcd-
uem querimoniam tranfmiferttnt: & infra. ^ r0 . u ( ! i e r,
tis adtentius.ne ita fubriliter. ficutaroultis nen (
cnitifmodi aftio intentetur inquiratis.fed nmp 1
& pure faftum ipfum, & rei veritatem, fecundu ^
mam canonum & fanitorum patrum inftnuta,
ftigare curetis, ^

a 1 ernard Dtae in prat crimtn.  b in veterib. ita ' p,
E. t. eidern Salem it ano archiepif.  c ca 7 .e 0 d.tit. in r ‘
d In antitjuis ir Decatio London.  C al.Otfihurgen.^ ^ ^

CAP*

193

De Iudiciis.

194

VIL.

a ni Ji taninom reH* Jlare

CAP.

txcommunicatuf t» indici
»or.petefi.

Idem Paduano tpijcopo.

TNtd!eximus : [> C*/’.] Quiapoftulafti a nobis v-
* trum exc6municatusin i ud j do ftare poflit. Refpon-
^cmus qu6d conueniri poteft: & debet per alium re-
»pondere in iudicio,Nc videatur de iua malitia commo
dum reportare. a

[i lxliteristuis quod cum filia cuiufdamnobilisvin
f*rochunitui,cumqupdam Viro matrimonium contra-
Xl fftt,comperto pojlca quodidem virpro nece bo.me.Vm-
tenttm epifcopivinculo tenebatur ezcommunicationts a-
firičhtf , m tuapropofuitprafentia quajlioncm. Vnde.~\

CAP. VIII.

Cltricus de «mni crimine debet coram ecclefiajlico in¬
dice conueniri) nec valet confuetudo contraria.

Luci us 11 L Strigon.arcbiepifcopo.  b

C Lerici : [ 1  £•?-/.] Cum Imperator c  dicat quod
leges non dedignantur faeros canones imitari, in
<\uibus generaliter craditur, vc de omni crimine cleri-
cus debeat coram ecclefiaftico indice conueniri. Non
debet in hac partc canonicus ex aliqua confuetudine
praeiudicium generari.

[i Vero maxi/n'e in criminalibus caujis in nul/o cafu
fojpint ab aliquo qudm ab tcclejiajitco indice condemna-
ri, etum (i confuetudo regin bab e at vtjures d indicih, fe
cnUribui iudtcentur.  3

CAP.  IX.

hdex txofficiaprouidere debet,vt delita: folennitates
ftrutnturin iudiciif,quibuc orni/is iudicium redditur jru
firatorium. h.d. Abbas Sicuhcs.

Clemens III.

C Aufam,quar d  vertvtur inter fratres e  Dulmen.

monaftcrij,&nionachosfan&i / Albani:[&in*
frd.]Prouideas inter caetera,vt fratres Dulmen.mona-
fterij,cum ao&oritate & affenfu epifcopi fui ingredian
turnegotium.Ne fi fratres fančfi Albam obtineant,e-
pifcopusidem abbatem monafterij Le propones, litem
fopitam valeat fufcitare.

CAP.  X.

Cimetu dt po fit us intorrigibilis excommunicandus e tl,

&fnccejiine anatbemati\andu4: jijicnonrcfipuevit ,

per indicemfccularem comprimendus esl. boe dicit. Ab-
bas Siiulus.

Gtleftinus III. g

C Vmnon abhomine: b  &infra. A nobis fuitex

P^rte tua qucfitum,vtrum liceat regi vel alicui lc- t noftro fufficientena
culariperfon^ iudicarc clcricos cuiulcuncj; ordinis fine
m furto,(iaciw hormcidio,vel periurio,fcu qwibufcun-
^uefuerintcriminibiis deprehenfi. Confultationi tu«
taliter rcfpondeo, quod fi elerieus in quocunq; ordinc

tonftitutus,in furto,vel homicidio,vel periurio.feu a-
"? 1  crimine fntrit deprcher.lus legirimc,atque con-
11'dus, ab ecclefiaftico ludicc deponendus eft. Qui fi
depofitus incorrigibilis Fnerit, excommunicari debet:
Jcmdc contumacia crcfcente anathematis mucronc
. n:  poftmodum vero fi in profundum malorum ve-
hl cns ^ contempferit, quum  ecclcfia non habeat vi-
Ua  H u idfaciat, ne pofiicefTe vitra perditioplurimo-

. a  Pide l,cum inJ^Ji quif.de tranfafl.& l.iscui.defer-
****** b al.Alexan.UI. abbati deEuesban.  c Ca.S.
t0< j tit.ini, compil.luo part. 6. c.  427 & par.16. cap.  150.
u '^Ur.prabl.critn.q.\]6.  d Cap l.eod.tit.in i. comp,
C Lhmolenf  f Albini,  g CiemcnsUl.  h h<lau-
( w parscap.atm non ab bomine. j.defcntent.excommu.
<epA.tod.tit, m 1.c etn p Uvide fouam.uiatn in cad ai.na
tleti* num.  g. Bernard.Vi as deLuco

rum , per fecnlarem comprimeiidus eft poteftatemjita
qubdeideputeturexilium, a  vel alia Icgicima poena
inferatur. b

CAP.  XI.

Per referiptumimpetratum centra violentum conueni -
tur,qui faenter fucceditin vicium.h.d.fecundum commu -
nem modum,qui mihiplacet. Panorm.

Ide m Vuinton.epifc.zpabb.S.Albani.

Via V.qui violenter c  dicebaturecclefiam P.de
t iči occupalfe, defunčlus efi: vt accepimus, &R.
e*am poftmodum eft ingreffus. Praecipimus vt fccundu
formam priorum literarum inter ipfos R. & P. fub eif-
dem iudiabus mediatc ratione, ficutinter euadem P.

& pr«fatum V. fi viuerct,ncgotium terminttur.

CAP.  XII.

Solu* papa cegnofcit de dujiiis p riuil egi o rum apojlolica
ftdn,&non inferior.

Innocentius III. S.Sergv,& S.Georgij
abbatibnf.  d

C Vmveniflent: e 6c  infra. Ciim fuperpriuilegiii
fcdisapoftolicai caufa vertatur, nolumus de ipik
per alios iudicari. •

CAP. XIII.

ludex ecclejiaflicus pote ji per viam denunciatienis Em-
an^elica,feuiifdiiiaUs, procedere contra quemlibetpec-
catorem eiiam laicum : maxime rationeperiurij y velpačit
jracU.

Idem pr cela tis  f perFranciam conjlitutk.

N Ouitille, g  qui nihilignorac :-£ * 1  ^'/«/r4.]Non
putet aliquis, quod iurifdtdioncm ill uftris regis
Francorum perturbare,aut minucrc intendamus, cum
ipfe iurifdiiftionem noftram nec vdit,nec debeat impe
dire. Sed cum dominus dicat in Huangelio-.Si peccaue-
rir in te frater tuus,vade, & corripe eum inter te & ip-
fumfolum : fite audierit, lucratuserisfratrem tutim:
fi tc non audierit, adhibe tecum vnurn vel duos, vt in
ore duorum vel triurn teftiurn ftet oinne verbu : qubd
fi non audierit,dic ecclcfia: : fi atttem ecclefiam non au
dierit,fit tibi ficut ethnicus tk  publicanus. Ht rex An-
gli«, fit paratus fufficicnter oltendere,quod rex Fran¬
corum peccatin ipfum,& ipfe circa eum in correptio-
nc proceflitfecundum regulam Hnangelicam , & tan¬
dem quia nullo modoprofecit,dixit ecclefi*: quomo-
do nos qui fumus ad regimen vniuerfalis ecclefi« fu-
perna difpofitione vocati, mandatum diuinum polfu-
mus non exaudirc, vt non procedamus fecundum for¬
mam ipfius? nifi forfitan ipfe coram nobis, vel iegato
noftrofufficientera 111  contrarium rationem ollendat.
Non enim in#edimus iudicarc de fcudo,cuius ad ipfutn
fpečlat uidicium, nifi forte iuri commu ni per fpecialc
priuilegium , vel cotrariam confuetudinem aliquid fit
detračtum:feddece; ncrc de pcccaco.cuius ad nos per-
tinet fine dubitationc ccRlura,qua in quemlibetexer.
cere poftumus debemus. Non igitur iniuriolum fibi
debetregiadignitasreputare, fi fuper hoc apoftolico
iudicio fe committat, cum b  Valcntinianus inclytus
Imperator fuffraganeis Mcdiolanen.ecclefi^ dixifi’e lc-
gatur -.talem in pontificali fede conftituere proqprc-
tis, cui & nos,qui gubernamus imperium, fynccre no-
ftra capita fubmictamus,& eius momta(aim tanquam
homines deliquerimns ) fufcipiamus neccffario velut
medicamenta curantis. Nec fic i  illud humillimum

tn prac1.crirK.CAp.\' ) i . &-ftq
tf tfbac o tarna cout .

'dliq

a SJuod ei deputeturparna exilij.  b lta in omnibus
manuferiptis.al.feriatur.al.intiigatur.  c Cap.geodet*
t j!\ rn 2  Com P I ^ a ' 'Ptt.de/umenda )nfiriptio.  d Ref le ad -
dttur inyccmpil. <& Cantor.i Andcgauenfi. c Cap. z.

1 cod.tit.in ].compilatio.  f Archiepifcopu <& tpifcopis.

. g Cap.  t.c d.tii.in ^.ccmpil. vide la  r. I np.tra.de c<- n J e d.

prin.mimb.t.  h 6}. dijl.Valentinranipr.Hoc »tarnat Caf
t fiod.inHi/ijripMb.i.c.K.  i fudecsl.

195 Decret.Gree. Lib. II. Tit. I. 196

oii»uta)tttt$,qiiodThcodofiusftatuicImperator: a Sc
Ca* olus iniiouauic, de čuiiis genere rcx ipfc nofeitur
oclcendiflc, quicunq; videlicctlitcm habens, fiuepe-
tjtor fuerit,fiue rcus,fiue in initiolitis,vel decurfis te-
pofum curriculis, fiuc cumnegotium peroratur, fiue
cum iam coepcrit promi fententia, fi iudicium elegerit
facrofančtac ledis antiftitis, illicito fine aliquu dubita-
tionc (etiam fi pars alia refragetur) adcp.ifcoporum iu
dicium cum fermone litiganeium dirigatur.Cum enim
»on human« ccmftitutioni, fed diuina? potius innita-,
mur ,quia potellas noftra non elt ex hominc, fedex
L)eo,nuIlus qui fit fan« mentis, ignorat qnin ad officiu
noftrun Ipe&etdequocunq; nrorcalž peccato b  cor-
riperc quemlibet Chriftianum: & fi correčtionem con
tcmpferitfper diftri&ioncm ecclcfiafticam coerccre. *
Scdforfandicctur quod alirer cum regibus, & aliter
cum aliiseft agendum. Caeterum fcriptum nouimus in
lege diuina.c Ira magnura iudicabis vtparutim,nec e-
ric apud teacceptio d  perfonarum: [* 2  Licet

autem boe modo procedere valeainus fliper quolibet
criminali peccatojvt peccatorctn rcuoeemusi vicio ad
virtucem,ab e  errore ad verica?e,pr«cipue eumeon-
tra paccm peccatur, qu« eft vineuium charitatis: po-
flremocum ineer reges ipfos reformata fuerint pacis
foedera,& vtrinq;pr«ttito proprio f  iurameto firma
ta : qu« tamen yfq; ad tempus prataxatum feruata no
fuciint: nunquid non peterim us de iuramentireligio-
ne cognofcere, quod ad iudicium ecclefi« non eft du-
bium pertinere,vt rupta pacis frcdcra reformenrurfNc
ergotantam di<'coidiam videamur fubdiifimulatione
fouere, prasdi^o legato dedimus in pr«cepcis,vt ( nifi
rexipfe vel folidam pacem cumpradido rege refor-
met,vel fr.lcem htimiliter patiarur,vt idem abbas & ar
chiepifcopus flituriccn.de piano cog«oficant,vtrum iu
fta fit querimonia, quam con era eum proponit c or a m
ccelcfia rex Anglomm , ve! eius <exceptio fitlegitima,
quam contra eum per fuas nobis litefas duxirexpri~
mendam ) iuxta formam fibi dačam a nobis procedere
g  non omittat.

[ 1  SJuifcrutator c or dium cfi 3 ac con fetus fccretorum,
quod cbarijiimum in C knji o fr. n.P hi lip p um rege m Fran-
tonem /Huftrem dc cordepuro i^confcientia bona > ^fide
ntnflft* diligtmus 3 (& ad bon or cm profe&um & in ere
unentum ipfius efficaciter a jpiramu*  > exaltattinem regni
'francorum 3 fublimationemapo:fed. rcputantes 3 cum hoc
regnum benedulum d Deo femper in t pJi us dcuotione per-
'manferit , tfrab ein* deuotion e sinilo rntptamjicut čredi-
mus 3 tempore fit difcejfurum:quia licet tnterdnm binc in -
de fiant tmm/fitnes per angelos malos y nos t Anten rjni S/t-
thatue non ifr.oramuf ajluti/ts  > civinm u en ti o n e s ipjimuu
debirnKs cm tar e, cre-dentes quodidcm rex iltim feductfal
lan is natnje p ermitttt.~]

* £>uc d enim debeamus corrtpere &pofiimrts,exvtri-
ufifo patet pagma tejltmniti. trim tla met Domin us per
fropbetam  •• ('lama nc cc\fcf y qnaji tuba exa!tiitocem tu-
annunda popu to me o Jeder a eorv.rn. .& fu binnpat
1  bi dem : Kiji annuniiaueris impioimjnetatern [uam. ipfe
in iniqu.it at e ^nam operatm eft y moric!ur:fangiinreni au¬
tem cina de manu tu a requiram.*A 'popolno nos mo-

net compere inauieJo/alibi diettidem : ^f.r»ue y  obfe-
cra y increpa in ovnnipatieutia & d'jbirma. S^iod autem
fojitmus debeamus coercere,paUt-ex eo quod dieti do-
minus adprophetam qui juitde facerdotiOm Analbot:
icce consiitui te fuper gentes & regna^t tuellas &  de-

a Jn C.Tbeodof.lib, i6.tif l.l.quotiens.g r  refert Grut.
in can fjuuune: } u q.i.  b corrigere.  c l>eut. 8. d /.
bos accuJare.aeaecu.Unmultif.de fiat.bom.  e hacvfr
b* ab errore ad veritatem in manu , r c>ipt*deftint.  f Vox
proprio decfttn anttquis.  g ridc l.quidcm.C.de a.tc.&
l. dsuM.jf. d e cicjlo d. txhib . reis.

fru,ts 3  difip es\ &xdifcei y  &plantcs. Co»fat'serb%
cue!lcndnm y defruendu7n & difipandurn eft c n; h  e w/'
tale peccatum. Pr^terea cum domin us cUuesjocgni cceh *
rum B.Petro apofolo tradid:t y dixit ei:^uodcunq i  Itgnue-
ris fuper terram-, erit ligatum&in ccehs, & quodcunP i ut
foluerisfuper tcrram 3 ertt fol.&in coelis.Veram nnUut d*
bi tat quin omnis mortaliter peccans apud D eum fit ligi'
tus. T r t er go Petrus dtuinum iudicium imitetur y  ligart de¬
bet in terris quos li^atos confat in c celiš.

[ 2 SJuam B.lacobusinterucnire tefiatur. Si di.rerifd
qui indutus e<lrefe pr x dar a : Tu fiede hic bene :p a up eri
rero y fa tn illic-, aut fede fub fcabello pednmmeorum  ]
ideosjfVniucrfis Vobis per apofiolicam fedem nundit-
mtof)&>in vi rtu t c obe dien ti.e p rsctpim us, qnatenm pof-
quam idern abbas fuper hoc ma datum fuent apofolicum
exfccutus 3  fententiam eius 3  /mo noftra m V eri us 3  rccipiaM
burni liter, & faciatis ab aliis obferuari: pro certo ftituru
ijuldji fcc.es egcritsfdnobedientiamreftram grauiterpu*
niemus. •

CAP. X 111 r.

Principa lis p erfona perfe non per aduocatum debet f
dum proponere in iudido,nifi Jit in difreta.

Idem epijiopo Helienfi.

P Aftoj-alis: [4. & infra.] Statuiniusprxterea,vtprifl
cipales perfon« non per aduocatos, fed per leipfaJ
fa&um b  proponanc. Nifi forte fint adebindifcrctS)
vt čaru defečtus deiudicis licentu per alios fuppleaf.
CAP. -XV-

Siaelio Nintendofuniinept *e, velfolaintentio,debet
reus abfblui ab inftantia iudicij : iterum tamen atJoriur
di e tur. Ji apte cmerit.h ,d.qno adintelleclnm.

Idem no bili "virozi attbao de  c piparia.

E Xaminata d  caufa, qu« vertitur interte

tes e  Campania: A&ionem,qtiam fuper

une patronatus eiufdcm cccicii« contra prafatosmi-
litcs inrentabas, incongruentrcni cognonimus Sc  ine-
ptam. f Quia tuni  reftesinduxeris ad probandum <j
qiiandoprrefatus A.vicedominusccclefiam eandč tan^
quam fiequeftratam acccpic,tu iuspatronatusipfiusec
clefi« polil debasrp rofe&b nec rei vindicaticnem inren
tare, nec lpfius rcfiicutionein poteraspollulare. Vnde
intentionem tuam inhac parte pronunciauimu.s{ion
t en ere,abfol il e ntes eofdl m mih r es ab eadej-n. Ica ta¬
men quodfi congrnentem Sc  aptam intentarc volne -
ris adionem,refpondere tibi nihilominus teneanrur.

[ 1 Super ecclcfia S.Angeli de Cafhparata abhsconfef
fionibus aiteftaiionibus intdlebhs,m jjiefhsinjlrumer.-
t ega ti onih us inda^atis , perpendimus euidtut er 3

qnod arbitrium quod contra te ricedominusSabtn.dictbi
tur fuper c o dem negotio premi' contra  formam i*'
rif,& compromifum fuiffe dedaratum. Vtrum non ob-
Jiante čonfirmationcje.me, C.pp. p.n  1 qui confrmauer.it
tliud,ficut pro uide Utumfuerat 3 & ab vtraqjpart e rece<
ptitntidecreuim us ipfum irritum  £*> inantj\

CAP. XVI.

Pvrcceptor.es temp ’i pro domibus fiiisagere (£?dfe n ‘
dere p o funt , nci objtat (is rdi fin, , pelqnodigrior*jU to¬
ru tu ori^o.

Idem magiftro <&* fratrih us mil; ti* templi
in l tali a conftitutis.

G V.m deputati: & infra. Accepimus,quod quidam»
tam feculares,qua.jccciefiaIUci iudices, illos,quo s
habecis in domibus vcflris pr«ccptores incaufisad^*'
lequendam luam iullitiam non admircunt, tanquaiB*
licitum non fit eis fuperjitigiofis negotii s curam Zf f

a Requirc fnpra.de cff^po.iu.deleg.  b faBuns.
fkttm • c Ro /na. a L Pik  a ria.  d Cap. J in ^.compd.bt.
dc conjirin.vtilivclinut. c Campanicos.  1 v, d (  '
cum prci um. C,de h.caufa. Litem apud labconemAJ
qa<ss hbfUot deinjur.

77  itxc*>

197

De Iitdiciis.

IQ8

rere>quipacificis decreuerunt ftudiis inhfrere.illud al
lcgantesin repulfione eorum ouod eorum iplis gcne-
rationon cft nota: qui vndtcunq; venerint gratia di¬
vina vocati,dum laudabilicer cxequantur officium fui
©rdinis>ex fuperabundanti requiritur fua: notio natio-
»is. Ne quisigitur in profecucione caufarum prjece-
ptores eoCdem ab agendo vel refpondendo occafione
huiufmodi rcpellat, a  aučtoritaceprzfeiitium iuhi—
bemus.

CAP. xvir.

TraUti debcnt laici* de clerici*adpeHatioue fruf ra to¬
ri* non objianteyiujlitiamftcere: adfeculare tamc forum
citricid laicvs traki non debcnt> etiam data ipforumpr<€-
Utorum negligentia,

Idem t / erceU£n.epifc6po J &* abbati de Toleto.

Valitcr Sc  quando : Sc  infra. Pracipiatisex parcc
V^/jioftrapralatis, vtlaicis declericisconquercnti-
buspienam b  facianuuftitiam cxhibcri. Nonobftan
tibusadpellationibus fruftratoriis>quas In eorum gra-
uamin* clerici frcquencer opponunt. Nepro c defe-
ftu iuttiti* clerici trahantur a laicis ad iudicium fecu-
Urc: quodomnino fieri prohibemus.

CAP. XVIJI.

lndex habens Vt priuatns pene confimilem caufam >
qK4mbabetvtiudeXydiudicando remouetur. h.d.

. Idcm. d

C Anfaen, e  qu 2  inter abbatem &conuentum Vin-
don.&.archrdiaconum Carnoten. fuper quibufda
procurationibus verritur: vobis & archidiacono Pari-
lien.nvemitainuiscommififfe: [* &‘f]  Qwia vero cum
cundemarchidiaconumfimilispene caufa contingat,
nians fauorabilis parti alteri videTCtur/, nos telili
decanelocoipfiusarchidiacoiufarrogaiites: mandar-
mus,quatenus (nS obftantibus prioribus literis)in cau
krationepmtia g  procedatis.

[i Vidnevtroabba* & conuentu* nolentespartialte.
d rcjpondere,nifivos primo confulerentfecunaumpriui-
legiii%om.pontifici*,indulta monajlerio eorundem dil.fi.
ab einfdem monafterij monachum ,propter h ec adfedem
^dpojl.tran/rniferuntynibilominu*fupplicantes,quatenu*
te fih decane loče Parifien.archidtaconifubrogare ad dc-
ftnfmtm ipfiuenegotij dignaremur.~\

CAP. XIX.

Siiudices.de princip ali & excepiionibus praiudiciali-
btufmul cognofiunt , velfuper princip ali lite non conte-
icjles r.ecipiunt fiate ab ei*adpelUtur.

Honorius llLanbiepi/copo  b R,eme»fiygr
de ca >10  i Brimenfi Colo n.
dioccefis .

E Xhibita nobisR.Virdunen.elcčlipetirio, declara-
uit>quodcum fuper fa&o clc&iouis fua:, H.archid.
»cquorundam canon. Virdunen. \  aduerfarioru fuo-
rumprocuratorcsad noftram audicntiam / accefitf-
fcnr, Parifien.^pifcopo Sc  coniudicibus fuisfubcerta
formaliteras noftras dircximus inter aliaoontinetes,
>tvocatis x qui forent euocandi fuper propofitis & aliis
begotium contingentibus inquirerčt veritatem: [ 1  <&*
7*1 Cum autem idem cle$us,quibufdam exhis, qui
contraeumagebantjconfpirationem* Sc  q.uibufda ex-
comnmnicationem in tnodum cxceptionis obiiccret,
»gtferensprobattirum: prssfati iudicesiaterlocuti
f«cnibt } qubd de his Sc  principali negocio limul inqui

* al. Au&oritatcpr&fentium inhibemua.  b plena-
c Conc.Cartbag.lll.c.f).&concii.Tolet.Ul.cA].
d In ahquotantiqudy idem Parijienfi cpifco.&decano *
* eod.tit.in +.comp t  f vid.Llitigatores.jf.de ar-
Z L) e funt bacverba: In caufa: alij itd : in negotio.
b In ornnib.vetujiis lnnoc.lll.arch.čemenji,  i Itde-
U "° Berimnenf. Colme».diccc t  al.Bru
al.Biturtcen.  k Vndimenfi.

tnienf. al.Bcneuenf
1 prafeniiam.

rercnt,nolentes,quafi non iudiccs,fedmqwt{!torcsext
fterent, fuper dičtis exceptiombusip{ius ele&i proba-
tionesadmittere:fed peruertendoiuris ordinem,dc
prasmiffis exceptionibus Sc  principali pariter per fe ia-
quirere intendentes, Sc  procedetes etiami ad receptio •
nem teftium lite nondum fuper eodem negotio conoc-
ftata: quare pr«fatus eleftus noftram audientiam ad-
pellauit: .[^ ^;0 Qjiia vero non inmodum inquifi-
tionis,fedcommiftionis negotium extititdelegatum:
mandamus,quatenus fi ex didisgrauaminibus vel ali«
q\io ip forum adpellatum conftitcrit,reuocato in irritu
quicquidpoftadpcllatione huiufmodiinueneritis ad-
tentatum,in caufaipfa iuxta priorumeontinentiam li-
terarum rationc prauia procedatis.

Et tejles qu$s nominari coniingeret iuxta confue-  '

tam ecčiefioiformam^adtefinionmm compe&endo & pr p
fige^do partibus terminum competentem , quo per fevd
per procuratoresidoneos nojlro fe confpeflui prxfentaret>
iuftamfenteniiam receptura:pavtibus ergo citati* no fuit
proceffum in aliquo prima dre Cumf decem departe ad-
uerfafecundo termin o comparerent r &fuiffentfi cleftio-
ni fc opponerent ture requifiti , feptem eorum rejpondere
noleuiibttsadagendum trcsfe refiduiobtulerunt.~\

[ 2  Humiliterfupplicansrt cum lit era a d ipfos iu diete
obtenta,naninquifiti9Kem fcdcommifiione fapiaut>p re¬
nt apparet exxontir/Jtia e aru n dem  , quodab ipfisfa&u-m
eVt posl app.ipfiu* reuocare in irritum & caufam aliis co-
rhittere di gn ar e m  «r.]

CAP.  XX.

l.apftt tri e n ni] non objlante, poteši delegatu* in caufa,
fibi commiffa procedere .

Idem magiftroTancredo canonico Bononien.
-TT-Enerabilis frater nofterarcbicpifcopus Rauennas
V propofuit cora nobis,quod cum decifio caufac,quas
inter ipfum Sc  communitatem C$pui* fuper iuri{Hi&!'-
one ciuitatis Cerui-ar,& quibufdam aliis artkulis vert:»
tur,(itperftibterfugia Sc  cauillationes eoruper tricr-
nium prorogata: di&i Ceruien. adfcrcntes inftaatiam
indici) per decurfum triennij pcriifTe, refpondere fub
tuo examine recufauerunt: [ 1  zyj-~]  Mandamus,qua-
tenus cxceptione huiufmodi non obftantc,in negotio
ifto proccdas iuxta traditam tibi formam, a

[i Confuetts tcrgiuerfktionibu* procejfumimpedietes
diblx caufa.Kolentes ifiturvt eiufdem caufa dsciJier<vUc-
riusprorogeturpvafentium tibiaučloritate.’]

CAP. XXI.

Ji.clor ebtinensin pojjcjforio coram indice rei , v ante¬
ne tur cora m eo indice fuperproprntate rejpondere >Ji esl
prorfus alteri us f o ri. b.d.El c sl cafis notabilis.

Idem epifcopo  b (/y magijiris T.&B.Pratcn,

Bon o ni a commorantibua,

S lgnificauerunt nobis olim,abbas Sc  conuentus fan-
čtaz Marije de.Florentia, quod Florentina poteftas
proeis conrra communitate caftri de Signa,fuper pof-
fcllione vel quali iuris ibidem cligčdi rečtorem, (quod
adfe pertinerc dicebant;definitiuam fententiam pro-
mulgauit. Sed poftmodum abbatem Sc  conuentu prae-
fatos ipfa poteftas coegit communitati priedičla: fuper
proprietate vel quafi ntemorati iuris in feculari iudi-
cio refpondere. Vndc vobis-iniunximus,vt fi ita elfct,
cogeretis conmuuutatem c  ca n dem eledum a mona
chis in reftorem-admittere, audituri poftea , qu^ par-
tes fuper proprietate vel quafi prsdiSi iuris ducerent
proponenda: £« CrinJij ] Veriim pars altera inter a-
lu excipiendo propofuit fe tune  refpondere coram vo¬
bis de lure non teneri, cum tempus pK^pter vindemias
cJciftcretfcriatum: relpondčtefyndico monaflerij hoc

a f^td.l.ad fegatum.^ l,ad rem mobilem.de procura.
^ Ltfi.de iurtfa.om.iud.  b Bononten.  c pradiflum

tundem tltdnm%  ^c.

g 2

\02

Decret. Greg.

malitioib proponijvt viddiccr cauia protra&a.tcmpus
regtmmis cictti prtdičii inutiliter tfabatur: £ 2  & in¬
fra.')  Mandamu., quattnus hocnon oblUntcin nego-
tio,rat ontprauia procedatis.

£ i Vt c.tufa m Jicut iuftum e rti t eri t decifuri,nott obftan
te Taiuto quolibei cotrario ec(lefia\Ucx hbertatifen quo&
alib.is &> conuetu* pradicli computfifunt fuper hocht ?m
contefiari in tu din o fet.ula.ri. Kupcr enim referente ab-
bate conuentu dtduimufi quod ciim de literi *, d nobi*
fuper boe ob te n tvs , adipfin* communitati* notitiam per-
ueniffet >fy//dicH4 eins erhibito c o ram iudice potepati*
calumniaauramcnto citari fecit abbatem-, cfuod coram li¬
lo fubrrei fimileinramentum  > &vt perhoc renunciare
appell.litcrif inie/h^eretur: idern abbasipfo facio aut pro
conuiclo p. hoc facere recufaret haberetur.Cumq s prafatd
commu/iitatemad prtefent/amvejiram fiepiu* & perem -
ptone citaffeti *, fjndico eiu* fevclle dilatorias ercPptio -
ne*proponereproiepanlijterminum quo idfaceretvel fu
per pri n cipah refjionderet ne^otio ftatmfif>)ad quem ide
‘rentens fuit proteflatus paratum (e pro pojfe ah o tempore
litera*nojirasperfnggejiionem falji t&veri fupprefiio-
nem obtenlai)

[2 £>uod apparebdt ex e$ quod per nuncium potefa-
tt9,ab bati fiat prohibitum ne lommunitatem eandern ex-
tra Flor en. diftrtčium in iudiiio conueniret , qnare pičeno
minatiabbas conuentu* humihtcr peticruntvt obuta-
re huiufnodt mahtivs drg»aremur.X^t:ocirca difer.)

DE FORO COMPETENTI.
t it vi  v s 11.

CAP. I.

Clerictofcov mfuo epifcopo conueniri debet .

1  xcotidlio Chakedoncn. a

S Iquisclcricus b  aducrfusclcncum negotium ha
beat,non dcicrat cpi.copum proptium > Itd prius
.ipud lpfum a&io vtntilccur: vel cene  coniilio e-
iu u m apud alios,quos c ( vcraq;pars) volutrinc, iu-
dicium obcinebunt. d

CAP. II.

fydex ft udarit ■> p elerieum perfe dijlrinrit vel con de m
natye>commnnicari debet.

txconcil>o Parifienfi.

N Vllus iudieum, e  neq; prt:»byterum, nerp, ^iaco~
num,aur elerieum vllum,autn-inorcs / eccleliar
fine ^ pcrmillu ponaticiv per It dillungere aut con-
dt.r.n trr p* ar umat.Quod li iectnt,ab ecclefia Dei.cui
in-unam lrro. are dignofcitur,tanv1iu fit l^ueitratus,
quuuiq; reacum iauin cognofcat c^emendet.

' C A P. III.

[(.itione ret-,dequa a^itur 3 fortiiur quit forum ibi , >bi
res ed. Sic communiterfiavimatur.

Ex concili > Africano.

S  Ane fi tpiTcopi inccr h  quos caufa verfatur,fint di
jitrlarum prouinr.iaruin: lile pnmas det iudices, in
cuiusprouincu tli locus, dc quo contcndicur.

CAP.  1IU.

FpifcopKcvtf, jpec}'i<f recufatu*,de cuius fufytcione no-
tone con f at , poleti dure delegatu/n partttius non fujjie-
£h*m:cniH*fe.iientiam potem perfe erecutiom mandare.
Grcgoritis Bonifiui* defenfori Corfiost.  1

S Iqtlis I5 centra cLricum ca u la m habntrit>cptlco
pum ipiius adcat:qm fi vc lulpcčtus fuerit icchIuc*,

a referunturcanones conahj. c*.y. Burch.

hb.i.decr.c.i$i luo par.6.iap.n8.&  360. Graiiantts  .1.
qujcjl.l. cap.fi dtrieui.  b Cap.i.eod.tit. in  1. comptla/.
t vtr*qjpartef.  d al.cantmebunt.  c Cap.\. eodem
tit.in  1 compilat.  f lumores^Burch.  g al.fenteHtia.
h Cap.i.eod.tit.m \.compila.  1 Gregom* Ub.J, eptjl.
7i.refift.  k Cap.j.eod.ttt, im i.compil.

Lib.II. Tit II.

200

exccucorabeolieputctur. Atir fi hocaAer refugetiti
ab eodem epifcopo cit dcputandns:qoi partes fibi ran-
luo confenfu iudices compellat eligere. A quibuscuic
quid fuerit definitum.ipiiusfoličicudine (feruata leget
modis omnibus compleatur.

CaP '. V -

Super re tceh(l*Yel cterici potefi Liicu-f covam eccleh*-
flico rudtee conueuinifcd fiprebabihter neptit rem e(fe te-
ibfi.r retclericiad iurifdidiietiem eulejiajtuam declmar
dum,iennenitHr ccrum fuo iudice.

Alexan.der 111 . <t

S Iclericuslaicum b  de rebus fuis vet ecclefls inj'
petierit; & laicus res ipfas,non ecclefia: elfe aut c»
rici,fcd fuas proprias adfeucrat, debet de rigore iu fI ?
ad forenfem indicem trahi. Cum ačtorforum rci fct) ul
debeat : Licet in plet ifq; partibus alicer JeconfuctU'
diue habeatur.

CAP.  VT.

Siqu*flio fen dali) eTlint er elerieum fcrlnicum, cof' t '
fcet domtnu * feudi :fed eo ue^ligente. co^nofcet cUlfp 1 ^
pup*, etium ante nc^hgentium dutuf. h .d. f e Otrinu'*
lluram ^loff.

1<iem - C  . . vV.

E X tranTmilfa d  nobis infinuationc B C. *

militum f  ecclefia tu* inrellexrnius,qnbd q u " ,
K. de g  Calfauille eos fuper c.uudam potrelfi<me c°J_
Trecen. epilcopo traxi(fet in caufiim , nobilis vir
(campis) h  eorum dominus fub debito fidclitatis t'
inhibuit, ne de feculari feudo in indic o ccc!efiafi ,c
refponderent : [i Perdominrumfeudicauft .

iubeas terminari. Et li ipfe malitiosč diflulerit, t u
debitum finem imponas. * .

[1 i‘ucf s  pnefiim epi/iopi) in eosTelut contumec'*
communic.riiont)fententiumpromulgauit.&J  ]

CAP.  VII..

Per dominum feudi fccuUrem fue ecilefia(!icur»> , l ,t ',

JI to feuduli) terminari debet » eliamji va/.illr furi cle yt ^.
Cj-Jiplureo prure/tdanturdomini, roti poteši Tutu
fcere,mjx me aTio ubfente, etujeudum ad cum perti>‘ !
h.d.fecundum licitiram magto nolabilem.

Idern.

V Erum i  c]uoninm de quibu(dam fcudisaduer^
prarpofieum qtia-ftio motafuit: Staruimus.v' _
qiiocpifcopus fuerit in ecclefia f  cofecratus: deo ,
dis ipfis fub fuo iudtcio cognofcatur, fi ad ecclefia* 1  ^
cogmtionem pertincant: a.io<juin beneplaeitei*'F 6
riali( ficut lufium fuerit) rclinquatur.

CAP. VIII.

Malefeflorej ecilefurunt tu  Vir ;‘pf ra con-
uentri po funt.

Lucius lil./

C Vm fit m generale, vt aflor forum reifcqna t,J
C 1  &  i -3  Verum quoniam feculares iudices in e
hibenda iuitiria perfonis eccleliallicis fape iniud |£l ^
funt remiffi.in fauorem ecclefia eltintredučtu,vtff 3 .
lefaflores fuos,qui facrilegi funt cenfendi^enera- 11 *.
loto; uai rečtores poflinc fub quo maluennt,iudice c0
■enire. n ,

[ i Conuenieutiur eil Tl apudiudice)feculares ref 1
res prius conuentantur, fedJiiujlitiam eahtberecontp
pferi/it.aut iudices exquacunq s  caufa feerint o '
ejuia indic udi funt facrilegi ab ecclefia de crimineiU’>
Juram poten)in eos  ei ciefia JiCA/r. exercere.J

'h

"d*

a fkconul.Later.p.t.t.j.  b Cap.-].eod.m*'" >
compii. c F.pifc Treuer.  d Cap.i.eod.tit.im-C ,,,, i
e B. G.  f Treuer.  g C.ilie.  h Čaru.  i j
eod.nt.ia i.compii.  k In Cod.Bar.confe.velco>‘J’ ,n ’ 1
tus de feud.it, t£rc.  I al idern.  m Cap. 4. etd.lt 1 - 1 " ^
compii.  n Vide Ift tjute m bocgeHUt.0 1 1- pUcet-
tpfc.Cj-cler.  [X ,

201

CAP. IX.

Cauft clericorumfecundum iura>nonfecundum confue
tu&iues laicorum terminan-tur. Vel fic: in loco temporalis
iurifdiciionis ccclefi *, caufc clericorum funt fecundU im
canonicum terminaKdde.b.dfecudumgl.&Vtrunefe fum-
marium recipit determinationem .

OlcftinnsIII.

r\  Vod a  clcrici &•  f.] Mandamus, quatenus
# V^Ji quas caufas pecuniarias clerici Parifiiscomo-
rantes, habuerinccoiitra aliquos, vel aliquicotra eos,
ipfasiurc canonico decidatis.

[i htc.&j t  ’Kušlmepifcopoyumyelclericorumadiu~
diciafecularia ejltra-bendus. habent enim tlU fuos iudi-
cei^necquicejujim oj} eis publicis commune cum leatbu-s.
Bonifuciusveropapa & Gelafius, Qralu plures antecef
forum »ojirorum antiquioribus concilii* confonates  3  Jicut
kene patet iuris vtriufq^ pcritpsjdipfum in facrps co njii t ic
tionibus ediderunt.Ha.fi igitur ratione indndi : per apoft.
Jedem.  ]

Dc foro competenti. 202

ditace fua nofcituragitari,vobis comifimus terminan-
dam, ipfe comes eidem mulieri cum tamipfa, quam
prsdi&us I. efient de foro ipfius,maudauit, vt caufara
deferrent adipfum,promittcns eidem, quodfacerct ei
iuftitiatplenitudinem esthiberi a  [i grp']  Nos igi-
tur attendentes,quod ficfumus viduis in iuftitia debi-
tores,quodalij iniuftiriamfacere non debemus: man¬
damus,quatenus nifi fit tališ caufa qu® ad ecclefiafti-
cum iudicem pertinerc nofcatur, ei fuperfedere cure-
tis : dummodo periudicem fecularem fuam iuftitiam
poffitobtinere,alioquin non obftante ipfiuscontradi-
člione,caufam ipfam ratione prsuia terminetis.

[’ r Tiobisnibilominutintimareprocurant quod in ču¬
ti.i fua dcbe.it buiufmodi neottium terminari , gr Vos ‘gr
mulierfupradilla ei nequaquam obtemperarc Volentes,
fataoitisin caufa procedere, gr fic fibi minut rationakili-
teriurifdiflioncmauferre, rude nobit bumiliterfupplica
uit,rt caufam ipfam ad eum ad quem Specialitet peni/tet,
mittere dignaremur.

* CAP. X.

Laicut laicumftpcr re ciuili coram indice ecclefiafttco
c.nuenire non pote j}, nifi in defečlu iuftitia fecularit , vel
»ijiconfuetudo id cxpof.il .

InnocenriusI 11. Vercellenfi cpifiopo.

L lceteic b  fufcepto: Mandamusquate-

nus fi quado alaicis Vercellcn.literas fuper rebus,
pnrcipue qu®forum feculare contingunt,a fedeupo-
fiol.concigcritimpetrari, fublato adpellationis oblta-
cnlo,decernas auŠoritate noftra irritas & inanes , du-
modoconfules &commune de fe conquerentibus in
iudicio feculariexhibeant iuftiti® complementum.

Liceat tamen ip(is,qiti fub eifdem confulibus taliter
4uxerintcontendendum,fi fe in aliquo fenferint pr®-
grauariiad tuam (ficut hačftnus feruatum ett) vel ad
aoftram.fi r malHcrintaudientiam adpellarc,hoc pr®
lerti.n teinpore,quo vacante imperio ad indicem fecu-
iarem recurrerc nequeunt,qui a fuperioribus in fua iu
ffitiaopprimuntur. Si vero confules iuftiti® tanquam
mcritbfulpefli fuerint recufati,coram arbitris comrau
Hiter elefiis de caufa fufpicionisagatnr: quoe fi proba-
ta fuerit effe iufta.ad te vel ad nos pro iuftitia recurra-
tunlicut fuperius eft exprefTiim.

[1  Seruitutit officio fimus omnibut in iushtia debtto-
tt' :fic tamen in iurefuo nos tjuibufdam conuenit proui-
dere,ne ali it iuiliriam facere videamur,ne ijuodabfit, in-
defamatur materia fcandalt, vndeprottida debet confide
totunefeiari. f.xinfinuatione fane dil.filiorum confi.hu
Communtt Vcvtellenfis, nos nouertt accepi(Je,quod cum de
fingults qujefttonibut,qu.e mota fueruni contra eos cotam
confulibut iulhtix,iuxta confucludinem approbatam vc~
bnt cuilibet conquetcnti i-ujiitiaplenitudinem cxbibete,
hictquidam Vteorum iutifdtchonem euacuent &*fati~
^ent , eos lab ort b ut & cxpenfis fuper rebttt t/ua iu diet it m
ettlefiaficum non requitunt , literat ap.impetrant, &fi c
frater ittrifdiHionem confulnm,quam meruerant eosco-
l«nt multipliciter laborare. volentesifiturfic eorttm Vti-
btaticonfulcre  , ne patiamur iuftitiam ah o rum de p c rit e.
f-t.ftr.a.f .]

CAP. X r.

Vidua lateum coram indice ecclefiaflico conuenire non
f*tei\,tiifi fuper caufa ecclefiajhca , vel m dejeflum ittdi-
tts feculartt.

Idem d arcbidiacono & c  (thefaura-
rio)Tttronenfit.

E Xtenore f  licerarum comitis Eritannise , eft no-
ftris auribus intimatu , quddcum caufam, qua: m-
ter miilierem nobilem fc.& 1. de Meduano fuper haere-

a Cap.$.eod. tit/im.compil.  b Cap.i. eod.tit. in\.
tompil.  c Voluerint.  d arebiepife.  ' c B.CanccUa
"°'  ‘ Cap.^.eod.ttt.in l-comptUtune.

CAP. xir.

Clericttt nonpoteft lanftituerc fibi iudicem laicum,etid
fipropriumiuramentum &aduerfarijconfenfuaccedat.
Idem Pifano archiepifcopo.

S I b  diligenti Adferuiftice vfquead hsec

temporatenni(fe, quod licitum fit derico renun-
ciare faltem in temporalibuscaufis iuri fuo,& (ibi lai-
cum iudicem conftituere, prsfertim vbi aduerfarij vo-
luntas acccdit: aetemere iurametum fuperhocinter-
pofitum refpondifti: Immemor conftitutionis, c  qua
caueturpa^oprinatorum iuripublico minime dero-
gari. Cum ergo ius hoc in d  Mileuitan. &Carthagi-
nenfi conciliisfit fpecialiterpromulgatum , ne clerici
clericos reličto fuo poncifice ad iudicia publica pertra-
hant,alioquin caufam perdant, & a communione ha-
'oeantur extranei: Sc  tam epifcopi, quam diaconi,feu
quilibet clerici in criminali,feu in ciuili negotio, fi de-
reliiftoecdefiaftico iudiciopublicis iudiciis fepurgare
voluerint,etiam (i pro eis fit lata fentetia,locum fuum
amittant,& hoc in criminaliadtione,in ciuili verb per-
dant,quodeuicerint, fi locum fuum maluerint e  obti
nere. Manifeftč patet,quodno folum inuiti, fed etiam
voluntarij pacifci non po(funt,vt fecularia iudicia fub-
eant,cum non fit beneficium hocperfonale, cui rcnu«
ciai i valeat,fed potius toti collegio ecclefiaftico fit pu¬
hlice indultumtcui priuatorum pa&o derogari non po
teft. Nec iuramentum ličite feruari potuit, quod con¬
tra canonica ftatuta illicitis paSioiubus informarur.

f i Trleditattonc & injrd. Super eo autemadmiramur
p!urimum,& moi:emurquodcumte reputemtttvirit pro-
uidum diferetum , ef-iuxta debitttm pontificalit o(fi~
cij, ftatuta fin H o rum patrum ignota tibi effe non debelit,
& iurttperitorum copiam habere nofearit.~\

CAP. XIII.

Clerici, fuper excefiibut , coramfuo cpifiopo centteniri
dcbent,non coram bit, quibut feruiut, nifi confuetudo vel
prittilcnium aliud inducat.

Idem Beluaccnfiepifcopo.

C Vmcontingat / interdum in tua:  [&infra.] In-
fuper poft ulafti.an cum aliqui clerici deputati fer
uitio capituliBeluac.aut aliorum clericorum tu® dioc-
cefis (uper exceflibus impetuntur, (inteogendi coram
te, vel potius coram iilis qmbus feruiunt, querelanti-
bus refpondere,cum illi fibi iurifdi&ioncm huiufmodi

a P ide la-b-posl operit.fi.de notti o p er.nune. gr ht-.jfi,
de iudic.per Bart.  b Cap .4. eod.tit.in  5 compilatione.
c jldditur illi ut,  d Verla qua tribuuntur hoc hcohdi

I leuitano concil.babeuturin concil.Tolet.l 1 J.cap  n. Rjh-
cjnain concil.Cartbafinen.l 11.cap.*),  e l.idejnodno-
ftrum.de rev.tur.gr l- tfi.folut.matri. f Cap.t.eod.tit.
in tf.com pil.

g 3

203 Decret.Greg. Lib. II.

vindicarc contendant, licet illos excommunicare non
valeant:,velalias ctiamcoercere. Superquo taliterre-
fpondemus,quodad cc (vtpote ordinarium) de talibus
debent conqucrentes,habcre recurfum: maxime fi fu-
per hisimpetuncur,qua? in tua nofcuntur dicccefi com
mififfe. Nifi forte hi,quibus dclinquentes ipfi deierui-
unt, ex indulgentia vel confuetudine fpeciali iurifdi-
ecionem huiufmodi valeant fibi vindicarc.

CAP. XII[I.

f.pifcopus deličli condemnat clericum de delijo, fed no
pri nat beneficio alibi exijlente: fed epifcopus beneficij pri
nabit quaji exequendo condemnationem indica deličli.
h.d.fecundum V n um intellebinm. Secundum aliumintel-
lečlum. h. d, Epifcopus deličli condemnat clericum de de¬
lt člo priuando beneficio alibifito,fed executio realisfit ah
tpifcopo beneficij.

Idem a  Senicen.epifcopo.

P Oftulafti b  per fede Apoft.edoceri, vtrum facerdos
habens ecclefiam in vna dicecefi, & refidensin ea-
dcm, domiciliu vero patrimonij racione in alia, ibi de-
linqucns ab eo in cuius dioccefi habec patrimoniu, pro
deličlo ibidem commiffo debeat iudicari, praTertim in
cau(if,qii£ officij fui feu beneficij priuationcm expo-
fcunc?Ad quodbreuicer refpondemus,quodper epifco
pum in cuius dicccell deliquit,fentetia promnlgari po-
teric in eundem. Sedabeo, in cuius dicecefi beneficiu
©btinet,erit quo ad illud execucio facienda.

CAP.  XV.

Tvtiferabilitperfona pote ji laicum interdičlo  , V n de vi,
coram Indice ecclefiajhco conuenire  , etiam Ji res fubtra-
čla dicatur feudalis.

Honorius III. archiepifc.decano , &arcbi-
diacono tur on.

E X parte c  B. quondam Angliae reginse fuitpropo-
fitum,quod cum nobilem virum G.detentorem ca
ftri Sergei, racione docalicij pertinencis ad ipfam quo
per cum vel eius coaiplices contra iuftitiam fuerar fpo
liata , aučloricate bon« memorial Ioannispapa?pra».
uto. coram vobis traxiffecin caufam. Didus nobilis ex-
cipiendo propofuic, quod litera: Apoftolicae non vale-
bant,pro eo qiiodcaftrUm Guargiar, vbi eft eius domi-
cilium principale, confiftit in dicccefi Rodon.qua*vi¬
tra duas dietas a Turonis eft remota. Vcrum replica-
tum fuitexparte reginse, qubd idem nobilis Turonis
facispoceracconueniri,ciim nonfolum in Rodon.dia:-
cefi, fed Sc  in Andegauenfi dioecefi exiftat, eo quod d
(c  caftra & reditus plures habec in ipfa: Sc  callrum, de
quo qua?ftio vcrcitur, in eadem eft dicecefi, quse a Tu-
ron.nequaquam vlcra xij. Ieucas diftat. Idem quoque
adiecic, quodciimdifta regina itis fuum coram domi¬
no fcudi profequi debuiftet, lirerar apoftolic* non va-
lebanc,cum nonfacicbanc mentionem, quod dominus
fcudi fuerit rcquifitus,& ipfe in exhibenda iufticia ex-
ticeric negligens vel remilfus: fubiicicns, qubd eedem
licera; fallitate expreffa rueranc impetrata?, co quod
fuggeftum fuerat caitrum illud ad candem reginam ra
tione docalicijpcrcincre: cum nec ab inicio>necduran
tc maerimonio a viro fibi fuerac in donacionem pro-
pcer nupcias adfignatum. Ad Koc aucem fuit cx parre
iplius regina: refponfum ,quod vidna fpoliata irrequi
Iico feudi domino fpoliatorem feu detentorem rei co-
ram ecclefiaftico iudicc pocerac conuenire, cuius in-
tereft viduasdefenfare : [* &J.']  Mandamiis,quatc-
ous fi vobis confticeric didum nobilem termin Sc  man
fionem habere in Andegauienfi diaccfi, in quainrer-
dum confucuic commorari , Sc  ipfam dicecefim vlcra
duas a Turon. non diftare dietas, & in eadem litigio-

a al.Viccr.fi.  b Cap.^.eod.tit.in ^.compil.  c V/- j-— _

de lA-k-diuas.de fep.viol.& Uukc. nusX.de furofan.ecd.
d qnodtn ipfa diccctji^-c.

Tit.

II.

204

r fam rem effe: non obftantibus exceprionibus aliis,qu£
inpecitorio pocius, quam in polfeiforio, quod regini
concra eundem nobilem intentabat, locum habere vi-
dentur,in ipfo negocio iuxca priorum continentiamli-
terarum racione pra^uia ptoccdatis.

[i Tiec obesi quod fibi cajlrum illud non fuit afli^>ut-
tum,cum clarx me. lo. rex l4nghx-, h ar c s & fuccefor vi¬
ri fui cajlrum prafatum in Concabin. pro aliis rebus de¬
ta lib us etdem concefit , <Qripfa illud pro dote diu pacifid
poffedijfet. Adhocautem fuit ex parte nobilis ovaddlt
replicatum, quod pr.tdičlus rex loan.hares non fuerat rt-
gts Richardi , nec dominus jLnde^auia^ fed eius caflriu*
ptorpotius&iuuafor:&ita ius quod ipfe ntquaau&rt
habuerit , transferre non potuerit in retinam. M qufd
fic pan regina rcjj)ondit>quod contra refriptum excifti*
huiufmodi»onralebat y  neclocum habebat inpoffejforih
quod eadem contra dičlum nobilem intendebat.
aures huiufmodi exccptionibus friuolts adhibetes , inpfi*
cipah negotio proccdcre hačlcnus dtfiulijltsin ciufdem/t'
finagrauamen non modieum & 1  a tiaram. Kos igitutV 3 "
lent c s Vt finif htib.imponatur y dify.']

CAP. XVI.

Laici  ■vfurpanter tura ecclcfiajlica , velul faerilegi
indicem ecclcjia jlicum compelluntur.

Gregorius I X. fratri Palm eri o canonico
S. Trinitatis.

C Onqueftus eft nobisBononienfis epifcopus,,qu°“
poteftas & communc Bononien. cemporalem ij 1 '
rifdičtionem,qua» in quibufdam caftris & villis eccM
Bononienfis competit pleno iure:& in cuius quafi£°‘'
felilone iuiflc ac efte dignofcicur,per violentiam
pare prafumunt: tk  infta, Cum autem valde ficiniq uU
ea,qua; collaca funt, pro remedio peccatorum vener^
bilibus ecclcfiis vel rclida, auc eis iuftis modis
adquilit:i, aliis vfibus adplicari, propter quod m^it 0
inuafores ipfarum rerum,tanquam faerilegi funt,ana'
themati vfquc ad fatisfadionem congruam fupp on efl '
di : & infra.

Mandamus,quacenus fi tibi conftiteric depr $n11 '
fis , monicioneprarmilfa ,percenfuram ecclefiadi ca .^
cclfareipfos ab huiufmodi, če  fatisfacere dc pratet 1
tis dan-inis Sc  iniuriis,adpellatione remocajComp^^ 5 '
CAP. XVII.  (l

Priuilegiatus"vt non tencatur rejpondere nifi (tr .^
loco: fi in ali o leco rejpondere Vel foluere promittdi
poterit conueniri 3 &etiamvbihabet dsmialiHnhf tc>in
dum loan.jlndr.

Idem epifco po Dulmenfi.

D lledi filij I.& A.ciucs Romani, fua nobis p^ 1 ^^
ne monftrarur,quod cum abbati S.GenoHefi
rifi e n fis, fu p e r qua da m pecuniš fu m ma, con tra R- P 1 .
decefforem cuum lictrasimpctraffenc, tu prop^nj
cifti,quod omnibus Angliciscft a fede Apoft. 1  *
vc fuper caulis pecuniariis, citra mare conuenire
p o Hi n t, propcer quod idem abbas in negotio non $
ccflit.Verum,quia & fi fuifTecpriuilegium talečo«
fum,non tamen prodeflec iliis,qui fecercolocoreT
dere,vel foluere ; aduerfariispromiferunt,cum ibi
bidomicilium habent,valeant a  conueniri:*****
mus>quatcnuseifdem depecuniaipfacum iuftisoc ^
deracis expenfis, tk  congrua fatisfadione danino^.
(vlurisomninoceftantibus)fatisfacias,vt ceneris - 2
quin ehičm abbati noftris dim us Iiteris inro * 11 * 2

vc in commifTo fibi negocio (propolica ex parte tu 2 ^

didgentia non obftante) iuxtaprioris mandati **
icnorem line dilpendio more procedac;

cap.  xviii. .. d{c y

fnanquam laici pojfunt iurifdtčlionem nonfi****^.

■ l.cor.t r.rx- fc.de a Cii o.&ob ligat. & Ba rt.

■ l  r C.$
■.m  w

proK*

20 $

De libelll oblatione.

206

prm^are, clerici tamen nonpojfunt, nifi epifcopi dime-
fini confetrfus accedat, pyiud.cx cui us iurifdidionernprt-
npart volunt,fit eccltfiaft c hs.

I4cm nihati Trecen.

QTgnificafti a  nobis,quod P.cleticus ad petitionem

0 C.mercatoris fe cui iurifdidionifubiccit, fi in ter-
»linonuneelapfo,depecuniamutuatanon fatisfecif-
feteidem: & infra. lnqui(itioni tus tali ter refponde-
mus,qubdlicetpriuatorum confenftis eum, qui iurif¬
didioni priefTcdignofcitur fuum polbt indicem con-
lUttiere, clerici tamen in iudicem non fuum (nififortb
fit perfona ecdefiaftica, & epifcopi diatcefani volun-
*ss accedat) confen tire non polfunt.

CAP.  XIX.

leftlime citatni , tene tur cer um indice ciiante caufam
frifitjui  , nor. obftante, quodpeffcitationem mutauerit
finim.

Idem.

■p Ropofuifti nobis,qubd quidam fubditus tuus adpe

1  citionemcuiufdam b  aduerfarij fui, a te legitime
titatus ad caufam,quia poftmoduir. iurifdidionis alte-
tiustirecajpit.tuum intendit iudicium declinare. Por¬
to tu* prudentiz dubiumefle non crcdinius, quod is
in przdi&a caufaius reuocandi forum non habcc,qua-
f ab ilio iarm przuentus.

CAP.  XX.

Oitifaclericut pote?t in emu Romana conueniri, licet
nltaj jj/ectfice firumibinonfortiatunhabet tamen excau
fi mi reuocandi domum.

Idem.

L lcec ratione-delidi fcu contradus aut domicilij,fi-
iierei,dequacontrapofleiTbrem caufe mouetur:
tiuibusforuni regulariter quis fortitur, epifcopus ve-
fttrapudfedem apoftolicam conuentus no fuerit:quia
tamenomnium ecclefiarura mater eft eadem,& magi-
fira: ritecompelli potuit,vt ibi fuis aduerfariis relpon-
deret: nifi pro alia iufta & ncceifaria caufa veniller,
<Riam li tune allegalfct, ius reuocandi dom um faluum
fuiflet eidem.

D E

LIB ELLI

iatione.

r  itvlvs  m.

O B-

CAP.  I.

<dUorttneturinfcriptis libellum p orripere. Vtlficilu-
*tXnon debet admittere atlorem ad liti pan dum,nifipri-
r * tilibelluminfcriptts ojferat. h.d. p er alia verba.

Hxconcilioapud fandum Medardum
habito. c

'TGjjahvs d  epifcopusdixit: Habetis libellu re-
I damationis vel poftulationis? lili refponderunt,fe
J pri manibtis nullum habere libellum.Ignarus epi-
‘ c opusdixit: e  oportet vos fecundum eccleliafticam
*udoritatem, redamationem veftram libelliferie /
'* t dararc, eamq; veftris manibus roboratam, fynodo
P°rngere, vt tune vobis canonicčvaleat refponderi.
kt tuncip5fratreslibellum confcribentes porrexerut.

CAP. II.

'■*niiipitur reali, nonfufficitrempeneraliter peti,fed

fili.

Vide Vtrraadum Vafquin. libro  I .fyf.de fuccejf.rc-
»*««■» 9 j. b diBio,cuiufdam deell in cjuibuf-
dammanujtriptis.  c Medardum monajlerinm eil in
*jbt SttefiinenJi,vbi id concilium babinim eil. Iiurchar
Vi  ‘broi.decret.cap.\qi.lno par.6. cap.z6q.^ycap.t.
" ‘it.int.compil.  d Ifmarus.al.Hi^marus.  e Vide
■mptniido.  C. vr.de vi.&l.fi bomicidqX.de accu.py au-
ibtnt.de ind.tjoportet. col/. 6.  f aUepare.

dihe: tu jj’ectficari,Vt euitetur obfcurit.es pyaquiu»-
catio.

InnocentiusIII.

S Tgnificuntibus a  T.& H.fratribuj noftro fiirt ap*.

llolatuideclaiatum, quod cum interipfoseit v na
parte,& V.exaltera, fuper quadam terracorasn iudi-
cibusdel^atis tradi fuiflent in caufam , oblato eisli-
bello: illi(cumplures terrashaberent) vt terra itla,
fuper quaquzftio vertebatur, oftenderetureifdem ,i
iudicibuspoftularunt: quod ciim ipfi faccrc denega-
rent, ad noftram audientiam prouocarunt. Quocirca
mandamus,quatenusficftita, reuocatoin ftatum de-
bitum, fiquidpoftappellationcm huiufmodi noueri-
tis attentatum,&c.

CAP.  III.

Non tenetur reusreffiondere libello in aEUont perfona*
li,finon exprimitur caufapetendi.

Gregorius lX.archiprcsbytero etui tat n ne-
ua,pyM.canonic.Culmen.

D lledi fili; fratres ecclefi fandse Maria: de Hifpi-
da,iua nobis petitionc monllrarunt, qubd qunm
prior de.  conuentus Panda: Marii ad Carceres, ipfos fu¬
per quadam pccuniatfiimma coram priore fandi Tri-
nitatis Veron.audoritate apoftolica conueniifent, e*
parteipforum fuit excipiendo propofitum, qubdcurn
didi prior & conuentus nollcnt exprimerein porre-
dolibello b  eonuentionali,quare fibi dičtapecuni*
deberetur, fuper hoc minirne refpondere tenebantur: ‘

& quia didus iudex exceptionem huiufmodiadmitte-
re denegabac,no(lram audientiam appcllauerunt. I-
deoque mandamus, quatenus fi eft ita, reuocato in ir-
ritum, &c.

DE M V T VI S PETI-

tienibus.

TirVLVS  lili.

CAP.  I.

ludex etiam dclegatu^compelht aSiorem ad re tfiondeie
dum reoin caufa reconuentionbs, pyvtranque caufam or.
dine fuccejliuo Jimul audiet: pyvnafententia termina-
bit. bocdicit,

AlexanderIII. Vulterano  c epifcopo ab-
batt de Sponpia.

E X d  litem: f 1  c^;. ] IKioniam rationis oni*
exigit, e  vt plebanus de  clerici Maturen.abba-
ti dfratribus Maturen. monafterij, de iis,qu*
auuerfuseosproponunt,debeanc in veftra prifentia
refpondere, cum fibiexipliscoram vobis a fed e apofto
licadelegatis iuftitiam poftulant cxhiberi : Manda¬
mus, quatenus adione plebani de  clericorum propofi-
ta, &rcfponfionefada: monitione primifla compel-
latis eofdem memoratis abbati de  fratribus incondnen
ti coram vobis fuper fuis qu*ftionibus refpondere, ve
viciflim poftmodum rationes partium audientes, con-
cordia vel iudicio vtriufq; negotium terminetis.

[ « Vejimaccepimuf,quoddil.filq noftriabbaf py fra¬
tres Matitrienfij monafterij, fuper qnxftionibus quas ple¬
banus py clerici Maturien.aduerfus eosproponunt,veftri*
paratifuntfubire exarnen , /isiliincontinenti debeant de
fuis quaflioitibus refpondere. Vnde.f

a Vide Lan fi.in ca.qu oniam.tj.probation es.j.de prob.
quatenus hicapitur de libello incerto py obfcuro,laf.in
b-fedifta. lnftit.de ačiio.Dcc.in cap.dilebfi s .de indic.py
Paul.de liaftr.co>ifil.i^.^,py^llex.confil.iSi.pyiSti:in 1.
Volum.  b vide l.fin. C.de an.excep. pyl.\. jf.de edend.
pcrBar.  c male alij archiprexbytcro.  d Peftconcil.
Later.fub Vllexan.ll]par.tl.cap.i py cap.l.eed.tit. in  r.
compilat.  c videl.cHmPapiniantts.infinX.defent.es*
mi er. omnium iud.

f,  4

207

CAP.  II.

Modu*procedendidatutpertefcriptum in caufa cm-
uentiontt.intclligitur repetituain caufa reconuentionit.
Caleftinus III. Bsthomag.  a decano.

P Rudeutiam b Sc  infra. Sane confuluifti nos, vtrli
cum caufaappellationeremotacomittkur, & reus
coram eodem iudice ačtorem reconueneri^oc ačlor fu
perreconuentioneadpellationisobftaculum interpo-
nit,an (ithuiufmodiappellationideferendum .- 1  Nos ve
roicafentimus, quodciimačloris & reieadem fitcon-
ditio,& vno eodemq; iure circa appellacionis remediu
debeat vterq; cenferi.ficutdefiderat aftor, vt (ibi iux-
ta mandatoris refcriptum iuftitiafiatadpellationcre-
mota: eodem modo reconuenicnti debet in fuaiufti-
tia refpondere.

Decret.Greg. Lib.II. Tit. V. &c. 208

lando. 4 Verum quia dicebat mulier fe viru« habcrc
fufpe&um, & idem procurator nec de mulieris irepuni
tace cauere,nec vedro Te curaflfet poftmodum confpe-
čtui pr* len tare, vos teftes mulieris rccipere ftuduiftiss
[2 &f.~\  Confultacioni veftra: taliter refpondemus> 2 »
licec ordo iudiciariiu in aliis controuerftis fit feruan-
dus,&in matrimonialibus caufis, non vfquequaq;icr-
uetur: quia ramen in praTenti negotio non e It adu de
foederematrimonij,fed de crimine adulterij (pcrquod
ad feparacionem coniugij,non ad coniundioncm ten*
dirur) quialire non couteftata, teftes fuerunt recepti*
& atteftacionesetiam publicata*, ftuedeferendum,(i'
ue non dcferendu adpellationi fuifiet,non eft ad defi'
nitiuam fententiam procedendum. Pocuit tamen pr£'
fatus R. propter fuam contumaciam, vel etiam procu*
racoris (h fciens non purgauerit eandtm) excommuiU
cationis fententia innodari.

[1  In apoft.fedeconflituit totius ecclefia ma^ijlraturfh
Vt quia fecundumfcriptur*fententiamfuit Deu* borni '
nem reclum ,fed ipfe fe immifeuit qu#jlionibu4injinitin
ad eandem nodi quafiionum difficiles referantur/fuo rt”
Bo iudicio diffoluendi, & infra . Ji d a p o ji o Ut tun o (iri **
titiam lit eram m vejlraruminfinuatione peruenitqu»d>)
[ 2 Et att ejlationibus publicatk dtli^enter auditk q tl *
fuerunt ipfiu-s nornine alle^ata. £>uia vero ciim defereft'
da fententia cum virkprndentibu* traBaretk 3  diuerfe**
inueniftk diuerfa conJilia^uibufdam dicentibusapptll
ti o ni Jimp ličit er de fer en dum , ah k au tem app ellationi dt*
ferendum non ejfe, nonnullk etiam afferentibttsapptUn”
tionem nullatenus tenuijfe,cum mulier nonfit reftituMfi*
virofnjj/cBo, mji de impunitatefnfficientiprafti* oif
tione,vosin fanta vari etate nos confulere Voluijhs, qM$*
ter ejfet m hoc negotio procedendum., Hosigitur.f
CAP. II..

In cauft reftitutionk>contra contumacemjite non con-
t eft a ta: fententia proferri non p oteh.  d.c o vnp n bende*"
do omuem modam fummandi.

Idem Pherofil,'mit.patrianh.e 3 ^archie-
pifi.  b Caffeti,

A Ccedens : f C 1 ©"/.] Cum iniudieumdelegato'
rum prafentia.archiepifcopus Tirenen.rcftitudo'
nis benefitiu poftularet,plebanusfan&i Marci de Vt'
neciis (contra qucm agebat) nihilad obiefla refpo 11 '
dit, d  led ad nollram audientiam adpellauit:
farpe fuiifet admonitus,vc iuri pareret (quiaeiusatlpn
latio non tenebac ) noluic tamen refpondere ampli uS '
vel coram eis etiam comparere. Ipfi vero iudices (ct* 1 ”
plebanus infuacontumaciaperduraret e) teftesrcce'
peiuntabaduerfaparte produftos, & depoScionibu*
redaftis in fcnptis,!«and;uierunt eidem,vt adeosactj
deret,in perlbnas, vel in diifta teftiu obieSurus.Qi'°“
ciim facere noluiflet, / in ipfum excomunicationisft*

tentiam protulerunt,poftefliončiurisparatcialisadiU'

dicantes archiepifcopo memorato:& cum reftitucntej
in.inregrum, diftričlius vetuerunt, ne quis poirefliot*
Citenen. ecclefis reftitutam prsefumeret pcrturbar c ‘
Cum igitur £ lis coram eifde iudicibus non cflet con
teilata, Scmanifefte pateret,literas ipfas perveriftp'
prellioneni obtencas, (ciim manifeltumeflet duos
diiftorum iudieum, Achonicn.videlicet & Berite«.ep 1 '
fcopos : eidem archiepifcopo tanquam fuffraga«t |J
fuo Metropolitan« in b e (le) ac cx his plcbanum legih'
me adpellafTcconftaretdn quem (etiam (i minus kff'
time adpellalfet) licec iudices ip(i propter contumat 1 *

DE LITIS CONTE-
ftatione.

rirvLvs v.

c A p. 1.

1 V«» per pofitiones rejj>i>nji<ines,fcdp er peti tionem
in iureprepoJitam,&rejjioujioncmfecutam,fit liti r con-
tejlatio,iyui omijfd nuli ut eH proceffu*.

Gregorius IX. abb ati finih loannis invinei*.

O Li.m inter epifcopum Nouienfem ex parte v-
na , &capitulum ecclefice fandi Quintiniex
altera.fuper quibufdam ininriis,& excommu
nicationum fencentiis, & quibufiiam aliis articulis or-
ta fuit materia qusftionis: & infra. Iudices fadis qui-
bufdam pofitionibus,&: rcfponfionibus ad eafdemiau
ditis etiam , qu:e partes voluerunt proponere cora eis,
caufameandem ad examcn apoftolieum remiferunt.
Procuratoribus igitur partium propter hoc in noftra
pr2fentiaconftitutis,quamuispo(itiones Screljsonlio-
nes hincindeluperpluribusarticulis fads fnerint co¬
ram iudicibus memoratis:quia tamen litis conteftatio
nem e non inuenimus eflefadam, cum non per pofi¬
tiones, & refponfiones adeas,fedperpctitionem in iu
re propolitam Sc  refponfionem fecucam conteftatio d
litis fiat: procedurn ipforum de fratrmn noftrorii con-
filioirtitum duximus nunciandum.

VT LITE e NON CONTESTA-
ta non proceciatur ad teftium re-
ceptionem,vel adrenten-
tiam definitiuam.

TIT. VI.

C A P V T I.

Siaoatur de adulterio adfeparationem tori,&a»te li-
tuconteflationem rent eitcontumax,poteft excommuni-
tan.ft d tejlet recipinonpoJfunt,nec mufa definiri.
Innocentius III. abbatifauii: Praa<li,&
L.cauonico Bononienji.

A  D / hsecDeus: [> eb-f ] Cum cau(a,qus in¬
ter R. & B. vxorem eius vertitur, ati&oritate
apoftolica vobis commiffa fuiifet, tande pro-
curatorciufdem R libello vxoris, quo virum ad fepa-
rationem roti, & vt dotem reciperer,de adulterio accu
fabat, noluitrefpondere, donečaduocatus eius veni-
rct.inducias poftulando. Qui ciira huiufmodi fjtpe pe-
tendo,vobis illudere vidcretur,candem ad prxfentiam
veftram accedens,dixicferelpondereparatum- feddie
llatutociim crederetur refponfurus libello, refticutio¬
nem vxoris primb fieri poftulauit, ne fecus fieret adpel

a al.ttfcliiep.,  b Part c. prudentiamfup.de offic.iud.
de.&c.l.eo.til.in l-.cornpil.  c yide Bart.fj* Ful^of
Paulumin l.cauftt.C.de tranf Soc.inreg.K)}.  d /. v n.
C.ee.vpr l.VtureUut.ij iddrco .ff.de hb.leg,  e Vide Bari.
Sac.infal/ait.Rj^.l^b.ipali^Hilfeii.  f C.I.ee.tit.in  J.
r tmpiiat.

a Videauth.rpHifemel.C.<pu<>m.&ciKan.iu.&ibi$,{'
b Cafarien.  c C.t.eod.tit.in \.cemp.  d vid.laj-l 1
ijuif tut di.uo ob.&l.z.jflfirjuttin ituvo.nonie.  e
bciaperrnaneret.  f yid.l.i.^.firjuitdprincipe.f-" t T
inlocopub.  g ord. eji-.Hos cajfauimut pradiBat/i”"*
tiat,tu luno ej}'“ c°tejia.&patcret,etc.£).che{lnri‘’' ,c '

cxcontm‘ l '

209

cxcommunicationis forte pocucrunt pro&rre fen cen-
tum, non ramen debuerunc fuper principali negocio
definitiuam fententiam,lite non conteftaca, proferrc :
prardiftas caflauimus fencencias , imb caflas denuncia-
m 'is&inanes. Vnde Tiren, archiepifcopo dedi m us in
mandatis,vt ecclefice S.Marci inftrumenta reftituat: &
etiam vniuerfa, qus huiufmodi occafione fententiar,
^pcrfe, velperalios, occupauir. a

• [ 1  *4d prafeniiamnoftrarnven.f.n. Paphen.ep , v en.

f t i*jUh*ni.Tibiaden.&'Beritcn epifcoporum nobu lite-
*** pr*fentauit,fententiam continentes,quam fuper cau
f*qttatnterven.fn.Thyren. archiepifcopum exvna par
i( i&pUbanumfancli Kareti,ex altera Vcrtcbatur, iidem
tptfiopiprotnulgarunt: ajfevebant etenim iidem epifcopi
nemoralt p erfua* It terasna o d  c« m caufam ipftm de ma-
nojlro fufceperint terrninandam,partey adfuamprx
fntiam conuocarunt. Sed plebantts nec e or h  m literat, in
‘pubu* madati noflri tenor erat expreffus recipere Volu it,
n ?c forum fe confteftui prafentanit-fed fccundo cit at ut:
Idtt»ec literat eortim reetperevoluiffet, coram cit appa-
r jfh,priori* abfentuefu* caufa*allegans, &infpeflo no~
y r *'fum literarum tenore, potiti* etiam inducii* & reče-
P ttf >ab ei* licentiatu* abcejiit ,fe flatuto die ad eosredirc
P*mittens.~\

cap. nr.

fi Ute non conteftata reu* ejlcontumas: fi fieri poteši,
*Mtituračlor in poffefionem , caufa cujlodice: ah ds rent
tXl9  mmmicabitur.

Id e m epifcopo Brixienfi.

**T V* fraternitatis b  deuorio: [ * ^ȣ]Confulta-
doni tuše talitcrduxinius refpondendum , quod (1
Cl *slite non conteftaca c  fe abfentat contumaciter:
a ,s 4»e caufa {ir,quod ačlor poftit in petitarum rernm
P°flefiionem induci s eft in eadem caufa ciiftodize indu-
?*ltts. Quodft caufa tališ lueric, quodidem in poT-
e '«onem nequeat intromitti, d  vr iuri pareat, per
Cn 'uram eccleliafticam eft contumax compellendus.

Vt lite non conteftara.&c.

Quodft caufa tališ fucric,
e ®°nem nequeat intromitti, d

c nfuram eccleliafticam eft contun.. . ..

f 1  Confuluifh praterea ,vtrumfialiqui* citatu* legi-
peremptorii*parere noluerit, iudex lite non conte-
c otra ipfum debeat fententiampromulgare,vt idem
Jec{ iu tadio appellaturmfaltem indici*fe con [beclui re~
*ft*tat,ad qnod,~\

cap. mr.

M" teslium facla contra non contumacem,lite non
p* ata,in caufa matrimoniali esl nuli a.
deni de de c trna Hclemofio  c abbalibu* ^Au-

. rel.& Carnot. dicfcef.

^^cedens f  ad fedem apoftolica nobilis vir Gu. ^
e Pif VlCCcomes n °kis expofuir, qubd cum Corifopiten.
^ih°^ u . s co?n5tem  Bricanniarproxima linea coufan-
ta dsadtingat: & archidiaconus cius ftt clericus
Ci N nfalis  (^‘dcidem vicecomiti eft aduerfarins prin-
^iti lS>Vt P ocec l u * vxorcm  ^ & rerram puhlice

^jj,j erc pWEfumit)& magifter P.de terra vxoris fuxo-

^ ejdftatnimisfauenseidem » & omnes fub di-

[Kh, ^iftanccomitis memorati, necnifi perdiftri&u
- • - -

* t 'Of^ l,tna( llignare 1 qnb ftne mortis periculoaccede-
r. a Mcbac: &  licet liccras non habuit de condu-

pateatacceirusadeos,& ipft (quibus caufain-
•vm  & v x°rem fuam commifla fuerat) nunquam
Cl 'int nfti in terra ininaicorum fuorum)Iocum 8c

a, »en mitfa? eifuiftent, non debebat fe credere
^iis^tibusininaicis: [ 1  ] Mandamus, qua-

' CUlt »propinquioreifttis tc.rr«e. nobilis tam didar,

. Pjj .  ----—-——

* ' ? *3. 6  -dijjoluti. C.de condi.ex leg.  b Cap.  3. tod.
\p C n !" L  c  “bfentauerit fe.  d irttroduci.

cleemejjna abbatib.  f Cap.  4.
S .41. VK  h lx rjHttlibet enim
'h f y'Carum trilur inimkitia capitalts,yt hic per
“■ MarJfUn lA-Cprxtsrca.jp.de tjnxjl,.;

210

quam fus &cati&ipfapcrvoscommojius valeat ter-
minari,ciim ad vos fecurus a  pateatacccffus) vtrin-
que b  partibusconipocatis(f! vo'oisconfticerit,qubd
antelicem legitinieconteftatam,vel poftadpcllationc
ex prrmidlscaufis interpofiram, teftes fuper confan-
guinitateconrra rr.arrimonium abfque culpaconruma
cis recepti fui(fcnt)vos adteftationes huiufmodidecer
natis irritas tk  inanes, compelientes dičtam nobilems
vtreuertaturadvirum fuum ( ouem inconfultč dimi-
dt) ita qu6d poftquain ipfe vir plenariani refticutione
habuerit tam vxoris, quam terrte caufam fuper matri-
monio audiatis: eamq;finecanonico termineds.

[ 1 Sed qiu & lite non anteftata fuper conf.inpuini-
tatc tejle* recipere prxfumpfevunt: & infra. Cum iqitur
in matrimonialibtu canfis non tam ad dijiun^endi* y qudtn
adconiunoendum debeamus exijerepromptiores y  nefor -
temneči Veusconiunxit , bomo non feparare prafumat.
dif.v.p. a.f .2

CAP.  V.

Lite non conte jata non recipiuntur tejes regulariter
fuper principali. Fal/itin cajibus hic annotatcf: fcilicet
cum timetur de morte y "velabfentia diitturna tcjium.tunc
enim feruata folenitate hic pojita y poffunt etiam lite non
contejlata tejes examinart. b. d■ sfquc ad.tj-porrb.

Idem.

a Voniam c  frequentcr in dubium reuocatur k
multis,an lite non conteftaca teftes recipi valeat,
auttoritate prstfenrium duximus declarandum regu¬
lariter verum efle,quod lite non conteftata>non eft ad
receptionem ceftium proccdendnm. Nififortede mor
te reftium timeatur, velabfentia diuturna: in quibus
cafibusjCitmciuiliter eftagendum (ne veritasocculte-
tur, tk  probationis copia fortuidscafibusfubtrahatur)
fenes, Sc  valctudinarij, Sc  alij teftes (de quibus ex ali-
qua rationabili caufa timctur)etiam lite non contefta-
ta funt proculdubio admittendi, feu pars conuenta lic
con tu m ax, feu fitabfens abft;ue malicia > vt conucniri
non podi t.Sed liafior non conuenerit aduerfarium in-
tra annum, ex quo conueniri poteric, vel faltem rece-
ptionč huiufmodi teftium non denunciaueritilli. Ad¬
teftationes lic recepta non valeant, ne forte hoc pro-
curet in fraudem,vt proceifu teniporis exceptiones le-
gitimaad repellendum teftes, velalialocumhabere
non poflint.

Cum agiinr de matrimonio carnali vel fjirituali > pop.
funt centra centumacem etiam lite non conte jata tejes
recipi .pj. fententia dc fini hita fcrn.Sir c/o reua eilabfens ,
fednon contumaciter y tuncin carnali non.proccdit y fed ex-
pedaturabfens. In jjiirituah vero y  fi aoaturde contraBo :
jalntur turibuaantiepuk: Ji de contrab endo  , exp eclatur
abfens perfex ruenfa. Sed de hocvltimo , tjuanao agitur
de contrahend%dichodiert in capi.rpudmfit.i^capi.cu-
pientes.de eltBo in fi. rbi aliter esl promfum. hoc dicit.

Porro fpecialescaufte poftuntocenirere, in quibus
cafualitereft ali ud obferuandum,vc(verbi grada) fi fu¬
per alicuius clečtione, vel copula maritali d  quceftio
moueatur. tune enim ( ne propter Iongam moram in

fpiritalibus Sc  temporalibus patiaturecclcfialafione,

velviroliue mulieri fornicationis oecafio prabeatnr,
maximčcum propinquitatis gradus opponiturlege di
uina prohibitus)in huiufniodicafibus(ficontumaxap-
paruerit is, in quem fuit ačlio dirigenda, fcuquiaper-
emptoriacitatione recepta venirecontemnit, feu qui -
maliciose icipfum occultat, e  feu,quiaimpedit,na
podit adeum citatio petuenire) teftes Ute nou coni ee

a Securior,  b vtrifiiie. ■  c Capi.  5. e o d. tl t. in
compnlaiiene,  d ctmtratfenda. f cl contraBafed is
quiabej contumax ftl, i£r.lk fari.it d  •§■ /icp.fi antem f  !-
cund H ost. Ioan ..rinil,  c Vide l.contumacia, cum no. .
jj.ds reg.iur ... .

g* s..,

211

Decret.Greg. Lib. IT. Tit. VII

(lata funt meritb admittendi.& nihilominuj»(fi de cm:
fa liqueac) ad definitiuam fententiam proccdendum
Si vero aliterabfens fueric, Sc  agaturde fpirituali con
iugio inter ecclefiam Sc  praelatum iam contračto , ele
čtione maxime confirmata , illud in hoc articulo volu
mus obferuari, quod fuper expečtatione taliun^pcrfo-
narum in faeris eft canonibus definitum. Quod fi for-
fan agaturdc fpirituali coniugio contrahendo: is qui
cit in praslatum elečtus, per fpacium fex menfium expe
čtetur,nifi(penfatis negotiorum circunftantiis) per fif-
pecioris prouidentiam magis vel minus fuerit expe
tfandus.

Si autem dc carnali coniugio fitagendum, tandiu
alteruterconiugumcxpečietur, doncc dc ipfius a  o-
bitu verifimiliter prsfumatur: quia cum line culpa lit
abfens,vt II captiuitate, vel agritudinc > aut alio iufto
impedimento forfitan teneatur,aut ctiam propria, fed
non malitiofa voluntarc in remotis partibus moram
facit, b  vt dc facilivcl inbreui citarinon podit : ei
quidem pranudicari non debet, cum habeatfbrfan ex-
ceptiones legitimas ad intentionem contrariam cli
dendam : co nequaquam obftante, quod de lapfu car-
nis podu opponi: quoniam in coniugio cafus muki oc-
currtmtjin qtiibus conitiges line culpa 3 fcd non fine cau

coatinere coguntur.

^idperpetuum reimemoriitm,veleum nfitur perviam
i»quiJitionif y pojfunt tejies fine litvcontejldtione recipi y
& etiam publicari.b.d.Vfq l  adfiln alijsvero.

Sune &alij cafus finiiliter c  fpeciales.in quib. abf-
quclitis contcftatione legitimc poffunt teftes produ-
ci,vtquando excelfuum inquifitio, vd ccttium publi-
catio imminet facienda.

Si rent lite non conteftata ejl contumax , & afitur rea-
Ifmittitur aBorin pojfeJUonem rei potit* caufa cujlodta:
ti a.trn tamen reettperatreutveniens inira annum , Ji oj)'c-
rat cautione de Jlando iuri y  ifinrejlitnat expenfits:poft an¬
num Vero hm non feruatm,non auditur y tiiji fuper pr opri c-
tate. Sed Ji conuenitur renti , qui nomine alieno pojsidet,
toomiuabit dominum in iudicio  , Jlatuctur ei terminus y
intra quem faciet dominum comparere: qui fi intra ter -
min um non venerit y iudexillnm citabit.quo adhucnonve
»sin Ic.iude.r milili ačlornn inpoJJejlionemveram. Si ve¬
ro rent contumax conuenituračhone perfonali , mittetur
uči or in pojfcjlionem bonorum ipfiut rci,pro modo debili
declarati ; £2- p ritno mobilium , fecundo immobilium y fi
tnobili* non exijUnt: vel excommunicabiturreus.h.d.Vf-
t>nt ud finem.

In aliis verocafibus prudentereft adtendendum, v-
truru con tnmax reali aHione, an perfonaliconuenia-
tur.Si reali, mittendus eft autor in rei perica: pofleflio-
nem, vt tardio adfečtus reus veniae refponlurus. Qui ii
venerit intra annum (iudicio fiftiprafttita cautione , d
ac exhibita fatisfačlione congrua expenfarum ) poflef-
fioneni recuperet.Qtiod (i cautionem ofterre neglexe-
rit intra annum : ador poft annum verusconftituetur
poifeifor : fuper proprietate duntaxat aduerfa? parci
dcfenfionclegitima referuara. Qubd(i fuper rebus im
mobilibus qiufqaam conueniatur,qui eni pollldet no-
mine alicno, debet Hacini in iudicio dominum norni-
nare, ccrto dierum fpacio a iudice e  ftatuendo, eoq;
adeius notitiain pcrducendo, vt vel ipfe veniens ,vel
idoneum dirigens refponfalem, aSoris intCBtionem
excipiat. Si vero poli tempus indultum, quod di/poii-

a fiuoi modu probetur ahqui> morluurdocel Odo jr.
in l.fi. C. dtfiic.ecdfyr..in l.fiquidem C.fol.mntr. 'Srtnrnn-
tnin l <!poteši, vbi ponit  25. modos.  b- De modopro-
bnndi ittJUm abfienliam Vide in t.pefi ad crimen. Jf. de
pub.indic,  c In ,tntiquii,cafut fjsecialeiin quibtu fimi-
litcr, 0 -c.  d Vide l. cum eten cm, C. de epifi, & iter.
c dl. fini e n do.

212

tttm eft, ncluerit adimplere: taneuatn lire, qti2i'nge-
ritur ex eo die, quo poifeifor ad iudicium vocatus eft,
ad interrumpendam prsfciiptione iongi temporiscan
teftata, dominum poifellionis iudcx cribus n  ediflis
legirimis euocabit: & tune ipfo in eadem volunutc
manente, negocium fu m ra a tim exarainans, in poflef-
(ionem ipfarum rerum adorem mittere non tardabit:
omni allegacione abfenti fuper principali quafu'one
referuata. Si autem fuper perfonali adioneconuenia'
tur, vel mittendus eft ador in polfellionem mobilium
ipfius,vel im mobilium , fi forte mobilia nonliabeat,^>
modo debitideclarati: veliu contumacem eftecclelia-
ftica fententiaproferenda: itavidelicet, quodalceru-
tra pa-na, qm magis timeri debeat ,iudex a principi®
lit concentus: adalceram nihilo minusproceffurus, i
hoc meruerit proteruitas con tumacis i qui veniens in¬
tra annum,vel poft annum etiam atidietur iuxtadifti«
dionem in alio cafu ftiperius adnotatam.

T

I c
i«

DE IVRAMENTO CALVM-

N I AE.

T 1  T V L V S VI h
CAP. I.

Clertcfu in c&ufei ccclefi x fua iuramentum calutiMt*
poteft alt eri committcre : & perftiurarenen co£itur>»K
debet fine fuptriorit fententia.

Konorius fecundus. b

'N b*rentcs velligiis prccdccclTorum nofirorum
centium grauiores qiKEltiones per fummumponti-
ficem terminari: [* Legibusita [que]com-

perimus clfe cautum , vt nullus clcricus iurareprsfu*
mat. Alibi vero reperitur fcriptum,vt omnes principi'
lesperfonje in primo liciscxordio fubeantiuramencu
calumni«,proptcr quodplerifquc venitin dubium, V-
trum elerieus iufiuradum prcefiare debeat, ant aff; hoč
officium delegarc: quia illud confticutionisedifluffl;
vbi clerici iurare prohibcntttr, a [ c  Auguftode Con-
ftantinopolitanis clericis promulgatum mifie videtur*
idcirco ad alios non creditur pertincre.Vt ergo dubic-
tas ifta auferacur,fectindum etiam decifioncm lilij no-

ftri d  H.quondam itnperaroris, cuius funt verba
& infra. Eius itaque interpretationem corroboranuis>
&• diui [Marci] conkitutionem ita interpretarideberc
decernimus , vt ad omnium ecclefiarum clericos gent'
raliter pertinerciudicetur. Nam cum impcratorlu^ 1-
nianus dccrcucrit, vtcanonespatrum , vim lcgumb*'
bere oportcat,& in nonnullis patrum canonibus rep^
riatur, vt clerici omnino iurare non audcant,dign ulfl
dt,vt totus clericalis ordo a iuramentocalumniarpr*'
Itandoficimmunis. Pr^terca ftatuti principis tenor
tališ clfe dignofeitur. Nos itaque ( diuin« & human*
legisintentionc feruata) decernimus &impcrialia u-

a Diclio>tribusdeest in omn. yet. ex Rtiytnundi.&^
ret,compil.  b Jn imprejlif Honor.yfed ex Cod.Bur-' 1 ' 1 '
terem lečlionem rejlituimut  > ^ Honorium fecundum
pofnimus>vt etiam obferuat Cont.cum ex ordine capitd ,u '
ius tituli: tu m ex Henrici imperatorn m e ni ion e in b° c
capite bilbita : vixit enim Jlugcnius^&fedit circaannH**
C h rijli uz6. Jmp .Henr.$ t Habetur tuec decrctal.poftctftjj
J~a.tera.fnb ^Hex.^.p. 2 ].cap.j.^c.l.eod.tit.i)n.Cfmpd>
In yno Honor.^.omnib.epije. occidentahb. JnaliiiHonoj-
fimp Učit er.  c L egena. M ar dano. vt & inf.paulo p 0 "'
error hir.cpr9cefiit>quodin feriptd codiabu*qUdleshA'
bcotficfcripium erat-.lmper.Marc.Mardanuf. lih andr*
feripferunt: "Maracs.  d Henrici, vt feribitur in v e -‘
hu.vbiadditur eam Henrici ccnjli. jlriminifachirn ejj e  1’
i\alcnd, */tprtl.  .

r  aoricar«

213

De dilationibus.

214

ftoriare irretra&abilitcr definimus,vt non epifcopus,
non presbyter, non cuiufcunque ordinis clericus, non
abbas, non,aliquis monachus> vel fandimonialis, in
caufaqtiacunque,liuecontrouerlia, fen criminali, Teu
ciuili.iufiurandum compellatur qualiber ratione fubi-
rc j fedaliis idoneis defcnforibus (fiexpedire ecclefise
fujenouerit) huiufflnodi officium liceac delegare. Ve¬
tu cum hac moderatione, vt epifcopus incolidco Rom.
pontifice> vel quifquc clericus inconfulco pralaco fuo
minimeiurare audeac. Omnibus autem eptl'copis,& v-
niuerfo clero,ita ctiftodiri debere mandamu$,vt fi quis
in illarm comraiferic, veniam fibi dcinceps nouerit de-
negari.

[ 1  Kefir o rum fr at rum diligenter confilio mquifito  ,
buiufmodi caufc fitecicm irrefragabiltter V eo opitulante
ded dimu*. Duoniam.~\

CAP. t I.

h jjttritualibu* caufis ' de calumnia non iuratur.

Ide m ordinat ori, ecclcfi fiibd.&magifrro
Omni bono.

L Iteras: a [t&ihfra.']  Sane Ro. eccl.in hiscafib®,
in quibus de eccldiis, decimis, & rebus fpirituali-
bustantum agitur: iuramentum calumnia: nec darc,
necrecipere confueuit: e o quod cales caufe non cx le-
gum diltridione > fed ex canonum a:quitatc finem de-
bitum fortiuntur: canones autem iuramentum calum
^ixin lunufrnodi caufis nulliprorfus inducunt. Vnde
contentione de iaramento calumnia: prsilando omif-
fo>ad vlceriora difcretio vellra procedat.

[ x  Beniftiitati* tua benigne recepimus, in ejuibusV-
trumin ea caufa qua tntervcn.fn. G. Bonon. epifiopum,
&dil.fil,  „4. Paduanum abbatem ,/Ub veflro esamine a-
&Utur }  iuramentum calumnia praJlanVel r e cip ere con-
Kfniat requifijlt *.']

cap.  irr.

Princip ali? perfona non iudifiincle releuatur ab onere
Mrandi de calumnia : licet compareat per ceconomum :
fedfibhel ceconomo e fr deferendum  , injpefla yuafotate
Uu fo&perfoHarum t h.d.

Eugeniuspnpa.

pcrtra&andis 6  caufis faeramentum calumnia:
^nonpaflim pra»cipimus exhibcri: fed caufa: & prin-
Cl palium perfonarum qualitate infpeda, quandoque
P cr ipfas principales perfonas,quandoque pcrcccono-
m ° s  >^ui caufam omnino non nefcianc, in animam iu-
rantls  dlud pra:cipimus praeftari.

C A P* 1JLII.

pttierjitas teneturiurare de calumnia, niji releuet fe
Co  fifiilu en do ceconomum.

Dem Magalon. &  R. Keumanfen.epifcopo.

I ‘l? c , rai:orurn  *• c  C 1  3 Accepimus autem,  quod
^ a oabl)atc& fratnbus d  Clarcuallis (ficutab aliis)
calumnia: iuramentum. Ad quod faciendum
^cogere non debemus. Sed (ne aliena lura videan-
faf * U ^ moc ^ occafione illieite detinere,& ip.fi a
t  Ua  <jccidant, fi ex parte ipforum pra:didu iuran
^ciunres poftulauerit, non fuerit prali; tu ) eildem
> vc  i^fuo mona&erio cccononmum ftatu-
^ tc  petere & excipcre,atque iuramenrum

infr A  •?? n ‘ a  nccedc fueric) valeatexhibere: [ 2  &

idon - u vct, ^f rat:e r Ncumanfcn. epifcopoaiconomu
ft»rv« e n m  in tali officio conueniens ipli

rao, >»fterio vidcatur.

»« Uges(ZrfanBarum palruminflilutio-

' fir ° rrc Cpii>fis in ommpotentu Dci fer-
&■ defendunt  , ^ 7 - nullam eis molefitam

a cau-
men-

le X  y tit.in  1 . compil. posl cone.La

• 2 ' b Poslconcil t Late.fub\Alex.i.p. 2 ^
r Cap.^.eod.titanl.compti

■ // yt 7  j /*  ^ j j  h - * j  i.. ....


Velperturbationem qu*faero ordini co?itradicat i  ir/oga,-
ri permittunt .]

[2  Icleo^per a.f.f.v.m.(j.eofdem frratres qui inifia ca k
fafunt yficut ratio exigit>plenius infiruatif y  Vt dc c at er 9
fuaiura per boe non pojiint amitterc  , & aliif quantun%
iufiitiapermitiit y in talibus caufis debeant fatiofacere.’]
CAP. V.

Clcrh i etiam in eorum caufis iuranl de calumnia  , con*
travi a confuetudine non obfianle.

Lucius lll.Hehen.  n epifcopo,&>arebid.

Korui cen.

C Aeterum,quia b  nouis morbis, noua conuenic
antidota pržeparari: mandamus quatenus in cau¬
fa fideiufiifinis,qux  inter R.clericum de fando Albano,
&(I.& P, canonicos) London, vertitur: ad veritatem
eliciendam, adpellatione celfancc prsedari faciatis ab
vtraoue parte calumnia: iuramentum : confuetudinej
qua: legi contraria eft,non obftantc.

CAP.  VI.

Procurator vel Jyndicus Vniuerfitatis ecclefiafiicaVel
fccularif^de calumnia iurare poteft.h.d.

InnocentiusIII. epifcopo Plačen.

C Vm caufam c qua: inter Rauennaten. archiepi-
fcopum,& commune Fauentinum(fuper villaLu¬
ci, ac quibufdam aliis)vertitur: dclcgatis iudicibusdu-
xerimus committendam , &  iidem in negocio minim^
procdfilfent: nos partibus dedimus in mandatis^t^
ipfacaufa noftro feconfpeduiprjefentarent, quorum
procuratoribus cum inftrumecis de rato,in noltra pr«e~
lentiaconfticutis, petitionemipfius archiepifcopiper
procuratorcm cius fecimus exhiberi: & ad eam , par-
tem alteram refpondere , ac interrogationibus &: re~
fponfionibus redudii in fcripris,& litecoram nobis
plenillimc d  conteftata,fecimus calumnia: iuramentu
ab ipfis procuratoribus vtrinque prseftar/.

CAP.  VII.

Epifcopus i ur at de calumnia , fiperfeipfum elegit liti -
gare, propofitis tantum non tačlis euangeliis. Si vero per
Jjndicum litigat , per illum poterit jurare.b.d.

Grcgorius I X. epifcopo Beluacen.

C Vm in caufa pecuniaria(qua inter te & R. e  mo¬
tam effe proponis) non per te , fed per fyndieum,
vel adorem elegeris Iitigare 3 per illum quidem pra:-
Randtirn erit calumnia iuramentum : quod fi per te ip-
fumjpropolitis tuntum,fed non tadis euangeliis (licut
in dicendo teftimonio) a te videtur huiulmodiiura¬
mentum exhibendum: čc  infra.

^ 4 cior refutando iuramentum calummafnecauft, ca -
dere debet ab infittuta aelior.e  > reusautem debet haberi
pro confejfo. b.d.

Posna vero recufantis hoc iurament um cum prcefta-
dum fucritjcft vt ador ab inliituta cadat adione, reus
autem haberi debeat pro confeRo.

DE DIL ATI ONIBVS.

TIT. Vlil.

CAP. I.

Sumnta fic: (nevideatur conuenire rubri. de app dla-
tionibus.) Citatio vocatoria cum peremptoria non debet
ejJe nimis brent*,maximevbi dc rebus ecclefafiici*agitur?
ntfi nccejiitas aliud fujrgerat.

Alexander 11 l.Cantua. & Vigor.epifcopi*.

D l l e c t 1  / filij, abbas & monachi de H.
nobis infinuare curarunt , quod cum cau¬
fam , qua: vertitur inter ipfos, & moniales dt

a Vt in c.  4 . in fr. de fideiufi.  b Posl cone. Lat.fub
iAlex.ypar.2).c.'$.'&'c. 6. eod.tit.ini. compil.  c Cap.i.
cod.tit.in ^.compil.  d al.legitime.  e al.M.  f Poji
conc.LaUr.fubvLlcz, X .p .i.c.^vbi efi in tegra fa eh jj> e a es~

2t5 Decret.Greg. Lib. II.

Leden, fuper čcclefia de Aken. decano & arcnidiaco •
no Lincon commiferimus terminandam : ipfi cimentes
fc a iudicibus adgrauari (eo quod ad primam citatione
terminum fibi nimisbreuem & peremptorium ftatue-
runc) a  ad noftram andientiam duxerunc adpellan-
dum. [i gr)'.']  Quia (vero) non fpe&at adiuris ordi-
nen^diem peremptorium,maxime cum de rebus eccle-
fiafticis agitur (nifi forte neceftitate vrgente ) taliter
maturareimandamus, quatenus fi eft ita, reuocatoin
irritum, fi quid inuentritis poft adpellationem hu-
iufmodi adtentatum : in caufa iuxca pnorem tenorem
licerarum procedatis.

£ i Kosigiturattendentes.] '

cap.  ir.

Inducia delih eratoria dene^antur reo,fi per liter,ts ci-
tatorias plene potuit t n Ji rut, gr deliberare fuper co , de
quo quaritur.

Celcftinus tertius.

P Rsterea b  adiecifti,quodcu caufa! tibi a fe.ap. dc-
legantur, literis citatoriis referiptum apoftolieum
inferis, vt eo vifo deliberare valeat, qui ab altero con-
uenitur : C 1  &  /• 1 Quu igicur quidagendum (k in
hpc cafu , defideras edoceri, taliter tibi refpondcmus,
quod rco ad iudicium legitiak c  conuocato , fi cx rc-
fcripco fibi tranfmifib plene potnic inftrui fuper co,de
quo in iudicio conuenitur, induciae deliberatorise non
funt vlterius indulgendsc , fedprocedendum potius eft
ad examinationcm caufie, & finem eidebitum impo-
nendum.

[ * Cumefo non ad primam gr fecundam canonicam ci~
tAtionem ,/ed ad tertiam tantummodo reusveniat,aclore
ad omnes citationes Veniente ,gr ipfe ahlor intentionem
fuam in iure proponat : r(us Vexationi eius intendens,tuc
p rimo delih eratorias requirit inducias , cum aclor e/de m
authentieum offerat, rt concordct cum referipto : quiain
primacitaiione reci pit, afjerens etiam quod tam Ion go ct
tationis fpacio ,Jivolucrit,plen* tempus deliberattonis
potuit babere .]

CAP.  III.

Ex declarationeVerbi generali* , v el ambigui pojiti in
libeH'o,noua inducia delib eratoria dan da non funt , fi per
exprejfupotuit reus deliberare fuper ambigui tate iUa,vel
generalitate.hoc dicit.

Honorius III. Verentino  d epifcopo.

L lcera tua: ac petitio e  presbyreri fan&orum Pri-
fcject Aquilx de vrbe, nobis exhibita: contincbat :

[ * & J'  ] idem presbyter conrra r.obiles viros A.&G.
libellum eccleliae frnc nominc obtulit, continentcm,q>
penfio dc poflellionibus fulut.i non fuerat ipfi ecclefie,
clapfis iam tribus annis & vitra. Nobilibus vero ipfis
petentibus, vtexplicarct ipfis fpacium ,quodperha,nc
adiedionem & vitra, figtiificari volebat: & ipib pres-
bytero exprimente , quod feptem annis fuerat in di&a?
penfionislolucioneceffatum : ijdem dicenteslibellum
cfie huiufmodi exprefiione mutacumdongiores ad de-
liberandum petierunt inducias: quas quia denegafti
cifdem , ad noftram audientiam adpellaucrunt. Nos
igituradpel. huiufmodi friuolam reputantes, manda-
mus quatenu$ea nequaquam obftante, in negocioip-
fo ratione pra»uia proccdas iuxta priorum continen-
tiam literarum.

C 1  Sfnodcum caufa m qu<e interipftm archipresbyte-
rum exvna part e , gr no bi les viros Jd. de Ctlia. gr G. gr

Tit.

IX.

216

jratres eorum 3 <& filios ex altera fuper quibufdampojfef
fione ) &rebus alitf Vtrli tur, tibi duximus comittendam.]

CAP.  IIII.

St cit at u s in caufa ardua de longinquo rocaturpro pu¬
hlica vtilitate 3 etiam ad locum iuduu  , ita quodinira ter-
minum citationis deliberare 3 &alia fibineceffariaadci-
parendum explicare non potuit , in-termino rejfiondert
non cogitur , // reperiatur in loco iudicij , fed babebitn«-
uasinducias boe dicit »otabiliter.

Greg. I X.abba:i aqu£Viu£eTuron.dicec.i&
anbidiac. Tur o ne n,

E Xpofuitnobis Situriccn, archicpifcopus; & infra.

Burdegalen. archiepifcopo dedimusin a  manda-
tis, vt fuper iure primatise , quam in eo & in prouincii
fua dičhis Bituricen. archicpifcopus fe haberepropo*
(uit, adinitium proxime prateritže quadragefim«e(q^
ei terminum peremptorium adfignaHimus)perfe 3 aut
per procuratorem idoneum , le confpe&uinoftrop.r*'
fencaret. b  Cumq; poftmodum perfonalicer vocatu*
pro ccclefia? Romans lubfidio, ad noftram c  audicn'
tiam accefiifiet, Bituricen. archicpifcopus apudfe.ap*
conftitutus,poftulauit inftanter, vt in eodem negocio
procedere deberemus. Idem veroBurdegal. archicpi"
fcopiis ad propria rediens, conftituit pro fe procurato-
rem in iplo ncgocio,qui(faluis exccpcionibus fibicom*
petentibus in refpondendo & defendendo , ac aliis) 0 '
mnia faceret,qii£e in propria erac perfonafačlurus.P^
tente ergo archiepifcopo fupra dnfto, vt prsefatusp^'
curator refponderet eidem : lile eK-cipiendopropolu^
fe ad hoc non teneri,cum proalia maiori caufajprop* 1 '
blica fcilicet vtilitate didus Burdegalen.vocatus p r ,°
abfente reputari debuerat, d &  reuocadidomump rl '
uilcgium habuifiet. Nondum etiam fuper hoc dclibf'
rauerat cum fuffraganeis fiiis aliis, quornm concil" 1
tam ardua caufa rcquiric: nec tempus habuerat,iri
advtrunque negotium valuerit (ficut expcdirct)t* ,f
paratus. Sed pars alter3 econtra rcfpondit, quddcu^
fuper quaftione pradičta frius fuerat cuocatusifO
ftia intentionis non fuerat pri>m*i mandatu per polk'
rius reuccarcrtemporis quoque fpacium habuerattan’
prolixum,vtpotuiffet fi vohiifTet fuper caufa dclibc^'
re prardičta , ficut fcccrat cum quibufdam: & coran1 ?*
de vtrtque negocio imminere :& infra. Nos igirur
confilio fratnim nofirorum vfq:adproximum e  vcn
turu m feftum Natiuitatis dominica dilationcin adhu c
fibi duximus indulgendam.

a Videl. conlumacia.jf.de re.iu.gr l.trcsdenunciatio-
nesC.quomodogrquandoiud.  b CapA.eod.tit.ini.
compil.  c euocato.  d al. Ferrarien. al.Florentino.
C archipresb. Lccl.S. Pauli in vrbe liom.prxešl abbasv-
nus: gr buic ecclefue defcruiunt v fpre.card. jQuorumv-
nus e ji preš. ca rdinalts S. Prifcae, Ergo preš byt eri, legenda,
n*» archipresbyteri. in omn.manufc.

F E R I I S.

»

D E

TIT. IX.

C A P V T P R I M V M.

D iebus demimcis mercari, litigari , tudi čari, vehuf^ 1
non debet, fed dc vcfpcra inVefperam dibentcelebr***•
Hx concilio apud Compendium■ /

O Mnes diesdominicosa vefpcra m vefpcrflm,^ 11
omni veneratione decermmus obferuari, &
mni illicito opere abftinere : vt in eis mercatum ro |nl |
m e fint ncque placi.tum; neque aliquis ad mortem
ad pcenam iudicetunnec faeramenta (nifi propaccp
alia necefiitate)prxftcntur.

C A P. II. kl)

Fejlorum principium g? fini* Ji eri debet, fecuft** 1  ^

* j  . uf

ipfsrum m ao ni tudi n eni, gr confu etn din c m v egi o n
pnmo. In pr.ee ip ui* fiejits grintra Pafcha gr Pentece) /j
non fit folennis genuum fiexio. Si t amen tune clertcP^

a Prač e p tis.  b Vid.l, » atuihi.

c al.prafentiam.  d Vi J
gr l.i.in fi.Jf.folu.ma,  e primum. i
c.Si.Iuo p./{..c.i6.gr c.i.eod. tit.in i.compii Vide b ot<li
uiam Itb.^.var.refol. cap.ij. f pifc*l*

ll.i.gr ibi.glojf. gr ,

r t.l.aclione-^Lahe«.jf-P ro > i
e primum. f Bareb.t-

219

Decret.Greg. Lib. II. Tit. XI.

220

I Ntelleximu$j a  qubdcum q usedam muiier pete -
ret qucndam in virum,teftes ad fuse intentionis af ■
fertionem induxit: perquospars viri futurum fibi
prsdudicium metuens, exceptioncm confanguiniratis
obiccit , cx qua intcndit petitioncm raulieris elidi:
[ 1  &J’~\  Inauifitionicu* talitcr duximu$refpondcn
dum, quod cum exccptioneprobataquseftio principa-
lis perimatur,ante cft cognofccndum dc ipfa , quam ad
definitionis articulum procedatur : quo fačto virum
ab impetitione mulieris (prout expofcit ratio iuris)
abfoluas-

f 1  jQuia vero Hojconfulere VoluijlLanprius de impedi-
mento confanguinitatis jTt agenduifo qudm fuper mufa.
principalifententia proferatur.  ]

CAP.  II.

Si reus contra aBorem fooliatorem jjioliationem oppo-
nit: aut excipicr,do,& tune prius auditur,^ ea probata,
reftondere non cogitur* fed per h o c non rejlituitur: aut
agendo y  & tune fmul Vtraq {  quajiio terminatur , & ea
probata rejiituctur.

Innoccntius III. epifcopo "Karm arin e nJi.  b

C Vm dile&us filius c  abbas dc Fcrentino,de nobi-
libus viris dominis dc Artone d  depofuerit qnse-
jftionem,quod mami armata, & cum cjccrcjru ad caftru
monafteripvenientesjin praedis animalium Sc  aliis dam
nificare dičtnm cccnobium pratfumpferunt : decjuibus
iuftitiam fibifieri poftulabat, Ht citra litis conteftatio-
nem fub forma cxceptioms fui-t cx aduerfo refponfum,
qubd per ipfius dolum Sc  violentiam caftrum Siratia-
miferanc: quod Sc  progenitores eorum tenuerant,&
ipfi pofiederant in quietc: fibi petentes prius reftitui,
*quam petitionibus ipfius re(ponderent,pra:fertim cum
teftes haberent prarfmtesjper q,uos intencionem fuam
incontinenti probare volebant. Vcrum ex parte abba-
tis fuit taliter repiicatum, quodab co reftitutio peti
non poterat, qui non fucrat fpoliator, praefertim cum
dičtum caftrum ad ius Sc  proprietatem fui monafterij
pertineret: quod etiam paTsaduerfanuliatenus dene-
gabat.vnde Sc  verus dominus (ad q«emab aliores fua
podela reuertitur etiam poft tcmporalongiora)reten
tionis debebat commodum -obtircere: & iudicium re-
ftitutorium contra fpoliatorem tantum competere di-
gnofeitur: [ 1  &  /• ] Nosautem diftinguendum efle
credimus, vtrum fpoliationis qu*ftio ab eifdem nobi-
libus fitobiečta in modum ačtionis ad reftitutionem
petendam, an in forma exceptionis adintčtionem ad-
nerfarij repellendam. Cum ea in modum ačtionis pro-
fofit*, intelligantur muttse peticiones fefe tanquam
diuerfar minime contingentcs: ac per hoc iuxta regu-
lam iuris (qua dicirur, Qpi prior adpcllat,prioragat)
quxprius eflet propofita, prius foret*tračtanda:quan-
qftim inidem iudicium ambar dedučta: , viciflimq;tra-
čtata?, fimuleflent cadem fententia terminandse. Sed
quoniam quarftio illa fuic ab eifdem nobilibus tantum
in modum exccptionis obiečta : interloquendo pro-
nunciamus,vtprobationes eorum fuper ipfa exceptio-
ne primitusaudirencur, Sc  ea probata legitinoe, abbati
non cogerentur refpondcre fuper petitionibus memo-
ratis,donecreftirucrentiirab ipfo : cum 1'poliatorifpo-
liatus anre reftitutionem non cogatur vllatcnus rc-
lpondere.

Verum fpoliatione in modum esceptionis tantum
probata , non cft per hoc reftitutio facienda. Quemad-
tnodum fi in modum exceptionis aliquodcrimen tefti
obijcitur,vtateftimoniorepeIlatur,ctfi crimen contra
cum ciuiliter probatum fuerit, non ideo fibi pcena iu-
fligitur ordinaria, fedeius dumtaxat teftimonio non
creditur:quod ea rationc contingic,quoniam in ipfum

Cttp,Vu.eo til,m l.compil.
uatienfi.al. V* ricenfi.al, Marin,
compiL d Arrone,

b al.Karmenf.al.Ko-
c Cap,  j . e e d, lit. in  3 .

accufatio non procedit.Teftes etiam,quorum teftimo-
nium reprobatur, incerinfames quafiex falfo teftimfl'
nio noip habentur.

[ 1  Pro d*m»i< qusqflUtii refiitutio poftuUrinon j»‘
terat , fedad eadem debeat afiio competens intentari,*'
lioquicum etiam pars abbathdamnagrauifumafibitiut
r ere tur illa ta ,p rita reftitu e n da fu. eran t , ft pr cpt er h uiuf
modi ejfetrejlitvtio facienda fecundum tenorem rtgttU
memorata. Capi tula quoque de ref.itutione facienda , h-
quentia,locum hab ere in ertminalib. ajferebant:&qt<4*
do qui*ab aduerfario fjioliatur , ^ fuper re ipfa
liatus etfjConuenitur. Caterum exparte abbatk rtgtl0
introduBam aduerfa pari in mututipetitionibus lotu*
habere dicebat , cum cauft vicifiim tračfata Vna pof (A
fententia terminantur. Cum vero parsahqua p etat ref r
tutionem y vel aliquid fibi deberiproponit , graltera^
dum cxceptionw fe afferit (boliatam , necante refiW'

tionem fuam nuliatenus refponfuram de incidenti pr"*
afferebat antea cognofcendum. Cum autcmquxpranih'
muf & ali a quadam p radi Bi Cardmal.nobi* (g* fratrih
n o deli ter r e tu lijfen t . ]

CAP. III.

Petenti hareditatem  , ebflat exceptio natiuitatif itff
prius debet coram ecclefiajiico indice terminari, hocdt" 1 ’
fccundumgloff.tntelli^enf .0  quodhic cratprius couVt'*'
dne feculari petita b uredi tac, & exceptumfuit dei^S*
ttmitate,

Honorius 11 l.Ludouico {{egi Vrancorum.

T Vam non credimus latereprudentiam: eaufatf 11 *
talium regina: Cypri,ad examcn noftrnm ( \tp° tC '
quaaad forum ecclefiafticum pertinet) effe de
[ 1  Of-] Qiiiavero a  antequamnaralium
minata eflet, dependentem exilla fuccellioniscauP ^
incipere,nihilalnid elfet, quam diuerfisproceflii ),1 T
tricaie negocium , & confufionc qnadam iudičij 0 ^ 1
nem perturbare:fi forte ab ipfa regina fueris fuper
requiiitus, donečiam dičtacatiftumaliumapoft^ ,c
iudicio finem acccpcrit,patienterexpe<ftes.

[ 1  P n de clarxme. Philip pum rege m franc o rti pa*
tuum litem n o ji m curauimus pr*moncre 3 vt jiforJit* ,,t ,
regina ipfa fuper /UccefUone comitatus Čampama >
fUonemproponeret c tram «o,nen aud/ret eandemq" f,i J < "
termin a ta ejfet pradiBa cauft natalium , ex quaiH‘ v ‘\
fcitur de p en dere. Lfcet igitur Jicut eidem patri tne
p/im us, v e hm us Reginam ipfam in fuu iufth pttiM*
bus cxaudtn,J

CAP. IIII. 0,

Jigenepojfejforio recuperanda,uon tenetur aiitt rt) *
tu tionem fu$t fb o ha t o rib us  (* ififu per quaflion e fj>
nis) rrjfendere : poteši tam e n ab agendo repelhp trl *
ptionvm ffoljationis.b.d.

Grcgorius IX. . j

q  Vper fpoliatione conuentus, aduerfusrcflttur 10 .^

trt*

peten tem no eft (nifi fuper quarftionc ipoliaf* 0 ^
:audiendus. Cum reftitutionisF

fi tum reconueniat a

titioinhoc priuilegiaVa nofcatur, vt ipfam inten


IUIU lil JIVV ) »UJIlrtlU

nop cogaturante rcllicucioncm rpoiiatoribusrcip.
dere. i  Quanquam ab agendo (fpoliationeabt‘ J
modum exceptionis c  propofita) repellatur.

P L V S PETITIONIJiV 5 ”

XI.

D E

T n V L V S

cap.  r.

Penit quatuor modospluspetedi , &poenasplusp

C Gregorius IX.

Onfilium d  prouidcntiaedicinopL ,
pecuniam cibi debitam,ante terminu 01 * .

a Tatnen.  b Vidd.bonafdescimuot.jf- i
c al. oppo ft ta in m a$ ufer.  d Vidt Uf'U« tH  -' '
agensinjl.de aB,  fr fa^


22i De caufa potfefsk

ucrfario repetirti: piinirtsrcnim imvortunitaspluspe-
tcntium,fi fuper pctitione fua duxcrint in iudicioper-
fillendum: ita, qnocl qui rcpeeuut umplicis fine casila,
in expen(isaducrfario condemnantiir. Q.ni autem plns
loco,adintcrriTe tcnetur: * proeo qubd vtilitasadi-
miturdebitnribus, quam habercnt fi ftatuto loco fol-
niffent. Eivero,aquoamplius b  temporc pecicur, in-
ducilduplicaatur: neclicemexcipiet,niii cifolliantur
espcnfif. Te quoque dubitare non credimus,qubd caa
fapluspccitur , dim aliquid in gcnere vel fub alterna-
tionc debetur, & icm in fpccre, vel vmim pracife peti
concingit. Rc autem , fi. x. fint debica, Sc  xx pctantur,
loco vero,cum ouisnon vbi ccrnuenit foluere.fed alibi
conuenitur.Temporc quoque,cum ance diem vel con-
'diiionem petitur quod debetur.

D E C A V S A POSSESSIO-

nis & propiietatii.

T IT V L V S. XI L

CAP, I.

Caufapoffejiionit&proprietatisfub eodem indice ter
fnihart debet: nec contra abfentem eslpronunriandum.

Gregorius(dud) o Sirili*.

S Vfceptis d [ r  &  fO Legali prouifione dccre-
tumeftram e  momenti,quain proprietaciscau:
fam, fub vnoeodemq; iudice deberccognofei, f
N ec nos contra inauditam partem aliquid polTumus
definire.

['Magnitudinisveftr* epifiolis centri fiati/itmusi&c.
Uuafunt imprejfa in magijlro Gregorp.  J

CAP. II.

Siachtm eil poffejforio &petitorie  , pofetl inde.e rece-
ptHpripationibu*/upervtrofy pri ut difcutcrc probatio-
"'tjuptrpofleflorn, & ill:td ter/ninare.b.d.

Celcflinus tertius.

A Dvlcimuminrerrogatifuimus, g  fi iadices depu¬
tati, vtde pode Hi o ne & proprietate cognofcant,
Sraiubuspartium fmnptibus parcere cupienccs, de v-
• r iquecommixtimaudiantallegationes,pariter & te-
"tiadmittant: h  deindcpriujaudiantadteftationes
“tpolTtfiionej&pronuncientfecunduni tenorem illa-
rilm >.vtrura ličite hoc agatur. Nos autem (cinn fioc fit
' n  mre cimli expr(.lTum)qubd ličite pollir.t ficri re-
‘Pondcmus.

CAP. ITI.

# ftolUtus pojfeffcrpj o e ti tori v fimul agens, pojfef
J l °nem Jj>oliaiionem provat, fa d non do mi ni h  m fen r p-
frittatenhobtmetin pojfefforio: fedfuccubet in .petitorie.

Innocentius lil. archiepifc&po&canoni-
cif Sutrinit.

^ VmEcclefiaSutrina paftore * vacnret, vosc< : >n•'

,kJ  Htnientesin vnu, &(ficut moriš cft)fpiritirs fančH
Sf^ciainuocata: paftorem vnanimicer elegiftis, pečen-
Csi pfius ele&ionem a fede apoftolica confirmari. Vc~
Jelenciconiientualium ecclefiarum ciuitatis ciuf-
crtl >confequentcr fuatn depofucre querdam 5  quod
i n  cpii' CO p 0rurn  elc&ionibus ipfi acprardecfcflbres
f C ° 5 ^ ucucr * nc ' nterc ^' e>  vos eis rcnitencibus, &

, <c , ^adcledroncm ^rocedere pra:fumpfiftisrquam
confirmari, fed infirmari potius polhtla-

fcel'  • Vi *' lA 'f de eo quod certolo.  b plus.  C <*/•
l(o U -^ re š or ' 7 ’^$, l fi r iind.z.epijl. 100.  d r.

i,cm P'j}'  c  ‘tl-momentane*poffefiidnif) fed
r ’® rt ?‘ e ft'm°>nenti.  f T^id.l. i,'tgr per totnm
inf e V 4 i-re.ad eundemiudi.eatnr,  g c. v#, eo.tit.

l ' aK 'P’*” t ‘  1  c. I- ^ eodjit.tn  3.

is&rproprietatis. 222

bant.Partibus ergo apud led. apoft. confiitutis, in au-
ditornm prarlcntia teiles vtrinque produfti fueranr: &
eurum depofitionibuspublicatis, parscanonicoru per
teftes a fe introdinSosintentionem liiam (qubdadcos
tantum fpečiaret elefiio ) fufiicicnterdicebant a  crTe
probatam,parte clericorum nihilominus adfcrente, q>
perdi&a tefiium,quosprodnxerant ,& ipfiadfertione
fuam , (qnodeIečl:onipontificum interclTc deberent)
plenius probatiificnt: per qu:r conftare dicebant.eos
clečlionibus triuns epifcoporum (qiiiecclcfia;Sutrin 3 e
vicimo & immcdiatčpr;efaerant)eum canonicis cache-
dralis ecclefia; adTuiffe vocemque habuifie cum aliis e-
ligcndi.Nos igitar(quoniam deprehendimtis teftes ve-
ftros in perhibendis ttftimoniis varios cxtitifle > atque
aiiuerfus fidem adteftationis ftia; cora auditoribus va-
cilla(Te,& qubd negatiiiam quodammodo adftruere
Tacagebant, probarevolcnces ius ele&ionis ita b  ad
vos (peiSare, quod ad aduerlarios mimme pertineret:
per ceftes vero aduerfa parcis fin t fufficienter oftefum,
q»odin trium epiičoporum eleSionibus de quib. pra-
miifum eft, clcrici prafences adfuerinc, & vocem ha-
buerint eligendi)pramilTani elečiioncm faftam eis co-
tradicentibus & exclufisdecrcuimus irritandam, cle-
ricos fapedidlos in eam qnafi poireftionem (quam an-
te controucrfiam motam habuerant) reducences. Ve-
rum quoniam in qu*ftione pracdidla quicquid mrisv-
traque pars in ele&ione habebat, dedudlum in iudiciii
videbatur,cum iure ciuili fit cautum, id venire in iudi-
cium,nonfolum,de quoadtum eft vt venircr,fedid no
venire, de qu® nominacim aSum eft ne veniret: & le-
cundum ftatuta canonica elečliones epifcoporum ad
cathedralium ecclefiarum dericos regulanter perci-
nere nofcantur, nifi alibi fccus obtineat de confuetu-*
dine(peciali:necexeo, c  quod clerici antedidi le in-
ter eligentes Sutrinos epifcopos probauerunt tertio
e.vticifle, ius eligendiproprer breuitatem tdraporisvf-
que adprjcfcriptionem legitimam no produčlt fibi ad-
quirerepotuerimt,&aciore non probancc,qui conue-
nitur & finihilpracftiterit, obtinebit: abeorumimpe-
titione fuper elefiionib. faciendis vosduximus abfol-
uendos, fepcdiftis ecclefiarum clettcis fuper hoc per-
petuum filentium imponentes.

CAP. IIII.

Id cm dirit <juo .idintc lic clu m.qK«d dscrctalri fbpra
prcxn>ut.

Idem canonicis de Betblebem.

C Vm fuper d.  elefiione Bethlehemitem ecclefia
interR.fubdiaconum noftrum.S: P.canonicum fc*
pulehri dominici quaftio verterecur : vtroque fepro
elefto gerence: cum prafatus fubdiaconusiipatriar-
cha Hierofolym.fuerit confirmatus [ 1  /'• _] Tuiti  e

qui fe probauerat per fecularem pocentiam fpoliatu r
reftituendum decreuimus , iuftitia mediante.,Venim
q«oniam tam poffeflbrium, quam petitorium dedudii,
fuerat in iudicium, & tam reftitutionis, qu.im elečlio-
ais qu*ftioplenii]s agitata^ & conftitit nobis clcdlio-
aem vtrmfq; minus canonicam extitifte(cum iudcx,de
qua rccognoueri>,pronunciare f  debeat ) vt:anque
duximus fententialiterirritandam. g

[ ' Jllterverofauorem Regium oblineret , eis dil.f.p.
Bafili ca 12. apojlitlorum.l.lit. S..S tl phani in monte Celin.

a Vicebat.  b aiitac/uidcm.  c Hu,ius perio-
difenpu: Clerici conuentualiunt ecclefiarum tpuanuis tri~
bns epi/coporttm eleHionibui intcrficerint,non tamen ac~  *
epuifluerunt ius eligrndi , nuo.uam non dum lepi rimo tem — •
pore.idiuspraferipferant.  d Cap.2 etd.tit. in \.a>m-

pit.  c al rt quia fc pr o bautrat.aidt.t cum. [Hi.ife pre¬
kanit. f In Cod.Bari.de capranunciareicprc.  g ii?"
litpHagari huius c.eslin jra.de.ee nfeji v. C.2..

223 Decret. Greg. Lib. II.

presbrterosgpG. S. "Maria in porticu diac. ca/d. dedintua
auditores. In cfltorum prscfentia receptu Vtrinq J  teftibus
greorum depofitiontbus pub lic atu  , binccinde alle^uta
fuerunt nohti , £y fratribusnoflrisretuleruntfideliter&j
prudenter-. Kos vero tam per relationes C ardin*iiuvn y
quam per *efta de caufie merilisfufficienter inflruBi tom
raunicato fratru m nojirorum to nf.lt o la m di Bumfub.Rf]

CAP. V.

£>ui agit deproprietate y ante conclujiontm caufe pof
fejforio adipifenda vel recuperanda aJgere poteši: pošl
concluJioneTnVeroigr ant c fententiam hoc nonpoteB y niJl
iuJI a c aufa fu bfi t.

Idem epifcopo Kouinien. &

P Aftoralšs h  officij: [* £p/.] J>aue(ficut intimafti )
contingit aliqu:\nd>,vc cum is,qui fe afierit fpoba-
tam,luum trahitfpoliatorem in caufam , inter ipfa iu-
ris aufpicia requifitus,quo malic experiri iudicio,litem
proprietatis ingreditur, de iliata fibi violentia nullam
raciens mentionem: cum autcm fuerit in caufa procef-
fum,nouum iudicium fwper polic flori o nititur inchoa-
re: [ 2  &iitjra.] Conlultationi tux taliterrefpondebi-
mus, quod poflcflorio q uidem iudicio, quod de recu-
peranda, fcu adipifcenda po/ieffione proponiturante-
quam rcnunciatum fit, autconclufum in proprietatis
iudicio primicus inftituto.agi poteftab eo,qui rem ccc
peric vindicare.Cum legali lic prouifioneiUcutum, eu
epiifiindu vindicaueritab co.cum quo interdido, Vn-
de vipotuit cxperiri,pendenre iudicio interdidu poffe
nihilominus intentarc. Aliis pofleflbriis iudiciis in fuo
robore duraturis , qua* vindicationem dominij,fui na¬
tura prascedunr.Si verbrcnunciatum fuerit velconclu
fum,vtiam polfitcaula proprietatis dcfinitiuac fenten-
tia: calculo terminari: ( Ne lices licibus inculcemur, &
viapollitfraudibusaperiti) caufa non decifa, poflefio
rio non eric vcendum. Ni(i iudex y  qui de caufacogno
fcic , hocipfbm exiuftacaula videricexpedirc. c  Puta
cum exper!'picuis indiciis facile arguicur iniquitas in-
uaforis, & fpoHato cafu fcu malicia probandi dominiu
fubtraxerit facultatem. His igitur & aliis caufis mfpe-
čkis(quse continent acquitatem,aut iufte moue:int ani-
mum iudicantis) poltquam etiam conciulum fuerit,
potic agi potietforio iudicio non negamus.

■ [ 1  Debitum folicita men te profequeris cum infhtia

\tlo ficcenfus fliper dubns inrisarttcultsper ap.fe.oracu-
lum d qua tu-a p e n det iurifdiBionis aucioritas y re{peufum
h umi h ter expetts &dcuotus expeBas y  ne forte noua op-
pofitionum vari etat ant juriš expofitio varia nouitate di
ftnBa y non iurss ejfedum pariat y fed tujima defedum po~
tiu si»ducat."]

[2 X)uod nenvidetur peffe Jo rio renunciare iudicio y qui
rem coepertt vindicare. hx aduerfo refijhtur , qrtia dum
quereLm proprietatis {bontepropofuit , praiudiciumfibi

Tit.

XII.

224

je cit in qua{}ioue pojfejlionif y qu<t fecundum ordinem iu-
rti prim proponi potmi &debuit terminari: quid igitur
rn nit Jiatuendum fit y tua frcqmJinit.Kosautem.]

CAP. VI.

Si petitori* grpojfcfforio Jimul estadum  , vna fenten-
tia terminatur pramittitur poffeffo^ium in terminan-
do: Jed in exequendo praualet petitonum.

Idem eptjiopo*& offitiali fancii  ^ Andreje .

C Vindilcčlus: d 6c  infra.Ad quartum breuiter re-
fpondemus,quod cun-, fuper polleflorio 6c  pecito-
no Hrriui eft ačlum : vtrunque vna fententia debet
terminari. e  Sed liccr in pronunciacione lit poffefijo
prA*mictenda,in rxecutionc tamen debet proprietas
praualer e.

a Ktnioncnji*  b Cap.^.eod.tit.in ].comp.  c Vi-
de l dolum.cumglcjf.i. & not.C.dc dona.  d Cap.^-.co.
tit.tn ).compil. C f^tde etiam.jj.de mino.per Harf.

cap.  vir.

v Adiudicatur iUi beneficium  , qui probauit collatorti*
fuum fmjfetn pojfefiione conferendi cottstienu temperi
per koc tanet&i non prohibetur fuccumbens agere de prt'
prictate inrtt conferendi cum ipfo collatore. hocvult to-
ta lit s ra.

Idem Veronen-.epifcopo.

C ». Vmolim a  qua(lio,quse mter archidiaconum c*
/ vna parte, & archiprcsbyrerum &canonicos Vin¬
ce n ti na: ecclelia ex altera: & infra. Quoniam per aJ'
teftationes nobis conllitit euidenter, quod abepifco-
pis Vincen.arcliiuiaconatus ipc fine reclamatioHe alt¬
an a canonicorvjm,duobus archidia.continuc (qui ante
iplum exticerant) lueratadlignatus : Sc  quiacanoni.ci
pradičlbiudicj rccufare minimc debuerunt, cum caula
prsedidis iu Jicibus fuiffct dtlcgata , de vtriufquc par-
tis procuratorum adicnfu, pr£edidum archidiaconatii
eidemper definitiuam fententiam adiudicare curaui-
mus : canonicis Viocen. perpetuum filentium impO'
nentes: Heferuata tamen eis quslfione proprietatis
fuper collatione archidiaconatus ipfins: n forte fuper
hoc contcndcre voluerint aduerfus cpifcopuni Vin-
cen.cum res liitcralios ada,non debet cisprseiudiciuifl
generare.

CAP. VI ir.

Sipetensrem exvna caufi faccumbit, ex alia uufip*'
ttre poterit.hoc dicit-quo ad literarn . VelJlc: Peteniirt&
iure domin tj , pojjejiionem pr o bar e non fufficit . hoc didb
quo ad titulam.

Honorius lil. abbatiS.CyprianiTorcel.dioc
S.tAarianoua de Venetijs *

I Ncaufa,qu:r interpatriarcham Granden.exvnapJ f
te>& abbatem Sc  couucntum monalierij fandi C«° r
gij dc Vtnetiis, fuper fubiedione iplius monafterij) c!C
altera vertebarur : inuenimus pro codem patriarcha
probacum , quod inrcralia abbas quandoqite iuira«
tius fynodum 1. fo. Vcnetorum ci per pluresannost*'
oluens: b  [ 1 ^ infra.J  Adhfccunrdepr^milfn l- !0 '
quos petiit ad fubiedionisiudicium, a patriarchali 13 '
dum per fententiam definitiuam, quam fuperh^ccofl
trariam reportauit: einon adimi?nus(fi alioiurcde ip'
lis experi^i voluerit)potefiaccm. . -

[ J Probatum v uro pro epifcopo inuenitur
monaflerii confirmauit ahbates , qui eidcm tbedanU^
reuerenliam implderent. Ahbates etiam eiufdem
nafteri-j adfynodum veniebant epifcopi , &idem*dtX (
quias inuitatus recipiebatur proccjhonaliter cum .
n) tat e pr*diri* y  ac fimi li t cr inuitatus in fejlo beati
gr pro cur ati onem lecipnbat ibidem,quem in bsrcb^.^
in fejlo purificationvs 3 . Virginiiconducebant. Cum* u
in hitprimo pojfejforio egertnt patriarcha & tpifi 9 ?*
memorau , nos 01 a d pojjejuoncm vel qu ali re\>d Ml ^  _
pradiclot um : quia hincindc petitorio nthilotninus* *
fuitf&vtraefj pars totum iusfuumvidereturiniud> cti{ ^
deduxtffe. nos vtjis pradccef. n. priuilegijs moK*J er ‘ u ^
ipfum defi.n.con.liberutn ejje decreuimus, & tmYH *
ad Ro.eccl.pertinere. Illud in pramijiisqua tunjdi 19
gp^fubiechouem rejpiciunt ah impetitione dibort^P^
triarch* & epifcopiubfoluentes y  non objjantepojj ( j^
circa pradida p rob at a: cum non docuennt fe tant»

•  " rtatis prfutlt ^

fuerit derogatum  : referuamus tamen epifcopo

triarcha & epifcopi ab/oluentes, non ob fante pojjtj l "
pradiBa p robata: cum non docuerint fe tantff
talia percepijfe 3  quod per hoc libertatit p riu ’
it dero^atum : referuamus tamen epifc‘"‘ u
diBo qua fibi citca chripma , o le umfanBum,  e

clericorum y (Jr <\uadam aha quain eifdcmp rl '
ut legij s jjsecialiterrefcr -

u ant ur.  _

Omifit multi? intclleBibus hunt s cap• de

Ht n '

lati DoBor. hoc loco hic trnki V: d dur fatis ap (u *'
uts a'chidiaco»usper epifiopHtn ejfet cUBtiS.  &
qtitd.D-Ji urt.petat . pČ

225

de

De rcftitutione {poliatomm.

226

S P O-

RESTITVTIONE

IIATORVM.

r / r v l  v s xm.

c A P. i.

Xiu.ip.n rejlitutioKempctentem  , moh  eft audietidtu
reu *dt pr opri etate opp.nens, nifiaftort confenticnte.
Gregoritts I \.S .epifcopo CcnJKtntinop.
Icetmultum: *  & infra. Conqueftuseftno
I bis b  Philafiuscicusicius campum ab eccle-
c  hominibus irrarionabilitcr occupatum.
kuod fi it a  eft,quanquam ante oninem contentionem
Podijo tri debuerat violenter ablata reftitui : ramen
'j“ | a Euentus diacontis ipfius ecclefise ,conlentiente
1 f°c6ftituicfelegitimc probaturum di&um campuqi
^ufdem ecclefia: iuris efle,inquire veritatem: &  (i boe
™batum fueritjhuicdicendum eft, vc a fua intentio-
c  ^ifcedat.Alioquin res ei ablara reddatur.

CAP. n.

rejlitHtio/icm beneficij, »en ob fiat renunciatio
f ?°ti (foiiutionem , tjuta pra/Umitttr no n fontane a.
iifiottaddtdhi/uia pr.efirn.itnr non fpontanea: cjuonid
i^P^baretur fj>ontanea,deberet objtare talit exctptio,
ttn anciatio in beneficiahbm.

. Alexander HI. Vipprtn. epifcopo.
^ u bciticures d  pcrquirere,quo tempore H.renun
c^dteedefi*: ISc  fi ribi conftiterit en m fpoliatum,
bti ecclefia: rcnunciauit: contra eum teftesal-
1 , 5 Partis.de iuramenco, d; renunciatione fponte fa
t((reftirucus  fuerit)non admittas: quia no
t tt)  Cri "milc, qubd fponte iuri fuo rentinciattenc, qni
lc n , nc ‘ a t Ipoliatus. Sed teftes cinldem H. quibus in
fn 5 r j lc  probare , qtiod violenter pratdi&a ecclefia
Poli (  ^“battis (dummodo idonet fint) recipere non
r °nas.

p tl  CAP.  III.

Ktj' '"'nfiitHtionem beneficij non auiitur, etiamfi (po
praliat,fi probatnr eum fponte illudbeneficium
"'h»*jfe.

A c C( . Idem '

^■rst ta r  ^»»ftioneP.derici (quod violenterfne
Vt  1»j,' ec clefia Ipoliatus) vobisdcdimus in mandatis,
fSL  j5°tiftarer,eam fibi reftitui faceretis. Quoco-
lc Ct c ‘, c  P°nfum eft ab aduerfario, id non debere pro-
< ' U °dfp onca nea voluncatecoram Eboracen.
^iiif^ftopo apoft. fe.leg. pr*fcriptam ecclefiam f
C’C?-/".] Mandantus, quatentis fi vobis
^ fp 0  tlc >qubdpr,tfatus P.nnllo metu vel vicoaftus,
t, 'G c j t . ,nc ^ p  praftibacam ecclefiam taliter abiura-
A  6o "perhocperpetuum filentium imponatis.

if ‘o ipd ' 1  non firipfimtn idiota ,fed diferettsper-
^ Hh f t0 Peum ei} difcernere rjuid rali o dicht prtefen-
>r ‘‘atedefin .]

‘S, CAP.  IIII.

Ptoi dt relinenda ptccumbil reus ipfius abiura

j * l *.b.d. tjuo ad ti tu Ih  rn.

i. Cm rs  .^ po,&• Elien.arcbid.

d, b  quod H. perlona cede

\S

Vigpren.epifcop

^relaT.derici n M - t -

ti ar *der, ipfum fuper ecclefia fua de Pelen.
^dtaret: Londonen.epifcopo, & tibi (fili
SX , S inius » man datis, vt fi vobis conftarec, od*
V ih. H - 1  cr j us  ecclefia: perfonatum haberet, vel

Pontaneč praeftito firmauerit, fe mtmora

r ^ l,In I -compil.  b Philagrius al. Philarius
at '*b ecclefi.evejlra.  d Posl cone. Lat er.
f *‘(i d*'P fi**' 11 ' 0 ’ tit-in l f compi.  e Posl

f c.i.eo.tit.in l.compil.  - f l.fquis

*( lq L \ U g fed fbontanearoluntate.  h Posl
' b  • P«rt, - - -

2i. c.^.eo.til.m i.compiUiione.

to T.fuper eadem a  ecclefia qua“ftionem decarrerb no
moturum : ab eius moleftia fuper hoc compefceretig
eundem : C 1  infra. 3 Cum vero vobis plenius confti-
tiirec,dičlum H. non folum ecclefi* alterius perfonatu
habere, fed etiam fpontanca voluntace ecclefiamdc
Pelcu.in perpetuum abiuralfe: prohibuiftis eidem nc
didum T.fuper hoc decarcero moleftaret. Licet autetn
nuncius eiufdem H, polteriores literas impetraueric
formam aliam continentes, quod non obflantibus lite
ris a parte altera impetratis, reuocari deberet, fi quid
immutatum effetin caufa> poftquam idem nucius iter
ad nos adripuerit vcniendi. Quia tamen non intellc-
ximus, nec intelligi debuit vtreuocarecur, quod per
vos faflum efiTet audoritateliteraru noftrarum, b  fed
fi quidpra:fumptionevelviolentia c  immutatumef-
fet: mandamus, quatcnus fententiam, quam protuli-
ftis ante pofteriorum literarum recepcionem, occafio-
ne ipfarum nullatenus reuocare tentetis: &ficontta
fententiam ipfam aliquid ftatuiftis, ftudeatis id fubla-
to adp. obftaculo reuocare. Si vero poft receptionent
fequentium literarum fenrentia lata fuerit : ea noa
oblfante iuxca tenorem ipfarum appel.poftpofitapro-
cedatis.

[ * Pof modam Vero nun c i ut prasfat. H. ad prafentiam
nojlram accedens conjlantinobif afjerttone propoflat, tj#
perviolentiam idem H eadem ecclefia jjf oUattufuerit, <&•
ideo adror nojlras literasimpetrauit: Vt ficonftaretVo-
bssveritate čofnita ipfum H. fpoliatum ejfe , cum idem re~
nunciauerit eiclefue contra eum tefes alterius partij de
iuramento & renunciatione jjiontanee fida nullatenus
reciperetPf fi.tefespotiusH. ejuibusintendebatpojfepro -
bare (juodviolenterprad.tcclefia jpolialus fuerit,dumm*
do fint idonei, non difjcratps recipere&fecundum eorum
depofitiones vel demonfrationes <£r rationes& alle<ia~
tiones b inči n de produčlasin caufa ipfa app. re.<juodiu\itf’
ejliudicctis>non obfantih, litem no f ris, Ji qua ali a ab al -
terutraparte impetrat*fuijfent,ant forma quam expref
fimus tn aliss hteris fuper hoc impetratis. ^Addimus infu -
pcrquod fuper caufa ipfa aliquid ejfet mu tatu m, pofqud
nunciuspraidich H. tunciterarripuitadnojiramprafen-
tiam vcniendi , totam caufam ante ingrefjum principalu
caufa contradičlio & appel. ceff.in eum fatum reducere ~
tišin quo fuifje dignofcitur,cum nuciuspradičit H.ejliter
ipfum agspreffus ,nififorte in t erim idem H.cum altera par
te fliontaneaVoluntate pojfetfuper ecclefia ipfi conueni-
re  , nune autem ex litem p radi Hi epifcopi & tutsfil. ar -
chid.nobts innotui t,qu o dv o s priorun* literarum tenorem
fecuti,parter dobita folennitatc a taji is.2
CAP. V.

Petenti refiitutionem betiefiit ) quafho injlitutionis non
canonica,refcrrinon poteši.

Idem />' nxien.epifopo.

I Nliteris d  ttus: Sc  infra. Super illa quajftione > vide-
licet cumquis dicit fede polfefiione violenter eic-
čtum : & aduerfarius dicit eum non fuilfe canonice in-
ftitutum : rcfpondemus prius de violenta eic&ione,
quam dccanonica inftitutione agidebere: quiapr£-
doetiam dt fccundum rigorem iuris reftituendus.

C A P. V I.

Kon objlat except:o eri mi nis agenti interdiHo vnde vi:
veUSfuodvi aut clam.

Idem hxonen. c Tpifcopo.

t  Ttem cum quis j  dicic fe de potfcffione violenter
A ciečtum, vel aduerfarium clam poffeflione intralTc*

3  ha fuper eadem caufa : in multisantiq.  b Ver~
bum, Reuocetis iri irritum, ^dbbatinon intelligitur de le -
gitime aHts. c lnnoualum.  d Posl cone. Lat.fub .A-
lex l.p.ir .c. c.^.eo.tit.in  i. compil.~4nton.Gabr.com*
concLtit.de refl.jjiol.  e al. Lconenfi.  f Posl cone.
■Lat p.li.c.6.{y c. 6.eo.tif. in i.comp.

h

Decret.Greg. Lib. II. Tit. XIII. 228

1  " ' cijicttfir ipfkfr arcKripifiopuiri noficiffent in pofftfii*

227

Sc  aduerfarius cicriir en obiicit, vtcum a.fua inrentio~
ne rcpellat: »on occurrit nobis, quod illius. obiečcio
admitti-debcat > a  velprincipališ caufic pfropterhoc
ex£cutio retardari: quoniam cnminaliteradiurfus eu
ant.erefticutionem agere^nonpotdi,cum.prafurnatur
cius exiftere inimious.

CAP.  VII.

S poli atu* etiam d iudi.ce iuris.ordine pratermiffo  , ant e
omnia rejtituatur.

Idem Cantua.archiepifcopo.

C Onquereute b  nobis Renaldo clerico acccpimus,
quod ipfum ecclefiade Vvefort c  fine iudicio fpo
liaiii. Quia vero iam non dccet honeftatem tuam cle-
ricos tua,iurifdidionis fine manifefta caufa & rationa-
biii fuis beneficiis fpoliare,quibus teneris paterna pro-
uLfionc conTulcrc; mandamus,quatcnus,fi cft ita,pra*
dičta clerico prsfatam ecclefiam cum reditibus inde
perceptis reftituas: & in pace eam poffidere permittas.
Reftitutione autem fačla, fi quid adticrfus cum fuper
praelbripta ecclefia proponer.e volueris, coram Exon.
epifcopo dclegato a nobis per tc vel per fufficientem
refponfalem tuutn, cum eodem R.ordiiie iudiciario
pocerisexperiri.

CAP. VIII.

Rsftituitur coniunx  v ir o ,p robanti deffbnfationem &
copulam,■<& de ipfim implantate cauenii: nifi magnafit
V tri -peniti a.

Idem lAmhian. & Beluacenficpifcopis.

E Xtranfmiffa d  nobis, [ * & infra.  3 Mandamus,
quatenus fi vobis conftitcrit, quod prafata mulier
pradičto milici legitime delponfata fuifier,& ab eo. co
gnita r ipfam ci reftitui faciatis, recepta tamen futh
cienti caucione > quod tlli non debcat ahquod malum
infcrrc. Si autem capitali odio ita mulierem vir perfe -
quitur*qubd meritbdcipfo diffidat: alicui p robat &
konefta? mulieri vfquead caufa* decifionem ctiftodien-
da ftudiofius commutatur,in loco vbi vir, vel parentes
«ius, mulieri nullam poflint violentiam e  inferre.

[ J  Sfuia nobu> de 'veritate confeare non potuit^caufam
erienticflr# duximus commutendam.F.v.p.a.f  J

CAP.  IX.

Per folutionem penfionisrfi donata faBam donatorio
&nm au.Boritate donatoric adquiritur lili donatorio rci
donata poffcfiio : adeo  , qmdfiab tila expelJitur i perin-
terdiBumrecupcraudad^ere poterit .

Idem Exon.ep. & abb.de Hcrford.

G Vmvcniflet, / ad nos B. canonicus fiantta* Trini •
tacis de ^ Haful : a fuo priorc Sc  capiculo defti-
natus,in audienria noftra pr,opofuit,qubd cum libora-
cen. architpilcopus ccclefiam de N. eis conccififiet-, Sc.
per lerjptumproprium confirmafiet, itaquod poft-dc-
ceflum G.clerici (qniprafatam ecclcfiam tune retine-
bat)yfibus eoriim omnibus modis h  proficeret, Sc  in-
terim au&oritatc ipfius ar.chiepifcopi idem G. ipfis ca-
nonicisannuam folueret pen (ione m: [ 3  6^/0  Ivefpon
demusqiiod fi prarfati canonic^deprardičla ecclefia au
čldtitate eiufdcm arcbiepifcopi.viuente clerico pcrce-
perunt annuam penfionem : eo mortuo, quaniuis au-
&oricatc tiufdem archiepiicopinon qu?eficrunt,v;cio-
se tam^n non funt poffcllionem ingrefii: cumfficur.
cautum cft) Sc  is poffidear,cuius.nomine poflidetur.

f , 1  KospoH-modum etiam ipfam ■ concefiiontr,; firipta.
ipfiu* are hi. diligenter infpefta at*c. ap.dnximits c o npr-
Ttiandani. "Mortuo autem pr^fato clerico iam dich con oni-

a Vtd. I. qvi a d nun dinasedam pofiidere cum l.fe:
per Bar.ff.de adqui.p op.  b cA.ea.tit.in l.compilatioue..
c Carefort.  d c.] eod. tit.in  2. comp.  e moleftiam.
f c. ^-.eo. tit.in Z.comp.  g al.EatiUv.4LBajiilif.al .

nem ecclcji* [irjetiSa i.ulnHi, Umiri de nuttpit* • &
confirmatione n o ji ra plurimum confidentes > eccleju/ntf>*
ftM ne a quodam clerico turbarctur,qui cos fuper eaden*
ecclefia mtebatur fattgan, funt ingrepi: & tam contrA
ipfum archidiac. d quo grauari timebant , quam conuf
p r a:f at um clericum ad n. audi en ti.nn appella/cerant, Ipfif
vero per duor de fratribusfuia appel/ationemfaftumpM-
fequentibu4 fcpedičius archidiaconuf bLiditm omr.tA
bona ecclefia qux prafaiut G. clcri cm  fuus monenf ibidi
reliquit , fecit , quod vix ere d er c poffurmosinuitb pradi-
chs canomcif ajfortari, infra. Magijfervero
nuncij eiufdem archidiac oni quiprxfcntes aderaut ip funt
fuper hif in f.in ter cxcufiuerunt , & adi ecerunt arebrdi *
ac.iam pradiclo per prafatos canonicos ^rauemrnmriai*'
ir roga tam. Sjuia fiab ipfo literat conceJlionv hdbicijfent,
ipfius auch. po f modam contempta , perfe ipfis tnpojff
fionem ingredi non dsberent. Kos itaque.  ]

C A P. X.

Siaftore agentepetitono , reusfuper eadem re deducit
pofftjjbrium : procediturin folopojfifforio > ficffenfe.pt'
til ono.

Lucius III. G.archidiacono,&l.presbjtero
Turon.

E X conqueftione B. mulieris a  ad nos noueritij-
perutniife, quod cum C. miles ea libi mati jmonio
copulaflet ) & maritali atfe&ioneperir»&ans,exipfafi*'
liam fufce.piflet: fine iudicio eccleiia? a fe remouitean- 1
dem: & dc accufando fuper con languimtaTe matrimo-
nio,rcmotoappellationisobftaculo, licerasad rudiccr
impeerauit: cun> autem prius qu«im a iudic^us mulier
citarctur, per diaiceUnum epiitopum virum fibirefti-
tui peciifiet,^ ob hocad nos propriutn nunciumdelii'
nuiict: demum coram prsf-atis iudicibus condicutaj
modo per fc,modo per procura torem . ante ipdus cau*
lir ingrefi'um,dr poli, virum fibi reftitui poftulabat.lu-
dices vero Teftitucio ie denegata : (quod fieri nond^"
buic) in principali procedere b  voluerunt: vndeip^
noftram au »it imam appellauit: [ r &tn fr a .} Manda¬
mus, quatenus fiita cft, mulerivirum rettitutfaciatis
qu«.poibappellationeRi c  ipfius ačiafunc, in irritum
rcuocantes : poftrnodu ftiper matrimoniocaufamait-
diatis, Sc  fine canonico terminctis,

[ 1  djuia c/go iniujle grauatif apofeolicum debtntMpa-
trocinium impe/iiri, dff.v.p.af ]

CAP.  XI.

Violentus rem cum fr udi bas etiam , qui percipi pottdfe
fini refeituere^damna refircire , & de iniuriufitnfaccrt
comp eUi tur.

Celeftinus III.

G Rauis d  ad nos qnercla : Sc  infra. Madamnsf{ua-
cenus fi vobis conftiteriede prarmiflis: pr^diftuni
archidiaconum ablata prasnominati monafterij fracri-
bus cum imegritate reftieuere, damna plenarierefar-
cire,& de illatis ini»riis convpetcnter fatisfacere com-
pellatis, e  prouiferi vt non tantum frudus a nouo&
viole n to pofi efi orc perceptos, led quos (fi eis pollide-
re fuiflet licitum poirefToresvccetvespercepfifetit,^^ ,,
difaciaci&eifJem.

CAP. XII.

J n gr e (fus p offeji ion emjgn o ran te domino ad /ju er* p M'
tinet , poteši per ipfum domin um fatimciim fiiutntit-
peUi etiamviolenter , ncc ex tali repu Utone competitrt'
pulfo contra dotninuminterdidumpojfejforiuT/t.hocdud-

a Cap.SeoMt.inf.compil.  b Hic legitur y noht'
runt^cui repugnat & fenfios & feries h uku cap, nam Cio*"
iudices reft/tmion cm n ega fin t , de fach p ro cede rent >  *

ipfii appcUauit. c. Vide ad haic Abha.  d Cap-S f
tit.in i.compiL.  C . Vide L>^qui autem CHitt>$fi<-J‘jf-d* vl
gr ri armatA.c.

laaac^

229

De reftitutione fpoliatorum.

23®

Innocentius III, epifcopt & capitulo.

Trt do n.  a

O Limcaufam, b  quae inter vos nomine Tridon. c
ecclefiac. & magtilrura & fratres rnilitrise cempli in
Lombardia >fliper domo Caluentise vcrcebatur: de d
Loctdio & de columbaabbatibus memitiimus comroi-
fiffe : & infra. Iipifcopus e  Tridon. pofTeflioncscjiiaf-
damhuimliratis /Vubea condieione conceffic, quod
lomine Tridon.cpifcopi oratorium ibidcm&hofpita-
leconllitucrent,& tresfolidoscenfiules g  Tridon.c-
pifeopo annib finguliscxhibcrcnt,a quo eciam pcrto-
Ka,quz loco praeficerecur eidem inucliirurani pcrcipe-
ret, & pro fe, & aliis fracribus , ti Sc  fucccfforibus ei us
obcdientiam faccrct manualcm: epifcopo fibi loči do-
ittinium nihilomiims retinente. Dičtus vcrb magifter
adeandem domum adfpirans , ipfos adeb circunuenit,
quod pr*ter confcientiam ve Aram fe Sc  fua in eius ma
uibus tradiderunt: catamen conditione adpofita>li
vobisquod h  facercnrcomplaceret : fineouorumad-
fenfufe nihil pode faccrc adlercbant: [ 1  ] Intel«

ligentes autem prsrdi&am domum,eidem magilcro tra
diram fub condieione fuiflc: & qubd ntillum iuri ve-
firopraeiudicium fucrat ir r.og at um , cxeo quodidem
magifter iuftiti* vellrae non infcius»vobis ignorantih,
pofleffionem accepit, piaTertim c um fitarim , ex quo id
vobis innotuit, vim vi duxeritis rcpellendajn : Sc  quod
idemfua temeritare poflcffionem pratter cofcientiam
vcftram (ad quos ipfam pofiefiioncni noueratpertine-
re , & quos epiaeftioncm i»bi moturos fufpicari debue-
fat)eft ingreflus ,procuratorem veflrum Sc  veftro no¬
mine abimpetirione ipfius magiftri nomine domus mi
liti? tempii,quo ad facicndam rcftitutionem,quam pe
tebat,reddimus abfolutum : deccrncntes vos magiftro
fatisfaftionem dcbicam cxhibere, fi defendendo ius ve
ftrum in offenfam ipfius vel domus militi* templi mo-
dum forfran exceif;ftis.

[IMagifJervero conditionem appofitam acceptauit,<&
qxod alitereos non reciperet affirmauit. <£r infra. Tune
Vero magifter accedei,s Caluentiam exinde paramenta ec~
tltfia in fr umesit a domu* & librosacceptt , & pona^inta
tues fecit abduci :  ac pojtmoduni reu erfus advos.cu etfuif-
fet quodpe:ierat denegaturst  , quiaparattts effetVobis fa-
ctre raiionem y Ji forfa/i vos ojfcnderat^adiccit. Vos tu tem
tntentionem eius maleuolam attendenies , ne fe de do-

intromitieret nemorala dijlrtCliusinbibenies adfed»
‘ptjlapptllaftpf:  o cum tu frater epifeopi rjua^efta fue-
r<int  ttudiutffes y omnespariteraddomumaccejiiftis ean
dm , cos quos rnuemjUd ibidem dd domus cuJi odi a m a
»la^ijlro rekčlot oiecifht, ex ea  v/m V/ Jieut omnta tura 0-
tntttunt , ličite repelientes. V/tde cumpojfejlio prtdici*
domus fub conditione traditafuijfet eidemma^ijtro tlon
*xUHtt condiittue non traditio tenebat. Prsierta cum
*dcmmagijlercljM domu iU-am rntrauerit, nullum cit V o -
h* prainduiumgeneratunt quomintt* tam p o JJ e tis repcl-
lerttcum id a d veji ram audientiam perueniret->pr*fertim
tu m  v e rus domiuus controuerjiamipfe mouerit vel fujpi-
totusfuerii 'vel debuit /ufpicari. & in fr a. Cum auiem Car
tinalej pradtcli> e oran. eis tam ex parteVeftra rjudtn

propofitafuerantjpobpjfidelitcr retuhjjent .]

C A. P. XIII.

& "»tra petenttm refitutionem coniugis^ opponitur

a Terdon.al.Tendonen.  b Cap 2 eod.tit.in ^,com
f  C Tcrdonen.  d lorodto. al. Lacedio.  e Ter -
&»+dnt 9 H.in hb.iujior. p. 1.  ///.15. cap.i^^
Mffaitan Cata.pl or, mund.p.+ .confid. 6 o. vitic cap,10.
^ Terdon,  h fat tret in aliepuot exemplar.p r/^ale  c«
'JActrent ad htmilUios rt feratur 3 qui ca conditione fe

rtt tr *diderxht 3 fi ^uofifzcennt p Lice-

r “ 'pfcopc & cap.Tndtnen, vt dan:.:

confapnuinititsin gradu pr ob ib it 9 , & ejferuniur preba-
tionesparata: recepta ab opponente iuramento de mali-
cia,ne^abitur refiitutio quo adtorum y  &~ fiet quo ad reli-
qua: Ji veroprobationes pramptanon Jint 3 fietplena re-
jiitutio , nifijit magnaviri fauitta.

Idcm Bituriccn. archidiacono.

L Tteras tuas recepimus a ep  cum qu*da matrimo-
nialiscaufa(Bituriccn. archiepilcopo in remotis b
agčce)in tuapra*fenria traftaretur,GuiIielma niulier c
feparari a G. viro fuo conftantillime poftulabat, cui fe
ouartogradu coulanguiiiitacis, proponebatelfe con-
iunftam:[ 1 Vir autem (ibi vxorem poftulabac

reftitni, qu* ab co fua cemericatc diuertit: [ 2  £>7. ]
Refcripto peccbas apoftolico edoceri, vtrum quando
aliquis confanguinitatis gradus obiicitur, in tjuo fedes
apollolica diTpenlare non počeli, nec ctiam confueuit,

Sc  probationesprompe* funt Sc  paratže.indulgenda re-
fiitucio iit,an neganda: [? & infra.  ] Sane circa folti-
tioncm propofic*qu*ftionis, diuerl* funt fentenriae
diuerforum: aliis adferentibus reftitutiopem facien-
dain : aliis fentientibus in contrarium: nonnullis viam
mediam eligentibus, acdiccncibuseaai faciendam in-
terdnm : quandoque penit us denegandam. Primi
per decretalem epillolam d  Lucij pa.iuuari videntur,
arguCHtis quol'dani iudices delegatos, qui rcllitutio-
nera viri,qui fine iudicioccclefia: vxorem dimilerat, Sc
ei confanguinicatem poltmodum oppchiebat, fpoliat*
ac repetenti coniugem denegabant: Sc  mandantis fibi
prius reftitui taliter Ipoliatam , Sc  poftea de matrimo-
niaii caufa cognofci. Ho? um aurtm adfertionem in-
ccftus e  viderar periculum oppugnare: fed ipli timo-
rem inccftus inanem tile rclpondenr 5 cum e:iam benc-
ficio reftitutionis obtenro, qui confanguinitatis habet
notitiam , necexigeredebitum, f  cotra confcientiam
neefoluere teneatur: quoniam li fecus egerit, 2edific.1t
ad gebtnnam: ficutnccconfanguinitatis confcius, fn-
per cuius coniugio qua»ftio non mouetur. Secunda ve¬
ro adfertioper oraculum g  Clemcntis papcefulcitur:
a quo cum fuifTcc qujefitum , vtrum muliere quadam
qucndam in virum^etente, qui vt cam repcllertt, ex-
ceptioncm confanguinitatis obiecit, prius effet de im -
pedimento confanguinitatis agendum , qu:im fiuper
matrimonio lententia proferretur: ficinquifitioni fa-
dx  refpondit, quod ciim exceptioneprobata ,princi-
paiis qutfiio perimatur, priu* eft cognolcendum de
ipfa,quam addefinitionisarticulum procedatur: cum
ctiam in niultiscafibusiiftitutiodifberacurjfecundutn
canonicasfančriones. Opinioniautem vitim* videcur
non incongruč adapcari, vtingradibusconfanguini¬
tatis diuina b  Jcgc prohibitisrclHcutioniadituspta*-
cludatur: fed coulhtutionc interdidis humana, re>
fiicutio Dcum habcat cum effečhi: cum in illis dif-
penfari non pofiit, & in iftis valcat difpenfari: ficut B.
Greg. Sc  mulci alij difpenfarunr. Vndenon peccat
quiin hoc articuload mandatum ecclcfia? reddit debi-
tum coniugale- Nos autem ad praefens nullarn de
prardidis fententiis reproba vtis : nec cuiquam ea-
rum aliquod praiudicium ex noAra rcfponfione vo-
lumus generari : quamuis pr*fcriptum Lucij papx
mandatum ad poffelforiunt. rcfponfum vero Clcnien«
tis ad petiroriu referarur. Porrocum multer ) qu* con-
fangtiiniuitis habet notitiam , prafertim in gradibus,
quoslcx i  diuina (pihibuir, non poffithuiulmodi viro

a Cap.^.eo.tit.in 7 ,-compil.  b in remotispartib.&c.
»c U l- W al. D. al. V.  d f. ex conqueJUone fitpraeod.

! c  ‘videreturper. erpugnare. ( necconlraconffolucr.
j ie S'  g iateUezr.Kn.s fupr.de ord. ergni.  h Qlim\ob
j h o mi n ura ra,itatexn y tavtum inter fitiutn <& matrem y  pa -
trem fiLam vetiius i r.:s conii galis ? exits lege divina.

us pater excntiqttd.  j i Vide Leu/t.

2)1 Decret.Gres. Lib. II. Tit. XIII. 232

fi.iemorcali peccato carnaUtercommifceri. quoniam
©tnne quod non eft ex fide, pcccatum eft: & quicquid
fit contra confcientiam,a;dificat ad gehennam : fruftra
in talicafu adiudicaretur reftitutio fpoliato, cumilla
contra deum non debeat in hoc iudici obedire,fed po-
tius excommunicationem luimiliter fuftinere: ficque
diificultas occurreret quafi perpiexa: quia propter fen
tentiam opbrteret cam rcddcre debitum,& propter
confcientiam reddere non deberet: vnde contingeret
eos grauiterimpediri: & vtrique Iaqueus pararetur:
cuminter fecarnaliter coniunginon poflentrnccal-
teralteri matrimonialicer copulari. Propterea melius
videtur,quodcum opponiturconfanguinitas (pra»fer-
tim in gradibus diuina lege prohibitis) & probationes
offeruntur incontinenti paratae, in eseteris adiudican-
da fitreftitutio : fedad maiorem cautelam iuramento
recepto,qubd tališ obiečtio malitiose no fiat fola, quo
adcommixtionem carnalem (maxime fi farnaconfen-
tit)eft reftitutio differenda, doneč auditisprobationi-
bus & difeuflis, caufa fine diffugio terminetur, ciim v-
trique fit melius taliter expediri, quam manere taliter
impeditos. Quodfinon habeat probationes inconti¬
nenti parata*, fed dilationes a  expetat longiores (q.a
praefumitur b  contra eam , qua: fine iudicio ecclefise.
fua tantum temeritate receftit a viro)ad reftitutionem
plenariam ecclcfiaftica debet cenfura compclli, qua c
tamen ipfa torinegando confortium debet humiliter
tolerare»donec probationes offerat praparatas: & tuc
abfolntione petita, fccundiim formam ccclefia? abfol*
uetur: fed ante,qnam fiat ei mandatum fub debito iu-
ramenti,receptis probationibus procedatur, quemad-
modum eft premi {Tum-, Si vero tanta fit.viri faeuitia> vt
mulieri trepidanti non pofiit fufficiens fecuritaspro-
uicleri, non folum non debet ei reftitui, fed abeopo-
tius amoueri, d  arioquin fufficienti (fi fieri poteft) fe-
curitate protiifa, profe&o videtur coniunx ance caufa:
cognitionem reftituendamarito.

f 1  „4pparcbant etiam accufatores & teftes exbiben~
tes chartam ab Vtrocfo Ut er e confanguinitatvs lin eam con-
tinentem, qui fe contraBi matrimonij temporeabftntes
fuijfe dicebant, &*quod incontinenti parati erantquod.
propofuerant, comprobare.']

fine m adm o dum allegabat. Cxterum pars replica-
bat vxons tumpropter fu turam inceftus periculum, tum
quia probationibus paradi & praftitis fine dijfugio quod
intendebat poterat demonftrare,reftitutionem penitus de-
negandam. Jld hacnotam ejfe maritiftuitiam propone-
bat } cui er at impeluefa leni tac & crudelitas bejliahs, &
fi Ubtram reftituta:ficultatem fibi haberet Vxoris,cius a-
mici ti/neban t mortis periculu imminere 'velcorporis cru-
ciatum t & ficab aceufatione defiflerent, eam qualitercun
que viuere, qudm interire maUentes. ^4dqcientes nthilo-
minus ipfim d 'vir o lic en ti atam recrftijfe c:tm la c h ry mil
& inuitam Jpfc vero mi les nibilominus petebatfibi Vxo-
rem libere acpacifice rejiitui y &ne  fecusfieretfed.aposf.
appellauit. Cum t fit ur in ca-tfis matrimoniahbus exce-
ptiones huiufmodi fepiusproponantur y qnidjit.in talibus
agendam. ~]

[ $ Secundo quarebas an tdem iuriš exifiat -, fialiquis
gradus difpenfibiUs velaliudimpedimentum difpenftbi-
le allege tur , <&> probationes fimiliter Jint prafen tes, V trti
rejlitutio.concedi debeat an negari.Tertio loco quareb*& ji
mariti crudelitas&fxuitiafint nota iudici y VLpropter mo
tam controuerfiam indignatus Vxoremtorment)stracla-
turusfit &iniuriisajfe&urus: fic accufutores de mor-

te firmi n x metuentes , accufare defifiant: v trum hoc in
primo velin fecundo cafu rejlitutieuisprabeatadminicu-

a Expečlat. b prafumitur. c Cenfuram, d In
hunt lotum vid* Abbnttm*

lum dcne^andr.Pojh-emo quxrcbit* li deneganda fit rt fr
tutio in aliquo cafuum pramifforum gradfe.ap. app elit'
tur } vtrum appellationifit huiufmodi deferendum.  ]

CAP. X lili.

Perfolam traduBionem muli er is ad domtm Viri fi*
clam nonpracedentibus (ponfalibus,vclinualidi*,no» ad-
quiritur poffefiio.vnde ca reccdentg propria auBoriUte,
non compctit repi tutio .

Idem falterano z epifcopo.

E X b  parte M.mulieris fuitpropofitum ,quodcu«i
eam intra pubertatis temporacoftitutam patruuJ
fuus filio H.Senen.ciuis nondum.vij. annorum> matri-
monio voluerit copalare, ac eadem tradu&afueritin
domum eiufdem, c  ipfa ex quo ad nubiles annosper'
uenit,ratum nolens habere, quod apatruo fuocirc 1
hocprocuratum fuerat,a Senen.epifcopo nubendi ali)
licentiam pofhilauit: [* Quia igitur non ere-

dimus ambigčdum , quin ipfa mulier(quamui$ minor)
caufam pofiit matrimonij per procuratorem tra&arc>
aepars alia ( qua? mulierisreftitutionem fibi fieri prius
poltulabat) refiitui nequaquam debeat, vtpote nuil°
iuris feu poffefii^nis commodo deftitua,cum per
tradučHonem (quam non praeceficrunt fponfalia)^
confenfus Iegitimus,nec fnerunt etiam fub(ecwta)nub
lum inter eos obligatorium vinculum fiteontraflu 1111
Man dam us, quatenus, fi eft ita(non obftantibusexcC'
ptionibus fupradi<fti5)audias, qust lnncindepartes^ u *
xerint proponenda, & quod canonicum fuerit adp* rC '
mota decernas.

[ 1  Cumjj partes idem epifcopus citaffet profit a  M-? 1 *
procuratorem idoneum in iudici o compareret , quart ,! ^
poffefiioncm : & res alias reftitui fibi dotis nominepto r
datasyZsr pars altera reftitutionem peteret muli era
dem, ajficrens eam non poffeper ahum caufam agertj,
debere ipfi traftatui perfonaliter intereffe, prafitM c? 1 '
fcopus dubitans quidfuper hn flatuere pojjet deiurc^^
nobisfuts literis intimauit, procejfu negocijfuperfedd •
CAP.  XV.

InttrdiBum Vnde vi non competit contra Uluirtt^
non p)oliauit,nec /poli ari mandauit^necftio h ati c n e M
tam habuit.

Idem.

C Vm d  ad fedem apo.accefliftent.Cuman. epi^°'
pi & fratrum hofpitalis Hierofol. procHrato reS '
L 1  3 Abbati de Accon. [caufam quacfuper ccck'

fia Sc.  hofpitali de monte Citano inter eos vercebatuu
taliter duximus committendam, vtaudiretomniatafl 1
adpofielforium qHamad petitorium iudiciuni pe rtl "
nentia,qua.* vtraque pars duceret proponenda, &
fam ipfam fine debito terminaret. Coram quoprocur a
tor hofpitalis praedi&acum pofielfionibus & pertine 11 '
tiis fuis,qua: tenebat cpifcopus, fibi reftituipoftnla^’
adferens illadc iuread hofpitale e  Hierofolym. ip c '
iftare, & quod ipfa diutius poftediflet. Ad qu£ rcfy o!l '
dit procurator epifcopi fe nec fcire , nec credere fnp r ^
dičia ab hofpitali pofteffa,veI ad illud aliquatenus
tinere,quar Cumanen. epifcopus, vtpote in fua diccce 1
conftitura } rationabiliter decinebat. Ciim igitur ad b 1 * 1
dandam intentionem fuam pars vtraquc teftesprodu'
ceret, diftus abbas procuratorem epifcopi condem^ 3 "
nit ad reftitutionem: omnium pradidorum : & fi'
fra. Nuper autem vtriufque partis. procuratoribl 1,

a Vulteranenfi ^ b Cap.^. tod. tit..in].comp'^,
ti on e.  c Vid. L qui'Vniuerfts. ffi de adqui. p e j) e r'
d Cap.5. eod.tit.in compilatione.  e jdedadft^
tres hofpitalarios. iidtm dicuntur milites Pbodicnfes (T
nune de Malta. Vide Chaft, in cat. glor. mund.f* rt ' 9 ‘
co*fi4.&} * 4 nton.l.part.hifior.tit. i$.c.  20 .

compar

De reflitutione fpoliatorum.

233

qomparentibus coram nobis, caufain ipfam examina-
uimusdiligenter: & quidem per tefles videbatur effe
probatura,quod Cumanen.epifcopi nuncius cruces ho
fpicalariis abftulir, inhibendo ipfis ne ad fiipradi&am
ecdcfiam vel hofpitale rcdtrent, & qubd epifcopus fu-
pradič^a omnia pollidebat: vnde procurator hofpita-
lariorum petiit divflam rcrtitutionis fententiam confir-
tnari: [ 2 &injra.  ] Nos a  prioris ačta iudicij receu-
fentcs,quia nec per dieta teftium,vel coafefliones par-
tium b  (cum nullse penicus in itidicio fa&a: fuerint)
veietiam inftrumenta, qua nullatenusdefpoliatione
traftabant,nec per euidentiam fa&i nobis conftare po-
tueric, quod Cumanen. epifcopus hofpitalarios fpoiia-
uerit,vel mandauerit fpohari, vel fpoliationem fa&am
falrem ratam hubuerit: pronunciauimus in qua:fTu>ne
pnedičla mterdičlum vnde vi, locu nullacenus habuif-
fc,reftitutionis fententiam a pra:di&o abbne prola-
tam(licerpars c  aduerlapioponercr,quodpra*fumcn
dumeffet pro fententia iudicis , qui motum animi fui
pocuitexcau{isaliisinformare ) iulhcia exigentccal-
fantes.

[1 Itinftrumenta nobis & aefa cauft quafuper eccle
ji  4 h očitali de monte Cinario niter eosagitahatur.

front gefia fuerant tn pr.efenttaven.f'. n. fapien. epifco pi
exdele^atione noflra de caufa cognouerat, pr*ftnt.;f-
ftnt,nos dili^enter in tyedtf-qu.e torom eodem epifcopo a~
^fuerant,)oaberi ek decrevimu* pro inječiis. ciim conjli-
terit nobu e um m caufa ipfa in dicem n on fuijfeficut ipfe-
metadvltimum reco^nvuit, eandem caufain dile&o filto .3
[ 2  E xaduerfo anteni proponebatur,quod etfi p er te-
fot forfan ejfet ojlenfum fujjicienter quod pernuncium
tpfcopifuerant liofjiitalarij fyeliaii,cum tamen non con-
piterit demandato epifcopihoc fecerit velquod ipji ra-
tumluibucrit fadum ipjitts , reJUtutio non potnit Ji bi lo-
^n^endicare , quum non c on ji ar e t epifco pumpratdtčia
itntrt,quiyiiqueipfa de iure pojlidet , vtpote adfe fpe-
8«ntiafyutfoa. diceceficonflituta. fedad, hocpars aitera
re flicxHit,qncd q Hamu a per dtfU teftium euidenter ma-
htumcpifcopi non probelur , quia tamen iudcx met um
tniminon pomit e.x a liji' caujis'in,fbrmare , pro fententia
e r*tYnerito prafamendum. Hm  igitur -alus intelletlif
VtVtriufifo parfitprocuratorei proponer* curauerunt.]

' CAP. XVI.

f-xceptiohiopia, de qua con(lat>d clerico oppofita , im-
fedn execmioncmfententia ctiam lata:inpojfefjorio.b.d.
^npnbendendo mentem LiterA^&Vcram Icčiuram .
Idem.

iUm vobis d  dedifle meminimus in mandatis,

' vt e  Oucrt-n, epifcopum ad debicam partis refti-
j lc ‘°oem Zamocinen.diccceli5\qu;tm tenebat,cum in-

234

o:

' - - - M^atl V/ a,* <1 V »I. ■>!

“ c  rerccpcis fruflibuj cogereci. reftituere : tk  infra.

trum rjiioniam inanis elt aftio, quam inopia rlebito-
fls txcludir, f  mandamus,quacenus non prius epifco
P-jnad rrftitutioncm fručfuum comp«IIatis,quam ip-
c  ‘ucrit talittr relficucus, vt rclticacrc pofiit)quod
P^nccpit dc pruucntibus alitnis.

CAP. XVII.

r **<xciminiintionil pribathnlm nun /irobatnr iju*-
iHrifdiiifHH. hcet ali^uib** ditb-i4 fnerit ob
’ t " ,, '*:ideo jnttm rrjlituttoneni, hoc jhloprobalofuc-
Urn b‘i.h.d.tjuo adtntelUctnm .

Idcm j nbbatiS Genourfe Parifiet),
h  mter e p. o abbaria tua ■ tf<  Parificn. epi-
v/icof,um,noiuine Parificn. ecclefi* , iuper potTcf-

5  Jlniiintu
C,a, i gnftf.

'. b Vid.l aScr.C. de j/roba. & 1. 1.
e  ;&»/«/: c Alt,,-a.  d C.I . eo .ti t. in  1 .cornptlat ♦

Vilmi ir,! ' l, (t ri  iMiorenp.t epifcopauu in Hifbanta funt .
‘* */***> in ain.rt/(ban.i.2l.  f f^idej.i

(i )n . f  * n cAu.Rgm.  h c.2.eonil.in  4.

. ^p^auoht.

fi«ne Juriš parcecialis in paroeeia de monte, qua*l!:one
ftiborra: tk  infra. Nos attendentes, quod ( ex eo folo
qubd popuius prsdida; parada:, timorc fententia: (ua:
per aliquor dies abftinuita diuinis) nullam in eos iuris
parcccialis poffeflionem idem epifcopus fuerit adfecu-
tus,necfuerit aliquo modo probatum, quod (eo tem-
pore, quofententiam ipfeprotulerit) polfeflionem iti
ipfis iuris parcccialis haberet, vel prius etiam habuif-
fet, a  rcIHtutionem ei adindicare de iure nequiui-
mus, cum ipfum non conftiterit fpohatum.

CAP. XVIII.

Recipietu fcienterreminuafam a. ftoliatore, tenetur e*
(jiohato rejlituerejicetnonprobet domunum.

Idem in conciliogenerali,  b

S Aepecontingit, c  quod ipoliatus per fpoliatoretn
in alium rc translata.dum aduerluspoffeflbrem no
fubucnitur per reftitutionis beneficium eidem (polia-
to.commodo polic (Tionis amiflo^pi »^pterdifficultatem
probationum d  iuris, proprictatis amittic c ded um.

Vnde non obftante i uri cin 'lis rigore, fancimus :vt (i
qnis de ca:uro fcienter rcni talem e  rect perit, cum
fpoliatori quafi fucccdac in vitium (eoquodnon njul-
tum inrerlit, quoa (  periculum anima*iniuftč derinc-
Te, ac / inuadere abenum ) ccncra pofTcfTorim &
huurmodi fpoliato per rellitutionis beneficium fu»-
curratur.

CAP. XIX.

Occupans certum locum  , in quo quifiura Ubere pofii- q
debat, ji p eripfiM occup-ationtm non poteši poffejjbr fu<t
tura liberepofiidcreficutprius , conueniripotešlpojfeffo-
rio pro libertate pofiidendi: & rejlitHtio fierinonpotcH,
ni Ji dimiti at locum in pri ji in a libertate. hoc dicit , Talde
fmguUriter.

Gregorius l^.epifcopo Lučan,  g

P lfanis ac Lucanis ciuibus per grauem difcordiara
(quam diu inter fe habuerant)afiii&is grauiter &
artritis: tk  infra.P. fubdiacononoftrodedimusin man
datis,vt polfcfn^ne,quam in qttibu<dam caltris conitat
Lucanam eccleiiam habuilfe, fibi prius plcnč ac libcrc
(ficut temporc mota: difcordia? habuerat) reftituta, &
Iuperea.de qua dubietas oriretur, fufficienticautione
reccpta(quod iuricoram nobis pra:dičli Piiani pareret)
prolatas pro occupatione caitrorum ipforum in cos Ten
tentias rclaxarct: infra. Pifanis igitur adfercncibus

qubd per te ltabat,quo minus tibi iuxta mandatum no
lirum fieret reifitutio,& inilanter pcrentibus,vt diči^s
fententias prsefatus fubdiaconus relaxarec: lpferece-
ptis cautiombus de parendo iuflicise coram nobis , fen-
tentias relaxauic eafdcm: propter quod tu repucans te
grauacum,ad noftram pra:lcntiam acceirilli,impwgna-
curus proceflum fubdiaconi farpedičti: ik  infra. Porto
duo in noltro conrinebantur mandate : vt videlicet
poncflio,qua conllabat Lučan.eedefiam habuilfe tem-
pore mota: difcordia:, prius reftitueretur cidem: & ve
cildem polfelfionis relHturio fieret plene ac libere }  fi¬
cut eam habuerat cempore fupradido: qnorum primu
ad fa^um , nlrcrum verbreferebatur ad n odum. vnde
licet (prour pa:s Pifano um dictbat) in iačlo mandati
formam liibdiaconus ipfe adimplere tiequiuerit quia
non poteratfacere tibi reftitui poffeffionem caftroru,
de qua non conflabat eidrm , h  necetiam(fecundum

a Semtl pofidens  , femper pr xf, mi tur pojit dere'
b lattr.fub lnnocen.%.c.^.  c Cap. I eod 'it. in  4*
compilatione. quxf.uit rem- dia huiuscapitn  , &qua/:d 9
i& qutbus competant.trad.il Maik.^/lffl.Dei  250. Praiiic.
Pap in lit. (U forma. l:b. in caufa fl-oliat* pojfejiionis.
d a. 1 . iu».  c aciepent.  f a::t inuad. ali eram.
g Gregor, epifco p o Liu.er.Ji.  h Vtde l. dilige ut er. ff.
man da.

h 3

235 Decret.Greg. Lib.

quod tu ipfe dicebas) affi&uum & penfionum pofleflio
poterat cibi reftitui, quia ea uon fueras fpoliatus: fuit
tamcn in modopeccatum : quia debuit fac-erc, vt Pifa-
nipofleflionem penfionum (k  affichnim,(quam pcreo
rum confcflionetn conftabat te in caftris praedi&is ha-
bere)tibi dimitterent plene aclibere, ficutccdefiatua
illam habuerat temporc mota? difeocdia* : quod quidc
effe non poterat, nili Pitani caftra ipfa omnino dirnic-
terent:quia iliis detinentibus caftra & munitiones ca-
ftrorum , in quibus di&as penfiouesrecipis & affi&us,
ca plene ac liber e h bere non poffes, (icut habebas
quan doipfi caftra eadem minime detmebant,eo quod
quamdiu ea detinent, in eorum poteftate relinquitur
te non admietere vel repellere >quandovelint. a  His
ergo diligentcr auditis , proceduri! huiufmodidc
fratrum nofti orum confilio irrituro
iudicamus.

II.

Tit.

XIIII.

236

D H

DOLO ET C O NT V-

MA C I A.

TIT V L V S Zlili.

CAP.  I.

mittendum-in poffefionemad rutin datum iu
dieta non acLnifit  > non mulčlubitur de canonica ^'junate,
Ji infra aru.um caueat pare iurt.

Alexander 11 i.Htrfeden.  b epiftopa*

A Dhseccum c  comingatačtorem muleofiens
mittenduro eftein potlfellionem caufa rti fer-
uaadar pfoprci ablentiam partis adueri* . &
perqiiL nolurn fiue potentfa non poOic rem cuftodicn
•Lun naticifc! , ac im-ninente fine aiuii,rcus ( ne podel-
fiontm arnittat. debitam auferpr cauriotaero ,cuiufmo-
di lic poc.ia muldandiis (quia iudioni non paruit iudi-
cis) a nobistua ir.uermtasrequifiuit. Adquoddici
«uis, quoil in ccclclialricis perlon is & ncgociis rigor
& diftn&io iuris non requiritur : d  fcd (cilm iuftiua
propter hoc non pericliretur pafenter admitti deber,
•uib  reus per caution».m ftandi iudicictfe adltringic.
CAP.  II.

Tropter contvmaciamrei potešiiudexrem pititam fe~
qHeJlrare,&ipfuw contumacem in expenjis coodcmnart)
<quai propttr ipfiua c o nt n m aetam Vel doloj.imcxccptio-
pemattorfecit.hoi dicit. Pano/.

Idenv abbnti de t{a>neji.(rjnarchidieteono llelien .

E Xliceris e  veltri^ accepmuis, quod cum vobis cau
fam,qua; inccr monachos de f  Etollefi.^r canoni
«os Linconcn.fupcr ecclefiis de V.& M.vcrmur, unxe-
rimus coinmirrendarn, & canonici citati leg:ume,fe
*onrumacicer abfentauerinc.vos, licet monarhi eircnt
cbconrumaciam adtienk partis in poflcftionem reram
pentarum mittendi, lntuitu tamen relig.onib mitius
agere cum eis volentes , polfellloncm fequeftrari fed-
ftis: vt fic (altein canonici alfedi tadio, ftare iudicio
cogerentur, tandem monachis cede bas fibipoftulan-
tibus reftitui,oanonici lelponJerunt audoritaiem ve-
ftram penittn expirajfe , to qubd ad alios indi.es lire-
ras impetrarunt, qiiae prseiudicare prioribus vidcban-
tur Vciimi quoniam in pofttrioribuv hčerin non fuit
mentio fačtapriorum , ntc in ds nomina coucincban-
tur eccleliarum, qu:ein prioribus ponča futrant,lcd ^
indefinite dicebatur, luper quibutdam ccclcfiis: nos
atteiidciires nrtiiua-m ^iolum nuili patrocmaride-
bere, mandumus, q»an:nuspraediftam h  canfamfe-

a 1 r i d e Al> b.& Peli n. m Bunc l* cu m. b a l tl e rfor.
al V,lfir.  c Cap :.eod tit.in i.comptl. ,<■>> potf c»*ic. I a-
teran.fub .AUx.\.pari.^  c.r. d Vide l vnicatr. rj
iw d cen.non obtim. c o c.Lactr ta. p.*b , llex \.

C.6.C r.eod.iit.J: \ rom ul  t’ Crojhn.aLt.rcl

lu*  g /edianitmindtjfinue.  h

Cor:uincet:tiicm.  1 1. i.m  1 . 1 .

k pr t d l.  4. c- ibi BMtJ^hienutna.ifScium. D*** '
inf. j/ a c' i ■tCYC:". , 'to>'rum. De tud  l P td L^rl

trta . C.v* de Oberi. & ifOj mat er^i.Ad Ten Al

cundumformam priorum licerarum (non obftantibuf
pofterioribus) termine tis: expenfas, quas propterhoC'
monaclii fecilfe nofeuntur, eis a canonicis reftitui fa-
cientes.

CAP.  III.

Ačlore contumace te fes recipt , fententia ferriit -
bet,etiam lite non contejhita,reo injiante.boc dicit,fečun*
dum communem intetlellum.

Ideni Yxoneu.i£r Vintonien,  a  epifiopifjgr
abbati Herforden.  b

C Aufam.qua? inter F.& R.filium Agatha; de natiai*
tate ipfius A.vertitur,vobis fratres epifcopi,&: Loti
donen. epifcopocommilimisis terminandam : k  infra*
Caeterum , li aduerfarius fuus Icgitime c  ciratus } ad
praffentiam veftramaccedere,veliudicioeccleliapa- i
rere contempferit, autetiam fcabfentaiierit(ciim(le
Anglia receflilfedicatur) procuraforem cius, liqucm
rebquerit,conuocetis: quiliue vencrit,liuenoc,autii
procuratorem nondimi(ic,denunciationibus addcvmu
eius mi(Iis,reccptis teftibus alrerius partis, iuxta dida
formam ad proferendam fcncentiam procedacis. d
CAP.  II1I.

Si vem po'} litem contrfiatam ef} co»tumax ,fi aliiib'
<fuet de caufa , ftrtur defimtiua fevtenita : fi uon h^Hth
aSlor in veram po\f‘iji i '.nem in du ci tur.

Vrbanus III dc nouo loco^de Vigtr.
pr torih m.  c

P Routnobis: f k  inlra. Reum ) quia g  contuma-
citer apraEfentiavdtrarecelferat , iura^toriamcoe-
g.ftis exponere cautiontm, qubd coram vobis iurip^
reret. Cnracj; dic pra?fixa veftro fe confpevtui pra-den-
tafltt,pra:textii aduocati.ouem non habebat,refpocie-
re iolita mahtia recnfanit. Tandem adore inliantere-
fpodir, qubd quadraginta annisdecimas,dequibusc*
ratconcentto, percepilVet: varHfque pollmodum ex*
cufationibus vcC-nSsin vocem ap.p'orupit,& conruma-
citer ittramento contempto rccelfit. Ideoq: marrda'
mus,quarenus ad conuincendam h  eius malinam,fc-
mei cum ad p a entiam vtftram conuocecis: &:liv£'
ntrit,fncm iniponatis ncgociocompetentem: qu(H^' ,
venire contcmpicnt,cautam;vtpott Iite.quae ingerieur
conteftata)dcfinitiua fententia terminetis,vclprelen-
ti faltem adiudicetis poflcllionem, ieruata duntaxaf
qua?ftione proprictatis ab lenti.

CAP. V.

£hii fundata intentione aclorvs exceptionem pennr
piortam obelit , ejuam non probat incondntnti, fedacct'
pit inducias : fi defecerit in probando , condewnatnrtč>“
contint nti 3 def nitma non expečhtta,tn cxpenfii,(icf>b li ‘
re cof tur : cjuod Ji non poteil, punieturin corpusfecu^“
dum arbitrium indicu, hoc dicit nota. ijieiext.fecnndkrt
ieciuram qH.cplacet.Panor.

Innocentius III.

F ine« licibns i  cupienres imponi,nepartesvitra
mod um iirauentur laboribns tk  expenfis > \  P r * -
iertim cum de beneficiis ecclefiafticis lingacur, qus jl '
ne difpendio diu vacare non pollunr .Pr*^cntidccret (,
ftacunmis , vt poftquam intentionem fuamali:crap afS
fundauerit, fireliqua forte voluerit lcgitimamexcc'
ptionem opponere , qnam nolit / aut nequear incoo-
tinenti probar-.Quia lrequtnccr ad impediendumj^

a fr!or».  b al.e»rdt*, c Ve citati.nefiirjp
cev r/^.  71. i»crpicntc: ciUeetiufperfeeealittr.  d f >*■'
ctce.ptnt.u' e;.m. C.  .7 uo.H i &  (77 quvndo tudi. pet '
c ;ra tri leto de- C:feb c r.  f c.^.ee.let.rui.cimpiUt:)"’-
g al. ::.i r-t.i contuma.iter a prs.fentia vcftra
h coruincceetltem.  i c. i.iet cod.tit.iei } cotnpfU’ 9 ^

didCfcnJ«®

23S

237  Dc dol o & contumacia.

differendum proccffum, cxceptiones hriufmodi per
excogitatam malinam opponuncur.ad foluendas altc-
riparti moderatas expenfascx tune in *.ud’.cio facicn^
dasicum acceptis induciis,fi foriitan in probatione de-
fecerit,conciemnccur.tc fi foluendo non fueric,alias a
fecundum arbitrium difčreti iudicis paniarur : vthoc
faltcm ti.r.oreperterritus 3 non facilc quis in grauamen
alrerias fallas exceptiones opponat.

CAP. • VI.

Crtatus ad to tam caufam cerio termine ad comparcn-
dumafiignalOiteneturcomparerc in termino:& dat o im -
fedimento in termine , debet comparere quam citiuspo~
ten p »H termin um: Aids comdemnabilnr in expenjis d.
tompore citationis tmijf*.

Idem PrAnejlinen.epi/lep9, Apofl.fi Je,& de -

cano Brin e rt.

C Vm dile&i b  filij nuncij Leodice«. c  cle&i pro
eo ad fe.apo.acceffifient archidiac.& H.canonicus
^odicen.ccclefia*, nomine fuo &quorundam conca-
&©nicorum d  fuorum (quorum literas exhibuerede
r *to) contra eundem eledum qucdam crimina propo-
D ebant, per qux.nicebancur cum ab eledion« repelle*
^vtindignum; &  infra. Quamuisautem cx eo quod
l dem tlcdus agrauamine aduerfae partis appeliauerit,
^appclUrioncm non fuerieper fufficientes procura-
l ° r es, -e cum poffit (illis proieouentibus ) profecutus,
tl °nlcuiscxorcaefict fufpicio contra cum. Volentcs
ta ^en iuris prdinem obfcruaredpfi mandamus quate-
? Us v£que ad dominicam,qua cantatur(Ego fum pailor
°nu$) perfe, vel pcrprocuracorem fumcientem , ad
P r *fcntiam nofiram accederct, fuper prsedidis omnib.
c 'Ponfuru$, alioquin cum aflignaremus ei pro perem-
? °doterminum fupradidum, fciret quod (quantum
l Urcpofiemus)procedcrcmusextuc in negocio me-
^.° r ato. f  Expcdantibus igitur aduerfarus, ipfum
vitra terminum duximus expedandum : fed ip-
v, . l 5 cx,t  fimplicem folummodo nuncium cxcufatio«
^ s Jitcrasadfcrcntcm. feribebat enim quod nuncium
^ 1 c «m a nobis recederet.iniunximus viua voce,vt ci¬
lj^ eundem) ferb rcceperat, vnde non poterat, tum
krf***  termini breuitatem, tumpropter viarum di-
O^noftro fe confpedui pr;efentare Sed contra
di r j * c *ebat , quod ficut excufatorcm direxerat, fic
* b iif Crc  potuerat h  refponfalem: cum einon fuifiet
Um  , vtad caufam in propriaperlonaduntaitac
•rd vel ipfe accederet, vel procuratorem ido-
''Minaret.Prstercacum mandaturalicui.vtad
•''a ferminum fe iudici prafentet, Juofub hac for.
ftafi ln< iantur, vt ad iudicem veniat, &• ad diem fibi
accedar. vnde fi venire non poflic ad diem i
tenetur nihilominus ie iudici prsfentare.
alicui,vt alij ad certum diem, certa

■^roluat:

nonideoerit a mandato folurus,fi fol-

» v n  . -- »

ji^iueritdie data : imoad folutionem (elapfo
lc( ol i uionipr3efi x °)tenctur. Quaproptcr quia
n ec  veneratj n t c fuffi cic n ceni m i Ter a c re-
v^vj^! 5  addiem fibi ftatutum, vel poft, ctiam diu-
r^t e P<f<aatus » neede vicino cius aduentu fpes crat,
'H u >per liceras vtcunque excalaueric moram
calores arftiuos, <te  infidias fibi pofitas formi-

reputauirau 5  contumacem, ^ č^adlegi-
.^oderatas expenfas, quas aduerfarij cius te-
b -* a  tempore cicationis emifi*aJ>quem / extunc
Cl ncccpcranc, iplum curauimuscondemnare.

^ lter '  b Cap.i.ee.tit* in i cornpil.  c Leo.
'^{'Canonicornm.  e Vide L Ji quvf Jlipula-
^ >^'J j\J Urn>l0 SI'deyer.fig.  f Vide l.fifiniiu^-ln-
^* m 'tetfe.per Bar.  g din etiam 'vh ya  > ^c.
<'y' ‘ rf il'onfu.'em.  i Diem fibi.  k l.l.& iut
\ lti *.utu,&l.eiiu %ui.De iur.ffi,  1 al.^ud.

CAP. vir.

Sententra in caufa beneficiali , n c n tranflt in remtneU^
CAtArn,rejpefluJnperiorif, quo minuspofiit de inribuspAt
tium intfnirerc , muximequando Jententia fnit lata co»-
traabfentemf icet contumaBter ^indefen/Um,

Idem tArmachano Cafelcnenfi archit-
piftopts.  a

C VmolimD. b  cIericus(Celeftinopapaepr*deceC*
forinoftrojdiucrfispradatorum Hyberni* literv*
pr^i‘entatis) fe adfererec in epifcopii fuifie R»rcenfem
cle&um,nullMfque adparerec, qui aliquid contra e um
proponerec: didus prač. n. ei munus fccitconfecratio-
nis impendi. Poftmodum F. & G. moqachi ad eiufdem
prx.n.pr*fenciam accedentcs / vterque (eadferuit a ca-
nonicis Rofcen.ecdefise fuifie elečlum, & qnod praedi-
dus D.perfalfas literasfucracconfecratu«, propter qc?
idem prže.n.caufam vobis fub ea forma commifit, vt de.
forma &  procefiu elečlionis memorati D. folicite quas-
reretis : 6c  fi eumelečtum canonice fuifie conftarec*
ipfum faccreris pacifica poficllione gaudere. alioqui»
inter praedičlos F. & G audiretis caufam: &  cuius ele-
dionem canonicam,& magisrationabiliterfačlam in-
ucnirecis,alcerius curaretis cle&ioni pr^ferre :[ 1  & J .J
Cumq; a‘vobis didus D. tertio citatus, veftro fe nolter.
confpedui praifentare: procedcntes in caufa, tam ex
tefiimonio cleri & populi Rofcenfis ccclefiar, quam
adfcrcione regis Coarcav* , c  & pradatorum prouin-
cia,de prsedido F. eledionem fuifie celebratam cano¬
nice didicittis,& eam d  curaftis audoritate Apofi.co-
firmarc, praefercim cum capitulum Rofcenfis ecclefiae
didum D. fe non elegifieconftanter adfereret, neede
prardidi G. monachi eledione aliquatenus cogitafie«
Interim memoratus e  D. ad Apofiolicam ledem acce-
dens, fuper quibufdam aliis grauaminibus & iniuriit
contradidum F. & quofdam alios literas impeerauit:
didus F. f  pofimodum ex parte veftra nobis licera«
prrefentauit, qui qualiter a vobis in commiifione pr«-
dida proceflum fuerac,continebant: <&>infra.’]  Vo¬

lentcs igituradhuc snifericorditer agere cum abfente,
vt eius malitia conuincatur, didum F.ad vos duximus
remittendum, mandantes, quatenus non obfiance, ^
ciufdem F. fuiteledio confirmata, fiepedidum D.fi in
Hybernia poterit inueniri, legitime citetisad caufam,
&(faculrate fibi defenfionis indulta)in caufaipfa cano
nlc* procedatis. Qui fi inuentos, intra tres menfes ve-
firo fe confpedui contempferit praefentare , ad confe-
crationem didi F. (omni occafiene pofipofita )proce-
datis. Si aucem in Hybernia inticntus non fuenc,indiil
to fibi vnius anni fpacio,cx quo ad nos,etfinon verbo,
fado tamen inrelligicur ptouocafie(arreptq itinere ad.
fcd.Apo(t.veniendi}dido F. adniinillrationem Rofcen
fisecclcfia* m fpiritualibus temporalibus commit-
tatis : quo elapfo, cum non differacis in epifcopun&
confecrarc.

[ * JLc tu frater Cajfalen. alternm illorum ejuem ratio-
nabiliter duceres con firmtttulum^in epifcopunt confecra-
res. Fn de ficut ex Ut eris Vejiris accepimus, cum dicia: com-
•mijiiontsrobis fuiffent litera pr a fen tata , iuxta ten or e m
earumprimo de elettionepradicii 1). infjuirereyolniftx.]

[ 2  Cum fratribusigitur noflrts habito fuper !: »c diU-
oenti tračiat h  , timer.tcs ne fuut prathčlus p.n.per liter,ts
quas idem D .ei prafcntAuerat^dicaiur circunuentus  . nos
etiam circunueniri contingeret per literas veflrac r.obus
ab eotlem monachop rafcfi at as.]

a Jtl.arcbiepifcopo &*epi/copo..Iauin.  b f.ip.J*
tod. Ut. in  3 . compilaiione.  c 4/, Coarchia. al. Coar-
chuta. al. Coarcloan.e  d al.eum. ‘c interiman-
tcm. [ Jn omnibus exemul. duius  F. pofunodum ex
panevejira nobu liter tis prajentante, qua > ts mC *

Dccret.Grcg. Lib. II. Tit. XV. 240

~ *' r,T  do n. Bnxien.epifiopo ipfiriterum ai*

239

CAP. vili.

Si prsceditur per viaminq«iJitiaMti csntra nbfenteat
toniHmaciler, eitum lite nun tonttpaca^ejlej recipi p.f-
/itnt,&fenttntia definititm jjprri, etiampertUm depoji.
ti.nii,Ji httc meretur deliftunt.

Idem.

V Eritatis a  eftverbum organo dominicavocis e-
tniltum : [T &infra.'J  SicutcanoniciCuricn.in no
ftioauditoriorctulmmt, H.Curieii.cpifcopusccclcfia
fuam non folum ddapidando dcpreifit, ficut puhlica
praedicabar infamia.fcd etiam homicidio,inceftu,aliif
quecriminibuspoIlnit: ] Super his commili-

musprimocaufum Trido. b  epifcopo,&abbati mon
til fanfla> Mariae, & prapofiro de Infula: fecundoquo-
que Brixienfi epifcopo, &  ipfit abbaci & prsepofito: &
infra. Virum cum epifcopus ipfe priorum iudicum prst
fentiam adire percontumaciam conteropMet ,.auftcn-
ritate noftra fuit per ipfos indices ab officio benefieio-
que fufpcnfus : &  infra. Tandem vero coram ludicibus
canonica citat ione vocatus, prafentiam fuam difficul-
terexhibuit: fed frinolam tune excufationem malicia
concepta pratcendens, evprriri cum canonicis in iure
neg!cxit: quade caufa nos de con dl to fratrum uoftro-
rurn fufpendentese: ifcopum ipfum,velpotiusfufpen-
lionem aiudicibusfačtam aufiotitate Apoft confirma-
tes, tertio fupcr hi, Cumano epifcopo & abbaci fanfli
A.caufam ad fuperandam mahciam ipfiusepifcopi, co-
mifimus audiendam : qui partibus citatis, ctim nccper
fe,ncc per refponfalem idoneuin computauerit, in tun
dem propter inobedienciam, excommunicationis fen-
tentiam prorulerunt, telles exparte c  vedra (quem
admodum in mandacis a nobis acceperant) admicten
tes,fcilicet abbates.priores pižepofitos.iS: aliosreligio-
fos viros, per quos.quemiibet articulum criininuro pr*
dlčtoruni,conitat tulile prebatum;& infra.. Nos lgitur
videntes ordineni iudiciarium in hoc fačto fuiffe ferua-
tum,confidcratopra:terea, d  qnod poft fentenciasin
fedutas e  cclebrarepratfunipfcrie: cum multi pralati
eccleiiarum contra eundem epifcopum_fcripferint,nec
vnus pro eo. defendendo vtt aItquatetU!saxcufando:
in nomine domini cum Apoftolo omnem inobedien-
tiam vlcifci volentesdicttabfcntcscorpore, pratfentes
tamen fpiriru,iuxtaver.bum eiufdem ApoftoIi,tulimus
fcntenriam perpettii depofitionisin ipluro : &ettm ta
&  pontificali,quanvab ommofficjofacerdorali priuan-
tes,fine fpe redit utionis reliqna,duximus condemnan
dum : ca nihilomijius igirricum reuocantcs, qustcun-
que poft inhibitiooem Apoft.fedis, fcu fačtam fufpen-
fionem / tk  exco®municacionem, dc rebus cedeji*
altenare prajftimpfit-.

£ 1 X>xc .1 rb.vr qnx ttrram inutiliter eecnpat dignc  ex-
eiUitxr,&in igi.em mit ti cenjetur ierra tjualibct qux
ftb n o cin a  occupatione in uti Us arbork [lesi Us habetur,
pernouam plantationem ad fruchficandum ud turam re¬
cipi at congmcnt.ern .. Hinc nimirum ar bori H. quonda Gu-
rien.epifiopius non immerito comparatur , qui Curieji. ec
clefuimrft, modo pur violentiam detinuit 3 &r~\

[ 1  Kos autc.n "vtpote tjuibus-bacimtninent corri^enda,
cum ipfi canonici reji rt bono. \elo arbitrantur m d ulit prx~
ddium epifcopum aicufare in tu en te s , enorrnitates eiuf¬
dem ad aurcs nof.ras dejerr e. curarunt , Umentes ne Jicut.
in decreto Gelasp coniinetur  > aliejuam o£je/ftm incurrc-
rent y fi h it tufu odi excejfw auditui cathlhca ecdefufup-
primendosputarer.t 3 primo caufhm ren.f. n. Truden, ept-
fto.gr di.fi: ab bati S.Mari* & prepojit o de Infitla.Secun

a Cap.i.eod.tit. in  4 compil.ride LHdou.Rom.Jing.
j^tO.incip.Tnfusduasregulas.  b al.Triden.  c no-
jlra.  d etiam.  c latas.  f Vtde i. Fulcjnius^- %ui(L
fit aHtem.Jj'.ex<iui.CAH.inpof.ta.ptr kartel.

bati &prapofito,&-c.']

CAP. IX.

jldor non admiffa in pojjejsionem Jlbi decreUm ptf
iudtcem caufa rei/eruan d<e,vel ab ea expulfus,per UpfrnH
anni rerus ejfiiitur pojfejfor.

Idem in concilio generali.  *

C Ontingit b  interdnm , quod cum a&oriobcon-
tumaciarr, aduerfaj partis adiudicacur ( caufarci
fcruand£)polleifio: propter rci potcntiam fiuedolum,
a&orintraannum rem cuftodiendam nanfcifcinonpo
teft, velacquifitam c  amittit: & lic (cum fecundum r
multorum alTertionem verus non efficercturpoftla-
pfumanni poffeflor) rcportac commodumde malitia
fua reus.Ne igitur conrurnax nKlions,quam obediens,
condicionis exifi:at: de canonica xquicatc fancimusA 1
in cafu prarmillo }  aftor verus coniHtuaturdapfoanno
polTellor*

CAP. X.

Si reus non inuenitur, fufficit puhlice citationemad
ecclejiamfuam preponi.

Gregorius I X. archiepifcopo Burde^alenf.

V Enerabilis frater nofter: (k  infra. Volentesfinem
imponi litibus, ne immortal.csexifiant: manda-
mus,quatenusadinitium proximc vcnturže quadrage-
d  (quod tihi pertmptoriiim terminum duximiis
afiignandum) luper iure primati* quod Bituricenf.ar'
chiepifcopus in te ac in prouincia tua fe haberepropo-
nit, per te, vel perprocuratorem idoneum iufficienter
inflručtum ad litem coutelfandam, &ada!ia omn' a
negotia e peragenda , qu* necelem decifioninego-
cij videbunrur, noftio te conlpeCtuireprsfentes. NoS
vero nihiiominus archidiacorio Tranfuigenf.& niagi"
ftraM.canonico Turonenf. dedimus in mandatis,v c ^
ipfi ad eundem terminum a.udoriratc noftra iuxta pr*
mifTam formam te perempterie citare procurent: & ^
non poreris inueniri, faciant vtciationis edittunipcf
ipfos vel alios, apud eedefiam tuam publicc
proponatur.

DE E O, O. VI MITTITVR
poflePsionem caufa reiferuanda:.

T IT V L V S XV.

CAP., I.

"Miffusin polfvjlionem cxprimo dcvelvin
pfum anni Veram <&* incommuiabilcrntllitu ret pojjejUe'
nem actjuiritficet paff.ts mifiionem, hab.uentintraitn**
Voluntatem c ant to/, e m pr.fiandi,quam tamen non dt&fj
xitad effeclum,fu 6  dcfečht.b.dfecundu Vtrum intelU^’

Ale.xander III. pri ort & fratrih m  de Gui-
febureb.  f

C  "V Onftitutisin pra?fentia g  noftra R. canonic®
veftro, & re.fponfalibus pr*pofiti de Beril- ^'
j  per pofteffione ccclefiae.de Lamenta(inqu-^
CAul.i rci feruand* fueratis indučfi) hincinde fuitt°'
ram nobis a!iquandiu difputatum : tandem ex vtriu
que parcis aifertione tenuimus, quod liect caufa rCl
feruand* tantum., in eiufdem eccl.di* pofteifione^
inducti fueritis, ,. intra annum tamen altera P ar *
llandi iuri non pra>j>itit cautionem., licct volunta -

tem h  pr*ftandi habuerit, & vos eam parati recipi

a Later.fublnnoc.^.cap.  40.. b Cap. l.eod.t

4, compil.  c naflam. d Vide L S^uadzagintad'  ^
jez.  c vox>negotja.±dcerl in.ornpibus matiufc.  » * 4 '

G feb ur c h.  g ^Cap. i.eod. tit. in  I. co,mpik & C °V

Lateranfub Alex.^ p.$. c.tp.+.  h Vtdelftrepeten '
C. de cond. tnd. & l.prater. £r iln Bart. Jf. de n oni op' •

241 De co,  cmi mittiturin

fuiffetis. Idcoq; decerniir^Kvt ammodopofleftioncm
prafciipt* ecclcflz (laluo iurc^]Uod idcm pra pofirus
ftpttenda ecclefia haberc dignofcitur) abfq; conera-
di&ione qualibet habeatis.Vt autem noftrx definitio-
nisfententia inuiolabiliterobitrue- ur, eam Apoftoli-
coduximuspatrocinioroborandam.

CAP.  II. •

Tempu* annale noncurrit mifiionem pajfo , Ji intra il-
tudcautionem iudicibu *, "vel ah eni eoru aliif abjentibui\
ob tu lit: licet pcr tosfeu peY eum recepta nonfuerit. ht e ji
notabthsfuundum huncintelučlum.

Ckmens III. epifcopo &anbi.hboracenji.

C Vmficut 4 accepimus inttr P.fubdecanum, b  &
abbatiflam & conuentum fančta; Trinicatis fliper
ecclefia de capic. c  qua:ftio verteretur: dc Thaurino d
Corinth.abbates,acarchid. Chima.afedc Apofto
lica delegati, moniales ipfas rei ieruandar caufa,in pof-
ftflionem rci petitae miierunt.vnde cum hoc ad fubdc-

Ca ni e  noticiam perueniftet: ad archidiac.pradičhim

*cceffit, & offerens ei fiftendi iudiciocautione (quo-
abbas de Corintb.profe&us erat inAngliam,&
a l*basThaurinenf. viam fuerat vniuerf« carnis ingref-
lu s)poflefl] 0 ncm intra annu fibi refignari cum inftan-
tiapoftulauit, fcd non potuit obtinere: C 1 ^/] Dif-
ffetioni veftr* mandamus, quatenus 1  i dl ita, fiftendi
^dicio abeocautione recepta^ipofieflionem rcftitui
Natisi necobftare vol umu s, quod annus elapfus c (Te
P r °ponitur,fipereum no fteterit,qub minus intra an-
& pofTdlionem receperit,& dederit caucioncm.

[* Procejfuvero temperi* moniales qua* duximu* ad
tn 'fi),abbatem f.Catharintt  <*?“ /. de veten poti are h id .
včMomagen. liter as ali as impetrarunt, quarum indici um
t9 f : <bdecanns Jicut afferunt-Jubire recujut, quod p rad.
^ He pif opumhabet certa rationemetati
l t  tlKf toniudiQts adpartemquamhbei eius auft. defaci-
Cq  to berentur. S^uia vero n ec limitu*fujj/eciorum indicu

^elhturiudiciofubmi  ]
Ca\>.

III.

t h  miflionem,repetcns pojfepionc y a!legat fe con-

t **cent Honfuijfe y rejlituitur in p rt Ji in umjlatum,p raj 1 1
ti t j <ltt ** 9nt >&-dilata condemnatione expen/hrutn, quam
^ifipojlea conjlitcrit eum non fuiffe contumacem.
^Hocentius III, Prbin.&Senasolenji epifcopi*.
^vcniflfentad Apoft. f  ledeni abbas fančti An-
^ Šdi>& P.Gal.idem P.propofuit,quod pratdičlus g
f^i s s . Clin 'fiipc r quadam pofteflione coram lo. Apoft.
toc c  ® at0 tra ^it in caufam: [ i ^/.] Ver um legatus
coramifit iudicibus, lecundum ius Sc  bona
COu Tu c tudine m  h  terminandam : qui cum fe-
*V SUntum  vcllent procedere,praftatus P.na-
a PP cI l 3Ult:  i^dices nihilomipus

in pofieflionem rerum petitarum in
'^ ai  caufacuftodiar decreucrunt,ita quod fiyfq;
^P^j^^diem przftaret fiftendi ludicio cautione,

kS" '

. ..

triginta libras reftitticret proexpenfis ;

^poffeflionem eandem.

Cumq; G.fedis Apo-

sintra annurn fuifiet terramillam ingref-
^utionem ftandi iun obiulit coram eo>& pof-

•f/ ^' x '*°d.tit.in l.compilf  b fubdiaconum.  c al.
\r*Krionji y {gpde  colle abbates & archid. Chi-
' f J t *-Tbattr.&‘ de Cornit.abbates & archid.Chi-
t *p\p*A t * u fdemfubdiaci>tiii<ty'S..  f Cap.i.cod.tit.
^ ® ec '* n c -fcclefia.  V. Maria.de conftit. &

\ at ‘° n, b ; ^.de offic.deleg.gr Roma. fin^ul. 414

T' li ^.i^bat.tjtiodcum dichts abbas-,eum fup.quxft.
l^ ,  '*P 9 foUraxcrit i &c...  h Confi etudo ter-
C.de-funt m.Tri nit. <&ibi Dd.£r
^ 4^0 l ^nfUhudine.tuncad quamjit recurren-
c *PM»f“ eSj <di. dijlintf.i. ^ aanon.il-

^oftelTcaufa rei feruan. 242

feffionem fibi reftituipoftulauit, paratiucspenfasre-
ftituerc fačfcasin litem,ijua: fex librarum fvtnmam ( li-
cut afferit) non eacedunt :fed abbas triginta librarum
fibi rcftitui petiit quanticatem: &  infra. Nos igitur i-
pfum P.cautionc prseliitain polieftioncm a credimut
rcducendum: hocetiam deccrnentes.vt fi conftietudi-
nem,quam allegarjaudabilem"efle conftitcrit(quia cx
hocfequicureum r.itionabiiiterappellalTe) ad reftitu-
endasexpčfas nullatenuscompellacur: alioquin (rum
ex hocappareareum fruftratorič prouocaffe) ad refti-
tutionem cogaturexpenfaTtnn illarum, quasabbatem
conftiteric propter hoc neccflarias in litefecifie.

[1 J^u.d eificundum b.n.im terr.r confUtintiinem rt *
f^endtrc ctram eodemajjeruil  Ca/d.j

cap.  mi.

Corttra ab/entcm,qtii non dimi [it procuratorem ■ fi
cit at ion e domi^nullo defciidente,fit mifiio. h .d. fitppltn-
do ad !iteram,maxime,Vt diciturin gl. bt ejlverut & »ta
tabiln i,{tel/ečlns.

Gregorius IX.

S I aduerfariustiius poftcitationisedia«m,adremo
ta Ioca fe tran,ferens, proenratorem legitimum no
dimifit,& denunciatione publice fa£tadomi,non appa
ret,qui defendat eundem. lure petere pores, vt in pof-
ieffionem earum terrarum.de quibus qua:ftio vertitur,
caufacuftodiatindttcaris. b

n

A-

-ZjLt

VT LITE TENDENTE NIHIL
innouetur.

T 1 TVLVS  XVI .

CAP.  I.

Priuileeium etiam a principe impetratH.,per tjuod pri-
uatnrqmf Jlnecaiifc cognitione lite pendente vfiipoifef*
Jionifytanejuam/itrreptitinm non V alti, fin tanquam  ra-
tlom obninm ell reuocandum.

A!exanderIII. Lboracenfianhiepif.

Memoria noftra non excidit: [> Sta
tuimuSjVt licerae prohibitionis, quas ad peti-
_ tionem archiepifcopi Cantuarienfis tuše fra.
cernitaci direximns,nullum prseiudiciumfaciant, quo
minus tibi & fucceffbribus tuis, liberum fie(quemad-
modiim vobiseft beneficio priuilegiorum Apoft. fedis
indultnm,& tu &prsedcceltbres tui,confueuiftis face-
re) ante vos pcr totam Angliam deferre cruccm , quo-
ufq; definitiua feotentiadeccrnacur,an ecclefia tua de
iure hoc debeat haberc. d

(j 1 Slpaliter in primo anno noflr-tprouijitni; tranferi-
ptum literarnimfc.me.prad n. Honoriipapxnobia fecerit
pr.efentad , in quo continebaturanteeejftpibnt tuis apofio
lica benigni tale ejje indultum , Vt tam en, qnamfuccefo-
ribtes fati liberum eifei per totam .Angliam ante fe cru~
cent deferre. HosVeri antecefforicnojln vcjUgnc inharen
tes,tibifcriptinojlrimunimine confi,-mamut,nnod ant e-
ceffortbm tnic erat d prtedeceffore nofiro indultum. Poji en
vero f. gg.veuer.inda me. t. auondam Cantuarten. archi~
epif.exi',iimaus kocin praiuditittm, Vel in de p rejuonem
turu gr dagriitaticfuat ecclefta redundare, txinde teepip
cjufiiionem mpuere,&propter bocadfedem .Apojlol. ap
peUauit, affiemansfi bet,e memintmut,quod tibi gg- prte-
decejpiribu*tuifidnuU-ttenuthcuijjet. SictfofaClnm cilvt
nos tibi perferipta nojlra probtbuerimtu, nem proutncia

a decreuimusin Cad.Bar.  b Vide l.i.fffi rjuis in in
Voc.nontertt.perB.  c Cap.t. tod.in. tu f.comp.^ad-
de nosat hni.is c.ipitic, in tjuibua centra hatretices defen -
ditiirconfuemdogejhtndt crncem.  d Hodit de turepof-
funt archiepifcopi crncem ante fe deferre.p er tjuattis hett
etiam exempla fuaprouincia: tjuoutspriuite^io con- a,io
non oblUnte.Clem.vlt.de prtutle i*.©- quodaicn hicglo.in
verbo tl* ture froceditjde mre antiquo,

h  S

243

Dccret. Greg. Lib.II. Tit.XVJI.

l:

Cantuarien.ecclefi.e doneč de cauft ipfa cognofceretur av¬
te te cruccm-deferre aliqua ratione audcres. SJuia igitur
pez drl.JU.no jlvos.l.A. clericos tuosgrauem coram no¬
hti querimoniaJn depo/uijli , afferens quod te depofftjiio-
ne huitts rei->quam tu & anteceffores tui habuijhs, ant e
cognitionem rudicij {jtoliajfemtts, talent e s nos ribi t'anqu a
ren.f. nojjro deferre,&iura tua Integra illibataj^fema  -
te prafentibus litervs,~\

CA P. II.

Jtdcufatnsde adulterio adfcparationem tori, non de¬
bet lite pendentepriuaripoffejlione coniugah ,

ClemensIIL a

Audabilem : & infra, b  Qucerisquando matrimo-
/nium adcufareconringit,an itatim fit carnale com
mcrcium fufpendendum, [ i Ad quod c breui-
ter] refpondemus, quod coniugum alteruter adcufa-
tus,ante probatam adcufationcm, inre, quod habct in
altero,priuari nonpoflit.

f i sAut quamdiu dijlimularipofiit vel potiuffujiine¬
ti. *Adquod breuiter rcjpoudemus quodcnm AUexan.UI.
aperte prohibeat ne ab inuicem, doneč ruji a: fiat cauft exa
minatio, fcparentur+&‘ Symmacbipapa contineat inflitu
tum-i vt pralatu* aliquti accujatus antejuam e a qua: obii-
cinntur luceclarefcunt , relinqui non dcbcatd fubiecltiin
prafenti articulo .]

CAP. IIL

Qtti rem litigiojkm ali e n au it,tia qHodrehabcri non po
teft,debet <tquiualentem fubfhtuereen locumillius: quam
alienare nonpoterit. h.d.cum Je.

Innocentius III. abbati conuentuifan-

cli Syluejlri.

E Cclefia fančhe Maria d  m vialatacontra Ioanne
de Ateia (qni quafdam poflefliones ipfius diceba-
tur contraiuftitiam detinere) niouit iub L.iudice quce
ffcionem: e  & infra. Prohibemus ne poflefliones,quce
fuccefferuntinlocimi Sc  ius iilarum, Sc  quas abloan.
de Atciaecclefiafand* Marice petierat, in monafterifi
vcftrum ab eodem Ioan.lite pendente tranflatas, alie¬
nare interim prsefumatis: vt fi ecclelia fanda: Marice de
vicio litigiofi contradus, vel de proprietate voluerit
cxperiri (ne fi obtinueritin iudicio, in vanum laboret
jnonafterio veftro minime poflidente) fic, quod euin
cere valcat & hab ere.

CAP. IIIl.

Jdemdicjt, qnod inprač:denti.

Ide m.

E Cclefia fanda* Marice: f Sc  infra. Poflefflone > qua
furrat praetermiflbhms ordine, prcedida ecclefia
ipoliata,fibi reftitui poftulabat: ^ & infra. Nos quic-
ouidabaliis fadum fuit (p*ftquam prcedecefTor no-
flerad curiam fuam ulem negotium reuocauir)irritum
dccernimus &inane: Sc  mfr-a. Verum quoniam prcefa-
tam pofleflioncm poft reftitutionem vobis fadam ab
loan.de Ateia,alij locationis titulo adfignaftis, neque
redituere poteratis ecclefia; Jjfoiiara?: Joco ipfius ta nt
tundem pofietfionirm aequiualentium,ad arbitrium bo
horum virorum. ipfi ecclefia? fecimus adfignari: quas,
cum alij fuerant pignori obligata*, per vos liberari fe-
cin us a creditoribus, quinobis inftrumentum pigno-
tis refignai unč.

CAP. V.

tis deerdenda eft fecundtnn tura ex ijletia tem pore con
troti n on ar! cm-fecun dam 'prtu. leqium im peiratum

Lie pL>. denie^i - de litt-s p e trden ti a  ,/. enrtoneoi faciat.

* ^Altds^iaiepniif.  b Cap.i.eod.trt. ir<  2  .com pila
ttor. e.  c %Ad cjHorf nbf hre. c .  d s .cap. 10 . de con-
\:uu.  e qu tre »bfaflafuurfupra tnteera pojita Ji.nt.

'*P'

o.de co/ijiun.  f s  • de conpuu.cap.iO^tn terf/o/uh

titulo de e/nu.jfoiiat,
tol. de)e indic.

g /. inji e pojiidct, & tbt Lar-

ef^ie,cantori,&Al. ca
l.co P ariji en.

244

Honorius 111. canct
n o me

D Tledus filius, mflifter A. perlona ecclefia: dc *
BafieuiHa, expofuitcoram nobis,qubd cnm inrer
p ra dccefiorem fuum ex parte vna ,Sc  priorem acmona
chos dcBalfeuilla ex altera, fuper decimisnonaliunt
intra fines parcccit: fus confiftentium^u^fiio emtrfif-
fet,ea pendente cora iudicibus delegatis, abbas & con
uentus maioris mona/lerij Turon.quibus fubfunc pri¬
or Sc  monachi fupradidi, pro fe ac membris fuis obti-
nuerunta fede Apofi.indulgentiam fuper perccptionC
hniufmcdidecimarum : cuius pra:textii prior Sc  mona¬
chi fupradidasdecimas fibi vindicarcconrcnduntjli*
cet in indulgentia de dida qusefi:ionc fada mentio no
fuilfec. Ideoq;mandanjus,quarenus eifdemiudicibus
iniungatis, vt (indulgentia non obftanteprsdrda) in
negocio ip r o pročcdant>Hixta craditam fibi formam.

DE b£QVESTRATIONE b

poflefsionum & fru-

ti tvlvs  ' xni,

CAP. I.

Rcrfn quam fačla eftmifiio, non debetfequejlran y C~
tiamji mifjdt inde fuerit violenter eieclus. Pel notabiltM
Ji c: Sequejlrum faclum loco mijlionti propter fcandaltti*
euitandurv, rcuocari debet oblata cautiont & ref itn M
expenjts.

InnocenthisHI.IvJediolanen.archiepiJlopo.

D hoc vnxit nos Deus: Sc  infra, c  Abbasdc
Regala d  nobisexpofuit,qubdcumM.prf-

_ _deccfibr tuu's fuper caufa, qujeinrer ipfum &

monalterium fuum fuerat agitata, obtinuilTet Vero-
nenfi epifcopo literas defiinari, Sc  ipfe fuper iudicio
pofTcfforio partim pro monafterio, partim pro archie-
pifcopo fententjam protuhffet,procuratore ipfius mo-
nafterij qu^ftionen\ de proprietate poftmoduminren-
tare volente: archiepilcopusiurifdidionč epifcopiop-
pofuit expiraire ?  adferens caufam pofleflionis tantfi>&
non proprietatis fuilfe commiflam : Sc  quia fuper pol*
feflione pronunciauerat, fcmel fundus officio fuo fu¬
per qnacftione proprietatis,deinccps cognofcere no vj

lebat: f 1  &)d\  Sed iudex adoremin polfeflioncm^
fuerat per ipium archiepifcopo adiudicata )proprerc-
iufdem contumaciam mirti decreuit,a quotamenar-
chiepifcopus violenter monafterium eiecit: f 1  &P^
C.Papa praedeceflor nofter, fic fuum interpretatusfu^
refcriptum,qubd tam caufa poffellionisquampr(- > pr ,c '
tatis, fuerat iv dici delegata , cum abfolutc Sc  indilhn-
de commifia fuerit, &cius continentia diuidi non de-
beret, prcclibatam quoq; poffeflionem pro fuoarbitrio
fequeflraripr*cepk,iniunges Reg.& Mutinen.epifc 0 '
pis, vt de caufa poffeflionis Sc  proprietatis pleniusco*
gnofcentes,eam debito fine deciderent, Sc  polleffionc
ei partipoftmodum refignarent,qu^ obtineretdepr 0 '
prietate triumphum : [3 Ck ;*-] In eumftatumconti*
nentiam cauf« reducim«,in quo fuerat,cumprcedi*u s
praedeccflornoftercaufam proprietatis^' poffeifion'- 5
Regin Sc  Mut)h.connnffir:madato fequeftrationisp < ;'‘
nttus retiocato, Sc e  infra. Ne a ute m monafterio vi"
deamurin fuoiure dee^^e,moderatastxpenfas(exc^ ,|l,
c pjfcopus Veronen.ipfum in poffeffionč inducldecrc*
uit, vfo; ad facisfadionistempusoblata:) propter
f.idasfibt redituendasefTeccnfemus:& ate fuffic^ 1 *’*
r m pratheri Aandi iudicio cautionem.

iii m.

Ai

FacerutfUi til P a [fari Ta.

''■■■is. c C apA.eod. tuna/compil.
ji c abfciffi. tu.

jv fr udi

d 4Utp*Sf'

poffcficrvm C ? 1

t  1  /J.


245 De Confems. 2 ±6

[ 1  Adhtcparsmonaftcrii intcr alia refyodebat,quod
Ci eaufi ( l u * in ter arcbiepiftopum m o nafte/! um "v e neba

tnr> filtrat epifcopo mcmorato abfohitc &indiftinčle co-
m [J' u  • & fc contintntiam caufv diuidi no n deber e dice~
in bancnimirum & alias rationes cum iudexplenim
adiiertijfet & ačlorem,&-c.vt btc.]

[ 2 Cumq. s pr<,ceffu tempomvtriufcf^partif nuncijpro-
fterhocadfed.apojr.accefiiffent bo.me.’]

[) Kos autemfupraduio  v  A ib e n. m a n da u i m us y  rt illis
lite/ut quas ad tlon.g* Vcrraritn.epifcopor fuper reflituen
dafibi poffejhone cumfručiibtu p er man datum impetra-
uitom/une tar er e t .2

CAP. II.

Simiffutinpofefionem caufa cuflodip jručhu dtfiipat,
fkppati rcuocantur > & tum alii-rfe^Hcftr.intur.

Honorius IX L. pnori Debcn, decano de
Ca line n.

D llcdus filius a  R. re&or ecclefi* de Bethufia, fua
nobispetitioncmodrauit ,quodciim interipftim
ex parte vna>& abbatcm, & conuencum de Cideria b
^altera, fliper eadem ecclefia, coram abbacede Sibi-
ton. & ems collegis quadio verterecur,iudices ipd pre
didosabbatem & conuencum in potfedionem iplius
ccclcfi*caufa cudodi-E imiuxerunc, q«i fr ud u.s medio
temporeperceptos pro fuae didrahunc libiro voluuca-
cls. c  Quocircamandamus>quatenus ded ita,facien-
tesfrudus fequedraripr£dičtoSjfi quid de ipfis per cos
diftra&um iutieneri cisjin datum pridinum reuocetis.

C A P. III.

narius , nouum imboando procejfum  , iHum punire pcenA
o rdi »a rta . b. d. fin ga U riter^lbb as.

Innocentiui III. canonicis de Betblehem.

C Vm fuper clcdione a  BetFlehem ecdefi* > inter
R.& P. quxdio verterecur: b  & infra. Quoniarn
V. canonicus Bethiehem fuit in iure confefius, quod 4»
pnedando alterius ele&ioni confenfu, quingentorum
Sarracenorum obligatione receperat, & mediator ex-
titit dmoniac* prauitatis: Nos (quoniam vicium hu-
iufmodi pcrfeqai volumus,vt debemus) ipfum per de-
finitiuam fententiani duximus ab omni bcneficio & of
ficio ecdefiadico deponendum.

CAP. III.

Confefio fučlainiure per ceconontum ecclefij, nocet i~
pJi ecclefiat: poteši tamen reuocari, Ji antc finitum neg»+
tinm doccaturper crroremfacli emanaffe.b .d,

Gregorius IX. B.  c indici f^iterbienfi.

E Xpartc abbatis & conuencus monaderij landi M.

fuit propodcum, quodcum interipfoscx partev-
na, & V. nomine fus-vxons ex altcra coram te qua?dio
verteretur,ceconomi::> monaderij memorati, qutedam
per errore fadi fuit in iure coufcflfus,ex quibus tirncc d
libi prceiudicium gcnerari. Cum igitur negotio nondu.
finito,nemini noccat errorfadi,mandamus, quatcnus
fi  de huiufr>iodi pocuerit errore docere > prouideas, vc
nulium fibi luper hoc pradudiciumgenerecur.

DE PROBATIONIBVS.

Si reuspoffeffor adpellat d fentcntia contra eum lata , li
dtereipetita jruciuoferjucjtra/itur, Jidijlipaniurab eo.
Gregorius IX.

A Beo,quia fententiaprouocauit, fručhis poffedio-
nis(fidiflipentur abipfo)po*runtiitependentc ra
bonabiliterfequedrari.

DH CONFHSSIS.

vitvlvs  xrm.

CAP. I.

d-dfilum di&um conficentHf crimen proprium, non esl
dteri indige n da pcenaahtjua : m farna! o tamen e ji m di~
c *nda piirgado.

Clemens III.

C Vm monaderium: & infra. Eos,quorum fug-
gedionc fcelus homicidij presbyter d  perpe-
traife proponit: ni:i aliis modis verii ede con-
ltjiiulli cenfemus pcena; e  fubdendos: cum f  le-
cundum vtriufo; iui is datuta de fe confedi luper alio-
jnmconfcic^tiis interrogai i non debent, & (crimine
lj i*niiiedatibexcepto ) de rcatu proprio coniitentis
ptrituloiaconfellio nop ed aduerfus qucmlibet admic
tcniU. Si tamen eos irifamia huiulmodi laborare co-
gnoueris, fingulis eis (adiundis tribus lociis fui ordi-
0ls / Purgationem iniungas.

CAP. II.

TIT V L V S XIX.

CAP. I.

Heu* aclorifua pro pri a infiru men ta edere non tenetur:
it a cornmuniterfummatur.

Gregorius Ta/uredo re^i f^incejiria:.  C

E X epidolar verbis :& infra, f  Tua excellentiai
poftuIauitjVtimperatori fcriberem>qwatemis £
pada in chartophylacio requireret,qu^ dudum
lnttriudinianum principem & prsdeceifores tuos fuc
runt emifra,vt ex his colligeret,quid tibiferuare debe-
ret. bedad hoc faciendum vehcrncnter obdir.t, quia
nulli dicendum ed,ea quse contra te funt,apud temct-
ipfum dcbes documema requirere , in mediumquc
proferre. ^

CAP. II.

*Ačlor y qui plene probauit y non debet compelli mr are .
AlexanJer III.

S fcut h  confuctudo laudabilis: C 1  C^J -2  Sane quo-
niam apud vos confuetum eife d dicimus, vt quum
aliquis intentionemfuam fundaueric indrumecis auc
tedibus,eifacramentum nihilominus deferatur: quod
fi fubire nolueric, fides probationibus i  non habetur.
Nos(cum tune dernum ad huiufmodi fic futfragium rc-
currendum,cUm ali.r legitimne probationes decfie no-
fcuntur) taleni confuetudinem reprobamus.

[1 Nu//a debet nouitate conuelliifc^uodnofcitur mo.m
ribuoiutrodačhim y obnia ratione non debet dijfolui .]]

de criminecontin^ente caufam princi p alem con f at
Co,,tr a*lrcju(m per etu* co nfcfion c m , p uniturp cen a ordi-
fidirede contra eum non agatur. h.d fecr.n-
Et.rtl  tv pisno tab Utr & rerrutn fe-:P r el [hm-
^^eciinditm alium inicUerimn non minut not.ib:lern y
1 UCm  tium'fi>ititglnjflicet non perfe&e explicet. Siqyto
{9, 'fiteiu/crimen in iudieto incidenti’r y  poteši mdcx o' di-

a  De materia huius c-tpXtlin;posl loan..Andr. in cap.
s. de indic Socin. in f{pg.  458. ve* bo prireji/.

I {  c ijkverbaimportantlibevunidrbit.

fi - /Črnil.j&ibicl.8*rt.  d In aliquof antiqitiaita: fe

CAP.  III.

In comrnv.ni indici o pro-bant aclor & reuo: fi pari-

terprobant. reta abfoluitnr, niJlfj.utrj.biUm cjufjm fo-
h e at alior.

a Cap.Vn.eod titul.in^ compil.  b tfitahic defunty
','epenei s . c.cum ftpra^de caufa poff.&propr . c Bich •
d In C od.Barb exquibuo ti me ni manachi+fibi-.&c. in 0-
mnrb is man ufer/p tu legi tu rtiment.  r AVds /y Ta:icre-
do Vdet ur efe G/c^onus Vil. ni Vaiued'-  ? v <v/ '^foo-
re 1 . fcd lejend sm e<’ [{ecaredo tfiii^rothoruvn.  c.t 7.
*/"r-m*fin *  u 6. B.Gren.  f Cap  ». e ui-rM.i-i u

coni')!., fr ffuod. (1 C4p.t.e9d,ttt.tn i.compuMi.<#**■
3  .

Decret Greg. Lib. II. Tit. XIX. 248

- - * vox fuit vnanimis,qubd nolcbant alienationera reruu

illarum , led res domus intcgras confcruari volcbanc. |
' uoniAm coutta hoc nihil pars aducrlaprobauit:

247

LnciusIII. Crfirtn.  * epifctpo.

E X b  literis cuis intcl!exim us te & archidiaconum
confincs habereprabcndas in villis , quas finguli
tingulas poflidctis, it pra:tcxtu terminorum inter vos
controuerfiam agitari,eo qu«d dicas cum antiquos fi¬
nes egretrum,partemq;tiii fundioccupafle: illoin con
trarium aflerente fe partem eandem fundi pofledifle,
quadragintaannorum 'pacioinconcuife, tu autcm q<P
peride tempusquiete illam poflederis afleueras: qua-
re vtrum ineumbat petitori vel podeflori probatio,
quxfiuifti. Ad quod fcire debel, qubd iudicium fimum
regundorum tale eft,vt in covtraq; perlona vice* duo
rum habeat,videliceta<ftoiis & rei. Vnde hincindc tc-
ftcsproducipoifuntadcognitionem iudicis inftrutn-
dam:quibus cxaminatis,iude.x quos pricccliere intelle
xerit,ad fidem fibi iaciendam admitcat.

Qu6dfiambarum partium tclles funt arque idonei,
pofielforistelles prsferentur cum promptiora fine lu-
ra adfoIuendum,quamad condemnandum,pr£tcrqua
in liberali caufa,in qua (i vcriufiq;parcis teiies xqualcs
fuerint.pro libercate lenrentia proterctur.nam poflef-
fori probationem aliquando dari mris manifefti eft,
quum iurecaurum fit,quod qui obvecerit pnrfcriptio-
remlongiffimitemporis(quam nemoreite obiicit,ni¬
ti qui podidec) & tam probaucric, in caula debcat
obtinere.

CAP. mr.

Kon čredi tur rn.tr it v afferenti eti.tm cum iuramente V-
Xorem fe co^Houi(fe.Ji'vxor p er muf rt n us attejiantej 3 per
ipfitu corporu afjieb/um prob.a centra, n um.

Gregorius VII l.pr.cpofito ftnčh Calaldi <&•
arehtpretbjtero Cajn matorit.

P Ropofuifii c  qiiod caufa n)aerimoHi),qux inter O.

de Cafj noua & O.mulicrem vortitur, tibi tiiicde
mandaco apoftolico dclcgaca.cumque partescITene in
tua przfentia conftiturz, niulierpropofiiic fe nec a vi-
ro cognitam,necpotui(Te cognolci: qtiodtam proprio
iuramenco^uam teftimonio, feptem mulierum proba
uit,quxpcralpeftum corporiseam efievirginem afte-
ueranc, viro autcm periuramentum fuum concrarium
afftrcnte: [ 1  <*rj.  ] Vidcrnr igitur nobis, quod itua-
menro puellx,& tcltimonio d  illarum feptem mulie-
riim fidesett potius adhibenda.

[r fos in'procedere  ucluijlu,doneč de hoc ne-
Hrum cenfiliunthaberetH.J

CAP. V.

Studit Lire t de vniuerfitate pejfint a tl comm e dum rni~
uerfitatn repi obare milrumentum falfe confeclnm nemi-
ne Vniuerfeiatif.

Clcmens II. e

T Ertio / locofuit a nobisita quxfittim : Ecce qui-
dam regularis figillocapituli,quodda inftrumcn-
tum cuidam amico luo fignauit, in quo fada ti aliena-
tio , quai undam rcrum ccclefi* immobilium contine-
tur. Qnoexhibitoin ludicioprocurator vniuerfitatis
illudalieruit de aflenfu conuentus non fuiiieconfe-
Gum,& adulterinum, vtl furtiuum efle figillum. g
Cumq;fratrcs ad perhiocudiim tcllimonium produ-
xitlet, iurati dixerunt,quod quoticnsde hoc inttrfra
tres aliquacrat mcnciO.conlilium totiusconucntus.ic

a al.llebrenfi epifcope, al.fimpUciter habetur I.utitu
lil.  fbriitnu legend. Aleaander 11  /. Cij.reufi dec a,: c.rt
poRceiicil.' ctttraH.fnbAlex.lll. p.ii.c.z. baieturc.t.
ecd.tri. iti  i.r omprlat.  b al.cxltterie tu.c r.:t* rnitittre,
C lup l.eedtm utnl.im cemptUt.  dH.ttucdnmhn
iut tap-OntleJu. tt.ride Donu rute m Sotr m lib —  0 nten
tta,iim,dijtincito.^p tjr.ajl.i artic.l.vbttrlene  f f.fp.r»-
tcr.  d al’di,tejiiniomn.  e al.tcriu* par.i mr.
f Cap  l-f od titu in  4. cemptl.  g nut ttx(jn i.jk.\ de
to!.i.tj .„ct, ia.Jj.de ret VendiC.

Sedqi

refpondemusfecundum alTcttionem tettium, tantum-
modo mdicandum.

CAP.  VI.

Vbianitur de matrimonio central)tnduprebnto impt-
dim ento.čr pub k čuti) attejlatie>iibn.<,aiij tcjleifhperdt-
jt t tu impedinttnli admittendi non funt.

Idem Clemem lil.

I Vrauit a  quidam ( vt afleris ) (c quandam invaore
legitimam accepturum:quam cum vellet traduccrei
quidam iuramcntts ) tčcundum mortem txhibicis,legi-
time probauerut ipfos in quinto conlanguinitatis gra¬
du, fibi inuictm actinere.

Quia vero rcquififii a nobis, quid agendum (it, cum
quidam alius velit probarecontra pra-dittam probario
nem luramentis canonicisfadam,Cfe pardbuspublica-
tam nullo cos fefe confanguinitatis gradu contingert:
rcipondemus,qtiod ftanduin eft prooationipriori.
CAP. Vil.

Si p er literat ordinarij probatur rjuif excemmunicrtt 1 tt)
d precuratiene repellitur. h.d. £?• bat fummntit crnttlr.it
textni & lit. nullampatitur calumniavh &idee rte*
tene.

Innoc.111 arcbtd.Parif.&magijlro f.dc
Corfe n.canortic* 'N.tmom,

P oft b  (certioncm:) c ik  infra. Cum.igietirperi 1

tcržft iudicis ordinarij (qinbus flamium c(I,<ioncC

probccur conrrariuin) nobii conUitcrit > qu6d VV.cra {
cxcommunicatus cum procuratioms olficium a(Tuni'
pllt. Ipftim raiicjuam procuracorcm nonduximus^'
nuttendum.

CAP.  VIII.

Si rogat** rejlituere totam hdtrtdilAtem eo Jindiht^
decedeKte tntret monajttfiurn^tUeinefcii fideivom/m^^
h^rediifts appkcjturmonafierto : nec itd iHKaittludr#
uigreflum fojfiiitprebare mtHovcm cctAiem tempirttf*
exadtterfo gerntnutHf prsbetur in^reffufjbJ 1
iHietii^endi^HodfitbjliiuiiofHtt fideiconirnilfartA. St
Y'j fuit direčia , fumma Jic : Subfitutio fačla ftho, t9 dat'
deme fine lihertf^euanefcitper in^reffum mottitjierij : O 1
tune *dde y  id <juod ei} m primo fianmarto tbi , Kecadi #'
Huitdundum-egrc.vf^adfinem,

ym  m fc.dico teimen,quodprimus eUverior, quodlucfo^
/kbjlitutiofideicommiffitna: hcet D.^Ant.hic (Uutt,qH*t
fntt compendio/it.

Idem abbetfi (£? conuentut ( Caffen. ) d

I N e  prarfentia C.ian&iHadiiani diaconiCardinal^*
G. dr K. tr«Atrcs vellro tyndico conftitutocoramip^
fcccre proponi> quod cum tjuondam A. trareriproruin
c* ndcrec celtamcncurr, M.HUum fuiim (ibi hstrcdcin-
llituii , Sc  piacepit vc (i ablq; liberis deccdci cc,a<i cot
bona dcuoluercn' ur ipfius. vnde lila, qn* dc bonbi'
phus veftruni monafterinm detinebac, libi rcfbtuipo'
itulal>anc,<5r peccbauc vo^ iupei boe a fua molcftar.O'
ne compeki. Ver um : yn<jicu.% iple propofuit tx aduci "
fo,quod prardivtus M. monaltcrio vcltro obculicft^
fua.Vndc vniuerfa / quar babuerat 5 erat ad monallf'

a cod titul.in 2,compiUtio*£rpvo intelh^*'

ii^vide Domtnicum iotum libro ^.Schtentiarvmcdif*'
< 9 / 0 . 40 . artte. 5 . *Adde conciliuvn Trid(ntinHm>S(fiitM'
CAhm  ?. eAUefefi.in dteret. de reformatione

tn^nv <ap.2.& 5 . b Cap.i.eodem titul, in l.icvi d*'

tone. c diufior.cm.  d Cafemarij.aUdSiC*jftin* r ‘
C Cap.i-ccdem titul in contpilaitone. & (L
huius cap. Vide Har. doc/orestn ^duthent.hi"refih(T
j jr jner.t. Cod dt latr^funči. ectlcf.vbiplene,  f Conca
1  d a  < i.tn . Jut!' .tKgrefii dc/.urofuncl, eccl ZFc- f ?•'}*’

[ t»-rcL-et.ftb**‘.i±.(iu.cli.\.

1  A J  ri« 1 ^


249

rium deuoluta, a.  quare vniuerfa,qua* ipfi de bonis e
iusintiafcrant, reftitui monafterio veftro petebar,&
Tuperciceris filenrium illis imponi. Ad lisec autč pars
altcrareplicauic, quod di&us M.oblationis fu* tempo
re fuerat minor annis, & quod voti fačti pcenitens,qd'
feruoreinfirmiratii fecerat, poft conualeicentiam re
uocauit.fi Vndecum fine liberis dcceftiflet ex

teftameto patri* ad ipfos erat eius hffreditas deuoluta.

Veram fyndicus refpondere curauit, quodlicet di-
&us M.de monafterio fih abbas de tua licentia  fuiflet c-
grefius jeidempoftmodum fe & fuaobtulic humilicer
&deuote> & quod ne contra oblationem fuana veni-
ret,iuramentofirmauit. Quare cum conftet,quodide
M. bis monafterio veftro contulic, le ik  fua, necexad-
Uerfoprobetur, quod vtriufq; oblationis rempore fue-
ric minor annis , probationem vcftram huiufinodiex-
ccpcionis probatio non elidit: cum de fi prim* obla¬
tionis tempore fuerit minor annis, fccunda? tamen po-
tuit maior extitifle. Praeterca cum-verbum illud, Mi-
norannis,duobus potuerit modisintelligi: cum de qui
minor eft quatuordecim annis, tk  qui viginciquinque
dici(oleac minor annis, intentioni veftr* verbum du-
bium non noccbat,cum mtra (vigintiquinque) b  an*
nosteneret donatioiuraraento firmata. Sed & fi tene-
rct,quod fa&uni fuerat a dičto A. v  quia ramen intel
ligendum non erat line hseredc decedere,qui monafte
fiumlibihjeredem inftituit, d  hoc monafterio no no-
cebat: [ 2  J Dilečtas filius E.fan&i Euftachij car
dinalisaetendens, quod fyndicus vefter intentionem
ftaraplene fundaftec, &quod nifoil fuiflec exaduerro
fufKcienterprobatum, cum d: fi oftenfum efletperte-
%s,quod M.fuae oblationis tempore fuerit minor an-
ni $:vtrum tamen prim* vel I ec uti d* oblationis tempo
rc npfinor fuerit,& quot annis minor, non fuiflct expref
fum,dc mandato noltro fententiam protulit: & praedi-
jftsG.&B.fiiencium imponens fuper his,quae a mona-
fteriopoftulabant: eos ad reftitucioncm illorum, quse

bonis pratdičfci M.propria temeritate inualeratjcon-
demnauit.Nosigitur fententiam ipfam aučloritate a-
poftolica confirmamus.

[i Veruntamen ex eo quod  M. infra <etatem lefitimam
ln m9 najleri» Rafomarii ob tulit fe fu* 3 tamč 'juta quod
lnc °nfkUi fecerat potimo dum reuocautt , eiua oblah o non

tthebat  ]

[i Cumq { cardinaUf pradiRus ea qux coram ipfo pro-
P 9 J lt *fnerant 3 in n o ji ra & fatrum n oji ro rum p ra-fen ti a
r * tu kjfet i norad confilium dil fi. n.b. Š, Ruji as ij Card, de
* Ak fi mtritifplenius intelleftis.  3

CAP.  IX.

^ Sitftor (prcusininterdičlo retin en d* pofiefiionis / p-
_ akt >obtinetis, quiantiquiorempojfefionem probat ti-
* 01n aximeiujlificatam,"velmeliorejprobationes re[J/e~
ij 1  pojfejlionK adduxit, boe dicit not, (&>probatur fatis
Krilc'**™ 4 *™™ Ver fi c ' ex P r * m *ftw>ponderato verfic.

Idem e  Jlriminenfi epifiopo.

JT« 1  f  caufam,quse vcrcitur in ter ccclefia Rauen.

/, c  tommune Fauenti* fuper iurildidione, honore
quod' 6<t ^ ,< ^ r *^ 11  i nv ibaian&i P. d: caftroArioli,
bat-deiureadfe  fpcčlare dičla ecclefia propone-
CUs  p*- 1  &•;.] Porroatteftationibuspublicatis fyndi-
ex  aucn tmorum propofuk fe velle in perfonas teftiu
produdorum, qusedam obiicere ac pro-

>,•* Velmus dicunt pojfe quem fepriuare in

atet *ff*nd* pepmonaflerij ingrejfum, b a-
C,,{u c  ftwato.  d. Vide Lfi qmd. & L ji prxdiu.
P l Uu  . e  f C,/\..e'd>tii.in.7,.co.m -

*?*'&"■* "Vide V e man dum Pa fini. hb.i.

^ T enllU ^ 1  tddt.PurpHrj

Dc probationibus.

250

barc,cx:conomoecc!cfixadferenecid ficri non deberc.
fuper quo interloquendo decrcniinus iplnm nuliace-
nus audiendum, cum intra crium menlimn fpacium ia
noftris literiscomprehenfum teftes huiufmodi produ-
cere non curauerit, intra quem terminumpara vtraq;
teftes inducere a  potuit, tam jn perfonas teftium,
quam fuper negotio principali. Poft hoc idem obiecit
in teftes pratdiŠos,qudd corruptifalfo dixi<fent. Vnde
quia tališ exceptio non folum ante,fedetiam poft fea-
tentiam poteft opponi,licet nonnuilicrederent Fauea
tinorum partem exceptionem huiufmodi per excogi-
tatam malitiam ad impediendum proceiTum negotij
obiccilfe:qHia tamen nolumus a iuris tramite declina-
re,magiftris G.&T. b  pr*cipimus,vt teftes, quos fu¬
per hac cxceptione procurator Fauentinorum ducerec
producendos intra menfem,recipere & examinarecu-
rarent,definguliscircumftaHtiis c  fubtiliterinquiren
tes, ex timcindultoalteroinenfeprocuratori ecclefi«
fupradičiae,intra quem fivellet, ad d  reprobationem
teftium illorum produceret teftes coram eis: [J <&
Quanquam autem pars Faucntinorum teftes multos
produxerit fuper negotio principali: vix tamen ex illis
fex remanferunt concordes,quum alij fibimet in ferie
fui tellimonij contradicant, & quidam alij fint in di-
flo fui teftimonij' fisgulares. Ad reprobandum vero
quofdam teftium ecclefiK Rauen.& fiexparteFauen-
tinorum,quidam fint teftes indučti,plures tamen illo¬
rum reprobantur, quia fibi inuicem euidentiffime con
tradicunt. quidam vero alij,pauci numero, quamuis
non reprobentur exprefs£, vfqueadeo tamen mala fa-
mafunt, & leuis opinionis, quod eoium diftis nulla
vel modicaeft fideshabenda.Iidem quoque teftes Fa-
uentinortim generaliterrepelluntnr,qnia non probat
illud,adquodprobandumeorum lyndicusfe adftrin-
xit,videlicet,qubdcorruptifa!fadixi(rent:quoniam &
fi decorruptione videanturaliquiddicere, de falfitate
penitus nihil dicunt: e  [3 & infra.]  Exprzmilfis igi¬
tur euidenter adparet, quod ecclefia per teftes nume¬
ro plures, quibus potiuslux veritatis adfiftit, qui eria
aptiora negotio & vero proximiora in fuis teftimoniis
exprefferunt:fufficienteroftendit,qubda lx.annis &
citra cum omni iurifdiSione, honore, atque diftriiftii
loca fupradičla polfedit: perquod patet, quod fi com-
munc  Fauent.a I.annis citra (ficut videntur teftes eo-
rum deponere) aliqua feruitiainlocisperceperunt fu-
pradičlis, illa proculdubio fine iufto titulo perciperc
incotperunt: cum duoinfimul eandem rem & eoJem
modoin folidum poftidere non poftint,maxime/'cum
iidem Fauentini iuftum pofifeiftonis titulu non often-
dant,&expriuilegiisImperatorum & Roman.pontif.
ccclefia Rauennaten. conceftis euidentiffime colliga-
turpofleftionemipfius ecclefia inpraliftis locif iufta
fHiffe. Cum ergo conftet Fauentin.ab eo tempore,quo
fepofiediffeprobarecontendunt,minus g  iufteacfi-
ne titulo aliqua in pradičHs locis temeritate propria
occupafle, & oteonomus eiufdem ecclefia petierit d vi
turbatiuafeu inquietatiua fuper pramiffis communc
Fauen.prohiberi: nos recognofcentes inhoccafu non
fic locum efle interdi&o,Vti poflidetis.vt dicere debe-
amus,Vti poflidetis.ita poffideatis:quum probationes
ecclefia longe fint potiores, &■ ideo fit in interiUflo fu-

perior, communeFauentiafibicondemnamus, fuper
inrifdiaione,& honore, atque diftnftu, Sc  aliis ad hoc
generaliter pertinentib. in locis pradiais.quo ad pof-

a al.producere.  b al.^4.  c videl.vbicHn^. jf.de
inttr.ac.cum alw muhic,  d lnplnrtbuf ant.tta: *dre-
prohjtionem illorum teitcspro ducerec coram eif.  c vi¬
tle. l.Celfui.ff.de arbit.&i.diHut.&ibi Hart.jf.de -.etui.
f al marimi.  g in Vne tetnfijiimo> tta mirno  fi. ji e
acjine iujli) titulo..

Dccret. Greg. Lib. II. Tit. XIX.

251 —-- &

feflorium iudiciiim,quo tantummoJoa&um e:r,pcrpc
tuum iilcntium imponentcs>&prohibentcseifdem, vt
ncque pcrfc,neq;per alios fupcrtiispradusnat Rauen.
ccciefiam , aut habitatores prardi&orura locorum ali—
auatentts molcftarc. a

£ 1 Caterum , quia vtriefaparti er at plurimum onero-
fum tefies produ cere corant nobis,Placentino epifcopo de-
dimusin praceptis.vi in jra tres men fes tefies app.re. reci
peret, quosVtra'j 3 pars tam fliper prtneipali ;:ego(io 3 qua
inperfonas tefiium duceretprodut rndes, ita ndehcetvt
effrenata teflium multitudir.e refrenata, hincir.de quadra
genarium numerum nullatenus excederep.ttereiur , £>/.
fictfo Oojlmodum Vtriufifoparttsprocuratorer cum aitejta
tiombus confignatvs ad n o ji ra m p ra fen ti a m redierunt.  j
£2 Et eorum dicla fideliter confcribentes xx. dierum
fjtatiumVtrifaparti pra fige rent , infra quod c n m attejia-
tiombus ipfis no [ir o fit con[f)eHui prafentarent, fen te tiam
recepturx. Part ib us igitur comparentibusiterum corant
uobvt & huiufmodi atiefiationibus pubhcatts audtuimus
qujccunq } proponereVoluerunt.  J

£ $ Per multosautem ecelefia tu* teftes omni exceptio-
ne maiores pr 9 bat um effe con fiat manifetle ecclejiam tu*
Vitla m luči S. Potici <& cafirum Areoli d Longi ji im a tempo
te pojjediffe c um omni honore, difirtHu & turifdičhone
Mominatim expramifiisVHtuerfis articulus expnmentib.
iurifdichonemjionorem ate^difiriHum.’]

C A V.  X.

Si qui nominent aliquemfilium,&ita communiterre-
putatur 3 nen creditur pojlea alf eri toru turami contrariu.

Ide m.

P  Er b  tuasnobisliterasincimaftijqubdciim T. Ti-
bertinusciuis, quandam per feptenmum habuerit
conoubinam,necprolem fafceperit interim ex eadem,
ac ipfa poftmodum diuerrens ab co, adipfum non poft
Biultum tempus c  rediiflct, iilium , quem reueriain
domu lpiiuspcperit,cx eo (e adferuit TuTcepifTe : £ 1 &
j.]  Quia vero mulierilla dc di&o T. Tufbepiflc R. dc
quo agitur, primitus conftantcr adTeruit, »Sc idem T.
pracfatiE mulieris prgcipuč dcuičtus inftantia,ipfiim Tu¬
lim filium puhlice recognouit, & fiiius eius nominatus
communitcr fuit,& habicus ab ambobus,eiuTdem mu¬
lieris poftmodum iuranaento in contrarium pratftito
non eft ftandum, d  cum nimis indignum fit (iuxta le-
gitimas Tančhones) vt quod fin quifque voce dilucide
proteftatus eft, in eundenvcafum proprio valcat tefti-
monio inrirmare. Vnde adparec per confequens, quoa
pra?dičtus R. Sophiam neptem memorati T.cuius pri-
nia facie prclumitur conlbbrinus, non poteft habere
aliquatenusin vxbrcm.

£ 1  fjpi l/cet dprincipio dixerit itlum nequaquam fili -
%m fuum cjfe y cum ilia muli er perfeptennium cidem čoha
bitans ex eo minime concepijjct^mulieris tandem & aho-
Tum de ut Hm  injlantias fuum filium recognouit^ e um no
min e appellando. Cum autem idem ad virilem venifjet
9Ctatsm 3 C^ dom um Saturnellafororis ipfiust. fiequenta-
ret, quxipfum nepotem fuum nominaret Sophiam i-

pfius SaturnellafiHam cum qua quotidianam habuit co*
uerfationem amauit,& carn ali ter cognouit eandem:quod
cumperueniffetad no:itiam Saturnella, aeriterinerepa-
UitVtrnmopgp. Apudfefili umre tih ensfu pr a dr Hum  i£. re-
momt d dotno. Cum autem materipfius fiaccepiffet quod
Vir ciufdan Scphuc cidcm granit er internunabaturt in
cin t *atu plat ca iurauit puhlice coram rnultts^uod R.fn-
p radi Ham Sophiam propinquitaiis linea minime conttn -


a Vide t.fin. Cod.dcfideicommifi.libert.  b Cap.2.
todem titul.in  4. compilatio . de materia htiitts cap .vi¬
tic plene per Pctrr.m Duennam.reguU i } \f.<&fequer.t.in-
Cipitfiii itta y &qua\iter probeturfiliaiio. Vide % Alexan-
drum confi!.y .. libro  1. ^coujil.j 4. hbro  2. c tempo
rt/,  d vide l.gcuerahtcr. C.de non nutner.pec.

n (bat , at firmam fub vi rtu te praftiti turam en ti fi  <(**’■
ijudm de /i*p radi Ho T. pr.c fiatu m fufitpijfe R. Cm K’
yiof duxerimus confiilendos an mu litri/ ajfertionip fin  . ^
lit in hac parte , & ar, nem or at us lffupr*diHd$oj>
habere valeat in vxorem 3 tnfinuaiionepr&. tihi rfjf ,9X
mm quod cum idem R c quem.']

CAP. XI. .

ludexdebet habere notariumvel duosvirosidot>t 6S y
feribant a H a indicu  , a itd s Ji quid difficultatis ernerfjl'
perfuperiorempunietur y  nec credelurei fitperprocflp *
nifi inquantum peraHa , vel alt as p er legi tima doc
ta canfiabit,

Idem in concilio generali.  a  .

Voniam conrra falfam aifutionem iniqui iu i ' lC '
V^Jnnocens litigacor, qnandoq;- non poteft vcr J
negacionem probarc: cum negantis fadum pcrreru
naturam nulla fit direefca probatio: ne faliitas ver* 1 ^
prceiudicet, aut iniquicas pra?ualeat sequitati *. Sr2 t,s f
mns,vt tam in ordinario iudicio, quam extraordm^ r  ^
iudex Temper adhibeat aucpublicam (.fi poteft
re) perfonam,auc diios viros idoneos,qui fideliterv^
uerla iudicij ačla conTcribant: viddicttcitationc5,
laciones..recuTariones,exceptiones,petitiones > re(p 0, I <

fiones,interrogationes, confcfilones, teftium dep^®
tiones, infirumentorum produdiones, intcrlocut^

res, appcllationes, renunciationcs,conclufioneS) .

cxrcra,quz oecurrerinc b  competcnti'ordine con ^
benda.loca defignando, ik  tempera, &peribnas. E f .
mnia ficconfcriptapartibus tribuantur, itaquod ,
ginalii penes Tcriptores remaneant : vt fi Tuper pr° c .
Tu iudicis fuerit fuborta contentio, per boe pofljt y,{r ^
ras dcclarari: quatcnus hoc adhibitomoderammcr^
honeftis <k  dilcretis dtferatur iudicibus, quod p< rllfl
prouidos & iniquos innocentmm iuftitia non \xdfi
Iudcx autem,qui conftitutionem ipfum neglex^ rlC:
Teruare, li prepter eius negligentiam c^uid difificn ^
n s cmerTerir, per Tupcriorcm ludicem animaduei' 11 ]

debita caftigetur, nccproipfiuspraifumaturprocc ’

nifi quacenus in cauTa legitimis documetisconfti^ r
CAP.  XII. >  i.

Si probari potetl renm deli^iiifiči eius probatio, tl * 1
non deliquertt y non ell admittenda.

Honorius III. arcbieptfcnpo Londe. c  &

eitufujjraganets.  ‘ > j

A  D noftram noucritis audientiam pernenule, q
lacerdotes & clerici Dacia:legi regni (per
gatiua probacur) temerb innitentes,a criminibas»
probari reftibus fide dignis polTunt , legitime ccn
eos, reputanturinfontes, fi fefuperhispurgareva
quoquomodo: [ 1  <>/•] Volentesigitur, vr h*cP e
contrariaomni mri penitus cxtirpctur aclero •
damus, quatcnus in huiuftuodi probatione neg 2 *
(dum ramen poifit aifirmatiua cx aduerio probari/
minem audiaris. ,A

£ 1 Vnde contingatquod quandoq s adfuam purV 1 ' 1 ^
fuijhntles criminofbsadducunt , vi eis debeant in
biu in opportuno tempore refftondere , multatfatf 1 * 1  .
committunturaudactMab eifdem.']

CAP. XIII. w

fines dircefum probauturper librot antiquoj> 4 *
vitul.i.tejlcJi^rfamam. *

- - --- ----—Xj|,

2  In k  o cen ti us lll.tn concilio generali Lat era a. p
<£r cap.\.eod-tit.in  4. compil.<& de materin buinst*?'^
tra trudita hicper doHorer. vide qnafcripji hbro  ‘
men t.in direclJnqHifiior.Scol.il adde Ji;: ge luni i } ’
fta. de re rudi c. /Jr E ran cifc. C h  rtiu m iuniorem ‘ r - xC: \. p y
p ar.  7. auafl.j^.V bi nu-.lta de hifduabu* perfom/ h ‘ c9  ^
us notarij adhibendi.e.  b In concilio, &

quis co d ici bus:iccu rrun t %  c 'ali ds, Lundon. ahth

a Is as, Ludex»

De teftibus &atteftationibus.

253

IdemAure. &Lameten.epifiopk.
py™ * caufam, quae inter Colubri,&Egican.epi-
V-» fcopos fliper fuarum limitacione dicccei.ii m verti-
tu r,vobisduximu$ commircehdam.Mandamus^uatc-
fiušfccundimi diuifiones, quceper libro, antiquos> vel
a !iomodonieliusprobancur,necnon teftes, famam, &
qu^cunq; alia adminicula in negocio procedatis.

CAP.  XII JI.

Pcffunt reprobari matrona, p er quas Vtrgi-
»it as p rob at ur.

Idem epifcopo & a rch iepipi op o Scnon.
p' Au fam matrimonij, qu* in ter V.  iuuenem, & G.
.V* puellam Senon.quas fe virginem & tnonacha pro-
^ c ecur,nofcicur agirari: Mandamus, quatc-

15us Candero puellam ponatis incerim in illo monafte-
^cjuodintratiic :vtibifecurč valcatcommorari,do-
nc ciudicialifencentia } quidagi debcat,deccrnatunre-
^ c pturipoftmodunvnon ib! um probationes viri, quas
toducerc voluerit contra mulieres illas,quaz addnuefti
§^ndum figna virginitacis ex parce puella: fuerintin-
Cr odučtas, verum etiam probaciones alias hoc negotiu
c °ndngences, quas pars b  vtralibec duxerit produ-
^ R das. Etquia (vtdieitcanon) fape manus faliitur,

^ Oci dusobitetricum.: volumus Sc  mandamus, v.t  ad-
r . Uc  honcflas macronasprouidaSacprudentes deputa-
ta^ rC ^ s ’ at ^ ^ nc l u ^ ren dum vtrum dl čl a puclla virgini-
tls  priuilegio (it m un it a.

p (  *■ 1  Qpia »on it a in (ir ucla m mifijli frater arcbiepifco-
V ad calculum feni en it j:  de fin itiua pro ceder e

t^! re>ntti  3 Vobis remitumns plenim inflrt/endam, dif

254.


’•]

CAP. XV.

. M  a  etiam litii ordinatori.1 f*clac,ram.prim'n titdici-
'Pdenfacmrit zoram c  fecundtf.

^regoriusl X. prjj/ofiitfinH a  M. Mitgtlt-

C  kurgtnf.gr dtiano Mifntn.

j'"bon* memori*: &• infra. Cum aSa originalu
ti(i (  " C: >aturapuii priores iudices rcmanfiflt: manJa-
MjjjSUatenus ea cnn> omniUiligCJitia requirentes, i~
f &tif° tUcr ' nt  inueniri, d <te ii  iqiia partes <Uixerint
ptj^propoiKnda in feriptis reiiafla ad noftra prre-
»S^nututrs. Alioquin cimi r.011 rcnocccur in du
c 5 ontc ft ac 'on.litis fuperdaru Pigam.monafte
(^is^jjjbufilani fpoliacionibus contra abbatem eius
.^»sburgen.epifcopo, rccipiatis parrium proba
i^M,. '"ouo, ikaudientes, fi partes audire voltie-
'“."'Pofitione rraftatum, ram quod fuperhoc
vj l ’<'n, lt ' ! ’ 1 llam  caufarn fufficientcr inftručtam ad
lt( cre procurctis.

Dr

TESTIBVS et
ftationdbus.

ATTE-


rn vlvs
cap. 1.

trtne ett.

XX.

i^toncilioMacien. e  Matercen.

fanaoconucntui, vt reftes ad tejhmontu
/'»»non condueantorprecio: Sc  vt qtiicun-

l donei & fideles in teftimonium alfuman-

4°'$, f >t y  te 'i* huius decr.c/ualiter pofiint pro bari fines
^ »otabiliter Aret confi^i. in c.vifo ca nji-

.v c

0 vlYac h'' c  L Dd.j.de te\t.a-

alU inl.isapudquem. C.dc edend*
proba.Specu.in tit.de procur^ ra-
e lno *K f:  nt b «<■ JKunnfir. \lai iccn. a l. M e -

<1, Hn

Sar.in l.cum aliqms. Č.de iur.delih. ad~
r  ***-l,i.jJ',Ji cert.pet.vidc etiam not as noftra*'

>ty (

c. C '» l  nandum ridimus. defn n:pfu.y ero l{ay ■
P‘J X  ZaompiJ. tit. ds /ejU\i,,<

tur : ac nuilus teftimonium dicat, nifi iciunus.
CAP.  II.

.Ktil/a e si receptio tejhum fa$a contra n on
/ cit at um.

Gregorius I X.l*anni defen/ori cunti i»
Hijpaniam.

I NT a  nomine domini: Sc  infra.C^iiod autem dicit ^
pifcopuij quia (e abfente etiam viliffimi funt tcltes
exhibiti nullius momenti: lege nofcenduni efl: confti-
tueionis nouell*-, quae de cdUbusdoquitur in hzc ver-
ba. Ec »e poftea obiiciatur eis, quod per vnam partem
gefta Sc  confečla b  funt, opprtet vt teftimonia den-
tur,illo admonito a indice,aut defenforc,vcnire & au-
dire teftes. Si vero noluerit venire, & non ex ineuita-
bili quadam necefiitatc venire non polfit: fancimus
huiufmodi teftimonia ita valerc, tanquam G non ex
vnaparteconfifterent, fed etiam ipfo praefente fada
fuiflcnt. Eccc admonendus eft femper aduerfarius, vc
ad audiendos telles veniat:quodquia hic omifTum eft»
necefteeft, vtquod c  contra legem ačtum eft ,uq  ha-
beac firmitatem.

CAP.  III.

Muli er teJUficaturcontraclericumyCum.de
crimtne agitnr.

Idem Sabino defen/ori Sardini a.

Q Voniam d  aliqua nobis de perfona Epiphanij
presbyteri func facinora nunciata, neceflecft, vt
cunCta diligentius perfcruceris,& feu mulieres,tu qui-
b us peregijfe dicirur, feu alios, quos de caufa fcire ali-
q u id fenferis,huc feftines adducere:quatenus ecclefia-
ftica diftričlione liquide poftint,quse. vera funt,ap.eriri.
CAP. IIII

Vbiagitnr ad correflisnem depeccato impedicndoy
principalu perfona admittiturin tejhm .

Pafchal.pa.

I Nomni negotioprincipalisperfona dicens veritatt
de re fibi nota rečtifliir.e, habenda eft pro tefte : cui
adhibito vno,efficiunt-ur dno teftes: adhibitis duobus,
efficiuntur tres. Quod pat#nter oftčdit dominus, cum
dicit c:  Si j^ccauerit in te frater tuus,corripc eu inter
te & ipfum%lum:quod (i te non audierit, adhibe tecu
vnum vel duos teftes: vt in ore duorum,, vel trium ftet
omne rerbu.Idem alibi affirmat dicens f.  Ego.rum,qui
teftimonium perhibeo de meipfo,& teftimonium per-
hibet de me pater.na in lege vcftra g  feriptu eft, qubd
duorum homir.um teftimonium verum eft.

CAP.  Vy

D kit quales ejfe,(£r /jualitcr iurare debeant, quifi*per
con/anguiuitate deponunt.

Eugenius III.

Votiens b  aliqui propter cognationem propin-
vJ cuitatis feparari petuntur: duobus vel tribus tc-
ftibusadhibiris, quideeadcm confanguinitate fuper-
fint,vel totidem fenioribus & melioribus loči eiufdena -
id debet legitimč comproban.Probatio autem teftium
debet Geriduplici iuramento, vtiurenc fc nonpriua-
toodio,nequeamlcrcia , nequc pro aliq 110commodo,
quod habuerint, vel quod habent, vel habituri fine

a Cap A. eodem titul, in prima compilanont & p r /»
hiforia-acinselligentia textm v/deto no las noflras tn bat
caput.  b hxcdu*yerba: &confetla } in mannferiptis ■
codkibusnon habentur.  c quia.  d Bealtt* Gree¬
nu* libro i.epiftola 16. indičiiotte i\.cap.6\. ^cao  4..M-
de/n ti tul. in prima ompilitione. It an  3 *rjuando mu~
lierpofiit effe  tefib in cnminabbus,»ide *>le.»c per Anto~
n tu m Gomeyum Tomo l.vanarum rtfol*. cap s  2. per

lul.Clarum m praB.irimin.*).fUi,quajt. 24. r Matih.iS.
Luca  17. f lo.m. S.  g Deut.i  7. h Posl conciUum
Later^n. p<b AUxan.111.par.S. cap.  1,7. Cap.2 O.

.Jifdtil.compih  -:v K

255 Decret.Gree. Lib. II. Tit. XX. 256

ad hoc iurandum indučtos:& ficut ipfi dicuiit>rei veri-
tatem accepifieamaioribus fuis,& credere 1 ta e de.
CAP.  VI.

Vralatio. r & clerici 3 qui caufam ecclefieenonprocurant,
teflificaripoffunt in ea.

Idem priori & fratrih te* S.Trinitatif.

I Nfuper a  ftatuimus, vtliccat vobis in caufis ecclc-
fise veftrsc ferre teftimonium. Dummodo vnos ex vo
bis vel duo ad agendum vel relpondendum inftituan-
tur: quorum teftimonium in caufis> in q«ibus adores
vel rcfponfales funt inftituti,non debet admitti.

CAP. VII.

Siprobatio exceptionis oppofite contra teftem produ-
Hum non admittiiur: anteqnam dtclum tefltsrecipiatur,
in cafu in quo admitti debuit, ličite adpeSatur.h.d.fe cu n -
dum lcfturam 3 quam ponit Panorm.

Idem Rz Herfordcn.epifcopo 3  & abbati Sard.

E X b  parte A. presbyteriad noseft querela perla
ta,quod cum ecclefiam de Clunod.canonice fuiflet
adeptus:&eam c  xxx. an. &amplius pacifice poflfe-
dififet. Miles quidam H. nomine taeito,quod laicus ef-
fcc, ad iudices literasimpetrauit, quod fi didus pref-
bytcr filius cifer illius, qui proximo in eadem ecclefia
miniftrarat, velpublice fornicariam haberet, ipfum a
prsedida ecclefia amouerent. Tandem cum miles p er
interpofitam perfonam cum coram prarfatis iudicibus
traxilfet in caufam,quofdam laicos infames & notabi-
les ad teftimonium diciturproduxifle.Licet autč pref-
byter adfererct illos non efle recipiendos,pro eo qubd
quidam eorum latrones & raptores manifefti eflent,
quidam vero in alia caufa fuilfent ccuičti de periurio,
& fe hocdiceret probarurum: Nihilominus iudices te
ftibus talibus receptis, eidem abfenti poli adpellatio-
nem praeferiptam d  abiudicaueruntecclefiam,quam
nune militis dapifcri filius detinetoccopatam : & in¬
fra. Mandamu$,quatenus fi vobis c 5 ftiterit,qubdprar-
didus presby ter non fuerit legitime per telles idoneos
praedičta e  ecclefia fpoliatus,eorundem iudieum caf-
fata fentcntia,literis etiam corifirmationis(fi quae fant
fuper eadem ecclefia impetrata*) non obftancibus, ec¬
clefiam presbytero reftituatis cidem,ipfurwq; non per-
mittatis exinde moleftari.Si vero res aliter le haberet,
caufam audiatis,& fine debito terminetis. Telles aute
fi quos idem A.in fua: adfertioais teftimonium inuoca
ucrit,curetis monerc vt coram vobis, fuper his perhi-
beant teftimonium veritati.

CAP.  VIII.

lndex mitttre debet examinatorem diferetum ad tefles
recipiendos y quiad eum commodcrenire non poffunt.
Idem Exon. & Vtvor. epifcopi s.

S l qui teftium valetudinarijfunt,& j  fencs,velde-
bilitate confedi,aut paupertate deprefli, ita quod
non poftint ad veftram prarlcntiam adduci, adipfosrc-
cipiendos mittatis ^ perfonasidoneas & dileretas.
CAP.  IX.

Retrafianda eU finttntia 3 fl con fiat eam fuiffe latam
ad diclum corruptorum tejlium. h.d. fecundum lečluram 3
quam tenet Panorm.

Alcxander III. Beluacen.epifcopo.

S lcut h  vobiseft intima:um,quidam accepta pecu-
niade parentela inter virum & vxorem exhibent
iurumenta: per qusr,interipfos diuortij fententia pro-

a Cap.li.eod.nt.ini comp, poli cone. Lateran. feb
ALex.l J l.p.S.c.iS.  b Poticone. Lat er. fnb Alex.l 11 .
p iS. c. 22. & cap.i\.eod.tit.m\.cornp.  c Vox eam 3  de-
til in pluribui.  d pr.tdtllam. c p radi da.  f Cap.
i^.eod.tii.in l.compil.Jlmtlpffententia in cone.Later.fnb
tA.lex.lll p. S.c. 10.  g *Adquos debeant mit n exami-
natorcs t Ttde in l. ad egregias.pir Bart.jj. de iiireiur. &tn
igenaaltter.C.eo . n C.j.eo.tit.m i.urnp.

mulgatur, poftea verbprinatim nullam intereoscon
fanguinitatisJineam adferentes, Ič corruptos dicunt
teftimonium perhibuilfe falfitati.Super qno taliter re-
fpondemus, qnod fi vir & vxor, aut alrercorum adfe-
cunda vora tranfiuit : teftibus de periurio & adulterio
vno pluribiifve , quibus caufam dederunt, pcenitentia
indicatur a.  Si vero ad fecunda vota idem vir & vxor
non migrauerint,diligcnterinquirendifunt,coraqui“
bus corruptio interceftic', & fi tales exhibeantur per
quos poffi t prsdidžc co ruptionis veritas comprobari,
recepto eorum teftimonio eft fententia reuocanda.no
enim teftimonium pnedi&orum (cumpcriurifint)cft
in hoc cafu aliquatenus admittendum.

CAP.  X.

Socim criminu & munerisnon teflificatnr etiam
minefimonia. Et Vnius teftimonium nonfufficit adeon -
demnationem.

Idem Attintnfi archiepifcopo.

V Eniens b  ad nos L. presbyrerfua relatione mon-
ftrauit,quod ciobiečlum fuit,quodin ecclefiaJc
Ouen.canonicum non habuifiet ingrelfum, quiapro-
mililfet vnicuiq;parecctanorum quinque barillos vini
remittere , qui lacerdoti ibi pro tempore fermenti c
comueuerant pro beneficiodari:veriim cum duoadp*
rui(fent 7 qui iurari depofueruntprjedidum presbyteru
talem tcciflepromiftionem » &  cum alteroillorunjp^'
dum illud fadum fuifte , tu de presbyrero prout ord^
rationis d  exigit, iudicafti. Nos tuam fententia coni'
mendamus, eo quod ille, qui codem eratinfeftused'
mine, uide contra eum teftificari non poišče, nulliq 11 *
de fc confefso,aduerfus ali um in eodem crimine fit crC
dendun>,ntc vnius teftimonium ad condcmnatiose^
fufliciatalicuius.

CAP.  XI.

A.dtejlationes in yno in dieto recepta 3 fidcm ftciunP*
eadem caufa & inter eafdem p erfonat coram alioiuddt,
Idem abb.S.L.Qrpriori S.Cmcif.

C Aufam, e  qua;: [* Difcre.veftrafmanda-

mus,quatenus lufccptis adteftationibus vtriufq»
partis,qtia: ab aliis iudicib. funt recepta:,caufam ipl^ 01
fine debito terminetis.

E.monarh os f*per eleftione deytYo^ J fa^&
in monajlerio Debere,efl diuttus agitata, expenetitis^ t '
flra c o m mit timu* andiendam & app.re.fine debito tu**
nandam.ldeoefo.~f

CAP.  XII.

Clerici non funt dferendo teftimonio in caufa teelefi*
fua Jinc rationabili caufa repellendi.

Idem Canttia.aYchi.iQ* Vtgo.tpifcopo.

C Vmnuncius: [ I 6 > 7- ] Non f  latcat pnidenti* 1 *
veftram,quod clerici non funtaferendo teftin]^'
mo fuper negotio ecclefi* fu* (nifi alia rationabd JJ
caufaimpediar) repellendi g.

[ 1 Canonicorum de Plut. & nunciut M.militif>&t-v
infr.pratereaf

CAP. XIII.

Crimen nune probatum repelltt teilem 3 alids deilloCt*'
mine non damnatum.

Idem Cantuarien.archiep.

S Vpereoquod b  qu?fiuiiti, verum teftes fintrj*
probandi in caufa criminali vel ciuili,quibusab a<1
uerfa parte crimina opponuntnr. Refpond. fi cti^

a Vide l. %eneraliter . Cod.de non numer.peta.
eos per Bar.jft.de fiil.  b Cap.q.eod.tit.in i.compiUttP
ne. c al.moranti.  d al.iurts.  e Cap.10 eod.titf 1,
in i.compil.vide Alexand.confil.$%Mb.l- laf.&alij.i*^
ts 3 apnd quem. C. de edendo.  f Cap.u.eod.lit, & P* !
c o n cil. Lat eran .par.S.cap.].  g yidel.fidontue.ftMr ^
y>b.pra.  h C.n.eod.tit.in i.compil. &poft & nCt 4  '.
Ul.par.S.cap .4. ' c

i\l  Deteftibus,&adteftationibus. 258

ante non funt eonuidi vetconfelTi decriminibus iliis,
dummodo iride conuincautur, in teftimonium. non
debcntadmitti.

CAP.  X I I I I.

Laitus in criminali non tešieficatur contra clericum  , adcu -
fot umen pro fua vel fuorum imuna.

Idem Salem itani arebiepife.

D Ecsctero laicos in accufationem « vel teftimo-
nium contra clericum in criminali caufa non efle
aliquatcnus admitrendos.ccnlura faerorum canonum
nunifeftius cdocet. Niti forte fuam vel fnorum iniu-
rijmproferjLiantur. Necttincetiam ad icftimonium,
led ad accufationem poffunt admitti.

CAP.  XV.

In caufir ecclefialitcu irciuiUbta pojfunt fieri tres produ-
tima refftum. tf narta aiitem non admrtritur abftjue folenni-
Utelteali. Er fuper difiu tciitumpoP ipforum publicationem
potešipulli c dijputart. boe dicit fecundum lechiram commu-
tumpj. v er Bil le.crus congruenrem.

Idem eidem.

TNcaufis ecdefiafticis -ti  velciuilibusvitratertiam
■* produ&ionem non debent teftes produci,nifi adhi-
iitaquadam folennitate,qua: in legibus inuenitur ex-
P r efla. Et fuper didistefhum cum fuerint publicata,
publicč poteit drfputari.

CAP. XVI.

Siknit probat aHumgeltum poji adpel!arionem,iraduer-
faiiu prtbattjuod ante,praferrur prima prebatio : ir actus ru-
uthrnon tenere, niji fuundiu pr obet, tfuod ante umnem ud-

Maternem.

Idem prspofito ir canonicu Embruden.
ccclefia  C.

OVmtufili d  praepofite cum quibufdam canoni-
'~ J US tuis k  arcliiepifcopus vefter efletisin noftra
Pasfentia conftituti: [ 1  Er•")'•] Cum conftet teftes ve-
^imalTe^uodpoftadpellationem^communica-
fententiam tulerit, k  archiepifcopi teftes fimi-
," er iutafl'e,quod anteadpellatione:nos dida reftium
t en ‘gnčinterpretari volentes,neperiurij reatu noten
u ''qaiavtrunq; cflepotuit, (k quodpoft priinam ad-
‘ cl  «antefecundam fententialatafuerit,eandem len
t >tiat n  decernimus non tenere.

i 1  'Arcbicpifiopo ajferenrc Cjuod vos ante adpellationem
. ^etunicajjet , irpoiiulans fenrentiam fuam confirmari,
trttl'* Mpefuititu tjiiodpofi appellati

.tionem iv vos fententiam

etunicattonisprotulijfet ,ir ob boe di.snjfetis eam milina

fttntiolK .j:. j  rt:.  --*... .... ^ . J*— - _-iJ

ifuo  ._ v  .. . ..

1)i r j l ^ s - Vero  Atiditu & cognitu rationibm & allegatiombus

i( n . Jl e JT e  j adte.iffii ettam tam tu qu 'Am alara pan quod
ptir!i erHnr  hincinde produblt , adte&arioncs

dfapmu & attefiationibus dih gen ter tnjjiečhf.']

lfi  CAP- XVII.

idpellationu [up er nottu cApimlh t ant um tettes
tic t p tQ  VcliTes  produeuntur , iuramento fccudum morem prim

<  Idem epifcopoPUcen.

M^itatis e tua: litens nos confulere voluifti,
i^ c riiln t r c c ipiendi linr noui teftes fuper quxftionc
5 uH t a,in( l ua teftibus renunciatum conftct vtrin-
s in prima caufa receptis propter cau
Sonj p ' *‘ ceat  * u P er  ftuaftiombus iudicatis aliquid
dpp, ff °Pontre:[ ‘ ir  •).] Duximus tibi rcfponden
tn e ’^°<l in appellarionis caufa fr noua contigerit
(itn^^pitula,fuper q u ibusaliquapariium volue-
os  teftes inducere, vel per tam receptos aliquid

^ ca,^'^tie m r.comp. ir poji ('oncil.Luter, par S.ca. S.
'I parj’ I iom pil. irpoip Cencel. Larer. fub ^A!ex.1 .

^fbtndin.al.Elibrud.  d cni.eod.rit.inr.com

** lu 7.ešdu' C 'l~ t ‘ tcr 'P' ! ''"' > '  e  Toši fone.Lat er.c.rt.p.S.
'It. m i.cempil.

coprobare: eos crcdimuspoflerecipi fuper nouis dun-
taxat capitulis, receptis priusab ipiis .lecundum for¬
mam recipiendorum teftium iuramentis.

[ I Licet igirur nebu ex hu non plene innotuit vtrumte—
Jies fuper etfdem vdnouu capi tulu d partibm deftderentur tn~
duri, cjuia ramen cumprudeateum turu copiam babea*,nos jit -
per boe confulere voluijii ]  ,

CAP. XVIII.

S3,i iurauittešhmenium non dicere,ttfiificari compellitur „
Ji eeštijjcarionespublicata non funt.

Idem Exon.epifcopo.

I Ntimauit a  R. presbytcr, h  quod G. c  clericut
capellanum eius & alios quam plures de teftibu*
fuis iuramento conftrinxit, quod teftimonium, confi-
lium,&auxilium contra ipfttm non praberent eidem.
Ideoq; iniungimus,vt li teftimonium eorum d pu¬
hlica tum noneft, neceft abrenunciatum teftibus, eos
qui funt iuramento adftridi, & alios (li neceflefuerit)
idoneos in teftimonium recipere non poftponas.
CAP. XIX.

r Publicatio vel renunciatio tešiium in certie capitulis non
praiudscat volenti tešles producere in altu . boe duet  j«» ai
titulam.

Idem abbati ir jratribusde Marturo  e.

C Aufam, / quatvertiturintervos&plebanum, 8 c
clericos fandte Maria deMartu. commifimus iu-
dicibus terminandam,cumqjvtraq; pars in eorum ef.
fet pra:fentiaconftituta,& teftes effenthincinderece-
pti, 8 c eis ab vtraq; parte renunciatum. & atteftationes
ctiam publicata, quoddam priuilegium nuper a nobis
impetratum in medium protuliftis: [ ' &-j. J  ludtci-
bus ipfis mandauimus, vt fupet aliis capitulis, (i qua a-
Iiafuerintabhis,fuperquibus teftes recepti funt,&
eorum atteftationes publicata,teftes (fi qui idonei
produdifuerint) recipiant,& (nullis capitulis nouiter
a nobis per veftros nuncios impetratis, quacontinean
tur S  in ptiuilcgio veftro, vel in alus lireris,quas vo-
bis indulfimus poftquam caufam ipfam commilimus,
eifdem pradida plebi in hac caufa impedimentum
praftantibus) concordia vel iuftitia medtate decidant.
Quiavero Florentinus epifcopus intimauit quadatn
capitula eidem priuilegio efle infetta,quq obrna ratio-
nividentur,illudadnoftramprafentiam cum veftro
nuncio tranfmittatis.

[ t ^AJferenres vos ejuadam alta munimenta d nobis impe -
trajfe cjua rationes fupradibiaplebis obfurajje ir tmpedtrc vi -
dcnrur,c[uarc caufa ipfa nondumpotutttermrnari. fiata vero
folicitudini noffra imumbit v tu J, eiclefia iurafua Jtruare
tepra,ac litibsu ir contenrionibtufinem Imponrre.  j
CAP.  XX.

cA tešiimonio repelliturfimili morbo laborant. ■

Idem Stfoiiicen.  h epifcopo.

P Erfonas ‘  eccleliarum :& infra. Veritm fi coram
te vel alioquolibet negocia ventilentur: nolumus
vt a!iqui conlimili morbo laborantes.li ccrturh lit.aut
legittme fuper hoc poflint conuinci.fi ab alterutra par¬
te teftes addufti fuerint,in teftimonium admittantur.
CAP. XXI.

Chrišftantse conrra ludaum in tel fin admirtitur. ■

I ldemr« ConcilioLateranen.  k
Vdaifiue ‘  Sartaceni: 8 c infra. Teftimonium quo-

a Teši C»ncit.Later p.S.c.rs. & ca is.eod.tet.in s.iempil.
videOldra.Concrt7.ir s6o.cenf.pe.ir 07 .  b vox presbjter

detli m amitjuu.  c a /. V.  d iUorum.  e ai.Martba. f
Pošt C.oncil. Later. fub ^4lex-1 p.S. ca.rs. ir ca.19.eod. tet. in r .
ccmpil.  g continentur.  h ij, ftl uiccnfi.  i Cap * tit.de
appeli.in s. conrptl.it pofi f oncil Later par.<0. c.s .  k fub^d-
lex .3 .cap.2 6 .  1  C.ap.t. ril .de luda.in t.,ompil. Vtde Jjsecul.
iit.de teši-^-r. cAdde ijua ds hoc art. dixi lib .2. comm ■ in di -
rtil J rujuifit-fihol.i .Iib.jjchot.ii p.

>

259

DecretGreg. Lib. II. Tit. XX.

que Chriftianorum aduerfus ludteos in omnibus cau
fis(curn illi aduerfus Chriftianos teftibus fuis yti prs-
fumant) recipiendum cfle cenfcmus . Et anathemate
decernimus feriendos, quicunque Iudsos Chriftianis
voiuennt praferre in hacparte. Cum eos Chriftianis
fubiacere oportet.Sc ab cis pro folahumanitatefoueri.
C A1>. XXI I.

Teftimonium matru sil fuipeftum. vbifiliapstit in virum
alitjuem femaiorem. Er ad diftum fokus matrkdc impedi-
menro deponentu impednur matrimonium  , Jed conirallum
non drjjbluiiur.

Tdem[Matthao  a J cardin.

S Vpetco * quod a nobis tua deuotio poftulatiit,
vtrinn viro negante fe mulierem adfidalfe, iplius
mater mulieris,6c altera muiierpoffit adteftimonium
tecipirCon ture taliter refp. quod c  cum mater filia:
incrementum 8chonorem videtur diligere,vbi vit lu-
penot eft diuitiis & nobilitate,potcntia vel honore te¬
ftimonium eius videtur e0efufpeftum,& ideonon ef-
fealiqttatenus admittendum.Super d illa[verbquae
ftione,quam fecifti,an mulierconiungenda non fit vi¬
to, pro eo rjuod Sola mater alterutrius eos cfle confan-
guineos confitetur. refpondemus,quodfi non eft fir-
matum matrimonium inter eos, matre adfeuerante i-
pfos e efle cofanguineos,non debent coniungi, quia
prafnmptio eft non modica, quod fe linea confangui
mtatis attingant. Si veto matrimonium eft firmatum,
non debet lineplurium iuramento difiblui.

CAP. XXIII.

^Ad dscifonem caufamarirne pro parte Tudai  , non fufficit
regutdrrter minut teftimonium  , puam duorum pr ob At e. vila
tr Laudabllu lOUiierjduonss.

Idem.

L lcet vniuerfis: / & infra Quianon cftlicitum a-
licui Chnftian6,& multo minus crucis Chrifti irii-
tnico, vt caufe tux vnius tantnm quafi legitimo tefti
monio finem-imponat: Mandamus quattnusfi inter
vos & quofcunque Indatos emerferit qua:ttioin qaaii-
bet caula Chriftiani, Sc  raavime clericimon minus,
quamduorum vel trium virorum, quifunt probatar vi¬
ta, 8t fidehs conuetfationis, teftimonium ad m it tat is.
luxta illud Dominictun: g  In orc duorum vel trium
teftmm ftatomne verbum.Quia licetouadam fint cau
fe, qux plures, quam duose.\igant teftes, nulla eft ta
mencaufa 9, qus vnmsteftimonio(quamuis legiti
ino / tcrmiaetur.

CAP.  X X I I I I.

ftfpn funt idonei teftesrfuos aftor defamiliafuaproduxit,
Idem Firman.epifiopo.

I N literis: 2  Sc  infra. Qmdam nobilis tui epifcopa
tus qumdam libi legitime copulans.cum eam in do
mo fereperfeptennium tenuiflet confobrinam patris
eius antequam eam duceret,(eadfcruitcognouiiVe:ad
quod probandum teftes de famtlia fua tres produxit.
Refpondemus igitur vt(li res ita fe habetj proillorum
teftimomoipfum ab vxore nulla ratjonediuidi K.  pa-
tiaris nec contra ipfos aliquos audias,nifi probafe ef-
fentvita &opinionis , dequibus verilimilenon efler,
quod deberent pro aliquo deierare.

CAP. XXV.

Ton ec adteftationei fuerintpuhlica* a  , & ek renunciatum,
prodna fojfunr teftcstpoftea vero non fuper sodem capitutojed
Juper alto Jica.oc diatflue ad tiru/um.

V rbanus 111,

9 al. Mano.  b Capa. eod.rir. m r.comprf
tka.  e en.  f C“p' Deforocomp im.compil.
Lučan,  b Voxcauftadeeft tn ma(*u antitjuu.

260

C *. Vm veniflet * ad apoft.ledem magifterM.nobif
j  expoiuit,qued Lucius papa pred no.caul'am,qu*
inter ipfum & abbate de Sicolan. b  vertebatur.com-
milit iudicibus fine debito terminandam;[ '
Mandamus, qttatenus fl lententiam illorum noueri*
tis canonice promulgatam, eam auftorrtatespoli.con
firmetis-.nec adpellatioillam c  impediat, qua hic ^
interpofita dicittir occafione mortis prxd.no. cum po*
ftea egerit & refpdnderit t. ftescjue diucrit producen*
dos.Quxftiones quoquealias,fuper quibus teftesfut*
reprocmifti 5c depofltiones publicata eorum, vel ie^
nunciatum fuit teftibus hinc & mde nullis aliis ab al-
terutra parte fuper eodem receptis fecundum tenu*
rem ipfarummedianteiuftitia terminetis. Siqusr £ *
ro fuerint quxftiones fuper quibus vel teftes non
fuerint produifti,vel renunciatum eifdem, audiatis
(quati hincindepropolita fucriiltjfinemillis debiittl*
imponentes.

[ i irc. Crčj.dif v.p. a f]

CAP. XXVI.

To reli reut producere reffet ad probandum contrariutnkd
puad abior pr obau.il. ft puhlica io adtešiationem non t/l jedk
con fuetudine contrana non obffante.hoc dicit, fecundum ud*
biliorem Lei!uram.

Clemens lil.

S Eries / tuireferipti nobisaperuit, quodciun»f
pet inter fllios quorundam nobilium tui ciui: JI1 * ;
coniugalis qua:ftio traciaretur, [ ’  Pars,qus"f

triinonium adcufabat, teftes produxit legitintos
confanguinitatem inter pradiiftos efle firmiter I
rebant, in primo gradu ponendoduas perfonas B-' 1
delicet & l.dicentes illos efiefratrem i fororen 1 * ^^
autem oppofita id falfumdicebat, B.fcilicot clfefo 1 ®
retn I. ad corroborandam adfertionem fuam tam
ftes offerens . quam publieum inftruincntuin. >®
quiapars accufantium teftes illos non cflerecip 1
dos proponit. 8c tu non efleconfuetudinem ecfft
adfirmas.vt poft veceptos teftes,quiconfangn‘" 1I (<
tem, fecundum formam canonum computant, 5 * * 1 )
oppolito admittanttiv. Prafenti pagina tefpondt 1  *11
quod ii non eft aliud canonicum, quod obliftat, 12
obliante lila confuetudine.vtpoteiuri contrana, tcl
reciperenonomittas.

[ I fHuta disirahebaris adalia vrgentiora negottif^,
tušu in venttlanane illiut puellioius quibufdam toro f e
tibuo commifisii y antc rjuos.J

CAP. XXVII.  .

Carnaki copu/aprobaturper conuenieni teftimonium ^
fii. idem  i/i tefttmonio audirtu , cpiodadmintcula
admuani.

Celeftinus III. ,[

m

c auia.
g MartaS.
Caa.eod.

tn.in' compil.  ^ U d l.t k- ‘antiiie. D.vi bm.rapl. tp-1.
fnmunciatie  ■§• t.De verb fgntf.

P Riterea g  cum quis adcufaturaliquam c0 5 fl , l( i’
nia

qui fe carnalis copula; confcios efle fatentur, , lcxt ^ 0 '

(e : an line teftes interrogancii de viiu, autf^^ 3

niae farna fufticiaf ) vel li iuratis teftibus lit cred^ 1

&

led d


lu nihil alfirmant? h  Refpondemus quod li tc
mum conueniens devifureddatur, veletiamd^ .
tu , pra:lu;nptioncm violentam farna con» c ? ^
fubminithet, ac alia iegitima adminicula fud r  ^
tur,ltanduin eft teftimonio iuratorum. 6

cunfpedus iude)t atque dilcretus motuin anio] 1  ^
argumentis & teftimomis, qu» rei aptiora clk  c
pent,conlirmabit.

& ix .2  r.eod.tit in i.compil.  b Sidolstn.  C /&**

SUo hic^deeff.  C Hac diftto (jUtiftionadecfhn pl* 1 '* ^ ^

ca. 3 . eod. tit.in 2 .compil.  g c a  . *. cod tit in 2

a famacarnciltm copnlni» Honprtbari, Vidt glojfi*

vot JfM tcii %  , 1 1

«AP.XXVll‘

S6t

De teftibus,&adteftationibus. ' 262

iudicibus produxifle:adteftationibus spud etrm depo-
fitis (it contcntus: alioouiu eo non obftantc, quod te-
j:-:i—;„ r, c  a-  tefili airchiepifc fucre

v  . ,  C A T. XXVIII- v

H. V* 1 * tu dicit verbo no creditnrrfiriptura vero cim pcr tejles
ar i pojjunc. fnliit h o c iti Papaj ra tomuniter fumnoatnt\

Innoecntius II [.confiitibtu frpopulo
~  ^ Beneuentano.

y j r m  *  * nobis:& infra.Et canonica Sc ciuilia jura
(i tt , le< i u 5 m,:s .difttiflms inhibemus.ne vnius iudicis,
fis c ' c . c . u " c li fuerit auftoritatis,verbo credatur in cau
(Jijj e u P ert «fta n iemis,fiueq u ibunibet ali« contra-
O, ua .ftio agitetur. Necfcviptum forum (nifi te-
n u ; n  . min ‘culo fulciatur)cam obtineat firmitatem,
botiot' * >cl '' nt  & debeant duorum vel, trium teftium
' e ftimonia priualcre: Salua in omnibus le-

a Poitolica: auflotitate.

Trn,- - CAP. XXIX.

» 1 C( , ‘"tgdiUtoriaindnlio, non crtditur fuper pnneipalt,
Paroli rri: P° nc rc:feciu p fuper percmptona. tune enim togi
’ ,Wrtf  depot/ere fliper toro.

c  tv  ^ em  Tyren.epifl.npo.  b ^

-U J teft ibus: [ / o .J. j Conful. t.t.r. quod n te-
^Uiod lllt 111  'b 1  iii ad exceptionem dilatoriam (o
t * tIt dice ° P I0 .b a ndam 1  cnm fuper ea tantum iuraue-
^i,n t  '^"‘^m.fupfr prinapali needebentau-
'' t Pt>a tte °® 1 te ftitnonium pcrhibere.vtpote fuper quo
te Woncn 1 non  rurati si vero ciira ad probandam ex-
^'»t.rcii ^ erem P tor >am ab alterutra partium indu-
‘l' J ap ars  fuper principali negocio etiam cos
*io di cc ? tte  P et ‘ent, 8c vt cogantur fuper toto ne-
, 1ati:aa ' J V r t ’ tatem  - faeramento eos peftulauerit
(? n  uiffirj “* nt  Sne dubitatione cogendbnifi forfi-
J ^afu et ; s  P*°duftio teftium fuper pnneipali iam
l °i' 6s teft;,’ Ve l tenu nciatum teftibus d  vel depofr-

1  S«,^ uer,nt  publicatat.

e * ce P t '°nem probandama parlibm inducun-
^"fidndUjVtrut« tofedi funt fliper priti
j''*  ff/Jtj i enct ‘Pf‘monium verirati.fr an ilhflnt/i.-r

di dittrittc.cjui adpurgandam alicui
Clitllr  oup«r hocigirur f.tuam pb.inmu.rn
* ln  dn/jju Je. apoft. v uit cer! ijcari rejiripto.

fitut

uuu

tom-


> t e &  C ^P M  XXI

4^‘ P t oduy Um ' nein /f unt ' ad petitionem tertij pubticanda.Et
-T* 'fottupn* 1 tC '^ s l0ram certu iudicibm ,nsnpote jiad, eun-
COr ' 1 * 2  ^dtcibtcs altu illos producere, jedili orum

1<W Jf ete ^ et ^ nr€nt *^‘

ler ‘ ■ fr  (, tflren. epifcopii,& archi . de

$ss»".wSiT

>tin^Mubdcum,

procurator magiftri R.

_ n  • jnuv um ivr uiu^iiu r iv.

j’2 U . cum  dccanus & capitulum Ebo-
. c,ltaK  Lateran.concilij, / tumpri-
•bisco n at '?<r  arc b*diaconatum Richemun-
'ubffent magiftet H.quiarchidraco-
?«n, di n P^ta tl V’°, m,natur ’ i P‘bna eo poft adpei.ad
Net SVt rlft- ll ‘ u  Cumdue prad.ftps X R-
f^it,? ,rt ' meni ' Rntronefua commiflionis literas
Vneten;' fr-V.i i„ tatUS  II-literas reuocatorias impe-
fw J  p^ f ™ Wl J ba poftulabat ptadiftus H. vt
lr,np ' -- * n- apetiti:

ftes rili coram iudicibus iplis,& te lili arehiepife fucre
produifti prodiifto H.lrprodufti fucrint, ad teftimo-
nium admittantur.

[ I fljnal latmprocurator per faiji fug geti ionom appofluit

impsnatac^c-~\

[ a Licctautem atchiii-ai.ficut fuperiui efipnmijjum ad
faciendam nobit fidem fuper omnibuf pieniorem atrcffarionet
(jua/dam petem apetiti, aduerfauue autem in a/ia eaufd e to

affereret effi receptae  ]

CAP.  XXX  I.

Publicatu adreftationibuo non opponttur in p er fen at teflitor
tret taftu exciptt.fr adfecundutn determinationem fitbdit.
Idem.

P Rafentium *  au<ftoritateftatuimus,vtliquispoft'
depofitiones teftium publkatas obiicere volueri*
in perfonas eorum.ei tune tandem id liceat, cum iura-
mento firmauerit, quod ad hoc cx malitia non proce-
dat: Nifi forfan ante publicationem id fuerit protefta-:
tus: Vel oftendere poterit,quod poft publicationem
didicerit,quod obiicit in perfonas.C*terum.cum quis
perfonas teftium fevellepoft publicationem depofi-
tionum repellere, fuerit pvoteftatus, fi quid pro lpfo
dixetint>de facili non credatur.

CAP. XXXII.

Si ati c rit fr rei resici centraria deponunt.fidemfibi non do*
reganr, fedprav.alent dignioretvertjimiliora deponentes : fr
fin tereni eft difparitM.prafertur numertu.

Idem London •  b f? Elien.epifcopit.

I N noftra c prsefentia: [ i &-J-2  Cum igitur hine
plutes : inde vero fint teftes nsmero pauciores prO'
dufti, quos non folum diuerfa fed aduerfa penitus in
quibuldam conftat teftimonia reddidifie:quia etiam
ad muititudinem tantum rcfpiccrenon oportet,fed
ad teftium qualitatem,& ad ipfonrm depo Irta,qurbus
potius lux veritatis adfiftit . ex quibuš motum animi
fuiconuenit iudicem informare:Mandamus,quate-
nus fi teftes vtrinque produfli eiufdem honeftatis &
exiftimationis extiterint, ciim coftet teftes monacho-
rumefleteftibus archidiaconi numero pauciores, pro
archidiacono fententiam proferatis. Sr vero rtftes ex
partemonachorum produfli tant« praeminentia fue-
rint,quod eorum auftoritas aliorum fit meritomuhi-
tudini pr*ferenda,ab impetkionc archidiaconi ab-

foluatis eofdem.

[ 1  Coniiirutii dii fi mag VVtl.vornine fsr di fl.arehid.

'  - 't"* 7 !”-*?™. pofTctfionetn ec-


o 4t '" : W' :>t ' 3 tptsA A CS  tefti

la f
riej

>„ v 'eftro*ev'? ncluim us, ft d cau

inw ctu V l I’ cticn <l as eas u01! e(l ' f dlcc '

fuiflent ir
^-'^ifcopun.

eJlit,? 1 ? Veftri ' Qs eas  »perire n

lent indufti, fed in ea,
Sc eundem R. ver

aomraltttn dam:ita quod
. d «cario > ■ tur n H, teftes pro fe cerom e
*c te lili archiep. ddegatis

^utosier,"' ^ rAnton.de Burr s dettrb
Vi^iuT.^- Ti  nl.Tircen/i. ni.

'■"‘f.iompil.

,  - Vidffr

ul.tit. de tellib
t ca t «

9  v -i• c.<J. Mctnr.tiF-.de C ***«*•

ConFfitutU (til p mag v v  «». . . v  ..

Cantuar. a <jii o procurator fuer as defi i n atu *, pojfeftovem ec~
c leji x de Milicon. cjv.am dil.jil-ablcu fr mo rac hi 5. ^AuguTHni
Cantuar illicire &Tcupamnt, cum frutUbu* medi o temporc per-
ceptif Jibi resiiTid poflulnuit.fr  -J-]

C A P. X X XII!.

^Ad prebada tmpedtmenr* eLcfiJaui frfoevtint admitfun
tur(adde )<fr rejles de audi tu fr farna (ujficirnter »on probant,
Idci upri ort JatiRi F ■id/ant Lučan,  d fr magiji r 9
G .canonico Pijano.

T Am e  literis v.-ftris.auam depolitionibus teftifi,
incel1cximus nihil c (fr contra I ucanum eleflum
{qffifitntcr oft^nfum , n;Ji desudiru tantum & farna:
cum fuper aliis ll qua forte viaeamur efle probata te¬
ftes f nt vel ftali, vei tales qin non potuerunt illa legi-
time compr< bare: Qiiia vero (upcc matrimonio>qaod
idem elerieus dičitur contr?.xi(ie cum vidua , teftes
non fuete recepti propter adpcllationis cbftatalum,

a  (-a.y-.eo d Ut. in s.compil. VideuAtifon. de But. in c.ex t
par a.eod. fr Lap aUeg. 72 .  b a/ Lingon.fr Eltenun. epife .
c ca. tod nt. in j.compil. Vide Rcm.fingul.i6}. fr Jorjet.
Ji }, g u l 2  f z .Inčip.dno teffes.verb tePu,  d L,učenj*.  C ca 6.
ecd. trt. in i.tompil, Vide sAbb. tn kap. r<prehenfibilu . tnfi.
J dt apffll.

i ?.

263

nelaici vel faemtnxin tali reciperentur articulo eon-
tra ipfum: nos vt tantsirregularitatis obieiflio non re-
maneat indifcufia.mandamus^uatenus teftes. tiue lai
cos fiue foeminas a  ( duntaxat idoneos) qui ad hoc
fuerint probandum indučli,recipiads legaliter,8cexa-
minetis prudentet:excommunicantes foleniter fi quis
eos impedire prarfumpferit quo minus teftimonmm
pcrhibeant veritati. Demum adteftationibus publica-
tis,fiforte conftiterit irregularitatem huiufmodi non
efte probatam, indicatis cidem eledlo purgationem ca
nonicam de obiedtis per feptem canonicos maiores
ecdefix,vel priores eccltfiarum ciuitatis Lučan, pres-
byteros feudiaconos bons farna: praltandam :qua re¬
cepta prafigatisei terminum,quo confecrandus no-
ftro feconfpedtui repraefentaret. Si vero vel irregulari-
tatis impedimentum fuerit probatum,vel intra tcrmi-
num conflitutum non prarftiterit purgationem indi-
dtam :vos eum a prslatione Lučan, ecclefiae amoucn-
tes, mandctis ex parte noftra capitulo, vt eledtionem
dealionondifterant canonice celebrare. Archipresbjr
terum autemLučan. &G.facriftam,qui contraptadi-
ftutn eledtum literas nobis firb nomine maioris par-
tis capituli deftinauerunt (cum conftet peradteftatio-
nes pntdidtas,loge maiorera partem capituli non frnC-
fe confciam huiufmodi literarum)ab officio & benefi-
eio denuncietis elfe fufpenfos : doneč meteantur no
fttam indulgentiam obtinere.

CAP. X X X I I I I.

In cauCaliberalicontra contumacem etiam lite non contefla-
ta, teflei rccipipojjunt. hoc duit notabtliter.fccundum lečtu.

2 64.

E X tcnore « veftrarum accepimtis l!teraram,quoi
cumvobis caufani. qua vertitur intet R.militemi
& M mulierem, commiferimusfine debito terminali-
dam.cfc infra.Pars mulieris propcfui:,quoddii!lusmi'
les prius corpotale pra.'itititiuramentum,quodipfanl
ducerct in vxorem , poftmoduin carnalitcr coeint. 11 #
ttaduxit in domuin d. Miles vero hoc inficiabatora-
milino adiiciens quod eth ha:c vera eflent.eam taracn
de iure habere non potuit, eo quod aliani trnu viuen-
tem ptius duxet.tr in vxorem . Cum per teftes militi*
vidcrcturefl'eprobauim,qnod ipleantcleftum P urih-
cationis bcati virginis B. c  mulierem folcnniterac-
cepit v.rorem. čc tefles M. mulieris dicerent,quod in
feptimanarafchali fequentefcftum pr:rdidtum,dcea
ducenda praftitit iuramentum.pr^diftus miles ab im-
petitione ipfius abfolui cum inftantia poftulabat. Vc*
riirn ex parte ftepedidta: mulieris extiiit repHcaruffl;
quod eo tempore, necnon d  &ante,quo teftes dift 1
militis dixerant eum cum alia matrimonium contia-
xifl'e,fucrat femperin Ebor.prouincia cdmoratus.cu*
teftes ipli diceret hoc longe extra dietam prouHicia* 1
adtiimefle.detcrminames tempus &locum:quodpd
teftes idoneos erat probare parata. Sedecontrafui [E!
aduerforefp6fum,quod(cum atteftationesiame(Te nt
hincinde folenniter publicata, )locus produdlioni I£ '
ftium iam non erat. Quia lgitur dubitatis vtrump 0 ®
publicationcm atteftationum fuper illo articulo r
bereut teftes admittr: nos inquilitioni velita: aucW n ‘
tate pnfentiuin refpondemus, teftes mulieris adP r0 '
bandum rllum articulum admittendos.

Decret.Gre^. Lib. II. Tit. XX.

communem.  .

Idem [fDulmen.  h epifcopo fr decano frpriori
fanffa T rini tatu Eboracenf.

C \  Vm c  olim archi Menen.aduerfus Cantua.archi-
1  epifcopum fuper ftatu Menen eccleftitpropofuit
quxftionetn: [ 1  fr-J-')  Mondamus,quatenusnift pars
aduerfa prardidtum archidiaconum per exceptionem
legitimam repellere valcat ab agendo: partibus, fi po-
terit fieri.vel procuratoribus earum ad locum fecurum
d  3c idoneum conuocatis, & lite lcgitimc conteftata,
teftes,quos archiepifcopus in Anglia,&quos archi
duxerit ptoducendos in Vuallia,recipere procurctis.
Verum fi archtepifcopus citatus legitime.vel per fe vel
perprocuratorem idoneum noluerit comparere.aut
litem etiam centeftari, vos teftes maxime fienes & va-
letudinarios. quos archi. duxeritproducendos fublato
app.obftaculo admittatis,8c depofitiones eorum con-
feriptas ad fe curetis apo. deftinare. llaruentes parti¬
bus tetminum peremptorium.quopetfe vel refponfa-
les idoneos noftro fe confpedlui reprafentent, fenten-
tiam receptura.

[ 1  lArchtept/copo ip/iper litenu noflrtu dedimue in man¬
datu, vtperfe vel perprocuratorem idoneum ad prafenttam no
firam fuper hoc accederet roiponfurue. Vericm cum ipfe nec ve-
mjj'et,nec mijijfetpropter hoc idoneum refponfale .volentei Me¬
nen ecetefiapattrna foltcitudtneprouidere^cauia fuper hoc ven.
f n.epifcopo Helienfi fr dil Ji.Lundonef.decano.fr archid Buk^
man. fub cena forma duximtu committedamfa cjutb.non [uit
hacienus iuxta mandatum nofirum in negocio ipfoprocejfum.
igitur caufa ipfa remancattndecifa difv-perut.f.']
CAP.  XXXV.

Pub/icatic atteflarianibue admittitur aduerfariue adproban
dum cbtrariurafi ant e pub/tcationem fuper hac probatione con-
Irana inffrui non potuit.h.d.fr  t/f cafus fingularu.

Idem prion de Bolonic.  e fr l.rečioriecclejia
deHorellit.

a Videt.t.fr t.per Cy ff.deleg.fr de reft.fpol.cap. literat.
b ni Heheti,  c c.r.eod.tit.inj.compiL  d locue lirigij fccu
rw effe debet ac ralu vt omnis tmpuitatu fufpicioprečni abjit.
C tokato.

CAP. XXXVI.

Indulgenda rft in caufa cjiiartaproduttie teihii pftdotop
folennitare legali,caufa legi rima non refiaganre/tliai leji" 1 "
apptliatur.

Idem priori Janfti Vittoru. -

S Ignificaucrunt e  nobis: [ '  df-T-]Cum

vertiturinterabbatem & monachos fanftiD*" 11 '
fij ex vna parte, ac abbatiftam & moniales de /
cellis ex altera tam fuper proprietate,quam fupc'P^
fefiione prioratusde Argcntolio £  iudicibusaff
commifia futfTet, & moniales fuper caufa proprieta^
prius litem ingtcffi, teftes produsiffent in ib 3  P° # ,
modum poflellionis iudicium fufpenfo petito rl ° ^
tentarunt:[ a dr-p ] vnde in caufa poflemonm < l^|- <

/a«*
■flii ^

moniales petcbant.ea ratione, quod illae. quibu !
fuccelferant, ipdefuerant violenter eieclac, teftes

runt ab vtraque parte produdii,& eo viquc proce-
vt publicatio iam iicri deberet: [ 3 fr-J-]  Mand alI ’, () j
quatenns fi vobis conftiterit abbatem & nioU Jt
cjuartam productionem teftium ) cumiurisfole |1, “ i j { ,
te fuper polleflorio puiuiflc,&propter hoc
cem dies polt interloctitoriain fententiam o&f c
(nifi forte iudiccs quartain produdtione negau f '
proeequod volucriiu eftramatam multitudio* jij.
ftium refrainare, vos ad quartam produdtioncin ^
bita folennitate legali)admittatiseofdem,ipf° s
probatione defecerint) in cxpenfis legiiimis *t
nantes. Et nifi adeo lit in petitono iam procefl 3 ' ' J
plene polfit de proprietateliouere, h  voscaula®^.
ieftionis , ad quam de iuris beneficio abbatifta
niales habuerc recutfum.primitus tenninetis.n 1
proptietatis poftmodum procefl'uri.aIioquin>l ul
nem terminetis lirnul vtramque. _^

a Cap.S. eod.tit.in j.ctmpil. vide Soči. in reg-dlt’^
Teffci publicatu frc.  b t ide 1 1  C-deIponfat. &m f,
tir.  c al. ira B mulierem arcepijfet folenniter.  f f
anriij.necnon fr anretjuam  C Ca.o.eod.tir.in j.iontP’^t
Fortel.  g ^Argentorto  h Ruando dieatur lijuitti nf

.A Ib .1 n .a olim. De verb.fgn.^Anto.Butr.iac.fF'

dtl.fr mnt.^lojf.in can.decerntmM/■%•}•  . refl

26$

Dc teftibus,&ackeftationibus.

2 66

[ I Ter  literat fuat ven. f. n. G. Syluanečfen- eptfcopui,
ir dil.fil.l.abbM S. Vichru Varificn. ir F.^Aurcliar.en. deca-
nm.tjuod  ]

C z  ijuodeit de ture Hčere ipji de prudentium conjtlioper
intcrlocutortam fententiam declararunt . ]

[ 3  Peteba n t motit ate j pr a dieta d epojttio n e s tefiiu m in cau
ftpojfefionu tantummodopubltcari y fedcontradicebantmona-
chi atlegantes , cjuodficitt tn caufaproprietatii fueratpritu cce-
ftajtadebebat accipere pri m fmem^vel faltern tam fuperpeti-
terio cjuam fuper pojfejforio teffes prititpuhli čari debebant, Ipjt
vero.aiidnu bincindepropojitu , ciim fuper boe vellent inter lo-
^ni,habito fuper boe conjtlio Japi e ti rum monacbi adiecerunr ,
(juodfuper caufa proprietatii renunciauemnt productioni te-
Jbunt moniales .cjuodcum pan aduerfa negaret,ir interpartes
qnaji dub/um v er t er e t ti r, tnmlocuti fuerunt, tjuod attettatio-
nes  inpojfejjoriopublicauerunt, ir fuper renunciatione monia-
tium probationes monacborum audirent,Jed ab hac interlocu-
toria monacbi ad veffram audientiam appellarunt.lpji autem
dtcmalteram partibtupr&figentes, vt deliberarent an deberent
bktufmodiappeKationi deferre conuocath prudentibui de ipjo-
Tltm  conjtlio fententiam mini me r e preb ate s ,p ar ti monacborum
*udienriam induljemnt,jr forte rarionem altejuam aliegarent
*&tetraftandam fententiampr&diilarn effcacem : ejui tandem
allegationes fuas appcliationi prim fatfa fortirer infiHc-
&*. & infr. r h{os igitur hii iraliit audi tu, qua fuerant
hvcittdcprepojita de communi fn.c.p.a.f]

CAP. XXXVII.

. 'biligcnter cxaminadifunt te fes ir puniendfcjui eos impe-
ipforum tejhum mulritudo eftper iudicem rejranada.

Idem epifcopo Placenrino.

r^Vm caufa m, * <\ux  inter archiepifcopum Ra-
ue nn.ac commune Faucn. [ 1  &*}•] Quia vero v-
l S u epaEtinimis exifteretonerofiim, vt teftes produ-
jjpAtcoram nobis:mandamus,quatenus rccipias te¬

mo humiliter fupplicauit,vt fententiam fuper decana-
j tu Clarem.ecciefi$ pro eo latam,qu$ iam fuerat in par-

in

s ^uosvtraq;pars,ta fuper principali negocio,quam

Perfonas tefttum duxerit producendos : ac eos diii-
Pr ! ercxamin areprocures.' & de ftnguliscircunftatiis
inciuirensjcle eaulis videliee^perfonisiloco,
ti t ^. 0re J v ifu,auditu/cientia^redulitate,farna; & cer -
$< c  J*necunfta plene cofcribas:& infra. Teftes autem,
c^‘ xHPd'fiforteFaucntini vel alij eos,quos dičhts ar
ad perhibendum teftimonium veritati
^b^ ^P^^^ccdoSjpracfumpfcrint impedire: tu ipfos
lu fn°di prxiumptione ceflare compellas. Voleu
cffranatam mulritudinem teftiumrefrxna-
lt Wm muS> Vt  bincinde ^uadragenarium numerum
^^derenonpermittas, ita videlicet.vt li Fa-
. ^^epoftiones ratashabere voluerint,quc
;?/* C ^^ C0 P° & abbate Poinpon.recepta’ fuerint:
^ ^ 1  ^^putentur in numer 0  praliba to: alioqLii n
%f u  ^frationes ipfx fint claufx)iidem tcftes,fine-
i ^ rit >iterato producantur.>
f »6 i] k P er V *^ A  Luci & S.Potict ir caflro ^Areol. ir eorum
'tk% n0re ac  *urifditlione nofeitur agitari diuerjis iudi-
conjm * tre *dam,nec.potuijfet per ali c/uo s eorum
V^> ‘Trocuratoribus vtriufcjuepartii comparen-

ecaran * vobit iuramentum de calumnia fecimus
fajlari.j

^Sif  , c  a p. x x x  v i i r.

Stepta in fummario,fidem non faciunt in
K ‘ ao 'Et illarumpublicatione non objlautc i dem,vet

V . .P fr  rifdem capirulu recipipojfunt.

pm  de b Nouofonte ir C a fedei abbatibtu .

Apoftolicam « fedem C.archi. Clare-

y d' com pii Ideo 'Vero ram di/igens cura in

adbtbenda p er iudicem ,»e mendacium
^ r» h  % eiiter - ca.ttj , Sleuther.Papa in c. iudicantem j o.

\*''  5 ^ ncam c*th: lhff.tit.č+.ntim.io.  b al.' 7 {o-
*, ' ll >cod.tit,m s scompil. Vide Petr.de Bemnten-

te e.tecutioni mandata, faccremus in totum executio-
j ni mandati. Cum autem procuratores capituli Clare-
mo.in noftraprscfentiapropofuerint fententiam illam
contra iuftitiam , & poft adpellationem ad nos inter-
politam, promulgatam: & infra Et idem archidiaco-
nus ipfos tanquam procuratores admittere noluerir,
vel dnftis eorum aliquatenus refpondcre:P.fubdia.no-
fter ič ipiiobpofuit ex aduerfo, adferens canonice fe
in decanaru Clarcm. clečtum. propter quod difbus ar-
chi. in fuapeiitione nonerat aliquatenus audiendus,
quia decanatusipfe,non adillum,fedad fe potiusper-
rinebat:&infra. Cum igitur fuper his aliquandiudif.
ceptaflent,interiocutifuimus,vi diftus P-li^podet, in-
continenci fuam intetionem fundarct:quia cura fuper
hoc teftes & inftrumenta produxerir,interIoquendo
pronunciauimus,qu6d fua intererat,vt fepoflet obpo-
nere arcliid.memorato. Lite igitur inter eos,taro fuper
eleftione, quam fuper fententia contertata, quafitum
fuitab ipfoarchid. vtruro adteftationes pritis exhibi-
tas in articulo iiipradicio in hoc iudicio vellet admit¬
tere: qui refpondit quod vellet,dummodopofletobii-
cere tain in perfonas teftium, quam in diffa. Quo au-
dito, pars aduerfa refpon dir v quod adteftationibus il-
lis in hoc iudicio vti nolebat:cum non (uper principa¬
li negocio,fed fuper articulo incideti fuiffem lite non
contefta.recepta:: vnde fuper toto negocio alios vole-
bat teftes producere vel eofdem.Fars autem refpondit
aduerfa: quod cum teftes illi,tam fuper fentetia;qttam
fuper eieiftione dixiflent, & eorum adteftationes fuit
fent ra iudicio pubiicata: no licebat eidem (poftquam
teftificatadidicerat) fuper eifdem articulis alios teftes
producere,prafertim ciim in hoc iudicio adteftationi¬
bus illis vfus fuiflet fubdiac.pralibatus. Nos igitur iu-
ftitia prommciauimusexigcntc,qu6d teftes elfent re-
cipiendi fuper toto negocio , quosvtraque pars duce-
ret producendos. Quocirca mandamus, quatenus re-
ceptis teftibus, &rationibuspartium intelleftis, cau-
fam ipfam tam fuper principali, a  quam etiam inci¬
denti, fine canonicoterminetis. Qujaver6quain ca-
pitulo aguntur,nonfacilepolfunt, nifipercanonicos •
ipfosprobari: voiumus,vt ad cantelam abfoluatis eof-
dem,vt vocati ad teftimoniuralibere valeant pro vtra-
queparte teftari

CAP. XXXIX.

T^e/tgtoji etiam ad reflificandutn non admittunturab/ijac

iuramento,niJia parnbu* remittatur.

Idem Bifanrino archiepifiopo:

T Vis C quxftionibus:5c infr. Monacbi vero defuij ;

ftatribus ac couerfis, teftes in caufis propriis pro¬
ducere abfq;iuramentiexhibitione non poflunt:Nifi 1
forte a parte remittatur aduerfa.

CAP.  X L.

Delegatufntcrffaruu in tedcm rimeuelur a iudicando  , ir '
alius fubrogaTm.

Idem <Atrebaten.epifc.ir  d Dedimenen ir  '

Vrficampiabbatibue.

D lleftdfilio ‘  Arien.prspofitonobis / innotuit '

exponente,quod ciim caufam,qua inter ipfum &
comitiftamFlandrenfem fuperdonationefcxpriben
datum facerdotaiium agitatur, vobis epifcopeac ab-
bas Dedimenen. & Atrebaren. decano duximus com-
mittedam: idem prapofitus citta litis »onteftationem
propofuit,quod teftimonium decani necefiarium erat
fibiin caufa pradičla, cum deiurefuonon nifi perip-
fumScalium vinculum tantum teftem, fidem facere

a in C-Barb. negoetoquam/iiperetiam.  b al.tefhfiiari.
c c.n.tod.tit in j.compil. vide hic Guid.pap.  d T)e 7>un.

C ^ Amenji . f c.tj.cod.tit.ins.compii vide Guid.pap.hic.

* 3

2C7  Decret.Greg:

poftčt. vnde poftulauir, vt in caufa ipfa pro eo proce-
deretur exo1ufo, velfupcrfcderetur in negocio quouf-

qne fubftitueremus alium locoeius. vos autem peti-
Tioncmeius adminerereciifaftis,qumimo poftadpd-
lationcm a prabendarum ipfarum donatione fufpen
ditiis eundera. Neigiturob tvflis defeflum eius iufti
tia valeat deperire.teabbas Vrficampi locoipfius du-
jtimus fubrogandum, <* mandantes quatenus fi eft i
ta(fiiIpcntioneprapofiti relasata) in caufa iuxta prio-
lis mandatitenorem.ratione pratuia procedatis.

CAP.  X L I.

■ r Xjc probationu copia pereat, citate aduerjario recipiuntur,
fr  J ublicantur teiies,cjHos reta ind\ixit.

Ide [n tudici Sabinen.

S Ignificauit b  nobis preshyter fančK N. Sabinen.
dioecelis, quod fundatores eiufdem ecelefia: libe-
lameam efievolentes ■ fundationjs tempole feinea
»ihil ituis rerinere dixerunt. vnde tiinens, neproceffu
temporis, probationis copia valeat deperire,prouideri
fuper hoc idem presbyter poftulauit. Qupcirca man-
damus, quatenus teftes idoneos, quos i.pfe <- fuper
hoc duKerit producendos, examines diligenter, & eo-
rum difta in publica redigifacias monumenta, denun
ciando d fundatoribus antednftis vel eorum hsrredi-
bus, vt receptioni teftium, fi velint, interfirtt: & fuper
denunciatione fic fatfta, conlici facias publicuin in-
ftrumentum.

CAP.  UU

Si materi a antiejui capituh repetirur ali/juo aditto , opic d
fubitcitur necejiitatiprobandi.pojfunt telici etiam antičnipu
blicatit adteiiarionibiu produci .

Idem epijc.fr arthidiacono Bettenen.  C

C  Vm caufa, / qus inter aeconomum monafterij |
fan&i M.de roonte: & infra. Cum igimrabbas & !
frattes eiufdem loči probare intendant. quanti precij j
venditionis temporepofleffionespriediftarfuere: man
damus, quatenus recipiatis teftes, quos alterutra pat-
tium luper hoc dujferit producendos. Sc infra. Si vero
pars monafterij ad hunc articulum eofdem teftes pto-
duserit, quos ad alium probandum produxit, vos ni-
hilsminus eos recipete procuretis. quoniam aliud eft
probafle deceptioms exceflum, Sc almd probare quan
titatem valoris.

CAP. X L 11  I.

fpcipiuntur fr publicantur telici /jm interfueruntfenten-
tta ,vbi p er feripturam de fententta non adparet.

Idem.

A Lbcricusmiles S  nobis infinuarecurauit,quod
cum olim interipfum & C mulierem Rauenna- !
ten. coram capitulo Rauennaten. matrimoni; qusftio j
verteretur, tandem latafuit diuortij fentetia inter eos.
pofteavero ditftus miles timens iibi & filiis. quos de
legitima vxore fufcepit,ex copofle prati udiciirm gene-
rari,quod inferiptis redacla non fuit fententia mtmo-
rata,lupplicauit vt teftes,qu> fententii interfuere pire-
didtae recipi faceremus. Ideoq; mandafluts, quarenuš I
teftes cu.retis-tecipere ante diflos , depofitiones ipfo-
tum in feripturam publicam redigi facientes.

CAP. X L I I 1 I.

'Tnblicatu adteiiationihue pojftint produci teiict fuper ee-
d m aniculo vel dtreiie contrario, cjui prtua fucrunt producii
in itidiao fummario, feu extra iudiemm. h d feaindum nota-
bdiotetn tnteilethtm ,non ponendo aliejuam Jpeciatiratem in  j

a Vide Uiterasdper Cy.fr Ban. C deprafum.  b C-a.r-a.  I
eo■i ttt.i t : compit. Vide Bdrt.iti aut.fed frfiauie. Q.d*teffi-  |
bite fr Gnid- Pap.  c  in ('■ Bar h. puos fdpe'r hoc idem presb.  j
dti. prafentandos.  d Vide Lambertin. de iu.repxtron.art. 4 -.  ;
cj.i.ptin.t part,:dih.  S .el Vrbetu-nt.  f Qa.i .tit.de empt.  |
inJ.cemp.vide Guid.Pap.  g C- 2  .cad.tit.in +,compil.  |

Lib. II. Tit. XX. j«8

caufa matrimoni ali. Et tune expone textum m fl.ibipn Im cit-
fuifeilteet cum resfei alidi predal!i rcproducantur. Pan.
Idem Behtacen/iepifcopo.'

C . Vm in tua dicecefi: a &: infra. Vtrum autem It
j  adcufatore idoneo compareMite, pet tres vel qua-
tuor tef^s inter iam coniunclos parentela probare-
tur, pet depofitiones eorundem pofteriorum teftium
derogetur tideivndecim velduodccim propinquor5,
qui anriquiores tetnpore ac prsftantiores metitis aa-
te contratftum matvimonium in conrrarium iuraue-
rant, ^ diflinguendo perfonas & gradus,aquibusdi-
reifte hi,dequorum copuia agiturdefcendeium,anpii
mi pofterioribus priferantur.non immeritoc]uiripof
fet. Quanquam autem ad aliud & ob aliud iurauerint,
tam illi, quam ifti, tamen li in fecundo iudicio priorcS
perlona hirata deponeret illa eadem, qu.x primo dixe-
runt, abfq; dubioeorft teftimonia praualerent, nccco
polfent prete.vtu repelli,quod partes teftificata didice-
raiitjcum tališ exceptio locu non habeat in hoc cafu.
CAP.  X L V.

Excemmunicari pojfunt , (jut partern impedimtintejlibnt
producendii. Et dtnunciandifiint telici non ten eri iuramentti
de veritate non dicenda . Et [i confanguinei impediunr tetin
alhm.de veritate non dicenda,punitur reuo.dt enim volnntA'
te koc ficri prafumitur,

Idem.

C Onftitutis c  in pralen tia noftraarchiepifcopo&
M.canonico Sutrenti. dum ipfe illum de ctimi» s
fimonia deferret:& infra. Caterum quoniatn a princi-
pio proteftattts eftprafatus M.iptiusarchiepifcopi co°
fanguineos multa impedimenta per fuam potentis 111
pratftitifle, quo minus probationum copiamin noft [ j
prifentiafecum haberet, cum quofdatninduxerinti“
iurandum ne aduerfus archiepifcopuin aliquid di^f"
rent, & alios minis & terroribus a teftimonio pefi 1 '
bendo arrere nitantur: nos exofficio noftro fuper « oC

ptouidere volentes.mandamus.vt genetalemferasi 11 '

communicationis fententiam d  in omnes,qui iff'
pedimentum aliguod ipti M. praftatc prsfuinpfed 1 ’ 1
in teftibusproducendis. Illos autem quos, vt diet' 11 ”-
eft)iurafte conftit.-rit.qu6d comraarchiepifcopun' 11 !
dicerent,denuncies iuraniento huiufmodi nonteo« 0,
Si quis autem de confanguineis difti « archiepil^ 0 '
pi aliquemde teftibtis pteefumpferit impedire ( tl 111 *
verifimile non videtur, vt eoinuito talia fietent
hocnoncaret ferupulo focietatis occult* , eotptod
voluerit.poteritprohibere : cum fecundum legiti'”“
famfliones inicjuam oftendant / fecaulam fouerti
exptdiri debeat iudicis aučloritatem elulam,q“‘^
fcnfionis copiam fubtrahit aduerfario)eundetn a rc .
epifcopum ab officio pontificali fufpendas , & ft 1 '
man ere fufpenfum,donec illum fcccrit a tali prsu 1 ^
ptione ceifare.

C A P. X L V I. ^

fppitrHifcam non diduit. necrenunti auitfeiiibitt f]^
cendu, fuper antitjuu arrrculif feutapitulu tefiei erur/H 1 -
produUoi producere potepi.

Idem Magdcburgen.  g archtcpifc.fr prepoji.

Seburgen.  ,

C Onftitiitis in prsfentia h  noftta procuratoH ^
fororis nobilis viri Marchionis Mifnen. ' 8*®’^
cioillullris principis Bohemorum, [ 1  &j - ]
epifcopus ad petitionem eiufdem prin cipis ipfaj ^_

a ca p.cod. r it. in  4 cojnpil. Vide Guid. Pap.  b i ,ir ^ r
runt.  c fa a.eod.tir i-t a.cornpil.  d Prm-ccntmK*’^  ^
nit fcriteritidm dubitantibur fuccurrittir . lomit.

Bar in !. cjutdam confuh-bant. jf dere tuiiida.  e'iv*
dreti,  f o/lendar.  g ahMngdeburgentarchiepif op ^
pojim Sebingenum.  h (ja.l .eod.ttt.m j-.iompll il™*

Pap.  i Mijinen.  {J( [

269 Detcftibus,&adteftationibus. 270

te ad ipfiim accedere, vt fuas coram eo proponeret a-
ftiones.fed a fatellitibtis ciufdsm prohibita.qui ci bis
ve! terno prohibncrur ingreflum, poft adpeliationem
ad nos imerpofitam diuortij fententiam promulga-
uit:'aquaipfafecit ad noftram pratfentiam prouocari:
& infra. iViandamus,quatenus partibus adiccuni ido-
neum corutocatis, recipiatis teftes, quos vel nobilis i-
pfa pro fe, vel princeps pro partc fua(cum nondum te-
ftificata didicerint) fliper proceffu Pragen.epifcopi vel
pofterioruin iudicum duserint produccndos, & nobi-
lisipfa pro fe, « vel teftes, quos induxit prius,vel a
liosfivoluerlt indaccrenon vetctur, cum non renun-
ciauerit teftibus producendis.

[ 1  dfi.n. P.S.Marcellipreibjtmtm Cardinalem concejft.
mu mdiiorem  , coram cjuopropafuit prokurator nobiiu memo-
rau auod cum olim ea fignijicantc ad noffram audientiam
prrucnijjet tjuod pradiclue princrpi eam duxtjj'el Icgitimt in
teorem. fr xiiij.annn fr amplitu veiut coiugem legitimeper-
traliajj.et.fr film frfihabtuJufccptu ex ea.

CAF. X  L V I I.

Tonit concilium duodecim ,Jine cjtiibue ad prebandam con  -
Jao^ittniratcm in caufa matrimonialt , non valet redlimoninm
dt aniitu.boc dtcit ,[ummando generale ter.

ldem in Concilio generali,  b

L lcet c  ex quadam neccditate prarter communcm
formam olim fuerit inftitutum in conlanguinita
Us&atfiniiatis gr^ibus computandis valete teftimo-
■fium de auditu,cum propter breuem hominumvi-
ta n teftes de vifu depenere iion valerent vfque ad gra
<htm feptimum computando. quiatamen pluribus e
*emplis Sc certis experimentis didicimus ex hoc mul-
tJ pericula contra legitima prouenilfe coniugiaftatui-
*us, ne fuper hoc recipiantur de cattero teftes de au-

ditu, d

cum iam quartum gradum prohibitio non

Mcedat. Nififorte ‘  perfonxgraues e.ctiterint,qui-
‘ >as fidesmeritbfit adhibenda,& ante litem motam
te ftificata didicerint abantiqnioribus quidcm fttis no
plueabvnoiciim non fufficeret ille li viueret.fed
““»bus ad minus: nec ab infamibns ik  fufpeftis.fed a
"dedignis & otniii exceptione maioribus: ciim fatis
^‘aereturablurdum illos admitti, quoriim repelleren
'“faitcdotcs Nec tamen ft vnus a pluribus vel infames
^“bominibusbona’ farni acceperunt, quod teftantur,
plures idonei teftes debent admitti, cum fe-
CUl >duinotdinem folitum iudiciorum nonfufficiatv-
'"“teftisaifetrio ,etiam fi priftdialirefulgeat digni-
Jtc '&aflus legitimi fint infamibus interdnfti. Teftes
adf tm  * ,u ‘ u ^ m °d' proprio iuramento firmantes, quod
. c,e ndum teftimonium incaufa ipfa odio, amore,
fi s  01<: 'y c tcommodonon proccdant.petfonas ex?ref-
^^fjiaibuSjveldemonftrationejvel circumlouitio
tnd C ' ent ' defignent, 8c ab vtroque latere Jingulos
hiir USc * atacom P utat ' one  diftinguant:& in fuo ni-
iuramento concludant fe accepifte a fuis
tl l‘ or 'basquod deponuntj&credere ita efle. Sed nec
V t [ ■ u ®ctant,nifi iuratideponant fevidifleperfonas,
f s  ' n . vn qpridiftorum gvaduum conftituas pro con
t tJ |’ Une is fehabere:toletabilius eft enim aliqttos con
hominum dimitterecopulatos, quam con-
° s  legitim e contra ftatuta domini leparare.

P tff  C  A P. X L V I I I.

*>n/i- icattonem  p cf *tionem firo dncsnrkTinterrogari
hi^r tnt te & ei >nifi cj tia ti do dolo^vet nr^ligrnria, exa.mmato-
»u^faornnibuf mpitulu inrerroga. 1  non fi-.erunt.

K

^P* 0 '*'defant in antiff.cx e mpla r .  b La-

x Ut A  1, nntL  lJ l‘C f2.  C Qab.t.eod.tir.tn 4 - iomp-l. & dr-

1. w  "dflr. mn Ut... ... _ 1

*iJ Sr  , vt p n Dominicum in c.i n. Fnjtv,

19,11  ff-dt ^  ^ TJidtLad tcfhum.C-eod l in {Um

X‘P  c  in cQ7Ktl,hfllcturta'


Honorius 111 .propo/itoMdiiij F/onan,
di a c e ji s

P Ertuas nobis literas <* intimafti, quod cum cau-.
I. (a,quit fuper quibufdam tenis veitiiui' inier eano-
nicos fančti b  Petri ex vna partc, & G lancH Simenis.
ex altera, tibi fubTct al> apoftolica lede c o in m vda , di-
dusG.tribus meniibus poft cciiium pubhcationcin.
elaplls, teftes fuos interrogaifbpoftulat iicrato:[ ’ &
•T*] Nos igitur Ecfpondcnuis, lihim non-efte fuper hoc
decanero audiendum , niti fotfan a principic illos in-
terrogari fuper ceniš capitulis poftulaffet, idqj mali-
tiose,vt negligenter fuerit pmermiflum.

[ 1  Super ejuo qutd ngere debcM apo. rcfponfo dejidcuu
edoceri .]

CAP.  X L 1 X.

Tešfcs probatorios (pr reprobatorios probAtoriorum reprobarc
iicer.fed reprebatorios reprobatoriorum non licet.

Idem Veli.Oleti pr Saeramenia abbatibus>Palenti&

& Segobienf.dicecef.

L lcet c  dilečlus f n.L.tituli famftae Crucis presby-
J  ter cardinalis, quem procuratoribus Burgieii. epi-
fcopi,6c dericorum Tancig Maria: de caftro Soret,dcdi-
mus auditorem ,ea, qux procuratores lpft proponere
voluerunt, audierit diligentcr, quia tamen procurator
dičlicpifcopi contra perfonasteftiump/oduftorum in
principaliadhucfevelledieere ^ proponebat: [ 1  &
.'f. ] Mandamus, quatenus recipiatis teftes, ouos con¬
tra perfonas produftorum fuper principali negocio
partes duxerint producendos: quos li rurlus pars alte¬
ra vel vtraq; voluerit reprobare, contra illos probatio-
nes admittere procurctis, ita quod vitra no liceat par-
tibus ad reprobationem teftium adlpirare: ne li pro-
ducendi quartos contra tertios, & fic deinceps partib.
liccntia tribuatur,negociu diutius protelari cotingat.

[ 1 Erproteffans ntbilomimu adt$ffariones alterim par-
tu (ju a  vacante f:de Burgcnji dicuntur recept a  fuijfe ctterii de
caujis nultitu ejje momenti , caufaipfa pernos non potuir ter -
rninart, licet pars altera fenten tram cum in fiati ti a poffularet •
J Uam igitur ad vos de con finfu partium remittentes d.  v.3
CAP.  'L.

lAdteftationes rrc.pt a per afbitrum,fidem faciunt in rudi -
cio,fiteffes r-iartiU Funt:ji viuunt, eff in optione illircs , contra
onem tef1‘< piodutfi jiint, an ve/it adteffationes recipere, ati
teftei de nnuo deponere. Er adde etiam jiadtefiatrones publii a-
tt c fu.ii. pr hoc vlcimum non eff in l.fi.C.eod.vbipotuturcajkf
huius dr.re.

ldem prop fito fr magiflro G .fr R.Laudun.  C

canonirii.

y)Rafenrata / nobis Sucflon archidiac petitio con
i tirrebat ,quod cum interquondam R. pradeceftb-
rem fuum cx vna parte, capin.lu fanfti Pc. SuelTon.
ex altera, fuper jurifdnflionc quara id m archidiac. fe
difta ecclcha ratione archidiaconatus proponebat ha-
bere,qua'ft. ; o vene ret ur, tandem cacellarium Pariiien.
& niagiihos R.Remeh.Sc P.Briton. can. nicos g  fu¬
per hoc arbitros ekgcrunt: qui cum fufcepto arbitrio
adeo in negocio proceflift^m , quod prodmftis tefti¬
bus,6: depolitionibus publieatis,reccptis<j j alkgatio-
nihus vtrorumqi a6hs omnibus redaclis in icriptis
figillorum fuoium impreflione lignatis. arbitriu pro-
ferredc bere ut, vnus iplbrum viam vniuerla’ carnis in-
grefius,&. alius h  in arihicpikopu Ebredunen * ad-

3 vide Paul d ’ fajlr conc } 6 g. in ca. in raju de cjuo qu<tri-
tur fr loan.^And in m. cum *auf<im. cjha inrer.  5 . tod. auem
fe(jui \ir cx conf. 104 . in c.cinapnmum vol.u  b Dttfio,
Tandt^deefl m omnibus manufi  c ^ 4 n hsu decret. babeat to-
cum ni cau Cafu mm ari a vide per B :itrium,iH c. ventil z.&.cod*
d p,, ducert. al.propenere.  c a t London,  f Vide Inno.tn c.
cx part 'c. dtarbit.  g (jiericos^in antiejuu cod.  b altu-
a Ebiitduu.aLČbreden,


1  4

2 71  Decret.Grcg. Lib. II. Tit. XX

272

fumpnis,qni diftat per duodecim dietas & amplius ab
cifdrm. Vnde cum prardifto R. folo minime arbitrari
valente videatur arbitrium expira(Te, Di(. veftrae man
damus, quatenus caufam iuxta huiufmodi ačla fine
debitoterminetis.optione capitulo referuata, vt vel
recipiant depofitioncs eorum, qui fuperiunt produ-
čtorum teftium contra eos, vel eas refpuentes confen-
tiant, vtiidem teftes admittantur iterum, faluo iure
quod in vtroque cafu eidem capitulo competir,tam in
perfonas teftium,quam in difta.

CAP.  L I.

Hfpn  creditur tefti etiam religiofb, etuifine iuramento dc-
ponit.

Idem Pennen.Epifcepo.  *

N Vper nobis h  A. presbytero fupplicante inno-
tuit, vt cum ipfe ordinem fratrum Minorum cau-
fa probationis infra annum  intraflet, cuftos ad proban-
dum,quod idem presbyter feciffet profeflionem, quof
dam ordinis fui teftes induxit, qui depofuerunt fuper
hoc(contradicente ditfto presbytero)noniutati:[ r ir
,y.] Refpondemus,quod millius teftimonio quantum-
cunque religiofus exiftat(nifi iuratus depofuerit)in al-
terius praiudicium debet čredi.

[ 1 Vndepr&fatus presbjter afierebat eorum teftimonium
nuUum ejfe, pradifto replicante cuftode quod Jeciindum fui or-
dinit regulam iurare non porerant n ec debcbant, fid c ir um ver
bu fimplicibus in hitiufmodi (lan dum erat: auare nobis humili-
ter fupplicafli vr quid agendum Jir ribi, rt redderemtst nufirrs
hreru ccrtiorcm.tio j  igitur ruaf.bremter.']

CAP. Lil.

'Diligenter ir figillatim examinandi funt teftes rfupple, e-
tiamfi agitur de vita,ir miraculis alicuius canonitandi.

Idem Corifoton. c irTreceren.
epifcopis.

i fratre noftro d

-rrEnerabili

V Corifopton. ac vniuerfis abbatibus apud Cifter-

epifcopo Se capitulo

cien. e  in generali capitulo congregatis:[ / &-J-2
Difi veftrs mandamus, quatenus teftes, quos abbas 8c
monachi S.Martrni / Ciftercien.ordinis fuper vita Sc
miraculis pia: memoiii M. abbatis monafterij fupra-
difti duxerint producendos, examinare figillatim cu-
retis, cum ea diligentia, qus folct Sc debet in g  rece-
ptione teftium adhiberi.

[ 1 iMttltiift epifcopis ali d ir religiofis vna cum abbate ir
conuentu S . Mauricfi monafterij Ciftercienf brdinu Ctifipon.
diacefi.olim nobis infinuantibus,pia me. -Mauricium abbatem
prafari monafterij diuino munere claru corufcante miraculu,
adeo vt monafterium ipfum cpuadam vfiirparione vfies fen po¬
tim cpuadam anticipitatione futuri votum abeius nomine fir-
tiatur, ir humiliter Jupplicantibus vt ipfum adnumerari fitn-
ftoric catalogo faccremus,vt cjuod populus deuora prafumptio-
ne vtfic dixerimus,nunc vfurpal.fiu ena diuino inftinSu an -
ticipat,illum appeliando fanti um ir abfifo autlap .fe .veneran-
do rite tandem iufiione apoftoluafaciar ad glinam Chrifti ir
nominie Chriftiani , not eorum deuorispretiha* intjuanrum de-
euit,annuentes ,Ven .fi.n .epificopo Leon. ir dil.fi. abbati. S .Lu¬
pi Crifopon. dicecefidedimus in mandatu vt inpuirerent fuper
pr&dich viri vita ir miraculu diligetifiime verirarem,& eam
nobii fidehtet mtimarent.vt ea plenim comperra,pro fupplican
trum drjiderio pleni us annuere valeremua . 1 dem epifiopus ir
abbas puandamnobu pagrnam rranfmiferuntpropriorumJigil
lorum appenjione mitnttam , in cjua muha cjutdem ir magna
miracula continenrur fada , vt dicitur d domino meritu duh
viri , tjua licetprobata per tedei iuratoi ir nommatos m ipfa

a Murien. al.Penn.  b Vide Gnid. Pap. ir de materia
Ijuid non credatur tefti nifiiurato. vide Fehnum m ca.litens.
'Depraf.ir Dec tonffi ir confno. c Crifopon. alfon/opo

ton.  d Vide Cbafiti Cara/.g/or.mund.p j.con/id.a7 a9. &
So.  e C'Hrrcium.  f In C-dar.monachtmonafieryS.Maur.

Ci/terc. ir c. g HgcrptionibM.

pagina minuantur ,non tamen apparet perpaginam fipeii•
Sam auod ipfoi teftes examinauerunt figillatim ,irijU0<t ni
fuper hu deijuibus funt tefificatiac cinunftantiu cum caiiu
terrogauerunr diligentia yua filet ir debet in teftium mcprii-
ne adhiberi. Vnde licet humana deuatio prompto debeat ajfefld
honorare , a m, dignatio diuina bcnignttatu honorat.tutius ra¬
men cjfe cenfemus boe differre negonum  , cjuamin eo ftnttn*
tiam minus confiderate proferre. 7 {olentei autem dcejjcfuper-
na gratia muncri,fed adeffef\

CAP. L I I I.

Iterum examinandus cjlteftu, tjui obfiure depofuit: fupplt
tu,ex iudicis ofjiiio.

Gregorius IX.

C Vmclamor a  validus contra Acherontinen.tpi'
__ fcopum fuper fimonia & aliis criminibus afcen'
diflet.Melfiten. & Ruben. epifcopis dedimus in man-
datis, vt fuper his diligenrer veritarem inquirercnt: S
infra. Vcriim quia apertis adteftationibus L. & G. f" u '
per fimonia ita depofuereconfuse,quodexdiftisf°'
rum non poteft veritas declarari: Madamus,quatenuS
e.vaminetis eos iterum diligeter, & tam eorum, qua> n
aliorum, quos receperitis teftificata fub figillis veftd*
nobis fidtliterreferatis.

CAP. LIIII.

‘Terfeuerans in crimine,etiam in ciuili, repcUitur d ttfl 1 '
moniotemendatus vero,non infamii admitriturinciuih,& t '
tiam criminali mora ciuihtcr.faliit in periurio, qui in trhU'
nalt repellitur.

Idem.

T Eftimonium t  eius, cui ab aduerfa parte opp 0 ”
nitur crimen,meritbreprobatur in criminalicajf'
fa, fiue ciuili, fi in ipfo criminepcrfeuerct. Si vem; 1
de crimine emendatus, & eum non comitetur

mia, non eft in caufa ciuili, vel etiam cum de crimi ne

ciuiliter agitur ( praterquam proreatuperiurij)rcp e *'
lendus. In criminali autem, fi in alio judicio inftitu 1 .

adcufatione contra ipfum, de crimine conuiftus c* 11 '
.,.1 . ..«1 r.  _ _ _ exifl^ c

tit, vel confefl us : vel fi nune per cxceptionem

od

conuincatur, aut grauata lit eius opinio,proeoqu°
quandoque fuit tali modo repulfus, quamuis in
cafu non exdudcrerur in caulaciuili:poteftatefti 1110
nio(licet egerit poenitentiam)remoueri.

C A P. L v - , t

gpuarraprodutUo non eftdanda fine filennitate legal,
r.ua hic.

Idem, <

V Ltratertiam produftionem non debent t£ “ cs?  ;
terius produci in caufa. ‘  Nifipnftitoabeo,|^

hoc poftulat iuramen to, quod neque per fe, net l^ e ^ i;

alium teftificata fubtraxecit, vel fuerit percuncl
necperdolum.aut artem aliquam quartam produt
nem expofcat:ied quia quos delidcrat de nouo pro
ccre,prius habere nequiuit.

CAP.  L V I. t .

w Accufdtus criminahtcrnon admittiturintefiem :9ntri ^ f
lium in caufa criminali, fitaadcufationependente:tiifii n
cepru criminibus.

N  On debet d  quis in criminibus. (Nifi

exceptis'l ad teftificandum admittipendente^.
Jt

cufatione*de crimine contra ipfumicum etiam

,id<uf s '

ti (nifi prius fe probauerint innocentes) a
ne ac fufceptione ordinum rcpellantur.

badcuft^'

1.1

a Vide arebi in c.vtofficium-§-verum.Debaretdib.i

-jmer. in DircCf.lntjpar.j. tju. 62 . & qua ibi dixtli-J a

E)

ficholaft.119 .  b

ir plene per -Archid.in c.paruu.l.22. tj.!
decr.c.ibd-  c  Videaueh.quifrmel.C-de prot*-
lib,i.decr.e.r(f.

Vide iAlb.tratt.de fatutu

■ HuereferBnrc.»

■irh

c. Id'

i Vi***

pl

'

273 Deteftibuscogendis,veJnon.

DETESTIBVS C O G £ N. -

dis,vel non.

T l T V L V S XXI.

CAP.  X.

In caufa ciuilt monendi ir inducendi te/les funt ud tellifi-
Undum: frjsfe fubtrahant odio.gratia.irc compelluntur.

Alcxandtr III.  Papicn. eleflo.

C Aufam * matrimonij,qua: inter M.mulierem
Scfilium R. vertitur, commifimus iudicibus
termin andam.Ideoque mandamus, quatenHS
teftes ab alterutra partium in fus adlcrtionis tcftitno-
nium inuocatos, ne veritatein eccultent: diligentius
moneas & inducas.Si autem odio vel grada, vel timo-
k fcfubtrahant,eos adferendum teftimonium coram
pntfatis iudicibus, vel eorum !>  nuncio,queinadhoc
»iferint,ecclefiaftica diftritftione compcllas.

CAP.  II.

VbiteUimonium el} neccffr.rium,compellendi funt teftes ad
Hudferendum, etiansperfufpenfionis, excommunu*tionu, &
lipofituitu fententiam.

Ideni preshjtcris PonrU.

C Vm fuper caufa, c qux vertitur inter Fratnefti-
nen.epifcopum Sc  Subl. abbatem ,fit tcfttmoniu.
vcftrum necelfarium: mandamus , quatenus perhibi-
turi teftimonium veritati, apoftelico vos confpečlui |
pratfentetis. Si vero non vcn.‘ritis,fciatis vos ab offieto |

&bettcficioeccleliaftico apoftolkaauclomate lufpen
fos.Et li nec lic veneritis. eacomninnicationis fenten-
tiam Sc  depoiitionis potentts focmidare_».

CAP. III.

Teftu.ejui timore aduerft partis fe fubtrahit^tcflrficari com-
fellitur.addeetUm in eriminalificiidum commune inrelleffu-.
lijic alipcid addir ad cap t.fupra eo. ir c.diloRorum infr.eod.

ldem Gcnnenfi  d arihiepifcopo,
rVper '  eo:[' & .p] Conful.t r.refpond. quod fi
u faftum eft notorium_j.non eget teftium dcpolitio-
nibus declarari, cum talia probationem vel ordinem
iudiciarium non requirant. Veriim fi no eft notorium,

&h.quiconuenitur, faftum negauerit: teftes quiin-
tetfuerunt fafto,monendi funr.non cogendi ad fercn-
dum teftimonium veritati. Nifi forte timore adiierfic
partis conftiterit iudici eos a ferendo teftimonio reuo
taruLicet ad hoc palfim poflint f  de iuris humani
! ‘gotc compelli

[ 1  Quod certificaridefderas ttn cum aliejuif dc aliquofa-
R°manifepo ant c indicem conuenitur, hi tjut faFl o inrerfue-
dntjogendijint adferendum teftimonium veritati .]

CAP. lili.

(ompelluutur refles etiam in eriminali,ejuos adcufatut ma-
ibioje adcufatorifubtraxit.hoc dicitfecundum verum ircom-
munem tntcllcilum. -Ablssu.

ldem-o.

P Eruenitad audientiam S  noftram, quodcum I.

priorlantfli Laurentij coram tefuifiet de fimomtc
& adultenj crimine adcu(arus,quemlam_., qui contra
tum ducendus erat in teftimonium-. , iuramento ad-
ftrinnit, vt non deponeret contra ipfum : Sc  infra. Nos
'Situtadtpndcntes, quod nemo debet aduerfario in-
"tumenta (quoruin adpellatione teftes conttnemur)

•“''ttahete: & quod tam ille. qui fubripit inftrumen
,a ><lUam qui aduerlario parem * aduocationis copia
hibttahit, iniquam oftendit a felitem fotteri, Sc expe-

274

riri debet in fe iudicis audboritatem elufam_> trefpon-
demus. ad detegendum tants fraudis Sc calliditatis
commentum ipfum teftem merito clle compellendu.
CAP.  V.

Si res ali terprobari non poteft.eriam in caufa crirninali ccm
peliends funtrefles.h.d.fecundum letluram norabslsorem.
Clcmens 111 .Scgobienfi epifiopo.  a

P Eruenit * ad nos,quod cum a laicis enormis Sc
intolerabilis iniuria clcrico multts adftantibus Sc
videntibus inferatur, iniuriautes in camarn trafli, ne-
gantfetantum facinus commififle : Sc cum latfus eo¬
rum teftimonio,qui pratfentes extitetant, hoc probare
defideret, illi nolunt veritati teftimonium perhibere:

[ 1  8c infra.] Conful t.t r.quod hi quidc rebus eccle-
fiafticisteftificari recufant: li aliter verttas nequiuerit
elici, ad illud funt per cenfuram ccclefiafticam com-
pellendi.

[ 1  Sic^fir vt ecclefaSfica iuftitia depereat, ir clcricalu tr¬
do vtlefcat ,S)uia vero fuper hu rua nos duxitf. cenfulendes.J
CAP.  VI.

Super confanguinit ate probanda cogendi funt teP.es .1 ra cone
muntter fummatur. Sed Panorm. nonplacee hoc. jummarium,
ir ideo fummatficut.c.i.fuprd et.

ldem_/.

C Aterum , quod fuper c  confanguinitate cogen-
dus fit teftis perhibere teftimonium veritati, non.
dubitatur a nobis, cum id tam ius feriptum adprobet,
quam confuctudo aflibus vtentium adprobata, ^ fi
ipfum conftiterit odio,vel gratia, veritatein fupprimc-
re, aut timore^.

CAP. VII.

Telfit fynodalis, tjui coram ordinario fuper matrimonio de-
ptfuit.non lompellitur iurarefuper eo coram dclcgaco. l ocpri-
mo .Propter fuperuenientem in farmam .a tefhmonio rcpellitur.
hoc fccundo.Porefi tamen fi errauir, incontmenli. non ex inter-
uatlo,diltum fuumcorngere. hoc tertio.

Ceieftinus III.

P  Rsterea fi teftes e publici ,quos tua ciultas nutt-
cupat (ynodalcs, fuper caulam matrimonij coram
te vel ttto capitulo femel teftimonium teddiderint,
non debent compelli, vtin pracientia alieuius delegati
iudicis fuper eadem caufa iterato prsbeant iuramen-
tum—., dummodo aliter fiat fides iudici delegato mili
forte articulus noux qua;ftionis emergat. Huiufmo-
di / vero teftes publicoiure polfunt propterinfatnia
a perhibendo teftimonio remoueri, fi eam poftqttam
in contmuni recepti fuerant, contigerit contraxifle_,.
Quorum tefttmonia.ft quandoq; non lludiose, fed in
proferendoerrauerint, Sc feincontinenti correxerint,
reprobari non debent: fecus autem erit, fi correctioni
fuae interpofuerint interuallumL-..

CAP. VIII.

Cum de farna vel vtrio falfiraris inejuiritur , cogendi funt
telles h.d.femndum locen. -And, fed fecundum Pantr. nsrnse
res f ringi c textum.

Innocentius III.  Priori/dnUiFridtani
ir magillroP. canonico
Ptfano.

S Vper his: S  & infra.Caterum volutnus Sc  manda¬
mus vt fuper inquilitionis articulis , tam dc farna
elcdi,qua lacris contra cum fub nomine longe maio-
ris &: fanioiis partis capituli dcftinaiis, cog.Uis telles.
qui norninati tuerint perhibere tellimonium veritati.

a (af). 2 .eod.titjn t.clett.VideGuidaPap.htc.  h £>/-
*'• 'mm.dccfl in vetuft.  c Cap s .eod.nt. in r. a>tnpil.(r
Prf '■onc.L*reran. fulus4[ex. 111 .part.S. cap.r.  d alJa-

*ncnf al ltin.Epi/c.  C Cap.+.eod.tit.in i. iompil.&ca. 7 .
ftrt.s .pofi concil.Lateran.fui/ vAUaan.l 11.  f Dittio de,

in vcrHjliorib.  g Cap i.de pr&fumpt, in 2  .compUat.
purtmadHomtionnJcu defenjitnu fopiam* al ptrtep*.

^ Scboien.al Goinen.  b Cap.i.eod.tit.in 2  compilat,
VJdcIul. Clar.in pra£f-.crimi.§.Jmp. (jsf.  c Cap.?.eod»
tit.in 2aompii  d Vide text. in l.f,  ir iii Cyi C.ejud/it
long.confuer.  e Cap.j.eod ttt.m 2  .umpil.  f lluinf-
modi vero refles puhlici , lurepojfunt: ir m paucis haherur vt
in rrxru.  g Lap.3. tit, t.eauhf, m j.iomp..ar.
Guid.Pap.

» J

275

Dccret.Greg. Lib. II. Tit. XXII.

276

CAP. I X.

T eEIet ,<pui fe fubtrabunt , etiam in criminali cogendi funt.
Idem archidiacono Mediolanenf .

C  Vm contra magiftrum R. fuper eo,quod dicitur
falfas de lede Apoftol literas reportafte, ac per fe
vel procuratorem fuifle vfum eifdem,tibi direxerimus
feripta noftra,poftu!afti perlcdis apoft.oraculum edo-
cei,vtrum fuperpr.Ttato vitio falfitatisteftes compel-
leredebeas nominatos. Ros jgitur a  refpondemus,
quod teftes prsedifti fi fe gratia, odio, vel timore fub-
traxerint,per cen. cede. debes appell.remota, compcl-
lere veritati teftimonium perhibero. *

CAP.  X.

fummatur pr op ter varietarem Isblurarum ,nec etiam
. diuidttur.

Konorius III.  abbatiS.Eugenij, pr magiftro
G. eanonico Senen.

D lleftorum filiorum Vulterani capituli expartev-
na,& epifcopi Vulterani ex altera procuratoribus
in noftra praefentia conftitutis : [ 1  Se-p Teftes . qui
fuerint nominati: pratertjuam fupercriminibus (file
gratia vel timore fubtraserint, vel odio) per cenfuram
eedefiafticam cogatis veritati teftimonium perhibere.

£ 7  Dtl.Jil.rit.SS .Cojma pr Damiani diac.Card.conceft-
mut auditorem.coram cjtto c;tm per conuentionir pr retonuen-
tionis modumjiiper diuer/ts capiruluejutt Jub buUanoffra vo¬
hu rran/mijimm interctujdjilfuertt legirime contefiara.prc.J
Jic abfctjfum.

CAP.  XI.

vid detegendam veritatem ceniurationie coguntur Jocij,
etiam turnii.

Idem epifcopo Bonon.pr Magi/Iro B . C

V  Enerabilis frater noftpr archiepifcopus Rauenna-
ten.propofuit, quod ciues Ceruiccn. d cum M.
& I. e quondam clericis eedefire Rauen. quandam_,
prafumpferunc coniurationem fatere contra eum—
nihilominus in detrimetum citts dantes eisquandam
pecunis quantitatem : & ad haic calanda fe aftringen.
tes vinculo iuramenti. vnde humiliter fupplicanit, vt
(uta caufam fuper his , Sc quibufdam articulis vobis
duxerimus committendam.Scipfe intentionem fuam
probarenon pofiit.nifi teftimoniociuiunr priditfto-
rum f  prouidereei, S  ne pro defedu teftium pereat
fua iuftitia.dignaremur.Ideotj; mandamus , quatenus
monitione praEinifla per cenfuram ecdef appella. re-
mota cogatis illos,quos videritis compellendos, vt ab
huiufmodi ittramento abfoluanr, quos idem archiepi
fcopus ad teftimonium duxerit producendos : eos ni-
bilo minus (fi fe gratia, vel odio, vel timore fubtraxe-
rint)diftriiftionelimili compellentes ad perhibendum
teftimonium veritati.

D Ji b  1 D E 1NSTRV-

mentorum.

T I T V L V S XXII.

CAP.  I.

InClrumenti exemp!um n o n folenntter liemptum,ftdem non
facir abfej i  originali.b. d. fecundum ipfitts mentem.

T Gregotius. 11

I fcriptttram < authenticam non videmus : ad
exemplaria nihil facere polfumus.

CAP. 11.

Ccrrr.it Ir.flrumenrum ,/irc/lei inferipti decejferint ,niji f-
gillum hab. -at autbemitum, vel  .t notnriofit confcBum.

a igiturtali'er,prc.  b vlddetjuod iureciuiti multan-
tur lonc.l.’ -ff f auiiiua dicen.n on ohr.  c in pmbufdam B .
epifcopo.  d Carmen.al.Cermen.iil.Tremen.  c al.M.prL.
f t.r.C.debnret t auoriemjf. deausfl. pr l. cumprobateojf.
depnbnt  g dilfic.ri/kifi.  h lih.:.epiH.j.e.^t. regi-

ll n .  i Cnp.t.ccd.tit. ittt.tetnfil. ,

Alexander 111.

S Criptavero « aurhentica, fi teftes inferipti decef-
lerint(nifipermanum puhlicam fadta fuerint ita,
quod appareant puhlica,autauthentieum figillum ha-
buerint.per quod pollint probari) non videuturnobi*
alieuius firmitatis robur habere_>.

CAP. III.

T{efiriprum apojlo/ieumproprer rafuram  , in loto nottfujjt'
Sla non cenfeturvittofum.h.d. fecundum mentem.

Idem

E X literis veftris I  accepimus, quod cttm caufsi
quae inter magiftrum A.ScR. fuper capclla deani'
bitoria e  vertitut.de mandato noftro fiifccpentis tet'
minandam.praifatus R. literarum libicopiam ficripo*
ftulauit. tfui cum eas argueret falfitatis, quia m naria-
tione fafti abrala; funt, vbi feriptum eft, iura parcccia-
lia:[ ‘  &•)'• Dicimus,qubdpropterabrafionemillani
iudicanfalfainonpollunt.necetiam haberi fufpcta
praifcrtim cum priuilegia in poftefiiombus abradan-
tur,& literae in narrationcfacti (li erratum eft/pollunt
incuniftanter abradi.

[ 1  auicm injpicientei literat vejhne.']

CAP.  I 1 I I.

Hgdarguenti priuiiegium di’ f alfo , iudex faeiet tilu d trbr
beri eornrn ludue pr p.iu.u , pr tu loco congruo pr Jeturo: pr it'
tortni jiabitur Jentenrin laraper tllud.

Idem Eboracenji  d archiepifcopo.

A Ccepimus e  literas, quas abbas laufli Auguftin 1
contra Cantuarien. archicpifcoputn tranlmilin
[ 1  Sc -T-JCum priuilegia non mfpceta non valeantat*
gui falfitatis,&. difficile nt Sc 1  penculofinn eaapud
ledeni apoft.eshiberi: pracipimus. vt vdexhibeantut
cidern archiepifcopo in clauftropr^diclorum fratiunii
vel in alio loco congruo 8c fecuro, viq; ad natiuitatcffl
proximam lanifti loannis Baptillae. Si vero neevene-
rit.nec fufficietcm relponfalem miferit, ci pcrpetutim
lilentium imponatis ipla vlterius arguendi. Intt-tint
autem nolumus illapriuilegia vactllare: fed pracipi*
mus fententiam, quxearum obtentu fuper ftatumo*
nafterij lata eft.inuiolabiliter obferuari. Sc infra.iube*
mus etiam, vt atchiepifcopum in infpcftione priuile-
giotum ir.hominum numero faciatis eflecontentuni-
[ I r dgoi itiirj; nttendentes tempus ad projetjucndatn op'
pcUationemprafriptum nuli at emu expeEtandumi\

CAP.  V.

Inilrumentttm vel priuiiegium, quo auu vtitur coram iu-
dice.aduorfano mtegrnliter legi debet: Jed filum tlludeaplUt'
luni^de ejtto agttttr. rdi debet.

Celeftinus III. abbartfaneri  g
Sccundl.

C Ontingit interdum_», 11  vtdicitis,quodquando-
cunq; cum aliquo litem habetis,priuiiegium ve*
ftrum aduerfa’parti cogimini plenius exliibcre:vnde
accidit, quod occalione vnius capituli, fuper quo con-
uenimini: pltlrima litigiafufcitantur: [ 1  &.p]Con*
ful.tustaliter refpond.mus, vt quandocunque fupet
esliibendo priuilegio velindulgcntia feu inftrumcnto
fueritis requifiti : pra-fente iudice aut alujuibus prue
deutibus viris deputatis ab ipfoaudiente partecon-
traria tantummodorccitetur,itaqu6d fi tam um fuper
vno capitulo ’  quxftio fuerit, illud folummodo dc*
feribarur & aduerfa:parti copiacius fiat.

a Cap. 2 .eod.rit.in r.ctmpil.  b Cap. t.eod. tit.int.
compil.  e ^Ambitiona.al. udlodon.  d Pletle,epifopt<
Cap. t .eod rit.in 2  compil.vide Guid.pap.hii.  1 etiam.
g ln Cod Barb.Fromundi pr eiufdemctniuentut.  fi Cap i'
eod.rit.in j.compil.vide Bart Pr Bald.in l.ftn. C. deprec.lmp.

etjf'.Bar. pr .Angel, inl.fi C de bon.iltd auct.pof. Fclt>’.'nc*.t.

/up .d:prola.Bald.pj doc!.in l in ciuile.Jf.de leg.  * ‘ Tt,ck ^ t

277

Deficle inftrumentomm.

27S

[ 1  Et jic eutdentcr amuli multarum cauillationum argu-
ntentareiipiunt, tjmbtte etiam pacem fr trantjuil/itatemve-
Jtrzm impugnant. Qura vera interejl noši ra turom fufcitandu
abuiare,ir Jufttrara dectdere.']

C A P. VI.

Inilrumentumpubli taraanu non confectum  , babens Jtgil-
lum,anut literjt na funt legibiles,  1  el feriptura delete:,vel elior-
nem pati tur Jrafl uram  , non probat.h.d.prout magu fiat ud
titulum ,Et sH tajne tjitotidranue ir noralnhtpro itlu figillii
oriitjuu.Panorm.

lmioccnlius III. Mediolanenfi ar-
cljiepifopo.

I Nterdilečtos n  filios G. abbatem dc Scozula, Stil.

procuratore tuum luper fubiedis articulis, diu fuit
innoflro auditorio litigatum.Pctcbat liquidem abbas
nomine monafterij fui a prafato precuratore tuo no-
mineMediolanen.ecclefiatreftitui inonaftcrio metno-
tatopoitum Scozula: cum honorediltriftu Cciurifdi-
ftione lociprafati.dicens ad monafterium hatc omnia

pettinere_ j  , hoc ipfum dicens de hominibus, qui ha

bitant inCurtetnBeruncn. b  & tenenr res monafte-

proprio,quod exprimebat figillum,detet* fuerant dus
liter*: fecunda,qttx etat inter l.žc t.& fexta, qu:e fuerat
inrcrr.Sc u ita,quod fifecunda o 8c fextafuifleti. pro-
culdubio non Luithardus , fed Lotharius legeretur:
quod etiam inde "■  conuinci poterat,quod lecundum
difpoiitionem alic.rum literarni« inter 1. Set. non erat
fpacium r,ifiquodp6tuifl'et vnam literarn continere:
cum feuindum integritatem huius nominis Luithar¬
dus inter 1.& t.dttse liter* funt diuerf?,prsterea inter r.
Scu.tam madicuin etat fpacium, vr in eo oec hscclite-
ra d.qux maius occupat fpacsrun, fed lise litera i. qux
minimum occupat,viderecurformata fuifl'c_> rimfus
cum cera iigiili ab imeriori parte vetuftiflima effer,ce¬
ra qux polita eraf ab ereteriori parte,quafi ad conferua-
tionem figilli.recens erat 8c mollis.Qupd cimi diligen
ter imteftigatuin fuifiet, certo certius efteompertum,
quod fub vetufto figilio charta fuerat perforata, & per
glutinmn nonr cer*,qux fuerat polita exterius, quali
ad confcruationcin figilli, viciose fuitipfichart* fub-
iunftum. Eadein faiiitatis fpcciepervicioiam videli-
cet adpofitionein figilli cattera fere priuilegia lomi¬

ti inGralia : dc quibus monafterium obtinuerat in ;  norum Impp pratter priuilegia Hcnrici velfalfa reper-
n«.. vnmnen-  ta funt,vel falfata. Sed Sc ipfum Henrici priuilegiuin

iudiciopoffeflorio per lententiam cpifcopi Veronen-
fo.Hacoamiapetebar cum omnibus fručiibus inde_i
perceptis tfaluo in omnibus iure addendi vel demi-
nuendi,fatagens comprobare onima, qu* pramnfla
funt ad fuum monafterium pertinerc_j.Prirno per pri-
uilegium Luithardi comitis quondam eptfcopt Luča¬
ni. c qui monafterium ipfum fundauerat, Sc ei, qux
Jtzmifla funt : donauerat vniuerla.Secundo per inftru-
nientum fententi* Alperti, quondam Mcdiolanen.ar-
diitpifcopi,quam exdeiegatione d  Lodouici impe-
latotistulit fuperhis pro monofterio contra A pratfati
buithardi ncpotem,qui fliper Itis monafterium mole-
ftabat. Tertio per priuilegia Romanoruin lmpp. Sc
Ptifatim Hcnrici, qui pramifla onima monalteria
tonfirmabat,vel etiam conferebat. Quarto per inftru-
mtnta locationunt_>, quas fccerant diuerhs perfonis
abbatcsmonafterii memorati fef.es quoq; ptoduxe-
Ht,p«quos nitebatu.: prubart_j. quod monafterium
a tSo.annis & citra. e  & a s o.anms & iupra pullcde-
Ia tfitpradi;Ia : 5cqubd lama puhlica erat. ea omnia
P«fato mbnafterio, a iain didlo Luitlurdo fuifledo-
nata.Si d contra priuilegium donatioms a procuratore
"timuha fuetunt obiecta.l!rim6,quia ibi maximc ap-
P a rcbatconlui-iptuin :'‘vid>mcet in annotationc indi ,
fhonis)vbipotuiftet faliitas facilius deprehendi. Se-
c undo,quiacarii charta vetuftiliima videretur, rečen-
hotapparebat feriprura, tanquain non ilto tcniporcu-J
itti fuiffct. l citio.quia falfum ligiilutn vitiose vide-
“tutappolitmic-,, eo qubd a medla parte ligilli appa-
teoatquxdain iinago non cum mitra m capite_), fed
'um pileo: necinduta pontificalibus, led regalibus
"dttmcntis, /-teuens tu mami non baculu.n palio-
'»'bifedtjttitlitteprrum vegalcS cuius fati.es non ap-
PuAPat ihtegra-, led dimidia, tanquam in illa ntedic-
^tcttfplcerct sfiam mediaiTL-j, qui tamentota vacua
^inebit fedijuatdam imagovidebatur exea fuifle
cta:qiifiti*rain ea parte.nec in colore, nec in pla-
p"' 1 ' r tli<Hix partifimilis apparebaf: vnde noiiepi-
.^pMcd imperatoris videbatur fuifle ligillum,quia S
vr,a mcd! tateCafaris imaginem exprimebat, & in

alt,

iota:

■'amedi.tat-pritimicl.atur, vel filifvel coniugis
babuifletnatn inipfo figilionuUialialS-
'‘appaiebant.nifi qiia mimta  proprium cum dva c
gtatia.dcfigrtabaiit: a ca cum proprium
.^metuplms cpifcopi fuenrtnttliardus J: in nemire

h  td.Binimf.  c Li-

'KtlteJhn  ° ' ii ‘ U '  f Dtclio, imlumm-

Em htnnullu vetuffu e*empl,  | al. tpuod.

adiidtm inftruendamnon videbatur fufficer«_j, quia
nec erat publica manuconfeclum, nec figillum habe-
bat authcnticum_',eo qubd erat ex media fere parte_>
confumptttm,nec plus de nomineproprio,nifi vitima
medietas: vidclicet icus nec de cxtcris literis nifibatc
adiečlio.Dei gratia. adparebat, itaquo Jex literis ipfis
non magis poterat comprobari fuifle figillum Henri-
ci,quam Lodotiici. Inftrumentuttt quoque fententtx
multis modis inueniebatur fufpetftutvu-,, tutn quia in
ipfo quadam adparebant liturat: tum quia fubfcriptio
notarij videbaturmanus alterius fuilfe, quam fubfcri¬
ptio b  inftrumenti, cum tamen notarius infubfcri-
ptione proflteretur fe inftrumemum manu propria
confcripfifle. Lirera quoq; rccentior videbatur, quam
charta,Sc aqua videbaturencauftitm c infefluinL_,,vt
antičjuius adpareret. In omnibus d  autem Imperia-
libus priuilegiis. qus pofteriora fuerant, nulla eftha-
j bita mentio de fententia, quanuis in eorum aliquibus
| mentio facla fuerit Luithardi, qui dicebatutdonatio-
1  nem fccifle_,. Porro fikgitimum eflctinftrumentum
I fententia;.perillam tamen fenrentiam nullum Sledio-
I lanen, archiepifcopatui praiudicium poterat genera-
i rt, cum ipfa fententia lata fuerit inter alios : & res
! inter alios a4ta.alij.non praiudicet. e  Nec adteftatio-
nes,quxcontinebantur minftrufttcnto fententia:, per
quas legitima donatio Luithardi videbatur efle pro-
bata.poterant eidem archiepifcopatui nocumentunu
aliquodirrogare,cum itjteralias perlonas,S< inalio iit-
dicio recepta fuiflent.Cjterum memorati Henrici pri-
uil.egium_.,quodnon folurn coiifirmationis, fed etiam
dotiationis videbatur fuifte_j,vnde rerum domittiutlt
donatarum intelligi fone poterat monafterio adouiti-
tum,quamuis ex forma petitionis,qux i;t pfo priuile-
gio dedaratur, confirmatorium videretur fuifle, vnde
tamen intelligavur eo modoquo magis poflet valete:
diftinguendum videbatur, vtidem Henrtcjisaliadd-
nauerit, Sc alia confnnauertr: ciim eadeni 'legitiini
nequiuiflenr confirmarj paritet Sc donari; ednfirmari,
tanquam prias ltabita Sc poflefla': donan, tanqua mne
trudita Sc cocefla ; sc per hoc illa non poterat intellt|i
perpriuilegiurlliid uonata, fed con firm at a cii iui.ta /

U tonih i.  b fuperferipti t. c f incaufhftn, rit
autem rmaulhtm librariorttm atranrenturu dr  ,-,vv t, > K! o-
dig. 7 .leci.aitiq:(*.ri.  d etiam.  e  Vtde.leg. a.ip-ili
Dott ir Bart. D. Ihd.folui f iuxta fanš;lir .'> legirm , 1 *
ejuod mrkmhu  t na tar.ja aha Mufi ainpliui mitom i.tre
non pojiit. '■

279 Decret. Greg. Lib. II. Tit. XXII. 280

legum fanftiones.quodmeumeft, e.valiacaufameum | inftrumentaproduci.hoc primo, Confuetudt tocifacitM*'

fieri n on podit, nifi defierit 'efte mcum ; [ ■' irinfia."]
tlim ergo priuilegium Henrici confumatorium tan-
tum extitent, faltem quo adilla, qua: deducta funt in
iudicium, fi principala non teuuit, nec acceffoiium—■,
quod ex eo vel ob id dignofcitut eflfe fecutum: [ 2  &
tnfrn.]  Per inftrumenta vero locationis, nec eft vtique
probata praprietas inecad plenum poffefiio, cinn ad
piobationem rei propriqfiue ad defenfionem non fuf-
ficiat facla locatio: [ ir infra.]  Ciim autem fuperhis
fuiflct diutius litigatum_<, quia legitime probata non
fuerant qurc petebantur, ad monafterium pertinere_>,
ab impetitione ipfius procuratorem tuum nominc_j
tuo 8tMediolan. eccleliae fententialiter diaimus ab-
foluend,um:quoniam ciim obfcurafnnt iura pattium,
confueuitcontraeum,qui petitor cft.iudicari.

[ 7  ^Frafertim cumpan monaftcrf vifafuerit comproba -
re,tum perpriuilegium concefionif,tumper inftrumentum fen
tentia,vel illa tjuidem legitime fuerant d Luitardo imata,ir
illa doriatione per totum iudicium ejl vfa. vntlepofi donatia-
vem buiufmodi eadem cidem non potcrant redonan .]

[ a ‘Tari modo catma priuilegia Romanorum imperator
rum,etiamftvera fuijfent acpne/ufpicione repcrta, ad proba-
tionem tamen.inualidaprobarentur.  ]

CAP. Vil.

ftjon valent liter*fuper abfbluttonc votiper Črnce fgnatos ,
injpetrata tacita veritate,vel eocprejfa falf tat e..

Idem Cantuarienfarchiepifcopo.

/\ Vod fuper his. Sc infra. Qu;etiuifti> a  quidagere
VTdebeas circa cruce !ignatos,qui dkentesfe ab A-
poftTederedire fuper abfolntione lita ignotacardina-
lium figiUa.reportant: ciim eis fuper impedimentis
expo(itisnonfuiiIetde leuicredendum. Ad quod ta-
liter refponderous,qu6dquando talibus.literas indul-
gemus,illis, qui perlonas &.facultates. eorum plenius
nouerunt-, hoc modo.fcribimus, vt fuper impedimen-
tis expofitis (inquilita diligentius veritate_o) ftatuant
circaiilDs, quod ariimarum faluti, & fuccurfui terrac
fanfbe magis n.ouerint expedire: prouidentes adten-
tius,nequid in fraudem voti fallaciter. confingatur.
Vnde li talesper fuppreffibnem veritatis, aut fallitatis
«xpieffionem,Hteras non folum cardinalium-*, fed &
noftras.neciblum dubias, fed & certas.conftiterit im-
petrafle.carere volumus impetratis, & eis non obftan-
tibns.ad.voti.executionem coinpclli-
C A.P. V lil,.

Si de ertrauaganti dubitatur, an decretalit ft authentica:
aut est lun cenjena, ir tune iudicatur fecundum iliam: aut
dtj fon a, ir tune Papa conjulitur.

Idem Helienfepifcopo.

P Aftorališ, b  &c. [ 7  & infraf  Auftoritate praifem
tiara dnuimus ftatuendunu, vr cum decretalis ali-
qua,de quaiudex merito dtibitet, allegatur: fi eadem
iuricommunifit confona,fecundum eam nonmetuat.
iudicare: cinn non tam ipfius , quam iuris communis
aufloritate procederevideatur. Veriun fiiuricommu-
ni (itdilfona,fecundum ipfamnon.iudicet, fed fupe-
riorem confulat fliper ea...

C 7  ffirjiniiti e nam cjuibus indiciii f.dcift adbibenda
Deeretahbuo,de quorum aufloritate iudexpotefffion immerito:
dubitart,cHmp/urei inueniantur in compilationeftholarium ,
ir aUegentur in < aitfis , de cjutbusper buli ar n non conshtit, nec,
ipfaper metroptlei it.Jinuara fuerunt.pjuia tgfturfape contin~
gitcjubd etiam.coram nobit decretales hutufmodi ptoponuntur ,
tjuae ejji authenticae dubitamtti f.t.benignim rcfpondentet f

C A P: I X.

1'eklpiiblliatart adtcilationei vfa ad conjdufiintm pojjunt *

a, Cap.e .eod.tit in j . compil.  b Cap.s . tod. tir. iti j.
ttmpil, Vide Bare & D D, in Litim prelatu.De rt tudic.

mentum authentimm .hoc fecunio.

Mizmepifcopo fanbfi n dre*,& abba-
ti de Broch.

C Vm dileftus i “  8c infra. Ad fecundam qusfti8-
nem dunimus refpondendum, quod vtraquepars
poteft inftrumentum etiam pofl: publicationem adif
ftationum vfq; addefinitiua: fententiicalculum erM-
bere ante,quam lit in caufa conclufum-a. Super tertio
vero articulorefpondemus,quod fi confuetudo il!i“ s
patriuc obtineat adprobata.vt inftrumentis illius regi*
fides adhibeatur i vos ea fecure poteritis admittettJ :
ptsfertim cum fupradiftus rex tantafuerit honeftat' 5 '
quod ipfius inftrumenta maxims auftoritatis fe 1 *
partibus 4 Scoticanis.

CAP. X.

¥ alf tat inHrumenti, vel <puod deest inltrumento , pM*' 1
poteft per tefter.

Idem Petro ciuiVitcrbicnfi.

C Vmloannes c eremita a te cetum triginta libra 5
Senen.ex caufa mutui coram Donadeo & lo io« 1 '
cibus Viterbien.petiilTet, & tuexaduerfo piopontrt*’
quod cinn idem in centnm & oftogmta libtis tibif 10
pretio domus,quam eidem vendidetas, teneretar : c e °'
tum triginta libras exillis non immerito debebaK 01 "
peniare_j.Tandem ciim fuper hoc 6c q u i b u fd a m n b 1 *
articulis intervos fuilfet aliquandiulitigatum^>' 11  _
ces adteftationibus publicatis te lententialitcr c°*
demnauerunt.vt eidem prscdiftir domus pofleflwn c
vacuam d  traderes, & a creditoribus libetatain^' v _
infra.Ciim igitur ab hacfententiaad noftram audi £ ®
tiam duxeris adpellandum,& nos.tatn tibi,qua® Pp
diftoloanni T. fubdiacono& capellanum noftt lll Jr
dedimus auditorem, exparte tuafuitpmpafitun 11
pradifts domus venditionem non puram,fed ‘ cot>
tionalempotins extidffe, ac nullatenus teneriad 11
ditionem ipfius,quatuornihilominiis teftibus adj 1
probandam indučlis. quod etfi.nouum effetcap' 1 ^
lum.pendebat tamen exveteri.quiiurati depoii^ 1 ^,
fe interfuilfe contraftui inrer.te & pradičlum * 03
nem fuper eadem domo celebrato, pro qua« n!Ul  , y

odlogintalibrarum precium tibifueratconftitut 111 ^

tali videlicet adiebla conditionc, vttu domum ip 1 ^
inhabitares libere in vita tua, & poft obituni tuiU 11
& R.natis tuis eiufdem Ifcannis nepotibusrenia 11 ^,
cuius conditionis intuitudomum iprameidetnj 0
ni pto minori precio vendidifti.ciim-aG.niorandiP^
iplaCC.libras pottiifies habere. anni vcrojint" 1  (
diei quovenditio fadlafuit,iidem teftes fe dis £( ^
minimerecordari.Didlus veroloannes vendition 1  ^
non conditionalem, fed puram propofuit extitil> £ ’ .
hoc probandum publicum e.vhibens inftrumentuj*^

[ 7  & q.] Tabellionemquaq;,quiconfeceratin j,

mentum, &vnum exteftibas ininftrumento.fu 1, ^ il)
ptis ad id probandum induxit [ 2  Sc-p]ToU°
dubitatiofuifiet exorta, vttius deberet probati°P ^
ualere,pro tua fuit parte propofitum:quia etfieai 1 ^.
vim obtineant inftrumentorum fides, Scdepofi 110 ^!

teftium-', in litibus exercendis,non.tamenquod ^

inftrumentum tanti debeteife momenti, vt UMlt l £t y
plurium idoneorum teftium depofitjonibus pr*
turif  3  &q-] Ad hoc autem idem.lo. ex aduen ^

,ti«'

& .y.] Ad hoc autem idem lo. ex a< ^ u ‘wj 11 iti
fpondit,quod ciim intentionemfuamper iamdi . o ,
fundauerit inftrumentum_.,ac tuin modum e!CC fa l cl
nis venditionem ipfam non pure, fedconditw» a ^

n Qap.o-.eod-tit.Dtj.compil.  b. ScotianU.
vn.eod.tit.in+.compil.  d’ fjuando dicatur v ' ultA , e ono

fo,VidepcrcAng.ir-legistao in l. in conuentionalibiu

vacuam ff.de verb.oC/tg.CloJfin ^‘pHodautefn/l "^^

Defide inftrumentorum.

2$I

celebratam effe proponas, * necper teftes ad hoc a
teinduftos de certo fuerit tempore fafta fidcs-čt idco
nonappareat quod (upef illa vindiricmc deponant,
<]uam conftat per dtftum inftrumcntum determinato
ttmpore fuifie contraftam, huiufmodi probatio vide-
baturincfficax ad intenrionem contrariam clidedam.

V trim refponfionein iftam effe proponebas inualida:
^uotiiam cum vtraq; para a nobis interrogata.fuilfet
iniuieconfefla,qti6dvnica tantum veditio fuperdo-
inocontrafta fuerit :&ex depofitioriibus teftiumli-
t|oeatvenditionetn cor.ditionalemfuiflTe • cxvtriufq; |
cofeffione colligitur eiufdcn) domus venditione con
ditionalem extitifle,rion pura,non obftantequod ipfa
interrogatio fafta fuerit potiqua a partibus o.tititin
caufaconclufum,ciim iudex (qui vlq ad prolationem
fententist debet vimieila riman) poilit interrogare de
faftoquotiens dubitationis atiquid b  occurrit.[ A  &
infra.] De confiho fratru m noftrorum pronunciauin.',
vcuditionem prardiftar domus fuille conditionaliter
celebratam, & te ob hoc c  nullatenus obligatum ad
traditionem ipfius: fuper hoc meniorato Ioanm lilen-
tiumimponentes.Sententiam vero iudieum pr$difto-
rum-o,qui aliasiufte pronuntiatTenofcuniuPcum hu-
iufmodiexceptio coram ipfis nec probata fuerit nec
obiečh)quoad diftum capitulum infirmamus, eam
quo ad alros articulos d  auftoritatc apoftolica con-
finnantes.

[ > In tjuo prnfirelarii te pnpria voluntafe vendidijfeac
hadidijje domu ip am tidtm lo.heretniiajrpofiea C. L X XX.
bbrarumpredam receptjfe.  ]

[ 2  Sedhcettabeilit vendi*ianem puramt^t/riffefirma-
uitproutin ferieinfirumenti corinerur.vtru ramen Jubiondi-
ttone vel pure fuerit cotrail 9  tnitue dtxit fe minttne recordarii]

[ 3 Satu eff etentm fipropter cabellionif auilonratem cjui
fuumofficiumfideliter adimplereprafumitur  , cum ad hoc en
turdmento teneatur ran ra fides adhtbeatur inftrumcnto confc-
doijuantaforet duobui idoneif teiltbue adhibenda: fed cum
fertjuatuor teftet emni cxceprione maioret fuerit manifeffe
fttbetum fupradiiUm venditionemfutffe condirtona/irer cele¬
bratam  , eorum depofittenes ajjcrunt mfirumento merita pra-
faertdae.']

[ t Hiiigitur ir aliit ram coram nebu tjudm colampradi-
Socepellano prepojita &pienius inrellccluj
CAP.  XI.

'Defeftue literarnem viciar rcfcrtptum.

Honorius tertius.

TXparte e  charifiimac in Chrilto filia: B. quonda /
■Tj  Anglorum regini fuit propol"numL6i infra C<mia
tcfcriptumapottolicum pro eo quodin hac diftione_).
fpoliarunt.h^c figura O.deeraT.afleriturvitiofunnman-
dainui,quat(; n u5 bocnonobftantein negotio ipio rq-
tionc paula procedas.

, CAP. XII.

Ličiteappeliatur h iudice,auiparti hocjrctenti,non facit edi
timmunia inflrumenta.

Grcgotius nonus priori fancli Bartholomai ,
d? decano de ^ireubut Lon-
donen.  'g

P Pcrpetuns vicarius ecclelic de Recham nobis ex-
^ 'pofuit, quod cum prior & conuentus de I.edis
'Unfupcrdecimis coramiudicibus auftoritatc Apo-

conueniflent, & diftus G. fuper limilibus coram

ces copiam

{pbsrcconueniffet eofdem ,quia difti iudi

1  Infen <jtwd per confefiioncm rei vbi debitum e/l litjui-
admittitur rccompenjario l. I uhan ur fi.ojfcrrt. De ati.
’np.  b vide l.vbicHncfr. de interr ačl I. r. (r a.eod.nt*
Mac e.verba.ob boc y dc/unt in vetuiifiortb.  d bac ver-
J f.* Sm> * r ' »pofolic*. defunr.  e vide Tt^m. cenfiiaS.
‘ •in I. imperator ff.de fiat. hom. & J a fon m l.fi cjhu mihi
'**• u.harci.  f Abigliiorum.  g Lugdunen.

2§2

quorundam infttumentorum eoAmunium.quaebabe-
bat pars altera, & per quar inteiidebar intentionem^)
fuam fupet principalifur.dare.tien nonfaciebant ei-
dem hoc cum initantia poftulanti: n otira m audien-
tiam appeliauit.ldi oq. mandamus,quatenus iieit ita,
reuocato in datum debitum,Src.

CAP. XIII

Scriptura contrana abeodem produtfa,fidem non fa iunt,
ldetm-..

I Mputatiei o poteft,qui contratias inter fe feriptu-
ras iniudicio prr-tulit tidem fibi iadinuicem dfro-
gantes,cutn in iplius fuerit poteftate, quam voluerat
Hon proferte^>.

CAP.  X I I 1 I.

Si in inflrumento debiti erprimitur taufa , cujdcmnarur
debttnri y nijiprobet indebitum :Jinon eapnmilurjhiejjc etl t vb
čredi tor probet id fare debitum.

Idem_..

S I caurio quam a teindebiti proponis expofitam_/,
indeterminate loquatur, aduerlarius tuus tenetur
oftendere debitum,quod tontinetur in ea. Sed ti cau-
fam,propterquam huiufmodi fcripturaprocellerit ex-
pretferis in eadem iconfedioni tus ftaturiniliproba-
ueris te id indebite ptomititfe_f.

CAP.  XV.

lAufforifate ordinarijpoteft notarim tabelleonte mortui no¬
tar in puhlicam formam redtgere.

Idem L.tabeUioni.

C VmF.tabelliotnorte i pt3Euentus,qtiidam noa
perfecerit mftrumenta,qua;in notaredafta fuerat
ab eodem: Ad petitionem eorum, ad quos pertment,
auftoritate ordinarij iudicis poteris ea fideliter in pu¬
hlicam formam redigere, habituraperhocperpetuara
firmitatem— 1 .

CAP. XVI..

In/Irumentum exemplatum per tabedionetn aufforitatc or-
dinartj y eandem vtm habet cum originali.

Idem -j.

S I inftrumeta propter vetuftatem . vel propter aliam
iuftam caufam exemplari petantur.Coram ordina-
nario iudice vel delegato ab eo fpecialiter prarfenten-
tur:qui li ea diligenter infpefta.in nullafuapartevi-
tiatarepeterit: per puhlicam perfonam illa pracipiat
exemplad,eandem aučloritatemper hoc cum ori 0 ma-
libus babi'ura.

DE PR AH b V M P T i O-

nibus.

T 1 TVLVS XXIII.

CAP.  I.

Sicut manifefie nočem effparna  obnoxiut: ita ir occultue,
lieet pofieadicat fe iaco feciffe.

Salomon in Paraboli*,  c

S icut noxius elt, qui mittit lanccas & fagittas in
mortem: ita vir qui frauduleter nocet amico fuo.
& cum fuerit deprehenfus,dicit ludens feci.
CAF.  11.

Ek  violenta prafumptione fertur definitiua  , & eff tajilo
notabiht.

Idem. d

A Pfctte mihigladium C.umd; attulifTcnt, ait: diui-
dite infantem viuum,& datc dimidia partem vui.

a  Vide -Anto.de Butr.in c nofira.fup.de teJHbtu ir ca. ex
tenore fup.de ref r. Bar*, d? Šalit .in l.fcnptura C. dr Bde m-
ftrum Bald m l.imperator r. Do fiat. kom.  b Vid-. Ma.th.
de afflicl fuperconft.Neapol.inia.Baiu/01 cmnes not. rj d? i"].
Bald.cenfAi.hb.i .Jdlexand.ionf.ti 6 . d? ut.ttb.r.  c Cap.
26 .ir c.t.eod.tir.in t.compil.  d iniudicio duarum muhe -
rumfib.s.Reg.c.p. dr ca.2 .cod.tit. in t.compii.

2F3

Decret. Greš. Lib.II: Tit. XXIII. 284

°  C A P. X.

Effcadorprobatio retjuiritur abeo, <]ui prtbare vultittk

S: dmiidiam partesn altcri. Dixit 3 utem mulier,cuius
films erat viuus.ad regem (comota funt quippevifccra
eii!i fuper (iliofuo)obfccro domine.date ilti infantcm
»iuum , Sc non occidatur: econrrario alia *  dicebat,
necniihiiaec tibi: fed dimdatur. Refponditrex Se ait:
Dare huicinfantem viutmi_>, &t  nonoccidatur, lisec eft
enim.mater,eius..

CAP. III.

fanutrfatio in edo/efrentia facieprafumpdone in feneSute.

Hieronymusi)iPiiraiui 1 «. b

E  X ftudiis fuis intelligitur puer.Qtiicunq; enim vir-
tutibus ftudet.cum modeftia cotitin.entia:,atiditio
mi fapienrum , obfernantix mandatorum Pei,maxime

limpliciuti i
<fta opemnt

k ti & humilitativideris.huius munda &re-
ntcllige_a.

cap.  liri.

Piafumitur tetra illum.tp dihttionibtu fubtrrfugit iudiciic .

Bonifacius papa cpifcopb Galli*.

N  Vllus dubitat, c  qiiod ita iudicium nacens fnb-
terfngit quemadmodum vt abfoIuauirqui eft in-
Bocens,quxrit: confitetur enim de omnibus,quilquis
fe lubterfugere iudicium dilationibus putat.

CAP.  V.

c >!,; fx  duobue illaiit alterum negar, relitpuum affr/nare
prsfumttur.

Gregorius in hrmilia.  d

N Onne ‘  benc<H«imus,quia Samaritanu! estri,&
datmonium habes ? Relpondit lefus :Ego dxmo-
»ium non-habeo.

Duoquippe illatafuerunt ei ivnum negauit, alte-
lum taccndo conceffit.

CAP.  VI.

Xx preteritu prtfumitur circdfutura.

Idem l 4 aximo epifcopo. {

■n, k  Andatacoeleliia efficacius gerimus, X  finoftra
JlVI cum fratribus onera partiamur. Proinde fuper
mnftas ecclefias Siciliae tc vices apoftolica fedis mi-
miftraie decernimtis-

Quas no loco tribuimus.fed perfonx.Quia extranf-
aiffat in te vita didiciimis, quid de fublequenti conuer-
fatione tira prafumamus.

CAP. VII.

t* vicinitdteprtfumitur notitia f*8i loči vidni,

] de m_j. h

a Vofdam : tc  * iufra.Aphricaver 6 qualitermor-
talitate.Sc languoribus vaftetur:qu«ilto vicinio-
les cftlSjCredo qnod fubtilius cognottiifis.

CAP.  V I I I.

Trafumitur faShtm notum in vidno loto, ijuod cit notum
in rano:o.

Idem- Vilhri epifcopo. K.

Q Vanto: Sc infra. Latcrc tein vicino non pottrit,
quodad nos in longinquo peruenit.

C A P. I X.

Ex prti eri: it prtfumitur dre* futura.

Hieronymus fuper Ofee.  i

S Ctibam eis multipliees leges meas.Et prius datis,
& negleStis adparet,quod bas negligcnt.

a til*-  b Cap to fr ca.4-.e0d ritdn r compil.Huc fpc-
Sfatl.u tjMi.tf.diuw. derut.fr cur. dat. (r ff.feruot.ingloff.
deperv.r.t.ind de rer dtuif,  c Cap.t .eod.tit. m t.compiiat.
d Hornih* rt.  C Cap-t.eod.tit.in t.compil B a/d. in l.C.
de f*trecclef'  f Greg hb.t epijl .4 .regHlrt.  g Cap. 7.
cod.tit.inr.ccmp.fr c.rltit deof/ic.vit .in r.eomp.  h Gre-,
gor hb.r.epiil.izt.fue 127. regril.  1 Cap 7. eod cit. in r.
compil.  k Gregor innMb.1t.epiil.33.fr 34..  1  Cap.t.

Cr it.eod.tit Ju i.nmptl.

non cii verifmite.

Aloander tertius Jerane Ca fen.  a

Q Via verifimiie b  non eft,qttod H.presbjtet P e |*
fonatum ecclefiacR.capellano conceflerit.
co eiufdem ecclefisacceperis vicariam^.Frouideasne
fuper bor probationem recipias, nifi communis lob
farna id habcat.vel tales perlona: adpareant,de qllil> !1 •
verifiinilenon fit,quoddebeantdeierare_). Quonis®
fxpe contingit. quod teftesfacile corruptiinducanni*
adfallum teftimonium proferendum-'.

CAP.  XI.

*Ter coliabitationem diurinam  dr famam de rnatrimonioIf
frconrrailibut matrimonialibut, ac ah* adminicula probotet
matrtmoninm.P anor.

Idem Grrun-,, c archiepifčopo.

I Lludquoq; d  nobis innotuit,quod cumliberaffl 11
lier per decem annos & vitra,cuidain feruofcientb
coliabirauerit.Sc ab eo fuerit carnaliter cognita, iitint
ipfun-i adferir fuum non cfie maritum. Verum vircaa 1
vindicans in vxorcnr._,oftcndit publieuminftrume 8 *
tuni,in qiro fefe coniuges nominat. & perquod ij*fi in1
t-i donationem propter uuptias fecifle adparet.Mol '* 1
vero inftrumentum iilud adfercns vitiofuin_i,vt ftt“®
dominus fraudaretur.plurcs teftes produ*«, quMil"
abamicis eius fape roaatus , vteim dcfponlaret.ab
defponlafle.nec defponlarurum feipfam firmittrad"
ferebat. vir autem min nifi pridifto iiiflrumcnto.*
quibufdam ^.ftibus, qui vidrrant anulos deferentn 11
ipfam,probatflt vxorem: fed mulier de more illarum.
qua: panrs vendut.fe anulos detulilfe dicebat.Verii®
quiain huiufmodi dubietate, farna vicinir magis d^
bet attendi, fif.ima lori habet, quod vit iplam M f
fio, e  Sc in menfaficutvx-oremtenuerit (aim
monium fit maris 8 cfoeminx coniumfiio. indiuidn 11 ®
vita: confnetudinem retinens)cogenda eftmulitti^
cidem viro adfeclu feruiat coniugali. pnefettimfifm
feriptum inftrumentum ab cocondituttifuetit,q“‘° '
ficium fuum fidcliter adimpleuit.

CAP.  X II.

Ter violentam prafumptionemprobatur carnit copult’
Ideal etrchid.Genuen.  f

Iteris S  fraternitatis tuarreceptisnobisinnetm >
'quod cum P.ab A .muliere, quam in vxorem A cc ^

- - — _. - . /'   -  1  C*- - - ... _   1.. I — ■ AM-* r ■ n p fl l.

I

perat,peteretfeparari,adcufatores matrim6ni)pr <
xertmt teftes firmiteradferentes, quod poftquaim T
lier cum predičlo viro conrraxerat matrimoniuin.r 0 "'
fanguinetim viri eiufdem folumeum fola,nuduui
nuda.in eodem Icflo iacentem_■,ea(vtcredebant,.> l, ■
rentione_j.vt eam cognofceret carnaliter, h  v 'j trB v
mulris locis feereti?, Sc latebris ad hoc commodis.
horls eleftir: [ r Sc .J.jConful. tux talircr rrfpondC'
mus,quod ex huiufmodi violcr.ta, 8c certa Hupic 10 ”,
fornicationis, poteft fententia diuortij prornulS 3 "’
ita quidem vt virlicenriam Iiabeat,mortuai!ladn ci:
dialiam.mulierefinefpeconiugii remanentc_i-

[ t Ec puhlica farna confentie cjuod po/l coitradum m
trlmonium Je mijcuerunr ad inuicem  , cjuod in prafentta
publccc.vt ajferu.junr conf cftjCjuamuu fr rdfe pod ( t rrit

^ al.CnfhevJit  b Cap.rr.eod.tit in r.eomp. C

tiucnfi.  d Cap.r*f. .de(ponf.iti r.conipil.&p^ con(t '
ran.fub wAlexan III part.s o. tnp. 42.  e  ^ 9t '*&*n e jr
cjiui fictit v.\ or e ra trali andtrfr vtke Ea.id.tn cap.Eg 0  N-
reiuran.&in cap. ex tranjbiiffh. De reff  .fjol  f ^

dam deeft inferiptio^vt in 2,compil.  g Cap.t .eod.ttf-
compil. Vide Mattbe.fivg.116. fr vAlex. Cotlf.tS- inc ‘P' r

procrjjti.  b Iti C.Bart.vt e<wt icgnofierct carn*hter

| rune frenfec.fr c.

285

** 4 trimonitttn feciffe tiogarent. dicitur quoq r  de multerepra-
dtda, <juod de marito fe (imulans concepiffe alienum pur um.
tam bapn^atum vt ferunt fe mentita eff peperijfs,dr rcbapti -
tarifaaens ^virum fuum decepit .procedcnte vero tempore c um
farna empci ahentpartus fr au.de m deregeret^parentib*« a cjut-
bm eum cmerat ocenite rešit mir , posle a  vene f mm poram dr
oliat vitAiufiduu viro paraffe c a de m muher perhiberttr. gh< ta,
ig.turnos duxtt tu a f. confulendos fi ad dtjfoluendum rnatri-
onium pr&didfr probationes fuffrči ant.

CAP. XIII.

Idem duit,vtprxccd. cap.

Clemens III.

♦y'Ertiolocoquxftionis *  huiufmodi modum tua
1  f. petiit explicari, an

De prsefumptionibus.

petiit explicari, an iuuenis lponlam_/, in ,quam
per ver bji de pri lenti conlcnfit, debeat vxorein habc-
te:ad quorum matrmioniu impediedun« neptis ipiius
fponfeproiiliens, * feaiuuene carnaliter pricogni-
tamproponebat ;aquaprodudi telies dixerunt le pro
certo crederc,quod illa dieti iuuenis extiterit concubi-
fia;adiicientes,quod eos in litrml viderant per piana
& nemora vias,inuia pluries conuagantes : & teltimo
aiumvicinix fuper hec recepilfedicebant. Admaio-
tcmveroccrtitudiiicm (quiaminusfufficienter čredi-
difti efleprobatum—>, quod eadem mulier adfcrebat)
tam ipl’a,quam iuuenis mramentis adflridi feorfum->
c onfcfli lunt quod fe muicem carnaliter prxcognoue-
lant:licet muenis nollet ab ca, quam defponfauerat,
feparari. Nos autem,quae dida funt intelligentes, prx-
fertim cum hoc non dicatur oceuirum , fed qua(i prx-
dicetura pluribus manifeltuirL-^confulrhis efleeredi-
t^usjvtmatrimonialiternon <• coniungantur, led fo-
lutisfponiaiibus leparentur.

CAP.  X I I I I.

Tropterpra r umpttonem eriam vehementen, non debet quii
dt^raui ertmine con dem nart.

Innocentius tertius Niuemen. cpifopo dr
arcbidtacono Bitumen.

L Iteras veftras retepunus, d  continentes , quod
cum caufa qu$ vermut inter Altifliodorcn epifco-
piun, 2 c qiiofdam Burgenfes de charitate—>> quos idem
^pifcopusdehjerefiimpetebat vobis Čcabbati Collo-
fl cnii,a fede Apoilolica delegata fuillet, vtraquepars
* os  duos fub certa peena.iibi arbitros ftatuerunt,dcle-
ptavobis nihilominus poteftate referuata: G. autem
lator pradentium, vnus ex illis hsrelim luam fuerat
publika vocc COn fefl'us, & de fratre fuo fimiliter reco
Rnoucrat. quod eodem fcctim laborabat c  errore_^>: 1
1 1  & infra jNos vero prsdičlutn G fufpedum deh^-
tc ^vchfmenter habuimus, tum quia quod ante dixe-
tat,pofteafedixin'e negauit: tum quia v l inendacium
'priusdixit mfrarrem, adlercndoiiJum hsretieum vel
• E cr >urium poftea com milit in Deum , purgando illum
e hxrcfi:quonitn vtrunq; reddit illum valde fufpe-
qnanquam venlimibus f  videatut, quod eo

285

rccipiatisab ipfo,prarter iuratoriam cautionem, quod
timore poenae corporalis A  de&eat coecceri, d f< re¬
tam ei pnenitentiam iniuhgeutes, ex qua valeatadpa-
rere vtrmnin tenebris ambulet, an in lucc_^: vtrdmve
lit vere pocnites,anfide conuerfus : 6 c l: eum hoc mo¬
do ver um catholicum cognoueritis, non linatis ip,fum
indebite moleftari : alioquin eum tanquam hacreti-
cum condemnetis.

[ r g)uicumdefidcfu<tcoramven.f.n.Bituricen.drchi .
conucniretur, cif {  purgario facienda per cundem  vv. qui vere
pcenitens dr catholicum crcdcbatur, effet mdtSfa: tune tp/c VT.
fratrom fuum qnem puhlice ajferuerat barcricum^raftiro iti¬
ram e nt o catho/tcufn ejje firmanit ,&ftc d pr: faro epif.opo duo
contraria proponebatur dixijje  : vnde ab epi f lopo dr periurtu
& h treti cus cen/ebatur Ex lOntrario vero idem  VV propofutt
cjuod licet de fe puhlice confeffm fuijfit , nihil tamen de fratre
fuerar confr-fj^. vnde bene pote rac illum purgtjfc > ma.rimc
cum a duobta capellanu de ^Ibinia d, qui conjcienriam tHitiš
nouerant fc dicar audiuijpt,quod tanquam catholicum poterat
illum  /f< ure purgare , qui eommliteras poffea vohu ošiendin
fed cpifcoptc* fuper eo Cjttod de fratre neg&uerat , pr o timu eum
per ipfune dr vnum presbjterum dr ahum dcatottum coram
vohu conutcit: vnde ipfum proUpfum tn hareftm afferebat .
* 2 ^os igirur in pradtclum  vv. conrrarictates norali/es trten*
dcntesspfum cum literit nofiru adpr&fentiam noširam tranf-
mtffhi,bonu a us tur er im annotatu , doneč deperfona e tu* dr
bonu quod fraruendum foret ,flxrncre curaremus  , adiicientes
cjuod cum idem  vv. apud vos cum cjurbufdam inffaret^vtpur -
gationem reciperetu ipfius ft ut ahorum auorundam: vos 'tura*
mentum eius^eo cjuod ftbi conrrarius videbatur admtttere no*
lui(lu,purga:tone tamen pro eopermanum  v 1 1  i.bonorum vi-
rorum admtjfa. (juta vero vulpecuU qu<z moliuntur vtneam
Domini demotiri Jagaci funt (iudio capienda. nam vulpes fo*
ueas habent,dr lolucres cceli ntdos .]

CAP. XV.

pr&fumitur incontinem in fenetfute , qutin iHuentute
contmuit ,maximeJi eši literatus.

Idem Genad en. epifcopo dr abbati
Deciquorum .

pore,qtio tanquam vere poenitens ab hxrefi reiter

tem

^'ariir adiidem,tani graue inendacium non dixiflet
in ftfltrem^,quem tan iiiam chariflimum-/,
cmadfcruinet hacrctiium-.', nifi fnifletaccenfus zelo
dorthodova:. vnde praefurnitur, quod cum. polica
^auttillua, dehreceii, titrpicer deierauir. Qmocirca
v a,, danuis,quatcnus cjrn propter foJam fufpicionem
ll urnuis veheineniem) noluinus illum de tam graui
condcnnnri, talem &. tantum fecuritatem-«

j 1 ,  ‘ rxf-  d '(pon£il. in compil.

b gluodftt au-

«k»/ c l ut ,u tpi tudi uem allcgat ob ant m a pertculum

Mum.itdt lafon in l.lufmrandum auod ex conucntionc .
iptocurator-. De mr c J  A , j

iit\ ln  c tungantur.  U tap.i.eod.

t u,r m r ,L t  coni in^atur fub koc,in(r. pater in

Cap.t.eoii
/fr. pa  i

viderur, ai, v uit bat ur*

C Vm in iuuentute l)ia ^ Q_uinqueccleflen.epifea-
pus adeo fe maturum^honchum & prouidum cx-
I hibueritjVt ab ecdelia Komana meruerit pallio dcco-
rarimon ell de leui credendum, quod poftquam a-i lc-
nilem c  peruemt xratein , turpiter abiecerit iugum
Domini.fatores libidinis amplexando:cum labes hu-
iufmodi qu.x nonnunquam in iuuentute contrahi-
tur , in lenedtutc frequentius expietur. Qu^is praterea
defacili crederet , quod vir praditus Icientia litera-
runi-^, proprix falutis oblitus , ad eam palfionis i-
gnominiam fe conuerterct, d  vt cum propria nej te
abominabilem perpeeraret inccltum-^? cum etiain
fccundmn fentennas cthnicorum naturale fadus in¬
ter tales perfonas nihil permittat lxui criminis fufpi-

cari. c  Licet igiturrex Hungarix cundem epilcdpuin
nobis per nuncios & literas de tali criminedetuliflet,
poitulans,vt malum huiufmodi permciolum exem-
plo de Hungarica ecdelia toilercmus : Quia tamen
eius fuggelbo non decharitaris radiceprucederc vi-
debatur,nolunnus aures noftras, qn 3 fi malionis deia-
tionibus inchnare. Sed f  vt Probaremus , h fpirirus
elfei ex Deo. g  Aurienti epilcopo dedimus in man-
datiSjVt prudenter & caute a coepjlcopis indagaret, v-
trum prelatu epilcopu credcrent taltlabe relpctfum.
Qj.ii nobis poftmodum referipf. runt quod eum virum

a  Tempcralit immnib :* vet. lib. dr in vet. c om pil at.
b C a p-t.cod.tir in i.co/np.  c pofiq.venit dr adf at.
d conuerterit . C vide l.vtvni.dryfbigloff.dr Dod ff
d; iufit. dr sur.  f al.Sccl vt prob.Jfirir.fi ejjent e\;D:j>&&‘
g lanv.eufi.

s

287

Decret.Grcg. Lib. II. Tit. XXIIII.

honeft$ccnueifat!enis efiecrcdebanr.perfonamiHius
multiplicitcr commendantes.

C A r. XVI.

Ti.proejuo bentfaando Jcnbitur c urn cl.iu.fuhl idoneus
fuertt.non teneturptobareJe idoneu,cum idoneusprafumatur.

Idem a Archidiac.fr Prepojita Mediolan.

D Vdum * archidiac. Mediolan. dedimus in man
datis.vt C.fcbolarem a prcsbytcro fandi Vidoris
in clericum eiufdem ccdeliz recipi faceret.Sc in fra
trem: c  8cinfra. Sed presbytermcmorarus archidia-
coni declinans examen,afleruit,quod nequaquam fuf-
ficicbant duobus-elericis faculrates ecdcfise memora-
tž.adiiciens.ctuod pradiflus C.non eraridoneus ad il-
lius ecclells bencficium obtincndum: & infra. Cau-
fam vobis duximus committendam ita,vt ex illa clau-
fiila.fcilicet li perfona fucrit idonea, qux nofiro refcri-
pto reperiturinferta, eidem fchelariprobandi feido-
neum nnlla neccflitas imponaiur, cii prima faciepra:-
fumatur idoneus: niiialiud in contrarium oftendatur.

DE 1 V K E I V R A N D O.

Til V L V S XXI 11 I.

CAP. I.

jfgi pobe ji ad reUxat iortcm iuramentijuius impl cmentum

turptrudinem continet ex parte fuftipienru. hoc duit ejue ad
wieUctdunt.fr cit cajne notabilu. jibbas.

d vniuerjit.

Gregorius tertnis
Chriftianii.

E Xadmini(lrationis:e & .J.  Mandamus quate
nus creditores ad iuramenta fliper vfurisiibi
foluendis pricftita, relaxanda fub-.onrradtft. abb.
*b.  ecclefiaftica diftrifti one cogatis.

CAP. 11.

t Kpn valet iuramentum prsflirum a prelate de nen repe-
tendu rebus eccltfa. Velfc: turamenro meticulofo fit abjo-

lutioper. indicem eccleJiaPUcum.

Gregorius in Regijlro. f,

P Ertienitadnos s  Laudicen.Epifcopum ab Ar.eo-
mite rebus fuis fpoliatum, & iurare campulfum—,
quodnonrepeterct lic ablata. Cognita igirurcontu-
jnelia.valdedoluimus: aflerentesipfum cpifcopum^
aullius iuramenti vinculis fuperhocpofleconftnngi:
quem tamenabloluimus:quia ntfandillima coadio-
neiurauit.

CAP. III.

Koti deierat,cjui/uramentiimplemenrit in melitucčmutat.
Er n on &U ringitur tjuis iurameto ad implendum cjuod iurauit,.
Ji&b atiapartenon impletuticuiue rejpetiu prabuit iuramentii..

Idem regi Francorum.

I ) Eruenit h  ad nosfinfra.]Non  enim propoli-
tum autpromiffiim infringit, qui in melius lllud
tommutat. Necuu ei,etiam(i promiflum tuumiura-
mento, vel fidci obligatione inrerpolita, conditione
£rmaires,aliquateiius:teneris,li conflat eum conditio-
ni minime paruill'e_i.

[ 1  Gjucdcum iampridem adpartei ^iluernia,frc.~]

a f ap.to .eod.rir.in r.comptl.  b aUbtato.

a eArcbirpiftopo .. b Ex hoc Decr. eotlige.puemlibet
prsfumi bonum.de cjtto art. pretrer Fet.vide *Alex. conJi 177. in
c 'aluarorbjn j.Tolum.  c "el d e .Ant dum.  d Induo-
i ut Terufftjitmi' Konus : in cateris 3 . habetur.in vno obl anus.
epuodreettus as a-tur. 1 ! ec caput inordinate fr prepoti ere fe-
iputnttitu e$iprepojttum.cumjit exJe..contpt. fepuenttacx 1 .
e Jap 4 .eod.rir.in. 2 .tempil.  f al ex Regiflro Gregorij
g Cap.9 eod.tir. .tu t.iomttit. fr podi cona/. Later. Jitb ~dte-

nan. 3 .p ar /7.ca. 7 .  b Jap 10  .eod.tir. in t .compii.fednec^  _ t

ktc i.dmr .4/t/o jbugufl.fe tmienirein reg.E.Gregor.\ide B. ’ l.t.cumnot C jlrfruft.fr lit.evp.
T /taa.t.i.tj.ff ai;.}.fr cj.Si.anj.fr i>.

CAP. I I I I.

Toniturforma iuramentt fepretn cap. continent.fecutdt*
tjuarn iuranr papt rpifcopi: Jed hodie omnei recipienres digni-
tarem d papaJibi turant. hocjit pro fummario fr diuifmt.
Idem Petro fubdiacono.

E  Go *  N.epifcopus ab hac hora in antea fidelis
erofanfto b  Petro,fandid; Roman?ecddij.do-
minoq; meo papje C. ciusque fuccclforibus canonid
intrantibus.Noncroneq; c  inconfilto,neq;infado,
vtviramperdataut membrum, d  ¥ el capiatar mala
captione. Conlilium,quod mihr aut per fe,aut perlite-
ras.aut per nuncium manifeflabit: ad eius r  damna
nullipandam: Papatum fands Romane ecdcfil &' 1 "
gulas fandoru patrum adiutor ero ad defendcmliiJl
retinenduf faluo ordinem/-o)contraomnes hoinin«.
Vocatus ad fynodum veniam_i: nifi prapeditus fu£ [0
canon icaprapeditione.Legatum apoft.fed. quem ctt-
tum efle cognouero, in cundo 2c redeundo honorifid
tradabo dc in luis neccflitatibus adiuuabo.

Limina apoftolotum lingulis annis aut per me.aut
percertum nuncium vifitabe : nilicorum abfoluatr
liečtia. Sic me Deus adiuuet,& lise fanda euangelia-^
CAP.  V.

V n tenetur eterieue cpifcopo fuo obedientia iuramaite”'
prs.iiarc.nl Ji ratione admtniffrarionu fibi etnetjf*.

Vrbanuspapa. f .

N VlIus epifcopus dericos fuosfniC forte.cuibu*.

ccdeliafticarumrerum commilia fuerit dilpenl 4 '
tio;libi iurare compellat.

C A P. V I..

fjuife ob’igauir ad vfurae Joluendas, filuere non coff** 1 '
ntji turauerit: cjuoi afu cogirur, Jed repetit.

Afexanqcr tertius epi pope Vigilen.  .

D Ebitorrs * ad foluendas vluras, inquibus f c “
ligauerant.cogi nondebenr. Siverodeipfa 1111 ’ 1 '
folutioneiurauerint: cogendi funt domino redd t,c '

iuramentum. F.tciimvfuri folutar fuerint, creditp 1
ad eas rillituendas funt ecclefiaftica feueritatef * 11
cdfe fucrit)compellcndi..

CAP. Vili. ,

Dcbitor piti iurauir t redi con nullum grauamen fape rrl ’
gnorara m Jetrc , doneč fo/ueir debitum ■, nonauditur ff 11 ’
ptgnus volendo conpenfare fruftm in fortem: Jed debej^
debi rum integraliter folutre.fr demum rent mm frubhbm 1
perteptil expof.ere.hct di.tt.fr eti cafu not.

Idem %othomagen. archicpifcopo, fr etui

Jujfraganeu. ^

D noftram noticritis audientiam pemenine-i'


quod cuni P.qiiibufdam liominibus cerfam ^
mam pecuniimiiniaflet, quafdam ab eis polic" 10

iȣ

-— . J' \ i.f ... .Sl...«., -J — —--4

& icditus reccpit in pignorc,ipfos iuramcntircug 1

aftringcns>quod iuperillis doneč foluerentfibi

niam nullum ei grauamen inferrent. Licet autc ^
podeHioaibus illis & reditibus nondum fbrtcnw>
du<ftis e.vpenlis .receperir, ^ tu tamen fraterarc
Icope eumpropter hoc excommunicatiani$ vin ^
aftrinxifti: [ /  6c .pl ldeoq-, mandamus,q uatc J? US ^c-
ceptakpra:fato P.lujfficicnti cautione,quod
beat parere mandato: abfoluatis cundem.

bitores eius.qui prafdi(ftas pofTefllones &rcditusf^
traiuramentum flibtraxill'e dicuntur.fiitacft,

tiety>abrfi.  d ^nidupp. /?jeml/ri veniat,Bii r t3J nl ^ U*
(ed nouo jure. C. de fersi.fugit. & r a p.l»

pub tud.aAuth.fed n  _

gu!ct:  ^ eorur/j.  f at ab Colu at.  g SanffaDet- ’ p^ti'
ead.tit in rcompil.  i Cap. 2 .eod.tir .in i.iomp- &  /j ^
cil.Later.$ p.i6\ca.4o.  ^ Cap, i.eod.tit.ini cotnp>

m in Cod- B*™’

cjtjfer ccnJUram cedejiattiuim copatu*

ccM> 0Ct

Dc iureiuranclo.

2S9

•cdcfiaftici cenfura cogatis, vt hzc  reftituant, n ec fibi
molcftias inferant, doneč ei pecunia perfoluatur.Cum
autem ei pccuuiar»,ficut iurauerunt,pedbluerint: ros
ipfum ad reftituciidum_>,quicquicl(cicdiičtis expeniis)
vitra fortcm rcccpifle conlUterit, inducere ftudcatis;
kfi commonitus non fecerit.in candem cxcommuni-
Mtionis fcntcntiam rcducati* eundcm_j.

[ 1  Extnde vohu literat noilra« cogimur deihnare, prafcr-
hm cum lile ficut ajjerityfartefUa vclit 'Jjc cententue.]
CAP. VIII.

Stiuramentum permetiim eXtortum /cmari pateft fine in-
btitu faltitit aterna, feruandum eB: ecclefia (amen Romana
uofttuit a tali iuramento abfioluere.

. Idem Scnon.arcbiepifcepo.

S I veri) a  aiiquis quenquam grauifiimo metu fub
religione iuramenti, fuum ius refutare coegerit,
l pfumq; (ibiretinuerir, qtiia nos conluiere voluifti, an
Jhtreoium vel neuteridhabere debeat: Duximusti-
■>> refpomlendum—quod non eft tutum quemlibet
' 0l 'tra inramentum fuum venire_>,nifi tale lit, quod
' [ uatum vergat in interitum falutis Sterna: nec no!
l »cui dare matenam volumus veniendi contraiura-
^entum propriutmj.ne auftores periurij videamur.
' c riim aliquandoin Rom. ecdef apluribus pra:. n.fa-
'‘»a cfle recolitur, quod clerici, qui coa&i minifteriS.
* Cc lefia abiurarimt, de iuramento abfolutionis bene-
c, ainmeruerunt, & ad coercendam iniquitatem eo-
>Ul >>,qmccdefiafticos viros adpr^ftandum illudcom-
f^eruu.pcrmiffi funt in eadem ecclefia r.iiniftrarc_u.
CAf.  IX.

• "do nachipro debilt monaBerij iurantfiare in obfiagia,fr
| ‘"‘JTorti,qui iurauerunt irediitrcm indcmnemferuarc,iu-
^‘"ta feruarc coguntur.

Idem i Sardinenfibta epifcoph.
p^ttfcripto, c  quodnobiseftprafcntatum,inno-
*  bdtabbatem Tremen.cum Pctrofuperfummao-
°j*iiliamfoliderumtaliter conucnille :& infra. Su-
j C[ nicpradiftus abbas quofdam ex monachis obli-
dedit, qui de obferuanda conuentione iurauersmt,
11  'pS deficerent, alij monachi loco corum inobfta
P Ponetehtur. Jnfuper fi fidem difti monachinon
dj^'5'Rabbasdedit eidem V. d &t  eius vxorem fi-
, or W : qui fimiliter fidem praftitiife dicuntur.
?‘f roandamua,quatenus tam a’obatem,quim mo-
t Ut  V.Se vsorem spfius monere cjttetis.vt fi-

^‘“‘»nmt.eandeiu. conuentionem faciant adimple-
*cd r^ U ' lla bbati&monachis ingreifura interdicatis
*4 a 11 ' ^ ‘ n terra  P r:c f at t V. & vxoris eiufdem vfque
fatisfaflionem inhibeatis diuina officia

^ e wari,

CAP.  X..

*7> •

h j  n , 7Hri *' 'f ir ab ca ecclefia remauendue, cjui mn necefii/a-
v ‘luntatc venit ctntrdUchum inramentum.

Idem Lundon.  [dr Vigoricn.cpifiopk .]

\J 'Rlam ‘  R. caaonici Linconien. accepimus,
ttdjj^dcum v. dericus eiduos bifantios nomine
ftatera fe aunuatim foluturuin interpofito


firmaifet.per biennium ab huiufmodi pen
t^lutioneceffauit. Qupniam igitur non rnercn-
s re 8 ere - , ‘ < l lli  funt crimine periurij irretiti,
V, c  > iq uatenualr vo bisconftiterit memoratum
"Muramentum fuum non ncceifitatc_), fed vo-
eiufdem gentionis folutione f  ceiTafl'e_)

‘‘d.tit.int.compil. irpoflconc.pJ 7 .c.i.vide c.-
" ij n2 U T^ rt -  b  Strdin.fr Gabilon.epifc. c Cap.6.
■""'pil.fr poftconc.Lat./iib *Alexan.l l Ip.t7-C.i-

4  *''* i.amp

« 1 ^!, C  i- a P’7-eod-tit.in i. itmpil.fr polietmeil.

29®

ipfum a praferipta ecclefia remoueatet, eata pratfat*
R.reftituere minime difteratis.

CAP.  XI.

Siprafintattu iuratprafientanti de antiefuo cenfu iugendo,
dr pofiea contrarium turat infiituenti, valet fecundum fr no»
priratim, tamen ab ecclefia remouetur.

Lttcius III.  Nomicen.epifiepo.

T Va nos duxit fraternitas a  confulcndos,cuifta»*
dum fitiuramento cumdericos reiigioii iuriiiu-
randi religione conftringtlnt ad maiorein folito pen-
fionem foluendam_>,vel prarftandum aliquid beneficij
pra:terfolitam peniionem—.: cum autem inftituUntul
ab epifcopis,iurant,quod antiquam peniionem Scfo-
iitam non augebunt.Tuxigitur con&l.breuiter P  ra-
fpondemus,quod cum pofterius iutamentum ration«
&Lateranenfis concilij c  audoritate iuuetur, primo
praiudicat,quodde cupiditate proceifit. Caterum iu-
ftitm eft, vt cierici pro periurio, quod vitare non pof-
funt,ab ecclciiisperpetuo excludantur.

CAP. XII.

tpifiopidepenuriegrauim, tpuam alij funtpunitndi. h .4
Vrbanual 11. archiepifi.Pifan.

C Vm d  quidam [ r &*R],Coaful.t.t.r.quod in •-
pifcooos qui fuum tranfgrefli funt iutamentum,
efttanto grauius vindicandum_>,quanto maioriprie-
minent dignitate,& eomrn exemplo faciiiut alij pot*-
rant adiimiliaprouocari.

[ 1  Epifiopi Sardiniaficutnobu efieu tuaparte propo/itSf.
tjuibufidam pecuniamficut tenebanturiuramenti adflruh no*
fbluerint: fr epuidam epificoptu ipfittt terra in die dedicatienn-
ecclefia ordinei, cum diet iHead hocinlhtatiu non ftetrir,celca
brauerit: fr Cjuidam etiam iuratterunt aliijuando ovc d fratri>
velfirori,patri a ut tr.atri locjui non debeant , aut quedhbet ek
fubfidium miniffrare, a nebi« apcid de huiufmodi faciendunt
fit,tuaf,rcquifiuit.Noi tgitur.’]

Itlidtum efl iuramentUKi de non prsbendo{Ubfidium  c»»«
iundo. hec dicit.

lili vero, « qui iutant non lnqui patri velmatri,ib-
rori.vel fratri,aut eis humani tat is fubiidium nonex-
hibere_)t abibluendi funtab iliius obferuantia iura¬
menti,citm illicitum iit, 8c contrarium rationi; iniun*
fla tamen eis de hoc. quod raalc iyrauetant, pceiti-
tentia competenti.

C A P. X I M.

hpon valet iuramentum monachi ciautfnao abiurautu: 4?
fibi de hoc gram pcenitentia imfenitur.

Idem_>.

S Icut / ex literis tu* diferetionša cognouimus K*
prior monafterij tuiiracundi* caicrefuccenfus.iu-
ramento iirmauit, quod in clauftro eiufdem monafte¬
rij,quo fe vfhcuio profeffionis adftrmxit, no eifet cun»
G.monachovlteriusmoratmus: £ r  & pjRefponda^
mus,qubd non lieuit monacho fupradičio temera*
rium S  iuramentum facere,maxime cum fidem pro-
feflionisfrangeret, Scftabiliratis fu* propofitur* eua-
euaret. Ideoque circa eum tua folicitudo prouidea*,
quod tališ ei pcenitentia iniungatur.vt aliusquilibci
exemplo eius deterritus, fitnile aliquidfacere perti-
mefcat: tpfe vero in clauftro, quod ličite abi urarc non
potuit,cumftabilitatepcrpetua, fuam poenitentiam-i
exequatur. •

C r Sfiarentiergo tibi quidfiperhot circa euadtm momf

chumfit agendam.  ]

CAP. X I I I I. ,

VafaUtu ,gui tur aut t pralato JuccejJhribtu iumrtne teptat,

a Cap.i.eod.tit,im.compil.  b talit er.  c Ctncil.
Lateran. fiub ^Alexah. lil.  c.7‘fyprohtbemtu. Babestnjr da
cenfic.prohibemua.  d CapM.mdtit.int.cemp.  e Vide
Saturn hb.t.ds iufi.  f Cap.j.eod.tit.in i.comp.  g Vide
i.fr lettMb.s jleiufi.fr ture. f.i.arur'
k

2pi Dccret. Greg. Lih

Clcmens III.  VV.  a 7 {egiSirili*.

V Eritatis b  amica limpliciras:[ 1  & .ji] Refpon-
demus,vt harcdes rui,qui nobis vel alicui fucccf-
(brum nolhorum iurauerinr,aliis iarare rainime com
pellantur; catholicis tamen luccellbribus noftris.qui
pro tempore fuerinr, £c homagij, c & fidelitatis pu-
ritatem, nihilominus ac fi iura<Tent. omni tempore te-
ncvitur ablqi tergiuerfati6ealiquahdciitcr obfcruare.

[ i verborum faUaciu,nullu appetit ambiguitatem

tvviolucm ojfufcari .Eapropterfili charifiimsin domino, ah  d: to
q!tid in magnttudinu tu* p ra fen rta ejuaftio mota fuerit^v trum
,čx tenore noFtrt referipti colligcretur cjuodftnguh taorum hure-
4um fingulu noffru fkccefortbtufidslitattsprastare debeant fr
hommij mramentum . I nrclletta en ara exprofit o ne vel e xpoji¬
ti one dil Ji.n.uA.tir.S crucuin Hierufalem fr P .tituli S Lah  -
tenrij t n Dama/co presbytcrorum eadern Jed. apoftol. le cj ha  ad
nosfuit fubjfgiUorum /koru m telhjicatione tranfmijfa : a jauo
inteUeftu eorittn nolumm ali^uarenus dijfentire,ferenitatirc-
gt.t dttximw intimandum  , quodeum mtentio nofira non Jit
xt intolerabile ttbt (it tuu% haredibus imponert, talit er in htc
artuulo tibi.  J

CAP.  XV.

*A iuram en to per metum e x torto eede/ia filet abfoluere: fr
<dui tranjgrcjjorcs 9 vtpeuantes mortaliter nonpuntuntur,

Celeftinus III.  d Brundujienji

epifcopo.

V  Krum *  in ea quxftion^,qux qninto loco poni
tur.an a faeramenti vinculo abfoIuantur.qtii lit ud
inuiti pro vita & rebus feruand s fecerunt : nihil aliud
arbitramur, qua quod anteceflorcs noftri Rom pont.
arbitrati fuifle nofcuntur,quitales a iuramenti nexi-
bus abfoluerunt. Cxterum,vt agatur conlultius,& au
feratur matciia / deierandi,non eis ita exprefiTedica-
tur,vt iuramenta non feruent: led li no ca attenderint,
»onobhoc fui)ttanquapro mortali crimine pumčdi.
CAP. XVI.

Si u^euitu mandate (tare iuraui , ahtjHtd mihipracipit con-
fraiuramenrurn perme prins It (.it s fac-tum 7  luud Jernare non
Hneor-hoc tU.it jnoArendo ver/k ttrera.

lunocentius 111. <? H.& S.fr M.ci-

uibiu Venetu .

V  Eni en s h  ad pra:fentiam noftram A nobis cxpo
fuit,qpolim cum M.Maurien. 1  alternatim con
vida ingerendo certauit.proptcr quod cum graues im
micitias incurriflet/quidam,qui partis vtriu!q; amato
res exriterant, fuggeiTerunr pricdifto A vt in fatisfa-
ftione iniuriarum vcftro iuraret obedirc mandato.
Cumq; idem K.  non crederet fetalequid commilifle
propterquod ei aliquod grauedeberet iinponi, iura
snentumq; illud fub rali confidentia prafntifict , ipii
f.ib iuramenti debito prajcepilhs. vt nunquam curiam
ducis intraret, niti cum omnes per ediftum iplius ge-
nraliterad curiam vocarentur. [ 1  &q* yeiiimquia
idem A quidifti ducis eft conf.liarius, & in mreluo
m iltis ecdeliis quarum eft aduccarus, e^promiffo te¬
li, tur ad ffe,nequaquam taliter iuraflet.li mar.datum
ib id tibi contrarium praTciuilTet: noueritis nos pa
tri .rchce Oranden.mnndallevVt li mandatum pnori iu
ramentoličite fačto repugnet , ipfum auctoriiatc no-
fi;a denunciet non feruar.dum—'. I

£ i kA  it ui/i per nobi/em v ir um R.comitem fr H .Mauro-
een cjui abfentes ejfe duunturjp/um conringeret reUxan.]

i a! .G uh d,no.  b C u p  $ .tod tir. in s com p. c a!,
bominij et/am Jidclitatu puri ratem fr c.  d a' .B rundi en f.
A'C iiep.  C P ns ium nen ab homine fup.d-iud ir c .6  cod.
ttt.n : comp.  f Perrurandi.  g H*nriio V itali fr Leo¬
nardo lAarco Mauricen.  b Cap. r. rod. rit. in j. lompilat.
i Mauricen.  k Cum^ iiicfis mA.  u*n oroden* ft tale, fr c.

1 ebjaruandum.

.11. Tir. X X111L

292

c a  r.  xvii.

£*) innuit ccde/itm <lefenim,et recjurfitHt /tnc kjU it*
yi ruufar,ptriH'M  '/?, me cum defendit appcUutto.

Irffr.i mugiffn ^dppollinari.

B Reuifcifcitarus *  fsquI:ftione,vtruIn^!lt > (]uiil^•
ra »lieuius t-ctlcfii feruare ac pro pode defenderfl '
iBramcnto tenctur,fi necelTitnte immincnreliiperlro*
fub iuramenti debito requititus duxerit adprllindum.
periurij reatum incurrar. Rcfpondemus,quod in hoe
articulo adpellantem a periurio tališ adpdl nonet'
tufatjimofnii: difScultas e.viftat, proptcrquam rcqui*
fitus non polfit ecclelii fubuenirej culpa periurij p« -
tius irretuur.

CAP. XVIII.

J ur a.  ! fcienrer ilUitum , nonindtget db/olittitnejčiltr’ 11 *
tur tUud nnn .bferuare. St vero iuraui t igtivranter, debet illti
ob feruare p ahtjuo luito modo eft obferuabile. Si autem iurtm>
ii.irum,quodputabar ibiai^um, debet dbferuare iurame»t'f n .
fed deammo deprauato ager peemtentiam.

Idem illuftriregi^braeonia.

Q Vantoperfonam l>  tuam : [ ’  & -p] Q_uid JinJ
confiliarij riti(imo potius deceptores)tuuin
mum indurerunt.vt turares irrequifito alfenlit p°P u 1
vfq; ad certum tempus patris tttt cofcruare moncta 1 ” 1
squar tamen circa mortem eius fueratlegitimopo n, * £ '
xe defraudara.Cum autem adeo (it deminura & mi” 0 '
ris valoris efteeta, quod graue propteihoclcandal 0111
in populo generatur. tuquodegeras c indiferet.- c “
piens reuocare.ac needfitati populi fatisfacerc.ab 0 *^
leruatione iuramenti pradičti poftulafti fuppb c ' ,c i
nobis abfolui. Superquodiligens indagator potu 1 "'
facile intueri,quod non tam erat abfolutio neceli 311 *'
quam interptetatio rcquirenda: quoniamcun> lUt3  ,
mentum feiifti, monetam ant falfam autlegiti ma  ^ I
e(Te credcbas Si falfain, iuramentunt fuiflet illici< u  '

Sc nullatenus oblcruandum , Sc ptoeoeflettibif* 1 ’!
tentia iniungenda: cum iiiramentum non vteftec lP j
quitatts vitu ulum, fucritiiiftitutitm. Si vero lc^ 1 *" 1 . j
efle ircdebas.iutamentum Iicitum fuit 8cvi^udl 11 ^'
feruandum-' Et vt irrepreheniibiliterobferuetut
fulimus Sc mandamus.vt reprobata moncta, .
gitimo pondercfucrat deftaudata, aliafub 110 " ,ll ’ or
patris tui moncta cudatut, quatn ad legitiinttn 1
dusreducas, fecundum euin ftatum_;,quenT tep1 Lj,
patris tui habuit ineliotem ita quod antiquan' 0 "
qux ab illo (tatu fallata non fuerat, cum eaparit cl  ,
pendatur: pcrquod Sc dtfpendium vitaripoterit.^
ramentum feruari. Verumamenlimonetatrt ip‘ 31 ’ . 1
praftationc iuramenti credabas a legiiimo pondc .
demintitam.Sc ttta fupet hocconfcicntia teremd ^ i
tuum humibter confitere pecearum & fatisfad 10 ’ 1  (,
imunCtatjbi prolllicitoluramento ftudeasadiifP
[ t Inreraliot ihriftianotprircipetpntertori iUn(- ^
tigimiMj ranroJerenitati regia dihgentton foh, itnduit 1
trnu praiauere.m auid ei quod abfttjmmineAt, cjuod vt  '/(•
riculum antma tu* aut derrtmenrumterra vafiat redu*  .

Et tenoreprjuidem /icerarum ruarum & plurtum prt' l, ‘ ^

n sc uon (p- a/terum r.iultorum in rtgno ruo conftftcnt'^ ^
bu tnnoruitrfuodaduerfut inimiios Chnftianitatu tjuif f y
gntrudine fua potetia rerram Htftania tunertpipiru ^

cant.tn auxihnm cbanftimi in C hrt d o p n.regu  C tfttbt 1
ftru, cum armatorum multirudtnefeftinarei .j

C A P. X I X. . ^

'ifm valet iuramentum preit trum iu prstttdt.tU^

fupertjru . ^ —*

-"-‘ 1  .upr

a fnp. r.eod.tif. in t.compil.  o ( cp.s tt. ^,.(0'
compiUt. 6

furnir*

uu.tu.in f.ivmj/H.  “ *

Iu Cod. MOfbat. egerm tudifiutt ii'r'


293

Deiureiurando.

294

I AcVtt ein/iiltbiu ir pepuh  S Tudertino.

V Enicntes » ad fed'apoft. confules vcftros fuper
his,qua:ad nos de vobis lipius refcrutur. Sccom-
mcnerecurauimus Sc aliquantulum alperč conucnirr.
Ciimcnim Sc appellationibus intcrpolitts ad apoftol.
fed.teneamini humiliter Sc deuote defcrre, cimi Sc le¬
gel etiam feculares poft fententiam_/, beneficium ap-
pellationis non dencgent aggtauatis , vos fcntenuas
ippellatione fufpcnfas e.vccutioui mandatis. Veriim
iidcm confules nobis e.vponere carauerunt, quodcimi
aliqui veftrum vocantut ad officium confulatus, fir¬
mam proprio facramenro , quod fuper mntuis Sc ple¬
tilni*, fecundum veftra: ciuitatis confuetudincm iu-
dicabunt: Je intra 28  dies quxiudicauerunt,exequen-
tur.Vnde faluo huiufmodi iuramento vos non poffc_j
fuperhis appellationibus defcrre dicebant. Quiaverd
»onminus iudices fecundum lcges,qH;im confules
»ef.ri fecundum confuetudincm veftra: ciuitatis iudi-
«are iuratunt: Sc ideo licut iudices contra legcs, lic Sc
»onlulcs vedri contra confuetudincm poflent c  fub-
ditosadgrauare_->>mandamus,quatenus adpellationi-
tasadnos interpolitis , deferatis ,cum pradiftum iu-
tainetum vos escufare non poflit. in quo debet intel-
J'5'iusfuperioris exceptum_>- Cum ergo poftquam S.
"torpr*.ad fed. apoft. d fcntentiaG. iudicis adpella-
J lt  iententiam ipfam duxeritis executtoni mandan-
daminpoflenionem rerum, dequibusqua:ftioverte-
^■uradpellantis aduerfarium induccntes: volumus
"'Badamus.vt pofieflionem ipfam reftituatis eidem:
J ll0! luin noueritis nos cpifcopo Nucerino d  mandaf-
le >vtvosad tlludecclef. cen. compellat

CAP. XX.

^'4in vfurat  mn rcpctcrcpoteft iuramento non ob/fante ex
'"‘““‘farepetere.li J.frcuudum intelledun netabtherem.

ldem Plfano arebiepifiepe.

A ® tioftram e  noueritis audientiam perucnifle_j,
j.‘Suodcitml.Sc G.Petro vfttras non modicas per-
“'(Tcnuuranietofirmauerunt, quod nec per (e, nec
praedičtas vfuras repeterenti vel apud eede-
Un> iu dicem_.,fcu etiam fecularem fuper his de-
H tt ' l 'tquiftioncm. Cumq; creditor condiderit te
p t  , tntu ni, fuis praccepit hsredibus, vt omnibus, qui
fto artnt  fededifle vfuras eidem, ipfas eis reftitttere
ti 0 l) cu ' ar c n t.Vnde cum pradicii I.Sc G.viuras repetere
c *® ,e *ttnt propter huiufmodi iuramentum.Sc ba:-
-„-s  t>r*a:A: p e j s nC g|ig an t fatisfacere de vfuris



^li^usipuatenus fub potna excommunicationis
C,p 'Becdefiapropani facias vclproponas, vt qui
* l i'jn 1 " 0cnoueilluv eritatem_j, procedant ad teftimo-
titD, ™fctendum :  Sc fi perdtfta teftium velalia do-
*t*f ta tibi conftirerit deprtcmilfis ,hxredes illius,
*lH I1( tas . , qiia s 'aptididis pater eorum accepit,refti-
V| utieifas 1 cccleliaftica cenfura compcllas.

CAP. XXI.

generale debet it a intcUigi ftfiert pot eft,v t non
bat tan^uam tenoerariun* na n oblit at centra tur*

ti. 'dem Ktapelitano archiepifcope.

>tt tlm  f  noueris audietiam peruenifle, qubd
l^til^Bfiperertorfioneraiale fuit praftirura in
!W’ nWin cmnic *u(a deberes ordinem in*

vS 0  • wire - Ver ' um «J«°nian fecEdom traditio-
tnaiiifefta adeufationenonindigent: g

'l rrill 'ntin,,
c

< * *«# 'frfal- VUtt U ' n T“'  •' 1-7).*rt.). & Strm
V, 1 . S V.ie, l' ™- 4 '  / C“p 7. etd.tir.irn.com-
^^ ,r -jf drjCe^ > ^ 1*'P n  rei.ff guifotitia.  <e^.er

K

^ C*p ■  r ecod. tit- h s . c6/k  pilo.!- v ide

poJTnKt.'  d R ec.e?i:in&,  c Citp.6.

nec in eis eft ordo tudiciarius obferaindHS, qui debet
in aliis obferuari: nec tu quando fub pramiflo tenor*
iurafti.habebas in mente, vt ptopterca ver-ires contta
cauonicasfaiidio>:es,alioquin non iuramentum_.,fcd
periurium pottus cxtitilfet: nec eflet altqua rationc_»
icruandum. Nos itirartientum tttum benignius intei*
pretari volentes, ita quod confonet car.onicis infiita-
tisfra.t. aueloritate praefentium inrimamus,qučd in
manifettis Sc ttotoiiis ratione tuiamcnti pratmidi noa
credtmus teteneri feruare fubtilitatem ordinisiudi-
ciari;,quamin his non feruari per omnia ipfa iuris r a-
tiopoftulat Sc requirit, vndc videbitur fubtilttcr in*
tucnti deordinciudiciorum procedere.vt in praaniffls
no per omnia ordo tudiciarius obferuetur.Quanquani
8c fecundum adprobatum intelleclum redepolntin-
telligi quod ituafti, vt in omnibus caulis ordinem iu-
diciarium obfcruarcs , in illis videlicet, in quibus eft
ordo tudiciarius obieruandus. Sic ergo faciens Sc iura-
menti tenorem feruabts , Sc mftnuta canonica noa
emittes.

CAP. XXII.

Si vnum iurnmcntum vni debitum alt eri praffatur, iUiei-
tum efi: ir eo non obfianre,aii debet ur,prafiandum osi.

Idem iudici Carolitano.  a

E  A te i credtmus diferetione vigere, vtintelligas
per teipfum quod onus no remittitur, fed augetur,
cum cuiquam improuide foluttur, quod ali) ex debito
elt praltahdum. Sane cum archiepifcopus Turritanu*
atenomine c  noftro iuramentum (idelitatis (licut i
nobis mandatunt acceperat) esegiflet, iilud exhibere
ineiusmanibus diftultfti, adferens, qttod Pifano ar-
chiepifcopofaluo apoftolictt fedis honore huiufmodi
prslliteras iuramentttm. Cum igitur nobis 8c ecdeliat
Romana fidelitatem facerc tenearis.fi ptttftitum iura-
mentum ei,qttod a te nobis tanquam debitum eft pr^-
ftandum contrariumreputes.illud illicitum iudicabts:
Sc illicito non obftantequod ličite, imo exdebito pe-
tttur exhibebis: vel fi pra-ftitum pr^ftando contrarium
non eaiftit,iilud finedifficultatc praftabis.

CAP. XXIII.

£ttiiurauitftare mandate alicuitu ,non tenetur parere fi
pratiptt Hitrica, vt a uitifi/ium exharedet, vel vxorcm abiuret.
Idem d ^Alatrino eptfcopo.

Q ViotaualIis ‘  noftris attribus intimauit, quod
prooffenfa,quam filia: ipfius aliis mulieribus it-
rogarent, quod earum mandato pareret ,praftttit iu-
rainentutn: qux taleilli fub debito iuramento dedci«
tnandatum: qubd fi quando / lilij aut vxor illins ali-
quotfaclum velverbum confumeliofum mulieribus
illis obiicerent.idem filias Sc liitos exhxredatet Sc a fe
propriam remoueret vxorem—Quocirca mandamus,
quatenus citmltcitum ftterit iuramentum.fcd mauda-
tum illicitum , pradiebis vt reuoceut mandatum iilud
iniungas,alioquin eutn ad mandati obferuationemiU
lius denundes non teneri.

C A P. X X  I I I I.

txcaufa leui  čr remerarta comugct etiam ^ui ad torten, fr
mutuam toiiabttarioncm,fe /cpararenonpojfunr, etiam tun
turamenti tnterpojritone.

Idem arebiepife, Terraconm.

T Vanosduxit g  fraterm-as coufulendos,quid ti-
bi fuper hoc lit facicndum,quud li.Sc A.vxor eius
adinuice iurauerunt fe nuucjua mutuo petituros:idem
veronucicpctu tila inftanrerteaecontrario adfirmate,

a .sl!, ffar/alitin.  b l'ep. t. cod. tit. in j. cornpilat.

C nomine ectlejia.  d Satarrino.  c Cap. p. tod. tit.in
j.eempil. Vide Bald.in ^4atben.generaliter C. de efifc.fr ilor.

filia,  g Cap.itj.eod.tit.i* j.cempilat. Vide Set.lib.-f’
fcautadiSfj e.j.i.arl^.

k t

295 Decrct. Greg. Liki I.

Tit.

XXIII!.

296

qubdprius fefaceret “  Saracenam_>,quam rediret ad
tum;[ 1  Sc.jijNosigiturfraternitatitmcrefponden
tcs: mandamus,quate!ms vtrumuuead continentiam
feruandam moneas Sc ir.diicas:quam fipromitterc—’
voluerint Scferuare, vtrunque dimitras fine alio com-
morari: alioquin fi vir noluerir continere, tu illam vt
reuert3tur adipfum, Sc tanquam vxorcum viro more-
tur,perexcommunicationisfententiam adpel.re.com-
pellas: cum Sc temcrarium fuerit huiufmodi iuramen¬
tum,8c adulterium vtrinq; fit commiflum-).

[ 1  Sed adulterium cui adhafir po/hjuam recefiit ah n li-
bcntcr iimiitcnt.fr caffitatcm promitteret,fy iuraret.]
CAP. XXV.

Ti pu: iurauit cum mulim contrahere,propter fupemonien-
tentfornicationem,vel deformitatem, eam repellerepotefi:pro¬
pter pracedentem mn boe dicit.

Idem Genuen archiepifiopo.

Q Vemadmodum c  fi virmulieriiurafietqttando
contraxitcumilta,quod eam femper prolegiti¬
mna vxore teneret: pro fornicatione, qnam mulier an-
tea commififiet.non poflet eam dimittere: fedpro fot
nicatione—>,quam poftea perpctiaret.eam dimittere—>
poflet.non obftante huiufmodi d iuramento,quonia
in co tališ erat fubintelligcnda conditio.fi videlicet il-
la in legem coningij non peccaret. Itafiquisiuraucrit
fe ducturum aliquam in vxorem_),non potcft ciforni-
eationem opponere pratcedentem, fed lubfequentem,
Vt illam non ducat in couiugem: quia inilloiuramen-
to tališ debet coditio fubintelligi,fi videlicet illa con-
tra regulam defponfationis non venerit.

Alioquin fi poft huiufmodi iuramentum puhlica
ineretrixfieret.tencretur eam ducere in vxorcm :quod
eft prorfiis abfurdum. Nam fi poft contračrum coniu-
eium vir propter fornicationcm-., ličite potell vxorem
• fua cohabitatione dimittere—>: longe fortius ante
coniugium celebratum propter eandem caufam fpon-
fus ličite poteft in fuam cohabitationem non admit-
tere fponlam: quia turpius ciicitur,quam non admit-
titurhofpes. '  NonobftantcinalterutrocafHvincu-
lo iuramenti,quod quidcm propter fubintelligendam
conaitionem eft tale.vt is qui iurauit, ad vtrunq; fine
tranfgreffione fe podit habere. Qu6d fi poft huiuiino-
di iuramentum mulier fieret non folum leprofa, fed
etiam paralvtica ve! oculos, vel nafum amitteret, vel
quicquam ci turpius eueniret: nunquidvirtencretur
eam ducerein vxorem— ? profeclo duclam non poflet
dimittere-). Sed nunquid non duclam admitterc tenc-
teturr quamuis interdum con trači um non dirimat,
quod impedit contrahendiim_>.

Sivir iurauit mn aceufare vxorcm ,tcmerarium off sure-
mentum: fedfi jpecialiter de adulterio lioc iurauit, denumiarc
potorit/ed aceufare non deber.

lllud autem iuramentum eft proculdubio temera-
rium.fi viriuret vxori, quod eam fuper nullocrimine
»dcufabit: quia fi mulier fieret infidelis, & nollet co-
habitare vito abfq; contumelia creatoris, vel vt illum
traheretad infidclitatis crrorem_>: tune incunčlantcr
debetillamimpetereapudiudicem fuum.vteam niti
penitus rcfipifceret.omnino dimitteret, fecundum ca-
nonicas fančlioes. Quod fi erprefsčiurafiet,quod eam
fuper adulterio non impeterct.eflet ne feruanduin hu-
itilinodi ittramcntum_>!

Citra feriptura / tefteturqu6dpatronus eft turpi-
tudinis, qui caftat crimen vxcris; & feefidum regulam
euangelij, S  ii pritno Sc fecundo correčla refipifccre
»ollet.dicčdum eflctecclefia:, vtranquaethnica Sc pu-

a Vide Couarru. lih. 4 -. Var. ref. c.y.  b In anriej Ta-
uuenfi  C Cap.it.rod tit.in j.camptl. Vide Mag. fr DoTT.
d faeramento.  e Vide t.pen.Decond.obirur.eauf.iri D .&• t.
fipla^ptrSort.De vetb.obtičat, t Loiut.it.  g Ualt.it.

blicana deinde vitaretut:neper hoc libera praberetul
ei peccandi facttltas propter impunitatem paecati.Sed
nunquid vir non potcft dimittere vxori peccantinoa
folum fepties,fed etiam vfq; fcptuagiesfepties fecun¬
dum euingelicamveritatem_<: *  Tutiusergoinhol
cafuvideretur, vt propter iurifiurandi reljgionem vit
adcularc defiftat v.vorem ad diuortium celebrandura:
quanquam denunciare tam poflšt adpocniteutianw
peragendam-'.

CAP. XXVI.

Ličite eucaufa necefiaria etiam per relipiofot iaratur.

Idem abbati dr capitulo Caffellionit.

E T fi Chriftus przceperit fecundum euangelid
veritatem.Sit fermo vefter, eft eft, non rton: vt ad'
firmatio vel negatio Cent procedit ex ore, itaprocedat
excotde:quia tamen hominum exctefcentc malin*
fimplici adfertioni vel negationivix creditur, idcirc«
prudenter adiunxit,quod amplius eft,a malo «ft: a m*'
lo quidem non tam culpi, quam poena:: necexhiben -
tium.fed exigentium iuramentum—-. nam incredulit**
huiufmodi m agis eft poena, quam culpa, vnde non d 1 '
xir,malum :fed dixit,amalo. Ucet cnimiurameiitna 1
prohibuifle Domintrs videatur,nufquam tamen f c ‘
creatorem.fcd per creaturam iurare prohibuit: nef cl
huiufmodi iuramentum transferreturad creaturao 1 ^
honorificentia creatoris. Ojtare cum in euangeh 0
primififiet: Dico vobis, nohte iurare omnino: ft atl ,
fubiunxit:ncq; per calum,quiathronus Dci cft: nti 'J
perterram,quialcabeliumpedum ipfiuseft:neq;
Hiero(olymam,quiaciuitaseftregis magni: neftiP 9
caput tuum—>, quia non potes vnum capillum f jCt
album aut nigrum-i. tt quamuis non fit per crcatu ,a
iurandum: fi tamen iuretur per creaturam,feruand 1 ^
cftquidem, dummodo fitlicitum quodiuratur :t l 0 ^
tefteveritate, qui iuratin cado, iurat in throno D* 1 ’
in eo qui fedet fuper eum. lacobus d  quoq;non 11
pliciter prohibe-t iuramentum : fed voluntatem' lir3 ^
di.cum ait:Ante omnia fratres mei nolite iuraredl'

niam •  adiuramentam nondcbetqucnquani

fp«"'

tanea voluntas inducere.fed neceflttas trahcrc

tuna :8ctuncpotcftfinecu!pa iurare, dummodo

0

ititaa . uv. tuitv iujv  tutp UUtUV.) ( qo

tres / comitcs habeat iuramentum-), dequibus P ^

phetaait: S  Et iurabunt.viuit Dom m us in verit* 1
tudicio 8ciuftitia.Quodautem lacobus h  fubd<’ ‘ (
que per coelum,neq; per terram,neq; pcrquodcunl j _
aliud iuramentum-): iurare vetat per quamlibr 11
turam,quodcunq; fit illud: alioquin non dftilft 13 ”^,
ftolus: 1  Homines permaiorem limm nirant-& ( d

Ii'

ms contr«uerfis cotum ad confirmationcm 6 n ' s
iuramentum-):inquo patenter oftendit.per JJ u£
iurandum-), cum ait: homines permaiorem n lU !j { |j-
rant.id eft,per Deu m , čccurfit iuranduitt-),vt
cet omnis controuerlii finis fit iuramentum, Ang t
quoqtte, quem vidit in Apoc. K.  loan. ftantem 1  <
mare 8c fuper terram.leuauit manumfuam ad £  .jju*
Sc iurauit perviuetitcm in ficcula ficculorum.
etiam plus legitur di.vifle in cuangelio ,quani d' j
non no: cum fjpilfime dixerit:Amendico vobis^ /
ipfe, fecundum Lučam exponens,cumprxmiii 1 ‘^j |]
Amen dico vobis,quia ncmoprophctaacccptui c  r
patria fua:confequenteradiunxit:ln vtritatedi' |.
bis,quia mult* vidna: erant indiebus Heliai n * ‘J
Apoftolus quoq; iurabat cum diceret : m  S

a UattbM.Lue.ty.  b Cap.i)ttd.tit.itt 1 .

Vid* B. Thom.t .2  .tj.tf.arf.t .py Sot.lib.t.deiuff.&^^fi
art.o.Unrrb.r.  c ^Anteflu iuTaniperS.Tacoli0>‘ tC  *  -e
deponar.in l.teflium C .de tefhb.Ibiiem.  d /anf.n

niamadiurandu,i!re. f B.Tbom.i.t.^.tf art.).
h Tacob.t.  i Uebt.f . k šiponi, e.‘o.
m 'Kpm

S

298

297

De iureiurando.

mihi Deus: Sc iterum. *  Quotidie morior per gloriam
reftram fratres.quz Grzca exeir.plaria manifeftifiima
iurationem efleoftendunt. Si enim par fe maium effet
imate, profefto Dominus non iuraliet, cum tamen in
veteriteftamentolegatur, b  Qnia iutauit Dominus,
&nonpocnitebiteum.Sc rutfus : c  lurauit Dominus
Dauid veritatem,6c non fruftrabitur tura: imo & pre¬
lepit m veteri teftameto : d  ReddeDeo * iuramen-
Utua. Quzdam enim prt,hibentur,quia: per fe mala
«Mt,vtfmtum, adultemim-/, Se hutufinodi: quz non
bratiliouattnusfacienda. Quzdam veroprohibentur
fs caafa,non quia per fe mala iimt.fed quia fi fiant fre-
^aenter 8c multum_<,ex his mala fequuntur; vt vinum
Pet fe maium non eft, Sc tamen prohibet apoftolus
dicens: / Nolite inebriari vino,inquo eft luxuria,
jluoniamexfrequend Scimmoderata potationevini,
‘Usuriageneratur. Sic Sc mramentum per fe quidem_’
®>lum noneft,ciim fit confirmatio vcritatis, fed tame
P r ohibttutexcaufa,quoniam ex frequenti Scincauta
■atationeperiurium fzpecontingit: licutin Ecdelia-
“*eo legitur: g  Vir multum iurans replebitur ini-
^'tate,& non difcedet adomo eiusplaga. Quemad-
j^odumergoFaulusindullit propter neceffitatem di-
lci puIofuoTimolheo, vt vtatur modico vino pro-
P tat ftomachum,8c frequentes infirmitates :fic profe-
to cum neccfiitas exigit, pro re vera, ličita, Sc honefta
j otf ftfecureiurati,quiaceffantecaufa,cefrat effe čl”. ‘
ergo debeatis effe viri perfe<fti,vl quantum pote-
‘Dutamenti vinculum euitetis: volentes tamen in-
, e ®nitati veftri monafterij prouidere, ne propter de-
'durateftium, fui iuris fuftineat lzfionem :przfenti
fagina indulgemus, quatenus vos Sc monafterij
‘mconuerfi poflitis in caufis eiufdem(deficientibus
Us teftibus)pio ipfo perhibere tcftimonimn vcritati.

CAP. XXVII:.

^r «mtntum contra vtilitateecclefiafiicitprafiituffb tenet.

p . Idem epifiapt lAmtlien.

V cut  K.  noftris eft auribusintimatum,ecclefia Tu¬
ti j etl 'na vacante,ipfius canonici , Sc epifcopus cum
,'^effctin  minoribus ordimbus conftitutus ,iu-
ti, cnta q u adam in damnum epifcopalis iuris fece-
P r *as quam de ponlificiseleflionetraftatus ali-
Hijbibereturtf ‘  Sc .'f.]Pro iuratione incauta impo-
11 C gj I !!!j s c P‘bcopo po?nitentiam congruentem-j:

t t y U ‘ a 1  noniuramenta, fed periuriapotius funt di-
tu t . 'lu^contta vtilitatem ecclefiafticam adtantan-
fupj^^atnus, quatenus ab ipfis canonicis inquiras
fifjtitmifflš diligentius veritatem: Sc ft ea inuene-
ti St ', evcr a,quod in damnum epifcopalis iuris repere*
•let. Ucta dtentatum,inftatum debitum, adpelkario-
('^rcducisa.

bt[ Cr  vtrum feruari debeanr, ciemexe'u eontingeret'
re dittu epificopales minorari, tanijuam virprouidus
nos duxit idem tpifPopus confulendos. Noti -
f * ^‘tiuspaterna volcntn fislieitudineprouidere.

>1,^,^ »ibilominm amrsdentfs ljubi iuramentum non
""jut tatu vinculumfutrit inflitutum,ir~\

bSiu,

CAP.- XXVIII.

l h T r ntn tumprajlitum fuperablua /egcinfirmato principa^-
' , St^ >r /l e  'urantujketfhundario infctuarcmpublicum, nc-
%i‘“^/bniiindum,/inm vi.nec dohfuitpraptum.tr in
ftdudiciumprincipaliter non rcdundat.b. d.'multum
'^Pfiffffnftderara medulla tapttuli .

«—--

'Vt.ij d b PfdUntttf.  C Pfalm.iit.  d Le-

? C  Domino,  f Ephef.s.  g Ecclef. 23 .

^i' a: er c‘  ^ Vide l.generuliter.C.deepifc. & clcr.&
Pi4c r,  ^ Pnp j. tit. de  c onjtr, in j.

Gnid.Pop,  1 vejo.

* Idem Setuncenft epifiopo.

C Vm contingat <* interdum, quodconftantema-
trimonio Biulieresalienatisnib 1 'fuper rebus do-
taiibus Sc donationibus propter nuptias confentiaut,
ne vlterius conttaueniant proprio facramento firman-
do.ac foluto proceflit temporis matrimonia contra-
uenirenitantur: vtrum lioceis liceat.anobis tua fra.
requiliuit. Nos autemf.t.t.r.quod etii mulierumcon-
fenfus in taiibus non vidcatur obligatorius lecundun*
legitimas famftiones.ne tali tamen pmextu viam con
tingatperiuriis aperire: mulieres ipfz feruaredebent
haiufmodi iuramenta fine vi 8c doio fponte prsftita,
cum in alterius prziudiciumnon redundectjiiecob-
feruata vergant indilpendium falutis sterns.

CAP. XXIX.

Mouens bellum iniuflum compellicur reftituere,<ju*per vto-
lentiam occupauit,& eos abjoluere.d cjuibtu indebiic iur<unolt~
taextorfit.hec dicitfVf^ ud v e rf. lur.uncntum.

Idem—’.

S Icut: Sc infra. Si conftiterit, b  quod przdiflus H.

iniufte bellum mouerit contra l.ipfum H. ftudeatis
inducere vt vniueifa per tuiufmodi violentiam occn-
pata reftituat conquereti, cum a przftito fibi iuramen-
to prorfus abfoluentes. Quod fi acquiefcere nolUerit,
ipfum ad hoc(fi pnjmifla veritate nitunturjcogatis per
fententiam ercommunicationis-i tcrramcius mterdi-
fli fententiz fupponentes.

T{on affringitur ijuii ikram en to ad implendum cjUod iura -
uit.fi ab aliapartenonimplctur, cuttu rej}efftt praPUtum tli
iuramentum.h, d.

Iuramentum autem quod I.fe afterit przftitifie: fi de
affenfufaiftum eft vtriufq;, eum non ligat, quiprzfti'
tit, dum ille cui pizftitum fuerit,feruare negligit,quod
promifit.

CAP. XXX.

Clerici non habetttet temperalia a lateit, mm tenentur ek
prali are iuramenta fidelitatii.

Idem in concilit generali.  C

N Imisdčiurediuino d  quidam laici vfurpare ni-
tuntur.cum viros ecclefiafticos nihil temporale
obtinentesab eis, adprzftandum fibi fidelitatisiura-
metacompellunt.Quiafecundu. Apoftolum, « feruus
fuo domino ftat aut cadit, facri auftoritate conctlij
prohibemus,netales clericiperfonis fecvilaribus psse*
ltarecogantur huiufmodimramenca. /•

CAP. XXXI.

£hti turne non effe contra alijuem.potejlin caufispropriit 0 »
eeclefiafiu effe contraeum.h.d. fecundum mteUcltum gtoffa.
Honor. C.Canonic.^lnriochen.

P Etitio S  veftranobšs exhibita, centinebat quod
ecclefevAntiochena vacante,princeps Antiochen.
timensconfpirationes aliquasfiericontraeum,avo-
bis iuramentum extorfit.quod contra ipfum non eff»-
tis de cztero: [/ 8cqT.] Interpretatione•* congrua
dedaramus , vos iuramento huiufmodi non tencri,
quinpro iuribus Schonoribusipfiusecclelizac ctiam
fpecialibus > veftris legitime defendendis contra 1 -
pfum principem ftare- libere valeatis, coetcendo vos k
machinatione dumaxat, per quam idem princeps de-
beret lzfionem perfonz vel fui ;umffionem incurwr«
principatus.

L 1  C km autem duchu princeps adeb aduerfue ipfam ceclt~

a - Cap.t.eod.tit.in 4.eompiUt.  b Cap.z.eod tit.in 4.
oompil. c Pater./Ub la nor. III  d. Cap.3. eod.tit.in
4.comptl.  e r.Corint.3 .  f iuramenta.  g Nota juto
condittones intclligantur in iuramento. de tjuibiu *Areti.iu  §•
aque.Irfi.de exeep.laf.in l.fieonutneret.ff. dcmri/d.  h In
vno^Hoc autem interpretatione eongrua.  1  Specialibtu le*
giturin oranibue firiptu, liitt in abjuotvulgatu mandate Ur
eaturJpintuaUbiu .

k }

300

Lih JI. Tit. XXV.

299 Decret. Greg.

fiatu Jreeputtites babeat cpuatl itncs.net vos ipfideeffe ecclefie. fi¬
no tp/ritt derrimenttpnePhttnec trdem audetts adefie,ne videa-
vinu con Or a  diflumfaanc iuramenrum, fiftedre nohte hurrkliter
fupplitaftu.vt vohu Jtsper ‘nospatentaprouidere fiolicirudine di-
gnaremur.Nos igitcer vtilitart ecclefie eiufdem ir fialuti etefa¬
rna vcfira.ir htnoridifliprincipu paritetprouidentes .]

CAP. XXXII.

C tim agitur de vfiurit,poteft iudex in ejtialibetparte lira ex
tf Slepo fiio defietentibut probationibiu exigerc d partibua sura -
ničnim de veritate (Učen da Et eadem rationt idem in epualibet
crtufii.in epu,-. imminetpeccatum,fecundUmPanormitanum.
Idem archidioc.ir ntagi/lro G.cane-
nico Tuli en.

E X liter is <* vefirisaccepimus,qubdfnpercaufa v
furarnmvobis pro G. contraE. ab apoftolica fede
eommifia non potuit perteftes ipfius G. per teprodu-
flos de fortis quantirateiiquere , licet de obligatione
{fignoris conftitiflet. vnde expedire videtis ,quod exi-
gatur de dicenda veritate a partibus iurameutum-j,
ciim exfarnaqHafinotoiiumhabeaturprsfatum E.ex
quadam terra ipfius G. fibi titulo pignoris obligata,
fortem Sc amplius percepifTe. Neigiturexhuiufmodi
iurameti defeftu iuftitiafocculta veritate) fuccumbat :
mandamus,quatenus pattes ad pracftaitdum huiufmo-
diiuramentum per cenf.eccic.adpel. remota cogatis.
CAP. XXXIII.

St' pefitue in dignit are alienat bona dignitatit,ne valet alie-
ttatio, ir ipfemet reuocare debet non ebftantc iuramento di non
rcuocetndo,maxime fiprim iitrat non alienare.hoc dicit,fccnn-
dutn venim inteUeflum Panormiranus .

Idem CoRojfcn.  b archiepifcope ir titts
fiiffraganeu .

I Ntellefloiamdudum,qu6d chariffimus in Chrifto
filius nofter Hu gariar rex illuftris,alienationes quaf •
damfečerit in prsiudicium regni fui, &contra tegis
honorem.Nos eidem regi dirigimus feripta nofha, vt
alienationationes pra:diflas,non obftantc iuramento,
fi quod fecit de non reuocandis eifdem—',fttideat reuo¬
care. c  Quiacumteneatur&infuacoronationciu-
rauerit iura regni fui & honorem coronaraliigata fer-
uare.illicitum profefto fuit , fi prsftitit de non reuo¬
candis alienationibus huiufmodi iuramenmm-' : Sc
propterea penitus non feruandum—’.

CAP. XXXIII!

Si mulit? turauit alicjuem ejje marirum, ir Juccubuit, ejuia
tditer non probatiit, non datur nec dtnegatur ei licentiacnm
alio contrahendi.

Gregorius I X- epi/iopo Centman.

M Vlieri,qua: in iure praiftito iuramentoadferuit
virum talem in ipfam perverba de prafenti ma-
trimonialiter confenfiffe probationes alias non ha-
benti, vitoab eius impetitionc .pet fententiam abfo-
luto.necdebesiicetiam darecumalio matrtmonium
contrahendi,ne auffor periurij videaris : d  nec hoc
ei dicimus prohibendum :ne forte fi faifum iurauerit,
matrimonimn contingat legitimum impediri : fed
fuE confčientia; eftpotiusrelinquei}da.

CAP. XXXV.

Jfiui iurauit feruarc fiatuta edita , dr *poftea per illud iura-
tnem um aitrer non iurando promifit feruare eden da fen p Ule a
edita, non tenetur ex iuramento ad nouiter edita.hoc duit,fe-
fundnm venim inteUeflum.

t Idem—'.

C -,Lericus,q.uiiurauitfe ftatuta in ecclsfiafua edita
v fcruaturum,promittcns per idem iurametumfla-
tutum,quodpoftmodum fublecutum eft, fidelitcrob-
feruare. Licet tranfgtcdi non debuerat, quodpromilit.
non tenetur ad illnis obferuautiam ex debito puftiti
iuramenti.

CAP.  X X  X V I.

Turantrntum Urit decifieriura a tudi e de/atum ,fine ittffa
caufli recnfari nonpttef : dr!a' um vero a parte , ličite rettfa-
tur ir refertur-.in AČfeone tamen famofia non licet r:oreftrre>
hec dicit vfifo ad §.fianc. ,

Idem H. indici.

I Vramentum *  ateparti delatum.nifi iuftadecas-
fanon potuit recufari Quamuis,quod in iudiciol
parte patri defertur,recufari pofiit ličite,ac rcferti.Nec
liceat conuento famofa aftione referre huiufinodi
Iuliurandum-,.

d flore mhtl prob Ante, rent  ir/? *bfip omni enert abfoluendut'.
fi vero prafumptto eft prt eofiefertnr ret turameneum, vel iff
aflori etnfideratit pe"ftn:arum,ir caufie circun/lantiif.b.d.

Sane u adicr b  omnino in probatione defeceriti
rctis debet (Sc fi nihil ptiftiterit) obtincic_>. Prafum'

1 ptionevero faciente pro illo,reo deferripoteft.ado-
ftendendam fuam ipnocenriamiuramentum-i.niliiii'
dex(infpeftisperlbnarum Sc caufiecircumftantiis)il'
lud aflori videat deferendum-c

D E EXCEPTIONIBVS.

T l T V L V S XXV.

CAP.  I.

Si teflit de crimine centra cum exccptt contiincitur.vtid ,f!
conuiflut adpitrct , repcllitur a teffintonit ,fed de crimine M*
punitnr,finon tangit negotium principih.

Ccleflinus III.

D Eniq;, c  quodindifla Scperfonas teftia 1 ” 1
[ ’  Sc.p]Si crimina teflibus obiiciuntur,d e
quibus non fuerat baflenus adcufati,fedtaa'
tum pere.cceptionem opponuntur, probatio illotu' 9
criminum exhibcndaeft,antequam caufa per fente' 1 '
tiam terminetur :cum (licut canonica inftituta dec'l'
rant)teftes abfq; rila infamia vel fufpicionevelms 1 ) 1 '
fefta maculain fetendo teftimoniorequirantgr.Q. u(l1 !
fifiola crimina,de quibus alio tempore conuidi r £
confelTifucrunt,teftibus obiiciuntur, a teftimonio
pelli pofliint : quia licut Stephanus papa d  & 111
pontifices c  multi Romaniteftantur.npneftcrede 11 '
dum contra alios eorum confeflioni, nifi ptius fe P'°'
bauerint innocentes. Cxterum fi de ctiminibus zdf'
lam exceptionem obieftis teftes conuifli fuerintlj 11
confelli , poena ordinaria mulflari non debentflU^
adcufatio in ipfos, fecundum iuris ordinem non p [ ®
cedat. Sufficit ergoliaperhibendotcftimonio rep c ^
lantur,praefertim vbicrimen quodeisobiicitur, cal1
fam.de quaagitnr,contingercnon videuir.

[ 1  Quibtu ante iuramenrum vet depofitionts nihil id'
fl nmfuit.poft atteft Asior.es piibucatas poftet opponi, lite  ■' n
mana ecclefia de lor.ga confuetudine obtinstiJJ: cognofcaf,vt 1*
te turanientum vel deptfitiones ir poj},in dtcla ir e litin p 1 '*
um  tePhunflegitima excepriopofiit opponi,ir~\

C A P. I 1. f

TJeoexcipiente de excommunicatione contra afltreni, nt
obffar replicatto commienit.  _.

a Vide Gnid. Pap. hic,ir Bear. Thom.2.2. cj.78. art.j.
b Colon. ed.Cohcen. in omnibue.  c Vide L. prthibere-§.
epiiodplanc perBar.fi. ejtiod vi autclam.  d Turameneum
non debet deferri ei,«juent sredinim incurfurumpcriurium.1.2.
C. de ind. vidni.tol.

a Vide Guid. Pap. hic.  b Vide B arr inl.i.U
cept.Spec.rit.deprob.Salic. ir alij in l.tjuiaaufarc.C.dct'
do.  c Cap. r.eod. tir. in 2. compitat.  d Epift.tM

Burc.lib.r. Dec.c.tdj..  e fiilicetFeMx,CaUxnu frDt

fut, tjuarum refert Bnrcb. de boe rt difla libj. Tlccr. c- l( P'

dr ‘ 72 . \ -m

lunote * 11

301

Innocentius III. archid.Richemundia.

A Nobis expartctua ^ fuit qua*fitum, ^ vtrumis,
qui excommunicato in locutionc vel orationeL->
(cientercoinmutiicat, excofcnmunicatum ipfum alua
podit adcufatione repellere, cum ille communionem
mmifmodireplicct contracum-;.

Nos igiturinqin(uioni tuše t.r.quod ipfe ab adcufa-
tioneillius poteritreraoueri, cum priinus acommii-
*>ionc fidelium lit exclufus> fecundus vero tantuma
feciamentorumparticipatione fitremotus. c
CAP. III.

Htibenspihni beneficia^ contra ali um depluralitate non ex-
*pit. hoc Anit Jcann .^And.

Id cm lAudicen.ebifcopo.

C Vmtccleliafticz? d.  prouilionis officium: [ t  &.f.]
Mandamiis,quatenus Ia.faciatis prsbenda;illius,
J e ^uapcrC.prxd.no.nofcitur inueftitus pacificapof-
jeliione gaudere>cum exceptioncm illam—>, quod prse-
^tus (a, in alia ecclefia beneficium poflidet,ei non
Podit opponere, quos conftat varia beueficia in diuer-
ecclelus obtinerc^j.

C 1  "fro Cjunffioneficjuiiem epu& inter dil. fil.NcuArien.cn-
f^ulutn l.clericum fuperprabenda Nouarien.eccle/i* vertc-
aiH Ltam nuncij cap:tuli Cjuam idem l.ad. fcd.apoft. accejfe-
tkntl  & dum in noffra & fr at rum nottrorunt prafentia foret
' l ! Uc } i  ptrtium confHtuta.prO ipfo la.fuit talit er in noflro ati-
f °no allcg<irum : t]uod cum placuijfet bo.me.ec.pp.p.n.la.pr a-
tH damNouarien. ecclefia, qua fuerat majrffri B.defin.ad
• ttces  'jMrundam C ar din alt um conferre , # ipfum de illa ma-
** fropria inueHirefie apofi.fid. mandato fuit poHmodum in
^Poralem tpfiuipojfefiionem indutttu, quoniam non permit-
canonhi pofiidere. Econtrario vero Nouarien.cano-
,Cf  nfondentcs, exception es quaplurtma6 allegabant, cjuibtu
U.aperceptioneprabemla repeliere omtuno intendebat.’]

C A P. I I I I.

^den fiatuerc debet terminum adomnes dilatorias propo-
V.^ipofi qumexcipientem non audtet } n/fi tn tribiu cofih tu

^ Idem epifcopo Helien.

D Aftoralis *  Quoniam per dilatorias exce-
U, f P tl one$ malitiose nonnunquam caufiarum tcrini-
" tlo l>rorogatur,inquifit'ioni t.refpondcndo decerni-
^ s )Vtintracertum tempus'a iudice adlignandum-;,

(  nes  dilatoriar / proponantur. Ita quod li partes
h r  ^voluerint aliqtias opponere, quas non fuerint
^.! e ^ atl ’> n ullatcnus audiantur, g  nili fortč aliqua

DVexceptionibus.

—---aliqua |

01,0  fibi competes exotta fucrit: vel is,.qui volue-


Cani  opponere, tidem faciat iuramento, fepollmo-
a iiltms notitiam perucni

tk  C At. V.

"""Hunicativ excipcre, dpprl/are, emnem defenjio-

hoteli- ftd vera n urn tre n nn ho+rft

C

‘ klre f’teft,fid recunuenire n-m pvtrji.

. f  _ Idem monachit far/hn.  li
tiinttr » ptiorem & cormeimim de Argcnto-
le °tie°/ ^ cx P artc ' rn a.Jc nobilem virum S de Mali-
50[, dioec 1’icla. ex altera , fuper daiiin,- & aliis
K"^bis exdelegation -noftra quarftio verteretur,
Iu 4 - ' J tOre ipfiusnofcilis veftrum volčine dedinare
Pt 0  "« : 0,e o quod duos ex vobis habebat fufpeftos,
((^loimonafterij allcg.mit parti ciufdem nobilis
'\JJJbt^vi«culdexcommunitationisad(lriclus) cx-

*iff t '-‘t'.nd.tit.in).tin,:pil.  b rcqui/itntn. c  T>i~
* *» phinlm.  d Cap.z.cod.tit. in ; nmpUat.

%c.j ' ' "f ^d.delegi cpaftorxlu.ri^uire qutfunt hi dc-
r ^v, ^ ''t.inj coMpilat. Vide BMd in 1 .1  . Qursd vi aut
V,ie ! fin. C dcttcepr.  g Vide text. inturb.
ntrar.C.deproi/At.  b tfae duopoftrem*

■ 1  CcLp.z.eU.utdf UMPtUt.

■ 1  riM*ks.

302

ceptlonis huiufmodi beneficiuinterdiclum: ['
lnqmfitioni veftri; duximus refpondendum,qubd prf-
dieto nobili legmma dcfeulio in iudicio relcruatur, &
maxime iudic^j « reculatio, cum periculoium lit čiv
ram fufpeftoiudicelitigare,acfufpt'inris iudicibus fcd.
apoft.caufam de certa confcientia t>  non committatv
vnde in talibus non excommunicati fauor adtenditur,
fcda;qunas iudicantis, cum non debeat daudicare iu-
dicium: ac fatis videatur abfnrdii fi aftore impugnan-
te.reodefenlioniscopiadenegetur,quia lic condem-
nareturmultotiesabfoluendus.Forrocum excommu-
nicato,qnando in caufa ablolutionis exiftit,non lir ul¬
iti denegandafententia.necinterdici debet eidein ad-
pellationisremediuni.ficontra iuftitiam condcmna-
tur,quarationein vno eodcuiq ;  negotioiplialia legi-
timafubtrahaiitur fuifragia , non videmus. Caterum
non fic in reconuentionc fentimus: ne quod in de¬
fenlionis remedium fuliineturuid impugnationis rna-
teriam extendatur.

c 1  C»m enim exeomtnunicatue non reportet ex contumar-
cincommtdtim : valeatconncniri, fedexceptianu Ubmimpof-
fet hubereprogrejfum velrecurfiim,traheretHr multotietinf*-
uerem,quodeH inodiumiutrodulium. Vnele pejluluffu fedie
npoBolict omculo edoceri, qn.dk ter in hee duuttatiouu amcule
procedere debeatii.']

CAP. VI.

Excipiem , non vide/ur fnteri ea, atu in sxceptiene im In..
duntur.Et exceptio fetljipote/i etiam poji fententinm opponi.

Idem monarhu Farfen.  c

C Vm d  venerabilis frater nofterl. Sabin- epifco-
pus coram diledis filiis noftris R.tituli S.Anafta-
fia:presbytero, & p. fandauucia; diac. card. quos libi
& R.procuratori veftto concefiiinus auditores, eccle-
fiam fandi Viti cum fuis poflellionibus & pertinen-
tiis petiuiflet, adfcrens candem ad fe in fpiritudlibui
& temporalibuspertinete.Idem nondum epifcopi in-
tentione fundata e  prapropete Cc rclpondit: quod
ettidifta ecclefia dudum fuerit ecclefia Sabin, fubie-
fta,eam tamen non poterat epifcopus vindicare,quam
e.vpermutationis caulaFctfen. monafterium obtine-
bat.adhocprobandum quoddam eshibesinftrumen-
tum_>, in ouo contineri prima facie videbatur, quod
TheodoliuS epifcopus cum fuorum facerdotum ad-
fcnlii ptadiftam ecclefiam landi Viti, pro quibul'dam
eccleliis Sc rebus aliis iu cambium vcltro duxit moivi-
ftetio conccdeudain—.

Adhac epifcopus propofuit memoratus intentio-
nem fuain pet huiufmodi rcfpbnfibne ede fundatam.
cum enim pars vcftrarcfpOnderitfedidam eccleliam
ex permutationefada per Sabin.epifcopum obtinere,
conhteri perconf oums videbatur feqredere_i,quod
difiaecclclia tempore pennutarionis pertinuit ad tc-
clcliam Sabin, cum permutatio inter contračius bona:
fidei computetur.ncc cum alio,quam cum domino, vel
cum eo ,qui habebatur loeo domini iegitime valeat
celebrari : [ i Sc •]"•] Porto memoratus epifcopus ad
probandum,quod iam dicla ecclefia ad fe in tempora¬
libus pertinebat, quofdam tcftds iuduxit,perquos nk-
tebatur / oftenderc_>, quod um diftam eceleliam-j,
quam molendina terras, St alia bona eius Sabin, epi¬
fcopi diutius poflederunt, de illis pro fus voluntatis.
arbitrio dilponendo.[ a Sc q.] Intellesimus fupradi-
dum epifcopum intetionem fuamminime fundauide
per tellium depofitiones, vel procuratoris fupradi&i

3  | ilo/iien.infiitn.rit. derecttf.&ejun/int iujht ca*,
fa.  b ad./crentia. c Farfcn. dl. Eranoren. In quibuf
dam itu : Initocen 11 l.dtMd. Hgchemundu.  d C <i p. ^n.
DcconfeCin 4.compilqt VtdcDrn in cap.cvceprione. De reg.
inr.^idde T(omd. in /.mm mmier.ff.fol.matri.  C dl. pr«,
pit. t videJ/Mur.

k 4

;o 3

Decret.Greg. Lib. II. Tit. XXV. 304

refponfionem, quia exceptionem obiiciens de inten-
tioncpartis aduerfte,non intelligitur fuifte confeflus,
vel per inftrumentum cx aduerfo exhibitum_>, cum in
cq  Theodofius epifcopus a quo permutatio fafta pro-
ponitur,non dicatur epifcopus Sabin. quanqnam in
tranfcripto,quo procurator vtebatur.adpofitum fuerit
Sabin, pervicium falfitatis. Licetautem nimisexcef-
ferit,qui tranfcriptum illius inftrumenti falfauit, quia
tamendeličlum perfonae in damnum ecclefije redun-
dare non debet,ac non folum antc fententiam,verum-
etiam poft obiici poteft exceptio falfitatis, cum falfo-
rum inftrumentorum prxtextu lata fententia, vfq; ad
xx. annorum fpacium valeat retradari veritate com-
perta: nolumus vt per id monafterio veftro praeiudi-
cium generetur.

Quiavero nobis conftitit fupradidam ecclefiam-^
fanfti Viti conftitutam efle in dioeccfi Sabin.epifcopa-
le iusin omnibus eidem epifcopo adiudicauimus in
cadem->,iftis duntaxat exceptis,qux per authentica
fcripta ei nofcuntur efle fubtrada, cum per priuile-
gium vel per prsferiptionem legitimam nullatenus
probaretur exempta.

Verum quia dičtus epifcopus, <^ui eandem ecclefiam
vindicabat,munitum fe praTcriptionc legitima non
$ftendit,quanquam prebaueritepifcopum Sabin, bo
na eiufdem ecclefiae aliquanto tempore poflcdifle: vos
ab impetitione epifcopi quo ad temporalia eiufdem
ecclefia: fententialiter duximus abfoluendos.

P 1  ^Adiiciens etiam quodfi cofefiioniftare vedet »nquan-
tum contra vos facere videbaturdrihrumentum ramen h muf
modi contra fe rntnime admittebant,quia nec tabeli ion is autfo-
rirate nec fubfriptione teffium dignofitur ejfe fulcitum. Srd
ad hacpars veffra refpondir , quod cum procurator iti modum
exceptionis id obiiceret , non videbatur de aduerfapartis inten-
ttonefuiffe confejfus , cjuia iuxta legitirnas fan£hones 9 qui ex-
%eptione vtitur 9 non ajhmatur de intentione aduerftrij confite-
ri 9 adiungens quod et/ipermututionis tempore cetnobiumforen.
čredidertt ecclefiam dittam S. Viri ad Sabinen. ecclefiam perri-
tjerepradičfus ramen procurator ex certu caufis /eu verifimili-
bus conicff-uru credulitatem fuam poffmodum potuit talirer
in formare vt crederet eandem ecclefiam ad Sabinen. ecclefiam
tune tampone non fpeffajfe.']

[ 2  Super hi* igitur fr aliispropofitu coramfupradiclii car -
dinalibus deliberatione cum fiat rib us noffris habtta.']

CAP. VII.

Si exceptio iurifdiftionis, exclufiua, propter quamfuitad-
pellatum,probatur vera: iudex adpellationi* no n debet deprin-
ctpali cognofiere./ed fuperfedere.h.d.inteUigedo 9 quodifit eriknt
iudices adp c dat ionu, fr efi notabilu inrelleffus .Panor.

Honorius III. abbati S. Huberti frfantti
Martini Leodicn.  a

O .Lim [ 1  &.).]Nuper vero  exparte Gu.fuitpropo-
iitum,quodliterispr£.n.Treueren.archiepifcopo
prxfentatis idem VV.excipiendo propofuit, quod au-
doritate ipfarum refpondere minime tenebatur, quia
vitra duas dietas extra fuam dioecelim trahebatur in
caufam &quia didus archiepifcopus Hanc exceptio-
nem admitterc recufabat, vocem ad nos appellationis
cmifit &.pjPorro procurator partis ^ aduerfa: re-

frondit quod idem Guil. vitra duas dietas extra fuam
dioeceflm minime trahebatur, cum ipfe archiepifco¬
pus terminu in tali loco ftatuerit, qui remotus ab illo
non erat vitra,quam prouifum eft per conftitutionem
concilij generalis [ 3  & -p] Difc. v. mandamus,quate-
hus  fi procurator didi Gu. probarc potucrit exceptio-

a  T>? materta httius D ter. quatenue agtt de dieta: Vi Je
Bart.in l. i.fiqui* caut. Imola in l.continuue. De vcrb.oblig.
^Alexand conf. 22 . luc.confidcratu vabit fiaiuii^ i* +. volum.
k ipfittt c ometa.

nem, quam coram archiepifcopo propofuit firpediclO)
videlicet,fe in caufam trahi vitra duas dietas comr*
conftitutionem concilij generalis, * vos appellatio*
nem dicfti Guil.legitimam dccernentesnegotio fuper-
federe curetis.

[ 1  b uitnofiru auribus intimatum y quod cum fe.nte.T.Pp*
p .n. mandautjjet ven.f.n.anhitptfc. Treuer. vt compafinonm
in ter nobiies viros Lcomitem De/os. & VV de Hollandia truct
fignatos Treuer dione. fliperrapru nobdu mutieru vxcrumfi
dem comitis,tenis čr rebus aliis amicabiliter ratam faceret ob-
/cmari , dido vero V V.m ten te venirc cof ra dittam compofti «-
nem,& fe adapoHolicum di/fugium <.onucrtente : idem archu-
pifcopus appellationi eius non deferens , quktnfiiuolam ejfede -
creuit tnprafatum VV. qui abas erat vincu/o excommuMct‘
tionis aflrtbtu* ,Jpeciahter propter compofitionem praditt*#
excommunicationu  , tn terram fuam mterditH fentevtut
promulgaiiit.Cum% poHmodum dtl.fil.G. dich G.procurator
n o Hraš ad vos fiiper executione fententiarum ipfarum literat
impetrafief,& H. procurator V V. prafari in audientia puhlic
contradixtJfet eijdem ven.fn.^ilban. epi f op. fr dil. f- G-S*
Al.in Cofint dtac. card. quosprocuratoribus antediefu audito-
res dedtmus ->quia per ea qua ab eifdemfueruntpropofitacorara
ca conHitir mamfeffe dichtm V V .ex communicatioms viniw
effe innodatum ,procuratorem etufdem VV. ad impetran^ 10
hterasvel contradteend. admtttendum non ejfe fententtalit^
deereuerunt , /1 ter is , quas ad nos procurator duh corrutu M? 1 '
trauerat abfolutis Si os quidem ad mffaniiam procuratorut f ‘
mita fupradičh alterim partis aHunam metucntes , vobU
dvnw tn mandatu vt in comnujjo vobts negotio tuKtafortn^
m pradittit noffris litem exprejjam , rationcprauiapmedcrtM
It ter as deiernentes c ar ere vtribus fi qu*t fone a nobis f*? 1 *
pramifiupro ipfo VV inpraiudnium tpfius comitis per
pttonern contigit impetrari , qua plenum de pradittu
ciant mentionem.']

L 2  Sed prafar us archiepifcopus app. contempta
V'en. fi.n.Treueren. eptfc. vt compofitionem pradtHctmf iiSrl ^
percenf. eccle. firmiter obferuan; adietium etiamfutt e*p* r  *
prafati VV. quod duha comes appellationem fimolar*

uens antediftam ,excomrrumcatus ad nos extffens v#*

".id*

racita lu er as tmpctrauit fupraddtas , quando pro partOff .
VV.futt humtliter fuppltcatum, vt cum idem ac terrdfi* 9
non & ali a bona fub apoff.fed.proredtone confiffat if u P er>lC
fibi prouidere mijericorditer dignaremur, non obffantefi ntl ^
tia quam tncurrerat>cum Ludouico in lAngltam trcinsfi rin
cum ipfum abfolusrimus ab eadem. 'Afss igitur eideai e* (0  .
municattonts vinculo abjoluto  , prouidere volentes > abb*
Laurentij & coniudtcibus fuu per nofhai literasdedt****.
mandatu , vtfi rem inuenirent taliterfe habere , rcuocat ftn
ritum qiudqurd inuenirent poH appellat.huiufinodt
tum } caujam audi rent, & fine debito termin arent, ahotj^r  a
tes ad c x amen noslrum remitterent app c U ant m in eX P
legtttmu condemnanres.] ^

[ 3 diectt etiam ipfius comitis procu ratsr

Sl us VV.autfo.tam dii1tpradeceJJ'orif,akaefiexcomm* n,c  ^

u  . . ...... J  _ ... ^ ... /. M  ,7 ... a  Lh/i o  »*■*' ■

ne t-gattUjde qua m liter u ad tam dilJum tbbttemb-f

. elfitr

ena comudtcei dir c fl is nullamfecitpenit tu mentionem- ^
petiuit fitpradtcli comitu procurator , vt eas ob cetufas * ar ^ [rS .
etos decerncremas irritks & tnanes. £itia vei-o m tun tu co
riratf tiohu con ffare ttO?I  '

<11$

not at c proponentium de veritate noOu covffare non
C A P. V I I I.

Pro defenfione fuaecclefia potefi quis opponere
excommuntcattonuperiurij,vel aham legitifaam
nec per rcpli. at ione excbmunicattonu vel periurij rspedtf J

Idem archid. T ran fig. fr offictalifr l-ca- •

n on ico Turonen. M

D Uefli filii S. &P. ac C.canonici eedefo^
Mana traufmifla nobis * petitionemon®^,-

a Lateritn./kiiltnie.I I I.C.J 7 .  b

j r/iu muttK.

op*

De exceptionibus.

305

tptod cum M- eanonicns einfdem »eclcfis ipfos coram
delegatis a nobis traxiflet in caufam fuper eo, quod fe
oppontinteleftionia quibafdam canonicis « Gran-
den.faftedeipfoin priorem ecclefisefupradiftauiidem
propofuerunt,quoddiiftus M. non debebataudiri,eo
quodexcomrmmifatus erat, & penurij crimes irreti-
tus. Cumq; diftus M. prtcfatis G. Sc  P. periurium,& S.
e.ttommunicationem in modum * exceptionis & re-
plicationis obiiciens.eorum exceptioneme]ideiem-
ttretur: procuraror eorum propofuit, quod eius fuper
boeprobatiorecipi non debebat, quia Sefi obieftum
pnfatis canonicis periurium probaretur,non eflent
ftapter hoca defenfione fuarecclefi# rcpellendi Ad-
•ecit etiam, quod contta excommunicationem didto
M.inmodum exceptionis obieflam,txrommunicatio
fitpradiftiS. replicari non poterat: quia exccptio ipfi
M-oppofita Scprobata, eundem repelleret ab agendo:
teplicatio vero fspednftum S.nequaquam a defenden-
do repelleret, fi etiam probaretur: [ ' &■)'•]  Ipiive
r oiudices interlocuti fuerunt,quod prius probatio
■'esreciperentfuperreplicatiortepraemifla, c propter
quodad noftram audientiam fuitadpellatum • Quo
fitcamandamus. quatenus fires ita fe habet,renocato
W:tritum,&c.

[ 1  Opare petebaturvt omifiie probarionibue Imiut repli
cjurLuf etiamfi probaretur /abor.vr prao/lenfum efi.
a>n famcretur,inanci probationei reuperent. adprobadum
‘huda ipfi M.dictrent producendai.

CAP. IX - .

Sipcrexceptiencm fufpenfionii cotra cjuam replicarur de nul
toote.ordinatio ecclefia retardaru-fit abfolutio ad cauteiam.

Gregorius nonus-I-tr M Canonicit
Vraten.

A Poftolica fed. d & infra. Sane vobis apud fed.a
Poftolicam conftitutis, quadam fufpenlionis 8t a-
fc °t!onisd beneficiis/ententi* funt in modum exce-
P Cl °nis obiedbe.Quas'licer proponeretis ves poffe n ul
lss eneperteftcs idoneos &inftrumentaprobare:Ne
orditrationem Tragen. ecdefiae, propter quam
,Cll watis,huiufmodiobiedionis obftaculocontinge-
<stI etardari:Sententias ipfas rclaxamus ad cauteiam.

CAP.  X.

'*<Mnmumcationu txccprionc non obftante valet referi-
impetrutum in caufa adpelJationu  , licet de cxcommunr-
^nne Ura poli adpeliationem d grauamine nonfaciat men -
boe dicit. jp [ecnndum Itoc c!I cafuo no. drfingnlaror.
?H ?toforrt pofiet colligi vna regala , quod de innouaropoli
f’*ttion e m etiam ah interlocutoria non cit nccejfe in referi-
‘ 9 ftoere mentionem. Panorm.

Idcm dnano Linconienfi.

TVlefti e  ; n  Chrifto filia: priorifla Sc  conuentus
j deCampefiia nobis fignificarecurarut,qu6d cum
jt Ct ipfasexvna parte, Sc priorem Sc conuentum de
?r ct lliaexaltera, fuper quibufdain decimis Sc  rebus
t  " s, P*o quibus conueniebantur ab illis coram abba
' S 'Senedicli & eius colltgis auftoritate apoftolfca
T^ailio vettereuir.&ipfa: ad nos ex fufficienti grana¬
ti 6 a dpeUaflcnt, ac nuncium fuum ad adpellatio-
1 jJ tl tnilerintprofequendam: prafari iudices poflmo-
j l!1 tuleruntexcominunicarionis fentenriam in eaf-
v^Noftrisergo literis luper adpellatione prarfata

^ *i. Graciacmfis eedefia.  b fj ac  dno verlra cxccpticnu

marin, matntfcr.  c VidelxirLA cumnor.jf.de
r t#  , ~b)e abfolutione adcautetam.videSpeLul.ut.de fen-

odit, Vtaure ™‘ oAdde loan.de binarna.capjlj-de malefic jp
«» P ric 'dentc. C-de dilat.  e T)e mater.videlicct
\^ eAt T *f crt ptHm impetrarum per cxcommuni-
- j Ctod.Confil.rit.de refc.iff Ifonfil.n ,dc rer.Felin
r-t-S-dt refir.

306

non farta mentione, de excommunicarione pcrcun-
dem nuncium ad priorem de Angles Sc  fuos coniudi-
ces impetratis, pars aduerfaex eo fe adpdiallepropo-
ntns,quodipii iudices eitceptionem excommunica-
tionis pradida:, contra ipfas ab cadem parte propofi-
t.un admitteredenegarunt, ad priorem de Gernemoe,

& fuos coniudices noftras fuper hoeliteras impetra-
uit:coram quibus ex parte ipfarum fuit excipienda
prppolitum,quod cum polt adpellationem legitimam
dida fententialatafuerit, & cuilibet excommunicato
dcfenfionis auxilium competeredignofcatur,metno-
raci iudices exceptionem partis contraria: (ficut nee
debebant )admittcrenoluerunt :fed cuni diflus prior
de Gernemoe Sc  coniudices fui talem cxccptionent
non reciperent earundem, ipfse ad nollrain audien¬
tiam adpellarunt- Quocircamandamus ,quatenus ii
tft ita, reuocato in ftatum debitum,quicquid poft hu-
iufmodiadpel inueneritis adrentarum, in eodem ne-
gocio iuxta prioris mandati noftri ad prafaram prio¬
rem de Gernemoe & coniudices luos direčti tenorem,
prauia ratione procedas.

CAP.  XI.

Per erceprionem excommunicationu a profccutione adprffa-
tionu etiam originalu alf or repelli non debet, boe dieit , & cdt
cajotifingulara^uatenut dtcitdeattore  a .

Idem abbatifianlh Saluaroru Papien.jp Ver-
fiellen prapofito.

S Ignificauerut nobis capitulum de Tornacen.quo<l
cum P.in fuum archiprcsbyterum clegilTent, Me-
diolan. archiepifcopas prarfentatam fibi elečlionem
rcmiens confirmare,quendam Zephum deri cum in ar
chipresbvterum inftituit ecclciia:fupradicl* : quare i-
pfis ad fedem apoftolicam adpellantibus, prapofito
fanftiStephani caufam ipfam fuperhis dicimut com-
miltfle : qui eleftionem ipforum confirmaus . & pro<
nuncians ius eligendi ad ipfum capitulum pettinerc,
partem aduerfam ab impetitione ipforum abfoluit:a
qua fententia partes ad fed. apoft. adpellantes ,csu-
fam ipfam vobis obtinuere committi. Sed a parte al-
tera exceptione excommunicatioms oppofita cor.tra
capitulum memoratum, vos minus prouide adttn-
dentes,quod prstex _ tu excommunicationis oppofita 4
profecutione adpellationis non debcat quis exdudi:
cumomnis legitimadefenfioexcommunicato in iu-
dicio referuetur:partem aduerfam non efle cogendsm
ad refpondendum eifdem perperam drereuiftis: pro¬
pter quod dičlum capitulum noftram audientiam ad¬
pellarunt: Sc  infra, Mandamus, quatenus fi eft ita,ex—
ceptione huiufmodi non obftante, iu eoderu negocio
procedatis.

CAP.  X- I I.

Tjettsin aua/ibetparte litii excemmunkationem centra a-
Sorem obijtiem audirur: jpjtmaliiiose dillutcrir , in expenfix
condemnarur; jr dato, cjuod ntm excipiat tpfe iudeoc,pubiitje
cpcommunicatum rcpellet.

Idem.

E Xceptionem * e.scommunicatrffnis in dilatoriis
proponendis reus fcienter omirteps, in qualibet
parte litisopponeicminime probibetur, quod eft ia
hacexceptione fpecialiterobleruandum,nequifquaiu
c  in penculum animac fui excomnmn!cato tommu-
nicare cogatur. Qu,i fi cam omiferit,vt ador laborjbus
Sc  lumptibus fatigetur, in exptnfis eft legitimis con-
demnandus.Excomniunicatus d  autem publice,etfi.

exce ptio non opponitur, mirilo minus eft
omcioiudicis repellendus.

a  Vide Perr. Duefiam reg.070. Inc. excommunicanu non
poleti,  b Idem BeUamcr.Dec.t26.jp Gome{.in .om. i tiiufi-
ejuefign.  c al.netjuii.  d T)emarčna vitandorum cxtom-
muniiatorum,vide fel.in c.Rodulfus De refir.

k S

307

Dccret.Greg. Lib. II. Tit. XXVI.

30&

cap. xmi.

T/jn competit cxceptio tci indica:*, no abfoiuco , quia no n
poJtidolM.

Idem.

A r-ucrfatio <* tuo periudicem nbfoluto, quoniam
tempere mota litis retn petitam ab ipfo ime dolo
deiierat pofiidere, fi eam modo poffidcat, trbi petenti
dcnuo rciiudicatsc c>:ccptio non obiiftat.

CAP.  X I I I I.

Valet rcfcriptum impetratum ab excommunicato fuper pro-
ficutione adpcUatienu, licet dc cxcommunicatione non fecerit
mcntioncm.

Idem.

T rEnerabilcm fratrem noftrum archiepifcopum b
V Narboii. qui a iudicibus ex fufficienti granamine
ad apo.fedem adpellans,ad vos fuper adpellatione fua
noftras literas reportauit, & fi excaufis aliis tempore
impetratirefcriptivintulo fuerit excommunicationis
adftri&us, dequibus ibi mentio non habetur, ad pro-
fequendara per eatdem literas adpellationem prsdi-
&m decreuimus adnsittendam. Quianihil excommu
nicato adpellare prodeffet, fi no poilet adpellationem
fuam profequi,& fuper ea literas impetrare.

Dfi P R A E S ČRIPTION IB V S.

TI T V L V S XXVI.

q  a p.  i.

tpifeoput centra ep.fcopum locumper Je conuerfum adfidem
praferibit ttiennir.fedcum vacat ectlcfia,vtl eftin fchifmare,
Iton prafiribitur contra ipfam.

ExConciIio Aphricano t.

P Lacuit,vtfiquifquam d aliquem locum ad ca-
tholicam vnitaum conuerterit.G eum pertrien
nium neminerepetente tenueritivlterius ab co
non repetatur. Si famen pcripfum triennium •  fue-
xit epifcopus,qui pofietrepetere,& tacuitiSi autem no
fuerit,no priiudicctur matrici ecelefis, fed liceat cum
locus acceperit epifcopum,ex ipfo dieintra triennium
repetere. Itern fi fuerit epife. ad catholicam fidem ex
Donati f  partc conuerfus,non eipraciudicet prsfini-
tum tempus: fed ex quo die conucrfus eft, liabeat per
triennium poteftatem repetendilocum, qui ad ipfam
tathedram pertinebat.

CAP.  II.

Tuobtss medit fummarur. Trimo fc: Tacirumitas pralati
non noect ecclefit, donečJirprafcriptum. Secundo Jictln rebus
tukaj; s non cnrritprafcriptio.Uan.odr.d.

I,x regefto Gregor.Italiz Patriciac.

N lhil S  prodeft: [ ’  dr .p] Nihil cuna fcandalo,
nihileum forali ftrepitu vobifcnm nos velledc
taufis pauperum definire vobis icripfifle meminimus.
Sed illud fcire vos credimus, taciturnitatcm atquepa-
tienriam noftram futuris poft me pontificibus in re¬
bus pauperum pmudicium non fačluram.

[ r G/orioffima fanitas frpulchritudo corporis fuptrficie,
Ji vulmu Uterinirigdfcur.at^ Uta magit cauenda cff dtfcordia
tuifatclUnurnpar prebet erterior. lliud vero cjuod in eptfiolu
noSrunuocarc in memoriam noffram cxccUe*tiaveflra Jhs-
(tiote contenditffiriptum effe vobis.

CAP. III.

Tercjutetam ir fjncerdnt poffeffionem trifinta annorum,
praferibit ecclrfia 'crr.pne.ati. koc dicir.prout /etjuirur in pra
feriptione ecelefu fr aftiuc. fr iffr  inrellcChet tenendus cit.
Gregorius.

a Te deci/ionc huius dcrrct.vi.^lnro.de Burr.inc.r. Dere
tud  b Temarer.huiiu decret vide Philip, in cap. o/im. 3.
de refer.  C Jancu um Gr at e coUeBorum exCarthaginenfbttt
concilitt ,hic numeratur centcfmus vigejimutprrmtts.  d ( a  /.
tod rit i* r.compil.  C fuit.  f udug tt.de haref cadf.tom.t.
g Ca.j.cad. itt .trt i.comptl.

' Anftoruin * patrum fanftiones ftatuentes confif
O mauerunt, 8c nos irrefragabiliter confirmamus,vt
omnes pofielfiones ad liugulas prouincias noftrorum
fratruin pertinentes, a quib.per trigintaannos poflef-
fat funtquiete 6cfyncereabfq; fynodali prodamatio-

ne,perpetuo teneantur.

CAP.  I I I I.

ftuarta decimarurn fr funeralium prafiribitur contra epi-
fcopum,fi ^uadraginta annorum[pacio non fotuatur, dr tothe*
dratu ecclrfia interim non vacauit.

Alexand.Il \.Salernitano archiepifopo  b,

D E quarta decima & ‘  oblationisdefunftorucl*.

ricusab impetitione cpifcopi quadragenali pr*,
feriptione temporis fe pofle tueri videtur. Nifi forti
interim paftoralis fedes caruiflet paftore, qui iuraec-
clefia; fux exigere debuifiet.Nam Rom.ecclef.tricnna-
lem pneferiptionem contra ecclefiam non admittit.
CAP.  V.

Toffeffor malifidei non praferibit.

[Idcm.] d

V Igilanti ftudio e  cauendum eft.nemalsfideipof
feffbres fimusin prardiis alienis : quoniam nulla
antiquadierum poireiTioiuuat aliquem malifideipof
feflorem.nili refipuerit poftquafe aliena nouerit pofli-
dereictim bonsfidci poiTelfordici noa polfit. Epheii-
nus enim legifiator folum propter vitandum milerori
fegniciem,& longi temporis errorem & confufionem,
primus tricennali vel quadragenali pra-feriptionivigo
rem legis impofuit. / Nobis autem tam in rebus co*
gnitls,quam latentibus placuit non haberc vigorem.
CAP.  VI.

Vna ecilcfia in parceua alt m us ejuadrceginta annorum J}*
no decimaspraferibit. .

Idem Mauritano epi/lopo.  g

A Datires b  noftras peruenit duasecclefiaslitigaf'
fe fuper decimis,quas vna earum in alterius parce-
cia annis xl poftedit. [ ‘  dr-7.]Tua:fraternitatitencir6'
praefentium innotefcat,quod de inre diuino fr hutnsot
melior eft conditio poflidentis . Quia quadragenali*
praferiptio onuicm prorfus a&ionem excludit.

C I ude per hoc eius abtionem putat effe extinSfam ■ altera

vero volent eas ture parochiali euincere,prafismptionem
dritre jibi obeffe proponit. Idee% tjuid iurufit in hoc cofu,tu*
nos duxttf.confnlendos.~\

C A f. VII.

Lanifpiritualia poftdere non poffunt.ergo fr perconfe^utto
necprafcrtbere.h.d. fr tjuoridie ailegatur.

Idem Parmenfi epifcopo.

C  Asfalti « quiinterR.egin r arcIiid.&nobilemvi-
rumG.fuperdecimisvertitut [ ’ &■)■!  Ideoijue
f.t.p. a.f.p.  mandamus, quatenus caufam ipfam debito
fine dccidas,non obftante prsfcriptionc temporis, vel
conccffione ecclefiafticafecularisiieperlons, fi idčG-
opponere eam voiuerlt: quia cu laici dcciinas detiner«
non pofllnt.eas nulla valent praferibereratione. (S
[ r Expenent:x tua decjuamulrum confidimus.comniti’
timtu audtendam fr mediante iuHitiatcrminandam-]

CAP. VIII.

Si contra praferiptionem xl.annorum, cjua Jota currit centra
ecclefiam,opponaturintcrruptio,vter% probabtt.

fidem.] K.

1 Ja.Ar.eod.tit.inT.compil. fr poft (foncil Later ,fub uAls*.

111 par.}S.c. 7 . inregif.Gre.nondum inueni.  b alSalolitf
no.al Saleniranen.  c Cap. 6.eod.tit.in t.compil.  d al. Ck-

mens lili.  e f ap.r. eod.tit.in r.compil. fr poli Conctl.La-

ter.par.fi. cap. r.  f Videl.fi.J.depraflnpt.long.temp.  g ab
Maurirtano.  b Cap o eod.tit.in t.compil. Bald. in traft. ds
prafe.in r .part  .r part. principalu  i C a p- >o.cod ttttn f.

compil. fr cjuare laicis drama non dentur,D.Thomai:&ib**
Qaict.t.i.f.l 7 .art 4 , R at.Vrbanui tertim. ■ ^

309  De praefcriptionibus.

I Llad *  autem te fcirevoluirms & tenere,quod ad-
aierfus ecclefias minorem prafcriptione,quam qua-

310

4 rag:nta’annorum Rom.ecclenon admittit,licet qui
iom canones comprobant tricennalein :& ecdefia fe
poteftaduerfusecddiam quadragcnaria teporisprc-
fcriptione tueri dere illa, quam inconcufse quadrapin
taann.nofciturpofledifte. Verumfide prsfcriptione
kintertuptioneinter pattes fuerit mota quiftio ,ab
tttaq; parte teftes rccipi debent:8c ti probata fuerit iu-
ttttuptiojprsfcriptio nou retinebit.

CAP.  IX.

timi praiierum ealejiailicoruta , cpuadraginta anuorum
fmcprtjčribuntur.

Idcm Sjracufane spifiopo.

CA Viaindicante * * abbatc C.coperimus intereum
V<J_&abbatem fanda: Luci ktrauem ejfe  exortam de
inibus qu*ftionem: agrimcnforis defiuitioiic illam
profpeximus finiendam.

HortamurigitutjVt ad locade quibiM eft contentio,
*ccedentes,eara in vcftra faciatis prarfentia ternunari.
Quadtaginta tantura annotum prafcriptione ytnque

Partiferuata.

CAP. X.

Tempore heifilitatu,non currit prafcriptie.

Lucius \W.dcMiJfandanc ir de Dorccflre abbatifau,
dr M agitira ^A. deVV.de Fordit.

Tj X ttanfmilia c  coqneftioneabbatis & monacho-
-C mm de Habeii. accepimus, quod cum ecdefia de
Camenone ad ius eorum pcrtineat,8c liomines de Sib.
^Vinto.ecdcfiarum paroeciani fint ipfius ecdefix:de
tici,qui pradidas babuerunt ecdelias, minuatim om-
»e ius paroeciale praiter ius funerandi matrici ecdefia:
fetraxerunt: & infra. Dif vc. man. quatcnus decimas
koblationescum aliis obuentioiiibus ineinoratse ma
t[ 'ci|cdcfia:(pr*fcriptione hoftilitatis tempore non
turrffltejrcftitui faciatis.

CAP.  XI.

Trocurationei au t debentur legatie & nuncii < apcifolicafe-
^ipiafirjbinenbojfunt.

iunocentius I 11  abba<idc[_Ccnedo.)

A Ccedentcs d  adprsfentiam notlram prapofitus
fanftiNazarij,& A.canonicus fandiStephani,fyn
*tai Scprocuratoresprimicerij & cierici ‘  Mediolan.
•k ordinariis maioris ecdefia: grauiter funt conquefti,
luud ciimipti legatos 8c nuncios apa.fe. deuote reci-
piatitSc procurent, ditfi ordinarij procurare ipfosre-
l 'uuntA' procurantibus / adexpenfas fubfidium im-
Puttiri: [ r  (fr.jT.] Volentes autem vt qnod omnib.im-
^unet.abcmnibus comprobctur. Mandamus,quate-
Jui nilididi ordinarij per fpeciale pritiilegium apoft.
* t d.apia:(>a n <iispi:ocuratioiiilnis oftenderintfeimmu
"ts.Cetiam li longitlamo tempore procurationis obfe
Jurnin non impendcrint.-cum in talibas pra-fcriptio
1 dlocumnequcatvindicare) ipfos ad procurationis
“'dnamordinedebitoliibeundam teneri dccernas.

. I 1  VndecicriciMediolaingraueejuerebitnturJibipraiudi.
^^agtnerari, cum enim per emiratom ipjam /epe contingat
ran Jhum facere rtuncioi n o liroi  dr legatoi , quanro in eorum
^euTatunibut paueiores exiifut t tauto facientei ampliuo pra-
Vv.anrur , dr Cjuonto per plure ; onua ejfet procurationis ciiui-

dl  fvi c Idil / fv.JL. . . /f ' Sl M t  /7 P T/1 tl t* -

Kr

fatientibtu faUlitu p or r ar c tur. Quo fiqnidem or-
itcumpro m fr a  ;w vigilarsiugitdr non cejjcmut, fr fpi
u ^Ujhut Dcus dedcrit ommbud minijlranM , m huiufmo-

1  Cip.i.eid.tir. im.compil. vidc E a/d. traft.de pr a.  in f.
>i e / mci P* 1 *-  ^ (up. 2. rod vit.in z.comptl • v n de it a, repo-
tfi infiripttoildem Sy racuf. cptfcopo-  c  (a.r. D c capcll.
ti. vnde rcflttuenaA ett infcriptio. cjHttndo vtdelt cer currit
^Jidpr.Tjide Specul.tit.de app.nune brcuitcr.^ida.late por
d*?****.  ^ Cap.i.eod.tit.in i.iompil.  c a!.deri

dife iurt fpecUli tueri fltiravT, non vidempurorti™ ram Ut
.ApoTicha dicafSi vobu JJiirituaiii femin&uimHttnon eft m*
gnum Ji cimah a veti ra metamsu inftantia ncffri iu*.  i-
dima Ji c omnium ecdejiirum filicitado,JicHt plenim noruut
prajentei piriter  dr rernoti.']

C A P. XI I.

Subdilue non prtfiribit obrdientiatn centra frulatum.

Idem de CoJla,& de S.Denitoprioribiu.

C Vmnon * liccat'acapitemembra reetderemo*
fufficinius admirari quod ficut referente Etacha-
ren.ardiiepifcopo nobis eft intimanim s licet eedeti*
veftrx in iptius fint dioecef.couftituts.vos tamen obe-
drre libi tanquam epifcopo * veftro contumaciter
recnfatis: i '  dr.f. ] Ideo [que] mandanaus, quatenus
prarfato archiepifcopo & eedetije Bracharen obedien-
tiam Sk.  reuerentiam debitam, ficut ali j cierici lirx dioe
celiš faciunt , impendatis , p ra: feriptione temporis
non obftante. /

[ i Cum iginer erimen ariolandijit repugnare fielus  f-
dolatria nolie acauicjtere.fuflincre nolcntei.tpuod fubditiprala,
tu Jud non oUdnlut ve rencnrier,de cemmuni f.nxon.~]

CAP. XIII.

De iuribus ad Romanam ectlcjiam Jpeffantibm eurrit Jota
tentenaria prajeriptio.

Idem nabili viro Matafelmi.

A Daudientiam c apoftolatus no. pcrucnit: [ r &

.f.] Proponebaturex parte tua Alex.pa.prxd.noft.
tibi in caftro Palatioli conceffifie fingulis annis 40.
fol denariorum Papien.quos Rom. ecd. ibi confueuit
rccipere annuatim, infnper comeftiones, balina placi-
ta.forisfačfa, & omnia iura,qux ibl apo. fed. habebat.
Sed ea tibi ratione nulla debeti caftellanus eiuldem
caftri conftantiffifne aflerebat. Adotiod probandum
inducebas prardičti papx priuilegium, & librum ecd.
Rom.cenfiiale. boe etiam nitebaris probare per teftes,
qui dicebant le vidifle prsferiptum cenfum nunciis
Rom.pon.a so.annis,& infra fuiftefolutum.Sed in.ter
aliafuit ex aduerforefponfum, quodnec priuilegium
nec libercenfualis,tibi aliquid commodi afferebat, “f
ciimpriuilegiovfusnon fuensfpacio annorum3o.&
liber cenfualis fufpecftus exifteret : quia noii fuerat in
cameranoftrareceptus.acfcriniarius alio modofeti-
pli(Tetdicftateftium,quamdixiflent. Nos igiturmagis
audoritatem priui!egij,quam depofitiones reftitttn at-
I tendentes, conliderantes etiam librum cenfualem,
j quem non fufpeftum babuimus, c  licet non in no-
I ftra, fed in eardinalis 1  S.Hadriani camera fit inuentiis,

| qui / eum. quando camerarius fuerat, de camera E.

I Petri fufcepit.nec credentes ipfum fcriniarium(cum iu
I tatu?lit otiicium fuum fidelitetexequi) aliud fcripfif-
! fe,quam a teftibus diceretur : Refpicientes infnper
I (quod eft longe validius) ipfum negotium tagere pri n
! cipaliter Rom. ecel. contraquam nonnifi centenaria
praferiprio currit : in folutione pradiefti cenfus & alio-
rum petitorum condemnauimus partem adurriam.in-
iungentes eidem.vt tibi non tanouam tibi, fed tanqn?
eccl.Rom. (cuius aufloritate debes percipere. cuius c-
tiam propter pradida' beneficia vaiallus enftis ) fine
dillicultaiepcrfoluat.

[ 1 Teconejuerenrccjuod ejuadam iura dccaffra palariole
d fe. re.^Uex.papa p.n.nhi t.mejja caiielUnen.emfdrm caflri
tihi reddere. denegabant. Doni teac.dil.fl. Leonu con uleme^
iUiUA cafln propter hoc in noii, a prafentia cenil  »mr o, audin
fccirniu dihgeuter.']

mntuj.  t al. exptnfu no Um: faO/idium f fr<.

Cap.2.coii.tit in 3 compil. vidc Ro,firgul. f 00 T/:rfr.C u ~
rialu de F hren,,a.  b archiepifcopo.  c jtp. 3. eod.nt. m ).
compil. ^Anchur. conji3,0. Paul. Carle, conjil 3 to. mcip..

In faiio prafinti.  d A jf„ c y

ant.  c  Libro ct:fit*U cicfcji*
tn loco non jHfjcSJo, jemalo ireditur. i. r.jf.jr cerv. pet. Bart•

* al.^hida

§11

Decret.Greg. Lib. II. Tit. XXVI.


CAP. X I l I I
T)ecenrena'iaprafriptione,qus. folum currit contra Roma¬
nam ccclejtasrtjcmpora jcbifnatum deducantur.

Idem tul.ir Gu.abbatibus.

C -. Ym * vobis: [ ' &•'{•  ] Licct igitur  tam legali,
1  quam canonicaiit definitione ftatutum,vt contra
Rom.cccl.qui gaudet priuilegio fpcciali,non nili cen¬
tom annorum prsfcriptio locum Iibi valeat vindicare:
tempora tamen intercidetium fchifmatum quar fccun
dum iuris ordinem curfuinprsfcriptionis impediunt,
nolumus aliquatenus computari, fed diligenti confir
deratione adhibita de ipfa computatione deduci.

[ I odliti litem dedimus in mandatu, vt in caufam qua
in ter ecclefam Hildenfen. ex mn A part e, ir ecclefam. de G and,
t*r eccl.Rom.ex alt er a dignofcitur agitari,tefies ad ptebandum
frsfriptionemrecipereciebeatis.hifnHationeprsfentium vohu
duximus declarandum , qubdpoilejuam prsfriptto contra mo  -
vaHerium fupradilium ir liber ta tern ipfus dicitur tnchoata.
/cijfkratriumfchifmatum sduerfus Rom.eccl.interucnit.']
CAP.  X V-

V ral at ut inf erior po teti pr afcribere in certis ecclefit fua dice-
•cfs totum Uu epifcopale, fubducltur tamen de prafcriptione
tempus,quovacauit ecclefa cathedralis.

Ide m HeUen.fr Rofen.  b epifepis.

A Vditis Sc.intelle&is c  meritis caufs,qus vertitur
inter Vigoren. epifcopum , Se abbatem ds Heue¬
fcham fuper ecclefiis invalle de Heuefcham,quas epi-
fcopus afferit ad fe dioecefaua lege fpeftare, abbas au-
tem eas clTe ab eius iurifdictione prorfus exemptas:.
L' !  &-V2  Verum tanto cempore probautur per teftes
ab abbatibus de Heuefcham pleno iurepolfeifs, vt vir
deantur. in eis epifcopale ius legitime prsfcripfiife:
t 2  &-f-2  Quocirca madamus,quatenus infpedis pri-
uilegiis The. Sc Of. regum ,qusabbas fuper, prsmiffa
libertate afferit fe habere, ft pctiila conftiterit, quod
vallis de Heuefcham fiti!lelocus,quem Cprsd.no.li-
bsrtati donauit, abfoluatis abbatem ab impetitione
epifcopifupereccieiIis.memoratis: Sc adiudicantes il-
las abbati pletio iurefubiedas, epifcopo fuper illis li-
lentium imponatis. Quod ft abbas in hac probatione
defecerit.audiatis probationes fuper tempore, quo in-
tra quadragiitta annos fedes-epiicopalis vacauit: St li
per tantum temporis vacafle conftiterit, vt illo fubdu-
Cto,  non fit. quadragenaria compkta prsfcriptio, vos
in iliis ecclelns ius epifcopaieadiudicetis epifcopo,&
fcperilloperpetuum fiientium imponatis abbati. Si.
autem exceptionem huiufmodi epifcopus non proba-
uerit: quia tamen interruptionem probauitcirca.pro-
ceflionemEcnrecoftalem in villa Sc eccieliadeMorta-
na, & ad receptionem ac procurationem archidiaco.
necnon.folutionem denarioram S. Petri in valle ds
Heuefcham, cnca cognitionem quoque caufarum ma-
trimonialium, d  Sc capellani lufpiciouem in prsdi-
<fta villa de Mortana, St interdiftumcapellanu inprs-
fata villa de Heuefcham, vos-fuperhis ius epifcopale
adiudicetis eidcm, fi tamen circafufpenlionem St in-
terduftum huiufmodi intra quadraginta annus inter,
ruptiofadafuit, ni cstcris ei fileutium imponentes,
qus abbasrprafcripfflTe probatur.

[ 1  Cognouimtss euiderer ecclrf as triasptr priuilegio Rom.
P tmtif non ejfe ab epifcopali turefubtrallat, mfforte mali is de
Heuefcham ft Ule locus cjuemd duobus regtbus, Rendo videli-
‘ et&O ifa/ibertatt donata bo. me:(\pp.libertati donauit,fcul
in ipfus priuilegio continetur.J

L  2  ‘Iptfiftrft per tantum tempom JJtatiuns VVigorenf,

a Cap-4 eod.tit-.in3 compil.  b al.Rdcrofcm c  fep.r.
wd.tir.in i-.tompil. vi de c. auditis.S.de inintegr reti, vbi Do¬
go. Hal m trači de pr afer,in j.p.6.p.principalu cp.r. F e Uri. in c.
tmfagabili. o.deoffie.ordinarij,  d Hodit C one tl. Tndfejf.
aoji.de: reform ca. s 9 ,■

ecetefla intirim vacaurjfct, vt tempore vacatmit fubiuSe,^'
fcnptio mtnutiefit impleta.  ]

CAP. XVI.

r Hjnpoteft fubditus cotra fuperiorem vijitattonem ant p»‘
curattonem ratione viftationu debitam .infeipfo pnfcribetd
ctuamuu alius infer/bnam alterius pr afertbers pojfer vtramfr
Idem Partfcnfepifcopo.

C Vn) *  exoffici) fuidebito Senon.prouinciamvi'
litaret, archiepifcopus Senon.per 1 ’ariiien.dicece-
fim tranfitum faciens,ad abbatis fanfli Maglorij prio-
ris de Caftres,& quorudam aliorum ecclefias eiufdcm
dioecelis necelfe habuitdeclinare:aquibuscum pro¬
curationem fibi debitam poftularct,ipfi eam inhuma-
niternegauerunt.ad fus negatiouisdefenfionemhns
folumallegantes,qu6dnon meminerant feprocuri-
tionem huiufmodi prsdecdforibus eiufdem archie-
pifcopi e.toluifle, necab eis aliquandofuilfe petitamr
[ '  dr-p] Nos igicurprsmiifam allegationemcoriiia
nullam penitus reputantes, citm contra procuratio-
nem,qus ratione vititationis debetur.prjfcribi nequi-
iicrit: quemadmodum nec contra vifitationemiplaffl
poteft aliquo modo prsferibi, & li alius contra eu«
prsferibere poflet b  V tramque. Mandamus, 1  qua-
tenus fenrentiam ,quam in huiufmodi comemptor«
de antiqua Metropolis confuetudine tulit aichitp 1 '
fcopus memoratus,vlq;ad fatisfaftionemcondigna®
facias obferuari,quia lecudum Apoftoluin *: Quil?''
ritualia feminat, non eft magnum, ft metat canialia*
cumuemocogaturfuis ttipendiismilitare. Siquid £ '
nim aliud, qujm fuperius fuerit allegatum,contraiO'
rentionem archiepilčopi obiicere voluerint St piobi-
re.nos eis faciemus iuftitiam exhiberi..

[ 1  Idem vero archiepifcopuspropterprocurationem
nusretionabiliter denegatam sllius auCioritatt referipti, f 1 "
fuper hoc a fed apo.impctrauit,aboffaorumcxccuwntM'- n '
dit: eofdcmpotimoduin,quoniam fufpenfonit fententism  »**
firuabant.viv.culoexcQmrnunicationis adjlringcnstfuot t* 12 ™
in ipfus archiepifcopi literis protpcximus continen,cf an '
dem fententiam petebat aulf .ap.confirm<ail\

C A P. XVII.

ffui alieno nomtne pofidet, nonpraferibit, necetiam 9,1*
proprio,nifihabear bonamfidem ir iulium titulam,f Pf *™
ptio eif contra eum. h. d.Jicundum loan.-And. adtkrafifl"*'
tione.Panorm. ,

\AtmVtfanoarehiepifcopoe .

rl  d  diligenti;[ t &■}•]  Cumiudicatus Calanr*'

tJ nus adius ScproprietateE.Petripertineatliciitio

ta Sardinia nullo pertinetmediare, tihi non licuitpr
te val ecdelia tua a MarchioneMaifs iudiceCalatita-
noiidelitatis exigereiuramentum:[ 2  dr-f.JNosig 1 ^
tur, qus nucius tuliš ptoponere voluitplenius C1£CU ®

fpttflis, nonintelleximus te veleccleiiamtuamiup

hoc aIiquo iute fubmxam, ciim aud.fed. apoft- non
fiendaa .per qnam a iudicibus Calaritanis.tu &an«
cefforcs tuifidelitatisexigeretisiurameina:necpi? lc '
ptionealiquamuniaris, ciim fecmidHm confsflionc

tua, ‘  nec ecdelia Pifana,vel tu fuerisinquafipoiic
lione iuris esigedihtiiufmodi iuramentii,quod / !

a C a p.d. eod.tit.in 3 . compil. Tl e mattriapiocuratiorib ff

viftationis, v ide Com il.Laterfab -AleX.t i l.c- 4 -*
noc.l J l.ca.jj.adde Concil.Oxomenfe c.vtfnpuls  dr imet
Tr 1d.fejf.24.de reform.c.rj. & Bernard. Diao. reg) 9 f "“r
Piocuratio feu vifratio.  b vtmnrp. c  aUdcofrr.a ,m
pi  r.Corint.}.  d Cap.y.eo'd'.tit.in j-compiliBonafidetJ« 1

ttrprobctur,vi.lnnoc. & Imol m ca fn.irf.urd- Oldra  ■"*

244-ir Paul.de Caftr conf.ttj.Sali.inlfiiL^deed

toli.  e ^dnconfefiitpr*iudiaaluMicatecdef.Lf ,n ‘ s '1
l.t.C-ieconfef.Bar.inl.certu-ijfedanteipfos-S-eP 2 -' *'

quodpro fiiicApoti. Caterum omnei rnatufit' boben
prejfum eli.

313  De prefcriptionibus.

(edem Apoft. ab ipfis iudicibus receptura fuifle fate-
ris,pcrquod conftat ecclcliam Romanam Temper in
quafipoucflionc fuifle, cum pro ea minifterio tuo &
antcceflorum tuorum exa<fhim fuerit, & praiftitum iu-
lamentuin: & is pofli(ieredicatur,cums nomine pofli*
detur. Si vero dicatur, quod nomine ttio & antcceflb-
tum taoruro, & non nomine noftro & ccclelix Roma¬
ni fuerit iuramentum cxadum, poflet inferri,qu6d m
tamentum praftitum de confcruando iure&honore
fcd.apoft.fuerit violatum: vndcličiteretineri non pof
fct,quodcontraiuramentum huiufmodi fuerit fcien-
ter obtentum: quia ctiam lecundum hoc loctim prac-
feriptio habere non poflet, cum in prarfcriptionc re-
tura eccleflafticarum bona fides & iuflus titulus cxi-
gantur: a  ctfietiamlocum potuiflct habere przfcri-
ptio,non crcdimus centenariam prsfcriptionem (qux
folacurritaducrfus Hom.eccl.)pofl'eprobari.

[ i Penfet Animo, ejnodillaraber/taculi archa fgnifcet,tn
fiteum tabulu virga fimulfr Manna funtiubente domin«

**wiitA,neoHaqtuim nos tihi fcrtpjijfe dure fr ampere reputa-
^ifHmtHpeUore Kom*Pont- ejuivtiiucrfs ecclefarumpraU-
topnejfedeo ah  flore dignofcitur^fr v trga correfltonis fr man-
** del/car ejfe dulcedints, vtaltero foueat humtlcs frdeuotcs ,
fr nlicjuo rtbellcs feriat, fr puntat delinejuentes. liincefl
f todHlitu vkinerib.faucidti^uem Samaritanu* duxitin Jla-
hlum, vinunt adhibetur & oleum  , vt nifi commonitionis fr
'tfortationit oleo delincjucntiura vnlnera fon ea n tur: v ut um
Kcltfiaffica fekcritatif fubfccjuitur . Licct igitur ex hi* qna
contemptu maniri* nefiru fr mandatu^uibuf wfi
fkiinut jraternitatem tuam frejuenter rnducere, *vt dtl- fil. n.

YVMarchionem Majfa , indicem falaritanum iuramento fi-
hliutk abfoluens^uod txhiberi tibi fr ti clejia Pijana fectfti,

VtontH tbftante noht* fr teelef Koman, iuraret , non folum a-
verborum,fed executionem forjttan potutjfemuas in
te Predere ecclefafficA difciplina .]
t * Super co vert articulo taliter refpottdiFfi , tjuod ab eo
* tn, Pire(juofuisfiajfumptu* adprafulatta offiiumjuramen-
^fidelitaiiipro fe.ap.ab ipjis iudicib.receptfti: fcietu teper ar
^'Pfitpum VHianumpradcajf tuum }  virum magna auefe

314-

(7 honclfatit^ui longo temperi- in curia Rom.cxtitit car

^"dp,fc tjuirj' plenim mu.it confuctudines.tprJlntnta, pr
***'' •nttcijjbm tui, tjuifuerunt miri mn^nn nuli./it te nnti-
V“ r ’ tnfuetudimm tenutjfe puriter, & feajfe^urn mhil tibi
knSenut *b upiff./id fuijfet ehdhim.'}

CA t.  XVIII.

(  in cepelin pjpfcribcre pote ff tura epi {lopa licu ibtinet
in,e * in hu Jiltt cun prnfcripft. h.d.cjue n d tttulum.

I<tcm rpifcopt Lucerno.

r V| > * olim frater epifcopc.cum abbatef;: mona
‘  c bis fanfti faluatoris de Fichcto fliper plebc Fala-
j- Jl »n*!cadjacentibus capellis ipfins in noftra prre-
j.irialitigjndo inftitutionem in eis.firalia ad iiis epi-
C0 palcpettinentia vindicares ,ad fundandam inten-
0l ' CIn  tuam ius commune principaliter allegabas,
^; U , S s “^oritate dicebas vniuerfa fpi<itualia in pr^di-
' ,s locis.qu* funt in dieecef tua conilituta, ad te ran-
J lma 4diotcefanurn cpifcopum pertinere arbitrium
taereafuperhoe promulgatum a Piftoricu.epifco
^■j^ipreabjtcroae ptimiccrioLucanisallegans.Ad
/^ndam amem intentionem tuain abbas Greg. vij.
|f J P* pradccetT noftri priuilegium exhibuit: ijuod
<£11.11 arbitrium multo videbatur tempere prje-
r t i| : P crc l"°d tam inonafterium,quam plebs & ra*
* Pt*dift* videbantur libertati donata::[A: infra.]
, t | ) lorum quoq; Kom.Pont.diflus abbas priuilcgiiš v-
/»turpoftarbitrium promulgatum obtentis,qui li
' Jtls  Pi*uilegia libi concedere vidcbantur:[ 1  &■)'■]

Quja praedičFus abbas fufficienter oftendit monafteria
fuum fupeiinftitntionibiis.deftitutionibus.&ordina-
tiouibus plebani 8c clericorum.baptifmo & poeniten-
tiain leitionbus culpis, fepultura ,decimaruin perce^
ptione,ac diuinis officiis celebrandis, tam in plebe,
quim in capellis pradiflis in excommunicando atque
interdicendo,&eriam abfoluendo legitima pfsfcri-
ptionemunitumiabbatcmipfum ab impetitione tua
fuper iam didfis articulis duximus abfolueditm , fupet
illis tibi perpetuura filentium imponendo, fuper aliia
omiubus,qua: ad ius epifcepalc fpeiflare aofcuntur.iu-
^ xta tenorem arbitrij cudein abbatem,quod ad plebena
& capellas prsdiftas fcntentialitcrcondemnantes.

CAP. XIX - .

Sj*i prn/čripttone completa priuik^ium contrartum tmpe-
trat.pr vtitur illotprafcriptioni rcnunciar. Sipraferiptio non  a-
rat completa.malamJi dem habettfa ideo non prajeribit .

Idcm.

V Eniens « ad prsfentiam noftram abbas fanfti
Martini de Pannonia.& infra. Pctiit a nobis poft-
modum idem abbas.vt Vefprimen.epifcopus non im-
pediat vel faciat impediri:qno minus omnes,qui in Si-
magien. parcecia vel comitaru conlillunt de omnibus
qu.epoffident,deciinas fibi foluant.fieut in priuilcgiiš
Pafchalispa.pr3ed.no. Scfanftiregis Stephanicontine-
tur. Prsfatus vero epifcopus poftulauit.vt decimas Si-
rnagien. comiratus intra fnaidioecef tenninos confti-
tutas,quas detinet idcm abbas,fibi reftitui faceremus,
niti aliquo iure fpectali feipfas poffidere monftraret:&
infra. Chrifma vero,oleum fanftum,confecrationes al
tarinm feu bafilicarum, ordinationes clericorum, qui
ad faeros ordines promouendi fuerint.clerici ecclclia-
rum vclcapellarum ipfius monafterij, quod eft in Vef*
prim. dioecefi conftitutum, a Vefprimeh epifcopo po-
ftulabunt: li quidem catholicus fuerit,& gratiam fcd.
apoft.habucrit, & ea gratis fine prauitarealiqua volne
ritexhibere:alioquin ab alio,quem maluerint,prifule
catholico fufcipiendi ea libcram habeantfacultatem:
ficutin priuilcgio difti Pafchalis.8c Alesan. papa pri-
dece(f.noft.perfpeximus contineri. Non obftante pri-
uilegio Clcmentis papa, perquod priuilegiis fuorum
pridecelforum non exntit derogatu,cum de ipfis nul-
lam fecerit mentione, prifertim cum Sc  ipfc Clemens
priuilegium illud conceflerit, faluis inftitutionibus,
non folum Romana -  ecclefis, fcd ipfius ctiam legata*
rum. Nec obftare poterat praferiptio, quam idcm ab¬
bas in fuum fubfidium opponebat:quia li conlumma-
taerat,quando ab Alexandropapa priuilegium impe-

b' c  ^ Cop.i.nd.tit.in }.compil.ViicCuii Pap.

<1 M. '' rra %f at p‘ rt ‘appr<ibntuut.5.dearb.ia.erpart.

Vz -ntrb»,prad.ito^.oiuiub.)rtauuJlr.dejunt.

trauit.iuri prafcriptionisrenuncialle vidttur, » pra:-
fertim com coram vobis priuilegio illo lit vfus, quod
fuaintentioni(qtiantum ad hunc articulum ) eontra-
dicit. Si vero nondum conlummataerat praferiptio«
fed crat in ptsfcribendo: pod impetratum huiufmodi
priuilegium, bonam fidem non habuit: 8cideo fecun-
dum canoncs non pnfcripfit.

CAP.  XX.

TJpt in foto canonico.nec ciuili,valet przf.riptit
cummalafdc.

Idem 1» C°nciiiogencri.li  c,

Q Voniam *  omne,quod noneftex fidt.pece*-
tum cft. Synodali iudicio dcfinimus,vt nulla va-
leat ablquc banafide praferipto, tam canontca, qu.im
ciuilis. Ciim generaUter lit omni coulbitutioni aiqu*
confuetudini detogandum, qu.v abfque mortali pcc-
caio non poteft obfctuari. Vndeoportet, vtqui pras-
feribit in nulla temporis partc rci habeat confcien-
tiam alieni. '

2  Cap.uDe priuil.in 4-.compil.  b Videl.vnic.C d.tbef.
tib.ro. c fublnnoc.I l l.cap.+r.  d Qap t.tod rit id 4-.c0m/.
Vide ilathifilfing tj.me. nota quod omnei  /<£«.

s\$  Decret.Greg.

DE SE NT EN TIA £T
i e unikata.

T ITV LV S XXVII.

CAP.  X.

Senttntialata contra legel vtl cantvei, non ttnet: nei ab  M
opno elr <idpetlare.Pe.norm.

Gregorin? loar.ni arehiep .prima luftinianea.
Ententia a  contra leges canonefue prolata, li-
cet non fit adpellatione fufpenfa, non poteft ta-
men fubfiftcre ipfo iurc.

CAP.  II.

Lita debenteeleriter terminari.

Idem b Ioanni Rauennati kpifčopi.

I Vrgantium c  eontrouerlias celeri fententia termi-
nate & aquitati conuenit.Sc rigori.

CAP. III.

Sacerdos fine iulla caufa »on eff deponenduc.

Idem d.

N  On poteft quenquam a faccrdotali gradu (nifi iu-
ftis ex caufts) concors facerdotum fententia fub-
anouere.

CAP. JIII.

7af?e ifuii potit fententtam apapa co»firmari,Ji iullc &
Tdtion a. biti tor /h  it Uta.

Leopapa o.

E  A,  qu* iuxta edtleliafticum morem iuftb Scratio-
cabiliter fuerint definita,noftra quoquc fententia
rob oren tur.

CAP.  V.

JttdoK deputatu* jupor exeourione fententia admittit exct-
ptionemjraudii fon nuditatufententia,non ad affctlum.vtfu-
per enpronucict,fed vt negotiutn ad fuporiorem , pm tudtcauit
' tranfmittatffi tltamprbbabilem repererit.h.d.notabihter.
Alexandcr 111 Eboractn.anhtepifcopo.

D E estero noueris, / qubd li fentenriam a nobis
latam pracipimus peraliquem executioni man-
Jari, & fraus interuenerit: non eft facultas cxecutori
<le toto negociocognofcendi, fed deferri qurcftiones,
«jiix incidennt,ad fedem apoftolicam oportebit.
CAP.  VI.

Hlpn fuffii it reo clamnato ad tradinoHcmpoffofionn, trade-
vepignuc pro ipfapojfefiicne.

I Idem \t\eruicon. epi/topo.

Vm aliquibus X  eil adiudieata poffeflio, non fuf
j  fki; tis dari pigricra, nifi corpotali polTcffione
lateiitur.

CAP. VII.

S ententia lata. contra matritnonium nkntjuam tranjrt in
teni iuduatam : vndo tjuandoiuncjut reuocatur cicm conllat
do errere.

Mcmcidem,  b prV archidiatono.

I Ator ’ prafentium fua nobis infintiatione men-
-/  ftrauit, quod ciun quadam mulierem legitime de-
fponfalfet,& camalis effet  copula fubfecuta, inter eos
fcandaliim eft fubomim , cmus oecafione debitum tt
fubtraxit. Confaugmnciverb mulicris hocmelclium
babcntes,quaSionem mouenmt,proponentcd,quod
mulierem inuitain & renitentcm,ncc trtatisapt* md-
trimonio cxiftcntem duxilfet vxorcm : Sc  quoniam i-
Jem vitam tupiebat agere diflolutam, demum vtriuf-

a Qap t .eod tit.tn r.cotnpil.  b Scilioet Gregor Joan.epif.
ILakenn.lib.r cap.oS.eikfd regilf.  c Cap.3 .eod.tit.ini.com-
pil.  d Scit.Greg tib.i.ca.4.7 epiff.t. rcgrp.fr. ca.aeodnt in
1 compil.  e L-oI.epifl.iS &ca (.rod titjn i.cornpil.  f Po)I
Coruil.Later. fub JiUxand 11 l.par,4.3.0.12. frca 7. tod rit.
in r.compil.  g [a t cod.ttt.in 1 .corr.pl f* poti Concil La
ter.fiib^4lexand 1 1 1 .par.36.ca.!.  b at Noruic epi/č T. dr
V-ar.htd.  i Ca.f.ood.ut. ih  lMmpit. trpeli Qtkcil. La:er.
fyb uih:xd l  / par. 6. ca. u.

Lib. II. Tit. XXVII. )((

que ftudio interucniente, fucmnt minus rationabili
ter feparati.Nolentes igitur mattirnomacanoniceco*
tradla, leuitate quadam diirolui,mandainus,quatenB|
li vobis conftiterit eos per tudinum ecdeiiat 11011 fuit"
fclegitime feparatos,eccleiIainquedeceptam,ipfM 1
faciatis licut vitimi & vxorem mliniul permanett

CAP. VIII.

F, etra F a rut fententia prttextu iniqu» confuetuiinii ld>
contra ecclefiam.

Idem T ■£? clcricit S .cAnajlafia Veron.

C -.  Vm oaufa, te  qua vertitur interrqs,& G.& ^
e  laicos fuper dorao quadam eis ab archipresbjtf
roveftro vendita,ad examen l.apo. Ted. legati delata
fuifletpoft app.ad nos interpoIitam,!cKcept3sindir-
cias,quoniam intra terminum tibi filiT. adeampiO"
fcquendam prsfixum iternon arripueras,contra teli 11
tenttam proferenstmemoratis G.Sc A.prataxat 3 m d«
muin fecundtim Veronen. ciuitatiscofuetudineinsd-
iudicare cnrauit: deindeciun caufa fuifletadnos p (I
appel.d•clata.Brixien.£pifcopusldelegatusanobis,l£ ,1 '
tentiam contra vos (fpreta forma canonumlfccmin 111
eandem confuetudmem, licut prifatus legatus fe £(>
rat,promulganit. Nos autem conliderantes^utHlb 1 ' 1,1
vltts vel ccnfuetudinis non mir.itnafit auftoritas,ne®
quam tamen veritati ant legi priiudicar, praeferiptan 1
Iententiainreuocauimus,& vos ab impetitioneable 1 '
uentes illorum, c  V obis & vedeli* vdira domu 1 *
adiudicamus fupradidam d,

C A F. I X.

Sententia inioua retra&atur per fuperioremjicetcaujef^
rit appeiationc remora commijjd . Si autem coniinetmitOT
fiam tnitjuitatcm, cit nuda.h.d.intelligendo, jnodponat ^
cafut.

Idem Eboracen archiepifcopo.

I Nrercarteras e■  & infra Item ciim aliqua caufa J P'
pel.re. committitur, &c  fentemiafertutiniqua.ea>*
euacuari oportetmec ei debet ftari.li iniquitate»
tiueat manifdlam.

CAP.  X.  .

Sententia Uta centra abfentem non contumactm ititotj
matrimoniali non vaUt.h.d.intcUigendo > )uodncc}nutiti’ t,t
fuit contumax.T anorm.

Clemens  III.

T Enorlitcrarum / tuarumoftendit^ubdeum 1 ^
ter R. Sc M. mulierem qii*ftifc!natrimoiiij v c,<c '
retur: & Tlicatmo epifcopo comilla fuiflet.idcnK 1111 '
dem R. mulicreablcnteab impetitione ipfius ablo*'
uit. Ca - tctumeadem mulieranobisadte IitcraslJ* 1 '
petrauit, vt de caufa cognofceres, Sc  eam line debi^
terminares: 1 1  &-J.  J Diftus vero. R. a tevocatus 3
caulam infirmitate pratenta g  non affuit: fed <l u '
node fequen te aliam fibi copulareprifumpfit.in e ul *
excoinmunicationis fententiam ptomulgafti: a q u *
pollmodum abfolutus ad tevemcns,oftendit liter 3 ^
epifcopi memorati, quibus cum ab inquietatione ip*
iius abfolutum fuifle patebat. Quia igitur mulierfu°
tclies offert ad probandum,quod idem R.eamddp“*
fationis annulo h  publice fubarraflet:&tuquid m'
per liis agerc debeas.poftulas edoceri. ldeoqueinq ul '
litioni tu* taliter rcfpond. quod(non oblianteilbt 11
abfolutione, qtt?m epilcopusfecit)in caufa proccdan
eidetn R. fub parna excommunicationis arftius in ict "

a al.eot.  b fa./o. eod.tit. in r. compil. vbi talit e & i n f :T ^
ptiojThetbaldo.  C a/.corum^ift  ^ fitpedtffctm.  c
de appeU.m t.compil.vide l.ciues. C.de ttppell.cjtu videturt 01 *"
trarra. ^Adde doti.ibid. f Ca.s.eod tit.in r.*>&{’[

g at prs.tenfa. al pratenttu. al.detcntuf.  h Hitic p T *f Hjni
tur matrimomam <,etttrašn», četi** i* cHiiliad. & f r *‘

#


317

iicens. ne ad eam, quam fuperinducit, accedat, prius
quam merit caufa decifa.

[ 1  OuiAcauJk l', ram memoruo epifcop* pr* nmmotnnt
trna runpirernt drfirun.']

CAP. TI.

Scnrtntta rt imetij in caufa marrimmiali ntc Ura, ad jo!,tm
**niugn lonff'tonem ajferentnctnrrariitrn, nih reuottrur.fid
merim ei datu r  dootc legi rime de connario doteatnrIt a fnra-
P*:ur,vta!icjuid de trtno afferat.PantriM.

ldem.

Onfangninei <* Etstricis pntfentium ficut tuis
Vj  litcris mtimafti, compaternitatetn inter ipfam Sc
tiram finim legitmieprobaucrunt, ita quod inter eos
fententiam diuortij proruhlti: praidicla vero E cum fit
tibi poftmodum confelfa, quod cius commater in ve-
litatcante fententiam non fniflet,('cd b  pofttepara-
tionemcompaternitatem tuni eo cotraxit, Sc tandem
odfecundas nuptias conuolauit: [ ’ &•}•)  Fraternita-
tiniitrcfpond. qnod propterlolam confetlioncm mu-
lietis non elt reccdendum a fententia per iudicium ec-
tlelia: rarionabiliter promnlgata, nifi legitimein con-
Uarium probaretur. v

T 1  1,11 ur rearum fuum nune recegnofeent , eonji-

hum noffrum Juper hoc cxpettit:tu tud: d notu in hocptHuia-
f‘ itljtnfum.]

CAP. XII.

Si popa conrra pntmnciariotiem fuamcenfcrt bentficinm,
tacito, fnbreptttin dici>urcoliani,{r “on met,

Innocen.111 .archidia.tr Itvrtiht Magalonen.

C iVmoInn e Magalon. epilcopus P. de caftro no¬
tno ad vacantem archidiaconaium eiufdem ectlc
8*nommail'et,l pta - polito,vi nullus ibi niliprius tlu
fhcifibi vocecocefla.inftituerctur perappellationem
■nirrpolitam lninbttc.epifcopus difhini 1‘.de Archid
Pnfuumannulum inueftiuir. Prxpofitus vero alium
eundem archidiaconarum uominarc prafumplit.
Tandem C.praidecqfl'oriiotler,quod faetum fuerat ab
J ,r *qneparte,eafTiuit: fr.miiniijiis ,quod aliquibus
kbberct.vt tam cpifcopuni , quam perfunasad ord;-
nandum contorditrrarchidiaconum monerent Sceo
*nm torte monitts n ~n admifiis, hoc ipli exequi hon
'btterrent. Potilireverodiftus piadecclidrnntlerC.
^"‘noudumad diaconatus erai promotus otliuum,
^ater conlcienriam proruratoris epifcopi apud fed
*i’°ft rune morami* ipfum auhidiaconatum co.ntra
I r °nunciit'onem luam conrulic, lirut crediinus cir-
‘“muentus, Nos igirur inhaerentes vcfiigiis pradccefl.
"a-dcentium fententiam Rom. <ed. cimi abqmdfue-
‘ 1t 'Ubreptum.pulTe in nielius coiinitari. quod de pra:
•'doG tactum rti,non obllante donarione, quam al>
e <.'demepUcopo iniliutlonem donationis apotlolica:
nu P"r dicitul recepifle, in irrirum reuocamus : Sc ei li
ce tabf.:nti C umdl* fubreptioneiiquido conftet. d  t u
P^difloarchidiaconaui ptrpetuum lilentium iinpo
""'tts.pr^cpiciido maudainus,quatenus fspcdičlum
j.'nnliaconatum (plena omniuui veftrum . qui prat-
fl, tifnerint in ccddia.interuenienie coucordia) ur
•‘narecumis.

CAP. XIII.

^ ^det Ienrentia conrra itu litigatoru Ura, Ji ab ca infra ro.

""nifkeni appcllatum. VelJic Sr nUrcnPcr fententiam,d
I, !■”"/“"*appeliatitm .petefircclejia fuliuciprataio mferten
^'hifn ad aham ccde/iam pertinere,

Ide m abl/ari Sr  ci muentui S Zcnonii Veron.

l*d tir in r.compii. vide GuiU.Pap.  b Dni 10

l ‘i ^dioplunijiu rnanupr.  c C*p-t.eod.tit.in j.compU.

'-drrfin bpUrlum. jf.de aiejutr. hsred ,Ancli.
Pilar J  ditio Pando tr Lambcrt.in trapi. dnu

S-*'W' U  * r ' '-  ^ v 'dePait."t l.tpuidiuf.i. mf\.

C tVm inter vos a  pro ecdefia veRra ScarcTiiprel-
i  bytcrum Sc ctericos S. Proculi, fuper fubieSlioii;
eiafdem ecc!efi<equxftio verterctur:ex partevtftra foit
propofitum, quod dičlaecclefiamonafterio veflro pic
. no iure debet effe ("ubiefta: videlicet in inftitutionc,
deftiuirione.inue{liruraarchipresbyteri ; 8c eiufdem fi-
delirare iptius, Sc fratrum obedieittia.correčlione. re-
prxfcntatione ad ordines^ tonfurario-ne, fufccptione
chrifinatis, litaniis , Sc aliis limilibus ,per qux plena
fubieftio declaraturrad quod probandum inftvumcn-
tum publicum concefilonis B. quondam Veron, epi-
fcopi pars veftra in medium producebat, quam concef
lionem coticeflbr eius G.ratam babuit, Sc etiam confic
mauit. Super his quoq; tam Rom.Pon.quam patriar-
cliarum Aquileg. priuilegia Sc confirmationes indu-
xit,quorum vnus de fubiečlione plenariain priuiiegi®
fuo eUidcutcr espreifir , quod fub teftimonio b  R.
quondani Veron epifcopi qui eiufdem eedefisearchi^
presbyterexnrit, faetum fberar & completu, Sc in eo-
dem a priorefandiZenonis mandruit fua vice fubfcri
bi. Adiecitetiam pars ve£lra,quod inter B. • quodam
| abbatem eiufdem monafterij, Sc  fančii Procuh archi-
presbyterum 8cfratres iptius procedente temporede
tidelitate Sc obedientia manuali cotrouerCa fuit exor-
ta ad que duo illi fe duntasat reneri negabant,8c fuper
his teiteš produdlifuerunt, tandem prarfatus G Veron,
epifcopus quendam cardinale fequens i quo idem fuc
rat indicaturn, quod velarchipresbyterdnnitteret ec-
defiam.aut abbatiobedientiamrepromitterct,fentett
tialiter definiuit,cuius fententiafeum nulla fuerit ad-
pdlationefufpenfa)inrem tranfiitiudicata: [ 1  «Srq.J
Qnamuis.forte difto inftrumento donationis non Ct
plurimum innitendum,n«cconfirmationibus neepri-
uilcgiis,quxde ipfo cautam 8coriginem acceperunt:
adtendences tamen, quodquantum adlitigantes ip-
fos.ius ex fententia fadum tuit,poftquam in rem tra*
liit mdicatain, etiam fi contra ius litigatoris lata fuif-
fcticum contra ius collitutionis exptefse lata non fuc-
rit, veritate geftorum lermonibus pramalente,qux d
prafumitut rite peromniacelebrata: detinimus, vt ar-
chipresbyter S.Proculi. qui pro tempore fuerit, fideti-
tatem Sc obedieritiam praftet abban fandi Zenonis.

L 1  afferebatnullo pojfeiurit remedio attent&ri t '4t>

cttin* pr9 /ar ion e vfa* ad hxc rempora L. annorum eft elapfur*
jpaaum^per <juodprobarur^uod r/jonafferiunt,S.Zenonupra¬
faram ecrkfiam pleno ture pojjedertf , & quod dtčftto a^ch/prcs-
byter & fratre s eius pratertn & pr&fentes obedienttam abbati
S. Zenon ufecerunt. cum hac ejua prami(hnus, & Ji mi It a,

ranita prafari audtrores nobis & fratri b us ttosfris p rude n ter
fidcliterreiuliffent^noi commumcato f.n.confiUo.']

C A P. X I I I I.

Sententia centra eJhrem Uta , nihil iniaui confineHt, venit
in caufa adp-Ua' ionu confirmanda : licet per adteŠfarioncs vi -
dearit r pro a flore fuifje probatum : dummodi pro fententia con-
curraiJt prafumptione.< . de cjuibus btc in htera : & fccundum
huncihteUetfum efthiccafus Jingu latu v&lde.

IcLem .c&nonicu t 7d s yndrien.

C Aufam 9  qu? inter vos Sc A.tlericum fuper prx-
bend i Nouan jn.eccteiiy veri£batur:Laudun.epi«
fcooo de confeufu partium f  commitimus terminan
dam,qui pro vobis cotradi^um A defisicinam ienten
uain proajulgauic. acjua fuit ad nollram autlientiam

a  (• *p-3- ’ tr  ■ in 3 contpil. anfilket fententia lata etn-

trd'ius li' i+xu>nrvaica !, Felin. in c.utrnit d.de itfdic. Banju l.
pen. ff deni ffr ture.  b B.  c In f .Bar. cjuod inter quott-
dam abbatem eiufdem racnaficrij S..archipresb.  ^rr. */Al.
prafu mu n tur,  e  fap.^.eod rtt.tti j.comptl. f Et cjuia dd
p ar ti um confcnfufv.it dam* iudexpion poteratrecufari , tujtnf
ua cAHidfuperu:aire;.ičM ojic.dfl-g. cap inJiuiu*H*c»

De fententia &reiudicata.

Decret.Greg. Lib. II. Tit. XXVII.

Ji9

adptlUtum:[ ’ fr-T-~}  Licet ex parte iplius. A. ftliflfet
propofitum qi:bd contra formam mandati noftridi-
iftus epifcopus fententiam promulgauit, licut pcrad
teflationes nitebaturprobare:quiatamen iudicis ani¬
lini- no n ferapcrad vnanrprobationis fpeciem incli-
natur, & ipfa fentenria nihil continebat iniquum, Sc
eidcm iudici de cojnmuni partium adfenfu fuerat cau
fo commiffa ,qtu vt featetiam fetret poft esaminatio-
nem caufo, ab vtraque parte fuerat requifltus: lenten-
tiam ipfam curauimus confirmarc.

L 1  D ide igitur -A. fr magiliro I fr .A. procuratoribtu
»ec le/rt vejlra, in neftra propter hoc prtfentia conJUtutis. Idem
uA.probare multipliciternitebatur .fententiam imcjue latam
fitijfc ,ac propter ho c debete non 1 m merite retrabfari: diSftapro -
euratorib. veffrii defendentibua fententiam , fr eam perentibua
mnjirmationis noffrtprafidioeomrrmniri . Ufo s igitur auditia
tfuafuerant hineindeprepojita. fr diligentiua tntellebhifabito
mm fratribu/ noflris fuper bit diliga:ti trablalu.']

CAP.  XV.

Si fcntentiaprecipir ahauidf.ni ad certum terminumitem
pota decendij ad adpellandum currit d temporefentetta.non au-
Tem a diefiniti termini,hocprime.guadrime/lre tempus,ejubd
u lege datur condemnatia inperfonali,poteff d indice ex caufa
uril ari, fr fponte terminum arblatum rocipiem , non po te tl poft
deccndium adpcUare,licet non conffet indicem ex caufd termi¬
num abbreuiaffeihoc fecundo.-Ab executione fententia non ad-
peilatiarjiifiin erecutione modna excedatur ; hoc tertio d. eua-
euando medullam ca.fecundum Panorm.

* Ideal [ondantien.epifiopo  a.

a Vod ad conlii!tationem:& infra. Quia poftuLafti,
.vrtu m adpellationi Ct clerici deferendum, qui
Jjurgationem indicftam libi per fentetiam ,&ad iplius
receptionem terminum competemem * putaviginti
dics vel amplius, fine contradidlione c  recipiensiSc
ad diem veniens confequenter, adpellat caufam non
exprimens adpelladhnec lir locus nifi fufcipiendi pur
gationi & executioni fententia:, a cuius prolatione Sc
purgationeiniuučla vitra decenidium d  dicitur efflu-
xilfe. Taliterduximus refpondendum,quod cum poft
decem dierum fpacium fententia in aucloritatcm rei
tranfeat iudicare, qui quia prouocationis fubfidium
intra id temporis non recurrit, adpellandi libi aditum
denegauit:cum per hocvideaturperinterpretationtm
itiris latx fententia paruifle, prelenim vbi caufa non
redditur adpellandi. Sed nec executionem iplius fen
tentis ideo comicnittetardati, licctad hoc agendum
quadrimeftre tempusregulariter (it ftatutum :quiaid
anftaripoteft nonnunquam a fedentc in medio, Sc e
tiam prorogari: & qniab initio fponte recipit termi¬
num,breuiorem imputari e libi potcft& debet: cum
cx hoc videatur amplius beneficium contemplifie: vn-
de tališ non audietui adpeilas.nili fone aduciias eum
modus eaecutionis canonicus escedatur.

CAP. XVI.

S ententia pot e ji probari per te/les tlicet non deponant de cau-
Jfirftta folentiudiurn moutreadfenten lian dum.

Idem decano cancellario. fr C.canonico  f
Lundonien.

S Icutnobis X intimaliis, cum caufa, qus inter H.

fubdia.Sc B.ppesbyterum fuper quinq; modiisfru-
menti vertebatur,ipli fubdiac.per annos lingulos exo-
kiendis,vobis commilla fuilfet, & reftitutionem libi
fieri poftularet: fubdiac. fupradičlus aduerfarius fe ad
Ji o c non teneri relpondit.ciun alia vice fuper hoc con-
uentus fuerit,8c feutentialitei.ablaiutusr.ipuod often-

a frlntea male Conffantino,  b 'Uideleg.generaliter. cum
nor .per Doc. C dercb.cre. friur.  c conditione.  d decenium.
e impurare.  1  Laudunen.  g (ja (.eod.tir.inp.compil.Vi-
eit-aokx.fr lajbD. m L).C d: btn.pojf.fecjti,

$29

dcrevoluitduorum tcftimonio,ex quorum depofitio-
neeonftitit quod magifter A. auft. epifcopi Lundui
ipfum abfoluit ab impetitione fubdiac.memorati.Ve-
rum quia teftimonium ipfotum qualinude prolatuni
fuerat ,ciim decaulis qux indicem mouerefolent,al
fententiam proferendam nihil di.verint ,qnid tfnen-
dum lit:fedem duxifti apoft.confuledam. Ciim autera
in plerifq; locis, inquibus copiaprudcntum habetur,
id moriš e.xiftat,quod omnia,quX indicem mouet,no»
e.sprimantur in lententiis protercndis:vobis taliterte-
fpodemus, quod citm ex depofitionibus teftium pr*
diftorum coftiterit fententiam a iudice fuoprolataffl*
propter auftoritatem iudiciariam prefumi debet ora-
nialegitirneprocelTilTe. a

CAP. XVII.

a 4 b eadem fententia poteft adpellare,uedumnut r ibhu.fti
etiam temna,cuius interefl: fr poteritfententia (jun ainunt
nil de/iio iure docentem confirmarr.rcfpcclu vero tertij ratiottr
biliter adpellanria tnfirmari.

Idem adjloriien.epifcopof fr abbati,fcUicef]fan-
(h 1 fdori Legionen.

C  Vm fuper !>  controuerlia, quxinter Aurieii.epi-
feopum& tnonaftetium Cellx noux (tiper-ftar*
iplius vertebatur, prc. epifcopo diuetfa fententi* lat*
fuiflent: nuncius Oneten. epifcopiper casOneteii e 1-
cleliam lxfaai grauiter qucrcbatur,ad quam propana*
bat monafterium pertinere: [ ■’ frf.]  [Citm exp»' !<
i monafterij nihil rationabile fnerit propolitti
fum,quare fententia pro epifcopo promulgatadcba ! '

- rat irritati,eam quatum ad monafterium dusimusd 1 *
hrmandam: 8 e infra.]Mandamus,quatenusfi confti^'
rit adp.pro ecclelia Oneteh.rationabiliterinterpo 11 '
tam , & adeam profequendam nuncium eius c  in* 1 *
tempus legitimum deftinatum fuifle, executio fentf*
tirdifteratur.nc circa pofleHionem Oneten-e«!®*
detrimentum incurrat. aiioquin flicutius poftulat/® -
xecutioni abfque Onettii. ecclelia praiudicio deman*
detur:cui,qnx premifa funt,nonpreiudicent,qaon' 1 '
nns fuam valeat conlequi rationem , cum res inter a*
lios a tla non npceat regulariter alij d iuxta conton*
tiones canonicas Sc  cimles.

[ t Pofhjuam rgi-ur hac fr/imilia.nobufrfatrib ial^dr

p ra fari cardtnales fidehier retulertmt : ljuba ccnflitit n-oiftt
delegatienem literat a duobua mijfda,rum tirtius mterejfe nt’
ejuiuerir, Jicut fr ex ipfiua ajfertione renuimua ap.fi.ap-Cm
rut ifuijjeprocrJfum,fr contra tpfarum fentetiam expartef I, ‘
uaflerij no Url nihil rationabile fuit propoftu fr odenfum,^
re dtbuerit irritari.eam communicaio f.n.ccn cjuantum ad
naflerium ipfum duxirr.ua confrroandam, fibi perpetuum !l
hac reJitentium imponentei. (ateruw,fjuia fuper adpella‘to ni
Oneten. ecclejia 11011 potiaiinua clicere vtritatem,caufam ifS A1t
vedro duxtmua cxarnini iommirtendam.ft.per.af.]

CAP. XVIII.

Si citatna ad fententiam ,ex legtrima caufa indici)
non camparuit,tenet fententia eo abfente lata fed retrabhau''*
probante legititnarn abfentia caufara. Si vero impedimentni*
prouatur non plene, non rttrallatur fententia: vtjipruu  « j: ‘
deipfua iniejuiratc.h.d fr eft verum fr not.intelleclmj ,{ n*
dum P ari or. ejucm alij do bi or c 1 non clart dilucidant.

Idem.

C  Vin pertholdus miles ‘  curiam fuam fuefnneo^
Sutnefancn.  p. militi pignori obligaflet: eodeni ?•
fublato de medio, A. nepos eius, qui fucceflit cidefft
vacante cedelia eiufdem, adlcres guodiuspaitoniu u*

n Facitad hoc. l.r. C-deprofef.ejui in vrb. ('oriihvi.
cum nor. C. de legi.  b £ap. 7.rod.tir.in j compil. An fr  ? .
do tertiua pofitappellare:Vide jard.in [lem.1.de caufpfr  ^

prop . c 'VidcLafintant.in princ, cHm-§'fe(].J£d'adpc-Q

Vide (Lucim. ff de ha tjui not.infa. fr (res intaralier-
iMod-diUua.jf.de exup.  e [ap.i.ud,W,in

De fententia Sc  re iudicata.

321

cum vniuerfitate tranfilTet in cum, D. clericum eiufdč
lociarchidiaconoad fupradi&am ecclefiam pratfenta-
uit: qnidcconfenf« cpifcopi ipfum iiiftituit in ca de m,
inpoffeflioncm cum induci facicns corporaletn. Prardi
&usvtr6Bcrcholdus,dor»inus fundi T. faccrdocc me-
moratoepifcopopra:fentauit:fedipfum epifcopus non
admific. Cum autcm dibhis T. aduerfus memoratu D.
fuper prsdifta ecclefia dcpofuitqusftioncm, Rcmen.

< epifcopus Apoft.fedis leg.iudicibus negotiam dela-
8»uit:adquem cum atteftationes vtrinq; receptas per
fines poftmodum remififlent, & prarfato D. cum fuis
itteftationibusacccdentedifius T.necper fe , ncc per
rtfponfalem idoneum comparerc curaret.ipfc attefta-
tionibusinfpcSis clerici inemorati ipfum ab impeti-
tionc f*pcdi6i T. fcntcntialiccr reddidit abfolutum:
eidem T. imponens filentium fuper ecclefia memora-
ta.Pofunodum autemidem presbyterad archiepifco-
pi prafenciam intrabrcue tempus accedensduila cau-
fam abfentire allegatiit: archiepifcopus vero Argenti¬
no elefto& Alta Silna:,& Tudebernon. b  abbatibus
dedit fuis literis in mandatis,vt fi iuitam abCcntia cau-
fam illeoftenderet coi am eis, pradičlam fententia nul
liusdeccrnerent effe valoris,& caufam fine debito ter-
minarent,aboquin facerentfententiam obferuari.Ve¬
nim di&oclečio & prafatis abbatibus committetibtis
aliis vices fnas,ipfi fubdelegati tcfles fuper pradičio ar
dculorcccpcrunt: a qsibus dičtus elerieus voccm ad
tosapp.emifit: [> & / . ] licet [autcm] iuftamcau-
famabfcntia minus fufficien ter presby ter probauiffet,

»e tamen praiudicaret opinio veritati R. diac.car. eis
conceffimus auditorem: quiciim nobis omnia fideliter
tetuliffet,extenore fententia archiepifcopum inuent*
imiscircutnuentum, tum quiacontinebatur in illa, q>
per atteftationes ipfius clerici fucrat fufficientcr pro-
batum, quodprafatus A. in pofleffione iuris patrona¬
ta eatiterat, cum cundem ad pradiflam ecclefia pra-
fentauit.cum tamen per atteftationes illas nihil often
fcmaliudfueric,nifiquddproquodam iure quod de
illaecclc(uconfueuitexhiberipatronis pradidti P.bc
A.aanuatim decem folidos acceperunt. tum etiam c
Vda in eadem fen tentiadicitur,qubd dičtus T. in pro-
dationedcfecitjcum per atteftationes fuas appareat i-
pfumfuamintentionem fufficienterprobafte.tum ctia
<luiacaufamnonrecepit fufficientcr inftručtam, cum
nuustantumpartis atteftationes receperit, qua: paru
[adebantad caufam. Vndc fententiam ipfam duximus
aritandam.raemorato T.adiudicantes ecclefiam fupra
“‘dam,cum per atteftationes nobis conftiterit euiden
ftripfum a vero patrono fuiffie ad fapedičtam ecclefia
1'ttlentaton).

. [* Chmigiturvtrarjjparscum attejlationibu) fiona-
" Milinpradičlorum iiidicum ad noflram prafentiam
««%«.] 1 y J
CAP.  XIX.

Papa in fententia, quat profcrt,ordincm
inrirferuat.

Idem Pranefine epifcopo -rlpofl.fcd. legata, &
it Capenberti,&- de Celd.abbatibm in
Colonicnji & Monaji^picnji di~

■jv oecefi 10njiilr.il 1.

| taufis, d  qua: fumnti ponr.iudicio deciduntur, &
^*doiuris & vigoraequitatis eft (iibtilicerobferuan-
tt t 'i < "-' m  ' n ft m| bbuscafibus c*teri teneantur fimili-
■udicarc, Nififortecum aliquid (caufa neceffitatis
^Jtatisinfpcda)difpenfatiue duxerit ftatuendu.

332

Un, n  q  j*fUr,antiq,<£yita le^fnd.puto.e\l ar
lini  1 ‘“prdiepifeopatni, eui malti fubfunt frffra
ditfl .  f ;J‘ u d , crtino. al. TndeOtn.  Vvar/lvrr.rn antij.

etiam, deejl inantiq. g? in anliq.com-
'■“P-J.eod.tit.in  J.tempu/.

H

t‘Ui.

CAP.  XX.

Secundafententiain diuerfa injiantia centra primam
Uta tenetmero ture, ncc debet infrin^i, etiam Ji Jitinin-
j!a, exquo ab eanon fueritappellatrm, prafertimftpri-
mafententiafecundu iudicibtu nonfuit ojienfa.hoc dicit.
Panerm.

Idem coKuentuifanfli(Leodij ■) 3

I Ntermonafterium b  fanfii A.Rothomag.& veftr«
fuper modo eligendi abbatem, in monafterio veftro
fuit qua:ftio agitata: & infra.Cftm conftiterit nobis pri
mamcommiffionem non fuifle pervltimam reuocata«
tum quia caufic fufpicionis in iure propofitte friucd* vi
dcantur: quas etiam tanquam dilatorias ante litis in-
greffum opponere debuiflent, c  quibuscoram delega
tis eifdemfubeundoiudjciu renunciafte videntur,tum
etiam qnonialn depriuilegiisapo. fed. &preceffu nc-
gotij coram primis iudicibus nihil in fecundis literis dl
cebatur,quod fi fuiffct exprefTunn,obtinere d  minimc
potuiffent: Non obftante fententia,qua: pro monafte¬
rio fančfi A.dicebatur fuifle prolata , qusc tamen nobis
oftenfa non fuit: tamen fi a pratdičbisiudicibus fuiffet
oftenfa,eapofthabitacontrarium ftatuiffent:alioquiB
eam obiicientibusimputetur,cum iub pratextu nouo-
rum inftrumentorumlices non debeant inftaurari.Fa-
člum priorumiudieum ratum & firmnm babemus,S«
eorum fententiam confirmantes, elefio a vobjs nos i-
pfi munusbenedi^ionis (faluo iurediatcefani) cula-
uirnus exhibere.

CAP. XXI.

Tenet fententia centra priuilegium oftenfumfel non  «•
jienfum,Jiab ea non fuerit appellatrm c.clfupphca tu.m .
Idem epifcopo,deca. &• cancellario Parifien.

S Vborta e  interMeldenf.epifcopum & monafteri-
um Attrebatenfe fuperipfius monafterij fiibieftio-
ne materiaqua:ftionis,&procuratoribuspartium liti.
gantibus coram nobis,quiapecc6feffionem partis ad-
ucrfeconftititeundem epifcopum, quafi poflcffioncm
obedientis in eodem monafterio habuiffe: ipfum refti
tuendum dccreuimus adeandem.Vcrum quia priuile-
gium Innocent papa: prs. no.libertatem monafterij
plenariamexprimebat,decano Sueffion. & fuisconiu-
dicibus dedimus in mandatis,vt epifcopoin quafi pof-
feffionem obedientia reftituto,niii contrapriuilegium
rationabile aliquid obiiceret & probaret, fuper lubie-
dtionc monafterij fibi filentium imponere procurarčt:

(& infra.) Iudicibus autcm caufam inftruftam remit-
tentibus, quiacognouimus efficaciores cpifcopi ratio-
nesrfubie^ionem eidem adiudicoaimus memorati mo
nafterij, vt ibidem babeat tanquam diaeef. epifcopus
poteftatem.ita tamen vt nullum per hoc apo.fed. pr*-
iudieium generetur,quo minus,fi voluerit, fuam iufti-
tiam profequatur. Nimirum fi prarfati Innocent.priui-
legium Alexandrofuitiniudiciopra:fentatum,& f  i-
pfe tulit fententiam contra illud , intelligitur repro-
baffe. Si vero non fuit coram eo cxhibitum , pritevtu
priuilegijde nouo repertiprardifta non debet fenten-
tia^etradlari.

CAP.  XXII.

Santentia d ona fuit appellatum>retraclatur,fi cenfta t
tejles,ad qnorum diSJa tantnm lata fuit,ton fpiratorej
ijfe,&centradiccntcparte receptor.  *

a Mia),S.Teiijridi decruce.  b Cap.io.cod.tit.in
^.compi la  t.v ide l.Imperator e), cum vloff.lf.de re irdi..A-
leraii.confil.icj^.Paulu) de CaJIro confil.^l^.incip.in cau-
ft ertrtrr.  c yide l.i. iOi Cynjim.& doH.Cod.
dcdilat.  d obtineri.  e Cap . 11 . eodemtitiil.in \com-
pjlatione.  f aliai ,ita: tulit fententiam centra ip/Um,
iUrdintelli^itur,Q-c.aliax,ita: tulit fententiam centra it-,
lud intel/igiti<r,(Jp-c.iri omnibr 4  tamen deftnt illa dno ycr
[ bapaulo j.coram eo.

I

323

Decret.Greg. Lib.II. Tit.XXVII. 324

■ " fra.Vosaute interim agnofratis de confirmatiAneleti-

lata cfta iudicibus dclesatis de eleSit »c

Idem S,Mariain Cagi  ($- Valitifecrc
ta abbati.)  a

C VmI.&A. b  canonici lančti Din. Remcu. ex par
te cjuorundam canonicortim eiufdem ecciefia: no
firoapolbdatuireferarinc, quod abbas eoruni fuper di
lapidatione, periurio,limoma, Sc  quibufdatnaliis erat
multipliciter infamatusnos Cathalan.epifcopo, & e-
jascollegis cedim us in mandatis, vtad ecdeiiam per-
fonaliteraccedcntes, ram in capite, quam in membris
lorrigerent cqrrigenda,& ftatuerent oua ftatuenda vi
derent: Sc  infra, ludicesautem abbatis •& canonicoru
iuramenta recipientes,abbatem abadminiftratione i-
p(iusecclclis.per fententiam repiouerunt, corredione
jnembrorum dilata, quam tunenonpoterant expedi-
re. A qua fententia, ciim procurator praedidus ad no-
ftram audientiam appellauerit, propofuit didam fen-
tentiam reprobandam, cum-qma iudices lite non con-
teftatain iplo negotioprocelTerut, tum quiaiuramen~
ta confpiratomm contra ipfum recipientes(depofitio-
mbus.coram partibus minime publicatis,nec c  often-
ii s eidem) ad fententiam proccdere prsfumpferunt: Sc
intrd. Quiaverbdeconl'piracionis articulo nobis non
potuit ficri plena fides-. mandamus, quatenus li vobis
conltiterir,qubd illi conlpiratores fuerint,quoru con-
ftat a ltidicibns iuramenta recepta,quod abbas proba-
re voluit coram eis, Sc  eoruni dida iudices lecuti tan-
tummodo,cuin peralioseaprobata non effent, lenten
tiam protulerunt, vos uri ta n res proceffum eurum in
negotio iuxtapr*dičtaro forma comprehentam in prio
ribus litei*is procedatis^Sivero eos conlpiratores fuif-
fe nequiuerit comprobarc, vel liect de hoc conlfaret:
appareat tame illos nihil fuperhis depofuilfe, pro qui-
bus idem abbas fuit amotus: vel eeiamfiaJiqua iiiper
his depofuerint: ea tamen per aliorii dudafuerant fuf-
(icicnteroftenfa .procelfum ipforuon tudicuni confir
metis:quia 1 icet aduerfns abbatem non debuerint con
jpiratores admitti, iuramenta tamen ipforum de veri-
*ate dicenda fuperftatuiplius domus recipipotuerut:
»tper ipforum didafuper aliis fidespeffithaberi, qua:
abbatem minime contingebant.prsfertim quum tune
»rob at um non effet eos confpiratores fuifie.

CAP. XXIII. ^

Vamnatur in aHione iniuriarum infamii eil.fy.per pa
fant poteši jama rejhtui. hocdieit, frtut cimumttrjura
matur.

Idem H dt Cajlm Gnani,  d

C  Vm te f i Kartholomao iniariarum adione con
uento, eoquoddiceresequum tunm non elfe mi-
»oris precij, quam capillos ipfius.iudices,qui fuper hoc
»ognofcebant, te in decem folidoi condemnaflcnt,tu
tim e«s ne ipforum fententia te notaretinfamia, / be-
»eficiumieftitutionisad famamafede apoftolica im-
plorafti. Nosautem conliderates, quianullafueritvel
«ninimafafiainiuria:vo'umus te per j, pradidam fen-
»tntiam infamia non notari.

CAP. XXIIir.

Rfnocata fenttntiapnpter defečiumiurifHičlUnir. vt
ejuia vnut ex indicih ut puhlice excommunicatua trat , tel
frapteriuris or din e m nonflrnatumetttrum dtprindpali
epuaritur.  .

A  Idem.

D^robandum h  qubd procurator domina: &in-

a al.in Cagia.al.Catag. al.Vallirfertna.  b C.  ia.ee. .
iit.irig.ccrnp. c Hune tex.Jnnoc.diat effefinguUrem.tp
attejiationum publicatio ejldeirejlitia.non ant c m de Jub-
jlantia.Male legiturpra eidem eifdem.cum dcP>lo abbate
ftrmefit.  d al VuArim. al.ldem Usmiliti,  e C.i.eo.tit.
in.\. ccmp.ride Bart.iu Unfamem.jj de pub. tud.  f ride
l. v4tkletae.de bi*<]uinot.infam.  g al.propterdietam.

& C.i.ee.tit.in ^.comp.ttdt y4at.de But. m c.jr at trm ta-
tptS.de tej}.

tentiar, qua? lata ctt a itujiciDus rtclegatts de e.t
cuftodis,vt tam (ficutde iure fucrit fjcicndurn) corlir
mare vel infirmare curctis, ita vt fi pro eoqi;bdvmiJ
ex delegatis iudicibus, quieandcm fententiam protu¬
lerunt, excommumcationis vinculo eflet puhlice inao
datus, quando fen ten tia lata fuit, ficut perMetropoli-
tani literat perhibetur, aut ex alia iulta caufaeanileit
fententiam conftireric infirmannaar: ipla caflata,tici-
plius etefiionecuftodis iterum cognofcatis.

CAP. XXV.

Rfs in ter ali ir ludicata , .1 h it non nocet.fdHit in eorfd
pafftt* tililltim htigare, eniJecundo loco competebataclit
Vel defen/lo^vel d quo caufam in iure iudicaio habmt.

GregoriusIX.

/"'v Vamuis regulariteratiis non noceat a  res iirter
V^jilios iudicara. Ei tamen,qui cum fibiprimumd«
ea re aftio vel defenfio.compe tebat,fuftimiit fequcnte
agere, Ac illi etiam, qui paifus cit eum, a quo caalant
habuit,experiri,cfl pratiudicium generatum.

CAP. XXVI.

St duo ordinarijpronunciant contraria. tenttfententii
proreo.fallit in quatuorcaJibur biecententte g-Jinrlt-
kur. Si vero delegati difcor iLint-.de legam eji adlnntUr. Si
arbitri.neutra tenet.

Idem.

D Vobus b  iudicibus (vtaccepimus)diuerfas fen-’
tentias proferentibus: fi ex iurildidionc ordina-
ria procclTerunt, tenet pro reo, non pro adorc fenten¬
tia, nifi in cr,ufafauorabili,putamattimqnio,liberta-
te, dote, feu teftamento pro iplo fuerit ptomulgata.
Si vero ex delegata poteftate, vtraq; pendet fententia
ex arbitrio delegantis. Quod fi ex compromiflb, neu-
tra debet habert rigorem.

V

D H AP PELLATIONIBVS, c RE-
cufationibus, & relationi-
bus.

T1TVLVS XXVIII.

C A P. I.'

Csllatio beneficijfaHapesiadpellatienent expnbebib
(p- vtrifimih caufia interpofitam.ett ipftt ture nuli a.
Altxanderll I. kxonen.tpifiopo&dua-
no l.undonen.

tu ct j  d  lilij prior&c1erici deGifebergi-
n.graucm e querimoniam tranfraileru«t,<p
boraccn.atchitpncopus apo.icd.legatus em>
nem priotcm polladptliationem fufpendit,fuaseccle-
fias interdixir, Sc  canonicos t fi eidem tanquam prion-
obedirent)excommonicatos dcniinciauit: ik isifra.Su-
per quibus ii verita'e peridoneas perfonas St farna*
loči folicite inquihta,inueneritisecclcliarum concef
fiones fačias, nih prior A: canonici malitiose didale-
rinteas, quanrum ad fc pu tintt, ordinate.in urn a en
reuocctiseafdcm. •

CAP.  II.

vAdpellatiogeh erulf .rejjefiu caufancn Valet.

Idem arcktepifcopo Kem on.

N f er catera: Sc  infra, g Super en quod abbas famSi

D-

-IApollinarisin cl-uiftroa teadpcllationera interpo-
fuit generalem Tuper oirmi cau(a j onaf aduerius cuifl

a vide l.res jnter.Cit-iiutnilo res indsn»nnoc.-  b ChM
pluresiudices proferunt diuerfas fen lenti m  v qu<tf>wua-
leai.Vide,A!cxaa. in l.fi du« extribw. &Uiintref.f-^ ‘
recep+avb. c De b.tc materin^ide concil.Trident.Sty'
il.de reform, c.  i. & $efi .2  ±..dc refornu.c.23.  • d P°
conciLlater.fiib jlltZAn.lll. p.io.c.i. &c.i.eod.tit./»i'
compil.  e aLgrnucmadjtGS <juer\ .■  f. Cx 2 .jed.iit- 1 " r ‘'
wmp : črpoJl cttu.jt.  *©. PrZ.. ^

325

*liquo tempore poffit moueri. Ipfum cxinde redargui-
mus, nec huiufmodi adpcllationcm duximus adrnit-
tendam.

CAP. III.

vi correBione legitima non adpeUatur, niji modlu ex-
cedatnr.h.d.mjpečta merite.

Idem abbati S.Petri.

A Dnoftram: [i &•/.] Quia <*■  vero rcmediu ad-
pel.nonideoeft inuentum,vt alicuiarcligionis &
otdtnis obfcruantia e.vorbitanti dcbeat in fua nequiria
pjtrocinium exhibere. Man dam us,quatenus, fi quan-
doquiUbctfubditorum tuoruin gd rcmedium appclla
tioniscomu>Unerir. non idco minus eum iuxcatcno-
rem mandati,quod in pr*didlaregulac6dnetur,& in-
ftitutioncm ordiniscorrigas &calligcs. v

[i Honerit audi eniid p črne n ijfe. q ho  d ji qnando fin bdi
iostuosviipro fintaexcejiibMfiecur:dum-rcgttlam B.Benc -
dicit ) yp.tn JUtutionem trti ordtnio corrtgere cajligare,i~
pfivt malitiamfiuam liberiut vale ant extrcere , ad rente-
dinmaibellationis co nfufiunt.

CAP. IIII

Snadpellanfintra terminum d indice i qno adpellauit,
'oelafeipfio Jlatntam adp ellation em non proficquitnr,Jen-
lemiavehudicio illiiu /tare compeUitnr.

Idem (kemičen.epificopo.)

P Etfonas ecclefiai um c: d  quisadno-

ftrana audientiam adpellatienc, Sc  appeliationi fua:
Ptolusum tefminum pr*hxtrit, tuei diem, intraquem
, Po.fcdcm conucnicnterpotTtt adtreadfignestad qua
fivcnirccontempferit, cu illum extunciudicio tuo fu-
P«lus,qua in quseftione vcrtuntur, finecontradičho-
a ealiquaftare compellas. Si autcm quifquam adpell
fu *praefigat terminum congrucntem: nectamen cau-
femaddicm adpell.fuerit profecutus,ipfum nihilomi
a «s extuncfcncenci* tu* (ficut de alio diximus)ad-
P^l.re.parere conftringas.

. t' hulejiarum in tun diocce/i confijlcntiumfita tu H &
*‘minonifundi authenticio fin p turu pramunias.vt c'n m
*['qntm perfionam ecclejiarum tllarum decedere forte con
‘‘g 1 ''!,decedetn fihut vel vicaritufieu aliua qnilibet per/o
"‘tumtcclejia vacantn vire idoneo confercndi tibiviam
{'ncludere aliqua caSiditate non pojiti. Sinod.]

CAP. V.

llanr adprofieqvium babet annum, & ex mufa.
* lfr, uom,r.iji iudex moderetnr. Ut Ji intra id tempuo non
f r, rtqnitMr,rata rnanet fiententia: Vel redit ,id primum,Ji
* n, efintentiam adpellnnit.h,d.

1<J c m Oemen. arcbiepificopo.

("''Vmfit e  Romana:[ 1  &)■]  Fraternitatitu*du
v -'ximusrcfponJendum,qubd li ante fentetiam, vel
P°iita fuerit adpclUt um , huiufmodi appellantib. an-
“usindulgcrur: atu ex neceflaria Sc  euidenticaufabi-
Cn niuni: mii torte iudex a quo adpellatu fuerit, fecun-
“oi locorum diftantiam Sc  perfonaru,& negotij qua-
recifius tempus fuerit moderatus. Intraquod
ls ->qui adpellauerit, caufaar adpell.aon fuerit profe-
ctusuencbitfentencia, fipoft fententiam appellaue-
a cattiafua cecidtile viderur: nec ampluts fuper
negotio audietur adpetlaus.Si verb a grauami-
^'^ante litis ingreifum fuerit adpellacumthuiufmo-
^JMicturadpelians , quoniam lacri canoncs, etiam
, ^iudicium palfim ajpcllarepcrmitcunt; nec folet
•tjlmodi dici adpcllaciones, fed prouocationcs ad
c A ain *. s Uutem ante lcncentiam quisadpdlaueiic,
^j ^rillius ttarc  iudicio > ad quč nofeitur adpellafle.

^ i.compjl.& p 0 H concil. f.Aier.fub

<nrnifj l  1 ^ Concil.Tridcnt. Seji.  15 . c.i.§

De adpellationibus, &c. 326

[1  hccUJiacapnttgfmngiftrAomnium ecclejinrn dif-
ponente domino conflitiidpgr ad eandem confinltationett
<rpi qujcJlionej de diuerjffrnundi partibu* m en to referan*
tur, qued eamfiupcrVarinqux^ionibueconfulugratula-
mur , &prudentiam tuarn non immerito cemmtndamK.
lnde ecl quodfiriptitprajentibus .]

Sfitt de ertmine impetitur, adpellarepotejl, niji jitne~
torinnt: hoc dicit.

Prattcrea (i raptor lit, vel violentus detetttor alien*
rei,qui adpellat: huiufmodiadpcllatiofačtain iudicio
apud ecclefiafticasperfonas folet audiri, mfifortema-
ntfeftus ra pror vel fornicator cxiftat, ficut lile, quetu
abfentem &irrequifitum Apottolus * cxcomunicauu.

C A P. VI.

Coram indice d quo adpellaui in vna caufit, poffitm m
alia conueniri,nifi eum recufiemvt ftijjiechtm.

Ide m eidem.

A Dhac a  fiin vnaca«faquisadpellauerit,&pen-
denre adpcllationc aliquod crimž committat, vel
p, ius comififfe dicatur, vel modo etiam adcufetur aut
conueniatur de aha rc fuper qua non fit ac^eHatum,&
illam perterricontingaradaudicntiam tHdiifc, d qu*
in alio negotio adpellauit: eum poteft (i voluerit tan-
quam fu fp e S um vitare,alioquin debebit etus ftare ia-
dicio,maxime fifuus ordiuanus iudex exiftat.

CAP. VII.

St a indice inferiori vr.madpellat ad papa, aliutad in -
feriorem,tenetur adpellansadpapam cemparere ad cita-
tionem iudicirinferiorio ,faltem allcgaturue adpellatione
ficam: alidt valebitproccjfus d minori , niji/iiucnl adp el-
latuncm mterieciam ad papam.

Idem.

S Iduobus 4 coram fuo indice litigantibus,alter ad
noftram.alccrad fut iudicis audientiam fuper eodž
negotio adpellauerit: & ille, qui ad fuum iudicem ad¬
pellauit,ad diem adpellationis veniens, feadeum ad-
pellatfe proponit, eo tacito quod aduerfariuseius ad
audientiam Romani pontificis adpellarat: (i legitimi
citatus,nec venit,refponfalem milit,aut etiam alias pa
rerc contcmnit : tenebitexcommunicationis fenten-
tia in cutn pro contumacia promulgata, nifi iudcx co-
gnoucrit eum ad audientiam Romani pontificis ad-
pellatle.

vi. rinili Judite , qui non ctl de tcmperali iurifdiclioti*
eccleji.e non adpellatur ad papam.h .d. v/h^adf.n.

Dcniq; quod,qu*ris fi a ciuili indice ante iudicium,
vel poti ad noftram audientiam fuerit adpellatum ,  an
huiufmodi adpellatio teneat-. renet quidem in his, qui
funt notlr* temporaliiurifdidiont fubiečli: in aliis ve¬
ro ctfideconfuetudine ecclcfi* ceneat, fecundum iu-
ris rigorem credimus non tenere. i
• CAP.  Vlil.

LapJUf biennij non pneindicatadpcllanti , qno minili
excaufa legetima audiatur ,fitltem per beneficium refti-
tutionnin mtegrnm. boe dicit , fecundum vberiorem in -
tellechtm.

idemplebano eJnclerici<tfancUHa\arij de
( vdihi a.)  c  ^

E X ratione : d Sc  infra. Verumfi adpellationem
biennio elapfo interpofitam a fententia contr*
vos prolata,prol‘ecutinon ellistdummodo profecurio-
nemipfiuspar impotenciam vos conftiterit omifilfe,
nolumus ouodiuftiti* vctlr* dcbeat prteiudicium gc-
nerare. e

c C.^.to.tit.in  1  compilatione.&poflcon

f uctl.j/ur. io.

C C’. 5 . codtit. $m  3 ,{9m-

* l.Covinth.f, n Cap.6.eod.titul,im. compilatio-
ne. & poit cenal.Iateran fuh +Alexart. 1J1.  5 .

b Cu^.eodem tit.in i.iompil.&p»<i conul. pkr.io. c.r,
c nAlbarettMia.s-itAlbe^r.  d C/tp,%.eod.tit,im.com-
pihtt.vrde Unn,de co*f.y),

c genertri.

\  2

327 Decret.Greg. Lib

CAP.  IX.

Si reus posl citatienemvel notitiam literarum init ad
cimam,delegatu* in c tufa presedet: ali is ntn. h. d. asm C.
/uggejhtmif.eod.

Iiiem P^igoritn.  * epificopo.

M Eminimus: b  & infra. Caccrumciimaliqtia cau
fam contingit tibiappella,remo.committi:& ad-
uerfapars poft citationem iterarripuerit ad fed.apoft.
veniendi, non minus poterisin negotio fequndum iu-
tis formam procedere.Qubd (I ante citationem iter ar-
ripuerit,non eft aliquatenus procedendum.

CAP.  X.

Superfedeturp ropter artictilum tnquo app ellatum eji,
etiarn fliper principah canfa ,fl fine lile ar usulo e.vpediri
non poteši, h.d. viharen de lit era.

Ide m.

S Vpereo c  quodfolicitudotuaquffiMt,prudenti{
tua; duximus refpondendum,quod fi de aliquaex-
eeprione quaftio 01 iatur,& exinde appellationem fie-
ri contingat,eidem exceptioni erit meritb fuperleden
dum : &principaliscaufa fine illa terminari non pote-
rit,ei nihiWminus fuperfedeattir.

'KoruMfiiU appellatione exfialfia cajifiainterpefita,po¬
tili ium:advlteriora procedere. h.d.

Si autem aduerfapars d  de falfi fuggeftione in ap-
pellationemprorupit, non eft fentcntiafuperhocdif-
fereuda.

CAP. XI.

I tiara pr o minoribn*,fieu lettioribtts caufiisap-
pellari poteši.

Id e m.

D E e  appellationibus procaufis minimisinterpo-
fitis volumus te tenere,qubd eis pro quacunq; le¬
ni caufa fiant, non minus eft , quam fi pro maioribus
fierent,deferendum.

CAP.  XII.

Secttndum canonesapp ellatur etiam ante fententiam:
fiecundum leges n e n , m ji in quibufidam cafibuseboc prim o.
hi appellatio , pr recufidtio aquiparantur in hoc, cjtua fi-
tul in appellatione requiritur canfa rationabilis ,ita pr
in remfiatione: boe fiecundo . £t tempus afiignatumiud:a
ad caufiam decidendam,incipit currere i tempere prafien
tationn rtfiripti: boetertio,fiecnndumverum inteSečlie.
Idera.

S Vpereo: f  [ r 2^/.] Sacri canones ante & poft li¬
tij conteftationem , St  in prolatione fententias, &
poft, fingulisfacaitatem tribtiunt appellandi,legesau
tem fcculares appellationem (nifi in cafibus) ante fen¬
tentiam non admittunt. In caufis quoq; ccclefiafticis
vbiappcUationisremedium tollitur, ficut appellatio-
ni, ita recufationi non eft aliquatenus deferendum. g
Si autem in era ccrtum tempus lis decidenda commit-
titur, cxruncterminusincipit h  currčre,cum iudices
contigerit literas recepific.

[ i Sjuod interdum iudices delegati ab alterit partium
tanejuarafiujjiech rccufiantur, boe tuaprudenliaprafien-
tibus liter is innoteficat,quoilf\

CAP. XIII.

Cenuentus fiitpeifiniitria cleria.vclfiuper adullerio y ad-
pellarepoteši,nifiJit notenus.h.d.cum ca.fieq.

Idem.

a Vigoren.  b Cap,q.codem titnlini.compilatione,
fr poli concil.part.io.cap.$.Integra datijkla extatin ca-
pit. 6,qui cltric.velvou. in t.compilatione. prpoft esneil.
par.2l.cap.J,  c Cap.iOeeod. tit. in i.cempil. pr posl con
lil.par.10.cap.p,  d Vide LJlvtcris. cumttot. C. defide
injlrum.  e Cap.\i.eod.tit.ini, compilat. pr posl concil.
cap.io.  f Cap.15. eodemtit.in i.compil.prpoflconcil.
pxr.tO.cap.it,  g Videl.fiqubsex.&ibi Bart.gide iu-
rifd.om.iud . k DUite,currere, detli m emnik.antiq.

II. Tit. XXVIII.

328

P Eruenit a  ad nOs,quod cum clerici feconqueran-
turah aliquibusvulneratos.vel aliasclfelafos,qiii
imperuntHr, Apoft.fedcm adpellant; [ 1 pr /".] F.t.man
dan.ius,quatenns fieoram exceffus publicus nos fit,&
notorius,eos ecel.cenftira compellas ,’vt intraconue-
niens tempus adpellationem interpofiram profequa*
tur. Si vero publicus eft & notorius, dclpellationisob¬
te n t u no pratermittas, quin eosexcommimicatosde'
nuncies, ipfosq;facias ficut exconimunicatos cautim
euitari, doneč paffis iniuriam fiitisfaciant, &cuprrlite-
ris tuis apoilolicofecoiifpečliureprafentent.

[ 1 Sedadpel/ationeminterpofitam noletesprofejub
eonfortiahominu demtare centemnunt.beri)mqnni
tibi(aciedufit,exinde noflris literis certiorari dejldtru.}
CAP.  X1111.

Summatum ejl  j", cap. proxi.

Idem archiepifiopo Teletano.

C Onfuluit b  nos fraternitas tua: p Con.t.*-
dutimus refpondendum,q> fi aliqui,qaos nianift'
ftuin fit Sc  notornim vxorem alterius detinere,aut ir
ieciffe manus violentas inclericunijadpcllauerintie 15 '
rum adpellationi n6 eft afiquatenus deferendum.
cum multa dicantur nocoria, qua non funt, prohibe-
re debes,ne quod dubium eft, pro notorio videarish* -
bere. Illos autem,qui adpellant a prafentia tua, cog‘~
re debes intra tempus conuenies adpellatione interp®
fitam profequi,aut iudicio tuoadpebremotaparert-
[ 1 Vtrumdeferendum Jit adpellationibus ijuando d*
fit frujlratoria dilatienisadpellatur : necinterpelltsni fi
pellationem proficejuiintur. Super ejuo V ti ep.']

CAP. XV.

Hoc cap.fikmmatum eft J.eod. cap. meminimM.

Idem Dulmenfiepificopo.  ,

S Vggeftumeft c  atiribusnoftris,quodcumcpp |£ _
fiadprsfidium Apoft.ledis recurrfit,&adptlla tlCI _
ne tafta iter adripiunt, aduerfarij eornm adpe!l.i |,tcr _
pofitam cognofcentes, necad prafentiam noftrani^
cedunt necrefponlalem tranfinittunt. cum autem
ferintillos ad noftras lireras reportaflfe, in voctin *
pellationisprordmput, & iter ad nos adripiunt ve ” 1
di,vt ficeorumfolicitudfnem, a quibusimpetu nt
eludanc. Tna:confultationitalitcr refponde:nuS''‘. £
quis deprehenfus fucrit, hoc ex fraude vel malin* ^
re.adpellationieius non deferas, neq;obidcaula | 'j ^
bi comnuffam terminare poftponas, quia decreta
epiftolam quatales miinirividenturmoaddcpri 111
dam d  cmufq;iuftitiam , fedadrcnioucndum ff 1
men nos fecitTecognofcas.

CAP. XVI. . . jp

T-XC0mmunicaHH pendete cognitione xdpellatii>’ ,i ' ,
fiblui poteši ad cantela: pr Ji a dp.vrel cum icgitinva f
Uje,nunpuniturpro eo,qitodinterimcelebrxnitd 11 *

Idem Iboracenfiarcbiepifcopo.  . {|

D pratfentiam noftram R. e  presbytero venit
epifcopoTulculano,& P. fanfta: Stifanna a
tuam & ipfius caufam commifimus audiendam.
ad obieftionem tuam , licet R. presbyter non e 1
comunicatus de iure,de fafto tamen iecerunt
folui.Ideoq; mandamus, quatenuspradiftum
terum proeo, quodpoftexcommunicationem c«
adpellationem faftam diuinacantauit ,nuUateiU^. {

qtiietes,fed ad eum ftatuni reducas omnia, in q u0
t empore adpellationis emitfte. _

It Cap.15.cod.tit.in l.comp&pojl tsnc.p.icnt- , \ ll.
Bal.in t.adduBos.C.de ep.axd.pr Dd.in c.Rom- e ‘
in 6.  b C.ii.eod.tit.ini.comp.&pofits^fj^l^

c C.to.eo.tit.in i.comp.prpojlconC.LaterfiHD.  ^

p.lo.c.ip.  d deprimendurn.  C C.t.es.tit. tn ,
pr poji cone. p.  ro. c.51. Vide cap. cupientes-bl" 1  *
ginu.ibi  Gsnun.dt sleci.UP. 6..  CA^

a:

De adpellationibus, &cc.

12  9

cap. xvn.

adpellansturbatur in poffefitone fliper quafuit ad-
ptllatHm i ii(dex d quo poteši illam poficfitonem fibi refor-
*iare 3 adpellatione in/ko fiatu permanente. h .d.fecundu
cintmunem intelleclum.

Idem Cautuarienfi archiepifcopo.

C Vm a  teneamur: [* &/0 O^ioniam igitur nos
cofulere voluifti, vtrum fi eorum pofleilio, qui ad
8 **dientiam noftram adpdlant,turbata fuerit,tibieam
^ lice at reform a re,eo de quo appeliatio eft interpo-
” r ap]#tcrmifro. Prudentias tua? taliter refpon.quod II
Cxi ndeadtequerela peruenerit, id ordine iudiciario
t| bilicebitexperiri.

[i Confultationibuffingulorum^uantum nobit domi-
nu smini(lrauerit , refponelere tantogratiut tihi volumus
Tt fi>onfumimpendere, quanto perfonamtuam abundan-
tl °ri diligimus cbaritate.  ]

CAP. XVIII.

G entralvs&>vaga adpellatio rejpeclu cuiuslibetgraua  -
^htimonVale^fed refiricla adcertam caufamfit.

Idem epifcopo arcbidiacono de Bononien.

C Onluluit: b  f 1 #-/'.] Conful. veftra: t.t.qubdfi
generali:er adpel. quis interponeret ab omnigra
Janine,qubd fibi poflet c 6 ntingere,huiufmodi adpel
bdonemtenerenon debet. Si vero ab aliquo iudice
J j pcromnigr«mamine,quod in vnacaufa fibi podit in-
^ r n,quanqnageneralis adpellatio lit interpofita, ad-
fdlationitamen eius eft ab eodem indice deferendii.

[i Kosvefiradeuotio vt fi appeliatio quxab omnigra .-
črnine interponitur 3 teneat 3  vefiram prudentiam redde-
Yt nus nofirit literps certiorcm,& idetr.']

CAP. XIX,

^Adpellatio jriuola no n excufat inf eri or trn  , quo minus
^taturobedtre fuperiori,  W de contcmptu puniatur,
^fiinnneutiamf<am aliterpurget. h,d. Ut est cafumo-
^bilif^n e o quod dicitur ijhim ejje puniendum .

Idem Z amorenfi epifcopo.  c

C Vmp 2 rati d  efTemus tuas-petitionesadmittere,
I.diaconusCardi.olim Apoft.fedis lega. propnfu-
lc >quod cum ad eius vocationem cotempliftes accede-
re dnperfonam tuam excommunicationis fententiam
Ptomulgauit: [* &infid]  Cumq; N.canonicusB.Ia-
f°bifirmiteradfeueraret, qu*d in legatione regis ef-
J s i& ideo non potuifles ad vocationem pradičli Car-
^'Uccedere. Cardinalis econrraadferuit,qudd no in
kgationeregis, fed in S alamantina ecclefia, te fuus e
nu ncius inueniflct: [ 2 &]■']  Nos vero attendentes,
S l! odte non decuit contemnere obtentu adpel. ad vo-
^loaemvcnirelegati: pnecipimus, quatenus vel in
Pttfona propria, vel per n uncios idoneos apoftolico te
Cl jnfpe&uireprsefentes,innocent:iam tuam (fi poteris)
•fcnfurus. *

[i Posl excommunicationem cin* qui vice rihfirafun-
l e b4tur } tefecifli in epifcopum confecrari.']

[ i Er tihi člixijfet 3 quod in ali a ecclefia tc non ejfet re~
Vdfiturus. Et cum iterum ex parte tua fnifjet propofitu ,
^depiando Ven.fi. n. archiepifcopM C o m p o ji e lian us a p
r* ‘Mit,tisam appeUationem etiar/i interpofuijfet:Cardi-
* Ha diecitquodappeliatio tila te tueri in bacparte no
Hit^uinadipjim Vocationem accedere tenererif.J
CAP. X  X.

j . ^enandatum faclurn ei*qui iurauit fiare iudicio eccln-
*>txcedit,limites turamenti &licti£prumifiionif^adpel
^poteritjjlidsftcu f.b.d compendiojč.Stbb.

jj ^^P-^-tod.titul.iu i.compil. & poji cone. p.io.c.l^.
c  j t P' 2 7' cod.tit.in i.comp.<&.p 0 fi conc.par  fo.Mp. 54 .

330

j 4 ,ai ^ ,ttnere p. al.Zamoritn al.„4moren A.Gemoien.
ll  / \.comp.<& poji cone. Laier.fi. b„4hx.

l.fiqui*vxori\appellationem.
f m t.& in l.eum qu l ^ujj7ommod.

Idem Cantuarienfi archiepifcopo.

A Dh*c:& infra, a  Praererea dehis,qui iuramen-
tum prjeftant,quod ecclefia* ftabunt iudicio,& po-
ftea adpeilanc: Id tuafolicitudo prouideat,vt eos fer-
uare quod iurant, vel intra xl.dies poft adpellationcm
interpofitam iter adripere ad ipfam profequcnda com-
pellas.

CAP.  XXI.

SummaVt s .cap.proxim.

Idem Carnotenfi epifcopo.

a Vseftioni, quamfacis, vtru b  adpellationiillius
fitdeferendum,qui (ficut moriš eft) praftitoiu-
ramento abfolui meretur,& anteejuam ei mandetura-
liquid,vel mandato recepto caufa lubterfugij adpella-
ucrit: Refpon.quod appellationi, qua» iuramento eius
debeat derogare,non eft in aliquo deferendum,fed fta
tim erit in candem reducendusfententiam : qua* (do¬
neč mandatum fufceperit, & fufceptum pro polfe fuc-
rit profecutus) debet firmiter obferuari.

CAP. XXII.

jEdpellas ab ordinario 3 pofica de d e lici o ab eo commif-
fo puniri poteši pertpfum ordinarium. b.d.fedfupplead
textumfidem e\fe deantea commifiitji nune de i/hfadcu-
faturfrt cap.ad.hxc i.s .eo.£r {ap.propofuit j.eod .

Idem Vinton.epifcopo.  c

P Rzeterea d  dehis, qui adfedcm Apoft. adpellant,

& pofteagrauia committentes,fe dum conueniun-
tur,adpellationetuentur: Duximusrefpondendum,
quod cos appeliatio non debet in fuainiqmtate tueri,
qud minus eorum exceITus ccnfura canonica puniatur.
CAP. XXIII.

£h<i non detuht adpellationi fui aduerfarij , defuape-
fieriori circa idem contra eum excipere nequit.

Idem Grandenfi patriarcbx  £7» S. Vit ali f
presbytero Cardinali.

C Onftitutisinpraicntianoftra e  abbatefančHFe
licis & presby tero R.pro controuerfia,qtice de ele-
dione Torcellanse ecclefia* eft iuborta:& infra. Ideoq;
mandamus,quatenus fi archidiaconus poft adpellatio-
nem & denunciationem excommunicationis ad nomi-
nationem fape didi C.procefierit, & primicerius cum
canonicis, & plebanus cum adfenfucleri cpifcopatus
vel maions & fanioris partis pranominatum I. in epi¬
fcopum & paftorem elegerint, non obftante adpella¬
tione pnefati archidiaconi, fi ipie adpellationi priusfa
dar non detulit-.eledionem de prarfato I.fadam audo-
ritatc Apoftolica confirmetis.

CAP. XXIIII.

AdpeJUns ab ordinario in v na caufa-, in altif coram e*
refyondere tenetur: poteši 1 amen eum recufare Vtfujpe-
čfum, nifi conucniatur de crimine mantfefio , &tn quo no
cadit excufatio necfufpicio , Yt quia imponiturpremi suris
furgens ipfo fdclo. boe dicit , fecundum intclleclum ik~
trinfe cum.

Idem E boracenfi archiepifcopo.

P Ropofuit nobis M. f  elerieus tuus,qubd fspe con
tingit, vt cum aliquis fuper aliqua caufa adpellat,
in aliis caufis,in quibus non eft adpellatum, refpondc-
re recufet. Super quo tibi taliter refpondemus, quod
licct pro illa adpellatione non minus teneatur in aliis,
fuper quibus adpellatum non eft refpondere:iudex ta-
men,a quo adpellatur (quia illi ommno fufpedus eft)
eum non debet ad refpondendum fuper aliis compel-

a Cap.\o.codem titul.ini.compilatione. (f^posl con^
ctl. part.10 , cap.29 . GlofJ.in canon. quod bene 6.quxH  4*
b' Cap ,\\.eod.titul.in i.compilatione. & posl concil.p.j .
cap.lo.vbi habes integram claufulam. c a ha s, Vinto -
ni en. ahdr, Vinton en , d 'Cap.^i. eodem tit.in j.tom-
pih&pottcojicil.par.fO.capltf.  e Cap.tf.eod.tit.ini.
compil.  f Cap.i$.eod.tit.m i.compil.

1  3

33i Decret. Greg. Lib.

lere,nifi pro crimine adco graui & mamreflo, quo ipfo
a&u merico fic damnandus.

Ca$, XXV.

'Abfolultur excommunidat\it cautione recepta Jicetad-
uerftriut,vel excomunicator,nc abfoluatur,adpelIet. h.d.
fecundumVnumintelleiium,quem tamen 9p ort e t limit a-
re,quando excomnnicatio nonfuit lata pro manifejla con
tumacia vel ojfenfa:quia tunenon debet abfolui , ni ji fatif
fattioneprxccdente,vtin cap.ex part.uj.de verb.fign.
Idem /C Cantuancnfi arcbiepifcopo.

Q Va fronte nos. a  confuiere valeas,non videmus:

cum dicaris ordinem iuris peruercere . iam eriim
non m ccclefia, ficuc eft canonicum & honeftum, non
cciam in paiatio, non in camera tua, fed in camera re-
giscontra debitum iuri$>& pontificalis officij dignita-
tem, epifcoponim elečliones diceris confirmare: [ 1  zV
;.] Sane fi quispro contumacia vel alia cpialibet caufa
interdičto vel excommunicatione tenetur adftri&us,
&offert fe ad iuftitiam,de-his, pro quibus fencenbam
ipfam excepit, iudex eum (ne in excommtniicatione
deredac) abfoluere poterit , etiam d pars. aduerfa, ne
abfbluacur,adpellationis obftaculum incerponat:ab i
pjb tamen ance, abfolutionem fuffičienci cautione re¬
cepta, <|ubd vel in pržefenm Rom.ponriL ad cuius au
dientiamadpellatur,fi maluerit aduerfarins, vel cora
iudice , cui cau<am delegaueric , iuris pareat *quicati.
De his etiam,qui conquei unrur ie.irratioaabiliter ex
communicarioni vel interd>.clo luppofitos, illud idem
dicimus. etiam fi hi qui huiufmod' protulerunc fencen
tiam,ad fedem Apoftolicam duxerint adpellandum.

[1 Venim ne petilionibut tim no f rum de n ega r e videa
wHr a Je n/it m ,/uper hi* de quibns-nos confulere voluijli ,
tibi profit dedu nohti d o m 1 n ruje fjunde m ut , J
CAP. XXVI.

Prala 1 ut fu bditum fu jp en dere Vel exco m mitničar e non
debet,nifi monitionepramijfa : necfubditut conira difci-
p linam ecclefiaflicam adpellare potegi, maxime Ji e Ti reli-
gtofut. Etifidex d quo, prafigit termin um adpellanti ad
adpellationemprofequendam,intra quemfi nonprofequi
tur,iudex d quo readfumit iurifdichonem. Ji.dpellam ve
ro non profequenx adpellationem fuam 3  condemnatur in
txpenfis 3 adpellato hoc profequen ti.

Idem in concilio Lateranenfi.  b

R Fprebefibilis c  [ J  &J.~]  Pržefencidecreto ftatui-
mus,vt nec praclaci ( niii canonica monitione pi an¬
imira) lufpenfionis vel excommunicacionisfeinencia
ferant in fubie&os- nifi forte tališ lit culpa, qua? ipfo
fuogenere fulpenfiorm vel ex.:ommunicationis pocna
inducac.Nccfubiečticontra d ifciplinarn ccclefialticam
in vocem adpell.erumpant. Si vero quifquamprolua
d  neceditare credideric adpellandum: competensei
ad profequendam adpellationem terminus prafiga-
tur : intra quem fi forte profequi ncglexerit, tuacepb
fcopus libere fu a auSoritate vcatu r . Si autem in quo
cunque negorio a!iquisadpellauerit & eoi qui adpel-
latus fueric vcniente,quiadpel!at venirc neglexent:fi
quid proprium habuerit,comperentem iili recompen-
fationem faciatexpenfarum: vc hoc faltem timore e
terntus, in grauameri a beri us non facile quis adpel-
Ict: Prarcipue vero hocin religio rs volumus obferna-
ri,ne rcligioii.ciim pro ali -uo eacelfu fuerinc corrigen
di.concrdregularem f,  prarlat ifui Sc  cap ituli dilcipli-

a Cdp.^i.eodem ti tula n prima compilatione poti

conctUum lateraner .fy.b~Altxa.ndro J 11  .part .lapit.z.
b ftib .Alexand.I iI. cap, 6 .  c lap.^l.eodem titul,
in \.compil. .Qudmcaute  ^ pr^de^rev fe itentia ‘\cotn
tnuntcatioutsferenda fit,tradit Tndem.concil. ijl, 1  ;. <■ e
reform, cap.  $. d : al.fui,  e pe-c-nft.dr.en-'-  ... j
deicrrit ’S. f Jn C.Bar, contra rep danp\ xh.: fii
ca itn lifu i d ifci p lin a mapp.e da/e > &c\

II. Tit. XXVIII. 332

namadpellare prxfumant,fed humiliterac deuoteiu*
fcipiant,quod pro falute fua fuerit eifdem iniundtun-
[ 1 Valde confiteludo in quibufdam p ar ti b us tr. o lenti
Vtcum fratres & coepifcopi nojlrifen etiam archtducrt*
appellaturos quofd*m.in juti caufis exijlimant, mila
nitut admonitionepr.cmiffa,fuJpenfionii fen etiam txioi»
municatioupffententiamferunt.alij etiam dum fapenf
rti fententiam & difciplinarn canonicam reformi (Linij"
ncvllo graua/nine appel/ationem obiiciunt) &ad deje*'"
Jionem ininuitatii vfiiVpant,quodad p raji din m iw>ice**
tum dignofeitur infiiijttum. Sjuocirca xeVelprautifi , ' t
caufa vale ant graitarc fubdit osivelfubditi prt folaVtU*'
tat e fub *ippellaiionii ob temu correptioncmValeaut tb'
dere pra. lat o rum.']

CAP. XXVII.

ludex d quo^non objanteadpel/atione co^nofut de(t*
fa  , (i ad peli ar. s non profeqi:eiur: hoc primo. Et iudet^
fujj>e Hus recuftttii , p o te ji alt eri caufam. commitiere.  M
fecundo,

Idem p.c t  Tam te.

A  D a  hax: [ 1  G Cumitefliperaliqitacau&
duerit adpellatum : tas tibi litappclJantes udpcll-
remota compellerc , vt vel adpellationem interpo^
prolequantur,vel coram te iuris pareant a?quitati.
lialterutrapartium re fufpe&um habueri:,te infiH^
teiudicem eligant, b  qui propolitam intereos valc ;lt
dirimere qua?liionem.

[ 1 Prajintibics tebi literii duximui indulgendnmV^
CAP. XXVIII.

Sj car o ni 1 ut ad > eUdentiam menit us adpellatpttd
fibt termin tu ad appcllationem p/dfequendam:
rim deferuitur benefido pervicarium de prafhbus ^ e, ‘ L E',
re fuf.entandum:&*fi adpellationemnonprofeqkiW ]l
refidcntiamnon facii.p riuatur prabenda.

Idem Salabrtcnji epifcopo.  c

P Eruenitadnos d , qubd cum V.ecclefia? tuae
nicum.vt in earefidetiam facerct^onuiflTčsdi 1
peliationem prorupit: [1 ]Cum ipfe  [auten 1 ]^ 0
ftratoria? dilationis caufa videatur dnSus canonicu sa P
pellaflfe : mandamus,quatenus cum ftudiose monc* 13 ;
vt in ead. m ecclefia relidentiam faciac: vel intra
n um tam profecuturus iter ad nos adripiac veniend 1 *
Incerim vero alicui honeltarperfonaj vices eiusin c: h
fia pr*taxata conirnit#is , & ci de bencficiis illi^ s  f [
gnesjvndc podit congrue fuftentari. Qtiod liprid 1 ^
tus V. aiterum lilorum adimplereneglexerit,tu deF r r
benda fua priucs eundem , & cam alij idbnea p^° n
concedas. .

[ 1 F.t appellationi fua terminum proximum f e j lh>

B Lucra prafixit. £fu o n la magitur in dign u m eftpj 0  f ;

ZV ali o rum fubterfugio prxdiciam ecclejiarn debilii 6  J
qujn tUfr a udari. 2

CAP. XXIX.

Ji indice iurifdichonem exequenie non appellatut-

I(lcm ' r neb

C OnluLuit nostuaFratcrnitasjVtrumnt e  a PF ^

Utionibus deferendumarege Francoi i ,ni  P r0 ^.
dxis interpolitis, vt niancipia detineant diHn 1 * 11  ‘

[ x  &')•’]  Non con.uenit, vt prohuiufniodi 2pp c
tionibus ab obferuatione deereti tkbeas abfHnere*

[1 htvtrum fujEiuere debeas quod de nouo con]"*’
jynagogaSiVbi e at nuliatenus h abucrunt.~\

a Cap.4i.e0d.tituJ.ini compijatione.  b v ^ e ‘f
fa lp e A a .cum g loff zV l.feeu ndoreq ut rii. jf e°d. c
ltds\S*leibtirin.alids,Salesberien.  d Cap A

in t.comp-latione.  e Cap.i.eod.titul.infecunfi^ ^

pi no.  q ..mtam poiefatem hdbeat PapafnpV ^

- aiio i/.file le  1 , t radii luno cen- ln

j de  ; Jt-Zv VourciL

G:A-P*


Dc appellationibus, &c.

333

CAP. XXX.

'S^ui ante cit ati onem vel notitiam literarum mifit nun-
dum ndPapam ,appellarepoieti ne delegatu* proeedat ,
fecnrfipost.

Ide m Genuenji  a  archiepifcopo.

A Dhscficut b  afleris: f* & in jr*.']  Refpodemus,
quodiudex fi ei conftiteritappcllante antc,quam
pr.rteseflentcitat£,veldelegat:io caufa: peruenilTet ad
iplum,quiappcllationi$interponit obftaculum, nun-
uumjidfedem Apollolicam dcftinalle,faftc debet ap-
pellationi deferre.fcd fi poft citationem fuerit dettina-
cus,facispoccft excqui>quod mandatur.

[ i J>uandoq. } Juper communi cunja qurc indici app el.
te.committitur, alterapar*appellat, afjerens Je pro ea-
dimcaufla nunciumj^umadJedem ^Apojhl.dejltnaJfe,ad
qnod talit er."]

CAP. XXXI.

Quinon detulit app ellati oni interpofitte ad Papu,mit'
iitur cumliteri* ordinarij ad curiampuniendus.

Idem.

D E c  priore : [ 1  Cacerum fi prafacuscano-
nicus priorem propter fuas enormitates manife-
ftasjqua 2  ipfum nocabilem redduntadfed.apoft.appcl
ipfe tali appel.deferre contempfit:eum cum li
teris tuis veritatem contineiuibus.de canto excefiu fa-
dsfaftururo ad fed.apoft.venire compellas.

[i SJuinon de Jer en*protedioni &appellationivefira:
*d.fed.ap$jl. fadaquendamcanonicumfitum vejitbu* Je¬
di omnibus Vfe^ad camijiam fpoliari, & tuxn accnflttioni
(pappeUationt renunciare cocgit, qut & de Jut* & quo-
r undamjratrum tnormitatibu* murmurauit : id tuecjoli-
titudini dudimusinfinuandum, Vt fliper boe rei veritate
diligentitu inquifita, flinueneri*quodpro cuitanda diflci
plina pradtdu* canonicu* appellauit , etdeprioripropter
e * nullam p cenam infl/gere debct>quoniamJacr. Rom. ec-
deJU (Jhuiujmo di ap p ellati o n cm no n conflueuit admit-
itre^ne monachit velcanonici* regularib. praberetnr au-
dacia delinquendi.  3

CAP. XXXII.

Contra conjlitutione*regularcj,appellatio religiojum
*ondefendit.

Idem Vniuerfi* abbatibu*.

Q Via d  nos: [* (>/.] Vtabbatcs , qui de aliqua
puhlica infamia puhlice relperfi funt e  auteon-
Uicti, deindc / in communi capitulo commonitiprg-
lationicederenoluerint, adpellandi non habeantfa-
Cl >Itatem.

[i Elegit domini'*m bareditatem Jibi, & a longe de
*lto pro]fexit pači &tranqnillitati V e JI ra:, quavtnm di-
Mi n*gratia concedit, profytcere cupientesaud.up.vobi*
Cot *cedimtti &indulgemu*.]

CAP. XXXIII.

l*dex d quo  , poteši prafigerc terminum adpellanti a d
fH^uendamadpellationern^uo UpJo,readflnmit at de s
'HMionem.

Idem.

A Paures g  noflras: [6^/**] Adpellanti ad pcrfecu
A.tionem adpellationis terminus congruus prafiga-
Ur:  intra qnem, fi adpellationem non fuerit profecu-
Us > extlj nc compellatiir ftare iudicio delegati.

[ i Koftr/tftc fignificante peruenit quodcum interdu
1  'lelaliif caufa*fvib .ap .res delegamu* alt era,partium,

334


Amen Valent dedi n are tu diet:- delegati, quaJuones in¬

cidentef op p oni t, <& tum licet in princip ali cunja ap ' p.rt *
non fitprocedendumjn app.tandem Vocemprorupit, apr
pellationijua terminnm non praflges, Jic/fo partem altan*
fineprojeentioneappellationi*facit remanertfiifoenfiam.
Pofiula* igitur tibi & alii* juMcibu* indulgeri, V bi cauflo
fine appellatione committi/jjiflfr incidente* quct]lionesfi~
ne debito app.poiipofitavale/t*terminare. Caterumritna
incidente*quu\lioneffiepiu* prxitidiciales non immerito
indicentur 3  petitionem tuam in hacparte no duximMad-
mitienda.Sed ne quapar* frnflratori* dintiu*affligatur.2
CAP. XXXIII!.

Sipnecedeittegravamine qui*Jubmittit Je protedioni
Juperiorit, habeturpro adpeliante: dnmmodo Jeruauerit
ea,quain adpellatione Junt nccejfaria t
Idem »Abulenfi epijcopo.

A Daudientiam a  noftra nouerisperueniffe:qub<!

cum Zamorenfis epifcopus G. presbyteram ecc1e-
fia: fančH lacobi Zamoren. multipliciter moleftaret:
tandem idem presby ter fc&eccleliam b  fuam,noftra:
protečlioni fubiecit: C 1  Licet autemprsedi-

&us presbyter ex fimplicitatc forte verbum adpel.non
expre{Terit:quia tamen poftquam fe & fua noftr* pro-
tečlioni fubiecerat, non debuic fine caufia* cognitionc
aliqua fencentia condemnari: mandamus ,  quatenus
( fi ita eibi conuiterit ) fententiam , quam prsefatus epi
fcoptis in cundem presbyterum tulit , denuncies non
tenerc.

[i Sedprafatu* epijcopu* pro eo forte quod exprefie
non appellauit,in eumpoUinuocatnm Jed. apojl.patroct-
nium,cbtYa e ti a m p riu ile fium CompoJieHan<e ecclefiain-
dultum excornmunicationi*fententiampromulgauit.~\

CAP. XXXV.

Caufa non ejladiudiccm d quo remittenda,adpeUatii ■*
ne adhuc non iujlificata, nifii de partium conjenju .

Idem archiepifcopo Tarracon.  c

A Ccepta d  conqueftionc canonicorum Pampillon.

C 1  &  Non debet adeos caufa remitti,nifipar-
tesconfenlerint a quibus nofeitur adpellatum.

f i Jhjod di.fi.n.dux Kauarrorum eo* boni* Jut* (poli-
a(fet,cauftmipfa/n tibi Frater ad eomm petitionem com-
mtfimu* terminandam. Verum quoniam nobi* tacuerunt
quodab audicntiafnitadJcd.apoJl.appel/atum } necnojfi
boe nobi* conJiitijfct ,tuo caufam commifijfemu* exa-mtnir
cum.2

CAP. XXXVI.

Delegatu* etiam datu* cum claujula, adpellatione rt-
mota,recuJaripoteH, fi efi confanguineu* impctranti*,Vel
fi fuit aduecatu* eitt* in tila caufa.

Lucius III. G.altero  e I.incon.canonico.

P Oftremofraternirati f  tu«e lireris pr^fentibus in-
timamus , q-ubd fi caufa nlicui'fuerit delegata, qui
confanguincus fit illius > quiliteras impetrauit, autin
codem negotio aduocati otHcio funčlus,velex aliaiu-
fta caufa fufpedus: huiufmodi delegatus non immeri-
to poterit recufari,quamuis adpellatione remota fue-.
rit ei negotium delegatum.

CAP. XXXVII.

Sentcntia interdidi non fujjseditur p er adpellationem
Jeqnentcm.

Idem Koruicenji epijlopo.  g

A Dhsc b  quoniam fub interdi&o aiiqui conftitu-
ti adpcilant , & deindeillud feruare contemnunt:
quid in hoc cafu icruandum fit , confulere volui{.li.

^ a  Al.lanuefi, Jed idem ril.nam olim Gcnuam-, lanuam
ti* Ant ’  .k C.i.cd.tit.in i.comp.&de mifiione nun
^aji  aliquicl operetttr, Panonn. J.boc tit.cap.vt debitu*.

tc.t

f

a P-<-eid.trt.tn i.comp.vide Gnid.Pap.bic.  d C.5.

e Verbum Junt dee{l in p l 9 f.antični*.

1  ICOTKf).

a  C.q.co,tit in l.comp.vide Lanfr.de Orcanoinc.quo-
t]iam.s .deprobat.  b Dičltofluam deeji inantiq # c al.
Jeraco.  d C.2.de rejer.in l.comp. Vndt intelligitur hoc
fragm.vide l.lcgatu* ff.de offic.praf & l.munerurn^iudi
*“• dcit d p  r s *  1  candi.jf.de mun.&bon.  e al.VValtero. al.Gualtero,

'tmlhhtrJi  g (  to.ut.m Z.iomp.vndecognojcc*  f C.45. eo.tit.in i.comp.&post conc.para  o.r.18. g al.
" ' l Konanenf.  h C46.ro tit.in l.comp.

I 4

335

Decret.Greg« Lib.II. Tit.XXVIII. 336

- « • «• °  * Idem.

Noueris igitur, quod ficut poft adpell. exco nm unica' 1
non pofiunt:licintcrdidum nequeunc > cuianteadpel.
eos conftac fuppofitos,dec!inare.

cap. xxx vin.

ludex adpeUationvs re4kg&t adpellantem , caufam

adprioremiudicem : ntfi conjiiterit dgrauamincrel
tniujla fententia fuijf'c adp ellatum.

Cltmens III.

C «.Vm 4  in ecclefia: & infra. Accepimus,quod qui-
j  lam clcrici de GUal occafione iudicij tni, qd f  vel-
le obferuare fe iadant: Linconien. epifcopi iudicis or¬
dinarij fine caufa rationabilicognitionem euitat. Vn-
de mandamus, quatenusfiquadocontigerit aliquem
de clericis a praefato epifcopo ad cuam audientiam ad-
pellare, non ante adpellationem admittas, quam tibi
conftiterit cam vel a grauamine,vel intufta couidemna
tione b  porredam : alioquin iplum ad pr«edidi epi¬
fcopi audienciam remittas, adpell.remoca eius iudicio
paritarum.

CAP. XXXIX.

Si adpcllans , qui non profequitur- ) redit adiudice a quo
&iterumgrauatur(non »bjhinteprima defertione)potcjl
iterumadpellare.b.d.&esl cafus notabilis. Panor.

Idem..

D lrcdas c nobistujelitera? demonftrarunt, cp  ciim
in tua prafentiacaufa cuiufdam matrimonij era-
daretur, in qua parsviri confanguinitatis vinculu op-
ponebat: &parsmulieris ad fedem Apoft. adpcllalfet,
nccadpellationem fuam prafixo termino fuerit profe-
cuta : poftmodum earenunciante adpellationi, quam
feccrat, tu in caufaj cognitionc procedens de parente-
la teftimoniareccpifti: verum quia mulierispars iteru
adpcllauit,p>oftuIas vtrum ad calculum fententia? pro-
cedere valeas, edoetri. Refpondemus igitur,quod li-
cetiuxtadecretum Lareran.concilij poftquam in ter-
mino profequendar adpell. llatuto adpcllans fuam ad-
pell. non fuerit profecutus: audoritate tua liberepof-
fis vti: tamen quia itCrum adpellauit (cum fecundum
iura eilieuerit d  in cademcaufa bisadpellarc)feaiu-
rifdidione tua fecit exemptam , pra?fertim cum hic ad
feparationem marrimonij, quod eft res fauorabilis: inr
tentio viri procedat.

CAP.  XL.

Sententiaexcommunicatlonis ) fnfj'enJlonis,yelinterdu
Bi Uta fub conditione fujjenditur , Ji ante coditionis euen
tumfueritadpeHatum. h. d. inhasendo Verbis liter<e,vt
Jic fztisfaciat cuihbet le Bura, Et ett decifio fubtilis ,
mu It um alegabilk.

Caleftinus III..

P Rjeterea e  requifitifuimus, fi quis iudcx itaprotu
lerit fententiam: Niti Sempronio intra xx. dies ia-
tisfeceris,te cxcommunicatum, vel fufpenfum,aut in-
terdidum effe cognofcas: f  ille in quem fertur fenten
tia mrdio tempore adpcllans addiem ftatutum min^r
* rac fatisfecerit:vtrum ille fententia tali ligetunautin-
terpofitione adpell. tutus cxiftat. Videturautem rio-
bis,qubd in huiufmodi fciitentiam adpell.obftaculum
debeat impedire.

CAP.  XLI.

Siperreferiptum committanturplures arttculi conne
xi-> grinvno remoneatur adpellatio: intellioitur.remota
etiam in aliis. h. d.

a Cap.u.eodemtitul.in fecundacompilatione. Vide
Quid.Pap.bic. . b Vide l.qui ad ciuilta. Cod.de appel-
latio.  c Cap.i]. eodem titul, in tertiacompilatione.
d ln omnibus manufcriptvf^ei licu er at in eadem caufa ap
pelfare ftcundo.  e C.i^epdJit. in i.compil. vide.Bald.
in repet.commijfu.de eleči.m ^Antoniu*de Butrio.in
cap.licet.devoto&voti redtmpt,. £ > ide tur deejfe con
tuneli o e sl in yet.comp .

S Ecundo a  requiris,cum pluribus articulis in vni
commiilione pofitis, in vnotanr.u contingit adpel-
lationem expref>e vetari:vtrum adpellatio ten*t*at,li fu
peraliis fuerit adpdlatum: In quo tibi refpondemus:
quod cum fecundum B.G?cgoriiim b  verbaintentio-
ni deferuiant, c & hs.c fit notlra intentio,vt de om¬
nibus articulis, qui in commiflione ponuntur, iu.Ritia
fuum confequatur d  ctfe&um : in omnibus adpella-
tio inteiiigitur interdida. Nihil enim intereft, vtrum
inhibeatur primo,an fecundo,medio, c  aninfineicu
( ficut vtriufq; iuris argumenta nos docent)ea, quxin
principio,ad medium tk  ad finem:illa vejb,qu»inine*
dio,ad finem atq; principium iicpc referri contingat.

Caufa fujfuonis proponenda esl čaram iudict } qui tt‘
cufatHY,<&>probanda čaramarbitris.b d.

Tertio poftulas edoceri : Conful. t. t.re-

fpon.quod cum aliquis iudicem proponit fe haberefu-
fpeč!um,fufpicionis caufam coram eodem allegarctc-
netunfedpartes vt in aliquos non valde.remotoscon"
ueniant,pereundem iudiccm debent cogi:coram qui*
bus fi caufafufpicionis intra terminum compeuentem
probatanen fuerit, tunedemum aučloritatefuaiud^
vtetur. Quod fi coram ipfis caufa fufpicionisprobati
fuerit, caufkcognitioni fuperfederc tenebitur recufi"
tus. Ipfa namq; ratio diftat,quia fufpedi & inimiciiu-
dices etfe non debent.

[ 1  Cum aliquw iudicem tanquam fufyettnm recufij
an caufamfufpicioni<s debeatallegare, & eam nifimanj*
fla fit coram eodem iudice probare teneaiur.Vtrum etiti*
iudex pojlit in eodemiudicio  ^ n e go ti o pr o ceder e
qui fujpicionem obiicit caufam eius aut non V elit ,
pojlit m ture probare.

CAP.  X LIL

Kon tenctur iudexrel aduerfmus deferre adpclI-iM'
rfcui non d c tulit adpellans..

Idem.

A N fitdcferčdum / adpd.illiu$,quem aduerfariuS
de expoliatione poft adpell.legitimc in terpofitam
fibi fada g  paratusetUiicontinenticonuincerc,no$
duxifti per tuos nuncios confulendos. Refpondemus
quod cum inčo b  quis puniendus fit.in quodcliqu ,t:
qui adpellationi deferre ntglcxit, L fe bcneficioredr
dit appellacionisindignum.

CAP.  X L111.

Habct duos intelleftus , fecundum primum boe inteH'
dit: Tvlerus executor non recnfatur , nec ab eo adpelUu 1 *'
nifi modam «xcedat i maximeji eji dat us cum elan f da,*"'
peUalione remotaifecundum alium inteUečlum.h.d **
diccfufpečlo non recediturper adpellationempiifi
excedat.

Innocentius III. lllujlri regi Vrancorum.

N Ouicille quinihil ignorat: &)-]

terea interdidi fententiam Cardi. non cdidir,feo
potius publicauit: nec fuit didator ipfius, fed verius
executor.Vnde cum fecundum ius abexectitoribusa
pcllari non polIitiHifi forfan modum CiCederet in exc-
quedo, nos etiam in litcrisfupcr hocdtredisadiplu^ 1
adpellationis curauimus obftaculum inhiberc, adp^ 1 '
lationi ab eo inrerpofitss nonfuerac dererendum. P®
fufpicionis autem m  obiedis licet eum merito n 1
fufpedum fuifte čredam us : non ta men & fi fuiift b

a Cap.l6.eod.tit. in i.compil.  b- lib.l6.inlob,C.1>

C 'vide l.pater^jundum.jf de leg.i.&l.cumpater^  •**
cijsimis. & vtrobifyper Bar.jf.de leg.l.

d exeqH4tu*

c medio, an fine.  f CapAj.eo.tit.im.compd.  §
faClam.  h v«j x quk dee£linantiqnioribus.  i nt y e
xent.  k "vid c.nouit.s. de ojj.leg.cuiusparsesl. & LA Pf
i.eo.tlt.in ].comp.  1 al.verus..  m birtceni^ m p Yt i
Defujf icione autem obiedla,. ^

337 De appellat

propter appellatione interpoGtatn ab eo dehftcre de~
buiflet: ad quod non proprio motu, fed noitro potius
pracepcoproceftit.

[ i Qua hic abftijfa funt^eperies fupr.de ojj'. legati
nouit.]

CAP.  X L I I I I.

Siadpettatia recipitur d indice Veladprobatur d parte y
termi/iui ad eam profequendam prafixut obtinet vicem
f>errmptariiyVt ir. abfentemprocedatur y ac ftperemptorie
ffijfet citat m  : nec talit terminu*praueniri poterit ab a-
parttum.

Idem.

S ^epe a  cotitingit, quod ciim ad noftram ajudien-
tiam adpellatur: proptcr defedum partisalterius
^‘viuc per fe,neqtie per relponfalem idoncum adpella
tioncminterpofiram profequentis,velforfitan ex ma-
luiafubfequemisrefppn r alis mandatum procuratoriu
°ccultantislites, quz de facili poterant terminari, re-
^aneant indecifz (cum frequenter iuris quzftio mo-
u <-‘atur,cuiusapud nos probatinnes necetTanz [in b
c °ntrario]non exiftunt, & interdidii e na m fadi,quo-
rn ° , ^o<le leuipotret partibus przfcntibus comprobari.
Vnde licec in Laterna, concilio c fuerit conftitutum,
Vc |*inquocunque negocioaliquis adpellauerit, & eo
°dUadpellatusfuerac venienre,qui adpellauitvenire
n . e giexeric: competencem illi rrcompenf.itionem fa-
Clac expenfarum,vt hocfaltcm timore d  deterritusdn
Š^uamen alterius non Facilc quis adpcilet. Qu'a ta-
^ propter hoc quzftiones prorogantur, praelenti de-
* Cr eto ftatuimus, vt fi huiufmodi adpellatio vela iudi-
Ce f  recepta,vel a parte fuerit adprobata, poft termi-
adpellattoni pra»fixum edičti percn p tori; vires
Cl| iear,ita viddicet, vt extunc in abfentem perinde
j r °cedatHr, ac (i peremptorie vocatus ad iudicium ex-
Qubdfiforfitan interpofita prouocatiomali-
. 0 s erecepta,veladprobata non fuerit, cum conftite-
' e gitime prouocatum, nihilominus eam vigorem
0 ,L>| niisobtinere. Saluis conflirutionibus deprouo-
lat ncibu sp°lt fententiam promuigatis: quibus adpel-
ln nesfuasprv>fequinon curantibus, poft terminum
^Pdlationi profcquendz pr*fixum , ruta manet fen-
te  tla )quxfueratadpelIatione rufpenfa.Quicquidaii-
te  COnt ra citacionem peremptoriam pofifet ab abfen-
^P^poni, aduerfusadpellationcm huiufmodi valeat
Siquisautem terminum adpell. przueniens

ionibns,&c.

'taveritateliteras impetrauit, &carcat impetraris,
contumacije noneuadat, Hoc autem in lici-
1  ll *eiudiciis exercendis volumus obferuari,
CAP.  X L V.

Pot  7 -P'^ Atlont  deferta per neglige/itiam adpellanti* y
ifr [ lI< dex exofficio procedere in cafibu* , in quibus eiut
Uki nexkberaty <& eH cafiuValdc notabtlit.

I( lem Lemouicen. f & Canturcen.epifcopi*.
Q^nftitutus in przfentia g  noftra archidiaconus
^Uremon.nobis expofuit, quod Claremon. deca-
ba n ^ Vacantc > q u >dam canonici vota ftta in epifcopum
erunc >^ epifcoptts cum quibufdam alii ex-
COn fentienribus in cundem archid.ei contulit
xj. canonicis prius adpellantibus, nt quis
^e| CrC - tur  P ra?tcr a dfenfum omnium in decanum a
dio c  e dionieius xxv. tum perte, tumcpifcopo me-
C,t Cr tirent '' Cum 4 uc  i' an ^i Marcelli presbvter
hstunca P oft - l e g- per partes illas tranlitum
^non vc adpellationi ad nos interpofitse dero-

^tit.m^.compil.  b lnclufa defunt in an-
[ 4  r ^^ c X*l‘Cap.6.  d detentu*.  e fn/tepta.

'Koničen.

ohr  * s

mulu JingnL,

4

c ’ tit.in  5 . comprfat. bx bac
' ' ri* ^Uctprx c .(tern coh

338

g?; er, fed vt indručiam tranfmitteret ad noscaufam,
lan&i a  Jj^idi/A: faač'ti Ambea; abbaribus examina-
tionem delega it ip/iuv.čv: mandauiteifdem,vtpartem
conrradicente ekŠuoni decani cirarcntad ipfum,con-
tradičlionts fuzcauiam in cius pizfeiitia oldenfuram:
[ 1  & infra.  ] Intelledo igitur per adeitionem cardin.
quod fub ea forma fuerai adpellatum , ne fine adfenfu
omnium procederecui in cleilione decani .čk  quodad-
pellances adpella intra annum non fueranc profecuti,
necerat propter qUod eiseffet biennium indulgendu,
cum ficut kis intra tempus legitimum fimplicem nun-
ciumad fed. Apoft, deflmarant, b  ficpotuiflent fal-
tem fcrnel procuracorern idoncum deftinafle. Ne ta-
men peremptorias exceptiones ex eorumpartepropo-
fitas videamuf fub filer.tio praterire, mandamus,qua-
tenus fi vobis-conflicerit archid fat^o epifcopi, ex quo
nicicur, fponte renunciade, vel przdi&um epifcopum
proceflifTe ad elečlionem ipfius prsetermiffisprajdičHs,
finequibus ne procederet in illa translatione volun-
tatum,ex qua nititur archidia. proponitur efle adum,
ei fuperdecanatu filentium imponatis : alioquinno-
minationem feu.cledioncm taliter fadam de alio, Sc
quicquid fuerit fecutumex ipfa, denuncietis irritum
Sc  inane.

[ 1  Cumigitnr Cardi pradiclut qu* coram copropofit*
funt^nobit fideliter retuliffeti]

CAP.  X L V I.

Cotitra elečlum  , Veleonfirmatum nullum aliud iut ex-
peclantem y non admittitur reguUriter exceptio y  velappel
latio y maxime frujlratoria ad im p e diendum elečhonit , vel
confirmationit ejfeclum: fed pojfefiione babi ta  , poterit
accufari veldenunciari.boc dicit, &fecundnm boe ejl ca -
fut notabihs.

Idem c an c e Uari o 'Meten.

C Onftitutisin prsfentia c  noftra N. decano fandi
Saluatoris, Sc  cantore Metenf. [^ & infra.]  M:-
tenf.intimauitepifcopus,quodfandi Saluatorisprae-
pofieura vacante die eltdioni pra;fixo perpatrem Sc  fi-
lium Sc  (piritum fandum in virtutc obedientiz, ac fub
animz periculo cajnonicos adiurauit: vt fecudum Deu,
&iuxta cofcientiam fuam vnuni eligerentde duobus,
in quos partes videbantur oculos extendifte,quem ec-
clefiz magis vtilem Sc  idoneum reputarent. decanus
autem cum duobus diaconis Sc  fnbdiaconis tribus di-
dum cantoremin przpofitum nominauic: cantor ve¬
ro ipfe,qui presbycerali offtcio fungitur, Sc  cuftos cum
fcholaftico Sc  magiftro B.facerdotibus, 1 euitis duobus.
Sc  fubdiaconis quinquece d  concorditer elegerunt:
cuius eledionem tanquama maiori Sc  fanioriparteca
pituli fadam(cum de perlon z tuj honeftate coaftarer)
przdidus epiicopus confirmapit: Sc  cum ribi vellet do-
mum e  & inueftituram porrigere (vtmoris eft)deca-
nus ad fedem apo. appellauit, contra te irnpotcntiam
duntaxat allegansjpropončdo te in parribus illis.quafi
penirus impotentem, in quibuspropofiturz pofteflio-
nes exiftunt,addens quod aha tibi obiiceret m przfen-
tia noftra, quz tune in przfentia indici s fufpedi noluit
explicare.

Nos ergo, quia conftitit euidenter illam appellatio-
nis ca utam quz fuit exprefta, rationabile non fuifle: f

a lUidij,  b dejiinautrant.al.dejlinarunt.  c Ca.
4 * eo.tit.in  3. compU. an necejfe Jitfemper eli^ere magit
idoncHm.vide Thom. Z.2,.q.Gt;art.z.ad \.arg.S»t. lib.^.dt
iujt.gr mre . q. 6. art.  2 , £-*. C ouaruu. in re%. peccaium de
reg.iur.lib-6.irt  I.p.rr/e&f 7. a Hoc eficanccliur. Me-
tenferr.tcui bcee fcribit Papa.  e dvnum babent abtjuot
exetnpUna. { dnaturrattoitahilif rauf.i: viuc u-
pud Bar in t^u.dvero.ff.dt leg t.&i» l.fi pvjtnUucri:§'
raUo.jj.de udu Ir.

» i

339  Decret.Greg. Lib.

aliam autcm tune non expreflit, etfi uixerit idem de-
canus,quodaliam vellet obiicere coram nobis deere-
uimus tu* coafirmationis efft&um non debere per ea,
qu* funt propofita impediri. Si quid tamen contra ce
noninmodum exceptionis ad impediendum eledio-
nis & confirmationis cffeftnm , fed in modum denun
ciationis, vel accufationis duxeritproponendum,poft
quam pacificam ipfius pr*pofitur* pelfeftionem fueris
alfecutus, proponendilicentiam non negamus.

[ i fcbolafiico eiufdem ecclefia tuaprocuratorib.
benignam čuvanima*audientiam indulgere. Fuit autcm
nebu exparte tunpropofitumjlcut etiam vcn.fn.~\
CAP.  X L V I I.

Jlp p eV.ari po teti filo c us non tutus p ar ti b us afiignat u v,
ttiam Ji Jitfcriptumappcllatione remota.

Idem Vigorien.epifcopo.

E Xpartetua: a  [* £?«;.] Pr*fenti pagina refpon-
demu$,quod ciim excufetur honeftž,qui ad pralen
tiam delegatorfi iudieum non poteft fccure venire ci-
tatus,tu vel tui quoties ad illos iudices vos euocari co-
tigerit, ad quorum pr*fentiam vobis pcriculofum eft
ire,libcrc poteris appellare, etiam fi in literis commlf-
fionis appella. fuerit remedium interclufum, nifi iudi¬
ces vobis aflignenr locum idoneum &fecurum.

\_  I Fuit propojitum coram nobi*,quodcum interen-
gltcos & Valen. Jint inimicitiamanifefia &ad partes il-
las VLnglicts fit tranjitus periculofus pro viarum perica lis
&guerraqu* inter gentes illas freqjtenter ejfe dtsnofci-
tur continuaimulti de caufe fua meritis diffidentes , te a-
ltquando 'veltuos auc. literarum nofirarum trahere fata-
gunt ad iudices in VVallia conflitutos>vt fic indefenfas
caufas etiam iufiifiimas relinquatis 'velcompojitione fub-
eatis iniufiam p ari ter damnofam. Cumigitur caufas
quas committimusficvelimtis fine debito terminari/juod
neutra partium contra iufiitiam aggraueturf. t.p. a.f.
m. &tibi.~\

CAP.  X L V I I I.

Ličite adpcllat reus , fi non audi tur excipiensprocura~
torerri ačloris nonhabere fufficiens madatum , Velfe prius
conuentum per ali as lit er as , de quibus non ft mentio in
fecundit.hoc dicit } quo ad titulam.

Idem epifcopo^decano <&>pracentori Herforden.

S Ignificauit b  nobis magifter hofpitalis Eboraccn.

C 1  &*;•] Prztereacapitulum Eboracen. aučtori-
tatequarundam literarum,in quarum figillocontine-
batur figillum capi tuli ad citationes tanim , ciim aiiud
figillum capiculumillud noicatur habere, quenda con
ftituebatadorcm. led licet idem magifter allcgauerit,
quod oecafione literaru illarum ador non deberet ad-
raitti,& infuper adiunxifl'et , qubd audoritate literaru
quartindama nobis ad aliosiudicesobtentarum prius
conuencus non debuitper litevas pofteriores , in qui-
bus nulla fuerac mentiodepnoribus, conueniri : iudi¬
ces tamen cxceptiones huiu/modi admitcere nolue-
runt, propter quod vocem ad nos adpellationisemifit.
Quocirca mandamus , quatenus fi vobis conftireric ob
didas caufas, vel earum aIiqHamad noftram fuifie au¬
dientiam adptllatum : reuocato in irritum , quicquid
poft adpellationem huiufmodi noueritis cfic fadum, c
partes,&c.

[ 1  X*uodcum V.qu on dam redov Hofpitalis illiuS diem
claufiffet cxtremum y Ven.fn. h bo race. arcbiepifcopus , ad
quem p radcceffo res /kos bofpitalis eiufdem ordinatio

a Cap. $. vod. iit. in conepil. prat er Pbilippum de
Pcruf. bic y  Vide Bartol. in l.ante fentcniiam.ff.de appell.
vecipiendvs.  b Cap. 6. eod.tit.in ^.compil. De mat ena
figilli  j Vide F c lin. in c.l.fupra de fide infir.D e ci um in cap.
posl ceji.fup.de prob. & quoscitauiin cap. 6. deffdc.inf.
c atfentutnm.

II. Tit. XXVIII.

34 °

pertinuit>ab aniiquo volensipfum ex dcfecln reli oris Aj
pendiumfujlinere^didurn L prcskyteram eiufdem dom#
d fuis f at rib us vnantmiter m reelorem eleHum prafteit
ibidem , fperans qucd domusijiaperipfum tam in tempi'
ralibus , qudm in ffiritualibus recipcret tneremetum-pre-
cedentevero tempore decanus <&>ctipttulumhborac. ecdt
fuc tanquam adipfos bojjfitalis eiufdem ordinatioperti -
neret,magijirum ipfum dfu* adminijlrationis officio rt-
mouerevoientes hteras fuper boe apojiolicasad decatiuffl
Lingonensg^fuos coni udi c e s im p erarunt, quarum /mc.ii*
ius vocari fecerunt tam arcbiepifcopum quam reelorem »
partibus igitur die pe/emptoria ajlignata coram ipfis ut'
dicibus conjiitutispudices a lij s vices Ju as commifermtf'
la fibCdcf nitma referuata.

CAP. X L I X.

Ličite adpellat reus , fi non auditur petens decUrtU
rem petitam in hbello.

Idem magijiro G.arcbid.&  a  VVormanno
canonicis Suejfonen.

S lgnificantibns b  T.& R.fratribus,noftrofuitapo'
ftolatui declaratum , quod cimi inter ipfos exvn*
parte,& V.ex altera,fuper quadam terracoram iudic 1 '
busdelegatis qusf!io verteretur,ipficum plurester-
ras haberent, vt terra iila, fuper qua qu*ftio verteba'
tur, oftenderetur eiidem,a iudicibuspoftuiarunt:^
ciim ipfi faceredenegarent,ad noftram audientinf r °'
uocarunt.Quocircamandamus, quatcnusfieii:it a > rC '
uocatoin ftatumdebitum, fiquodpoft adpellatione 111
noueritis adtentatum,&c.

C A P. L.

ludex d quo non poteši jlatuere terminumadf^K*
dam adpellationem: quodJl fecerit , inteliigitur
ad fc prafentandum.

Idem hboracen.  c (epifcopo>&)de Luc.&d*

Trlonte rnoliiabbat/bus. .

E X infinuatione d  prioris & canonicorum ftn
Barbar* nobis innotuit, quod cum i-aterip» oS .
vnaparte,& V.camcrarium deTangar e  eKalV^’
per qoodam / manerio coram iudice ordinario^
Ilio verteretur, tk  idem camerarius ad noftram atl ' ^
tiam adpellauerit, adpellationi termirtum nonp rJ ’
gens didus iudex, qui caufam illius videbatur m ll G
pro eo , quod quidam clericuscommcnfalisfu uS >
camerarij in eademcaufafueraraduocatus,hunc
minum adpellationi pr*fixit> vt ad feftuni Purifica
nisvtraq; parselfetab adpcllationis pcrlecuti 011 ^
uerfa, licet non pottiit nobis legem 'n.ponerejVt
teneamur intra drdum terminu m cxpedire 3 cum ^
cundum legitima^ fančttoneslis,qu*inc6ftft° r,0 ^ r
cipis fperatur inferri,abf uc damno mor*intao a j^^
mancac, doneč ipfam faciat introduci,& a P roccr ( , r ^
dirimiiuxta morem. In termi auteiii nunciusca j
rij praueniens nuncium eorundem jnecipfovin 1  &
terminum Jegitimuni expedato,imfetrauitI| cCI ’j I i6
receflir. Qjfiia vero fraus & dolus alicuipatrocii 1 ^^,
dcbentjmandamHSjquatenus fi eft ita,partibus c
catis,audiatis caufam, &c.

CAP. L I. ptr

XJui extra tudicium adpellat y ex veri‘fimilibMjf y
babilihus caufis ne in pojfepione moleiletur.fi p°y (>

It atu r-, re fiitui tu r ant e omnia in ji a! um , in quo /f
pore adpeUationis emrjfe.boc dicit , inbarende  V ei
ter* } & vt m os  ^eratur vnicuiefo lečfura.Panor.

Idem Rofen. grBonden.  g cpifccpv>

— —*.. • " _ .

a "Male Vin. Ho rman no.  b Cap.j.eo.ttturt v

pil.  c vdbrimen.al.vdbriccK .cpifcop.&de
Monte morcli,abb.  d c.S.eo.tit.in ].cotnpil-
gari.al.Tanger.  f Hi c p er p eram in Vulgatis  j ^ J flll
rio.  g Bondonen.al.Rofenet:.^ LondonienM-
£7» Londonen.  jjofJ*

0

34 1

b:

Onsr a  memori* O. de camera perlona ecclc(ia»
dc Fan.viam vniuerfjecarnis ingreffo , abbas lan&i
Auguftini Gancuarienfis eiufdem ecclefias, quara ad le
adferit pcrcinerc*, primo per quofdam motiachos, le-
cundoperfeipfum pollefiioncm ingre/Tus, ad nos plu-
ricsvocem adpeilationis emifit,ne qiyis ciim fuperpof-
fcflloneipfius ecclefiajpraftumerec moleftare.cumque
alicjuandia prsdičlam eccleliam pacifice pofledifiet,
Huidam laici Canciiarienfis d ; cccei»s ipfunv■abbatcm &
foonachos depofiefiione tpfius eccieliar. per violencia
ticcerunt: [ 1 ' &  /• J Pročurator vero archidiaconi
propoftiitex adncrfo , quod defunčla perlonaecclefir
archidiacono ranami dacur eiiis culiodia. imb archi¬
diaconi, qui fueruntp!'otemDore,tam deiure commu-
lU,quaro de generali confiuetudine,tam in iila ccclelia,
quam in aiiis vniuerfis eiufdem dicecelis, hoc iure fem-
ptrrvli ftierunc.Prarrereaprcefatus O.nomine archidia-
c oni eccleliam polfediteandem , vepote qui ei vnam
procurationem,&v.fo!.nornine ecclefiac ati n is lin guliš
f x oluebat: [ 2  grinfrd.]  Praemilfis igiturdiligencer
infpe^is, prsedičlosabbaccm & monachos in eum fca-
ll >ni,in quo cempore adpellationis fačtar ex verilimili-
tas & probabilibus caulis ad nos legitimc interpofita?
foiflenofcucur (proprietaris parri verilibec faluoiure)
^cernimusreducedos, acfručtus medij temporisper-
ce ptos h  cenfuimii pariter adlignandos eifdem.

[ *' Hi s igitur a Im pluribus ex p uri e ubbutis & mo

^ bo rum prepojit is.  ]

[ i bodem O.fubfuto de medio apud archidtetc. ani-

P°fe ji i o dujnofcatur remanfiffe  , qux notiperditur ni-
Jl Mcbid.feputnret pojfe depelli,vclnifireniensnonfuif-
d tdmijpM, Si er^o monachorum pofejiio qux potius
et entio Han de fin a debet diet: qu»niam archidiac. ip-
pojfepionem n on perdidit, <&* (iv eam monacht non
rebdberc y  ciim dno in folidittnquicquam pojii-
tfe »onpojlint. Ciim i?kur irchiduic. potuit JUo iure
*P 0 (fejiionemintrare , ac tenentes de faclo fortius ci<ce-
e  potnit nullo exiflente  , uecfllutenM reflfiente fibiius
rtfi¥uare y cumiurk exeeutio nullum h ubere in~
^1‘jtodignofcatur. Ad hxc monachi pojfe ji ion etn ar-
t  ?< * l *Coni non pojjunt aliquutenus aduocare , £ 7 - fi eos
r t r>. tvHiffe conjlaret , quia ciim eosnequaquam depof
-■ l . l>ne  eiecertty nec hocprobutum futrit, n ec tn iure con~

Dc adpellationibus, &c. 342

cuyqu<scferuun debent in adpellutione.hoc dicitfecundmn
Vttum intelle&um in tri nje cu m.

Idem S. L Au^ufliniy & S, Gregorijprionbm.

D lle&ifilijlo. u čc  H. prioris & monachorum Can
tuarien ccciefise nuncij reculerunc, quod cum pro
caufa, qua? inter dičcos priorem ik  monachos, & Can-
tuarien archiepifcopum fupercapella deLamede ver-
tebatur, ab ipfis ad fedem apoftolicam miccerentur,
idem architpifcopus,poft icer adreprum in eos excom~
municacionis fententiam promulgauic. Cum autem
plus firad fedem apoft. fačto prouocare, quam verbo,
& ipfis propter di^arn caufam ad Romanam ecclefiam
veniencibus inrelligaturad fedem apoftolicam prouo-
cacum*: mandamus, quatcnu’sfi eftica,di6toslo. & H*
denuncietis excommunicacionis vinculo non teneri.

ftir t  .

p! non  hubent quid obijciunt cxtraneo detentori ,
fy( er l* * * *m c Hto <&-ipfiuuČl./Uupojfefiionem intruuerint ,
facientestu*altquod udquirere ncqui~
Appellatio quoque quum monachi fe mterpo -
proponunt,penitus /milu fuit } cum non nifi u gruua-
( b'/' "velfuturo debeut app e lluri . Ar

‘t C6nw  ' ver ^ nec  prhu eosgrauauerut, nec ipfoi posl
di ( ” c 'phonem grauauit y  ciim rem 'vucuum quum cujlo-
r k o hnbetyimb quam exofficio cuflodire tenttur y  in
lctm f' u f ce P‘j]' e  nofeutur. Denique udpellutioni mo -
«d e  ° Ytim non  faeratvlLitenu* deferendum  , quoniamJi
pr* Sfa ^’  ecelefu pertineret , non debueruntaueloritute
^pr^pojfejiionem intrare  , pr xfer timcum pri e
Yfl f ^ ft ,Ye  potius debuerunt y quodcuf odia ecclefiurum
^rnAArchidiuc.pertinebut , & fi tune idem nr-
Jtfjj  ‘ ,Ce »tu pr&fenc ejfet, eandem-denegujfet eifdtttn  3  ^5?-
‘ ^ ***** f officinm tenuiffet  .• Cum uu~

y 'p,r e fi” a  f H1 ff et eoruw  pojfejyioynonpotueruntve
\ Mtres haberii cum p.< p er p offe)iton e n equ eat iniu-
i<l cUndefino poffeffori.j

C A. P.

L I I.

^^pgtdrtptio Met vim adpellatitnis  j /iferUantun

? 4 (i .eo.tit.in \.C 9 mpilrffid. Philip. P rutic, in

q.  1. b D uh o perctptos y deefl

** t h (l ,j‘ 0 r ', erc>n pt' & i ft  Cod.Burb:inxtu ročem-fručltu:
i.OjT 'jui percipipotuencnL.fup. cle

CAP. Liri.

Per claufiilum  > adpellatione remota  , inhibetur omnif
adpellutio  > qu* d iure non indulgetur exprejle . hoc dicit ,
vfq }  ud.§v erum.

Idem TLpifcopo  b Heltn,

P Aftoralis officij diligetia: c Ik  infra. Ou^fiuifti, d
vtrum quando inhibecur adpellacio in refcripto»
fruftratoria cancum inhibica videatur ? Nos igitur ad-
cendences,quod per adpellacionem fruftratoriam,eti-
amfinon fuilTec inhibita, negocium non debeac impe-
diri: refpondemus, quod qu£elibec prouocatio incctli-
gicurremoueri , quae a iure non indulgetur exprefse,
fed fi adpellans fueric grauqtus imufte ,grauamen hu-
jufmodi per luperiorcm poterit emendari.

Licet cxcommunicatu.s ab excommunicatione adpellet %
nihilo minus denimciuripotesh& beneficij reditibmjjo-
hari.hoc dicit.

Verumquia mnlcotiens -e  quid ad temptis per ad-
pellationem legitimam a iudicis fui, quo ad aliquem
ccrtum articulum eximicurpoceftace : confuhiifti nos,
vtrum fi quis cxcommunicacionis fcnrcHtia innoda-
cus,ante denunciationem ipfius ab ea,canquam minus
racionabilircr promulgaca in eo cafu, in quoante fen¬
tentiam adpellatio vires obtinuiftetjCuraueritprouo -
čare, eo qubdperadpellationem interpofitam excom-
municantis videturiurifdidio dormitafte, ipfte denun-
ciarepoftit eundem, & ad ternpus ecclefiafticis benefi-
ciis elerieum fpoltare ? Nos itaque refpondemus, q u od
cum executionem excommunicatio fecum traliat, f
& excommunicatus per denunciationem anaplius non
ligetur, ipfum excommunicatum denunctare potes, vt
ab aiiis euitetur. fct illi prouentus ecclefiaftici meric 6
rubtrahunturjcui ecclefis communio denegatur.
CAP. L I I I I.

Si adpellans ad fuperiorem , comparet coram iudicein -
feriorifuper concernentibus tpfam adpeUalione  , ipfi ad -
pellationi rcnunciare ridetur. Si autem protejfatur y qudd
propter hoc non intendit renunciare udpellutioni , tanqua
contraria ullegatis.non eflaudiendus: nifi 'nolorium fit a*
čl um illum e (j e iniufium , fuper cuius. emendation e adiuit  *
infieiriorenjj}.d.& ePl bonus cafiis,.

Idem epifcopo Panfienfi

S Olicitudinem g  paftoralis: [ 1 <&in /r 4 .]Sane cum
ficut rcccpimus , duob. coram epifcopo litigatibus,

a Cap.10.eod.tit.1n i. compilatioue.  b ul. Piten.
alUehn.  c fup Je pot.lud.del. c. pajlcrahs.
cap.u.eod.tit.in\.cotnpilutione.  d Vide Batd, in L  ji
G. deappel. & . dnton. Butrig.in cap. rt debitus inf. hoc
tit.  “ e Vide quid per hunc^ deter.nin.I^m.confiL 482.
in caCu prumifo m 2. d tbio.  f hxcommunicutio >ru-

• hit fecum 9 xecntionem.  g Cap.  12 ced.tit. in  j. cot»p.

-f eh n.in c up.cum . dn.b\rra>ienffupr. de t onjiit. DD.  .

hahnoi/ f/Lm^{/torte..i}€ no.^erk nune. ...

343 Decret.Grcg. Lib.

alter corum ad fedem apoftolicam adpeii.nfiet, cpifco-
pus adpellantcm reputans contumacem, ipfum'excom
mnnicationis vinculo innodauit: qui coram me trop o-
iitano de epifcopo fibi petiit mftitiam exhibtri, adfe-
rens, quod poftadpellationem legitime ad nosinter-
pofitam ipfum exconimunicauerat> & petens fe ad eu
ftatumfin quofueratappebtempore,a metmpol.redu-
ci,denunciarividelicctabfoluruni> adiiciensetiam,
adpellationi non renunciabat obieda:: led profequi
volebat a  eandem : C 2 6^/*] Nosigirur inquifitioni
tuattaliter rcfpondemus, quod ficut inctropolitanus
de adpel* ad nos inrerpofita cognofccre omnino ndn
valet: fic nec de his , ome poit adpellationem fuerant
innouata,duir.modo b  de aliis cognofci non poflit,ni-
fi de adpel.paritercognolcatur, vel de hts,quar adpella
tionis caulam contingere dignofeuntur. In quocafn
fi metropolit ad cognofcendum parres fuas inrerpo-
nere forte pratlumcict, epiicopus poflet ad adpellacio-
nis beneficium conuolare: namad officium eius,qui
de adpellatione cogniturus eft, pertinct prudenter cor
rigere, qua? contra ipfam inueneri: adtentata. Si vero
notorium exifteret,qubd mandatum epifcopi indiferfc-
tum fuerat vel iniuftum , cui non tenebatur lubditus
obedire.ac per confequentia ei lioueat euidenter lub-
ditum legitime prouocafie: poteft archiepifcopus au«
doritatc metropolitana declaraic fnbditum irrationa
biliter extitifie anathematis mucrone percufTum.Ciim
$utem excommunicatus,qui adpellauerat, iuxta prat-
feriptam formam coram »rchicpifcopo deponit contra
cpifcopum quaftionem,mctropoIit.ad cognofcendum
de caufa poteft interponerepartes fuas, cum lileadpel
lationis profecutioni renunciafle tacite videatur. Sed
fi verbo vd fa&o adpellationem le velleprofequipro-
teftetur, c  non dl tanquam aduerfapetens, & fibi
contrariusaudiendtis.

[ x  Offictjfide liter exequertt,cum fuper dubitationibus
iurtsrcftonfo fe.ap .pojiu Lis edoceri .3

[ 2. Vndetua f. requijhtit dnobvsvtrum metropolit a-
nusde huiufmodi conque\iione cognofcere valeat: & Ji
reperit eurn legitime p ro u o cajje  , ■vtrum denunciare eum
debeat abfolutum , &*n Ji epifcopus coram arcbiepifco-
po appeUaucrit, ne ts qui excommunicatur ab eo fuerat,
abfoluatur, app eli.it toni fit huiufmodi deferendum ,]
CAP. L V.

Per adpellationem legitime interpoftam, principal e
cum accefloriif ad indicem adpel. defertur, & fen ten tix
txcommunieationt 4  m ter dtCti poti adpellationem lata:
non teuent.

Idem epifcopo & c ant ort Tre cen.

D lledis filiis d  decano Altiffiodoren. acmagiftro
R. Altiffiodoren. epifcopi procuratore in noftra
piatientia conftitutis , idem magifter propofuit , quod
cum dičlus epilcopusjTesbytenjm domus dei, in qua
difpenlationč e  plenariam obtinere dignofeitur, de-
tinen facerct vinculis mancipatum, pro eo quodbona
qu 2 edam eifdem domus, qusefurtiue fubtraxerat,refti-
tuere detredabat , propccr quod etiam ab codem epi¬
fcopo fuerat excommunicationis vinculo innodatus,&
fupradičlus decanus epiicopum monuifiet, vt ei refti-
tueret, vel faltem f  reerederet presbyterum memo-
ratum , g  quem ad itjrifdičiioncm fuam fpečrare fir-
miccradlciebat,epifcopus metučs. ne decanus aliquid
in fuumpr*iudicium adrentarct,fe acfuos: datum ec-
elefiae, ac ciuitacis protečlioni metropol, lupponens,

a Viide ! CifUivfaui.ffad Macedo &-1.2 C. dc iure fi-
fci,  b al.dummtdo deiUus,&c.  c protejlentur.
d CapA^.eod.tit.in \.comp.  e dijjtofitisrem.  f Red-
deret leyebai -:r,ft d reerederet repofrimtu.  g Vide L
iure j.ad mu. & 1 . 1 -§p er har. c,tu m glo Jfjf.de ret vin.

II. Tit. XXVIII. 344

a<feinsaudientia adpellauit. Vertira decanuspoftnio*
dieum tempus interdicium huinfmodipromulgauit.vt 1
epifcopo in ciuitate pradente, a diuinis in Alcifliodo-
ren.eccldiaceflarctur* Poflmodum vero cumdiead- I
pellationi prarfixo comparuiflent partes coram officia* /
li curi£,Senon. decanus allcguns,quod adpellationi ab
epifcopo interpoiicar,idco non dixeratdeferendu,quo»
niam presbvter fupradi«5lus, adhuc in vinculis teneba-
tur,quando ad nos vocem a  adpellationisemifit.offi'
cialis aurem iudicauit irritum interdi&um a dccano
pod adpellationem epifcopi promulgatum : [ 1
Qu : a vero idem epdcopus diucifos modos expreflic>
fecundum quos dccar.o paratus fucric fupercaptionc
presbyteri iuftitiam exhibere, ad metropolitanamfc-
dem adpellans, uccanus r.on potuitpoft hocferrefcn-
tentiam interdičli Lt ideb fententiamipfam abeopoft
appeilationem legicimc promulgatam ,irritamdeccr-
nimus & inanem , non obltance, quod decanus adcx- I
cufationč fuam, quafi variando propofuit, quodpriul-
quam epifcopus adpellaffct, fententiam tnlerar, cuius
ellečbum ad tempus duxerac fufpendendum: cumin-
terim appellatione interpofita procedere nondebue-
licad kntenti.irh exeqnendam, officialisprocelfuit>»
qui pofi; appeilationem huiufmodi fententiaminter-
dičti irritam & inanem d.ecrctiic, temcrarium iudican-
tes: cum appellatione ad nos interpofita nil debuitin-
nonari.Prarterealicet excommunicationisfententiain
decanum per cpifcopum promulgata, rite lata pri®*
facie videretur, cum per difium officialem effetprohi*
birtim ne feruaretur in ecclefia intcrdittum.&decaaii*
ne celebrareturin ecclefia prohibendo, diuinuni vid«"
retur officium perturbaie : quia tairen per appelb*
tionemad nos interpofitam expa tedecanijCuieciaiH
oflicialis duxerat deferendum, apofrolos corccdendoj
non folsm principale negotium, fed acce fToriaetia* 11
ad noftrum referebantur examen, eandem fententian*
pofi appeilationem promulgatam dccernimus virib uS  i
caruiffe. Verum licetarchiej ifcopus poft appellatio'
nem prardiifiam , de qua fibiper otficialis literasinno-
tuerat,decanum denimciaiieritcuitandunuSenon-tf'
men canonicos (qui faniori dudi confiliocommunica'
uerunt cidem , vt appellaroni ad nosinrcrpolit?® 3 '

®is, quain denunciationi ab epifcopo ladadeferrect)
inculnabiles iudicamus.

[ 1  Hn igitur & alii* qu.eYtrinqjfHereprop9f1t.it*’
ram hGbpidntellezimuf cutdenter quod Ji epifcopufpr*'
denter vtili ter preiti dijfct.& rcddidijfet decano prti'
byterum fa p ra d i čin ra a d omnem prorfut fcandaliM^’
riam amputandam.~\

CAP.  L V I.

Po1}quampapa aliquamcaufamadfe reuocat,no»V*'
let procefu* pojtea per minsrem indicem fačltu: Jiflttn**
valeret, iifuijfet ab eo legitime app ellatum. h.d. vtcuio"
bet leclurre fatiofat.

Idem Mediolan. archicpifcopo.

V T noftrum b  prodeat de vulcu Deiiudicium:[$'
infra.  ]Iudicibus dedimusin mandacis,vtfIpoft' c '
cundum mandatum,per quod tociuscognitionem n c '
gotij ad noftrum iudicium rcuocauimus, craditionen*
figillidido H.d te cognofcerentclfc fa.dum,eamdec fr
nerent irritam inanem , inhibenresilli, nequon ,1> '
dolibeteo vci pra?fumcret. Cum plus fit Romanu p° n '
tificem ad fe aliquod rcuocare c  negotiu,quamqu cD '
quam ad cum fuper aliquo negorio prouocar c. ^

a Diftio qnando decil in omnt.antiq.ant. i»  5^'

legiturita ad huc tu vinculis tenebaturadnosvoce , v
b lx  3 . cornpilat.tit vt ecclefiaftica bentffmeden>^^
ticne conferanlur.ca.Ytno \lrurn . inf Vi ecc
co.vbi qux hiedefunt reperies. vide Archid. in c. mu
Jiupeo ].q. 6.  c al.euocare.  p t

De appeliationibus,&c.

O

345

CAP. L V I I.

Siitrminum appcllationi proftquenk* flalutum ab ho•
mint t ahera pars p r.eu e nit /brni aaio li teras tmjt et ra n do,
littranon Valent  : Jed terminu/n iurvs etiam appellaius
praucnire poteH, dummodo nimium non pracurrat:
lbicx dilatione imminet periculum, etiam neutraparte
profequentcpoteši iudex adquem fupplere , parte/ com-
llendoad profeutionent.

Idem abbatifančli Velicis, & G.canonico
Bononicufi.

Blat« a  nobis vcftra: liter« continebant, quod
cum quida iudices, quib. caufa, quai inter Sambr.
&Rinocor.plebes vertebatur,fueracab apoftolicafede
commiffa, pro plebe Sambrienb fententiam protulif-
fcnt,& aprocuratore plebis de Rincor.adnos fuerit li¬
ne termino appellatum,nec delatum appcllationi fuif-
fet, nccad profecutioncm ipfius cerminus a iudicibus
partibusalTignatus: plebanus de Sambro.fupcrobfer-
uatione prajdičt« fen ten ti« (licu t rationabiliter lata e-
r«)noftras ad vos li teras, tk  alia pars alias commillio-
nis literas a nobis fliper ir.firmanda eadem poftmodii
adalios iudices impetrauit, nulla in pofterioribus lite-
ris de prioribus habita mentionc . vnde in dubitatio-
nem rcuocato, an pofteriores iudices, vel vos de illa
debeatiscognofccre j nos fuper hoc confulcre volui-
^is:&infra. Licetigitur appcllanti Ičgitime a fenten
tiaindulgeatur annusa lege, aut ex iufta caufa bicn-
ft bmad appeliationem interpobtam profequendam :
^uiatamen huiufmodi termiaus poteft reftrmgi non
blumaprouocante,verum etiam a indice, a cuius fen-
^ntiaprouocaturfcum ideo bt conftitutum,non vt ter
^inusipfe prsueniri non polfit, fed ne valeat proro-
8 ar i)credinius diftinguendum in quo cafu liter« impe-
lr atmir: &quidem quando ccrtus terminus ab appcl-
JjMe vel a indice appcllationi pr^figitur profequend£,
"Cotacitoappellatus literas impetrauerit, huiufmodi
^crstanquam tacita veritate fubrept«, obtinere non
^tnt aliquam firmitatem. Si vero non bt aliquis ter-
mitl u$ a indice vel appellante pr«fixus, pars appellata
ln tra termin um conftitutum a lege (dummodo nimiu
110,1  prsecurrat, vtappellantem in commiflionc impe-
tr andafupplantct)commiiTionis literas pocerit impe-
trar t>qiurum audoritate in appel.caufalegitime pro-
^ ( Utur, itaquodfi appellans volueritm caufa appel-
a  pfocedere,oportcbit cum agere fub iudice beobten
j°ini(ipofiit eum legitime recufare: quod b agere no-
l 'critapp^Uatus b  poteft nihilo minus profequicau-
aoi 'pfam ,maxime b fentiat bbi ex dilatione immine
j e §tauamen. Supcrior quoque iudex b vidcriccx di-
* tl J nc  periculum imminerc,poteft & debet neutro
P|°‘cquenteappeliationem occurrere,vt periculum e
lic tetUr » puta fi a fententia lata fuper confirmatione a-
lu uselefti fuerit prouocatum, vt vtraque pars velit
v>r ^ a ^ ann uni profecutionem appel. difterre , poteft

4 ll e(imbdcbet)fuperior iudex, ad qucm fuerat ap-
r 'c a \ l ' m:term * nurn  prouide moderari,ne gregi domi-
u  delit ctira paftoris. Hx his igitur conful. ve-
^ r ^° He btise(Te refponfum , quod per pofteriores no
c °Hfi CUr  P” or ^ us  icgitimž impetratis. per qaas ad
PoJ^^am fententiam vel infirmandam, prteuia
tr *tioneprocedu

34 6

^..eompiUttcne.T-l qniaVarij/Unt
itr/i vtriHločit funfvidcndi. DoH. Fe-

punfhu rjuaftioui/. Velintutii
V cJr ri H M  tonfi.  48^. in cap. dnbita

tr J co y l i, 4 '• tit.de refiri.rbi qu*n<nt,an de nul-
^ritaoi.fn 1 mth **° debeat.  b Ita legend, agere no-
PP ua, g^e.vbi-in ulligitur app dlaut-

CAP.  L V I l I.

lAllera parte contumaciterabfente , pstc.it iude.x ap¬
pel.etiam principalc nevotium dejinire,jlpeslht.conteji^
fuerit appellatum.

Idcm.

P  Er tu as a  literas requibfti, vtrum b poft latam fen
tentiam,vel faltem poft depobtiones teftium publi
catas fuerit ad fed.apoft. appellatum , hi qui fuper hoc
delegantura nobis,b altera partiuni corum le nolucrit
confpedibus prarfentare,caufam fibi delegatam b  iu-
diciali poilinccalculo terminare. Nos igituf conful.c.
talirer refpondcmus,quod ciimlis fuper eodem nego-
tio coram primij iudicibus bt legitime conteftata, po-
terunt c  iudices delegati (eo, qui conuenitur, feper
contumaciam abfentante) cum eis de meiitis caufs li-
quebit,commiffum bbi negotium definire*

CAP.  L I X.

Kotabilc famofum capi. habens multa nouadifla
Vtrunque ius limitantia. & boe dicit in fumma,inh*ren~
do fimpliciterverbur liter*. ^Appellans ant e fententiam
tenetnr exprimere caufam rationabilem coram ipfo iudi¬
ce a qu o : n ec admittitur exceptio,qubdprito miferat nun
dum adfedem apo-flo.vel quod literas impetrauerat, q/<*
nsndumfUnt indici p raft ni at*.

Idem in conciliogenerali,  d

V Tdebitus e  honor deferatur iudicibais &litiga-
toribtis confulatur fuper laboribus & expcniis:*Sta
tuimus, vt b quis coram idoneo iudice conuenerit ad-
uerfarium,ille ante fententiam ad fuperiorem iudicem
abfque rationabili caufa non prouocet, fed coram illo
fuam iuftitiam profequatur, non obftante b dicat, q<?
ad fuperiorem iudicem nuncium deftinauerit,awt lite¬
ras impetrauerit ab eodem priufquam delegato fue-
rint altignat«. Cum autem ex rationabili caufa puta-
uerit appellandum, coram eodem iudice caufa proba-
bili appellationis expobta, tali videlicet, qu« b foret
probata,debcrct legi tima reputari, fuperior de appel-
lationc cognofcat. Et b minus rationabiliter eum ap-
pellafte conftiterit: illum ad inferiorem remittat>& in
expenbs alteriparti /condemnet: alioquinipfe pro-
cedet, faluis conftitutionibus de maioribus caubsad
fedem apoftolicam referendis.

C A P. L X.

Si iudcx,d quo eji appellatum d grauamine y illndreuo-
catipotesl inprincipali caufa procedere.

Idem in eodem.  g

C Vmceffantecaufa, b  ceftct etfe&us: Statuimus>
vt bue iudex ordiiiarius,fiue delegatus aliquid co
minando vel intcrloquendo protulcrit, quo executio-
ni mandaro alter litigantium grauaretur, & fano vfus
conblio ab huiufmodi interlocutionis velcommina-
tionis efFedu deftiterit, libere in cauf« cognitione prQ
cedat,non obftante b a tali comminationc vel interlo-
cutionc fuerit appellatum, dummodo non bt exali»
caulalegitima fufpetftus: nc procdfuj negotij friuolij
ocftbonibus retardetur.

CAP. L X I.

Volens iudicem recufare, debet coram eodem fufricio-

nis caufam probabilemproponere, eam coram arbitri*

communiter eligcndtf probare: qua non probata ,fua iu-
rifdicHone iudex vtitur in principali: eaVero probata 9

a Cap.l.eod.tit.in ^-.compiLvideMatth. Jingul. 66.
in ca.nota quodin caufa.  b delatam . c potuerunt .

d Pdlicet Innoc.^.in conc.gener. c.  35. e Cap.^.eod.
tit.in ^.. compil. Hanc Decr.explicat.Paulu<( de Lea\arijf,
Philip.de Perufio.Trid.concil. fejf. 13. de reform, cap.  1.
f vide l.tntores.Sj-tut.gpribi Bart.jJ.de admin.tut.  g c,
$ 6 . h Cap.l.eod.tit.in  4 . comptl.Vide l. adigcre.§-qu*-
I ut/.D e ture patron.^ Lquoddi ishim.Jf.de pačit/.

347 Decret.Greg. Lib.

remittit nrgatirm ad fuperiorem , vel canjam committit
de rccufittiontf confer.fr.

Itterti in eodem.  *

C Vm h  fpecialifitprohibitioneprouifum, nequis
in nlioucsn cxcommunicationis fententiam , nifi
competenti c»mmonitione pranmifapromul-garc prse-
fumat. Volentes etiara piosidere.ne forte cornmor.i-
tus fruftratoritt rectifationis vel apptllationis obtencu
monentis podit decliaare examen Statuimus, vt u al-
legauerit feiudicem haberefufpcSum, coram eodem
caufam iufts'ufpicionis affignet, c Sc  ipfe cum aducr
fario,vel (liforte aduerfarium nou habeat) cum iudice
arbitros communiter eligat: aut li communitercon-
uenire non poffit, abfque malicia ipfe vnura, Sc  ille a-
liumcligat, d  quidefurpiciomscaufacognofcant: Si
fi ncquiucrint in vnam concordare fententiam, aduo-
centtcrtium: vt quod duo esc ipiis decreuerint, robur
obtineat firmitatis: fciantq; fe ad idfideliter exequen-
dum ex iniun&o a nobis in virtute obeditntia -  fub ob-
tcftatione diuiniiudicij diflrifio pracepto teneri.Cau
favero fufpicionis legitima coram ipiis intra compe-
tentem termi num non probata,fuaiurifdiSionc 'udex
vtatur. At ipfa probata legitime de recufatoris adfen-
fu perfona: idonea committatnegocium recufatus, vel
ad fuperiorem tranfniittat vt in eo ipfo procedat, fc-
cundun, quadfuerit procedendum.

In notorijr non admittitur adpellati. ,in dubijscanfa
probabiln coram indice ejlexprimenda , <ja.c debeat legi-
tima repat ari: tjuam JI nori profcqnitur ,iudex d qno tn
caujd procedat. Idem Ji proferjrtitHr & non probat. H.ec
ah tem c.njlitutio non extenditnr ad regulares. h. d.

Porro corumonitoadadpel. obdaculum comiolan-
tc: ii eitis cxcelTus euidentia rei vel ipfius confellione
autalio modo legitimo fiterit manifeltus e  (cum ad-
pellationis remediitm non fit ad defenfionem iniqui-
tatis, fed ad pralidium innocentbt inftituttim) non eft
prouocationihniufmodi deferendum.Excefluquoque
dubio exilicnte, ne friuola: adpellationis diffugio ad-
pellans iudicis procelfum impediat,coram eodem pro-
babilem caufam adpellationis exponat, talem videli-
cet,quas (i forec probata, deberet legitima reputari. Sc
tuneli habueritaduerfarium ,intra terminum, fecun-
dum locorum diftantiam , & temporis qualitatem , Sc
naturam negocijabeodem iudice moderandum adpel
lationis caufam profequatur: quam fi profequi non cu
rauerit, extuncipfeiudex (adpcllatione non obllante)
procedat, nullo autem aduerfario comparcnte, tune
iudexex f  officio proedit. Adpel^caufa coram luperio
K  probata, ftiperior fua: iurifdičlionis officium exequa
tur. Sed fiadpellans ineius probatione defecent, ad
cum , a quo ipfum malicrose adpellalTe conftiterit, re-
mitratur. Catterum iias duas conllitutionesprainil-
fasnolumus ad regularcsextcndi,contra g  fuaslpc-
eial es obferuantias.

CAP. L  X I r. •

Si iudex confejlionem aduocati eadem die riHocatam
fr. litii contefatione velit habere,velprocejfum a fubdc-
lt£A%o fub delegatk faclum ratificatfiicite adp ell.it ur.

Hoaorius III. decano ca nc e lian o&can-
tori Linčani en.

8  Scthcet cene. Late. cap.  4?. b Cap.^.ecd.tit.in
4- ctmpllatione. c lure ctutlinon e?} necejfe probare
caufim.l cum (pedali. I. apertifiimi. C.de iud. d bU-
fant.  € Confejlionem folam inducere notoriunt ,vitle
in l. cum fdeicontntilfum.fi de fideicom.  f , Ex ojf.fuo
procedii . Appeftaiionii caufa.  g C§ntrafyae obftrna-
tioms focciaUj.

II. Tit. XXVIII. 34*

C Vm caufam, a  cjna: interabbatem Sc  fratres^
Valič fančliIoanniscx patre vna prtorem&c*'
nonicos dc Nouo loco ex altera , fuperccclefiadcHo^
lifech b  verticur R.Tandi Angeli-'diaconocardinalio 1
mifimus auciiendam: [1 infra.  ] Procurator prardi'
dorum prioris & canorticorum propofuic, qubd cur*
coram ftibdelegitis iudieum dclega f orum intiuciasad
proponendum cxcepciones dilatorias petiiffet: qui*
aduocarus ipfius dudus errore refpondit, quodecclc'
iia de nouoloco eccleliam , de quaeratqu2fuo,pc f
xl. annes & amplius pacifice pofTederac, licet ipfe
dem die aduocati errorem corrigens t ipfius reipw'
fionem , qu<c fux petitioni coutradiccre videbatur
pereatn aiiquod žibi poflfet pr^iudicium general (
p: o co qubd antelicem contelVatam, funtexcep:iofl { *
dtlatoriz proponendse ) coram eifdem iudiciKrcuoc*'
uit. Iudices tamen per huittfiriodi rctponfionem cr '
roneam aduocati, litem conteftatsam fot e credcnc^'
ad reccptioncm teftium partis alterius prdcelTcrun^
[ 2 ■ & infra.  ] Mandamus, quatenusfididi prior
nonici leginmb probauerint, quod per piocurutorc^
ipforum cadem d  die aduocati relponfiocxtitcritrf'
uocata,quia fic per confequens lis conteftata non
vel quod delegati telles re«ept«s a Aibdclcgacis Tub-
dekgatorum fuorum adprobauerint, ciim non nifi « c '
legatus a principe caufam ali; valeacdclegare,q ulf '
quid ab ipiis poft adpella. eorum fadum eft (dunifli^
do hsec in adpcdlatione exprcfla fuerint) nuncicfi slI<
ritum & mane. '

f 1 P. & B.precuratoresprrtdiflorumabbatticrfr*'

trum in ipfius prufentia coajiituti , petebant tnjlantt^ 1
pY9ceffnm approbantej de Cheutlle {^Hcllandt abb^ n *
&priorio de Maleron qutbus caufitipfii a Bo. melffd'
n.fuerat delegata , caufam ipfiim qux lanto.teotp^rt 1 ^
durauit^di^naremurfententiatiterterminare.]

Sed &grau amini gr atuimen adden tes čutu c**’?
natione quorundam tejhum prieri de f^cllebeo i9 *.

indici d e lega f en t , q:u vicej fuas fubdele^auerHf.t ^
conirra canonicag fančhoncs, receptiones &ex*nd*^ >
ney tejliutn ab ipfis defaclo cum de ture ?iequiucrid >J A
dam minusprouide adprobarunt , propterqnagf& tiAin \
na ex farie pr.tfatorum prioris & canonicorum^r '
apojl. fuitadpellatum. Vnde idem procurator cutntVr
tia pojlulabat vt memoratum iudicum procefum
nereneus ir rit um & inanem. Shnavcro fuperpr- tniV >'
non potuit nobit fieri plena fideSydif.V. Vtrtufquef^
procuratorum ajfen/u.j

CAP. L X I I I.

N>» ffficit adp e Uan ti do c ere , quod exceftlontir.^l.
timam veram oppofuit & adpetiauit y ntfi docentf 11 ^
pter exceptionem non admijfam adpcl/ujfe.b.d.&t/^
fto no.& quotidianuf.

Idem decano & thefaurio & P.fi Petri ca-

nonicotamoren. ^

D Ilečto filio G. capellano noftro D. presbytet °‘
I. capituli Salamantini procuratorianobisau
tore conccftb,procurator capituli propofuit coram *
quod cum dičlus p*rcsbyter luper receptlone lu^ in  •
lamancina ecclefia cxecutorias a nobis adarchid- ^
uicaten. & collegas eiu> litcras impetraftet, cora”)
fuitex parte capituli allegatum, quod cum in ip ,a
ecclefia cercus numerus canonicorum iuramcnco
matus,dc quo in liceris ad eosdirc^tis mentionon ^
bat, pereas non debebanteontra ipfo sproccde rc^

a De materia h ut us decret.quatentu indic At errir **
Aduocati noetre cltenti y vide Barb.
in l.error.C.de iur.&fad.ignor.  b Oltfeno.  c
generari y vide  /. z. cum l.fin, C. de urar. adute,  d
i,m d,t -

349  De appellationibus,&c.

ncal'tcr.facercnt, fuit ad noftram audienriam adpel-
Utum: [*<& infra. 7 ]  Quoniam i

35 <*>

V
1*
v

i'l 1

b ,

le-

if'

o'

it'

}/

ti*

■I'

4*

(/'"

fi:

i

cf

hf

C

u ^ j v<«v/.*ww»» igituretfi perconfef'
noncpi prcibytcri£ačt«un coram audi tore prsdičloco-
Rutrit Salamaatinam ecchriiani habere ccrtum nu-
carioniconim iuiamento finnatum , & huiuf-
»odicxceptioncm coram exccutoribus fuilfepropo-
& .jubd adpellatum exticerit ab eifdcm : quia
Wmcn nonconftiric,quod proptcr cxccpnonem hn-
Ul Wdi no n adsnilfam aliamve iegitimam fuerit ad-
: mandamus ,quatenus fi vobis conftitcrit
f r *fecam cxceptioncm huiufmodi de cerco canonico-
rki11  oumero , iuramentofirmato, vel alias legitimas
^'priones fuiffe propofitas coram ipfis executori-
1,15  > nec admilTas, ac ideo partera capi tuli adpellafle :
r ,ru w exccutorum proccflum denunciecis iriitum

[* Sedipfiexecutores huiufmodi adpcUatione contem-
. • tX( »mrnunicati9nis fententiam in epifcepumca-
pretulerunt. Sk/arepetcbat.procuratorpr^di-
£'faitentUm ipfum irritam nunciari , &duium epi-
t ^ Uni fliper boe ab eorundem epifcopi ^capitulivepca-

CAP.  L X I I I I.

pipi&ens, qui terminum adpetl. prxfigit , fi mittit
t J Cu Worem aa impetrandum & contradicendum tan-
^&adpeUatio[nit receptu a iudtcc  , velapprobata d
, ^'tdnerfiii-io legi tim e profequenti >eondemnatur in
pV ls .h.d.ftcundum communemintelleftumjicet g lof
[ ftnfe rit.

Hem fiuičli Andrex Arcbhdiac.&magijlre
l.Canonico dcMelte».  a

F*c°lao milici at fratri E. monacho b  monafterij

K

auJit.

icitiusprifeutiacum dičtusmona
H t  no »nifi»i impetrandum & contradicend.il pro¬
ti^ 01  fuerit inftitutus, fupplicauit humilitcriilem
O'-«««* ipfos tanqu.np c  contumaces proce-
tv^^emus: [ > &i>l jrx.  ] Mandamus, quatenus
(<|| ! s c ?n(titeric,diaos abbatem &  conuentum ad-
1» tll j 011 ' fiti terminum pratfmlTe, d  cumadprofe-
%[ can dem,fufficicntem procuratorem r.on mi-
'(.^■noratomiliteipfam perfonaliter profequen
5! * feftituendas expenfas a tempere adpcl.fa-
t i^ m m ''‘” tondemnetis.

y r p' “zrt aliefitibuj in ma»datif,qt<i esfdempro ec
ndpeUmicnem emijptmprccurutcreM
$ r iji 1 ln *Kmdeiinaueeunt , ipfi e^/tdem perfcnalittr
'»■'fe/krdindic Ji bi detmnu (?• expenfis legi-
ti princficutinjlum fuerit rtjhtuh,
\Jhtrbn -  S®

. -.. ijn.t contrefe preediBu abbatem & cen

mile* raticnabiliter d:ixitpreponenda.
i ^ ^ tr  P r eemifitt nobn nor. pomit fieri plena fi
;iy. :  feiijii m lit,s fr. meuachemm priecličltrum.

I v>,

dl,

i. tnt ftotentia ab te deni tertio adptllari ntn litet,
C iviantin. P.cancnico Titfi an.
j T,r . ,s  * R.tntor f.liorum ouondam il. ciitis
f n ' / pecittone mcnftr«uir,qubdcum inter
j' * * 1 * -^J^parte, Sr F.profc acP.tittore quom!am
‘ 'te Y„5 tr a>lupcr quadam rutnmapeennia: coram
N,J ( '= ir MuaHi°vertereutr: idem dtfinitiuam
j 'tej j  | ftntentiam p omidgauitjuua: Lis fui 1 ' per
» Jtos  | confirmata [t Cjr m {TU }  Sed
\ l S u *femil dciterum adpcllauerat, tertio

---J___ ___

e S;, f  *’*• ti odlila: at fratri G, monacho ncc-
L i  f *ianfii .Adriani.

, 0.

CAP. L X V.

t»

iui l

ne"

nS>

<y

fr.

'4
' !>'

1  fn’!! ‘tdpeUalionb-fu« poteši 'tcnnnium
'hLiJ^eVo-mmUjl.lo.infan:

‘•Ut«,

nn,i -S.ic.a.dmiuHh.tHii*

tun c /m  um con-
'i terminu
f tu fini a

▼očem adpellationis ad nos cmittens, P. &  eins colic-
gac cognirioncro ipfius fententiar a nobts obrinuit de-
legari: & infra. Cumquc K. lanfta Mari* in Gofmed.
diac. card. fuper adpcll.tertib ad nos cmilfa vtiiq; par-
ti d nobis datus audit6r intcrlocutus fuerit illos non
potuiiTe de i  ure tertio adpcllarc. Nos pradi&oP. Si c~
ius collegce dedirnus in mandatis,vt in ncgocio ipfo ne-
quaqnam proccdcre adtentartnt.

[ i Lhtt P.Pixeta c.tneniceu Tufiunen.cni txecutienem
fententiit tpfinr dicimur comnrififfefip/um in poffefiionetn
ejtiurundum do m o rum aliarum ter um legi time in~

duxifpei*2

CAP.  L X V I.

*Adpellutio omijfo medio indice interpofita  > caufum
non dtuoluit exceptione oftpofita.boc dicit,/ccHKdHirft‘Co-
munetH iutelledum .

Idem magifiro G. archidiac.&offic.lemo.

D lle&i filij prior Sc  conuentus de Lacu a  Rubeo
tranfmifTa nobispcritione roonftrarunt: [i tyin-
fru.  ] Ex parte di&orum prioris Sc  conuentus fuit exci-
picndo propolitum : quod cum o mi (To dieccefano epi-
fcopo fuiflet ad archiepifcopuin appellatum , ad quem
gradatim fuerat appcllandum, in caufa ipfa de iure ,p-
cedere non debebat: fed quia officialis archiepifcopi
huiufmodi exceptionem admitterc denegabat, ipfi ad
noftramaudientiamappellarunt: ^infra C>uocirca
mandamus, quacenusfcntetias poli huiufmodi appeI A
latasfin b  eos] denuncietis penitus non tenere.

f * od cum inter ipfos ex parteVna &f.deCbam-
bur milnem Claromon. dioec. ex alt erafuper quo dam ne*
more & aiius rebus coram magijtro jL. canontco Claromo .
ex delegatione ap qu*fit$ verteretur. Idem mila ad Ven.
f.n.BitHriccn.arch.frufiratoriaVecem adpeUationi* emit-
ttns , caufam fuper hif officiah Bttnr. obtinuit de legari.
coram quo.  ]

CAP.  L X V I I.

Si if>qui defiit ejfe tutor, nemilepupilli conuenitHrin-
uituo, poterit adpellare.

Gregor. I X. magiflro fcbcliarium H. &• G.
de R*tpe canonicus fančli ^Audeniani  c
Morinen.dicecefis.

E  X parte M. domina d  de Colob. nobis fuit oblata
qucrela, quod cum nobilis mulier domina de Bel-
lebron. fuper quibufdam terris iplara nominc filiorum
fuorum coram iudicibus au<5toritate noftra traxilfcc in
caufam,eadem in iudicium ipforum excipi fecit pralca
tia,qndd cum res,de qiiibus in iudicioagebatur,^; prat
dičfi filij eius,fub poteftatc Sc  tucela ipfius minimc per
manerent, cum lam ad fccunda vo:a tranlilTet. o  iu-
perhis ei non t.-nebatur ipforum noaijne, quorum tu-
trix elfe defierat refpondcre-. led quia dičli iudices h ac
exccprione negleda nihilo minus ad hoc compellc-
banteandemdpfafenriens fc grauari,noftram audien¬
tiam appcllauit. idcoquc mandamus, quatenushita
eft.reuocaro in irritu , quicquidpoft af»pel huiufmodi
inuencriiis aitencatum,audiatis hincinde ^polita.&c.
CAP. XXVIII.

Si iudox de iure dubitansvult confulere fuperiorem,
debet confuitatisnpr copnan partibu* edtre: aha* eiuo Ver~
bncoufi kation#fides non adhibetur .

Idem magt (bo- fa*fiatribivf dom m Mer in en.

I Nrimafti: Sc  infra. /Praterea hofpirnlariisigno-
tantibus,>5f non fada cis copia de inquifitionis pfo-
ccffu,ad nos reiationem tranfrnililTe nofeuntur, curu

a Rjebro.  “b in.chffU.de/unt in aliqu6t antiq.  c Jtn-

doniani tn Cod. 3arb.in febolar% G.'& P. de Rupe Canon .

S. .J dr ni  m Morinncnf.  d vide Bald.in nos ant em .

lnjl.de attil.tnt.legieur Colefler. Breuion. c Pidi
authent.matri & aui\e.(\quande muiu. of'Jun.  f

VMtetUnUtionistidegl.Cs*, dojtiin MauJam*2,.de ttj%>

35i Decret. Greg. Lib.

iuxta legitimasfandiones quotiesrelaturumfeiudex
quilibet poliicetur, illico litigatoribus apud ada con-
fultationis cxcmplum edere teneatur.

CAP.  L X 1 X.

Si ante litem contefiatam circa princip ale negotium,
iudex altquid innouatfpel diem afiignatam fine caufif pr*
venit, ličite appellatur. Et fiprocurator datus adimpe-
trandum fuper appellatione n on fesu auitformam man d*
ti 3 auditur app e Hans e turni poli annum.

Idem archiepifcopo gr G.canonico Turonen.

S Ignificantc a  Aurejia. epifcopo, nos noueritis ac-
cepiffe, quodcumdecanus & capitulum Magflune.
ipfum fuper eo,quoddiccbant alibi,quam in fta"llisde-
cjini&capituli pradidorura carnificescarncs vende-
re non debere: b  coram iudicibus audori. apoft.coh-
uenilfent: perentibus tandem decano & capiculo no-
minatis iudieum officium imploraiuio, vt cum idem e-
pifcopuspoft citationem carnes in llallis aliis vendife-
ciffet: quod per eum fuper hocfadum fuerat, in fla-
tum priftinum reuocarent: propirtcipfius fuitpropo
fitum > quod cum lis prafertim non fuificc fuper nego¬
tio conteftata, locum imploratio huiufmodi non ha-
bcbatjadiiciens quod cum de confenfu parcium coram
didis iudicibus, ad litigandum fuper ipfo negotio cer-
tus dies ftatutus fuiflet, & quantum ad illam diem fo-
lutumfuifletiudicium eorundem , praucniredicm ip*
fum ac audirc partem aduerfam in tali implorationc
abfquc confenfu partium non debebanc: & qaia fuper
h is non audiebant eundem,nofiram audientiam appel
lauit: & licet proctiratorem finim intra annum ad hu¬
iufmodi appellationem miftrit profequendam : quia
tamen didus procurator(vt creditur)circunuentus co-
tra lnhibitionem ipfius epifcopi noitras fuperhoc ad
quofdam iudices certaratione fufpedos literasimpe-
trauit, dičtus cpifcopus vtinoluit literis ficobtcntis,
petens non obftante lapfiranniad profecutionem ap-
pella.admitti. Ideoque mandamus , qwatenus fi de in-
hibitione luiiufmodi, & pramifils caufis appellationis
vel earum altera conflitcrit, reuocato in irritum, &c.
\bique ad c  attentatum in iamdido d  negotio iu-
xtapriorum continentiana literarum, & c.

CAP.  L X X.

Capitulum famofum gr multum allenabilc.gr h.d. Ji d
iujlijhandam appellationem ex caufa mterpofitam  , pro¬
bare oportet caufit veritatem coram indice ad cjuem , nifi
fuerit coram indice d quo 'oblataprobatio gr reiefta. h,d.
fingulariter'vfq l ad^-eidem.

Idem.

I Nterpofita e  appellationem caufa probabili, non
fufficit appellanti probare, quod cx caufa huiufmo¬
di prouocauit,fi eam non docent efle verammifi hoefe
offerens probaturum non fuifTet admiffus.

Siappellatio non fuit recepta d indice , velapprobata d
parte 3  fufficit appellanti mit t ere procuratorem adimpe-
trandum gr contradicendum  , licet pars appellatafitpa¬
rata in curiaprofequi.hoc dicit , v/q J  ad>§- tile deniq v  jlb-
bai Siculus.

Eidem quoque permittitur,fi non recipiatur appel.
eius a iudice,necab aduerfario approbattir, fuper pro-
fecutione appcll.pcr procuratorem ad impetrandum
& contradicendum conftitutum literas impetrare, li-'
cet pars altera per fe vel per procuratorem idoneum,
iudicium luper hoc apud iedem apoftolicam recipeie
iic parata.

a Vide lafo. in rep. L quominus. jj. de jlumiuibui.
b Vide l.i.C.qu*fit lon.confue.gr tbt Cyn.  c diB.o ,
adjdeetl in aliqnot anticp.  d dilla caufa.  e vide Rji-
benvi jilex.in tracla.depoteEl.proc.pA.annot.per lnnoc.
& Butrip. in c>eunt im er canormos >fr*p. de elečl.g* c. ad
diffolmmlhm , inf.de jj}onfa impub.

II. Tir. XXVIII.

3 ?

Anit inchoatam perfccutioncm appel. appeU^tJ 1
tesifivult inuito appellato petere >vt remittatur
cem d qno y fed condemnabitur in expenfhfaEHipop it
tem aduerfam in lila appeiiatione. hoc dicit
far.$. Jlbbas.

Uledenique, a  qui vocem appel.emifit,cuiu$nort'
dum eft ali/ cognitio delegata ad petitiofiem eiuf^j!’
ad eum,a quo prouocauijc,de iurc remittiturjcontra^ 1 '
dionepartis aiteriusnon obllantejin legitimisexpc fl '
hs aduerfario , quas eum proptcrhoc fecilTeconlti^
rit,conucmnandus.

Articulunappellationis interpefit*d gauamint
titur per indicem ad quem part e abfente percontum^’
etiam lite -it o n ccntejlata in app ell.v elprincip alt cM*‘
h.d.Abbai. ■ f

Sane parato aliquo probare grauamen »proptfr^

duxerac a-ppellandum , & parte aduerfa fccontum^ 1
ter abfesjcante, poteft fuper hoc lite non contefta^.
cedi * licet non dum litis conceftatio fada fueritin’P f *
appel.articulo vel negotio principal*: auiacum
caiu iniquitas principaliter prioris iudicis argui^f’
non eftrigoriuris (cxquofcquipolfeccaufajperpl c ^
tas)requirendus.

CAP.  L X X I.

Claufula^appellatione rernota > inntedio literaruntf*'
fita^rejjjiatpramijfa^ quibusannečlitur , non fecfUtntd'
nifi repetatur in fine literarum g- h oefi n egotiafn^r
parata.

Idem. •

I NqtiifItionitua? taliterrefpondemus,qiibdqu° r ^
claufiila.per quam tollitur appellationis retned |U, i .

in medio literarum ponitur : li funt plura neg oCia ll ,
minime contingentia, tantum praemifla complečl'^'
nih forte in fine literarum praidida claufula ic«rcc** r *
CAP.  L X X I I.

Breue e7l y ftd per ali a verba fic fummatur .
trovniu* prodeii alteri.fi comrnuniiureiuuetur.
fit negotium  , eadem defcnfionis caufa , (p-fiatM*
fententia condemnati : ahai fectu.

locna.

V Nafententia c  pluribuscondemnatis)fivnu J ^

lus ad appellationisbeneficiumconuolauerit.^

lius vidoria iure communicajterisfuffragatur,^ 0  *
ni iure iuuentur, idemque negotium, & eadem c aU
defcnfionis exiftat.

CAP. L X X I I I.

lujluf metni excnfat , adeo q us d non

tur pro appellantc fififueritprotejlatui 3
caufu duxcrit exprimendas.

Idem

S liuftus d  metusquo minusappellaucris,te
fat. Ad appell. rcputaris bcncHcium conuoh !  ^
Dummodo intra tcmpus,quo ličite prouocatur,c°r a
indice a quo appellafle volueris : vel fihabcreip 11 ^
copiam nequiuiiti,in prafentiabonorum virorump r
tedationc fuper hoc propofita,caufas appel-
lat. duxenscxprimen-
das.

a Vide Abb
An^e. in l. Ji qui

b. in c. dilechu.gr C.  3 . inf. de P r * 'a
swgt:. m i. ji rjHti Uhcllos. C. cod.tit.  b Hacclw^
tppellat.re.foliui e H principii.l.  !•§■ 1
ion licet.  c Vide quxcopiosefcribitSoc- conf.G-'^
cipitanji gnil dočlor:in prima parte.  d
ej]e debeat,tradit Aret.im§-quadrupli. Inf. de J j '
de Caf gr la fin Lar m ahqunX.de iure delib. (pl-'*

P o ji im C.de tranfa.  p l


353

D E

De confirmatione vtili vel inutili.

CLERICIS PEREGRI-

NANTItVS*

t  ir r l  v s xxix.

CAP. L
tintu ptregrinantem fen proficifientem ad /edem a-
pift.ntn etlahquidinnouandum.

Celeitinuj III. Vtmbian.epifcopo.

C Onquerente < I. presbytero intclleximus:
[r&f.]  Licet presbyteridem resfuas &ec-
clefiasfu* in proteSione noftra non pofuerit,
qiundo»d nosaccefsir; tamen cum hi, qui accedunt
•dprifentiam noftram,curn rebus eorum debeanteffe
fub apoftolicaproteftione fecuri: man dam us ,quate-
imsquicquid eidem presbytero poli iter adreptum ad
nosveniendi, fubtraŠumcft velablatum , fibireftitui
faciatis. b

[1 j>H)dpoflquamadnosveniendiiterafripuit, qui-
imrts tilu dirip ere prafumpferunt.

DS CONFIRMATIONE V-
___ tili vel inutili.

T IT V l V XXX.

CAP.  I.

Dt refcienter ccnfirniatd p er papam,inferioriudex co-
l*tfcerenon poteH,nifi lonfirmalto non tenu erit , vtquia
fubrppiitiapvel de rt litigiofa.h.d.cum cap.fequent.
Alexander Ili. lxonen. epifcopo.P. C.
in litem.

S I quis e  rei Iitigiofe confirmationem impetra-
uit ab apoft. fcd.non minus poteft iudex de caufa
cognolcere,& eam fine debito terminare. Sed fi
tem tune pacifice poffidebac, cum inde confirmatione
obtinuerit.non eft licitum iudici.de qnaftione poftea
exortadecetncre,auteam definire abfque led.apoft.
nandato.

CAP.  II.

Idim Urit.

Idem Vigtrien/i epifcopo.  d

D E confirmationibus c  autem Ro«, pont. volu-
mus te tenerC) qubdcotra illas(nifi nouum apoft.
fcibprocedatn\andatuni,autcertum fit,qubdiinc per
famfuggeftionem elicitat) non cit aliquacenus iudi-
'aiidum.

CAP. III.

Ultra confirmationi* fuper ftnttnUn , dqua trat ad-
ftdetum,mn Valent, fi adpeHattu malitiosi prauenit ad
P'banti, altatpendet doneč de adpellatione cognojcatur.
Celeftinus III,

"D Onimemori* f  A canonicus veder propofiuit fen
"tentiam a delegatis iudicibus prolatam tulile : &
lnt taiieccmdies ille,comraquem fententiatum fue-
,J t>abiIlafententiaadpcllauit, iudiccs ramen nihilo-
f"Dus fententiam executioni mandarunt. Caeteriim
“'‘Pdlansicinereftatini adapo.fcdem adrepto, literas
ttctraftjndo fentenciam impctrauit.aduerfarius au-
''"tipfurn caute prstueniens confirmationispromul-
| a '*(entcntii referiptum fuerat adfecutus,in quonnl
“'faSa adpellatione mentiohabebatur. ldcoq;re-
y il 'ilti,qu*quibus literis praiudiciumfaciant. Rc-
™'!cmus igitur , quod polteriorcs debent prioribus
‘'*)»dicium generare. Vcrum (i dicatur, inillis literis
^ a; i&  iuftiti* prariudican tibus : vel fiub alia forma

, * i. tod.lit.in 2. eompilat.  b faciatio legitur in

r.rnde con f: at /itn folo epi.^dmbian. elJe dire-
Uf “ Dtcretalem , fed aliio,vtvatite lechonet o Ji e n-
1'y ' c  Lapa. eed.tit. in  i. compil.  d VVigornial.
*,*"«• v Cap.l.eod.lif. m l.comp,  f Cap. \. ud.
’ *  *• “mpilaticnt.

#

354

verborum,dummodo nil dieeretur de literis conGrma-
tionis exprefse: dicimus primat tamdiu fuum d e bit ka-
bere vigorem, doneč de iniqua fententia cognitio ple-
aior habcatur.

CAP.  I I I I.

Innouatio priuilefid nouum itu non tribuit , mcanti-
quumconfirmat : ftdfi (ju o d competebat,conferuat.&re~
uiu* ficpottJl fummari: Inneuatio priuilcgi) non inducit
confirmationem iurio in eo conttnti.

Innocentius III. decano Pade buren.  *

C Vmdilefia: b  in Chriftofiliscahbatura&forores
ecclefiaede Gardeuen. • c  fna cuperentpriuilegia
innouari: propter viarum d  difcriminaquatuorepi-
fcopis & abbatibus toaidem , vt eainfpicerentdiligen-
ter,& tenorem ipforum fideliter tranfcribcntes fub (i-
gillis fuis nobisremitterenc,duaimusiniungendum :

C 1  &!•  ] Nos autem tam legato, qui fubfigillopro-
prioeanoltrofecit cotif eftui prxientari,quaru inqui-
fitoribus ipfis fidem debitam adliibentes, licet non vi-
deremus,quare non deliereiu eadeni e  priuilegia in-
uouari:quia tamen C.maioris ecclefi*,^ I.fančta Cru-
cis canonici propofuerunt Hildefemen. ecclefiam in
poffedione fubieftionis ipfiMs monafterijper centum
amios iiamplius extidire,priuilegiaipfa tune non du-
ximus innouanda. Vnde iudicibus dedimus in manda-
tis,vt adlocum idoneum accedentes(citatis,quifue-
riiitcuocandi) inqnirerent fuper his dihgentiusveri-
tatem.a quibus pars Hildefemen.ccclefip ad apoft.fed.
adpellauit. Nuperautem iterato prsdifta petiit abba-
tifia> quatenus deberemuspriuilegia fuieecclefis re-
nouare. Ex aduerfoverb ftiitpoftulatum ,vt caufam
ipfam diferetis viris committere dignaremur, qui te-
ftes reciperent, quos contra priuilegia monafterij, &
adprobandum f  prafcriptionemlegitimam induce-
reproponebant. Nos igitur attendentes, quod iure fit
ciuiliftaxutum,vtqiiandopcrfculum ceftium formida-
tur, ne veritasoccultettir, & probandi copiafortuitis
cafibus fubtrahatur, etiam lite uon conteftata teftes
valctudinarij, & alijde quibus ex aliqua rationabili
caufa timetur, ad teftimonium admittantur: ciufdera
iquitatis iimilitudmeprouocari, prididta piiuilegio
quafiiam nimia veftutateconfiin)pta,cum fucrint non
in pergamente, fed in pappro confcripta, p  duximus
innouanda: nolentes, quod exinnouationc hniufino-
dinouum ius monafterio adquirarur,fedantiquum (fi
quod habetjper innouationem priuilegij conleruetur.
Quia vero pra:fatum mouafterium ad ius & propricta-
tem apoft.fed.per priuilcg. prxd.se. pertinc te monllra
tur: ne ius ecelefi« Romana remaneat indefenfum, c-
andem abbatirtam procuratricem ipfius duximus fta^
tUendam: vrču nvaducrfusRomana ccclefis pofieflio-
nes & iura non nifi centenariaCurrat praifcriptio , ipfa
fuptrhoc &  aliis vice noftra prociirer,qua coram te in
iudicio fucrint procuranda. Nolentes igitur, quod de
ftatu eiufdem monafterij diutius dubitetur, manda-
mus, quatenus locum tutum & commodum eligcns,
recipias teftes,auos ad pratfcriptionem probadam Hil-
defefi.ecclelia,velad interruptionem ollcndedam cce-
nobium duacrit producendos: Sc  fi legitimam prsferi-
pcienem probauerit , vt intendit: niliprobata fucrit
interruptio cx aducrfo.fubieiftionem iplius monafterij
ad iudicts cpilcopo memorato, cum conflet ipfum in
fua dicrcefi conftitutum, priuilcgium , quod monafte-
rio innouari fccimus ,  corrumpcndo: alioquin eidem

'a *il.lxod al.Padebiterenf.  b Cap.i.eod.tit.in  5.
compil. c vil.Gutdton. al. Gardenouenf.al. Gerunduf.
d Dijlantiam & diferimina.  e ~rfdd cjuod til tutum
vt folennuertranfcribalur.couc.l.Vnum teftamentum. ff.
de te (lam.  f l"robandarn,  g Vid. Ll,C. de diuer,
referip tu.

m

355 Decret.Greg. Lib. II. Tit. XXX.

3$<>

fliperhoc perpetuum imponens filenciuin, monafte-
riura pronuncies perpetua libertate gauder'e>noftro fi-
bipriuilegio refignato. *

£ 1  S^uiapojiolico mandato parentes,priuiUgia F e lic is
recordatior.ii *Agiipi. &■ leanni Pont, p. nofirorum fua
pra fentiafubtiltter con (pexerunt }  tenor em t.orum fub fi¬
gi Hrt fiiisnobisfidehter tranfmittentes. Ven. qrtoq,fn.G.
Pemen. are bi epi/l o p to* tune epifcopus l J raftmus in parti-
hiis lUis officium legati onis exercens> tenor em prinile^i.o-
rum fuorum fub Jigillo pr oprto , n o ji r o fecit confijeHui
prafentan.']

CAP. V.

Ko n Valet confirmatio  , quam reli^io/Us impe&auit d
p a p* fuper temp orali adminijiratione^fieu prioratufi ta-
cnit feregularem: fivero exprefit i reficyiptum prafumi-
tur falfum : quia papa non confueuit concedere.hoc dic*t y
cum fequent.

Idem epifcopo &prapofitoVticen.-

A Dnoftram b  audienciam pratpofito Nemanen. c
scclefise fignificantc peruemt ; quod quidam cano—
niči Nemantn ecclefia: a nobis literas confirmationis
fuper adminillrationibus fuis obtmere laborant, reli-
gionis fua? conditione lupprefia. Cum igitur regula-
ribus perfonii non conlueuerit apoflolica fedes aliqwa
perfonaliter confirmare: mandamus>quatemis confir-
mationes, quas ab ipfis canonicis ( cum regulares exi-
flant) noueritis taliter impetratas , dcnunciecis lrritas
itinanes.

CAP VI.

Idem dicit, quod fupracap.proxi .

Idem.

P  Orrcčta d  nobis ex parte tua petitiocontinebat,
qubdplures cx religiofis, qui prioratib. aliis ad-
minirtratiombus prs?funt,a nobis fuper ipfis>quoad vi-
' xcrint poffidendis confirmationis litcras fe adferunt
impetrafle : [* <&infra .\] Cum igitur a cancellaria no-
Uta buiufmodi literas emanafle non credamus: man-
4amus,quatenusillos,qui tales literas cxhibucrint, in
>quibas prioratus vci adminiftrationes, tanquam reli-
^iofis confirmantur, eofdem punias, tanquam falfira-
rtis aučtores. Si vero in eis non fit mentio religionis
ipforum, illasranquam tacita veritate fubreptas de-
jumcies non vaiere.

[ 1  jQuarum occafione bona ipforum priorAtuum diflra
hvnt <&confumur.t , afferentes fe lihi qnoadprioratus il-
los nullnrationefitbeffe.  ]

CAP. VII.

Sententiafeu laudum contra formam iurif , * el com-
fromifii latum per arbitros , licetper papam in forma
tommuniconfirmatum^non tenet.

Idenvnobi/i viro Matthao de  C Rduariis.

E Xaminata / caufa, qua? vertitur inter te & milites
Campanicos fuper ecclefia fančh Angeli perpendi-
mus arbitrium, quod vicedominus Sabinen. dicebatur

a Ssferuato.  b Cap.i.eod.tit.in compilatione.
c Keumafien.fed ego Kemavfen.fcnhtudum pulo^cui le-
HioniAUquotvelereS:adftipHlantur...  d Cap.i.dere-
Jiript.in T,.ietnp. q  tfouaria.  f Cap.  J. eed,tjt,m  $.
ttmp Hat ion e.

fuper codem negotio promulgaflcj contra formam iu*
ris & compromilil fuiffe didatum. Vnde non obftantt
confiiruatione C. papa? pra^lecefloris 8oftriquicofi{ir'
maueratilludjicur prouidc.lacum fuerat, & abvtraty
partereeeptum }  dccctnimus ipfum irritum &inanc.
CAP VIII.

In conf rmatione ex certa fcicntia dictio.ficut-iponitut
caufatiue : n ec nocet,f Teru um confirmatioms prtciht
tenorem conf rmati.

Honorius 11L iilufriregi->barinibuf->&mi-
iitibn*) & ali is h o mi hib m Cypri.

V Enerabilis frater N. archiepi/copus Nichofien.&
luiTraganei eius tranfmifla nobispetitionc* mon-
ftrarunc, quod inter ipfos & vos fuper quibufdamde'
cimis mediante Albanen. epilcopo a  tuncapoilolicJ'
fedislegato amicabilis corapofitio intcruenit.exprefsc
adic^o, quod b  quantocyus cam aqčioritate apofter
licaconfirmari contingerec, ftatim deberet exectitioni
niandari. Vcrum licet fit per nos confirmata,<!^ad ma-
iorem rci euidentiam literis confirmacionis tenor com
pohtioms infertusjipfam tamenrenuifiis obferuare-,ofi
cafionem friuolam prstendentes, rum ex eo, quodin
literis vcfbum confirmationis,[tenor ntcompolitio’
nis]iuxta c  ftylum ccclcfias Romana: pracedat, d  tu
quia claufula confueta,fcilieet,ficut, fincprauitatef"
uide fačla eibin eifdem literis coHtinetur:[ 1  ^ infr*-]
Mandamus,quatenus fi pr-cmiflis veritas fuifragaciiO
compoficionem eandem adimplere curetis,

[i Cit m igitur n e dum contra Deumi& ecclefiM ,{ ( *
necetiam contrapriuatas perfonas buiufmodi canilhft
dijfugii*nififtere debcatis.Vniyo.~\

C A P. I X.

Collatio ecclefia alteri fafta per legat um, & ptr
confirmatapus diceccfi^ni non ladit.

Idem Tniuerjis abbatibus &pY.i'latis>acco)i-
uentjb us- <& deri cit in Confiantinop.
dicecefi conjlitutk,

S Va nobis e  patm?c:haGonftantinopolitanuscor^ , '
queftione monllr^mc, quod cum quidamveftiii 1 *
fumentes occafionem exreo qnod I. presbytercardin^
lis tu n c ap oft olic* fed is 1 egatus, qu i bu fda m aliis ecclf'
fiis&clericis in fpiritualibus &  temporalibuscontn'
lit monalteria f  eorundem, ipfi patriarcha;obedih
recuiant, &: ei.de iuribus patriarcfialibus refponderei
in fux  pr^fitmptionis adiutorium induccntescon» r '
mationes buiufmodi coilationum a fede apoftolicai®
petratas. * Cum ig’tur g  nolimus iura, qu$ diceceU"
nisdebentur.per collationes, feu confirmationesp 1 ^
dičlas mtnui feu I*di: man dam a s, quarenns oecafip 11 *
huiufmodi non obftante, ipfi patriarcha? reuerent' 3 *

& obedientiam exhibere curetis,eiq; de
integrd refpondere. _

a Tvfcdi.ante ^Alban.cfift.tunc Iffato*  b
citiuf. c lnclkfaten. compo.in omhibusimpMjM*
fiderantur & male , quia fine iliii nuMusconfiatfenfi* f
tamen nos ex omnibius rnanufc. fiippleuimus.  d f 1
l.proinde .§• fifi.fi cnt.peta.per Bart.&gl. in cle.iM e j
fi c. delegat,  e Vide ^Lr c bi dihe.in c.dt ecclefiajn^^r

q, 2 ,  f Earundetn.  g Kolumno.

£IERI SBC.VNDJ



DECPvETALIVM EPI-

STOLARVM GREGORII

LIBER TE RT IV S.

DE VITA ET HONESTATE
clcricomm.

rirvLVs v m  v s.

CAPITVLVM I.

C km celebratiir,ditufus ejfe debet dcrm dpopulo.

Ex concilio Maguntino. *

T laici fecus altare, quando facra
myftcria cetebrantur, ftare vel fede-
reinterciericos non profitni ant.Sed
pars il!a,quat b  canccllis ab altari
diuiditur, cantum pfallentibus pa-
teat clericis. Ad orandum vero &
čommunicandum laicis & fiosminis
(ficutmos cft)pateant fančta fantom®.

CAP.  II.

Srene,nec pitefl brenitufummdri.  *

Esrconciiio Pičlauien. c

C Lerici arma portarites, d  & vfararij cvcomtiui-
nicentur.

C A I*. III.

Presbjter bobenspopulum, debet bnbere clericmu,

V*fiCKm CM tet, (fin alfi l>i c exprefiif, ettm iuuet.

£xcoricilioMaticeii. e

\Tt  qaifque presbyter, f  qui plebem regit > cferi-
'' curahabeat, quifecum cantec, &epiftolam Sc  le-
®ionemlcgat,& q»i poffic tenere fcholas, & admone-
^fuasparcccianos, vtfilios fuos ad fidem difcendam
"“ttantadecclefiam : quos ipfc cum Omni caftitate
CAP.  I I I I. (erudiat.

te]l hreni tvfummari.

Gregorius £ IX.

S I quia ex clericis comam h  rclaxauerit,anathe~
ra a ftt. '

CAP. V.

Srene ejl,fr non elite,- fummatur.

G Evconcilio Carthaginenfi. t
Vj Lericusncque comam nutriat,nequebarbam.

CAP. VI.

'■lerictunon infitcritnecprtfejfmpotctl‘vxorem dttce-
''ftditerum tondebiturfi v n It plunder e prittilegio deri -

dilpen/ktine ten ere beneficium.b .d.fecundHm me
eflniafir confentaneua Liter*,fetundnm qnem
c'* 1 0««* cefrat dntitexet.

£xconcilio Triburien. ^

OUricus fi tonfura dimiCfa vxorcm acceperit, qui
Vzidem lic (inc gradu : nec monafterio a parenti-
‘ttaditus: vxorem pcrmittatur habere, &  iterum
A tl cur: nec in vita fua vxorem dtmittere audeat.

1  'dttto. ^ino. in not ir nit efpt ex conc.Tnron.l.ce.^.

a cencelltt.  c Kenetenf. el. Videuenenf.-\
t e"-  ’ - - ■ •

, t, tod. tit. in t.cempiletione. Clcnt. de exc.prxl.
. ttritrstn.  f Bnrcb. hb.l.decr.c.<6. luopart.6.

V5i.

'»■«*

'*i b

56 . Inopert.t
tn.j.eo.tit.iH l^compiletione. g Detli,nonttt
‘^»w. ^ Cdp. ^.eod.tst.in l.cotnptl.  i Cone.

d- c -44. k „41.Muguntionfi el.Tiknricerifi.

CAP. VII.

Cimetu debet tonfitrem deferre: &fi non tule,potep
innittu efnofitperioretonderi.

Aiexander III. Cantuarien.ercbiepifiopo.

C Lericis . & infra. 4  Clerici,quicomam nutrific 6
Sc  barbara, etiam iuuiti a fuis archidiaconis ton-
dcantnr.

CAP. VIII.

Vreq«cntansmonafleria moniahutn, & monitM non
defijlem,fi clerictu cH,deponitur : fi leictu , excotnmuni-
cetur.

I i C m in cjncilti Interni:. C

M Onaftcria d  fan&imonialium,fiquifquamcIe-
ricus fine manifefta & racionabili caufa frequen-
tareprafumpferitperepifcopum e arceatur.St fi-noti
dtftiteric f  ab officioecclefiafticoreddaturimniunis.
Silaici, excommunicationifubtlantur, &acatu£de-
Iium fiant penitusalieni. ,

CAP.  IX.

£pificoptu poteH jiatnere in ecclcfi.i certum numtrutn
clericorum fecundum ipfitu facultnte),rjui viuant in com-
muni,t(y contrndiBoresnd hoc cordpeUeret &iJlorin con*
munt v ir: enter , potell ab/bluere ab excommunicntione
incurfit,propter imedionem manuuminfocittm.

Gregorius £ V11.

/^v Voniam b  (vc ait feriptura) [ 1  & infitt.  j Sta-
v_/ ttiimus , vt facultatibus cccicfiarum veftrarum
prouentibms 8c  expen(is diligenter infpedts, certum in
eis valeatis ponerenumcrumclericorum, Scftatuere,
vt bona eorum veniantin comjounc, in vna domo vc-
fcaRtur,atqne fub vno tefto dormiant Sc  quiefcant. Si
qui vero Contradičlores cxtiterint,licitum vobis fit per
fulpenfioncm officij & beneficij, ant grauiori etia pot¬
na,fi opusfuerit, ad haneobferuantiam coscompelle-
re,adpeIIatioRe non obftante.Indulgemus etiara vtfii
quifquam eorum,quifimulviuunt, promanus » inie-
flione infocium acomnfunione raetucrit fieri alienusi
reconciliandi & pcenitentiam imponendipoteftatera
plenariam habeatis,nifi forte atrocitas iadi pcenam
grauiorea) expe3ct. 1^

a Cap. 6. e 0 .tit.necler.tel monar h.m i.compiUtione,
b H-tc l.verba,i& barbam,defunt in emnibut manttfcr.
c Sitb Mex.t,.  r.n. d Cap.S.eo.tit.im.contpiUtione.
c uAb epifcopo avceatur.  f ^ 4l.de/ierit .  g
ix. al.  Vlij. al. iiiif. dl. tij. fedvt pUrimttm leiilur oBantu.

I h CapAO.tod.tit im.compil.ctnfert conciliurnTolet.ep.

can.zi,.S^fert Grat.ll.tp.t.cap.t. i  k £*-

pofent.

M t

Decret.Greg. Lib. III. Tit. I.

359

[ i Pr o ni funt fenft* borninisad malum ab adolcfcen -
tia fua,Jicut ex fafuabtate Vergil caro in otipam, it a v i-
gore piritu«preccedente & fubfequente diuinagratia y  4 -
nima* niti debetadvcniam, & remedia, femper inquire-
re  , q ni b us i rru etos o ccajio n er mo rt is Vale a t declinare.ln -
de;lquidem ettquod inteUigehtesmulta ex defeHu pro-
prio,malta cxaliena malitig in vef ris ecclefiis perueniffe,
qu 'cim  dclietum in Ce aut occafionem babent delinquen-
di p er anc.apojlolic* /edi*, cui cx difpofnioue domini de¬
je, uitnu*  , pr »ut daiurab eo t decyeuimu* obuiandum &
auc in vobi* epifcopalis offcij ad refecanda nociua mfub-
ditis vefrrt*, & inferenda viilid ferip tir ap o ji o lici* mu-
Hitndjfn.recoleniesquodinve:eri legeprecepil domtnu*
diccr.s:ignM in altan femp er ardebi.t , qucm nutrietfaccr'-
dos,f:bijue»smane ligna perfingulo.s dics.]

CAP. X.

Hcclejiajliciiudices & delegati gratisiudicare debent ,
nec cxigere poffunt decimam,yel etiam quofd liti*, etiam
fibochabeatconfuetudo ..

Innoccntius III. Prelatu & clericit
Lombardi<e.

C Vm ab omni a  fpecie mali praecipiat Apoflolus
abftinere : [ i & infra.  ] Sane adaudientiam apo-
ftolatus noftri perucnit, quod cum ex dclcgatione no-
ftracaufas fufcipitis pcrtra&andas: more b  feculariu
fuper decima litis , velparte aliapro diuerfa terrarum
confuetwdine praeter expenfas viftualium cum litigan-
tibus receptis pignoribus, pro falario conuenitis. Nos
adtendcntes>quč>dad hoevobis & aliis clericisfintec-
clefiaftici reditus deputati, vt txipfis honeltc viucre
debeatis: [ 1  & infra.  ] Ideoque roanda uus, quatcnus
ab huiufmodi exadionibu$ de esetero abftipcntcs, c
vigorem iudiciarium gratis ftudeatis litigantibns.ini-
partiri,non obllante quodin frqudemd quibufdam ,p-
ponitur>quod id exigatur nomine afleiforum;cdm nec
iuttum iudiciurp iudici venderc liceat * & venales fen-
tenti*abipfisetiam fecularibuslegibusreprobentur
[ i Kos qui licet incUgni conjlitutifumus d Deo fuper
gentes re^na,vtiuxta verbumpropheticum,euellamu*

& deftruamus,<xdificemu* plantemu*,futHmopere de
bemu*fatagere,quatenu* eueljamu* viti*.-, plantemus vir-
tutes ,dejlruamu*iniqua &•adificemu*bonefla. Sicq z no-
Jlra folicitudine mediani e prana tranfeunt in dir e Sl a, &
afjtera conuertuntur in plana.licetautem huiufmodino-
fir* folicitudinis lab er gen eraliter debeat ad emnes exten
di j quia fapientibu* & infipientibusfumu* in iujlitia de ■
bitores-.tamen fpeoialiterad.iUricos ijui dormire debent d
Vitli*,vtfint penn*(olumb 4  deargenrata, ne quid appa
rtat in illis quod obfufcet candore ecclefiaflic*puritans.

[ * 1  Kec-Vos o p or te at,ad turpia lucra manus extendere ,
Velad iniquamunera o culo* m clinar e. Cum ergo opera
Vefrra Incere debeant laicitin exemplum , heevosdeceat
ad in far feculatium ad turpe ccmpcndium Vidu* o ccajio-
nem arripere.y. v.p.af.  ]

CAP. XI.

Jld mit an dum fcandalum-,p ojfunt religiofi diuerfiha-
bitu*mifiiadprredicandum de nouo conuerjis , fe in.Vnum
fuperiorem babitum &propofitumeonfirmare.

Idem Liuonienfepifcopo , & ei*,qui.cnm ipf* ‘
funt fratrih us,

D  "Hus qui ccclefiam d.  iuam aoua Temper prolc foe •
cundat: [ i eW- ] Ne igitur,fi difparin vobis ob-
feruantia fuerit, & diffirailis habitus, apud cos, quibus

a Cap.i.eod.tit.in^.compilatiene.i.Thef$.  b ln
codice Barb.morefec.iuditum.  c - Simile Vide in
tjHod cuiufque.yni. &*in l. qux onerand*. jf. de op. leg .
d Cap.%.tod.tit.yn .3. compilatione. Vide Lxtrau. *Alex .

I V.cum bera. quam inferuimu* p$U dir e de n hm  m q uifi-

Ur.inUr literat rdpeft.

360

vnum euangdium pra^catis,fcandalum fufcitcturi
Mandamus,quatenus eo non obftante, qubd intrrvo*
monachi funt, & canoniciregulare? ,vel ahjetiimrc*
gularem vitam,Tubaliadiftri&ione a  proteifi, omnes
pariterin vnum rcgnlarc propofitum &honeftumha-
bitum quanrum ad hocfpedat, officium conformccis.

f I Volmskttemoderna tcmpora confirmarc prion-
bu* <&> fidern catbolicampropagare, pradetejforibusm-
jlri* nobi* pori eos pitim in fpirauitaf 'eBu/n,vt Liuo-
nen.in grrfii prouinciam pa^ani* euangeli\etif nomen do~
mini no pri lefu Chrijli, eorum fequentes exemplum qni~
bu* in e u angeli o legirnu< ejfe diSlum: Euntes , do c e it or»~
nesgentes , bapti\antes eos in nomine patris &\r

rita* fanch.&de quibu* Luangelicusfermo fubiutixit:lf
li autem profecli,pradicaueruntVbique domino coopett*
te &fermonem confirmante fequentibusfigni*. .Attvf
dens etemm f-uangelicus i/le p at er farni li ds quod M e j y,i
eil multa, o p er ar v autem pauci , adhuc mittit operariof^
meffem fuam , in bac qua(iin decima boraVinctfif

vere vos deputat vinitores, quorum laboresparicHMpjf
mi* denario recompenfet ^ Vnde cum Luangeli\andiojf
cium e o affumpferitis in ffiranterfu ifaci t Vtraqu t vnH#’
oportet vos in.vnitatis-&charitati* jpiritu ambulared
lornrn.fequer.Us exemplum de quibus legitur : ‘MultiM*
ni*autem.cv,edentium erateor vnum gnanima vna .]

CAP. XII. ... h.

Luditheatrales etiamprxtextu confuetudinkfrn cc(
fii*,velper clericosfieri non debent .

Idem. .

C Vmdecorem b  domusDei: & infra. .Interdu^
ludi fiunc*in ecclefiis tbeatrales, & nonTolu®*
ludibriorum fpcdtacula introducuntur, ineisnionj
laruarum,vcrum eriam in aliquibas feftiuicatibus « 1

coni,piiesbyteri,ac

: fubdiaconi infania fuiiudibr**
sercereprsfumunt: [1 C^/0 Frat.v.mandamus^ 11 ^
tenusne per huiufmodi turpitudinem ecclefi*' 111 ^
netur honeftas., pr*libatam ludibriorum coniucc« 1 ^
nem, vel potius corruptelamv.cutetiii a vedriš ecelc
ex tir p are. . Jd

[_  1 Quia igitur ex officionobisiniiindo domu* dort ^

nos \elus comedit , 9pprobria.exprobantiHHtet
nos eadere dignofeuntur.  ]

C A P. XIII.  ^

Cleriti debent continere,& cajleviuere: contMjf .
tes,punit: & feueriu* puniuatur illi, qni p ojfunt leg* 1
matrimonio Vtu.\

Idem in cencilio generali. c  . f ,

rrT clericorum d  moreš, & a&usin melitis rC
V mentnr^ continenter tk  caftč viucre ftudeant v  •
uerfi,praeiertim in facrisordinibusconftituti>ako^
lihidinis.vitioprarcauentes,maxime illo, proptcrq
venit ira dei in filios diffidentiae, quatenus in con
čku  omnipotentis dei purocorde.acmundocorpor ^
leant minillrare. Ne vero facihtas veni*, inccntjj* ^
tribuat delinquendi, ftatuimus, vt qui comprcnf (
fuerint incontinenti* vitio laborare,proutmag
aut minus peccaucrint, puniantur / fecundum ca
nicas fan^iones, quas erficacius Sc  diftričiius p r3fC  ^
mus obferuarii vtquos diuinus timoramalonon
uocat, temporalis faltem počni cohibeati peccato-
quis igitur hac de caufa fUfpenfus pr* fu m p fene o
brare diuina:- non foium ccclefiafticisbenenciis 1 ^

depr

lietur, verum etiam p-oduplici culpa perpetno^1
natur.Pr*lati vero,quitaks pr*rumpferintin fu*
^tatib.,fuftinere,maxime ohtentu pecunic velalcc^

a a  tAl. dijlin&i one,- . b Cap.^.eod.tit.m V :oin ^,

latione.  c Con.gencrale later.fublnnocenty-t ,t P'^

d Cap.l.eod.tit. in  4.

ompilatione. c <Al‘

n us, &c.  f /• ex diuerfa .§• j. cum net. Vt reiv* n

Injl.de pub.iud^item leg . luha.

coni« 101


De vita &honeftate clericorum.

561

cn:ntnoditemporalis:panfubiaceantvlrioni. Qniau-
tcra fecundum a  regionisfu* morem non abdicarune
copulam coniugalem, fi lapfi fucrint, grauiuspunian-
tur:cum legidmo matrimonio vti poflinc.

CAP. X I I I X.

Cltricus crapulofus tel ebriofusmmitus non defiftenr,

•i officio tel beneficio/Ufjtendiiur.

ldem in eodem.  1>

K  Craptila & ebrietate c  omnes clerici diligcnter
alabdineant: vnde vinum fibi tempcrent,& fe vino.
^ecadbibendumquifpiamincitetur: ciim ebrietas &
totntis inducat cxilium , Sclibidinis prouocet incenti-
Hura. Vnde illum abufum penitus decerninuis abolcn-
dum,<pioin qnibufdam partibus adpotusatqualcsfuo
ntodoieobligant p.otatores: & ille iudicio talium plus
lsudatur,quiplures inebriat,& calices foccundiores
«xKauric. Si quis autem fuper hisl’eculpabilcmexlu-
Writ:nifiafuperiorecommonitus fatisfcccric, ab d
officio vel beneficio lulpendatur.

C A P X V.

Ane^ociis,perfonis,locif. ludtf .tejlibufinbontftif 0
»Miteminus boneflo,pfxcipit clericos abftintrc,& kitbi-
( « l>anejio tli: cnius Vauitattm it* pluribus etpntnit 0*
httjiatur.

Idem in eodem.  e

C Lerici officia f  vel commcrciafecularianon exer
ceant,maxime inhoneita.Mimis, ioculacoribus,&
hiftrionibus non intendant. fct tabernas prorfus eui-
l enc,niG fortecaufa neccflfitatis in itinere conlhtuti.
Maleas &taxillosnou ludaut, nechuiufmodiludis
'oterfint. Cotonam & tonfuram habeant congruen-
>tm. Et fe in officiis ecclefiafticis, & aliis boais lludiis
txcrceant,diligencer. Claufa deferant defuper indu-
“'cnta.nimia breuitate vellongitudine non notanda.
Paitnisrabeisaut viridibus, necnon manicisaut fotu-
'»nbusconfuticiis,franis,fellis, peftoralibus, calcanb.
'leauratis, aut aliam fuperfluitatem gercntibus non v-
lj ltur. Cappas manicatas addiuinum officium intra
‘telebani non gerant,fed nec alibi, qni fiuntin facerdo
tl0 & perfonatibus conftituti: nifi iuftacaufa timoris
tx tgerickabitum transformari. Fibulas omnino non
‘tfant,ncque corrigias auri vel argenti ornatumha-
ktntcs, fed nec anulos: nifi quibus competit ex officio
^‘gnitatls. Pontifices autem in publico, & in eccleiia
ffipcrindutnentislineis,omnes vtantur: nifi monach)
™trint,quosoportet ferre habitum monachalcm.Pal-
‘“sdiffibulatis non vtantur in publico, fed vel poft col
antepcftushincinde connexis.

C A P X V I.

Chricu*,c]Hi tertio monitus d negociationibus feeulari-
' abjlmetdnterimperdit,qno ad bonapriuilegium
[ tV! ealt.hocdicit. ticil textus multnmno. 0. qniqno-

I

‘‘Ul ati,

ega tur.

Honorius III. lAmbianen.epifcopo.  g
'pX liceris h  Pontini comitis intcllcxin»us, quod
clericifuactemepotiusfeciiianbus i  nc-
^° c >ationibus,quam officiis diuinis intendunt: &■ gau
?r Cvolcntes priuilcgio clericali,nolunt flatutis
** tl, *(quibus quotie$ expedit,ficut Iaici fe tuentur)in
,J Qc i‘tti0» ur nfuarum / quacftibus fubiacere : [_ * l  &
tj .' f<I OMandamus,quatenus ii tales rertib a tc coni mo-
N J^Uiuiufmodi non refipuerint, fed praetermilfis di-

Hoodiciturpropter Gracos.  b Cone. Lat.fub In-
'  C  Cap.i.eod. tit. in  4. compil.  d dbe-
nfcuvelofficiofulp.  e Later./Ub Innoc.cap. j 6 .

*oc,

362

uinis officiis, ncgociationihus inftiterint /c  fupradi-
dis, cum fadopriuilegium abiiciantclcricale, tu quo
minus,dum his leimplicantjdc fuisfacultatibusftatu-
tis, & confuetuJinibus patri« fubiaceant, noa defen-
das.eofdem.

(] 1  ynde quiamagnum ex bot fcandaluminterlaicof
generatur->nobn humiliier fu p p hcauit^f Vtlco m p e Hi hi*
lufmodi clericosad feruiendum ecclefue^illicitnfecularib.
negociatioriibu* pojlpojitiss/nandaremu *, Ve/ pateremur
eof quo ad facultates corum Jlatutii & cotifuetudir.ibttf
patria fobiacere. Cum igitur praduia in clcricaltt ordi -
nifVitupennm redundare nofcuntnr , & clerieorumyitx
generart non debet laievs fcandalum  > fedpraftare bone -
Jiatif exemplnm.f.t.~\

DE C O H AB IT AT I O N E
clericorum & mulierum.

Tir.  11 .

t  CAPIT. P R I M V M.

Clericu* non debet retinere in domo mulierem
Ram de incontinentia >etUm fi Jit mater y el aha confan-
guinea .

E* concilio Maguntin. b
Nhibendum c  eft, vt n ullus facerdos fioem in as, dt
quibus fufpiciopoteft efic, retineat. Sed neque il-
^las quascanones conccdunt, matrem, amitam , &
iororcni: q^ia inftigante diabolo, & in lllis icelusper*
petratum reperitur, aut ctiam in pedilfequis earundc.
Sed fi q«a de hisneceflitatem habuerit,presbyteri ha¬
beant in vicoaut invilladomumlongeafuaconuer-
fatione : & ibi eis, quse funt neceflaria, lubminiftrent.
Prohibendum quoqueeft,Vt nulla fccminaadalrare
praefiimat accedere, aut presby tero miniltrare, aut in-
tra cancellos ftare fiue federe.

cap.  1  r.

TixcommMuicatHY clericu* infitertf$ qv.ia d fu foeSfarum
mulierum coUoquio , "vel earum confortio  , monitus
non defiftit.

ExdccretoEugeNij pap*.

S Iquifquam d  facerdotum,id cfi,prcsbyter, diaco-
nus, fubdiaconus, de quacunque fccmina crimine
fornicationis fidpedws,poft priniam, fecundam & ter-
tiam admoiiitionem inueniatur fabul ari, & aliquo mo
do conuerfari cumea : excommunicationi fubdacur:
fiamina vero canonice iudicetur.

CAl>. III.

Ko« debet pralatu* clencum cogere ad concubinam ob -
iurandam : fed eam nolentem dimittere,potesl ex-
comrnunicare.

Alexander III. Saler.archiepifcopo.p.c.cumtu.

C Lericosinfacrisordinibus e  corvfiitutos, qui pu¬
hlice tenent concubinas, ad eas abiurandas nolu-
mus a tuafraternitatecompclli, ne ineandem forni-
cationem inflindu diabolica- fraudis redeuntes,periu-
rij reatum incurrant. Vcrum ipfos per fufpenfionis &
interdičti fententiam debes arčlius cogere, vt mulie-
res iplas a fe ira remoueant, quod de illis finiftra fufpi-
cio;non pofiit haberi. fct fi qui eoruni adipfasredire,

I vcl alias accipcrc fbrte praefumplerint: in aliquo$ eo¬
runi debes perpetuam excommunicationis fententiam
proferre,vt ali) eorum / cxemplo perterrici, a fimili-
\  but arceantur.

f  l'^’ e °d.ti.t.in  4. compil . concil. Tridfeff.  14 .de reform.

? dmbicn. al.^bien. al. jlbianen.
^ . :enen -  h Vide Geminiannminc.fi. D e off. delfin
fa .negotijT,  k primlegijs clericorum.  1  Vid.

V*fi.C.de'

rtiud.(yl.fi proponae^i.ff.de incjf.tejla.

a Vtuntur.  b Hoc reperio in conc.Hannetenfi c.t,.
c c.i.eod.tit.ini.compil.  d c.^. eod. tit.im.compil.
h r id. cone. Later.fab Leone  10 .fejf. y.deireformat. Curi<t
& alt or. c c.^.cod.tit. in  1. compil. ^ posl cone. Lat.
i fub .Ale.\ p.iB.c.i.  f In C.Bar.yt alij exemplo lUorum

I d J milibufi&c.

m  3

363

Decret.Greg. Lib. III. Tit. II.

. _ _ . G/ _• r  ,_./v _

36+

CAP. I I l L

Si 1 levici moniti concubinasnon dimittunt , fufpendnn-
tar ji.bcnvfictif.>&Ji fe noncorrigunt^ deponuntur.

Idern Cantu arje n.archlepifc.& eitttfuf-
ftaganets.

S Icut 4 ad extirpanda : [1 o^f.jFrat.v.mand.Tmus,
quatenu$ clcritos-veftrae iurifdi&ionis, qui in fub-
diaco.nacu,& fiipra, fornicarias habuerincdtadibse mo
nere curctis,vta feillas rcmoueant, cas vlteriusmini-
naeadmilTim. Si verbadquiefcerc contcmpferint, cos
ab eccleiiaftic.beneficiis vfque ad latisfačHonem con*
gruam fufpendatis.fctlieasfuipenfipraTHmpfcrintde*
tinere, iplos ab ciulcm bcncficiis perpecuo- remouere
curetis. ^

[, 1  Vitin periculum pariunt animarum fummope-
ye decet JntendereJta e tiara nos cortuenitgranitna propa-
garevirtutum, exy uib us fi d c li b us falutts augmcnturn &
facrts ecclefis decor pr o uenuit bonejiatis. V/tile cu m in
jlnglia prana  £7- deteftabili cotfuetudine <&■ lorigo tem-
pore Jit obtentum , ~vt c Urici fornicarias. in.furf do mi bas
babeant^nosVolentes tamgrauefcandaium de popu lo re¬
mouere 3 & p ra di dl o s 11 e n los  a d honcjlatem ecclejiajit-
cam reducere.J

C A P. V.

Liter'*d cleruo concubinario fufbenfsfuper abfolutio-
neJtacitaJacUferie)obtentx,non raie.it.

Idem £ b o ra c e  w ^arch 1 e p ifcop o .

S Vper eo vero, b  quod adftris A.presbyterum for-
nicariani detincntem.propcer hocab ojficio fuo fu-
fpenfum : [* & infra.  ] Pon 6 li literas a nobis obtinue
rit, qti£ fačh lericrn non contineant: nolumus lllas li*
bi prodelfe.

[ * Prud.t.t.r.ijuod fif/ per hocadpellatu ft,adpr<t-
fentiam n o ji ram ft contingat ipfum ad nos accederc prout
expedire videbimHs 3 pertinaiidm eius & audaciam csrri-
gemus. Si "vero non Veneri tud prafentiam nojiram 3 fu-
' (penfonis in eum fententiam propter hm' latam tamdin
Volumus obferuan,doneč formcariam fuam d feprorfus
abijciat 3  (p^viuatJicut decetpresbyterum£ontmentem.']
CAP. VI,

Si clerici moniti n on dimitiunt concubinas,futy endun-
}nr a beneficijs: tgrfi/g non corngunt^deponuntur.

Idem Londonen.epifiopo.  c

S I auecm d  clerici tua?iurifdi&ionis(/iueinfacris
ordinibus fiuein inferioribus cordtituti) fornica¬
rias detiiient: nifi easadfecundam vel rertiani coai-
ammitionem a fe dimiferint, eafdem de catero contem
pturi,liccatribi e  eosecclefiisjvelcarumportionibuj
appel.poltpofim Ipoliarc, odicioiplisnihilomnmsin*
»trdido.

CAP.  VIL

lAchrico fornicario  , quandiu toleratur3 n ec habit 0-
jperif euidentiam , Ulite audiuntur diuina > & percipiun-
tur eiclefiaflica faeramenta . d not oris vero a bjitn en dura
t.H, non quiain facnamento fit defettiiti fedad ipforum
fornicatorum emedationem.h.d , inh*erendo verbvilnerx.
Lucius III, f excomilioTvla^uuiino.

V Eftra duxitdeuotio g  inquirendum ; [ 1 & p ]
Alicnbidicitur: nulius audiac miiTaiu iaccrdotis,
quem fcicjindubicancer concubinam babere.alibi vero
legitur: nonpotclt aiiquis quancumcuaqne poll»rus
fucrit diuina pollaere faeramenta,quar purgatoria cun
Aaruai cogitationum exiftunt. <^ualifcujique b  e-

a Ca.<),eod.tit. in  1. comp. & po?} cone. lat. p.18. c. l.
h Ca.S.e&d.tit. in i.campil .&- poti ione.Lat er p.i8.C;j.
C al.Lauden.al.Lundon.  d C.j.eod.tit.in i,comp.&
posl cone. Later.p.\8. c. 8.  e In C.Earb.tibi ab ccclefiis
fuifi&c.  f al. Vrban.^-  g C.Vn.eo.tit.im. comp.
&poftconc.Lat.fub~dlex.$.p*')Q*c* , i l $.  h. lm.iiod.Qarb.
qn*l.f*<;erd*>fit }  qn* fara funt,

nim facerdos fic, qux lunt fan&a coinqinnarir,onp' > '*
funt: Sun.ite ergo ab omni facerdote ChriftimyPeria ;
quia omniain Chrifti ndc purganttir. Csrtertlm ajiu^
efterimen nocorium, aliud occultum. Notoriumrfc^*
nitur,dc quopre < ibytcr canonic^ condcnmatur.Occul'
tum,q> ab ecdelia toleratur.Cstepum aliud eft,quaa-
do crimen nocorium non diffiteturpresbyter, vcldc
ipfoeftcanonice coiidcmnatus. Aliudellpene occhP
tum,quod ab ccclefia c okra tur. Item aliudeftataliu
ofliciis abllinere , vtpcccatidi licentia eteteris nufera-
tur >■& hmufmodiad pcemtentia fručlum trahantur:
atque aliud (i tanquam in fornieationeiacentiiiHijtS'
lia myfttria .1  refpuantur. Sine dubitatione kaqu^
ceneatis, b  qubda clericis &.  presbvteris,qua'f>qu8 |n
fornicari'S,qnandiu tolerantur,nechabent operiš cui*
dentiamTicite diuina myfteria audiantur^, <k  aliarcci'
pia n tur faera nmi ta ecclefiaftica.

L 1  Vi confiiUmu-s fratrih us nojlris parochiales f*h'
fias adeuntib us, q uaru m clerici concubinas hab ere čred* 1 *
tur. de bocvidentur diuerf* faromm canonum Jb:lW
tix em.inajfe.  ]]

CAP/'  V/I I I. ‘

Si fornicatro clerici c sli ta puhlica  , e*; to d tranfit innO"
tonum 3 nec adcufator ncctejlis necejjkriits eti: fedfid
puhlica perfolamfamam , non fujfituur.t ad condenin.it 19
nem fola tejhmonia  , id e*l t eft mm dičt.tnon luraton^t
fed li ex boe očrte turfiati dalum^tt dud tur purgatiofo
deficiens canoniiepunitur.

Innocencius III. Jixon.tpifiepou

T  Va nos duxitfraternita.s confulendos, c  fideclc-
ricis puhlice concubinas habcncibus, quiquando'
a te conueniuntur, fe elfe concubinarios <iirficentur»
nec adparet con tra eos legitim us adctilacor, credendu
lir teftimojiio bonorum virorum, inter quos viuere^*
gnofevneur. Nos igitur con.t.t. refpon. quod li crimcu
eorum ita publieum cft,vt merito debcat adpellari« 0 '
torium : in eocafu nec teftis,nec adcufator eft necena-
rius: cum huiuftnodi crimennulla poffit.tergiu^l 4 *

tione calari. Si vero publieum eft, non ex£iudenua>

Ted ex farna: in eo cafu ad ccndemnationem eorum l 1 *"
lateftimonia non fufficiunt: cum non fit teftimonM
fed teftibus iudicandum. Sed li de clericisipfts caxl5
habeatur lnfpicio,vtex ea/candalum generetur in p 0 *
pulo, d  licet con tra ipfos non adparuerit accufotorv
eis tamt n eft canonica purgacio indicenda :
praeftare noluerintjvel e  defeccrint in pr^ftanda,
canonica debebiv / animaduerfione punirc.

CAP.  I X.

Breue i-H :vnde no.n funrmatitr. -

Idem Pijlcnenfi opifcopo.

A  Nobis g  tnafraternitas requifimt : & infra* u  *
clericis quoque non permittas mulierculas a
tare, nifi forte de illisperlonis exiftant,in quibus n'
rale fccdus,nihilpermitcat farni criminisfufpic arl *

C A P. X. . *

Cleticus concubinarim in ofjhijs vitandut r.M i! 3
Jit u o tari us.

Gregorius IX;

•oh'

O VsGtum eft de clericis in fornicarioi»e m

p fi 5, fi eorum lic officium p rius, qnamp® nlt  jj..
rine audiendum. V trum etfi quemlibec pro ffl0 nort
pcccaco, quo ad feipfum conllet efle fufpcnfu^»^. oS
debet camen in ofticiiseuitari; quia quantum a • ^
etiam m cafu propcHico fufpenfus non cft>nibP t

huiuftnodi fit notorrum per feluentiam, feuc

a TAinijieria.  b retine ati*, c Cj.eo.tu’^

Gome\in tem.].Var. refoli c.  1. &l  •

Vid. .Ani o n
prač. crim.%f n.q.  9.

aquifUmum-. jf. dev/Ujr.  e ln tod. 8aru>

L.dtbtf. g comp. +

365

De clericis

nem fachto in iure, attt per eni Jen dam rci, qusc tergi-
nerfatione aliqua carlari n on pofijt.

DE CLERICIS CONIVGATIS.
r IT VL V S 11 L
CA P f  L

Matrimoniumcontraduin per elerieum exiftentcm in
non tenet: fetusi* mino rib us y /id tune cogitur di~
*iitterebenejkium.

Alexander III.

CYIq«i a,  clcricorum infrafnbdiasonatam accepe-
^rint; vxores,ipfos ad relinquendabencficia cede¬
ji/ iiaftica>& recinedas vxores diJiri&ione ecciefiaft.
c%npdlatis. Sed (i in fubdiaconatu b tk  aliis fuperio-
ribuserdiuibus vxore? accepilfe nofcunrur: eosvxo-
fesdimttrercj &pccnirentiam agere de commiflb, per
iufpcnfiOHis &  excominuiucatioius fententiam cona
pellcre procuretis.

CAP-  ir.

Coniugatusadadmini(}rationem } &'adordinem eccle-
J*<tfiicHm y i>el beueficium non promouetur , Miji ca JU ta tem
f*oniitt*t,&nonfit dinamu *.

ldem Herfor.epifcopo.

O Anč. [ *(>'/'.] Pronideas c  attentius, ne deinceps
y deriens coniugatui ad eccfcfiaftica bencficia > vel
E*ccos oidines, ant adminillrationes ecclebafticas ad •
®Ktacur: Niliforte caftitatem vouerecperpecuam, &
pivnicam & virginem habuiffet vxdrem.

L 1  De clericis inferiorum or d in um qui in con lugi o con
diue c de ji a flica.bc n e ji a a ex concejiione predečef-
f 9r pm nojlrorum habuerunt , a quibus(ine magno difcri-
t>l,ne  acejfajione ftnguinis non pojfunt prinari;f t.id du -
* ,/y *U4 refbondcndum y  Vt.J

CAP. III.

SiclericHsin mit o rib m  b en ef cia t us matrimonium con-
tffiatifriuatur beneficio: & quoddedit eccleji*. Jibi re-
ftuitur.h.d.Et m boevltimo eflcafus not.&multum al-

lt Z*brlv.

Iclem Verulan.  d epifcopo.

C\  V&d e ate: [* ^7] Vcru clerici infra fubdiaco-
Ncnatus ordinato c61iituti,quiconcincre carnisdc-
^  vitio non valentes, vxores accipiunt, ecclefiaftico
Cn eficir. canonicč debeant fpoliari. Id volumus te te-
^ er f)quodcum fmul voluptatibus &carnalibusdc<i~
v c J lls >acdiuinis& ecclcliafticis obfequiis vacarenon
\k  , CatIt  > °b immunditia fuam eccle/Iafticis facramčtis
j/^gaitradandis^cclefiafticis proculdubio beneficiis
f u nt  priuandi. Sane fi ecclcfiis, quibus / intitulati
j,^ Ian t ) depolfeffi°nibus ant aliis bonis aliqua contu-
d e  nofcuntur:cum ab earundem ccclefiarum mini¬
ci r! ° fuerint Sc  bcncficio feque/lrati : ad ipfosre&a
fHentabfejuecontcaJi&ioneredire.

1 1  ^uod jratermtatis tu.c fuarit indujlria.']

p  C  A P. inr.

(j hi  p cen it eni ia , difj) en fant epifco p i cum facerdoti-

matrimonium de jačlo contraxerur}t.

^ ^ Idera.

jr (acerdotes illi,qui nuptiascontrahunt,qu£
% n ° nnu P ti2E » fedeontubernia funepotius b  nun-
: poit longam pcenicentiam, & vicam lauda-

cod.tit.in i.comp.potl cone. Late.fub ~4lex.  }.
\. ^ Tales ex bocfačh fnjp ečUfiunt de hjtrefi . B ern.
fot}** 1  P r abli,crim.can.c. 7 ^., c Ca.J.eo .lit.in t.comp.
!jter.p.iixan.i).  d Veran.al.Verulen.al.Ve-
' Vtru lucen.  e Ca.f.eod. ut. inucompi. &potl
\*o ( l‘ l [ t f u 'b'y4l<x.^.p.$o.c.7.  f attitulati.  g Ca.
l ' f ' tn l ’ comptl. yide It Im um in ca.it a uof.de turc-
* dtcemUt

d:

comugatis. 366

bilem conunentes, officio fuo reftituti poterunt, & cx:
in5ulgenciafuiepifcopieinsexccucionem habere.

CAP.  V.

duferendafuntclerico bcneficia y qU(e babebattempo-
re con t raci us matrimonij : collatavero pojlmodum fcien -
ter per epifcopum y  per cundem auferri non pojfunt t fed.
p er fuperiorem.b . d .

Innocentius IIL Koruiccn.epifcopt.

Tuerlis a  failaciis: [ 1  &j.  ] Accepimus autem f
quod quidam clcrici cua dicecefis, qui matrimo-
nium contraxerunt,eccIefiaftica beneficiadetinerec5-
cendunc:in quorum conucrfationecithara c«m pfal-
teriomalc concerdac. C&m ergo vir cogirec quomo~
do placere podle vxori,& ideo minus, quae dei funt ra-
leat cogitare, cum quafi diuifus induo b  plenamfui
non habeat poteftarem : vtei, aquo ftipendium reci-
pit,plenius famuletur: mandamus, qnatenu.s huiufm«
di clerrcos bencficiis ecclefiadicis, quas in tua direceii
lunt cdeptijpriucs adp.re. prarfertim cum rcrumeccle-
ilaflicarum fubdancia per tales /oleat deperire. Nil!
fort^ tu talibus fcientercontulerisecclefiafticabenc-
ficiaiCiUibuseosnonperte,fedper c  fuperioremde-
cernimus fpoliandos.

[ J HomineMircnmuenti  , deo & mammonce famulati
conaniur. Cum tamen fcundum Eh  Angelicami eritatent
nemo pofiit diiobus dominis fcruire y  quoniamfivnum cU-
lexerit , ali um babebit exofnm y *utvn$ contemptopahum
fn fine bit.

CAP.  VI.

Vili us fccerdotis Grxci ex vxore genituc ličite inter La¬
ti n os promouetur y fifcaudalnm non objijtat. b. d . Et esl
cafm n o tab i lis.

Ide m d *Arcbcrontino arcbiepifcopo.

C Vmolim e  ad noftram atidientiam perucniflet,
quodcanonici Anglorien. / cantorem ?  Trica-
ricen.fibi elegcrancin pailorcm: [1  ] Licet tibide

forma eledionis canomtže ; acidoneicate perfoniP>in a-
liis b  conftitiflet: mpuit te tamen , qubd cum pater
eius Grarcusfuerit, i ik  iuxca ritum Gr*cormn vxorc
duxerit ^ in minoribus ordinibusconftitutus, canto-
rem ipfarn ex vxore Legicima in ficerdotio fufcepiffet.
Nos igituradtendences, quod Oriencalis ecclefia vo-
turn continenciac non admifit, quoniam Oricntales
minoribus / ordinibus contrahunc, & in fuperioribus
vtuntur matrimonio iam contrado : niandamus, qua -
tenus nifi pro eo , quod inter Latinos Graeci huiuimodi
conuerfantur, regionis confuctudo repugnet: fi  aliud
canonicuni m  non obfidar,ad confirmstionem ik  con
(ecracionem ciufdem fine dubitatione procedas. '

[ 1  Tihi dedimus in mandatisvt examinata elečiitne
dili%entiu4 & perfona y Ji eUclionem canonicam p erf o-
nam idoneam tnucnires y clečho.nem ipfion auc.ap. confir-
mares,fiCHt tnetropolitanusin caUertsprocejfurus.  ■}

CAP. VII.

Clericus coniugatus non beneficiatus i  non cogiturde -
ferre tonfuram.

Idčrn epifcopo Piclauienf

I Oannes n  nobiseonquerendo monftrauit,qubd tu
eum,quanqtiam iam dudum vxorem iegitimam du-
Keric^proco , c;u6d pri-us in acolyrhu fuerac ordinatus,
cGpellerc nitcris,vt tonfuram deferat ciericale, ex qua

a Cap.i.eod.tit. in compil. vbi legiturarebiep. Kor-
vuice*tfi y  male.  b Vide le.fi plures.ff.de pac.  c /»C.
Bar.pdper fkp.tuum.  d al.^Lrcberonen. c Cap. 2 .
eod.tit. in 3 . compilatione.  f ^4glon.  g Triac.tn.
h Csrinalvs.  i fuerat.  k duxerat.  i in min.
or.coujhtuti contrafrunt.  m P’čx canonicum  , dceff in
anUqnionbus.  n De materia huius decreti y vide Ge-
mirna.in ca.i.eod.tit^in 6 . & lapum al/eg.^o.

m  4

Decret.Greg. Lib. III.

367

Liter ipfum & vxorcm fuam polfet fcandalum genera-
ri,cum de confuetudine terra:tua:clerici vxorati non
cogantur žnuici portare tonfuram. Quoniam igitur
idem e ti a m tonfuratus non poteflpriuilegioclericali
gaudere : maniamus, quatenusipfum fuper tonfura-
tionc hu ; ufmodi non moleftesjdummodonullum per-
cipiat beneficium ccclefiafticum , cuius ratione tenea-
tur clericalem deferre tonfuram: quia cum eum opor-
teatfccularibus negotiis immifceri, confura ipfius fe-
eularia excrcencis vidcreturprofe&o in miniflerij no*
ftn vicupcrium redundare.

cap.  vii r.

Vxorati non admitluntur ad ecclejiaficas dignitates,
& cogiintur d:mit terenu as habent *

Idem.

C Vm a  decorem : & infra. Eos qui funt puhlice v-
xorati, non admittatis deca?teroadecclefiafticas
dignitates,dimiflis ab cis, quas non poflunt fine prano
cxemplo.& graui.fcandulo rctinere,- .

CAP..  IX.  (cali.

Clerici contvgatijn reb.fuis non gaudentpriuilegio cleri-
Honorius IG. H.quondam regina <Anglorum»

E X partc tuafuitpropofitum>qudd nonnulli litera¬
ti terrs tu* (habitu Sc  tonfuraclerkali b  reli&is)
puhlice ducunt c vxores:[ic^/»/f4.pfttamcncon-
luetisiufticiis.&dcbicisob£cquiis te dcfraudent, ton¬
furam d  refumunt abie&am : [ - infra.]  Quidam
Ctiarrj accepca prima tonfura fimiliter contrahunt: Sc
candem tonfuram dcferunt,vt eodem e  pra»tcxtu ex-
(ufari valeanta praedičtis: [ 5 & infra.']  Cum igitur
rcddendafint, qua? funt Caefaris,. CaTari: &qusefunt
dei,deo: arquanimiter duximus toLerandum,fi f  a ta-
libus iuftitias debitas.velut abaliis vxoratis exigas Sc
feruitia confueta. .

[ i De h is qu<* huiurs mundifunt foliciii , & quomodo
placeant'vxoribn f exijlentes : qui licet negociatiombus
alvsnegocijsfecularibm infifant.] ■

f 2  SJjiatenu* tpjiu-spratextu ab huiufmodi Vt člena
txcufentnr :> quamqu*m non militant domino y fedpotius
mundojot cxteriVXorati.]

[ 3 Ltven.f.n.epifc & di.fi.decanu* & archid. & ca-
%  pitulum Cenomanenfe ipfos tanquam clencos in fubtra-
Bi on e feruiiiorum tuorum fottere nituntur intuum prte.,
iu di a um gruuamen.  3

CAP X.

Si clericu*in minonbus militet y non esl cogendus defer¬
re tonfnramvel babi pum clericalem.

Idem. £

V T conftjitationi h  tu*breuiterfatisfiat>refpon-
Jcmus, quod K.milcstna»dicrcefis, qui olim cum
in minori tflec conilitmus «rate, tonluram tantum Sc
coronam clericalem adfumpfit, non eft cogcndus de¬
ferre habiium clericalem. ,

DE C LE RICI S NON i  R E-.
fidentibusin eedefiavel prsebenda.
r / r v l  v s 1 i l L

C A P. I.

tpiftrpo aort licet fine ličentia papa traufire adalirim
epifitpamm ipfum acceptando-. aluttpriuatur habito
an/bito.hoc intend.it cum fitjja.

£*concihoSardicenfi, \

a Ca.4.deYit,&bon,cleK.in$,ct)mp.,  b dimijiis.'
C duxerunt.  d reajfumunt. c ee pnetext.Matt.il.
Marc.n Lacan.  • f aiyr d l.tl.fedinanliquitita lefi-
tarvtetltmpreffum.  g ep.Lingonenfli, \i FideHa-
tas n.firas,in hanc decre.  i ,Vide conc.Trid. fejfi. 6. de
reform.c l &fejfi  2? de reform, cap.  i. k Cone...
iardic.c.l.Surc, h.i,decr.c. tj.Iho pa.  5. c.itj, r

Tit.

IIII.

N

On liceac epifcopodeciuitatefuatranfired
aliam.

Manifeftaefi enim caufa 1( p quofac£tc» oC
Cum nullus fitinuentus epiicopus,quiadmi
norem de maiori ciuitate tranfiret.

CAP.  II.

Depor.itur cardinalts,qptt in fuo titulo nonrefdet.>^ c
dicit. Et cjl tjle textm mullumnotabilU.

Leo IIII. *

E XgefUs: b  [1 &infra.]  Ik qtta  fynodo Anafta- ! ° s
presbyter cardm. titu. beati Marcclli ab omnibus
canonicc efi depoficus* Eo quod parocciam fuamp^
annos quinque,contra canonum inftitutadefetuic
in alienis v r que hodie demoratur,. g

[ 1 Rjt.Pontificum conjilio Lot h arij & Lu dotiki lMr'
ratorum SanBam & Ven. L X VI l. epifcoporum m ec ™*
fia b e a.P etri Synodum congre^auit.]

CAP.  II  I.

Vni plures di^nitates, ‘vel e cc leji a conferrtnon dcb (n  ’
& ecclejitiesi conferen da i£!i , qui rejidere & regcrV*
leatperfeipfum y .iliasperdit ecclefum , & donani c°*y
rendi poiejiate priuatur.

ixconcilioLateranen. c
Via nonnulli d  modura auariti* non poneu^ y ’
V^dignitates diucrfas ecclefiafticas.&plures
fias parceciales ) contrafacrorum canonum infticuca J]V
tuntur accipere, vt cum vnum officium vix implciy.
ficiant , ftipendia fiblvindicentplurimorum:nei« ^

cxterofiat, e  diftridiusinhibcmus.Cum igkurccd^

fia velecclefiafticum minifierium f  committi deb^
rit, tališ a d hoc pei fona qusratnr,qu£e rcliderein l oC0 ’
& curam cius per feipfam valeat exerccre.Qubd n a  $
teračhim fuerit: & quireceperit, quod conrraU cr ^ ,
canones g  accepit, amittat; Sc  quidederit, larg* en
poteftacepriuetur.

cap.  iiir.- ■ f ,

Prjefentatiu ad eccVJIant non conjirmattu , Jidpj>* f  ,
qui>d noht rejidere y  non debet inflilui per /uperil'  .
confirmattu autem & ex non tufa caufa non
priuatur adpellatio n e remoia.

Alcxander III. Eboracen. arebiepijiopo.  • .

R Elarum b  cfi nobis,quod cumin Latcran-con^ ,
tatutum fit, vt perfon* taliccdefia. vel bene ^ 1  ^
ecclefialticum confcratur , qužtrefiderein locoi c
rameius per fe valeat exerce.re./-nonntilli adecd ^ ]
pracfentarihoc fc polfe adfirmant ,fcd efficctecont f
dicunt: [ h&injra,  ] Cum [igitur] verba accipk n
fint cum clfcdu,tales fiprsfcntati fucrint,BOiu|tb c
admitti j Sc  admiffi poterunt amoueri: nififorte‘i c  j
centia fuorum pr^latorum , velfiudio literatu^»'
proaliis boneftis caufis contigerit eos abelfe :nCC ^^
trocinari debet cis adoellationis diffuaium : fi con ■
huiu

nari debet cis adpellationisdiffugium : n con .
fin odi intentionem decreti fuerit interieft‘ ,nl '

[ 1  idfo  nos confulere voluijti-, an propter hocpof 1 -  ^
lesprafentatos repellere  , velinjlitutos adpe.fub-rt^ 1 *
re. Vure igiturprudentiainnotefcat quod.]

CAP. V.

hrene esl 3  n ec poteši breuius fummari. ■

Idesn Eboracenjiarchiepifcopo. ^

F Raternitati ^ tu* : [ i &infra. ]  Pmerea cle rl  <
alrerius dicecefis abfque commendaticiis lite r, > ^
epifcopinon debes recipere, n|fi pro eoreceper^
Apo.fed. I  mandatum. _ ___

a al.teriiut. \> cA.eo.tit.ini. comp.  c conC, } <1 ^
fub ^ilcxan . ;.c.i],.ffam cum aliudnon diciturjnteu'J ^
duefLater.fitb.Mex\X  d c.p eo.tit.ini. csp.  c
ita : ytid de>cxtero non fi.it. f officium. % ***,%$

rit.  h c.4 f eo.tit,inj.comp.&' poji conc.Lat.fuby r  ^ ■
p.Tf.c.i.  i Videl.jiquapccna.cumconard.JJ-M
figntfi, k  2.«w.„vl ^

369  Dc clericis non refident. &c. 370

[i D:fximu* indulgendunti vt/e derici,  7 ui in eccleU
tnaiurifdtclionis beneficium funt adepti^ui adaliam dim.
cecefimabfj } licentia {gpafcnpi tu o morandi cauft Ir etnf-
tuleruntjiceat eos tibi bcneficits qu*c haUenta te  > exjpo-
lure , ntfi forte fcbolajiicis difciplinu innigilauerint , aut
rationabilem tihi caufara oHendennt >quare reuerti non
iebeant.J

CAP. VI.

Sipi non refidetin beneficio etiam modicx tejlimatio-
*H>ulo priuatur.

Ide m Lin gon en fi epifcopo.

pOnquerente a  nobis R. presbytero accepimus,
vj  ^uod G.clericus ab eo pro ecclefia fua, de cjua vi¬
te neceflaria vixpoceft percipcre,annuatim viginti fo-
^idos exrorquere conatur,adferens beneficium iflud in
cadeecdclialibi fuiflecollatum: [* Frač.r.man

( bmu$,quatenii 9  fi cibi confticerit, quoddi&us G. ha-
bcatecclefiafticabeneficia fibi fufficietia, vel qubd ei-
^em ecclefia! non dcferuiat:fibi fuper praefcripco bene-
ficiofilcntium (fublato b  impedirnento appelUtio-
h ^)imponas.

[r ^uancfuam eidem ecclefiaficutaccepimus non de-
WkUt t fyalia ccclejiajlica beneficia fufficientia babeat
&pojiideat ab ecclefia. Sfuoniam igitur indecens e ji  £ 7 *
n9n con/intaner4m rationi,vt idem B.cumaha eccle fiajli-
? btntfiua fibi fufficientia babeat &pofiideat ab eccle-
inondeftruit) beneficia quarat.~\

CAP.  VII. '

OpjtUinferuitio epifcopi\percipit firuBut beneficij
tanquamrefidens i  prat er dijlributiones
quotidtu/ias.*Abbas.

Idem.

TY$c*tero: c Sc  infrd. Stacuimus ne canonicis,do-
^ decin feruicio tuo fuerinc, quicqua lubtrahi de-
, C J C  vtlauferri,- quoddc communicatis fibi beneficio
a^r Ur: Nififortbfintvi&ualia,qu*.nonconfueueruc
tnt ibus.exhiberi.

CAP.  V 11T.

tit T!lt ^dweHprxlatufVel deri cm non re/idens, qui  ci-
*enertitur in termi n o fibi pr.tfixo  > nifi babeat
J kinir ^pedimen tu m.h. d. en m duobusfequentibus,
Caeleftirius d  III. ■

'P3rteveftra e noftro fiiitapoftolatuircferatum,
ecclefia veftrdf.decan US) q«i in partibus Gal-
p  aii  fibipotiu j  habitationem clegit, iam-per decem
h^ n,l0riI:| vfpaeitim ecclefia vettra ipfius pr<cfcntiam
^ n  eq viiii it;- Qiu a e rg o nol u mu 5 , v  t c ad e m e c c 1 e -
f Crib Cc ?ni officio defraudetur, mandamus > quatemis
U Us  ?** s eidem, quod fuum ibidemofficium, vt deca-
at . fixcrccrc * fi vocarus, venire nolue-

|>r 0( j &f**dialium,quiprzeife ecclefia! veftra: valeat Sc
c > vobis excuncconcedimus liberani facultate.
j CAP. IX.

n **ium eflin capitulo prače den ti.

InnocentiusIII. cap. f^gnjino.

\) ^Hterarchiepifcopus g  veilcrtemeritatepro-
Ji^P^recdfitabecclefia Ragufienfi »ncciam vitra
^ 1Cn nuim cxpcčlatasrcdierifper literasetia ve-
^ s (nT U ? CatUS  t 1  ^ / 1 P 1  ■ ^ crc t% v,m xn  d a m u s, q ua tc-
'  ‘^iican iam redierit) vos poit menfem a recc-
^P^fiintiiim, perfonam vobis idoneam in archi-
^ Pumcligatis.

timerjitiu pleni ntuit,citm fipi:v.tpud noj.
qutreUm , Q.yabu conccdi pojlu-
cltoend:.. tioi anteni expeclantej din-

a £ — -- - - ■■ -- — ——

%,■ a P' lit °ditit.im;carnpiUtio»e.  b .AiiAj.objiti
1  ‘*tit,depr*h.inl.compil,  d alnu.Cle-
f  ‘P-‘-e'd.ti(.!ji.2'.compiLu.ride Peli n.in cap .

£ p-trdteem.M»tf.. •. g Cap.i.eoiLtit;i..>

...

t tihi dvzitnus expePlandnm, Ji forte rcuerlititr Ad cor
ad eccle Ram fnam taliler reliquerat rcMearet. Ko-

Untes tgitur quod dintiitj ttclcfiaipfa paf.erali maneat
confolutionc dejittuta.

CAP. X.

Summavtin capitulo,expar.J.eodem.

Idem ( Co njlantinop .patri a n h a.)

I Ntertjuatuor a  animalia: [> 6^;.] De ctericis^ui
cccl.dias, vel praibendas fibiconceflas, fine lufta S:
neceflariacaufa deferuiit.cuo prafercim nonacceden-
teconfenfu, hoctibi duximusrefpondendum, cp  [rc>ft-
quam cogruo tempore fuerint expe&ari, nifi redierinc
ad illas>po»runt eis iufte priuari,dummodo non fine i«
fto impedirnento detenti.

CAP.  XI.

Si nefciturvbifit cleriatj , tribujpublicif edicha citabi-
turin tcclefiafua: grfiiutra fexmenfes non rtnertitnr,
priu.tbtlur ecclefiaJUa.h.d.vfcfa ad Terf.contra eos.

Idem archiepifiopo Panormitano.  b

E X tua: e  deuotionis d, &-infra. IneccIefiiseo-
rum,quife fraudulenccrabfentant, necad ipfos v»
let citatio pcruenire.trinp citationis edičlum faciaspu
blicari:& fi nec fic curauerint obedire:& vitra fcx men
fcs,fuasdeferuerincecclefias ( inxta e  fančtiones ca-
nonicas, eis debent merito fpoliari.

2jh verjic. non fummaturproptervarietatem leBura-
rnm, & ‘ima featndum Vnum inteUeclntn non facil ad
nt brila m

Contra eos etiam procedatur,vt ipfos perfufpenfio.
nis & excommunicationis {encestia ad tuam obedien-
tiam venire compellas.Quod fi nec fic f  eorum mali-
tiapoteritemolliri,eos E.ti. fanda; Sufannte presbyter
cardin.apoft.fed.leg.afpiritualium adminiitraione re-
moueat, & quibusprafunt ecclefiis , deperfonis ido-
neis faciatprouideri, fedin eos degradationis fenten-
tiam non promulget.vt cum eis milericorditer (fi exp*

diat).facilius agi poflit;

CAP. XII.

Priuilepiattuvt abfensin jlndio jruBuj prabendareci-
fiat. lxifensinyitlayelcaJlello > vbinuUumeH,yelmi-
nks competcns Jludmm.priuileoio nonvtitur.

Idem .AltijUodorenJi  g epifcopo.

T Vi fraternitatis diferetio b  poftulauit , S^infra.
Ousefiuifti pratefea, vt quum interdum canonici,
quibus ttudiorum gratiaeft indultum, vt in abfentia
fua fru&us percipiant prabendarum fuamm , acceptai
licencia le  ad viilas transferunt vel caftella, in quibus
nullum eft vel minus competens cxercitium ftudioru:
vtrum prabendarum iuartim friidus finttalibus con-
ferendi? Ad i  quodireuitcr rcfpondcmus.eis quihu-
iufmodi fraudem comnuttunt (cuni fiaus & dolus ne-
mini debcat \  patrocinium impartiri) prafatam in-
dulgentiamcompeterenon debere.

CAP.  XIII.

Qui iurauitin ecclejla refidere ,pro Jemitiis ecclefia s
ličite Je abfentat.

Honorius 111 . prapofite de Valeriis.

B Xparte l  tnal’uitpropofitum,qubdtempore,quo
recepifti pratpofituram deValeriisjprjftttifti de fa-
ciendarefidentia iuramentum: [» gjv;.], Poftulationi
1.1. r. quodfi te non abftntando in fraudem, prsepofi-

b Snp. de maior. gr obedient interejuatHor. &cap'
i.eodem titnl.in tertia. compilatione.  b Mtds.Patra-
cen.  c Cap.j.codem titul.tr,  3. compilati one.  d dile-
Hionif.  • c Hxc "verba iuxtaf. canon. de funt in omnibus
manuferiptis.  f ^Ahdsjijiomm. ahds^illorum.  g
lidias.  h Cap.  4. eod.tit. in  5. compilatione . - i . Ali ds >
taliter re(J>.quod eis^cr-  k ahas, debeant. al. debent.

1  De mat ena inramenti buč ffr etUntiyVide.Laf.in l.Ji j>e~

■, Mutam.ff.de,cand.ob:caufam\

m.- 5 >

lil

Decret.Greg. Lib. III. Tit. V,

tura tus iura fideIircrprofequeris, cum ex hoc ccnferi
debeas refidensjperiurium non iitcurris.

f i I Praftito infuperiuramento promittens quod borni -
ves &>iura ipfiusprapojilur.t manuteneas defcncLu.
Cumautemprofequendo iura.prapofitura refidcre intcr -
dum ir. ecclefia memorata nc>n popis , de i it ramen to fuper
ipfa reildentia prajlito metucns prouideri tibifuper hoc
a  nobts bumihter pojlulapi. Kos v er o.]

\ CAP.  X'IIII.

V amili ar is p a p.e  ( non obftante conjlitutione contraria)
prxbencLefux jručlus percipit in abfentia.

Liem capitulo Metenf.  a

C Vm ciileftui filius magifter Otto: [ * Man-

fiami!$,quatenus non obftante conftitutione,que
contra abfentes canonicos intcr vosdicitur manaTc,
fručVssprjcbendsfuaraflignetis eidem,in noftro ferui¬
tio commoranti : Cum familiares noftri, b  quicirca
nos feobfeq«iales exhibent vniuerfis, c  minori non
debeantprarogatuia gauderc, quam veftrum finguli,
quorum negotiaper feipfos fatpiuspromoueriLur.

[i Canonicus ciclcf. vejlrx fcriptor nojlergrata nobis
iugiterimpendat obfequid>&non minus Ji Ji t abfens^qua
■prxfens etdem ecclefixvtilis habea.turpvniuerfita.tem ve¬
ji ra m rogandam duximus <&monendampcrapoji. fedem
‘robiš.’]

CAP.  X V.

• Duo canonici abfentes cum epifopo >feu in eius ferui -
tio y  fr uti us prxb e n dar um Ju ar um percipiunt in abfentta,
conjlitutione ecclefia contraria non objtanie .

Ide m Melden.epifcop o.

A  D audientiam noftram peruenit, qubd cum in Mel
denf.ecclefiaqu.*dam (it conftitutio vailata iura-
mento, & aučloritate fed. Apoftol. confirmata: vtca-
nonici, qui non refident in eadem , fuarum priuentur
fračlibusprarbcndaruin, illis exceptis, quos infirmitas
excufaret, fiuc  in apoftalic* fcdis ictuitio contingeret
detineri: [* &j‘]  Decernimus, vt duo ex canonicis
ecclefia* memorata*, in tuo feruitio exiitcnccs, fuarum
frudus intcgrcpercipianc prarbendarum : cum abfen¬
tes dici non debeant, fed prarfentes, qui tecum pro tuo
&  ipfius ecclefia? feruitio commorantur.

£ i Quoxperezrinationis labor,aut jiudia traherent li-
teramm. Decanus & quidam canonici e cele ji.e. memora-
tx occajione conjlitutionts huius canonicos in tuo feruitio
commorantes , prxbendarumfuaru pri u ar e fruclibus mo-
liuntur. Vnde cum tibiplurimum exptdiat aliquos cano-
nicorum ipforum in tuo feruitio rettnere , nobvs bumiliter
fupplicafti,Vtfuperhocnccefitati tux conf-.lere digna-
remur. Volentes igiturfic conjlitutione m mode/arifupru-
diBam j vt di tla ecclefia frutlum fentiat ex eadem, & tu
per eiusabufum dijjendium non tncurras: pmfentium au
čloritate.]

CAP.  XVI.

Si ecclefia patitur mi/tiflrorum. defetizem,priuilegiati
fuper abfentiaperfubtmclionem pnuentuum redire co-
guntur. hoc dicit. ht esl bonus textus , & po teli multum
pratlicari.

Giegorius IX. patriarchxjtntiochixapo-
fiolfed. legat o.

C Vm ad hoc (int-ecdcfiaftica bencficia deputata:&
infra. Sane nobis innotuit,quod ecclefia d-An-
tiochena multis ex feruitoribus eius abfcntibus eft fe-
-re deftituta miniftris. Vnde mandamus,quatenus pon
obdantibus jpoftolicis indulgentiis, e Sc  p redeče i- •
forum ti-orum licenc.a ,  abfentes canonicos Cfcaifilios

372

a Meden. nliis,t.litten.  b Vide Lnde.Gome^.in
rc%. deimnet. bene.Vac.perobit.famtliarvcnrdir.akv.m.

uteft -H• c V‘de i.fed s£r reprobart.^pennlt.per Baid.
ffde txcnfat.tnter.  d MntioehU.  e vitle l.z.fer
Sxld.fi.ne qH>dtn lete fnbutc.

rctioccsadrcfiJcndum in ecdefiarupndifta: ftfinci
venerint, ta de ipforum beueficiis, duin abfentes fun
rint,ip(i ecclcli* l.cias congruc a  deferuiri,invtilita-
tern eiuCdem, i^uod ex pracfjtss btnefitiis fupcrfuerii
conuertendo.

CAP.  XVII.

Priuatur bencficio deriaunon refidtnr, fimmttunn  j
rtde.it. necitej.i.im excn[ttUonem alleoet. b. ti. foetlceht  I
n 1 1.tu titt.

Idem.

C Lericos in ecctcfiis cua; iuri r diSionis bcneliciii
qiice refidentiam exigunc adfecutos, (i adaiteriui
durcefini abiq; liccncia tua morandicaufatraolierinti
liccat tibi,fi moniti non redierinc,diiHs beneficiis(nifi
excufacionem racionabilcm oftenderint) fpotiarr.
--—___-

DE PRAEBENDIS  ET DI-

gnitatibus.

TIT VL V S K

CAP.  I.

In benif ecclefi.encn fuccedituriure con/angKiniteld.
ijfconcilio PiiSauitn. b
Tnullus c  de clero Cuepiipul6cccltM l£<
bona d  iure conianguinicatis ijbi reij“' rJl
habenda.

CAP.  II.

Ken licetepifcipo *liquem ordinate fine titule.

/»corporecanonum, .

N Onliceat e  Vili epifcopo ordinareclcrkos,#

nullas alimonias praeltarc: fed dnorura
gat.vel non faciat cltricos: velfi fcccric, dec illis vB
viucrepoflint.

CAP.  III. . .

Bona ecclefijtrtemtoramuttiafunti nec debet op”ji
tanqu.impropria vindicare.

Gregorius ^ Tntbemiofubdiacone . .

p Acionulia f  permictic, vr quodprocomir“^j

Vi

Jivtilitace datum eife cognoičitur, propriis cui« 1
vfibusadplioetur.

CAP.  IIII.

Xhti ordinauit aliquem adfaeros or din t s fin* t*J*^
hab en tem de fuo Vnde vmat , prouidere tenttutV
doneč aliqucm titulam fuerit lonfecutus.

Alexander lil. inconcil.Lateran.  £

E Pifcopusfialiquem h  finecercotitolojdc*} ^
ceffaria vica percipiat,in diaconum vel pr^ s
ordinauerit: ram din ei necei^ariafubminifttct ,  jg
in aliqua ecclefia ei conuenicntiaftipendia
ricalis adfignet. Nifi tališ ordinatus de fua 1

terna ha:redicate,f u blidium vitarpoffichabcrc*

CAP. V. jf0

Kon debent epijcopipermittere quemplurCf e
obtinere.

Idem in eodem.  k

Q Via / in tantum quorundamproceflic^ rTl r j 1 ,bf'
vtnon duas veltres, fed plures ecclctoPV'

anturhabere, cum nccduabuspoilint debita ^of

lionem impendere. Perfratres dccoepifcop oS .

hoc m  emendari pr«cipimus, d: de multitti^.jpj^

bendaru n  canonibus inimica,qu3e d i iCoI udp pcP"

reriam Sc  euagacionis inducit certumcjicon^J/
- —-- .JMJ

a deferuire ,
plcraq } alia.  c
cia.  c

b Hoc conciltum nondurrt
Cap. i. ccd.tit. in  r. cornp■  f '

Cap.i eod tit.in i.comp.  f Cap

... hffk

comp.  g I.ib.u.epiJ}.- 2 <)JiHC}!.h‘d.G.rcfr ((t ijf

co.tit.in i. cornp.  i al.de fua paterna ha/cdd^^ frf

nonprobo.  k f. 14 . 1  C.6.eo.tit.inteCO^P’
n Vox prah en dar um, non efi in a  n tiq u is y  n e c &

De prasbendis

373

talum animarfi,cor«m*oni ecclefiis dcferuire valeant,
indlgenttam volanu« DHruari.

CAP.  V J. 'I>

K Ad mindatum pap&no itn e turq-uisprouidere illi,qui
beneficij m in litim tacuitsoel eni fine fcandalo pro uide ri
ntn potesUi.d. h m v hi. e sl ijle textusfemp er raenti se¬
nenim.

Ide m.

C Vm <j -teneamur : [ l  &  Jb} Si mandatum no-
■ftriinj proalicuiusprouilionereceperis T  qwi aliud
oeneficitmi habtrat, de quo valcac com-mode fuftenta-
r,:  nifi forre in llteris ipfis de hoc mentio bab* acur-.aut
fi nonpoceft ci line Ičandaloprouideri: sequanimiter
foftinennis ,fi pro ea mali datum noftrum nonduxeris
^c^uendum.

[i hxdebtiofhfiepti re^iminifprouifioni clericorum
ln tenierejibig^alits e cc leji aru ra pralatis pro e ts fcripca
>lb fiu dirigimus: in ter dum etiam fuperillorum prouijio-
aliud fujficiens beneficium hab er e nsfeuntur. Ve-
yHtn aliquando igntramus eos hab er e aliud beneficij* pro
^ibtis tibi&alii* e c c le Ji a m m p rala tisferibimusd]
CAP.  VII.

^ fitbens plures ecclefias, alt eram eligere & alt eram di-
^dtire camp elliiur .

Idem.

J)'brenteI. b  presbytero accepimus>quod cu dnas
j t  '“taberet ecclelias,archidiac.tuusipfum altera fpo-
t j U; , C: ^cuidampresbytero G. c  nomine adfignauit
^em.pradifiusautem l.fentiens fein hacparte gra
e lj a d metropolita n um, videlicct Remen. archiepi-
Piimadpellatiit.Cumq;de mandat o eiufdennarchi-
^  mpraedi&a ecclciia reftitutus fuiffet, pra'fa-
t i? j* rc hidia con u s  eundem I. pro eo, quodad praden-
‘^mvocatusvenire concempfit, vinculo excom-
^donis adftpinxit. Nosautem d  ipfuraa feriten
(J^tenebatur,facicntesabfoliii, tibi mandamus,
o tta Cnus  prarferiptio1. de pradittis e  ecclefiis vna
t^^aluerit reli&a,alteram piarfato-G.fi ecelefiam
^ et >/ nonditFeras adfignare. alioquin ipfam
iu Cb  l ? er fona idonese beneficio eccleiiaftico carenti
* Ct antcr adfignes.
p,.  CAP. V IH.

no» debent dinidijiec etiam

\ w Idem coneilio Turonenfi.  g

M l °dbus h  ecclcfize-benciicfis in fua integrira-
r °' L, n\ i ma . nent ^us,in<lecorum nimis videtur, vtmi-
c, C0 ' d e dcorum prabendsepatiantur fe&ionem. Id-
^isf tr  bcutin njagnis, itaquoq;inminimismembris
^ameedefiahabeac vnitatem, i  diuifionem
auc  dignitatum pemiutationem ficri

C( tiu$.

* } >tenonieum ex promifiione capi tuli , debet
obtulerit habere pru bemlam. tide ca-

CAP. IX.

Co, ‘c eff.pr4bend.i1r 6 . c um ^loffi
]) ^ Cm  ^ ant1irien - archieptfcopo.  k

JlTl  ^ dh [ J ^/b] Quon:am igitur digftum
N N^M ^>ttqn am magifter I. m ecclciia tua canoni-

^■ e °dem titul.in l,tosnp{J.<Q» pati con til. Labe r,
^ L*p.y.eod.tit.in t.compil.&posl cone.

C al.s.  d al.Kof
J f *Wtt‘ enti * ^ Ha  ^ et * ne b at “ r -> eumfacientes , &*•
l \‘l,  f habeat.  g vide d.nt.iAng.-in not.i.

■. a P‘ iQ  'tod.tit.in \.compUat. & posl conctl.

W***P*r'^ C '^*  * P er  d e

r*  l Ca.u.eod.tit.i.in i.com

h' ‘ ,?1 6 v/-' t \° n f^ u  decret.percnp.i.dv cancefi.

& digmtatibus. 374

cus c*1l  mftitutus , & a te habuic in promiffis de confe-
rendafibi prima prabenda , cum  in ecdefia ipfavaca-
ret, vtdebeat prcebendar integrirate gaudere: manda-
mus,quaLemts fi idem L. inecclefia tua eftcanonic^in-
Ritutus, dc  in choro Sc  capitiilo & aliis> quorum vfus
eft coniJrunis,potefiate ficutcanonicus habet:eipr*-
bendamfi quanunc vacac, ve led m ibi primo vacaue-
rit^fecuiidum promiffionem tuam concedaa liberaliter
& adfignes: quianon eft congruum > vt pr*benda ca-
reac,qui in canonicum nofcitnr e0e receptus.

[r Jdunbuj nofirk quod cum dil.fil.n.tnagijler l.in ec
clefia tua Jiip er te canonict injlitutus , in choro <& ca -
pitulo &aliiit loctsquorum communit efl vfu* plenamfi~
cut canonicus habeat potefiatem  > n on dum f ibi prabenda
iuxta-promifiionem tuam ajii^nari cnrajli , lic et posl pro -
mififumiuun>plnresprabeadainipfa ecclejia yacajje di -
c ant ur .]

CAP. X.

Religiaji rzditus ecclefiarum fuaru deminuere nonpofl
funt nfijieclu portionts  5  qua debeturrečloribu-f feuipica-
ni$>nec parcecias diuidere.

Idem canonicit regularibut <& monachh Ebo-
racen.dicecefis . a

A Varitia?, b  quse elHdolonim feruitus : [ 1

Int£llexin=ius,qubd in ecc.lefiis vefiris, de quib.cer
tas penfiones confueuiftis percipere^ortionesjvel an-
uquos reditus minoraftis, quosnonnulliclericiecde'-
fiarnm ipfarum olim habuifTe nofcuntui: [ 2  e^;.] I-
deoq; mandamus, quatenus, fi quas portiones vel an-
tiquos reditus clericorum fine confenfu archiepifcopi
veftri minuere,vel parcecias diuidere prjefumpfiftisj ad
integritatem priftinam reuocecis.

£ 1 Hi debent radkern jhtdio fiui extirpare qnifeculi va
nitaiibuj ret; unči ant domino elegerunt in r e ligi o n is ha
bitu minifirare..

[ 2 Vnde quoniam hoc tx radice auariti* & cupidita -
tisproceditiOfuam debetts modss omnibus euitare. d. V.p,
a.f.pra.]

CAP. XI.

Pojfuntpralatus  £7» capitulum prabenda Vacanti ho*
nejlum anusimponere i adquodprabendariusteneatur,

Id tiri prapofito & ca pitulo In/UL

S Ignificatum eil nobis, c qubd cuidam facerdoti
prabendam vnarivin ecclefia veftra comuni volun-
tate dc-diftisjira qnod mifiam de lan&a Maria(nifi cor-
poris infirmitate grauatus fit) debcat cuotidic celebra*
re, & ccciefiam vefiram non nifi communitam prarpoj
fici,quam capituliadlenfii poinr dimitcere, vel cuiqua
prabenda lilius anniuerfiirium dckgare. Qa im i!qut.-
dem inftitutioners d  tatenus c o n fi r a 1 aru us, vt p r sedi'
&us facerdos, nifi infirmitatc corporis HiCri: impedi-
tus> affiduc debeat obfequuim fmim impendere cede-
fix  memoracse,& cjuanto frequcntius potek I10-

nelbtc lna,& debita deuocione)pifrarum folennia ce-
lebraremccfibi licenc hocdlli fubtrabere: fine cuula vo
luptatisjfiuc fe ad aliam ecclefia-m transferendo.

CAP. XII.

^Adprafentationem religiofbru in eorum e c de jii*> nul-
lus debet injhtui per epi/lopum,niJi pri us ei congvua por-
tio redituumadfignetur.

Idem c  Vigorien.archiepifcopo .•

Emonachisi / qui vicariosparcecialium eedefia-
rum grauantjvthorpitalitatem tenere nb pofiint,
eampronidentiam habeas, qubd ad prsefent tionetn

^■J^xdicecefis^deesUnantiquis.  b' Cap.u . eod ftit..
ini.compilaiione &> p o JI con čili h  m L at e ran .u ar . 1 w-t p. 1.
c Cap.i^eodem lit.in i.compilatione . posl enneil. la- -

teran  p4yl.50.tr.59. d conjlitutionem . c ^Hias.epir -
fcopoVHigor » f Cap eodem titul J/Pp n m a ca  /np)  -

iMhtn.s.-.

D’

375  Decret. Gre<r. Lib. III. Tit. V. 37 ^

monachorum nullum rectpias , nili tantuin ci de pro-
wentibusccclcfi* coram tc fuerit ad{ignatum,vnde iu
ra epifcopaliapoiritpcrfoluere,&congrcum fuftenta-
tionem habere.

CAP.  XIII.

Plures dignit at e s v el p er fon at us in  V n a  V el in diuerfis
ecclefiis qups hab tre non potefi.

Idem Salernitano  a archiepifiopo.

A Dhzc b  licet: & infra, llludeftomni rationicon-
trarium, vt vnus clcricus in vna vel diuerfis cccle
fiis,plures dignicates velpcrfonatus obcincat. Quum
fingulaofficiain ecclefiisadfiduicatem exigant perfo-
ttarum. c

CAP.  XIIJI.

Haber.s pluresdignitates y altera dimittere compellitur.
Idem Burdegalenutrcbiepifiopo.

P Rceterea d  de G. qui in tua Sc  Tolofana ecclcfia
eft archidiaconus conftitutus, & in vtraq;ecclciia
regulariter profeffus:Mandamus,quatenus eundcra al
tero,quem maluerit,archidiaconatu facias effe con-
tentum.

CAP.  XV. .

Si eleRus adfecundam ecclefiam y noluerit dimittere pri
mam y  eligentes poffunt refilire ? gr elečlum non acceptare.
Idem Genuen.archtepijcopo . c

C Vmnonignores, f  quod vnaecclefia vnius de-
beatcfTcfacerdotis: [ 1  eSr/3 Cum igicur nun-
ciuspre$byteri, qui in duabus ecclcfiis locum habere
contendit,& quidam clcrici alterius ecclcfiz ad noftra
przfentiam accefierint, contra cum : nos attendentcs
non effeconueniens, vt idem prcsbvter locum hubeac
g  in duabus ecclefiis: mandamus, quatenu$ ipfum bc
neficio quod habet,facias manereconccntum. Quod
fi forte archiprcsbyter & clerici alterius ccclefise in eu
confenferint,eisnune diffentientibus, h  cum-ipforu
icandalo non debet locum in ipfa ecclelia qu«rcre vel
habere.

PI Mirabilcgerimu* & indignum quod rm perfona lo
cum in p lu rib us ecclefiis veli* concedcre. 'vel in epifcopatu
tua inducere confuetudinem ecclefi* Gallican*: qu* cum
Vnum ad plura reci p tat beneficia y contra fanclorum cano-
num wjiituta y non approbatur dnobi* y luet nonpofiitpr*
muli it u din e delinqu entium emendari .]

CAP.  XVI.

Ordinato adfaeros per epifcopum fine titulo , nemine
prxfentante y  ordinator v e Lfucccjfor compellitur in necef-
fitritsprouidere y donec titulum habuerit.

InnocentiusIIl. Zamoren.epifiopo.  t

C Vmfecundum f{  apoftolum,quiukario feruit,vi
uere debeat de altari: & qui ad onus eligitur, rc~
pelli no debet a mercederpatet a finuli,vt clerici viue-
re debeant de patrimoniolEsv Chrifti, cuius obfequio
deputacur: vt ipfa nominis ratio perfuadet. Cum enim
a cleros, quod eft fors vel hzreditas, clerici adpellen-
tur: quiain fui l  ordinatione, vel adfumunturin har-
reditatem domini, vel adfequuntur hareditatem in i-
pfo, m  vt vere poflintpfallere cum prophcta,dicente:
Dominusparshireditatismes: dignum cfl vtecclefiz
ftipcndiis fuftententur,in qua & n  perquam diuinis
oblequiis adfcribuncur. Licet autem przdecelfores no
liri ordinationes eoruni, qui fine certo titulo promo-
uentur, in iniuriam ordinantium irritas effe voluerint
Sc  inanes:nos tamen benignius agere cupi.entes,o tan-

a Sal.epifc.  b C.j.de tefiam.in i.comp,  c fid.l.fin.
per Bald.C.de tndic.6.&• l.his.C.de reuoc.do.  d C,^,de
exc.pral.in i.cotnp.^pojiconc.Lateran.p.i^.c.^.  c al.
Cantuar.al.^friminen.  f C.i eo.tit.in i iamp.  g habc-
ret.  h dijlidenlib.  i tid.Vdforumin ^nnal.Hif^ xii.
k C.\. eo.tit.in i.comp.i.Corintb.<).  1 fua.  m al.in
Chrifie.Pfal.i].  n al.rel.  o 'vid.l.cuiu tcJiameKto.fi.
de rt tud. & l. (puoties.to.tit.

diu perordinatores velfucceffores eoru proniJeri vo¬
lu m us orel i natis- doi *$64>« r  ••cckfiaiiica beneficii
conft*quantur. fude ekquod cum G.Utorprafentiutn.
a przdecclfore tuofuerit adfubdiaconatuja a  nullo
przfentante promotus: mandanuis ,quacenus fi euffl
hi,quibus examinationem ipiius duximus committcn*
dam,te citato lcgitime,vt per tcipfum vel idoneum re-
fponfalem interfis, & tam fuper idoneitateperfona*,|
etiam fuper quantitate ac qualitate beneficij propo-
nere ribi liceat quicquidrationabiliterduxcris propo-
nendum,idoneu cffe repererint, tandiu ei virae neceli
ria congruč fubmini{lres,donccpcrtc Zamoren.eccU
fla vel aliafueritcompetts beneficium ecclefiafticu#
adfeculus : fciturus pro certo,quod fi per examinatio*
nemeorum b  fuerit repertus idoneus, & tu ei iux-*
mandatum noftrum neglexerisprouidere,cumhocn3
bis perliteras corum innotuerit ) adidcxcqucndnm>^
per di&am eededam compcdlemus.

CAP. XVII.

Qui hocigneranti fcientercontulitprxbeu(Lm,<jH Alt
non potuit , tila e/ticia , aliam quatn poteji y  couferreter.t'
tur.h. d . ^ e’>l Jingu Uriš d/fpofi  tio.

Idem archiepifcopo Senonen.

I Ntercztera:[t^/'.] Faka c  rcfignationeslG. J
quondam canonicoLaudunen. e  de prsebenda ciu>'
dem ccclefia*,qua' per cpmmurationem przbendaru* 11
H. tune Siclumen. f  canonicoauftoritateapoftoli^
aflignari debebat, magifter P.per Lawdunen.epifcop a
de przbenda fuit inueflitus eadem. Super quocun" r
ter magiftrum ipfum Sc  dičlum H. controuerfia fubor"
ta fuifiet, per C.papam przd.no.omniaretraftataf^*
runt:6c inira. Supradido cpifcopo dedimus in %  p 1 ^'
ceptis,vt doneč idem magifter in eadem ecclefia
przbendale beneficium alfecutus, nulli alij pr*ben**
atfignarc praTumar.quod ll forte przfumpferic,id irrl *
tum decernimus Sc  inane.decetenim,vt quiaprzben"
dam ei,quam de iureno potuit» anignauic,eam,tl l |* ,f *
de iure poteftailignet, ncprzbendamillifraudulci^
vifus fitaflignalfe.

[ i Tibifiitistredimus effe no tum qualiter .]

CAP. XVIII.

Caffatur elcRio illius y qui pofiidet plures dignitatit*"
que pr.tbendtis :  ^ idem fi detinctur ahquo viti* 11
jiripto.

Jdcm epifcopo <grcantoriTernacenfi.  <  ,

C Vm iam h  dudum : Sc  infra. Vcribn quoniafl a
R. Siclunen. canonico, I. deBythima i
obieda fuere, mulcitudo videl icct tam dignitacum
etiam prcebend«arum,ambitionis Sc  auaritistvitiunJjC
nondum finem iinponens, contra definitionisnoi

tcnorem,d: Laterancn. f{  concilijftatuta,adobtin^
dam przpofituram / Siclunen.fcingerit&iflgcd^
ouod dic intrufionis fua* ante confirmationen'

fumpfcrit miniflrare,licut Sc  poflconfi^mationeni c*

fatam: Mandamus, quatenus fi inueneritisprar<ii» u
I.habere plurcs^lias dignitates atq;przbcndas:ai lt ^
1 1  q u i d m aliud pramilforum qttod ad caffarionCi^
ius fufficiat, inueneritis effe veruin: ei fuper iam® 1
prcpoiltura filencium imponatis,ab impetitione ip 1
Siclunen. cccleliamabioluftes.Ciim mulca per p* 1 *

tiam n  toleratur: qiuefidcdudafuerintiniuduJi J 1

exigence iulticia non debeant tolerari. o

a Infitbdiaconum.  b illorum.  c Gap.^f*^ 1 ' 1 '^,
\.campiUt.  d ^K  e Laudenji . f SicluH tn '*'<
denfi  g mandati*,  h Cap.^.eod.tit.in) ™*?':^
de mate ria vi de Ca rdi n .conf^.&Oldrad.ctnfib  7* j/,

tunia.al.Bitumia.  k fuh J4lex.lll.  f.i?* €7 , ’ , 4* ^; r
dunen.  m aut ali^ucdpramijforum^t.
rentur . o vidc l.\..$pen,de hit quinot.mfa.V  ‘

fi qnt* in iiofVoc.non lerit,  „

J  7  CAP- *

377

\

De praebendis &digni'tatibus.

CAP. XIX.  I CAP. XXI.

37*

^cejttoin caHonf etan, linam ctfo facnltasfe ob tule rit,
dtoetur prabenda: & in ten m hab e bit quotidianas dijtri
b/.ttoncs.

Idem arcbjepifcopo,-** arcbid.Scnonen.

D lle&us a  filius T. ciinonicus Lincomcn. b  pro-
pofuit,quodcu de mandato C.papse pra»d.no.Lin-
cpnienf.epifcopu$quandam przbendam atfignauitci-
tanin eccletiaLinconien.quia capituluipfum ad can
demrecipere contcmnebat: [* * £>*/.]

Adinliantiam Rcmeef. archiepifcopi, tuncepifcopi
Prtneftinen.apoftol.fed.leg. Sc  atidoritate illius, tališ
mtereum Sc  epifcopum & canonicos Linconicn.com-
pofieso incerccflit, quod ipfo ab eis rcccpto in canoni¬
cum, &conceiXo fibi ftallo in choro, Sc  participatione
qualibctdiuinorum,idem fru&us prarbend* percipere
*on dcberct,nifi loco proximo vacatura?: [ 2  <& infra.  ]
Cum ergo di&um T. in canonicum recipi,canonicis no
obuic: inltitutis, Sc  vacaturam expe&are prabendam
kueranen.concilio c  non iic dubium obuiare>no$fa-
Aociufdcmilegaciillicito reprobato , quod eftlicitum
^ approbances: quia videtur indignum, vt reccptus in
Mnonicuro praebendz bencficio defraudetur.: manda-
totis.qiiatenus dičtos epircopum & canonicos, vt ci prg
bciidann (cnmfe facultas obrulcrit) non differant afli-
gnare,appcl.poftpofita compeliatis. Facicntcs eidem
pottionesquotidianas, quar fiuntin ccdefia memora-
tafinedeminutione qualibct afiignari.

[ijld dil.fil. CUreuall.& Longmardt abbates auB. p.
*• cum nollet aliquate?iM d contradičlione ccjfare , ipfum
frppofkerit eulejlajtico interdiclo. Poshnodum ant cm ac-
Mtnradprjfentianegiram ad(lil.fil.Meliradin.& Gun
t* nr 'i.abbates obtinuit feripta n o Ji ra ,fed Jicut cum per
t0i fiiamHonpojfetiujlitiam obtinere^nos ven.f.n. Remcji
ar( biepifc9i)o S. Hom. ecelef c ar din ah tun c epifcopo Pra-
opoji,fe d. U^ate jicutafferi* ■> ded trnu* in mandatii,
^cpradictam intcrdičti fententia ficut rationabiliter fue.
nt pnmulgata ftceret app.pofp.firmiier obferuari.. Ve-
cnnt fdentarchiepijco.ntgetmm prorogaret > & idem
f 5 - r t Uboresmuluplices fere depromouend* negotio de -
dtficiensin trpenjis."]

[* Ucet auttm memoratum archiepifcopumfynccra
™ummin domino charitate , & ipfiua "velim ter honori
at jtrre: quia tam e n in hit qua centra canonicat fančtio-
1,(1  atentata n$/lnntur,ei deferre nec Volumna ntc debe-
^'■piod ab e« illicitefačlum e H in hac parie duximw ir
r,t **d*m } quod licice fattu m ečl approbantes.JJ
C A P. X X.

ttnet cleftit cuM ad vnam prcebendam dno fimpli
‘"‘"‘‘l-nlur.

T U« epijtopo Brixien.  C

'* / fraternitatis deuotio: [r &J,']  Cum fipe
c<, ntingat quod ad vuam pribendam duo clerici
Pterimportunitatem petentium cligantur:Nos at-
l«d !? tei,< t u od fi duo vnam pr^bendam tenerent, il-
, ” ctc "nt r a co nciIium Turonen. quod pra-benda-
U^P^hibctfeftionž ; & fi g  rnus illorum ipfam ob-
^ '"prsbendam, fub expe<2:atione alius contraLa-
k ll l ’ cn ' k  concilij ftatuca remaneret. i  Inqiti(itio.
iu r i'**’ Cer rclpondejnus, quod caiis ele&io dc rigore
f  P tn 'tuscftcalfanda.

can/uhiip.  ]

J Si dno dedi adaliquctm dipnitatem compromittantim
I iudiccs^poie/it indexaUorum confirmdre ) &>alteripro ii *

| ntpacio deproveniibaf prouifioHtmfacere. ipa t ![>ui~
cherrima difyofitio>&i/tt9to corporeinrsf xo habei^onr
Ji nul trn.

Idem.

N lfieflen« a  viri prouuli & honefli, tim qui erdi*
nacionera fccerunt,quam illi, circa quos eftfafta
ordiuatiojin ecclelia vedra fliper negotio prioratus,cjr
dinationem illam valde fuCpečla piopterexempli per-
niciem haberemus. Quod ergo pod concertationena
diutinam ordinatum eft circa vnum de duobtis ele&is,
vt ipfe habeat prioratrmi, hoc ex iiirifdittioiie delega¬
ta fecundum iuftitiam videcur efle ftatbtum. quod au-
tem ordinatum eft circa reliquum,vt ipfe: b  viginti
libras de reditibus capituli,& quadraginta de prouen-
tibus prioratus percipiat c  annuaum: hoc lccundum
prouidentiam. intelligitur efle prsceptum ex arbitra-
ria potcftatc > cum d  in delegatosfuerit compromif-
fum,qui auftoritatem fibi retmedo commiffam, fe pro
bonopacis& vtilitatis hocordinaflefatentur.Quia i-
gitur haec ordinatio ab omnibus eft recepta, po(funtq;
ličite, prior !k capitulumdeprouemibus 1  uis propter
caufas pridi£tas,non.quidem ex pa&ionc partium, fed
ex iuffione iudieum prouifio.nem huiufmodi exhibere:
noseamhoc adhibito moderamine toleramus,vtad
priftationem quadragintalibrarum n6 dignitasprio¬
ratus,fed perfonaprioris maneat oneratameforte cir¬
ca prouentus aIiquavideaturfa&afefl:io prioratus: ita.
quod ipfopriore defun&o, fucceffor ipfius ad prifta¬
tionem quadraginta librarum minime teneatui.
CAP.  XXII.

Canonici priuilepiati d papa /h p er certo numero-,]i [j>a~
te receperuntati<]uemfKpratwmerttm,contrtiinipetran-
tet a papa exceplione numerivti nonpojfunt.

Idem Valden.  C ep:fiopo,&abba.  f Vatican.

P  Ro illorum grouilione: g  [ I ž7'f.] Burdegalen.ar
chiepifcopo mandauimus, vt magiftroR.in aliqua
ecclefiarum fuarum, vbi eiexpedire cognofceret, com-
petens faceret beneficium affignari,contradiftores ec-
clefiaft.diftridione compefcens:quidecano Sc  capitu-
loXantonen. h  audoritate noftra madauit, vt ipfum
admitterent in canonicum & in fratrem. Cumq;iidem
reludarentur canonici, ac indulgentiam de quadrage-

nario i  canonicorum niimcro ei opponerent:quiaar-
chiepifcopus cognouit illos in elufionem mandati no-
ftrrindulgentia conceffaeis irreuerenterabuti,pndi-
ftum magiftru de pribenda & canonia ^  Xantonen.
ecdefii inueftiuit, contradičlores vinculo escomaau-
nicatianis aftringens,& infra. Quia vero quod per di-
dum archiepifcopum de memorato magiftro audori-
tare noftra prouidž fa&um eft, firmitace volumus obti
nere: mandamus, quatenus fi vobisconftiterit pridi-
ftos canonicos indulgentiam, quam habent de certo
canonicorum numero, non lerualfe, &aliquem vitra
conftitutum numerum in.canonicum auiftoritate pro-
priarccepifTe : ciim nobis legem imponere nondebe-
ant)quamipfi negligunt obleruare, latam in iplos es«r
communicationis fenrentiam a pridifto archiepilčo-
po tamdiu denuncietis fublato appellationis obftacu-
loferuandam, l  doncc fstpe difium magiftru recipiant

3  £

( ^■VtodemtitH.in  ;. compiUtione.  b Lir.
lfr.il *Xdnd.nl,cap,habeturinfrd de cone
d i>«f< lficonnenerit. CKmgloJJ'.
n,,.. lt ' m 'burin l.necnon.^a.cum vloff.nori probi

* Xn f u  e, Burdegal.  f Cap, C

i h'ai! n ^ > b t ‘° nt r  S al.qui.dft Vnua illorum

» r J ‘ompuat

altas-, fnper qm

a Cap. j.eod.tit.in compiljlald.in cap.i.^interpar-
tet.de lege corrunx>Jibuf feudorum.  b trifinta.  c rt-
cipi at.  d ln indicem ddegatum peteri compromitti •
Dd.in cap.cum tempore. s .d,e arbit. Spenil, tit.de arutt*fy
primo. Jldde Xanfran.tr acl. de ar bit.  e al.Vaden. al.
Vadenen.  f al.Vatien.  g Cap.2,eod.tit.in ^.compil.
h Sancionenji.  i quadra^ejimo.  k CanenicatH.it/’
cartomca.SanČion.  • 1 objlmandam,

379  Decret. Greg. L

in canonicum , Sc  e*, qits ad canonicatum pertinent:
cum ftallochori & Iococaptrulieiftudeantafiignare.

£1  Pro dlleSofiiio magiji ro R. „4udocn.qui a p :< d a p a ji.
Jed. moram fecijfe dignofcitur longiorcm , »ec adbucerat
competens benefictum ecclefiajiicum alficcutus, licetad i-
pfitm ejfiet idonem obtinendum.Ven.f.n.'}

CAP.  XXIII.

Kon bencficiatMhabenrfkfficienspatnmonitim ) a(l Ja
cros legitime promouetur.

Idem Bijitntino arebiepijcopo.

T Vis a  quiilionibus refpondemus, quddclericos
in minoribus ordinibus conftitutos depatrimo-
nialibus bonis habentes, vnde poffint congrue fuften-
tari,& fi nondum fuerintbencficium ecclefiafticu ad-
fecutijdummodo aliud canonicum non obfi!tac,ad fu-
periores poccris ordines promouere.

cap.  xxmr.

jlbfirntipotejl conferribeneficium alio mediante, »ec
refert vtrum abfens inuejliaturper perfanam medid , vel
perfonamedia inuefiiatur pr o abfente. b. d. coniungendo
rtrumqueinteUecium. Iteti cafus not. gp-quetidiepra-
cticalur.

Idem epi [cap o Zamoren.  b

A Ccedensadapofiolicam fcdemi&infra. Inqui(ic.

t.t.refpond.quod clcricus abfens per ali um, vel a-
lius magis pro ipfo poterit de beneticio ecdefiaftico
inueltiri. c

CAP. XXV.

Si airnum canonicatum& prabendam dno funt rect-
ptifuppliciter,receptie »on tenet,etiaminterue»iente a-
p o Jioitca auclo rit at e. b. d. & rji notabile cap.quare tene
Jimf.er m en ti. & nota ipfiurn.

Idem Trecen.cpifcopo.

D Hedo filio d  P. fand* PudentianE presbytero
cardinalicellerarioTrecen. de K procuratori cuo
audicore confeflo: idem cellcrariuspropofaic cora eo,
quod cam in manibus Remen.archiepilcopitucapoft,
fed.leg. intendetisprouidere G. nepotiftioin Trecen.
ecclefiaprsebenda,quam ibiobtinebat,libera!icer re(i-
gnauit c didas legsttis praefatum G. & eundem cel-
lerarium in canonicps Trecen.inftituit, Srambobusi-
dem capitulum Tre.cen. ftallum in choro , & locum in
eapiculo, & idem archiepiičopus fupradida: prsebend*
frudus diuidendoscommunitcradlignarunt, doneč i
dem G. integiaim cflet prabendate iiipcndium f  ad-
lecutus: [' &)-2  Quotu r receptionem procurator ge
neralisprad. tui in partibus Conftantinopolitanis tfic
agencispoftmodum adprobauit. Didus quoq; ceile-
rariuslcdionem SrEuangelium in hebdomada fuale-
gilTc dignofcitur,& tam decani quam epifcopi eleitio-
ni & aliorum negotiorum tradatibus ficut canonicus
Trecen. interfuit, &domum quandani per capitulum
memoratum obtinurt ,qui non nifi canonico confue-
ucrat adfignari: tuq; g  cum aii tandem acceflifles ec
elefiam confccratus, cum cum canonicis aliisad ofcu-
lum tecepifti, cbm tune non nifi canonici ad oicuium
admittantur: & eidem fuper prcedidis non roouifti per
biennium qu«eftioncm,propterquodpetiit, vt te ab i-
*pfius fuper boe moleftatione indebit* compcfceredi-
gnaremur- [ 2 C*/ ■ ] Procurator tuuspropofuitexad-
ucrfo.qubd ad vnicum ius ipirituale,quod vacabat ibi-
dem, m (im ul duos canonicos inftiiuerc pratdido lega-
to non Jicuit. nam fi duo vnicam pratbendam haberet,
idtlfctcontra Turonen.concilium, quodprabcndaru

* Cap. 9 . etd.tit.in tertia compilatione. Huiua decre.

iectfionemaccipere de it emu*/ecn »dum concilium Triden
t; ura,Sefi.it. derefermat.cap.l.  b Latomen.alidt }

m.  c ride l.juimtb donatum.per Bar. jfi.de de.
etat d. Cap.i.ctd.titH.in J^.ctmpilatitne.  e reji-
,.,. ,-et.  f bcntfiduM.  g

b. III. Tit. V. 3S0

inhibet fedion?. Si vero duobus receptij) vni rantui*
pribenda daretur,fub e;;pcdatione alius-contrala^' ,
ranen. a  concilium remaneret. Pratterealicetinet" I
clefia,in qua non eft certu^ numerus pribendar5>nd' I
la etiam vacantc in canonicum quispoditadlumi,c»3
intelligaturadquoddam ius eligi,ouod cxe!efloiu®
adfenfu denouo creatur, b &  cum dedo in cano« 1 '
cumnalcitur, Scdcliniccum defundo: in ecclelia tn
men, quar determinatum habet numerum prabemi*'
rum, vho  indiuiduoiarc vacante, duo (imuleligi no*
pofluntad illud, eo quod hujufmodi Ipiritale ius diu!"
difeu communicarln^queatintereos,ncquaqualTli !, '
terdum hi,ad quos fpedat eledio, de communiadfe 11 '
fu augmčtare valcant numerum prabendarum quod'
dam luslpiritualedenoato creado, nifi fortžftatutun*
aliquod obuiaret, quod efiet iuramento firmatsm/f
cuiled.apoit. confirmatib accefliflet,huiufmoclid* r :
(ula probibitionis adieda,vt fi quicquam contraid 6*
ret, no valerct: propter quod iultitutionem pratfat**
niillam fuifle didus adferuit procurator, cum in Tre¬
cen .cccleii-a ccreus fitpracbendarum numerus quec‘"
pitulum vel Icgatusaugmentare miuimeintendebi 1 '
c vel ius alicji-.oci denouocreare. VndedidumceH 1 '
rarium ad reftitutionem eorum , qua;rationeprailid*
inftitutionis tencbar,fententialiterduxirouscondc^'
nandum.ei fuper przbendaipfaveleiuspartc filen 11 *
imponentcs:Ita quod per boe pradido G.nulluin P r J‘
iudicium genereturmum resinteraliosada, regula 1 *'
ter aliis non obfiliat,

[ t 1n e st rjui contra Venire prafumerent  wrsww<" li ”
cationit fenientta pr 'mulgata.jj

[ z Venim d/cim R. procurator tuucpropejtil tu^

Jo cjuodcum dičlua Celeranmprahendamfuamt>iptrfi'
ti archiepifcopi Remcu, manibus rejignajjetjpfe de ***
dietate v na diclum Celcrarium inueftutit.J
CAP. XXVI.

De Vnaprabenda ‘vacanie^pofiunt fieri dna,fict»eftt
petam Jacnltatn.aliat dr uidem mtegrartienetur.

Idem.

V Acanre d  quadampr*bendaineccleliatua.d l!l !

ex ca confiitucns, ad illas de confenfu e  capi 11
tui duos canonicos adfumpli!li: s quorum alteroria 1 "
vniucrfa carnis ingrcflb.prsbendam, quamdcfundi 11
habuerat,quidam clcricus nomine Hippolycusfiiicau- j
doricateled.Apoft.adfecutus. Verum ciim idem Htp.' j
pojptus tc fuper integrirate prabenda:, p«r qua(ilaao'

Ilras literas in.juicter, 8: alius idem ius aduerfust«
habereproponar, quid facerc debeas reqiiififti. S u P et
quo fic duximus re/pondendum , quod cun» Turoncn.
ftatutacoBci. ledioneni inhibeant prabendarimi,«
nerisvtriq; dehis,qua:vacare / coHtigerit,intcg rJf _
pradsendam, nifi raciunabili caufa de vacanrc prebeg
da fupradida Jut fnerinc conftitute,ac totfintvn*
queprouentus, quod per vtrainq;fitvtriq; prouiiu
inbcneficio compccenti. ■

CAP. xxvir. . _

Sipapa mandat capitulo,vt altejuemin canonicutn rt ^
cipiant , &prabendam (Ji quA racat) confer*nt,][ ^

mandatu fuentes ahj conferuut^cogun.iur prtmutnrlfi‘

rc,&dc rediiibm ccclcjia loco beneficij pronidertjd**
prabendam b.tbtat.

Idem VerceUen. epifittpe.

D lledui jf filius G.clcricus nobiseapofuit .
quercndo,quod ciim pro eo ad Nou aricn.op_

a laleran.fub ^dlexani.l ll.cap.t.  b c J ,,rlt ^

C alids.non inteudebat.  d Cap. pnd.tilttl.  (

pilat. Et demateria . a» tx caufaralitndijtlipop'*  j

r/ dua.vidc Vd.hectit.c.anariiia.  e ajfenfiu.  ^
Inertni,  g Cap.  4 .de conc.pral.in juarta limf 1 " '
h proptjkit.  j,m

Dc prsebendis & dignitatibus.

3SI

lum mandatuiu. apoftolicum miiiifemus, ve cum in ca
fiouicumreeiperent&infratrem, prabendam (fiqua
tune a  vacabat )conferent<s eidem: [* £>/•] Fru-
cernitatitu^ maHdamus,quatenus fi ribi conititerir,cj>
in Nouaricn. ecdefia prsrbenda vacaret tempore quo
dufdenieccldi^cananici noilras literat receperunt:
ciira eam alij in dufione mandati noftri duxerint con-
fcrendam,eundem clericum h non habet b  fufKciens
taneficium ecclefiafticum, in canonicum rceipifacias,
fcfibidercditib. ecclefiže fingulis annis ndfignari pro-
'•entus, doneč ei fit in beneficio prsebenduli pro-uiium.-
[i IpJinonfilum mandatum .Apofiolicum noluenmt
dimplerc,verumetiam prabendam 'vacantem i qua mon-
illi conftrri, a lij prtifumpferunt afiign.tre. Vade
fotebata nobttft quod de ipfo incorperamus , excqui di-
l^nmur, Magifiro antern G.G, Ko h ari e n ecdefiapro~
(l *r.itorproponebat eiontra-,quod cum in illa ecdefia nul-
^auret prabenda p radi d us deri c M ad apofi Jed. acce-
^ ( " s  falfoin ecdefia ipfa fuggejšit rac arepratbendam,. &
fuvgejfion {m fiilftirn perfurreptipnemfuam lit c /as  im
Pudrat' Vitde cum nfendax preča tor car ere de.beat impe
penit ut idem procurat or ab impetition e ipfiiit eccle
b&nptfiuUbat abfolui.Ciim igitur coram dil.fil.G.S. GG.

aureum diac.car.quem eifdem dedimut audito-
r ' rn fuper hit diutiut litigarent , <& idem CArd.qu.tfu erat
frpofita coram eo.reiuht dili^enter.  ]

CAP. XXVIII.

^btnsperfonatum^dbcmtficiHrn curafum } fi fecun-
5 l de rte e p 'ent^Va ca t p rim u m : qtibdfi retiuere conten-
'ffbamfecundb priuabiiur.hoc primo. ht fi,ad qucm
pt beneficij curati collatio , ličiti’ confert fiat im ciim
' j 1  m alfa d reče pit : & Ji infra fex meufts non confe-

38'

S *,i

ftjdtnoluiiHrad alium collatio  , ali ter ponitur. hoc

pl Cum fubltmibut vero & literati*p erfo nit circa
il^tem beneficiorum incomparabilium fdutpapa
hoc tertio.doc dicit iflud cap."v ti le & famofum.
ldtn\ in conci ho generali.  c
^»ulta d'  prouidentia fuicjn Laterancn.conci-

b

<  prohibicij, vtnullusdiuerfasiligmtatesec-
• > ve * pl llr “ eeclefias parcccialcs reciperec
S tj  ,5 kcrorum canonuminftituca, alioquin recipies,
Priu Ce P t *anucceret, &largicmli poteftace conterens
Nil tUt ' ^uiaveroproptcrpralumptioncs & quo-
V^pidicaces.nulius ha&cnus aut rarusde pre-
fručtus prouenit, nos cuidetius & expref-
't^pTrcrcciipicntes: Prailcnti dccreto ftatuimus,
' Cl l n qjreeeperic^ali^uod bcneficium curam ha-
'li ) l' llI1 . a rumadnexarn, fi prius tale beneficium ha-
N, j fiti P f o iuieptiuatus: & li fortč illud letimrre
r t * t ’ ct ' araa l'°Ipoliettir. Is quoq;,ad qii< m
l 5 lit e  P e Satdonatio, illud poti reccptionemalteri-
l*lt r ^ c °nftrat)Cuimerico videriteonferenduni: tk
1  f t( |'* m enfes conferrediftuleiic, non ib)um ad a-
»liojPJumLatcran. f  concilij llatutum eius col-
'?®ruatu ri  veram eciam tantum de fuis cogatnr
br'ilih!° US ' n vc >l‘ cacen ' 1  ecclcfias, cuius cit illud be^
J\/ 1,l jfignare ) quantuni a tem pore vacationis i-
^^“"ftitcricefleperceptum. Hoc idem & in perfo-
tl 'cdeccrnimusobferuandum : addenres vr in
Cc lcfia nullus plures dignitates, auc perlona-
o Cr * Pratfir m a*, etiamficurani non habeant ani

mK  9‘ rca fublimes tamen & literatas perfonas,
“^“sbeneficiis-funt honorandi: ciira racio

^s^titjperlcdem apoft.poteric dilp«n(tui.

b  bAcat.  c 'Cncil.vent*.L*ttr.

^ Gap.^.eod.titul.in quar-
Ci, e  Priortijli yimd ftflum eilfib A~
Ca f ''^ ^ cuvnttHc/devtetalonutnit comil.

1  MMtx«tdroZU. CAp.S.

CAP.  XXIX.

Conctliumpr.tiincialt a  bnitfiatrum L.C,ttitKtp< 'hrn
{lit ecj  , .itip.Ufecuvdam correptionemirtdiptit. Letujt-
ciaconferunt: pr o n ide etiam quit interim beneficio. con -
ferati & i Ham Jujfi en fon e m relaxat /biti* popa, Vel fdui
pairiarcha *

Ide m in eodem.  a

G Raue b  nimis eft & abrurdurrij quod quidam ec-
clefiarnm pralati,cum pofilnt viros idoneosad cc
c!e/iaPica bcneficia promouerc: alfumere -non vercn-
tur indignos,quibus ncc morum honcitas, ncc litcra-
rum fcientia iuttragacur, ervrnalitatis fcquentes aife-
člum,non iudicium rationis: vnde quanta ecclc/iis da-
mnaproueniant, nemofan^ mentisignorat.Volentes
igiturhuic morbo c  mederi, prscipimus, vt praeter-
niiflis indignis, idoneos affumantj qui Deo &: ecclebu;
velint & valeant gratum impedere famulatum. fiatq;
de hoc in prouinciali concibo diligens inquiiitio an-
nuatim rita, vtquipoA primam &fecundacorreptio-
nem fuerit repertus d  culpabilis, a beneficiis confe-
rendisper ipfum concilium fufpendatur, infticuta in
eodem concilio perfona prouida &honefta, qu* fuf-
penfi fupplcatdefečlumisbeneficiis confcrendis. E»
hoc ipfum circa capitula,qua3 in his ddiq\»erinc,obfer-
uetur. Metropolitani-verbddi<Iuia,fuperioris iudicio
rdinquaturex parte concilij nunciandum. Vtautem
hxc falubris prouiho pleniorem confequatur effečlu:
huiulmodi fufpenfionis fententia prsttr Romani pon-
tificisaučloritarem, autproprij patriarcha&minimč re-?
laxetur, vr in hoc qnoquc quat»or patriarchales lede«
fpecialucrhonorentur. t

CAP. XXX.

Kredov ecclejio , non obfiante confuetudtne epifcopijvel
patroni > debet de reditibut ecdefioe fufficientern habert
portisnem.h t d.vfq i ad §-qui"vero.

Idem in eodem.  ^

E Xtirpand* g  confueti dinis vicium in quibufcfttm
partibus inoleuit,quod fcjlicerparacialtum ecdc-
fiarum patroni, & alia: qu 2 dam perfonarprou-entu* i-
pfarum fibi penirus vindicantes,presbyteris earum fer
uitiis depucatis,rdinquunt adeb exiguam portionem,
quodex ea nequeant h  congrne fuilentari. nam (vt
procerco didicimus) in quibufdam regionibus parccr
ciales presbyteri pro fiiaiuftentatione non obtinent,
nifi quartam quart*,id eft,fextamdecimam dccimaru..
Vnde fit, vt in hisregionibuspene nullus inticniarur.
facerdos paroccialis,qui vilam vd modica habeat pen-
tiam licerarum. Cum igitur os bouis ligari non debeat
triturantis : fed qui altario feru>it; de akari viuerede-
beatiftatuimus vt (confuttivdrnc qi>altbetepifcopi vel
patroni, feu cuiufltber alterius non obliunte) portio
presbyteris ipfis fufficiens adignetur.

Priuatut eslparceciali ecdefia reftor in ea non refideSj,
nifi fit annetca dignitati rel prabenda: quo cafu debet ibi
hab e re p er p e tu un  Wf a riu m. Etin fine prohibet m fiau-
dem teflonbut de ipfiutprouentibut penjionem in benefi -
dum duri.h. d. ffieificc Kon refidensm ecdefia paroeciali y
velnonponen/vicorium, quando e si ann exa beneficio mn
iori 3 priua-ttit ei} ea.h.d..

Qui veroparcccialem babetecclcfiam^non per vica-*
rium,fcdperfcipfum illideferuiat in ordinc,que ipfius
ccclefia- cura requirit, nifi forte dignitati vd prabčdae

a Cap A O.  b Cap .^.eod.tit.in ^.eompil. ccncd.TrU
dent.Sefi.j.de reform-.c.].  c InCodi Barba.huic mor-
bo adbibere medelam*  d ride lii.ii.de eptfc.aud. <&L.
feruos. C.ad leg. luliam , de ‘vipuhlic,  e 'ride Chaffan
inCata.gloKmund. p./\.xonfil.q.  f Cap.]i.  g Cap».
č.eod.titul, in quartacompilati6ne. % vidc concil. Triden .<•,«.
Sefi.i^.in dccret.de reform.ca.j^patrerinantem b*n*fi*
cUruniz  k

Decret.Greg. Lib. III. Tit. V.

i*3

ptrcccialis ecclefl* (It annexa:in quo cttfu conceunnus,
vt qui talem habet prebendam vel digRitatem,cum o-
porteateumin maiori ecdefia defcruire, in ipiaecde-
la parocculi idoncum Sc  pcrpctuum habeac vicarium
••nonicb inftirutum,qui (vt predidum cft) congruen-
temhabeatdeipfiusecclefise prouentibus portionem:
alioquin a  illafefciataudoritatehuius decreti pri-
•atum,libere alij confcrcnda, qui velit & po Uit, quod
didum eft,adimplere. 111 ud 6*autctn penkus mtcrdi-
cimus,ne quis in fraudan dc prouentibus ecclefi*,cu$
curam habcrc debet proprij ucerdotis, peniioncm aiij
qu jfi pr o beneficio conferre prxfumat.

CAP. XXXI.

Han debent religiofi ecclefiat  Ve/ decimat d Licit fint
dLicecefcnarum confenfu recipere excommumcatas, velin-
ttriiBas ad dimna admittere: in ecclefiu cjuaejMe.tjua ad
eot non plena mrepertinent, mjlituereveldejhtuere,fed
prrcfentabunt dioecefanic ad e.is vireiidoneos.

Idem in eodem.  C

I tum,nc quilibet rcgularcs eccleiias ieu decimas fine
cpifcoporum confenlu de manu laici prafumant acci-
pere, nec excommunicatos,vdnominatim interdi&os
admittant aliquatenus ad diuina.Nos autem id fortius
inhibentes,tranfgrefibresdignactirauimus e animad
uerfione punirc,itatuenresnihilo minus, quatenus in
ecclefiis,qu» ad ipfos pleno iure non pertinent, iuxta
eitifdem concilij iiatuta epifcopis inftitucndos presby-
teros reprsiencentjvcillis de plebis cura relpondeant:
ipfis vero pro rebus temporalibus rationem exhibeant
competentem, inftitutos vero remouere.uon audeant
epifcopis inconfultis.

Sane adiicimus, / vt illss repratfentareprocurent,
quos vel conuerfatio notos reddit, vel commedat pro-
babile teftimonium praelatorum.

CAP. XXXII.

Jfibfensin theolagiaJudi o , fructus beneficiarumfuori
percipit in abfentia.fecl^Haticban.isdiJiribntionej non.

Honorius III. abbati&prionfaniia
Genatceft.

L Icetrobis g  direxerimusl'criptanoftra, vt magi-
Ilro h  N. Hboracen. arcbidiacono in facra pagina
cupienti ftudcre, prouentus luos ecclefiallicos facet e-
tis integrb miniftrari. Nolumus tamen,vt quotidianas
diftributiones,qua: tantum refidcntibusin ecclcfiis,&
his, qui interfun t horis canonicis,exhibentur, el tribui
faciacis.

CAP. XXXIII.

Propter paupertatem prabencUrnm ecclefip catbedra-
Ibf pojfunt eit anneHi cap c d A , refernata ipfkrn/n prcsby-
tertf cougruaportiane.

Idcm 1 'ifprimen.  1 epifcopa.

E Xpofuifti ^ nobis, quod ecclelis tus canonicide-
tninuta ipforuin prouilionea tempore concilij ge-
neralis, cum eis extunc non fuerintad eorum fuitenta
tioncm conceffa capellae, ficutantefiericonfueuit, dc
reditibuspratbcndarum fnarum nequcunt / luftenra-
ri:-[i gr j.]  Sicuidens neceifitas velvtilitas cxigat
prabendas, ccdefis tuapoterisdecapellis inpcrpe-
tuum  annectendiseifdem (ficut diičretioncprauiaex

a ipfe illafe.grc.  b videcancil.Trident.StJf.m.dt
refarm.cAp.il,.  c C. 6 \.g.referturin  Cap.7. ea.tit.in  4
compit.  d fub ^ 4 lex.l 11 . cap.  9. cnitainilinm, Cum Ca*
plantare.  e curabimm.  f Cancil.Trident.Seji.iydc
rt form.cap.<).  g Vide concil Trident. Scji.y de reform,
cap.ytn fn.gr Hor.Lucium,tra 8 .<)lt. de prin.fcbal.priu.
h B.tbraycen.  i /''ejj nnen.aliaif^efben. ai. /'efjerti-
mttn.al.l efameuji.aL Pij j ritr.icenf.  b ytde concihum
Trtdent.Scji. 2 i.de ieform.cap. 5. gr Seji. 2q.. de reformat,
cap,i}.gr if.  1 nejniuerint,

I pedire videris)augmentare, referuata conjraacjptl"
larum prcsbytens perrionc.

[ 1 Prapter cjnod plurcs ipforum tadem tccU fut telili
m eiucfernitio, gr clericattu toeuntur opprobrirdteli"’
fe abfenam manctpare. Vndt hrinilmrfntpiic
capelinf eifdent protttfonem eorundem ampliart
Jlra ttbipermijitane hceret. Thiia Veraperhic flatKlitP
ittfdem concilij derogaretur , tj n a fentart 'valttmHt inctti
tjie.tc in hacparte nequittimM t.caadrre.VeritrntUtM*
paupertati paterna compatienteiajječht, tibipt> Hl

expofcit trne deuoliontf merilum gratiamfacin crffdd
ft.t.ittjuaplenamf dudam ebtinemtup.AHC.m.tjJ
CAP. XXXIIII.

Licct ecdefia ex danatiane laici benefciumconfeteh
tenet illtm beneficijimpetratia,de hacmentianentn!>*'
bita.

Idem epifcapa.gr priari,gr archidiactno

Herforden.  > ,

D IledusfiliusG.dericusnobispropofuit, b
cum dccano & capitulo Andegauen. preč« fa*
xerimus Sc  pracepta,vt ipfum quam citbfacultajfe 0 ;'
ferret.in canonicum reciperent Sc  in fratrem,vobi>l“!
perhocexccutoribus fibidatis. quia decani&cap' 1 ” 1
procurutor excipiendo propofuit literas non valerti#
co quod in eis menrionon ficbat,qubdprafatusde c *'
mu. ex donatione regis pnrbcndarum eiufdem eccW
collationem haberet: vos mandati noflri cxecuta rti
none(reinteiioquendodixiftis; & ficdua:prabcci^
qux medlo tea.pore vacaueriir,alij funt coliata:! 1 ?
/.] Mandamus, quatenusoccafione huiufnKidi(q ul ?
reputamus friuolam) nortobflante,mandatumnoi' !1 '
exequi procuretis..

t 1  Aiclus dericus occafioue huiufmodi (juam^oS^

litiose rcccpiffe videmini , r e man JU haftentojita pr»#r
ne frHjlr.iin*,pyo p ter ejuod idem nojlram audientUfltf
peliciuit-,adp d!at ioni cuins dicimim de tu Itjfe. HoltHttf 1 !!
tur rt fcepediclut deriius Jit fruflraitus , dno bu  /j««'* 1 *
uojtrarum commodo  r Ij e rt usfu fj; edatur 3 V o b isf>rtni ( t r, j
CAP. XXXV.

Pueri & ali dsb eneficiati nonfunt i donet ad btn*r
confeejuen dat ,h .d. m h aren do rerbu liter*.

Grcgonusl X.nArgentinen.epifc.
Vperinordmau c  ordinacione: & infra. Cu^ al1

S tem illi fint in ecclefiis idc^nei rcputancii,quij
re poffunc &  volunc in ipfis: Conful.t.c.refponiM u j!
pueri Sc  bcneficiati quinon poffunc in eademccclf
dcfcruirc,in ca non debent idonci rcpucari.

CAP. XXXVI.

Pro mimpr*bend* integratione,ali*
uidi non debet.

Idem archiepifc.&magijlro RJturontn.  ^

C Vm caufam, qute incer Aurcliancn. epilcopui*’ 1
I.dc Blcfis canonicu fančl® Crucis,fnpcrintcgJ^
tionc prafbcnd« ipfius canonici vertebatur, vobis ^
xerimus commicccndam:& infra. Confultationitu*
rcfpon.quoJ nofir* intentionis non cxiftit,vcp r " in ‘
gratione prabendar fupradičli canonici prsbedad*

uo aliquafcindcretur.

CAP.

XXXVII.

b*

Clerici ignobiles & non emin e n tis fcientic, f rop !(f
non debent d prabendis repeSli , e ti,im m ecclefi* t r
les admittere non confutuit .

Idem. tja

V Enerabilis frarer nofter Portuen.epifcopus' - ^,
cauic, d  vt ctlm quandam prarbcndam»9 UŽCl,l ^f

1 fttf

gcntin.ccclcfia tamdiu vacauerat, ep  dontcio d uS

a De Ber.al.Bccb.lnvno ret. Cod.epi/c.Pt^ x J' e ^^
priori.  b expofuit.  c De *tate retjuifitaV 1 * jf,
aUcg.] 6 .&‘ Gcmiman. inc.indemnitatibttf. d* c 1 .

d Juppl.nobif. if

De clerico segrotante ve! debili tato. 3 s 6

non permittimus celebnre:quia nec (ecurb propter
debilitatem.ncc fine fcandalo propter deformitatetu
*  raembrihoc fieripofie coufidimus.

lpfum autem cateris officiis facerdotalibus fuugi
minime prohlbemus.

CAP. III.

St' reHor ecelefiaJit Leprofitu^dandtu eil ei coadiutor.

Lucim III.

!85

ad fedem apoftolicam deuoluta, I. clerico contulerit,
dum * in illisparribuslegationijofficiofungeretur,
fuam collationcm benigno profequcremur adfcftu.
veram procurator Argentini capituli propofuit ex ad-
uetfo,quod idemcapitulum hocaudito confuctudi-
#em allegans antiquam inuiolabiliter obferuatam,
i«xtaquaiH nullum, nifi nobilem & libcrui&ab vtro-
^aeparenteilluftrem,honefta:conucifationis,ac emi-
nentis fcienthtdnfimrn conlbrtium haetenus admife-
tt&cnecontra hocfieiet(maximecum nullatunc prac-
fctnda vacaret, antequam monitorias vel executorias
jberas reccpiflet) ad ledcm apoftolicam adpellauit: 8c
jnfra. Nos igituradtendentes qnod non generis b,
■cd virtutum nobilitas, vitattjue honeftas , gratum deo
f J ciunt,8c idoneum feruitorem, ad cuius regimen non
jpultos fecundum čarnem nobiles& potentes elegir,
' e d ignobiles acpauperes:eoquddno eft pertonarum
Jtccptio apud ipfnm. c  &rixadculminadignitatura
wdumadpribcadasjviri eminentis fcientiac valeant
,c Knri,exceptiones huiufmodi non dmrimus adrait-
,c ndas: Si  infra. Difcretioni veftra mandamus,quate-
"»sfivobis conftiteritpradidam pratbendam vacaffe,
B UJ ndo ipfam difto I.epifcopus.contulit memoratus,
adeam recipi faciatis.

C A P. XXXVIII.

“ ! w ondatnrprouideri in ecclejia, nonpoteil dl ecelejia prO-
^Otti.

Idem;

P Vm d  olimpriorifanftatlf dederimus f  inma
datis.vtGu. / diacono in alimiaeccleliaciuita-
id Ve ^ dicecef. Luc. aucloritate apoltolica prouideret:

l P r *fatuGu. s  ecclefire fanfti Pe.de vico refto-
auftoritatc huiufmodi nifus * eft defignare: in
,V"ftor,b eiufdem ecclefiacclericis eligiconfueuit,
r {  “^unicationis fententiam niliilo minus profe-
,j s "> tebellts. Cumigiturmandatum huiufmodife
"»ta t ° n ext5dat  > nec ad  rertoriam vel dignitatem
i»r ,ftIa tur i  intentio.eum profimplici beneficio
K  mandamus,quatenus ram in-

'tin

Jdianon extedat, nec ad redoriam vel dignitatem

,> f 'ratur.-

mana t:

' tn Cm  ^ um ^ mod b quam excomunicationis fen-

D

11  Ptopter hoc latam denuncics non tcncrc.

fttriti,

CLERICO AEG RO T A N-

tevel debilitaco.

TI TV L V S Vi:

CAP.  I.

''*> inf trnu integre percipit fiuHut beneficij fini.
Gtcgorius Cnndido epificopo Vrbcuetanen.

I 1 pereullio corporalis[ & infra. ] F. tnam
V^bortamur, quatenus latorem pnefentium ad
fždtijj P' r cipienda qua confucta funt ab ccclefia tua,
S^non debeatimpedire. Quia fialij eius ef-
'PPlo deterriti, forte nonpofler,

pouer, qui militaret

Ki^ueniri: f«d fecunduin cius ordinem quxcun
1  t e. q„ inus  tffet,poterant miniftrari,de ipfa exigui-
® cc lcfiae potefl accedere,fraternitas tua prx-
6‘°tanti.

Si  . CAP. n;

^ CWz  toediefas palm a  mm duob.digttit cff tbfcijja-r
n  Otirat, fedetteru /acerdoratibns fungi pttejl.  .

^'sb v ,. r  Eugenius 1  papa.

m  cuius duos digitos cum tnedie-

X. _ur.:rr_ r _..-c . ./i: __

Sia pra:done abfcilfos iignificafti, miifam

\o,j Ephefi.f.CeUJfi.j.

c dedim m  in a

c Vetim.

, • i .-•-'•V-JOO. C ctsrmtu mnntia.  f V.  g V.
!| ' Vtr 'VtJfi’ rUur -  k 1  Greger.ficd in omii.

m  PMCondUlAto.finbMcK.
J! -V  ,/* i.anfil.

D E i>  reftoribus ecclefiarum leprs macula vfque
adeo infeAis,quod altari fermre non poflunt.nec
fine magno fcandalo corum,qui fani funt.ecclefias in-
gredi: Hoc voluitrus te tenere, quod eis dandus eft co-
adiutor. qui curam habeat animarum: & de facultati-
bus ecclefis ad fuftentationem fuamcongruam teci-
piat portionem.

CAP.  II  1 I.

SirecierecdefiA Jit icprofiu.nh admtnifirntimn tjficio remt-
netur^fied de bonis ecflcjije Juffentatnr.

Clemens III. <

T Va d  nos duxit f.confulendos:l: infra.De facer-
dotes qui diuuto iudicio leprsc morbo reperculfus
in paroecialiecclefia prariationis officio fungitur:Dici-
musqtiod pro fcandalo & abominatione populi ,ab
adminiftrationis debet officio remoueri,itaquodiux-
ta facultates ecdefis fibi neceflaria, quamdiu vixerit,,
miniftrentur.

CAP.  V.

Epificopo propter morbum incurabilentpafibrale ofificintn •

exercirc non potefi,dnndm eH coadiutor.

Innocenttus Ill.^irelaten.nnhiepijčepo.

E X e  parte tuafuit propofitum,quodcum Aura-
fienfis / epifcopus graui morbo Si  incurabili fe-
re per quadriennium laborauit>itaqucd paftorale of-
ficium non poteft vllatenus exerccre,princeps terra:
illius, astciues ciuitatis eiufdem a te poftulant incef-
fanter.vt ipfis(cumfis metropolitanus eorum) ftudeas
prouidere. Veruirrcumipfum ad ceffionem compclle-
re non podiš, nec debeas vlld modo, nec afflifto affli-
ftio fit.addenda,irno potius ipfius miferis mifercn-
dum, g  eo quod. * idem vir bonus extiterit, & ec-
clefiam falubriter fibi commilfam gubernauerit:nos
volentes tam epifcopo,quam ecclcfur prouideremian-
damus. quatcnus illi coadiutore adfocies virum pro-
uidum & honeftum: per quem tam cpifcopo,quam po
pulo vtilitcrconfulatur.

CAP.  V I-
' 'Srene eli.ir non finmmatnr.

Honorius 11 l.epifiope ^uerfia*.

C Onfultationibus: & infra. Atchidiacono autem (
quem morbo paralytico laborantem officium lin
gusc adferis amififle,coadiutor eft merito adhibendus.

; D Ja 1 N S T I T V T I O N 1 B V b. *

T l T V L V S f  VIL
CAP.  I.

Ifiumenu clericomm debet infiitni in ecelefiu ctliegixtu,JK

cundumfaculUtem ipfitrum.

EvConcilio Arelatenfi.

On amplius fufcipiantur inmonaftetio mo-
nachorumi aut dcricorum, feuetiam puella-

_ . mm ,qua_m quot le regere de boms ecdefis

ab(qtpenunapoflint.

a defiomntionem.  b 'ToHConcil.Leiter.fiubMlcx.lU .
per. 37 . 1 . 4 -c.j.cod.Tit  in t.compii.  c In vuo itn: Ciemene
11 l.Piffau.epifc.  d Cap.e.eod.tit.m j.compiit  e Ca.vnico
eod.tit. tn j.compil.  f Mren. ah Muraficen. at. Mnrnicenjl
g mifirandum.  h al.ita^eo auodtp/e.  i Hec eff Jjnodus
Mrela.J.fiub C dreto Mag.lmp. babetur bocibi ca.S.&cft.r.
eodjit.in o.compiL

jsn

337

Decret.Greg. Lih. III. Tit. VII.

CAF.  TI.

Lisci in canonicot non pejjunt inshtiti.

Eitjtenius .

7  N ecclefia l>  veftra certum numcrum canonicorum
J.fficut nobis inhotuit 1 ) commumta inftituerc cura-
uiftis: [ '  ^•|'.]Cum laici non debeant in canoiiico*.
rum numero computari,ncc vos debeatis differre,quo
minus ftatutum numerumde aliis clericorum perfo-
nis idoneisfuppleatisitales ad. fupplendum numerum
inuenirc curetis, pcr quos deo in diuinis officiis per ec
clefiafticos ordines congrue feruiatur.

[ i Stihihturionem v e finim ulinonef.rmare i ur amen ti.
Vrtele ossti t!lo numero fv.ccejju temporu diminuto  , in dubita-
tiovem dedu«t: 'j vtrumipfurn de inditutione canonicorum [Up
plerepo/fitu.cum latcit cempute.ru Strt in ecclefia vejita canoni-
torum titulo numerdntr. ftatutui numerue ji' irnplettu,vt hac
ambiguitao a vejiš n cordibtu auferatur.nobu viderurquod.']
CAP. III.

InHitutie bencficicrum fpeefat ad epifcopoi.vel eorum of-
f dolet.

Alcxander 111 .Cantuarienf.arcbiepifcepe.fr
eites jitjfraganeu.

E X e  freqttentibus querelis didicimus in partibus
veftris confijetudinem prauam a mul tis retro tem-
poribus inualuitTe, quod clerici ecclebaftica bencficia
flncconfenfu d epifcopi dioecef. vel ofticialium fuo
ru ‘  (quihoc deiure pofiutit;rcciptunt, minus quatn
deceat cogitantes ,quomodo id a patruin fanftoium
eft inftitutioaibus alienum, Sc ecdefiaftic*cotrarium,
honeftatt. Vnde ciim tu frater archiepifcopcxxoSicio
tibi commiflb.tam iniquam cofuetudinem de prouin
ciatua veliš ((icut debes)radicitusextirpare / tam in
illos, quieccleliaftica bcneficia talirer occupata fcicn-
ter detinenbquamin eos, qui de cartero occupare prx
fumpferint,accommunicationis fententiam protuli-
fti. Nos itaq; eandem fententianl ratam habentes, &
cam auftorita.apoftoli.confirmantes:mandamus,qua
tenus clcticos ipfos , qui ipfam fententiam incurre-
vint, s  nifi congrue fatirfeceriatj abfoluereminime
prsfumatis.

CAP.  I I I I.

Vitra faadtatet non debet t]uu injlitui inuitit clcricu ecclefia.
Clemens 111 .clero Cendantinopolitano.

A Vdhmtatc h  apoftolicarfedisi&infra.Statuimus
infuper,vt nullus m ccdeliis veftris vitra quam fa
eultates earum fuftineat, * vobisinftituaturinuitis.
CAP.  V.

C st m in ecclejiU oportet extraneoi inffitui, non debentinfii-
tui clerici ceru eriginu tantiem, fed vndctuntjue/int, dum ta¬
njen Jint idonei.

lnnocentius III. KS.MarceUi.fr S.Sufanna

cardinal.apoffolo.Jedit legat.

A  D l  decotcra: [ t  ^T-] Sicut noftris m  atiribus
eft fuggeftuin , Conftanrinopolitanus patriarcha
aliarum nationum clericos fpernens , Venetos tan-
tum in Conftantinopolitanis eccleliis fatagit collo-
care, nonattendens qucd in omnigente, qui faciriu-
ftitiam, acceptus eft Deo, nec fanftuariuin Dei comte-
nit iure hsreditario poffideri . Qm>civca mandamus,
quatcnus moncatis eundem , vt viros literatos, " Sc

a Inaliijuor manuCcr.itasEugenius Popa.  b Cop.teod.
tit. in o .compil.Reclc autem Cetine addirhtcomijfa a Raimun
do ex annej.eomp.  c p 0 $f Cencil.Latcr. p.tS.c.n. fr e.t.eod.
tit in i.cempH.  d a J jen ju.m anfttjutt  e tp forum,  f Vide
l.omnet.C-dedecuslib.to .  g incurrerunt.  b Ca-'  tit.deiud.
tn j. coni ti L  i fufficiant.  n D.rdudt biarcclli. jr vnue ve-
titt icasP.fanlii Marcelii.sfr B .fantLe, frc.  1 fi'p.:. c\l tit.
in j.coinpil.  ni at itd. Ji.nr noihu ed auribus intimatum.
cA icr.ro.  n Literatiirpdebentrecipi tn cat.ontceificut no-
hler.vt not.io l.fieietatem mglff.pieji.

alias « idoneos vndecunc]; origine daxcriat,inp**’
didis eccleliis, & mamine in maibri inftituere o c *
pcftponat, alioquin indigitum fereddet.vt vos aliat 11
clericos nationum ad cius obcdientiam comptlin 15 '
Nec 11  'dilfiinularepotcftis, quin hocnoftrisaaul’ a>
iatimetis ,vt e:< hoc ipfo.au verum (it, quod fupeth° c
Venetis dicitur pioir,ifilI'e,coniiccrc valcamus.

[ I Lccommedum tam ectlejii S . Šopirit e ud m eHe**
ecel-pasu.n, etud funt tu vrbe C.orjt Ctn: tnopolit ar.e conlh*"*’
nojei: ur pertiitere, vr literati viri  er boneffate motam
cui de tjuibufubcr mundi parnim vcnsetites inilttat
in etfdem.Veiuruf

C A P. V I.

InTiitutionet fr cuftodiapojjunt de ture/pedali adntej'
feopum pertinere.fr persdente lite cum dictceftno defendtlV *
pojjepiovc.h.d.Vel[ic.Stpofidet itte in/fitnendiu.tU tjo !,r '' t
ture tommuni non jfečlat.pendente iudicioproprictatuinpl
je f tene defendirur.

Idem ticlicn. epi jope, fr archidiac.

Norman.

C Vm veniffent c  ad apoft. fed. archidiaconui”)
chimundia, Sc  procuratores Eboracen. archieP 1
fcopi:cx pattearchiepifcopi fuitpropofitum.ipie 1 ! 1 ®
ftituiio perfonarum, & cuftodiaeccleliatuni vacati^
ad eum in diorcef. fua fpeflat, tam de iurifdiftio^ .
communi, quam de cofuetudine generali, veriiml. 11 :,
dan, pridcctftbres ipfius quibufaam archidiac.Rf ctl
mundia; tam inftitutionem,quam cuftodiampef°”
litercommiferunt: [ ‘ fr-]-]  Intpr aliaveroarch'“‘

co. c  ipfetefpondit, f  quodatchiepifcopustai’ 1 ‘

ftirutiones,quain cuftodias,non jicrfbnaliterareb 1 ^
cono, qui lune erat, fed perpetuo de confenfu cap 11 ^
archidiaconatu reali conceftione donauit.Cdnii 11 '
archidiaconatus iplein conrinua pofilllionc.tai'’. 1  .
rum , quam aliarum libertatum multorum aid
fcoporumSc archidiaconorum temporibus esd 1  ^
če archiepilcopus fine conditione S  qua!ibctcont
fiftet ipfum eidem,poft concellionem afleruit,‘l u<, , 11 .
pfttm conceflerat inftitutionibus 5c cuftodiis
tium ccclefiarum exceptis . Jpfe h  vero tiinea** ,
negaret exprefse, cimi nondum effet archidiJt 011 .,^

‘ polTeflioiicm adeptus, vel inipediretur k  P 1 ’ 0  ^
fjftum cius.vel diutiUS difterretur; refpondi 1  J^ ( .
non folum deillo, fed dc omnibus reditibus
ret qucdiibiplaceret: [ 2  frif-]  Nosigjturint tI, |]lf .
ti fuimtts archidiaeonum efle in plena libertf 1  ((
iufdem archidiaconatus po/leffionctueuduffl!yjp,
probatum legitime fuerit ex aduerfo libenates

las arcbidiaconis ab archiepifcopis perfonalite 1  ^
ante, luni' ped. 1 - t

conceflasicum in hoecafutam ante,qua
pfa etiam concdlione archiepifcopus vas

retin'


potuerit ličite tanquam (bas, vel doneč Iegiti 1 ” 1 !
baturn ftierit eafdem libertates archidiaconOO’.

pl«'

abin'

rafte . Sed in hoc caftffi conceilio illa f^ientrci n
chiepifcopo nihil iuris vel vtilitatis acced« ct ’
nos vel ad petirionein Eboracen. ecdelis. vel
ipfos fuper hocarclridiaconatui confulefntis— 1 ( j.jx
terutruni ipforum fuerie legitime apptobatum ^i-
diacono fuper libertati bus ipiisili ncutrum.alf
fcopotilentium imponitur. vrnil 1 '

[ 1  Edifibialiorum tempere retinentet.fr llbtttir f
blabat tldees .vtentei eijdren. ltatj f  ttrchiepijleplte lf u '  ; ^
clefia modo preesi.VV.de Ql isti lit 'puondam arv.ili'-'

Ulit adprecei melj ta recosJar fi.rtgh .uinplousm del’-
citdi eoncejiit. tr co iu epijtopurnpolleieiio .ftbt ^
tjttam Jiids. -A d boe autem arcliid Rithcm.rejpondilij' 3

a fralies.  b al.ita.nec.vet.  c  C
d incmr.ibua antia.tam deiure.  c  tlet.  t a-U 2
di.em.  g contradicliene , b ide.-n.vero. 1
Jc irnpedtret.  1 eajdem hbsrtatet.  ni ip Jt u.

3S9 De concefTprahend.&ecclefnon vacantis. 390

ihcljta rtcor dat ionu pri m tu IT. rev <y(ngti& apud Cetr/eolum
Jedrn epijcopafem vellet de n ono crf ari. cjuiaev hoc archid.Ri-
them. Udebatui trest ipfe a bo. m\ T.archiepijcopo E bor a sen hu-
nilitšrpoi/utauir, vi in recompenfation etn cuiujdam p ar m
<JM (iibtfabebmur archidiaconatki memorato eipr&dithiš con -
<ed:retdignitates.arcbiepijcdpxs autem annu.it dignitatespre-
ubiupoUulantit.]

[ 1  Su.perhocauteraparsreplicau.il aduer/a, cjuodfira
dtuio velabiv.ratio archidiaconatui no?) mcerefper hoc tamen
trebi diaco »o rcpetendi faculrat ad e/a pl a: fed archidiaco
^ liber tat es tllcvs fc non rcpelerc dicebal > eum eU libere Jicut
fdus.Cjv.ando irerarrtpuil veniendiad fedem apojiolicam,vte-
ietur, <fr earumpojjefionegaitderel. Sed & contra hoc iterum
dplicabattir , cjuod zde/n archidtaconus in otiadam cedeji a fui
* r chidiaconatus non per archiepifiopum inffitui poffu/ajje.
H tališ iu(hrntiopertinebai a d ipfum  , elfi ipfe rune ip far um
hbctidfum pojfefiioncgaudern. ad cjuod archicpifopus ipfe rc-
Jfondit , aubd per archiepijcopum non inffitui, Jed' conjirmari
P°tins poihilav.il) Itcet cjuodJeipJum infhtueret, incongruum
'Uctur.]

CAP. VII.
h ad cjtiem Jpečfat cotlario dignitaturn,fcipfum^infhtitcre
tonpoteff.

Idem epifopo Trsce/J■& arcbidiac.PariJ/enJi.

C Vm rt adnoftrajiv.&mfra.Illud atitem nolumus
. vos ignorare, quod poIrquam M. fuit obbas effe-
V b  cuilcdiam de iure non potuit obtinere: quia
Cu ^ratione abbatisad ipfum pertineat donatio tam
tl iftodia:,quam aliarum dignitatum,acetiam pneben-
; n ecdefia Patranen. cuftodiam iplam, recipere
Jon potuit a feipfo.Cum inter dantem & accipientem
jHeateflediftin&ioperfonalis:fed nec abalio >ciim
l!ls conferendi alius non haberet.

D  £ C O N C E S S I O N H P K AE-

bcnds,& ecdefia: non vacantis.

TIT V L.V S VIII.

C A P l  I.

fiienterin benepcium viucntu .deponeniuc eB.
Gebfius c PapaadRo.

Q Vi d  inviuorii^i facerdocumlocoponun-
tur.hoc ipfo funtab ccclefinftica commu
«ionepellendi,quo Te paffi funt fucceflores
viuis facerdoribus adhiberi.

j CAP.  U

i_ ^tftianon vacanriatonccdi vel promitri non debenf: fr
d, ^nntnnttconccdidebent intra fex mct.fer.cpiibtc! elapfii
f ;ph. aieapitnlum.fr e centra, dem Hm ad proximum Ju-
TtTn  dmoluiturcodatio.

\ v  Er Concilio Lateranen. e

.*'*/• ecdefaftica njinifterii,feuetiam benefi
tn, a clJvc 'tcdcna: tribuimtur dlicui, feu promitran
wcent; Nedefidcrare quis mortem pro
cat,, r j in cuius locum & beneficitfin le čredi
. enirti iri iplis etiam legibus

fc#,: “"'■ffunim
‘.»učni

Vir™ an 'inadu'rfione iudicij, li locum in ecclelia

Iti. IlirerfliAnif . I.aUuiI'  mtofn tild

1  mueniarlir' inhibimni, turpc e(l,& diuini

PnJ" IIri , fitcccflionis cXpedario habear, qnafn ipfi
tiEn^S^milescondeiiinarecufariinr. Citm vero prx
jH lv !cct,e £ a ^' c as.fai qbfcti&it otHcia in i!iqua'ec
i Qt ic ® re £°ntigcrit, non diu inaneanr in fufpenfb,
'v v al rxmenfesperfonis, qux digne ad nrailtraie

ut  in 3.con,pil.  b irJhturui.  c Tivnome-
f 7  ’'"jiripno.  d fap.r.md.tie.in e., mpil fr c.e.
> WTdp l .- t :‘ ne  f*bJHexand n I.c .a.
M,,, '■ c .‘ m P‘Cfr cencord.tr ConaJ L .:ienr fiff.

dtcretiK/t rclnttur, fr c.deietjan-

valeant, conferantut. Siauternepifcopus vbi ad eum
fpectat, <* cohferrediftu!erit,per capitiilumordme-
tnf. b  Qnod li adcapirulum perlinuerir, Sc intra pra>
feriptum rerminum lioc non fecerit, epiftfopus fecun-
dum Deuin hoc cum religioformn virorum confilio e-
xequptur. 'VelE omneS ferte neglcxerint,metropoli-
tanus de iplis fecundum Deum ablque rllorum con-
tradiftionedifponat.

CAP. III.

Tlenefma vacantia conferuntur non cL-sItftire appellationt
lliorahi /JinLur promijja fuerant ant e .ejuam vacarent.
Alexander 11 lEbormen.anhiepifccpo.

R Elatum c eftauribus noftris: & infra- Confulta-
tioni tua: taliter rclpond. quod ciim in Lateranen*
iiconciliopromiffiones faftx de ecclefiis nonvacan-
tibus, bnt calfatae: prxtextu adpellationis'eorum ,qui
diflris promiffionibus innituntur, oinitti non debet,
quin ecclelia:, eum vacauerint, deperfonisidoneis oi-
dinentur.

CAP.  I 1 I I.

Si feribitur ei, ad ejucm Jpelfae colJarie , dat o executore ad
prouidendum per p.afentatianem literarv.m toHaton faliam,
adficitur prabenda : ita quod cotlatio alten faCIa non tenet.
hoc clieit fecundum verum inteUeCf um. Vide cap. Ji capitulo .
eod.tit.cn vi.

Innocentius 1 1 I prtpefeto fr capitulo

Cameracen. 1

P Rcpofuit d  nobis T. prcsbyter,qubd eum C. Pa-
pa prsed. nofterpro receptione iplius infratrem, &
adfignatione pracbendz addonationem vcftram fpe-
Aantis in ecdefia veftra proximo vacatura mandatura
apoftolicum vobis deftinaflet, decano Renicnfi exe-
cutore conceilb , decanus ipfe vos conmmaces inue-
niens: ipfum de prabenda primo vacatura in ecdefia
vcllra, qua: ad donationem capituli pertinet.audori-
tateapoftolicainueftiuit: [ '  dr-p] Sed eum praben-
da qua ad donationem veftram fpeftabat ,in ecdefia
Cameracen.vacaflet,cam alij allignaftis : [ t  dr.p] I-
dem [autem] pradec.noft.quod ab eodem decano fa-
dum fuerat.ratum volens haberi, collationcm prs-
bendafaftam a vobis penitus irritauit, &eum de ipfa
perannulum inueftiuit. Licet autem intentionisno-
ftranonfit inueftiiueas de vacaturis fadas contra ca-
nonuminftitutaratas habere, quifecundum plenita.*
dinera poteftatis de iure pofiumus fupra ius dilpcu-
fare: e  adtendentes tamen quod idem prcsbjter nori ,
de vacatura, fed de vacnnte per pr.xd.npft fuit inuefti-
tus, vtporequa poft caftationem concefiioiiis a vobis
fad.-e inteMigcbatur vacaie rmandamus ,.quato.nus a-
moto ab ea prabeda quolibet d< tentore.eam ipli curn
plenitudine honoris cahonici adfignetiš.

[ I Scdttcmipje deranta n.orte prauentuc, in nerodo ipfe
vleeriuc nonporuiffetprocedere-d]

[ 2  funt autem propter koc idem prcsbjter ad eiufdem
pradeceJT- nolfri prajtntiam at.efiijfet, fiate cx liter u eitu no¬
ht. i.inotutt.  J ^

CAP.  V.

SemeBre ad eligendttm feu conferendum a iure prafexum
non citrrir /egitimc impedtto.net incipit currere.nifi a die no-,
tttia z a anonu. boedutt. EttBtextiu multum aue^ahilu fr

put! idtaritc.

'lijem T.JknUd M i n V-a laudi.te.car.
apoB. Jed. leg.

a in godite B vrba'ta i: a: vbi ad eum fpellat coUatio.  b
ordinent ui.  C Cap.;p. eed.rit. de appeU.tn r tomf.it. fr poli
( o.-.ctf.I.diter. par.sf~ 7 .ca 7 • ^ (etp.i. tod ti r . in 3.10/npil.

led.Fciclert' um 1 onfil. 209.  C “De hoc ariic'u,lo i vide EeUnu/n
in c.pojhštas! i*). Ds tejiript .verjlcjuarttis cafut. ^ d de not M'
hv.tus locifCjuibtu dcilarai urgldjfa in verbo drjpenjare.

n z

39f Decret.Greg. Lib.

Q Via *  diuerfitatem corporum , diuerfitas farpe
fequitur animorum: [ i &•)•]  Conquerebatur
jnter catera Eboracen archiepifcopus ejuod cum ad eu
in eccletia Eboracen & aliis iuis ecclcfiis collatio per-
tincatprzbendarum, tempore fufpenfionis ipfius , Sc
poftmodum etiam quidam prstereius aučloritatcm
feintruferunt * in ipfas: [ - drq.] Mandamus,qua-
tenus eos , qui prabendas vel dignitates ccdefia: Ebo¬
racen. vel aliarum ad donationem eius fpedantes prx-
ter aučloritatcm accepcrunt * ipfius,ad eas refignan-
dasmonitione prsrmiila per excommunicationis fen-
tentiam 8 c fubtračlionem aliorum beneficiorum non
obftante confirmatione a fedc apoft. obtenta fub for¬
ma ccmmum, quxconfirmat benebcia& prsbendas,
iicut iufte & pacifice poflidentur: adpel.re.compellas:
Nififortc aliqui eavelfpecialimandato apofc. velau
čloritate Lateranen.concilij ab Eboracen.capitulo fint
adepti: Sic tamen, vt tempus fulpenfionis in fex men-
fibus nullatcnus computetur: cum iila Laterancn.con
cil. conftitutio contra negligentes tantum fuerit pro-
mulgata:& d  tune fivoluerit,non ramen valuent ar
chiepifcopus ipfe in confcrcndis prsebendis vti pro-
pria poteftate:'aqua Sc fi fuerit « fua culpa fufpenfus,
non tamen ad ipfum capitulum exilla culpa prsben-
darum erat donatio deuoluta-fed ad illum tempore
fufpenfionis f  illius,pra:bendarum donatio penino
bat, auiprarter eiusdefidiam & negligentiam poterat
protbendas donare. g  Tempus etiam quo ad apoft.
fed. accefltt, Sc apud illam permanfit, vel receflit ab ii¬
la, intra fex menfes nullatcnus computetur. Semeftrc
autem tempus non a tempore racationis prarbendaru,
fed notititc ipfius potius volumus computari.

[ l r Hfe plenirudo etcleftaftsca iurifdtttionts in plures di-
fpcnfata vilefceret y fed in vno potita collara viferet, apoft. fed.
rLomtnsu in B Petro vniuerfarum eccleftarum fr cun(forum
Chrifti ftdelium magtftertum contulit fr pr tm at um : aua re-
testa Jibi plenitudtnt pote fiatu ad tmplendum Uudabilius offi
ti um p.iftorale y ejuod in omnibus tam ionftituit y eam debirritem
vntlros in partem folicttudtnu euoeautr y ficut fuum dtfpcnfans
okus frhonorem in aliosivt nibil ftio tun fubtraherer,nec iurif
diftionem fuam in aliejuo mtnoraret. Cnm autem ex fufcepra
au Storit atu offieto tamfingulu ejudm Jingulorum mater tufta
petentibtaj uftitiam n ec po f it nec debeat dcnegarc.cum iufti-
tia friudicium/it praparatto fedu ena : not vjut ad eita regi-
pjen fumta , licet immertti velinfu/ficienter ajfumpti , fratri -
kta fr coepifcopu noftns ad nos damanttbta non po/fumta in
tuftitsa non ade/fe, ant tjuod tufte poftulauerint non audire.
nefiforte circa exhibendam eu tuftttiamfuernntu inuenti re-
gnif?t y ipftCjuoaue negltgentcs inueniantur in reddendu vicibta
fubditorum  , fr commijfam noftra fohcitudinu partem minut
Uv.dabiliter execjuantur y Ji forte ejuod abftt nos viderint vel
declinare a ture y vel non audire tufhtiam poftu/ames. Hac au¬
tem ratione dtligenter induSti y  vementem ad uApoft. fed. ven.
f.n. Eboracen archiepifcopum benigne recepsmta y fr multiph-
tes curauimsu etta ejuerelas audire.

[ 2 , £r m hoc fr in altu iurt ena non modieum derogaue-
runr , cjutdam etiam in ejuafdam abbatias dtoc. Eboracen. poft
interpoftram ad not appellarionem irrepferant.ojui ab eo nec . on
firmationit murnu nec btnedifttonu gratiampoflu/auerunt Vo-
lentes igitur eidem archtepifcopo per tua fohcitudinu induftria
proutderi difv.per apoff./ed. de fr a noff.con.  ]

CAP. VI.

valent liter a ad betieficium impetrata , ejua dealteritu
toforata jaili po/fefione non factunr mcnrioncm.boc dititjecun
dum verum fr cornmunem inteUeffum. Et eff textta multum

3  Ca.2.eod.tit.in j.compil.  b hinčdifces^cjuti dicaturin -
ttuf*a:de Cfuo vtde Caldertnum t0nf7.nt.de verb.Jign.  C re-
cep«rtnt.  d fodex barbaru it a:  fr tune fi volutt non tamen
valut t, fr c.  C fuit. t ip/isu.  g Vide l.pupiLsu .jf dc pri-
Qfi.creii.fr l.gr auijf.de hn^ui notanfam .

ur. Tit. vin. 391

tUegnhiiu , & hatut materiant (juorrdiantm: Etfuitlictfi
multum /ubrilit.

Idem Biljilitn.  1  tpiftsp ir tbba.SMtrit.

Vm £ noftris fuerit olim auribus intimatum,
Vv quod pr*pofiruraecc!eiix Lauianen.temporetan
to vacaflet, vt fccundum ftatuta Lateranen.concil ad
nos effet eiufdem donatio deuoluta:epifcopo 8 c cano-
nicis Laufanen. mandauimus vt prspoiituram ipiant
thefaurario Laufan confettent quibufdamfuperhoC
euecutoribus depuratis : & infra. Verum prefaticp';
fcopus Jccanomciliterisreceptisprepolituram pridi-
ftam non vacaredixerunt, quia licet ille v qui prapofi-
tus fuerat, in epifcopum fuiffetadfumptus.adipran 1
tamen pripofituram poftcofecrationcm fuam d« 1111 ’,
fuerat ab ipfis canonicis eleč!:itj,& eam ficut anteap«
fidebat.Quoddifti exccutores dicentes cotrarium®"
iuri,ipfam ptspolituram deiurevacamemauclapod’

pratfato thefaurario adfignarunt:[ 1 &•)■]  Audi» rl '

gitur fupet hoc datus anobis.demandatonoftto^'
cremt, vt quod a memoratis executoribus faftu»nf**
tat obtentuliterarum no(lrarum,eo quod pet falfi' u *
geftionem, Severi fuppreHionem fuctant iinpet« 1 *
cum prapofitura iila non vacatet de fafto:quia t jl !
poffeflio plus habet fafti, quam iutis, haberetut
tum Se inane.Nos vero fententiam eiufdem ratai#» (
bentes: mandamus,quatenus nifi prediftusepifc°| g j ,
fufficienter ottenderit. qubdvelex indulgentiaft".^
poft. (peciali, vel ex  aha iufta caufa Se necelTatia b
poft confeerationem fuam ptapofitura concefls1 “
rit memorata, ipfum ad refignationem ipfius
te noluerit)compellatis. Deinde Laufanen.capu ul [(1 ,
ad confetendam eam thefaurario fuptadifto dilԤ
tiusinducereprocuretis. t f

[ 1  ln cuuuprtfenti 4 cumprtiilhi ir dlid fuiftnt r' r ^(
dum fubdidcem noffri rcUtd, nunciut pdrtU ddutrfdffl^
qusdpolfcjudm dominu. fuu* Sedun- epifcoput, quiprtp'^
fuerat Ldufdntn. fuirtn eptfc.pum coh/ecrdtui Ldufd ,ilf "  ,>
pitulum ir prdp.Jiturdm iUdmiterum cdncejfithdbtnM \
hoc vtilitatern ecclejid fua, nec ntn irunticjudm cefdttd
attendentei Eptfcopui Ldufdntn.videnj cum plurimu . j
lem ir necrjjdrlum ccdefia fua , tjuod a  canonicii fuup
fuerdt fuper hoc approbmit : cul tdntjuampropoftto d t* r \ ^
etiam thefdurdrio eff honor impenfut . jdcmoratuJ vtT ° rtr ftl
faurArhu poffmodum ddccclejidm Rom.dccedcnJ.fc f*?f .r

^ aua. JO + u  . 1  e..  .M ul. nad A  tM A CatlOlltCtS  ’' ‘ Ji

omnia cjua tam fuerant ab spifcopo quam a

■d-

bu prapofituram illam vacarc fuggcftt,(juare fuper
prApojitura fbi literat impetrauit a nobu  , (juat nulld eX  p
proponebat e/fe per veri fupprefionem & fatfifuggw ,9n<
tentiu: nune tus pro parted. fui Sedunen. vtilitatern^ f

tem^confuetudtnem allegans,(]ua thefaurarius fi*pp re M er
contra vero partu aduerja nuncisu proponebat fr rA  . ( j
multu prapof turam illam vaiare montlrabat , fr v * (  r ( ^'
thefaurario Laufanen. autf. fuperioru ad <juem f» erii ^ ’,
dumftatuta Concil.Lateran. donatio deuojuta,conccJjJ ^

tione m fuper multtplict mouflrare conabatur, jaod u
dun. cpi/copus adprtpoftturam Laufan. a <] u *f uer * C ^ji0 f
men epifiopatiu affumprus^pofi confccratior.em
ehgi potuiJJet,cum fuper hoc et faerorum c * nonujrf "‘j tfie if'
repugnent. dicebat etiam prapo/ituram tdam dltarA /g
čare, eo ejuod tih cjuorum etat donatio eam .i/furopto jj t
pum concedere prafumpferunt, cum fecundum fot ata
pradičh\cjui receperit y debeat quodcontra fairos
amitrere t fr cjut dedu/ajgiendtpo f eflateprtuart. ■
etiam multu ajferhonibus ejuod pro ipfi Seduff.
tasjConfiittudo fr nectftt/M,quM nuettu eius tn cAUj*
dtum aUegabar y mir.imc faciebant: cum P 0!,lU

wv " n 7^,iy

fujfragia y ejuam fua caufa vera fhbftdta
cisti cimpetebat vt ejuod a fupradidu tudictbui

a al.ira Bdftl eptf .al ira:Baftlien . fr

fr c.  b Cd.g.cod.cttutn i.cornptL *<•*

39$ Deco*iceiTpr#bend.&ecclefnon vacantis. 39+

obtentuliterarum nofftarum dtgnaremur auc. ap. cmfirmaie,
*b ipfaprapoJitura.d.Sedunen.epifcopum amouere.~\

c a  r. vil

V bi con ffat bcneficium collatum per habentem potcsfatem,
per ncccptionem abturationis <& renunciationis, mn debet pef
fifio ret ar dar;.

Idem archid.  a Richemnndia.

P Oft eleflionem Scconfirmationem cpifcopi Elicn.

vacantcarchidiaconatu B.ichimudia;,quem tcnuc-
m,Eboracen. archiepifcopus cum tibi prcpria libera-
liiateconcefiit, dans Eboracen. capitulo in mandatis,
Tt te in archid iaconum recipcre procurarent:cuius no
lucrunt mandato parere: quia prardcc. noft. intcr ali a,
<jux dccano & capitulo Eboracen. fuo priuilegio no
'timrindulfifie.ordinationcm cancnicortjm lcu per-
fonarum libcram elle dccrcuit, vt videlicct idoncaSc
1'oncfta perfona,cui archiepifcopus vacantcm in ec-
tlcliaEboraccn.prrrbcndain vel dignitatem duxcrit *
confercr.dam.fccundum antiquam ipiius ccclelias con
^ctudinem pracfentaretur dccano Sc capitulo liipradi-
^'s.8c infra. Siquis c contra confuerudincm liuiuf
*odi in ecclclia ipfa ellct per aliqucm introdučhts,
nt epro perfona,nec pro canonico haberetur. Quod li
3t diicpifcopus intra terminum Latcran. d  concil.fe-
' u ndum formam priferipta, perfona; idonca: non con
liceret dccano & capitulo aufdor.apoft. iuxta e
■“(dctnconcil. ftatnta conterrc . Cum igitur in literis
*tchiepifcopi direftis capitulo,dc dccano tnenrio nul
l, tctius haberetur, per cuius manmn debebas in capi-
inueftiri, eius mandato cxt:tir contradiflum : Sc
' n fta. Ipiius igitur inftitutione propter pracmiflas ra-
1 °i'« a capitulo reprobata.ipli intelligentes archi-
"'»conatus donationem adeos , tam auftor. Latcran.
r°' lc d.quam indultifibi priuilegij dcuolutam, R. de
j n do Cadmundo ‘  illum vnanimiter contulerunt,
“tttftientes eundem de ipfo , Sc folenaiter inftallan-
hocdfu veto temporis prafatus archiepifcopus
tj cfignationem Sc abiurationem ate faftam, Sc fe-
a ‘ nj m ab ipfo,cidem 1 L. archidiaconatum contulit
p.. tc dičluin: qniarchidiaconatum ipfum, tam ratione
J^Muam fecundi conceflionis, fibi aflignatum,
tj^ apoftol. petiitconlirmari: [ * 1  dr-TO Quoniam
tbri tk n °bis archidiaconatum pracdičdum tibi per
jt Otsc ea.archicpifcopum primitus fuifle concefTum,
„ t J u “d inftitutione fadla per ipfum , fecundum iuris
t Jll lnc, 'i minime reprobata, archidiaconatus non va
tpjhiion potuitncc debuit in alium rite transfeui:
trJ? 0Iito  R~ uui contra iuftitirc regulam in archidia-

."'otato R.qui contra iuftitia regulam in

alterius prouehi fe confenfit, fuper eo duši¬
ta "'entium imponendumdententialiter dccernen-
V ^nftitutio fafla per archicpifcopum de te fortia-
»tttj.'ftuin Exinde / ii fliper renunciationc,vel ab-
V sl  ' 0 »t,vel aliquo prarmilforum aliquis, qui velit Sc
t(t(jj 53 d ue rfu s  te quicquam durent proponendum:

[ t Poterit iudiciavio expcriri.
f 'ddeuitu obieflione; ex trd; ne tali ter rcfjrondebas t ejuod

mentio in literis arcbieptfcopi direfhs capitulo ex-
M ifff*  non e JT et  > nou  tam e n ob boe exclufu* ut deri po ter at
'~ddieri(li prat ere a cjuod fi etiam ca fecijfesfer ad-
^ tamen tiutm tibi obtiči non poterat cum'effeflu  , cui
^ fuper ipfi arcbidtaconatu ejfetflev ti um tmpenen-

Vprobara inSfitutione tua tibi reHitutio facienda ex
!S tduerftjiiditio fatta & ftpius repetita often -

^fpfenamcji
Tkfa,  fV

ipfe namejue R. interrojatus in ture cx ouo tem-
Rtchemur.dijc Jibi per cap/rulum fuerit
^nH^iHjpondit tjuod circa feffum ^4fc en j Jonu proximum
\^c*»iplcrctur. Cum igitur ex data literdrum vojtra-

^ ^ - --

ft' it a . j-compil.  b duceret. c inmultuan-

e  Eadmundo.

***. & K fib<Alcxan.l 11,6.8,

*‘ e *ifuie vero ,

rum conftaret arehiepif op um apv.d fed. apoff. conthtutum, &
in cis per nos antiejuurk im fuerit declaratum , vt tempu* ono
ad apoff.fed. accefiit, apie&tUamperrnanfir , vel reče (Z 'ir ab tpft
non ejfet infra tempus fex men (Jum computandumlic^uido on
[tare uicebat ternpm illudarcbiepifcopo mintms concurriffe,fed
fi etiam quadricnmum effluxiffet,Jicut etiam prioris retponfi*
fed pccnirem vltimo pr opojni r pan aduerfa auod ex p ort e tua
de iure fen diccbatur > cnmettam tune amputjfet iterad fed *
apoff. venieadi, licet illud non fuerit continue profecutu im\
pedimentis muhiplicibm retardattis jnterp*eta r io refirtpti ne-
flriad tempu* etiam buius pertinebat 3 cui poftea prsfiriptio
nocere non poterat in exilio confiituto .]

CA?. VIII.

Tfeccpto in canonicum, tenetur capituhtm prottidere > quam
cit o facultas fc obrulerit .

Idem C.canonico T ridentino  3.

C Vm fuper b  quxftione Trideii. c  pnebenda::

[ 1  &-T-2  Cum autem conftet te in canonicum
Triden. d  eccieli^ fuilfc rcceptum,licetreceptioncm
tuam faftam contra La teran*. e  concii. pars aduerfa
proponar, quia tamen probatum non cxtitit, ncc ipfi
canonici videbanturtibi hocopponere poffe de iurc,
quifc fatentur tc contra llatuta prxfati concilij rece-
pifle: Sentcntialiter decernimus, vttibi,qu'am cito fe
facultas obtulerit , prxbendalc benefkium in Triden.

• / eccleiia conferatur:cum ex quo receptus es in cano¬
nicum,non debeas carere prxbenda.

[ i £lu& verteba 'ur intcr te ir epifeopum ir canonico s  T ri
den.ru ir procuratores p ar tis alt eri m in noffra ejjetu prafentia
cofi i t uti.u ob is H.car.dedimtu audit orem ^coram quo pro tefuit
allegatum cjtsod cum bo.me. O. Tride. epifcopus patruus rute*
ab apoff.fed.reuerfu*) Triden.canonicos rogauij)et>vt te recipe-
rent in canontcu.ipfire receperunt,niilla prima vel fecunda h Or¬
bita mcntionc, qui ab illo tempere vpfc nune locum in choro &
capitulo habuifii , ir domos in ipfa canonica tibi afignataspof+
fedifli. Procuratores vero partis alti mu refpodebant cjuod cum
in Triden. eccl cer tu* Jit canonicorum n um er u*^ nos e; manda -
uimu* vt R Jubdiaconum in canonicum reciperent J\

CAP.  IX.

Sibabens prabendam^in eadem e celefa recipit dignitatem-
cum probenda } vel afiam pr&bendam.vacat pr im a: %r ejuanuit
a fuperioreJibi confirmetur , tamen valet impetratio per alium
fačta de ipfa. etiam vacito de poffe f ione alreriu* : Cjiu colorata
*non ejf.h.d.fecundum vertcminteUeffum.^Panor.

Idem cpifcopo ir magiflro P.canonico H i Ide fen f.

L ltetas S  vcftras accepimus ,quod cum pro Dde-
ricovobisfcripieriintis vteum de pribor da vacan-
te fančti Vhifcardi Bremen.quam diccbat ad c. -uatio-
nem noftram fuilTe iuxta Lateran.concil.ftatuta deuo-
lutam,curarctis aučtor. apoft. inucltirc:[ ‘ ir-]■  De
fafto[fuitjpropolitum coram nobis, ll  quodH.prac-
poiitus quondam limplex canonicus emfdcin ecdeli.t
de ipfa * in maiori eccleiia in canonicum eft elcflus,
8c poftmodum annifpacieeuo)uto,in iptaecclelia lan
Sli Vnifcardi in prspofitum eft adfumptus, priorem
pratbendam nibilominus retinens:quam in ipfa ecclc¬
lia tune habebat: [ 2  «žr.'f.] Sed prspofitus allegabat
econtra,qu6dcrat ex confuetiidine generali,quod v-
nus in eadem ecdefiapltnes liaberet prabčdas,8c cum
archiepifcopus Bremen, pripolituin ipfum de pnpo-
litura in plena fynodo muelhret.tam prarpolituram .1-
lam, quam pribendam ei de kj  canonicorum confir-
mauitadfenlu: [ 3 ir-J.']  Vndecum vobisdubium vi-
deretur , vtrum cum aliquis de vna pramenda eligttur

® 'rridonen.&L.ttAiidctn cantnicu Tridonch.  b t.tcd.
tit.tn 3 .compil.,  C Tridoncn.  d Tridon,  e
teran. conc.ffatuta.  f Triden.  g Cap.b.teA.tit .in i.compil.
h nobu.tegiturin anricj.ir ita etiam habeturin antiij.compil.

1 In omnti/ue anritjuu ;ra:de ipfa in maierii ecelejia caneni -

c umefleleflM,  k communi.

a i

$S5 Decrct.Grcg. Lib.

ada!iam,ftatim prior vacare incipiat,an perfcritetiam
^ebcat adiudicari A  cidem, ati propter coiifirmatio-
nem huiufmodi, quac fiiperius dl exprcda, pnebauU
illadici debeat non vacare: nos confulere vojuiftis.
Ciini igirurll itacft prsbcndaillaetfi non defado,de
iure t&men vacare nofcatur: mandamus, quatenus di
dum prsrpoiitum, vt iiiam line difHcultate relignct,
adp.rc. cogatis: quam, cdm de fado vacauent, clerico
meir.oratoconferre curetis.

£ l St canontci juibu* fuper hoc fcribebammjd e.vtcjui no
tur Aren t, Herbert o prspofito fr juibufdam canonicu ipjiu* cc-
eiefut c um ipfo D. fr magittro H . atnonno ipfiu* loti in Huttra,
propt er boi pr&fentia conffirutu* fic fuit.~]

[ 2- Er fuper hoc partcs con Centiebant. fuit etiamabvna
partepropo/itum,ejubd ipfc prapcfitu* praterprabendam illatn
altam prt bedam habebar prapcfitura connexam. cjuam i nji eta¬
tu* efi ejjeprabendam  . ‘Tratereafuir allegatum de iur?>quod
ex cjuo idem pr s po firm de minori ecclefia vocatu* fuerat a d
m ntorem, pr ima pr&benda de ture inceperat vacare iux:a cano-
tmm intttruta: deindefuit exparre cleriti allegatum,primam
fuijje ordinat tonem etufdem ecclefia vt in ea tredecim ejjent
perfons.pr,ypofirtn ficilicer c um duodccim fiatribu*.qu& ordina-
tio nuUatenm firuaretur nifidiceretur, tila pr&benda vacare.~\

[ 3 Eos (jut fuper boe incjuiefarent eundem vtnculo excom
tnunicattonif attrittgens. vnde obiiaebatur clerico memorato,
cjuod propter hoc Jententiam exCommunications incurrijjct ,
Jed tpfe talon cotfirmationem interuenijje negabat, ejua ettam
Jiinteruenit ,ajjerebat earn non tenere de ture."]

CAP. X.

Tn ecclefiit non nametat u vacatio prabsndarum, feu canoni-
cdtuumpofitbtiti non ett: necfit ibt dcuolutio ad fupcuorcm ex
ttegltger.ua femettrt tn non proutdendo ecclefia de mimttru.
h, d. fr ett ca/Us notabilu.

ldcm epifi.fr archiepifiopo Papien.

E  X parte b  Haftenen. ecclefia: noftris eft auribus
intimatum , quod cino quacdam prabenda: in ipla
per quatuor annos , & amplius vacauifient, Haftcncn.
epifcopus quofdam ibidem inftituit <■',  credens libi
hocex Lateran.concilio licere. Inftitutiautein fcietcs,
non efle firmam inllitutionem huiufmodi, ad Medio-
lanen archiepifccpum recurrcrut:qui eofdem in cano-
nicos Haftenen. ecclefiac ordinauit, 6cin corporalem
pofleflionem prcebendarum induxit,capituloeiufdem
ecclefiae praibente adfenfum tribus tantum exce-
ptis,quife inftitutioni huiufmodi opponere curaue-
runt: T i fr -v]  Tandem vtraquc pars concorditer eft
*confdTa,quod m pr xdi d a eccleiia non erant diftind*
prabendx,nec canonicorum numerus erat certus.

Nos igitur intelleximus euidenter ftatutum Later.
e  conalij de beneticiis vitra fex menfes vacantibus, |
locurh in hocarticulo nullatenus habuilfe,ctfi fortc j
Haftenen. eccleiia canonicorum pateretur defedum.
vnde inftitutio per archiepifcopum,vel epifcopum fa-
da occalioue concilij memorati, carere debet robore
firmitatis Quia vero totum capitulum tribus exceptis>
pradidorum receptionem adfedat, ncc ab illis tribus
aliquid rationabile contraiplos obiedum ell &c  often-
fum:madamus,qu3tenus-fi Haften eccleiiafuppetant
facultates fccundii confuetudinem hadenus obferua-
tam.pradidos clericos pro canonicis faciatis haberi.

£ r -7 'res tllt drcebant eleiftonem debete cajfari>quta nec ept-
fiopu* nec archiepifiopuo fu prodi Hi de toncejuo/te Later. conci-
Ip/  tune in ordinarionc tl! a pot erant prafaram tetlefiam ordina¬
te ., c um vtertjuc. tr< a tempu* eu indultum a cat.one m ordina -
tione fucrit negligens fr remtjfu*. Hts vero alt era pan dicebat

III.’ Tit. VIII.


a a‘/tudi čari legi tur m omntb. manufir. fr pontturpro ati-
ferrt , cjuod fr {tria indt at t  vnde tolliges perperam in alitjuot
vulgatu > rt ad‘udi čari, in altu, aiduarj.; cjuod ett fuauiu*.
b Ca 7.ecd.rtr.tn j.comptl.  c conttitutt.  d tonjenjum.
C Later.tonal/ub ^ilex.l l l.e.S .

cjuod Hat in Hit ut to cpifcopi non valeret , mhiepifiofi
iuftitntio de ture val e bat, tj it od juta tempu* ciindultumh*
n one nifi a tempere cjuo lili dedaratum fuerat , n»n currtM'
Hit aurem vtrin% propojirit.’]

CAP. X \.

}{abenspotefiatem covferendt,poreft de ture alteritradertf*
tejlatem confcrendiprnrtum beneficittm,cjuod vacabit .

Idem epifiopo fr capi t lilo Laudunenfi.  a

C Cnftitutus b  ju prcvTemia noftra H. /ubdiaanus
ecclefix vedra: cancnicus lmmiliter int.imauii«
quod tu frater epifcope potcltarcin ei dediili facerdo-
talem conferendi prabendam, qux c  primoineccU*
lia vedra eflet vacatura;& Remcu.archiepifcopus tun*
apod. fed leg.vobis filij capituli d  audoritatenolh J
precepit, vt ciim prabenda ipfa vacaret, perfonamil'
lam, cui velleteam H. conferre, lineinterpofitionc^
terius perfona reciperetis ad lpfam: [ 1  fr .£.] QuocU'
camandamus,quatcnus perfonam illam,cuimenior^
tus H. faccrdotalem prabendam , cinn contigeriteani
vacare, e  duxerit canonice conferendam.linecont 11 '
didione qualibet admittatis : &: tu interiin fraterepif
fcope, prabendam huiufmodi contra formamconed'
doniš tua, confcrre alicui non prafumas: [ 2
Qu,ia vero conccdioius tales(d adconfequemiam t f :1 '
herentur) fieri polfent in fraudem canonica fand)°'
nis /, per quam prohibentur eccleliaftica bendih
concedi dne promirri antequam vacent, noluimi 15 ''
quod huiufmodi occadone mandati, quod grati ;JjTl
continet perfonaiem , fraudem adhibere volcntib^
iicentiaconccdetur X- ■*

£ 1  ^JJerutt etiamtdem fiubdiac.cjuodcumejfetai^r''.
fed.accejjuru*,tpfie Jibipracauens,adpetlauir, ne tu fiattr
epifiopefi forte tnterim a 'tejuam faccrdotalem contingcrtf
tare prabendam, eam n ulit conferres,pite vos filij capinih 1 ’ 1 *'
aperetu aliejurmprafintatum ad illam,mfiquem duxeritf rt '
fattu fub prufentandum.  ] .

[ 1  .A!:ocjui'i nouerii not d fi.n canceUario Uclten.
canonidi Par/fien. dedtjfie in mandati *, vt vos ad bac p* j
eccl. app. re. cona peli ant, in irrirum reducentes fi (jutd
pclia’tO’iem a prafaro fubd/acono ad nos legtrime mterp>j ,iA  *
contra contejfiionem fibi fadam de Jdierdotaliprabenda n0ttl
rint atcentatum.j

CAP. XII.

Lateranenfe concilium de benefidit vihaJex menfes y* :i
tibsu,ad epijlopatu* non extenditur.

Idem.

D lledus b  filius magifterG canonicusyeft crn ^
bis fuggellic, quod epifcopo vedro viam vidu‘ r
carnis ingreflo archiepifcopus fanda s Seuerini a ^
rens, quod propter negligentiam vfdram ad iplu^
rat eligedi audoritas deuoluta, in epifcopum vel ~ ru .
eligit eundem . Non igitur adtendentes, c;uod f3n  ^

Lateian concil ab Alexan.papacontranegligeutcs

diius.ad archiepifcopatunvvel epifcopatum non 0
cxtendi, fed ad perlonatus alios & minora ecc ^.v,jj
ca beneficia coartari, eledionem huiufmodi JU
cadauimus exigcnte.

CAP. XIII.

valet promifiio beneficij vacaruri.

Idem pri or i  i H ofiten fr fiuperim S.Frtdt.  j

E X k,  tenore literarum vedrarum accepimus,^ 1  ^
cum caulam,qux inter L olerieum cxvnap 3rC ^,
abbatem &.conucntum de Beilo ex alte ri

a Laudonenfi.al.Lauden.  b fap S eod.tst.tn
c al.it a jua pumo ejjd in vettta ecclefia vata'tira.  ^

tulum.  C tliam.  f in C°»c.Later./ub .Alex.l l fl

ti. co d. ad de fondi Trid. fejf.24. derefir.ca.19- S trl  $pri'
h fa.o.eod.nt in j.comptl.  i Phori hofi.fr fiop rl9r
di.al.it a: Prion de Ojen.fr Subpriori fi.hsdt vrstil*-
10 jeod.tit.sn j.comptl,  .^,#<5

397 Nefedcvacantealiquidinnouetur.

mfionc vertebattu ipfius: [ / &.'f  ] Didus clericus
poftlitsm contcftatam chartam cjuandam lnonacho-
rum exhibuir, continentem quoci primam ecclciiam
addonationem (nam lpedantemadlignarent cidem:
[ 1  & •)•] Nos igituradtedentes. quod promnfio pra-
difta non renc-t, vtpote contra ftatuta l.areran. * con
cilij adtentata: mandamus, quatenus mcmorata cleri-
cofuperhoc filentium imponentes, ab impetitionei-
pfiusdiftosabbatem & raonachos abfoluatis.

[ l Vobiiduxtmus commirtendam.']

[ a ‘Hihi/tmiHMper idoneos teffes probans ipjos počipro-
tnijlionemeius,licet potuerunt nollefibi cjucurpuam fiuper boe
oimonitifuerun t proui dijjc :ou ar e d iLlo s abbatem it raonachos
odafitpnar.dum fibi redditum x.marcbarum cogr cum inčian-
titpoftulal/at. fuit ex aduerjo rr/ponfitmrfuod rationepr ornifi-
!<mu hutus vtpote fačla contra Later.con. fiatuta, cjuaprobari
ferchartano e.vhibitam videbatur eos nosi poterar cinu.cn: rc,a.f-
firenubufihliis vero in contrartum fientientibus fiuper hocfuifi—
ftt hincinde dram nobis diutius diffmtatum, vos tjuid iurisfit
in hocorlicah dubirantes negocio ipjo vitemu procedcre volni
far, itorccfuper hocreciperetis n litra beheplcicitum voluntatis:
oobii humiliter /itppllc.lflu c 1 ruid Jitin bac p ar te agendi', m
vos dipnaremnr per šofiraš redclere Ut tras iertioresL\

CAP.  X I I I I.

Obligarurpril,:THi,qui prom it ur prosu dere cumpoterit.

(dem.

A Ccedcns t>  ad apoft. fed. R. clericus ftiam nobis
infimiationem monftrauit quod cum promiferi-
tis vos prouifuros eide in cccleliaftico bencficio cum
pollctis, ficut per literas iudicis delegati, inde confe-
dasliquidb adparebat: [ t &fi  ] Nos autem confide-
lantes ,quod aliud eft pralatum promittere beneficij
callationem cum poterit, aliud cum vacabit: cum in
TOultiscafibusfefacultas offerre poffet.in quibus col-
btiotion effet in expedatione vacaturi beneficij diffe-
l<.‘nda:inandamus,qu.':renus memorato R. (cirtn pote-
ntisjecclefiafticum beneficium adfignetis.

[ 1  Vos igirur id hačfenus efficere non curafiis.alJegantes
iudicibus , tjuod tališ pr orni fit o vos n ul Litemu obhgarat,
‘oio  ,uUreturejje iaefa contra Latcr. cone. fiatuta. tjuodpro-
'"'finem inhibetnon vre anus beneficij .]

CAP.  XV.

ci ad capi tulom rfir praldturn ,vt pralatum potejhu confercn
to ptnintt ,de vno ad alt er um lapfu tempom non tranfit: Jecut
Ptolatvs irtterfit, vt canonicus : cjtcia tune de capitulo tranfit
"dprolarum.nifidolom committat.hoe duit.it cil textses mul
'""s allcgtlilu.

Idem.

T) Oftaladli s c per fed. apoft.edoceri, vt cum ad vos
&arcbicpifcopum veftrum.fimul donatiopraben-
aiu ® ecclelis veftra pertineat,vtrii prabenda vacan-
s donatio penes archicpifcopum ipfum remaneat, fi
' J!r| intrafemeftretempus neglexeritis otdinare J Ad
a“°d breuiter r. quodfivos & idem arcbiepifcopns
_ lr ttempu; prsferiptum , circa hoc negligentes exti ■
ficut nec ab lilo ad vos K a nec a vobis ad illum
^‘dlasdeuoluiturconfetendi, fed fecundum ftatura
^"»a.concil. d  ad fuperiorem tranlit donatio:Nifi
^'^‘cbiepifcopus nen vt pralatus, fed vt canonicus
ius habt-at coferendi. « Et in hoccalu cum

398

^timpedieritjdolus ei fufFragari non debet.
CAP. XVI.

‘^trton poteftpatronat promittere fe prafentaturum ali-
h- benrjUiam vacatumrn , itn "c dure poteHatcmpm-
articjaam beneficium vacet.

Honorius III epi, r copo £r pupefito t »pitali
Camera.en.

C :  Vm dilečba in Chrifto bila comitiffaFlandren. *
/fecent promidiones de nen vacantibus benefi-
ciis ccclcfiarum, in qtnbus ius obunet paircnatus, &
| donationes eorum m manibus pofuerit alicnis. Man-
| dainus, cjuatenus id irritutn decernentes .inhibeatis
I eidemnelimiliadeccecero adtentare prafumat c .

nj tr  q 11  c S ir nune contra Čohal Trid.fiejfi.14.de

^ Lia.r.eod rir.tn 4 compit, C (Ja c.tod.tsr.m  +.

' /db attex.l I T.c.S.  c Vtrum douara nmbafiato-
fa* at torom tucro .vede vatla: opi.nro.rn l fr verofi-Uctil

° 1  jJJ»i.Srat.it in l.tpui fropno.ff.de proew.

NE SEDE VAGANTE
quid imiouetur.

T I T V L V S I X,

ALI-

Ni

CAP.  I.

TJacante Jede fiatu..t eiitt mutarinon debet.

Innocentius III .prion ir conuentui  c
Glafton.

Ouit d  ille, qui ferutator eft cordium, dr ra-
gnitorfiecretorum , quod licet C.prid.no. eede-
fiam veftram erexerit cathedralem, ipfam Ba-
thonien. ccclefiavniendo, Ec idem effet epifcopusv-
triufque: quia tamen hac vnioadferebaturavobis in
graue praiudicium Glafton, ecclefia: redudare.cum per
ipfam dilfolueretur -religio, & fraudaretur cleemofy-
na, & hofpitalitas tolleretut: nos ad releuandum ec-
cleliiveftra ftatutum coepimus intendere diligenter:
[ ' &-J-]  Vos autem poftobitum Bathon.epifcopi hu
rriliter pofttilaftis,vt quia tempus aduenerat,quo fine
fcandalo eedefi^ veftraEruinapoterat releuari, e  cnra
& Bathonien. ecclefia id ipfuin pariter poftularet, rex
quoq; cumregnimagnatibus,& quidem epifcopi cum
multis abbatibus depofccrent illud idem, vt vnione
pcmtus difloluta, menaftetium veftrum reduceremus
in ftatum antiquum, ftrb abbatis regimine gubernan-
dum. Adtendentes igitur,quodepifcopaldedevacan-
te,non debet aliquid-innouari,cum nonfit,quiepifco
pale ius tueatur, maximene plus fauiffe perlona, qua
ecclefia videremur.fi quodeo viuentecocelfimus.poft
obitum eius fubito mutaremus :petitionem veftram
nequiuimus exaudire auftoritate pradida indulgen-
tes /, vt cum Bathonien.ecclefia de prafulefuerit or-
dinata,ius veftru apud fedem apoftolicam profequen-
di facultatem liberam habcatis interim autem fub cu
ra prioris idem monafterium gubernetur. ‘

[_ 1 Et puir.iarn abjbnum videbatur  , vt /ubite p.milri e-
uaiHaremu* in hacpatrefiarutum , cum et cjuanrutircum Deo
pojjumm deferre velimue.ficut it voluniue ,quia eptantum
cum Deopoterunt nobis nofiri defierent fiiceejfotes fitnuicem v~
nione manente.fie de cateru dijjofiuimus  , cjuanttimtfc bo. me.
Sanarigo Bathonien. epificopo dtSflicertt fieejuenter, ob hoc ad
Jed apofi. laboranti tjuod J ar ur ecclefia ve/lrts videbatv.r m me¬
hur releuatui . Vnele po fi diuerfos trači atus & deliberationet
multiplhes a m d per prouidos it koneffOs autlo nočhi manda¬
ti fiuper hoc exritit ordinat um. ad petitionem etufidem epificopi
poflauam aliud d nobu non potuit obtinere.apoiiolico tandem
curauirmu muntmine rolorare  ]

CAP.  II.

Ueneficia jpcSfantia ad collationtmprtlati.nonpojjunt con-
ferit per capttulum, Jede vaiante.

Honorius III epificopo  g \fatmen.~}tr mnfičhu
V.ir S.canonicit Smjtionen.  h

I Lla deuotionis fyn.eritas: [ / Ecciefiam An¬
di Leudni, de qua magiftrum K. donationis 110-
ftragratia pracedente prabcnd.t nominede inanda-
to no liro Capuanus archiepifcopus inucfliuit., iibt

* F/androrii.  b al vtfimilia dccatero atteutarenen pra-
Jiitnat.  c alfiallon.  d fia.vn.eod.tit.in 3 .compit. Plat.7.
Sap t.Hur.tp.  C Vtrle l.a<juijdtmv.m eumnuta.ff de vfr-fiu.
f al.atithoritate pra/entium  g al t'a:eptfiopo (ai.o.  er PtA-
^iFfru.l.Jpe.»lias fiaimen.  h al,Suejjdnen.

n +

399 Deere t Greg. Lib. III. Tit. X.  400

duximus confirmandam: Non obftante conceffione
per capitulum fadaalij,feu confirmatione noftra,fi
quainforraacommuniapparet a  obtenta:ciim nuf
quam inueniaturcautum in iure, quod capitulum va¬
dite Tede, fungaturviceepifcopi in collationibuspra:-
bendarurmnec in eodem cafu poteft dici poteftas con-
ferendi prsebendas ad capitulum per fuperiorisncgli-
geptiam deuoluta.cum non fuerit ibi fuperior, qui eas
p odet de fado.vel de iure conferte.

r 1  Quam dil.f.magibler R.decanuc Tratan.adper f nam
nabiram fr fed.apejl. hablenuc habttijje dignofitur. nos indic
cit vt sumpro fta fientta fr probitatii intuitu geramua in
‘Vifceriijm ihatirarii , fr eidem negttrc nolimtu jun ficundum
Deuni fuerunt cor.adenda.Vndc norj]

CAP. III.

Sede vacanteiudidum liabitum centru ecclefam, non tenit.

I dem eptfopo Burginen.  b

Onftirutis coram I.prad. noft. procuratore eccle-
j  fi.t landsr Maria de Caftro forti, 8c Eurginen. e
epifcopo praedeceflbre tuo dl£tus procurator petebat
ab eodem epifcopo reftitutionem fuperhbertatelibe-
re eligendi fibi pradatum: [ i &•)'■  “ JNostgiturde
pofitioncstcftium,qui vacante Burgincn. e  ecclefia
Sc carentelegitiniodefenfore fuerunt / recepti, du
ximus reprobandas.

[ 1  flparn črtata fuper terrii ipfru ecctefa fr rebrn aliis
c.uibtts omnibus pur s fuafpollarafucrat.induccbat. Lite igitur
coram p. n. conteflara fuper premifu. fr pofirnedum čaram tri-
dicibus delegatu , fari ti conffioniviu fr receptii tebfibiu ca
dcmcauja je.it ad nas inblrutla remijjlt iprocuratoribus Igitur
partium in no/lra prefenria coublituru cum fuper pramifu ča¬
ram nobis di ur c tu Urigajfent.  ]

D t H 1 S, Q_y AH- 1- 1 V N f A
prselato g  /ineconfcnfu
capituli.

T I T v L V S X.

CAP. I.

reclamantecapitulopcr prardeceflorem tuum couto
fadum fuiffeiN ili eam ratam poftmodum habuiffet.

[ I Si btncmemtnimuspcrliteras nejiraiinduljimmfrtf
I.predeitjfr ruui eccUmantccapitulaccclefarutMatt&p*
trtbiu de Ofenia ccrlcfam Deber, contulit, eam ribi rentourt
liccrettietm dičlu f atribut ficur adjerit Literat nabirat indulft'
m us , vt ipfs ccclrfam prediblam dimit teni pactfice pofidtn -
dam .itnmtmores exiiientcs iliius fripticpuod fitperbectih
juere.t d nebu indultum. Liter aurem hcuribiinduljtmutft**
dcnri.nn ramen ttutm monemue fr cx hrrlarr.ur altithu, jsS'
tentu divino intuitu fr pro reuerentia fr.Pctri fr »obira,ealf
fr. m ipfamf (jttomodo jsr.egrr.nl detnmento ecclefa tise potu  i
ui m di cru fratri [rus tn pace dimittas: tjtiia detet prudentian
tuam ad commodum fr prefeclum rcUgioforum hcerum intt*
dere.fr tjuod idem pred.tr.us pieratuftudiofeat, ratum (rf’’
muns habere. Siautem candemipfs eedejlarn dimitteri,fn !l
non potcru.non obbiantt. Utoru ijuas prediHijratres fuptrb*
imp trauerunt, firiptum exinde indultum in fua volumni jl‘‘
bili tare tor.fiiere.pucni.im  J

CAP. 1 I I I.

Tralatm fne conf/io capituli inblituere.vel deflitiitre,
aha nrgccia ciclefa trabiare non debet, h o c dnu. tum tafit«!'
fecjucnti.

Idem Hierofbtym.patriareba.

N Ouit a  tu® diferetionis prudentia,qualit«tu&
fratres tui vmim corpusiuis,itaquod tu capini
illi membra elfe probantur. vndenon dccet te orni®*
membris,alioium confilioin ecdcfii ture negociis v 11,
cum id non lit dubium & honeflati tui, & fandoi® 11
patrum inftitutionibus * contrairc.

Innotuitfiquidem anribusnofttis,qubdtuiinccei
filio ftatrum tuoruin lanonuomm S.SepuLhn  abbates ce
abbatiflas Sc alias ecdefiafticas perfonas inlbitiiis *■
dcflituis: C '  6-.p]ldeoque id auftor.apoft.piohttf'
tnus Sc infra. Nos enim tales inftitutiones,& deffit 11 '
tiones carere decernimus robore firmitatis.

[ t Non 10,ijiderans necj t  attendens tjuomodotenonjiti^

bitim f at ur a SS.canonum tranjgrtdi .]

CAP. V.

'Njn tenet alienatio rei eccl f oblica abfjue adprobtttione
capituli .

Ex  Concilioapud Valentinm.

I Kritacritepifcoporum donatio,vel venditio,vel
commtttatio rei ecclefiadicsabfq; coUaudatione
Sc fubfcriptione clericorum.

CAP.  II.

Ih temporali alicnatione, qu.im facitpralatiu , taciturnitas
capituli haberur pro con fenfu.

Alexar.der 11 l.ljomicen.rpifiapo.

C Ontinebatur, I’  8c infra. Con.t.t.r.quod concef-
fio decima: ab abbatiifa prius fada, fi conuentu
fciente. Sc non contradicentc fada cft.robur iirmum
debet habere. Verumii ignorante conuentu auteon-
tradicentedecimam piiusprardido Hlconceflit.Scncn
poftmultum ‘  tempotis de adfenfuconuentus ean-
dem decimamdedit eidem, fecunda conceffio debet
prsiudicarc ptiori.

C A P. I I I.

v Alienatio tempirala faclafne con fenfi capituli,per ratif-
cationem cum  roboratur.

Idem Vigoren.eptfcopo.  k

C Vm nos l  iam pridem: [ t frčff  Cettum eft de
rigoreiuris conccfilonein illam non tenere,quam

a appareat.al.apparcret.  b Burgenf Isabent omnes Codi
ces Vatica. vno recentiori excepto, in puo legitur Burgenenf.
c al.Burgd.  d pf.ee verba ( fr.J. j dcfmtin magu vetublu,
fed habetur iam in recentionbtu.  e al. Burgd.  f fuennt.
g Prelatu,  b Tuf? Concil.Latcr.fib ^4texan.l 11.par.47.
cap.s.ir i.eod tit in compil.  i tempiu.  le yvigor.  1 Q*}.
to.i.tit.tn t.cemptl. ■

Summatttm ebffupra c. .pitalo pronirno,

Idem eidem.

Q Vanto c [ / č-.p.] Fra.tiuc mandanius,qu»t ! '

n us in conceflionibus Sc confirmationibus, bc>'
liis ecclefia: tu® negociis fratres tuosrequiras,&
cum eorum cofilio, vel fanioris partis eadem peraga s >
Sc pertrades,Sc qus ‘  ftatuenda funt ftatuas, Sc e«*'
ta corrigas,Sc cudlcnda dilTipes Sc euellas. Abramu®
quoque ftatrum nomitia inlgribinon finas, J  q ul *
talia munimentafuntirrita Scfalfa Sctucrinde^ui''
ftionem falfi potetis meritoformidarc.

[ i Maioridignirate domino dunrcpr&eniinesJAnto d^-

ampltud & oporrette in omnibus e cim ddigcntiAm & gTAUit ^
tem habercrfuod omniA vidca.ru fine nota tyreprektfiwP*
goreli? laudabi/iter tniuniU tihi foiiittudtnis offemm di>r ^
fitre.ys4udititnius aut<m v n de miranfumus ficut tntrariffd
r« poteramHS.ejHod in concefiionibus fr confirtnationmn j
canontLtf ecclefia tua eonfilium clericorum fr laicomm (,H *.
commordtiumrfui »on funt de torpore calefiaipfiuf ^ nte,d , ft/
imo fkpe reejutru  , fr in etfdcm concefiionibus fr d° ,,a
fr confirmationibus  . Iu\ra eorum confitium fr
pro cedu , fr in priuilegiu er iam cjuod tuam proiftu n° n  . t
. honefratern ad matorem auflor. fr certitudintm nornt"* J
trum tuorum , cjuiabfentes fucrint tanejuam fipr*fi ntt> l
rinr^fatu fitb/iribi.igtturnon deutprudenn*** rU  ^
nemočni ribi commrjja ccclefix confilturr. fiat rum tutt*** f
ponerc.cum cjuibus vnurn corpus exijlere Lomprpbaru^^^

a fa -4  .eod.tit.in r.compil. frpoff Cmc.Later
111.p fo.c.iS.  ^ conflitutionibus . c PofiC ont '‘^* teT (fi 0 ,
uAlex.l I Lp.so.ci4 .fr c.s.eod tit in r.ccmp. ^ d- l ’ tc ,^

C In f.Bar.fr ^uafiatuendiifuerintfiatueni.  * j,

CAF-

40i De his,quae fiimtaPraelato fineconfen. ca pit.

CAP.  VI.

Sitcclejfa collegiata habet prxfentationcm,prafentabir pra-
Uttti de confenfu capituli, vel maioru partu.nifi de confuetudi-
tte,velpriuiiegio competat fili pralato.

Cdeftinus tertius.

T A “ nofciturf . 7  &.j'.JCum in prouincia tuafi-
Ajpccontingat,quod adecdelias, in qtiibus collegia
'usprifcntandi habere nofcunuir, coruin abbarcs aut
P«fo,autpcr litcras, perfonas idoneas epilcopis
feccf przfemant, & eis pridentatis Sc receptis, ali
Ruando ante->,aliquando.poft, monadii contradi-
£ aat. IUfpondcmus, quod in praifentationibus pt.v-
latorumintdligi debet, quod iiant de collegiortiiu-.
foruma d fen fu, finequo non obtineht firmitatem—.
Vade G conftiterit conuentus.vel maioris Sc b  fanio-
r, spartis nonadfuifle confenfum.inftirutiones huiuf-
‘"odiconuenit cuacuari, niii ex antiqua& adprobata
£ °nfuetudine,yelc(JncdIalibercate,aiiquieorum pro
“fiierir.tcommiflifibi collegij non debete m ecdciia-
‘"mfctibeneficiorucollatioinbus requiri confenfum.

[ 1  Ex tnafiq»idem nobu efipartepropojim.il, ottod. ]

CAP. VII.

Ttltetdonatio,quam defoliui dicecefaniconfenfu facit lai-
'fileji* de decimrt. quae eeb a/ia ecdefia habet in feudum ab
AAt fin>jd ril,ant e Lareranenje concilitim.

Innocentius III. archipresbjttn  c J?
magiffro fchoUrium  d
Btturicen.

apoftolica fedes : [ 7  Se -f.] S ane ficut e* li-
j Jr 'r»y(^r«accepimus ciim ex vnapartecapitulum
f s tephani,& ex altera monachi de Platea, / fuper
^ c '®aquadam in vcftrum compromififlent arbitriu ;
'monarhi proponebant donationem ipfius ded-
aqnodam militefadam--, Sc Bituricenfisar-
j^Pifcopi diaecefi cius accedente confenfu, confir
r x ,!,' ! ' n fuifle_„fequeaudcritate Hieronymi munitos
f U( >e.qui fenbens ad Damafuni,ait: Si aliquando g
laids rcialedetenta,qiiidiuini iuns efleno-
lo C j'W.& iil vfum tranficrint monadiorum, epifcopo
Pt^^benieeonfcnrum , conftabunteis omnia per-
U. tr 5 fiwiitate fubni.ea E contrario pars allegabat ad
f^*'confenfum cpifcopi fine deti conlenlu minus
*Pi( tte >» u a°ritate Leonis papae dicentis: Nequis
Š^PUSdcrebus ecclefisc,quicquam donare vel com
V£ 1 vendete audeat, nifi forte aliquid horum-j
Siti’ '  vtm sfioraprofpiciat.&cum totius deti con
'k,;,. Jtc luc tradatu ideligat.quod non fit dubium ec
''b^Pcofututum. Qnia vero nos confulcre volni (tis,
J*tl tl ‘.'luandodccima tenetur a laico.fi conferatur
o l cv’ a< * confirmandam donationem confenfus e-
KAfmeclericonfenlu fufficiat ? Taliterrelpond.
i"endusefi  !aicus,qui decimam"4. dctinct,
te ftituat ccdefis, ad quam fpedat, qui ii forte
V’ t£ J? c 9 u ‘ uet ' t >® : eam CUU1  dioecefani confenfu al-
„t>: c 0  adlignauerit, praifertim religiofoconuen-

P Vm i

.Vir,

.“ftsbit ipfa

\ *ua, •

donatio perpetuafirmicatefub

e">tn'''Oritatesenim prsmifli, licet diuerfic fint.no
^"duerficicbm aliud fitalienare. quod abeede
' £l -- “ctur;6caliud,quoddctincturilaico.advfum


v  *' lcum  rtuocare. In ahenationc quoque iuxta-
Pap x  dceretum confenf us .cpifcopi iineclcri-

b nl.vcl.  C al.ar-
fchoUruJegjtur in omuii.fere V ati c.

«/,■ Q

t Vt *‘Cod.tit.in 2 . conipil,

C„>i ntlur.  d -- -


<T ur -

402

corum o confenfu non fufficit.In reuocarioneautcm
iuxta b  feripturarn Hieronymi fufficit confenfus epi-
fcopi.ciim per ‘  vtrunq; vtilitatiecdeiiae confulatut.
Nam &in Laterancn. d  concilioefi inhibitum_i, ne
qua;libcr religiofa pcrfonaecclcfias & decimas de ma-
nibus laicorum , fine confepfu epifcoporum recipiat :
per quod indiicde datur intelligi,qudd lufBcit con¬
fenfus cpifcopi. vt liciium eedefist fit decimas de ma-
nibus recipere laicorum-.. Hocautem deillis decimis
intelligim 5 ,qux laicis in feuduperpetuo funt cocdfa:.

C 1  Cui lecet immeritipr*Jidemtea,vniucrfis perorbem cc~
clejiu,nb hurnivut,[cd diuinei infUtutione/itpretUta.vr iuftum
eii dr conueniem , vt ad eam tanopeam ad magiflram  dr;« a-
tretnjuper diuerfis iunt arteculti referanturdubia qn*fiiones t
tjuaren-M (jute iiira confiituir, eadem iura diffinguetr,«e
qua iiuerfd cerr.unrar.vidrantur adnerfa .]

CAP. VIII.

bi on potefi epi Jerin fine confenfu capituli con ceder c ecclficu
altie cuiefiu.ctiani ft habe.it iiu patronat us in ccdefiu conccfitt ,
Ulem Meten.archidiacono.  e

T Va / nuper &infra.Adicciftietiam.vtrumepi¬
fcopo,vel eledo cum folo archidiacono. pr$terad-
fenfum maioris tedefia:. ciim ab ipfa eligatur epifco-
pubi&archidiaconus adfumatur de ipfa : coenobiis vel
ecdcliis conuentualibus, ad quas ius periinct patro-
natus, liccat conferre perpetuo vacantes ecčlffias ba-
ptifmales:54infra. Ahermsetiam qu.vflionis lolutio
ex epiftola Leotiis papscolligitureuidenter,in quale-
gilut: Ne quis epilcopus de rebus eedefiat, quicquam
donare vel permutare vel v ndere audeat, nifi forte
aliquid horum faciat,vtincltoraprofpiriat Sc totius'
cleritradatn atq; confenfu id eligat, quod non fit du¬
bium ecdefia: profururum_< lrrita enim epifcoporum
donatio,venditio Sc commutatio tei eccleliaftici erit,
ablque conniuentia 8t fubfctiptione dericorum. per
hoc enim noueris folutam lecundo loco propofitatn- 7
quxftioncm, cirmconceffiones eedefiarum perpetuae
ad alienationes non fit dubium pertinerc—j.

CAP.  IX.

Epijcopttt paroecialei eeclefitu , vel olnientienet ipfaram, de
confenju patromfine confenfu capituli fut , monaffcrio i o nf er ra
non potefi.

Idem epifiepo Helien.  •

P Aftoralisofficijdiligentia:[ 7  Sc •j r .]Pr.xtercaqu$-
fiuifti.(cum audoritate g  Dionyfij fuerint paroe-
cia; limitatat) quatenus fingularum parocciarum pro-
uentus in vfns ecdefia: ccdercnt necefiarios. Sc fiipen-
dia initiittrorum— : fi epifcopo liceat fine adoritate—>
fummi pon.velfaltcm finefui capituli voluntate viris
religiofis confcrrc obuentiones alicuius paroecialis
ccclefii ftiftcntationevicarijreferuata.Etcum 11  Li¬
terati.concilij ftatuta ptohibeant ecdcliis nouaiii im-
poni.vel augerc veterem peufionem, pofiulas cdaceri,
an cpifcopus valeat religiofis confcnticnce patrono
totam ceddianu,, vclde 110110  ccnfcrre aliquam per-
tionem—.? Ad quod breuiter rcfpondem.qiibdfa!ua
conftitutione canonica dc coccdend.r piis locis ouin-
quagcfiinaportione,nequc primuin,'ncqucfecun'dnm
pomit facere epilcopus {  nifi de licentia Roin.ponti.)
prater capituli fui voluntatcm_i.

[ 7  $u*rcJr.p.dcTtjcrip.dcojf. &pot.iud.dcl.&c.']
CAP. X.

lAdconcilia proteincilia voettri debet:t & admifti catbedra -
hum enlefiarum mpituU.

c  ... 'pequaconceduntHrabcpifcapoJincconficapit.ini.
ih,. Pratea.  H at. altaua.  h



i al.alttjua.  h u,q.2. ca. fine
facit I. prat or m princ, cum glojf. & not. &
in loco publ. ir l.prohibcre• §'pUnč,D.qiejrQ(l v‘

^ tcucr.  1 ijta,

a  ajftjifu.  b al.rejlriptum . C v tram a.,  d fhb
*, 4 lcxan. I 11 . ca* 9.  C Mcrtn.  f C.2. D c hit
tonccii.ab cpijč.jine conjer?f.cJin ;.c9??:p.  g Dionjf.Pap*
epifl. 2 .ad Smerem epijc.  b Concil.Latcr.fitb  v- ilex . / / /►
'§*prQhf(/emu*

A 5

Dccrct. Greg. Lib. III. Tit. XI.

403

Imiocentius 111. 4  ATchiepiftopo Scnon.(r
a it s fuffrAgAneit.

Tj T fi mctnbra corporis: h  S: infra. Prouincii Se-
Jh  non capitula caihedialium eedefiarii ad nos que-
limouram tranfnuferuut,qubd archicpifcopus Scnon.
S; eius ruffraganei.procurgforts conim nuper ad pro-

uinciale concilium contiocatos ad traftatum eoiun'_>

atfmittere noluerunt. & infra. Vifumfuit nobis &fra-
rribus noflris vt capitula ipla ad liuinfmodi concilia
debeant inuitari,& eorum nuncij ad tradtatum adnrit-
ri.masime fuper illis,qus ipfa capitula contingere di
gnofeuntur.

40^

D H H I S, Q_V Ah F 1 V N T .

a maiori patre capiruli.

TI T V L V S XI.

C A P. I.

In vniuerfrtAtiliu ectkfiašILu prtualet regnlttriter, qucd
fit d maioripartejiifi mmorpan rationabiliter ibtradicat .h .d.

Ex  conciiio Larcran. c
Vir. in cunclis ecdefiis, quod plurib. Sc fanio-
ribus fratiibus vilism fuerit, incunftanterde-
_J  bcatobferuari: graue nimis eft, Screprchen
fone dignifIimum,quod pcrquafdam ecclelias pauci
quandoque non tam deratione.quam de propria vo-
iuntate ad ordinationcui d  ecdeliafticam procederc
non permittunt.

Quocirca prtrfenti dccrcto ftatuimus , vt nifi a pan-
cioribus & infcrioribusaliquid rationafcilitcr obiedlu
fuerit Se e  oftenfum_>, adpel re. praualcat femper Sc
fuum confcquaturcffedlum , qubd amaiori Sc faniori
parte capituli fuerit conftitutum. Nec conftitutionem
f  noftratn impediat,fi ferte aliquis ad conferuandam
eedefiar Ths  confuetudinem Teiuramento dicar adftri-
dtuin.nec enim iuramcnta.Ted potius periuna funt di-
cenda,qua contra vtilitarem ecdefia,Sc fandornm pa-
tmm ventunt infiitnta. Si quis autem S  huinTmodi
confuctudines quaneeratione h  iuuantur treefaeris
comgruunt inftitutis , iure praTumpfcrit : doneč di-
gnani egerit pocnitentiani, a perceptione lit dominici
^orporis ‘  alicnus.

CAP.  II.

Canonictu.non inrerdi.it ectlrjiam,fedhocfaetre debet tpi-
J)Cpw tuni lapirul0. ~

Celeflinus III-  f Claremoncnjf epilioptr.

O Vafiuit: [ 1  8c -p] Super t  eo, quod ecdefiam_.

tuam quidam ex canonieis ctiam minimis , quia
pcnfio ecdefia debita no redditur, vel deneus aliquis
aut paroecianus dcliquit, m  fine tuo Sc aliorum ca-
jioniccrum adfcnfu intcrdidlo n  fupponunt: [ tr
in fr.]  Fratcrn. tna tali ter refpond qnp d interdidum in
aliq,ua ecdefia peraliquem vel per alicjuos de canoni-
cisruis fine ruo Sc aliorum fratrmn adTenfu pofitum,
obTeruare no debes.nec ctiatn fufiir.erc vt ab aliis ob
feructut:[ !  & -f. Sed fi quis in his de!iquvrit. eccle-
fiaflica coercitioni Tubiaceat : cum, peceata fuos au-
dores °  tem te  debeant.nec potna fit vltcrius prorra
henda quam ddiciunr fuerit in excedentcrcpemim_..

[ 1 nelit tua dtligcntiaprobitatu tjnidobferuari debtat.]

[ 1  Pertjuod ipfiue eede/iaferuttiuni d.perir , Sr indetnpo-
puto fiandaiutn non modu um gen etat ur. Super (juo.  1

f 3  Utjitulu exrrffui exttterir dr tam granit,pcr t.uem me¬
rite tcdefiaJiUte delrat.nec fu/!itea» prxtextu oi.ajianu huiuf-

a al Umor 1 1 I.habeturin omnibu. tentiejuit.  b Dl'
proo.i'  e. Altb..on.il. Vide tem H.  7  nd.fejf.34.. c.i.fr feJT.s t . de
reform.c.e. Contil.LAter.fnb *aUx.I  / l.c.rt. črc.vn.

rod.rit. in i.evmpdAt.  d Diltto ad deefiin ahejuot anrta.

C vel. f ve Hram.  g enim.  b a/.»on.  i al.
thmeni Iti  k Clammor.en.  1  Cap.;, eod fit. in t.
ttmpil. ‘ a  a!-delin f uit.  n Suppnit. o ttfjorci.

modi vt interdidum ab aliit obfcruetur, nipttitM &
canoniicrum ruorum confcr.ftu acc i, {ferit.~]

C A P. I I I. ,

Communu ordinatio ctclcfia  , per contradiffionem &  ^i'’”
lationem cim,tun« »on inurcjt, impedirinondeitt.'
quoad ttiulum.

lnnocentins 11!. ^higujlcn.prtpofto.

E X orc “  fedentis:[ 1  & .J.J Accedcntibusadp^
de.no. T.acB Auguilcn. ^ canonicoproquadb.°'
ne,qux inter vos fuper prarpofitura Augulten. ccck|‘
venebarur:ex parte ipiius B.fuit propofitum-', ( l u0
pater eiufdem a C.prced no. decano & capitulo Au^'
Iten.literas obtinuit deftinari vtintraSacium
vnius eundem cligerent &: adfumcrent in pu-polit 11 ^
Auguften.in lignum inucftitur$annuloaureodcfti^
to,6cc|uibufdam mandati apoftolici executoribu5
ftitutis. Capitulum incmorattjm^ cum audiflet
C. ^ tjuondam eorum prapoiitus in epiicopu^
xien. elečlus A: contirmatus fuitfer: licct d: dl as
ras *l  reccpiflcntiii contcmptum ta m en eoruni^ 11
gnato prius termino, intra quem Ipli deberent
mandato apoltolico refpondere,H tune Auguftcn*^
ca nuni in prarpoiitum elegerunt : [ 2  & .f.] Qui*[ vd '
ro lcgiiimc cojiilitir, quod prardidlus B. deprspob 1 ^
ra non tuit aliquatenus inucllitus ctfi mandatum
rit vt de ta inučftiretur: de qua etiam ii inueilitus^V
fet inueftituraeius perpr«cd.no. certafuic ratione c j‘^
fara ; quat ncc ctiam ii caifata fuifler,pcrhoc,quc<i^
člo H.rcuerentiam exhibuit,qux debetur f  pia-P^
to,iui'ifuo rcnunciafle videtiir: nos attendentes^
de iure non potuifle coinpetere, vt per appellation fiI1
obid interpolitam , communem ordinationemccc^'
iisimpediret, intelligenres etiam te a maiori p2f^
tam dignitate.quam numero eorum,quos eligtnJi* 1 ?
conilabat habere, eledlum fuifle canonice in pr.tp^ 1 "
tum : ciedlionem tuam aučloritate apoftolica conb r '
mamus , pra:f«uo B. iiiper prxpoiitura Blentiuffi i®'
ponentes.

[ i Inthrono procedcbatgladim bu acutm, hic
Salomonu cim  Ječat vtn?i£, reddens vnicuifa quod fuuft e "‘
Noj  igitur cjui /n er immeriti locum veri Salomonu diuiiiA^*
gnattone ten cm m , gladium ijh-.m tune prudenter exertfflUf)
cum (jHxff toneš in audi tono noffro legitime ventila* M) n,(h
diante tujhtia defimmut.vAd hoc vero emergentiumprolix tlxt
i}u\š honnm ^ dtfjiciles nodi caujartvn ad fedem aposlolM*
ref er un tur , vt cum earum merita fuerint affertjone parti* 1 *
p at tja ha ,pi o ce dat ab apojlolica fede fentcntia deducem tn (#*
titudin em^dubia & ob/cura produces in lucern , vtlitiganti
dijfenjione /opita, Jimm luUitia tueatur &/eijuatur afloreM’
lr.de /icjuidtrn/uit auod . ]

[ - C tttn ergo dičfm Card.hac ir alia ejuactttujue futrnr>t
binc indcpropo/ita,nobu k fratribm noffrufidehterretulift nf >
aitchatiombui ir aUegahoHibm , ir rationibm vtriuffof^*
plenim auditii (r cognitis .]

C A P. I I I I.

‘Tralatm cum maiori parte capitul: contradhente mino**
(latuerepotejl, ejubd ad nece/Jdriam reparationemfibrtc* ^
Itbet canonn m conferre tencatur,
ldem_^.

E Xpartetua / nobis fuit,frater archiepifcope» 111 '
timaturn,quod adreftaurandam fabricam RothO'
magenf ecclelia'tradatum cominuniter habuiftisT*
poituiante vi quilibet canonicorum tecum paritcr*£
quam Juoium redituum portionem operirampio^
neccfiaho deputaret: [ 1 &.J.] Statuimus,vtfiquis *

a Cap. 1  »• eod. rit. in ?.compil.  b al.uJugkffcnfl**
cancntcM.  c  D. a/E.  d fufeptjfet: tn alicjnot it A
^ ir ur: in con'em pr um earum, afignato ramen prim. c
C cthte P. ar bat. cjua debet prepojita cxhtbcri. f  l ’*
tad.ttr.tn f.catvpiL  g TC 0iUi»

4 o< Vtecclcfberiefi.firiedeminutioneconferantur. 406

vefttum tuis,fraterarchiepifcope, & maioris & fanio-
iispart-iscapituli ftatutis fuperhoc duxerit A  refiften
duui,obtineat featentia plurimorum—». ^

[ 1  Ha 1 * v 31 " 0  fhper hoc diucrfafuerunt tnter vos, filijca¬
rici, varu voluntates ne tam laudabile optu ex vefira
difiidentia negligatur.  ]

V I £ C C L h,-S 1A S T1 C A ii t N H F I-
cialine deminutione con-
ferantur.

T 11 V LV S XII .

CAP.  I.

fuffuit pro fu/nmario. Vel fummafic fecundum
'AUatem: Ocenita colUtio beneficij, lic st Ji t Jufpe&a, Irene va-
^tfmr/ndo ali a s legitime faffa prebetur. boe du.it. ht cff ca-
fa not.non t anten fat it ad titulam, nec omnes indilhntle hoc
knent ) feimaiorpars t comludit c um hoc fittnmario.
Innocentiusll I .Mediolanen. ar-

ehiepifbopo.

V T noftrum c  prodeat de vultu Dei iudiciu:

[ 1 &  *«/r<*.]Pržeterea proponebas, cjuod ciim
nullus debeat fineaccufatore d  damnari,nec
a liquid circa negotium illud fit a čl um in forma ; udi-
Cl Uepofitionesteftium n 5  poterant tibi prxiudicimn
|cncrar<i_;.Quia vero hxc allegatio perfonam noftram
tangerevidebatur dignum dusimus caufam commif-
k incjuifnionis & ordinem plenius explicare, ne quis
^omodolibet fufpicetur, quod nos in hoc negotio
Pcrperam^pcefiferimus, pndertitn cum ratio adiignan-
^debeatefle pofteris profutura. Cum enim iuris fit
c *plorati,quodačlore non probante, is qui conueni-
,l *t,etiam ii nihil prevftiterit, e  debet abfolui: videri
P°tcrat,quod nos tibi, qui conueniebaris a nobis, ma-
Htiosč* vel indiferete onus probarionis fuper tribus
Ptitlniflis articulis impofuimus : videlicetjvt oftende-
tcs *quod praedičhun cancellariam perlona: idonese,
**Jodp canonico,& tempore compctenti donafies.Por-
r ocnoidonatio fuiflet occulta & ideo fufpicione non
ttfcat&elapfoiamanno nullus cancellarius omnino
a <Jparcat:noimmerit 6  credebamus, quod fecundum
^teranen. concilij / ltatutaad nos eifet ipfiuscan-
Jdlarijedonstio deubluta, & ideo potuiflemus ipfam
“‘icculpaconferrc^:quoniam etlilocutn Dcitenea-
^usiuterris^non ramen deoccultis potuimus g  di-
u ‘ n «e. (^uiaergocontra illud quodprima facieiufte
P^fumebatur pro nobis prati crtiin cum refponderis
Priniavicc, quod cantellariam alicui non contuieras,
tiCl iltatcm tibipro te probandi concefiimus : non fuit
? ra »ainen/edgratia: nec ex malitia,lVd e:< bemgima-
* e .prpcefiit.Quod eriain de modo canonico fidem 110
® lS *iCrimaiKtauimu$, tu caufam prxftiti(li mandato,
«pc nobis p er liccrn s tuas intimafli, & tandem-*
| to baftiper teftes,quod rerentis tibi prouentibus , of
c, um concefleras memoratum :.ex quo non immeri-
* 0,n  talem conceifionem fuimus fufpicati. Et ideo
h0s, qtiuicni tamex plenitudine potulatis, qiuin ex
0! ncij debitopolfumus-fie debemus de fubditorum-*
^ Xc cflibus ad correčtionem inqimert* veritarem-j, te
^xiinecaufam l}  6 c occalioue pra;(l:aiHe,im]uiiitio-
‘^conunifmius facie-ndam. Omnibus crgodiligen-
J ra uditis,tein tribus comperimus fuiHe culpabilcm,
r tca  contrarietatem relponii, quia non folum nobis,
^aeccuiquam debuiilesex cerra icientia contraria
^P°ndere. Circa carnalitatem animi, quia non ex 1

^ d*xerinr,  b Vide l.ipr fuuni bare;!rm>§fi.l fecj.ff.
I c ^ ^^^dmaiorff.ad murne,  c Lap. v n. e o d nt.m
^ aceufatipne.  -C debeat,  f J/t-ri / /.
£. f ’ ^ pojfuram auodtrgo,&c.  h <$ualiter dijferdtcaufd
if T°tvide hf( P■  i Dičfoe tx s 4cejl w

adfečlu carnali, fed difereto-iudicio debuifti ecclefia-
(ticum-oificium & beneficium in perfonam a gis ido-
nea A  difpenfare^>. Et cireainhoneftatem fačli, quia
non licnit ex pačtione vel conuentionequacunqj, tub
modo vel tenore prasferipto conccdere-nudum gH-
cium,& ^ tibi retmere prouentus : cunvin Latcrarv
concil. c  pTcdiibitum lit,nequis cotiferendoecclc-
liafticum benefieium p:\rtem prouentuurn fuis vlibus
retinerepnefumat, alibi cautum reperiarur in cano-
ne,qu6d eccleiiatftca benencia Ene demiautione de-
beni conferri. Vnde credimus didinguendum, vtrurti
qiu dat fpiritualc benefieium—-, prouentus ipiitis anre
donationem percipiat Nam li prouentus antedonfi-
tionem non d  perceperit ip(^_^4ed alius,&. ex dona-
tione confequatur e  vt ipfe prouenrus / percipiat,
non eft dubium g  circa hxc intercedere iimoniacam
prauitatem^. Si vero antedonationem perteperit ipfe
prouentus , credimus diilinguendum, vtnim ante do¬
nationem conftiruat, vt ipfi prouentus retineantur ad
tempus pro caufa iulta & necefiaria: aut conueniat
cum eo,qui accepit benefieium—>,feu cum mediatore^
quocunq;,vt officio ilio concefioretineatip!« fibi pro-
uentus. Primum enim membrum credimus efielici-
tum.Secundum autem dicimus non licere_>: ne viam
apeiiamus his q«i prauitatem luam latagunt palliare.

[ 1 Ec oculi nittri videant acjuttatem^uiaregiA via debe-
mus incedere, nec ad fini ff ram omnino nec ad de x tram detli -
nare,ita magnum iudicantes vtparuurn, cjuia non effapud
Deum acceptio per/onarum,&c. Quia poft interdtftum noji rit
cipr&fumpfifh tradere bullam ,cnm in tradtttone faltem de-
buijfes dtjferre doneč noffrum conjkleres benep!acttum:dtl fil n.
I .archidiac.fr Olento canonLo Mediolan. dedunus in manda¬
tu,vt(ietiam pofi fetundum mandatum , per ejuort totiue co -
gnitionem negottj ad nofirum iuditium reuocamtis,vtidtpfum-
recognojcerent attenratum , tradittonem/igilli decernerent tr-
ritam (p- itianem, inhibentes H. ne quolibet modo eo vti prafit-
meret,cHm plus fit %oman. pont. ad fe a/tcjuod negotium eu<t-
care,quAm ! Adeum fuper aliquo negotio prano c are c]

DE REB V S E C C L E S I AE
s 1  alienan<iis,vcl non.-fc
T l T V L V S XIII.

CAP.  I.

r NJ> n  p°teff prtLitus res v ni us cedeji s: alt eri dare, nec in ute¬
čem res tl! as commutarefine ambarum confinfu.

Ex  concilio Lugdunen. *  quarto.

N  On licet k.  epifcopo vciabbati terram vnius
ecclc!ix vcrterc adaliam —>,  quanuis ambx in
eiusiint potcftatc: tamen ii commutarevo-
luerit terras eaiuni^, cum con&n£u ambarum l  par-
tium faetat.

CAP.  II.

Trincipes fccuUres res ecckfia donare non poffunt qui
ab eu rccipiunt,exLO>nmunicanrur per dum omnia, qu.< ah
ecclefiaa/ias legitime obttnebant. h. d. Jecuadum v n um imel-
lečtum,qui fatu puuet.

Ex  eodem_/.

Q Vi res eccleiix petunta regibus horrend;r čvi-
piditatis impiiifu egentiu fuliifatia opilit, ir rit a

a Cap.i onffitut'u./upra de appeil.  b tim tibi.  c L'a-
ter.vi. jub ^Alexan.l 11 , cap ? '^•prohibetnus.  d percepit,
c  “ oonfequtt iir.  f rdipiat.  g Hxc duo vprba , circa
h ec,de funt in anticj,  h al.vclnondtienanAu.  i LngcLiu.
^ Burch. Itb, 3. dccr.ca.2 4. luo p 3.C.20. & c.' .eod.tit.m r.
tompd. Vid p Lhalcier.coiifil. 4. boe tir.  i 'Vox p.irtium. 'de-
| ctl m ant iy.w,  BI at A dem. Bur.hAA.ff. cap 36. &Tm>
1 pArtJf.c.jf*

Decret. Greg. Lib.III. Tit. XIII.

o v G' , ^ _ «..11

407

hab.-antur,cjiia: obtinent, Sc'a communione ccdefi*
(cuius facultatcmaufcrrecupiunt)exciudamur.
CAP. XXI.

%cflortcclefia.cptcidat ecdefia rem dupla ailimationu.fer-
uoi ezclefia manutnittcrc potcjl : ipje tamen manumijfuc &
citu poftcri eruntjub patrccinio ccclefia-.ita communiterJam-
matur,tamen nonpincet Panor.id tpuod dicitur de aflimatione.
Esconcilio Tolet.

C Onfenfas totius concilij dcfiniunt,vt facerdotib’,
quiauta!iquideccicfia’fua: relinquunt, aut nihil
liabcntcs,aliquaprsdia, vel farmi ias eccleiiis fuis ad-
quirunt, liceat aliquos de familia eiufdera ccclclia:
«ianumittereiuxta reicoIlat£inodum,quem antiqui
cauonesdecreueruntiltavtcum peculioSc pofterita-
te fuafub patrociaio ecdefite maneant,vtilitates in-
iundas libi, iuxta quod poterunt profequetites.
CAP.  1111 .

Sipralati* ni 1  de fuo dani ecclefia , fieruum ecclefia manu-
nuttit.noif tcnctmanumtfiio.

Eareodem. a

E Pifcopi,qui nihil ex proprio ecdefia: Chrifticonfe-
1 runt.liberos ex famulis ecdefia: ad condcmnatio-
ncm.fuam facere non pracfiumant. Impium eft enim-',
vt qui res fuas ecclelij non adtulcrit.damnum inferat.
Tales igiturliberos b  fi.icceirorcpifcopus abfqueali-
quaoppofitioneadius ccclclia reuocabit.

CAP.  V.

T{es c želeji £ Alienari non debent.

Ex  concilio apud Siluancn. e

N  Vili liceat alienare tem immobilem ecdelis,fiue
agrurn.fiuerufticam niancipium, d  neq;fpecu-
lis hypothecactitulo obligare. |.Alienationisautem
verbum continet [ '  ] * conditionem, donationein,
venditioncm,pcrmutationcni,& emphvteuticum per-
petuum contradum_>. Vnde omnesfacerdotcsab hu-
iufmodialienationeabltineant: poenas timetes, quas
Leonina conftitutio comminatur.

C 1  Italegit lnnocentiue.intcUigitg* de contra&u,cuifnit
aijlnpta tor dit io. velur 1,Si nauu cx Jtfia venčne. Leclio mi-
hi nonprobarur ob til ud in iure vu/gatum: condttio nihil dijpo-
nit.cAlJ Condudionem l-gebant.ijuoi Innocentitu damna ', n
tpuiem : Conductre non etf alienare. Sani reli e .ntfiforte coa-
dud lo perpetua feret ,vt ennotat Hoihenfis. Ego legendumpu-
Tareni: ud/ienationu verbum continet reifamenri condirio-
nem,prc.Kampnculdubio -jut rtffamentum condit, nlicnAt.
Veletiam ( quodfentit ir Innocentiut Jaccipiao immutatam
rti conditionem Jdel}.Jlarum,cau/am,naturd pradij. ve/uri. Si
Jahat iliudtributariu,velannuapenfionegrauet.JJiiintinus.

CAP.  VI.

eAlienntio de rebue ecdefia fada non tenet.ir alienatorer ni~

Ji rem rzihtuAnt.excommunizantHr.Ar tjui/ibet cleritus poeti}
contradiceve.ir rem cumfrudibut repetere.hoc dicit.Eteif tex-
tm not ali lit,  dr tpuetidic allegatur.

Symmaehus papa in Romana jjnodotertia, ha-
bita circiter annum Domini j o 6. vel so7.cap.4.j.

6.7-ir t.eitu frnodi Tol. cen¬
iti. rnfr.

S I quispresbyterorum,diaconorum_>,feudefenfo-
fum alienanri pradium ccclelia fubfcripferit: quo
iratus Deusanimas percutit,anathemate feriarursnifi
forte & alienotor.Sc quiacceperit, / celeri teftitutio
ne libi profpexerint Quodfi minore anima fuacura
remedium .? oblatutnnegleaeriotjpraterpaenan) fu
pcthocadfcnptamtconfedum exinde doemnentmn

a Ex codemfctUoncilie Tolet 4. .cap.(g.  b Libertot,
duo vctufticodi.es.  c BurchJ.ib.j.de.ret.cAp.t 44 . 1 uop.s.

Ul3.  ^ Vide l.o.&■ 3. Jf.de diuer temp.&pra. e Con-

duMionem. al. Condtlhor.em. £ uil. reeeperit.  g cAU
remedto.

Tiribus(quamuis ab initio nullas habuerint)vacuc’ cl
Sedetiamlicet a quibufcunq; ccclcfiafticis perfo" 1 ’
vocem contradidionis offerre_>. vt {ccum hudi'' 1
poliint alienata repofcere_^,&ecdeliafticaauftc | tin ,{
fulciri.

CAP. Vil.

Terra non fertilu ccclejia duri poteilin emphjtcufntti
im fiudio reducatnr ad lulturam.

Alexanderl 1 1 .Vigor.  b epifcopo.

A  D e  aures :& infra, lllas terras,qu!edefyluis< 1-

tirpata lunt arabiles fad*,cis harcditaiioiuif t°'
teris concedere fub annuo cer.fu tenendas, a qu:bas
fuo vel parentum fuo rum labore conftiterit cxtitp J ‘
tas. Nili forte tune aliis.poffint ad maioremccdcfi*
vtilitatem cuni eodem labore 5c onere conferri.
CAP. VIII.

lurans non alienare bona ecclc/ia, nonpotei} alietuatctpp’
funtde menja, vel ea,de cjuibiu dubitatur an fmt
hocdtctt,vje/ f  ad §.pojfej?ionci. cAbbat.

Cclefiinus tertius Rar.cn. ar-
chtcplftopo.

V T d  fuper aliqua: [ 1  Sc.p]Sanl:qu3rf:u;ftu |:0 '

bis,fi.polltffiones liuetediius regaliti decimatio'
num,&aljunde ex certis iocis prouenientes,quosp , ('
t.quoufq; diem claulit extremum_', ad inanus fuas te*
nuit.b. in proprium vitim exccpit vel expendit, i' 1 ’ 1
aliis infcudauit, dc menfa fint archiepifcopi intd*’
gendi Sc de eis cum ex faeramento lidditatis tenead
apoft.fed. nihil alienare.contradusalienationisiuia 1 '
libet poflit intcrucnire. Tus crgoinquifitiOni tai ;:eI
relpond.quod liue intclligantutdenienfa^uciie 111 '
vt non alienentur, confultiusexillimamus. e  ■

[ 1  Repojira qttalIionu dubietai apoJI.JetUprouidentiot 1it '
detur,Romanam ec.tejam.cm licet tmmeriti pnjUemai.J'
gulorum LonJultAttontbut 10mur.it rzfponderej

‘Tojfejionei ec c lej a minut vtiles, pro vtilionbut dccBnfi'
Ju capi tu Itpoteh epijcopuo permittare vel alienare.

Poflcfliones vero, qua; ecdefia; tua: minus funt v' 1 '
les.pro aliis vtihorifcus defratrumtuorum& / lan 19 '
ris partis confilio Sc adfenfu alienandi feu comfl' 11 '
tandiliberam conccdinnis facultatcin_j.

CAP.  I X.

Canonicuepradium ecclcfia pcrpetiio locarcnonpotefl.
ldcm Exoncti. cpt/copo.

A  D X audientiam noftiamnoueiitis peruemlfo
quod quidam de canonicis Exonen. ecclefi* qa*“
dam pra:dia eiufdcm (inconiultis aliis frattibus) 111

damnum * eius in perpetuum locauerunt. ldeo^u*

mandainus^uate^nus (fi verum eftquodadferitur)l°'
cationcs illas legitirae rcuocareprocurcs : ita quod 1 *
eadem pradia non aliter rettocari poterunt ‘ e ° s <
quosnoutris liarum locationum audores, iadiUj
fccptam indc pceumam cbdudoribus refundendam
adpel.re. cotnpcllas.

C A P. X.

Tojfcfiionei,t]ua funt dc men Ja,non pojfunt alienari. Etn

elefia ccnfuera regi per regatam  , fecularibus clericu ctnjtd
non debenr.hocdnttloann.de Imola.

lunocentius tertius archicpifiopt Mon¬
tu regalu.

P Oflefliones m  ad menlam tuam vel capituh P {1 '
tinentes, alienare non debes: Aut ccclelias in 1 u !'
bus monachi miniltrare confueuetuut, deucis vel'

cis adlignate_i. - '

a liceat.  b Vuigor.al.Vigornienfi. c  E°J : cotICI fi
Later. jub^dtexan..l 11. par.13. ca.4-.tr cap.
compit.  d Cup.i. e od. .ut. in i.compll.  e oititr.a

v el. % Cap. 1 .cod.tit.in 2 aompil.&vide -dnc.cnil^'

h al.ira: indamnu ecclcj.  i po:erint,potuerint.

rei,  1  reftrckdani.  M

Cap.t. eod. ttr.ini- 1 ""'

CA** *

4®9 Deprecariis. Decommodato. Dedepofito. 410

CAP. X I.

\tlhtultur ecelejta centra ahcnarionem, per enem enormi-
btfeit lafa.hec dicitfecundum letturam venorem.

DE PRECARIIS.
T l T V L. XII11.
CAP. I.

Idem eptfopo Maurienf (p prepoji¬
te Vlcon.  a

A t) ^  noftram noueris audientiam peruenifTc_),
qubdcum Tufien. t  nionafteriumdepreflunief-
['ionere mašimo debitorum-* abbas & conuentus c-
! af<icmvillamquandam neceflitatecoadt B Uicocon
* e flerunt in feudum_/, tali condmone adpolita quod
^cm Ixxx libras pcrfolueret,proquibus eadem cxtne-
*atobligqta: quod non diftulit tftedui inancipare_,:

[ ' 8t.|.]Vnde d hmniliter fupplicarunt vt feudum
Pradiftuin faceremus ad vtilitatem monaftenj rcuo
^ari.prajfertim ciim idem laicus ptimo annode iptius
frouentibus vitra fummam pcrceperit pratasaram , &.
Pctmultospoftmodum annos fumpfeiit cius frudus:
D te.y.][Quocirca « ] mandamus^uati nus.li pne-
d>dum monafteriuir., propter hoc inucneritis er.ormc
dilpcndinm incurnlTe_>, didum laicum vt(petunia,
5uamproexoneratione feud.,leu etiam pro vtilitate
l pliusmonafterij espendiflcnof itur.ab uidem abba-
•eStconueiim recepta,cum nbi frudus percepti iuffi-
•eredebeant pro labore) pr^fatmii feudum ndem mo
aaftcnodimutat iiberum& quietum_, adpellationc
Poftpolita, compellatis.

[ 1  Veritm tfutaprafatum monafferium jieut dicunt.enor-
btittr tiUaJumpn hoc eo tjuod de reddtrthus o ide prafata con-
*miu dicbiu [ingulu vnum ferculum pr tn  fefhs duodecim
kthonum.pijcoi vtlaltud acjuiualent oonfucuttpercipere.

[ 3  '.V#! t gl tur Jic volonter grauaminibus prafati mena -
ftnjproutdert^uod altu non vtdeamur tnturiam irrogare.J

trene cff.nre pore/l breuius fummari.

Ei concilioapud Beluacen. *

P Recarii dc quinquennio in quinquennium fe-
cundum audoritatem & antiquam confuetu-
dinem renouentur

CAP. II.

Heuocatjuccejforprecanam p;r prtdecejjorem irrationabili-
terfaefam.

EarconcilioCarrhaginen. i

D E precariis irratiotiabiliter fadisaredoribasee-
cletiarum fe fuosq; fucceffores pcena graui obli-
gantibus,vt fada ipforum diflolucre neoueaut. Praeci-
pimus vt nemo fucceflfor anteceflbris fui potna tir ob-
ligatus.fcd fua:prouidentiacfit conce(lum_< vt li ante-
ceflor eius res ecclelise irratiotiabiliter diiiribuit, ab
eo ad ius eiufdcm ccdefiat reuocentur.

CAP. III

foncefito prccarij extinguit ur voluutate lonccdentis ,autel
fuccedentu iprecariaautem consepto non.

Gregorius nonus.

P Recarium c  vtendum conceditur,quamdiu pati-
tur,qui conceffit :foluitur quoq; obitu eius.ctti co-
celTumefl: d non etiam concedentis : aut cum lpfurat
alienari contingit alicui hoc reuocare volenti : quia
per conuentionem huiuftnodi,non licet rem alienam
inuitodominopoflideri.Porro precariar,quatquando-

? |ue de ecdeliarum pofleflionibus fieri iolent , no«
unt pro voluntateconcedentium reuocandae. ‘

De c o m m o d a t o.

CAP. XII.

Mtnatiotci tcclejiajHc* faffd/ine legitimo ecclcjiajlicaru
t<’f>tianm adjenjupton tono: juti adproketurper confhtutio-
fom Utetrum.

Idem in concihogenerali. f

C Vm s  laicis, quamuis religiofis , difponendi de
rebus eedefi? nulla lit adtributa poteftas, h  quos
ebfequendi manct neceditas.non anftoritas imperan-
“bdolemus in quibuldam ex illi* * lic refrigcfcere
c fiaritatem, quod immunitatem ecdefiaftica liberta-
tls ' quam non tantum fandi patres, fed etiam princi-
ptsfeculares priuilegiis multis munierunt, non for-
jaidant fuis conftirutionibus vel potius deftitutioni-
• us  K  impugnare, l non roliim de alienationc feu-
“ l >tum,acaliarumpofleflionum ecclefiarum_;,&vliir-
Pitioneiurifdidionum: fed etiam demortuariis , n ec
a »n 8talii S) q ua . j ur j fpirituali adnexa vidJntur.illicite
Pitiumendo. Volentes igitnr fuperhis indemnitatib.
‘'"'mlereecdefiarum, ac tantis grauaminibus proui-
'ie.conftitutiones & venditiones huiufmodi feudo-
^ifcualiorttm bonorum ecdefafticorum iinelegi-
‘“'operlonarum ecdcf adfcnfu prafumptas occalio-
'conftitntionis laica: poteftatis ( ciim non conftitu-
’°>feddeftitutio vel deftrudio dici poffit, nec non v-
u, patio iurifdidionum m  )l’acri adprobatione con-
cibj dccernimus non tenere pra-iumptoti-
bus per cen .ecdef.com-
_  pellendis.

Vititn.al.yiticen.al. V'leten,  b Cap.t .eod.rit. in s .
bu d c  at Secufien.al.Cufiien.vel Cujiin.m antirjutort-
■ ' Vtdei.cjuidjiToineT.^.rcff itntio.ff.de mino  c  De

tihi bititu tcxrm vide latifimc perCouarruuian. lib.r,
•n.Mp.j, f Lettr.Lorml.goner.fnb Innoc. lil.  c.44.
k '<>d.tit in p cemptl.  h f a. nit as  i ilht.

^r ^ienibue.  I Videauth.calT.per Bm. C.de
v ot.tcclef.  ib iitrifltclmii.

T n V L. XV.

C A P. vnieum.

Comtnodataniugraria fui tcnctur etiam de leuiJTimt culpM,
non de cafu,ni/i in tribtu čajih tu hlc pojitit. Et cemmodatuna
antevfum completum non reuocatur. h.d.

Idem Gregorius nontes.

C Vm / gratia fui tantum quis commodatunk
accepit, de leuiffima etiam culpa tenetur: Li-
cet cafus fortuitus(nifi acciderit culpa fua.vel
interuenerit padu.feu in mora fuiflet)fibi non debeat
imputari Contra eum quoque rede commodati noti
agitur.nifi poil vfum expletuin , cuius gratiares fuerat
commodata: Ciim non decipi beneficio nos oporteat,
fed adiuuari.

DE D fc P O S l T O.

TIT.  X VI.

CAP. 1 .

Ex depojite faSfo apnd eterieum ecciejia.nen tenetur ecelejtal
ni ji in v teli tatom ecdcfiajit verjitm.

Alexander III.  London,  g epijčopo.

C ">(  Rauis * illaquenmoniavfquead nos fuper
___ depolito tuo tibr hadenus denegato perue-
J nit: j. ‘  &.y.]Ciim enim no conftet pecuniam
tuam. quam illc vir Belial furatus eft in ecdefiatvtili-
tatem contterfam, non debemus deiure contra cano-

a Bcluacum. Burch.lii.}. c.rdp.luop.j c.tse. &■ c.r.eed.
Tit.in t.compil.  b ^int.^higuJl.innotuanricjuaLolUllie-
nu eed.tit.c.t. ati fe no muenijje tn conciliu hoc caput.  C P/-
de Lt.£r thiglojj. čt Bart.jf.eod.ttt.  d Hoftienjis tegendum
fen eorrtgendum htc admonet ita: jed non concedenru.  e V 1 -
del.creditorei ir Cjuod iht not.Bart.c deptgno.  f Videtex.
tn jttem iteuiret milit.ojutlnte modu recontraltitur ohligat.
g Lundon al.Ludon. al.Lugdonen. al.Ltndonien. al.Ltnco -
men.  b Cap .2  .tod itr.tn 1.1  or/rptl. ir poji con c tl. Laterna*
f juh %Atexan.l 11. p.io.tap.ji.

411

nicoschifdem ecclefis pr.rcise intentareiuflionisin-
flanriam_/,vt tibi eandcm veddant peruniam perlona:,
non  ccclefi.Tcoinmendaiam-^.

(Tuocirca luademus.vt in illurn furem tiram dirigas
aftioncm.j, eocjuodjvt audiuimus) loculos habet: &
ta ijuactibi fubropta funt,afportanir.Nam 8i ittdieibus
dcdimus in- mandatis, vtillum iniquum fub qHa’ftio-
nitus ad rationem ponant etiam(fi oportuetit) vincu
lisalligatum-' vtdiflam pecuniamredderecompeila-
tur: & infra-Si autcm cum eis amicabiliter poterisde
red it« H perceptionepacifcfnoueris id nebis acceptu.

[ 1  Duplici noi anxietarcper/tringens, eo tjued ribi m boe
t? diejje non pojfuimu.fzadeffe n on valom M.2
CAP. II.

1'iiiit »d tjuid tenctur depojitariue, ir quomodo reprrarur

itpofitum.

Gregorius nonus.

B Ona fides *  abefiepracfumitur.fi rebus tuis faluis
e.viftentibuSjdtpofitas amrfi 1 di.DecuIpaquoq; te-
neiis, fitcipfum depofito loBtufifti, vel C aliquidpro
cufiodiarecepilTcs. Pačlo Verd, culpavel morapraece-
dentibus.cafus etinm fortuitus imputatur.Sane depo-
fitori lieuit pro voluntate fuadepofitum reuocare_>,
CGiura quod compenfatibni vel dedučlionilocus non
fuit,vtcontraflus.qpiex bonafide orifur.ad pertidiam
min im e refciatur, t>  licet compenfatio admitratur
in aliis.fi caufa,exqua poftulatur, litliquida.ita quod
facilem exitum credaturhabere_t.

4«

ecrum ignorate capirulo pj>  io. libris 4o.marchastub
valentem.contparallent : caufani ipfarn Morincn.
epifcopo & dccano Remen. commifimus rerminaa'
dam :adiicicntes, quodli vterq;caula: cognitiomi 8 '
terefle nequirer, aher ineodem negotio procečeKd
non dirferret: [ '  Sc Tandem decanus inillius cNj'
fie cognirione procetln : Sc cum ci per telles h  confc"
tiflet quod p ra- d i čd i fratres fyiuam minus dimidia iu-
fti precij coinparaflent.pronunciauit c  venditionc®
nontenere:& Syluam Beluacen. ecclefizadiudi.a 1111
canonicos in pofiefiionem induxit: [ 1  Sc .p] OH 1 *
[vero]in arbitrio emptoris eft,li veiit^fupplereiuftu 1 *
precium, ant venditionem refcindcre,cum resmi '® 1
dimidia iuftipretij d  comparatur: fcntentiamip lanI
tanuuam iuri contrariam irritantes, poffelfionesn < tl0 ‘
nachis iudicauimusefiercddendam_efaluaquafti ot *
canonicis fuper deceptioae prerij, vel confenfu &P
tuli in vcuditionenon liabiro., Sc alia cairia rationsn 1
li, qnam canonici contra nionachos duxerintprop 3
nendam_>.

[ ‘ Cuniirair^ecanmpartei ad fuam prafentiam c> w '
caffer, abbas dr monachi ven ad agendam  er refpond tn " , ‘ '
ftd ad cjuarendum ditarionei nunam deifinarunt
ejuod ad nos miferant , pr ad audienriam n obiram app f -*
rant.Vcram quia in Ittcris appellarto remota fucrati) ,j

[ - d\unnu iffrur vtnufme partu m mHrarprrf”' ^
prafenria ionihtuiu dim ex parte  * anoniconm #
folicittpettretur auO.ap.confirmari. hab:ta delihratio” 1 '^
frarribm nofiru ir aliu fapienttbut tjuttegihtumatii
cm, dem Jenrentiam iuri contrariam intoUeximtui],

Decrct.Gim Lib. III. Tit. XVII.

DE EM P TI ONE ET
v e n d iti an c

T I T V L V & XV I L

CAP.  I.

CogitepiJZoptu,ne caritu venditur tranfeuntihtu, tjuamin
997 er ca io venderetur.

Ex  concilio apad [Valen.

P Lacuit vt prcsbyteri d  plebes fuas adrnoneat,
vt Sc  ipfi hofpitalcs fint, &nen earius vendant
tranfčuntibi!S,qii?m mcrcato vendere pofliint.
AHoqnin ad presbvtcrum tranfeuntes hocrefcrant.vt
illius iufTu cum huinanitatc iibi vendant.

CAP.  II.

Fran dan s menfiirM & pendera , tri gin ta dicbiu in punc dr
aqu/t pečnittre debet.

E\  concilio Mogunrincli.

V T menltirff &pGJidcraiafiajfiant:[ 1  Sc T]Siquis-
iuft-as mcufuras &itiftapondcrac.aufa lucrimuta-
repra:ruinprcrir ) Bo.dies in p&ne &aqua poenirear.

[ 1  S tcut in diuinii legi biti fancitu.m eff, dr in cap j  tu Uri
Domini C ar oh cpntinetnr,f:cut & iHcfattr conuenttu c cm fti-
thitjtc in omr.ibtu obfcruarcplacet^dr.’]

CAP. IIT.

Tenet vendttio licet venditor ft deccpttti ‘tiltfa dimidiam
iuftiprecij:potčd tamen venditor agere, vt refi.it natur res vel
mfiujn preč m Juppleatur: & fi ali eni prači sc pctit,jutcumbit.
Al o. and er III.  ^ittrebaten.
epiJc o po.

C Vmdilc&i e  filij Beluacen. canonici contra ab-
bntem Sc  fratres Cariloci f  propenerent queri-
moniam fyluam qua: Migrauallis dicitur.aquibtifda

a Vide tex.{r ibipleneper dofl*§prxtcrca, fr udufi. cjutb.
mod ,re ccntrah cblsg. dr '-Anton. G orne. tom.2 .var.re/ol.c.7.
b reducatur. c  Ittmiit' m,  al. ^Aluim.al. %Aluernan.

ed.iAlucni.a! .^Aluc  d B tire h 1 . 2 . decret. c. ičS.luo p. 6 .
cap.2f<}.&c.2 .<od.tit.in t.compil. vi de B .Tham. dribt Caret t
2.1.0.77. art. i. Cauarr. lib.j.c.i^.. var.rejcl,  C Cap.f.cod.
lit.in i.cornpil. ^ CaroUlcd;

CAP. I I I I.

Si vir habeat alia boncOj vndevxor pofiitfibf ccnfu^j^

m fti V

confenrienre vxore remprapter nuptias donatam vuort
dent : emptorem , (jut fpaao tri^inta annorum rem pw ‘ xj/
nbnporsft vxor incjuatTarc fuper ea,maxime ji pretih
conv.erfiim tn communem vfam viri  Sr vxoris. hJ-l 1 ' 1 ' 1 ’' } /lt /
rnreUeffum,e)uem tenor Panor.Ereff tafut notab tir
ctuile fecundun. Ic.^And. non oportet adiicere,rr)axir 7tl  'I
mntatUatria nestffari o requ.iru.nrur.

Ccleftinus tertius.

P Eruenit * ad nos quod P.miles, Atroci n 1 ? " a (ii-
dam domum in donationem propter nuptjp^jj.
gnatam.mulicreipfa expreirum danteconle llllin j- ;(jr
ntulieri vendidit pro certa pecunii. quantit 3 ic ''L jj
infra  JPrarnominato vero milite viam vniuetl^ ^ c .
ingrclTo,reIifla eius venire contra hoeprila nl, ‘’ Bl i-
gans diftam doinuni titulo donationis P r< ^I >C  t eii**
ptias fibi conceflam alienari non potuiiTe^i* 1 ? jf4"
confenfus ipli nofcauir contraflui acceftide -1
ta veto B.cx eo nititur fe tueri,quod 30 an. I c0  t jrU'
teillorummatrimonio domumipfambona* SC

vi [l .

loqueiuftopolfedit:&quia incommunes vluS  jjtio'
vsotis illius precium eft conuerfum.ac { pet

nis tempore_j, vndefibi praifata inulierconla
tuififct.in viri facultatibus conliftebat. Qu ia
pet his nos confulerc curafti:refpondetnus P r ^ cr j|i( lf
em prtičem (fi  vera funt, qua: premili ni us) P 11
occafionibus fuper ipfa domo uon debeta *

fatigari. . ■ Tavrd^

[ 1  e.V eadem venditionc B.matrirttom^J i

confiantcso.annu Uberepacificefo poJjfcd.it*

CAP. V.
Si in venditione adponitur patfum

a .Mori n.  b Hs.cdu o verba, (
nibtu manujir.fr aliu anticj.exempl.  d
eiauitr deeft in antiej. tjued ramen adcjfe debere e n»^’.
tcxttis.  d Vide l. 2. C. de refeind. vend. p cr  b
c Cap. 2. eod, tif. in : . compil.  f Vide dut 1
adVeUcianuM.  S alfrr jo .annos } frf.

de recnprrttn* 1

vr tefltsJefr'*

4 i 3  De locato&conaučto. 414

ttrtum temptu,modico confiitute prcao: prafumitur pigntis,
& run vehditio.

Inuocentius IJ I. epifcopoVallienen.  a

A  D noliram l>  noueris audientiam pcruenifle_j,
quodcum R.liicus lator prarfeiuiunt ab M.mutu-
•mrecipereyoluilfet,cieJicOr(ne pcrcanonem contra
rlutarios editum_j, c  poftet in pofterum conueniri,
domos & oliuas recepit ab eodem titulo emptionjs,
tam icuera contraftus vfutaruts agcietur: d  quod
Patet cx co,quod creditor debiton promilic, quod
quaudoamq;. afeprennio vfq; ad noucnnium aaret
h.vncias tarenorum,qux vix dimidiam c  iuftiprecij
contingebant, domos cius reftiraeret Sc oliuas. Q_uia
igitltrftausScdolus cuiquam parrocinari non / de-
bentimandamus, quatenus fi rešita le habet, mftru-
mento venditionis confcfto in fraudem canonis pro-
tnulgati contra vfurarios non obftante pradi&um M.
adreftituendas domos Sc oliuas ei.ad quem debent
hireditario ime deuolui(ciuT) debitor lir viain vniuer-
fzcarnisingreiius^perpoenam in Laterancn concilio
contra vfurarios piomulgatam , adpellatronereinota
compellas.

C A V.  V I.

Vmditor deceptm vina dimidiam iuffipretij,tiger! peteft,
vtreifibircddentiprecium acceptum /efiruatur , ust iujlum
Pieaumfuppleatur & m hoc elcclio sli emptoru. hocdicit fe-
tnndtim 'Antonmm.

Idem cpijlopo & arcbidiac. Vrbinatenfi.

C Vmcaufa, g  qux inter oeconomum monafterij
fancliMartini demonte ex parte vna.ac ciues Vi-
tetbicnfes 1'uper cafamcntis ex altera vertebatur, fuil-
lctaliquandiu vcntilata.ciim conftitiffet nobis mona-
fcium inveditione vitra dimidianviufti prccijfuilfc
dcccptum ifententiando decreuunus, vt praefati ciues
autrecepto precio pofleffiones reftituerent memora-
ta s,autfupplerent,quantum conftaret legitima; ven-
ditionis tempore iufto precio defuifle-o.

CAP. Vli.

'Tonit tres cafni, in qitioue te suiti a non tenetur venditor

fcholarium fliper conducetidis aliorum hofpiciis in
lxlioneui Sc  pra-iudicium habitantidm audeat hoipi-
tem conuenirc_a, niti prius conftitent 'tempus conuip--
clioms clapfum—vei inqnilini in hoc fuum feuorcM^
pricftiterun & con fen futn. cam idem Portuen. fub cx-
commumeatione *  liocprohibUit,3c aherfub pucna
anathematis idem decreuit obferuanduau— : racam k
efle decernimus , Sc auftoritatc apoftolica confirma-
iuus  : Statuemcs. vt a te frater epifcope & tuo quoli-
bet liicceflorc hoc fingulis annis in cornmani audien-
tia magiftrortim atq; Icholariurrirecitetur.

£ 1  I xue:iit ibifurjfe  <t bo.me.vv. quondam Portuen. epi-
fcopo con firm um ,&• fub excommuni atione prohibitum  , ne
aliqnifchotarsi hojhitiu maicru mercedispromifiione touduts-
renr, vt ra jr bi vel maiorit ptoria (ludio auaftpotrnnorrs tn rx~
penjts apparere volentes,vclpritiata vtilitaru commodo ven-
dicarent. Vndeipfe Joliči ta proutjione confiderat, qu 6 d bniuf-
nndi conditior.u iniprobitaa, & difcordU fomitetttjdr imptdi-
rasnta ntn modicaparerent fiudiorumpredilfant.]

C A P. I I.

'Terfona ecclepaPtica locare pojfunt prouentus decimtrum
hit mm qutbui conditto ecclepa fit melior, /iatuto diacefani,
contrauo no obšlante:  <*r eadem rario esf de a/iis rebrn ecdrp/u
Innocciuius III.  abbati &■ amusntui S.

Petri Pratel. London,  c
daste.

V Eftra nobis relatio declarauit, quod cum ad firmS
fručtus veftrarum dare confueueritis decimarum:
infra.Dioecef.epifcoporumftatutocontrario non ob-
ftante_v, veftrarum decimarum prouentus iliis Ubere
locare poteftis , cum quibus ecclefix veftls conditio-
nem poteritis facere meliorem—>: ita tamen, quod hu-
iufmodi locatio ad feudum vel alienationem non vi-
deatur extendi.

CAP. I IT.

'V roprer ji er Hirat cm pranem condutlori pne culpa fuaccn-
tingentem remittitur penpo pro ruta,ni[ipopit cum vbcrtatt
pracedentU,velfequenttt tempom compen/ari. hoc dicit v/quo
ad §• ver tim.

'topttri dreuUuone.

Gregorius nonus.

C1 venditori poft h  inftitutum, contra feiudicium,
'Jquisomiferit,vtrem veditam fibi defenderet nun-
tUK.velcoutumacitcr abfuit tempore fententia: pro-
®algatx, leuper iniuriam fententia lata fuit: de em-
dionemxtalegitimas famftiones agere non valebit.

DE L O C A T O II

<ondučto.

T IT V L V S XVIII.

CAP. I.

necotnmunicati funt magillri,dr fcholares Bononisnps,qtii
tempus condudtonis conducunt hojpiria aliorum magi-
i-utrazelfiholariitiKpne coriimconfen/u.

Clemens tercius,

X referipto * literarum Tufculanen. epifcopi
Ji nobis innotuit,quod cum ciuiiatem Bonon.

temporefuslegationis intraflet:[ 1  Sc-f-jCon
^■utioncin fadam ab epifcopo Portuen. apoftol. fed.
ž diapndifto TulcuIanen. epilcopo pcilmoduiu-j
. "fitmatarhjvideUcet yc nullus magiftrorum k.  feu

b Cap.i.de empr.in 3 .
entitiflet.  e  dimidium.

PaUioncnjial.catit.P allion.

f r l -  c  edutmt.  d .

k[{ ^ et '^ fi  •• J, ex doh D c doto J v tel

^^inr.fuca rrit.C*ad VcUeii\n.  g Cap.2. tod. trt. in
Ki^ e  ^ n *' ^ i'Ht^to/p.2. Var. rsfol. ca. 2 .de
Ma> VMe t' ^ Cpip.vh.eud tir.in cctnpil. k
ikri* T nt ”* 0 ' r <> r * m  c&khčddajitur Dolhres vtriufauc
'icg^Hibiu ctLuf maioron

Gregorius I X.

P Ropter d.  fterilitatem adficietem m«agno incom-
modo condučtores, vitio rei>fine *  culpa coloni,
feu cafu fortuito connngentem_-», f  colonis ecclefia:
tuxpro rata penfiouis remifllo, eftfacienda,nili cum
vbertatc prxcedentis, S  velfubfecjucntis anni valeac
fterilitas compenfari.

*Tominrur hicjuatuor ca/Uf jn (juibiu in^uilirntspoteft an -
te temp ta cor.duEhonu fin in:■ ličite expelli. cA bbat.

Verum inuito inquilmo domum iahabitare vel re-
ficere poteris,ti necellitas (qux ramen non imminebat
locationis tempore) id expolcat: remilfa fibi pro refi-
duo temporis penlione: qui etiam inde rationabiliter
amou^tur,!; peruerse ibi fucrit conuerfatus, vel cum
canonem pei biennium non ibluiflec, libi fatisfadlio-
ne ceterinon prouidir. h

CAP.  I I 1 I.

Emphyteuta eccleftA rnclicrattoua 'Jitas v en dere non p c teTf,
nif feruath hu> de cjutbia hic. Et jiufatrafecent, vel cavoncm
per bitnniurth non foluer.it moramposlca Liiiritcrpurg&uc-
r/tj tuf! e potefi exj?dli.

Idem.-/.

P Otuic cmphytcuta(ecclelia primitus tcqui(Ita
imnciato^juaiuulibi ab aliis oftenur, 1  linoflcfc

^ *Al. fub petna exc$mmnn.  b ratum,  c Lexo-
nonf.al.Lontlen.  d V:de Ant. tam. 2 . Var. nfoL

cap.j .sArium Ptnelium in 1.2. C.de r*j\r. venci. part. 1 . cap 3 .
Parifium conf.s.lib.r. Gnid. Pap. dec.čjo.  e ^ fnt -.n'■ a
f contrngente.  g fiijttenti  f. b pr* n/de tis.  i 1 <-
de l.t '§*fi rc?,i Jj] de p. f l. duicioi  • §•/. £? vtrojicjtte Bart.jf*
de fga-.n

415 Decret. Greg. Lib. III. Tit. XIX.

4

cmere dijerit, vel k denunciationis tempore duorum
fpacium mcnfium fit elapfum)raeliorationes & ius fi-
bi competcns aliis venderc_;, qui ab emptione huiuf-
modi minime prohibentur. Emphyteuta quoqj fecus
prsfumendo, vel ceifandoin folutione canonis per
biennium (nifi celeri fatisfačlione poftmodum fibi
eonfulerc ftuduiflet) iufte potuifiet repelli. n  Non
ebftante,qu6d ei vt canonem tolueret, no extitit nun-
«iatum:cum inhoc cafudiesftatuta pro domino inr
lerpellet. * *■

D E . R E R V M P E R M V.

tatione.

\TITVLVS XIX.

C A P. I,

Vrineept poteji rem eccieji* immobilempcrpcrmutttloncm
eodcjunere^dataremeliori vei*cjuati.bocdiete. Etin boi' tpuod
dtcit.vel utrnit, ei? cafus notabilu.

Ek  concilio apud SilUan,

S I princeps volueritxem mobilem—fanftis locis
pr.xftarc_j, & accipere ab eis aliam immobilem
eoq;modode communi voluntate permutatio-
nem contrahere: Liceat.ei hoc faceie.fi caufa rationa-
hilis id c.vpofcat.S: res quaprsftiterit>maiorfuerit,vel
stqualis; pragmatica fan&ione fuper boe promulgata..
CAP.  I I.

‘Vermut atin rerum cedejirfh<. ar um faffain c a.ju non con-
tejjc,feu no jtruata jolennitate iurii.eff reuocandap juccejjore..
Ex  concilio Beluacen. c

V T commutationesrerumecclefiafticarum,qusab.

antecefiore inconfulte faft? funt ab eo,qui luccefi
fbr eft.cmendent ur.,

CAP. til..

Mancipiaeccleji* non debent permutarinifi *cl iibcrtatcm, _
1  tl r.ijijintfugitiua.hoc dicit cum cap. jecjuenti..

Ex  concilio [apudSiluanecium.]

■» jr  Ancipia ecclefiaftica.nifi ad libertatein non con-
J1V1 uemt cpmmutari: videlicet vt mancipia,qu{ pro
ecelefiaftico homine dabuntur, in ecdefis fetuitute_>
permaneant.&ecclefiafticus bomo, qni commutatur,
fruatur perpetua libertate. quod enim femel Deo con-
fecratutn eft.ad burna no s vfus transferii non decet.
CAP. I I I I.

Serui cedeji* cumprophanupermutari nonpoffunr,nec alte-
**ri,ni/ijint fugitiu;..

Ex  eedenu).

I Niuftum videtur & impium.vt mancipia, qux fide^
les Deo,8c faniftis eius proremedio anirns (us con-
feerarunt, cuiufcunq;muneris mancipio, velcommu-
tationis comraercio iterum inferuitutem fecularium
ledtgantur.cumcanonica aučloritas feruos tantum-
inodo permittat diftrahi fugittuos. Et ideo ecclefia-
*utn rcclorcs fummopere caueat ne elcemo(ynavnius
alterius peccatum fiat. Eteftabfurdum-j, vtab eede-
fiafticadignitateferuus difcedens,hitmans fitobno
Jtius feruituti..

C A P. V.

"Pr*bend*paclo pracedentepermutari non pojjunt’: epijco-
pui tamenpoteft de loco ad locum permurareperfotiae..

Vrbanus tertius.

a Vafitum d  eftex parte rua.fi commutationes
fieri valeant prsbendarum.cum commutatio di
gnitatum in Toronenficoncilio ftterit interdida:[ ’  5c
infra.] Genetaliter e  itaqueteneas, qudd conam uta-

a Vide l.infulam. <&■ ibi Doc.jf.de verb.obUg,  b inter-
pellat.  c. Referttirtn concil.Mdd:c.z}.tani]uam ex concil.

*pnd Beluae.Pureb.lib.} .dec.ca. 17 r. Iuepar.p.c.ičicap.r.

rod'tir.in r.compil.  d Cap.i.eod.tit.ina.compilividr not*-
tol in c.maioribue fnp depraben. uide ce£gt'd.Bel!amer. traSa.
dtebeneji.permut.  e  igitur..

tiones prsbendarum de iure fieri non poflunt, ptrfe'
tim cum pjetione prsmifla, qus circa (piritualii
conneaafpiritualibus labem cotinet femper fimori*’

Si autern epifcopus caufam infpexerit necefiaria«. I
ličite poterit de vnoloco ad atium transfetre peti®' I
nas: vt qus vniloco minus funt vtiies,alibi fcralean 1 1
vtilius exercere_v. ,1

[ 1  Sune enim tjnidam oui prabend* ju* ctdunt, &  I
renunciant.vtmaiorem prabendam obttneant, velex hndf  [
tam jummam pecuni* conjcquatur , ejitod tjuidem bondfolm
centrarium, it fmoniacampnculdubio continetprauitoK^l

CAP.  VI.

Ec de ji* iure proprietatu pojfunt adm ničem pirmtont
pojjejliones earum ctiam permutari pojjunt , (rpri miniH
kruitur prcitum fuppleri.

Cteraens tertius. .

A Dqusftiones a  foluendas: &infra.Intellefi BV ]
exliteris tuis quod duscouentuales cccldix‘“*
in tHa dioecef conftituts, quatum vtraquepata:ci» l ^
habet ecdefiam.cum pofleflionib. magis alteti
fibi vicinam_). Illis autem defiderantibus perffl» lJ
eas.cum iilatum alteta refpedu.meliotum prt 11 '®
tuum plus abundet, & ideo fibipoftulet adiici« tIJ
fummam pecunii numerats, vt fic ad aequalitdtei>
permutationis b  valeant pcruenire__),vtrumpofl £l1
ličite fieri,extitit dubitatum: [ 1  &.j'.]Relpondc^ f

quod cum de diflis

queat commutatio c_

leflionum pet fe non lit inhibitum-j. fi altera ratj^

para-cialibus eccleius p CI  •
qucat commutatio celebrari, ?cin permutatioaeP^

poficfiionum alteri prsponderel, pecuniain pofl £  ^
fundi deipfaruin poflclfionib.us adinuicem,prt' |, j|{
funt fuerit expedire: refufa certs pecunis quao 1 ' 1  (
poterit contraflus permutationis iniri, fic-tam' 1 ^,,
quod illi cdtraftus nequaqua fibiinuicetnmifct 3,1 (( /

L 1  Sipam ob caujam jed.apoH.confuluijli.ticetdOV.

diferetionu tndufiriar/i ignorarc minime putemue
to dem articulo jtt agendnm,nihilominm tu* prudent

CAP. VII.

Benefcia jiia perdunt^ui eapropridpcmutant  ‘* w
Innocentius 11 l.Senon.archiepijap


C Vmolim ‘  magifterS.&B.archidiar 0 * 1 ^
prcpolituram adinuicem commutafientd (( .
Licet pr^diftus magifter abinitiofponte fuerit U
mutatione confeflus.idem tamen B.eam in

K

omnino,proponens.quodipfeprspofituta ,,, ^ l V .j,
ditione qualibetrefignauit,5t poftrefignafi 0)1(  }■ S
ciicfti magiftri archidiaeonatu.fuerat aflecutuS' L
infra.]Cum ergo nobis conftaretquodi
ftiterit / permutationiconfcnfum-, pr«d>^ uS
magifter fuum puhlice fatereturerrorem ;& r Jr
politura»2c ilium archidiaconatu curauimus P
luper hoc definitiua contra eos fententia P rof f ^

[ J toMagtfiri eiufdem obnntucaufamfaper
Nafconcn. cpifopo dnximu4 delegandam . CuM$ i
prAfentiam noffram poftmsdum ctccefiijjet, vt in
fiijficioneprocederet^obtejitu ipfius dil. fiL ahbatcM ^
eid:m epifcopt duximm adtungendum xjv.srurtP
abbatii abfintiam non fuijfet d delegatu paritet
proLeJJiim^tra^ partium fenoffro canjpebfui prafttf

audicntiam obtinuitcoramnobifr&f  .

[ 2  Licct magifteripfepr&poneretex aduerfi ipl u  , fj ^
diutius dcpermurationetračiajfe,etcompleuijfe ea " de0 p j u ijj‘ < '
n ib tu ven.fn. Educen-. epifopi ejufd trabfauera nt
Ve rum ftpedi čl us B. delegatu noftris vondeferensd^^f/

-* k

a Cap. 2 ieod.tit-. in c *compilatione*-.  b

c pradiffuo.  d alSta/ic^tamcn ejuod.contrt j
tjuam fibi adinuicem mifteantur.  C CapiVtut 0  ’
comptf, £ al-prajUterit permutatmi aJF en [: irn 'iM** 1 *

417

itlti*ntuviotauit, fr iUarum JcrtptA qua tiobu fv.tr Ant
prffentanda,nonerubuitapcrtre. Ca ter um tn noflra pr a  fen n j.
tonjiitutus^aduerfario Jk$prafente,:n excufationem fuam pro¬
fit m propofuit coram nobu y quod indic a p er p eram pro< efijfcnt
(tntraipjum ,cum aCfa in fcrifttu mtnvu fideiitcr rcdegijfent.
Vndt tirnem ne Uteras portarcr Vria^fcripta ib'c rum aperuit ,
ir cjuod JuJJ/icArut fuerar adinuenit. Sane Ji ejuid expediret ,
meltiu notauijfer vel non reiepijfec firipta Ju Ji e ffa  , vel nobis
fdelitor retuhjjet fr prafentajfet, fr ofend/JJet caufamfujpi-
( i*niifropofiu C9ram nobu. *VrAtereA cum non cjuareretur de
hditfcjuem ti exproprio motu conicfiimu*, Jed de *llopotita
^'urnipfe duxerat eltgendum^fr indicu futu nobu literatper
,UJ t>itjlinaJfen t  e ipfbpanter concjuerentes verbis ip/iut ftdem
tofidiucitmu aUhibendam,Jed vt in eo faltempuniretur m qut
fucauircontra acla ludicum^ua temere violarat^tpfum fiiut
dcbnimtu y Jii nolutmut txaudirejic videretur ci dolmfutu
purodnitim artuUJfe.']

4I8

DE F E V D IS.

TIT. XX.

CAP. I.

Si dominnt  4 vafallo rcctpit feudum in pigr.su, abifincndt
ab essu feruirio.non in, c tur computtsrefruil uj  in fonem, boe di»
cirJecundumintcUedumeommuntm. Tisti taftu fngularst
tj ul alibi non legstur.

Innocentius III. * M. mas .

epifopo.

I Nfinuatione b  przfentium declaramus,quod ga-
geria quam de feudo ecclefis tai ab M. dignolce-
ris « ieccpjfl'e,a te poteft Ubere detineri,fru<flibus
non computatis in fortem-j.lta vidclicet, vtquanadiu
fruftus ilios cepens in fortetn minime computandos,
idem Maferuitio ,in quo tibi & ecd.tus pro feudo
ipfo tenctur, interim iu immunis.

De fcudis.

CAP. VIII.

lipermuratio ber.eftciorum romplcra cfl e« vnaparte.ir per
*itrsn /lat, tjuo minus implrarur, reihsuitur pan adfuum
^fiiiitm,& fei un dum boe conrinet iut.

Idem anbsepifc. & prepojita fatrfli *An-
drea tetin.  a

P Vm b  vniuerforum : [ 1  & .p]lmellexiinus G.ca-
' »onico referente, qubd cum ipfe &L.clcricus de
«/»matične prabendarum fuarum inter letradare
ta a nt ’quam vtilitati vtriufq; imminereeredebat,
“ttnidem L.pratbenda eiufdem G.cuidam confan-
| n tofu 0 a (Pgnata,prabendam fuamei licutpromi-
t  j’°|uitrdignare:& infra. Cum igiturdeccpris 8 c
>Ure“ cc 'P‘ cnt ibus iura fubueniant: licet ipli per fe de
i )n ^"''t'poflenf ccdefiaftiea beneficia perinutare: vr
<ju CI1  ® m pbdtati venia tribuatur : c  niairdamus,
( tp , Us, ^ c01 lftiteritprataxatirm G.taliter fuifle de-
Uttl >amato aprabenda fua confanguineo iplius L.
,■ HiiolibttaUoillidtodetentore, eamreflitui facia-

ipfo domino lefu CbriJlo pafloralu J,it nobis
hii, t  folicitudini no (Ira ineumbit vel dignofcitur ex~

(juojlibet in fuu r at ion ib us confouere ,
* Ura  * n con IP e ^ u e ™teJiA dijpendium non fu-
'fidfirma & illibara debeantpermanere.']

ki,

CAF. IX.

'"alt eum tcmperali permu! ari non poteft.

Gregorina I X. Beto n.& Sunitu,
abbitribuo  d

totanobis abbatis & conuentus fanftiMarti-
■ .tj^^annonia petitio eontinebat, quod cum fr
•^atto 4, ^ #st ' ntct  'P *" 05  cx vna  P art< ‘i^ :  prapofnum

hS --

fei

abbatis cc  conuetuus laneti Marti
^^'fannoniapemiocontmebar, quod cum fu
inter ipfos cx vna parte,& prapofnum
Nb„ , 1 ,<;!!, l' crs > | upcr quibuldam decimationibu
"'ij c  at, 3 dC. / capellanum noftrum,tunc in Hun-
>a»i> 0 l a n t em .n°ftras literas impetraflent: ipfc
.''ttp^^M.in quos vtrinq, tanquam in arbitros ex-
hN  i >I ° Ir| affum—..arbitrati fuerunt,quod ii didus
tpSll) 11 * “itboetft decem rnillia folidorum S  re-

S “‘p(i a(, te ^ e  Hangaria concedi mnnafterio memora
:j(j ^atundern decimatiOnum peutiont cefia-
fra  Qrtocirca mandamus, quatrnus ii vobis
pnrmiffis(cum permutatio defpirituali-
,er nporaliaimprobeturjpradidum arbi-
‘ Ul n-i.Scqiiicquid fectuurn eiiex eo
vel ob id, irritum de-
cernatis.

V <tw - - --

\\n,  b Cap. 2 .Deprab in 3. comp. ude Co J

KfiCtli‘/'' v * r r efiJ.o.f.  c  Vide I.Jf. dedona ir I.
<&&*.»*■  d  DeBoren.fr Si* £ ien.abbar.at.
\'f?' s ‘n,i,y , ''-* l -‘ teBe ‘ n ‘ri & Sirnugien abb. aids Be
ti 1 *) g p'  C  -rUlch.al.^ilbantn.  f <3.  g Sa-

'’-C<d.mauujcan -onoJolidori, sn atiofolmaru.

CAP. II.

Tonit trei ca fot, in tjuibus nonobftante iuramento de non
infeudando.poteft epifoput antiijuum feuditm ad eulefiam re•
uerfum nouo vafallo conoedere.h.d.Et rti cafut notabUu.inter-
prerans iuramentum de non alienando.

Idem Mediolanen.archiepifopo.

E X parte d tuanoftro eftapoftolatui rderatum-o,
quod fspiusdubitafti.vnum cirm contingit vafal-
lum tuum decere,& ad tefeudum ipfius redne_j, feu-
dum eiusaliis liceat ribi dare, quamuis iuramento te-
nearis aftriftus,non infeudare de nouo,Romano pon-
tificc inconfultoi Ad hac fi vaiallum tuum feudum
alienare contingat, an ipfius filiumvel cofanguineum
eiufdem feudi confortem de ipfo valcas inueftire_i ?
Alia quoq; dubitatio continebat,vt cum feudum alie-
natum iepereris,quod per te facile recuperare non po-
tes:vtrum polfis alicui'laico in feudum illudconce-
dere,qui 8 c illud recuperet,&in feudum per eedefiam
recognofcat i [ 1 & .p] In primo ergojcafu feudum
decedentis libere (fi videris expedire)concedas. Atq;
in fecundo filium-., vel confanguineum alienantis in-
uefties ln tertio feudum alienatu poterisei licenter *
conccdere,perqiKmipfa / ecclefia valeat rehabere_>.

[ 1  T{os igirur fuper hit demence tua frupulum volenret
dubitationu aufenc.pera.fribimandamuttfuatenut fi jun ri¬
be prafari cajut emerftnnr.]

DE HGNORIBVS ET
aliis cautionibus.

T 1 T V L V S XXI.

CAP. I.

T{ei etclefiapignordrt non debent , nifi ex necefiirate & ra-
tionabili mufa.

F,x  concilio Remen. g

N Vllus prerbyter prafmnat calrceir^, vel pati-
nam.vel veftimentum faccrdotale.aut librum
ecclefiafticum tabernario,vel negociatoti,aut
cuilibet laico, vel foeminain h-  vadium dare, nifi in-
ftiffima neeelfitate vrgente_j.

Sicur er Zepherinut papa ir martjrS.HUarium in fuu dt-
cretalibut docuir, ■

CAP. II.

Liber bomo non poteft pignorari.

a uMaurien.  b Cap.r.eod.tit.in j.compilai. VideCo"
uarru.lib.j.var.rejb.c.r, fr de m at eri a tituli plene Iul. CUrue
traCl.de feud.  c accepijje,  d Cap 2 .eod.tit .in j. comp,
Videlul Clar.de feud.  e ličite, i ipfum.  g Nom
inuenio tri conci/ta Remenfei ramen tribuunt Burchard.lib.j,
decr.c 104 luo par ,2  .c. tj q . fr cap.i. eod.tit .in 1 compilatione .

1  oft,obltgare.e(l tnim modus vulgaru loquendt  < Jebeue »*
vtluc Alt HoCltenJis.  i C op.z.eod.tit.in i.comptl.

O

J

'419

Decret.Greg. Lib.III. Tit. XXI.

420

Gregorina tertius Txonen.epifcooo.

I Atorprarfentium : &infra.Lex habet, “  vthomo
liberpro debito non teneatur, ctli res dcfuerint,
qua: pollint pro debito addici.

' CAP. III.

SircOor ecclefapro faito p;0pna rem ecclefia sbligauit, cogi-
‘fw reitts hsres remrediraere,<&■ ecclefia repfiruere.

Alexander III. epifcepo Exonicn.

E X  pr.-rfentium t>  latoris inlmuationeaccepimus,
' qnod lacerdos ecclelia: de Oflitona c  calicon ar
gercuni Sc mcdietatem viiius breuiarij ciufdcm eccle
lite pro fuaneceflitate pignori obligauit. Sc ea, merte
pran entus minime recollcgit.

Vnde,quouiam indignmn eft, vt eidem ecclefia res
•fujcfpraiertim quae lacris minideriis deputata funt)
•taliter dcbeant deperire: mandamus ) quatenusii ve¬
nim cft,quod adferitur, lilium eius qui ex fuccclTione
ipiius patnmoni j iuš dicirur obtinere.moneas & com-
pcllas vtcarecolligat,Screftituat ecdellae ineir.or.ua.
CAP.  I I I I.

Sivfuraritt* emitremeo pacio.rtuodpoji tempu* reffituat
tam vcnditori , recipiendo aliquid vitra finem ,jrulfibu* ta¬
men m eacomputati*, iudiiatur contrachu* fcenerarieius.
Innocentius tertius G. fubdiaiono nojlrc,&
P.canonico  d Pifdno.

I Llovos ‘  credimusfcienti? donovigere: [ '  & -p]
Sani* intimaftis nobis,quod caufam_., qua: veititur
intcrH.&B. litiosG.de / Cofaexvna parte, 8 c G. fi-
liam p  T. 8 c hsrcdes ipfius cx altera, fuper quibuf-
dam terris prarfatis perfonis pro i  vigintirribus
libris pignori obligaiis: vobis duximus committen
dam : [ 2  & .p] Ex parte pratdida: G. Scharedum eius
fuit propofitum terras,quas iidem H. Sc B.repetcbant,
abeisnon effe pignori obligatas , fed purevcnditas :
ficut in inllrumento confedo exinde continebaiur. k.
Prafatus vero H. pro fe ac fratre fuo firmiter adferebat
terras non elle pure venditas, fed pignori obligatas:
cumvenditiompradida tališ futrit adicda conditio.
Yt fi a tempere conrradus vfq; ad duos pro.vimos ,111-
nos prrrfato T. emptio difpliceret, G. pater H. ab inde
vfque adannum vicefimumfextum libras, ( perceptis
frtidibus computatis in iplis) darc deberet. Veriim_>,
quia ambigitis vtrum pura lit & abloluta venditio, an
prafatus contradus pignus debeat iudicari.

Refpondemus, quod qualifcunque fuerit inter.tio
tontrahentium_>. &ex forma contradus venditio non
adpareat conditionalis>fedpura;quamuis percondi
tionempoflit refolui,exduobtis tamen ,qua in pado
fueruntexprefla 1 videlicctqtibdfrtiduspercepti debe-
rent in foluenda pecunianumerari, & quod vitra fum-
mam teceptain lx.folid. I  deberent pcrfolui , contra
ipfumemptorem prafumitur vehementen prafertim
cum vfuras confueuerit exercere_j-

[ 1  fjuedfuper eo de quo nos confulerevoluiiiUj quid iuris
fit licjuido cogno/lati*. quia tamen nojlra poflulaftu edoceri re-
Jpon/ione,nefub ipfius expeSarione refponfionu decifio negotij
prerogetur.pr&fentibu* vobn treti* cluximiu refpondendumi]

[_ a Dtntes vibi*per literat no/lras in mandati*, vt ipfam
G. fr haredes ipfius ad reTHtuendat vineai , fr tpuictjutd vitra
fsrtcmperccperant,  c v eifdem reffituerent conquercntibus .per
pevuam u% Larer. concil centra vfurarios promulgatam cegere
iiirareti t. V01 vt iuxta taandatuin noilrumprocedereri* in ne-
fotio memor.ito parte* citare eur:.Hu. Cumt^in prajentta ve¬
jte a effent ca,tihi uta.  1

a Cap,t .eod.tit.in r.comp.  b Cap 3 eod tit.ini. cem-
flla’.*) peji toncil. Lat etan. /itb tAle.tan. I L l. part.i p.cap.l.
c CJfen. at. OJfic.  d Canonicit Pifanit.  e Cap.t.ead.
compila.Vtde Carr.lib.j .Var.refwl.cap. 3.  f Chofa.

g Tiberij,  b vtneu
Jimiit.injin. De ad. ed.

1 ' jk adraginta

xti:j.  it Vide l. qued

C A P. V. _ _ u

Mulier aeitpro dete cotra purmlibet detinentiboni tet
Id e m eptjcopo ^iijuinati.

Xliteris, * F.T.accepimus,quodcau(am,qu? v(l ‘

E riturinter R.& A.mullerem-a, tibidusimus co 81 '
mittendam.f ‘  &-)■] Si ouidem probatum eft,q”°"

pro facinore a tnaritopridida;mulieriscommilib'
fugampetente,tam frater !>  mariti^rifatusvidd 1 ’
cer R, qu'am ipfa mulier (licct minus c  iufte) a reg 1 '
iufticiario capu fuerint, dc de iptius mandatobono^
omruum delmquentis fada diltradio.&folutapt £11  ;
niamercatori, qui a maritoinulieris vitineraruiit?
rat,& rebus propnis ipoliatus, fed quadam

nesilliuspenes eundem R.remanferat: d quas

ide « 1

demandato curiaeretinuit,folutaproeis pecuniap? -
dido mercatori,quia emptoraiius propter poliedjf
n un e  minutias non extabat:pars veromulicrisS^
mationem doris inftantiuspetebat fibi reftitui, vei 1
poflelliones, qu* mariti fnerant / ex officiodeltrj.
tionis induci: (. a & Mandamus, quatenus fi

conlliterit exhis,qua in prafentia tuafuere P r 0 P°^

& probata,quod mulier dicit viro dediffein deteni-
pradidum R. de bonis fratns aliquapoflidero :nl '
mulieribus fauor multiim in recuperandis doti«*
debeatur, 6 c cautum lir in iurc_i, quod proprer malo
cinm vin mulier remanere non debearindotata, (il ®
etiam bona viri mulicri lint pro dote tacite oblipir
Sc X  cum luo onere tranlierint ad quemlibet p« 1 *
dentemiR.pr^didum eidem mulieri ad reftitutioit«
dotis quatenus condemnes,quatenus de bonis f rJI '
luiprafaii nofeiturpoflideri.

L 1  Cum fere per bunniumjluduijfcs.vt e a. dim uuf*
concordta finire:ur partibiu non adpnieftr.riiiugeli' 11
pruden tibusprediha eaufa merim diitgjnter eieamiiiatajd.
negotiumdeprudemum virorum conjilioadnoiiram  d«* 1
prajentiam remitrendum , ea maxime ratione oua videti 11
ad regi um ledu turn jpeciaiiter pertinere.']

[ 2  T*an autem virietentrario rejpondebat t jenbndtt

fuper hit aliepuomodo rejpondere. cjttia nihil authritattei ''
luni ate fiiadiširactumjucrat de bonit moriti ipfius

jedfifeus eacapifecerat,fr tnandaueratdijtraheda. So”*■'**
pan mulier n dteeret de pojftfiionibus viri fitia/tijuArtniffi^

»t/ul efce* site ffl.* r., .....

cjUA di/lrafla non fnerant , &■ ex e is Jsbi fansfieri
caftudiojtus incjuijiificjuanta futjfctpccunia cjiuJolutA)*  ^
rac m er c at on : & e* conftfiione ti bi confhterit , vtriufa P  /
d:r* dc irnmol/ilibut ad xxitij. vncias auri aliehA^V
iremtjfedprtdictiu R.Jexxttj. velxxtiij. vnciisaddidij) 1 '

titeratjedprtdidiu K.jexxttj. velxxuu.
xl. dva rut/* vnciarum auri numerurn complemjfe
KAliegalnt: cuv^ f  prx.R.cjuodcum qt*infyfilij cjjenr
omnti m patcrun bonis fuctedcrcnt
totms baredi;ati:,non prouer.iebar ad mantum muU:ru» s
redit at e p at trna  , quod vitra xxtiij,auri vmiajs valeret. H*,
vero *d nos eaderr. cau/d remifja , non fuit fufjiiitnter
c a,nec nobis conJUtit vtrum x.libras Tareuorunt  ,

mulier dcasjjet tu dotcm y aut idem R. aliejutdpopicaat



nis pertinentibu* adfiat r e m fuum virum muimu p>
potuijjtmu-s e.ram mat ioni eaufa infiffere, turn a tv a  tx P r *j! j f
tiatua renumiantm fuitallegationibm & probtUionib^i
dim, turn quta:donet &/Ufficientes non ventrunt
refponjaies. tandem caujdm tuo duxtmns txar/itnt t0*
dam per apojt.Jed.]

CAP. VI. j,

Si crcditor vel u,qui ab eo caufam habet, totfrklfuif^'.

-St forttjdebet pt^niss r!>  ‘

ex ptgnore quod fatujaitum
debtrort.

Cap.2 .eod. tit.in }.compil.  k
Vide i. 1 C.ne vxorpro mait:o , & Ljcin.C.

mariti

pign. tac.cortr.  ^ remanferttnt . c  lntnuJtu vi '

intmicittas,quam vocemjtnjm non admtUit.
g Drino ar »detli.


f

%

V

l '

4 «

De fideiuftbribus.

Idem R de Motite Tort in e.

C Vm *  concr.1 G.ciucm Anagninum * fiiperrju;

bnfdam poircfiionibus,qi!as quondam pater tuus
I_.de Saul c  pro ccrta ouantitate pecilni* obligauc-
rat,& ipiius creditoris hzrcdes przdičlo G-pignora-
uerant.mouifles in noftra pnclentia quxftioneni, iegi-
me probanifti, quod ex earutn prouentibus tantum
fuerat tam ab eodera Gquam ab aliis, qui eas tenue-
iantarempore__j, quofuerant obligatx pcrccptum^,
quod d frudus fotti poterant adxquari • Nos igitur
attrndentes, quod in taiibus perceptio friuftuurn in
folutione fortis accedat , cinn fecundum canonkas
fanftiones fruftus reftitui, & in fortein debeant cem-
putariiconliderantes etiam_., quod pofleliaones ipfat
iamestenuafTuntprnitns totumonus,& debitum ar.-
»uUaflTent, ipfas tibi reftituedas efledecreuimus, & te
pernuncium noftrum in poflcflionem induci fecimus
Mtporakm-j.

CAP. Vil.

$’i),t}nifub paifi lepit commijforia pionorauit rem (uam>
b branit non conrrmenirc : rut}e impedtcut tntra dtemftu
tk, xnnin redemir,poJldtem redimereporerir.

ldcni—’.

C T gnificante R.ciuePifano c  nobis innotuit qnbd
Y c iimdomum / ftiam G.Pifano ciui pro 25o.libris
P‘Snoriob)igafiet, ac promififlfet praftito iuramento,
^ c< adtiifi domum ipfam datuto rermino rccolligeret,
^tditorem vlterius fuper eo minime molcttaret: 8c
lntt J ftatutnm tempus per certum S  fidefem nun-
t *'im'prouteividenariir)creditori pecuniam numera-
111  pemifit: quam idem nuncius mfideliteragens.fi-
jJ tc ‘ittiunftmn fuerat non perfoluit: & poftmodum
n Cl "R..abimperatoredetenuis,didlo G. fatisfaccrtt_j
| (  .Potmt.vtdebuit: [ 1  & -p] Ciun igitur paftnnu
^commilToria: 6 fit in. pignoribus improbatuin,
^Pttdiftus R.quantum in eo fuit, iurameri debitum
f t  pPl«irt;cum pereum, quem certum nuncium ef-
f t( |T et abat, pecuniam remiferit t»rmino ftatuto, >
tojj^^ptionedetentuslatisfacere non potuit credi-

422

'Mfj  • ( 1  IVUVLVIUMJ 4 »l  ^ l

dij ‘ * Mandamu$,quatenus li eft ita,p j  ičimn erc
t^Uvt fone contcntus, penfionibus pignoris
in eam illam prarfato R. omni dilatione
refignerf pad° tali vel iuramento nequa-
j- ^bftante^enf ecclef cogatis.

'Hpic per Dti gr ah  um libertati priffina reFfirutue,
e ^puuviiitn rcddere creditori/iietipf • ptorfu* reiufa-
V tre ><}tiia ti non fuerit fiat uro termino perfolura.  ]
CAP. VIII.

kriliš atuet ejuod'jruetur rebus immobttibu* fk'uA
K c#  fr pe-urnam fr Ashmationem rnobilium,

Mfokntur vfit^finito fruftu\rcfiituet.

Grcgonus nonus.

j, ccnftetI.mudieremvxor**mOgeri)\ tn  qub
HpJ ^frtnflnm filio fuo fiKcefliflfe in bonw,quo-
L\w^ etas a d ^ nmlierem vxorem C.dignofcitut
e:  Mandamus', quatcnu-s eam ad c;
Nfuil^ibendani.tjuod vranu & fruan

K“ ■

fuerint: in morte fua di^sc mul Jeri; vel hsredibus eiu»
reilituatfperccnfurain ectIcfiafticajn*compcliatis.

DE FTDEIVSSORIBVS.*

T l T V L V S XXI I .

CAP. I.

Hrene eff,  nec p oteli brent us fumma,ri.

C Ex  concilio Cantuarienfi. b

Lericus c t  lideiulfionibus d  iafcruiens, ab-
iiciatur.

CAP. II.

Cornpellitur clcrictu feruare fideiujjorem indemncm per  4^
Jignationem redttuum Juorum.

LucillS tcrtius Elien.epifcopo^fr  C archi-
diacono Noruicenjr.

P Eruenit / ad nos ex conqucftione R.clerici, qu6d
ciim ipfepro C.F.clericis, mercatoribus Bonon.’
fideiuflerit:illis prarfcriptam pecuniam nonfoluenti-
bus,coadus eft fatisfacere de eadem.Neigituf difpen-
dium patiatur,vnde videturprxmium meruifte: Bono-
nien.epifcopo dedimus in mandatis, vt fuper dcbiti*'
iilis inftrumenta,qu 2  funtapud creditores infpiciarr
&eorir.n tranfcripta fuo figillo fignata vobis mitterc
non poftponat.Mandamus itaque difcretioni veftrar,
quatenus ti ex concellione pradidorum clericoruni_4
vel aliaslegitime vobis rcm itafehabere conftiterit:
moneatis eofdem vt inemorato R. pecuniam-;, quam
pro eis foluitreftituant ipfumqj feruent indemnem —k
alioquin dereditibus eorum prsfcripta dcbitafaciatis
exolui,& damna etiam, qux propter hoc pertulit, re-
farciri aut prxdičlos reditus ftbi aflignetis tamdiu fine
moleftia detinendos,doneč ipfa damna relarcita fue-
rintjfic debitafine deminutione foluta. Prscfatos vero
clericosslireligionem fidei & iuramenti fui eos violah
fe couftiterit, ab officio Sc beneficio fufpendatis.

CAP. III.

cautioneiruv
tur faluare-

n  n-bas-immobikbus: quac vfu non
arbitriuro boni viri. Pecuniam vero
a °uit o vel habebit ac aftimarionem bono-
CCo nfumuntur vfu, & in haredirate inuenta

.  . — - - •

1  tn-i.compiL  b ^rsAginen .cs\

V ,(  f, a ^.in cpiofrutfiu.  e Cap\vni. eod tit.tn 4..

i '%l V(>x ' f uat/l ,deeft tn ~nti

V"’

g viie Grrne\^ tom.2
• 11  rtde Conarr. ltb.3. vdr.refttl. cap  ’

k  videi.z fr Hi C) n.C.etc

"Ter difiriefionerv cavonicam compellttur debitor a fideinfc
/tone abfolušrefidcvAjforem, cjuia credtroribus moleliatur.
Idem CantuarienJ?  g archteptflopo.

C Onfticutus ^  in przfentia noftra' magifterS. fuši
nobis alTertione monftrauit,quod procancetlario
tuo teni pore Lateran. concilij in quadam lunama pe-
cuniae interceflTt: quam quia vfque modo debiro-r nori
perfoluit,le afterit plurimas a crcditoribus Bononien.
moleftias pertulifte, Sc debitum augrnematum-': I-
deoque mandamus, quatenus fi legitimc ti bi de lm*
iufmodi alTertione conftiterit , prxfatufti~» debi to-
rem vt eum a prctdidaintercefsionellne d;lationc_->
prorfus abfoluat, ecdeliaftica f  cenfjra compcllas.
Prsfentium quoque audoritate iniungimus , vt li de¬
bitum vel acccftiones ille negauerit, confuetudine>
qux eft legi conrraria,non obftante, iurameutum ca-
lunnne fubire cogatur.Pra-tereaquia difficile ioret in-'
terceliori 1'uos teftesin Angliam diucrc, mdicibus Bo
non. (  fatifdatioile idonea acancdlario ipfo accepta^
quodad teftes audiendos vadat vel mitcar intra t« r-
inihtim competeiueinjUtcris tnis licnifices vtecs vi¬
ce tua recipiant Sc examinent dilig. ruer Scdepofitio*
nos eorum tranfmirtentes inclufas iigniricent, quanu #
fides poftit inftrumentis v .1 r n-bus adhiberi.

^ tn ,Ht V0C ‘  ^ w
^ q ^ 0r ^*f ^uttHr vtdere
^utrir.

4  Dsma*eria buitts capini* vtde Anton. Gomr^. tom*
2. varia refol. cap,  /j. b C ar 1  Han n. at. ('aitbagtnen,

c ejHtb.cau. ma. &  i c  C«p-t eod.rtt.in r. compi/a.  d at. fidetujjonbue.  e  al.
vtdel. t. C.de vfufruft. &  I archnfihopo. t C*p'4-eod rt:. tn t. < omoi/at fr poficon-
m Egidy.  n ekl.it> \ clu.Lat*, U.b AUva:>  l II.p  23. cap.),  g al (.anurienjf.

h Cap J.cod.ttt.m i.eomplU.  i al.dtfaplt' 4 .

o  2

423 Decret.Greg. Lib.

CAP.  I I I I.

Si fne ticenria prelati fr tnaioritpartii capituli religiofui
fidriujjertr.velmuTHUm accepcrit.nen tcnerur ecclefia, fr tpfe
re.ipienipunirur,ntjimutuumjir verfum in vtilitate ecclefia.
Innocentius tcrtius inconcilio

generali  a

Q Vod * quibufdam religiofis i fede apoftolica
eftprohibitum: voiumus & mandamus ad vni-
uertos extendi, c  nequis videlicet religiofus abfquc
maioris partis capituli,&abbatis fui iicentia proalr
quo fideiubear.vel abaliquo pecuniam mutuam acci-
piat vitra fummani communi prouidentia conftituta :
alioquin ncn teneatur conttentas prohis aliquatenus
iefpondvre_j.Nifi fortein vtilitatem d  domusipfius
manifefte cc.nftiteritredundafle.Etqui cotra iftud fta-
tutumvenirc pfumpferitgrauiori difdplin? fubdatur.

C A P. V.

Tonit tret cafua t in cjuibue fideinjjor contra debitorem agit
*ntequamfoluat t  vt  d fidciujuonc liberetur.

Gregorius nonus.

E Vm,pro e  quo te fideiuiforeni obligafti, fi diu in
debiti folutione ceffauit, aut diflfipare bona fua
coepit.fcu fuperhoc condemnatus fuifti iurepoteris
conuenirevt tcafideiuffionedebeat libcrarc_a.

DE SOLVTIONIB VS.

TIT V L V S XXIII.

CAP.  I.

Succefforin beneficiotenerur Jbluere dobit* pradecefforit pro
noeejiit*te ecclefia centrali*.

AIcxander III. decano frcapitulo
Morin.  f

A  D hoc g  in apoftolicz: 8c infra. Sicut filius
debita patris lohtere tenetur, itapratlatus fui
przdecelforis r p ecclcfise ncceflitate cotračla.
CAP.  II.

Sipra/arue obligat ecclefiam pro a/icnis debiti), eCl fufienftu
ipfo falfo ab admrniffrationeffiritualtum fr tetnporalium.fr
eaclefia non tenerur.

Grcgorius nonus vniuerfii ccclefiarum
pralatie.

S l  quorundara->: St  infra. Firmiterinbibemus, ne
quis pratfumat eedefiam fibi commifiam pro alie-
nis grauaredebitis,aut literas alicui feu figillaconce- j
dere, quibus poflent ecclefia: obligari: * Decemen
tes fi fecus fueritattentatum-/, ad folutionem talium
debitorum ecclefias non teneri. Si quis autem contra
praemifia de catrero venire prsfumpferir,ab admini-
ftratione fpiritualium St  temporalium neuerit fc_>
fulpenfuKij.

CAP. III.

Siclericue non habcar.vndeJkrufdciat fuii crcditoribut , non
debet excommnnicari, ncc ali ter moleli ari: praflobit ramen
eaurionem Jatrcm turaroriam de foluendo.cura venent adpin-
gmorem far tu’:* m.

Idem decano fr I.canonico Tullen.

O Doardus * clericuspropofuit,qu6dcumP.cleri-
cus.D laicus.8cquidam alij ipfum coram officiali
irchidiaconi Remen.fuper quibufdamdebitis conue-
JiilTcnt,tdem in eum recognofcentem huiufmodi de-
^bita,fed propter rcruminopiain foluerenon valentč,
excomrnunicationis fententiam promulgauit : & -f.

a Cap.  r o.  b Cap.vn.eod.rit.in f.conjpit.  c Vide
l.cum acurifiirni. p er Harf. C.dc fideicom.  d VideBa/d.in
»urb.hoc nuporreBum. C.defacrofan ecctef  e Vide Gnid.

Pap. drclfi. t'7. incipit , f.derujfor poreff. f at. Komičen.
g Cap.’ eod tiran i.compil.  b Vide l.pua deru ff. ,otur.
inatr.fr I.Lučine, fr vrrobij.. Karff.de fide infhu.  i O-
darduo l/abent antična exeplaria. Vide Uteper B*ld.in  $-/*.

III. Tit XXIII. W

Mandamus quatenus fi eonftirerir^uodprsedidu*
in rotum vd pro partenon pollit folueredfbitafepl 1 '
difta.fententiam ipfam finedifficultatequalibetu , j
xetis,recepta prius ab eo *  idonea cautionoi'’ 1
ad pinguiorem fortunam deuenerit, debita * p 1 *®
flaperfoluat.

C A P. I I I I. .

Comjiierent feindebite Jotuiffe.hoc probare debet, niJU" ‘K
hic pojite.

Idem.;.

I

I S,quis conqueritur indebitam pecuniamfefoluj^
oroharr trn<*r»r. nnnrl in/3/»kirn tir fnlufa. c  **

. probare tenctur,quod indebite fitfoluta.
eius aduerfarius 1'oluttonem inficians exinde c 01 " 11 ! 1 -
catur: tune enim diffitenti onus mcumbit ptoba 0!U '
quod debttum recepiiict.

DE DONATION1BVS.
t  n v lv s x xu it.

CAP. I.

__ _. . J,

Totefi intelligi duobue modu t  fr fecundumprhna* lfl

— . - , , I Jft

IcHum.h d.Liberulu in donnndo exiffimar fedebere^
n At.V d f c fecundum a/ium intelieftum : Pronuttentti M
donare,tUnd tansfum debttum adimpteretenentur.

Gregorius d ^A.Patria*Galierum,

P

Rudentes: [' Jc .pl Hanc f  fibi

do nobilitatis legem / imponit, vt deb^fjj
quod fpohte tribuit, S  esiftimet: Et P 1

bencficiis fuis creuctit. h  nibil fcpratftitiflcpU tCt ^ (

[ t VirosJicut elhr.re^ihni adharere.multorum

frc.vt in regiflro imprcjjb .]

CAP.  II.  „

Hon valet denarie, tjuam facit prelatu) inconfult*
lo.frtn damnum ecclefia.

Alexander 111. Pari,Cen. epifcofo.

F Raternitatcm * tuam crcdimus ilon later(i Vj
cimi epifcopus & quilibet ptclatus ecclefi*" 1  ^
rcrum fit procurator.be non dominus: conditip" ^
ecclefia: k.  meliorare poteft.facere vero deten I,r  «

non I  debet. Accepimus autem_, quod pr

Xd<:

tuus graues donationes in rebus epifcopatus

feb 1 '

detrimentumeccldia, fuis canonicis inconfuld^j)

Vnde quoiiiam donationes huiidmodi de i" 1 '
tenent.indtilgcmus m  tibi, vt liceat donatio 11 ^^
iufmodiiamaclericis, qua a laicis legitimeK u °

CAP. III.


In conjtdcrando.an valeat donatiofn&a per prelatu’*’^'
’tendt cjuantirad rei donara,fr lociconfuetude.h.dP 1

attendi
do Utora.

Idem Vijorion epifcope.  n ; ( (f

C J5.teriim. o  fi abbatem donationem cu®

St  quibufiiam de conuentu, vel folum abb^gf

—- ^uiuuiuuiii uv vunuv.mil! »v,i ivm *** 1

faccre contigcrit,^c poftea conuentus pars

^---- * - ..fuctud<H>

rit: Dat« rci qua»ntitas,& illius terr«con

''AS.

tamen faeris canonibus nonobuiet)eft ^

tendenda: & fecundum hoc eft donmr. ratuo 1  * c
tum iudicandum-y.

CAP. II II. sf/i'

Ecclefia non vacdm y in beneficium concedt 1  ^ jf

proprii tAtem fic>de a u Ho rit At e tamen epifčopi> isf nl  t
cio pralati.

a  al.ab iofo
biro.ff.de pro ba.

b prufiripta. C Videle**** 1 ./
tl sAfihet'pidato lib.n. c  ™  /

rit. tn i. compilat.  f po nit.  g cxt\mtt-

I Cap. 2  .eod.ur.in t.comptlat.  k In
ran potefifacere,&c.  1 al. non p

mite vt ribi liceat y <frc.  n Vuigor. al. Vvigorten.*

e,..*,  v. ..v«.,v/ v.. r v^vv.iM.r [ffW

eod.tir.in r.compil.^rc.t. tit.de eonfuct.i*
ctLLateran.p.ep.c.j,

425

r°nful tJf . Ide «

- vel «ncef s nibus: a & lnfr3 ' 1

Dedonationibus.

Donatione* vero

P«foni,, vin # f n ?* ccclefiarum fi qux fiant priua-
In,” 1: n »Uii„ “ ntl biis lllis' C]ui  ‘P^ 'cclcfias pofli-
°«SaK.. J ’ a <*ent effi- c: ..u-.~r.Jt:.-.

K. 0  epi L,,. V '■ i * c  ‘Komen

C;i- ,3< l«odperron- U - aUaork :

f Wia;

momenti. Si rcligiofis fiant
ate.ratatdebent ha-

ipfotfi^ar 11 /-’ “l ua; iam  diftas ecclefias polfi-
iri. aalenfu ei 5  i n  vita fua non debeant *


e ,

CAF. v.

' kt ** t 'tra" tre 1urcl1nent0  de n on infeudnndo de nout ,prxla-
fallti e[t fi 0T! fif eu dnm,f!rdpAretit vafaUum in mevfurn

trtu as  ' n . nocen - III. epiflopo Floren.

• Elitam epa s proponete procurafti, cjuod ciim
p< : °purn fx  ° b ' ■ tlorent ‘ ni  temporeTchilinatis e

P

"eepr,

Ulas

*,«*/" fehir" 1 < l olno  *" ua tenuerunt. idem epi-
'ildrn? 5 ' ^»tuor Ul* j? tem peftatede mandato Ale-
fjuj' ^fitccelTr. “ d ! 8s teir * in feudum concefiit
»dfi e  praE fato s n A-f lm ? (P«mt eft moriš ) de certo
^dir,* 1 - 3111 te rtam n! cs  inueftiuit. verum ciim ipfi
Poftul Slnue neriinr f eil j ltai * fcciflfent: non nifi duos
foiT cfi  n "s. fup er  ’ teu nnm integrari, cum inftantia
f  ' ‘“"'ipfitfs n I U a° dub,tas  >e°qnodnon fantin

5‘Cfi N osTsiiu r e A e  "ouovideansillud conferre:

!. n t entes>< l u6d ecclefia a
8>ats Us  <lubd f r  11  debet atiquam adhibere, re-
,|, ^^Utam“ dumi P r “"><>cutepotetisinte-
(#[ ' Sc'’' 1 t l ult “ot Modiornm ipfis fne-

C * ra “ erunt  exhWere,& de  9 «„.
**‘fi dux Z 1eemmpetitioni  Le-
. '"tl,.  . -f •“p cmfulendam.J

VSl*., C / ?• V I.

'V n P J t n ‘^‘ ma int ’epretatio : ir obhoecku-
^ "fcurr do,,*-

* e *»r&0rG.Berbur.

ZvkttitriK)

: t i* j 3s ! y ioIent er red

C;CP r °ce5at ; m ° naft - i '

■Mandamu

Melios
vit Ala¬
in e-
gere cnpiat
quatenus ad

0  proferendam adpel.

^.v.vtiiiudui aQj

nt,j "ct e " u atis,ciim extcnote inftrumenti <s
»itijtorjj p P ll:e »t.tju6dhjEcfuit mens&inten
O^Uin* *! tcla ufula deforefta, qux in fine poni

VSfc- 0nadf ""*- : ' ’

V,‘“ e, a n 0n  ad fi, . ‘|u* m nne poni

WSw? Ura  fnit it f eri0ren ' do . Hat >onem,<iu*
Ccula tij fedaj®?”” c fiet vexatione&
a <i lntenorem coceffionem

& detern adinfej
til. »in., tef-..: Vrtninatione

liabet infertam;
h  . 0 « at lnt dle<ftum: qnia in con-

11 .'bplerfin' llwe ft a mentis plenior, in benefi-
''Vj lt0a e ^,' nt erpretatio adhibenda.

enoletlnret vohu dedijji recelimue
‘ - Wl “» • - «— “

'A

<*n ,2 l t r T n ^ et ,tLu te "“ indebiu

';^ : ^ :d '"~" tullfrocedcn -

Vy,

k..‘"fer,ttr r a. y s ~ ,ra  ‘ , teffei re-

• 'dZ? 0 ""’* ,ihr “ m ■  *•■«»«-

X '•‘/.»“An ten..- Jire P»tlOU -L.

Z i <T en '

diithnbnii m u t u

ftoftrufr,  * lt>r ° < u: CAH fo m  ipfam
a « dicn11am rcnuttcntes , yt


. l hK 3 *«




-e« r<

c . 7  c ° ?v P l L- & pofl comil. Lat er:
v fi-K ^ £«„ a P ,2 - c °d. rit. in 3. comvil.'

fT 4 ^- c

^ r *'dkb, ifor *r* parte/n, vt re* va-

425

dutem per dtligent/am noftram finu caufa rmponatur t  etiem
inftrumentorum tentrem depojitiones teftiutn & allegationee
etiam prout e-a receperatUfigtUorum veffrorum man im in c  nr-
borara vel conJjgnata,vobit fubfigiUo noffro remitttmtu tnter-
clufa perapoft.fed,]

CAP. VIL

Si epifcopm in ecclefia , (juam de cen fenJh capituli pto foc9  '
concefitt, peretpiebat certos prottenttujlloi donajfe videtur: a*
tioejuin omnes prouentus pr&rer cathedraticum , ceduntpio le-
co.Etjiepi/lopttf concefiit deconfenfiupatroni fintekigiturpo>
tronuf donajfe imparronatuf ,

Idem  epifcopo Helienfi.  a

P Aftoralis ^ officij: [ i &qk]Tua nos duxitdifcrc-
tio c  confulendoSjiiepifcopus confentiente pa-
trono viris religiofis aliquam ecclefiam conccdcndo,
Hac vtatur fimpiicitatc verborunLj, conccdimus vobis
illam ecclefiaoi: vtrum eo ipfo videatHi* in corum vfus
fuifTe concefia,velius tantammodo patronatus ? Nos
autetn inquifitioni tua: duximus refpondendum,quod
iiepifcopus ecclefiam illis conferat de confenfu pa¬
troni, profečlo patronus,quod fiunm eft,conferre vide-
tur,ius videlicet patronatus, d  & cpifcopus quod
temporaliter obtinet in eadem : vt fi fručtuum ecclefi§
eiufdem aliquam recipiat portionein^, in corum vfus
illa portio conuertatur. Quod fi cx ipfiiis prouentibus
nullam debeatportionem habere,omnes prouentus
prxter cathedraticum in eorum vius credimus conuer-
tendos. Sed vtepifcopi donatio ftt legitima, conlen-
fus eftfui capitulirequirendus.

CAP. VIII.

Pojfunt bojpitalarij inpr&iudicium fuum,fe et dornurn fuam
alt en religiofiz domut fubiicere & donare.boc dicit fecundum-
intelleffum glojfa:

Idem Florentinci $r Fefidan.epifcopU.
y Nterdileftos * filios hofpitalarios fančlifcpulchri, •
ac fratreshofpitalis S. Allucij fupereodem hofpita-
li quaftione fuborta,cum iidem hofpitalarij fuper pof
feftorio > quod femel & iterum ex caufis tamen diftimi
libus-intentarunt, contrariam fententiam reportaf-
lent: dcindead petitorium recurrentes,propot>ere cu-
rarunt, quod ciim G. quondam reftor 6c fratres ac pa¬
troni eiufdem hofpitalis habito communi traftatu f
deliberaftent hofpitale ipfum hofpitalariis fuppone-
refupradiftis , commifcrunt in hoc tribus procurato-
ribus vices fuas communiterftatuentes, vt quod per
ipfos fieret, acceptarent:qui cum eifdem raliter fta-
tuerunt, vtad ipfum hofpitale aliqui'niitrerentur, qui
eorum nomine accipercnt g  adlignationem ipfius.
ciim autern duos illuc de fui s fratri biis tranfrnififient,
ipft donationem & adlignationem hofpitaiis , tam a
magiftro, quam a fupradiftis procuraroribus , & aliis
eiuldem domus fratribus reccperunt, infra. Pro-
curator autem partis alterius ex aduerlo rdpondit,
quod prxdi<fta donatio d^ bs4,at non immcrito re-
traftari: qi)oniam nnrltis ex fratribus inconfultis a
pradifto reft:ore_j» ac pancioribus fratribus eACom-
municatis & periuris , dere litigiofa in fraudi m ple-
bani de Pilcia, qui fuper eodem hbfpitali mouerat
quxftionem_», fuerat celebrata: f 1  crq.] Attenden-
tesigitur, quod fratres & patroni ianfti Allucij pro
fe , imo potius contra fe turpitudinem allegabant,
videlicet periurtum-^,excomnjiimcationcni-<,5c frau-
dem non vrique contra ipfos,fed ab ipfis commi
iam_-<, Sc in-telligentes donationem ab cis hofpitala-
riis faftam pura m ac fimplicem extitifie : qi>iia non

£  dl. Heiienen, ■  b Cap. 4 -. eodemtitu. in  ? compila.
r RgliCjua6partes hutiu Dec.cju&re fhp. dc refeript. past oralu (pr
dliulocu . c fraternitas.  d Vid i. Canu .cum not. D •
de pignor.  e C^-p-s. ccdem tittU.in 3. compila.  f con-
traf}»  g rtiipcrtHt.

O /

L.

Decret.Greg. Lib. III. Tit. XXV. 42S

cptts »tira fubueniuntfvnde pel gejlmm conferant portion cm ,ita qu,d interdum vfa d*

427

deceptoribus, led deccptis
e? qua (iiperius propolita funt, fe contrafaftum pro
jnium legitime defendere non valebant, hofpitale_i
pradiflum cum periinentiis fuis hofpitalariis famfti
Ihpuichri adiudicare curauimtis : Ita qu 6 d per hanc
fcncentiam dicecefano epifcopo &plebanode Pifcia
nullum praiudicuim generetur: cum res inter alios
»cla non debeat aiiis praiudicium generare__>. <*

[ 1  El lise omnia proponebar fufficienter per dilpofitionet
teifium produ.tdoru.rn. cAd hacveto p&rtealtera n^ltiplicitcr
rejpondente himindefuit alic^uandiu. difputatum.J

CAP.  IX.

'Vonatioqu:n<]itagcJim& vel centejima, c/uam facitepifčo-
pm cumgraui ecclefia fuadetrimento, potcft legttimc reuocart:
necetiam potefi vitra ouirujuage/imam vel ccntcfimam con-
prre,etiam cejfante lafione ecclefiaJineai-Moritatefiiperiorii.

Idem cpifopo finih ^Andrea.

A Poftolica fedisoraculo: [ i & .p] Inquifitioni

tue raliter refpondemus,quod licet lit in canone c
definitum,vt fi quis epifccporum inpatoecia fuamo
nalterium conftruete voluerit.Sc de rebus ecclefia, cui
pt.tfidet ipfum dotare_j, non amplius ibidem^,qu'am
quinquagefimam parteni-j,ecclefia vefo,quam mona-
fticis regulis informare, vel pro fuis propriis magnifi-
catevolueritfepulturis, non amplius , quam centefi-
mam partan cenfus ecclefia,cui prieft, debeat elargi-
ri: v ; uia tamen in eodem canone confequentcr adiun
gitut , vt hac d  temperamenti aquitas obferuetur,
quod ciiitribuit,competens fubfidium confetat: Sc
cui tollit, damna grauia non infligat: eaquidem cau-
tela feruata, vt vnam tantummodo qua placuerit ex
his duabus.remunerationem ailumat. Hoc fempereft
obfetuaudum, qudd vnus epifcopus vel alius non fo-
lum non debet amplius, fed nec tantufn_, necminus
cum graui ecclefia fua detrimento confetre.fiue Cmul
& femel id facere velit , liue pluries fucceiliue eif
dem ' vel diuetlis ecclefiis conferendo. vnde cum
grauedetrimentum fiue de polfeflionibus fine de p to
uentibus ad epifcopalem menfam vel cathedralem ec
cleliam pertinentibus , in quantaliber portione con
ftiterit efle collatum-/, poterit legitime reuocari, nili
pr$fcriptionevelaliaexceptionelegitima aftio liuiuf-
modi escludatur. Nam etfi prima facie prafumatur,
quod collatio quinquagefima vel centelima partis
gtauenon inferat detrimentum_>,quia tamen non fo-
‘lsmli fape,fcdetiamfi femel id fiat, ex variis cireum-
fiantiis deprehedipoteft interdum valde damnofum:
quod quidem magis poteft exoftenfione fafti,quam
expreflione alictuus ftatuti cognofci: nec quinquage-
fima.nec centelima femel aut fucceiliue debet cum
graui ecclefia damno confetri.Si vero intantum abun-
det epifcopus , vt fine damno ecclefia fua pofiit am-
piius etiam__i, quam perquinquagelimam vel centeli-
niampanemnecclTitatialtcHus ecclefia: fubuenire_j,
qnamuis per fejion debeat fummam excedcrc a cano
ne pralinitam,per quam incaute largiri volentibus eft
occurfum : de liiperioris tamen suflentate [pomili-
cis / ] poteft etiam in maiori fumma inopiaalterius
prouideri.

1 ( urnpierumq. contingat cjuod epifcopifuccefiiue locii
religioJii.de reddittbtu cjttrpertinent ad eojdem vitra cjuincjita-

a Videl.tranfacHonem.Cidepatd.irl.fipctitonff.deiadi.
irl.fi vnut-^-pa&a.jf'depac.  o Cap.6. eod.tit.m j.mm
pil.  c Haac cantnem habei in cbncilio Toietano,.cap.;.re
fert Grat.a .tj.i.c. 73. incipit,bor.a rci. hitu canomi verba bic
ir.fint Innoun. v ja. ad verfic. Hocfemper.  d vt per hoc
temperamenti,  e uidem  f Vox Potitificu 3 decff inve-
ThiltcriitHi Cedit.

nampar.-em vel c]itartam,intcrdnm veriplm mi«ufothti 4 ‘
modrrtdditui minuantur: tuafrat.noi confuluit vtrumfd'
ccjforibtu eorundem ca tjuataliter fuerunt vitra piintjuifr
mam portioneconeefj'a 3 Ucet alicjuatenm reuocare. Uttiffta’]

CAP. X.

Donatio potrli per donatorem non per heredm eiorpci*'
cuitob irtgratkudine din at aru reuocari in cafibut hic trptfa

Gregorius nonus.

P Roptcreius ingratitudincm_<,in quem libeialid*
eft collata, donatoris perlona de rigoreiuiisM 1 "
potuit reuocare_v- *  Si forte in ipfum impias man 115
iniecetit, ^ aut libi atroces iniurias, fcu grauereru 1 ®
fuarum damnum, vel vita periculum inferreprala 111 '
pfent. Quod tamen ad donatoris, qui hoc tacuit.noB
extenditur fuccelfores.

DE SPEC VLO CLE-

I ricorum.

TITVLVS xxr.

C  A P. I. _ .

Quafrtv.m d rcifore ecclefia tempore promotionii nihil hib’’
te, prafumitur de bonu ecclefia tjuefitum.

Ek  concilio Arelatenfi. ‘

T Nueftigandum d  eft, fi nihil pattimanij habe nf
presbyter,quando proinotus ‘  eft ad ecclefia^?'
cum ordinem, / poftea cmerit pridia cuius i« ,l(
lint :quoniam ecclefia, adquam nihil habensproni°'
tus elt,efle debent iuxta canonicam audloritatcnU’
CAP.  II.

Dr emptuperpralatum de bonit ecclefia, debet intimah
tum confiii mi mi n e ecclefia,aliat debetpralatut ab actmi» 4 ,>
ti o n e remoueri.

Ek  eodem.

P Resbvter g  cum dioecelim tenct: de cis, * < 1 “*
fuperemcrit.ad iplius ecclefia nomen fcripturaO''
faciat: aut ab cius ordinatione difcedat.

CAP. III.

Quafira per epifcopum poji confccrationem fuam, ecchf 1  r ’
litujnendu Junt.

Ex  epiftola Pij papje. »

V T vnufquifq; A. presbyte^res,quaspoft^lie sl:0l,
leerationis adquifierit,propriaeccleliarclin ( l ll,I '
CAP.  I I I I.

Emptaperpralatum ex entolumentu ecclefia,effeintitot  d
clejtajtcet pr&latus cmerit nomme ulično.

Ex  concilio Remenfi. I

I Nquirendumcft,(iquis m  presbvtcroram d?

tibus ecclelix,vel oblarionibusjvcl votisfideU^
alieno nomine res con^parauit: » quialicutnccH‘’
ita ncc alieno nomine prešbyter frautleni f accrC r
facultatibus ecclaliafticis 0  debet,quoniam ho £
crilegium p  cft,& par crimini Iud.t furis,qui tt ct
oblationcs afportabat Scfuftibatur.

^ Vide leg. i. fr 2. C . dc It. fr eorum lih.  b
C In concilio editu nondum inueni.BHrch.lib.3.Dcc.c*P‘
fr Iiioparr.f.c.pj..  d Cap.r.eod.tit.in i.tomp.  e  ^
udltKs. f al J? poftea.  g Cap. 2. eod.tit.m }■ c0 ^' r.

Vidcturfiimptum exeancil . Cartba^ nen ^
h.3.decr.c.i2t.lu'  * * ' firut.n.HJ'
p. r.eod.tit.ini. cotnpil.  I
dum inueni.  ni fi alitjuu prcihjttr.
enlefi*.  P fiat rt legam.

b de his.

.^.p.T^efert Burch.j.decr.c.nt.luop.3,c,y6-
k Cap.r.eod.tit.in r. coni pil.  1  In concilio iMp rr ll }

n (omp*r**

CA?*


429  Deteftamentis&vltimisvoluntatibtis. 430

k

| iigiofafceminaeius hauede protrahitui. Qunmobrera
te hortamur, vt eam commoneas, quatenus intra an-
! num monafterium, qttod iuflum eft, debeacoidinare,
&cunčta fecundum voluntatem defuncli fineaherca-
tioneconftruere.Qu6d li intra prsdiftam tetnpus fine
in loco,quo conftitutum fuerat.feti fiibi non poteft,iSc
alibi plaeet ordinati,tecum implere neglexerit: tune
per te sdificetur.&omnia per te loco ipfi fine diminu-
tione quaiibet adfignentuf., Sic enim fecundum piiffi-
mas leges dilatas defunčtorum pias valuntates epi-
fcopali decens eft ftudio adimpleri.

CAP-  1 11 I.

Debetur legat u, cjuamuis nudil verbio a tefatoreJit reliHiti
Id cm A  Petro Jubdiacono.

I Ndicante: & infra. Cognouimns 1\. referente quo%
moriens vxorredempti ' J  concham ar^enteam nu¬
diš verbis iuffit venundari, & fuis dare iibertis, 8c fcu-
tellam argenteam cuidam monafterioreliqui(fe. c I 11
quibus voluntate eius per ornnia volumus adimpleri.
CAP.  V.

TJon debetur legatum.currt teftaror rem nonfuam. Jed e§-
clejie Uganit, hoc dicit.fimpliciter inherendo liter a,
idem T.cpifcopo.

F IiiusnofterF.conqueftus eft,qucd quondam P. pan¬
ter fuusaliqua ecclefis vcftrs fepultura; fua- gratia
iitris alieni reliquit. Et quidem leges feculi hoc habet,
vthsresad foluendum cogatur, ii auflor eius rem le-
gauerit alienam_,: fed quia lege Dei, non autem lege
huius feculi viuimus, valde mihi videturiniuftum, vt
res tibilegatre j qua cuiufdam ecclefia; efie perkiben-
tur,a te teneantur,qui aliena reftituere debuifti.
CAP.  VI.

Herodi non adimplenti iujfa teflatorii.ab epifiopo tnterdid *
turni d teliatore retiHa.h.d.inherendo litere ,

Ek  concilioMaguntino.

S I hsredes iufta teftatoris non adimpleucrint. Ah
epifcopo loči illiusomnis res, qu® tis reliefa eft,
canonice interdicatur cum fructibus & caiteris emolu-
mentis: Vt vota defunfti adimpleantur. d
CAP. VII.

De bonu per ecclefiam adpuijttu.i Urni teffari non pojfunti
£*concilioLateranenfi. e

C Vm irt officiis charitatis priroo loco illis tenea-
murobnoxii,aquibus beneficium nos cognofei-
musrecepifle,econtraquidam derici cum ab eccleiiis
fuis multa beneficia perceperint, bona per eas adqui-
fita.in alios transferreprxfunuint.Hocigitur,qt)iaau-
tiquis canonibus conftat inhibitum, nos indemnitati
ecclefiarum prouidere volentes, fiuc inteftati dectfle-
rint.fiue aliis / conferre voluerint, penes ecclefias
eadem bona pracipimus remanerc_n
CAP. VIII.

.Modemtam eleemofpnam de bonis per ecclefam adepuijitu
cletici facerepojfunt.etiarp in egritudine coufflturi.

AlexanJer III.

D hsc g  prsfentibus innotefcat, qubd derici de
mobilibusqu3eper ecclefiam funt adepti, de iute
teftarinonpoffunt. Viuentcs tamen Scluicompotts
moderate valent aliqua de bonis ipiis non ratione te-
ftamenti.itd eleemofjm® intaitu ciogate in sgritudi-
ne conftituti.

CAP. IX.

‘Dtbpnit preprittpvel acepuiftv. intuituperfone clerici.tefari
poJfunt.de adejuijitii intuitu ecclefia non.

3  . Gregor. in regilfM.ti.ephf.jo. <jy cap.13. eod.tit.inr.

r  , - . .. . ----- 1  tompil.  b Recepti puro rffi proprium viri namen,  c oL

•frti'*'''  * *ty>i<fjje ut anrirjulu. f Sa- rditjuiffet,/ed retitjmj/ein antttjuu.  d impUantnt.

CAP. V.

Mtliorationti fotla per pretanim in robiti ecclefie, funt fua
in nte..enem Ji dimittar bentjieium: Jed de hii tcslari non po-
tifi.h.d.flcunduni inteUeblum /atu no c.bitem.

Ex  conciiio Toletano. *

S I quis faite b  clericorum ageila vel vineolas in
tetra eccleiiae fibi fecilfe probabitur fuftentanda:
fiwcaufa,vfque ad diem obitus fui poffideat.venim
f°ftiuum decelfum ecclefia: reftituat,nec teftamenta
*' 9 aut fuccefforio iure cuiquam haredum prohare-
“amverelinquat,nifi forlan cui epifcopus proferui-
bsac praftatione eedefi® largiri voluent.

Dt TESTAMHNT 1 S
& vltimis volunta-
tibus.

TIT V L V S XXVI.

CAP. I.

tpifteptu de rebuspatrimonialibue teflaripotejl.de
rebus vero ecelejie fen intuitu eccle-
fia pu.ejhn.tcf ari non
valet.

Gregorius nonus Antonio fub-

Q diaeono.

Vorundam c ad nos relatione peruenit,
quod I. Atellana ciuitatis epifcopus condi-
to tellamento in odo vnciis fubftantia: fua;
in. . nurum haredem inftituit,ecclefiam fuam
iit 'r  , s  fiuattior. Hortamur igitur.vt folicite hoc
i t( '* ,la s,&quicquidipfum habuifle pattterit.a quali-
° na  ^ etmer ' nullatenus patiaris, nifi hoc fo-
kiti eum aat «—> epifčopatus ordinem pro-

iee^abmfTeconftiterit. Quicquid vero ecclefia: an-
^ t0 Pa S con ftcrationem fuilfe cognoueris, vel in epi-
inl^rdineprjdidumepifcopum ndquifiuifle, ‘
a em ecclefia: dominio conferuetur.

C A P. I I.
teilari mm poteft, triumfi nunpuam induijjet
** n onachalent.

S T  .  ldem_j.

'»mgredientibas :& infra.Gabina / abbatif-
f 1 . c °>iquefta eft S. quondam abbatilfam mona-
tt lij 1 I 1 '"P l, ftqua n ] regendi fufcepit officitim, condito
A nt 0 legatardiquifle, dicens eam vfq;indicm ;
hHi^hiinoninduiflehabimm monachalem.fed in i
S^.mtibttsvtunturloci illius g  presbyteri per- j
t >ijtut 8 cillaquxanteipfam fuerat abbatilfa,
t CX con kittudine licuifle: & infra.Necefia-
* ! i | i 11 ) 5 0 v ifiniieft, poftquam abbatifla ordinata eft,
‘ t; cp l ,^ ; 0 ria ftc r io perannos plurimos vfq;ad obitum
p t( io e  1  vc ft>s qualitatem ad culpam forte epifcopi
^^meamficeflepermifit, non tamen potuif-
Pll j < ' Ic ium monafterio irrogare,fed res iplius ei-
Hi' 0 '** quo iHicingtefTa & abbatifla conftiruta
“ tc competerc_j.

}  ^ CAP. III.

%L aii ~nnum a die monitionii non fit eoteeutio tefamenti

e °i enepui.dcuokiitur execulio ad cpijlopum.
Idem. h

t ; c t  J a ‘dem: & infpa.Peruenit ad nos S de hac lu-
sS^otantefitprenisvoliimaris elegio 1  raona-
PP^tcpifTe fundari: cuius deliderium aT.re-

A!

y„^l.Tolet. 2

* C *

Cap. 4. fr cap. 7- cod. tit, in r.

flCap.T.eod.tit.in  i.ccrr.pil . d Bcat. Thom- 2 .

7. & tbidrm Caie itpum fr conctl. Trident.

\^°(4 r ^ ipjiu <. Scilket Gtegor lanuario
A/, Itb.j.epiji.M, regifi, fr up, •z, cudytii.tn r .

culo c :


c  Jiib uAlcxan 11 f .c.rf .fr c.f.efd.tit tn r.compil.  f a/ij.
g 'Toftconc. Lareran.fiib IH, part. 29. cap.S.fr

cap\f,cod,wdn j. iomptl.

9  4

431 Decret. Greg. Lib

Idem Vtgilenfi  a epifcopt.  I

/'-'v Via !>  nos:[ i &T-] Confultationi tuattaliter
V,J_refpodcnius, quod !i»et derici de his,qu* parer-
ni fucceflionisivel cognationis intuitu aut de artificio
funtadepti, feudono confanguitiecrum-*, ant amico-
rum non habitorefpeftu ad ecdeliam,peruenerunt ad
ipfos,liberč difponere valeant.De his tamen,qua: con-
fiderarioneecclefiarperceperunt,nullum de iurepof-
funt facere teftamentum_>.

[ i Duxit tuaf' conjulendoi vtrum devicifeculares de mo-
bilibus rebus pojhnt condere tcffamcntum.]

CAP. X.

Valet tejlamcnrum (juod parccceanus facit ceram presbpte -

f 1  paradah  dr dhobus redil ur: nec valet contrarta cenfuctu-
o. hoc dicir,inharendo verbir litera.

Idem Ilc sl ir n/l epifcope.

C > Vm cfles in noftraprifentia eonftitutus, propo-
j  fuifti talem in tuocpilcopatu confuetudinein ob-
tinere,quod teftameta, quatfiunt in vitima volmitate,
poenitus refcindantur, nificumfubfcriptionefeptem
vel quinq; teftium fiant, fecundum quod leges huma¬
ni decernufit. Quia vero h diuina lege Se fanftorum—'
patrum inftirutis, Sc a generali ecclcfiac confuetudine
id nolcitur efle a!ienum,cum fcriptum lit, quod in ore
duorum vel trium teftium lictomneverbum :pr$fcri-
ptatn confuetudinem improbamus : St teftamenta,
qui paroeciani coram presbytero fuo , Sc tribus vel
duabus aliis pcrfoms idoneis in extrema fecerint vo-
luntate, firma decernimus permancr« fub intermina-
tione anathcmatis, prohibentes nc quis huiufmodi
audeat refcindere teftarr.enta.

CAP.  XI.

Valet vitima voluntas adpias caufas tetam duobus tefh-
bui,& ejl taftujingularu.

Idem iudicibus Vedetren. c

R Elatumeft, d quod cum ad vcftrum etramen fu-
per rcliftis ecdelia: caufa dcducitur, vos nifi fepte,
vel quinq; idor.citcftes interuenerint,indepeftpoli-
tis iudicare: [ ' Sc q-] Mandamus, <|uatenus cum ali
qua caufa tališ ad veltrum fuerit examen dedufta.eam
non fecundum leges, fcd fecundum decretorum ftatu-
tatraiftetis,tribus aut duobus legitimis teftibus re-
quifitis : Quoniatn fcriptum eft,m ore duorum vel
trium teftium ftat omne verbum_>.

[ ’ Vndecjuia huiufmodt caufa ieiudiciu ecclefia,non fe-
oundum lete s ,fed fecundum canenet debet trasi ari , (p- in ipfij
dimna fcrtptura ujlante dno aut tret idontittjlci fufficiunt.]

<  C A P. X 11.

De pripri ii pote J ref! ari cimetu :In adejuiJitU per ecclefam
etiam fijint mebilia,fuccedit ecclcjia vel fucceffor: potefi rame
alitjua feruitoribus vel pauperibus elarpin.fi autcm defunefus
habetplures eectefias vel benefida ,fiet acjue diuijio inter tila.
Idem tirih capitulo Caffanen.

R Elatumeft e  auribus noftris,quodquiaftatuim*
in Loteranenli conctlio, i  vthona pereccleltam
adquilita,ad eam in ciericorum obitu dcuoluantur:
dubitatisan hoc lit deimmobilibus tantum-*, vel de
mobilibus fentiendum: [ 1  Scq']Refp6demus,q> ge-
neraliterbona s  qu$libet peccleiiam adquifita,ets *
debcntiuxta Lateranen. concilium poft adquirentis
obitum remanere_j: Nomine autem ecclelia; non epi¬
fcopus vel fucceflorclerici monetis, vbi eft collegium

a Ir igihenf! habent anritj.  b Pofi concil.Lateran . fub
oilexan.l l I.p.tf.c.f.gr c.H.eodrir. in t.comptl.  c Velle-
nen.  d Cap.te .eod.ttt.tnr .compit.tr pofi tontU. Lateran.
Jub vdlctcan.l l l.p.te e.t.  C [ap.t.eod tit.in i. ttmpil.
Vtdeprt a/iuHofiitnjemdr Ceuanu. f cap.ir.  g Vide
xyd rium Pmrilum m Rub. C .de bend mat.in i.partc.  n (jo-
den Mariane na; ce debvaeu,&c. sonuenis <tntiqua cempit.

.III. Tit. XXVI.

43*

dericorum_j fed communis eongregatiointelligitt*
qua- terum illarum debet canonicam difttibuuoncm- 1
8t cutam habere Vbi autem in loco defunčlitantui*
eft vnus ordinandus.is ea bona( ficut Scalia ipliustt'
cleliijinDei « timoredifponfet. Licetautemmob'
ha pet cccleilam adquifita,deiurc in alios promorien-
tis arbitrio ttansferri non poflint: confuctudinis ta-
men non eft imptoband.-CjVt de liis pauperibus Sc celt-
giolis iocis,& illis,qui viuenti fenjicrant.fiuefiiucoo -
fanguinei.fiuealij. aliqua iu\ta feruitij meritum ca 11 '
ferantur.C*terum,q»a: ex hiteditate, vel artificio, a«*
dotttina proueniunt, diftribuentur proarbitrio dert'
dcntis-Quia vero nonnulliin diuerlis eccleliis bend 1 '
cia poftident, diuidantur, qui liabuetant peraeftim*'
tionem congruam inter ipfos. *

[ I Refpenfinoffro ijuaru edeccri,/! praferiptt benet*
vfu epifcopt vel eerum tjut decedenti fitccejfcrunr  , df a ,!
tranfeant , vel communi vtilitati ecclefia debeant tppbtf 1 '
‘Trimo itatfr breuiter.  J

c a  r. xiii.

Tenet tejlamentum.fi quie extrcmam voluntattm /n* 1 *'
terna dijpofitieni commtrrit ,<<r diiitur tejlarue adpitsta*! 11 '
hec dtett, fecundum inteUcUum netabiliorem.

Ianocentius tertius MtijUedorete.

epifcopt. a

C Vmtibidebenignitato: ‘  Sc infra. Infec uB
qua:ftionc dicimus,qubd qui ectrcmamTolu 111
tem in altetius difpofitioucm d  c#m«iittit,non'-
det ur dccedere inteftatus.

CAP. XIIII.  jt

T)e reltifu ecclcjia petit eptjceptu partem fuam.licttCf'
fuertt Jibi d teflatorc reli tl um, ntf te modo (r mn  »»F* 1  '
fuerit reltilum d tt]latort,cjued maneret tapartecootid 01 '
/egarum agnouerit.  *

Idem C.t. Janih I.aurentij in Lucinaprtf-
bet ero Cardinali. ^

O Fficij: « &inir.Secundoquifiuifti, CBH1

teftamentorelinquit epifcopo propriam p° •
nem,Sc aliamuliamonafteriis vclecclefiis,vt tU  Jj.

■tionenr^'

fcopus ex illis legitimain polfitpetereporti-^

[ ' &■ infra."]  Conlultationi tni taliterrefpo"®^ j,
quod li portionem lllam ciim conditioneJeS JB ‘

leopo, vt eflet illa lbla contentus, Sc epifcaP^^
ptauit:quia per hoc aliis renuntiafle videt 1 ’ 1 . 1 " ^
ris non poterit exigere portionem-j. Quod 11 f er i,ni-
ablolute reliquit.portionem libi debitam,
bilo minus decxterisvindicare_j. Si vero
quod in fraudem inodieum conllituit niM ,u -
vt in citteris epifcopus portione debiM .a debet /)
(quia fraus Scdolus alicui patrocmari noi> fan0 n*
epifcopus portionem exillis poterit exigt [C  #t ii'
conllitutam, faluis indulgcmiis Romai' 1  * "
cis,qux quibufdam regulanbus funtconce* *• &

[ i ntditcicni autem cum quu in teilamtnt"

mtdicum conflttuerir mortuanunt, ir aha dl n' 1  ^ j !,'

J"" 1


Jua,plura niht/ominui pofiit epifcopm exigertp’ r,l> t
lu a tanonibuo cenfhtutam. autem Jupcrhu-1

CAP. X V. .

ReliSum cptfčopoitnremplationcperfona ne« d' H  .  J
ecclefia c at he dr ah : Jetrn (i conremplahcne lct ^\ tj#*'*'
rehnijuatur eccltjia y fue alirpuidfiut coiunSimf‘‘ r '  ^(i 1
Si aur.m folt ecclefia eil JaUum resillum ,epijv
porriontm canenicam.^Trafuniirur autem reddno 1  ^

[ione ecclefia Jati um , auando fit abextianeo hort ^

Ji ral tonem : Jecut Ji fiat ab admi n tihatioutfj ^—

a cum Dri,frc.  b ipfos.  c
compit.  J dijpojitione.  e  Cap i  ' j|(  jisri'

f Videl-liarei meus.ff.de condir.&dtmon. O

ff.de turefife.  £ \tna»trum pentlji«*-

433

Cum tcclefu vero inftritribtu epifcoptu non dtuidtt Jibi reli -
Rum^uiantn tfffibi raut* coM/aunto cum  ccclejiu infcriori-

b<u,fiiut cum catktdrali.

Idem.

TJ Equififti “ dchis, qu* teftator oro antma fua le-
■tvgat in vitima voluntate, qualiter lint inter epifco-
pum & ecdeiiam diuidcnda. Ktquidein regularitcr ve
rumcft,quodepifcopus debet de his fecundum diutr-
fas cenfuetudines tertiim vel quartatVi portionctri ha
bet«. Sed conlidetandum eft diligentcr vtrum teftator
ltgethocmodo:RelinquoiftuJ b  epifcopo,an relin

2  uo illud ecclcfix:velrelinquoiftud epifcopo Si eccle
x:anrelinquo illud epifcopo,Sc illud etdeli*. In pri
itiocafudiftinguendumeft.vcruin relinquaturepif.o-
poabextraneoaut propinquo. Si ab extraneo,genera
litervetum eft,quod praftumituf c(ferelidum inttiitu
tctlefii.non perlona: vnde carhedralis ecclelia de illo
poteft canonicam petere poitionem. queinad?tiodum
epifcopocompetit fua portio, fi aliquid ecclcfi* relin
quatur. 8chocvcrum eft, niti teftator exprimat quod
velit illud tanmm eflecpifcopi, non ecclcfi*: in quo
tafuleruandatft difpofitio teftatoris. fceus autem li
«ptimat quod velit effe illud tantuin ecclelia:, non e-
ptfcopiajuia priuata difpolitio teftatoris non poteft ge
aetalem conllmiriouem canonis iminutare. Nec eft
‘ontrariura quod m canvne c  legitur, videlicetqnod
Pontifices quibus ab extraneis aliquid,aut cum eccle-
“>,aut fequeftratim dimittitur aut donatur (quia hoc
•lle,quidonat, proredemptioneanimifu*. non prs
tommodo facerdotis probatur offerre) no qtiafi fuum
Ptoptium.fed quati dimiflum ecelefiz,inter facultates
'tdefizcomputabunt^uoniam boe eftverum.cum
teftatot ita fequeftratim legat illud epifcopo, quod
00| Hxprimitvtrum velit ad epifcopum tantum, non
*<1 ecclefiam pertinere. Si vero relinquatur illudepi-
icopoipropinqiio,przrumiturefl'erelidum, non in-
'dtu ecdeiiz, led perlon*: niliforte contrarium pro-
batetm: & de ifto nihil poteft ecdefia petere in vita e-
>as. Quodti relinquatur epifcopo Sc ecclelia, de illo
!"'« ipfos d canonica elt diuifio facienda. Si vero
“'udepifcopo,Sc illud eedefi* relinquatur liue *qua-
*! a ftueinzqualiafunt relida ,reducenda funt ad diui-
‘onem canonicam inter epifcopum 8c ecclefiam ca-
"dtalem, nifi ainbo velint e  efle teftatoris difpoli-
tlo tiecontenti,quam / propter vltime voluntatis fa-
*t°tem fatisdecenseftobferuare,vbi neque ftausin-
ltt aenit,nequedolus,nequirquani nimium defraude-
"ttdebitaportione. Secus autem eft.li aliquid legetur
Ptlcopo, 8caliqua capellisvcl monafteriis, aut aliis
j!! s  locis nam in hoc calu quod legatur epifcopo,eius
pticipuum cum ecclelia cathcdrali, qucmadmo-
j Ul "licmlibetalij legateturiSc deilfs, £ qu.x aliis
L S au tur portionem canonicam mirilo minus obtine-
11 -ciuoniam non eft tanta communio inter epilco
jc Wl > St inter capcllas Scmonafteria. feualia pia loca,
inter epifcopum Sc ccdeiiam catliedralcm,
'tltfpirituali coniugio copulitus: vndequ* adqui-
s Pticopus,non illis, led liti tantum adquirit. Illud
t,a' n eftgeneraliter obfcruanduin circaeuin,qui po-
tptoprium poflidere, przlationem vel adminitira-
“tteni ecdeli*non habentem : quod li aliquid relin
^ a ttirfpc C ialitcr,uou folu a propinquo,verum etiam
v ^‘ftaneo, intclligitur elle relidum, non intuituec-

^Pd-mddif.in f.compti  b In [odice tlarba.reUncjuo
4ur  "Ufi.ecclejia: aut relin/juo ilfud c, dejta ir
Kl , ,Un l^ude:cl,r.dT iUud eptfiepo.  c fanon,cutue
e PapapSl in Concii. udgarhenfi cap. d.  d eos.

g In  vni vetuffo trafr
*li# t J 1 ** l'l* n turfntwnim,irc- In alio ita:(p de lin <ju*

l»mr tfc^pcu firti»ntm,trc.

434

clefiz.fed perfonemili probatio in contrarium adpare-
ret:Scidcircodeiilonecepifcopus, nec ecclelia poteft
in vita eius flbi aliquid vindicarc: Sc hoc intelligitur
elfe vetum,cum fraus minimeproctuatur:qu*iidete-
da fuerit.patrocinari uon debet,

CAP. XVI.

I n banu pufru, marrn , ir auia  , habet <juit debitant iure na~
tura,in cjua^rauari neejuir: ji ti tu rogattts de refliruenda lj£

redit ate Jub condiriovc , detrahit deli tu m iure na’ura, ep T  re-
\ bellianicant, in auacomputaururjruchu pobi Utu contejlatio -
nem percepti.

Idemepi/čopoTufcano  a.

R Avnutius b  de Clera duas habens’filias> Altero-
chaiN viddicet Sc Adiedam,matrem iufuperCle-
ratn.St vxorem nonrine Addaliam.in exuemis pofitus
condidit teftamentum,Alteroclia:lili* pubcti vitra do
j tem,qu.iin eidederat, domtiai Sc auendam hortum in
| eodem tcftamentoselinquens.Adicd$ verbimpuberi
j reliquit cxtera bona-fua c, adiiciens vt Alterocha Sc
! fobolcsquam geftabat in vtero, eidem impuberi fuc-
cederent, li abkjue liberis moreretur. Mortuoitaque
teftatore, tutores impuberis eam cum omnibus botiis
eidem relidis d patre,iure Lombardo cuidam P.nomi-
ne tradiderunt: qu* filium ex eo fufdpicns,taudem fi-
neliberis eft dtrundaicuius bonaidem P.marituse—
ius fuperftes ahquanto tempore pofledit in pace: qui
cum alia muliere matrimonium contrahens, 8c filios
fufcipiensex eadem.diem claulitextremum. Poflmo-
dum inter Alterochain Sc filium eiusexvna parte.Sc
filios eiufdcm P. Sc Raynerium tutorem cornm ex al-
teraifuper bonis prxdidis eiufdem Adied* fufcitata
materia quzftlonis coeperunt coram G iudicc Tufcan.
adinuicemlitigare:coramquo Alterocha Scfilius eius
bona d quondam Raynutij tanquam ex caufafidei-
commilli vel fubftitutionis fibi debita pecierunt.tuto-
xe filiorum pr*didi P.exaduerfodiceiite,quod obfta-
bat illis annalis praifcriptio, vfucaptio pro dote,ac loa
gitemporis filentiutn diuturnum.lnluperaUcgabant,
quodde bonis illis tam tertia Clera: nsatris teftatoris
i Sc tertia Adelafi* vxoris eiufdem, quam Sc quarta pet
j Trebellianum nomine ipfius Adied* erant ante orn-
nia deducend*. Didus vero iudex, fupradtdum Ray~
nerium tutorio nomine pupillorum in reftitutione
bonorum P\aynutii condemnauit, Sc tertia Clerspri-
mo deducla, quam Adied* ac vito fuo donauerat: de
quain fubftitutionq,quam fecit Raynutius,non viete-
tur aliquatenus ccgitaife: dedufta quoq; terria Adela-
fiz,quam ipla P.vendidcrar fupradido: przcepit eciam
idein iudex dc his rebus illas tertias deduccndas, de
quibus deduci poterant e fecundum Tulcan* / con
luetudincm ciuitatis- Deduci praterea quarra per Tre-
bellianum idem iudex iiriunxit, cimi etiam quilibet
extraiicus reftitutione grauatus eam deducere potuif-
fet.fed vtraquepars ab.illa fcntrntia prouocauit[ i dr
q.] Cum autem cor .m G. S  diacono cardi. auditore
a nobis concello fuiftct diutius litigatum,ipfede man
dato noftro fentcntiaiji fupradidi iudicis, videlicct *
in co,qsioddix!t tertiam Clera: Sc tertiain Adelafi* im-
tegraliterdeduccndas,prominciauit inuiftam.Sc ab ea
legitime prouocatum, dcfiniens,fic illas tertias dtdu-
ccndas, vt legitima portio iure natur* debita Altcro-
ch* illi falua lit in vtraque:ad cuius reftitutionem di-
fluni Ravnerium condemnauit In eo vero quodquar-
tain per Trebellianum idem iudexcenluit reiiuedam:

. a  T ufcanen a 1 \Tufam.al.Tufcul.  b Rannuritu.ai.Ra -
rutttu .vtde cap tj.tit.De Jent-ir reiud in 3 compil.  c Cafe*
ra liabent vetuilatin recer.tiortbue , ctrl a, [e d mendofe.  d at.
itatdida bor.a cjuondam Ranueij.  c poredi-  f Tufcan. al.
TufcuUna,  g C-  ^ diilto vtdclicer,deeii in plunbu* an-

rijuu.

DeTeflament.&vlt.voIunt.

O S

4-35' Decret.Grcg. Lib.

fententiam confiimauit eiufdem,ita videlicet.quod
fruftus de bonis ipfius a tein pore litis čontellat.r pcr-
cepit a pr.tdičboP. Sc filius eius poftmortem Adiefts
computenmriit ea:qui fi lufifecerint adquarramSc
fruftus eins, eo nomine alia dedučlio nuila riac: alto
quin iuxta qtiantit4tcm fruftuum perceptorunt com-
purationis ratio klbeatur. Quia vero pater Adiečhc i-
pfam in legitnna b  non potuit adgrauarejegitimam
ipfam videlicet eius partis,qux fibi debebatur ab intc
ftato,deducenda cenfuit, & etiam tertiam rctinendam,
itaquod deduflio fiat tantummodode his rebus, de
qtiiliusfecundum Tufcanx v confuetudinem ciuita-
ti$ fieri cenfueuit. Ineoautem quod pranotninatus
iudex condemnauitRaj neritim nomine pupillorum
ad refidui reftitutionem Alterochs ac eius filio facien
dam, ipfius fententiam confirmauit. Nos igitureiuf-
dcm cardinalis fententiam ratam habentcs,ipfam au
■floritate apoftolica confirmamus.

[ I C um autem propter hoc par tet ni noflram prafinriam
accefiijjent, di.fi. G. S.Maria mportuu diac.card. concefiimus
audirorem.']

CAP.  X  V I I.

Epifcoptis compcllit fideiconintijjarios. feu executorei rcFfa-
mer.ti ad exequcndaspios voluntates defiunftorum,etiam fi te-
fial or hoc interdtxifiet.

Gregorius 1 X.fi{emon.epifi^po.  d

T Va nobis fraternitas intiinauit, rund nonnulli
tam religiofi, quam devicifeculares Se laici pecu
niam Sc alia bona qux permanus eorum ex telfamcn-
tis decedtutiimi debetu in wfus pios expendi: non du-
bitant aliis vfibus adplicare. Cum igiturin omnibus
piis voluntatibus fit pcr locorum epilcopos prouidelt
dum, vt fecundum defunSti voluntatem vniuerfa prt
ccdant, licet etiam a teftatoribus id comingeret inter
diciunandamus, quaten us cxecutores teftamentoru m
huiufmodi, ytbona ipfa fideliter Sc plenarie in vfus
pradidlos expendant,monitione prxuta compelhu.
CAP. XVIII.

Pl Hm rogat us reflituerc harfditatemfierrai.it tertiam itirc
natura,(pr ouartam TrebeUtanicam: in puibuspoteft legata re-
■Unpuerefiarcdes infliruere,<prpcenam imponrre.

Idem.

R Ayna!dtis c  Fepbnis filius, hxres ab ipfoinftitu
ttiSjhoc modo.vr patruis fuis hareditatem reftitue
ret, fi abfquefiliis mafeulis mereretur: cum eis (mor
ttio Peponc; fuperquibuldam bonis hsrreditatis eiuf
dem in tres arbitros compromifit: ouorum duo, mor-
tuo reliquo prout ex forma coprom:ffi poterant) pre¬
cedim tes,talit er arbitrati fuerunt,quod neutra pars ha
beretlicemiain transferendi quoainque modo in a
litim res prsdidas, niii in eormn filios mafeulos cx i
plis legitimi; defcendentes: & quod contra hoc fierer,
non valeret. Porto didus R. prolem non habens con*
diditteftamentum,inquom't.ietatem partis fux de
rcbusprxdičtis,quibufdam auru ulis fuis,aliam vero
medictatčSc rdiqua bona pattrnavniex patruis fuis
Sc eiusfiliis legauit, adiiciens vt bona, m quibus cx te*
ftamcnro vel ab mteftato dicli bsredes R.podent fuc
cedcre.fi venirent contra lcgatum dičbis atiunculis fuis
dcbitum.adipfos pro determinatis portionibus deue-
nirent. Dem-utn eodem R.narura debitum peifoluen-
te, ac vno ex patruis hxrcditatem adcunte, prsdidam,
cum dicli auunculi nduerfus eudein patruum ac filios
eius coram iudice J  comunitatis Vrbenaten. g  nto-
u«runtquxflionem, petendo pro tata, qux ipfos con

III. Tit. XXVI.

a fufficiunr.  b Itgitimam.  c Tufcar..  d komonienfi
al.Houton. aCNouionienfi  C 'Vide Ftrdin. Vafq li.2. de fuc-
cejfi.crea  -Sus. Tomiellum fr M.snamem Socim.m in Rub.D
de leg t.  f Ctmmurm in ant ionu.  g VrbcnctancH.al.vrbs-
•nei.tan.al.vrbenctan.ai.vrbeucntanM.

tingit, legatum prxdifhim,8c rčftimi eis fr contra ip
fum lili venirent, quxcunque bccafione tbflamentit'
iufdem R.ad ipfos peruenerant,Vei potCiaiit pertlenir
fe.Prxfatus iudex abillorum i in per it ione fuper legat®
ipfos abfoluens ,ad reftitutionem aliotuiti bonoro*
fententialiter condemnauit eofdem, A cuius fenren;
tia ciim atnbx partes noftram audientiam adpell**'
fenr : petente vtraque parte dičl i ludicis fententiam i»'
fitmari, quatenus contra fefuerat promulgata,8cqiU'
tenus pro fefaciebat,executioni mandari <* Diledlu*
F.nofterO. fanfti Nicolai iti carcereTullianeh.diacb
cardi lite coram fe legitime comeftata,quotiiami<l< nl
R. habebatin bonis quondam Peponispatris ftiit®'
tiam partem debitatn iurenaturx, inqua grnuarint'
quiuit, necnon quartant Trebellianicam ,quamqi>i)‘'
bet extraneus reftitutione grauatus deducere potuil'
fet, b  propter quod in rebus prxdiftis auuncttlis^
gatis portioneseafdem habuit R.prxfatus,easqttep () '
tuitin vitimavoluntatelegare,acperhoc legatum<?'
nuitvfque c ad tertiam Sc quartam prsfatastbc* 11 *

plas non exprefferit,in !t-gando,prcnunciauit(noiifl>'

ftante prxmiffo arbitrio ,quod nec d legatum
rct.nonpoterat impedire) iudicemipfttni in eo, q u0
litper hoc didium patruum in totumabloluit, qui c 0 "'
felfus e(b fe pro medietate polTidete pradifta, pr'P £ ”
ram iudicv.fTe, condemnattitque ipfum ad reftitu I,0 |
nem mediefatis tertix Sc quartx partis ipfius leg 3 .
prorata,qux dtclos auuncutos dc ipfo ebntingit
refiduo prxfati iudicis fententiam confirmauit C JI< ^
rumineo, e quodidemiudex didum patruunti^^
ius filios totaliter in aliis, qux in fiicundo articulo P*
titafuerant.condemnarat,male ipfum pronuno- 1 ^
decreuit, quia filij eius conrra voluntatem tella' 0 *^
non inueniuntur aliquid commilifle, cum niltil dep,
titis reperti fuerint poffidere. Verum in portione,<l
pattuus habebat in bonis iliis ratione quartx & 1
ttx pridičlorum, f  quas R. habuit in bonis cildt ’
g  in quibus eius inftitutio Sc legatio acadieftioP e j {
tenebat pro tata eofdem auunculos comingen tc ’
prxdiclo legato confirmauit fententiam iudicis fuP
ditfii. Eodem patruo Sc eius filiis in refiduoabfoljl 11 .^
Sc faluo nihilominus ei ex iure inftitutionisbent ‘ ‘
legisFaleidiar. h  Inreftirutioneprafatilegati, 11
tra tempus legitimnm voluntati paruerit teu 3t

citm inuentarium ‘ fecerit, Sc contra voluntatem

If.itoris lexFalcidiainducatur. Nosita^; ipfi uscl  ,
tam habentcs, eam aaftotdatt .


nnlis fententiam ratam i
ftolica confirmamus.

CAP. XIX.

Errcuter trfiantentarius ,(jui fufiepit iSud offaiumfi
lompelUtut.

T Cannes clericus, Sc P. laictts, executores vitim* T .j (

1 luntatis O dcrici S.Crucis, quivenerabilibu 5
locis de bonis fuis in vitima voluntate legautt. ^jj

dansinfuper fatisfieri creditoribus .per eofdem ■
madatum fufceprum perdioecefanum i cogi“
teftatoris explere d  vltimam voluntatem.

CAP. X  X. , tftr

f Tonit puadarn legata, in quibus nonfiiuitur casifd
tto.mft fiat m fiaudem. .

E his, qux in ornamentis, vel proeis. m
brica,luminariis, n  anniuerlitrio, feptt®P>^,

D!

-I

a. Vide l.e r tam, v bi datur ratio huius ditti-jf- & .p
Vide Lin r at ion, •§+ptod’uulgo per Harfiff-ad  j

then.de httre.& f al in prin.  c al.ejuartam parter*- i
ne.  C hoc.  f pntditfarum.  g eiufdem.  h
'fy-fi.jf.de vulg.&pupil.  i In vulgafu mak* cnrna }  1  ^ J,
rium y t£rc.  k al.dicecefanum eptfc &c.  i
(ereu.in  n feu.Attninfr/mo*

De fuccefsionibus ab inteftato.

437

fiffio,tricefimo * dic.fiuc aliis.ad perpetuum cultum
duiinum legantut ecclefiis vel reliquis piis locis ,ca-
ttonica portio. (Dumm.odo in frauaetn non fiat, vt ca
cpifcopus leu fatoeciahs ecclefia debeat defraudari,)
deduti non debet.

O £ S V C C H S S IONIH  Vi  Ali
i lteftato.

T I TV L V S XXVII.

CAP.  I.

C'Uricur bonu pr npr ta. dare porctf, cui vtik: fed ft dr 'rrl.tr in -
non balet confanguiHeos,fuccedit ecclefia hoc dtcit

utnchfl.

Ex  Concilio apud Altenen babico.  b

S  Ed hoc e ibidem inucntum e(f de cpifcopis,
presbpteris, & clericisivt d  fi pet hxreditatcm,
velalio modo intuitu perlon* aliquid adquifie-
imt.donarceis liceatcui voiuerint.dnm viunnt. Siau
'tm anreobierint, quam hocfecerint, c  altari cuilet
aiunt.omniaperpctuo fanClificcntur, & in ius eius
ttadanmr.

CAP.  II.

SiolimfirHiu, preitprcrfnHu* intelfattu drče dar, eiut bo-
nt iinidnntur/ecundunt formam hic contentam. h. d.fecHtt-
dm intelleclu/a fhi^ularem.tjui hodte trtam tenet.

£x  Concilio Tribur. /

S Anfto S  concilio adlatum eft, quod quidam laici j
itnprobe agunt contra presbyteros fuos , ita vt de
moricntium presbyterorum fubftancia partes fibi vin-
dicent ficut de proptiis feruis. Interdicimus itaque ne
hocvlterius fiat, fed ficut liberi fafti funt ad fufcipien
dam gradum,& agcndum officium dininum.ita nil ab
'hputeidiuinumofficium exigatut. Peculiuiavero
‘Pldrum diuidatur in c]uatuor partes. quarum vna epl-
“opo, altera b  ecclelix,tertiapaupenbus.quartapa-
tcntibusadiignctur: Sefi non lint ‘  idonei parentes,
'pifcopus eam tecipiat, & in vfium eccleii* diligenter
difttibuat. Et fi quis contta hoc prarfumpferit anathe-
»»dzetut.

CAP. III.

•JdriHgndo duos not Mlet ir Jingularei intellečltu huiui
u fp t *li,fitmmtttur fecundam rjurm/tber imelleiium. Et pri-
"“fir.Valer tc/lamcnrum adptM cattfu conditum por verba e-
n noetatiua, ettam proprer atiud profara, yndqn.ua fnecefto feu
veniat ad cxchfionem aitcrttu ecclefia. Vel altter fecun
kr o*lium tMtllc&um,ir Jic: P er vnum trd'm de zieritare,ir
** r  cnfefionem etiam incidenter faclam probatur ob Liri o, e-
tl am y H9  tfebium con/eqtte»di bona oblata.

Innocentius 11 t. K. Murnen.epiO.opo.

O Vmdileftus f filius abbas de Brulia, pro caufa,
V'luam aduerfus epifcopii Aduencn. habebat.diu-
! Usc *peftafiet:abbas propofuit ante dičtus, quod ar-
"' 1 PresbyterdeAlerio.ad participationem orationum
^.“Ufterio delirulia,obtulit fe Sc fiza; [ 1  &■)■']  Suffi-
' c ntfr intelleximus cfle prdbatum , quod didlus ar-
'P f tsbyter agens in cxtremisvelut vltimam expri-
t J 1 ** voluntatcm , adferuit fe 8c fua rnonafterio con-
‘dc. Vndecimi rcouifitus eflet, vt condcret tefta-
j' tnt am, rcfpondit fc non pofie M  teftari: quia le Sc
j 'ontulerat monallerio fa-pedidlo: & licet vnus te-
*''°his dixerit fe vidifle,quando fe Sc fua obtulit mo
“trio: qui a  tnmen ajij telfes dixerunt fe audiuifie i

43?

P f um

H.

‘nabbatis pryfcntia,quod » prsdiiluni eft con

Hfcditho dte, nufjuam apparer.  b .Aiircnf'  C Ca t.
t * lt '* nt,ctrn P*l.  d bulto vr,decst in omnihtu mauuflr.
p.(*^ Cer * nt ' ^ Tribunenf.  g Birchti.2 ‘Dec.c.206. luo
^ ' c ^'& c .2.eod.titJn/,c0mpil.  h altera vero. i funt.

**J!n iernen f' Al 'L**cnf %  1  £ 4 .vn.codJHjn j ,co?»piJ.  .

af «Ur/. n r  1

fitentem non tanquam ibfHcienter probantes, fed tan
quam vc-hcinenter adminicuii-iites , adfertionem al>-
baris plurimuin adiuuabanc. Quia vero pars cpircopi
adlerebat fe vcile probare,quod dičlus archiprcsby ter
inextreniis laborans tanquairr phreneticus alienatus
erat A  mente, vndenon vaiuit, quod exprefiit: No*
caufam ^ iliam tibi Tub hac forma duxirnus comniit-
tendam,quod nili pr.Ttatus cpifcopuslegitime proba-
ueiit (jcpcdičluiK archiprcsbrtcrum fuz mentis com-
potem non fuilTe, cimi vltimam voluntatem expre(Tit,
luper impctitione monafterij perpetuum ei filentium
imponatur.&compellatiKrcdituere monafteriG^uij-
cunque de bonis ipfius archipresbytcri,vel etiam ino-
nafterij occupauit. Si vero legitime probauerit arclii-
picsbyteruin, qux fuper vitima voluiitatc prxmiiTa
funt, alienata mente dixille: ad faciendam ei nominc
paroecialis ecclefia* (cuius ipfe * adminiftrationem
geflfcrat dum vi xi Ilc tj reftitutionem bonorum,qux ip-
lius archipresbyten fucrant, monafterium condem^
netur, cb-.n idem archipreSbyterab inctftato dccclfe-
iit;iplujuc incnalleno fuper impetitionc epifcopi li<*
lentium imponatur.

[ l G)Hibufd(im rebus fuu vfui fno fimpliciter rcfcriidtu.
Demann cuiu.fda.nt fratru eiufdem ccenobtj augmentationcm
coriMte in fgnum illtus oblationii accepit , <& quod hancconcef
fonem hoi modo fecijfet,fr non fuo nominc^ fed monafferij pof-
fdebat, & rnonafterio tjuiceju/d accjuirebat ,acejuirertt: ftpe
fuit in communi capttulo proreftatus  > & in  k° c  črtam puhlice
per 20 .annos fere idemprešbyter nulio contradicente vel reda-
mante permanft, ita cjuod per puhlicam famam ;n omntbm n§
tuni erat. e 2^am abbas de Bruxia quipro tempore fuerat ei rpf
monachi rebus illius non fecus quam aliu rebus monafrerij pio-
prij fciente eptfcopo Edunenf etui pro tempore erat , & in nulio
pcnitus reclamante puhlice vtebatur. Id aurem quod mente
compos di tt us arcbtpresbpier [ecerat ih ter viuos in vitima vo-
luntate mente fanus, licet agercorpore cenfrrmauit. Cumtfc i-
dem abbas £r monachi res fc legitime dar as  , <tr alias quas tpf
drchipreslytcro concejferant ad vtendum ad Juum monaftž-
rium redmere volens y pradtčhu epifcopus eis violentiam infe-
rens,non folum res archipresbyteri, fed etiam res ipfius mot$a-
fterij occupamtrcjuas curn in bona pace fepeterent , ipfe rebus ti¬
lu ,vt ei pojfetgrafandi m at ena pl enter indulgeri fed dpoft op
pellautt, in ottauas S. Martini proximi pr at er iti, fua termi -
num appel/ariont pr&jigens. Econtra pradidus nuncius epifco -
pi aliegauit, ouod anteejuam donarie tllafaclafu.it, archipres -
j byter tratpof rus extra roentem , tta ejuod 1  um interrogatua
j fuijfet >kAii  monachi vu tu babinim fufripere , rcfondijfet,

| Volo: /intim interrogatus ab alto. Vis tu cjf: afmus ? respondit ,
volo fmilit er. fcy {  pradicii monachi eum adfuum monafte-
rium deporrarunt. quad idsm nuncuis fe obtulit probaturuna^
cjuibus audins c ttgr.it is. J

D H SKPVLTVRIS d,

T l T V L V S XXVIII.

CAP.  I.

D r čeden t intetleittu, fipelirur in fcpv.l. liro me.iurun , vel
vbi eltgitne fepuhu 'a  pur (ictalu, ramen ecclefia habebir iano-
nicam por rtom m enot, cjucd teci nemir eu-UftafepnltutA. hordi-
cir^/ecnndum veriorem inrcUctfaiVt.

Leo 111.

'Os inftituta r  maiorum patrum confideran-
tes, ftatu:mns vnumquenq; in maioruin fuo-
rum fepulehris iacerc, vt patriarcharura exi-
tus docet. Nulli tamen negamus propriam eligcrefe-
ptj^turam, Sc etiam alicnain. dotninus enim Sc magi-

Ni

a  erat a mente.  b ipfam.  C diefio ip/e^dceft 'vt plv.fr-
mtira in anriquu.  d m vno Vuticano tra/De fc psi l turu mor-
tuorum  C Poft Qone.%a:tr. fub .Alex l l l p .c .2  .3*

cod.ri; ju uompil.fr v ide c.i.cod.tit.ld.t.

4^9 Decret.Grcg. Lib. III. Tit. XXVIII.

Iteralienam elegit,vtpropr:a.Sedquia liignus eftope-
ratius mcrcede (ua, tertiam parrcm fui uidicij illi eccle
ftx dati cenfemus.in qua ccelefti pabulo refici confue
tiir.vtiuxta Apoftolum fint conlolationu focij, vt fue.
rint paffjoiium: & fic demum vbicunq; libitum fuerit,
eligat fcpulruram. Aliter ne fiat,audorirate domini
naliti cjuiper Prophetalocutuscft,diccns:Ne tranfgre
dtatis tenninosantiquos,quos pofueriit patres tuidiib
anathematis vinculo detcftamur, Sc contradicinms.

CAP.  II.

Qu i conuertitur ad mitnaSferiu., me diet ut cm bonorum,pu*
fr, anima fiuadiifofuit.tenetur rilir.cw.re ecclejiti pa? eremit.
Leo Papa omnibus fidelibus per D ar dar tam
conšHttttu.

R EIatun eft autibusnoftris: [ ' ^■. 7 '.] Mandamus,
vtquicunque amodo in monafterio conuerti v»-
luerit,fiue ih morte,fiue in vita emnium remm & pof-
£efiiomtm, quas pro falute anima fui decreuit ditpo-
nere, medietatcm i  cccleili , ad quam dignofcitur
J>errinereielinquat.

[ 1  EJfe puofdasn peruerse agenta cjut fubucrtere nitutur ,
at p, div-idere conanrur eccUfia vnitatempvidelicet tblatts.rno-
rtacbot puinon jelo eh,ti:rane, fedjfudio raplU. narte inuigtlant ,
ar ep feducere cot/antur fecuhires , puen iliapueare pofiint, vt res
Jtias arpuepojjefitones fue in mene fine in vitatnonaftcrits fitis
tradant,fr ecclefiis ptiibus fubieifi ejje videntnr, <&• a puiius
baprtfrs.Us/I.pcnitenriam, Euchariffiara nanest pabuiusn vi¬
ta cum laUc carnu acicpcrurtt vclaccipiunt > nihtlde bonu re-
iinpuunt: isunc dessipucfvmitem difiordia nos animaduerten-
do modi? omnibus inhibere volumne, & ne asnphusfiat omni
no prohibemus , confidcrantes non ejfe bonu m fi 1U1 pni fuerunr
focij pafiionis fecundum ^dpoifolusn ,fuer. irnmunes focictatc
con/6/ationnjn ,&■ puia dignus eif mene start us mcrcede Jua,
idcepracipimus atpue  ]

CAP. III.

Vbipuufiepulchro.ntaiorusn rdi id o elegit /eputchrum inloco
minus retigiofo dolo induifusfiu ex ccnrerrtprufiu non dimif-
fueiclefia fuacanonica pertione exprcfie vel racire,non tenet
tleti to. h. dfahtand.es lilum rcxrum,quanturss ficri poreft.
Innocent.l 11 , c  Genuen.fi anlstepifiepo.  d

F Raternitatcm ‘  tua non credimus ignorare mor
tuorum fepulehra,&caemcteria apud illas ccde-
ftas, & monafteria ex antiquo efiedifpofita. inquibus
leligioforum fratrum conuemus funt conftituti &• o-
rationes atq; miflarum folen.nia, tam pro viuis, quam
prodefunfUs frequentius celebrantur. vndeipfotutn
dcuotioni & extreiB 2 e voluntati.aui apud huiufmodi
eceleftas fepeliridcfidcrant, minime contradiccmlum
eft. Qui.ver6reliflis antiquiseccleliis.& patrum alio-
iumq; parentum luorum fepulihjis, contra cenfuctu-
dinempartum vetetis Teftamenti, qui cum patribus
f  fuis lepili ti elTe leguntur.ad nou.a Sc minus religiofa
Joca fe trasferunt-, irrationabiliter & contra antiquam
infiitutionem facerevidentnr. Vndeli T. deCallcllo
contra antiquam & rationabilem confuetudineni ali
quid de corpi.re luo fepellcndo mandauit, hoc non
prajiudicatrationijfed viribus debetcatete. Quocirca
mandamus >.qu3tenus corpus ipfitis monadvis fandti.
Stephanireddifacias,& cum fuis patribus fepcliri.

CAP. II I I.

Si pust ir. agrinedtne, de pua decedtt, offert-fe ir fua mena -
fierio.ecelefia parcecialu habet inde canonicamportionans,fceus
fiin panirate..

a Genefi 4 e/. Exod  /4. Luca to. s.TheJfal.t. 2. forint.r.,
Premer 22.  b. tj. pustil.2.c.7.  C jrssb fecundus aitContius.
d al lanuenfi.fediam ahbimonui oltm Genuam.lanuam vo
taram.  c  ( ar ■ .ee.ei.tsr .incer,spil. "Jsile Cerciiseir/t .Pd.an-
Jiorsen/e fe< and?m, cap.s71 .ddeie e.Md dr bat materin ftnei-
thm,£rpoliDecret.ca 1.  f 'DcjepuirMb.i.

Alexander Ml.epifctpoSphaten.

D E his *s  qui in infirmitate vel fanitate cuiabj;

nis fuis ad religiofa loca fe transferunt, nihil t 1 *
vel ecdeliis, a qmbus receperunr falutis pabula,«* 1 ",'
quentes:hoc tua: volumus prudetia£innotefccrf.q u0 ‘
(1  in sgritudineipfa ad religidnem tranfeant.dum« 10 '
do dea:gritudinc illadecedant, de bonisfuis ip& c< '
dcliis.a quibus adfumpti fuerint,canonica debetp® 1 '
tio exhibcri. Si vero ad religiofa loca fe in fanitate tf Jl j,
fttilerint.de his quae locis ipfis conferent.cogi non P 01
funtaliquid pračleriptis ecclefiis impertiri,quia 1“^
ruin eft eis tune bona fua, non foluni religiolis.ie“
tiam quibullibet ptiuatis confencpcrfonis.

C  A P. V. ,

ffiui fepeliuntptrorcianum alsenum  , puem fepelnt  ”<*
bent, coguntur reffttuere corpsu,ir pua ratione ipfius
runt.b.d.cum cap.fepucnti.

Idem.

E .Y patte t>  canoniconim c Obtigen nobisen 1
timatuin,quod prior dc Infula quendam
nuni fuum poft adpellationem ad nos faftam in (j

ecdefia fepeliuit: [ t &ifi]  Mandamus,quarenusP’

fatum priorem copellas, vt memoratis canonici* f
dieti paroeciani cotptis reftituat, d & esinde a® 1
biliter conueniat cum eifdem. ^

[ 1  Vnele puoniam hocecclefiafftca inflitUtion*
num eif,  dr a rationu tramirepenttus alienum vt pnuj*‘
mittat in mejjem a/iessam,f.t. ]

CAP. VI.

Summatum eif e.cap.pror.

Idem decano ir mapifiro R.  C Rauennaten. ^

C Vm / liberum fit; [ t &fi-]  Adaudientb | ^ (J ,
fttam peruenit ex conqueftione abbatis," •
trum fandli Martini I audonen.quod cumptdn!^
quidam corpus eniufdam mulieris (proutin v
v.olnntate difpofuit) ad eandem eccleliam > e P^ u5 p
dumdeferrer, monachi S. Vincentij Laudon.e° r P
pfius violentertapere. & in ecdefia fuafeptl ltC s) ;ji<

medubitarunt:[

&.J.  ] Mandamiis.quatcn

efle inueneritis , ptafatos monachos conipeb 3  ^
ofia prafari mulieris,8c beneficia,q ui occafto* 1 ^ .j, u l
tura: »pfius recep.fTc nofcuntHr, menioratis * r
cum integritatereftituaut, Čcdecstcro Z ^
non praTumant. ^

[ 1  DevnitizrJjsinffinitionibiisfar.RorHmf^^^'
religiofa loca in vitima volnntateJtbi eligcrc fepw tu
nonicA proculdubio olniat r at ioni, (jut deuotioni & extr * j

lutitari decedcntiumin

. rmitvT'

bae part e contradiccre prtj* 7

trf

C 2 ■ Et hoc idem de fiho R .canit prnfiMpff unt . ^'.0^
vtifa vehemenfumtis adm /ratione commori,cH&f
cht fr fanftorum pat mm inftitutionil>w contrair^
gia prxd n odrom m noftrA ejua pradifli fratres de 1

bere fepulmrapnponitntjfatcigunt vio/are.lndetfi
CAP. VII.

aMulier nupta Uberepoteff Jtbiel/gere Jepulturaffl'

Lucius IH. _ ,. !f lib«'

d in o d um oJ

D  Evxorc vero b  vtrum quemauiuww--- .pu¬
ram debet ha bere fepultura: Nobis vipjf
nulla fuper lioc intervirum 6cmuUercin 1  * xl
da diftinftio, fed vrriq; in cafu
dim us tacultatem, cum cl e<ftio ifta adeum p a

uo mulicrfoluituralcgcvjj^/

,oM<

tum pcrtmcat,inqu

a Tof? Cc nc - l-ater. /iib kA len, III.par.49‘ cfl  ‘ Q^iiy.‘
eod.tit in t.compil.  b C^-t eod.til.tn 2 ,compli-
al.Obligen.  d al.aut exinde.  C Remen.  * c nffJ
in i cornpiU  g In anricjuu ttatfr de cAterof^' 11 ”^^
mant.  b C a p 7 -eodjit.in r*compil..&poft C° nct
uAlex.I I I.ca.6. i -vxoremu  k Vide tin
inZtis.& l(Jonfa. cum not, C.dedoaat.anfc r,uft* rpif 1

44 l  De Sepulturis.

Eattrfilitt impubera, vli volutrit,poteiffepeliri ftcere ,ft
bie hehet con fuetudo htc dicir.

Vtmm autem pater quo magis voluerit minores fi-
lios valeat fcpelire, noninuenimus a fanftis patribus
delinitum, če propterea terraconfuetudiiu decerni-
#nisKlinquendum.

CAP. VIII.

Siparmciantte eeelejia carbedralit alibi fepelitur.de ipjiuefu
**ahbiu .fcurcUtiu eeelejia fepultura deberur ejuarra capitulo
toltjit cathedralit.

Idem pripojita fr capitulo Fauentin.

C ‘.Vtn fuper quodam 4  capitulo: & infra Prafen-
'tiumauft ftatuimus , vtfialiquč parcccianorum
Idiroruinalibi contigerit eligere fepultura, de tefta-
■Ocotoipfius quarta vobis portio re!inquatur.

• CAP.  IX.

h tjuanrirate canonica, qua debel ur eeelejia partcciali, Jla-
mfuetudtni.

Clemens 111.

C Ertificari roluifti b h nobis,quomodo illadau
fttla,qit*in priudegiis foletadponi , faluaiuftitia
•Hanina ccclefiarum, a quibus mortuorum corporaad-
fuinumur.intelligi debeat & exponi. Ciun atitem fu-
ftihocatticulodiucrfa anteceflorum nofhorum rna-
»metint.inftituta: Leone iuftitiam illam quandoque
fittiam partem, quandoq; incdiain Sc Vrbano quar-
Umforecenfemibus: nos tale pratbemus in hac varie
bterefpofum.vt ficut beatus Hi«onymus c  inquit,
' , Mquxqueprouinciain fuo fcnfnabundet fecundum
htionabitem confuetudinem regionis d  iUaiuftitia
dtcamedietatem,»et ternam,aut quartam partem pro
^cotmndiuerfitatibus adtendatur.

C A P. X.

Eriutltgiari Jitper iure funeraodi fepelirepojfuntillet  . put
tligunr fepulruram ,[iluendo ramen cananUam por
••*«>» ccelepparadah Si vero abot fepeltune,renentur np-
tofr* epue^uti oecaftne funeri rei epecunr.

Inao .epifiopo flaremonten.<&• abbati Maurien.

1Nnoftta prafentia e  conftirutis priore ecclefia: tnon
*tisFerrandi. čeprociiratore hofpitalariorum Clatc-
j&otitcn dioec.idem prior prupoluit,quod pracdifli ho
'fitalatij quuldam paroecianos fuos, quorum dno e
,Jl itintraannos legitimos recepcruntad eccleliafti
tJitiftpulturamilicontra ptadiftus propofuit procura
,0 t,qaodtam ex priuilegio, quam exindulgentiafpe
'■ali. licet hofpiralariis omnes paflim prteter excdmu
ajcatoiStinterdiftos ad ecclefiafhcam fepultura rc-
Cl P«e.qui apudillos elegerint fepeliri, fidelitj; com-
"■'Ua in vitima voluntatercliflapoflirnt licenter acci
Pere.foUita tantummodo quatta paroeciali ecclefii.de
tu, as patoecia mortuorum corporaadfumuntur, pra
tajnim de equis&armis, qu.t indultafunt ipfis m
‘ '»bfidiurti terracfaudtt.de quibus quarta deducere
J°atenentut: [ t er infra-,  j Talem fupcrhis du.timus

•'otentiam profetendam , quod prxdidi hofpitalarij

^»terononrecipiant paroecianos ecciafij g  fupra-
“'ftaad eccldiafiicam fepulturam.r.ifi apudeos h  e-
,£ e riiit fepeliri: čc tune paroecialis ecclefia deobla-
taiibus, leftis, S: aliis, quaidefunčluspro ar.imafua
Ritima difppfitione reliquit; prarterquam deequi$
^Umisrecipiat quartam partem, Sc hofpitalarij refi-
. tamliabeant, nili doto, vel fraudeeorum defunflus
‘^aftusfucrit addifpolitionem huiulmodifacienda.
"•bilominus ipfis hofpiralariis iniungetes.vt de quar
llI iummilliurn foltdorum priori fatisfaciant memo
5to i ciimconftct cos a patoecianis eiusillos folidos

t ,■ i- ta d-lit.in . rampi l.  b Cap.j.eod.tit.in e.compil.

* nemilim,  d I tda l.Labco.ff defup. let. fr l.eum de
t T'b"pam.fdefun.mllrue.  e Ct.r.n.titJnj.cepil.

'*• I prtdtlit eceltjit,  h Mae.

44 2

rccepifie, nifi fit fufficienter oftenfam, quod eorutn
oblati vel conuerfi fuilfent. Eifdemque praeterea dve-
ximus iniuqgenditm, quod nili probauerint, quod G,

4  para-cianos prioris, qui fuit interfeftus in capis,a-
pudipfos elegeritfepultura, vniuerfa,qusipfi.us in-
tuitueius b  receperunt.priorireftituStinemorato: 4
alioquin quarta partem Iblfimodo reftiruere tenean-
tur. Pro illis vero, qtios conftac intra annos legitimos
deceffifle, qui fepulturs eonrmgratia receperur.t, ra-
ftituaut vniuerfa.

[ ' Cumigitur hac fr alta qi<c cerom eptfčepo perut pre-
. pofirapdem nebi* Jidelirer retuhjjer , oudirie fr inteUeHu Otte*
Jlotiomlt.fr adegotionibue vntuerjit def.n.cvnjilte.

CAP.  XI.

Caftaliter roertuuepriuare mn debet ecclejiapcaJepultur*.
Idem arcbiepifcopo Turonen.

E X  parte d  parentum M. nobis eft intimatu,qub4
rciim nobilis vir dominus I. de infula e  Butardi
eidem pofuiilet infidias, quam folicitauerat fape de
ftupro , Sc ipfa gartionibus ,quicam rapere niteban-
tur,fupdr quendam pontem occurreret, tandem fu-
giens manus illorum, in amnem depontecadens fuit
cafu fubmerfa.Qupcircamandairms,quatenus ciim il-
la non fponte pratcipitauerit fe de ponte,fed (ficut fu-
perius eltexpreflum )  cafuceciderit .corpuseius tradi
facias ecdeliaftica: fepulturat ptatfcrtim cumexhone-
fta caufa fugiffenofcatur, 8c cui communicabaturvi-
ucnti,communicandum lit iam defunft*.

CAP.  XII

Siojfa eKcommunico o-tem funt fepultoin ecclejiopco cee -
meterto .fr difcernt pojfunt, debeti t ex>mmart fr ptotjci: a-
lids fectu.

Idem Ntdrojten.  f arcltiepifiope.
o Acris g  eftcanonibusiiifticutiim, vtquibus non
J ccmmunicatiimus vmis, non communicemus de-
fuoftis. Scvt careant ecdeliaftica fepultura, quipriu*
erantab ecdeliaftica vnitatvprarcifi, * necinarticu-
lo mortis ecclefi® reconciliati fuerint.

Vndefi contingatintetdum, quod vel » excom-
municatoruin corpora per violentianr a!iquorum ,'vel
alio calu in ccemeterio ecclefiaftico tumuientut.fi »b
aliorum corporibus difcemi poterunt, exhumaride-
bent,8c procul ab ecdeliaftica fepultura iadari. Quod
fi difcemi non poterunt,expedire no credimus.vt cum
excommunicantnm oflibus corpora extumulentur fi-
delium:cu licet K.  nonobfitiuftis fepultura nulla vel
vilis.impnstame celcbris,vel fpeciola l  non profit,
CAP. XIII.

Terra ceemeteriata pro fepultura [ud: en da vendt non debet .
Innocentius l\),epiftopo Maga/on.

A Bolendsconfuetudinis peruerfitas apud montem
Peffirlan.fvt dicitur)inoleuit,vtdecedentibus non
priuspermittatureftodi fepultura, quam pro terra in
qua fepeliendi funt, certum precium ecclefite perfol-
uaturiS: infra Mandamus.quatenus cum loči dicecefa-
nus cxiftas, inhibeas clericis ne quicquu omnino pri-
fumant cxigere hac de caufa.

CAP.  X 1 I I T

Excontmunkartu  , tjui perCuner. pmvjtmitn fuit tbfolu-
tut in mo rte , in ccemeterio fepeliri detet, fr od fatufaetcudum.
coguntur heredet.

Grego riti s I X. epijčopo N.

a VV.  b rtceperint.  c Vide t.r.cum no Cdeinil. frfub-
flit.fr l.aua fubconditient-fj-paotiei .cura ver.ferj j f. decond.
in/ltt.  d Cap.t.cod tir.in) compiL  e Dr ffto Butardi,de.-lt
in omnibtu antiauit exempUrtbus, f Vitrofienfi eptfcopo.
% Cap.}.etd tij.tn s.tomptl.  h Videt. t.jf.de ca. pum. per
Earro.  i at taicoruno.  h Hacveiba JunrB. cAug hb.De
čuta pro mort.agendaap.i.  1 preiiofa.

I

443 Decret.Greg. Lib. III.

P Arochiano tuo, qui excomraunicatus pro manife
Iris exceflibus, videlicct homuidio.incendio, vio
lenta manuum inieftioncin perfonas ecclefiafticas,
ecclcfiatum violacione vel inceftu fuit. dum ageres in
extrctnis «  per presbyterum fuum iusta formam ec-
cleiia -  abfioliitus , non debent coemeteriura & alia cc-
cleliar tuftragiadencgaii- Sed eiushzredes (Scpropin-
qui,ad quos bona pcrucncrunt iplius, vt pro codein fa
tisfaciant.ceii.funt ecclefiaftica corapellendi.

Tit.

XXIX.

D b

1 A L  1 b-

Q u

ta

l  ?ea

P A K O C H 11 S, h
nis parochianis.

T l T V L V S XXIX.

CAP.  I.

Tnter epifopum fubflitutum epiflopo haretico.ir ipftim epi-
fcopum hareticum reuerfum fr ex dtfpenjatione reicptum, di¬
eti dir ur epif oparita modo hi c exprtjft.

Ex  concilio Africano. *,

I epifčopus c  exDonatiftisad catholicam vni-
tarem eft conuerfus . *qualiter inter Ic diuidant
' eas qux (ic inuent* fuerint,vbiamb? partes fue-
lint.id eft,vt alia loca ad illum alia ad aliu pertineanr,
ita vt ille diuidat, qui amplius temporis in epifcopa
tu habet, & minor eligat Quod C forte vnus fuerit
locus , ad cum pertincat, qucm plebs elegerit. Sed fi
antiqui catholici fuum voluerint, & lili tuum, qui ex
Conatidis conuerfi funt: plurimorum volunras p ju
cioribus prxferatur. d  si autem partes *quales (unt,
maioris temporis epifcopo deputetur. ‘  Si aute ita
plurima locainucniuntur,inquibusambx partes fue-
rint, f  vt non poflint xqualiter diuidi, velut Cin im-
pari numero fuerint,diftributit locis, quiparehabent
Bumeru , quicunq; locus remaferit,hoc in co feructur,
quod dictu eft, cum de vnoiocofupeiius traclarctur.
CAP.  II.

Pretbjtteriparochiatei dominitu diebut ir fefliuuparada
B«j alienoi adtnijfam admittere non debent .Ji ex eonremptu
•d e or um eccltfam accedunt.

Ex  concilio Naneten. g

V T dominicis vel h  feftiuis diebus presbyteri an
tequam mifljim cekbrenr plebem inrerrogcnt.fi
alteritts paroecianus in ecdefia lit,qui proprio centim
p to prcsbyrero ibi vtlr mifiam audite:qucm tnnue-
nerint.ftatim ab ecclcfia abiiciant.

CAP. III.

Epif op ne parochianum a'tonus fneipfus licentia ordinate
»on poteši, nec eum alv er iudi are.

Hadrianus papa. *

N Vllus epifcopu*a!terius parochianum iudieare
prcfumat .& infra.Nam quieum ordinate non po
Jmt.ncc iudi čare pottft.

CAP.  1 I I I.

Finei para hiarurn.de a a ib us c or; d at , vel ji mitu coharen -
tla prafiribi nert pojfunt.

Vrbanus 111.

S Vpereovcro, k.  quodapud vos inteirexim«sdu-
bitatum, an quod definibus 8c i  his,quxfinibus
«ohxt«t,non praftribendis, ftatutum per canones elfe

a  Hub dicatur coifitutut in extremb, o ide in leg. j. eum
f./eejucn.Jpde do nar tau. mor. Barr.in lir. C de fa •• r.janc. eccleC.
b cap.St.in ione.Lar. c fap.r. eodrm titul. tn r.iompit.
d Videl. ir fuum hatedem.§. fina. rum l.fequenr. Depacln.

C depttttnrur.  f fnerunt.  g Vanoren. at Naueren./ed
legendam Naneten etlijue hccdecrerumrbi:ap.r.non cap. 409 .

%trefertBureh.lib.i. dec.cap t neccap. 19 . -utre'trtluopar.r.
tap.tti.  h Cap >. eod rit. ,n r.ecmptl.  i 'Sureh. Ub. o.
dec cap.J 9 . 1 uop 6. cap. r+o. it cap j. eod titul in r. comptla.
k po tl concil.Latcfui/ *Alcx.j.tap.Mh ir cap.;,eod.tir. in t.
tempi la.  1 veh

44 *

dignofcitur.fitin paroeciarum a  limitibus.ficufi«
prouinciahbus admittcndum.Rcfpcndcmus tjuodltf
ne videtur in vtroq; feruanduin , fi fines legitima pto-
batione, vd alias indubituta (ide conftitit ecclcliaHi'
ca prdinatione llatutos.

CAP.  V.

Si parceciantv feu dtcetcfiinut damicilium tratnfert.pnrrot
prelatu, m e» in ra epr/copalia.feu dicecrfana.jibinon vir,dud-
d. cima ramen pratlialet tli ute parceaa.fbi debeti tur , ruji atleti
det/eanturex confuetudme.

Clemens ^ III.

S Ignificauit e  nobis Aconcn. ‘ epiTcopus,quod
cum poit recuperationem Aconen.ciuitaus.adW‘
bitanduin in ea fcquamplurimi contuiificnt ouiaa 11
geiKtalem occupatioiicm tern lanftaiin aliisciuit*'
tibus regin Hitrofolymitani elegerant jiantionc"*
I. ‘  cH".] maternimi tna, d  mandaimis .^uaten- 1
pridiCtomin locorum pralatos, vt libi nuilam inp r *'
dietos Aconcn. Iiabitatores iurildidtionem ufiirp fn “
ncc ab cis temporalia esigant , quibus fpiritualianp®
miniftrant,diltndtionc,qua conuenit compellatisj'
quod u de agris in corum paroccia conftituiis fr#?

percipiunt,& in vltramarinis partibus ratione
rum deuma ptrloluuntur. deinceps eis ipfas tuB 11 .®
tegritatepcrloluant didto vero Aconen.tai^u«® 111

V

vtt‘

•rite

ir*

cclano tuo cogamurdc citensrefpondcre. ,,

(_ 1  Er m ea ref det. nam fnerunt alujuaiitatrt ,& * j
etiam ref detet tn ranem, prelat: praddl atum nuiratut»
foluenda fli tura cctUfash a i ornpeliuor.Hnia uro rr * l! £ ( J ’.
dttciminci apa’rtbue cot.ihiutti autfaUemrrnttttttt'

Jotn alienam nor. oportet .

D H D E C I M i S, f  P RIMI *! 1

& oblatil. li-ibus.

T 1 T V L V S XXX.

CAP.  I.

Exprimit tjuatuor genera dacimarum, tjua tx
debtbantur.

Hirronymus fnper EXrchichm. g  j tl i

D Ecimam paitcm omnium fruguni ■ et r
ttifcui populuscx legedebebat. R ur  [y) jn*'
plis decimis Leuitr.hpceft inferiortu
(iroium gtadus decimas dabant facerdotib uS ' .(1*
quoq;& h  ali* decims, quas vnufquif<T>^ tiii®
Mrael in fuis horreis fepatabat.vt contederet e f [jib u l <1
iret in templum in vrbe Kierufalcm, & 1,1 v  ^jesd 1 '
tir.-.pli facerdotes Sc Leuitasad coninuium 1 "^;!! 1 '
Erant auiem & ali*, quas paupenbus rec°" n£ ni^
At vere primiti*. quas defrugibus offctcbi n  ’ jtb 1 '
rant fpcciali nomine delinit*, MoStte ^K
trio dcrelnft* Traditione quoq; accepim 11
rum , non lege prx<epram , fedarbinio
inolitam , quod qui plurimum^uadragefi^jm 1 ®
dabant facctdotibus : qui minimum,fcxag c  (jC |d'
ter quadragelimain & Iexagefimam licebat c I uC (iO^
oue voluifient oft'crte.Quod igiturin l’ tnt ? I n 'j[U 1 ? 1 .,,
bium derelidtum eft, hic ‘  fpecialiter de
pter facerdotum auaritiam , ne amplius 3 c‘
gantinprimitiisoftercndis. '

CAP.  II. pfflT

Non porefi congrue funimari.preprcrvarieta ,e  p

Pafchalis II. . ficV-jP

N c~  uum k.  genus exaftionis eft vt

dccunas cxigant, ciim nutquamin'^^4,

^7 '7dtJ>‘-“^

it.ced-" ■,

a L intinibnt.  b C'emcnt.  C Cap.udff , t j t *

pil.  d ^Aton.  e al ubira, f De marčna c« ;  ,idf t .

Tho.oi.qt6.it S7-  g Caf-* < &c.i. eod  „ r /**
h fjgec dit}i9  t£* .dttfi.  i al boe.  k Pofl [one- ^

Uk.j  f rj.f.tč & šrtip. 17 i.comj'**'

I

445  Dedecimis,pnmitiis 3 &oblationibus^

Koc legamus. noneniip LeuitasaLcuitis decimas ac-

cepifleleguntur llliprofečto cierici,quiaclericis fpi-
ritualiumminiftcriorum laborcs accipiunt, decimas
cis debent.

CAP. III.

(.mpoftiofuper decimis non tolliiur perpriuUegid fequens,
f deilU menriorem non facit.

Hadrianus Vigorcn.& Herfordcn. epifcopu.
T^multiplici a  conqueftione V. presbyteri accc
L pimus,quod cum intcr abbate de Brudeia, de con-
rcnfu torius conucntus,& prxdi&mn presbyteru tališ
intercefTerit ^ conuentio, fcripto monachorum au
theinicoroborata,qubd monachidi&o presbytero &
ccdefia: fux de blado,&: vniuerfis kgunuaibus,cHam
diuviaeret, decimas perfolucret, excepti > minutis de
cimisjquas idcm presbyter cjuietas clamauit idem ab
bas a nobis priuilegiu obtinuit, vt delaboribus, quos
propriis manibus aut fumptibus excoIisnt, nulli deci
roasfolueretenerentur: [ ;  dr*f*] Vnde quian°nf u it
noftrir intentionis per priuilcgium noftrum conuen
tioniderogareprxdicT:a::inadamus,quateHus abbatem
&monachos,vt eandem conuentionem(non cbftante
tliclo priuikgio, nifi de ipfa contineatur in eo) inuio-
bbiliter teneant & obferuenr, vel exinde fccum pacifi
5 e conueniant,adpcl.poftpofita cornpellatis.

[ 1 *  ffafiquidem reuerfa adproprta cantam apud H.re-
illultrem ^inglia gr At tam & fauorem ihiier.it , tjuod to-
tm Terra rex ipfus vi Ha ,/» quaecclefia prafari preš by tcri fita
tftmonafterio ipfim in perpetuam elsemoJynam contu'it : quo
Uefo pred, abbas vntuerfis celoti is illi*i vili a  expulfis , totam
hrrm pridi bi a  p ar odd a  excolens propriis fumpribsa ecclcfia
delit os niditus fubtraxtt.~]

CAP.  I I 1 . 1 .

'Monadn tenentur folusre deamas pradiales, depr&din no-
n,t ircultu,dequibus decimapTtus Jbiuebantur.

Idem Thomu fantuarien.  c archi ptjiopo.

C Ommiflum [eit ] nobis [ 1  dr*T*] Pcruenir d  ad
nosqubdmcnachi de Bolke > ccclefia: Panela: Ma-
Il3c > in cuius parcecia commoratur, decimas ex integro
n °npeif.'iuunt. Ea propiermandainus,quatcnuseos,
J decimas de terris cuhis, in quibus cimi domus con
^ r učlx faerat, praefata:ecclcli^ cum ca integrirate per
°‘ l unt,qua priufquam in eadem paroecia moraretut,
^bbantperfbiuijCOinpeilas Et ucur etiam de pafeuis
? lni decima: perfoiuebantur, ira nune de cifdcmad
Itu gum fertilitatem tranilatis, decimas volumus abf-
^ ^minuiione perfelui

l 1  'd D so dijpenfationi • offiura admonet>& e v hort at ur
rnil! 'pli<.i'er vt vntuerfis C orisi t fidcltbta & eulefitt debea-
y vt ‘''ter prouidere^atejuc uv cgra tura fua nos upor: er atcjnc
11  * r *unferu<irt.J

CAF.

V.

^ <x c:tnmunicattonem coMpeliitur cjuis ad folusndas de-
^rnf e-outsntu^ & cup.fcq.hoc dicit ,

Alexander 11  l.Cantuaricn.archiep.tfr eiui
fC$fa<lneu.

JJ.nienit ' adnos:[ 1  &■']■  ]Mandamus,qnatenus
fi  patipcianos vcftros monere curetis, & li opusfue
^""ofKcommunicationis diftrictione compcllfcte.vt
^fioiicntibus moU-ndinoiuni, / pifcariamm, foe-
5 ^na ; decimas ccclefiis.auibus dcbuitiir,cum in

1  P

Ifj tir. in i.compil. &pofl Conc.Latc* fub ^Alex.

Ctnf u ' 3 ' c '"‘  b tntc tutnenr.  c Hunecxijltmo cjpt B.Tho %
tlt Jitarr en ' ,lKb ‘ ( l ui C * rCa atJTlum  Cbriffi 117:.pro hi er tar e ec -
h '.in, ndcL mArr y™ t radi tur fub <silex.ll L  d ( a } . eo d.
.w. .. ^pH&poii Cor.cn

44

[ 1 giuod cum parockiani vcfhi decimas bonorum fuorurtt
confueuerint ecclefh'rfttibas debetttur cum integriratepcrfohie*-
reinuncram Uud Jdlt confuet udin:pratermijfa, quidam ex tps
de lana, <£r ds fceno, ds prc.ientibm mo len din or um  dr ptfca-
riarutn ipjts ec de fin fubtrahere non verentur.  j *)uoniam tgtiv.t
infhtutioni dtuina manifeffius obuiantrfui decimas ipfa  eo
clefiu nonperfoluuntf.v.per  -«p■//’•]

CAP.  VI.

SumrnatUKt e  /7  cum prat eden ti ^ decUra.vtin pracedtnti
diii um c H.

Idem Vhtonien.  1  epifiopo.

|.jVncios: 1  Mandainus ? quatenusparoe-

I > cianos tuos de apibus,& de omili fručlu decimas
perfoluere ecclefidiltričlione compellas.

[ l El literat tua f.ea qua decuir benigr.irate reccpimus ,dr
petitiones tu as quo<td lieuit curauimta <xau.dire ,ficur tlliua
pcrfottA quam pura in domino drferuenti charitatc dtligtmust
&cuitv commodis & profeffibtu in ten dere volumni diligen -
ter. ( um igitur ad officium tuum fieffent ea in quibm noffri
prAcepri defideres noflra aučf .muniri^tanto in h is dcbuifitfaci-
litii exaudiri,quatito ipfant eorum fpecialiia falutem refpii iiit t
de qnibus in extremo iudicio reddtturtu cs rationetn  . Inde eil
quod F.t.perapotf.fidpra.']

CAP. VII.

Tlečimafrufiuumftatimtum codebliJundfiluidebet,non
deduciu expenfis.

Idem Exonicn epifiopo.

C Vm homines c  de hortona.de frugibus ix.parto
bus il bi retentis decima eccldlx, cuius parochia-
nifunt, finedeminutione foluere teneantur: & ante-
quamid faciant, feruientibus 6 c mercenariis fuis dc
frugibus non decimatis debita totius anni pro ferui-
tio liio impendant, tune demum de refiduo decimam
perfoluemes: Mandamus^uatenus eos cogati$,vt de¬
cimam ftatim d  frtiftibus collečlis pexioluant,atque
de iubtračlis & retentis dignam TatisfačHonem exhi-
bere procurent.

CAP. VIII.

PriuHcgiatifuper decimis non foluendisfie tispradiis,quA  4 Ir
aliis conducunt, decimam filuere tenentur.

Idem monac hii de Neuclan.  e

D llefti / filij abbas,& fiatres fan&a: crucis fua n®
bis conqucftionc monftratunt,quod prxdia vndc
decimas. & 111 magna parte luftentationem confueuc-
runt haberc a plerilque laicis conduxiftis, Screcepiftis
ad firmam. Vndeouonia iidemfratres ex hocgrauaii-
tur enormiter, nec fuit intentionis noftrx,aut anteceC-
forum noftrorum, \ t de poficnionibus, quas conduxi-
lbs, g  decimas non foluatisimandamus^uatenus dc
prxdiis,qux coduxiftis in paroeciis fuis, deqtiibus coit
lucucrut decimas percipere, plenarie foluatis cifdem,
vei cum lpfis amicabiliter coinponatis.

CAP. I X.

7 {cuGcatur priuilegtumfie.vpolifallo indpit enormiter no~
ciuum ejji.

1  d cm abba.<& fr lit ribaš Dolan,  h
C Vggeftum i  eft cx parte velira, quon abbas fra-
tres monafterij de Vrfin.decimas a vobisaufertc co
nantur. Dif vanandamus,quatenus cum pra:di< 5 Io ab-
bate. 6 c fratribus fliper iplis decimis cornpoiiatis. waift
Ruando Homana cccldia ordini vellropriuilegia dc
decimis dederat, ita erant ratx abbatia: vefiri ordinis»
quod cxinde nulli poterat de mre fcandalum fuborui:
led nune in tanrum augmeiarae funt, ac poflellionibu^

%7  I0nalfi13.ca.t2.  C Cab.o.eod.ttt....

tH 1.
?./.

a. Vitorienfi,al. Vuintonier..  b fap.tS.eod.tit.in racmpil.
dr pol} (onc.p.A,. c.3.  c Ca..i .eod.tit in 1 .csmpil.  d d* ‘jra-
Hrbta.  C TlgmbtOjul N omelo. Nmclo al Ncuolefa. f fa^-
eod.titftn i.compil. & posl fondi.par. 13. ca 2.  g 1 onduettis.
h Dalcn.  i Cnp.g.cod.rir.iii 1, comptl. fr posl Co'.c:l.La:er>
fhi> » 4 lcxt,l 11 par.tj cap. +.

!

447  Decret.Greg. Lib.

ditats, quod muhi viriecdcfiaftici de vobis apud nos
aucrelam •'  fs-pe proponunt.

CAP.  X.

Ciftercienji',templarij, ir hoftitalarij decimam prsdiorum
Jitorum, trnapropriu ruanibus autfumptibus cxcolunt .foluere
non ttnentur: a/tj vero religiofi non foluunt deiimas de hortu
ir nutrimentie animaUumnec de noualibus, jusproprin ma-
t.ibus ac fumptibus enolunt.

ldem Terraconenfi b archiepifcopo.

E X parte c tuaad nos noueris peruenifle,qubd albi
monacbi Sc nigri, & quidam alij d  rcligioil ecde-
fias tus iurifdiflionis reditibus decimarum occafionc
priuilegioruin,qua: fibi Romana indullitecdefia.fpo-
liare ptsfumunt.Sane nolumus te latere. quod przde-
ccflores noftri fere omnibus religiofis decimas labo-
rum fuorum concelferant. e  Sed przdecelTor noftet
Hadrianus folis fratlibus Ciftcrcienfis ordinis,8c tem-
plariis,& hcfpitalariis, decimas.laboium fuorii, quos
propriis manibus vel fumptibns colunt.indulfiticzte-
ris vero, vt de noualibus fuis ,quz ptopriis manibus
vel fumptibus excolunt,& denutriinentis animalium
fuoriii& de hortis fuis dcdmas non perloluant: quem
fumus fliperhis imitati. Quare ij, quibus hocindul-
tum eft, hac occafionc decimas de aliis rebus eccle-
fia fuat non p o funt ftibtrabeie, vellibi aliquidvlte-
xius vindicare.

CAP.  XI.

'Triuihgium fuper des trnu laborum non extenditur ad ter-
ras,: t ua A ir traduntur excolenda.

Idcm-

L lcet/debenignitate led: apofb lit vobis indultu,
vt dc laboribus ,quos propriis manibus vel fum¬
ptibus coliris,nemim decimas foltiere teneaminbpro-
pter hoctamen noti eft licitum vobis decimas de ter
ris veftris fubtraherc,quas aliis traditis excolendas.
CAP. XII.

'Prittilegium fuptr da trnu laborum,etiam ta, ■jun non funt
Zeva/ta,con prebendtt.

ldem.

A Daudientiam .Jnoftram t.[ rdr-pjlllud priuile-
gij capitulum prauaquidam interpretatione per-
Me«entcs,quo Ciffercienlibus indulgeiur.ne de labo¬
ribus quos propriis manibus ac fumptibus excolunt,
aliquis decimas ab eis cxigat:ad!erunt quod pro labo¬
ribus nnualiarintelligi debent: [ a ir  .j'.] Mandamus,
quatenus nonpermittatis hoefieri. nam iiintelligere-
snus tantummodo dc noualibus: vbi ponimus*de la-
boribus:de noualibus poneremus. >

[ i Hourru pcruenijfe , cjuod cum cjuidam veffrum a dil.
Ji H it noftrti fiatribtu Ctficrctcn. ordinii de labortbui, nttes pro -
friit manib.autfumptibus excolunt,deiimas  ca igerc ir exior-
jr.ere cenatitur.J

f 2 V ati vi cjtioniam fiatrer praferipti ardinisde benigni-
tate.apoj. fouere debemus ir viliumus ,ir ne vl/us centra eos
tnateriam habcat ma/ignandi  , vel eoi centra iufhtiam mole -
fandi ijuarnhbet ,aflemim preuidere vtkt.tei f.v.

CAP.  X X X X I I I.

'Decim* noualium debentureedejia, in cuius parada (ur-
i un rfivere neti funt in certaparada drbentur dtacefano, qui
fetejljibi retinere,vel alt eri ecclejia concedere.

ldem Brixten.cpifopo.  •

Q Voniam i ^.nobis lolicitudo tua requifiuit",quid
de decimis-noualium tux diacce. tibi lit ftatuen-
dum.Refpondemus,vt fi tetra:,qitac arabiLcs funt,intra

a Suerimtniami  b Turenen. a/.Terrafcon.  c Cn.ro eo.
ttt.in I.iompil.  d ^ttij viri rtligiofi.  e ConceJJrrunt..
T Cap. rt. teci.tit.in r.cprnpil.  g- Cap.tj .eod-- tit in r.compil.
b PoJitivutr.  i Vide l.ab hofiib.Q.fed cjuodJimpltdter.Jf ex
|> uk*u eau VO. &I.J ff.deofji.pr*.  k Ca.ts.ete. tit,in i.cbfil.

III. Tit. XXX. 44'

certam alieuius ecdcfis paroeciam fuerint ,deci^
carum(tuaparte tetenta) eidem eccleliz faeiasad-
gnari. Alioquin ipfa fecundum diferetionem a D c
tibi datam , aij *  cccleii* aeputarc, veUdopusul |1,,
poteris retinere.

CAP.  X I 1 I L

D e cim a pejfunt e  *»>/.

ldem Remen/iarchiepifcope. b

P Arochianos:[ i &  .J.] Cum decimar non ab hoiB 1,
nibus.fed ab ipfo Domino lint inftitutz,quafi v* 1
bitum exigi poflimt. ‘S.

[ r Vero tuos adJoluendas decimas ecclejlu , (juibtu
bcnt,ccdefafiica debet feueritate compelltre.']

CAP.  XV

t Drentni laice iure hareditario concedi nonpoteft.

ldem ^Ambianen.  e epifiepo. ..

A  D bare d  donationem dccimse ^uamabhasfai 1 ”.

S deMonftrali cviidain loco concefsit peifuci'
fonem tenendam:(Quoniam lanftuarium deiure^'
reditario pofsideti non dcbet)viribus carere deccrn Ji '
& laicumi^nili decimam ipfam ipfi ecdelia liberd^’
gnaueiit)vinculo cxcommunicatio»isadftringas.

C A»P. X V I.

ludai coguntttr pradiales decimas fiiucre, ant pradi* *
mittcre.

ldem Marjihen. C epifcopo.

D Eterris,quas ludzi colunt,tuz/prudcnti* l£
fpondemus,vt eos ad decimas perfolucmi jS ''
vel poflcfsiones penil us renunciandas, cum onin| &
flriftione compellas, neforte occafionc lila
valcant fuo ime fraudati.

c a p. x v 11 : .

Tlečima vel oblationei ecdcjia lačen concedi nonpojfid*
pra/atHs contra faciens eji pumendtu.

Idcm..

Vamuis h  lit ‘  graue nimis. 8cdiuinidigtu] n ’ , >
^  nimaduerfione iudicij habeatur,quod laici < ? u '

dani quod facerdotum eft,in ecdefiafticis rebus vl u .

pant: maicrem tamen incurrunt formrdinem . ( 1 U<> (
iomitem fui erroris dicuntur in ipfo clero alic]U° t:
inuenire, dum quidam przlatorum ecclclizdecia 13 * *'
f< eedefias difponere eis indulgent , & eos in d c# .
mortis impdlunr,qiii pr.edicatione eorum ad viam
tx fuerant reuocandi: [ / <Sr.y.] Ssatuimus.vtli^ 11 ' 5 ^
licui laico in feculo remanenti eccleliam.dccimš) 0
!:itionemque conceflerit, a ftatu luo.licutarbor “j 11
inutiliter terram occupar,fuccidatur,&donečen> £11
det.dolore fuat iaceat ruin.v proftratus. , ••

[ / 'De cjuibus diiit dominus perPropbttam: Pcpttb^
precata comcdunt,ir adinirjuttareniprovocant.Vnit ■]

GAP. XVIII.' j,.

Statut confnetudini,ari co/ontct Jo/uatdecimam '

cedite parada Jita funt pradta.an ccclejia,vbi audit diod*'
pcri ipit ecclejrajlicafaeramenta ?

ldem.

C Vm lint 4^ homines in jjroecja vnius ecclefo (
eut afletis jqui terras in alia para-ciacscolu 01 '
di. nos confuluit, cuiecclelizde tenis illisdeci® 1 .
foluerc debcat:[ i ir infra.č\Sane no  eftnobisfat'j?
perhoccertu l  ilarerefponfura:cumaucftoritaies 1S |._
doium patrum etiam lintdinetfs. Et ideoin bu 1

O VI

modi dubitationead confuctudincm dusnuus


3 L +Aliu ecclefiis.  b Po/f (onc.par* 26.cafr.2r. j ^
/eripri o cap. 2 6- eed tit. in  / comp.  C ^Abtenenfal.J#> ^
j d Cap.27.fO.tir.in r fornpii  C Ma/lien. f Ca
\ in r.compil.  g Vide (.imperator. ff.de pub cnmno.ptr^‘
l.comperit.C.dc praftri.xxx vel xl.aitn§.  b Cap.2 Coa- r ‘

2 comptl  i Verbum Jir t deeft in ah<jnar antief.  k Cap Ji

tit. in z.tomfiL  1 Cer rum rrjfronjiim tihi dan, ^

449 De decimis, primitiis, čc  oblat.

rendum, d tl  attendenfium etiam , fi illz c cel c (is; m ~

450

vnofiot.velin diuerfisepKcopatibus conUitutz: quia
difficilcnimis videtur,vc vna ecclcfia in epifcopatu al-
teriusrccipiat dccirmas: ciim ex hocepifcopacuum fi¬
nes confunrli non immerito viderentur.

[ 1  Att ‘lli in n Ud dimu d audiunt , £>• alia ecclejiajiica
ftmfmntficrdmentd.^

CAP.  XIX.

KinpiteJlUictu transferre iecintdm in alium Lticum ,
“umfitunt titulo iltam pofiideat.h.d.cumglojf.
£xconcilio Lateranen.

P Rohibetmis !>  nelaici decimas cum animaru fua-
rumpcriculodecinentes, in alioslaicos poflint ali-
1»omodo trar.sferrc. Si quis vero receperit, & eede-
“*non reddiderit,Chriftiana fepultura priuetur.
CAP.  XX.

Dtcimeperfonalis debetur tscltfix,tbi quif ptrcipit
fcidmtntdtlicetalibi lucrum ciutujcrit.lv. vradi dli
"SfdtHrconfiietuilini ,fi i/i dlienapdrcceia miomu p) d-
"*» toluit.

Lucius III, Striotnienjlarchiepifcopo.

A D apoflolic* c  fedisregimen : ['O;]  Intcllc-
■d-rimus quod qvadam confuerudo in Hungaria in-
0 k“‘t,vt mukitudo populi plerstnq; dc parcccia vnius
'Pdopi indioecefim aiterius transfcratur-.in qualicet
P et mulcatempora moram traxerit, vreVq; camen epi-

fto.

ic U'Usparochiani funtfačli, decimationem requirir.
eo q;cua nos duxic fraternitas confiilendos, cui po¬
rdečim* fine reddendz. Noueris igitur,quod *quu
■ > v n illi ecclefije decimz perfonales reddantur ab eis,
”S 1 »ecclefiaftica percipinnt faeramenta.Decimas ve
“"lefTnim, d  vel fruduuiri arborum , (i coluerint in
j^Parochia^uam in ea, in qua habicant (quoniam a
^“'tfisdiuerraconfuecudorenerur) cu eligas in hoc
}' ll ’quod perconfuctudinem diuobtentam ibide no-
tr ‘ s obferuatuin.

I ‘■‘tet immeriti digndtione diuind Vocati,omnibusfu-
C' ^'fi*filif debilires, &pro /iientijnojir* modu-
n P“dtre tegimur mnfultatienibusfinguUrum.']

CAP.  XXI.

Dt Omni frutht pr.tdijfoluenddfunt dtcim.t.
ClemensIIl. e

p Apartc f  canonicoru ecclefiz tuz nobis eft que-
„ ,f laproj>ofita,qu6d quidam agricultorcs, ciim fi-
diuerfis cemporibus anni>in eodem horto, vel
(.^“'“erlafeminafparferint, non nifi de vnius illoru
^“■»fruftibus decimas illi perfolinint: [r

, Us ’ finacenus fi noueris rem taliter fe habere,
^oresillos.vtdesmnibusprzdiorum g  frudi-
eomasabfindeminutionepeifoluant, eccleiiafli
^Ucompcllas.

decimas dc agrorumproucntibu* 3 non cu
ti k * X f 0 l ueye >nifi quibufdam dedu tli* cxpenfis,quas fa-
> vel ad horrea deportandi*. Sfuia
i/> 4  ca.no ničit ipfis & eccltfi* Det nor: modrca

r i n ! ur * ai :um  Letati*abftfo expenjis dedučhs de-
J ltl niunclnm expendi.']

D- CAP.  XXII.

^^pradialesfolucndafant-, cxpenfisno dedučli*.

Carleitinus III.

(^nclt h  inpotcftatc hominum»cum plantatar-
s v^ ^ 5 » vc l a l*qua Tem ina terne mandant: C 1  &  /•]

K.  ^ fr l.fi de interpretatione. Jfi de legi-
fojnjff- ( ' a P‘ 1 l‘?°d.tit.Tn \.compilat.quamfitpericulo-
^ cc/w ^ trudit Guid.pap.dec.lXi,. c Cap.
hr^ tr . lt ' ln ' l 'Compil.  d invnlgat.lib.lcgitur,ita:fi<-
^ il kY' V ^ ll X VCr ^'> & c -fed in omnibit* Cod.manufcript.ha -
* llCe »»p Cf trn P re SJ' utn '  c Ctfleftinuf.  f Cup.^.eo.tit.

P'Z pradiclorum.  h C.q,eo t tit.ir, l.comp.

'porunijtam is cui us parochiam reliquerunt, quam

Rcucra ficut fan&i patres in fuis tradiderunt feriptu-

ris, de vino, grano, fručlibus arborum>pccoribus,hor-
tis, ncgociatione, de ipfa etiam militia, de venatione,

& de omnibus bonis decimae funt miniftris ecclefiat tri
buendar,ita vt qui de his eas foluere neglcxerint,ecclc
fiafticadiftričhonedebeantpercelli: [3- &injrd.]  Vo-
lumus ergo & diftri&e priccipimus, quatenus antequa
vllas a  deducatis de bonis przdidis expcnfas, deci¬
mas ecclcfiis, ad quas pertinent, cum inccgritatc de-
bita perfol natis.

[ 1  d?uid ei*fatio velplantatio Jit redditura. Cum iux-
ta verbum Jipojloli ad lit era exponcndam,neq i  qui plan -
tatplene aliqtfidfaciat,neq J qui rigat ,fcdDen* qui tri -
buitineremerttum. jLudiuimusautemquodquidamvc~
jlrum de viiiei*,oliuettt>caYmeli* & frugibns,non nifi prt -
mo de dudi* cxpenjisfeminum Ubori* vel a grič uit ura de -
cimas curant eccleflis exhibere.~\

£ i Prxterea Ji qui*omnino domino decimas non dede -

rit , quce funt tributa egentium animaru, & ex de bi to re-
quiruntur ad de cimam pariem,Vt docet »Augiffiinuf , re -
mouert meretur .]

CAP. XXIII.

Ve reditibusmolendiniadvcntitm 3 fol-
uendcefunt decimx.

Idem.

E X tranfmiifa b  querelarečioriseccIe/ixdeN.in-
telleximus: [}&]•]  Quia fidelis homo de omni¬
bus, qu* ličite poteft acquirere,decimas erogare tenc-
tur. Mandamus, quatenus II. militem adfolutionem
decimarufn de his, qu z  dc molendino ad ventum pro-
ueniurit,fine deminutione aliqua compellaris.

[^1  J^uod cum M.milcs molendinum quoddam adven-
tum in terra quadaminjra fines parochttf , dc cuiu* terr*
prouentibu* decimasfolebat ecclefia perciperc^mcmorata
con\lruxit)de ipfiu* pronentibu* vel obuentionibus deci -
mas ei foluere contradiccns fin falutis fux periculum de -
tinere non reretur. Vnde .]

CAP. XXIIII.

Locatorvclcondudorpojfefiionum tenenturaddeci -
mas,nijife immunes ofiendant.

Innocencius II L. Piftovien.epifcopo.

A  Nobis c  tuafraternitas requiliuit: grinfrd.']

Cii n igitur quilibctdecimas foluere teneatur,niii
a prjeftationc ipfarum fpecialiter lit exemptus: Fracer-
nitati tua taliter refpondemus,qubd a dantibus 6c  re-
cipientibuspoffcfliones ad firmam de fru&ibus , quos
pcrcipiuntjdecimat funt foluenda:: Nifi ab eis oftenda-
tur,quare ab huiufmodi fint immunes.

[ 1  Virant ab illis decimas 'cxigere debeas quipojfefiio-
nes dani Velrecipiunt adfirmam^ctim ali* fe conenturper
qlios excnftre quo minus cofaturad decimas perjbluedas J
P  CAP" XXV.

lmp eri ali* conccfiio 3 fub quacunq J  forma d fluiion e
decimarum eximtrenon potett.

Idem Ver celi en.e p ifc op o .

T Va: d ik  infra. Porro cum iaicisnulla lit de fpi-
ritualibus e  conccdcndi,vtl difponendi facultas,
imperialisconceilio quancumcunque generaliter fiat,
neminem potefc a folutione decimarum eximere, qux
diuina conftirutionc debentur.

Decim* noualium non pertinent ad laicum,qui deci¬
mas habet ir, feudum. h.d.

t a Vitli o vllas , deesl tri omnibus antiquis codicibus.
b Cap.j.eod.titn.in z.compila. vide concil.Trident.Sefi.
if.fie reformat.cap.iz.&concil.Matifc.i.ca. j.frB.Tho .
22.qu<eJl.8j.art.2. c Cap.i. sodem tit.in  4 compil.fr 1
de materia textu* frplof.vide Couarruu.ltl.i Var.refol,
cap. sj.fr Guid.pap. dec.266.fr 284. Adde $ylueflr.ir> .
fum.verb. dccima^.  d Cap.^.cod.titu.in ^.compilat.
Vide Hofi, fr Qldra.cenf.10y . e al.de fyiritualib.rcb>

P

451  Decret. Greg. Lib

NecoccaHonc a.  decimationis antiqu* (licet in feu
dum dccim« lint conceffa:) funt decime n ou ali um vfur
pand*, cunvift taliban non lic cxtendenda licentia, fed
potius b  rcftringenda.

CAP. XXVI.

Sine dedu cth n c Je min is (pr fu m p tun m, de b eni do minus
colonus decimam foluere, (pr non eni volneriut ecclefire
Vel p AHp e rib us,fed ecclejia eni debenturmecab boe excu
fantu/p,'opic r malitiam clericorum .

Idern c ide m.

T Vanobis fratermtas intimauit, f quod quidam
laici d  decimas ecclefiis Sc  clericis tuis, peruerfis
machinationibas fubtrahere moliti tur. Quidam enim
cx eis Teme n Sc  fumptus,q.ui fiunc in agricultura, dicut
primitus deducendos, Sc  de reliduo inapcndeiidam de¬
cimam afleuerant.Alij vero de portione fru&uum,qua
a colonis accipiunc partem decim* feparantes,cam ca-
pellis fuis aut aliis clericis, ant etiam pauperibusconfe
ront, vel in vfus aliospro fua voletntare conuercunt.
Nonnulli etiam vitam clericorum tanquam abomina-
bilem deteftantes, decimas eis obhoc fubtrahere non
verentur: C 1  Vcrum fi ad Deum (aquocunfta

bonaprocedunt) allertores huiufmodi debitum rcfpe-
&um habererit, iusecctcfiaftic.nm diminuerc non con-
tenderenc,qecdecimas (qu* tributa funt egentinm a-
nimaru) prsmimerent detinere. Ciim enim Deus, * cu-
iuseft ter ra, &ple,nitudo eius/, orbis terrariim, Sc  vni-
uerfi qui habitant in eo, deterioris conditionis elTe no
debeat, quam domin us tcrr.poralis, cuius ftatucum de
terriš, quas exhibet aliis exc'oIendas, non quidem de-
du&is fumptibus aut Temine feparato, necefiario cum
integritate perfol-uicur: nimis profe&o videtur iniquu
lid.ecim*,quas Deus in fignum vniuerfalis domini;,
bi reddiprr cepitjfuas effe decimas Sc  p.rimitias aflcue-
rans, occafione pr*mi(fa, vel excogitata magis frauJe
deminui valcant ; cum Deo debita lic folucio decimaru,
in tantum,vt ad easclericis exhibcnd.is,quibus eas ip-
fe pro fuocuLtu concellu,laici li monici re-ddere e  no-
luerint, eccleliaftica f  funt diftričtione g  cogcndi.
Et cum de cunčtis omnino prouentib. dccim* fint red-
dend*,licut colonus de partc Fruauum,qu* fibi reza¬
nec ratione.culturz : fic Sc  dominus de portione, qua
ptrcepit ratione terra?,decimam reddere,linedeminu~
tione tene tur. Pr*textu vero nequici* clericorum ne-
queu;*.teas (niii quibus ex nundatodiuino debentur)
pro Fho  arbitri© erogare: quum nullt lic licieum aliena
cuiquamconcedereprarterdominivoluntatcm: f 2  C > '
Quoniam igiturpati nolumus,vt eccleliarum &cle
ricorum iura praefumptione qualibet minuanturiman-
damus,quatenus omnes, qui ratione perFonarum, auc
etiam prardrortim decimas eccleliis Sc  clericis tu* dios-
ceF.exhibere tenentur, ad cas cum integritate redden-
dasappellatio.ne b  remota compellas.

[ i Sjuid.tm ififuper ajferentesfe poffefiioner, (pr om~
ni a iura p.<a cum omni bonore at tj- dijlriciu per imperiale
concejiionem adeptas decim.tsfub buius generalitatc de¬
tinere prafsmunt) occafionepr*eterea vettritdescinniiio-
nis , quam ajferunt fibi cone e(fa m , aliq ui deetm.is noualiu
Jibinon metuu/.tvfurparf.'}

f 2 Sp'anquam p er folicitudinem paftoral;s offtei) funt
dfua n e q n iti a coereedt , <&- cum de cunclis omnino prouen

SJM,

a v ide deeif. C apeli. Tolofatue  440.
idam cum vulgajf.de liber.&p o jih u.

b vi de l.cum
c Cap.z.cod.

tit.in t,. compiUt.  d Jn recent. imprefits.decimas ec cle-
f a d clericis tuis,(pur. fen nos ex anitq.cxempla. Greg. rc-
pofuimus , Vt eciimprejfum, quam Uhhincmamouit Ho-
jlienfis.  * PfaJ.ii.  c foluere . F fiat.  g vi de conii-
lium Tridentm. Sej>.  25. de rcformat, cat?.  12. adde condL-
\"Matifi . c. 5. (pr Sjnodum Ticincnftm^in faeris.  h vi-
de hic litnmum Boleh.

III. Tu. XXX. p

tibus decimacfint r c deden da : ficut colonus de paste
um quxfibi remanct de ratione cnit ura:fc domini
portione quam peneperit dc ratione terr.s decimam
dere. Jih e diminutione teneiur.’]

CAP. XXVII.

Priniii^ium fuper decimis non foluendis ecclefiafr 1 *
perfonaconcejfnm noualia comprehehdtt. bat, fuunh 1 *
inteUeHum,quipincet Panorm.

Ide m abbatifanffa  a Columba Senonen.

E Xparte b  tua: Cum/gA^rtiBi^ii 0 ^ 111 *

ius eft, litconceflum,vt videlicet decimas dcbK
ribaš terr* paroeciarum tuarum, cum integriratept fCl
piastdt noualibus eas exigere latis potes.^uiavbii 1 ' 2 ''
ius conceditur,minus concelfum efTe videtun ,
[1 Tuit boepropofitum coram nolips quodcum
Ltboribus terrxparcecbiarum tuarum ecclefiis,ficut  rfjr
n%fit indultit decimas cum integritate peni p ere ,
remur mifcncorcliter indulgere,vt dc term qua infaf 1 *
ro c bi as tu as nouiter rediguntur, ad culturam de indu1$*
iia no ji ra exigendi decimas facultatem haberc.  ]
CAP. XXVIII.

Kegotiator de Irtcro decimam foluit dedufiif exp l f^
q uasfacit d.e p ec uma de cima : cxp enfa vero ,
pro habe/idis frucHbus non de dacutur,(pr de jrudib^r  #
uitnr decimd , etiam non dedu cits expenfis fačhs f* rl
jtauranda.

Idem Idelien.epifcopo.  .

P Alloralis c  cffici;, &c. J Explicaripo^ l jV

fti, vcrum quispoftitde molendinis,&pifcarii^
cefTarias expenl'as dedncere,piiufquam:Fohat dt clf11 ( j(
cx d Ide m, iicut eft in negotiatibne čoricelFuni?
rcTponderr.us,qubd licet circa res adquilitas, vcl^^
de pccuniadecimata > cum ipf» venduntur, cre^'^
ded uce n d as expenfas, &  de reliduo qua^ldelucro l,
masperloliiendas, vt (i vendatur domus, ager, v ’ in
c lib a n. u s, ni o 1 e n di n u m, gr cx, a 111 q ua ?5  ibet m erces-
pcnfas tamen , qu* fiunc profrudibus percipic nl yj a
illis.de quibus Fructus proueniun^non creefrro 115  j p
cendas,etiam li Fuerintdecimat*: quoniam falua 1 ^,
ma,fruclus efficiuncur eorum > qui FaciuntipFast‘ x Fjj,
Fas. Fi učlu5 autem ipfos d.  aiienaripofle rojiCi 1 ^
mus, nilieum onere decimaruih. Necproreft*i l,r,1I, er .
detrimeto quarumlibet rerum, ex quibusdeciir ;E P ^
Toluuntur, credimus deduccndas expenFas ) dcp r ° u  ^
cib us decimandis:quia penes dominam resper ,Tl2n< L
rcftauratsEjVt T pars aliqua moriaturarmentijd^ ^
recur vinca,portiomercis depeieat, vel tocuscli^ 3
deftruatur.

CAP.  X XTX. . .p

Sjuipraferibit decimas in aliena parcecia,fi^ 1 l!l l
gunt noualia ipforum decimas non babebit.

Idem. _ _ 'J

C Vm e  contingatinterdumin tuadiGcceF.C 1 «-^^
Cum in quibufdam parccciisad quaFiam ccO e
vel perfonas cccleliafticas ab antiquo pertineat
ptio decimanim , Sc  dc nouofiant noualia in cl
quseris a nobis, ad quam Kuiuimodinouaiium
incipiacpcrtinere$Vndeinquilit.t.t.reFpon.qu® <1 . lir c
perceptio decimaru m ad parochiales cccleliasdc '
communi perciiveat decima: noualiuni^uželiufl' 1 ^
rochiis earundtm, ad ipfas proculdubiopcrcint re  ^
fcuntnr,nifi ab his,qui alias percipiunc / dccim aS y,
tronabilis caufa oftendacur, g  pcrquam adpa 1 '^
ualium ad cos decimas pertinere.

- ' “ “ " ' 1  < . • 11  «' 1 1

a Sdnčla: CoU:ntbanx,al.fančli Celumbani.  t J

eo.tit.in T,.ccmp.(pr ftciunt tradita perhif.itul i.dc^^
acl.  c Cap.^ eod.tit.in f.comp.videTurrec.int* j

šiHP

d illos.  e Cap.i. eod.tiu» 4 ’ c * jjflti
vidi■ Couarrn.lib.i. Var. refoLc.} J.circ.fin.  F aCC1 ?

timini.  1 6.q. 1.
it CouarrnA

g ViiU hio.kown.per Bar-jf. dc legibus.

V

PrtH^

453

De decimis, primitiis,&: oblat. 454

parte tua fuit propoiicum, quod in decimis & ecclefiis

[ t Pr*terea requifijli cum aliquapradia de quibu*
clejiif autperfonis 'ecclefiafiici* decimxfoluebatur,ad fr a-
trts Cif trden. ordini* donationi* vel emftionif ant ali o
titulo deuoluuntur,an iidem fraires de tulih n* pradit* ip-
fisccclefiisyel perfoni* decimas foluere tencantur. Super ;
yio tale dama* refponfum,quodcum pradiBi* fr atribut d
fedeapojlolica Jit it. d.'It urn, v t de laboribus fuit quosp"o-
priis manibus aut fumptibu* excolunt,decimas nulli pror-
[m abfoUere teneantur,de p radii* talit er adquifiti* eccle-
fiirvel perfoni* ecclefiafici* de rim at fo Iti er c nori teman ~
turjimmadoproprii* manibut eorum ant fumptibus ex~
fJanturl}

CAP.  XXX.

Ve cima omniutn fiufluum prxdij debetur ei, qui dcci-
*Asibipr*ftripfit iftdttdaLud pradium praferiptio no
Menditur.

Idcm epiJcopoBeluacen.

C  Vm in tila a  dicecefi qusdam monafteria & con
uentuales ccclefia,in multis parocciis maiores de
diftaspercipiant & minutas de quibufdam fručfcib.an-
buatimpercepti$,nonfueruntdecirnx perfoluta^D &
/•] Kefpondetnus,qubd fi fm&us pra?dičli de illa terra
P r °ncniKnr,de qua monafteria vel conucntuales eccle
‘ ll aliquospercipiebanc ratione decimarum prouen-
^icisproculdubio deciVh« fru&uuni debetur eorum,
|j u,r| ipti$ terra illa abantiquo fuerit decimalis , Sc  n on
^d^eatvnaeademtj; ecdefia b  diuerfo iure cenferi:
Jtocpiin parochialibus ccclefiis exoluancur, ad quas
^recommunifpečUc c  perccptio. decimarum.

* D Quafiuijliperpd.apoji. edocerivtrum dicimxfu-
Utir ^ pradiBorum ad parochiales e cc leji as, quantc mi~
>l0reir ecipiut,necminutas,an admonafieria r&Hlhts con-
Mtnt Ufdes qna decimascdi*u p er cip lun t ab antiquo delt c-
* Ht  pertinere.]

CAP.  XXXI.

ecclefias "vel decimas do tiar e non pojfunt, etiam Ji
: »ec cx eorum mulo prajlatur caufa pr aferi-

. Idcm Vejprimen.  d epifcopo.

T\Vd Um e  a duettusfratresHierofolymitanos ho-
Jpitalislandi Stephani te proponente in noftra
r ‘? cnt >aquaefti on em,q u 6d ipfi decimas delaberibus
K Cf lc .°rum faorum Vefprimen. ecclcfise debiras non
ti lr * lk,ttercnt cibi-lolai: [ x  Č77*] Comparcntibusigi-
( (ri J Cac ipfisftatut o  termine coram nobis G. presby-
qu  ^rdin.tibi &eis conceftimus auditorem-.coram
V^r . c ’ m »s terrarum, q u aeper / rufticos hofpitalis
^ Pnmcn.diotc. excoluntur,&decbirographa g Sc
d^^culana ecclefias, quse per ipfos hofpitalarios
L ? n tur,incentione tua de iure communifundata

gj*.

{m  Prior autem hofpitalis in prsedičtis decimis &
w !*pr*fcripcioncm iilegans,propofuic le non tc-
ft% er  hisrefpoderc. quodcum perauditorem
*," wtr -■ •-

id t ^ v ‘ cr 3maudientiam perueniftet: mandamus,quod
^^^orprjefcriptionis titulu,quem aliegauit, pro-
re gis ac regin« Hungarisepriuilegia exhi-
^'‘»edcfiam fančli Stephani, ad qucm dičte ec-

Cutn  eifdem decimispertinebant, in perpetuam
° 7 n amhofpitaH donationis titulo concefferut,
Vi^^^tionis Clemcntu papxp12ed.no. feriptum eic-
S | 5 P er  qwodprobare volebatconceflionem pr sedi
Ss v ^| 1 um  habere vigorem : &)■']  Cxterum cx

hti 0 f 4 /; 2 ' et ' tlt - * n  4 -comp. An minuta dtcima necef-
b tl - t{ * deheant B.Thomas 1.  2./J.87. art.l. ad\.ar*u.
% h ,t * : ‘ Vn *'*demq J res > tyc.  c pertinet.  d Ve\]>ri-
P'!4t.\:^ e $ ert ' n * en "  e  Cap.], eodem iitul.in  4. com-
^ l h  Qldrad.confi.vide Couarru. lib.i.refil. ca.  17.
^ cT* ^ manu f' cy ^P^dta : qua p er rujlicos m Vefpri-

' r \*hf l ? Ce f l  * xc °l unttcr '  g Chiropha.alXurgo.al.Si~
n ‘*l.Ciror“~  0

gra.

a rege Sc  regina donatis,prxfcriptione non poterat op
ponere pars aduerfa,quae nec a donatione ipforum ini
tium habere poterat,nec a confirmatione prsfata tan-
tum cffluxittemporis, qubd poffitpraferiptio confir-
mari,& fic donationis regis ac regina: allegatus tituluf
nullus eraincum faerilegij crimcn incurrat, quieccle~
fias vel ecclefiafticum aliquid a  de manu b  receperit
laicali: £ 3 ^'/*.] Nosigiturquumdonatoresprxdi(fti
confcrre non potuerint ali is, qux ipft de iure non po-
terant poflidere , &perconfirmationen\j>rxdičli Clc-
mentis fuperecclefiafančii S.hofpitaliciim decimis Sc
aliis pectinentibus ad fe c  fa&am etiamfi. authentiem
appareret, d  iuri epHcopali nuilatcnus derogeturifen
tencialiter prohibemus ne fratres hofpitalis prsfumaC
vlceriusimpcdire, qub minus decimas percipias memo
ratas,& pacifice poftideas in futurtim.

£ 1 Eoscitauimus, pr.tfigcntes ei*terminu*,; čonciltum
generale,quo cum instrumenti<r & raiionibus J iti* nojlr*
fe con jpečluiprafentarent,tibi refjtondere parati .]

£2 Et ajf?reusnihiLmrninu*ipfam d fe.record.Lucio PF»
pra.no. poji modam cWiffirmatam.~\

£ 5 Vade fi contingat Laicum in donatione eccleJia ta-
libusverbisvti, Do tibi ecclefiam taleminihilaliud conce
dere intclligitur, ntfi ius patronat us t ant um quodhabet
in ipfa,proutin conjiitutione d nobi* editacontinetur ex-
prejie.Contra confrmationem autcfuit 'boe modo refj/on-
fum qu»d confuse ipfi eccUfia S.Stephani cum ommb.de -
cimi* & ecclejiir,&alii*qux ad eandem pertinent con fir
metur. ius epifcopaltnon toUiturcum de illo nil erprima -
turibidem,fed tantum debita decimarum portio in paro-
chia S.Ste phani collatarumfecundum terra confuetudinc
eifdem hojbitalariis referuetur. Prafertim cupetita deci-
mJtk te tn parochia fancli Stephani non confiflant quod
de piano confejfa esl pars aduerfa. Contravaro fuit d par¬
te altera rephcatum, quod cum jpaiio xxx.annorum ta -
cueri*,iuri tu o tacite renunciajfe v ide ris. fed hocpars tua
'vifa esl repellere allegando quodxxx. annorum taciturni-
tas non iniure communi,fčd in pri ut legi t* nofeitur ohti-
nere. Vnde iure communi quodhabet epifcopu* in decimi*

*vel ecclefipsfua: diceccfnon niji xl, annorum taci tur ni tat e
priuatur.  ]

CAP. XXXII.

Domini pradiorum con 'p o {funt , vt prxdia dent colen -
da tal'b us: d quibu* fine centradiBione ecclefia pbjiit de¬
cimas confequi.h.d.vffoad  §•///.?.

idem in conci ho generali.  C

I N aliquibus regionibus, f  quaedam permixtx funt
gentes, qux fecundum fuos ritus decimas de more
nonfoluunc,quamuiscenleanturnomine Chriftiano:
his nonnnuUi dominipradiorum ea tribuunt excolen
da,vt decimis defraudantes ecclefias »maioresinde re-
ditus alfequantur. Volcntes igitur fuperhis ecclefiaru
indemnitatibus prouidere: ftatutmus,vt ipfi domini g
talibusperfonis, &talicer fuarrxdiaexcolcndacom-
mittant, qubdabfq;contradičč one ccclefiis decimas
cum integrirate perloluac,& ad id,fi neceffe fuerit,per
cenluram ecclefiafticam compellantur.

/Jie §propterfui breuitatem nonfummatur .
lile quippe decimar neceflarib folued* funt,qux de-
bentur ex lege diuina,vel loči cofuetudine approbata.
CAP. XXXIII.

Priu* foluenda funt deci m#,q 1; dm ce tifus fen tributa:
& Ji pri us illafoluutitur,pojiea de c ima ri debent.

, „ a  aliquod.  b rcciperet.  c dfe in recentoribusfed
adfe,habetur:id esl ad ecclefiam S.Stephani.  d anthen
tiča in recentibu* :fed in antiqui*authentieum legitur.
e lHnoc.il/. in concil.gener. Later c.tf.  f Cap.$.eod.
tit.in /{..compilat.  g /» Cod.Barbita:vtipJi domini At
CAlcrofialibMtigrc*

P *

455

Decret Greg. Lib

Idem in eodem.  a

C Vm non litin hoinine,quid b  femenferentire-
ipondear,quoniam iuxta verlium a; oftoli:Neque
qui plan tat eft aliquid,neq; qui rigat,fed quiincremč-
tumdatDeus:ipfiimquidemdc c  mortificato Temine
plurimum frufium affert, nimis auare quidam in deci~
mis defraudare nitunturcenfus ik  tributa* qur inter-
dum indecimata prztereunt, de frugibus primitus de-
duccatcs. CumaulfmumfigtrtNn vniuerfalis dominij,
quafiquodam titulo Tpeciali, fibi domiHusdecima.; re-
Teruauerit:nos & ecclcliarum difpendiis & animarum
pcriculisobuiare volentes,ftatuinaus,vtin przrogati-
uam domini) generalisexaftionem tributorum. & cen
fuuniprzcedatfolutio decimarum,vel, Taltem hi,ad
quos cenfusjvel tributa indecimata pcruenerint (quo-
niam rescum onerc Tuo tranfit) eaper cen.eccle.deci-
mare cogantur ecclefiis, quibus de iure debent ur.
CAP. XXXIIII.

Cijtercien.ttmplarij & hojjritalarij de fruffibuepofef
Jionttm,quasacquificruntpost concilium generale,de qtto
hic decimasfolucre tenentur , /jjjje Ulit pojjejlionib. priut
foluebantur decima.

Idem in eodem.  d.

N Vperabbates e  Ciftercien. ordinis in generali
cottcilio f  congregati, ad cemraonitionem no-
ftram prouide ftatuerunt,ne de estero fi atres ipfius or
dinisemantpoflfcflionesjde quibus decima: debeanttir
ecclefiis, nili forti pro monafteriis nouiter fundandis.
Etfi talespoflefliones eisfuerint piafideliu deuotionc
collatat,autemptz, pro monaftciii?de nouafundadis,
commitcantur aliis cxcoIends,a quibus ecclefiisdeci-
M pcrfoluantur. Ne occafionepriuilegiorumfuorum
ecclefiz vlteriuspratgrauemur:decernimus,vt dealic-
nis terris, & amodo acquirendis, etiam fi eas propriis
manibus, ant fujnptibns excolunt,decimas perToluant
ecclefiis, quibus rationc przdiorum antea.Toluebatur,
nifieum ipfis ecclefiisaliter duxerint companendum.
Et hocipTum adalios regulares, qui gaudent fimilibus
priuilegiis,extendi volumus & mandamus;vtecclefia-
rum przlafi promptiores, & efficaciores exifta t ad ex-
hibendum eis, de Tuismalefa&oribus iuftitiz comple-
tnentum, eorumq; priuijcgia diligentius &perfe&ius
fiudeantobTeruare.

CAP. XXXV.

Brcne eB, & idto nonfummatnr,

Gregorius IX.

I Nterdicimus vnitierfis perTonis ecclefiafticis, vt deci
mas detentas a laicis ad alienas eedefias pertinetes
in pignusrecipercab eifdem laicis non przfumant.

DE REGVLARIBVS, £ ET TRANS-,
euntilaus.ad rejigionem.

Tir. xxxi.

c a  P v T i.

Kolt poteB quitadjeligionem a.dmittinifivolcns,
in .etate idonent.

N E.vconcilio Maguntin.

Vllus tondeatur, h  mfi in legitimasetate Sc
Tpontanea voluntate,,

a Cap. 54.©" c. 6.cod.tif. inf.comp.  b qnod. 1.C0-
rir.th.t.  c Hancperiqdnmex antiquit refliti/i/nua.Vt ejl
imprcjfa.nam invulgatir perperam iegebatur, lcan.11.
d Cap. 55. e C.j.eod.tit.in a.cornpl ( ProVoce.con-
eilio,qux eti in antiquit oranih. Csdic. in antična compil.
poutiir capitul<t,quodfib eBintptnm.namgcnerales mo-
nacborum cpnnentmcapitulaVulgo dicuntur.  g de ma
teria hniut titul.vide concil.Trident.Seff.l^. tit.de regul,
h Vide B.Thom.l,l.qnaB.liq.articf.gy concil.Tridcn-
tin.m fr d citat um.

III. Tit. XXXI. 4S f

C A P. II.

hnpubet monaBcrinm ingrefus, poB anmrn i
tibm reuocari nonpoteB. h.d. primo. Pubetpcrvii* ,r
gre fot,pojiannum exire,veldparentibtureuocari M* f
teB.h.d.Jecundo. adbbrts.

Ex eodem.

S I quis a  anteannoslegitimostonfuratuseft fi J<
conTenlu parentum fuorumifi parentesipfiusintrt
annum no reclamauerint ad principem,auc propriu*
cpiTcopum.vel ad miftum dominicnm.inclericatuptf'
mancat.Si vero poli legitimos annos,per rim b  dtfj'
cusfačlus eli, & necipTe nec parentes ciusintraa«” 11 ’
ad memoratas perTonas reclamauerint , in deri« 111
permaneat, ficut is,de quo Tuperius diftum eft.
CAP.  III.

Clericnj fecularit vtem habitu&neminc moruAtn
co\uturvtfiat monacbus.velah hccdlflilat,
fxconcilioTo!etano.

Y Tclerici, qui Tefingunt habitu &nominemon£
chos.&non Tunt,corrigantur:vt c  verimonst" 1
Gntjvel d  veri clerici.

CAP.  IIH.

Kouitia.qux fronte Jeingtrit aftibusprofefarnih f 1 '
boe ccnfetnr profefa, hoc (ličit. Cx eB cafm mulimo Bt
tabilit.

Ezconcilio (Arelaten.) e

V Idua fi Tponteveltim comterTationis,quamuis! ,l, *
Tacrum !ibi impofiierit, & in ecclefia mtcrvela'^’
oblationem Deo obtulerit,velit nolit Tanftimoniil 1 *'
b.itnm vlterius debet habere. Licet (acramencofiron 1
velit eo tenore velarnen fibi impofuilTe, vt depont 1 *
pofict.

C A P. V.

Tclonacbut temere adaliudmonafieriunt tranfire, ' l!
pemliam habere non poteB.

Gregorius ^dnthemio fubdiacono.

I Oar.ncs frater: & infra. Prafcnti iufiioncfiW rna 11
damus, vt ne quem monachnm de mo^aftcrioin I,,^,
natterium temere migrare liceat, nec torum aliquef
peculiare quicquam habere. Sed fi hocprzIiinipft r ' ! ’_
monafterio,in quo ab initiocoftuerlatus cft,fub abba
tis fui reeula coai peten ti coercitionereddatur.
CAP.  VI.

V bi eil dura congregatjo vel religio , reqniriturwfP
fitente plenapubertat. fcilicet tempnt \S.anueriim. »•
babi to rt j f Ha ad mentemUtera.B.t ejl textmfitigttBt  '
Ex regiftro Gregorij. /

Q Viaininfulisduraeft cogregacio mcmachoruff’
pueros in eornm monafteriis,ante iH.annunsn 11 '
cipi prohibemus.

CAP.  VII.

Si Cijlercicnjisjine licentiafuiabbatit.adalind M* r,i

Jlerium tranfit,ad pro prtu monaflerinmrtgredicetitaP

Alexander III. archiepifcopit, abisetde-

Jiarumpratlatif.perGaliiam  S

confiitnlkt,  . . ,

N  On eft vobis dubium: [ 1  vir/.] V niuerft.lt! vt
mandamus,quatenus monachos,vclcouerlos
ftercien.ordinis,poft profelfionem fine licentia ab ^

tum fuornm,pcrepifcopatns veftros^recipi, nullatea

permittatis. Et fi qui ex eis,fine licentiaabbatum 11
rum,de monafterio exirc przfunipfcrint, & comirnu
ti celeriter non redierint,eos regr edi compellaun^

a Bure.ltb.8.Dec,c.i.lfto p.7. e.iS. b videtotK^
dent.Seff.11.tit.de rcgul.c.v).  c aut . d ant. '.
jlureUan.fed babeturin cttnci.Tribur.c.i^.rejer ^
lib.i.cfC.luo p .7 .c.ft.gr ti.eo.tit,in.1.cm*t'f''
altif tonalni tribuitur .ftd fortafiitnon redi. ^

au;> ,fed fortafifi .. ■

epifl.^t.adadnthcmiunt.vt refert Grat.lO.J.t-Cl
tcm.{yc.\.ep,tit.in\.comp,  g ittGallU,

C


457 De regularib. &: tranfeuntib. ad relig.

[iJ.utincertumquomodo fratre; religioji Ciftercien,  ^ * **

ordioi*ta religionepermaneant,& virtute quod ex infii-
tutioniprtmumpradecejforum nojlrorum hit qui in toru
monajleriit profef tonem factunt, fine ah bati* fui licentia
prMentur de claufro difcedere, & difcedentcs m a lit*
nonejteriitrecipi. Jude eftquod nos tandem conjlitutio-
*tm,non filtra amicamrcligioni,fed etiam confonam ra -
tioHi filicite conferuarevolentes.^

CAP. VIII.

Profefiio fafla ante xiiij. annum non oblivat, posl xiiij.
^ofijitperfufceptionem habitatprefejforum, etiam no
^ligat,nifi deturperfcueranlia tridui.

Idem maoijlro F.Ciuitaten.canonico.  a

A Dnoftram noucris b  audientia peruenifie, qubd
eremita:de monte Fotio quofdam pucros feduxe-
^ntjin tantum qubd quidani fuafionibus eorum ad-
fcnfum prabentes, (Varim religionis habitum in ipforu
toonafteriisfulceperunt: quorum vnus T. nomine fta-
tjfcpanituit, quod habitu induiflet: [ J  6^ /O Quo-
C| fcamandamus 3 quatenus fi conftiterit, quod pr*Fa-
^T.anteconfummationem xiiij.annifufceptum ha-
jitum depoAicrit^aut fi poft xiiij.annum habitu ipfum
' ln eprobarionc fufceperit, & intra triduum depouie-
nt j«um abimpetitione priedidonim cremitarum de-
ftlJ ncicsabfolutum:& oam,quam,pofl:quam cxiuic,iu
rj uitacaperc in vxore,libcrcpo(Tctraducere, fi alia c
c aufa rationabilis non obfiftat. d
[i ldquodfecevatfuispdrentibusintimauit , qui ad
”**tnipfum morapojlpojiia accedentes, eum inde traxe~
rHni )&CKmnon ftetijfet ibi nifi per Vnam noHem tan-
tjftnmodo Jicut accepimat , prxfati eremita:  ^ quidam a-
,,9 »permittunt eum epuar.dam puellam ducere in Vxo-
ipfeiurauitinyxorem ducere , &Jicut diiitur
" f Jl Knfukiu]

CAP. IX.

fpirecipithabitumprofeJforum,vbi difinclifunt ha-
cempellituribi Vel alibi efje religiofut: fedji recipit
nouitioriim,poteši ad feculum redtre.  •

Idem Hi e nji epifcopo.

C Vpereo e  quodqirarfitum fuicde clcricis, qui re-
^ ’*gionis habitum fufceperunt,& ante profelTionem
^Jriorcm fiatu m funt reuerfi: Refpondemus,qu6d li
j! u ^cricatcm religionis, ad quam migraffe nofeuntur,
?. rua re noluerint,ad minorem religionem funteogen-
1  Jranfire: nec amplius in ecclefiis fecularibus debent
lu mi: ne contra votum , quod domino fecerunt, ve-
, ,rc probentur. Verum fi ante fufceptum huiufmodi
al)l tuminprobationcpofiti reccdere voluerint,fe
^ ®«um regulam beati Benediki,n on videnturprohi
tr Udpriorem fiatum redirc, qua? videtur praecipcrc,
,tt .cadcm veftc,in qua veniunt,reuertantur.

C A P. X.

*nonicut regulari* poteši effici monachu*,fircligio,
ad quam tranfitnesijlričliorJua: a~
lidsfecut.

Idem Jlmbianen. epifcopo.

^ JWdecanonico, f  qui in ecclcfia Aromaten.pro-
^ffionemFecerat, Sc  Fugerat ab cadem,in mona-
jj  Un ba quodam abbatc iccepto: Id tu« Fratcrnitati
Snificamus, quodfi locus vbi nunepermanct, maio

? r clip : --*--^-

f »» in

C A P. Xi.

45 S

/ r tligionis,quameccldiaAroraaccn. cxiltac,ip-
a eodem loco eum pura confcientia remanere
‘ ttn iittas,alioquin eum adpriorem ecclefiam redire

7 Jfinorxiiu.annitiproJitendi 9  non obligatur religioHi t m
Ji fačlus maiorratum habuent.

Idem Beluacen.epifcopo ♦

S Ignificatum a  nobis: C 1  <S^/-] Mandamus,quate-
nus fi inueneris,quod G.non fuiflet a parentib.ob-
latus: & intra xiiij. annum fa&i voci pccnitcns, d reli—
gionereceflerit: ab iiio voto profefiionis , quod Fecit,
denuncies abfolutttm. Si autč a parenribus fuerit obl*
tus,feu xiiij.annam compieuerit, eum religionem in-
trauic > feupoildecimumquartum annum proFefiione
a feprius fadana,racam habuerit: eum ad eandem vel
ad aliam religionem tranfire compellas.

{] i Etpro certo monjlratum,quod G. no n dum incipief
ejfe xiiij .annorum^limore mani (Ir i qui eum lit er it erudie -
bat)habitumreli{rionts apud ecclefiam de f{e(Jon.JuJce-
pit , e?- inde ficut puer infra annum recefitt » & per feculi
Vanitatcmiam ftxannit , £7» e o amplius Vagabundu* dif-
currit. Vnde qnontam huiut rti ventas no bit non conji*t>
f.t.per apoji.fed.pra:  d

CAP. XII.

Sifilia minor xij. anrtit-d paren ti b ut monaferio tradim
ta 9 maior Jacia jjionte vcletur^ad feculum redire no potcjl .
Clcnicns III.

C Vm 6 virum: [* £?-/.] Vtrum ea,qu* intra di£-
cretionisannos a parentibus monaRerio tradita*
habitum religionisinduenSjbenedidionem accepit,&
cxiens poftmodum Fe cuidam militi copulauit, ad mo-
nafterium redire cogatur: Cofultationi tuae talicer re-
fpond. quodcum iuxtaconcilij Toletani c  cenfuram,
monachum aut paterna deuotio, aut propria proFeflio
faciat: quicquid horum fueritallegatum , d  tenebit,
reuertendi ad feculum, aditu penitus interdido. No*
enim videtur illa monaftica? proFeifionis a fepofle iu-
gum excutcre,cum cam non conftet euidenter contra-
dixi(Te,cum benedidionem accepic, quam non nifi in
£tatc difcrctionisrecipiunt q»a: velantur, pr«fertim fi v
ratihabitione fecuta e  (etfieamquandoq;contradi-
xi(Te conftiterit) quodantegeftum fuerat, toboratur.
Nec obloquitur quod de pr*d.noft.Leonis papat confti
tutione pcrcontrarium lenfum fumitur, f  vtpuella?,
qua:coad 3 eparentum imperiovirginitatis habitu fuf-
ceperunt, g  ipfum polfinc finepraeiiaricatione defe-
rerc : eum de ca rede h  poflitintelligi, quar in stare
nubili nofeitur conitirata-.cunc enim quialibernm ha-
bet arbitrium, in eledione propofiti fcqui parentum
non cogitur voluntatem.

1  * f 1 Te prudentem nouerimu* difcretHTn,&Jiin ali -

quibut dubit.is  , con f Hum d nobisfoliiitudme p af orale
requirM,&tibi de iurc canonico quod pojfuthut rejponde -
m us, & p ruden ti am tuam dignis in domino laudibut eom
mendamut . Curajlifiqutdem tua noht* injinuatione pro~
ponere.~\

CAP.  XIII.

Valet profeJfiofaHa fine fufceptione habitu* religionis  .
1  Idem.

P Orrcdum i  nobis cxpartetua petitorium con ti-
»ebat,qubd I. canonicus Archerontinus infirmita-
te grauaeus, votum vt fieret monachus fe adferit emi-
fiffe : vnde metucns ne voto decederct non complcto,
iundis manibustibi fereddiditin monachum & in fra
trem:[ !  e >70  Inquifitioni tux tahter rcfpon.q> cuni.

fj* ^ u [ ta ntn t *l.de(ideraturinJtripto in Cod.icc Barba
b posl cone.Luter.p.ls.c.t. & c.^ co.tit.in
ti ^?’lattone.  c aliqua.  d »b\lat.  e Cap.p.eod.
r *P h %' C P 0 '*  cone.laterijub ^4lex.JlI.par.21,
’ ^ ‘ ^*r  ro -eodem titu.in primacompi lat,& poji


f*r.$Q.cap.iy.  g exifiit.

a Cap.u.eod.tit.in i.compil.&poji conc.Later.p . 50.
c.to. b C.^.eo.tit.in l.comp. c id ejl conc.Toletanum
Jlll.c.^s  d lAUigatum le^itur in conc.&in omnib.ma
nuferi,quam lečlioncm hic etiam agnouit Hofienjis in  C.
B arh at.p eri odiit punfitjs ita difinguitur,quicquid horum
fuerit allegatum tenebit,quod exponit Hojlienjis. c fe -
quenti.  f ajfumitur.  g receperutit,  h dtclto rc£le,dc~
ej: in Vctujlionbu*.  i Cap,  4. eod.tit. in  2. comp.

P 5  *

45* Dccret. Greg. Lib

»onachum non faciat,habitus>fedprofeflio regularis:
cx quoaconuer>edo votum £inittitur,&re.cipitur; ab.
tbbatc talis-v&aat monachus> vt reddat damino, quse
j>romifitycrit vtiq; compellendus.

£i >Alij qmcfoin tua abfentia in/actrdotum mamb, mo
Ziachos fefieri deuouentes , iam farii t  advomitu redierut,
&>£Hmfamiliares monajlerijjui antea exttiijf*nt, pro eo
■igiffdnon funt a d farni Lari tat e m antiquam admijli , ad-
■*t e rja rij farii funt pro umiri*. Vtrum trgo e o mm talin fa -
Hum diftimulare Valeas ne fiat det, eriores, anfintad pro-
mi\fafoluendacompe&x.r.di per noipoftuhis edoceri. Kos
igitur.J

CAP.  XII II

Si patjerfe cumbanisJuri <&>filio imp ubere ob tulit mo-
.najlerio, fiUus fari m  maiov 3 exire potejl reIigionem,& le¬
piti mam d monajlerio petere .

Cadeftinus III.

C Vm a  fimus: & infra. Sane noftmauribuscft re-
latum,quod cum B.miles, fe cum Jfiiio fuo difere-
tionis annos nullatenusattingentc, ad quoddam mo-
nafteriumeum bonisfuisetiamcontuliifet, di&um fi-
Httm fuum fecic habitum fufcipere monachalem: [ 1  &
f.] Difcrctioni tua* tali ter refpond. quod li dičtus puer
ad annos diferetionis peruenerit, & habitum retinere
noluerit monachalem:li ad hoc inducincquiuerit,non
ejft b  vllatenus compellendus:quia tunclibcrum fibi
crit eum dimittere>& bona parenu,quse ipfi ex fuccef-
fione proueniunr, peftulare.

[ i CumjjipJi puer.o difeipliria mona perij fropterafpe
ritatem r egu Le dify,hctrct,& infra jbatinm X.hebdoma-
darum d monajlerio & habitu talit erfufcepto rejiliens ,
bona patru ah abbatia illa esepit cum inflantiapojhtlare,
& cum fuper hoc ad dicec. e pije »pum quajlio Uta fuijfet ,
{$* coram ep aliquandiu difctptatum: quia pleriq } di(fien-
tire de ti gor e canonum videbaatur ,Ji confanguinei pueri
p radi rii pojfent teftibus comprobare illum quadofu:t ob¬
lat m  inJra annos diferetionis extriere 3  ipfum tali'•Joto nul-
laienus obligari: dirius abbasad Klagumirafedisaudien-
iiam appellauit y &qnidam cx confangmneis eiufdem pue
vi.ad Romanam ecdejiam adpellationem Jicnt ex lit e ris
eAugen,epifcopicomperimus 3 trAnJtulerunt,ldeodp.~\

• C A P. XV*

furišfus profiten do n on o b liga tur, n ififačlus fante men
stri ratum habuerit.

InnoccnriusITI. epifcopo <*rcapi.Tar%ilen.  c

S Icut d  tenor literarfi: [ 1  & /•] Confultationi ve-
ftrae taliter refpon. cjnod Lcet ilU dno incer fe repu
%  n an ti a vidca n t ur, v t.q uifq u a m fci I i cc t»t extra fe  po-
^irus,& depraefenti vira defperet: /i ca m en to tempore
<<juo P. facerdos latorprsefentium pofitusextra men-
•em* e  adlcritur, indutusfuit habitu monachali, cum
tilienacus non fentiat, ac per hoc non valeat c on fen ti
re,cum denuncietis ab-obferuatione monuftici ordinis
ablbiutum, nifi poflqna men tis fuae .faeft seft cojmpoj,
ipontanca vojuntateprofeflione fcccrit monachaJem.

[ i Vejlrarum nobisaperuit.cumP. Utorprufenjiu in
facerdotali effet officio con ji Um us, & tanta serum tempo
traliumindi^entia laboran t 7  quodneefibi,neefnispro^e
^litoribusjfeu jra tri bus m necejiitaiib ttsp/apniš pojjet a
liqnatenusprouidere: pro p rij corporis laboribus & m  ar. is
periculif multisfe non duvitauit exponere>vt de fuo Uho.-
re &>adquijiti&ne honejlafuam & fuo rit m poffet indige n
tiamreleuare. Contigitautempoji hoc quodipfe longe a
fiuitate confijlens y 4a,.i graui ccepit agritudine lab ara/ e,
quod extra fe pofitus dejperaret de vitapratfentf  <£> dnin

a Cap.f.eodem tituLin l.compilat.  b ahas,ita:»on
ejlad boevfatmus, fyc.  c Gargilen,Mids\Tur^in . aL
Jkrgin.  d Cap.lifrdjit.in ^.compil.vbi cjlmtegra cian
fuU.vide Barbat, confil,6%,  e klidjyita ipofitm cx. ra
MZntcmritAftrriHr.

.III. Tit XXXI.

460

a:

in tali ejfet articulo conjiitutus, d quodamfmplici monr
cho indutusfuerit habitu monachali , <&ad m c najem#
deportatus. Deinde paucis diebits elapjis cum iam in prit
cipio ejfetfuo: conualefceniia: > depofuit h^bitum 3 &deli'
centia eiufdem lori abbatis,monaflertu dercliquit 3  &ctt‘
piensprogenitorumfiorum i n digen tiri prouidere, a nM
fupplicitevpojlulauit , Vt poji it ficnt pri m  in facerdotuli
officio miniprarc , &Vobiftum parit e r conferuari.
autem fuper his Vobis fuentfacicndum 3 facro apojiilic*
fedis oraču lo,h n milit e r edoceri peti jlis, Hosigiiur.]
CAP. XVI.

Profeflio necfieri 3 nec recipi debet iutra temp tu pr ^
tiomsfedfaria & recepta tenet. h. d, ejl-cafMMOtdi'
li* 3 £? quotidie a (legat ur.

Idem Pijano arcbicpifcopa.

D apoftolicam lede m: a  [ 1  /.] Quummoitf'

chum fieriante vnius anni probationem, regul*'
risinftituciointcrdicat: [ z  &  J.] OuaftionibuJ^ 1 ’
taliter refpondemus, qubd licetrempus probationh 3
fan&is patribus (it mdulturo non folum in fauorč c 011
i-ierfi, federiam monafletij, vt & illearpcricutes
& iftud moreš illius valeat cxperirh (quod vcriinc);^.
genter eft obferuandum, praefertim cum abvtro^;®
reliquofatta b  ccrta notitianon habetur)fitame^ ,! j
te tempus probationisregujariterpraefinirum,
conuerti defiderat, habitum recipitj&profeffionc 111 ^
niittit j abbate per fe vel per alium profdlionenU e£: ^
pi^nte monafticam,& o^onachale habitum conce^ cll f
tc, vterq;renunciare videcur ei, quod pro fenole 11 ^
introdudum: ideoq;obligatur c  perprofeffionefli
miirampariter & acccptam ad obferuantiam reg 1 ' 1  •
rem,& vere monachus eft cenfendus: quia multa^
prohibentur, quse fi fačiafuerint, d  .obtinentnrn 1 '^
tem. Prohibendum eft autem e  abbatibftSj nep 3 ^
ante tempus pEobationis quofltbetad pi-ofcflio»c r
piant:& ii centra forma praeicripta ciuoflibetind'' cr jj,
t^ receperint,animaducrtione funt debitacorng^^^

cum in lublidium fragilitatis humana: fpacium p 1 '
tionis litregulariter inftitutum.

ob 3 '

,ti (f

[ 1  djute dijponente domino cunriorumfdehurn j
eri & magijlra, fuper diuerjh articulri quxjhones w ^
rcferuntur>yt quodab eafueritfuper earumr,
jpdnfumrindubitanter ab omnibus teneatur. txp ar ! e
quidetn tua talesnuper fufcepim us q nafti on e j  ,gu
[ 1 Monachi g 7 - rnontalfsin tua diaceft conpuutu  * .
clericos qudmlaicosVtriufq 3 fexns fanos pariter.& 1  J^
mas religionif habitum volentes ajfumere, nutu et,at * p
quo profil enter , interdum abfq }  omniprofefisne rt l
unt , quandoq } profefionem ilhcofacientes. J ,

ala cogpiofcunturpepiuspreuenire, cumsnfirntij^ ^
tjlerium iam translati 3  & emijfap rofef tene p 9 -‘

infirmitatibusconualuerunt , habitumreiigionts a
& adpropria reuertantur. Contingit etramt>i‘M ,n f T
pri is d o mi b us remanere y riim monachi pereos d’ {m
nolunt fua monajleria pragrauari:fanifach
ne Or?batione receptiretro ajbicientes , matrim°* ,x  ^
tra h n n t pelirio habitu regu la ri: de qu ib us Ji
pfonis ajfumnnt ante Vjii us anni probationem y  ^ ^
ris compet er. tri, vtrum faria profefiione d taltbM ^
mijfa monachi debeant repat ari, <&ft toniugAtM ct> '
ii defiderans redpiendusfit in monachum , nifi
petnam (ontin er:tiam repromittAhcertific*?**J e  '  *

o o ji u la j ti. Ko s igitu r.  ]

(Uit.ia l.compiU.vbš eftintegrac

<1  - v.***-'«* J  — ^ iy l

vide con alium Tri d tnt i/: :.;nSefi.2$. ijt.de regij  '
t uo ceffant dubia text.&gloff.  b dtriifif 1
e m n i brisan tiq tif$ esemp Uri b us. c  • Ct>..QCJ rl  t '

rtu* c^.»pp,fitKm dtfjurmu

21

rriidrch

ltiqu\. t

' ^5 .op p ofit r m drffin Urit . d
it  ’ 7  fcd.u b ah s additur. C

: hAtitotenic.

De fegularib. & tranfeuntib. ad relig. 462

I centiam indulgcre, ne videatm propofitum impcciir«
diuinitusinfpiratum.Si veroprobabiliter dubitctur,v«

C A P. a V II,

profejlionem fecit, licet in elauflro nuncptamper-
entnferit, fedin fecnlo,&fHto borno rfuoftient, ad obfer-
Hatliam regularem comptUitur,

Idem Aeonen.) epifcopo,  a

S Icutnobisfuit b  propofitu,quidam clericuscftm
igritudinenimia laboraret,quafi de mortclecut 9 ,
&iicrecupcrandafanitate c  defperans, habitum ca-
nonicorura regularium petiit,8c accepic,fed nec ad ec
elefiam tranfiit, nccbonis fuisvti ceffauit, videntibus
kfcientibus epifcopo Sc canonicis ecclcfif Naaaren. il
* quibus habitum fufceperatregularem: [i &-/'.] F ra
ternitatitui taliter refpcfn. quod fi regularen! Habiču
fepoftulantc fufccpit, Sc ad obreruationem religionis
auioniczfua fe profeflione Iigauit:ad reftimendam ha
bitum.ecclefiaftica cft diftričlaone cogedus, cum quod
tantottmporeeatiacanomam manfir, e  non inex-
cufationem eius,fed in maioris trafgreflionis augmen-
Oim merito valeat allegari.

[i Tu,licet eo tempere quo habitumfufceperat in tccle
fit}U\arena prion* folicitudine exercerct, immemor eo-
rum^uafabla fnerant,in Jlchonen.ecclejia tumin eano~
vnumfitjfcepijli. SJutarero quid fliper hoc facere debeat
fr otjlrae liter tu pojlulao edeceri.  j
B  CAP. XVIII.

Poleti relieiefue\ele fancliorio vrla: ad reli njene tranfi
rtfbiciierem,petitaprim licentiapralatifui, licet ne ob-
ttitteatiamJiprimum monajlcrium JUpriuilegiatum , f
it Moti timi e nam arčiiuo tranfire non pojiti, h. d.ht e ji
Cefto totabilio,Cyquotidie allegatur ,

Idem prt eri conuentui Dimolienfi.  ■f

L lcetquibufdam g  monachis Sc canonicis, necnon
hofpitalariis Sc cemplariis a fcde apoft. lit indttltu,

*e poftquam aliquisprofeflus fueric apud c o s , ad alui
locumpoflitipfismuitis arčtioris etiam religionis ob¬
latu tranfire,vtvnufquifq;feciindu »Apoftolum in
t3 vocationepermaneat,in quadignofciturefie voca-
tus, Quiatamcn vbifpiritus Deiclt,ibi libertas: & qui
^eifpirituaguntur.non funt fub lcge,quialex non cft
polita h  iullo: caiatione videtur hoc illis fuifle con-
c efliim, ne quis ex temeritate vel leuitate in iačhuam
v diniuriam fui ordinis fub praetextu maioris religio-
*iš,adalium ordinem tranfuolaret, (icut frequenter a
®"*ltis conftat clfe praefumptu: non quidcm vt ei tranf
e **ndi licentiadenegetur, qui eam cum humilitate ac
puricare duxeric poftulandam,vt non Hab, fed vere ad
fttieemmelioris vin - valeat tranfmigrare. Tališ ergo
P°itquam a pralato fuo tranfeundi licentiam poftula-
lle rit,exlegepriuata(quse puhlica; legi praiudicat) ab-
Folutus,libere poteft ian&ioris vitae propofitum adin -
Pftte,non obftanreproteruaindifcreti contradi&ione
Pralati: quia priuilegium mererur amittere, qui'con-
Kffafibiabutiturpoteftate.Cum etiam Romanus pon
^ qui fupremam in ecelefia obtinet poteftatem , ar-
coiepifcopis & epifcopis < cedendi licentiam exiufta
'»tfapctentibus fine difficultatc concedat. Qjiocirca
"ouenntvniuerfi, quibus huiufmodi priuilcgium elt
Ct| nce(Tum, fe adenneedendam licentiam tranfeum i
^literpoftulantibus de iureteneri: quia ficutfubdi-
'isapralatocum humilitate Scpuritate debet tranf-
ta adi licentiam poftulare, ne bon um obedientia: con»
'"»nerevideatur, fic profečlo pralatus fubdito fine
* ,f ficiiltace Sc prauitate qualibct,debet tranfeundili-

1  J-limen.  b Cap.^.eod.tit.in^.comp.  C Itre-
** ftrtttiafanitate dcfperalM.  d Ue\aren.  e Reli-
eentra bonum obedientia: non poleti praferibere.'vi
^‘■'•C.deferu.fugit.  f Dimelinenf.al.deMolend.tl.
^etoleii.al.Dunolien . g Cap. 4. ee.tit.ini. compilat.

'Meriitth.ij.i.Corinth.^.  h impefita.  i ridcbca-
""ilbomam l.i.ij.iS^.art .4.

trum quis velit ad ordinem arftiorem aut laxiorem e*
charieate,an ex temeritate tranfire,fuperioris cft iudi.
cium requirendum : nefort^angelus fathans in luči*

angelum fe transformet. lila femper regula inuiolabi-
liter obferuata, vt nullus abfq; licetia Rom.po n t. prač-
fumatoccafionequacunq; defererepraefulatum; quo-
niam ficut maiusbonum, minoribonopraeponiturrit*.
communis vtilitas,lpcciali vtilitati prafertur. a  Etitt
hoccafurečle praponiturdoftrina filentio, folicitudo
conteplationi,Sc labor quicti.Ad quod vtiq; defignan-
dum vnigeaitus DeifiliuslBsvs Chriflus no deRache-
le,fecundum čarnem natus eft, fedde Lia: nec legitur
eum in domum fuam Maria recepiffe.fed Martha. Vn-
dequando poteft epilčopus prodellepariterSc prKef—
le,non debetcedendi licentiam poftulare,aut etia ob'
tinere.Ciim ergo R.monachus vefterad fratres Cifter—
cicn.ordinis tianfmigrauerit, non vtordinivcftro ali—
quatenus derogaretur, fed vt apud eos vitam duceret
ar&iorem: mandamuSvCjnatenus fuper co,quod de cor
depuro,i 4 "coufcientiabona,Sc fidenon fiftafeciffe di
gHofcitur.eum nullatenus moleftetis:quia chatitas eft.
fons proprius.cui non communicat alienus,

CAP. XIX.

Coniuftsrelirjonem profitendo ab inuiccm druertere.
poffuntimliterfife a Utirani, non continent, itticilfi eit
iurarnentnm.

Idem pr.epofile,fy‘decan l o,fJ>‘fcholalUco,
Demeren.CeUn. dioreef.  b

V Eniens c  ad apoft.fed.G.mulierfuppHcinobisin*
finuationt monftrauit, qubd cum marrimoniui*
cum E.in facie ecdcfia contraxiiret,Sc diutiiis cohabi-
talfcteidcm.orra eft diftenfio interipfos,in tantmn,v»
quoddqinceps d  alter nonrequireretalterum, vter-
que corporaliter praftitit iuramentum-.hanc vir ipfe di
uortij caufam adfignans, quod quandam ipfius mulie-
risamitam cognouiflet antequam eam duceret in vxo
rem; quod licet adfererent quamp!urimi, non fuit fu¬
per hoc eceleliafačiafides.Cum autem poftmodum ad
fecunda vota conuolalfct vterq;, fecundo viro viam v-
niuerfa carnis ingrclfo, priore fuperftite, difta nialicr
fe fecit in arfto loco adpacnitentiam agendam inclu-
di,poftu!ans vt ei dignaremur impendcrc confilinm (a
lutaie. Nos igiturattendentes, quod illudfuit illicitu
iuramentumunandamus quatenus prafatum virumio-
nitione prauia e  compcllacis, vt ea , quam fuperdu-
xit,exclufa,prafatam muliere^i recipiat,audituri poft-
modum fi quid fuerit quaftioiris.Si vero contra matri-
moniumnihilfuerit oftenfum, & vir feculo derelifto
maluerit ad regularem vitam migrarc,vos ei fuper hoc
licentiam tribuatis, vt Sc illapoffit in fuo propofit»
remanere.

CAP.  XX.

X>ui ad monajlerinm conuertiturfume.ndo rabi In no-
uilti,p o teši infra temp tt*probatienieredirc adfeculum, ni
Jiadpareal eumvitamvolniffe miitare omnino.

Idem abbati de *dffltgien.& nurgijiro R.&

C. canonictoTraiectcn.

C Onfulti / fumusfrequeter a multiSjVtrum is,qui
monafterium ingreffus eft, habitum fumendo no-
uitij,fiante profeflione emiflam intra tepus probatio-
nisekire voluerit, ličite poffitabfq;apoftafia nota vel

a J r ide l.ačhene.tj labco. in 'verf.ee tempore. Jf.pro  / 5 -
Mo.tUJf.m l.i.&ibi Bart.fffilut.matri.  b al. Miren.
al.de Moren, fed rt plurimum in antitfuii legitur de  Me¬
re«. c Cap.6.eodem titul, in T,.compila.vide Turrccre-
mat.in c.cjuod Deopari Sot.ep.Scnt.dijl.17.

rju.rj.i.nrtir. p.,  d ^Hodrt deinceps cogatir.  e pea.-
tniffa.  f Cap. 7.eed.tit.in yeemptl.

P 4

463 Decret.Grče. -Lib. III. Tit. XXXII. 4«+

r  r 1 v ^ a  • 1 • __J_J .. • _InrKlC'

noxa, 4 praefertim cum debita morum eorrečlionc ad
fectalum rcmeare. Licet autemfuper hocfenferint di-
uerfidtucrfa, nos tamen credim us diftinguendum , v-
trum,is,qm conuertitur, propofuc.tic abfolute vita mu
tarc,vt ftib habitu regulariomnipotentiDeo dectctc-
ro famuletur: an conditionaliter experiri obferuautia
reg.ularcm,vt ita desnim fi [infra annum] fibi placue-
rit profiteaturordinisdifciplinam: autfiforte no pla-
euerit, moribus erricndarus. b  ad ftatum .reuertacur
priftinum.In primo cafu debet,vt regulariterviuat,ad
laxioremfaltemregulampertran.fire. In fecundopo-
teftad fecuIum,non tamen vt viuat feculariter, rcmea
re. Vt ergo, qux fit eiusintentioplenius agnofcatur,.
ptopofitum fuunvin principio proteftetur.

CAP.-, XXI.

JQui intra annum probatjonin non faBaprofefiione re¬
dit ad/iiulum, ličite poteši ad srdines beneficia pro-
moucri.  ,

Idem.

P Oftulafti: & infra., c  Tertioquaefiuifti, vtrumilli,
qui in annis miaoribusconftituti nouitiorum ha-
bitum fiifcepernnt, Se intra annum poftmodum non fa
čta profefiione, ad feculu funt reuerfi, & epifcopis fuis
hoc fcientibtis ad facros ordines funt promoti,fuftine-
ri debeat in illis ecclcfiis miniftrare, in quibus funt ab
cifdem epifcopis inftituti. Nos frat.tu® taliterrefpon.
qubdpropterhocnonfunt abecclcliis ipfisamouedi,
fed in eis poffunt libere miniftrare.

CAP.  XXII. .

^ui vitra annum p ortat habitum.monachalem in mo-
najl.erio,vbt fant babitusindiflinBi,cenfetHr profeffut.
Honorius III. Veneten.epifc..

E  X parte tua fuit propofitum , quod nonnulli funt,
qui licet pluribusannisgeftauennt habitum mo-
nachalem, profeflionem tamen monafticam non fece-
runt.vndecumfupereo.,qubdhabencproprium, & a~
liAs irregulariter viuunt, A te vel ab aliis arguunturmo
erubefcunt dicere fe adcarentiam proprij Se continen-
tiam,acalias regulares obfcruantias.non teneri, quum
habitusnon faciat monachum ( .fedprofeflioregularis:
C* &•/■] 'deoq; fracernitati tua: mandanius,q saten us
qHoflibet tibilege dioccefana fubiečlos, qui pradifto
modo terram duabus viis ingredi non vere tur: vt poft-
quam p.cr annum geftauerint habitum monachale, pe-
gulam fecundumformam otdinis profiteantur & Itr-
»ent,eccle(iafticacenfura compellas.

[ r Shiare [up er h is appflolicttm remcdium poftulajli,
tetra inordinata prauaricatio huiufmodi non folum en p e
riculum,fed etiam fcandalum mftrat mentibus alioru.J
C.A  P, XXIII  .

Intra pnbationis annum h beri quis redit adJtculum ,
ni ji profeflionem fecerit tacite vele xprejle y vel adpareat
tumvitam mutareVoluiffeJioc primo. Sed do dicit,quod.
adhocvt digriofcantur nouitij d profejlis, debet.habitus
profejjbru benedici in locis,vbibabitus non eji dijinclus...
GxegoriusIX. ..

S  Tatuimus nouiciosin probatione pofitos an te fuf-
čeptum religionishabitum, quidariprofitentibus
confueuit, velante profeflionem cmiflam ad priorcm.
ftatum redirc poflcdiberč intra annum: Nifi euidenter
adpareat,qubdcalešabfolutž voluerint vitam mu tare,
&Jn religione perpetub, domino deferuire.Cum quilir
bet rcnunciare valeat ci,quod pro fe nofciturintrodur
ftum.Nihilomiivits ftacuetesadomnem ambiguitatem

a yid.MC/p.de,Verb.jign. Corn.piontolib.de.dijf.ait-.
uoxapcena:noxia-Otlpa..  b emendatn.,  c. Ca.vn.eod.
tit.in A.comp.primam quaflione habts s.deforocompet.
pojlulaftifecundaminfra,de homic.pojhtlafti. vidtcont-
Immjndent.initio prascedentis Can.citatum. Pro intseUi-
Mu butne Can,vid.d.Tht.^.$tnt.dijl,ii.q.).art.i,  j. '

penuus amouendam,qubd cum in cfuibufdamlocistv
ligiofis nouitiorum habitus non dbiinguatur.ab ht’
tu ptofelforum: profeflionis tcmporc bencditantuP'
ftes,qus proficemibusconceduntHr.vt nouitiorum 11
bitus 4  aprofefforum habitu difcernatur.

C A P. XXIIII. . ..

fteligiofifugitiuiannuatim funtrequirendi,&‘Ctt‘ n "
1  Vtadmonapcrium rencnantur.

! Idem.

N F.religiofi vagandioccafionem habentes, falut ‘1
propria detrimentum incurrant, & fanguisto 111
de pralatorum manibus requiratut:Statuimus,v , -P ,t ’
lidentes capitnlis celebrandis fecundum ftatutum c0#
cilij b  generalis feu patrcs,abbates, feu priortsfufl
tiuos fues tk  eie&os, de ordine fuo requirant folid lC
annuatim. Qui fi in monafteriis fuis recipi poffunt n’
cundum ordinem regularem, abbates feu prioresent*
monitione prauia r percenfuram ečclefiaftica to*"
pellanturad receptioncm ipforum > faluaordinis<lff <1 ,'
plina.Quod fi hoc regularis ordo non patitur,auSo 6 '
tatcnoftraprouideant, vtapudeadem monaftcti *' 1
locis compctentibus,fiabfq;graui fcandalo fieri pote'
rit, alioquinin aliis religiofis domibus eiufdemorj 1 '
nisad agendam ibi poenitentiam, talibusvits ne«® -
ria miniftrentur. Si vero huiufmodifBgitiuos velc |{ '
flos inobedientes inuenerin t, eos excommunicent'*
tanidiufaciant ab ccclefiarum prslatis excomraunit I '
tos.publice nunciari, doneč ad mandatum iploium t*
militerreuertantur.

DE

CON-

C ON VE RS IONE

iugatorum.

titvlvs  xxxu..

CAPf  I.-.

Si vir devxorif licentia profite tur,, tyvxoripfaf H f/ 1 '.
Ha n ec contir.entiam v one t, n ec religinn cm ittorcditttfbP
fi opm vnonvirum rejlituet.b.d.ijtxta hteram.

Alexander.II I. Krbcrgen.  d ‘cpifcopo.
Ratcrea s  vtram !aicus,vxoracu. ,quiprs ltn '
tibusfacerdo:ibus.& monachis-ignorante ep 1 '
_  fcopo , de licentia.Sc pcrmillionevaorismo 1111 .
ltcrium ingrpffus, profeflionem fecit,vxore ia fecub 11
habituremanente, nectranfeunteadicligionein, 111 '
perpecuam co.ntinentiamvoučte,abcpifcopo(uopt”
iit ad.torum reuocari yxoris,anillac 6 pellentlafitcon'
tinentiam obferuare ? Dicimu^quodnifivxoraArel^
gionem trafierit,aut perpetuo caftitatem feruare pN
mifci itvir  poteft & debet de monafterio reuocari.
CAP.  II. .

dlntc matrintmium canfummatumpotešiultercn"

gum,etiam alt ero ir.uit o,ad reli gionem ingredi: fedt' 11iA '

n en j infeeulo potejlad/ecunda vola tranjire.

Idem Salernitano archiepifcopo.

V Hrilmpoft f  confenfHm legitimum deprslcnti,-
citum eft alteri altero etiam repugnante eli| £
monafteriu,(ficjut.fanftiquidam denuptiisvocau t*
runt) dummodocarnaliscommixtionon interuen 11 '
inter. eos: Je alteri remanenriffi commonituscontu l£ ._
tiam feruare noluerit)licitu eftadlecundavotatra^
re.: Q_tiiaquum non fuiflent vnacaro fimuleffefl 1 !
tispoteftvnus.adDeumtranfire,JcaIter infecuW r
manere. ‘

H DrBio,Habitus,deesl hic in pluribut excntpl* r ^£

b Later.tnen.fub Inuoctnt.l li.cap.ll..  c
d ^Ahas, Vbergenf. ah as, Helienf.al. Vercell.  e
cod.trtnl.inj.compilatione. <&> pott concil. ldtiM ntn  •/ -
^4lex^n t IU.par.^.c.$.  f Cap.l,eod t titS»y C9irl ^‘
f9stc9nc.L*ttr.p*r.f.e.s t :.

465

Deconuerfioncconiagatomm. 4  66

ft in quibiultbet ecclefiafticis gradibus prouidcnterfoh

| ... CAP. III.

Spuiinuitit't>xore p rofiejli onem fie cit , & ct  p o ji ca refli
tuitur,non compellitur mor tu a  yxore ad monajlerium rc-
^^imatrimonium tamen contrabere no* debet .

I * m Pijano arcbiepifiopo.

Q  Vidam a  intrauit monaiterium inuica vxore:

qua ipfum repetence, coa&us eft eadcm redirc :
^mortua } c|uaeris } an ipfecogatur reuerti ad monafte-
riUm , an aliam poflit ducere in vxorem ? Confulc. truse
^titer refpondemus, quod vocum non tcnuic: vnde
f atione voci admonafterium non cenccur redire, vlre-
n ns vero non poterit vxorcm accipere. promifit enim
non exigere debitum, quod in eiuspoteftate erat:
& idee quo adhoc votuna tenuic. non reddcrc autem
n °n erat ineius, fed mulieris poteftate. vnde Apofto-
ius; Vir non habetpoteftatem fui corporis,fed mulier.

[l£i<iacumvir&Vxorvna carofint , Jicut docet apojl.
ntn  poteši vntuadDeumconuerti , <&alterinjeculo re-
totnire,']

CAP.  I I I I.

Vx9uttu religionem intrare nonpotešenifi etiamvxar
^t&iatur^elnifi fi<tyečla no [iti & continentiampro-
*MUt.ti,d,Et eslinumca.de princip alioribu4tit 0
Idem Lxonen.epifiopo,

C Vm fis pnedieus- iciencia literarum b  ignorare'
non debes fan&ortfm patrum conftitutioni efle
J°ntrari«m,vt vir vxore fua, au-t vxor>viro eius non a f-
•jnnente religionis habicura.debeac ad religione tran¬
se; [i&jnfra.  ] £ndceftquodauiftoricatcapoftoli-
Cl prokibemus,ne in cpifcopatirtuo virum vel vxorem
(nifivtcrque ad religionem migrauerit) tranfire per-
J^tas. Vcrum fi ita vxor fen©>; eft & fterilis,quod fine
^fpicionepoflit efTcin feculo, diflimulare poteris , vt
Ca infcculoremanente, &cuftitacem promittence, ad
Mgioncnrtranfeat.virciufdem.

[ \ Admonaflerium conuerti defiderans prohibetur
^fdpi : niJl'pxor  f/w pari ter connertatur*. K.im eum inum
\toorumcfo corpitsposlconiugii copuladonem (it fačhtm :
,/,f w$r;iuM eif partem conuerti , grpartem in feculo re-
^ere.tiecrpcipiturapud Deum iZina viri conuerjio , cu-
fifinitur cjniugaltf fvderis projlitutio . Cit m igttur
deric or um lonfe praeminet cvetni monachorum>ita
bonu* mouAthui nx bonum clericumfaciat.  J
CAP.  V.

Zomugatiu non e?l ordinandu-f ad faeros ordines  , nifi
Xn  kontinenti am promittat.

Idem Strigo*.  c Colon.archiepifcopis,

POniugatus: d  [ 1  črinjra.J  Nallus coniugato-
'^'um eft ad faeros ordines promouendus : Nifiab
x ° r «contintntiam profitente,fuerit abfolutus.
t 1  d.d mona^eriunt conuerti defiderans .3

CAP.  VI.  I

^torattHin epifcopumpromotteri nonpotett y nifivxor.

* profiteatur> r

Idem eifdem,.*

fi coniugati e  confenferint ordinari, vxoris
. Puntaš prius eft requirenda: [ 1  grinfraj Fra.vc«.
^°ritate apoft.prohibemus, ne vxoratum prasfuma-'
{j^epircopum ordinare,ni(i vxorpriusproleffa con-
^ciam^aerum fibi Yclamen imponat,& religiofam*.
C| ^a(Tumat. f ,

A 1  manfionis cubiculo religioneprontifi-

pariter conuerfifueri/it, ordinenturi^uod

[ * Ca P-] "\tit.ini.compU.<&poficonc. L*f.par.$.c.l.
c  p-*r>V.tiUn.i.compil.&* poticonctl.Lat. p.5. cap.],
t^ .^nifnf.aL& Oolonicnfial.Coloc.? d Cap.  5. ecd.
ih l * l ‘ : °npil.&hoficoncp.$.c,&.  t . c ' Cap. 6. eod. tit
faft ^&pofrvHC.lat.p. 5.C.7, - f In aliquotimr,>
■HUa: VMcligto/anvpeJtem.-pelvitam ajfumat,s~.

ter jj CKrilr.dum e }}, vt in domo Dei nil Jitinorehnatum,
n 1 h i le, p r.ip ojie ru m: m u It c magis laborandum eH,vtin e-
iuspromotionc q»ifuper omnesgradu* continetur , ne er -
retur. Inde ellguod.]

CAP.  V I I.

Sponfa d c prxftnii non čofnita , qnte dieit fevelle reli -
gionem ingredi, compelliturinlra certurn tempu*profite-
ri,ytladhxrere mamo.

Idem Brixien.epifcopo.

E  X puhlico n  inftrumento nobis innotuit, quod
čara Veronen. epifcopus caufam matrimonij, qu*
incerA.virum & M. mulierem vertebaturfufcepiffet
terminaudam , iudiciali fententia maerimonium ap-
probauit,8r eidem mulieri praccepit.vt ad viru rediens,
exhibereteidem coniugalem affeftum. quodcumrc-
nueret, b  fuit vinculo exeommunicacionis adftri&a.
Cstcrum quialicet d pr*fato viro derponfata fuir: ad-
huc tamen(ficut a(ferit)ab ipfo eft incognita : manda-
mus, quatenus fi pracdičlus vir ipfam carnaliter non c
cognouerir, & cadem ad religionem tranfire volueric,
recepta ab ea fiifficicnti cautione, quod veladreligio-
ncrrvtraafire, vel ad virum fuum redire intraduorum
menfium fpatium debeat,ipfam a Tenrentia, qua ter.e-
tur.abfolnas, ita quod (i ad religionem tranfierit vter-
que reftituat alteri , quod ab eo nofeitur recepifle:
[ 1 & infra.  ] Sane quod dominas in euangelio dicir,
non licere viro, d ni(iob caufam fornicationisvxo-
rem fuam dimittere, intelligendumeft, fecundum ia»
terpratationemfacrieloqui ,dehisquortim matrimo-
nium carnali copula eft confummatum, flne quacon-
fummari e  non poteft.

[ 1  I-tviripfe ea religionhtbabitumajptnltntc i adalta.
veta lieentiam habeat tranfenndi.’] ■

CAP. VIII.
SummaVtfUpraeoi.cap.cHmflr.

Idem Pritri Pratribut/anfliloannit.

V Xoratus / fine licentia vxoris inter vos nullate-
nus rccipiatur, quat integrs opinionisexiftat, ita
quod nulla maritofufpicio habeatur, eamadfecunda
votavellc migrare, vel quod minus continenter de-
beatviuere: quafi tališ extiterit, marito eius in con-
(orti«> veftro rccepto,ipfa publice in confpečlu ecclefig
condnentiamprofefla,in domopropriacum filiisfui*
& familia poterit permanere. Si autem tališ fuerit,
qua fufpicione non careat: voto continentia celebra-
to,a fecularium hominum fe conuerfatione remoueat:
& in ločo religiofo, vbi Deo icruiat, perpecuo commo-
retur. Nullus veftrum , mulierem aliquam tonfurare.
veladhabitandumfecum prafumatadfumere, .

C A P. I X.

' Coniugittuai fari e n s- profoftionem vxore confeutiente,
licet a a >: n u o m intrauit monajlerium ■■ Ji mertua coniuge ,
cum alia contrahat,non valet matrimonium, monajte «
rium intrare compellitur. r

Vrbainus III. PriorifanHreCrtieif.

E )(parte g  abbatis fanfti Petri ad audientiam no-
ftram peruenitj quod.cum D. in infirmitate pofitus
confentiente vxore votum vouens caftitatis, monacha
lem habitum fuiccpiflet, poftmodum liberatus, vxo-
rem retitiuit, & aliam ea defundafibi temerbcopula-
uiu Quia verb licetpradiSus D.vxore Tuaremanente

( A Cap.j.eod.tit.m t.Comptl. i.t poti concil.p.^ cap.$.
i'ide Turrecremataminc. funt tjuidicunt. tj. J. t . z. t*? -
Scotumlib. ^.fent. diti.Mj. q.i. art.  4. t b Bjnuerit.
C Cognouit.:.  d Conc.Triii.fejf.t^..tit.defacram.ma-
tn.cap.G.^. jMattb.j&li).  e Confirmari.  f Ca.
8.ei>d.tit.inprimacompiUiio»e.&pojlesnei. Lateran.p.
5.C.9. Fidequo/citauifupracod.inc.coiiiugatiu,'  g C*,
l.eod.tttjn i.compilatione .

P 5  .

467 Decrct.Greg. Lib. III. Tit. XXXII.

in. feculo de iure ad religionem uequiue. itprofictfci, his inquiratis diligcntiusreritatem: frfivobitcwf l \
ea tair.cn fublatade mcdio, votum fine falutis fnar pe- rit, quod pradifta muli er pnmo fuerit inttr monultfp*
riculo nori potuit violare: mandamus, qwatenus fi ve- cepta timoreriolentia ac raptna , frpropojitum />' •**
rum eft,quod adferitur,prardi&um D.per excommuni~ buiffe nubendi profit e bat ur , c um interen moram jf

ret y prafertim cttm pofimodum in fitcie ecclefue pnw"
regi nupferit y frvftfo ad h.c c tempom cobabiUnsfiliV 1
eo /it/cepit 9  e a m denuncietis prafato monafleriontn 11
ntrv.non enimfaclum illud matrimonijpo teti centra^
dtrimere : frfi fortepoffet matrtmonium contrahtn
impedire,Defickndo rero tufu.  ]

CA P. XII.

Si alt er coniugum alt er o ignorante religionem p^P  ,
tur, fr propter hoc de monafierio e du cit ur pilo mw tlt,r
monafenumredire non co^itur.

Id e m.

P Lacet a  nobis: [i frj.~\  Solicitudo tuanos^.

fuluit: vtrum mulier, qua5.crcdcnsniortutun Dl3 , {
tum , habitum rcligianisadfumplit,&coreuerfo>
monafterio edu&a fuir, poft obitum viri (ic adreg u ‘

cationem compellas, vt muli ere dimi (Ta ad fuum mo-
nafterium reuertatur, fubregulari habitu de ca»tero
domino feruiturus.

CAP.  X. . v

Profefftsreligionem rxorc fciente fr difiimulante  > ea
mortua y ddfeculum redire non poteši, hoc diett,Jecu»dum
intelleclum reriorem fr jingu larem in materi a.

Clemcns III. a

C Onfuluitnos b  G.facerdos,vtrum vir ad religio-
nem tranfiens,& in ea per annum & amplitis mo**
ram faciens, vxore fua poftquam ad dom um tranfierat
regularem dc praefenti vita fublata, fecularetn habitu
refumere valeat, &aliam ducere in vxorem, vel fi du-
čtam ei liceat retinere. Confultationi huiufmodi ta-
literrefpnndemus, quod pra?di&us vir nec habitum po
teft abiicere,quem adfumpfit , nec aliquam (ibi matri-
moniocopularc. c  Quod fi contraxerit, matrimoniu
ipfum decernimus dirimendtim.

ČAP.  XI.

Coniux,quacontinentiamrouit y  teneturreddere debi -
tum coniugi,Jicet adtempus roto confcnfsrit .

Celeftinus III.

C Hariflimus: d  [ * fr infra.  ] Fraternitati vcftra?

mandamus, quatcnus (I inueneritis vxorcm regis
( e  Sueuiae)graui infirmitate depreflam, cotinentiam
vouifle, Sc  virum eius ad tempus prajbuifTe confenfum,
maximč fi non idem vircontinentiam vouit perpetua,

. candem virocohaoitarefaciaiis, Sc vtrumque inuiccm
maritaliadfečHonetra&are.

P * In Chrifiofilius nofier L.illufiris rex Scoterum,apo~
folatuinoftro Irteris fr nuncio humiliter nunciauit,quod
cum ejfct adolefcens fr dilecia in Chrijlo filia rxore eiui
iuucncula^mutua fide fr'foto contrabendi legitimum ma
trimonium fe adjlringentesfinuiiem fuum confenfum-, ac -
€ edente roluntate parentum , ar rar hm  donatione robora-
uerunt: pojlmodumrero bo. me. D. patre fuo ab 'mitnica
eccifoiium nitma bellorum aduerfitatepremeretur, fr ha
bito cum hoftibus fuiscongrejfu, ribius fugatuf^fuijfet,
ffuia timebat neipfa fponfa ab inimicisperviolentiam ra
peretur,fr alia fimil/t et non inuenireturin re^no, qnam
Jibipoffet matrimonialiter copulare. Defuorum freiuf
dem fftonfeparentum confilio fačlum esl,qHod in connen-
tw fanciimon ia.hu m habitum monajlieum  , finepropofito
ferpetnaliterretincndiyfufcepit'.fr ibidem peraliquot
annos moram fccit-,ne quidimurice ab intmievspateretur ,
tfuam cum pate reddita y fr obtento de inimici* triumpho,
folenniter duxijfet cumgrandi exultationein vxorem  , fr
ix eafilium fr filias fufi epijfet intmicorum de eotnmuni
ajfenfu fr elecliotie principum terra fua in regnumfibi
infiituit fuccefjorem : prjtcedentevrro tempere  , pradičla
>xtr qraui infirmitate correpta y cum fe de hacvita crede-
wet decejfuram , timore mor tis in duela  > continentiam 'vo-
mt: cui cum rex ipfenollet eam contriflari , -concefiit ad
tempus , nune autem fe continere non pojfeproponit , fr
quod ličite pojfe fieriarbitratur , fr ad torum >xoris fua
redire lupit y  fr ad reprimendas amulorum detracliones
fr obloquia y petiit d nobis ei dariin mandatis , vtYxorrm
fuam auc.nojlra matitaliafiiechonepertraiiet y non obfian
te*voto contmentia incauteab ta enttjfo,fr ab eodem rege
ad te+npas adprobato. Verum ejuia fuperbi* adplenum
non potuimus ehcere Yeritatem . fr.v. deafionem horurn
tanonicam duximus committendamper ap.f m q.fufer

a Celeftinus.  b Cap.l.eod. tit.in l.compilationc.

< *Al.ita : m matrimor.ium copulare. al. ita : in matri -
momo copulare.  d Cap.  3. tod. tit, in l.compilatione.

% Scotta. al.Suauia.

rem obferuanciKm compellenda. Super quordp^
demu$,qubd licetvorum eius vfquequaque no® ^
nuerit,eatenus tamen fuit obligatorium ,qua^f' 11 ./
poterat obligare. promifit enim intrandomonaj*
fe non cxaduram carnis debitum, b  quoder?t in L
teftate ipfius: redire vero ad feculum,in eiusp° tC  ^
non erat, fed in poteftate mariti: Sc  ideo quin tU ^ l}
ipfam.tenuit votum,quod poft viriobitum cenc^ ^
defiit: cum ad cum ciium , a quo poterat cffica«n .
re principium, perucnilfe nofcatur. Confultius> ta ^
dicimus,& ei congrucntiusad falutem,vtadnio na  *
rium redcat, vbi bona dučla intentione, P f0 ^®ij l |f
fecit, Sc  habitum religionisaccepit. Si vero a %,
induci non poterit,iplam inuitam crcdimus-o 0
gendam. Jf

[ i ittuam prudentiam commendamHi^^o^
dubusfe. ap. c o njili um requirif, licet praditnsjV J ,^1
literarum  , ad rnatrem tuam ecclejiam fem **** 1
deuote recurrts: rt h ubita fuper hoc^Hoddttbtt^  ^
fione  > condignam quam in fimi lib us format* J erf t  J
be.ts>euidenter co$nofcM.per dil fi. G.decanu £** ;

C A P. X I I L
Surama rt fupra cod.cap.cum fts.

Innocencius III. Pifano.archiepiftof 9,  .

A  D apoft.fedcm : c Sc  infra. Crim autein v ^ :
xor vnacaro (in t per copulam coniugalcm

necvna parsconucrtipoffitaddominum,& * ^jt'

feculo remanere: profe Ab  non eft alrer coning
cipicndus ad obferuantiana regularem t^

* • - f^A fc  vi^ a

perpetuam continentiam repromittat: j C jof

bet mutare, nifi forte (it eius attatis, vt finelu p

incontinentia: valeat in feculo remanere.

cap.  x 1 111. j :

Per religionis profcfiionem , non per propoJJ ^

tatisferuada in feculo y dijfoluunturfjjonftlfa de p

Idem d Lugdunenfianhiepifcopo.

E X parte tuaeftintirnatum , e  qubd Ciina
mulier vel um viduitatis coram duobus a
adfumpdffct, benedidionc folemni>cumct /

milfae aclitania ((icut debuit)acccdente,qui *

lis proponebat fe .prius mulierem ipfana nic . ^0'
internunciis per verba de praefenti arractbm 1
fita defponfalTe : [ 1  fr  /• ]At illa fc in ill u ®JiX

---—-----

a Cap.l.eod.tit.in l.comp.f^ide Turrecrertf - 1  fip
tim  ^2. fr late hic Henric.Borch fr ‘ „]/'

384 hicquaritur.  b Vid.Scotum

c Cap.l.ti.de regulartb.i»

c.tua nof.De tureiurando.  d Luduu. f t ,1

1.2. fr  J. c Cap.i.ti.deregularib.h*r corr, ij^ c i,^ 1 ^
reerematam in c.funt qui dicunt lj.q *• & fapf,
in c.tua nof.De iureiurando.  d Ludun.  *' 1
tit. in  5. coutp. De mattriaride qnoscit*n l J H i
rum y frc. expuhlico.

0


4^9

De conueifat.coniugatorum.

iffeconfeffa, dixic, cjmo> 1 audierac, cum effelepraper-
icuflum: ik  ob hoceius fucrit abominara complexus:
t 1 6'/'] Nas auttm inquifitioni cuae talicer refpontle-
mus,quodetfi poifitnon inconfulce viden, quod ex
f[U0 BiaErimoaium in ter legi tim as perlon as, per verba
deprafenticontrahitur, .< illisviuentibusin nulloca
fupoiittdif&lui, vtviueme rdiqua , alterad fecnnda
votj trafuiigret, b  etiam (i vnus fideiium,inter quos
eftratum coittgium fieret c liareticus, & uollet per-
fnanere atu: ilcero fine contunielia creatoris: nifi fora
‘tiecnsfieretexreuelationediuina, quse fuperst om-
•tmlegem : ficuc i  qutbiifdam fančlis legitur eife fa-
&im. Nos tamen irolentesa pr^deceiTorum noftroru
v 'ftigiis cieclinare,qui reipondere confulti, anteqnam
Kttrinronium fic per carnalem-copulam confumma-
'»Miliccreahttt coniugura,reHquo inconfuito, adre-
%ioircm tranfire, icaqudd reliquus, extunc.legitimfc
poterit alteri copulari; hocipftrm tibiconfulimus ob-
jjraadumin articulo prsnotato,quamuis falfa fic cau-
per quam ad fufceptionem veli pra:di<2a mulier eft
'ntltiSjjCum finerjualibccralicaufa idipfumreligio-
"'sobtcntufacerepocuiffet. Ponolicet pratdičla mu-
ber> videatur in veli iiifceptione religionis habitu ad-
'Htnpliflfjfitamen velit in domo propria remanere,
Mpropofitnmcaftitatisin fceulo feruatura, nihilo-
®inuseo*fu«imandunrveft matrimonium iam contra-
pit: nifi fe.vato adftrinxeritad obferuantiam regu-
Jte| n:in qno cafu compelli poteft>vt reličto feculo } rc-
“8'onispropofitutn exequatur.

['Auiito /juodmnlieripfi velum itffumpfemt , mifit
dcjjsanfationtm fačlamcarnalisctpulaJeqne-
uvero poflquam /bit ad iuam audtentiam res per.
^*>i'nbibere curajli ne ant c difaejitotiem negacij fe car-
cmmifcerent. Pojimodttm autem a muliere ipfa
prafentia conjlitHta,qtutfii<ijli frtnpm canfenfijfet
>H, ^ k >n,(pqjareab illo qua:rcretfeparari.~\

C t Ckj» auttm pojimo dum per tejle* idaneas tibifue-
r,t  flniorfacli fides,quodante fufieptionenrveli , mu-
'jj^iettruenerat in ter tpjas perr erba de prafenti cenjen
i f'dtm dnxiii ap.confelendam, Vtrum^eli JhJieptio
'^ftiintmtatrimoniHm inter ipfes.']

CAP.  X V.

"nntusfaiiits manachus,d coniuge aiullcrata reuo-
“sunm petesl.

Idem-Rkdinen.epifcopa.  d

POnf&urus e  in pratfentianoftraH.fua nobiscon
iellionemonftrauit, quod in acoIythatus ordine
1  (j l ' l ! l ' tutU5 ><l'>ad4ni pnellam R.nomine in facie eccle-
:‘ ;ii:i :vxornn:quam cum carnaliter cognouifiec or-
) |.' i ‘| c ordia inter eum,& amicos puellat.ipfa ruiteuida
J] • "omine copnlata: & tu memoratum H. vfq; ad
f t l ““J*ftcerdotij ordinalti.Cum antena eum fua con-
rt ; tllt ( i ar(!mi> r<leret, habitum ordinis Ciftercien. ad-
f i^.!«/r4.]Id£oque mandamus,quatcnus fi
lit' 9  . abeppradičtammulierem,vt adičlo V.reče
H 0| | c “'Pe r  adiiiterium eft comunčta, necpradičhim
*'it m  f  > m prrat, quo minusregulare vocum va
Jmiplere^er cen. ecclc.oogere non o.micras.
idj h  ^demablmtifuo omnia reucLiuit , rjui eum com -
1  hhjreterrt friperhoc fuluti anim*Jlue fruideret.
XVI.

47«

•nige ter v t fripe
C A

fn ° n  P oic ^ re l )eteye  maritum^de eni us licentia, re~
JipoH in.gr effum ut n continmt-, licet ad

I ‘^ e  l' cum not ^ m LC:depracfcri.xxx. ann.in rub.

P°f'  ‘t> Migraret, c Quia per hxre-

^fe, l y‘ 1 ^{ uiiuyrnatrimor, ^m.vicl.ccuc t T/i.fejf l 2/\..ti.

*' l *d i  ^ fludcn.al.T u dim e n . e Cap.

,ln  UompiLFide Turrecr.in c.diait dominus,<&

^ ' ? ' 1,  . ^ ln omni ^ w  dnticiua impeut le- .

coKfe>itien<LuYn> feu ad dan da U cent Um do It fuii induihu
l&emPi$Auiefl.epifcopo- ) & Mbati de & &t>~
rib ar d. Piciauien. dicecefis.

V Eniens ad b  praTentiam noftram L nobis intima-
uit j qubd cum olini inerandi monafterium propo-
fieum' concepilfec * pluribus faccrdocibus prafentibn*
apud vxorcm fuam inftitit, vtTi^perhoc fuum imparci-
recuradrenfum : [i Ipfademum tamipdus > qua
multorum aftancium prccibus fletibusquedcui&a,ca-
puteiusakarifupporuit rnanu fua-. qui eapr^fente to-
furaca-Sjibidem monafterium adtit, Sc  fmicoprobatio-
nis tempore, profeflionem fecit folenniter monacha-
iemrilla vero in feculo rcn»anens,inhone(ios amatores
admiftt: [ ^ & infra.  ] C^uocirca mandamus, quate-
nus fi ica eft.pra;dičtum L.in n’.onafterio,quod intrauitj
perfeuerare iibere permitratis.licer enim in hoc videa*
curnon modieum deliqirifte, quodcapciose adferuit>
quia nifi'fibi eadem c  mulier conientirec, tam fibi>
quam tori mundo fe inucilem redderet,^ cum prebby-
tero.s exorauit,ne prasdičiae muliericxponerent, quod
eandem relinquere feculum oporteret, fi forte licen-
tiam daret riro: ex quo tamen eadem capuc viri, altari
fpontefubpofuit, ik  ppftmodummon continuit: fuper
reuocatione ipfius,non eft aliquatenus audienda, cum
ipfius intentio exceptione poffit commifi'se fornicatio-
nis elidi: maxime cum antequam fuerit fornicata, ip-
fum non duxerit repetendum.

\_ iPifdemprobytem primitus exoratif,ne prxfat*
mulieri exponerent  5  qnod etiam ipfatn oporteret relin-
quere feculum , Ji viro fuo daret licentiam admonafterm
conuolandi. Cumq z  ipfum mulier ne ab ea difccderet vice
mutua precaretur: ipfe ajferens,quod nifi ab ea fuper hoc
pojfet obtinere ličen tjam , nonfolum fe ei inutilem redde -
ret }  fed etiam to ti mundo.  3  '

[ 2 * *  Vnde idem 1, metuensne fua contincnUanUirn in-»
continenUaimputstur >an in motiajlerio debeatperfeue->
rare } a nohti confilium.pofiulauit .]

C A P. X V II.

Vkormaritumprofejfum repeterepoteši, non objlante
licentia profiten di> ab ea metu cxterta,

Idem.

A Ccedens d  ad prsefentiam noftram I. mulier pro-
pofuit: quod cum V. vir eius eam fibi matrimoni$
copulaftet, volens tandem idem vir habitum adfumere
monachalem , poftulabat humiliterab eadem vttasn
pio propofito faučret ipfius, qusepropter multa ver-
bera, & aliagrauamina, qua dičlus vir inferebat-eide*
fe ipfam adferens dimiiTurunijadnuit votis eius. Cum*
que idem vir in domo de Vader. e  C iftercien.ordinis
religionis habitum adfumpfilTet, mulier in domo mo-
nialium,nullo ibi habitu religionis adftimpto,vel voto
conucrfionis emiCfo permanfit: procefifu vero tempo-
ris, cum idem vir ad feculum rediens religionis habitu
reliquiffet, eadem mulier fcinftanterabipfo petiitre-
adfumi: f [} ZP‘1’’]  Quocirca diferetioni vcftra man-
damus, quaccr.us fi res ita fe habet, dičium virum,vc
eam recipiat, eiq; adfe<ftum exhibeat comugalem,adT
pellatione rcmota,eogatis.

[ l Ipfe illam recipere penitut contradicens , prat er Ver
bera-quibmfivpe aj)ecit eandem, fibiplurima eonuitia. &
gr au es iniuriasJrro gauit.  ]

CAP.- XVIII.

Vxor profifli>qu* dedit Viro licentiamprofitendi , non
compediturinpredi relioionem , fi contintns eft, &
fhjpečli.

- - -v  " . .  .--

a rudien.al.Barrubabrund.  b Cap.^.eo. tit.in

).compil. Vt de Scotum  4 . fent. di(i. lj.q. i.art.^.circa fi¬
nem.  c %A.l.ita : quod Ji non fibi eadem mn lier , &C*
d Cap.Vn.eod. tit.in ^.compil,-  c P eiider.aLFai:**-
aLVe/ids*.  . £...- v *

47i Decret.Greg. Lib. III. Tit. XXXIII.

eidcm, qtiodin hofpitali pr*di< 9 o cibisa<ilibicump°f'

Innocentim * III. epiftopo detano &

thefanrario Linconienfi.

Q Ignificauit b  nobisA.mnlier^uodcumipfaF.vi-
O ro fuocoram dccano S, c  Quirici, vices arcmepi-
fcopi Senon.in hac partc fungentc licentiam conce (Te¬
lit religionem intrandi, continenti* ramen voto eide
Iniun&o, & recepta fide ab ipfa, quod perpetuo conti
neret: idcm decanus poftfaftam profeflioncm aviro
predi&o in monafterio, in quo habitnm adliimpfetat
inonachalem.adferuit ipfam debere religionem intra-
re, quanquam idprimo non cxprefliiTet eidcm, & hoc
expre(fo,il!i d  licentiam non dcdiiTet: & infra. Quo-
circa mandamus, quatenus, fieft ita, S: eft tališ *tatis,
de qua fufpicio haberi non podit, ipfam votlim conti
centi* obferuantem, incrarc monufterium compcHi,
con permittatis inuitam.

CAP. XIX.

o 4 dultera v p,im maritua reconciliare non Ynlt,adagen
dumpcenttentiam, in ulično clauftro collocatur.

Cregorius I X.

G Audcamus e  in domino: & infra. Mulicres ve
rb, qu* reličto maritali toro, lapfu carniscecide
runt,fi mariti earum a te diligenter commoniti, eas ad
frugem melioris vit*conucifas noluermt recipere,p-
pter Deiim , inclauflris cum rcligiofismulicribus ftu
deas collocare.vt perpctuam pamitendam ibi agant.
CAP.  XX.

Si coniuger fe adinuicem abfohierunt continentiam
promittendo , {fr vterque vel aliir (o rum religionempro-
fitetur, alter altenim repetere non poteši,

Idem l.moniali,monajlerij de Planda.  f

D Vdum a C. laico g  mota conlrate (quamvxo-
rem fuam dicebat) materia qu*ftionis ,R. fančl*
M.in cotnef diacon. cardi. dedimus auditorem. Co-
ramque>diftusC.conqucrcndo proponens,qucd in-
debitc recufabas eidcm (cuiiis vxoreras pcrconlenfum'
depraifenti,&carnis b  copulam fubfccntam) matti-
monialitcr adhatrerc, te fibi reftitui poftulauic. Ad
quod fuit refponfum i qubdipfeproanim* (uatremc-
dio pura , & fpontanea voluntate prafentibus duobus
religiofis facerdotibus, & adhibitis quinque tellibus
fide dignis,omm iuri,quod in te habuerat.renunciauit
omisino.refignando illudin manibusalterius cxfacet-
dotibus fnpradiais.ouiin perfonam ecclefi* refigna-
tionem huiufmodi rccipereprocurauit,&qnodidem
C.fecaftitatcm feruaturum promifit, pauperumq; ho-
fpitalis.de Ponte obfequio fe deuonit /promittens vo.
to folenni omnia, & fingula fupradifia . & tribuens ti
bi licentiam, ad monalterium tranfeundi: te verfa vi¬
ce limiliter promittente.ac tribuentcillilicentiam , &
ius q uodlibct refignante , ficut fc*c omniadicebantur
per publieum inltrunientumeiTeprobatamamiB.no-
tarij Aretincnfis i  confeSum. Vcrum pr*nomina-
tusC.propofuit,qu6dcafu amiifo inftrumento \  pr*-
fato, illud in prima perlona, quod prius erat in tertia
iničrtis pluribus in vnoaliter,quam in aliofuit ab ipfo
formatom : & cum tibi iratus fuiflet.ficut verba &  ver-
bera indicabanc, nondum calore iracundia- quicfcen-
tc, quidam ipfum deceptorie allcxenmt, proponentes

fetvti.acpropriut* retinere, prsfatoB. fibinihilon |! ‘
rus promittente, qnbd non folum ardorcimfedtiu*
appetirum libidinis extingueret in eojem : propt«
quod quicquid in bac parte fcciffct dignofeitur:ira-
tus.iedu&uspariter &ilUaus, & fubfpepromiffionist
ac fub ea conditione vel modo, (i pofiet continentiJ*
obleruare: aflcruit n  afefaSum. Sedadiftarefpon'
dcbaturecontra,quedan tabellio in tertia perfonab'
ftrumentum conficiat.vcl in primaldumniodononfl*
tetur fubftantia veritatis) nihil intereifevidetur. h'
fuper quamuis aliquando fpes men>oratoC.dataf“'''
fet.per quam ad hoc (e propofuit b  induauni,eot<'
men tempore,quo talia fafta fuerunt,purč.fimpliii ,rtl
ac voluntaričproamoreDei, & remedioanira* M
Tolummodo ad votlim &ad alia fupradifia noto* 1
proceflifle : c  propter quod d confortio Teculariu* 1
hominum debet difcedere, ritamquemutare.cilii'"
illiusaitatis eiTe proponat, vt fine fulpicioneincaa"'
nemi* non valeat in feculo remanere. Nositaque^'
bito F.N.confiho, te abimpetitioncdidliCfencen" 1 '
liter duximus abfoluendam ,perpcuiumillifupcrb ,f
filentium imponcnces.

CAP. XXI. ,

Brone cšl.fed per aharerba poteši jicfnmmari:  f'
fentetiam dinortij, qno od torntn latam ob fomicatiin**
Jpintna/em mariti, poteši vxor liber e religittitminltf 1 '
Idcm.

M Vlicr,qu* in fide remanfit, poteft nolenie v> r *
qui ab infidelirate rcuertitur,propterqua”'*
to loerat iudiciocccicfi*fcparnta.ad religionem l*
reconuolare.

a Honoriur tertiur.  b • Vide fudouic. Rj>tn, fing.
Cj^.vtin meo C.incipit:Hisfv.mvtin materia.  c Sini-
riati.  d lili fcilicet Tira.  e Vide Ittdouic. Hom.
Jh.pn 67.0.Yl in nojlro Codice incipit, nosfumuoin mate
na vide tn fr.de atUtlteriit.  f IHonca.aLPlenta.  g Vi¬
de Turrcoemiia »■ fape citatum, & Scotta*  4 .fent. dijl.

z~.rjn.ep ;. trta. ar: 4 &dif.  32. ijurcji.prima, ayt.t,.yi-
de Sylhefirr in ir. jt > .na, vcrlo rotiint  5. h Carna-
lem.  i ^freiim.  k Vide ihttrieum iioich. g? Gnid.
papx detl.Z^a.ii.iif :t f  r u jri: a KI in catfa.

DE C O

N VERSIONE i

inliJclium.

i»*

T l f V L V S- XXXIII.
CAP.  I.

Konpoteši tjnio illam habere in rxorem,cnietioitti l

occtdit machinatione ipfiuo mulierio tfeciu fi finem*
Hatione, It tšlpulcber,(f  5 ueiidianiu taftu,

Celcftinus III.

Audabilcm :(&infra.) e loterrogafii^^

L

raccnis,qui dum in captiuitateeflent, q' li

_ dam Clirillianarum virosearum infidiis*.

chinatjonibusocciderunt.vtrum^uiapoftcapCP r

ad fidem Chriltianam conuerfi funt, eas de
fint/accipere invxorcs: veliiduaerint.conieg^
teneateoriindetti- Hic Triburienfis g  concili) rC n
contenti fumus, adfcrcntisqubdfi in mortemip“ ^
malitiosc fucrint inachinat*, licet earum ftudio a


dem acceiferint, nec tamen eis adharere debenii
funt.fi adliaferin t etiam tolerandi, cum tale da" 1

Adho? 5 '-

tali lucro ecdefia coaipcnfare non velit.

raceni quidam , in beiio funt Chrillianosintertt .
notati, tSe  Cbrifiiani finiiliterSarracenos: P 0 *' c * n b<l
Sarraceni ad fidem conucrfi,vxoreseorum,qn oi  j,-
licertamineocciderunt, fibi macrimonialiterf 0 ^^
runt, & idipfum Ciiriftiani de Sarracenis
conuerfis ad fidem fcciirenofcuntur^iiip 0 )' 1 ! 11 ^;-
priorum virorum mortc compercrint b  ver! [a
uortium conflanter expofcunt. In his igi' 11 ''^-
_- ... --

a Al. it st : it (fr ru it ejfe ftčhtm.  b
c Fide l. c:nnplurcj.§ locdt6r, jf.loc<t. d  ^
tum l/b. 4- fchtrnt. Diji. \y. ij-Hieji.pnma.trt- 3* c  fi'
eod. tit.in 2. compthuit/.e.  f Vucert\
de concil.TriUurienfe  , cap.  40. &cap.yft» l f ’
hacc. eadent\ctbii.  U Compc/iant*

jffc


473

demus,quč>dci!m tales non procurauerint viroium in-
teritum defunftorum , matrimonium i n cer huiiifmodi
ptifonas licicč poteft comrahi, & taUcercopulaci di-
aortium ncqutunt poflularc.

C A P. II.

4-7  4 "

to vica- fui tempore vnipaupcrum Chrifti (dunimoiio
ad hoc fus facultates fufficiantjdehear prouiderc.

[ r Ef bo nam focietatem foruarent.quodvterq 1  fo tičita
menic reuoluenx,ad vas acccjiit , vi Ji bi nojirumfuper boe
confilium ap eriremut.]

De voto,&voti redemptione.

Sialterinjiddium coniuvum 'venit ad fidem  > alt ere re-
toMente ininfidelit arls evrov e-ocammunaproles adjlgna-
conuirfio.

Gregorius IX. uArgcnttnen. epiftopo.

E Xliccris a  cuisaccepimus,quod quidam de ludai-
zs b  cscitacis errore,ad Chriftum verurrs Iumen
vxorefua inludaifmorelida, in iudiciopo-
^tauiunftant<.'r>vteorum filius quadriennis adligna-
rc;i »reidem, ad fidem cachoUcam, quam ipfc fufcepe-
^bperducendus. c  Ad hoc illa d  refpondit, quod
Cu <i>pneradhuc infans cxiftat,propter quodmagis ma
tCf noindiget fo!atio ) quani pacerno, fibiqueant;e par-
^lonerofusjdolorofusin partu,poftparcum e  labo
tle ^isfuifle nofcutur,nc f  exhociegicima coniimčtio
^''b&faiininas magis marrimortium, quam patrimo-
j! Un ’ nuncnpctur, dičhis puer apudeam debet conuc-
! . enc ius remanere: Sc  infra. Cum autem filius in pa-
’’ ls poteftateconfiftat ) cuiusfequiturfamiiiam,& non
atr iS) & in stare tali, qui$ non debet g  apudeasre-
3 t ie r ep er fonas, dc quibu$ poffitelfe fufpicio, qtibd
^^»vel vitsinfidientur b  illius, & pueri poft trien-
r  'l^pud patrem, non fufpe.&um ali debeant & mo-
p ' :n Uterquc p u eri> fi cum remanere contingeret a-
1  eatn,poflet illumadduceread infidelitariser-
j e Cln: in fauorem>maximae fidei Chriftiana: refpon-
s ® 5  patrieundem puertim adfignandum.

D

t V O. T O, E 1  l/on

demptione.

R E-

T l X. V L V S XX XII11.

,,  CAP. I.

t th  po fini eleemofynia r e dimi t*** el in aliud commu -

4, ^"“"ttdchttfup erioru auBoritate,gy iufia caufa rt.-

'^elmutandi'

Mtxander III. lxonen.tpifcopo.

I k  peregrinationis votis.an eleemofynisre-
I 1 dimi poHinr, vel pro neceflitare in aliud com-
m utari. Refpondemus,quod abeius,quiprs-
3j; tl ^P eri Jec arbttrio, vc confidcret diligencius qiuli-
, >.i tl jj_*’ cr( °n*,& caiifam commutacionis : (cilicec>an l
f-otj ‘^'tate,feu affluentiadiuiriarum ,analiacaufa

5, .Pfegrinatio, an m  recompenfatio melior

r pcnfarer

Oeoma 8' s  acccpta;& fccundum hoc debet

■

papa votum vltramarinum, in hit maxime,
‘"'tilialate vouerunt.

Idem Kornicen.epifcopo.

fV; '"ds n  adnosR.narrationeacccpimus, quod
Stofi •"(' ' t ’ ut:c  conditutus Hierofolymam difpo-
C| lci: cuidam quoque, qiii fepulehruni domi-
j P n fuerac vifitarc,fidenj dedit, & fiiana reče-
fi iniucem in via focij fidelesexifterčt:
*;] Nos anteni ipfum a vo;o, quod in State
EVoliMte potius, quam exarbitrio diferetionis
vNci^oluimus: ita tamen, quod idem votum c-
'x^redimat 1 Sciuxta confilium o  noftrutn.to-

1  Tb,^.fent.difi. 19. 4.T, art.4.ad4.argum.

c  broducendm.  d jU.ad^ttodal.^rc.
c. ( .4c p er hoc.  g Debeata-

I ' t ’ t .iy C '  ^ injidiantur.  i Ipfam.  k Cap.  I.

' pott concit.Lat.fub .Ate.  f.;.

11  » 4 /. pepetnientit. Vide c.i.eod.
^l^l^f^tonc.Lat.par.^o.c.t^.  o .41.  y e -
•*.«iine/it obrn impuptiauit Hejhenjii.

CAP. II.

CAP. III.

T.x fola conceptione boni explicaudinon ebli^aturquis
adbonumconcepturn exequendum.

Idem magiji r o ^.deMandefore.

L iteraturam a  tuam:[ 1 &infra.  ] Ciini exqnada
minutione nimio fuifies mortis pauore perterri-
tu»,htc verba proculifti,Non diu hic morabor: propo-
nens in animo,quod religionis habitum efles aliqtian-
do fufceprurns: [ 3  &■ infra.]  Tibi igitur relpondemus,
quod H plus non eft in voto procen'iim,tranfgrelToriu-
dicari non potcris.fi non impIeas,quod dixifti.

[  1  Etprndentiam tuam iampridemfamareuelante,
cognouimua: &-falutitute tanto attentim confttleri rolu-
mui debemu* ,quanto perfonam tuam confideratione
bonejheconuerfalionir & vita feruentioria caritatia bra-
chitt ampleSamur.Relatum eB nobia exparu tua 1/uod.J
[ 1  Sed propter fretjuentes infirmitatesquxplerumcfo
vita diftriflionem impediuut , £?* cyuiaindiger.tibus
tranfeuntibuatt bofpitalem exbibes, pleraq s  Jblatia im-
pendif. cjuodconcepijli tlim in animo, opere non imple-
fii: ac P er hoc du bit at ne defatta fidcvetiin dijiričto de¬
betu examme comteniri .]

CAP.  I I I I.

Omnevotummutabile etijn votum religionii.

Idem.

S Criptur*: b  [ 1 & infra.  ] Ren s fračti voti aliq us¬
ten us non haberur,qui temporale obfequium in p*
petuam nofcitur religiomsobftruantiam commutare.
[ 1 Sacra tejlimonio declaratur quod fjiritualu home
'■ propejitum non mutat, cum pro falute animafutt vitli ut
alinuid meditetur. lnde eB quodveJtrbs iulUfpojiulatio-
nibus non indigiiaiiindulgemus: quod qui fepulchrnm do
mini vel aliorum JanBorum limma propofueruntvifita -
re, grinfirmitate vel alia rationabih caufa oecurrente ha
bitumreli^toniaaffumere , atefointervos Deo feruirtvo-
luirmt,lii>er'e ipfosfufcipere vale Mic.  ]

CAP.  V.

Executio voti vltramarini> auBoritatepapa poteB ex
caufa dijferri.

Innocencius III. Strigonen.archiepifcopo.

N  On eft c  voti dicendus tranfgrelTor, qui quod vo
uitauSoritate fedis Apoftol. diftulit adimplere.
Sanb fignificauit nobis rcx Hungaris, quod cum in re-
gnipercurbationc d  confilium & auxilium tuum fibi
fenferitha&enusprofuiire,vtiUtatieius non modicuns
derogarec,fiHierofblymam (ficut exvoto tetieris) re-
gno pergeres impacato: [1 & in fra.]  Ideoque manda-
pius > quacenus non prius iter adripias HierofoIymam
adeuiidi,quam regnum ipfum fuerit tranqudlitati pri-
ftins teiiitutum, vel fuper hoc reccperis ab apodohca
fede mandatum.

[ 1 Cum igitur immineat no bit de h on or e ipjitu regu f—
Patu repni Hungaria fobcite cogitare.  ]

CAP VI.

Icclefia compellit haredem laicunc p er excomntunica-
tionem, & bonorum fubtraBionem adexecutionemVoti
vltramarini,ddquodfe.obligauitpro defunBo.

Idem .dndrea duet.

a Cap.t.eod. tit. in 2. compilatione. Vide Kauarruno
inmanuali confejfarierum cap.11 rnon.l 6 .  5 . 1 -aii-
nonuperimprejjo.  b Cap.i.eed.iit. in i.compiiatio-
n e.  c Cap i.eod.lit.in \.comptl. Vide S. T h omam 1.  J*
q.lS 8 .art.li.  d Curbaiiont ■

j

475 Decret. Greg. Lib.

L lcet a  vniucrfis liber« m lic arbitnum in vouedo,
vfqueadeo ramen folucio ncceflaria eft poft votu,
vrline b  proprio 1'alutis difpendio,alicuinon liceat
refilire. Acccpimus G q uide m , quod ciim rcx Hunga
rije pater tuas agens in extrerms, votum quod vouerac
domino Hierofoivmitanamprouinciam in fortimanu,
humili corae viiitare, fub interminatione maledičcio
nis patern*, commiferic c tu* fidei excquendum , &
tu adfumpto crucis fignaculo, re id impleturu , fine di-
lationc qualibetpromilifti : [i(^/.] Mandamus,qua-
tenus poftpofitis c*teris folicirudimbus, vfque ad fc-
ftum cxaltationis Tanči* Crucis debitum accept* cru¬
cis exoluens , propoGtum itcr adripias,& humiliter^p-
requaris.Ne fi onus ribi a patre iniunčium,& a te fpon-
te fufceptum,occafione qualibec detrc&aueris : pater-
na te reddas fuccefiione iudignum,& hcreditatis cmo
lumento priueris, cuius recufaucris onera fupportare,
fciturusextunc anathematis te vinctilo fubiacere, &
iure quod tibi , fi di&us rex fine prolc decedcret.in re-
gno Hungarisecompetebac ordine gemtur* , d  pri-
uandum , & regnum ipfum ad minorcm fratrcm tuum
adp. poftpofita deuoluendum.

{] i Veritm eodem patre tuo fublato de mcdio,cum Hie -
rofolymitanum hoc iter te arripere fimulaffes , affumpta
peregrinationis oblitus y  quoniam cotra inimicos crucis di-
rigere debuer t u y in (ratrem tuum & rcgnu Hungana con-
uertijii aciem beVatorum  , & multa contra ferenitalcm
regi a m malignorum vfus confilio commijifh. Kos autcm
quos diebus i(hf a d pontifcatus officium licet immeritos
Vominus euocauerit y tam paciregni Hungaria:, qudm tud
Volenies faluti confulere , nobilitatem tuamrogamus &
moncmus & exhortamur in domino ac per ap.fi  j

Cap. vii.

Commutat papa votum vitram arinum mvi^ilias y ora-
tiones y & ieiunia tune maxime y cum cejfat caufa , qua in~
duxit advouendii y ita etiam , quedexpenftefiendain eun-
d9,morando y & redeundo^ntegrahter mittantur in terrd
fancld fubjidium.

Jdem Trecenfi epifcepo.

M Agnar e  deuotionis : Sc  infra.CumTrecen.ee-
clcfiacoatra libercatem ecclefiaflicam grauare-
tur,nec per alium quam per Campani* comitem in vl-
tramarinis partibus conftitutum eidem ccclefi* crede-
res polTe de facili fnbueniri, ad ipfum propoTuifti acce-
dere racin fignum peregrinationis & deuotionis ter¬
ra: Oricntalis crucem dominicam adfumpfilli: Sc  in
fra. Quamuis autcm audita morteipfius intentionem
tuam confpiceres iam fruftratam , noluifti ramen fine
conlilioapo. Te. ad propria remearc , fed ingrelfus vr-
bem f  inrcncionis rusepropofitum,ac llatum Trecen.
ecclefi* nobis humiliter expreflifti: f 1  fct

quidem rria prarcipuc ^ duximus in hoc negocio ad-
tendenda, quid liceat lecundum aequitatem, quid de-
ceacfecundum honeftarem, & quidexpediat fecudum
vtilicatem. Sane non videbatur contra votum licicum,
vtvenires,cu voxclamctprophctica:/> Vouete,&red-
ditc domino Deo veftro, Sc  primum ad confilium , fe-
cuodum ad imperium referatur. Sed nec decens vi¬
debatur, c um fit lcriptu in euangelio t :  Nemo mittens
mamim adaratrum,& reipičiens retro,aptus eft regno
Dei^Vc.Przterea non videbatur expedire, cum ex ab-
folutione tua fcandalum poffet laicorum mencibus ge-
nerari,diccntiu,vbi eft Deusclerrcortim? & hocexcm-
plo credentium , Te ad voti obferuantiam non teneri

a Cap.Z.eod.titJn \.compil.  b Propria.  c Com-
rnifit. d Vtde BaLinl, ex boe iure.jj.de iujii. & iu.vbi
docetan or ';ye gemtnra, Vel eloHione' fuccedi debeat in
revno.  c Cap.^.fod.tit.in  3. compil.  f Scil. l\omam
per excellentra/n^fed'jtts In ji. dan. nat.  g D;xitnu*.

h Pf*l-7y  i

III. Tir. XXXIIIL 47«

I Quodenim agitur a  a praelatis,facile trahituralub*

i dicis in cxemplum: iuxca quod Dominus inquitt®
Mofen in Leuitico: Si facerdos,qui elt vnftus,peccay { *
rit, facict dtlinquere populum. Verum*tansviiaf { '
ncfcentisdefečtus, atque canicies, qu* vix labcrcs^
dolores fuos tolcrare pofTunc, in contrariumalleg>'
banc,&eccleti* Trecen. Tufpiria,cui vinculopaftoraln
folicitudmis es ligatus,fine cuius adfenfu votumpe' f
grinationis emittcrc forlitannondebueras: &infri*
Ipfum etiam votum,quodex fui EbrmafanduiHj&i 10 '
neftum erat, ex perfona vouentis minuslicitumvrds*
batur. Cum enim iuxta canonica b  inflituta, dericu*
abfque fui cpifcopi liccntia peregrinari non debeat,^
epife^pus non minus,imd potius fediapofo. fitaiift fl '
člus,videri meritopoterat, quddahfquegcnerali, v{
lpeciali licentia votum pcregrinationis,qua te tam® 1
abfentares,cmittcre non deoeies:

Cum igiturin lege veteri, in quanonnunuspt'^ c f ,
ptum domini obligabat,quam votum hodieobligtf! 3
ecclelia,primogenita,qua» domino mandabanturon 1
ri,qu*dam domino rcdderentu^vtprimogenitaL^
tarum: qu*dam redimereneur, vt aliarum tribun 1 ®'
qu*dam commutarenturin aliud^cutprimogcnif 1
afini, qui pro oue commutabatur : ex hocadcen^
tes, quod votum comroutaripoffitin opusaliudp> £ ^
tis,non c  cur.antes,quod osloqucntiuminiquajolj
tur,dum tamen non reccdamus a tramiccveritatis»
illius aučboritate fecuri, qui cum audifTet a Jifcipl 1 ' 1 ^
Scis, d  quia Pharifari audito hocverbo lcaudal^
funt ? refpondic: Sinite illos,cicifunt, &duces^
rum : tibi pro te & famuiis tuis licentiam concedi^
votum peregrinationis talitercommutare, vte^r*
fas quas fucrasipi eundo,moranuo, &rcdeundo> at
rns,alicui religiofo committas in neceffarios vfu Jt  ^
r* illius fine deminutione qualibet transferend^
infra.Laborem etiam laboribusrecompenfesjfobf 1 .^
indando vigiliis.dcuotius vacans orationibus ? & 1 "^
iumis fortius tc exercens. Adhanc autemindulg cn
tibi faciendam fpecialiter nos induxit, quodcu |11 j l .
libertate Trecen. eccle(ia»per dičbtim comitem 1  ^
qucndam prarcipue votum peregrinationis
fublato demedio,quiaccffauere caufa, facild» sCC
potuit Sc  ctfečbus. ^

[ 1 Ko(i rum & jratrum n o JI r o rum ccnfikun^ .
notione yeqnirens,Ven. etiam. f.n. Senorien. arcaHp' ^j
met ropoli lan us Ji atu m Trecen. e c cl c)ia y  a c dt (J tndi* 4
ex abfentia tua incurreve poterat, fernel & i ttrH  y
fit as no b is li teras in timani t:propt cv quoddifyof uunili ^,
liber ar e cum fratrih us nojim-, a n cum eadem Trecen  •
fia mifericordiam faceremus te ad agendam

„ r te(i r
tudi nem rcmittcntes,an ficut cxvoto tenebarhttt ■
reptum p er f cere pateremur , Vir um borUnttAiny

tua,quam terr<t4rientahpenitusexpcdiret.~\ ,^(

[ 2 "Minus etiam votum illud tena onentdij 1
expediens , quxpluspugnatorum fabjidtum iji^ ( ^
corum quos & ojficium &dijfnctudo reddttinw e  ' r y
nijlerinm articuli uecejhtate rcqutrit ) quanmf ftr  ,<jt
bus tuis, & a It or tim terra iUavebemcnterindip* '
tamen iam impletum eHverbum Det diet niti  ■' ^ft'
ra,&nune eft,quando nec in monte l]oc } ncqf tlH  g
folymis adorabitis patrem. S pirit us findus edl y

eos qui adorant eum y in (piritu V eri tat c op*”*

re. Viden poterat quod non minus in eccleJM ^ (ll s
in Orientali terra proficeres pus orationibuf -jjt'
in bis qu<x pro libertate ipfi ufinjle ac bumib itr JJ f^S

a Vide .Alfonfum Cajl.lib.l.c. 8. de inf*

tione.  b Huc jpedant tr.tdita per G.Tbom- 1,

a rt.  8. E xo.  1 $. 2 z. Ku m.  3. & 8 . V cu t,:1 D (C  ■;  *. . $ 1

lxod.i6.Matth.17.  c Kec  d l»*»W

ne J r cisquia i  &c.


477  De voto,&voti redemptione. 478

ns\ (fpVttnam cum}vtoyfe montem pojfies a/cen dere y Vt
te tnunibu-s extenfis orante y lofiue pugnans dmalechitas
in oregladijfuperaret. Credebatur etiam quod terr<x 0 ~
ritntah magto accederes  , quodfi in tuio & ir or um clei -
(»rum procuratarih m fner.it imperfiurus , fiecuncum ali-
(kiid rdigifiji ar bi triu m tranifierretur in fubjlclium bel-
Ulorttm,  ]

CAP. VIII.

ImpediU ad.tempm exequivoiumvUramarinutn con-
udttvrdiUtio  , perpetuo vero impedito indicitur reclcm-
plioir, eo^HodmagM expediat terrafiančLt.

Idem Cantuarienfiarchiepificopo.

Vod a  fuper bis: [ 1 & infra.]  Qu*fiuifti de his,
V^jjuipro fuccurfu terr* fanda? ligno crucis aflum-
P^roprcrinfirmitatem vel paupertatem , vel aliam
Mam caufam votum non poflunt vtiliter adimplere,
bim linediftindione receperis in m andatis, vt eos,qui
(>gnum crucis aifumptum abiecerunt, ad refumptione
‘piiusj&eKecutionem voti compellas. Nos autem in-
Hoilitioni tu* b  talicerrefponiJe.qubddcbiIes&in-
°pc$magisillucindefedum , quam ad profedum ac-
c (duntjcumiftipugnare non poHlnt, &illi mcndicare
Co gantur, nili fortc fint nobiles & magnates, qui fuis
^ c umexpenfisbcllatorc.s addncant: vel artifices Sc  a-
gncola^nidelaboribus fuis,fibi poflintacquirere ne-
Cc flaria,& terr* fubfidia miniftrare: quamais non mul
llc alium,proptcr bieuitatein poflcflionum>& paucita-
minhabiiancium ibi fint opportuni. Vnde credimus
dminguendum in ter illos, qui temporalen* , & eos qui
P^fpetuara impedimenti caufam credunturhabere: y>
Pumiseft indulgenda dilacio, fecundis attremeftre-
'ktoptioiniungenda, ac rerum facultatc penfata, quas
P°irtint,aucquas faduri eflent expenfas, perfonarum
Petercacocr.penfato c  labore,in iubfidium rerr* fan
ctl tranfmictant,exeqHentcs peralios,quodper fe ne-
^'euntaditBpI ere. Rurfus inter illos, qui pro def nfio
terr* fen&* votum peregrinationis emittut,& cos
^•bus pro fetisfadione fuorum criminum ittrpere-
E r >nationis iniungitur, credimus diftinguendum : q>
J lrc *primospIus terr* fand* fuccurfus, & circa fecun
Oi pluslaboritineris, fecundum intentionem vouen-
^lpccnitentis debet attendi. Vnde ftquis hoc mo*
i| )v °ucntiiimeftinutilisadpugnandum, quamuis ha
‘ Mtadeundem, melius eft redimere votum , quam
Penfas confumere: quod & de pecnitente, qui pro-
. er debilitatem non poteft iter iniund* peregrina-
^'simplere, fane valet intelligi, non autem de illo,
^^^uisfitimpotensadbellandum ,potens tame
^ ^l(eundem): [ 2 čt- infra.^Dc  mulicribus autem
rin CCrt .^’ mus obfcreiaiidum , vt quse remanere noluc-
^ .> v ‘ r osruosfequantur :c*ter* vero (nififorte fint
I Jt U ‘ tes,c l uac  Feciim in fuis expenfis poflint duccre bel-
J^votum redimant quod vouerunr.
J^dapo.con/ulere Volni sit, quorum ezecutio fpeftat

t *$ : inm tiafiorale f. t.in Domino condemnamuf , fpe
• ffi i 1  ?kodper rejponjionem n o ji ra m m Ji ru bi ut J ea di li-

r 1

^ Su.j} er  hit autem dili<ien.r etl difivetio adhibenda,
prccio  , amore vel odi9 , fine occafiionc
ijii, n V <e  (ontra flilntem aninue , vel vtilitalem terr>e
Mij t  J*hbet ati e>i tet tir. vnde per viros religiofos ( p-
er. Jalto ri hmufimodi Volnmus promderi .3
y Qt  CAP. IX. .

Urn ydtramarinum certis c a jih us redimi & commu-
%° »on tamen peralium , qudm p er p upam  , Vel

ty eciali '^andtjjo. hocdicitVficjne ad .yfieaindo

a n ~ ' ' " ■ ---

f^jP^-^d.tit.in compil.

Idem cidem.

b

, - liifjmfiitioni tna

R ec *™pe>:fitto.  d Contiu* 3 enndcm.
^tinpL  f q  nfidiH m.Vimncj.prxter v (.ter;*

E X multa a  tu* folicitudinisprouidenti*: [1

Ex confultatione,quam adinquifitionem ti^am iu-
per negotio cruce fignatoruni olim edidin\us,viam in-
ueniftiad alias qu*fiioncs ? ‘& vtrutnquodin eadicitur
ius conftituac generale, vt pnflim praelatis quibuslibet
illos fceudum formam expreffam abfolucre liceat, qui
eo ru m- fu n t i urifd i dion i co m i (lijfo li cite req uifi ft i ♦ A d
hoc igiturrelpondemus, quod in confultatione noftra
ius edicur: Sc  licet ad quales, ad quos tamen b  fpe-
cialiter ipedet eius executio, nullatenus explicatur:
illis autem folummodo iiis hoc exequendum ineum-
bit,qu» fuper hoc mandatum receperint a fede apolto-
lica fpeciale. Sic ergo illi eft inquifitioni refponfum,
qua confequenter tua. fraterniras requifiuit,de auibus
religiofis intelligendum hoc elfet, vtrum fcilicet ibi
religiofi vocentur hi tantum , qui religionis habitum
fufceperunt, quoru plures idiot* funt & iuris ignari, c
a n epifcopi, qui ficut dignicate pr*cellunt, fic A reli-
gione debencaliis pr*emincre. nam ad neutros illius
cxecutio iuris fpe&at, nifi per apoholicam fedem cis
fpecialirer delegetur.

[ 1 Credimu* prou-enire, quodcum ad confultationes
tuas multipliceSi & frequenU:s re fjiondemu^ quod fienti-
mm ex rejpon/ione nojtra nouas elicitnsqu*jhones.  ]
Habiles ad eundcm 3  fen inhabilesad pugnandum 3 ji
fiunt jlren/ti confilio 3 V el milit es bcllatorespoflunt fecun*
ducere 3 Votum vltramarinum non rcdimnnt 3 b.d.*Abba 4 .

Secundo qu*fiuifti,vtrum quod dicitur, Si quis vo- %
uentium ell inutilisad pugnandum , quamnis fit habi-
lis ad cundum,melius eft vt redimat votum, quam coti
rumacexpenias,gencraliteraccipidebeat,vt nobiles d
Sc  magnates,qui funt confilio ftrenui, & multos fecum
poftunt trahere bellatores , an minores tantummodo
verbHm huiufmodi comprehendat ?  Verum fi adtupe-
riora oculum tu* confiderationis extendas, au*ftionč
iftam e  inuenies in ferie confultati#nis noftr*folu-
tam, vbi dicitur, quod debil es & inopesmagisin defe-
dum terr* fand*, quam ad cius profedum accedunt,
Scc.  Quamuis poflit f  aliter refponucri, quodnon
funt inutilesa&pugnandu, qui etfi per fe pugnare non
pofTunt,maturicate tame conlilij adeffe valent pugna-
tibus,& perfon* defedum per alios releuare: f 1  &j'~\

[ * Tertio quoque loco tua fi. requifiiuit qualiter mlel -
ligi debeat y quod de mulieribusfiubtnfiertur,vt qu<£ rema¬
nere noluennt: fiedviros fino s fii'quantur cuntej. C.eterx
Vero non fint diuites qu a[e c Htn in fiiirs expenfis pofiint dn
cere 'oellatorcs y votum redimant quodvouerunt: hoc enim
quodvltimo loco dicitur y  videtur tantum de vonentibrn
tjfie dignum.j

l^kores pojfuntfiequi viros vitra mare fi volunt y fiednon
tenentur y nifi &ipjxVouerini y h.d. */ibbas Stculm*

Qu»d autem luperius pomtur, muliores qu* rema-
nerc noluerint,&c.de illis intelligendum efle videtur,
qu* fe ad peregrinationis propofieum nullius voti vin
culoaftrinxerunt:

[ 1 £juodfic ej]e duh min non cx*(ht. £x eodem quoquc
Verbo dnu Viden quibufidiim> quodviris liceat m hocar-
ticulo fiin e vxomm fiuarum ajfienfiu Vouere pofje , a c perfi-
cere quod voucrunt. Ji d quod duitnm quod.  ]

Viri fiine. confienfiuVxorum emiitcre pojfkntvotnmvl-
tramarinnm y h.d.^ 4 bbas Si cul us.

In tanta quoq; neceflitatc populi Chriftiani, ne ter-
r* fand* impediacur fublidium,viri pr*tcr vxorum af-
fenfum, huius peregrinationis propofitum vouere li-
bctfc g  valent: Sc  quod vouerint,liberc adimpkro.Ve
autem confentiant, funtattentiuscommonends.

a Cap. yeo.iit. m  5. compil.  b Tanttimjnrne vetu-
jhpimo cxempla ri.  c Vide L  1. cum not.p er do Sl. C. de
inter. ma.inttr pupil.not.Eald.inantln.de mona. 11.'la.  r.
d jLlciiam.  e Di$be,ijla;x s  de e iti n v etn ju.  £- : ' -

g Valeajjt*^

479 DecretGreg. Lib.

Clerici tarujuam inhabiles ad pugnandum redimunt
Votlim vltramarinur»,nifi m certis cafibus.be c dicit . Alb-
bite Si cul us.

Dc clcricis a  vero diutimus refpondendum , quocl |
cam clericatus officiu eos reddat inhabiles ad pugnan- 1
dum, nifi vel confilio drenui, vel officio praedicationis
inltru&ui, aut magnatum finr obfequio deputati, ant
vfquc adeodiuitesfuerint,&potentes, vtin expenfis
fuisaliquo$ fecum duccre valeant bellaroret : magis
abeiscxpedit redemptioaem accipere, quamadvo-
tum illos cogereprofcquedum, fi neceflitas exigit, vel
vtilitasperfuadet. Hacautcm de vouentibusdicimus,
no« de his,quibus laborperegrinationis in poeniten-
tia eftiniun&us.

CAP.  X.

jQuiVouit religionem ingredi\Jivoto non completo fat
epifcopu s: Ytnu.ncia.re debeti &VotHin implere. Siccotn-
vtuniter fummatur.

,  Idcm.

P Ertuas h  nobis literasintimadi te in Gratianopo-
litana ecclefia fufcipicndi habitum regularem vo-
tum iolennicer emififle, & podea promifific in manib.
prelati eiufdcm ecclefia: te intraduos menfes poftqua
ab apodolica fedc redii(Tes, votum quodemiferas im-
pleturum, Cumque termino ipfo tranfa&o non curaf-
ies,quod voueras,adimplere, tande exiftens votitraf-
greffor, vocatus fuidiadregimen ecclefia: Gcbennen-
lis,& infra.Nos igitur tuat diferetioni confulimus, vt fi
tuam fanare defideras confcientiam, regimen refignes
ecclefia: memorata^acreddasaltilTimo vota tua.Qubd
ficapitulum Gcbcn. ecclefia: te podmodum canonice
duxerie eligendum> elečtionem rccipcre poteris de te
fačtam.

CAP.  X I.

Prelat to etiam pvofejfus pcteTl*votumVltramarinum
tmittere , &in fuosvfusvi^ejimamprouentuum ecclcjtit
conucrtere.

Honorius III. Haresben.  c Ber.gad.
prapofitis.

P Odulaftis a nobis,an d  vobis profeflis ordinem re¬
gularem , quorum alter cruce iignatus eft, &reli~-
quus charačterecrucis defiderat infigniri, liceat vigefi
mam prouentuum ccclefiarum vedrarum deputatam
fuccurfui terne fan &ae,dcferre vobifeum : [ i ^ infra.]
Diferetioni vedra: taliter rcfpondemus, quodfi eccle¬
fia: vedra: per abfentiam veftram enormiter non Isdan
tur , & vos vtiles fueritis terrae fančl* verbo pariter &
exemplo,(qu©dconfcicntiaE vedra: duximusrelinqucn
dum ; dimiffis procuratonbus idoncisin ccclcfiis ve¬
driš, poteflis <5c  tene mini votum peregrinacionisim-
plcre: &ficpoted ift vfus vedros trannre vicefima ec-
clcfiarum veftrarum terne fančlar fubfidio deputata.

[ I Vt per vos proficiat terne i Hita fuccurfui, qui parati
' ejitf perfonas v eft ras expouere feruitio lefu Chrijii, pr*-
fertim cummulli exemple amulationis laudabilssprouo-
catiad currendum poftvos laudabihter accingantur.Pr*-
liaturi p ra: litim Domini centra gentes. Quiavero libera-
iioni terne tUius to tis viribus afpiramus.]

DE STATV MONACHORVM,
& canonicorum regularium.
r z r. xxxv.

CAPIT.  P R I M V M.

Vicccefanttt non debet molefare monajleria , pr/eter-

a Ve materia huitt)4).&.citrclcricti &.epiftopitptt-
gnarenon liceat. fide B.Tho.  j.j. 4 . art.i.  b Cone.
Tnd.fejf.14 ttt.de reg.cap.j.  c Hareiberien.&Bere-
gaden.prapofttie.al.Harejlien.Tf. Vtregandenf. al. Hane-
ncnf.O- Btregabenf  J Vt rum.

Tl

III. Tit. XXXV. f

quamprocaufa correclioris: nec tis

Gregorius archiepifcopoKeap 0 ^  • fr ^
Hedolius : [ i &j.  ] Alicui n*on*‘ C £ j tl nd>^'
tu,nccpresbyteri tui,praeterciilig en  < - u idd'

1  plinse,aliquid moledi* inferatis-^ u  - n( jic*'

liepro diuerforum deuotioneaccefrei'd> v °., uS  deb c . at
re x  dim e tis. Gum monachis fibi Cera** 11
proficere, quicquid a fidelibus taliter °, „ 0 b'tfW

[ * oAbbas monajlcrii S. "Martini P et i{° r ' n  fonto^  ,
nuationc fuggefiiti babeturinptbdi^*
dam "Martini ex ciusVoluntate decejft r6nt ! U f ja bift r(  /„  ;
amabbatcm^monajlerium  > in quo r»on* cJ  a fiPt tr '-.  I
b eantiCo nji ruxi(fe. Et quia id in h ono rerti
poftolorum principi*, S.drchangd*P°f ^
di ItEli o nem tuam prafentibm apicib. p

dam,qnatcnu* adpra:d.locum cumf*y u  ■ tfirnft. uf
ter accedas , venerandafolennia dedteat 1 ** >

Etquotiesneceffefucrit , dpresbyterti ecc _ e . t , fr an^
fanBo deferuientib. celebrentnrfecrifi'
firum,ita vt in e o dem."]

CAP. I r *

Monachi non

mo. Si pro monachatu altqutuaen»  > • rej.}# fu-J
dinibus prohibetur: & yectpi* nS r.^liCtd 1  lA
hocfecundo. M enači j  us habens p fl '

utre*

rorcifS

: debentponifirtl^P^ffnf^

\chatu al:qatd detttt> » /nftl" fr
noejetunao. mortacuue  »/*«/*«-r iftu'

batis.ab altan s communione revnou^ ■ f  j )0 ci

ba.tis.ab alt ari* communione rernoutftf • &
fepteltHra &. fratrum communione t r,u f%
pecunia co nfer tur pro babendo altqttod Jnf

fterio,danr recipiens dcpontrntnv-bocf 1 ^
nb us conuentualibus per e le M ion cm inj **** 1  a

mo u e udi fine caufa raticnabili: & ** ca J?,
tria ponit cx eni p la.boe dicit , cetnptthtn

r J

rnpm.rjuv,  r._

I^coiicilio Larcranen. c
Onachi non d  precio recipiancui i" „(£*'

■ ...-rranturh^f';^

M

guli
ponantur

l necpcculium e perm fcU „ H »-. ..,c^ h)
per villas Seoppicta pet?  onU e»t*<’lul»r £i ..,
inturecelefias/edin mal °^r,,liinte rlt  o c ti<’  s


ptil.uiu, .vu......_ j ct ..

liqnibusfratril>usmaneanr, necfoJimr^ »tiii'-'

m '"-'r P irii:ualiumIioftiumcon(Ijau*^L i . ()(r i(.

- " j: .-v- -

mineš (pintualium noiuu— ia cun-'  ,„ 1 »'.,
lomonc / dicente : V* g

ell qui fubknet eum. Si fl u  - rf 1  ^

dat. Is vero, qui eum h  recep , .;iTD r  .1

mul&etur. Qii
te futriteipro

communione remoucatu

dverbpeculiu^

i n ..unaaadmi n f r

altaris

Jrat‘ 0 *

'non.f"


crtuiv'«'-"- \'onČ“~  *•

peculioinuentusfuerit , ‘« ati . ct ,ccip‘ uS

oblatio proeo fiat,nec’" -r lS  pr*« 1 ?. C T ,C ‘ ./

quod etiam de »niuerfis * tt  n ol, pi . io r <V
ri. Abbas autem,qui lft ‘. ° rfuru* 1,  £ d

ficij fui ia&ura fe nouer t ■>««■ u>"

que reiiobedientiaprccij dou.ic<o n «„" ■ 0 £zfl [ Vr
aJiocjuin dantes & nccipiencesi m[ nl  cC \eft iC<>
ZlaZlico alieni. Priorcs autenieu r,,in  r or utf c !;p l

iialticoauem. n, w .. .
tualibus per clettionem capi: ul«r“' &
e fuerint in/Iituti.nifipro mande • Jt>\
i non mutentur, videliccc \ „Uquid Ji>?‘

incontinentervixerinc,  aut tale l /
■■  .-^videant^-^^io' ^

nincoiuiia.uv.

P r0  -"f.officij £0,,C1

neceffitate niaioiis
transferendi.__

a Hi c in quibnfdar» ‘‘“'j,* 11 '

MnMreacCont^Uf^A^

:- M '' Alt


b Cap.l.c.ttt.i” it y

Ut.rib Mex.ycap.t0. ; h ,.V.A’AA
e Ideil.proprinmfff l  i ,

»f.  4- S "'• .f ut ^ °  C A

Mata: rtr,del. ff

k

prejftu

t.eccltf.

+8l

De ftatu monach.&cano.reg.

48 2

CAP. III.

^?cYctetif' f >'v t feruentregulam fecundum pri -
«4. a>n * * n ftitutioMCm hoc dicit pftmo. Ut domu* religiofa
ttftrcienfibtu , eorum moreš fernai e tenetnr.
c  * lClt  fecun do.

Alexander III. ab bat ib us & conuentibu*

Cij ? ercicn.ordini*.

|)Hcolentes * qualiter ha?e fun&a plantatio : [ 1
^ Dolentes dicitruis, quod etfi non ab omni-
l  ,n cque in omnibus, a plerifque camen Sc  in pluri-
5 >ab illa fan&ainftitutionc dicitur declinatum, in
'^m,vcaliqui exvobis patri*inftitutionis obliti,
^'"»ordinis veftri rcgulam villas,ccclefias,& alearia
j J•. k fidclitarcs b  fthominia benigne fufcipiut,
l 5 *arias & tributarias tenent: [zgrinfia.]  Ideoq;
q Cl bus & monkis exhortamur, quatenus dom us ill*

' * * primafuiorigine in ipfo ordine funt fundatse,
f ° n ^irutiscerininislintcontenta : [ 5 &].  ]Sienim
I originalibus onlinis inftittftis, adeomunia vo-
ptisaliorum monafteriorum lura diuertere, opor-
l t voscoremuni iure cenferi: quia dignum eft, vt
ji' 1  It mil e m cum aliis vicam fufcipiimc,finnlem fentiat
^j‘ e gibus difciplinam. Caeteriim domus illje , qu* de
•' ls  mftitutionibus ad veftrum ordinem fe tranftule-
^»vcftrisomnino fe fatagant vfibusomfirmare, &
J^ispeflelfionibus, velcciam commutatis, quasin
lt «tio veftra non recipit, c  fic fe ia omnibus reli-
P°ni vcftracoaptcnt, vt qucmadmodum gaudentfe
n  ^cictatcm ordinis, & habicus identitatem adfum-
j ,s )ficetiam in paupertate fecularium rerum fe lačen
r  veftris inftitutionibus conformatas.

.Vhci^hac viti* frufHfera,ka:c deni qu e vin e a. domi-
‘**bb* 9 th fub primis ordinisvejlri pri o rib us puP.ula.uit
vpdmites longe lateq.producens admortiferapeUenda


' C  / J w

' lr >t^uaqueVenena flore*protulit, <£r odorespro vigili

r,f ' oditi cujhdiatis^eorum in omnibus adhrerere vejli^tt *,
y ^uos-cooperante domino indeferto mundi buiu* fos
k,tt fino<U p lan tatu* esl honejiati *. hi* enim paupertatt*
tiht( ntinumeri* optimum ponentesin paupertate prin~
f 1 **^'uifufjicientittaffecutifunt complementu ena-
* tc defia ClareuaUenf. epifcopts &prelati* acceptt *, ac
** n H>eduregum&'principum farna meritaglorio-
fnc autem qttod.~\

1  omne pudtnm adbibent , vt termini eorum dila-
Aterrit^auerum conuerfatio in c a lis debet ejfe.La-
hinc ordo penit us <fy»viciatur , ncc efl hacmutatio
(xce (fhfed poti us de dextera in Jini(l ram, qui re
t H  ° t[ cu ^fub panker tati* babi tu Deo mili tar e decreu.e■
nt yHe^ociis denuo feailaribus

J^ttbalips

Jot,

\phceniur. Indeeslq<¥
qui fon* funt^contentiones liti^ia fu-

abbtUibns in caufisfo renfib us ocaspatt* <£?

lnc ommif vs domibu-  -.' ' "

P^° nei b : itnr ebaritati* y ma: . t . r ..

t k/  ^ ctt ' & cupiditatis conjorttum mji 1IL1 reflnnga-

& tepor ordinps & dif-
maxime paupertate chantas

e ^ lnt nrori ^ nat * ea mantis extendcrc  , qtise
K  * 0r '^ amperi culi* mulips^g^ detnde Jine crimmi-
mA goaconftfione non potentni r e tiner e.

*  CAP.  I I l I.

* Yus canonicus-,qin non rejignauit proprium in
dfbet in ccemctcne fepeliri : & Ji de facl o fe-
faijf Hlt ityi dc debet e xh um ari , fi Jine ft an dalo f eri

Clcmcns tertius*

rt c ] ? ' e °d. tit. in 1 . c trn pil.
m,l «u>han 1

b InVnoretuPijli-

liori it  * cT\ t,UX  & ohe ' ra f u ftipt* l >‘ t  > C"C. m a ho
"dih  ' ' Ai  ** & b o mag/a fafcep e ra h t

S Vpcrquodam canoftuo regulari, a  qui in articu-
lo m o rti s agens,licet a priore fuo commonitus pro¬
prium,quod contra rcgulam Iatenterbabuerat,noluit
refignare: & fiediem claulitextremum, Sc  fuit intera-
lios fratres traditus fcpiiltura*: ] Inquifitioni

tu* taliccrrefp. quod ille canonicus non tantum fuit
Chriftiana fepultura priuandus, verum etia fi fine ma-
ximo leadalo potuit b  fieri,de ipfa proiici dignus eft
ecclefia. Hoc autem cum forte contigerit, in fimilibus
eft agendum.

£ 1 Kos duxifi neceffaric rcquircndos. jQuia vere te
ignvrare non credimtt*,qHid de talib.in regula beati ^iu-
gu ftini habeatur J}atutum,tcr quod idipfumin Latcranert
Jifynodo con Pet inhibitum manifejie.']

CAP.  V.

Canonicus regularis potef prxfci ecclefia: paroeciali e-
tiam feculari , fed debet hab ere focium fui ordints,fcom-
modejieri poteji.

Innvccniius lll.plrbaMofrafti Gauinij c .

Q Vod d  Dei timorempic oculis habeas,exfru&i-
bustuis^olligitureuidenterjcum opera-, qu* fa-
cis,teP.imonium perhibeant veritati.Sane quonda defi
derans ad frugem melioris vit* tranfire, ofiicium ple-
bani refignans coram fratribus fandi Vidoris Bono-
nien.promifiioncm de tua conuerfione fecifti , neque
profelfionem folennem emittens, neque habitum re-
ligionis adfumcns: fed parozciani plebis eiufdemad-
tendentes te laudabiliterprafuiiTc, aFlorentino epi-
fcopo impetrauerunt , vtminiftrares ibidem.hoc e-
tiam P. presbyter cardinalis tune Apofto. fed. lega.
proponitur adnuifle, quod lamdifti parosciani a no-
bis ratum haberi e  fuppliciter poftularunt, przfer-
tim cum de licentia prioris fandi Vičtons nofcatis ha-
čtenus id fecifte. Licet autem in Lateranenfi conci-
lio f  demonnehis caueatur, ne fingnli per villas &
oppidaper quafcunq; parcccialcs ponantur ecclcfias,
Sec  quia tamen iftud de canonicis regularibus (pecia-
liter non cauetur, quia etfi a fanftorum monachorum
confortio non putentur feiunčri, regul* tameninfer-
uientlaxiori, Sc  per antiquos canoncs , etiam mona-
chi poffunt ad ecclefiarum paracialium regimen in
presbyteros ordinari,ex qtiodebent pr*dicationis of-
ficium ^ (quod pnuilegiatum eft ) exercere: fio an-
nuendum duximus poftulatis, vt exercens plebani of-
ficium, ficommode fieri poteric, vnum canonicHm re^
gularem tecum habcatad cautdaiji : cuius in his,qu*
Del funt Sc  regularis obfcruanti*, tam cofortio, quam
folatioperfruaris.

CAP.  V I.

Vrimo t ra fiat dc rePibus mon ach ovum.S ecun do de ab •
dicatione propri etati*. Tertio dcflentio. SJtgario de cibi* ¥
SJuinto de offais in ge n er e & in jjj ec/e.

ldcm abbati & connentni Sublacen.  b.

C Vm ad monafterium S ublaccn. i Sc  infra.Firmi-
ter inhibuimus,ue quis de caicero monachorum li
neiscamifiis vteretur: [ 1  &  »>//>•*.] Prolubemus quo-
quo diftride in virtire obedienti^ fub obteftatione di~
uini iudicij, ne quis monachorum proprium aliquo
modo poHideat : fed fi quis aliquid habeat proprij, to-
tura incondnenti refignet. Siveropoft hoc proprie-
tatem ali«]Udm fuerit deprehenfus babere : regulari
moni.pr* lia dc monaftej io expellatur, nec recipiatur

a Cap. 6 .eod.tit,in l.compil.  b potuerit habentve-
tujliaics.ffuf.d f c  n es ti i ji* Ut. c Gauini.nl. G rauini.

d .Qtp.  1. eod. tit. in ].- ompil.  e Jirnpliiiter.  f Co;:f.

* r  b %^lex.T,,cap.\o.  g Conc.Triden.ftff.y de reform.

lat.f.


’& >ie  deeflm ommb

T l *njis.

u*,& quidj\t lio.ninia  , ex~

Heiepit.

a p. 2. ^ felf. i+.dc refirm.cap .4.. vbi multa Valde v tiha
l de pr,idicatio:. js ojficio.  h al.abbati Lublacen.  i Cap,
1 i.eodern itt.in \.compilatsončil, f riden fejf 2ytit. de reg.
» cap,  1. £7. 2,

43? Decrct. Greg. Lib.

vlteTius,nifLp«mreat fecundum monatncam difcipli-
nam: Quod (iproprietasapud quequajn inuentafue-
ricin mor.te, ipfa cura eo in fig n um perditionis extra
monaileriu in fterquilinio fubterretur, fecundu quod
beatus Gregorius narrat in dialogofe fccifle. Vnde li
quicquam alicui fuerit fpccialicer deftinatum , non
przfumac illud accipere , (ed abbaci vel priori , vel
cellario afftgnetur. Inoratorio a  vero, refečtoržo &
dorrnicorio continuum.femper (ilentium obferuetur.
Inclauftroquoq; certis horis&locis fecundum anti-
quam confuetudtncm monafterij laudabiliter obfer-
uacam.In refečtorio b  vcrbnuliusomninočarne ve-
fcatur.Necin quibufdam folennitatibm(licut aliquan-
do fieri confueuit)conuenrus exeat cum.abbate paucis
ibi reličHs,vt excra refeftorium edant carnes: cum illis
dieb. pracipuc regularis difci plina (it ftudiofius obfer-
uada. Sed nec exrra refe&orium:ni(i in infirmitorio e-
fumcarnium credanr (ibi licerc. Quanquam ex indul-
gentia polile abbasinterdum aliqno> fracru,nunc hos,
nucillos (,put necefliras pollulauerit,' aduocare,ipfof-
quefecum in canvera lua melius ftepicnius exhibene.
Porro dob:les &infirmi, qui minutione indigent, vel
aliqua medicina,non feorfum in cameris,fjd omnes in
infirmitori® , qui neceitaria fuerint (ibi tam in čarni-
bus,qudm in aliis recipiant compc^enrcr. Quod (1 quis
corum debilis fuerit,aut etiam dclicatus,vt non poflir
cojnmunibus cibis e(fe contentusefic ei prouidcatur li¬
ne fcandalo aliorum,vc (i abbas vel prior voluericin
rcfe&orio rnifericordiam facere fpeciafem, cibura ali-
quem co-mpecentcm non anre iU-utn , fed ante (e fa-
ciec anportari, de quo ipfe illi faciacpitantiam pro fu-
ftentatiane naturse. Tales ahtem adagenda officia mo
n;ifterii deputeneur, qui (ideles fuerint r & difereti.
Nec alicui co.unvircacur aliqua obedientia perpetuo
podidenda tanqjiam in fua (ibi vita locetur, led cum
©portucrir amoueri (ine contradidione quald>et re-
uocetur. Prior autenv.pr*-eseeris poft abbatem po-
tens (it in opere & fermone , vtexemplo vita*, d  ver-
boquedo&rma:fratres fuos &jn(truere poffitin to¬
no,& a malo etiam rcuocarc: 2 .elum religionis habens
fecundum confcicntiam , vt uelinquentescorripiat &
cailiger,obedientes foueat & confortet. Abbas vero
(cui omnes in omnibus reuerenter obediant) quanto
frequcncius potcrit>(it cum fratrtbus in conuentu : vi-
gUemcuram & diligentem (olicitudinem gerensdeo-
mnibus,vt de ofticio (ibi commifTo, dignam Deo poffit
reddere rationem Quod (i prsuaricator ordinisfuevir,
aut contemptor feu negligens aut remifliis, pro ccrto
le nouerit non felum abomciodeponendum, e fed &
alio modo fecundum regulam caftigandum ciim o (fen
la non.folum propria , venim etiam alienade fuisma-
nibus requiratur. Nccseftimet f  abbas, quod fuper
habenda proprietatc poflit cum aliquo monacho dif-
penfare: quia abdicatio g  proprietatis, (icuc& cufto
diacaftitatis, adeo eft anncxa regulsemonachali , vt
cotraca nec lummuspotifex poflic ličentia indulgere.

[ 1  ^4d de f e dl um aut era fupplendunii

mixturam-r»iu4 molendini co/i c efilm a m p lio ra j>ro tem
jjore concejfun, ita. ta m e qnod ad HecefiituMm pauperum
Jubleuandarrij eleemofyna de cellario confe/at ur. Kos au-
iem prafaias ecclcfuts qux devici* fecuiaribu<r fuerant in
ben eficiu afliznatte, ad vfum reuocauimus irtfi, moru con-
cejlio?:em h o pitali* qua facla fuerat epi/lopo ^dnaguino

a In Codice Barbdn o rat orio, n tenonr eft čl o rio, &>c.
b dt&io vero deejl in antiefui*.  c fint  d aL Ver bi s
do čiri n* jr at res , &c.  c ?ide l carcerufr imilitef.ff.de
cujl.reo. f extir»et.  g de hoc articulo vide B. Tho.

2- 2.q:'*ft.SS. aitic.  II. črTurrec/ema. in cap. deillo cle-
rico  j i. dijlin eerdinav. Vr.pi. lib .  i. cont .; Ihp dum.

ca pit ;tl;  25.

III. Tit. XXXVI. 4*5

irritas deecrnentes, & fiatucntesne cuiquam tlteri#
berieficium concedantur , fed inf rman w dijjionatdi 11,
ecclejii*, prout ad necejliiates. in firma rij mapii no
expedire.~\  C A P. Vil,

leb;

Primi jlatuit de c one iliii rigularium prouinciali^ 1
rrandd jingu h* triennitfSecttndo moder Aturnuft
euečlionum & perfonarum.venientium. Teriiodi(f l,f '
de injlruSlonbu* & prafidentibu* capiiulo. ShiUfi 0  ^
tempere , qno durct capitulum , &quid ib; pet. Sip 1 '
to qnod obferuetur,quod ibifiet.Sexto de capitjdo ftf 1
ti.Septimo dc.communi vita ducenda. Oclauo dcvifi 1 ^
ribm elioendis  ^7* 1 p forum offcio. Non extendit ad(^^
mcos regulares. Ded mo prom det fiiperdi/tordiavifi^ 1
ru. Vndecimo bortaturdicecc/knof admonaftrriorM^
formationera. Duodcumo p rad pit prcteruos
compefciab ojjenfis m on ajte rio ru m. Et hacdittijiofilr
pro fummano-.

Idem in conciliogenerali.

I N (ingulisregnisfiucprouinciisfiatjde triennio 1
trienmumC/aluo iure dieecefanorum ponrificu)c°‘ 5
mune capitulum abbatum acq; priorum , abbat^F^
prios non habentium , qni noneonfueuerunr talt £l ^
pitulum celebrare: adquod vniuerd conuenianrp^
pedition m canonicam non habentes, apiulvniln 1  ^
inonafteriis ad hoc apnim. Hoc adhibico mod.*^ 151
ne,vtn»llHs coram plus, quamfex euedioncs & ^
člo a  perfonas addiurat. b  Aduocent anteni in ^

• "m

iufmodi nouitaris primordiis d nos Cilter. ordi.vic * 1
abbatesadpra dicandum (ibi confilium & auxilitim c r
por-runum , cum /in l  in Huiufmodi capitulis
dis ex longa confuetudine plenius inforinari: qui a  ^
quc contradidione d nos fi bi de ipfis aflocient, q |1 ^
viderint e.vpcdirc : acipli' auatuor prcelint capit^
niucrfo, ita qiibd cx hoc nullus eortini Gbi aiidor 1 * ^
tem pr^larionis aff: mat, vndc cum expedierit>P r
uidapoltir deliberatione mutari. Hurufniodi c .
pitulum aliouotcertisdiebus continue iuxca m° rC

Ciller. ordi. celebreuu: in quo diligens habeatur
(Satus de reFormariojae ordinis, & obferuannareg 111 ^
ri. Htqood Ihuutum -fucrit illis quatuor approba 11 ,
bus,inuiolabiliter obferucrur,omni excuratione^', £
tradidioue, & appdlatione remoeis: Prouifo ninj-
minus vbifequencitermino debeac capiculuin ce»
ri.Ht qui conucnerint, vitana ducantcommuftcm? ^
cianr pr^portionabiliter limulomncs eommunc 5 ^
pen(as, ita quod (i non omnes poterunt in ci^ crn ^ llf ,
tem rlures iimul in diuerfis domibus commorc^.^
Ordinentur etiam in eodem capitulo rcligi°^ **
cunifpečls^pcrforiz^uae fingulas abbatias eiu/d€ n \‘
g ni feu prouincia: non folum monachorum > IC“ £ *
moniaiium , fecundum formam (ibi prarfixaai vjtf ^
ftra (iudeant vilirare, corrigentes & reformanteM^
correčcionis «St reformatioms officio vidcrititmn 1 ^
ica quod (ire&orcm ločicognoueriuc ab ac ^ minl  r0 '
cione penitus nmouendum , denuncientepircop 0 ^
eprocurcc. (^uod fi n . on

prio, vtiliurp. amouere
vi/katores
Hoc '.p-'um

v iiratores hoc referant ad apodolic* fedisc^- .

c  a n o n i c o s fe c u n d u m °f

Hocp um c  regulares canonicosiecunauji'^

fuum volumus ^pracipimus oblcruare. Si vet°^ ^
nouuate quicquam djfecuitatis tmerferii>T ,c1t ^i>
pretdiftas per-onas neaueat expediii,adapp 110 ^
indici um abfque fcandalo referatur, catcrisirff ^
biliter obferuatis,quar concordi fuerintdclibcr ^
prouifa. Pori b dicccefani epifcopi monaderia
iccia,ita (ludeant reformarc,vt cum adcapr^ 1  ^
tarores acccfferint, plus in illis inneniant q>'° ^
medarione.qttam qucd correčtione (itdign^^

-— 'fvf

i>r

J

a ul. netrrm.fliin etneilik , oBc
articulo fide.ntioj cituui in c.cum IX sjf:- ' f‘?

■ r J:. . n’..!.  .. UA.:*n _ tor, rcv.ljrur-

c ir. Cedite Sirk*tJUcj{fiaHJ,tru  „

4S5

De fiatu monach.&cano.reg.

tiflimcprscsncntes nf per eos dieta monafteria inde-
bitisoneribusaggrauentur: quia licut volumss *  fu-
periorum iura obferuari, ita inferiores noluraus iniu-
riasfuftinere. Ad hoc diltričle prsecipimus tam diccce-
fanisepifcopis,quam perfonis, quxprsreruntcapitu-
lis celebrandis, vtper ccn.eccle. appcllat. remota com
pefcantaduocatos , patronos, vicedominos , re&ores,
&confule 5 ,magnates,<Sc milites,leu tjiioflibct alios,ne
Bonafteria prsfumant oftendere in perfonis aut re¬
bus: & fiforlitan offenderint.eos a d latisfa&ionem b
eompellere non omittant, vt hberius &quietius Deo
»»Icantfamnlari.

CAP. VIII.

PrimotraBat de correcliene monachorum. Secitndo de
tmeBione abhatnm. TertibyiJit*torunt.tQuartb de fe-
tuUribtu i« mon*jlerii) bcueficratn. Slu''“o contlitutio-
*tmextendit *d monialet.boc fufflciut pro fummario .
Honorius III. abbatibn* cgrmoHt-chpf in Lom-
bardi* & Marcbi* teruifi***
cenjhtulif.

E A, quxpro religioms honeftate: [ l &?-2  Porro
cum vifitatores fecundum ftatucum generalis con-
cilij c  ordinati a generali abbatum capitalo procef-
ferintad vifitationis otficium exequendn,de daru mo-
»afleriorum & obferuantiis regnlaribus diligenter in-
Suir»nt,&tam in fpiritualibus, quam in temporali-
buscorrigant, & reforment qux viderin t corrigenda:
ttatanen qiiod monachos delinquentes perabbatem
locicorrigifaciant ,eifqne iniungi panitentiam lalu-
tartmiuxtabeati Benedidi regulam , & apoftolicain-
flittita, non fecundum normam pran* confuetudinis,
'lu* quafi pro lege in quibufdam eccleliis inoleuit. Iplt
ttiam vifitatores, monachos , qnos contumaces inue-
nerint čk rebellcs , inxta modum culpx vice noftra re-
gnlaricenfurapcrccllanc abfqueperfonarum ddečht,
tonparcendo rebellibus ob fuam percinaciam velpo-
ftntiamamicornm , quinouem morbidam eiiciantab
0u ili. neinficiat oues fanas.Si vero d  abbates in cor-
(1 i;cndisiuxta vifitatorum mandatum Sc  regularia m-
'ftitutaleipfis fen monachis inuenti fuerint ncgligen-
t£ Siprodamentur & corripiantnr,& ita punianturpu-
bbcein capitulo generali, quod parna ipforum litaliis
'ucsemplam-Ojiodli abbas non exemptus,fuerit a vi-
biationibus nimis ncgligens, & rcmiffiis inuentus : id
*°cid:o:cefano denuncient line mora, & per illum de
tu rei fidelis & prouidus coadiutor vfque ad capitnlum
pnerale.Siautem dilapidator inuentus fuerit, vel a-
uas merito amouendus : per dicrccfanum poftquam
uoclibia vifitationibus denunciatum fuerit, amouea-
l|lr ibrqueiudiciorum e  ftrepitu a regione abbatix,
atasonafterioprouideatur intei im adminiltrator ido-
"'usj qui temporalium curam gerat, doneč ipli mo-
0, dcriofuerit de abbare prouifum. Quod li forfan e-
Kcopus hoc adimplere noluerit vel neg!cxerit: vifi-
btoresvel prafidentescapitulo generali defečiam c-
f!^ 0 piapoft. ledi non differant intimare. Hsceadem
tlttJ  CMmptos abbates fieri praccipimus per vifitato-
tts i»ei praefidetes capfrulo generali: depofitionc ipfo-
' ttn 'fediapoft. referuata: ita vt abbare, qui arnouen-
^ideb itur ,interimper vifitatores vel in capitulo

1  1 » Codice B«rbaS.it*:quia Jicyolumuefuper.iura.fer
tr bttinferiores »olutniu inturiao fu tim ere. In alii<rfic:

“ ' l fwnlumHi fuperiorum iura obferuari , yt inferio-
^"olumut iniuri.itfutlinere  b fatiefuciendum  c fci
Clt LateranenJUfkb Jnnocen.^. cap.  12. quotleft relatum
^■<*p.proximo, jlatutum , emu* hit’ nttmiuit , ha-
. U ' >lr! J  '^ ‘rdinentur eiiam,  d Vide concil.tnden /ejf.

e tluahter hxc rerba fint acci-
,  «>Wde element .fepe eontinvit D e "vcrbor.ltonif. etn
" ’ r ‘ " , Direclor.l>iijuiJ.par'.l.q, 53.

4 S 6

prsefidentesab adminiitrationc fufpenfo, adruiniftra-
cor idoncus ir.onarterio deputetur. Illorum-autem
cxccfTus & alia, qusc vifa fuerintintimanda,capitul®
prsfidcnccs nobis dcnuncicnt per fideles nuncios &
prudenteS) quibusde communi contributionc abba¬
tum iHxta cuiuflibec facultatem fufficičter miniftren-
tur cxpenfaj. Sequentcs autem vifitatores perquirant
priorum vifitatorum veiligia diligenter, & eorum ne-
gligentias Sc  cxccflus referant fequenti capitulo gene¬
rali , vt4uxta culpam puhlice debitam pccnam por-
tent. Idem etiam de abbatibus prarfidcntibus genera¬
li capitulo pracipimus obferuari. Pracipimus quo-
que, a  vt in nullo monafterio ad pra^bendas recipiat
decartero abbates ik  monuchi clericos feculares: nec
hi, qui iam recepti funt, locum vtl vocem in capitulo,
dor^uitorio vel refedorio feu clauftro fibi vindicare co
teudant, feu monachorum ccctibus importune fe prar-
fumant mifcere, fed beneficiis fibi conceffis, contcnci
conuerfentur, honefte opportuna obfequia in mona-
/ieriis fidditer impendentes,nihilque vlrrain fpiritua-
libusaur temporalibusexigantin ipfis monalleriis vel
vfurpent. Si qui veib talium a vifitatoribus inuenti
fuerint criminofi , per b  diarcefanum epifcopum in
non exemptis , Sc  per vifitatores vel prafidentes gene¬
rali capitulo incxcmptis beneficiispriuentur eifdem.
Haec autem omnia etiam in monaiteriis, qua; non ha-
bent abbates proprios fed priores, necnon in monalie-
riis monialium, quo adarticulos abbatifiis Če  moniali-
bus corrgruentes prarcipimus obferuari.

[ 1  *Ac reli<jioJirum fiilute prtuide ordinartur apv-
Jlohco funt munimint roborauda fufcipiantur deuo-
tiu4 & dili^entiu-i obfevucntur, Cum er^oper dil.fiL.ab-
bxtem 'Montu btllirjUetdarn capitulo. nobif fuerint pr#-
frntata, ejuxad cajh^ondum tran/^rejiiones multiplices
& cxcejfns quos tts ^mbufdam ccenobit*muenerot,  r ide-
bontur pro falute & boneji ate vejlra laudabiliterjlatuen
da: nos e o examinari .&> lorri^i fecimus , & pracipimus
vt inutolabiliter obferuentur qu*ji%illisven.fn. Hoficrt .
&Tufcul*ne/i.epifcoporum muniri fecimuc adcautelam.
*Adhoc Volurnus & prrccip aučl. M.vt vifitatores odžene
rale capitnlum conuocent abbates & priores, non haben-
tes abbates proprios tam exnnptos cjudmnon exemptos
L-o m bardi# & Tki a rchi# y qut non confu euerunt huiufm odi
capitnlum cclebrare , pr#fidentesVero in ipfo capitulo ge¬
nerali canonico impedrmento fublato , eos qui conttn *-
pferini Vel ncglexerint couenirefnb.cui us coni ra. app~
ob.per nnf.eccl.com j e//ant,&rfq } adfatiffaciioncm con
di^nam rtlaxent:eadem ccnfura faduri qux in codem ca -
pitulo deliberatione prouida ordinata fuerunt firmi ter
obferuari,/eddituri tam ipfi quam vi/itatores & ahj iux-
ta cmuslibct minift-enum domino^in cuius conjpeftu »uda
<&aperta funt omnia in extremo exammc rationem >fi
omnem folicitudinem & dihgen tiam qua lirca correiiio-
nem &>reformalionem ordtnnai vifitatiouem cccnebio-
rum impendend# fuerint>neglvxerint adhibere  ]

D E R E L IG I O S I S D O M I B V S:
vtcpifcopo c fint Tubi
TIT.  XXXVI.

CAP. I.

Si dubitatur m cuius dicecefi fit bafilica confecrattda ,
tUe epifcopus coufecrabit 3 quipriusin lilo loto epifcopalia
exercebat.

Gregorius Vicloriarchiepifcopo Keapol.

«* Vide Ludo Rom.fi ng.6 6 :.incipit 3 ^4n fmplex capel-
lanus.  b Diclio epifcopum deejt in antiquus & in re-
rtcentiortb.magif emendatis, c T.pifcopis.

q i

487 Decret.Greg. Lib.

N Vnc.autem a  ad balilicam , qua* dedicanda
eft »debet difq«iri cuius, ciuitatis epifcopus
antequam fundarerur, baptizauerit incolas:
tk  ad cuius conlignationem fub annua deuotione con-
currerint. NoneJiini terminis hscaut locis conucnic
definiri; lediile ad confecratione vocetur,cui perhunc
moJum,quem fcripdmns,conftat deberepermitti.
CAP.  'i I.

Hibiliuris de p eri t epifespo  , in cuius dicecefi fita c ji cc-
cle fia ijuam papa V hit ecclefiaalterius dicecefu. eji c ti¬
fus fiotidianus.

Ide m Jtgapito alb ati »

Via monafterium,quodin fundo Martiano/itum
V^elljhoftiUtace faciente, dicitur delolatum: illud
tuo monaderio cum omnibus rebus fuis,vel qua? ei co
pctnnt a&ionibus. pci fpeximus vniendnm:& infra. I
pfum autem monafterium fic tuje nos ordinationi com
mifillecognofcas, vt tamen iutifdičHonem illic uon e-
pifcopus Surrentinus »in cuius ciuitate monaderium
tuiiHuftficu.m: fed Nucerinus,cuius eft ciiaecelis, b
habcat.. Nam fichuius c  loti ordinatiojiem difponi
mus , vt tamen iura.lua.linguiis epifccpis inuioUta
feruemus.

C A P. III.

Lpifcopo fub funt omnia loca pia-,& ad.ei.fts folicitudi-
neon debent ordinati advfrm dejiinatum.

Ixdecretis Eugcnij pa p je d.-

D  P. Xenodochiis e  & aliis fimilibus locis per foli •
bitudlnem epifcoporum , in quorum diosccli cxi-
ftunt, ad eafdem vdlitates, quibus conftituta lune,
ordinentur..

CAP.  I I I I.

Lotus aučl orit.it. e epifcopi adyfum hojjntalitatis depu¬
tat us y  eji relid of, us  , & ad mundanoš. Vfus redire »on

debet .

Vrbanus \\W.jLriminen.epifcopo.

A  D b*c: f  [ 1  &  /V] lnquilitioni tu* taliter re-
ipondemus, quodlilocus holpitaHtatis vfum , Sc
pauperum prouilionena fueri.t ( (leut. moriš ell ) audo-
ritate ponrificis deftinatus,cum.fit religiofus, non de¬
bet mundanis vfibus deputari, licut de veftibus & li-
gneis vafis, & aliis vtenlilibus ad cultum religionis per
pontificem d; putatis antiquaconfuetudo indubitater
oidVruat,& venerabilium patrum edocent landiones.

[ I Super eo ejuodcjuafiium efl 3 vtrum bojp/talis do
mus ptjlit in feculajem babitum commutari.]

C. A P. V.

Locus.reli<zjofis debet reformari de relifofis duntaxat ,
non de fecular, b.us,ni/i in. de feclum religioforum.
InnoceJitius lil. Conjlantinopplitanopatnarcha.

I iNter^ cjuatuor: (& '\t\{xz)de.monai\erns (]itoque Grx
porumin finUres canonicos conuertendvs f. t, Rsfpon.
^wo^quamdiu monafteriaper regulares remanerc po
tueriatordinata,non funt ad fecujares clericos tranf-
ferenda.Sed fi regulares defuerint,propter eorum de-
fedum,in cisleculares clerici poceruntorduiari.
CAP/  *V l.

Lcclefia fitaiu dicecefi epifcopi tenetur fbi in epifco-
ppltbus refpondere } nifi adpareant remiffalegitime , & po
teti emittendo epifcopalia cenfum fibi retinere .

abba.sgr fratri b. CryptxferratA. }

C  Onfticutus h  in prajfentia nollra epifcopus Al-’
ban.. <\ineccle(ia.Caftri,quod Paulidicitur, in.

a Ca.i.eo. tit.m i.copil.'.  b - In C. Barbatite^in cuius
eft dioece/i,&c. c hniufmodi , d Ca. i.eo.tit.in i.com
pil. c Xenodoch .^Ale,  i .pratermijforum interpretatur*
Hofpitale.vide Trid.Conc feff. J^.dejefor.c, 8: f Ca.^eo.
tityin,j.compil f . Vide^Archiddn.c.nemo l)e.cqnfe.difl.$ &■
Calderinum co»fe.$.& 6.de rehg.do.  g Ca.i.eo i/t.in $.-
cgmpik h . Caa.eoJitjn 1-dp-.  i . jLlbanen.ALAlben*  j

III. Tit. XXXVI. +11

qua ius patronatus monaderio vedro recogn 0 )^
a vob.is ius epilcopale petebat,quonia fiueratin^
celi Albajien. & ideo de iure conur.unieitenebatuf 1
epifcopalibus refponderc : [ 1  & infra."]  Vcrumc£ c jf
nomiis veder propofttit ex aduerfo, quodcelieccd*
lita ellet in diarcefi Albancu, ei tamen nonteneba^
iu aliquo refpondere.cum Dominicus Lauitanus *  c
pifcopus , qui fucrat epiicopus Albanen. vniucrfasc c '
clclias ad ve drum monaderium percinentesin
li eius licas,& quicquid iuris tam in monaftenove^ 0 '
quan» in eis habebat, in emphyteufim fub aonua^p
denariorum vfualium penlione monafterioveftro^
cedit: ira videlicct,vt liccret abbati &  frntribusaq l! ° j
cunquevellent epifcopo, tam oidinationemcleri c0
rum,quam confecrationem altarium in monafteriojf
fo &  pradičlis eccldiis obtinere, in quibus etiani vou
teitiam partem mortiuriorum indullit:&C.pp P ,!l ’
quod ab eo fadurn. fuerat confirmauit. verum ct» J
deda ipla fuilfet aliquandoecclefije Albanen. bf
itčUj nvonaOerium e.vedrum nihilominitdegi^
fe pote i at pr*fcriprione tueri, cum p quac^raginM :l,1
nos ipiam pacificc polfedidet. Oazcerum crconomu^
pid opi concedionem epifcopi Lauitaninon tene^® 1
ceb.at, vtpote cominencem ^imon^acan^prauica^ lI!,
cum cnirn tertiam partem moituariorum d  mona>‘ c
rio conceflit^ tam in ordinationib. clericorum>tj uii '
altarium coivfecrationibus indulfilTet ei plenarianj 1
bertatem: non ed dubiutn » quin cum fpintual^* 1
exidant.eojpfoquod fuper his recompendcionen 1 ^
tatpcnlioms accepit, commiferitvitiu limonic 1  vfl
decontračlus huiufmodi nullam obtin.etfirmita[ £  ^
confirmatio autem apodo.led. fueratperlubrep^ ^
obrenta, cum in eadem de penlione n ul la menti 0 ^
beattir : &  infra. Cum.autem nec infolitum Iit.net n P
uum s vteurn epifccpi ecclelias conee0erintpiis‘° c '|
aliquid libireleruetin eis nomine penfionisiHO^^
que cum libertatis priuilegium>velprote&ionisp rJ \ J
dium aliquib. ecclcdis inuulgemus »gratis accip'* 11 ’^
cen ‘um gratis oblatnm : &  in literis nottris adlucc«
lorum nodi orum niemoriam cenfus exprimamus £
quantitarem : auditis propofitis oeconomum {
j rij vedri ccconomo eiuldem epifcopi ecclelb?non”^

| in fuiutionem penfionispratdidi iuxta ratam,c;UJ
tingic cccleliam prscdičtam,& reditutionem ,u ^ tl3 J c<
a siuadragmta anms fecundum ratam eandeni prt -
linitiuanj iententiam comdemnamus,& e.un ^ nl £ .
nomnm vedrom ab impedrione occonomi ciudlc« 1  .

pifcopi fuper aliis reddimusabiolutum,perpetuum

filentium imponentes. .£,

[ 1  Secundo (juoniam in multisprivilegijRS’f° n  ‘f
cum dijlingu ctib us, fines dioecef.jllban.interdas lt ' c ^
bus epifopalem iurifdiclionem exercet bac
Jia>au el. a p o . con firmatu r.

C A p . VIL jp

JLpifcopus petens ecclefiam qub adternporalidoJU
rilualia^obunet in jjjiritualibus , e o ipfo, ejuodft 0 ^ ^
in fua diceceji, Ji non appareat exemptu: fedv>t eih i j,

Ubusfuccnmbit } mjialiter docca^de.iurefto^^ }
tirno efi cafus notah . ,

Idem abbatz-cfr conuentui Varben-

C Vm venerabilis frater nofter Sabinen. g ^
pus cccleliam fan<di Angeli de Canceia b  c ^ ;l j
pei tinentiis ^polTefllionibus petiiire^Hirerensc ..
fe,tam in ipiritualibus ) quam in tcmporalib-P^J^-

... . .

a Leuitanus.aLLauican.al.Lucan.fed in om”' 1  j

fcr. legitur Lauicanuk.  b Jllb.en. c ■  /

tamen vejhrum,.  d-. D i Hi o partem, de eji
recentionbus magis emendajis.  e Vide.Biitt^

centum>ff. de co>idi* & demon,  f Larfen- ■ fl

e e djjt.m-  4 .po mpjl%L  h: CanciA.alSanii*-


4*9 Decapellismonach.&aliorum,&c. 490

allcgauitanteomnia ius commune, quia cum confti-
tnta litin dioecefi Sabincn. fub ipfius dcbebatcofiftere
potcftatc.In temporalifeus quoquc ati fe didam cccle-
liam pertinere nitebaturoftcndcrc per publicum in-
ftramcntum.in quo continebatur cxprcfsc I. Sabincn.
cpifcopumH. Farbcn. a  abbati, & duabus perfonis
poft ipfura didam ecclcfiam cum fuis pertincntiis Io-
cauiflcpro annua quatuor folidorum Papicn.penfio-
fie.Scd pars veftra propofuitinftrumento praedido nul
lam fidcm pcnitus adhibendam, propter luperhnea-
Km fcriptaram, &rafuram b  loče futpo^o fadam,
vbividelicetannotatiotemporisreccnfetur: [* £7-7.]
Quia (igitur) nobis conftiac,cccIefiam fupradidam
conftitutam in dioeccfi Sabincn. cpifcopalc ius  in om¬
nibus rpiricualibttscidcm epifcopo adiudicauimus in
•adcm, iliiscantufh cxceptis, qu* pcr authentica fcri-
pttcidignofcunturelfe fubcrada: & infra. Q_uia vero
toltrumenrum prardidum, pcrquod cpifcopus ecclc-
fiam intcndcbar, quo ad temporalia vindicarc»ad fa-
^fndam fuperhoc fidem inuaiidum cflc cognouimus,
vtpotc propcer prardida dc iure fufpedum , vos ab im-
pnitionc ip(iu$>qub ad temporalia ciufdem ecclebar
^ximusabfoluendos.

s  C * 1  F uitinfuper ex ipjiu* epifopiparte propofitum,q<F
ttlt nabecclefia S. * 4 ngeli nornine monajteru veftri mul to
t l rn \‘ ort  jnerit certa p e nji* ecclefia Suh in fo li<ta,Ynanifc~
1'dipuebit ad ecdefiam tandem, d (jualocatio fačla f'ne-
r *tiniHrt proprietario pertinere. dd boeautemprocu-
r *t*r re^ondebat fmcltdu*, quod etfi rjuidam tejfas fe
1 ‘diIfedtponant e a leji a m S. ^Angeli p e nji onem 4. fol Sa-
™ n -'pifcopo perfolutjfe, nullum tamen ex boe monajlerio
ptterat praiudicium gen er ari, cum nonapparcat
y tn funemipfam ex parte ni o nuji e rij futffe folutam: &
l u *ncjHA»t ctiam tejle ta Jerant Je vidi Je malto ti er pra-
penjisnem ex/olui, non tamen ojiendttur tanto
itrn portprajiitA,quou/que adpr<efmptioncm legitimam
t^nvatKr. hem Jicut adreiproprietatem locaiio fada
h ’ n f ,i fficit,ita necfolutio necperceptiopenfionis.Hu igi-
' kr fr*liuintellea».  ]

CAP. VIII.

^onfijierium fubiedum esl epifcopo , in eni m  dicecefi
* Arnt, d>>iifiprobetur cxcmptum.b.d . quo ad titulam.

Idcm.

P^mdilcdus c filius: & infra.Quia caufa non po
^teratin noftra prefentia tefminari ,cum nuncius
°»a(tcri) fuper piocurationc vel rarihabitionc ltte-
$n °n haberet,cam vtftro duximus cxamir.icommit-
. ^ >mandanresquatenus (i conftiterit abbacem

l

•dfed.

apo.antč quam cpifcopus in cum fufpenfionis

ex communicationis, & in monafterium interdidi

H

^^Centias t U l er it legitime appellaffe , vel monafteriu

* r 'toione cpifcopi ciufdem cxctnprum : co non

' - - -

Štifti

an ^e quod abbas ab co circunuencus praiter fratru
aflenfum ci obcdientiam repromibt(cum fraus

.  —mn

^l«s ei


pacrocinari non dcbcanc)iudicetis iilas fen-

no« cencre. Qub<i fi abbas in cxcmptionis pro-

dcfcccric, nec Icgicima fc poccric prajfcripuo
H*rr' :  l ;cct P r °bet fc ancc prar Jidas fcntcntias ap-
; : nihilominus ramen monaftertum iudiccris

t^ lcn * ecclcfi* fubiaccre, in ctiius eft dioccefifunda-
5 C)  • ^ Similitcr eo in probatione appcllationisde-
ntc ’ vobisconftitcrit dccxemptionc vcllcgiti-

C A P. IX.

Keuam religionem non licet conjlituere Jlnt aučJorita-
te Rom.pont. Kecin diuevjis monajlerif* poteši quis ejfe
abbas vel monachus. fic princi p ulit er fummatur  , liiet
p tura dibla babe at.

Idem in conctliogenerali.  a

N Enimia b  religionum cliuerfitas,grauem in ec-
clefiam Dei confufioncm inducat, nrmitcrprohi-
bemus,ncquisdc eseteronouam c  religioneminue-
niat: fed quicunque ad religionem conuerri volueric^
vnam d« approba r is affumac.Similitcr,qm voluerit re-
ligiofam domum dc nouo fundarc.regulam & inftitu-
cionem accipiat dc approbatis. Illud triaprohifcemus,
nc quisin diuerfis monadeiiisjocum monachi haberc
prsefumat, ncc vnus abbas pluribus monafte-
riis prarliderc.

DEC APEL  lTs MO"n A C H 61

rum, &aliorum rdigiolbrum.

TIT. xxx P11.

#  C A P. I.

^Adcuram monajeriofr<bieclam,.nonmonachi,fedfe -
cnlares tlemi prafiauntur & ej ifcopi fub fant.

Vrbanus lil.

N cccleliis vbi monachi habirant, d  populuspcr
monachum nonregaiur: fed capellanus, qui po-
pulum regat, ab epifcopoper confilium monacho-
1 n inftituauir,ita vtcxfoliuscpifcopi arbitrio tam
ordinatio eius,quam depolitio, &  totius vitarpendeat
conuerfatio.

CAP. II.

Si ecclejia non catb edralifVen dicat Jibt ius in alia ee-
clejia, obtinebit Jolum quo ad ea,quaprobabit fibi debe -
ri prafcriptionc iVcl alto legitimo modo.koc duit,fccnn-
dum communem Veram m telicclum.

Innocentius III. archipre.\byten & cle-
ridf fancla Cecilij.

D lledus e filius M. fyndicus-ccclcfoe veflrsaboe-
conomo fandi Laurcntij dePifcinula, in feruti-
mis,baptifmatejA; capitulis, & (imilibqs fubiedionem
podulans,po(feflorium & peticorium intenrabat.Cum
enim ccclcfiafandi Laurcntij litin parorcia veftra lita,
debet dc iure convmuni cccltliac veftra inpradidiso-
mnibus fubiaccre : quia ncc priuilegium exemptionis
habct,nccprafcripcioncm prole poteracalJcgarc, cum
illa cccleiia fanda ('cc.ili^ prafcripJiifct iientper teftes
dicebat>legirimc comprobacum. Prar er e a cum coram
C. papa prccdccelfor noller fuper pradidis in cer veftra
& prardidam ecclcfiarn cj 11 se/iio vertererur, M.prcsby-
ter ciuldcm ecclefia: fuit fporirc confclfus, / qubd tc-
clcliže fanda Cecilij ferurinium tk  bapcilma debebar.
Cuntqm^pars veftra tcltes,qui fc i!Ium diuerfis tempo-
ribus ad capiuuluin vocalTc, ipfumque venifle aifcrc-
banc, in medium produxi(lc: r cis iurare pararis pradi-
dusprcsbyccr fc vocacum iuilfe ad capitulum efteon-
fcffus.vnde pra:didus prajdeceffor nollcr ecclefiam vc-
ftrarn capitulo, quo fc conquclia fuerat fpoliatam, fal-
uo iure proprictatis cedchs fandi Laurcntij reueftirc
curauit , licuc in cius literis continctur. pcr hoccrgo
proprictate, quo ad ferutiniutn tk  baptiima i!v' polfcf-
lioncm,quo ad capitulum, vtftcr voluit fyndicus com-
probarc. Adhac g  fandiLaurenu ceconomustx ad-

a P r «fcri

ptionc: tam abbatem, quam monaltcrium
ione cpifcopi abfoluatis.

k Vide Jaf&Dcc. in l. Ji. C. dc edicl.

l ' ^^ e:<tln -eonf.\<).incit/it,Vifo prueffuin 2.
u^;;^fd: n ,n c . tx hi eri*, d e Ji d. n:jlr“  c Cap.  2.
d Sit«*  ^ QOm F^* tloat -' fl de Hoil.{j> Henr, Boah.

a Conc.generale Late fub InnocA.c.  n. c.^.co tit.
ittA-.compil.  b R^li^ioni*.  c Vide Cardin.conf  39.
incipit in ahquibus locvs, ^ belin, in cap. ecclefa "Maria\
Jup.de confiit.c Vn.eod.tit. in 6.compil.  d Caf.t.eod.
tit.in  j compil.vide concil Trid fejf.z5.tii.de regal. tit.  ir.
^ 4 dde gl.^IrchidtaconUm  j6.c/.2.;» fr.mma. c Cap.
1’« eo.tit. in  3. con/pila. Vide Henri c. boich hccipfa cap.
f Vide 1 .1. C, de ionfefEart:in 1 .1 ertum .§ fed ar.tv ipfos.
Jf.eo.  g ^dd boe.  q 3

49i Decret.Greg. Lib. III. Tit. XXXVIII. 4 ^

n r. ~ fl..  i11 A  ....It.  . J ‘ _ ..J  t’. - — . ^ ) 1.j m flii/ld m «1  c in llSffnllS IP‘^.

iKrib refpondit, quod ecclefia illa a nullo medio ad
Romanam ecclefiam pertinebat. Cum enim monafte-
riUBS monialium fuerit > & generaliter feruetur in vr-
be,vtnullum monafterium titulo lit fubie&umrincon
gruum videbaturvt regulares fccularibus (upponan-
tur,praterea yfq; hodie nos in ea inftitutionem & de-
ftitutionem liberam excrcemus: [i &infra.]  Nos igi-
turauditispropofitisccconomum fan&iLaarentij fyn-
dico veftro in baptifmo & fcrutiniocondemnamus, ita
vtper hoc ecclefia? Romanje nullum praiudicium ge-
neretur , fi quando forte iusfuum duxeritprolequen-
dum. In inftitutioneautem & deftitutione & capitulo
ccconomum ipfum abimpetitione fyndici veitri pror-
Ais ablbjuimus, fyndico veftro fuper hoc perpctutim
filentium imponentes.

[ i Cum bo.me.C.ppp n.dil.filM.fcriptorem, nune
archiprexbyterum in ea finec um sb bet contradulione fta-
tuijfit .Sicut er go ecclefiam ipfam liberam <& in pojfefiio-
ne hbertatis exijlere dičh+s Voluit ceconomu* comprobare.
Cum ergo pro ea faaat ius commune in eo videlicct qu'od
* Vtnuerfa rnonajlcna Vrbrs ad Romanam ecclefiam nullo
median te pertineant ., v n de a[firm ati ti contrarium, fides
7t9n etl aliquatenus adhibenda->nip, fuper hoc priuilegium
induxerit fpecialc. Qu'od autem duiturin parocbia ve ji ra
Jita, idem ceconomus penitus denegauit : jedphocvcrurn
efjet , fujficienter fatis fepoteratpradilUratione tueri.
ČonJejlio autem  M. presbjten fuper ferutinio & baptif
mo eiufdem eule/ia- pr*iudicare non poterit, cum fuper
hu lis contefiaia in eiufdem p rad. n. prafentia non juif-
fet,ficut ex forma petitionis & conclujicnis apparet : hac
autem fententia non fuit haflerms ecclejia v e (ir a vfa ,fed
tam duxerat vfq } ad h.cc.ttmpora fiipprimtndam.']
CAP.  II  I.

bi prio r ati bas mor. ac h on: m n on po funt finguli mona¬
rhi commo ra ri , e ti a mfifuper hoc hab e ant re/erip tu mapo
jieltcum,niji m iUo fi.it mentio dv lateranenfi concilio.

Hononus III. epife. Venetenfi.

E Xpartetua fuit propofitum: [ i & p . ] Abbas &
conuentus b  Riuen.Venctenf. diceccfis occafione
literarnm apofl, fed adferunt fibi cfle conceffum, vt in
fingulis iplbrum prioratibus finguli monachicommo-
fentur, fipluribus facultatcs non fuppetunt eorudem.
Cum aijtcm id obuiet Lateranenfi concilio, c de quo
tuilla mentio eftin literisante di&is:fraternitati ttia
breuiterrelp6demus,quodhuiufmodilitcras ab apoli.
fede non crcdimus emanafle. Q_uod li peroccupatio-
nem forfitan emanauerint, nolumus per hocdtrogari
concilio fupradido.

[ I  fhfod ' conquerentibus olim abbate & conuentu Ri-
ften.Kaneten.diceiefis: qu'odtu compcUere videbari* eofi
demVt inflituerent plures monachos in quibufdam fuis
prioratibus tu* dicccejisfin quorum Jingu los finguli mona¬
rhi hučlenu* jleterunt^iHmplurtbus jacultates n$nfuffi -
ciant eorundem.Kos abbati S.jllbini j‘bidcgauen.ty col-
legi* eitus p er nofirM lit er as d e dim uk in mandati* ,vt de
ipjbrum locorunt fiacv.ltattbuK inquirentes , in eorum Jin¬
gu Us fai er ent plures injtitui monachos, Jip luni us eorum
fufficiant facultatcs. x /llioqui tibi auciontate noji ra m
hiberent, »cabbatem  £■> canueutump radi d e s rnolejlares
fuper injiituendtspluribus m eifdem. Vnde idem.  3
CAP.  I I I I.

Ordtnariut conrpeUit abbatem  > Vt monachos a prior a-
tibus reuocei adclauftrum^vel evsfocios adtungat.

Idem Burdegalen. architpifis-po.

A D audientiamnoftram peruemt, quod nonnullr
monachi lege tibi diccccfana /ubic&i, in quibulda
prioratibus habitant folitanj, contra Ratutum gene-

V* lpfa.  b Riuenei.f aLpinen. ^ infra Kan etenf
C Later.conc.fub ^dlex.yc.i0.nfinurfupr.dejiat.K:o-
nach.cap. monach.

p:

rafij concili/. 4  Idcoqiic mandamiis, qaatenusip "j
rum abbates feu priores', vt vclipfosadclanllrurc
reuocent, facientei in ip lis ecclefiis deitruiri ptrcld 1
cosfccularcs: vel alios nionacbos eifdem adfocitf''
cum quibus vitam podint ducere regularen), monit'^
ne pramiifa, per cenfuram eccleliaflicam cnmpeto^

DE IV R E PATRONATVS.

t  n vi v s xx xvjn.

C A P. I.

Sip ref ter d:flor d:.t m patron.rum ecclefia carttaArM'
nijirutorc ceflutur in erclefiaa diuinii,tolluntHrreliquiti
<& ojlia clauduntur , fialiterjinefcandalo ecelcfiaproHi"
deri nonpoteji.h.d.cum cap.fequen.

£%conciKo Mediolanenfi. c
Erlatum eft: [i e^i»/r^.jNobi6 vifumeft:,qubd
reelefia in ter hjeredes patroni diuidi nonilC'

^ beac. Etfi fimultates interfnrrcxerint,proptcf

quas facerdos fuo ibi offix:io canonice fungi non pop
fit : li aliterprouideri non poterit, pra?cipiatnrnbcpi-
fcopo, vt nullo modo ibi miflarum folenniacelebren*
tur,doneč ad concordiam redeant, &  eccleliafaccrdo*
tem canonicc habeat^uilibereiuum miHifierium va*
leat excrcere. \

[ i „ 4 d S .fin o dum quodinter haredes ecclejia in
propriss conjlitutadiuidantur , <£r tanta per eander»(b-
ui fonem fimultas oriatur , Vf de Vno altari quatutrp
t e s fant, & Jing: t U part e s Ji ngulos ha b ean t p rcsbftHb
quod fine difcordia & fimultate nullo modo Jim pott^
Vnde.  3

CAP. ir.

Summaium etlin cap.proximo.

f^con^lio Triburien. d

a  Vrču nqueccclefia : [i & infra.  3 Sicontingtf/P
ecclc.ia duTidere patronos,rt eam nolintfubvn 0
presbytcro procurari-. e  epifcopus(fialiternon pot^
rit ip!i confulerc) tollat indercliquias, arque eiufdci 1
ecclefia clai-dar oflia ; vrfaerum myfterium /nllIl ll,
in ea celebret, ante quam vnum cligantpresb/ccru^
qui facrofančia fit idoneu? procurare.

[ 1 ^4  pluribus co h are dt bit* fic pojfejfa coiicordiv* 4 * 1 '
mitatcvnicuique procuretur^ne propter AliquAsiif r fi
liooies feruiitum da mi.n natur , & cura ptpulurrtbg 6 )
aoaiur.  3

CAP. III.

5 >patroni in prafentando difcordant, prafertur f*
fentatu* d m ai en p ar te Ji efi idoneus: &fi boe fin* f :i *
dalo fieri non poteši, vel patroni intra tempu*dett**
nonprafenlant.tpifcopuK erdinabit ecclefiam .

ix  concilio Lateranen. g ,

Q Voniam in quibufJam lecis fundatores ccdd l3 ^
rum,aut haredes eorum potcftate,in quaeos *
clefia hucufque fuftinuit,abutuntur:&cum
fia vnius debeat clfe rc*5loris,^> fuadiflfenfione b r s
rimos repnefentant. Prsefienti decrctoftatuiitiu Sj ^
forte in plures partes i  fundatorum le vota
rint,illeprafficiatur ccclefia, qui maioriB.iuuat u [ ^
ritis>&* plurimorum cligitur & adprobaturadlco’ 11 /
aurem hoc fine fcandaloefife \  ne^uiueritjoro 1

a XJu o d cit au i fu p ra>  C. p race d en ti.  b ^

C In omnibus antiquts: Mediomatricum. Burch* r ‘
decret.CA.4-2.& c.i.eoji.in i.comp.luop.l.c.46.^

conc.MediomatncenJi cap.  10. e-xtat tamen htcdec^^

Bunh.lib.^decr.c.i^^.luo p.f.c.  284. t-jUt

con c. V h
hnper.

.. M .-.-

■ Igattrin finodo Cabilonenfi ftcunda AfVjj  .
CaroloMaono c. 26 ,  d Conc.Tnburitujf.

r  -,— , ^ ibic

compiL  e .Al ordinan.  . _ ,

a\yofdt Hojici, fis.  g Sub jlUx.‘\.c,i f 7<&

Tcomp.  h . Al.defenfioKe.al.difjtenfatione.  i A;.

ii Jo/i.n.  k Vilic Liktr.trM.dc mr.

De iure patronatus.

493

antiftes ecelefiath, ficutmeliuspam fcciindum Deurn
viderittmlinandam. Etidipfumrtiare faciar.fi dcinrc
fatronatas qu*ftio csuerferit inter aliquos, & cui com
jctjt,intra quatuor mcnfes non fucrit definitum,
CAP. I I I I.

lxcimmunicantnr patroni laici, jui tlericos inflitunnt
fr iojitunnt in eccltJiH etiam patr.natto, 1'elbouaipfa-
rum abtcr adminijlrant. It c/ertch^m u.jhtutioKcm lai-
t»rnm rtcipiunt,contmnniono priitentur.

£xe.odcm. a

P Rztercaqmain tantum quorondam Iaicorum pro-
ccffit audaeia, vtepifčoporum auftoritate nrgle-
tu.dcricos inftituant in ccdefiis, tfc remotieant, cum
voluerinc.poffeffionem quoquc atqne alia ecdefiafti-
•abona profua yoIuntateplerunque diftribsant.ipfos
anathcmate decernimus fericndos. Clericus autem,
^ui ecclefiam pcr laicos fine proprij epifcopi au&ori-
l«terectpcrit,communionepriuetur: & liperiliterit,
Iminirttrioccclefiaftico Se b  ordine dcpanatur.
CAP.  V.

Sipdtronmlaictufiiccejliuc prxfnu.it d:: or , ftcttn-
ittt injlitnitur ab epifcopo , 'valet inJUtntio. boe dieti pri¬
mi. Patronat mn poteB cierico v el alt tri ecclefite cenjene
ecclefiam patronatam,vel alt eri donare.

Aicxander III. iboraten. arcbiepifcopo."

Q  Vod autem c  cenfulis, li clericus idoncus ad va-
cantem ecclefiam prarfentatus, non fuerit abe-
pilcopodioccefano admiflfus, & poftmoduni alms ido-
ocusprzfcn-atus, & in (lit ut us ab epifcopo, pofieflio
"tm tenueritcorporalem : an p tirno cierico ecclefiam
petentcdebeat pofterior remoucti, velpofteriorprio-
d prtferri. Dubium non eft,quin in calii ifto »iclior (it
tonditio poffidcntis : quoniam antequam przfenta-
ttoperdiatccfanum epifcopum ajprobctur.ratum non
<ft,quodapatrono fucrit tnchoatum. De csetero tuac
frud.rcfpond.qubd fi laici dcricis vel collegiis de con-
'tffionibusvcldonationibusinlirumenta d  confece-
dntinhacverba vel fimilia, conceffi,vel dedi ecdclia,
fcprifenti charra firmaui: fi confenfus epifcopi non
J t«(Teiit, nihil agi videtur: quia pro nor. dato habe-
,, r ! quodabillodatur )  qui nonpotcfi de iure donare.
CAP VI.

CimparantVel eme/is im patronata,co (joliari debet,
fic: Lhutmitio, patronatuevt p o jut pratfentarc fi-
^mrelnepotem feu tjaem vult,eo priuari debet, boe di-
'it.ltvira^ue leciio poteši fnjlentari.

Idem lxonie».epi/copo.  e

f\ Viaderici / quidam aduocatias £ eedefiarum
X.comparant,vcl quocunque modopoffunt adqui-
tu »t,vtpoftmodum eorum filij.vd nepotes ad eafdem
' c de(ias praiententitr: prarcipimus vt idarčHus inhi-
'rtprocures. Eofdem aduocationibus taltter adqui-
"sadp.poftpolitafpoliando,

CAP.  VI  I.

( J* fatronatut confijtent in alujua Vniuerfltate tempo.
’ "<mutranfitemn ipfa vmuerfitate  : etiamjlvninerfi-
* ‘'trpat tantiem,ijHoadvtile domininm , mfiiue pa-
’'*atiufytcifice fit exceptum. hoc dicit,  £< eit notabilit
<jHotidit allcjatur.

(deni Herforden.  h epifcopo, abbatide Torde.

palitcris i  I.Salabritn. I; epifcopi accepimus, q<V
.^jdun&a perfonaccclefiade Eaton G. mi!cs,qui

1  icihcet eonul. Later.fub ullcx.  5. c.tpu ^f-prattereu
^dai.ttt in ].tornpil.  b Vel.  c Poji cone.Lat. fub

d iI b c, r.^ rjuiaautem,(pne. j.eo.ut.m  x. eompilat.

n‘«neefferint.  c lxon.  f

H.

n *nnfi.
'Uii,

jv poti tonc.Lat.p.  15. r.4.

.. d Heforden. al. Hereforden.

""MsZČL%?' ae '” c - L “e-'s c s-

Cap. S.eo.tit. in  I .co-
g lAduocationcsinVno
i Cap.  9.
k Salebe-

4^4

villamjn qua ecclcfia fira monafterfo de Vinton*
ad firmam tcnebac,adeandem vacantcm G. a  deri-
cum prasdičio epifcopo pTsefc.ntauic.pottmoilum abba-
tiffa pracdiSi raonalterij alium prarfencauic cidem ad
eedefiam fupraferiptam, quo nolente prsefencatum ab
ea recipere,apHd Canruaricnfem archicpifcopum gra-
nem de epifcopo depozit qu«£ftionem : [* & ; tifra,  }
Mandamus,quatenus f^obii conftiterit, quodpr*fa-
to militi pneferipta villa fuericnon exccpto iure pa¬
tronatus ad firmam conceira,vd an tequam de iure pa¬
tronatus inter abfcatiffam Sc  miiitem controuerfiaef-
ict fuborta,pr*fatus Gui.in prafciiptaccclefia perepi*
leopum ad prafentationem militis inftitutus fuiffct: ct
(dummodo alias fic idoneus)adiudicetis ecclefiam ,ica
quod fi abbarifiaobtineataducrfus miiitem, ilhdc te-
poralibus debeat refponderc.

7  f 1  lArchiepiftoptu autem quia 'rifum fibi erat, quod
fotčlum militi-} fuper 'prafentatione prafata nuliim ejfet
momenti , praidicio epifcopo in rirtute obedienttx iniun*
xit> qucdperfonam illam reciperet , &in poffefionem in-
duciret , quam abbatiffi fibi deereueratprA-fentandam.  J
C A P. VIII.

Silaittis cierico vet religiofo točo concedit ecclefiamfine.
confer.fi epifcopi , non ob parite tali concejiione  > qux no»
•palet a d ipfx m ecclefiam cum Vacauerit r p o ter it pr^fenta-
re , & e am ali eri ecclefi* de confenfu epifcopi poierit con*
cedere.b.d.cum častim laici.&cap.fugge\iHm.infra i edid»
Idem Vmtonien. epifcopo.  b

I Lludpraetereundum c non duximus, qubd filaicu«
epifcopo inconfulto ecclefiam non vacantcm corrce.
dit religiofac domui, & poftea cum vacauerit ad pradeai
tationem ciufdem laici clericus ibi fueritper diccce.e-
pifcopum inflitutus: prior conceflio fecundam inftit«-
tionem ,quo minus habeaturrata & firma,non poreft
aliquatcnus irepedire : cum illaconcdfio de iure niil-
lius poteft elie momenti, tlim quia de rc non vacante
fada tft, tutn quia laicus fine audoritate epifcopi ne-
mini poteft ecclefias d  dare, Iicct religiofo loco ius
patronatus confercndiIibcram habeat racultatem. Si
-vero ius patronatus e  vacante ecclcfia religiofo loco
contulerit, & aliquis fine prajfentatione traerum eiuf-
dem loči fucrit in ipfa ecclefia inftirntus, eius fecuduni
rigorem iuns eft inftitutio irritanda.

CAP. IX

Injlitutiin ecclefiispatronati} pcr nouospatronos mu*
tari non pojpint, nccvicijlitudines eedefiarumpev
e os fieri.

Tdem eidem.

a Venmoniam :& infra. Abfurdum videtur jf om-
nino, vt ad fingulas patronorum fecundum hu-
manam conditionem mutatifjncSsecclcfiauim ordina-
tiones mutentur. Et vicifticudines eedefiarum ab ad-
uocatis vel aliis ptafumantur.

C A P. X.

Patronatus ecclefiam cierico conferre non potcTl: & fi
contulerit , poteši boe non objiante ad ecclejiiunprafen-
tare redorem.

Idem hbaracen.arcbicpifcopo. %

C Vm laici epifcopis g  nefcientibus aut non coa-
fentientibus ecclefias clericis concedunt, in quib.
habčt ius patronatus,& poftea pccnircntia dudi, alios
ad eafdem epifcopis rcprsfenrant,& illi ad corum prc-
fe n tationem in eiide eccle(iis,ab epifcopis inftituutur,

a /faLb K  b Vinton. al.Vfcnton,  c Cap.  IO.
ep.t it.in x compil.<ty poti conc.Later.p.if.c. 6 . vide conci .
Tnd.fefJ.i^.cap.i^.  d Ecclefiam. c Patronatu} ihs
confercndi,.  f Cap. 11 ,co. tit. in j.eompilat. &peft
I conc dater p.i^.cap. 7. g Cap.n.eod. tit. in i. compiL
<&poU co.>n:Later,part.\yc.i.yide concfi.Priden, citami*
\ fupra c.tilud.

4

495 Decret.Greg. Lib. III. Tit. XXXVIII.

torum debet inftitucio flare, qui auttoritate Tune epi¬
fcopi ifUcuti,concdIione priori (qu«e nullaeft)omnino
euacuata. Non enim lieetlaicis clericos in ccclcfiis
prarfumptionc propria ordinare.

‘C A P. X I.

J \eligiofi Vindicare vel retinere non poffunt ecclefia*
Jibi conceffacd laici*fine dioecefani confenfu, nifi legitime
praferifferini,vel pojlea dicnefanu* confenferit.

Idem (■ibbatibu*, prioribu *, & clerici*per ar-
cbiepifcopatum Lboracen.
conjliiutif.

C Vrapaftorali: a  [- &infia.~]  Mandamus,quate-
nwsex donatione Iaicorum nifi aučloritatedicec.
epifcopi & confenftis adfit, n ni! us vcftrum aliquas fibi
ccclcfias vindicare praTumat, vel retinere taliferad-
quifitas : nifi legitima b  fuerit prsrfcriptione muni-
tu$,aut dioecefani epifcopi habuerit poftea confcnfum.
Ciim enim laici non poffint in alios , nifi ius, quod ha-
bent, transfe r re > huiufmddiconceflionesirritas peni-
tus efTe cenferaus.

[ i Necifiitale conflringimur , &aucloritate n obit itt-
inncli officijprouocamurpro fiatu ecclefidevigili jludio fa-
tagere n e centra iuris orat n em alicut conferri Valent,
attentiori volumni folicitudine prouidere . In d e esl cjuod
Vniu,n.p.a.f.p.~\

C A P. X I I.

Si patroniecclefiuevacantU intra tempu* d iure concef-
fumnon prafentaut,epifcopus ordinabit ecelefias.

Idcm Lingonen.  c epifcopo.

S T vero ordinatio alicuius eccleli^ d.  ad tuam infli-
tutionem fpedac, &  pro controuerfia Iaicorum de
iure patronatus inter fe difceptantiunv prorogatur :
Fas tihi fitadpel. remota in eadem perfonam idoneam
inflitucre: itaqubdxepra;fcnceturab eo,quiius euice-
rit patronatus.

CAP. XIII.

Si in* patronatu* ecclefiaadnenit ad exemptos , per boe
in nul/o debet Udi ius epifcopaU.

Idem Loft.italarti*.

C Vm fcculum e  reliqueritis [ i JProhb

berous, nteum rationc fcudorum emptorum ali-
tci lic adquifhorum , vel etiam alio modo ms patrona
tus in ccdefiis paicecialibus adquifieritis, epifcopo ius
parccciale minuere praftimatis.-

[ i Vtcreaton Vejiro popiti* in arce contemplationn
placere , decei vosab hit qua funt obuia rationi abjlinere ,
Vel fju.e rtprehenfioni fubiaceat, ne vejlram op interne m
vel famam valcant-denigrare. In de e H quodvm n.dijlri.-
&iu*per aff

CAP. XIII  r.

Sine confenfu patroni non f o leti qui* ecclefiam occnpare.
Idem.

E X ififlnuationc f  O. clerici accepimus>quod cum
ti frater eius ius patronatus, quod quibufdam ec*
cit fiishabibat.liberaliterconruMTet: casquidem fino
iplius a <J fc n Tu occuparunt , & detinenr occupatas :
[i e^;.JMandamus,quarenu?, C eft ita,earum deten-
tores, vt cafdč prardi&o clerico reftituant pcreiim Iibe
rt Se  pacifice ordinadas, monitione pratmifTacopcllas.

[ edjui.i ipi tu r r .11  m m tere fl. .{ 'Irt mirim trdir/ate d
fubietluaitentantur, ud-reHiludinu tr*mitem.reuoca>e,

CAP.  X V.

Non fotett patranu* ecelefiamfibi retinere. ,Veletiam
alt en conctdereprof ria aucloriiatei

a Ca.iy.eo.tit.in i cnmpii,  b iAl.longa.quam etiam
VocembitHofUenJis cognofit,  c Lin go n en. al.Lundon .
d. O*.<5 tojit.m i.compil.gppoji cvnc.I.ater. par.i$.c.i 2 ».

C Ca. 16. e o tit. in.  i. to mpil.i& p ojt con  c. L at e.par.  15. c I J«.

£ Cap.  17. te »tii »in hcnnpti p osi cone. Lat. p. iy  f .iz¬

idem a
s—.  Onfuluit b  nos :

^Adonen .epifcopo,

[* £7-7. ] Cum fan&uariufl^
iure haereditario teneri non poflit: Nondccc tr
liquatenus lufliaeri, vt clerici ecclefjas a parcnt|b lU
fuisfundatas, propriaaučlorirate detineant,ant ^
filijs vel aliquibus taicis conccdant eafdem.

[ 1 Tu a frat.ejuid tibi faciendumjit de clc/icitrf * 1  f
cle/tas conftruftas bareditario iureJlbi vcndicant.ntcV 0
volunt e y in de re [pon dere , & de laici1 qui prafcriptM t( '
clefasftltjs Velf'liab us, ne p o ti b us fuw dure nituntut-}
CAP. XVI.

Im  patronatusperfevendt non poteši.

Idem.

D  Fr iure c  vero patronatus: opinffa.']  Man^

mus quatenos li R.illudconiparauic(cumincoi> { '
niens fit vendi ius patronatus,quod eft ipiritualiad^'
xum)contrači:um illum irriturr) efTe dccernas.

[ 1  Inpraferipta capclla h.d.tua.']

CAP.  XVI  I.

Patronat non poteši fine epifcopi vel p a pa c or.fen
tiam loco rehgi-ofo conferriecclefiue dci:mM }  veLdia ^ 1
rituale.  Idem.

N VlIuslaicus d  decimas, aut ecclefiam,autq ulC
quid ecclciiallici iuris ne concc^lioneluip‘ ,|,
tiftcrs monafteriis vel canonicis conferat. Et fibuli*'
pifcopns iinprobitatis vel auaritizcaula confentirt 11
luerit, Romano poneifiei nuncietur: & quodofičf * 11
dum eft.tunccius licentiaoffcracur.

CAP. XVIII.

Siquif epi/lopmin'etclefiaalterim dicccefiseftpd ' 1
nm,prxfentatM xb eo debet ndmitli >JiesiidorttK.
Idem.

S Ignificafti: f & infra. Si epifcopi pnft prosi ® 1 '' 3
nem fuain pr*fentationes peribnarumad ccti*J
a patronis carum pro ecdefiis libicommiilisadrp 11
rine: perlona:idonea , quasadeai vacantespr.ft 1111
ucrint, funeadmicrendae.

C A P. XI X.

Injlitutm ad prxfentnti.nem tim , qnittoiciiitfd’ ,
nat m ectle/id duUb.it , remoneriti.H debet  i i
im ab eo poiim.ditm euincatur:fecttffirtotipejiidtbth ] 1
txntum iredeb.itnr ejfepntr.nut,

Idem ^ibbntiS. ^Alberti.  _ ^

C OnfuItationibus, / Se  infra. Si quis cleric « 5
■ordinanoiudicein ecclefia fueritinftictitusF
fenrationem illius,qui eiufdcm credebaturelfcP ' 1
nus, Sr polrcaius patronatusahus euiceritin' 11 ” 1 ? j

in-ftitutus non debet ab ipla propterhocremouer | i

tempore prarientationis fu* ille,quieum pratfeff 1  ■
ius patronatus ecclefist polfidebat, cum ex HeccM
de iure debet habere,nullum in pofterum pr?'"“ lC  i ( ,
generetur. Sivcrbnonpodidebat, fed tantum cr '
baturefle patronus,ciimnoneffet: poteritab ea
ecclefia remoueri.

C A P. X X. . ,1,

Uklet fecund.t concejiio ecclefix futht tltti * 1  ' .
per eptjiopurn &patronum.nort cbijantepri .? 1  j* 1
patr.nnm folitrn.

Idem Ibentcen.atchiepifcopf.  . (l ).

C Vggeftuin g  tft.qub(Jcumeccltliarqn* I l a ®| l j { ji-
Olenlu domini fundi audoritate B bora cen. * tC , t .
fcopiccclefiatbeati PetriEboracen-cocefl *^ 1  ° (C f-
ta: lintin pratbendam, canonicideNouoburge c  ^
fionem illam imtarc nitunturoccafione dt>n»

a *Ailon. ni. >. dr tuji. alUlndroH.nl. ~ibdo n ‘

iH.eo. ti tim.comp.cr peti cono. lat.p.iyc.i(.  1
r e. lit.m  l. cop.l^r poji eonc.l.ntp.l^.c.lj.  d ^ a ' fr]h
tn  r. cop. & pojlcoric.1 at.c. 18. e Cnli.e 0 ' 1 ' 1 ,'jjbd
t&poj!cbc.Lat.ji.ij.c.ii).  f CliytJi.i>. i.cipr'" y,
conf  jq.. g Cn.iye>.ti in.i.cbp.Qr]>oJi.(št.L‘ ,l t '

497

quaw fibi adferunt pri us Padam. Vndelicec in dona>
tionibusecclcfiariim requirendus f Iz Sc  expečtandu$
pacronorum confenfus: quia camen ecclefis nifi au&o
ncasinrcruenerit pontificahs, canonic£ concedi non

p«<Tuiit: fignificamus qubd prior conccrtio rt cum ad-
fenfupatroni, & aučtoritatc dicecelaui a  epifcopi fa-
fodhauteius aflenfus fueritpoftea fubfecutus:pofte-
fioriconccflioni prsrfertur, alioquiii illa debet pr*fer-
n^uamuis porterhis fa&a, quje coufeafu domini fun-
4l >& epifcopi audoricatc fulcitur.

C A P. XXI.

Ab offcio grbenefcto remouetur,qui m mit n* non tli
jiitit ucltjiumfine confenfu epifcopi Ji bi concejfam. boe

učit,

Idem archiepifcopi* gr epife. per jlngliam
c on \i it uti*.

T)  Hlatum b  cft,qubdnonnullioccafionelaicx rc-
■^•cognitionis no requirtta epifcopi audienfta bene-
® c| acccle(iartica fibi pi iefumuni: in parceciis veftris vin
^care. Quoniam igitur huiuim >di perfonae non in-
Jrancper oflium,fedaliundeconfcendunc, ac per hoc
ln digmfunr palioris nomine > vel pnerogatiua gaude
rt :nidndanius,quatenus eos rt commoniti pradida mi
n 'fnerefignuuerint(nirt cpifcopali concefiione c  fue-
ril) tminuti; abolficio vcddacis, &bcnefiuo alienos:

I 1  it finecjic defhtennt, rineulo anathemati* inno-
f tn, (rrfqiie ad condignamfatiafaSlionem teneati*, gr
facUttt ajiričitij.  ]

L*‘Ctjj>olianrej ecclefiam-excommunicantur . h.d.

. A ^bocquoniamquidam laici ecclertas poflellioni-
Us Ipoliant> vt ticvirosecclertaftieos faciac coram le-
indice licigar e, v ob-is iniungimus, vc id publicc
.^tcrmiiutiontecurccisanachemacis prohibere. Si
Osutem prohibitionis vedra contcmptor cxticcrit,
C ^excommunicacioni fubdatis-
CAP. XXIL

V'*$io iuri* patronatu* infra. fex men fes non termi-
* tHr * iemporeracationH) Ubere poteši epifiopu* fine
n tat ion e ibidem injiituere retlorem. h.d, S e d in teh
tfdtpatroni* ecclejiaficrt.nam in Lucufujficiunt qua~
H>rrn *nfes.

B Idem.

d  decet: & infra. Mas autem ecclcrtas,de
^^acum patronatu controuerfiafueric, rt intra fex
vacauerinr, non fnerit e, contro-
terminata: licitum tibi fit de perlona idonea

0r W,

p  CAP. XXIII.

A } r *nusin patronatu* propriu au&oritate ali e nar e no
ff  >*tcab ecclejia aliqutdtemporale exigere,nifitem-
'j^dationi*  4 diaecefano illud fneritfibi referuatum.
Lucius III.

“ lf crea f  quoniam aduocati ecclefiarum ius ad-
^.^donisjdonacionis, velemptionis titulo, aliisq;

I ‘ u »voluntate contraftibus in alios transferre prae-
i^bfodrum.albergaria^regium, & fimiliatanqua

De iure patronatus.

1)K*|

i) t  ’P r >'srufticis ab ccclcfiis extorquentes : Peaefcnci
v, ([ ' t0  ftatuimus eos fine aduocaci, (iue patroni, vel
Vn, n ' > fiuecultodes, vdguardia« habentes, feu
VMialiu nomine cenfeatmir a gtauaminibus ec-
Jt r *“ M^lare, nihilq;in ipfis p.ater anti^uos & mo-
a locorum epilcnpis infticutos exigere:
(L^Aoiegerint i; excomunicationi (ubdantur.
^ t, &usqiio^;huiu£modi, quos ("cčerinc, vel faciet

( p<ft.detjlmtntit;uu..  b Cap.17.eod. tit.in
j CTnc -U*ttr.p.$0 c. 1 ]. vitle cone. Trident.

c bftfiiu.  d Cap.}.&de
,^^^dni.contpiUt.  c t / ox controuerfia, di ejl..
‘^“d-tit.m.humpil,.  g exutamunicalui/itur

49S

in fu:urum,vim aliquam decernimus non habere.
CAP.  XXIII!.

In pluribuffuccefiiue pr.tfentati* a patrono lat c o  . epi-
feopo datur gratifieatio: fed in pr^fentati* d per fona eccle
fiajiica  5  potior eftprimo prnfentatu*. h,d. fpecialtter:
esl m mn de p ri n cip ali o rib u* eapit, tituli.

Idem Koruiren.epifcopo.

C  Vm autem a  aduocatus ciericum idoneum epi-
feopo prarfentauerit, Sc  portuiauerit, poftmodura
eo non refutato, alium aeouc idoneum in eadem ccclc-
rtaadmitti: quis eorum aleeri praeferatur, iudicio epi¬
fcopi credimus reiinquendum , rt laictis fnerit, cui ius
competit prajfentandi. Verum, rt collcgiura, vel eccle-
rtaftica perlona p rx fen tat ion e m haberet: qui prior eft
tcmpore,iure potior črte videtur.

CAP. XXV*

Ex conpruClione ecclejia: fatta de con fen pl epifcopi ad-
quiritur iu<tpatronatu*, hoc primo. Patronu* non eli^it
prxlatnm in conuentuali ecclejia,fed in capella fic. boefe-
cunelo. Patrono debeturprocefitoni* bonor,&* alimenta-
turab ecclefia, firergatadinopiam.hoc tertio.lt ifie tex-

tu* ep de princip alt o rib u*.

Clemens III.

N Obis b  fuit: C* #7] Inquifitioni tuhtale da-
mus c  refponfum,qu 6 JrtquiscccIertamcumad-
1 'cnfu dicecefanic 61 Iruxit d,  cx eo ius patronatus ad-
quirit. Caeterum in conuentuali ecclcrta non elečtioni
prelati faciendiBjfed iam fačt« honeflius patroni poftu
latur adfenfus, nifi aliter de fua iurifdičbione obtineat,
vt partes fuas interponere debeat ele&ioni tračlandae.
Secus tamen eft in capella, in qua vnns prcsby ter a pa¬
trono eligitur,& pro inftitutione habenda loči epifco-
poprx fen tac ur. Piofundacione quoq; e  ccclcrtaeho-
nor procertionis fundatori feruatur:&: rt ad inopia ver-
gat, ab ecclcrta ilh f  modelU fuceurritur, rtcut in la-
cns eft canonibus inftitmum.

[ 1 Praterea quxfiuijli d noht*,Ji ahqnifefficiaturJoLt
copručii on e patronu*, rel Ji ad eleclionem plebani Jit cum
clerici* admittendu*, feu ab ipfi repellendu* omuino , ta-
metfi de lo/igaconfuetudiue atlegaueritfe tleftioni inter¬
ese debere,']

CAP. XXVI.

Patronu* eccleji.t racanti*quanquamfit clericu*,ad
eamje prafentare notipoteH.

lnhocentiusl 11. f\ptbomagen,archicpifiopo.

P ErnolIras g  poftulafti literas edoceri,vtrum člen-
cus ad vacantem ecclerta, in qua ius obtinet patro¬
natus, fcipfum (rt elHdoncus)valcatpra?fentarc. Cum
igiturnullus fe ingererc debeat eccleiiarticx plationis
officiis : relpond. quod nullus fe poteft ad perfonatum
alicuius ecclert« prsefentarc,quantumcunque idoncus
rte, Sc  quibufcunq; ftudiis Sc  meritis adiuuetur.

CAP. XXVII.

Si quxpio iuri* patronatu* inter patronos non definitur
intra qnatuor meufs, e pip op u* ordinabit eccle funt Jine
praiudicio eorundem .

Idem Conuentren.epifeopo.

C Vm propter diicordias iaicorum : [ 1  (^/O Fr. t.

mandamus, quatenus rt de inre patronatus quz-
ftio emerferit inter aliquos: Sc  ab eo,cui competit, in¬
tra quaruor menfes non fueritdefinituoi,extunc ecclc
(iam iprtim de perfona no ditFeras idonea ordinare : ita
quod illi ex hoc non debeat in pofterum prariudicium
generari,qui ius euiceritpatronatus.

a Cap.^o.eo.tit.tn l comp.&po(l conc.Latcr.p.i^c.S,
lambert de ture patron.art. 19.0.7. p. i. ho 2 & art.
IJ.7.6. pA.lib.2. b C. Z.eo.tit.in l.comp.rulv cone. tci-
dent.Sejf.14.de refor.CAZ gr Seff.l^.de rejoe.c.*).  c al.
tabteyrejJ)0f.dem’i*.  d conpruxerit.  e f / ox ecclefi*
dtipm Ahtijut*^  f moderate.  g C.iuo tit.tnj.iO np*

% ^

Decret. Greg. Lib. III. Tit. XXXVIII.

'499

[ 1 debeat tcclefits praiudicium gencrari y grane

gerimMgrindignum y quodficutnojiro efl apojlolatut re -
feratam occajione dijfenfionis y qu* d,e ture patronatu* ver
titurinter eos y  g^ ecclefia plus debito remanentviduat*
reftoribus , quodin ipfarum graue dijpendtu n o p. i tur rt -
dundare. veriim quoniam fecundum apojlolum infantia
no/lra quotidiana efl, omntum ecclefiarumfoUcitudo con-
tinua y  volentes hit att^pramifimus »x debitopontificalis
•fficij obuiarc.]

CAP. XXVIII.

Legatusde latere ecclefiam, c hi us ali a ecclefia eil patra
na y coUationtsfusereferuarepoteH y licetnonVacet y g^con
ferre cumVacat.hocprimb. Ex dno b usprafentattsd pa-
trono laico y  poteUfuperiortnjhtuere fecundum.hoc fecun
do. Ut ficquo adintelledum ifle textus habet dno diCla y
ltcetquo ad liferamambo commifceantur .

Idcm archidiac.gr cancellari 9 ^ 4 ltifiiodoren>

C Vm a  dile&us filius: [* Cf'/*] Cum Hofticn.epi-
fcopus,tunc fcd.apo.leg. archidiacono Carnoten.
mandauerat , rt ecclefiam , quam in archidiac.fuo pri
mo vacarc contingercc, donationi fu* feruarec, i n h i -
bcns ncalicui conferret eandem: dcqua G. b  clcrico
difpofuerat prouiderc, Sc  ecclefia de Bcrouilla ibi va-
caflet,idcin archidiac.contra tnandatum eiufdem lega
ti»ad jpfam G.fubdiac.prsefentauit:cuiusfafto ab eode
legato calfato, ipfe pržefato G.conceftic ecclcfia lic va-
cantem: (& infra.) Vacante vero quadum prjebenda in
ecclefia fančii Martini Carnoten.dicecef.cpifcopusdi-
čfcam ecclefiam ad praefentationem archidiac. H. cleri-
co,pr*bendam vero prafaro G afTignare curauir. vnde
. ipfe H. fupplicabat eandem fibi cccleliam confirmari,
vtpote quam ad prslentatione archidac. veri patroni
fediccbatadeptum: [ 2  gr j.]  Nos igituraetemientes,
qnod ctli praefatus archidiac.memoratum G.tanqua:n
laicus c  ad illam ecclefiam pra-fentaflet: quia tamen
per dicecefanum admifTus non fuit.fed di<ftusH ab co-
dem archidiacprarfentatus,adioccefano epifcopo inlti
tutus,iuxta ftatutum Alexandri papar> non primtis,fed
fecundus ius eft alfecutus in ecclefia memorata>& fi ar
ehidiacon.pra?fatum G.tanquam clericusprarfcnrauit:
«juoniam in eo,quodtanquam elerieus faciebat, fubc-
rat iurifdi&ioni legati: vndepoftqua idcm legatus do-
nationem illius ecclefia fibi decreuerat referuandam,
ad cam canquam clerictis non potuir quempiam prae-
fentarc: praefentationem jpfitisminus.canontcč fačlam
decernimus d  irritam,&eanonobftanteconccifione
eiufdem ecclefia; fada prjrnominato H. prominciamus
canonicam excici(fe, adiudicances eidem pra-fatam ec¬
clefiam cum fračtibus medio temporc perceptis cx ea,
plene ac pacifice pofiidendam : pra;di&o G. fuper hoc
perperuum filentium imponendo.

£ 1 Ma^ijler Vualteru s de Pifcia pro ft ipfi gr ma^ijlro
Hale Eenomano pro deca/10 de ^ iiueoli p ecclejia deBea-
uiUa inuictm htigauerunt de Ji. n.g. S. TA.in porticu diuc.
card.concejiimus auditorem y in čutu sprafentin idcm ma¬
giji er propofUit (juod  ]

. [ 2 Econtra procurator decani refjionditjfjHod gr.Ji di-
£lui legatus donationi fua referuare mandauerit.Primo in
arcbidiaconatu Carnotenfi ecclejiam vacantem velvaca-
turam circa tam e n pradiclam ecclejiam facere hoc de ti*
re non poti.it j fjvia talitpotefi.tsjibi minime pertinebat
Velcompeiebat.curu prajentatio clerici ad illatn ecclejia
non tan^uam demo ,fedqnafi laico ratione patronatUf y
non ture archidiaconatut eidem archidiacono pertineret:

a Cap.\.cod. tit.in  <.compil vide coniil. Trident. Seji.
1 4 reform, tap.iy.vbi hjitufmodr referuationesviden-
tir pr 'l L i <■}.  b K c Clericunt in pa.rimonialibu*
cen kri.": lai c« m, v; de apudjllbert.de Rofa. in l.fin. C.Ji
contea . ■* ve! Vi/, p ’ bi.  d dccreutmus fyVox irritam
deett in omnibusantiquix exemplarlbus.

vn de cum inhibition eni ipfi m in hocidem trebil 1 * 1 ■
dir e minime teneretur> aliumnon a d eandem
turepotuitprsfentare , ac praefentatio eitudebd  ^
deperfona idonea fatfa ejl> firma cenjeni]

CAP.  XXIX.

Si laicuspatronu* duos fuccejiiue prafenttt

»Mil

injiitutio dejecundo non objlante appellationepri^r  .
perprimum.epifcopus tamen qui mali ti ose prim**J  ^ I
lity eidem in competenti beneficio prouidere c»mp
gr in hocvltimo eslcajks finguUns.

Idem Elien.epifcopo.

T) Aftoralis a  offici;: & infra. Poftulafti edocer 1 ’

X clerkus adaiiquam ecciefunija parronolaicon
fcncarus , fi dioccelanus epilcopus ipfum non j

. j„ :_ j _i_..: 1 - 1  r-  c  •_

admittcndum,ex huiufmodi prifentationeali^ 111 ^
ris afiequatur in illa. Et fi fortč idem ad led.apo^
pellauerit, Sc  poft appellationem ab ipfo intcrp o!, ',j
idem patronus alium curauerit prafentarejacl^ 1111 !!
inftieuit b  epifcopusprasfentatum.idcm abipf a


fia debeac amoueri. Nos igicur Alexan.papa: vA.
i nb*rentes, qoi inter prsfentatos a derico &  I**?]]

tronis di(linguens,inter prarfentatos a laico con^j.
nem poffidentis cenfuit meliorem:dicimusquo‘l |1, i:(
rutic pra?fentati, fceu ndo loco a laico patrono
obtinet firmitatis. Vcruntamen confliruimus, vC ;^
fcopus, qui praifcntatum idoneum malitiose^ cH ',
admittere, ad prouidendum eidem incomptc cnCl ' (
ncficio compellatur: quatenuspuniaturincoji fl ^
iplum non elt dubium deliquiflc.

CAP.  XXX,

Si ad prcefehtatione re flori* ad titulam ecclefi
Jur rit o rdi n at us : patronus , (jut
cnm Vacabit, poieritprsfentare.

'cclep**'^

»fit,* AI I*

Idem c  .Anrien.epifcopo.

P Oftulafti per d  fede apoft.edoccri,Cvtcnin rf ^!

X res]p?.ra*cialium eccleliarum quofdam pri* cl1 ‘| f .
adluarum ecclefiarura ticulosordmandos, vrru 111 ^
&!o talium ad ipfos rečtores pertineat, relct' an | ;

tronos: Sc  fi in his patror.orum non dlrequi^f c ^

a 1 u u m m an c at cliu tndi > v "‘ A

fenfus,vtrum i«s illis falu««, .u««v«v
ipfas ecclelias vacarecontigerit, intitulati ^

non fint aliisprirferendi ? Ad quod breuitcrrdp 1  *
quod perintitulationem huiufmodi nullum P a fj|jj
praeiudicium generatur, e  quinpoflintalioJ J,l ^ ! <

ecclelias cum vacauerintprsfentarc^ifidepa^

proccfliflet adfenfu.

CAP.  XXXI. mi

Patronus etiam deri c us ecclefiam vacantem :0> '.y
non potejhgrfi cotuj*t>potej} nihtlominut adiu**!
fen tar e.

Gregorius IX. archiepifc.Eboractn^ ^^
np Ranfmiffa; ad nos tuar liter se

continebantj?! >

X capitulum Eboracen.ecclefiam dcCa« lC
cantem ,in qua ius obtinentpatronatus,

conccllilTentjipfi poftmodum L. clcricum
dem ecclefiam prxfentarut poft adpcllanonc^i:-
dem R. ad fedem apoft.interiedam :
t-t.rc^pond^ubd cum cx vi iuris patronatu? u

cefiio,fed prafentatio pertineat ad pati onu^p.^

tatum (fieialiquid non obfiftatcanonieumj
in ipfa ecclefia potcris,vtp»ote poriorem^^

M

ib’

a Xfu#re fuperioribus ti tuliš gr Hbr^ Mi ^

funt e jhcap.  4. cod.titv lan comptlatJide *rf
decernimus. i£.  7.7. Gemmianurn in c.pe b 1

d/fl.gr Hoji.in Sum., tit.de iurepatr^i/t^J*.  ,
ftituerit. c al.Aihaucnf  d Cap.f tc  '' ' n
pil. vide Hevr.Boich.& Lambert. de * ure  k J

tj.^.p. Uib.2. grart J.q.$M.]. C

reprafentarMo qnod facerepotuerun
facere aort pojfnnt.

k

at

tei

di£

ftic

del

C

<rik

Sl

tllJi:

<lls|

4 '

4

1 11

s

,Vu.



>,l

*

k'

>,S

b

' 4 J>

g;

'v <1

v>.

k?

H

5oi Deccnfibus exačtionib.<5cpracurat

D E C E N '

505 ’

Koi

S I B V S, a  E X A-
čtionibus, & procura-
tionibils.

TIT VI V S XXXIX.

cap.  r.

Icdtjiafitndanda debet pro dote tribui lAanfu-t liber
i^eohbctferuitjo temperah: ad ecclejiaflicum tamen 1  c -
ttturfedfi aliquidconfertur ecclejiavltra Manfum, te-
n 'titrecclejia ex eofoluere o n era confueta. h. d. inharen-
*< liter*.

ExconciIio apud Guaynaciani.

S Ancitvm b  cil, vt vnicuiij; ecclefiar vnus Man
fusinteger,& abfque vilo feruitio tribuatur. Et
prcsbytcri in eis confHcut:i,non de decimis, neq;
e oblationibusfidclium, non de domibus, neq; de a-
Ws, c vel de hortis iuxta ecdefia pofitis,neq; de pr*-
“'aoManfo aliquod feruitium faciant prseter ecclelia-
'cum. Et (i aliquid amplitis habuerin t, inde feniorib.
“raituraferuicium impendant.

C A P. 11.

X°lntio tributi arguitfibi elh onem.

Augaftinus fupvr eptfiolam ad Rom.
f\Mnis aninia fublimioribus poteftaribus fubdita
.V infra. Hc vos fubditt effe debetis. Ideo enim
lbu Upr*ftacis: quia ha?c elt probatio fubiečtionis*
CAP.  IIE

)n potešiepifiopu*nouu cenfum imponere monajlerio.
Grcgorius Stephano  d Cantori.

States e: [i&infrd.]  Adferuitpraedičlus ab-
oasprcsbvtcrum Maflas nouas monafterio confue-
i  lbes vdlcimponere: [}  Mandamus, quatc-
tib - • nlt ^° ^ oc non  ^ uer * c > ct i* labenribus cempo-
°' ls aliquid nouiter non permittas imponi.
'■ l Q*qextemporc condiiimonajlerijper tricennalc
^haftentto aonfuerunt.']

^ ^gnitudinem cbaritatis^eftraitoto Dominu tor-
1  V r t>&c.qu*v funt in regijtro .3
f  CAP. IIII.

&pauperad colleČhu non tenentur,

Idem Conflantino tpifcopo.

/ multunj: & infra. Dixit quoq;pra»di<ftus Cže
l Jt  Cl)s > ^ubdadcollečUs inter alios panter cornpcl-
^^uodfieri non permittas: quiaeum 3 qHenn c«ci-
jJj^graiutdnhtimaniim eft nimisin collcčlione ad
ft^ C:cu idebtie r atex collečhsjfi elTet necellitas, mi-

C A P. V.

,Hfc tnfum,debet rationem expriritere,

%  PafchalisII. comitifficMathilda:.
ji ICn ' tt  g  adnos : [i Inquifitioni tu« ta-
Hinij re fy° n 'deimis quod cenfus ignoranti« nec di-
Vt ’ ^humanislegibus inuenitur. oportet quippe
, ad quid, & quando perfolui debeat,

Fraxia orumabbru Carpcnfem eccle/iamfue
)ki{r*** ll u>ocCAjione fcilicet cuiufdam cenfus ^ qut ad
j * 1  debeat ignoratur. de quo nimirum cum nosur-
''^J^interrcgarčtiVt ^Hodralfonabilevidebiitur,

_

f**«,*/* Turnertmatam in cap,qu<ejitum.iqu*eft.l.&*
lib.\.Var. refol. cap.j,<& Sotum libro 6 .de
b Burek ar dus libro 7,.Dec.
[dli^P^t-l-cap.H^cap.z.eod.tit. ini.compilat.

I\ * tr ‘w,fed omnes Vaticani habent, Vt efl impref-
Sii<, ^drtulario libro \ 2 .epiftoU zo.I/idičhone  7.

^ a P ^tod,tituUni.compilat.  f Cap.J.
Hif i.compilatione.  g- Cap.^.eodem

^i^j^compiUtione.iride. Caldcn.canjilio  1, titul.

tet-

p 'tu,

■Eli..,

CAP.  VI.
Determitutcanctlcum nmnernm t<juoniM,e}uas fecut »
ducerepoffuittpraUtivifitantes: grprobibtt eittunevti

ven^ionibur, p^fumptuofaf epuLuguar.re . kceprnat

v/ir. ad ver.prohibemui,

Tx coacilio Lateranen. rt

C VmapoftolusfeacfHos propriis maaibus decre-
uerit exhibendos, b  vt loctitn pratdiaandi aufer-
ret pTeudoapoftolis, & illis quibus pridicabat, non exl
fieret onerofus: grauenimis efledignofcicur,g> quid»
prsdatorum ica in procuratiombns graaes exiftant, vt
interdu tcclefiafticaornamentafubditiexponete com
pellantur: &longi temporis vičtum breuis hora confu
inac. r Quocirca ftauiinms, qne»l arehicpifcopi paru;-
cias vilitantcs,pro diaerEtate prouinciarurn, & facul-
tatibus ccclefiarum 4o.vel 50. eue&ionum numerum,
epifcopiautein 20, vel jo.cardinales 25.nunquam d,
excedant, archidiaconi vero 5. vel 7. decani conftituti
fubepilčopis e  duobusequiseontcntt exiftant. Nec
cnmcanibus vena tenis, &auibus profjcilia n tur,fed i-
ta procedant, vc non qua: fua funt, fed qua:lBSY Chri-
fti,qu*rere videantur. Necfumptuofas epulasqu£ržt,
fed cum gratiarum adione recipianc, quodhonefteac

compctentcr illis fueritminiftratum.

Pralatinon dtbcntgrauare fubditos talliir, exaciio- .

nibtu:permittitur tamen exiujht caufapetere ali ettmo-
deratum aurdlium.h .d.vfcfa ad §fane.

Prohibemus etiam ne fubditos fuos talliis & cxa-
dionibus epifcopigrauare prafumant.Suftinemusau-
tem pro multisneceflicatibus, quse aliquodes fuper-
ueniunt, vt fi manifefta ac rationabilis caufa extiterit,
cum charitate moderatum ab eis valeant auxilium po-
ftulare. Cum enim dicatapoftolus : Non debenthli)
thefauriiare parentibus,fedparentes filiis: multu Ion-
ge a paternapietate videcur, fi pratpofiti fubditis fuis
graues exiftant, quosin cundis ncceflitatibus paftorix‘
debentmorefouere. A'rchidiaconiverb,fiue decani,
nuIlasexadiones (iue tallias in presbjteros feu cleri-
cos exercere prsfumant.

In tjjeiiu diciturtp numerur equerum ftatirtM in priti,
cap .non debet trahi ad anrendum nnmernm alids filitu,
vdbbru.

Sane quod de prsdido numero euedionis fecundi
tolerantiam didum eft, in illis locis poterit obferuari,
in quibus ampliores funtredicus & ecclefiafticse facuL-
tates. Inpauperioribusautem locis tantam volumus
tenere menfuram,vtex acccffu maiorum,minores me-
rito non doleant fe grauari. Nec fub tali indulgentia
illi,quipaucioribus equis vrifolebant,ha6tcnus pluri-
umfibi credantpoteftatem indultam.

CAP. VII.

Kouttrcen/kf ecclejiirtmponinonpotejl, neorentiipuM
augeri.h.d. & eH depriniipahoribur huiur tituli.
lx  eodem. f

P Rohibemus infuper,ne ab ibbatib. epifcopis,vcl a-
liis pralacis noui cenfus imponatur ecclefiis, nec ve
teres augeantur, nec partern reditaum fuisvfibus ad-
propriare prafumantrfedlibertatem, quam fibimaio-
resconferuaredefiderant, minoribus fuis bona volun-
tate conleruenc. Si quis vero aliterfecerit,irmuqnod .
egerit habeatur,

CAP.  VIII.

PralaturfeurcBor ecclcjlanon peteH, preefertim poti
mortem, ecclefiam fuam propria auttoritate conjlituert  '
eenfualem.

a fub Alex.lll.cap.^.qpr 6.ee.tif. im.compiUtionef
b al.feudsi, vt ejl ir. concilie in margine.  c vidcl.iu*

alimentorii.ff.vbipupil.educ.de.  d^ nufquam.  e at.

ipjis.  f cone,Later,fub Alex.lll.cap. y-fj'probibemuf. .

Žyca£.j,eod, tit.ini.ee mgiL.

J03 Decret.Greg. Lib. III. Tit.XXXIX,

Alexaqder 111 . Vigorien.epifcopo. *

P R#teren b  illi,quiepifcopoignoranteau&oritate
iua pcnfionem annua de ecdefiis quadam illufio-
c  folucrint fiuerecepcrint,eisdcfundisin reccpii-
one pcnfionis non funt aliquatenus audiclidi,fi ponti-
ficis aut alterius , q»i de iure id faccrepotuerit,aučlo-
ritacem &adfenfum ftperhoc no»interueniffe confli
teric. No enim fimplicesfacerdotes vel clericipoffunt
ccclefias>quib. prsfunc au&orirate fuafpraefertim poft
dcceffum finim) e ffi cere cenfuales.

CAP.  IX.

Brent tft y velperalia verba fummaturfic: Bpifc9pus ec
clefi* demanti laici per Je erepta nonpotefl ob hoc ceu-
.fumimponert.

,  Idem Carnoten.epifcopo.  d

E Cclefiis, e  quas de nouo epifcopi de manibus lai-
corum eripiunt praeter cathcd-racicum > & iiira om-
nia,qua: aliis ecclefijs imponuntur ) exačtioncm prohi-
beraus iniponi.

C A P. X.

Koua pedagia fine cenfenfuprincipi*impontns y com-
munione pr ih  at ur.

Idem. f

i Nnounmus: £& infra.] Nec quifquam alicui g  no-
uas pedagiorum exa£tiones fine au&oritatc & con-
fenfu rcgum&principum ftatuerealiquo modo pr#
fomat. Si quisauteni contra hocfccerit, & commoni-
tus h  non deliiterit: doneč faciifaciat,cornmunione
careac Chriftiana.

CAP.  XI.

S^ui per collu fonem con^ituit teelefam cer.fualem-,illa
priuabitur.

Idem Cantuarien.archiepifcopo y gr tim
fujfra^anet*.

C Vmclerici: i  & infra. Ad hocquiacIerici quida
cum religiofis collufone fa$a citra auttoritatetn
dicccef epifcopi ecclefia*»,qi!as tenenr, eisconlliruunt
ccniuales.vt poft dccciTum corundem, ezdem ecclcfi#
per reprarfentationem eorundem rcligioloru ad filios
vel nepotesclericorum ipforum polfinc trasferri.Praeci
pimus* vtfiqui inuenti fuerint facere talia,cos a pr#-
fcripiis ecclcfiis non diftaatis adpellat. poftpofica>rc-
mouerc.

CAP.  xir.

Si c o Ut cl o y tigra h  ant ecclcfas,priuari debent offcio.
Idem.

E  A, l{  qu* de auariti* :& infra. Cum autem pro~
pcer B.Perri vifitationem denariorum colle&a per
archidiaconacus veftro* fcccritis, ccclcfias vel parce-
cias no grauetis. Quod fi fecus prafiumplcritis,id quod
Videmini habere,auferctura vobis. I
CAP.  XIII.

jQui reci pit iuramentum de nouo cenfu impofito teele*
fue perfiluendo y compe£i(uriurantem abfaluere.

Lucius III.

S lgnificaHit m nobis T.rc&orecclefaede Fulfig. n
qubdcumamonachisdeCaflig. o  adregnne ipd*

a Vigor. al.Vtgorntn. dl.Vuigorn.  b 'Cap.%.go¬
dem titul.in p rima comptlatione. gr poti lonal.Laleran.
fub *Alcxandro lil. part:iti-,cap.<).  c Coilufione legi
tur posl conciltum, grfortt aptius ep.  d Carnoc.inV-
no y cat eri hab ent Čarne ten.  e Cap.\Q. eo-dtii.itn.com-
p ilat. gr posl Concil.iateran:part.l. cap  .8. f f tlnet
jll x and.I11. in conctl.Iaicrxap.il &cap:l. de ir en, a
g' pace in  i comptl.Vide Sy h- e Ji rum in fi. mm a .  g ah-
cubt-, lektur in antiejui*.  .h menim*,  i Cap.17.tit,
de fiinoniaini.compil.gr pojiconcil parati.  k Ca.  15.
tit.de fmon.m t.csrnpili gr pod Concil l at er. p.l. cap.  4.
*1  Matih.tf^grLuc.i},  m Cap.ieod.tit.in i.compil,
n fulcig. al.iurtigenf,  o Claujlig. al. Claujingtn.

504

ecclefi#fuiflet a  ele«^U 5 :defoluendoeisannuoccnli|
triuni marcbaru,qttas prardecefTor eius folueratjprrft'

tit facramenrum.prfin.odum epi^opusdioccef.BC ip'
fum cenfnm monachis felueret, nifiprms conftaret,J
epifcopalia!idcritacefui(Tet impofitus,in periculu«
ordinisfui interdixit: Quocirca mandamuJ»

quacenus fi pr#fatum cenium audoritate prafulis,&
non de nouo impofitu fuiffe confliterit,epifcopopr<ct
pias, vtp->rohibuionem fine dilacione relaxct. Si vero
cenfus lit de nouo i-mpofitas, fiuc audoritate epifcopi
hoc fa&um fwerit,liue non.coOlem rnonachos, vtde*
rieum a iuramento ab^oluant, appell.re.compeihj.

[ 1 yitde prad.reilor hinc p en u rij reatum metuiif^
ti met etiam inobedienlta p e ricu luni immin ere,]
CAP.  XIIJI.

Jirchiepifcop us viftans prouinciam y fUam a
rit*prouir,ciaprocurare debet.

Idem Rjzuen.arcbiepifcopo.

S  Opit#: b  £ 1  gr j"]  Sanecum interte&monaftf
na Bononia iiiperprocurationibus,quasabcisc^
gcras controuerfia vcrteietur: {2 grj.^]  Abbasfan^
Proculi j omniurn alioruni prdcuraror,licut exlitcr' J
quas portauit ,apparuit, luper hocdmtiuslitigauit'
[ 3 ^>;.] Sed tu proci rationes iplas in aliis monafte*
1 iis cu# prouinci#adferes tihi fine conttadidionepr?'
ilari, eas pr#decffToiibns tuis in monaffcriis BonoO'
exhibitas,per cefles idoneos probauilli. fndevtiq; v *'
dimus intentionem tuam iure communi, (k  pradecd*
forum ruorum confuetudine adiuuari.Eaproptcrifl 0 '
nallcriafupradida condemnauimus ad procurad° n ’
lecundimvfaculiaces corum tibi tuisque fuccefforib * 15
exhibendam.

£ 1 ludiciofed.apofi. čjnafliones feripto admtmfd'*
perpetuam cornmendantur y ne per ebliuionem prsttr
temporu Valeant fufitarv.vt anteni fententia maiort b*‘
beat firmitatem,ap.refripti munimine roboratur.)

[ 2 Caufam Ven.f.n. iiban. epifcopo commifimM^
minandam. Pofmedum vero dil.f.n.~\

[$ Vnde nullnmpro partefuapriuilegium RoM.ttd 1 '
fiavelPaucr,natis exhibuit y  necojlenditper.lo/igaM#*
fuetudmem fe munitum.']

C  A P. XV. •

Patroni etiam clcrici nouum ctnfum ecclefia
non poJfunt y nccvctcreni augtrt: gr fifuperhocmU^*'
ta velcautiones excgcvunt y  cogtmurabfolutre.

Clcmens III.

G Rauis c admoduro : [ 1  &/.]  Ecdefiaftic*P ff '
ioni ,cum g:clefias vacare contingic, non o| irCf
qutnquam adipfarum regimen volunt vocarc,nili žllt
nouum cenfum ccdefis illis imponant, aut vcccic 1 * 1
contraconfticutionem concilij Latcr. d  augmence^
adiplius folutionem inflituendum presbptcrum ■ llr,
toria,vel fidciufloriacautionecogetes:^

veflrae mandamus,qu.!tcnusqu#cunq;conlticerir c  ’

traconflicutioncm pr#didam fuper ecclefiis, vel
centu a tempore conflicutionis huiusaiccntaca,!®
cum rcu<icantes:prcsbytcros ? quos fuperhisiuranj*
ta illicica praefHcilJe noucritis 3  congrua litis&fl'®
impofitafaciatis abfolui: eos qui decitcrocontra
mam canonum fuperhis venirc pradinr.pferinC)^
niče pumentes. t  0

[ 1 hi corrcptione dtgniflima nuperquereU  ^

tia noji ra-e Ji propofia y (juodfaluacoufcienttaf»od>j

latioue tranfre non pojptmttf. Cum enim *} u * ( *‘ ,tn, l ^

[ 2 Vndefa-pc contingii vt diaecefepifiopo tXC %^l!it
iufmodi ignorante veleo mmimerequifto m

a afjumpmt.  b Cap.ixo.tit.ini. comp- c

co.tit.m ixomp.gr de ma!er.vid.Cardin.dtm >»' ,|

$• i . dc e>iej. praiat.  d LaUr.fub Mtt f-
pTobtbcmui. i»b (t>fs

#

5 o$ De ccnfibus,exadionib.&procurat.

ivducant  , pro fuaroluntat i* arbitri o inflituunt facerdo-
ttf. SZuaiia.ni igiturconjlil/i.iones prxd. concihj pati no-
Umus^ie^ debemus aliquorum makru imuna riolari.]

50 6

cap. xvi,

S^titevetur procurare jratres ah c ni us domu*,obli gatur
*dprocurandtim omnes,licet illorum numerti* nune creue
T Jt:fedjiexhocgrauaretur niminm per indici* officium,
wt prouidebitur. b. d.fecundum It čl uram magt* com-

ftitnem,

Innoceirius II l,abbx.&> conuentui U eUeuilLt.  a
Pv Vanrocreatt ri [1 Accepimus. qubdabi-
X.pfo domus veftrjF*primordio de.fundatoris volun
proceflitr, vc fraeribus iandi frcnai procuratio-ne
* tl aannisfingulisliberalicercxhibeiet, ciim nihil te-
. nc at!sabeis, b  proprer quod htiiufmodi procuratio
jP^debcat exhiberi: veriim tuncpr*'pter fratrum &
er uiencium paucitatem , tališ procuratio non graua-
a ;dednunc in tantum excreuit riumerus corun Jem,
^odadprocurationcm vix quntuor c  marcha? nrgčti
^cerent^usprovnaficri-O/iiutuit: [ 2  In~

UJ gemusigitur,ne vitra p> imam menfuram in procu-
f^one!pfa ficis vltcrius prxd»čtis fratribus obligati,
t j ? x pcnlh,quz confueucrtmt fufficerc > li ut. con te 11 -
J^fiTacultatesccclciiic in rantum excreuerint, qubd
^grauamine ampliaco fratrum numero ad folucn-
tXp U pki Cu,n  prot-urationis cxtcndi podit quanticas

»in/ 1 . ^ ro rt ‘h\ioni* habitu aftričli ejji* deuotius fa
^ r, )tAKŠo folicitiusrosconuenit prsurdere, ne per im-
hU er . atl 03 h :  granit.it em aliquatenu. 4 pojiit in robts mo-
J ,f *profečtus ordinis impedrri.  ]

‘Ur ^ igttur per ap.fo lici tudi ni* čaram reflris pofiit
?* rte ijlu grauaminib.prouideri,auČl.robisprpfenttu.']
0  ‘ CAP. XVII.

" *cclefiet,nifi quet ab hoc per p ri n i legi u m apofto
^^ lnt  txemptX:proLurarc te n en tur l egat osfvdisapo-
etlclm e * tUf  numios,n'u iti hoc prjtfcriptione ih-
lir ^-i.'vfq 3 ad bfane.

~  Idun brimiceno &> Clero Mediolanenfi.

V^* 11  inftantia d  noftra e  quotidnna: [ x  &-/*.]
°^ u lationi \rdtra* tabter rcfpondcmus, q> quum
l i ft ne eCc ^ e ^ ae le 2 atis  &  nunc ” s  fed.apoftol.procura-
^^j^pendere cencantur, ab čaru prarftatione nul-
Nii| Crc  / volumuscxcufata, mfi foreč peiTpeciale
P?a e § lu ^ fcd. apoll. (quod non crcdimus) lit cxem-
lC*m.G longiflimo tcmporc procurationis obfe-
ftij ' n ° g  impenderint: cum intalibus prsfcriptio
p3^ t n . m  nequcat Nrindicare: quia nos a prouifione
3ls lolicitudinis cir.ca omnes ecclelias nunouam
t 7^efTamus.

ftcundum debitumapoftolic* feruituti* omniu
fbfi l }' nx pfarumne<jotitipromorsendti , nonpoffumus
lttr hnminere,per fratres nojlros ea expedtre com
a nojiro Ut ere de\}inamw. ilhu-s esemplum
qui difcipulu fuvs in mundum ’miner -
■»ipfeperfonaliterin medto terr*falulem
kline ejt quod naper dileCl.fi L v.tit. S. Petri
*P r *fbyterum Car d. apojifed. len. pro negotivs
Umbardiam duzimtos dejlinaadum  , rt evfrc-
j\^ tatem Ugreffn*procarationcs txigcrety qu*cin
% r ‘ , 4 pojl.fed- le^ n tin c Us exhiberi: ros non atten -
diiiturab ^Apojlolo : Si robiš fj'irilualia.fe-
1 ihetamuSi-

. f j • ’ ^ JJ -

non tslmannutnJi carnalia rejlra r.

a  k.n  —■  -- - - - -

^ilht. s  b SolulJone/n.cenfus non denotare do-
ntc h tales. C. de pr ob at. c rox argenti
, > &in.rccentionbus ma^ts emendaiar.

J * co  r*pik n de jibbatem confil.
PH^P-^detarprimo.

K c

in i.rolum. behn.m c.acce

ahas^rtjlja  . S bab tri.

ncrosad onus procurationisarklaret^nifi d canonicisma-
ioris ecclefi.efe faceretantea procarari^fed.apofl. appel -
lajiis: &Jici4t idem Card.perpate nobts literasintimanit ,
in alns etiamnon modieum iniuriose fmfiis: propter qaod
dilect.fil, n. pr spojit us S. Kumari <&* ^4. canonicus S. Ste-
phani Syndici procaratoresrejlri cum abbate S. Vin¬
centi] adfcdcm ^Apojlohcam renienies  5  rt fi‘ptr h is fht-
tueremas or din e m menfuram ex parte rejlra fapplici -
ter pojlulabant. licet autem pro eo quodpr<tdičlo Card.
rclpouus nobis m ipfo contumaciter refiftentes iuxta rev
bum dominieum : SJui ros reci pit , me rtcipit , qui ros
fy*r/iit f me jpernit,neceffaria denegdfiis, no pro robiš, fed
cantra ros potius mernerunt exaudiri: quia tamen pater-
nam afj e eh on e m qua nobis p rop ritim eil mifereri dc Rom.
fed.clementiafemper t&parcere, ojjenfi etiam deponere
non ralemus,de conf ./.*».]

Tračlat de modo pr.ocurationis ipforum legat sr um <&•
nunciorum. */'Ibbas.

Sane in liis exigendis eum modum & ordinem volu
mus obferuari,vt nullaecclefia vel pralatus feindebi-
tepra*grauati racionabiliter conqneratur. Si vero de
communicollečVa, legatorum & nunciorum noftroru
expenrasduxcritisfaciendas, (qnodvobis no duximus
inhibendum)cx hoc nobis tk  noftrisnullumpra?iudi-
cium volumus generali, quonunus poflint a.quocun-
que maluerint procurationes fibldebitas poftulare: i-
ta,qubd (i exači us vitra fuam fueritgrauatus faculta^
tem, fibi ab aliis reftauretur. Nunciis tamen noftns in
necefTariis cxpcnfls exhibendis a  pareat, quicunque
fuerit requilicus,ita quodin fraudem nihd penitusat-
tcntetur,nec percommunesminiftros procu^ationis
obfequium fi noluerint recipere,compeliantur.Qjui ve
ro contumaciter eis duxcrint refiftendum, diftri&ionc
funt ecclefialtica com pel lendi.

CAP. XVIII.

Siadrnicam mcnfiiram folui folet quoddcbetur exro-
to, adiilam m pojlerum folui debebit : Jirero a d diuerfu,
hberabitur.foluens etiam ad minorem.

Idem Z arnoren.  b & SaUmantino TLpifcopis.

E  X parte c  Coupoftellani archiepiicopi fuit prop®
ntum, quod cum hi,qui votabeati lacobi continue
perloluerunt ad communem terr* fuc menfuram,cum
qua videlicetemunt & vendunt, ipfaperfoluerint ha-
čienus &  perloluant: quidam quia longis d  tempori-
bus ab torum folutione ccrtarunt, nune quanda men-
luram exhibet paruiirtm*am & ignotam,[ 1  č" /•] Ciun
ergo non conrtec,ad qu«im menluram anteccflores eo-
rum prardičla voca perloluerint, credimus diitinguen-
dum,vtrum habitatores regionis ipfius, qui ea conti¬
nue perloluerunt, ad vnam & candem menfuram hu-
iulmodi vota perfoluerint, an ad varias &  diuerfas. In
prinio enim cafu adeandem Sc  illi foluerefunt cogen-
di.In fecundo volentes foluere ad minorem, non func
cogendi,vtad maiorerr. perfoluant: quoniam cum hu-
iufmodi vota graruita fuerint ab initio,benignius lune
a viris ecclefiailicis exigenda, ne tanquam exadores vi
deantur lucris temporalibus inhiare.

[ lHcc  etiam communibusrfibus deputata^ & ad ean-
dem rota p radi čl a per foluere mohuntur. Vnde pojiulajlif
d nobisrt fuper hocros certesreddtre di<jn.iremHr,rtrum
hi qui menfuram ignota ex / ibent ad foluenda rota p rxdi
čla, fint ad communem.ierr.c fux menfuram , fecundum
quodilli qiii ca perfoluunt,continue faciunt lompeliedi.J

a Vex expenjis,deesl in anPiquta, rečen ti o rib us ma
gl* emendatis.  b Namočen. Salamantin.de qnibu*>
ride Vaftum in * 4 j/nah 0 ..rlrfp. cap. 10. &  21. c Gt/M •
eod. titul m icrti.u compilatrone. &quaiemi* obuer htc
tangttur mattna /mplenui  Vor/, nde beawm Thornam  2.
2 .qux<KSS.artic.].^ quxjl.iH^. artuc. 3.. d. r  jLUai^u*
. <Llv>gf... .

'$o7 Decret. Greg. Lib. III. Tit. XXXIX.

50$

CAP. XIX.

7 cclejhe ttntntur epifc.po, in cuim ditrccfi funt , refren
dert de pTocuT&tionibus , rjuarea dccimurum zs~ nLu epi -
fcopalibue.h,d.quo ad titulum .

Idem Cttfaraugiiflen.epi/lope.

C Vm a  olira [>£?■;•] Quia nobis fidcs fada fuir,
quod eccleliae de Luna 0  &  de Bef. in tua Lune
diceceli conftituta:, no folum per alia, verumetiam per
hoc ipfum, quod in inftrumeneis compoiitinnum con-
tinetur exprefse,vt abbas fandi Joannis Prilatcn. c
tam de quarta decimarum , quam de csteris epiičopa-
■Iibus, tibi debeat rcfpoiidere , abbatem ipfum ad inre-
gram folucionem quarra: omnium decimarum nullis
tadisdedudionibus, &ad pnrftacionem procuratio-
yium , & aliorum epifčopalium iuriuni in pratdidis ec-
clefiis condenamus. Licet enim e* formafccundarcom
pofitionis dedudiones eflent aliqua: facicnda;, quia ta
men compol!cionem,idem abbas nullatenus adproba-
uit,fedftuduir multipliciter impugnarc: ex ea non de-
buitbeneficium conlequi, cui renunciaffe tacite vide-
batur. Abfonum crat pra:rc-rca>vt ncgaret illam eccle-
lianijin tuadioccef.conftitutam.fuper quam inftrume-
ca pratdecefioris tui oftendebat in iure,monafterio tu¬
lile coceffa,per qux epifcopaleiuspetebat d  exprefse.

£1 *Adaurei nojirits tuam epuerimoniam dejiwajfej,ep
te iil.fil.abb.is H. Io. P1nnAt1n.cjuar.tr decimarum c/H*f  1»
tcclefitf de Luna 0-dt Trenji, debet percipere multiplici-
itr de paudaretb]

CAP.  XX.

Solne udi funt-ctnfto a d antiepuam nionct.tr?!. in ona in-
JUtutifneriHt,niJiJit in alleruts mineta folutioneprafcri
ptHm.h.d.&esl Cafut not.& multurn alUgdbtlu.

Idem Spoletano epifcopo.

O Lim e  caufam,qunm aduerius clericos plebis Ra
pins fuper fy nodatico proponcbas, Tuder. epiičo
po&collegis fuis commifimus termin.-ndam , corum
quibus cx parte tuafuit propofitum,quod cimi lide tle
rici pradeccfforib. tuis, tresin fefto natiuitatis, & tres
in fefto relurredionis dominicar,pro lynodaticofolue-
rint dcn.i'apien.nunc tantum tres Lucenfes,pro fingu
lisdenariis Papienfibusperfoluebant, cum tamen v-
nuo denarius Papien. f  valeat fex Lucen. vnde pecc-
baseos ad Papicn. folutione coropelli.cuni & fi tu Lu¬
cen. primo anno rcccperis,fernpcr tam e ius tu um poft-
modum tueris proteftatus: [ f  /.] Ciim igitur con-
fteCyqubd 1 apien. olirn pro (ynodaricofoluebantur,q>
ex eo ctiam fequttur,qubd Lucen. foluti funt poftmo-
dum pro cifdem.cum e.v didis tcftium,& confeilione g
aduocati alterius partis non reuocata.poftmodum ad-
pareat euidentcr,quod temporc L.predeceiloris T.pro
fy nodatico Papien.fuic moneca foluta, tk  a tempore di
di L. non nifi triginta lex annorum,ad plus tempusef-
fluxerit,& firlegitimecomprobatti , qubdtrcs Lucen.
qui pro vno Papien. poft inorrem ipfius L. foluel anrur
v.vcl vj.valcbantexillis, qui hodie funt in vfu,intellb>
gentes, ex hocqubd per tuonetz dedinationem acci-
derit,vt vfquc ad tempus tuum Lucen.dati fuerint pro
fynodauco, licnterat in viti, procuratore aduerli par¬
tis nomine clericorum plebis przdida; tibi ad folutio-
nem denar. Papien. vel iftimationem h  eorum pro
fynodatico per definitinani fententiam cčdemnaraus.

f 1 Veram part clericorum propo/Uit ex aduerfo  , tjued
fi ahanando prrcd.tuu denarij Papicn.pro Jjnodatico fne

r Cap. 4. todem tit.in y.comp.  b de I ur.a de Tarifi.

c blaien.al.Pr^Uten.al.Pramaten.fedPintiattn.  d al.
pMtelaty qt*cda^Houit^lojf  c Cap .5.

compiUiiohe.  f al.ralebit.  g ln at ii-
fjt/ij itafunthan difiinčla^ &• confefiion e aduocati alte-
r:‘u.<pustu nor, rcuocata pofimodum  > j&c.  h ex.hrr.a-
t to h c m.

rint p er foluti , tamen d sfa. anniu & infr d tam tikf 1
a lit s lucen f. exfeluerant pat tem /nam »iteb/**

pr<cfcriptione tu tri. Kos ergo Jacoio tuo&h4n.PtWl
tero aduerfepartisprocuraionbus dil. fl.n.V.Bafild***'
apofio lo rum p resb yt.c ar din .con ccfiim us a k d/ tor tir .: f 1
bučeoram eo nilvolentibusaut ValeniibusdenoHopnf*

nere,quoniatM fiierat renunciatum Viri n cu m ijife £ ( f'

tp

omnia in nofira & fratru m n.pro:fen ti a retubfet } i nit ^
xtmus per tefies tuosfmjfeprobatum 3  quod temfort^
tbarijprad. tui , £7- etiamposl dccejjum eius denarij W
pien.fucrant pro fy nodatico p er foluti:&extnde trti^ r
cenfes cjv.orum duovalebat  v. de h is qui boe temperi  I
*>; vfu ali quan din fuerint exhibiti, & quod a leirp^ 1 .  [
ih arij xxx.trium velxxxtiu .ant etiam xxxV.anfiorKi#}l

tium efi elapfum-,dibla tefiium etiam aduerfepartd ,r j ! t

ximus, per quos voluii comprobare 3 quod a temp* rl

t barij > xx. triu m a xl.annis: tn fr a, tres Lueeftt^.

7 v 1 edal;<e m fynodatico foluta fuerant pro fin gniti Ptf 1  j
fuijfent anteaperfoluti. Confejfus quoq }  fueratadn l[4  ^
ipfius partis m iurie  , ac e ius cofefiio in firiptis redarja
lorrcct.i velreuocataper clericos fupradiblos 3
clerici H e urici Lotharu pr*d. tuorum tempori^ 9  ^

Papicn.pro fynodatico folueret hiši n anno }  & i'xi»d l !
fingu Us Papien.tres L u cenfes.~]

CAP.  XXI.

P-pifcopus remittens ecelefixfcru.itia 3 qux fibi y

&jfatuens y qudd aliudferuitium non imponttuVif*
ral ion cm non inteliigitur remifjfc.

Idem

C

Vm a  venera

prion fanPli Stepb
bilis frater nofler

vam. .u

nofler Faucn. h c l-y

^  pus; [* ^r; ]Cognouimus,qubdprarfiituscp
pui (paJlas,quas ab cadem ccclc(Ia,tam ipfccju^fc
deccflor^s fuirecipere confucuerant, ecclcfi*P rJf


remifit ,&  flatuit,qubd aliud ei feruitium noni^P^

ret,fibi & ccdeliar (us nnnuatim trium librarum cc ^j,
penflonis nomine referuato. (^uiaen-o viGtatio'^^

nexa eft procuratio,«^: epifcopus rarionetpifcf ) P ,1 ( . , jj'
rifliidionis, qua habet in ea, teneaturcaufacor> c
nisecclefiam vifitare a:  prafati,nec intelligatuf^,

fi nouum imponi,quod ab ip(a fundationc
ni fucrat iureimpofitum. Difcernimus^uocii^.^.

fcopus, cum ad ipfam ecctefiam caufa correčii° nli

ceileric, moderatam abea procurationtm rcO}'^  }
u: _ :_ r-.l  . j_ a-..:.  .V C**

bis e  in annoTed nihil aliud pr^ter penfionč>&^^

rationes pra*<criptas ab cadem cccldiaexigcr«> iC

torv»uere prasiumat.

C

b t tu in n ofira c [fetiš prafentia cofiituth & ^ ^

frione qua inter vos fuper ccclef.S Stephani Parififi'^
tebatm 3 Vdleti* ad inu/cem htigare3dtl.filJ0an.fij

fcx Jo S.Tbl.in Cofmidco diac.card.vobis concepfi* J
di to res corum quibus alle^ando proponere curai<d l)  jfi'
cum pradibhi ecdefia S. Stephani quarundam n:i  rti p

quxin ea videbanturfub religiontsbabitu
litia fuiente fuerat fere ad dcfolationemredafi[[

me.Caruo.hacien.epifcopus aubf.fe.re. Pugenij
eiclefia memo/ata remoutt , & canonicos inipf*
regulares, fiatuens vt ordo canontcnsperpttto* 1 * ^
p on b us dihe at obferiutrt , & e os ab omni exaW p
Ji:a quam fucce[forum tuorum & Parif eccUfp rtr j^ { f
fjluit 3 retento fibi & c celefue favno ctrto tri* 1 *
ab eaannis Jin^ulis cxolu.endo.Kos autesneuin  <**
ca qu a: a a di t ran t nobis fi deliter r e tuli fen t .]

CAP. XXII. Jjb

T cclejl.c de nouo cotiuerfe in procurationiontiu
feruabunt confuctudinem vi cina nem*

tiif

lias ,

a Cap.C.eod.tit.in  $. compilatione.

c vi de concilium Tridttiib ,un> ^ f f
Jitpr.t boe titulo. C.Sopit.t.  d acupiat.  c  af
nh.m Tndeutinum, S efi ion e  24. dnefoft JtxistM  ’

&

ter ti o.

509 De cenfibus,exa<dionib.&ptocurat: 510

rdeiM Compojiellan 9  archiepifcopo.

S Vpcrco, a  qiK>d frateraizas  tu .2 ni>s con f«Jere vo-
lu'.t, vtq:iia terc  totaprouinciaCompoftd-. de no-
uoefl admrifdičlio-nem e col e n ar tu* conuccfa-, qu-ali-
tcrtibiprouinciam,vei parccm pr« u inči a: vifitanti ob
feipiidebeat & feruire*neciionin procurationibproui
dere. Tibiduximus refpondendum,quo'J illud obler-
u aretenecur,quml in vicinis prouinciis obferuatur.

C A. P. XXIII.

Vret Uti tune funt procurandfciim p erfonalit crvif.tat:
& dtb enttioK ferua re co  a čili tem I- n te ran enfe. & p radi-
c 4ho<.i,C',mttiini  £> reformaiioni v mar c: legati- & nun
^upoJloUcipro Im dieb-to tantum->pro quibna moram tra
^■»tiffrscHrari debent-, &contra bane cenjUtutiene exa-
( b-M rejiituitn r du-p Uralu m.

Idcm in concilie generali.

P Hocurationes, b  quae ratione vifitationisdebetur
cpilcopi^vclarchidiaconis, vel quibufltbet aliise-
^mapoftolic« fedis legatis aut nunciis,abfq; manife-
^ineceATariacattra nuIIaccnus exigancur, nifi quan
•‘perlbnaliter r officitim vifitationis impendunt: &
lu,1 ceue&ionum &perfonarum mediocritatem obfer-
llc "t in Lateran. concilio d  definiram : hocadhibito
^Jeraminecirca legatos & nuncios apoftolic* fedis,
Vtc umoporcueric eos apud aliquem locum moram fa-
J tr e necelfariam, ne locus iile propceriilos e  nimiu
p^uecur, procurationes recipiant moderatas ab a-
'^ccleliisvelperfonis, quar nondum fuerant dc fuis
•^urationibus adgrauat*,ita quod numerus procu-
J ,t '°num ) numeruni dierum, quibus huiufmodimora
tc erint , non c xc Cii at: & cum aliqun non ftilfecerit f
l!, lipfaai dur vel plures comunganctir in vnam.
o  ''»irovifitationis officiiira exercentes nem quxrat,
jj #, k»fimt,fed qtmt lesvChrifti:prat.Hieationi, &co-
»'^tioni.correftioni,* reformaiioni vacandoivt frti
^trfetantj^ui non perit. Quiautem contraucnire

J^Uutrit, & quod acccpit reddat, & ecdcliae, quam
'"'Udgrauauit.tantundem impendat.

t  c a k xxiiii.

•fUMu tiitm Ciuilate« fu.teneUirprtatrurc tpifi.pt.
1 4n, <m,<jutnqHxm ipfttm nuntjiuim procuranerit.
Honorius tl I. de Tin  g &Iofapbat .til-

v bttubut.

y'"tratili fratri n ofiro Ce n o manen. epi fcopo acce
f, ! 1 !" 1 'i , Jsconquerenrc,quod cum caufa,qua; mterip-
f| i>artevna&abbatcm & conuentum deCultu-

i^lttra fuper procurationibus, quas ab eis petir i-
L'Mopus.noičitur agirari.vobis fuerit ab apofto-
1(^1  ■ C0! >nniffa. dičfi abbas & conaentus ex co frn-
t 0 * '“Itnciouem einfdem epifcopi moliimtnr, quod
In^^anailtrium in Cenomanen.villa fitum e(Te di
r 5 ^" 1 ' Ur ) & ip(i procurationem haflenus non folue-
»U, '. t’cr;.] Dilcretioni veftra; roandanuis, q«ate-
Vd,  l '' *l>ud & racionabile oftčdcrint, vos eos ad ex-
[ tam,licut i u s dičlaucric,compeUatis.

f,n P^ ontf  priuile^ium nin ojie/id-tint,
tu l‘tur vtfinli litibm impon*tur.~\

a.. C A P. XXV.

Iltre  metropol-taMo.rel U^ationii,  V//i tat prouin-
'''■•^'‘Minciales.tjkiJiOipntcuralienei
Vtnttntiam.

f GrcgoriusIX.

n '"iper b  archiepifcopus Eenenentanus, Be-
“tnranam prouinciam vifitaret: & infra. Man-

c

fna

vide

e °d.tit. in pcomp .vide Ho (lica. hič.&de
l, *t'Tri ( j , ^£ Vtant * con fa i '”l. i n  e.eonf. dift.i.  b v...
\  . : f  a4 -de r cfrr c . c p r afer. ti ali ter in con-

V c ipfox.  f fuffi

‘' on -'~d.ita: r*J» /faitb:i4 de lofaphat & Titu t on.
b. Vide. breuit er hi c p er. Henri cum B o idr.

damus, quatcnus cum euadem archiepifcopu, fine au-
doritate proprta,fitic noftra Beneuencanam prouincia
coiitigeric vificare , procurationes racione vificationis
debicas iuxca faculcaces ecclefiarum veftraru exh»bea-
cis eidem. Alioquin fentenciam, quam ipfe rite tulerit
in rebelles, ratam habebim-us, Be  faciemus audor-e do-
iiiino inuiolabiliter obferuari.

cap.  xxvr.

Jld antiquam rnor.etam  , vel Ji non  ei7 invfu^ ad eiwt
(tjlimationcm foiuendafunt penfiones antiqua.

Ide m.

C  Vmcanonicismaioris ecclefia? i  quandam fumma
pecunia; pro pcnfione ecclefic tu* debita,aliquoC
annis peidplueris, a  & iidem fummam illam ex ince-
g.ro de meliori moneta exigant fibi folui: Tibi damus
•noftris iiteris in mandatis, vt canonicos illos folucionc
prions pecuni* , U  vel li non fit in vfu, adimatione
penfionis antiqti* facias manere contencos.

CAP. XXVII.

Proplerpriuatum oratorinm,procuratorio rationevi-
fitatiami non debelur.

Idcm.

A Vdoritate c  prsfentium inhibemus nequi«pro
eoquodin oratertis,qu* in grangirs veftris habe*-
tis, inccrdam aliqui vertrum celebrant procurariomes,
qu*rationc vificationis debentur , averais exigere, vel
excorquere pr*fumat.

DE

EC-

Al

CONSECRATIONE

clefi^e,vel altaris.

T -IT V L V S X L,

CAP.  I.

jLmoto altan vel lapide contincrrte figjllum , reconfe-
crabitHi'altare,noa Autem ecclefia.

A!exander III.

Dhxcfialtare d  motum fuerit, aut Iapis il-
lefolumraodo fupra po'-itus,qui iigillum coa

_tinet confradus,aurctiam deminucus, debet

denuoconfecrari. Proptcr hocvcro nequaquam reite-*
rare fuam confecrationem ecclefia confuemt, licet id
quidam canones innuere videantur.

CAP.  II.

Diebut etiam non fefiis pojfunt ecclefia confecrari.
InnocentiusI 11. Tornacen. epife.

T Va e  fraternitas: & infra. Inquifit, t.t. refpon. tp
in diceceli tua, licet tibi ecclefiis dedicationem im
penderejtam diebus dominicis,quam priuatis.

CAP.  IM.

Habet dno diHa, & pumo idcm dkit , quodcap. s . eod >
SecHndum dicit-,quod oleum non confecratumpotejl com~
mifceri oho eonfecratoi&tolum fit confecratum.

IdcmtTJdrofien.  f epife.

a Vod-g in dubiis: & infra. Altarc vero,in quo ta
buia,aii confecrationis benedidio pontificali mt
mltcrio adhibecur, mota vel enormicer frada fuerit,
debet non-immerito confecrari. Nec ncgamus,quin o-
leum non confecratum confccrato podit oleo coni-*
raifceri.

CAP. IIII-

Rjeco-nciliatnr ccclefia>qu<epYopter homicidia & Vidne
ra loominum ibidem perpetratu polluta e st.  .

a pcrfolueritk.  b ffuando admittatur folutio div.er
fjemonct^cum moneta ejlmutata.vid.Bar.in  /. Paulus.ff.
defolU.  c Pro mtellcclu v ide dijlinchonern qua hic ad- ■
fert Hcnr.Boich.  d Cap.Vn.eo.til.in 3 ..comp.&prater
Hofhen.gligp* D d. v i deTurrecrematam in  r. \i motum.de ‘
confecr.d/ft.i. c Cap. f. de dedič.eccl.velaltar. in 7,.c op.

- f Indrofienji.  g Cap. 1 . tit.de ded.ecdc.in ^. comp- Vider
i Tjitrscrer»jnjl.c.fi molnnu  .

< 5 H


Decret. Greg. Lib

Idem Compofiellano archiepifcopo.

P Ropofuifti: a  quod venientibus ad ecclefiam fan-
čti b  Iacobi ex diuerfis regionibus peregrinis,&
volcntibus aliis ab aliis pcrcor.tentiones & rixas alta-
ris,de nočle cuftodiam vindicare,homicidia contingut
fieri c  interdum, & atiquando vulnera inferuneur:

[ 1  6^/•] Fraternitati tiia: taliter rcfpon. d  quodma-
nente ecclefia & alcari, ipfareconciliaripotcricper a-
quam cum vino & cinerc benedidam.

[1  Propterquanosbumiliter poflulafii rt alto modo,
quamper confecrationis beneficium dignaremur ipji ec¬
clefia prouidere , Manente tortur ecclefia altan.~\

C A P. V.

Plura altariafimul in eadcm ecclefia confecraripof-
funt,pridem in p la rib us epifcopis.

Id cm.

C Vm e  fis: Sc  infra. Noueris igicur, quod plura in
ecclefia vnaaltaria, Sc  plures cpifcopos-fimul po-
tcnsconfccrarc.

. III. Tit. XLI. f

(qu«dicenda eft poriuscorruptela) quia licetcpifc®’
pus commitcere valeat qux iurifdidioni$exiftiinr.<$
ordinis tamen epifcopalis funt,no poceft inferiorisgr 1
dus clericis dcmandare. Quodautem mandantibust'
pdcopis fuper reconciliatione fadum eft, haftenusp {(
eordem,mifericorditer a  tole ra m us.

CAP. X.

Ecclefia ttiam non con/e era ta Ji polluitur, recencilit*

daeH.  J

Ide m ti dem.

S t ecclefia non confecraracuiufcunq; Temine fuertt
autfanguinis efTufione polIuta, aquaprotinu$f*' .
orcizata lauctur, ne diuince laudis organa fufpcnda®" {
tur. Eft tamen,quam citius fieri pocent,confecran(ft i
-

DE CELEBRATIONE  d  MIS-
farum,& (aerameuto Euchariflir,

& diuinis officiis.

CAP.  VI.

Corruente tečlo parietibut iUafis,& menja altaris non
enormiter fra£la,necaltare,nec ecclefia confeeratur.

Idem.

L Igneis f  adificiis ecclefia: vcftrae cafu confumptis,
parietibus tamen illaefis^ac raenfa principal is alta¬
ris in fua extremitate modica pada fračt uram :[ x  c^/0 j
Inquific.t.t.dux;refpon.qubd cum parietes in lua inče
gritate permanfcrint,& cabula altaris.mota, velcnor- )
miter la:(d non fuerit, ob caufam pra?didam nec cccle- j
fia,nec altare debet denuoconfecrari.

(j £>uafiuifhperJedem apojlolicam edoceri,fipr n pter
hocipfiutaltarif y y*letiam totius ecclefia debet confecra-
tione innouari .]

CAP.  VII.

Polluitur ečclefiarelfccmeteriunt,fi excommunicatus
in eajepelitur .

IdtmSenon.epifcopo.

C Onfuluifti: g  & infra. Ca*mcteria,in quibus ex-
communicatorum corpora fepeliri contingit, h
reconciliandaeruntafperfi^ne i  aqua:folennitcr bc-
nedidse, ficut-in dedicationibus ecclefiarum fieri con-
fucuit.

CAP.  VIII.

Tjuifecit ecclefiam confecrari,tenetur eam dotare.h.d.
<& ten e men te hunc c a funt.

Ho nori us III. regina Hun^aria.

C Vm ficutrex rclacionecapituli Oradicn. nobis \
innotuitjcorum feceiis^eccleEam confecrari:f 1
} ] Cum non fit ccclefia>nifide dote prouifum ci fuerit
conlecranda:e6libcralius addotandum pradidam ec
elefiam aperire manm munificentia: tua: debes,quoad
hocfortiusjtanquam cx dcbicoiani teneris.

fi Projecio fp erama* qudrd\elutille qui te adeiufdem
ecclefia confecrationeminduxJt y te quoq J rt eidem-dotem
confe)\u,debeat animare,tyquidem.~\

CAP.' IX.

Ecclefia pol/uta p erfac er do lemjhnp licem reconciliari
non poteji,etiamfi aqud fuerit pcr epifcopum benedida.

• G rego n us I X.* 4 Jlorice». e pije .

A CHia l  per epilcopnm-bcncdičla ecclefiam recon¬
ciliari polfe per aduun cpifimpum no negamus,per
facerdo“es finipliceshoc £eri de ccetero prchibentes..
Non obllanre confuetudine piouinciatr m  Bracharen.

a Cap.i.de dedič.ecii.itt f co 4 np m  ' b bcati.  c dicho
ji enf.ee jiinaniiq. d-alitreuberrejpoudemut.  c Ca.
rn.derfK&aučl.pallb.ur^.tomp.  f Ca.yn-.eo. ti-.in  4.
comp . g C. j.  irl.de celeb.diji.rffic.in  4 comp.  h con
tr^erit.  i al.ajj>erjlone/ole/:niteraqux^c.  k alin-
notnerit quodeo<um,Cyc.  1  vidi Couarru.frb.^.t>ar,re~
Jol.c.io . m ni.ecclejia,& hoc agnofcit Hofinnf.

TIPVLVS XII.

CAP. ,1. M

Prcsbyter tenetur boriš debitis dicere hordi canoJ^'
permittitur tamen fibt cx caufa dicere e as  1 fq ]  ad Vtjf 1 '
r as inclufiue.b, dfccundum mu m intelleclum,

Ex  concilio Agathenfi.

P Resbyti<u  mane c  matutinali olficio.c*pT
co,penlum feruitutisfuaejvidelicetprimafflj^
tiam,fcxtam, nonam, vcfperamq; perfoluat) 11
tamen,vt horiscomj etentibus iuxtapoi!ibilitatc> aU
a fe,auc a fcholaribus puhlice compleantur.

Deinde peračlis horis, & infirmis vifitatiSjfivoK
rit,exeat adopus rurale icinnas, vticcrumncctllit 3 ^
bus peregrinorum Sc  hofpitum ,fiuediuerforiinic olfl
meantium infirmorum , atq; defttnčiorum fuccur^

. poiTit, vfq; ad fratutam horam, pro temporis M 113 * 1 !',
te, propheta dicente : Sepcies in die laudem dixit*.
qui leptenarius numerus a nobis impletur, (i niatU v
ni, d  primi, tertiar,fexta: > non3c,vc(peraf,&comp^
rij tempore,noftr$e feruitutis officia pcrfoluamus^^
de nočhirms vigiliis idem ipfe propheta ait: Medi^
de furgebam,&'c. Ergo his cemporibuslaudcscrc3 c
noftro fuper iudicia iuae itifticisc referamus.

CAP.  II. u

Proptcr mijfam JJr ecialem , mijfa deferia
non esl. s  ___

Ex  concilio Tr ib uric n. - e ((

a  Vidam laicorum habencin cojifuetudinc> rt G
fingulos dies audiant Euangelium, In p r, J ^
crat verbum:6r miffas pcculiares,hoceft, f dc  * a . j„
Trinitate,«.^ de fančto Michaele. Idco fancitm® c
codem concilio, vc vlteriushoc non fiat nili fi 1 ® ^
pore, Sc  nifi a!iquis velitproprer reuerenciam
Trinitatis, non pro aliadeuotioncatidire.
rint,vt fibi mifia cantetur, dc eadem diemil^ 5311
pro ialute viuorum Sc  ctiam deiundorum. g
CAP.  III.

Sufficit ficerdoti femelin die celebrare:&t* cl l
cafws, falicet neccjlitatem , KatinUfttf-

Innocentius III. f^igoren.  h epifi

C Onfuluifti: [& infra ] Refpondemits,q ll0 ^(|j t i'
pto.die N;itiuiratis dominici, nifiicaufii
ti:, fuadeat, fufficit facerdoti femelin die vn* ,n
ibliimmodo celebrare.

a Ita Hofiien.al.mcdiocriter.  b ndccor.cJ*
z. in tiecr.de obferuandts cuitand:f,&^ Lip
til.a.' Cntlr.t9.in i.cmpil.  H nututnul*'  . ,

-.j: . ,7

e Trib
in conah
c o m
k Vuig

rien .al. Trib ur um, f'd in conah**
io Salefudadicn/t , c. .o. & c -t-

1 "{ .,,tdef,,lU&c.  g

.,-nun.  cA p. n 1 '

513

De celebrat.MiiTamm.

5 . 1 +

CA?. 1 I I I.

In Mijpummemorarionu licet dicAtur propriu prxfa'io:ntn
tAmcn dicitur hymnue ungetieutitiec fpmholum.

Idem Arcbiepi/cep* Bracliaren.

C Onlilium noftrum:3c infra.ILequififtt,vtmm in
dicbus profeftts.in quibus ad honorem fancli Spi
fitus,B.Vii'ginis,8cfanfts Crucis miilim cclebrari con
•■ngit,hymnus angclicus, fymbolum, ac prsfatiopro-
ftiadebeatdecantari: [ c i^r.p ] lnquifitioni tua: tali¬
ta tcfpondemus, quod apud nos in diebus profeftis,
f um milTamm (olennia in honorem li.Vtrginis cele-
taiHur:nequehymmisangelicus,neq; fymbolum de-
fMtatur, licet in miflapropria-prsfatio decantatur: vt
"Hetcommemorationem & foiennitatem differentia
®ftendatur vnde, TeDeum laudamus.regularius di-
toittitur^uam dicatur in laudibus matutinis. _

[ 1  Prt/enim c it m in partibuf rubin honore B .Virginii
'"fdiUtorumdiebiu neijfu Jblenmter ce/ebrerur.]

C A P. V.

Tr tuteff.

Idem clcricii /hn£fi P-Magalon.

■pXparte * veftia: [ t e^-jf.jPoftulationiveftratta-
-Gliterrefpodemus, quod femper faccrdos vino per-
‘Undtte debet, poftquam totum acceperit-Eucharifti*
jtaamentum, nifi cumeodem die aliam miiFam de-
“Uttiicelebrare: ne (i forte vinum perfufionis accipe-
,e Uelebiationem aliam impediret.

CAP. V I.

& <pu vtrba funt in canone Mijf&flua ab euAngeliffit ditfa
čredne dcbernui cjuod a Cbrifto ^dpafhh.irab a-
P"ducnum fuccejfem ACceperunt, trt- hoc dicic vfijue ad-§-

tHfaiRi,

Idem I amndam archiepifcopo Lugdunen.

OVm Martin: <■  [ i &-J-)  Quxfiuifti quis format
P* vctbotum, quam iple Chriftus expreflit, ciim in
pfas& fangiilnem fuum panem tranflubftantiauir,
V1 num illuit in canone Mills,quoeccleiia vtitur,ge*
■ Jl is adiecerit: quod nullus euangeliftaruin legitur
n., 1  ®' e, Comenim in euangelio d  fic legaturt^dc-
^ ,r ^uem,grAtiM Agei bcnedixit , ir dedir dijtipulu /uit.
JI«T t - ln,e ‘ x  kntmnei. bit efi enim[tnguii metu r.oui Te
^ <nf 'rfuiprovobu-ttrP r0  rnultu tffundctur.inrernifiienem
canone Mills fermo ifte videlicet,my£te
vet bisiplis interpolitus inuenitur. vndecum
tttjp^Sdifta Chriftum hoc dtxille e  tefteturtmi-
pl^fod aliquis adfeucrare tentauerit eum aliquid
V t  'fe.quam aliquis euangeliftarum adfeueret.
fi lt  •' formam iplius cananis infpicias diligentcr,
TiiJeii h ° c dequotua fraternitas requifiuit, alia duo
ltp 01 C e e ! ,e ' e uatis oculis in ccelum:& yterni T eftamen
{tlj c ' tls  * n  ipfo canone repe tire, qux in testu euan-
itfjA- ‘'^gutur. ^[Sanentulta tam de verbis,quam
Sja  mil,lcis lnuen ‘ mus a b euangeliftis omif-
j A P°ftali,vt fuppleuifie verbo, vel fafto cxprcf-
^fifntut . Paulns enim in Aftibus / Apoftolo
ItJ 1 '" ddemaufc nm oportet ver bi domini lefu , tjui di -
dAre,auamuuipire.  Hacnullus quatuor
l!® 1  n ' Srum  Nullus etiam boruna ex-

Paulus i  de Chrifto ad Conntliios fcil-

f^'%  pb« pitam p uingen tu fr atribut, fimul,de-

fbt ^ e  tlAnbc inouijfimi ^ ‘ --c~*.- :

, —-j  t autcm.ranauam abtrtmn <ui-

ftlej*"- Ipfi etiam Euangeiifti mutuointerfe-
'leguntur, quxab eorum aliquo,vclaliqui-
V«. vn decum tres * euangelifts pofuc

‘itptuAmmm:  folus Lucas adiecit, quodpr*
ir -  Et cum Matthaus tk  Marcus dicant,pr«

2 - r b-Thom.  li.  +. fentent.diPf.13.
J '“i-i.t,. ' un iuia  4, b CAp.^-.eod.tit. in 3 .rampi'ar.

' 'n i.tomptUt.  d Marrh.tt.  c reffatur.
'-Cmu.it.  b Luf.tt. Matrb.ič. Marc.tp.

«a/ra:Lucas dicit pra-vela.  Mattharus autem,:w rtmijTu-
nem pecr*WB?w,adiunxit. Cxterum ea, qux adduntut
in canonemiffic,pofTuntex aliis locis euangelij tora-
probari.loannes a  enim fufcitationem. Lazari deferi
bens, Iefum lurfum oculos leualle adfcrit, & dixifle:
Tater.gritriAi ago tibirfuoniam audiift mc.rbi  infra. Si tune
igitur in coelum oculos leuauitad patrem.ciim ad cot-
pus exanime animatn Lazari reuocauit: ^ probabi-
lius efle videtur,quodtunc oculos leuaueritadPatrem
in coelu,cum panem & vinum in corpus & fanguinetn
proprium commutauit.Ca:teritm,ficut fuperius eft ex-
preflumVcum in textu euangelico.nouiTeftamenti,po •
naturthic interponitur,& Sterni, nam vetus Teftamen •
tum,quod hircorum & vitulorum fuit ‘  fangvtinede-
dicatum. teporaltapromittebat: Nouum autem,quod
eftChriftt fanguine confecratum. promittit Sterna: Žc
ideo tefiamentum illud.fuit vetus & tranfitoxium:hoc
autem nouum eil,8cxternuin.velvt vtamuraliaratio-
ne: vnde nouum: id eft vltinuim cfle deferibitur: inde
xternum,ideft, perpetuum d  comprobatur nouifli-
murn etenim hominis teftamentutn immobile perfe-
uerat,quiateftatoris obuu conbrmatur,iuxtaquod A-
poftolus e teftamentutn in morte adfetit confirma-
tum:alioquin non valet dum vixerit,qui teftatur. Prac-
tereanon folum feriptuta, fedetiam ptomifito dicitur
teftamentu,iuxtaquod Apoftolus / ipfefcribit:idee
noui Teftamenti mediator eft, vt repromiffionem ac-
cipiant,qui vocati funt hsereditatis stcrns.Sic ergoin-
telligi debet,quod in ipfo canone reperitur. Hieefte-'
nim fanguis meus,noui&xtemiTeftametiti,ideft,tio
us ac atterns promiflionisv fcilicet confirmatot, ficut
dominus teptomittit: Qu,i manducat (inquicns) čar¬
nem meam,8c fanguinem meum bibit,habet vkam z-
temam.Ex eo autem verbo.de quo mouit tua fra.qns-
ftionem, videlicet myfteriumfidci ,■ munimenntm er-
roris quidatn trahereputauerut,dicentes in faeramen--
toaltarisnon eflecorporis Clmfti.Sc fanguinis veiita-
tem,fedimagitiem g  tantum & fpeciem 6cfiguram: ' :
pro eo, qnodfcriptura interdum comemorat,id quod..
inaltarifufcipitur, eirefacramentum &myfterium 8e
excmplum.Sedtales exeolaqueum erroris incurrunt,
qu6dnecauftoritates fcripfurz conuenienter intelli-
gunt.nec faeramenta Dei fnfcipiunt r< ueventer fienim
quafi figura eft faeramentum altaris. veritas eflcnega-
tur : ergo nec mois.nec: refurreftio Chriftt ( cum figura
fit) veritas eft credenda. fiquidem tnortem &. rel sittre-
(ftionemChrifti.fimilitudinem&imagin-em ene-Apo'
ftolus.manifeftat: Chriftus, inquiens,niortuus eftrpro
dal it: is noftris , 8c refurrexit propter ittftificationem
noftram. Apoftoiorum etiam princeps Petrus fic in e«
piftola fua feribit: Chriftus.paftits eft pro nobis.relin-
quens vobis exemplum, vt fcquaniini veftigia eius. fic
ergo tam mors Chriftt,ouam eius tefurreflio eft exetn
plum, vt & nos peccato mortui.iuftitisiam viuamus.
Quare fi non fuit veritas,quia fuit excmplum,ergo Ilce -
vere mortuus fuit Chriftus nec vere a mottuis refurte-
xit:fcd abiit afidelium cordibus error lttc.cum Propii«
ta de 11  ipfoteftetur,quodvecelanguoresnoftr6sip-
fe tulit,& dolores noftros ipfe portauit. Dicitur tamcn
myftcrium fidei,quoniam aliud ibicreditur,qu.mi cer
hatur.ik aliud ceniitur,quam crcdatur.cernituv fpecies
pants Scvtm, Sc  credimi veritas carnts fc.fanguinis
Chtifti,ac'vutus vnitatis & charitatis: [ - ir-]-]

Diftinguendum eft tamen lubtiliter inter tria, qus
ftmrin hoc faeramentodrfereta, videlicet formam vi*
libilem , veritatera corporis , 8c virtutemfpititualem. -

a loan.n.  t> reue-abat.  c Lfa.r.  d approbatur. t
ffcbr.p.  f Hcbr.tr.  g {{tune errorem nouifttne etndemnauit
Conc.Trid fefS. t 3 .de fAnbftf.Euchar.Jhtr.c.i. ir c.i. vide T h»-
m»m 3 -pAr.<j. 7 s.art.t.  h EJd.f 3 .

r

t

5i5 Decret.Grcg. Lib

Forma eft panis Sc vin ; ,rcritas carnis Sc fanguinis, vir-
tus vnitatis Sc charitntis. Frimnm eft facramentum Sc
non res. Secundum cit facramcntum Scrcs. Tertium
eft res Sc non facramcntum. Sed primum eft facrsznen
tum geminsrei. Secundum eft facramcntum vnius,Sc
alterius res esiftit. Tertium eft res gemini facramenti.
Crcdimus ie;itur, quod formam verborum ficut in ca-
none reperitur, Sc 'a Chrifto apoftoli, Sc ab ipfts eorum
acccpcrinr fucceftores.

[ I 'Qiri:A pl ur r m a fot Agentu ofjlcio in cu ra regiminu paf.o-
ralupro maiori parte remincians in demo Domini , cjuafiabie-
ftus clegerU hab it are cum tilu <juiparfem optimam elegerunt,
fedentes ad pcdei Domini curn Maria  , vtin lege eius iugifer
7neditentur y lippitudini Li.z Rachclupukkritudincmpraferen-
fes , eatn in tevigere crcdima* intelligentiam /iripturarum y vt
non polu m pamuls frangere pofoU penem-fed prouctlis etiam ci-
bum folidum mimftrare.ac uodos foluers difpciiium ejuaftionii.
Verum au.oniamin primatu apopolo rum principu apoff. ftd.
magifieriurn rccegr,ofccr,s y ad cam credis maiores c&ufeu ecelepa
reforendasiconfultationibu* tuu,ejua* non ob comodam vtilita-
tif terma cum ciuilem non contineant <ju&l1ionem y fcd anirr.a-
rum profečlum y vt videlicetin lucern prode ant obfcura feripru-
ra y nouimu* te nouijfe Itbenter ejuod nobu injpirat Dsminus.']

[ 2  €}uodautem myfteriumfidei dicitur in hoc loco y  alibi
feeundum loannem [pirit us & vita narratur: n»m[piritu* eff
in myfferium y iuxta illud: Litera occidit y  /pintu* autem viui-
pcat,fidts aua e tl vita,fccundum quod legi tur , IuFfus ex fiac
viuit y propt‘r cjuod diiit domin us ipfcVerbacua locutu* [um
vohu,[piritu* dr vita funt.

Ih  Jairamento a/tari* a<jua cum vino tranjfnbf-antiatur in
fanguinem.h.d-vf^ ad-§»tertio loco.^Abb.Siculus.

<ftQuje{iuifti etiam,vtrum noua *  cum vino in fan¬
guinem conuertatur? Super hoc autem opiniouesa-
pud fcholafticos variantur. Aliquibus enim videtur,
quodcum de latere Chnfti duo prsccipua fluxerint fa-
cramenta.redempticnis in fanguine.acrcgcneratipnis
in aqua, in lila duo vintim Sc aqua, qua: commifcentur
in caiiccjdiuina virtutc mutantur: vt in hoc faeramen-
to plene lit veritas Sc figura. Alij vero tencnr,quod a
qua curn vino tranfTubltantiatur in fanguinem,cum in
vinum tranfcat mixta vino.licet Phyficic6trarium ad
feuerent,qui aquam \  vino per artificium pofleadfe-
runt leparari. Pmerea poteft dici,quod aqua non tran
Ct in fanguinem , fed remanet prioris vini accidenti-
bus circunfufa, ita quod vini faporem adfumit: qiiod
inde c^jiuincitur, quiali poft calicis confecrationem
aiiud vinum mittatur in calicc, illud quidem non tran
ilt in fanguinem, neefanguini commifcetur: fed acci-
dentibus prioris vini commixtum corpori,quod fub
eis lacet,vndiq; circumfunditur,non madidans circun
fufum ipfa tam en accidentia vinum adpofitum viden-
tur adficere, quia li aqua fuerit adpofita, vini faporem
adfumit.Contingitigitur accidentia mutare fubiečHi,
ficut Sc lubieclum contingic accidentia permutare: ce¬
dit quippenatura miraculo, Sc virtus fupra confuetu-
dinemoperatur. Sed nee incducnicns creditur ant ab-
fnrdura , fi aqua in corpcre Chrifti cfle credatur, cum
J egatur ^ i de ipfius c  latere procefliile: [ ;  &*V  ]
Verum iattr opiniones prad.cfas illa probabilior iu-
dicatur ,qux adlerit aquam cum vino in fanguinem
triuimutariivte^preffius eluceat proprietas faeramen
ti.Nau. cum aqujc multa: firt populi multi,iuxta quod
alibi legituc: Beari oai feminatis fuper oiunes aqua$:
ideo vino aqua vr.itui. vtChriiio populus adunetur:
per Koccn:mquod iulcepit i^i. de noftro, Sc accepi-
inus ipfidefuo, tam infol-ibih nexu coniungimur, vt
qut eft vnum cum patre per in< fiabilem vnitatem, fiat

a Hune arr exp!icat B.Tbo.j .p.tj. 74. ar. S. dr Sot \ fent.
difl.o-p.i.artč.  b loan.il . c forpore legi tur vt phirunum

Vi anti-juu.

III. ‘Tit. XLI.


vniim nobifeum p?r »dmirabile vnionem, acpeiho ( i
ipfocomrounitcriTiediSte cum patre vnum efficiirmr-
[\i-cr,  a inauitj/itnffe, ferua ees.ejuo, dsdilU mbi,v\p
‘vnum fcut (x mn- non pro hn rogo tanTum t /idpro
d/-uri p.mt perverbum eorum m me, vt it ipfi in  mAtM*
fiat,dr mundue tredar tum tu me m ipd i,

[ I I Hud autem eft ntfartum optndri, tpucd auidnm lin*
prxfumpprunt,it'juam videlu e  r in pble.m* lor.ucrti
dt!At ere Cbripi non aejtiim.ftd Immej-em A/juiricummtnri* 1
tur exijjt,non atrenaenres ouid dr Utore Chuft! ihtofiuroud
purmnentA, dr oho  d non bnptitanrur in phlegmare^ftidt
<jua, iu.vraejuod domin ho  protefiatunNip eju-t rtnitm f* 0 "
m at ha  drfpiruu ftntfo,i:on intralit in rernurn Det.’]
Orano Cjux dicitur in feereta in fetlo fondi Letin! tmroed'

r a  eflrfuiA vbidtcebatuK  Annue nobii domine,^
farr.uli tui Leonis hxc ji li profit oblatio:W/»
vt ir.terccfiionc B. Leonis hxc profit nobisobisti 0, •
lise mutAtiocontingit, ejum finihnoflru oratiouibut noti' 11
pent,fed not ptis. hoc dtcit,v/op Ad pnem.mil/bA!.

^Tcrtioloco t>  fraternitas tua requifiuit.<l“ J ‘
fuerit routatum quod in feereta B. Leonis,feeund 11
»ntiquiores codices cotinetut.fic videlicctiAnnuf 11 ^
bis doinine,vt animxfamuli tui Leonis 1 i?cpioS , ° ( .
htio : ciim in modernis facramentariis habeatuf.A
nue nobis quxfumus domine, vt interceffioncB'
nis lixc nobis profit oblatio?Supcr quo refpoao*®^
cjuod ciim lacrx fcripturz dieat auftoritas,quo“ l v j ,

riam facit martyri,qui oratpro marryre:idcnK‘V
ncconfimilide e (anflis aliis fentiendura,q“ ia
tionibus nc-ftrisnonindigent,pro eo,qu6dc“ ,!,  l
perfeefe bcati,omnia eis ad votafucceduntdev''
potius orationibus eorum indigemus,quos t jJ

leti fiinus)vndiquemala noftraperturbant.vnjj c ^,) /
in pltrifque e  orationibus continetur, Fi' 0 * 1 ^®
probciat buic fanfto vel itli tališ oblatio adgl^-j f
honorem: ita deber inrelligi, vt ad hoc profit,
magisacmagis a fidetbus glotificetur ,e,rl jjih 1 "
pleriquc teputer.t non indignum fanftorumS ^
vfq; adindicium augmetari, & ideo ecdelia®’
fitne pofleaugmentum gloriticationiseortn"

Verum b  vtrum in hoc articulo locum habca t< jlj

ftinftio, qua doeetur, quod defunftorum abj u  ; ji 1 '

• ■ • ■ . rbolVt,

de boni> alij funt valdemali, alij mcdiocrit«^ jjja’
mediocriter mali: vnde fuffragia,quxfiunt
in ecclefia pro valde bonis, attiones lune
pro valde malis,confultationes viuorum: CX P' „i/
vero pro mediocriter bonis,&propitiatione s r
diocritet mabsnua diferetio inuelliget. ■

CAP. VII.

Granitu peccnt, nuipmulat conpcere, (j- non top 1
tUe.am tonficitin mortali.

ldem reporibits Rom aha  frater.

E ' homine:& infra.Qiixfiuiftis,

— to presbytero videatut,qui cum fc
li crimine coftitutum,miflatum folcnnia,') 1 !*
teli propter necefiitatem quamlibetintenj 1, ‘ , f /

pterfui facinoris confcientiam dubitatcele /jr

artisq; exteris circunftantiis, milfam celeb 13  jCl 1 ’
git,Sc lupprcfiis vcrbis,quibus conficitureo r r -j-^
fti.panem l  & vinum tantumodopufe ftj 11 ’ 1 ^ rr?^
dens pet id quod pritendit, populo fatisfa c  .^C*
hoc,q;«od intendit,Deum non debcat P r 0 ^l^A,
-

d:

fes,non tgeieprccib.no(his,fcd nos eorum tnrerC *. c  C G/.
(bncil. Tnd.fcfi.2 5 .tit.de tnuocat. i? relig
& de fanlhs altis[entiendum.  d vide Sotum
(jj.art.t.  C pLuribus.  f illi.  g al.itltp 10
liu4,<igc  h vid: Dominic. Sotum fcnt.difof
i Ca. 6.tod. tir.tr. 3.comp.  k in anticj.leg^'' } jfr  .j
I In Cod. Bari/ panem & vinum furupt  $

i

5i7 Dc celebrat.Mi(Tamm. ^518

crgofaJfaflnt abiicienda rcmcdia qus veris funt peri-
culijgraiiiora; licet is,qiii pr o fui cnminis confcn titia
rcpurat fe indignum, peccct gruuitct fi lc ingcfar irre-
uertnterad illud,grauius tair.cn videtur otfcndcre,qui
pcfraudulenter ljlud prsluiripfcrit lmftilare: cum illc
jnleliusimfericordis Dci mnnum incidat, ifte vero no
Solarn Deo(cui non vete tur iiludcrc;(cdpopulo,quem
dccjpit.fe aditringar.

CAP. VIII.

Hicmprobat opinionem, ejua habet ejuod in fairamento eil-
^djuiuonuertatur in phlegma , & probat Chnšlumfuijfc
Krum Deum & v er um homtnem ,£r ejuod de ipfius laterc ex-
Hit vera acjua,

Idem Fcrrarienfiepifcopo.

TN<]uadam noftradccretali epiftola afleris te *  le-
■^gilTtiliud fui(1 c nefarium opinari cuod quidam di-
ttrepraefmnpferiint. in facramcnto vid licct Euchari-
‘ { **aquam in phlegma conuerti nam de laterc Chrifti
Jiona^uain^tdhumorem aquaticum mentiuntur ex-
ific;[ 1  fr.j,  jsi os  igitnr ad ture fupplicationis inftan-
l| am refpondcmus,quod quidam dixerunt,fed crraue-
ru! uChriftum nofuifTc veium Deum Jed adoptiuum,
VJinifai b  Aniani. Alij Chriftuin non fuifltr verum
^mioem,fed phatafticutn.vt impij Manichai. c Sed
^duerfus humfniodi hacrefes loanr.es d  apoftolus in
^dtola fiialoquirur, dicens: T res funt, ejui telfimcnium
C(eh,Pa:er,Verbum i & Spirituffančkus: & hitres v n it,
P^thocintendens oftendere quod Chriftus lit ve
*Us Dcus 'Ettret funt ejui tefkimonium dantin terra.Jpintus,

• pet hoc intendens oftedere,quod Chri-
JufitTemshomo. Nam ad efle hominis duo princi-
f'l]terexiguntur videlicet corpus, & anima, exquo-
^"'coniunftione verus hotno iiibfiftit. ^[Per hocau-
, n '> t )uod in articulo inortis Chriftus indimun  e capi-
‘^'iitftirirum,  dc quo voce magna clamauerat : l J <t-
^ n ‘ : “n tnat commido jpiritum meum:  manifefte pto-

"'“t.ijuodipfcfpiritum liabebat, non folum datum
j. * cl »ifcd animain rationabilein: deqtta pradtxcrat:

ad mortim: & potc/iatcm htbco po
l(  mtam,ir iterum fumendi tam.  flPer Itocau-

ton U0< * vnus  nailiturn laneca latus eius apcruit, &
Ca r ftU ° *' an gU‘i«iuit & aqua.probatur apertc,quod
IUiVerum cor P us babebat. Nam dc phantaltico
1 ""'Mice fanguis,ncc aqua potuiflct cxire. vndc ilie
x ^h y ttlUmomumperhibuir , & teSUmonium tiiu eft
%, hIrfr,r ' tefUmontum dant in tena, fpirittu,

tluod videlicet Chriftus lit verus lio-
p  »mmaiationali & humana čarne iubiiftsns,
beo Wtt!eo  ipft’ 111111  vitalem emilit,& de ve-
t.-j^^ptobatur, quoniam exeo fanguis extuit, &
ap- ,lt *°nalis quippe anima non pollet viuidcare,
lCjt us ^ u manum, exquibus vetus homo coliftit.

licut fuit verus ipiritus, 6c verus fanguis,i-
tt*i t  J u ^ u bi° vera aqua:ctntf Chriftus fit veritas, & a
^'omnisfallaciafit penitus aliena. nam li non
Vi UlJ  a ^ ua >Ted phlegma, quod de latere Saluatoris
foofJv c,t l u i vidit,^: teftimoninm veritatiperhibuit,
Nit, 0 Qou  aquain, Ted phlegma dixifl'ct, nec in hoc
^J^nerationis (acramtnrum fuiffet oltenfum:

ntum baptifmi non regenerenmr in
aqua ncqj per hoc poflet vero argu-
^ a | ro ^ 3t j* quod in lacrameco Eu- harifti* admi-
1». 1  aqua vino, li de laterc Chriili, non aqua fed
* c um fanguincproflusiflet Sed nec vera fuif
^uaruptrhacieprjceffitin veuri Tdtamcn

h

r -i+

T f '^ * iem P^ v *d e  Sotum af.Jčnt.diH

ifaideti'*'^ r ‘* rt, 6'  ^ tUsdamnauirConcilium Nun-
l *' c, Vn ' C /^ , 0 p km  t.c.r. 6 . 7 &S.  C 'Vide tpiphanium,
a ' H ^ ei  h*rcfi 66 .  d r.Toan.f.  c M utr h, 2  7 ,
f i.Uan.f,

to, quando Moyfes *  Virga percuflit filiccm, & ex ca
non phlegma, ledaoua b  manauit. FveAat igiturvt
qualifcunqute fuit illa aqua, fiue naturalis, line mira-
cuiofajiue dc nouo diuina virtute creatanue dc com-
ponentibus cx parte aliqua refoluta : proculdubio ve*
ra fu:t:cum naturaliter poflit & compoiitum in corn-
ponemia,6c eiementatii.n in elementa rdolui: qut i m-
admoclum verus extitit fudoriplius,, ficut gutts fan-
guinis decurrentis in terram. t um sutem ad compo-
litionem humani corporis quaruor elementa conciii-
rant,videlicet terra,aqua / aer..& ignis.Scad vegetatio-
•nem eiufdem corporis quatuor humores conlimiles
illis conucniant, videlicet fanguis, cholera. phlegma,
meiancholia: vt veritatem humani corporis expref-
lius demonlIraret,vuumex illis, &  vnum ex iflis loatl
nes exprenit } ilia qux potius ex illis,& ex iftis qux ma
gis myfterio <=  congruebant, ex elementis aquam, 6c
ex humoribus fanguincin: in quibus duobus duo, ma-
xime, d  faeramenta, redemptionis videlicet 6c rege-
nerationis elucent.

[ I Licet autem bos magnos & uuthenticos vir as fenfrjpi
rečenJeM,auorum opinionem ditiu, & Jcrrprvs kdffenus es fecu -
tus,ex (juo ramen nos in contrartum fentimtig,noftr& compelle -
rit fen ten ti a confentire.Sed verbum lo apoSfolt te multummo-
uerefatem dtcentu  ; T res funt qui tefkimonium dant in tena,
Jptrirus, aqua, fanguif , bi tres vnum funt , cjuamui* boe
vlttmum in plerifjue eodiciim minimo babsarur,ab omnibus,
ejuod di.is fic expeni,illos videlicet ejfe vnum.de vnafj- e a dem
re,fcilicet de humani tar e QbriHi teši ari.P ono fi non vera fuit
asjua cjua fluxit de latere Cbrifki, & non humani corporis hu¬
mor : ejualiter per illam perbibetur ejuod fbrišlus fit bomo non:
vides? gloffanamcjue fuper tllum locum fiebaber . S pirit us. id
ejk, humana anima ejuam emifit in pafitone, aejuatf? fanguis
fjuafluxeruut de latere Cbrijki, ejuod fierinon pojfet.fi non ha-
berer veram cafnis naturam . Sic ergo tam ex textu ejuam ex
glojja proponu per illam acjuam proban ejuod Cbriffus fit verug
homo, ideo fiduatur ejuod illa non extitit vera aejua.fed d*
ejua 1  us humanicorporu humor , tam expofitoru ejuam Apo -
Ikoli verba intelligibilia ribi ejfe videntur:Jed dat o ejuod fuerit
vera aejua.fii.ut nos ere dim us & fatemur,nec iška. nec illa fuf-
fiiientcr intclltgu. Vndc nos humiliter fupplivajli ejuatenus ad
generalem vtihtatem legenrium , & nebulam de tuo corde tel-
lendam fufficienter & euidenter boe exponers dignaremur.

CAP. I X.

Pracipirpralatis & clericis in virtute obedienria, vtnoftur-
num offiiium diunium fkudiosc celebrent ir el enot e.

1 dem irfConciiiogenerali,  e

D Olcntes referimus,qubd non folum qufdam mi-
nores clerici,verumetiain aliquietclcliarum prse-
laticirca / comdTationesfuperfluas,&fabulationes
illiciias (vt dc nliis taccamus) fere medietatem noctis
expcndunt,čc fomno refiduum r:linquentcs , vixad
duirnum conccmum auium e>:citaritur,tranfcurren-’
do [ S  vndioue] continuata fyncopa matutinum.
Sunt ali), qui mi (Tartini folennia vix celebrant qua-
terinanno, 8c(qu' ddetcrius crt/mterelTe conttnw
nunt:6c liquando cimi hac celcbrantur interiint,ebo¬
li filciitium fugientos , intendunt e::tc rius collocucio-
nibus laicormn : dimujue auditu n ad uidebiros (br-‘
mones efTundunt^aures intentas non p<5ri igunt ad di¬
uina. Ha’cig;tur& (imiliafub peena fulpcn'.:on:s pe¬
nitus inhibemus, diftrifle praecipieutes in virtute obe
dh ntix,vt diuinum oflicium nofturnu panter &.  diur-
num,quantum eis dedent Deus ftudiose celebrent pa¬
rita: & deuotc.

& f F{um, 7 o.  b cmanauit.aLemanatus Luca 22 .  c mi¬
ni H eno.  d ma\‘irna,  e fiilue.tLateranenfi fsblnnoc.l l T.
c.17.refertur c.2. ttt.de lelcir. offic. in +.comp>l.  f In C'fdiet
Barbat.it a:c.c*JiiperfluM & lonfabulationes.  g vt:que,& ito
(oitiil. continuata.

x a

519

DecrctGreg. Lib. lir. Tit. XL 1 I.

' ■ " - ~ - v . . V f

C A P. X.

Eucharrtfia debet munde firuari. fr in eittc eleuatione fr
delat tonepopulili debet fe inclittare : fr ciim defertur ad jrtjir-
tnum .debet ferri in decenti :  habitu.fr cum lumine: tranjgrejfo-
TU vetu gtauicerfuntpuniendi.

Honorius III.

S  Ane cum *  olitn, & infra. Nepropter incuriam
facerdotum diuina indignatio grauius exardefcat,
diftriflepraccipiendo mandamus, quatenus Si lacerdo
tibus Euchariftia in loco fingulari mundo Scfignato
femper honorificecollocata,deuote aefideliter confet
uetur. Sacerdos verofrequenterdoceat plebem fuam,*
vt cum in cclebrationemifiarum eleuatur hoftia falu-
taris.fereuercnterindinet, b  idem faciens,cum eam
defert presbyterad infirmum. Quam in decenti habi-
tu fuperpofito mundo velamine ferat,& referat mani-
fefte ac.honorificeante pefhis cum omili reuerentia
& timore, femper lumine prarcedente, cum lit candor
lucis Sterna:,vt ex hoc apud omnes fides & dcuotio au
gcatur. Prelati autem huiufmodi mandati grauiterpu
nire non differant tranfgreflores: fi &ipfidiuinam Sc
Bolham volunt ‘  effiigerevltionem.

CAP.  il.

‘In ecclefiis coUcgiatu debenc celebrnri duamiffa collegiali-
ter.vna pro defunftii.aliaficundum exigeutiam diei.vtpro fe-
fio.fi fejlum occurrit.ve/pro feria.fi feria.

Idem vniucrfii ecplefiarum preletu.

C Vmcreatura d  non habeat quid pro meritis re-
fpondeat creatori; [ ’  dr.f. J Mandamus, quare-
.uusnullum in ves torporem negligeti* obrepere per-
■mittatis, quo minus & pro anniuerfariis defundoru,
Sc pro fefto vel feriaferundum temporum conrrucn-
.tiammifiarum folennia conucntualitercelebietis.

[ I C Hm igttur eeclefia Callicana per Deigratiam tan-
ejuam lucerna fuper candelabrum pofitaahti luceat perenem-
plum.vt <jui videntei opera etui bona.glorificent Patrcm eate-
fiem.neepuodabfit. talita ncgligentia tenebru obumbretur.fr
ahat confitjuenter obunrbret , vniuerfitafem vclfram rogati -
dam duximuf fr monendam ptr ap./e.mandantei.’]

CAP. XII.

J r. d iv C cena Domini epifioptu t ant um in fua eeclefia debet
mijfam celebrare.fr chrifina covficere.

Idem e.

T E / referente: [ 1  Cum cuilibet facerdoti
quacunq; dignitate prafulgcat, vnam in die celc-
brarc miiTam fumciar: nam & valde eft felix, qui cele-
brat digne vnam : Fraternitati tua: mandamus, quare-
nus die Coenaj Domini in eeclefia Sypontina dunta-
xat,in qua teneris chrifma conficere, mi (Tar um ftudeas
folennia celebrare.

C I Diduimus ouod in dic C ant, D »minic a  de antiejua
ttnens confuetudtne chrifma conficere in eeclefia Sypontir.a,fed
tum mane die/ eiufdem ad Cjarganicam ecelefiam accedas y  vt
ibidem prout morit eff,  reciptaspccnitentcs , vel remtrtentes vel
peregrinos ipfius loči: eter ne fr- populit6 celebrare mijfam in ča¬
dom eeclefia Garganica prittfijuam ad Sympo?itinam red c as te
compcllunt, propter yuod nofirum & apoff.  Jed. confilium tm-
plorafli. C* m  autem chrtjma eodem dic infia mijjaram foUm¬
ni a to nfia as .tr.^

CAP.  X  I J T

Infacrificio altani* plu* de vino^uam de aqua ponendum eft.
Idem archiepif. opo bi a fen.  g

P Erniciofus in * tuis partibus inoleuit abufus, vi-
dclicct quod in maiori quantitate de aqua ponitur

520

mfacrifitio,quam de vino. Ciim fecundumrationib
lem confuerudinem eeclefia; generalisplus in ipio* 1
de vino,quam de aqua ponendum.

ldeoq; fraternitati tua: madamus, quatcnusidno*
facias necin tu* prouinciaficri patiaris.

C A P. X I I I I.

cdb ojficio fr beneficio depor.iturpreibppter, quifinedjMo
igne.uel inpanefemtentato.vel vaje hgneo facrificat.

I d trn epifiopo B rixten.

L Iteras *  tuas recepimus continentes, qu6dc 0 ®
fuper exceilibus presbvteri ecdclis fancll B r, 5 ‘
da:,Brixien.inquireres cdfcfius cft,quod cumoin®* _
die hoftiatn Sc  calicem non haberet, in pane fei#®^
tato,& fcypho ligneo mifiarum folenia celebrarcft*
fumpfir:[ t fr  .f.] Intclleftoiterum,qu6d pndida^
clefiaper malitiam dičli presbvteri multiplicitcr i>
debatur,inquifitionis oificium iterans ex eius col'
fionibusinuenifti, quod idem fineigne faerificaba'*
aqua. Ciim igitur vel ex apertamalitiajvelnimiaab
pientia peccafie probetur: mandamus,quatenu*
cio Sc  beneficio perpetuo ipfum priues. c,

[ 1  filuarctpfum fuppofiuiHi perpetuo mterdiSofi 1 "^

lem nuod in alitjua eeclefia regulari mutaret m metini f '
fiuam.^ofhnodutn autem tli o corattt ven.fi. n. Hoftienefi' j
ap.fic. le. vt fiecum mifericorditer ageret fuppluante •' ®

eelebrationetn dtutnorumpreibtTerum refhtueni metru 1 *^
fuper fulfenfionem beneficij caufiam: S. Saluatoru&$' a
Brixen. prapofitu delegauit ,quod ad bcnfiiiutn rtii l! * r
eundem.Deinde vero reuerfiu de part ib. m arin it. ]

D E

ET

a Vide Cone Trid.Je/i. :j.tn decret.de fančf.Euth.Sarr.c.č.
fr  7. b inc/tnent.  c vo/uerinr.  d 'Vide Cone. Trtd.fefi.22.
ti Doilrtna defaertficio Mifia c 2. fr j. fr jrfi.2) .deir.de purg.
C v ArchiepifSjpouti.  I idcTI.om j p.cj.t}.ar 2 ai r.arg.

f Caatenf ol Yalualen a!. V c CJ.cn f.ii 00  vlt.mui.redo veriue.
Vide B.Thoj .p.<J. 7 *.ar.S.'fr doti +.fen: dift.p q.i.ar.4.

B A P T I S M O
cius cffeftu.

Tl T V LV S X Lil.

C A P. I. . .

Lictrpuerfit ter merfuc in aijua, in nominc Pdtta,
frSpiritm fanflt.fi non fit ditlum, Ego tebaptil*

Patru, frc.non ef} bapti\atue.

Alexander III. .

S I quis puerum b  ter inaqua imtnMie r ” (|); S
mine Patris, 8c Filij, Sc  Spiritus
non dixerit, Ego baptizo te in nomin«

Filij,8c Spiritus fančli,noneftpuer b*pt’ z3tuS ' .

cap.  11 . . air

Siprobabtliter dubitatur ,an ejutt fuerit bapti\j !  ’
bapri^art forma hic exprejfa.

Idem. j,tt

D E quibus dubium c  e ft, an baptizati 'fr
baptizatur his verbis pratiniffis. Si bapt jZ
non tc baptizo; led fi nondum baptizatus* 5 '
baptizo. Sc  c.

CAP. III.  grd'!'

Sacramentum laprifmi vtiliterconferturpam u,lt ’
credant nec intell/gant, fr remittttur eu peceata’’’
boediat vfifueaddj.vemm.  ,

Innocentius 111 l.^lrelarin.arcbiepiS' 1 "^^j

M Aioresccdrfiae e  caufas,przfertin)

dei contingentesad Petri fedem teffrf C,
tclligit, qui cum qua:rcnri domino quem ‘,,lv

l,

cerent ipfum efic, rcfpondiflc notabat:F«
fiuf filius Dei viui y fr pro eo dominam exoraJft

o

COl''V

titu.  Quibufdam igititrqua:(lioiiibus,qua 5 ‘.
tbolicos lizretici mouerant, nos pollulas ' e  ' c0 n' c ‘
Adferunt enim paruulis inutiliter baptifa^/\

—--

A 'lhae B T>)om.7^.art.A- & j V 11 ',  ■,

arr.6.&7 . b (Jap. i. T)e baptif pueii in
Thttn.t. par.ej.t6.arr .s .fr Sotum 4 fentent.^i •Pjj yt-
c  Vide B.Thom.j.par.cj.či.art.f & H Q ententeI>i  c (*'
confiitutsonum xApoJtoluarum.  d a/.bapti^ n{iir ‘  J
eod.tit.tnj.co/nptl, t Matth./6.&Luc.ti> Cp

De Bn nti fm o,& ei us effedu.

521

qu6dnitunturprebare illttd primo Sc pracipue indu
ccnrcs,quod cum fceundum verbum lacobi <* apo
ftoli dicciltis in epiftola (at.Cbaritas operit multitudmem
pictmnm.it  nutaiUud teftimonittm veritatis in euan
gelio l>  depeccatricc,quiip!ius pedes lauerat, perhi
bcccis: Dimijfa funt ei peceata multa.quor.iam muh urn cii-
k«. non nifi pcrchatitatcm Sc in cliatitate crimina
dimittantur paruulis.qui ncc fen timu nec confen tiiit,
charitatem non habent.qux fentientibus 8c confen
'■tntibus tantum infunditur: peccatum non dimitti-
tutin baptifmo: [ ' 6'.p] Ad id autem.taliterrefpon-
‘ftmusqnod baptifraa fuccefTcrit circuncifioni. Abfit
hiitnvt in illara damnatam hirefim incidamus, cjurc
ftrperam adfirmabat legem cum euangelio, Sc circun-
Q Conecutn baptifmo feruadam: quoniam fceundum
“foftolumdicentem ad Gnlatas f : Si circunadimtni,
Omfhtt niti vohu prodrli.  Ciim ergo circttncifio tam a-
dultis quam paruulis cx pracepto Domini conferre-
•"r ne baptifmus, qut fucccditloco ipf us , Sc genera¬
li tamen exiftit, ciim tam viri, quam foemina bapti-
z <ntur minoris vidcatur efleftus: tam adultis,quam
Paruulis eft conferendus- Sicut enim fine diftindtione
VtalibetMofaica A  l cx clamabat: uAnimacuimpr&pu-
Car o circHncifd nonfuerit , pen kit de populo fu,o :  it a nune
3n di(lmdevox intonat euangeiica e : Nifi quu renattu
fant exaqua, fr fpiritti Jan el o, non in traki t in regnum Dei:
a ^acgcncralitatc nec fexum nec artatem excliidens.
^aute tamen notandum eft, quanto plus baptifmus
"odicconferat Chriftiani$,quaui auondam ludacis cir
c ** n cifio contulifler.diftum eft in fine praedičtje auflo
indufts d eveterilege /, Teribit de populo fuo:\a
'Angelica vero veritate fubiumftum eft: 'Tfcn intrabit
D«, quoniam etfi originalis culpa remitte-
*') tt  percircuncifionis myfterium,Sc damnationis
oNculiim vitabatur, non tamen perucnicbaturad re-
coelorum,quod vfque ad mortem Chnfti fuit
“■Jnibus cbferatum, fed per faeramentum baptifmi
.‘‘Sifarguinerubricatt culparemittitur, vitatur pe
^'dum.&ad regnum coelorum etiam peruenitur, ru
“ s Hnuam Chrifti fanguis fidelibus fuis mifericordi-
rtf ftrauit. Abfit enim vtvniuerfi paruuli pereant,
Il| n> quotidie tonta multitudo moritur, quin Se i
'^iftricotsDeus S,  qui neminem vttlt petire, ali
^“Kmtdiumprocurauerit ad falutem. Catterum ex

• — VWV . iUJlIl 1 u  1

auotidie tanta multitudo moritur, quin & i

fliilf!/- • * ■

Hod

^'•eta fatispatetprsrdiftas auftoritates intelligen-
di^^tanmmmodo de adultis,qui habentmultttu
|, ."•‘ Peccatorunvcum de paruulis non pofiit intel
«ii? U 'P cccat o tantum originali tenentur. Similiter
- t l J  auftoritas eft foluenda: Q^ti b  crediderit,8c ba
tt * ltUs, fucrit. faluus erit,8cc. cum non poffint crede-
iJf^litfedadulti, & obhoc fcita auftoritas >  hic
ijjji^ndaeftdeadultis ,nead alios prima, & ad a
m tcu ndaciaufu!arefcratur;quamuis nonnullicon
l 1|  r ‘ t ''l u °d paruuli crcdant non per vfum, fed per ha
‘Nt " 1 *'‘> t l llem  fitftipiunt in baptifmo: ficut St alia
S ta ;c t ba- fceundum communem vfum loquendi
tj, i aa dum:fedad aptitucUnem referuntur.lllud ve
^uodopponentes inducunt fidem aut charita
*'V :S »1> virtutes patuulis vtpote non confentien
infttndita plcrifquenonconceditur abfohi-
Propterhocinter doftores theologos qiuftio
1 ' , r.aliis afTcrentibus per virtutem baptifmi par
culpam rcmitti.fed gratiam nonconfer-
•tii^llisdicentibus dimitti l  peccatum.fk vi rtu
k vhabetibus  illas, quo ad habitum, non quo
V^^onec petueniant m  ad atatemadultam.

* J r ^ er 4 -  ^ Lucn 7,  c Ga/ar.r.  d Gent' 7.

‘V |\ Gtm fi'T.Leuir.r 2 ;  g r.Ttm r.  h Man.?!.
' P-  1  at.tr dimim.

522

[ I Er Ji. ei baptifmi" mn confert, ejuia nen eff tahiut
corfercndut .In euangelio oucrjiie tee/rur. ffh" crtduirnt f ba~
plifatut fierit. f.e.aui autem non erediderit con vi,d*patuuU
fiue fuetiur fue nonfuerint baptt?ati .ttondemnabv.nl ur vtpote
nen credcBtct.']

Originale peccatum. tpuodjine cen fenfn centrahitur , remit¬
titur in baptifmo etiam non confemienti , vtparuutU. fccus de
attuatittjuia feut nen committitur fine con fen fu , it a non rcla-
.vatv.r.hoc dii ir. v fue ad.bj.fd adhuc. ^ibbae.

Verumquidam ex hac folutioneinucniftfefe credut
viam ad alias qua:ftiones, argumentantes ex eo, quod.
dicirnus paruulis in baptifmate peccatum originale
dimitti, quod Sc adultis dormientibus vel amentibus
peccatum (fi baptizentur) ratione Črnili dtmittatur.
cum enim neutri fcntiant tune vel confentiant,dicunt
idem in confimilibus iudicar.dum. Hic vero dicirnus
diftinguendum , quod peccatum eft duplex,originale
fcilicet Sc afhiale:originale quod abfquc cofenfu con-
ttahitur:afl:ualeqtiod committitur cum confen fu. O-
riginale igitur quod fine confenfu contrahitur, fine
confenfu per vlmremittiturfaeramenti. adiuale vero,
ouod confenfu contrahitur, * fine confenfu minime
relaxarur.

Liter in baptifmo dimittatur originale peccatum paruuli<,
qui tamen confentire non pojfunt: in adultii tamen amentibus
vel dormientibus , rt m non confentiunt baptifmo t non dimitti-
tur ailuale.fr idem etiam nec originale.boe dicit.

Sed adhuc quacritur,quare non faltem originale pec¬
catum amentibus Sc dormientibus in baptifmo ficut
paruulis dimittatur. Ad hoc taliter eft refpondendttm,
quod dominus, qui totum hominem faluum b  fecit
in Sabbato, opus imperfeftionis non nouit: Sc ob hoc
peccata non exparte,fed ex toto ditnittit. Pmerca
poena originalis peccati.eftcarentia vifionis Dei:a-
ftualis vero poena peccati eft, gehenns perpetus cru-
ciatus . vndefidimittereturalicuiprimum altero non
dimifio, tališ non careat vificne Dei propter origina¬
le dimiffum: Sc cruciaretur in gehenna perpetuo pro¬
pter reatum ctiminis aftualis,fcd hic tanquam incom
palfibilia’ e fe minime patiuntur , imd fibi mutuo
aduerfantur.

^Amentes vel dormientes baptifati.fi ar,te dementiam vel
dormitionem baptifa-i voiebaur . charaeterem fufcipiunr. ahat
fccusicoacdi vero caufariue fufcipiunr.b d.vfa ad finem.

Item quiritur. d  vtrum dormientibus Sc amenti¬
bus faeramenti faltem charafter in baptifmate impri-
matur, vt excitatia fomno, velab agntudine liborati,
non fint denuo baptizandi. Sur.r aurem nonnulli,qui
dicunt quod faeramenta , qu.x per fe fortiuntur efte-
ftum,vt baptifmus. Sc ordo, catcraquc fimil;a,non fo-
lum dormientibus St amentibus, ft-d inuitis&:.contta-
dicentibuSietfinonquantumadrcm,quaimim tamen
ad charaftercmi conferuntur: ciim non paruuli folum,
qui non.confentiunt , fed fifH;qui quamuis non ore,
corde tamendiflcntiunr, recipiant iacram entum. Sed
opponitur talibus, quodqui f uiifent inuiti Sc relueftan
tes immerft, faltem ratione faeramenti ad turifdifho-
nem ecciefiafticam pertinerente vndc ad feruandam
regulam fidci Chriifam forent rationabilittr com-
pellendi. verum ideftrdigioniCluiftianse t  contra-
riunt, vt femper tnuitus S: penituscontradiccns ad re-
cipiendam ScferuandamChtiftianitatem alrcftiis com '
pcllatur. rropter.quodintcrinuitnm Sc inuttura.coa-
iftum 8c coadlum ,ali| nonabfurde diftinguunt:qubd
is,qui tetroiibus atpuefuppliciis violei.tvr attrahitur,
8c f.  ne detriniciaum incurrat, baptifnu fufcipit fa-

3 ' al.tjuod cum con fen fic contrahitur.  b aifanum.vt plu-
rimuminantiauu coritctbus.  c al.incompofiibilia.  d Vide
B.Thom.j p.ej  f o art.o.  c Vide B.Tbo.t.t.o.to.art.S.fr ibt
Caietan.  f al.ttaivtne.

r s

523

Decret.Greg. Lib. III. Tit. XLII.

524

ctimcntum , tališ (ficut & is, qui fičle ad baptifmum
accedit) charaifterem fufcipit Chriftianitatis imprcf-
tim, & ipfe tanquam conditionaliter volens, licetab-
foruccnon velit »cogendus eft ad obferuantiam “ fi-
dei Cbriftiam :in quo cafu debet intclligi decretum
cocilij Toletani vbi dlcitur, quod qui iampridem
ad Chriftiaiiitatem coa<fti funt, ficut factum eft tem-
. poribus religiofiflimi principis Sifibuti: quia iam
conftateos facramentis diuinis affociatos,& baptifmi
gratiam fufccpiffe, 8c chrifmate vnftos elfe, Sc corpo-
ris domini c.vtitiilc participesiopottct etiam vt fidem,
quam necefiitate fufccperunt d, tenere cogantur, ne
nomen domini blafphemetur: 8c fides quam fufcepe-
iunt.viiis ac conteptibilis habeatur.Ille vero,quinun-
quam confentit, fed penitus contradicit: necrem nec
charaftetem fufcipit facramenti: quia plus eftexprefse
contradiccre, quam mimmeconfentire: ficut nec ille
notam alicuiusreatus e  incurrit,qui contradicens pe
nitus Sc redamans thurificareidoliscogitur violentcr.
Dormietes autem Sc amcntt's,fi priufquam amentiam
incurrercnt.aut / dormirent.in contradicftione perfi-
ftctcnt :quiain eis intelligitur contradidionis propo-
fitum pcrdurareaetfi fic S  fuerint immerfi, charaftc-
rem non fufcipiunt facramenti. Secusautein.fi prius
catechumeni extitiflent, Sc habuiflentpropolitum ba-
ptizandi. vnde tales in neceflitatis articulo coiifueuit
ecclelia baptizare. Tune crgo charaifterem lacramen-
talis imprimit operatio, ciun obicem voluntatis con-
trarii non inuenit obuftentem.

CAP.  1 I I I.

'Hemo potcff fiipftim baptizare, etiam inffante neceflitatis
articulo.

Idem Meten .epifiope.

D F.bitum: 11  [ > &-J-]  Sane intimafii ,quod qui-
dam Iudarus in mortis articulo conftitutus , cum
intet Iudxos tantu exifteret,in aquain feipfum immet
lit dicendo:Ego i«e baptizo in nominc Pattis,8c Filij,
8c Spititus fanfti.amen: [ 2  &•)•]  Refp6dcmus,quod
cum inter baptizantem Sc baptizatu debet efle dificrc-
tio », ficut exverbis domini colligitur, dicentis apo-
ftolis :lte, baptizate K.  omnes gentes innomine Pa-
tris, Sc Filij. Sc Spiritus fanfti: memoratus Iudius eft
denuo ab alio baptizandus: vt oftendatur, quod alius
eft,qui baptizatur,Sc alius,qui baptizat. Ad quod ctia
defignandum ipfe Chriftus non a feipfo , fed a Ioannc
volmt baptizati: quamuis fi tališ continub decefliftet
ad pattiam,protinus / euolalfet, propter faetamenti
fidcm.Scfi non m  propterfideifacramentu.Inbaptif
mo quippe illa fpiritualis generatio » cclebratur, de
qua veritas ait: Oportet vos nafci denuo: auia liili quis
rcnatus fuerit exaqua Scfpiritufanfto.non intrabit in
regnum coelotu. Sicut » ergo incarnali generatione,
qua p  ptoles exviro Sc foemina nafeitur,alius eft,qui
carnalittr gignit, Sc alius qui carnalitcr gignitur: fic in
facramentaii generatione, qua foboles exaqua Sc fpi
ritu fanfto renafeitur,alius debet efle, qui fpiritualiter
generet,Sc alius qui fpiritualiter genetetur. Sane ciim
corpus cxterius, iiuecum cot intetius baptizatur,opor
tet vt vttobique paternitas Sc filiatio valeat inueniti,
quibus baptizans Sc baptizatus ad inuice referantur.

C I P af oralu ojficij eufoluimus ,cism fuper dulriis iurisarti-
culti relf::hflor. c fcd.apolf.pofiulat edoceri .]

a obfiruatrinem.  b fiilicet 4 .ca.sf.  c in tempere.  d
reci perut.  c erimink. i vet.  g at.ira.ft fuerintfic immetfi,
a!./!fuerintimmerfi.  h C*- 2 -tod.rit.m s.compil.vide Sot.+.
fint.d : p.  4. vn.art.j.verf.circa fecundum.  i Ir, fed. Bark.
debelit diflinflio pcrfinarum.&c. Ma.tth.rS,  k verbumlte,
dttfiin aliijust cxempl. antiq. loan.r.  1 conuotaffet.  n» In
recenriorib codic.it a: ir non propter,irc.fed eso antiauu refittui
mus vt eft impreffum.  n regtnerarie. o er.im.  p per qna.

[  z Tfunc autem a a e ris, vtrum idem Uidem in timotir
nefiieiCbrtsUanaper/euerani etiam debat baptisti.
autem f.t.  ]

CAP. V.

Vbideefi veri um  , t el elementu,:! aqua, nenesf baplifm
facrame.itum , /

Idem Monfien.epifccpo.  a

\-rOn vt h  apponeres: [ 1  &čf.  ] Poftulafti vttuiB
i N paruuli fint pto Chtiftianis iiabendi.quosinal»'
culo mortis conftitutos propter ar.u.v peiiuriam Scab-
fentiam facerdotis, aliquorum fimplicitas in capuU*
pedus ac intet fcapulas-pro baptifmo faliuxconfpel*
lione c  liniuit. B.elp6demus,qubd ciun in baptifc 0
duo ftmper, videlicet verbum Sc elcmetum neceflaii 0
requirantur,iuxta quod dc verbo veritas ait:Euntes i>
nunulum vniuetfum, j piadicatc euagelium i  omi 11
crcatsre]Sc baptizateoinnes gentes.inneminePati*
Sc Filij.Šc Spiritus lamfti: eademq; dicat deelemtnio ;
Nifiquis rcnatus fuerit exaquaSc fpiritu fanfto.noo
intrabit in regnum caelorum.dubitare non debesili°*
veritm non habere baptifmum , in quibus non folu®
vtritnq; prardiiftorum.fed eorum altcrum eft omiftuif'

[ I T iti feientmm Jicut credimut,fed vt per irtc«ll*
verbirtoflri tf.orum ignoranti,im fubditorum molim truiri !
apofiolieum tihi rejponfum fieri.~\

CAP. VI.

Haptilato! a I.aiinu.Cjreci rcbaptilarc non debent,

In  Concilio generali t.

L IcctGi.tcos / diebus noftris, adobedientiani> ( '
dis apoftolica: rcuertentes,fouereachonorart ,{ '
limus,moreš ac ritus eorum (inquatum cumDoB'^
poflumus)fuftinčdo,iu his tanjen illis deferre S
volumus needebemus ,qux periculum generanta' 11 '
mariim, 8 c ecclcfiaftica- derogant honeftati. Poft^u *? 1
enim Gra-corum ecclelia, cum quibufdam
bus Sc fantoribus fuis, ab obedientiafcd.apoft.k^
traxit, in tantum Graci ca-perunt abominari Lati fl ° s ’
quod inter alia, qux in derogationeeorum impie c0 |*
niittebant.fi quando faccrdotcs Latini fuper eoi ul "
celebraflent altaria, non prius ipfi facrificabai)tii>'f
lis, quam ca tanquam per hoc inquinatalauifient,bd
ptizatos etiam a Latinis ipfi Griči rebaptizare JU ._
temerarioprifumebat: Sc adliuc ficutaccepimusi^ u ‘
dam boe agerenon verentur. Volcntes igiturtam u  *
fcandalum ab ecclelia Deiamoucic,lacroluadete c0ll _
cilio diftritbe pricipimus , vt taliadcciterononl 1 '*

lumant.conformantes fe tanquam filij obedienti* 11 '
rit e.vcommunicationis mucronepcrculfus, ab o 01

crolamfti Romani ecclcfiimatri fin:vt lit vnuir
le.Sc vnus paftor. Si quis autem ta!equid prifulff

officio Sc bencficio ecclefiaftieo deponatut

h.

D h

P k t S ii Y T H R. O N O N

baptizato.

T 1 T V L V S X LIJ L

C A P. I. ^

Si non bdptiz&ttK ordincvturjrdin u chdr&Uertm von^>

Ex  Concilio apud Compendimn .a

S I quis prcsbytcr ordinatus , deprchendc fit
n o n.efle bapuzatum :baptizetur, ficitcrufl 1 ®
diuetur.

. . p*

a lndrofien a!.N idrc/teti.  b (dp.j.eti.tit.in

7.& q-f6-arr.3.4.&f' c

.Uttrrf.

ne. Mart. 2 $.leau.j.  ci inclufa defunt in omnt.<wtif (  .
VuncATUL.  c JlHiutl 71 t 10 c.il l.in ConcJlgener.

f (a.i.cod.tit.in <f..compil.  g nl.nec volumMjtiec^ ^
b a/.juJpendatHr,/ed in conctlio t ieponatur.  1  C A,,} ' .^u

Burcl).lib,\.dccr.cA.7+. & luop.r c. 26S. Reftrturtfj 4 *^,

cod.tit.in i.compil.Vide Thom.in additionibiv1 \

C A

525 De presbytero non baptizato.

C A P. I I. * '

52 6

Omijtio boptifmi non nocst crcdenti probabiliter fi ejje ba-
piilptum.

Innocentius III. a epifcopo Qremonen.

A Poftolicam b  federn cofulere decreuifti: če infra.

lnquiftu«taliterrefpresbyteruni,quem line vn
da baprifinatis exttemum diem claufifle fignificafti,
<juia in fancds matris eccleliae fide, & Clnifti norninis
confiflione perftuerauerit:ab originali peccato c  fo-
limimj&caleftispatriaesaudium efle adeptum adlc-
"musmcun&antcr. Lege fuper oftauo d  lib.Auguft.
deciuit.Dei vbiinterciteia legitur: Baptifmus inuifi-
biliterminiftratin',quem non contemptus rehgionis,
fnt terroiiHis e neceffitatis exdudit. Librum etiam
E-Ambrofideobitu Valentiniani, idem adierentis, re-
»olue. Sopitis igimrquxftionibusdoftorum,patrum
fententias / reneas , & in ecdefia tua iugts preces,
hofthsijue Deo £  offeiri iubeaspro presbytcro me-
“torato.

CAP.  I It

%on UptifatH* ordinati non porcfJo/e- Jide ficio ordinetur ,
rtcipir ardtnis charadcremficet crcdebatur baptiiatm .
Innocentius 11 l.Ferrarion.epifcopo.

liEniens h  ad apoft.fed. I. lator pracd. nobis espo-
' fiiitjljuodcum adgiadum ldcerdotij afcendiflet,
""uperit tandem, quodnon fueyt 1  fbcundum for-
"■inieuangclij bapiizatus.vndc nos eum rite fecimus
.Piiaari. Cumque fuper ordinibus k.  fuiflet diu-
" s difputatum,quidam in eam declinauerunt fenten
,ll ',vtcum baptifmus fit ftmdamentum omnium fa-
^ l "tentorum, 8c ante fufceptionem baptifmi non fu
'P^tm aliud facramentum, quoniam vbifundamen
y : ?'"on eft, fupcrrdificari non poteft. Porto econtra
^ '"Poffet.Nam cum quis non foliim per facramen-
p, »dej' f ed  pet fidcm etiam facramenti efficiatur
^ c "ldubio membrum Chrifti:8cqui Chriftum ha-
v,; f et fidem, etiam ii baptifmum non liabeat, habet
t t (|‘ tet "ndamentutn,prsctet quod aliud poni non po-
eft Chriftns lefus: fuperasdificarepoffe vide-
fit c j <cut  falutifera opera, fic &qualibet ecclefiaftica
t)i lt( l lrien ta,ciim iilud non fit generaliterverum,ne-
*Ptif ° U ‘ S  >nequede veteribus facralnentis , qubd
s  fnnelnmentum illorum, quoniam & fa-
tttipj tuni  coniugij 8c Euchariftiat a non baptizatis
y Poteft:prsterea facramentum ordinis non fo-
'nii^ 0nt 'fiealis, fed facerdotalis etiam & leuitici ex
K  J?, 0 «« ^ua P^ceflk baptifmumtper 1  quodfor-
"tSpj-^Mi^ubdante baptifmum huiufmodiordi
"t' 1 ;.. r itaconferri.mašimo Kis,qui baptizari ere

|<iit 'Q"ia verbin-concilio apitd Compendium le

»-sne ltu tum ,frquis in presbyterum ordinatus
Nilu, n " e ru fe non efle baptizatum , baptizotur, 8c
Sj^P^ijleturtnos circa latotem praifentium in
‘^ili cafu. quod tutius eft fequentos manda-
^°% tenus  'Pfi 1111  per fingulos ordines, vlq; ad fa-
v^rdofi 0  f >ro 8aoucrc procures, & permittas eum in
l Wniftrare,.quia non inteUigitur itera-
IjSfj tn »bigitur efle faftum : nec male dc faera
V ,| icu' UUut,cllm  ‘Mud' 1011  religionis contemptus,
nece(fitatls  exdudit. Et certe de illo,qui
1»^litt” r, ^‘ an * s  parentibus,& inter Chrift,anos
j "°nu« r fatus. tam violenter pratfumitur,
!t baptizatus,vthxc przfumptio pra cetti

\  Htt," ~ -- - -- -

^ J  " ha// 4 * -d u Tnrf. fcriljendiim Inntc. I l. fid Va-
" Ca.i.eodjit.in ncompil.  c abi*du r um.
V il 7) “"“M*, al.fuper iiij C artieuhu.  f finttn-
*. * ."‘»m.. K rJ ....... .... . ...:n

X

b Qn.vnic.cod tir in i.compil.  i foc-
Arbat.ordtnib comm »obit fnijpr ati p  '-ata diu
“‘propter ^uod,irc.fmJit«n videretur.

tudine fit babenda,doneč euidentiffimis forfitan argu
mentis contrarium probaretur.

D £ tTV S T O D I A £ V C li A-

riflii', a  chrirmatisi&altorum
facranientorum.

T I T V L V S X L I II I.

CAP. I.

Euchariffia & chrifmadcbcnt fide liter fubclauibtu cttfft*
diri,čr contrafacientcs fantpMlicndi.

Innocentius 111 .in Conctiiogenerali.

S Tatuimirs, vt in iunftis ecelefiis chrrfma & Eu-
chariftia, fub fideli cuftodia clauibus adhibitiS
conferuentur. Ne pofnr ad illa temerariamanns
extendi ad aliqua horribilia,vel nefaria b  exercenda.
Si vero is,ad quem fpeftat cuftodia,ea incauterelique-
rit, tribus menfibus ab officio fuipendatur: 8c li per «
eius incuriam aIiquidnefandumindecontigerit,gra-
uiori fubiacet vltioni.

CAP. II.

Supellcflilia in ecelefiis poni non debenr , nifi necefiras  t/r-
oeat.h.d.primo . Ecdefia debent fita vafa & veslimcnta mati-
de tenere.boc feasndo.

Idem in eoiem  d,

R Elinquinoluimus incorre<ftum,quodquidam cle-
rici ecclefiae fic ezponunt fttpelkčlilibus propriis,
8c etiam aiienis, vt potius domus laies, quam Dei ba-
filicatvideantur: non confideranles , quod Dominus
non finebat.vtvas transferretur per templum. Sunt 8c
alij, qui non folum ecclefias dimittut incultastverum-
etiam vafaminifterij, 8c veftimenta miniftrorum,ae
paltas altaris, necnon ipfa corporalia tam immunda
reliiHjuunt, quod interdum aliquibus funt horrori.
CJmavero zelus noscomedit donuis Deufirmiterpro-
hibemus , ne htiiufmodi fupelletftilia in ecelefiis ad-
mittantur , nifi propter hoftiles incurfus, autincendia
repentina, feualias neceffitates vrgemes.ad eas opor-
teat baberi e  refugium, fic ramen, vt neceflitate cef-
fante.res in loca ptiftinareportentur.Pr^cipimusquo-
que, vt oratoria.vafa, corporalia, 8t veftimenta pra-di-
ifta,mLmda 8c nitida conferuentur. Nimis enim vide-
turabfurdum in faeris fordes ncgligere, qua dedece-
rent etiam in profanis.

D H

R £ L I Q_V I I S £ T
mione fanttoruiH.

VEN E-

T I T V L V S X L V.

CAP. I.

Stfte Pdpa licentia non licee alicjuem veneraripr« fančto.
Alesander III.

Vdiuimus /, quod quidam inter vos dia-
bolica ftaude decepti, bominem quc'ndam

_in potatione 8ccbrietate oeditun, quafi (an-

cH (more infidclium -}  veneranmr. Cum v:x pro tali-
bus iti ebrietatibus peremptis , ectlefia pennittat ora-
re.Dicrt enim ApoftolustEbriofi regmun Deinonpof-
fidebunt. ,iilum ergo non pratfuraaris de c*tero co-
lere:cii!n etiam fi per eum miracula fiert r ; t, non Uee-
ret vobis ipfum pro fanflo abfque auclornate Rom,
ecclef venerari.

. --

a T)e aiJodra Eucbariihd ir alkrtim faaament.  b ne-
faoda.  c In i od Barbaci.ept.t erfi per eim incuriam aliejaod
nefariumcontigerit.&c.  d fcilicet Conal Lr er c.-tj.io oa.r.
aod.rit.de inim.eccl.in t.compil.  c gaber*,  f Cap.vn.D*
vener.Jdnll.in j.compil.

t  4

A

E

Decret.Greg. Lib. III. Tit. XLVIII. f'»

das,neipfis aliquatenus iniputftur:quiabonacii^ ! J
tium eft> ibi timere culparn, vbi culpa tninime f<P eB
tur. ltem de illis quip>opterdebilita.tem in fabb*'.
carncs fumunt, quod in partibus tuis nullatenasR
confueuit, cum hoc ab aliis inolefle ferarur, &oriatiu
inde illis occafio dettahendi: rcfpondcmus, <]uoolp'
pet hoc confuetudincm tux regionis facias oblera)' 11
fic tamen,quod debiiibus &infirmis, propterhocpt'
riculum non emergat. Prsterea dc illis,qw in
gefima vel in ali.s ieiuniis folennibus iniirmantur,K
petunt fibi efum carnium indulgeri: refpondcnia 1
quod cum non fubiaceat legi neceflitasdefideriuffl 111 '
firmoruni,cum vrgens neceflitas exigit,ruppottater°'
tcs 8c debes.vt maius pcriculum in cis euitetut.

[ 1  Super qutbufdamarticulif re^uififH,vtTUVtinom M

btu ji; apoliolorum vigiliu ieiunandum.cum tjuUAtn tJJ 11 '
non cjjc ieiunmdum in omnibtu ,fed fix rttitum . Vn** ‘
n c. m iciunandum fit in aduentu Domini , ciim indeft nttil
diuerfi diuerfa tjuibnfdam ^icentibtu,Jedpaueioribiu‘ !l>  f
dum effe rune temporif,pluribm vert fe id koc Ajfcr‘’>t'’ u, !‘.
tencri.Vtrum infuperpfeSium ittorum ,(juomm
namui ,/ecundafcria eucnirc contingat, inpracedenti J*'
jint vigilia facicnda  ]

.CAP- IH-

Si feflum ki at i uit atU eceurrit fcxta feria, Udrtim tf’
bas čarne: comedere,cxceptnprofefu ir voucntibut,
Honorius 11 l.Pragen epifcopt.

E ^plicari <* pet fedem apoftolicam P°“ u  * o! o
[ ' &■)'■]  Refpondemus,quod illi,qni j
ncc regulari obferuantia funt aftrjfti, in ft* 11

527

CAP. II.

Sanfforum rclicjuia ver.di r.cnpojjunr, vilpafim osiendt
non debcnt,ne circa illeu popuLus'de:ipi pttfiit,

Innocentius 111. in Cuncilugenerali  a.

C -. Vmeseo qubdquidam fan&orum reliquias

j  exponunt venales, & eas paffim oftendunt, Chri-
ftianac religioni detradum fit fjcpius: Ne in pofterum
dettahatur, prsfenti decretoftauumus,vtantiqu:ere
liquix amodo extra capfam nullatenus oftendantur,
ncc cxponantur venales. Inuentas autem de nouo.ne
mo publicevenerari prsfumat, nifi prius audoritate
Rom. Pont. fuerint adprobatac. c Praslati vero non d
permittant eos, qui ad eornai ecclefias caufa veneta
tionis acccdunt, variis figmcntis, aut falfis documen
tis decipi, licut in plerifque locis occafionequxftus fic
ri confueuit.

D H OBSE R V A Ti O nIT""

ieiuniorum  c .

TITVLVS X L V I.

CAP. I.

Vi gilt a tccurreni in domini ca, ieiunari debet in fabbato, ir
ietunanda ejb vigilia Matthia.

Innocentius 11 l.ciericit S Petri[Mapel.]

X  parte veftraqusfitum fuit, vtrum finatiuita-
tetn Domini, vel adfumptionem B. Marii, vel
n  feftiuitatem alicuius apoftolorum in fecuuda
feria contigent eucnire, diefabbari pracedcnris vigi¬
lia / debeat ieiunari :&vttiim in vigilia B. Matthia:
apoftoli, fit iciunium iniungendum ! Ad quod breui
tetrcfpondemus ,quod die fabbati feftiuitates pracii-
batas s  fccnndi feris ptzcedentis,&B. Matthiia
poftoli debet vigilia ieiunari.

CAP. II.

Sip n capit congruam fummationem , ir texttts in fe fe.ru
clarttc eH,ir mulrtt funt dtltapuapatentper-§.

Idem Bracharen.archiepijcopo .

C Onfilium k  nofttum .- [ 1  &•)'•  j Confultationi
turetaliter refpondcmus,quodomninm apofto
lorurn vigilia; funt in obferuatione ieiunij celcbran-
dx, pratervigilias apoftolorum Philippi & Iacobi, &
B. Ioannis euangeliftz. quoniam ipforum folennitas
intra folennitatem Pafchalem, iftins autem intra na-
talem Domini celcbratur.Ieiunium etiam apudnos in
aduentu Domini agitur.

Sandorum ' quoquevigiIiat,quorum feftiuitates
oportet fecunda feria celebrari, in pneedenti funt fab'
batoieiunandx.

De feftiuitate vero B. Bartholomii apoftoli, de cu-
ius celebratione dubietas oritur apud quofdam: re-
fpondemus, qaod in hoc confuetudinem tusc regionis
obferues: k,  [& infra.] Cum autem qu3efievis,qux fit
illis peenitentia iniungenda,qui diebus quadrage(i

bat,quodmagnapars populi, propterinopiam anno-
01  periret.carncs comedere funt coafliirefpondemus,
quodin taiiarticuio illos non credimus tn  punien
dos.Preccs tam en domino pro illis, & cum illis effun

feflum Natiuitatis dominicadie ipfo venire c0 %(,
rit, carnibns propter fefti exccllentiam vefci p<j‘ t .
fecundum confuctudinemptclefii generalis- p $
men hi b  reprehendendi funt ,qui ob deuot 1
voluetintabftinere.

[ 1  Vtrum fit ticirum iUii qur nec veto ncc repjf^juit

u ant ta funt adtiricii carnes comedere, ctuando in m
die: dominira Natiuttati 1  occunit.^id boe.]

DE c PVRIFICATION®

poftpavtum-

TITVLVS X L VIL

CAP. I. v

Mulierpoilptrtum ffarim potep ingredi
ne tur abihnereper alitjuot dies fecundum legetn Mi

Innocentius 11 l.^Armachan.tpifof'' \i^

V Olcns: [ / &.J.]  Licet d  fecundu q»''
Mofaica ccrti dies determinati >B“ :  cC (1j%
bus mulieres poft partum a temp" Jt j)v
ingrefih. Quia tamen lex per Mofen dataf- ’“ f ija«]
veritas pcrlefum Chriftum fadaeft.lnq ul 1  f| aS eua°'

! poftquam vmbra legis euanuit.St jliuxitvet'

... , ■ r ■ ■  j • - gelij: fi mulieres poft ptolem emiflara 3ClUt  r di<^

mahbtis tempotc,quo l  «»» f«nw medwingrue- | intrarc ^J int>nllIlaproitl dc

le grauantur,necccclcfiarumeft eis ft ^. ltl! rlJ |pu f | 1 '^ l

a  f<'tlic*t Luter c. 6t.fr c 2. D? inim.ecelef. in 4. comptl.
b Vide C°ncil.Trid.9.ciratum c.t. hoc rit. fr SylneHrnm in
fummaverbo relicjitia.  C coinprobau.  d tn C Bxrbatixnon
pern^rrant eoi de ctttero.ejiii,frc . C X . Thom.2.2 (j 14  7. 17 /-
de c.t.cod.ri}.ins .contp.  f pracedenti.  g pulibatA.  b £4.
2 eod.tit.in 3 .comp.  1 Al.frfnnderum^i^HiA^juorumcp^o-
quefišhuit Atcs.fr c.  k vide L/tfundtu.jf de suitT fr l.p fer-
utti.infi.fpdcleg.t*  1  til.tcmporeillo.ejuo tantA.fr c.  H) r 4 -
tio butuf dii}i eff in antiejua cmtpil. tj rum bic omijit R*y-
mnndtcs:qaos vrgens n ec ejsitcu s.\ cufd n i t.

dus:ne parna illis •  conueiri videatu? M
tamen ex venerationc voluerint j r

deuotionem earum non credimttsimproi' 3 ^^
[ 1  Fratemirat tua per refport. dpoffobcAM ^ ;l

ceri a nobis expetiit, v trum mulieres fiati” 1 ? 0 *
beant ecclcpas ingredi , vel nb earum ingr p fi ? tT  >
AbfUnere.-} _^

3  Vide Couarru. 4 . v ar.refol c.so. &

tfČi/

vtrb.ieŠHnmm.  b tlli■  c ^dl.purgatione.

tit.in 3 .comptl. Cur purificatto fuerit in Ug e
Thomttm 2 .* .^. 3 ’] .art.f. fr dc Furificattonc
c t.u.  c eii. -pt

V

.<29 De ecclefiis aedificandis,vcl reparandis.

DE ECCLESIIS «  AED1FICAN- ' ' ' . . . .

dis,vcl reparandis.

TIT V IV S X L V I I T.

530

CAP.  I.

tlllntii btncficium in eulefia , tenentur contribuere ad
ifhurtpirarioncm.

Ex  concilio Uaguntinen. b

Q Vicunq; ecclefiafticum bencficium habent,
omnino adiuuent ad tctfta ecclefiat reftau-
randa.vel iplas ecclefias emendandas.
CAP.  II.

brprofpermitti debent./inc praiudicio antitjuarum parce-
bolereecclefiampropriam dr preibpterum  , nectencn-
t* f filueredecimai de hort it,vel nurrimcntu animciltum.

Ex  concilio Lateran.

p 1  Vmdicatapoftolus: [ i Sc.p.j Conftituimus vtv-
Vbtcus^itotfimulleprofi fub communi vita iue-
****congregati, quod ecclefiam cuin cocniiterio 1'ibi
to nftruerc,8c proprto gaudctevaleant presbytero,finc
pntradiftione aliqua permittantur habcre. Caucant
j^tnen, vt iniuriofi veteribus eccleiiis de iure paroecia-
,,n cquaquam emftant. quod enim eis pro pictate c
0ll ceditur,ad aliorum iniuriam nolumus redundare.
|. ta 'ttirnus etiam-j.vt de hortis & nutrimentis anima-
"‘“'fuoriim decimas tribuere noncogantur.

. 1  ' Mundantiorem honorem membru infirmioribut de-
'"'txm,tcontraquidam rjua futt funt, non epu e lefu Chrilfi
^ tnre, tieprofj tpui cumfanu habitate non pa funt, vel ad
’l'*m c  um aliis conuenire.ecclefat & cosmiteria non permit-
j fabere,neeproprijiuuari mimilerio faccrdotit, epuod qui-
Z, tr, “>t a Christiana veritate dignofcitur de benigmfate
'‘Mica,-j

!*ifi

. *?«.

CAP. III.

is/ n f ter  tim tam diiiantiam ccclefia,potefl noua tcclejia in
*f*rcecia edificari,et tetra portio de antiejua fibi deputati.
Aleitander tertius Eboracen .archi-
epifopo.

A u >udientiam d  noftram noueris pernenifle_j,
, *1®bd villa,qu* dicitur H. tantuin perhibetur ab
ji * lla  paroeciali diftarc.vt * temporehycmalicum
il^inundant.nonpoflint paioeciani,fine inagna
v'Ultateipfam adirc: vndc no valent congruo tem-
t  ''tclefiafticis officiis ir.terefie_j. Qnia igitur difta
* ta diciturreditibus abundare,qu6d priteril

l tl , t ddetur,cum eiufdem vili? dominusviginti ačlas
•tli* P U g>ferac velit ad vfus facerdotis conferrc. Sive-
i(.S' 0 aamatricisecclefis v irttm idonenm prafenta

fuperfunrpener.ntur conferre adconJlrulh’onem,Jcu reparatio-
nem ecclcfia.

Idem Lexou:ctt.  a epifepo.

D E his, b  quiparceciales ecclefias habent, duxi-
mus refpondendum,quod adreparattonem & in-
ftitutionem ccdcfiarum cogi debcnt.cum opus fuerit.
de bonis,qnx funt ipfius ccclefis, fieis fiuperfint,con-
fene, vt eorum exemplo caiteri inuitentur.

C A P. V.

Secu/arif etclejiafinepraiudicio dericorum adjfatum repi-
larem potejl rcparari,& callegio.rpuod nondum ejt,priuilegtuna
non conferrur.

Vrbanus tertius.

A Daudientiam c  noftram peruenit,quodtuin ec-
clefia.de qua in epifcopum vocatus fuifti,reguia-
rescanonicos defideras ordinate : inde fiquidemeft,
quod lioc deuotioni tux aufloritate apoftol. indulge-
mus.fi tibi epifcopus dicecefanus confenferit in hac
parte. Veruni fiderici fecularesin eaadlmcfuperdTe
nofeuntur volumus eis, dum viaerint.ibi vel alibi ne-
cefiaria prouideri. d  Licet autem nobis inftantius
fupplicares.vt ccclefia: prxdiiftx confirmationis prtui-
legium faceremus, tibi non poffumus de iure deferre.
citm nulli canonici adhuc ibidem exiftant, quibus pri-
uilegium conccdatur.

CAP.  VI.

'tfpn obfiante iuramento de rebrn ecclcfia non alienandi[,pa*
teft epifcopus proptet indigentiam nouam ecclefiam adifcare.
Celeftinus tertius. «

T Vanos / duxitl & infra. Pmerea quia occafio-
neiuramenti,quod de rebus ecdefix X nonalie-
nandis teadferis pracftitifle.in locis tui epifcopatus,
in quibus populi habitantes oratoriis egere viden tur
(ne prxtextu nouarum ecciefiarum , commifia tibi ec-
clefiadeftitui videretur) ecclefias formidas erigcre_j.
Frat.t.mandamus,quatenus illius iuramentioccafio-
ne.nullatenus prqtermittas,quin popuio indigenti fu-
per bafilicaru inftitutione ftudeas falubriterjpuidcte.

■'tPtouetus  minifter illius conuenienter / va-
Ijj “aentationem haberc_r imandamus, quatenus fi
l (1 /* It habet.ecdefiam ibi aidifices, & in ea lacerdo-
ti s  '“blato adpellationis obftaculo ad prsfentatio-
tj s ,''ftorisecdefiacmaioris, cum canonicofundato-
V][j ‘ tn fu itiftituas, ad fuftentationetn fuam eiufdem
i( t /"bueotiones ccdefiafticas perccpturum_.,proui-
Id/ ts, ncn, vt competens in ea honorpro facultatc
podelile matrici g  feruetur: quod quidem fieri

1"

Iperit,vel opus illud voluerit impedire, tu nibi
V"US facias idem opus ad perfeftionem deduti, &
»(J''konum adpellationis cefiantediftugio inftitue
““omittas. : i

j C A P. I I 1  I.

v/b rsj teel efammpojfunt cotnpelli , vt de red.it ihta, piti

^entater.huitu rit Videconcil. Trid fijf. 7. de reform.
^ r tn ine feff.2T.de reform, cap.7.  b Hoc Decretum
'encii.bdagunt.fub Čaralo m apno Bur c h. 7. Decret.
bitf *’t 4r d.c-ss.&cap 4-.eod.tit.in i.compil.  c Di~
, 'i., j f ,, i' iin plnribm‘xemplaribiu 6r male.  d Cap 2.
’ ^'"“-t*»>p‘lar.  e tfuod.frc. { cenuenientem.
• "defia matrici majori feruetur.

V:

DE IMMVNITATE E C C L E-
fiarun) : coemiterij,& rerurn ad eas
pertinentium.

Tl T V L v S XL I X.

CAP.  I.

In dom: b us ecciefiarum non debet iudex laktu iud/citre , net
bofiitium quarere.

Ex  fynodo Ioannis Paps.

T indomibus h  ecciefiarum,nequemifl f ti3,
ncqi comes vel iudex publicus , vel minifter,
quafipro confuetiidiae,placittim_j,vel hofpi-
tium vindicent: led in publitis locis domos confti-
tuant,in quibus placitum teneant,& etia hofpitentur.
CAP.  II.

Tem pore magna nciefiitatU , non debet al:quis excufarik
murorumfiu cinkati* cuffodia .h .d.fecundu imeli eku Panor,
GrcgoriliS archiepi/copo Tricon,  i

P Ernenit: & infra.Fraternitas tua nullum per noftr$
vel ecclefia; fua: nomen, aut alio modo excufari a.
murorum vigiliis patiatur: fed omnes adhocgenera-
liter compellamur : Quatenus cun&is vigilantibus
melius valeat ciuitatis cuftodiaprocurari.

a Exon.al.Lexonen.  b Cap3.c0d.tirinr.c0mpil.fr
poflconctl.Larer.fifb*yilexan .111 .part.2) c.2.  c Cap.4.

eoH.rir.iv 2 .compil.  d Videl.nec anus C de emme. hb. fr
in l.ex fako D.de vulg.fr pupfiubfi,  C ^A[ex.l l l.in vno
aut altero vetujlo C.  f Cap. f c 0 d tir.in 2 .c 0 mp.  g <*/.
ecclefia tu*, fr c.  b Cap.i.eod.tir.in i.compil. Vide N auar-
rum in m.-vntaH,dc hori* canoni.cap.s . i al.Gregoriiu
gnello Terraconen. epifiopo.

I 5

531

Decret. Greg. Lib.III. Tit.XLIX.

V

CAP. IIP.

%uftictti adjiricfttj ad cuhurum akronim ccc!ifi*,nonpotefi
illam defercre. h.dtfummandogencrahtcr.

I dstnViralidefenjbri Sard.  a

I N Jicatum cft: St infra. Diftum eftnobis,quodruft>
ci cccltfiavrura cius dderentes in priuatorumpof-
fe ffio ni b us č u 1 tu ra m exb i b ea n t: qno d experi en tia t u a
fieri non permittst.

• CAP.  I I I I.

Laki coUeCftu imponcntes clericit velecclcpu,feu iurifdif!to¬
nem eotum-v/urpanres Ji meniti non defiflunt.jitr.t excomntu-
nicati cum fuu fautoribturpereft ramen epifcopus cum clero cit
in necefitare prebere fitbfldra.

Ex  concilio Lateranenfi. *

N  On c  miniisitfdr.p.jlndiuerfismundiparri-
bus cofules ciurratum Sc reflorcs.necnon Sc alij,
qui poteftatem habere videntur, toronera frequemer
imponunt eccieliis.vt deterioris conditionis facluru_j
fub eix facerdorium videatur, quam fub Phataonc d
fuerit;qui legis diuin? notitiam non habebat.llle qui-
dem omnibus aliis Peruituti fubaflis, e  facerdotes St
poftefiiones eorum in priftina libettate dimilit, St /
eis alimoniam de publicoadmimftrauir.lftivcro one¬
ra fuafere vniuerfa imponunt ecclefiis,St totangariis
eas adfii3unt.vteis.qn0d I-Iieremias depiorat, compe-
tere videatur: Princeprprouinciarum fadaeftfub tri-
b'uto.Siuequidcm fofTatani,fine c.tpediriones,leti alia
qua-libct fibi arbitrentur agcnda.de bcr.is eedeliarum
Se dericorum & pauperum Ctprifti viibus deputatis,
voluntferecunftacomplcri. g  lurifdidionem etam,
Sc andoritatem pr.vlatorum ita euacuant: vt nihil po-
teftatis eis in fuis videatur hominibus remanfiffe_ .
Qttocircafubanathemaris diftriftione fieri de etetero
taliaprohibemtts :nifi epifcopus Scderus tantani ne-
cefiirare vel vtilitatem *• adfpexerint,vtabfq; vila >
exaftione ad rcleuandas comtnunes vtilitates vel ne-
ceflitates.vbi laicorum non fubpetunt faailtares.fub-
ftdia per eedefias exiftiment conferenda: Srautcm con
Inles,ant ali j decatero ilf a commilcrint, St commoni-
ti deliftere noluerint.tam ipli quam fautores eorum_>
excommnnicatiom fe nouerint fubiacerc.j, nec com-
munionl reddantur, doneč fatisfadionem-, fecerint
competcntcm-^.

[ 1 Tro pecuttoillarum Cfui fitcntnt.tjuampro illontm de-
Himcnta, qut fttiiiner.t .gr aue nimu ejfc d 1 gnoja:ur cptod.’]

"C A P. V.

Catifa fanguinu in ecelejia ve! cccmiteriis,agitari no debenr.
Lucitts terVitts.

C Vm K.  eedefra Oci, fecundtrm euangelicam veri
tatem domusorationis efle deber,t non fpeidnea
Jatronum aurfanguinis forum : Secularcs iudices cau
fas vbi de fangninis effulione Sc corporati poena agi-
tur in ecdeliis Vel coemiteriis agitare, fub intermina-
tione anathematis probibemus. abfurdum enim cft,

St t  crudele.ibi iudicium fanguinis cxercen, vbi cft
tatela refugij cotiftituta.

CAP. VI.

7 \rut criminit ad eccirjiam fugiens , non el f violenrerab ra
oxtrahendtu  , nec deber amphus pntrentu cremiriis comrnifit
dam v, ari ad mtrrte vel ad alram pand corporaie. eil tame alirer
lepiti m e puntendus. falhtin dualna ca/ib. hitre* prejfis. hoc di-
cit primo Sertstu fugrent ad e clefiam umore domini fiti y e(b do¬
mino de rt ut tmpuntrate iuranri reffiruedtes , hocdtcir fecundo.

■  Nter

Innocent. 111 . illuffri regiSeitU,
aiia: [ 1 &  -V-]Tuis qiia'ftionib.rcfpo^ !l

I tes iuxta faerorum ftatuta cnnonum , St tradiu * 01 * ^
legumtiuilium.ita di.timus diftinguendum^iioi 1 '
giens ad ccclcfiam.airt liber.au* fcruusexiftit.SiliJ j
quantumciimqi grauia maleficia perpctraueriM 0 ''
violeuter ab eeclefta extrahendus ■ nec inde dan>n J "
deber ad mortem vel ad poenam, fedreftotes trd 1 ^
rum libi obtinere debenr membra.St vitam.Supe 1 * 1
ramen quodinique fecit.eft aliis legitimepuniend"'
& hoc venim eft.nifipublicus latro fiient.veln 0 *
nns depopulator agrorum-e qui dum i ti neti fre^
tat,vel publicas flratas oblidet aggreflion-is inCdj |S >^

ccclelia extrahipoteft,inipunirate non pr*ftita,l £CI ^

dumcanonicas fanftiones. Si vero feruus
confugeritadecclefiam: poftquamdeimpunitJjf,,
dominus cius dericis iuramentum praiftitir,ad
tium domini fui reditecompellitut etiam inoi**® 1
lioquin a domino poterit occupari. . J

L !  Jlpr no bu regalu piani deneta /uit literit ittrimoiti^j
de tilu ji eri debeat, (jut tnalrfitia pcrrrrtilantes
ecclcpam-pvr pn reuerentiafaeri loti dobit tu p utrni n
tarcjoh.n e Teqy.ijv.tit.lt 01 igirur.]

r  . . C A>. VII. .J,

Clericinon debenr nccejiitatibtu Jed vtilitatibui 1,11  .p
feu aiiorutn locorum,etiam vbi laicorum non Juppettteb

t at rt fit bu'71 ir  ”, nji prt tet Rom ponr.ionfitlatur Ijotp^^p,

tenrta  dr conftttuttonei rdita d lann lolleclanriinu H  '
funt ipjb ture trnu,nec vdo remporc iontialefcunt.hxr
Ret tore' excommunnart ob grauamina prantijjapem^ 1
communtcari, atam poji liepojitttm ofj.ttnm nihllo^ u

. r ‘  fr' JI .- -va

tonfjpiut.it ari funt Jitcccjfores , ntjifarufcieiint intn*' ^ .
hoc terno.Hocditit admaiorem deilarationem,

IdSm in connliogenerali,  b .jo*.

A Ducrfus e cofules St redores ciuitatum £ -p
qui ecclclias St eccleliafticos viros talili*
ledis St exsdionibus aliis adgrauarenittinrur>’"j )! a'
immunitati ecdeltaftics Lateran. conciliun 1 , -oli*

ilf 1 ’a

uidere, pracfumptioitent huiufmodi fub a" 31  t(S t J

diltndione prohibuit: tranfgrefloies Stf 3ll,c '

rum escommunicationi fubiacere praccipit

tisfadionem impenderint competentem-'- ' ul r

quando forte epifcopus lini ul cum dericis

tal"

i  ccllitatem St vtilitatem perfpcxerint, ‘  vl ^^!ci^

a Ideji Sardtnu ,vt in vedri regiji, lih. 7. epi/ijde .Ind-.t .
& c.j.eod.tir.in s.compil.  b fitlicetfub tAlex. lll.c.tp,
c Cap 4.e0d.tic.ini compil.  d Gcnef.cap.^p.  e fub-
t e Lin.  f & de pttb/ico eu alimoniam mtntffrauit.  g ad
impieripn eottcil. vero irgitur comptlari.  b injpexerinr ..

i coafliet:e.  k Cap .2 .cod.tit.m 2 .comptlttf.  i at pr

valde ttudele.irc.

coadione ad releuandas vtilitates vel uecefti' 3
munes.vbi laicorum non fuppetunt facult 3tc ^jl» !(
diaduterint-per ecclelias conferenda: P w “'
humiliter Stdeuote recipiant cum gratiarui®‘^jii'^
Propter imprtidentiam tamen quorundan ! tj|!l ii'^
mts pontife.v prius confulatun cuiusintercft £ . (l ^ 3
■ 1  • • - ’ - l  "' cl  trt

mbus vtilitatibus prouiderto- Quia vero /'jr

rundam malitia contra Deieccleliam con^oi^".^!^

cimus vt conftituriones St fententis, quat 31

' >4

veldeipforum mandato fucrint promulg 31 *^,! 3 ^
&irrir.t habcanrur, nullo vnquam tem P ote ^jji' 1 ^
Caiterum quia fraus Sc dolus alicui pattot 1

&irrir.t habcanrur, nullo vnquam tempore J 1
- -oci

debent nulius vario-decipiaturerrore.vtin' 1 ' 3

regli*inis’ftftineat anathema, quali P®®*" U j ( ipP l ji

ad fatisfaftionis debitfi compellendus-iia") f
qui latisfacere recufatterii. St fiiccellbrem >f ni 1

fatisfecerit intra menfem , mancrc dee_ertn^ 0 ,ii?^

liaftica cenfura corfdufum, doneefatisfetctji 1 ^1^
bonotefoN

ten ter. cum fucccdat inonerc,qi


C A P. Vlil. itt f/

HPrtlcttiplui debito a /Ubditii extbrcjuentes
-—---—- '  -- t‘* l.

Cap.vn.eod.tit.in s.compil.  b" 'fillu

tet

Cap.s de cenfibtis hi j-.comp. Vide cjha  *

non ntinUt fup.eod.tit.
e  profpczerint.  f

ab cxcommutw.Atu hutufrnodt,^.

d Later.concil.fUb J le ~ ^ p

In concilio aperfiM tft 11 *


j

Neclerici vel monachi fecularibus negotiis, 5 ec. 534

ucrfas,quia legimus fanclos apcftolos negotiatos

/T*.. . v.    1 . 1 -    n ,j  : n: !-; .

m

Minit velalterim fcruirii : impenfi legato vel alteri Hlad re-
fiuuent^r tanrundempauperihm ero.gakunt.

Idem in eodem.  a

Q Viaplcriq; b  prelati, vt procurationcm aut fer-
uitiurn aUquod impendant legato vel ali;, pius
eitOfquei)t a fubdu'is,qu'.im foiuant, Sc in eorttm dam
nis lucra feftautcs.ousrut pratdam potiiis quam fubfi-
diumin fubiečtis.id dc csctero iirri proi'.!benins.Quod
finui s  fortc pncfumplprit, Sc lic e.itoita rellituat, 8c
Hotundim cogaturpauperibus elargiri.

Supcuorautfcpr^., cuifucrit quercla depofita: fi ne-
S^gcnsfucrit.in liuiufmodi executione ltatuti, cano-
c i«fubiaceat vltioni.

CAP.  IX.

bcclefa non confecrata, in qua diuina offrua celebrantur,
immunitate.

Gregorius IX. ^Aftoricen.cpifepo.  c
tCdeGa in qua diuina myfiet'ia celebrantur, licet
•dadhuc non extiterit cenfecrata, ntillo iure priuile-
{■um d  inimunitatis adimitnr : Quia obfcquiis diui-
® ls dedicata, « nullius eft temerariis aufib.profanada.
C A P. X.

fuific: Se ifi regala brati Benedifti pr.tcipiturprouidc-
ri.per quorum mantis negotia monafterij procuremur.
Canes & aues fequi adyenandum,3c omnibus quibul-
libctcaulis fuperiluis interefie. Ecce talia Sc liis litrti-
liaminiftris al ta ris domini, necnotrScmonacbis om-
ninacontradicimus, de quibusait apoftolus , Nemo
nnlitani Dco.implicat lcnegotiis fecularibus.

C A P. I I.

Clericinon debent ejfe mintfbri vel procurateres Uicorurtt,
q uodf contra feccrint,ir deprebendanrur infi'aude,no>i fub tu-
Kitare:t abeiclcfia.

Eugeuius pipi. Lučan.epif epe.  b

S Acerdotibus c & clericis tuis denuncies pulilicb,
nemimftri laicoram fiat,nec in rebus eorum prc-
curatores ex’lMt. Qupd fi poftmodum facere pracfum-
pferint, & occafione iplitis adminiftrationis propter
pecuniariam caulam dcprebcndantur in fraude, indi-
gnum cit eis abecclefia fubueniri,perquos conftat in
ecdefia fcandalum generari.

CAP. III.

O&efut jpe immunitatu in ecclefiU vel camitcriit dehn-
^"^dmmunitate nongaudent.

Idem Tolerano ir CompofrcUano ar-
chiepifiopu.

JMmanitatem / ccclefiafticam : & infra. Nonnulli
ln, punitatcm fuorum excefluum per dcfenfioncm
.‘kuzobtinerc fperatcs, bomicidia Sc mutilationes
^'■nbtorum in iplis ccdefiis, vel earuin ccemiteriis
“'•'siitterc non vcrentur: qui, nifi S  perecclefiam,
}  Suiin fugerint, crcdcrčt fe dcfcndi, nullatenus fue-
^ tc °mmifluri: Scinfra. Cumautein ineo,inquo
g, Wt,puniriquis debeat: Sc fruilra ltgis auxilium
e° ce bquicommittit in lcgem : mandainus, quate-
Pubiicc nuncictis tales non deb-.ie gaudereim-
priuilcgio, quofaciunt feindigOos.

^ CLERIC.I V B L M O N A-

chi feculaiibus ncgotiisie
immilčeant.

T l T V L.V S L.

{ c A p - I ;

^."“flerat cendliii malta fecularia negotia, a rjatljuc iubet

l, ‘ & monarha abjlinere.Etfunt xttij .freti e namere tur.

Ex  concilio Maguntino.

Vita funt * negotia fecuiaria , de quibus

pattca perftringamus,ad qti!C pertinet omnis

.carnalis concupiicentia.Quicquidplus iufto

bomo^turpelucrum cft.Muuerainmlta accipe-

'fiam dare.Pro aliqtto l'eculariqua:ltuprctio ali-

, ii! i . l ‘ 1Co n4ucere_j. Comentiones vel iites vclrixas a-

C ll >plateis fecularibus difputare, excepta defen-

tt/° r phanorum aut viduaruin.Condučtorcs lecula-

( ;i  tf^mn autprocuratores elfe. Turpis verbi vel fa-

Mti ‘ Oci datoretn , vel iocum iccularem diligcrc_i.

tn t  s  ainare. Ornanientum inconueniens propolito

vJ^teieJndeliciis viucre velle. Culam C< ebricta

l'n;' Ct l u i.Poudtra iniufta vel menfutas nabere_. N c

lij. ^iniufiuin c.verccre_i.N#ctainen iullumncgo

1  co ntvadicendum propter ncccllitates di

\ fdl.ctmcU.Later.c.jf.  b Cap. 4 . De tenftbue m  ^

'y>de fedn in c. imfragabili.§.cxrerum. fitp. de offic
4 %  c ^iftoren/i epifiopo.al.Senen.ipi/iopotContiu'

V„ "'‘‘‘"itttu.  e dtcara.  P Vide Coaarruuiam hb.a
T^emigium de Gonni truda, de mm. ec-
1Crt ' S ai.it a aur r.iji,irc.fed in magis vetuftufir e-
U)> k'  vt  ‘Hmprejjum.  h Cap.t. tod, ttt.tn 1 .

1  ^Al.tta: ell en tOHtraitictndam.

1 {eligiojiprofefi exeunte: ad audiendat leges velPbjficam,
nijiintra duot menjes ad clauflrum redcaut, extommunirari
funt: ir in nuli a tau/a patrocinari poffunt: ir in choro, ir  <»
capi ralo , ir estera erunt vitimi t & fine dijpenfatione papa
non promoutHtur.

Alex*nder tertius in concilio
Turonen.  d

N  On e magnopere antiqui hoftis inuidia: [ ’ ir
infra. llnde mmirumeft, quod in angclum lucis
fe morefolito transfiguras,fubobtentu languentium
fratrum confttlendi corporibus, & ccclefiaftica nego¬
tia fidelius pertraftandi, regulares quofdam adlegen-
das leges,£c confeftiones Phyiicales ponderandas de
clauftrisfuiseducit. Vnde ne occafione fcientis fpiri-
tuales viri mundanis rurfus aftionibus inuoluantur:
ftatuimus.vt nulli omnino poftvotum religioms, Sc
poft fačtam in aiiquo locorcligiofo profeffionem ad
l’hyficain legefve mundanas legendas petmittantur
exire.Si vero exicrint,Scad clauftrum luum intraduo-
tura menfium fpacium non rcdicrint: Jicut excomma
nicatiab omnibus euitentur: Sc in nulla caufa, fipa-
trocinium pr^ftare voluerint,audiantur: reuerfi autem
in clioro,capitulo, menfa, & cateris vltimifratrum e-
xiftant,Sc (nifi forte ex mifericordia led. apoft.) totius
fpem promofionis amittant.

[ I Infirmamcmbraccclefrapracipitarc laborat.fcd manam,
mittit addefiderabtlia ciac, & eleCtos cjuofhp nititurfupplan -
tare,dicentcfiriptura : Efta cttu eleili. multorum fiquidcm ca-
fum fe repat ar, vbi prccioficn aitaitcd membrano ccclefi&Jua
calliditate fucrit detralfum.  ]

CAP.  III  I.

Cleriesugeneraluprocurator vel iufliciariiu principu ficu -
tani deponendu* eft : ir fireligiofiu e'l,grammpuitietur.
Idem in concilio I .aterancr.fr.

S Ednecprocurarioncs / viliarum , ant iurifdičlio-
nes, etiam feculares fubaliquibus principibus 8t
fecular.bus viris.vt iufticiarius X corum fiat, derico-
rura quifquam exercere prifumar. Si quis autem ad-
uerfus hacvcnire tenuticrit(quiacontra doflruiam_j
apolloli dicčtis,Nemo mriitaus Deo, impficct ft'fe'cu-

a negotiatorti.  b ^41 .Lucenfi. al.L.aca. al.Luen.in
omnibus Vatuanit.  C Cap.S.eod.rit.in t temp.  d /: e  -
detn‘modo hab-turin antiq.dl.ir poji comil.Lateran.p.or.e.a.
c Cap.t.eod.ttr in t.compil.vide Innocen.in cap.frrrnicer t.
dcfnmm.trin.i? fld.carb.jArthid.in c.non dtcatu n.q.t. ,4i-

I de citata vfrra eod.tir. fitper S pečala. i Troenratorc).

g I« C.Barbari* ir concilio vt inifiriarij eorumfrant.

535

Decret..Greg. Lib. III. Tit. L.


laribtts negotiis feculariter agit) ab ecdefiaftko fiat
tninifterio alicnus: |>ro co quod(ofticio clericaline-
gledo)fludibus feculi, vt potcftatibus placeat, fe im-
mergit.Diftriflitts autern decernimus puniendum_>, fi
religioforum-j quifquam aliquid prtididorum aufus
futi:tadtentare_u.

CAP.  V.

C tercetu iudiiiumfanguinu e.vercenj.ab officio fr beneficio
" deponttur: fr excommunieatUi  f/7 habens efficium pripojiti
fccula.ru, firaonittu non defiflat.

Idem Cnntuarienfi arcbiepifcopo.

C - Lericis in faeris A  ordinibus conftitutis, excon-
j  cilio Toletano l  iudicium fanguinis agitare no
licet.Vnde prolubemus, neaut g fe truncationes mem
bromm fa.ciant,autiudicent inferendas. Qubd.fi quis
tale quidfecerit, honorepriuetttr &loco. lubemus c
etiam fubinterminatione anatbematis, ne quisfacer-
dos oflSciu habeat vicecomitis aut prapofiti fecularis.
Siquis autern contra boe venirepr?fumpferit,&com
jnonif.cmedarenoltterit,exc6municationi fubiaceat.
CAP.  V L.

r J^on licet clericu vel monaehit lucri cattftt tiegotiari.hoc pri¬
ona. Monachi necjueunr nomine proprio conditdfae pofjifiionet
habere. hoc fecundo.Laicu n on debet ecelefiatitulo condučliontt
conccdl.boe tertio..

Idem Londonenfiepifiopo.  d

S Ecundum c  inftitutapra-deteflbruro nofirorum_j
fub interniinatione anathematis prohibemus, ne
monadii vel clerici caufalucti negotientur:Et nemo-
naclii a clericis vel laicis luo nomine firtr.as habeantt
bfeq; laiciecdefiasad firmam tencant.

CAP.  VI  I..

%M'onachiincorrigibiles de monadlerio expellentur , fr refor-
mabitur monafierium de fiairibut. alteriuo orelinu.fi demona.-
tbit eiufdem ordtnit reformen n on potefl.

Idem eidem.

-p Elatunv /cft,quod monachi de H. fccularitervi-
uunt.Sc alios exemplo fuo corrumpunr. Idcodue
mandamus,quatenus eos ad obferuantiam g  regulse t
appelfatione remota compellas : vel h  fi tibi reftite- j
lint aufu temeiario,eis eiedis.frattes alterius ordinis i
(flnon poteft prttfcriptum monafierium in fuo ordine ]
reformari)inilTud inducas :vtlaborCs impiorum iufti
edant: Seillitandemrubore ‘  perfufi,ad fuiordinis
ehfertianuam icuertantur.

CAP. VIII.

Cleriti in fiterit compeUcndi funt per beneficiorum /kb: ra¬
fti onem ,vt defidlant a tabeUionatus cxerci'tt\

Innoccntius II I. Efiutan.epifiopo.  k

S lcut / te accepimus. referente: [ '  &•>] Fratern..

tute mandamus,quatenus.clericis in. faeris ordini¬
bus conftitutis tabellionatus officium.perbeneficio-
lum fubtradione adpellatione peftpofita interdicas.

[ 1  C urn ven.f.n.t.Rodhen .epijc.oiimpertttam tranfieni
tluilatem, ttbi dodsrit in mandatu ,'vt prt. Lyrerot, diaeonei,
Cjuot Uidem imteneru.pafiim tabeHiona-tu , fr fubdia . on..rut
offitium e> ercenret.ceuommttnieationu lintnlo innedares: pr
tor etui ab tilu publtcareeipeTenpindlntmenta.tH.il tet id feceru
tx mandateptaiHUitpifiopi difiimulafti:podtmodum de fubd,.
epualtter donet  . enrra ipfitt pr alioi tn farne ordinib.ionfiirutoi
deberetprocedere.-fedem ducetti apofi. ionfitlendam:qn9ctrca.~\

3  Cap.6.eod.iie.inr. compil. frpoficoncil lat .p r nc . 4 ..
b Cemii.Tolet.il ,iap 6.  c inbibemueetiam.  d Lon¬
don.  e Cap..$ .eod tit.in t.compt/ifrpolheoneil. Lat p. 17 .

ncc ejuictjuam aliud exercere,per tjucd ad vhdittm frnjfi'
tendat ur.vet purga* ioni vulgariopem pr rdi ar e niiuiikt.

Idem in conciliagenerali,  a

S Ententiam fanguinis nullus dericus diftetaut^?'

ferat.fed nec fanguinis vindidam excrceat,aiilrt'
exerccatur,interlit. Si quis autern huiufmodi occafi^
neftatuti ecdefiis vel ecclefiafticis perfonis aliiin ci
prarfurnpferit inferre difpendium,percenrutain eccl*'
liaftteam compefcatur. Nec quifquain dericus litem
difter aut feribat pro vindicla fanguinis deftinant' 1
vnde in curiis principum hatc folicitudo non clerim'
fed laicis committarur. Nullus quoq; dericus *
ptariis vel baliftariis, aut huiufmodi viris fanguii’ 115
pncponatur.necvllam chirurgia: artemfubdiacon 1 ®
diaconus vel facerdos cxerceat, qua: aduftiont* ’’
incifionem inducit. Necquifquam purgationi a<
feruentis velfrigid^feu ferricandentis,ritumW'»'
bet benediclionis aut confeerationis impendat,l s v (
nihilominus prohibitionibus de monotnachiis
dudlis antepromulgatis. c

C A P- X. ,

(fondditutio Turoncnfis amciiij.puniens rsligiojol,0o‘ <v ^

legtt vel Phpfitam, ediCanon lara fententit, fr incidt*

tllam  , debent per ordinariat pttniri. hocprtmo. Secttti'
tendit diLlam condlitutiorem ad habentet dignitatettiI
fonatiu.fr adpreibjteror.

Honorius tertius. J*

S Vperfpecula: d  [r^.pjContra religiofasP',,,

nas [d.e e  clauftris]exeuntesadaudiendun> |l f|

vel Phyficam Alesand pradeccflbr nofteroliff- r
in concilio Turom vtnili intraduorum ruetafiun 1  ', 1 ,

cium ad dauftrum redierint, licut esconimuni'

[Jt!

. — . fi

omnibus euitentur, & in nulla caufa(fi patroo 1 " ^
praftarevoluerint^audiantur.Reuerfiautem.ii 1 ^ ji
mcnfa,capitulo,& caiteris, vitimi fratruro exifl 3n  ' r
(nili torte cx milericordia fed:apoft.)totiusfp ell1 ,Li
motionis amitiant. Verum quia nonnulliex
propterquorundam opiniones diuetfas « c0 . Li'
aliquidadfumebat: nos volentes vt decatt« 0  ‘Jifi
do fentetiam cxcommunicationis incurtann 31
pracipiendo mandamus, quatcnus tam i fit
& capitulis ipforum,quam acaterisepifcop'*’ 1  fi
rum diacefibus hniulmodi ftudcnt,talese* c °' ^
nicati.& pradiftis pa-nis obnoxij publice an#f* fi
C^uiavtro Thcclcgia- ftudium cupimus amP’ 13
diiatato fui tentorij loco, funiculos fuos fa £l ? . { fl
giorcs,vt fit fides catholica circumcindamdo’ up
gnabili bcliatorum ,quibus refiflcrevaleata‘ c ‘Ut
tibusex aduerfo: ad archidiaconos, decanoS'”^,^
nos.prapofitos^cantores, & alios clericos P c  jrf :J
babentes.nccnon presbj tcros. (niliabhisis 11 ®
preferiptu deftuerint’hoc f  eitcndivolutnu*, jpju 3 '’'
damus & appdlaiioue peftpofita,firnaiter 0  .

[ 1 Sane lu.ctfallaxfitgrati&£aterarttmfiitnti : '*'fi

ria etiam pukhrrudo,cumfiumetum tlechrura
minam virgintt iuxra propbetam fit bonumfip cr  ..ffi.
fit pult brit : tjuia tamen rtguiarei ej tildam fr fi

tiam fr legi m Domini ar im m  emuertente frfip ,cn! '
tem paruH/M.ejuam. fuper aurum fr topatton urn mer
Tcjpucntes.abruntpoft vedtigiagregum, fr ilhc> te i tCf  [fi*
adpedipcejnttf umplcclendao, j plaufum defideretntp r

b  f/

2 fllllui

Http.?.  I Cctp.7 rod J tt. in T.cavpii <frpo[t concif. P.27.C.7*
g regteletrem.  b. etfi ribi, fr e..  L colifufi.  iL Edful.
1  Cap: f .eoj.tit.in t.cotnpil.

CAP.  IX..

Qtrkt& nt£.d&*re } ncc proferrejentenriam fctngkinU debet,

E I N. i S LIB

Lat c.iS.& c.2.eod tir. in-cemfiii
ptariis a/.Kotariif vt obferuAt H offtenjss . ftd in 9 ^j l(X . I
I canis vt tl? impreffum.  c Vtde conctl. Lat.fub
cap. 29 .& toniti Trtd.fefflz  r .de reform.cap.19-  ^ ,

j fragiventa. huitn  < apitu habes in jr, ttt:de
j pri utieg.  c Hic dno t er^a^de t lauffru y  ^ p*

ar.ticjAit & vutnufettp, Vatikan*, i- H^ejto
j V at uan is..

KI'  IEB.TH. vl C^'

1

DECRETALIVM EPI-

STOLARVM GREGORII

LIBER OVARTVS,

DE SPONSALIBVS ET MATRIM ONIIS.

T 1  T V L V S V M. V S.

CAPITVLVM I.

Matrimonium c on fenfu contrabitur,nec inualidatitr,fi confuc-
tudo patru non feruetur.

Ex  concilio Tribunenli. *

E Franciaquidam nobilem t>

lierem de Saxqnia, lege [Saxonum]
duxitin vxoreta_^: veruni quianon
eifdem vtuntur legibus Saxones &
Franci-Cgeme.jcaufat’ eft,quodeam
non fua, id eft,Francom lege defpon
, _ fauerat, vel acceperat vel donauerat,

t®["* 5 iieilla, aliam fuperduxit. Definiuit fuper hoc
J fyaodus, vt ille tranfgreffor Euangelics legis
liit l ! CIJtur  pceiiircntiz, & a fecunda coniuge fepare-
Vdpriorem redire cogatur.

, CAP.  II.

ejValk defuturo dijfoluunturffjonjifc diJfoluunt>etiam
krara.

v Innocentius II l.Exonen.  c epifcopo.
p »-sterea, d  hi q U i de matrimonio contrahendo
H V' & fine ornni conditione fidem dedetu nt,com
funt, 8 c modis omnibus inducendi,vt prafti-
t t  idemobferuent. Si autem feadinuicem admitte-
f tl |. olu crint:ne forte deterius indecotingat.vt talent
ducat,quam odio habet: c  videtur, qnod ad
lqVorum,qui focietatem interpolitione fidei con-
P°ftca eandem fibircmittunt, hocpoliit in
'"di tolcrari.

j. C A P. I I I.

t 4fi[  feptennio duxitin vxorem minorem feptennio, fr
domum : oritur ex tali contrabl a puhlica ho-
Hltt .fiitiaib.d. tnbarendo litrra. Panorm.

Eugenius Papa.

„ ni, i {  qni puellam aondum feptennem duxit,
1 ,,'^uis JEtas repugnaret: ex humana tamen fragi-
i^ ( ‘ . 0 I foiuentauit,qu o dcomplc r e nopotuit. Quia
ln  ^is,q u ae dubia funt, quodcertius exiftimam 1 ’,
H,-, Gebcmus : tum proprer honeftavem ecdefis,
c °niunx iplius fuifle dicitur, tnm propter
\i . m  dubitationem : mandamus, g  quarenus
" ; 4 , nam  ‘P*> us  puellx, quam poftmodum duxit,
* s abeodcm_,.
i  CAP.

' R

'Mtis kflitia.

E Alexander ITI. Papicn.epifcopo.

' U j * . . - . ' ~  . 1  ‘

I Vi

c  _ .... I I I I.

^Junfalibiu cent rad ti chtu confanguine*) oritur p ubit ca

' tu n.  ,..

^diemiam h  noftri apoftolatus peruenit, <p

^ j-. ^P-rp.re/err hurcb.lib.p. Decr.7h.lH0 part.S.cap.213.
%in i.compit.  c Exonien.  d Cap.n.
'■Jj, '* Lcom p.&poflconcil.Laterfub  . Alexan.III.part. 6.
Vj; ^ bobeat.  f Cap.tS.eod.tit.inr.compilat.fr' poti
' 2 ' C ‘P' S .  ^ Mandn.oiUf vt^ah/ft vtce

’ 11  Cap.i.nd.eit.iui.ctmp.

eum H.Papienfis ciuis filiam fuam cuidam fitionim E,,
vellet dare vxorem: iurauit quodfi illehabereeam ca-
fu aliquo interueniente non poflet, alteri filio, quena
de alia vxore genuerat,eadem matrimonio copularet.
Contradis autem a filio priorefponfalibus,quidam
confanguinitatem inter eos efle iuramentis interpoli-
tis firmauerunt.Ideoq; praifatus H.eandem dari alteri
filio nititur.vt iurauit.Sed quoniam fcriptum eft,qubcf.
fponlam fratris,frater haberc non poteft: mandamus,
quatenus eum fuumimplere propefitum non permit-
tas,fed vt poenitentiam agat de illicito iuramento, mo
nitioneprsmifla ecclefiaftica diftridione compelias.

CAP.  V.

Si fponftti de fu turo ante copatam ad remota Ji tramfert,
fponfa libere eum a/io antrabit, Ji ramen per eamjletit , quo
minut matrtmonium perficeretur, fibipoenitentia imponitur.

Idem Panormitano arebiepijcopo.

D E illis autem, * qui praftito iuramento promit-
tuntfealiquasmulieres dufturos,&pofteaeis in-
cognitis dimittunttcrram_-,fe adpartes alias transfe-
rentes: Hoctibivolumus innotefcere, quod liberum
etit mulieribus ipfis (fi non amplius in fafto eft pro-
cclfum)ad alia fe vota transfernem, recepta de periurio
poenitentia fi per eas ftetit,quo minus fuerit matrim®
nium confummatumrn.

CAP.  V I.

omnii violentia impeditcontračfum matnmonip. hee
dicit,<jnb ad titulum.

Idem Paduapo epifcopo.

D E muliere, b  qua:eftinuitatraditaviro&deteit-
ta: eum inter vim & vira fit differentia,vtriipoft-
ea confenfus intercellerit, certum liobis nihilpoftea
expreffifti,nihil certum inde tibi poiTumusiefpodeie.
CAP. Vil.

Si ah qut apti ad matrimomum  , contrahuntper verba ek-
fcura,commntiem verborum tntelUdum Jetjttirenentur.

I d e 111 Cantuarien .archiepifi ep o.

E Xliteris: e [ 1  5 c ‘f-] De hoc autem quod confu-
luifti,quid debeat obferuari, quando inter aliquos
fponfalia contrahuntur.nec intelligit alter,quod altei
proponit: Rerpondcmus,qu 6 d infpicicndmn eftiudi-
ci,ti matrimonium contraduri, ad id faciendum fmt
idonei fticntia & atate:quo cognito, fi alter non in-
teflexerit,qubd alter propofuit, ad.communem vetbi

a Cap.4.. eod.rit,in /. lompil. fr poji concil. Lat.p-h. c.rt.
b Cap. 3 .corl.tir. in t. comp.fr poji lomil. Lat part. d.cap j p.
c  Cap .6 .eod.tit.in t cempil. fr poji c0mil.Lat.part.4j x-j-
Vide dMexan.10nf.152.in s.votum.

Decret. Greš. Lib. III I. Tit. I. 54°

inteUigentiam recurratur, * & cogatur vterqj verba
prelata in co fenfu retinere, quem foicnt rečie inttlli-
genubus gcncrar<L-»»

C / fi) nas fliper ca  m /a tnatrimon ij cutufdam itiuenif no-
vtiine fr M. fihx Gileberri,dc Jantfo Leodcgano tranfmij/fh,
tun folii irudo nobu innotu.it , (juo^in ipfius nego t ij e x amine
firuafii .Quia vero abfenlibus partibm v eri totem necjuiaimus
pl narte' cognofcere , neccaufam ipfamad te remittere, a cjuo
p.vs alt era mulie rit ad audientiam nojham nofiitur dppcUaJJc,
enm ven fi n.VVint.Herford.Baron, epifopu dn.\imttf com
7 nittendam.ldc.ofj f r.per a.f. m. cj.partes adire corum pr s feri¬
tnim cum ah en fuerint cbuocat.t.fr cjuodipfiiudicauennt tn-
uiolabiUter obftruare f ib: radi St ione (g appeiiauone re.copeUas.  J
C AP. Vil I.

hiter /pon/hm & con fanguineos fponfi oritur impedimetum,
puhlica bonefiatti impedietis & dinmens matrtrnom um inter
eos contrahcndum.

idoli anbiepifcopti,epifcopk,& aliifprtlatii
per ^dfgliam confhhitii.

N  On eft * v'>bis(licutarbitrau:ur)iiicbgp.itoffl^
qualitcrrex Anglorum pio ddcoidia,qu.t intf £
ipfufti & hiios 1 nos elit iuborra, ^ vxoreseortun det 14
neat infra. Noš adtendenccs iuftum &hon£'
ftum elle,vt viri luas peta.ic vxorcs,niandawus,quatC'
nuseundem regem ad tas reftituendas folicite ifl°'
neatis : & li iuxta cominomticnem vdtram filnsfui*
vxorts fuas nuracertum ternmiuinnon reftitucrit,c*
tune m quacunq; prouinciarum vedra rum detinentuf
vel transferutur,dontcibi fuerint, nulla diuina olfid*
(pra: ter bap til imun c  patuuloru, & pcoiitentiasir.O'
rientiu;ceiebretis, nec p nfttatis aliquaten 9  ctlcbraii*
CAP. XII.

‘V iti um vnius adferentu impedimentum  , impcdstmAM*
montum comrab:ndum non iuratum.

1 dem Vigilien . epifiopo.

S Ponfam ^ alterins(maxinie fi eft »ubili aetati pro-
xima)nullus conlanguineomm aiiquo modo li bi
poteft matnmonio copular^;.

C A P. IX.

Si vtr  dr mulier inuicempromirtunt, ejuodah eo tempore Je
pro coniiigtbm habebunt,contrachim ejl matrirnonium,depra-
fenu . koc dicit, fr tfl c afm notabiia.

ldem abbartbuf fon tli Eadmundi  C
fr Dem er.  d

E X parte *  C. / mulieris nebis intimatum eft,
quod Andreas iuramentum pxsftitit.quod eam ab
eo S  tempore pro coniuge teneret,& ei licut vxori
fua: fidem ieruaret. Ipfaquoqj eidem Andrear mrauit
feiilum pro m ari to habi turama, & fidem eitanquam
viro pioprio leruaturam: quo fa&o p ram om in at us A.
reliquiteandem. Quia lgitur nemim iicct vxore luam
dne manifefta caufa fornicatfonis dimitterc^,& tune
cam libi reconciliare debet. aut ipfaviuente contine-
re: mandamus,quatenus eundem vt tuper imlučta, di-
inilia ad vxore iuam redeat.& eam maritali adft clionc
pcrtra<ftet,moninone pr<eimfta per ecclef.cen.cogatis.
CAP.  X.

jQui iurau.it cum alitjua contrahere ,finon fubcft impedi¬
men t urn per cenfu ram eu lcjiafficam contrauere lompeliitur.
ldem Piilauten.epiftopo.  n

E X literis * hijuani epifccpiaccepimus,quod cum

dno nobiles viri fui epifcopatusG. k.  fčil-icet dc_^

Monftra. *k  JJ.fihos Scliliasimpubelcentes haberent,
inter le conueiu runt, quod eos adinuicem matrimo
niis copularent & hcc ram patres, quam dli) lub iura-
inento le promifere failuros: inter quos liquidem G.
filiam aiterius confentiente patre fe fcmel &c  iteruui-^
iurauit ducere in vxorem: quo volente ad alia vota mi-
grarc,eum epifcopus compcllerc voluit-, vt quod iura-
ucrat.adimpieret:. 1  &-pJOniaigitur prscdiclo G.pe
riculofum eft contra fuum iuramentum vcnue: frat.t.
mandanuu, quatenus li hoc tibiconftitcrit,eum mo
neas :& li non adquicuerit moiiitis,eccl.cenl.compeL-
jas,vtipfam (nili rationabijis caula obftiterit)in vxo-
lem renpiat A maritali adfe&ionc pertračlet.

[ 1  /’pfe a d noflram audientiam appellau.it ^ alteraparte
ad nos nuni i um fuum detttnant c jpfc non vemr^nec rejponja-
lem alicjuc/tipro fi tranfmijit .]

ČAP. X I.

Per cen'faram ec lefrafficam pater lompeliitur reffituerefilio
tilu vxorem,quam tniuHc det in ut t veldctinet.

a (joncordat l.Labcj fr ibi Bart.De fuppel leg,  b Ca.y.
eod tir.in i. com pil.  c Cadmundt & dc M-fcia.  d al.
r P i ame/ta.  c  Cap.S.tod.nt.in t.compdl.  f E.  g h
C. Barbana ita: ab eo tempore tn ant ca.  h Pitlauenf.
i C up p.eod tir. tn t .comptl.& poji concilium Lateran.par.i.
i cap.: o,  & VV .

ldem cpifopo fanti a ^igatha.

P RcctereadeinuIiere, d que a viro impetitur,cuius
conlanguineus cumeale delit]iiilie proponit,led
hoc puhlice confireri recufat propter metum & poten
nam mulieris: Taliter rcfpondemus.vt matrinionin 1 ®
iplum lien(nifi iuramentum interueniiret)
piohibeas,ne deterius inde eomingat.

CAP. XIII.

Si mul term uit a cum altano c on tr ah at ; nec in eu.r% poft ( *
confetiacrenec matrnnoniurn ,fi alt eri potica nubtt. lu
muniterfurrimatur. Er feeundum hunc intcllcčhim ejftrhd
ca us apcrt-.es ejubd matrimonium metu contraifum  , effet tf/
ture millum^boc ramen ciare non colligiturex hčera.

ldem procuratori  <£r canonicuSoran.

V Eniens e  ad apoft.fed. Mariota Gappliciinfinni-
tione monftrauic> quod quendam adololccntem>
adamauit.m tantum—, ouod vterqi f  de inatninoni 0
contrahendo, fub trium perlonarum tdtimonio Pf* 1 '
ftiterit S  iuramentum :quodparentes mulierisip^ u1,
ignorantes.tam inuitam &reclamantem i»vxoren^
alij tradiderut: quem ita cxhorruit, quod fcabeonul 4
lo modo cognolci permilit. Cuinq, publice futeretun
quod apriori viro cognitaellet,atqj lurata,epilcc*pu^
Soran.cognito.qubd proxima inter eos cfld linea ton*
languiniratis ipfos ab inuice feparauit Caterumcum

caufa ipla tradlaretur,6c \nro.cuitraditafueratapariii'

tibus.confentire nollet,jpfe aliamin vxorerhtraduxt t r

ikilla Guidam T.nonune puhlice in coiilpeftueccleiif

nuplit Tandem ciim h  deillo filium genuiflet, pate*'
ipliusT.eioppoluit, ouod filium iuuni nonpotuit ifl
virum haberq,e© quod alij, ' qui defunftus eft)P flUi
defponlatafuifiet. [ 1  6c q*]

Iviandamus, quatenus fi inueneritis, quod prcsdio^
mulier a priori viro iudicio ccclcfis fuerit feparata„&
ab codem T. line contradiftione ecclelia: in vsorcn^
traducla, 5c ille cui a parentibus fuit ^ copulata.
prxfenti vitadeceliit : prxdiclum T.monitionepr^nid'
la compellatis, vt prarFatam Mariotamrecipiat, & ^
deat maritali adfedHonetraclare: alioquin eum &
perinduftam & patrem eius i  (fihuiciei m  iclhtO'
rint)excommunicationi lubdatis.

[ t Gjuod cum afftrnom eitufidemficut non debuimtu  > r,ilt
adhtbuimtu  , nec poruimus fub fi len ti o prtterire, eam ad ***
duximu6 rernittcndam^vob.per apofi fcd. mandantes. ]

C A P. XI 1 1 I.

Si rimerurinferri viohntia puelU.dc c ni m  matrimontotp
tur,debet iudexfibiprouidere Iccum tutum & honefium>
iau/a terminetur.h.d Etefltextus multum allegabdi*.

a (jap tj.eod.rit.in t.compil.  h ^Al.cHaxorta.  c  *
ptifma.  d Cap.i6.eod.tit.in t.compii & pofl coniil-C lt ‘ er ’
p.to.c.jo.  c Cap. i? .eod.tit.ini .comp.  f c/uodvt,& i
g prufiitit.  h Sane ium deillo*  i abalio .

1  ipfins.  k * rcffitcrit.

k

Jdc*

De fponfalibus &matrimoniis.

Hi

Idcm Papienfi epifcope.

^Vralocum * non habeat confenfus,vbi metu?
^'velcoaftiointercedit,ncceffc eil.vtvbi adfenfus
cumfq;rrquirimr,coaSkionis materia repellatur. Mn-
himonium autem folo confenfu contrahituf: & vbi
^:pfoquititur, plena debet lecuritarc ille gaudere_.-,
jjffluell animus indagandus,nepcr timorem dicat !:
“ip!acerc.quod odit.St fecjuatucexitus, qui deinuitis
‘-•ttr.uptiis ptouenitc. Quocirca mandatu us,quate-
11  ts pnellam.de cuius matrimonio qua:ftio vdntilatur,
la domo,inquanihilcamtimereo;tortcat, facias ho
“htetcneri,doneč ptfdida caufa terminata fuerit.Sc b
™ientiafinccontradiftionecuiufquam valeat exccu
'ioni mandati.

CAP.  XV.

fy>nflttia de futuro.fi fccuta eii copula.non frluuntur per
$ tr -. r Aliadtprejemi . </mj  tenent fponfalia deprafenri n:f per
"nium^uipotuijfet caderc in con fl autem virum.cbrraUapnt.

Idem_>.

'UEniens c  ad nos Gu.fua nobis relationc monftra
” uit,qu6d in domo fua mulierem quandamrece-
P fI it,dcquaproleni habuit, & cui fidcm coram pluri-
''“sprcftitit^uodeamduceret in vxorem: Interim au-
hatcnmapud domuin vicini fui pcrneflauerit,eius
hliar.ofleilla fecum concubuit, quos pater pucllne fi-
^ulinvnolcčlo inueniens, ipfum eam per verba de
Mentidefponfarc coegit.Idcoq; mandamus,quate-
Su ?fiinueneris, cpprimam poft fidcm praftita cogno-
^tit,ipfum cum eafacias remanere : alioquin feciida:
""Smetucoačtus^ui poflet d invirwm conftantem
'^'tCj.eam defponfauerit)adhxrere facias.vt vxori.
CAP. XVI.

^iiurauit cum alicjua contrahere./ivult reUgionem in-
^bdebetprimo contrabere, vt iuramentum fcruetur.fr Ante
"P k Umcama/em monaficnum ingredi porerit.

Idcm Enorienfi epifcopo.
iiiflum , e Sc infra. Sigmficauit nobis frat.
''• | tua,qu6dquid.tnicmdam mnlirri de contrahen
"tttrimonio hdem dedit, St fccum ea intra bicn-
1BI " per verba deprslenti tomraihirmn praftito iu
iirmamt: nune autem priuata lege dudus ad
i^elioris viia; rraniirc lu/pirat : & infra. Fj at.
^ re ^0!id.(]u6d tunus e(i  eifreUgione iuramenti lcr-
^jpriuscoatrahtre, poilea 3 ii clegerit, ad religio-
^miorart^, lit a nun poft dcfponiationem copula
^dignofeitur interucnille carnalis.

ca . y.  xvii.

rau.it cum alic]v<i comrahere y woneri poti tu debet,
' amtrdbar . h.d.inb/trendo littra.

pOmmifl

tUa nun

Lucius 1 f l. Ratalen.  f

cptjccpo.

D t<jni(J u jr » a nobis tuafrat. qua cenfura mulier
tomnelli dcbcaj,qua; iuriliurandi religione negle-
,.;-fc-crcnuit.iu: le nuptura inrerpofito mrainen-
(, trnauit: [ / &.y.] Adquod b r. quod ctun Iibcra
“'anteflemattimoni* monenda eft potius, nu itn
^vida.cumcoadhonesdifficiics folcant cxitu.,frc-
?“«iiabere_,.

lui «!“'/«'/?< etiam.vtrum  e« enim vir metni tlorvm pol-
votAium materfieri dejidereC , vire 'pofiit viuenrc

CAP. XVIII.

^Ppendentia fuper matrimonio non impedit fcundum
contrAhi.fi pri/nurn etat nulium.

t f

' Cn'" > 'e^ tit.in r.campiUt.  b al.ita vtfententia
^ M ’ 2 • nm F^‘ ,t - v, ‘te eitator cep. precedent h.

e c ‘p*-t°d-lir.i,i Z. compil. l.lt^fler fent.4  .
t Ut,m ihSot.a.t  Atr.j..  f Ra-

‘^uienM.^Uulcnf.  g Up.,.cei.tip,,*

C

V . i

542

Vrbanus tertuis.

Vm in *  apoftolita: i ' & • 7 -]IntelIexiinus.qnb(l
j  cnm inter villiijtim de Arucia Sc virorcm eius mc-
trimoni; quatftiotrartaretur, b  antepublicationcm—'
teftium viilicus reuerfus ad propria, puhlice inter ic Sc
vtorcmfuam propofuit fentenriam diuortij, iudicio
eccicfis protnnlgatam : Sc lic falfitatc fuggcl';a,quan-
dam aliam fafti ncfciani c  fibi copulare j’rxfumpfit.
Poftmcdmn velo fuper prioris matrimonij quiftion:
literis impetratis delegati iudicesfcntcntiamdiuortij
protuicrunt. Vcrinn quiavillicum & mulicrem, quara
fttperinduxit, pendente lire prioris vsoris inuicem af-
feris confinliHio- Confult. t t. r.quod inipofitaviro
pcenitentia competenti, St intra pcenitentia: tempus
carnali conimerciointcrdifto: poumodum in marita-
ii copula poterunt rcmancre_>.

f 1 C“'ticer immrririptAfldcmtu ,magiflerium rejideat
tetimente/iAtfic* dip.iplint.iitpr.ur/i efi ir conjinum rattoni,
vt Cjuoties circa negoria ecclrfiaftica alicjuid dubietatii emer-
pir.ad ipfiui dcliberatienuarbitnum recurratur.J
CAP. XIX.

Vacr non cerrificara de mor:e virt^centrahere non potefp ,
ejuamuit ignoret cpnidfitde mariro.ipui lengo trmpore at/fuir.

Clcmens tertius CcfaraugutienJ!
epifcope.  d

I N praifentia r  noflra qusfiuifti, quid agendam lit
demulieribus,quxvitos fuos caufa captiuitatis, vel
peregrinationis abfentes vitra feptenhium praftola-
tx / fuerint: nec certificari pofiunt de vita vel de mor-
tc ipforum.licet fuper hoc folicitudincni adhibuerint
diligetem :& proiuuenili State, feufragilitatecarnis,
nequcunt cantinere, petentesaliis matrimonio copu-
lari. Confufcigo t.t.refpond qučd quandocunq; an-
norumnumero ita remancant.viuentibus viris fivis,
nonpoffimtad aliorum confortitim canonice conuo-
late,nec auftoritate ecclcfis permittas contraherc_a,
doneč centim nuncium recipiant de morte virorum_).
CAP.  XX.

Contraffut matrimonij cum peccatricc voletite Jecorrigere t
proji-.it ad remipionent peceatorum.

Idcm_>.

I Nter opera ^ charitatis nominimurti eft.errantem
ab erroris fui femita reuocare: [ '  & q.] Statuimus,
vt omnibus ,quipublicas mulieres de lupanaricxtra-
xerint 8 c duxcrint in vxores: quod agunt.in icHiillio-
nem proficiat peccatorum-j.

f r ^depraferrim mulieres voluptuote viuenrct,& admit-

tentes indifferenrer ciuoJUber ad commenium carnu , vt casfc
viuant.ad legtrimurntbori conjortium inuitare.Hoc igiturat-
tendentes auefo. apoifohca.j

C A I’. X X  I.

iMatrimonium per vm contratdum  , cohabitationejponta-
nea conualefiir. h.d.ir ijuoridieaUegatur.

Idem_/.

A  D id, dr quod per tuas literas in timafti de qtiadam
paroeciana tua,quam fuus vitticus cuidam Teu,
tlionico matrimonialiter copulauit : Talitrr r. ouod
quamuis vhdecimannos habensabinitio inaitafiiiS-
fet ei trudita & rcnitens : tamen quia pollinodumpcr
aanum Scdimidlum šibi cohabitans. confenfifTevidi'-
tur,.id ipfum cfl cogenda redire_j: nec de cstcroreci-
piedi funt telleSjfr quos memorata mtflier ad proban-
dum,quod non cofenferit in cunde,uominaueritpro-

.? Cap 10.tod.tir.in t.compil fr poff ceruil. Luter par.-f.
cap.tr.  b verteretur. C infciam.  d Ccfaraugn-
liano.  e Cap.$.ead.tir. in 2. cen.pilatione.  f fuerunt .
? Cap t.eed.tit.tn z, compilat. cJinersn. Gambit.vari.refot.
cap.rj .1  ui.CtarHi in prač.er: n. n.-^g .fr Couarr in epi /...

Oocrpart.ri apj-^.ir.  b Cap.p.etd.tit.tn t.compil. vtde
OUrad.ionf./f.

Decret. Greš. Lib. IIII. Tit. I.

, o

ducendbs, cum mora-fanti temporis huiufmcdi pro-
bationem « excludit: Mandamus igitur, vt propter
hoc non omitras,quo minus vtrumque compdlas ad
alterum maiitaliaffidlionc tra<ftandum,nifi fortevel-
lentadreligioncm pariter conuolare_j,poenitentia eis
inumdlapro eo, quod ad alienos Sc illicitos concubi-
tus vterq; tranfiuit

CAP. XXII.

SponfaUa de furan  , etiam i ur ata feluuntur per ficunda
gtonjalia ieprafenti , non autem per ficunda dtfuturo.
Innocenrius III Fcrnatin.  b epifiopo.

S Icut ‘ exlitcris trn frater, accepimns, cum Lau.

paroecianus tuus F.muiierem fedudlurum in con
iugem.inmanus patris eiufdem P.iurantis, quod eam
fibi traderet in vxorem,proprio firmauerit iuramento,
nec per virum fteterit ,fedper tnulierem potius, quo
minus intcr eos matrimomaiis folcnnitas litfecuta,
quatuorpoft'modum,velquinq; anniselapfis idem L.
E.mulierem perverbade pratfenti (vteius confangai-
nei afi'erunt)defponfauit: [ ' 8 c .pjPoftulationi tu? ta-
liter refpondemus,qu 6 d fi tibiconftiterit ,quodidem
L.P-per verba defuturo E. vero defponfauerit per ver-
bade pnc.lcnti: impolita ci poenitentia competenti,
quia primam fidem untam fecit ( niti forfan in iura¬
mento fuocertum terminom-., intra quem diflam P.
d ti cer e t in vxorem,prsdixit, nec pereum ftetit, qtun ad
ftatutum tcrminum matritnonium confutnmauem)
mattimonium fecundo loco contradum Iegitimum_i
iudices, & ad illud feruandum compdlas eundem_/.
Quod (i forte per verbadc futuro fponfalia cum vtraq;.
contraxit>iuramentum piimum ficut ličite faftum eft,
ipfuro feruare compellas, de fecundo ei poenitentiam
iniunflurus. Qubd li dehis non conftat JU plenum-.,
tamdiuadhuc eognofcas de caufa,donec fuperhts fuf-
iicienter d  inftruaris..

{] 2  ‘Tropter cjuod fraterpradkfa P fiuim depofuit in pra-
fenria tu a ejuafhonem, Quia vero ejitid fliper hit agendam fir y
%olfro pofrulas refponfoedoieri.^

CAP. XXIII.

•Muruti &furdH*,<fr omnes cjut nonprohibentnr, matrimo-
nium contrahere pojjunt.

Idem sAreUtenfi epifcopo.

C Vmapud fedem e  ap,oftolicam: [ / &r.jllSane
cofuluifti nos.vtrum lnutus & furdus, alicttipof-
fintmatrimonialiter copiulafi. Ad tjuod talitcneipon
demus,quod cum prohibitorium lit edi&um de ma-
trimomo contrahendo,vt quicunque non prohibetur,
per confequenrinm admittatur, & fufficiat ad matri-
monium (olus confenfus illoruirt- , de quorum qua
iumq; coniun&ionibus agitur: Videtiir, qubd-jfi tališ
velit conrraherc^.libi »on poffit,vel debeat denegari.
Cum quod verbis non potclt, iignis valcatdeclarare.

b 2  C M  l* cei  immeritiprafidemu*  , totiu* ecclefiašlk* di-
ftiplindrefideat magiffratut ^dignum& confonum eft ratiovi,
vt ejuoties itrca negoria varia & ditterfd cjuodcumc^ dubitei-
tionu emerferir,ad tpfim tudicium raurrarur. dtjpcnente
dommofrnter omnes cveitficu o brin ere meruit prtnapacum.]

C A P. X X 1  I I I:

Furio/iu m at rim oni um contrahere non.poteft ..

Idem Verfel,epifcopo v

D llettus / filius R propofuit, g  qu<od. filiam fua
cuidam marrimonialitcr.copulauit:[ 1  & qVj C um
uutem eadem miilier cum ipfo viro,qui contiauofu-

3  exdud&t.  b Fernatinati.alFerrarienf..  c Cap.r,
iod.tn.in ixompil.  d fufficientitn . c Cap, $. eod. tit.
in 3 .compiL. & dem at eri at videlket quod matrimomum con-
trahirur pernunu &flgna inter nos con fenfm eaprinientia.
VideThomam 4.. fenten. dt/hnSf. 27. & ibi S or um <3.1. art.3.

# Cap.4 >ced.tik in 3 jcompil.  g ppop.ofuk o utam nobu.

544

rore laborat, morari non portir, Sc  propter *
tionemfurorislegitimus non potuetit interueniiu
confenfus: mandamus, qttatenus fi rem noueris itaef-
fe,prsfatas perfonas cures ab inuicem feparart->.

r I Ignorant cp ipfe ejjht furiofeti. Vade humilirer fnppb'
cauir d nobit^vr tam cide fi ipfeuofelia cnnfukrc dignarcmr-l

C A T. XXV.

1 Solo con fenfu legi rimo contrahirur matrintontHm,fed vedo
reejuiruntHr,<jUt adprobationem: ir intcllige velalitfgooO'
tpuipollenrm.h.d. fecundum intetteffum, cjuent tenerPanireb
Idem Brixren.ep ifc op o.

T Vx t  fraternitati: &q. Poftulafti, Vtrum exfol l!

verbis, 8 cex quibas matiitnonium contrahatul;
Nos igitur inquiiittoni tux tali ter refpondemus,quaa
niatrunonium in veritate contrahitur perlegitiniun*
viri Sc  mulieris confenfum_:.fed neceflana funt tjiiaj'
tum ad ecclefiam verba confenlum exprimentia a {
pix(enti. Nam c furdifit muti poflunt contrahcie-J
mat-rimonium perconfenfum mutuun! line verbis; “
pueri ante anos legitimos per verba fola nonconU 3 4 '
Imntcuin intelliganrur minime conlentiro.
CAP. XXVI.

Si alrer conrrabcnrium vtitur verba dubiii , aninte
piendi mulieremram poftmodum cognofeit carnalitcr , ro&'
carur pro marrimonio in foro iudiciali: fcceu inptenittntto"‘
h.d.JcLunduni verum ir communem intclli-ftum,

Idem-j. .

T Va d  nos duxir fraternitas confulendos: &i n "'
Confequeter qu.ffuufti,cum quandam muli< r f®
quidamaliterinducerenequiuiffet, vt iibi con)inil cC '
returcarnaltter nilidefponfaflet eandem: nulla lolen'
nitateadhibita.vel alicaius pracfentia dlxit illi. T c * 0 .
annes defponfat: cum ipfeloannes non vocarcttue*
finsit fevocari loannemtnon credens efTeconiugi u,,, J
eo quod ipfe non vocareturhoc nomine, nechabe 1  •
propolitnm contrahendi.fcd copulam tantti exe^ uel ^
di carnalem : virum intcr pradiilos fitmatrituo nlB .
celebrarnm.cum mulier confcnfcrit in eundem, & 1
di.OTenlerit e Sc  diflentiat ncc aliud quicquam 1  f ? £
rit,quam fuperius eft exprcffum, nifi qubd cognom 1 ^
eandem 3 Superquoribirefpondemus,qubdciin 1 P 1 ^
facus vir pradiftam defponfauerit mulierem io P'° e
pria perlona, &fubnomine c.lieno, quovocari tun ,
finxit,& intcreos lit carnalis copula fubfecuiaiv 1
tur foite pro coniugio pnfumendum-j, nifi tu 110
exprefsefcripfifles»qudd ille nonpropofuit,i)e BC<>
ienfitillatn dtuerc in.vxoie™: quod qualiter tim (  .
ftitetit non videmtts. Nos autem, quidiuris fc K
bentes,d.eimus,quod li res ita fe habet,videlicet^ u
ilie eam nor. propofuit ducerein vxorcm,nec vnqua^
confenfit in pradiftam perfonam_i, non debet ex
fadlo coniugiHm iudicari, cum in eo »ec fublta
coniugaliacontrartus, nec forma contrahendi co
gium valeat iuuemri: qnoniamet altera parte c
lolummodo adfuit, 3t defuitomnino confenH* s >
quo catera nequeunt foedus^erficcre coniugale^'

C A P. X X V II.

^Ad dcnunciaeionetn vniuahoneFfi viri , rpuidefrrt c * J  ■
guiniratem.tr de farna vel fecandato docet: imperator” 1
m on tum contrabendum .

Idem epifeatpo Be/uacen.  . -jfi

C Vm in b  tua dioecefi: Jc ,J.  Sane quia cont '.^ r
interdurn,quodaiiquibus volentibus
niumcontrahere, bannis fvt tuis verbis vtam ul /^

--_L--— ff

a ftrtt legendam , ir propter alienationem mtn ^jjt.
nuli ut ex atuiefuil Codtcilt. allipu/atur.  b Cap ,f ’
in j.compilar.  c diciiofitrdi.deeSl intmnibut °
d Cap. r.eod.tif itn4.compil. < lnC.Bart.it* - n  p
ferit in eadem. i ^il.altautd. S Cap.r■ tc  ■"

(ompOtuune.


Dc defponfationeimpuberum.

545

tleftiseditis,acnullo cotra«.1iiftorc puhlice comparen-
tc,licet farna priuarum impcdirf.entum deferat paren-
telr,cumexpartecontrahcntium iuran-.čta maiorum
icfoapropinguitatefvt fufpicionis roliatur materia)
offctuntur: *  qtiid tibifit facicndum in caiibus hu-
iufmodi, quafiuifti. Adquod taliter refpend. quod li
feifonagrauis.cui fidcs fit adhibcnda, tibi denunciet,
1u6dhi,qui funt mattimonio copulandi.fe prapin-
1“'UtccondnMnt,& de farna vel Icandalo doccat aut
e ’iimperteiplum poflis certificari de piano: non fo-
^debesiuramenta parentum lponte oblata non re-
''Pert.vcrum etiam eos, qui fic contrahere nituntur, fi
tonitiinduci nequiucrint,compellcre_->,vt a tali con-
' ,J dudefiftant,velcontra famara huiufmodi,fecun-
“Umtuidifctetionis arbitrium iuramenta c.vhibeant
P ; °Pinquorum.Alioquinfi perfona denancians , non
^itetittališ, vt diximus ,&de farna, b  vel de fcan-
'lonon poterit edoceri: ad defiftendum monere po-
!tls >non compcllere contrahentes.

CAP. XXVIII.

alieri t (]uinegatfiin matrimonium confenjijfe ,tion ere-
koritoprobante contrarivm: fectotfiprobatfe confenfijjc,
^'htnt.tjui poroft caderc in conflanrem.

Honorius tertius epifiopo Berguen.  c
pOnfultationi d  tua.-breuiterrcfpondemus.qu6d
t(  /»ulieres^ua: veniunt ad valuas ecdefia: bcnedi-
#!| ” l  rum fponfis, & ibi redamantes, adfirmant fe
(f rttamiii eorum matrimonium confenfiffe, audiri
t t | ^legitimeprobantibus contrarium) non opor
legitimis & idoneis teftibus non debeatilla-
di(|. m Ptexadfertiopriualere. Sane illis, qux bene-
0«eaccepta mox a fponfis aufugiunt, ante carms
Vt,,. m  fubfecutam . adfcrentes fe nunquam in illos
f,** con fen fi (Te, fcd metuillato compulfas verba
lin, ^mnfenfus.licct animodiflentirentinon fta-
0«diemia deneganda, fed de iflato metu, eft
*i # °>tiainquirendam_j: Sc li tališ metus inue-
\ j lljt us,qui potuit cadcrc in conftantem e vi-
1  ^non immerito audienda:..

I, C A P. X X I X.

bfjp^miis (pjjmnfiiibiu debet ejje libertas, vnde in eh
°Pxna non obli e ar.

pj Gregorius nonus.

f  mulier nobis ercpofuit, quodciim T.fi-
V^scumC.contra.vit X matrimonium, B.de
tJocc a(ionc,qu6d inter P.filium fuum.Sc prj-
'koJ^lamintra.feptennium conftitutos fponfa-
unt.poenam foluendam a parte , quz
S^rri, ftipulationeadpofitam ab ipfa niti-
Ciimitaq-, libera matrimonia elfede-
t\i»c ot *lis ftipulatio propter poenae interpofi-

546


Atj ^tSeritoimprobanda: mandamus,quatenus
V'l lI ? dcm  B-vtarb extorfione pr^dift? poens de-
e »aftica cenfura compellas.

CAP XXX.

futuro tranfeunt in matrimonium per čarna-
Vij tubfecutam ,fed non per ni/um carnalh copuU
P i ap.fina infia eodem.

J. ;  . Idem epifopo Cenomancn.

0% ^^ttfdedit M. raulieri fuper matrimonio
n docarnalicopuIafubfecuta,etfi in facie
aliam 8c cognofcat, ad primam redirc_j

y>u

b aut de farna,&c.  c  Befguenenf.

^ e te uecen f’ a lBefgueon.al.Bononienf  d Vi-
9 6 ' vndeintelliges^ua ad
C  dtcaturtahi metus,vi de l.c/ui
* c y ad< t uU ’*K-  f  Vide cene. Tnd.fef e 4 ..

Couarr.in Epir :+. Decr.part.z. c.f
v:: l - Trarcr Henrtc. Boich  dr' Pr/cpofitum,

^t't-t‘Dccr.purr.1.cap

tenetur: quia licet prafumptum primum matrimoniu
vidcarm,centra pra.’fuinptione tamen huiufrttodi non
cftprobatio admittenda. Ex quofequitur,qu6d nec
verum nec a!iquod cenfetur matrimonium-/. quod de
fado eft poftmodum fubfecutmn_>.

CAP.  XXX  I.

SponficltA depretfenti non fohcuntur per feejuem mar. i.At-
tiium.eiittm uirna.lt copulti con/itmma/um Sed Jponfaha dcfu~
turo ettam turara foluuntur per fccpuentia de prejemi,

Idem_/.

S I inter a  virum Sc mulierem legitimus confcnfus
interueniat de prqfcnti,itaquod vnus alterum mu-
tuoconfenfuverbisconfuetis e.vprtdbrecipiat, vtroq;
dicente_>.Ego te in meam accipio, & ego te accipio in
meum,vel alia verba confenfum exprimentiadeprs-
fenti :fiue lit iuramentum interpolitum,(iue non,non
licet alteri ad alia votatranlire :quod fifecerit fecun-
dum matrimonium de fafio contradum (etiam Ulit•
carnalis copula fubfecuta)lcparari debet, Sc primum_>
in fuafirmitate manere.Verum liinteripfos accedit *
tantummodo promiffio de fututo,vtroq; dicente alte-
ri,Ego te recipiam in meam, 8c ego te in meum_>, fiue
verba limilia: fi alius mulierem illam per verba de
prarfenti defponfauerit,etiam fi interipfam Sc prinium
iuramentuminteruenerit(ficut diximus)defuturohu-
iufinodidefponfationis intuitu fecundum matrimo¬
nium non poterit feparari, fed eis eft de violatione fi-
dei poenitentia iniungenda.

CAP.  XXXII.

1\: fut ad copulam non facitjpon/a/ia de futuro tranjire in
matrimonium.

Idem - 1 .

A Dolefceris, c  qaidefponfatam fibi p er verba de
futuro, licet fsepe nifus fuerit, carnaliter non co-
gnofcens,cum aliapoftmodum per verba deprsfenti
contraxit: non primam cumqua nec fuirverumma-
trimonium exforma contraflus:nec prsfumptum_>,
citmconatusnon habuilletefreCtum—<:fed fecundam
debet habere vxorem_/.

D £ DESPONSATIONE
impuberum.

T I T V L V S II.

C A P. I.

*Taterprofi/io impubereJponfalia contruhir,pro pubere vero
non nijiconfentiat.

Honorius Eufebio epifopo.

T Vanos d  requi(iuicfraternitas de filio adul-
to,qucm pater matrimonium vtilt contrahere,
fi fine voluntate adulti blijfacere poteft. Ad
quod dicimuSifi aliquo modo non confcntit hlius.fie-
ri non pofle^.Poteft autem filium nondum adultuni
(voluntas cuius difcermnon poteft)pater cui vult ma¬
trimonio traderc^>. Et polfcquam Hlius peruenerit ad
pcrfcčlam <etatein,omnino debet hoc adimplerc^.

C A P. I I.

Tmpuberes amlo vel alt er, n ifipro bonu pacis, coniungi neti
debent.

Nicolaus papa.

V  Bi non e eft confenfus :& infra. Diftričlius inhi- •
bemusnealiqui,quorum vterq-,,vel alter ad xtate
legibus,vel canbnibus determinatam non peruenerit,

a  , Vtde Sotum i-.fent. Dijl. 27 . cj. 2 . art.f. Syluc(lrum in
fumma,verbo ff>onfalia,cj,ioCouarr.tn epit. 4 . Decr.part.t .
b accejjerit . c r Pr&ter Dofforej , v ide Geminia.nu.rn <fr
Francum in cap j.  idem de defp .imp:lib. 6 .Sylue(r. in fumma,
verbo matrimonium 2.q.i6. & *Alc.traft. dcprajumpt.rcg.j.
pra.it.  d Cap.z.eU.tit.in i.compilat.  c Cap.+ .cod.
tit.in i.comptl.

1

547 Decret.Greg. I

coniungantur: Nilifottč aliqua vrgent llfima necelfi-
tate interucnientc_J, vrpote pro bono pacis rahs con
iunčtio toleretur.

CAP.  HI.

Tuhcres funt,qu'o * *d matrinunium  , qui ex habitu corporu
cortcipere irgenerare non poJJUnt.

liidorus.

P Vberes a pube funt vocati,id eft, i pudentia cor-
poiis nuncupati, quia iuccloca primolanuginem—/
ducunt Quidam tamen exannis pubertatem $ltimant:
id cft.cuin efle pubcrcm_j, qui xiiij. annos impleuerit,
quamuistardifiimepubefcat. Certuni autem eft,eum
pubetem elTc.qui ex habicu corporis pubertatem often
dit,8c getterare iam potcll.Et puerpcr? funt,que in an-
nis puerilibus pariunt.

CAP.  I 11  I.

Ecftonfahlm contraflu cim minorcfeptmnio ntm crirur
impedimentiompuhlic* honcfiaiu,fecu* ji cum maiore vclrni-
onre unfentiente poji [cptennium ;  dr ciffinitas fecjuens dtjjbl-
un Jjonfa.lt* pracodentia defuturo.

Alexander 11 Herfordcn.epifcopo.

L Iteras 6 tuz fratetnitatis accepimus ,ex quarum
tenoie perpendimus,quod cum quidam eflet per-
fc&sstatis , quandam puellam in cunabulis delpon-
fauit: ptocedentc veto temporc matrem pudlat cogno
uit.&cam in vxorem accepit: [ 1  &q".J Confult.t.t.r.
quodii pra:fattis vir matrem puella: antequam fepti¬
mum annum complelfct.in vxorcm accepit,matiimo
niurn non dilfoluas , cum defponfationes huiufmcdi
mill,xlint,quxin cunabulis fiunt. c  Verumiipolt-
quam puella feptimum annum cempleuit ,pr;cdiClus
nr matrem eius accepit vxorem,cum fponfalia cxtunc
placcce confueaerint : inter eos fententiam diuortij
non differas promulgare.nec ipfam liliam,feu matrem
haberepermittas.

[ 1  Vnde qui<i duhittu itn huiufrmdi matrimonium fiate
debeat,k nohti exinde confilium pofiuUšh.Super nno.]

%  C A P. V.

Sponfalianul!itex defeciu mnfenfut,non creantpuhlic* ho-
toeflati, iitftttmm: fponfalia vero aliqu*fic,licet legitimo modo
fuerint dijfolura.

Idcm Ehoracen .epif opo.

A Cceffit i  adprafentiam noftram: [ ’  Sc-p]Fr.t.

mandamus,quatenus fi tibi coftiterit, quod puel¬
la non eflet feptennis, quando G. e  delponlata fuit,
& poftea in eum non confenferit, &c  quod idem G.ab
hniufmodt defponfatione p te fuerit ablolutus,/ ma-
trimonium inter eundem Gu. & matrem puella: cele-
bratuin praecipias inuiolabiliter obleruari, & eorun\_<
prolem denuncies e(Te legitimam : quia defponfatio¬
nes & matrimonia ante feptč annos fieri non pofiunt,
fi confentus poftea non atcedit. Sane 13 praefata puella
antedefponlationem feptimum annum complcuerat.
licet prsdičtus vir a defponfatione ipfius puella ipfo
iure fuerit ablolutus, cum ea in eum confentire nolue-
rit : mboneftum tamen videtur.vt matiem habcat, cu-
iuililiafuit S  libi delponlata.

1 I Hobtlu vir VV.fituu G.cum literit tuu ex quarum te-
nore perpeudimut,quod tum fiham ct.ru/tlam nohilu viri , cum
ejjctminoru etatu d-fpot.j(tjjctpcfimoilurn tpfaajfenjum m

ib.IIIt. Tit II.

54 *

a  Cap.7 .etd.tit.in
b C »p. c .eo d.'ut.t n

xand.l il.pArt.n.cnp
hone(lar'n y vide conctl.J
fupra citatos tit.prs.ccd.
4. deti p. part. r. cap. 2 .
d Cap. 6 . etd. tit.i n  r.«

xan.l f l.p. 6 .C. 7 .  c
4/. au V Jejp on/atA . f

r.crmpil.-bideprt cstrrU HtšUcnftm.
otr pi/.^r- poft conctl.Latcran.fub osile-
2. & de tmpedimemo iuffittt puhlica
'rtd.jejf. 24-.de reform. watr. <ap.j. vi de
ca.aU  audienttam. Couerr. in epit.
C V/de leg. quanttim.ff.de fponfat.
ienpil.tr pofi conal.Le.reran./ub .Ale-
al. V al.tra.cjHsndo a.b G. dejponjata:
vide citat os c praitdenti.  g jutrAt.

hacparteprsiente an/eouam ad nubiles Annos peruer.ijjet
lebratum eft inter ees diuortiu/A. Procedente vero remport, k’
funetepa.<rcputUs man. m eiufdem VV. sn matrimomn*^
lzuir.au.od cjuidem faclum fušltnere ciim noUes , cumfoln^
inonuidijVt tpfam dimit teret: & auia mo n itn ruti tn btef**'
te nolutt acqttiefcers, ipfum excommuntcAtioms vuicuh t nnl '
dajli. Tandem Aeccpta ab eo cautionerfuod nefiramsdirctpfV
fintiam , t? juper hoc fiattitum noshum firm it er obferuAtd-
eundem mandato nofiro ah Jo hit um dcnunciauit, & mm Id* 1 *
tuii ad prsfcntiam noji ram mijisii -.vrido prsfatus VV.tnM'
ftra. prajcntia coni limitu ,/uam nohti ajjertionem propofi^*
quodpuellam ipfam.dum ejfet infra feptimum annum dej
fauit y pofiex attteejuam ad annos nubilespcrucniffct , nolutt^'
cjuatenus confentire vt prsfatutn VV.tn virum ai.ciperet $
it a cum patre fuo in cums porefiate remanfitAt , & cumpr/fr'
to VV.adtuamprs/ensiam Acccfitjjer>& cum abotepucli***'
d* fics.fr per cam togn< 3 uifibs } frperpatrem eius quodpr*ft**
VV.tn virum vo/ebat,fiarim tllum inplena/ynodoabhui*f'
modi dejponfar/onepuhlice abfolutum denunctafii Elapfii  « fr<
pluribui annu mortuo patre puella ckartfsimus tn Cbrtsfafl 1 * 1
nofter H .Anglorum rex /up radi Ha puella matrem mcrnih"
VV.tradtdtt m vxorem,quamtdcm VV.vt dtfiordtaortah
confangutncos fuos fr con/anguincos muli črn Jopiretur^ertf
folennicer fr dcfponfauit , fr fine contradiclione eulefis du xlt>
fr ex ca filios procreauit, fr puella fuit alteri viro copubU'
VcrUm licet contineatur in hteru ipfis  , ejuod puella
minorit at aru ^ cjuando ipfiHs dcfponfat to jalfa fuit, tamen f { ‘
fiat vtrumpuella ejfetproxima statiapta matrimonio, **'

fi’A feptem annos fideo  J

cap.  v r.

Si impu bes dcfpon Jata , fr tradutfa petif licentiam p^ !
fa&a alteri nubendi>non auditur,fi vir iuratfeeam cognsmjjt
n ec auditur fi nondum pubes ,fed proxima puberteti prol>et* f
cognira.Er ex fponfalibuf contrattu cum tmpubere maiore fr
ptennto onturpuhlica bonefiaf.

Idcm Noruicen.epifcopo.

C Ontincbatur *  in literis tuis,quod cutn qu.'rd 3 ,<
puella intra nubiles annos, cuidam in v.vorcin trt
dita fiierit > & ab ipfo tradučla, hxc ad nubiles ann^
perueniensjalij nubcndi licentiam poftula^ir,.Tfll:rcn ,
fcincundcin nullatenus confenlifle: [ 1 &.)’,Cofl'
fultationi tux taliter rcfpondcmus, quod cum in dej
cretis habeatur cxpreflum_>, quod fi vir dixerit, quod
vxoreml’uam cognouerit, ^ & inulier negaucrit.f' rl
fiandum eft veritari: pra:fato yiro , qui dicit ic
rem ipfam cognouilfe, fides eft adhibenda, fi
uerit mramento. Si autem fuerit letati proxima vU®
xj.vci circa xij annum & cum (uo allenlu derpcnlart'
& cognita ab eodem viro,feparari noa debet ,pw^ r '
tim cum parentes eius ipfam fuiflextatisiegitim*/^
tercntur.Si vero c  puella intra nubiles annos ,ali cUl
defponfata fuerit,non licet alicui de confanguini iat *
ipfius, cui defponfata fuerit, eam ducere in vKorenV’
nec fas efteidein fponfo de conlanguinitatc fponl^
fibi aliquam copulare^i-

[ 1  P rsdUfus vero vir pro ponirku od licet e edem p:t td* * n f
num fortt nondum xij.atti^ifiet, c Urn et t radirafuit m v* 9rt '
vfij t  adeo tamen stati proxima ejuod ip fam carnait esm****
tione cognouit. lndc efi ejuod cum ipfa ciclcm  t iro duitfi l%ii
gnttam y £r tu nos confiibtiHi vtrum altj pofiit nubrre.]

C A P. V II.

Si maiores feptennio ccntrahunr fponfalia  , tj  enter gl,fe ^
berratem refiltrc pot efi.boeprtmo. Et ille t cjui prtmofit pu* ci > ^
terum erpcUabtr.hoc ficundo.filubdfitemporc eontrachu  «*
er ar pube s: no tlle,fcd a! terfaci us pubes refilirepotefi ,hoi u rtlt '

Idem Bathomen.epifcopo.  d

* Cap.S.eod.tit.in t.compiL fr poft conctl I. at er. fr j 1  *A-

xanlll.p6.cap.ro.  b cognauit.  c 'Vtd*Trid* n '‘.

24.de reform, cap. y. d Baion aLBarthomeoffed^f

mum Bathonienf

<49 De dcfponfationermpuberum; 550

D E a  ill!s.qui intra anos aptos matritnoniis fpon
faliacontraliunt, fiue vterque, fine alterrcdamet
antcftuam ad annos matrimoniis aptos peruencrint,
&poftitlcnt Tcparaii, non funt vllatenus auaiendi Si
tcroaitcrnrcr iltorum adannos pubertatis peruenerir,
mtia fofdem annos altero exiftente cutrt fponlalia
<oiltiahumiir;fi is,qui minoris artatis eft, cum adan-
Msillosperuenerit,reclamauerit ■ nec in alterum vo-
lutritconftntire_,:iudicio ecclefiar poterunt ab inui-
«mftparari.Mulicrautem . qiiar poftquatn annos nu-
Mtsattingit, ci, qui nondum ad annos aptos matri¬
moniis venerat nupht,cum in cum fcmel confenferit,
*mp!ius nd potetit difientire, nifi ipfe cui nupfit,poft-
'Juaraad lcgititnam atatem peruenerit,in eam fuum_<
oegmetit praftareconfenfum-r. t
CAP. VIII.

hnpublrei Jpon/alia contrahentes anrc pubertatem Jeparari
A-.benr,feipo(lpubertatem pejfunt ,Ji contradicuntJpon-
copula carnalu interuenerit .

Idem eiiim.

A Nobis c tuadiferetio requi(iuit, vtrum iis,qui
intra annos nubiles matrimonij nomine coniun-
Snntur, vel eorutn alteri, ante, quam adannos aptos
'■»ttimonio.perueniant, liceat a matrimonio tali dif-
'dtre.AdquodrefpoHdemus,qu6d proeo,quod ante
»ubilrs annos coniugalem confenfum non habent,
’%ad legitimam actatem expeftare tenentur: 8c tune
’ # iconfirmeturmacfimoniiim_>, a ut (fi fimul efieno-
j^etint)feparentur, nifi d  carnalis commistio ante
‘“ttmcnetit.cum inteidum illa tempus anticiparc fo-
Pubertatis.

CAP. IX.

nemxiif. arini pradičtus iuuenis confeiifilfet in eani_>,
ab ipioiuratnero recepto, qubd poftquam ad legitimS
atatem peruenit.ipfam habercno confenfit in vxore:
ab impetitione mulieris eum potes Se debes ablblue-
re,&ad alia vota vtriq; dare iicentiam tianfeundi.

[ 1  Sedcitmvir xvij. annoi habeat,eamrcciperccontradt-
cit .Vade qu'ia doneč not fliper ipfa confuleret ,noa duxijli in
prolarioneJintenti a  procedere.  j

CAP.  X I.

Si maior inuitu* contraxit Jponfalia cum minete,non tene*
turipfum expeliare doneč veniat nd malem aduitam.

Idem Pifano archiepi/iopo.

E X literis <» tuafrat.accepimus, qu6dpucllaquaj-
dam anno xij.iurata fuit 8c defpofata cuidam pue-
roix.vel x.anno, b  &temporeprocedente,dcvolun-
tatepatentum porius,quam de fua(ficut adferit)ad
domum patris pueri c  adducfta, vbi dolens & inuita,
minisparentum impulfa,moram fecit per annum 8c
amplius,& tandem inde recedens. ad domum propria
eft regrefla: [ '  & -f.] Cum autem diclus puernondl
ad xiiij. annum peruenarit, nec-ad eandem carnaliter
acccflum habuit,dif.tuitaliter refpon.quod lipuella
commonita vt doneč compleat idem pet annum xiiij.
expeftet.nonduxerit expe<ftandum: ei fecundum ea,
quapropofita funt, accipiendi alium virumiiberam
tribuas facultatem-v. d

[ ' Commonita vero a malte fuit, ir a te pojlmodum ad
eum redite penitu* contradixit, ajferens, ijuod nunejdam eum
voluit,nec vult in virum haberc, Jed nubendi ali/ poliulat fa-
cuitatem. V n de cjuia ijuid fliper hoc agendam Jit, a nebu, tu*
fiat. requijiuitf\  .

CAP. XII.

^dliiotn ep ti ad matrimonium ex contralfu matrimonij
‘'l ln tur,niji vio/entia intercedat.

Idem Genuen.archiepifiopo  e
A E ura,/ quiinminori attate defponfantur:[ ' ir
5 J, " l /"-]R.efpendemiis,qubd fi ita fuerint etati pro-
■/"'^uod potuerint copula carnali coniungi, mino
ij^nisimuitufepararinon debent, <? fivnusiu a-
> "fits fuerit confen fi ffe_j ,cum in eis artatem fup
J '“'^ertMlitia videtur: fed cuiufcunq, fint artatis, fe
j?4 nt perillatain violentiam excufare, nifi poft vio
'Onconfenfus acccdat.

ti^taduntur cortiuhguntHr, irprocejfu temporu diuor-
MuUnt, minorem allegantct atatem aut vini fibid pa-

%L

^ fociam :hoc ir. p.t.r f

CAP.  X.

h ."‘ tre ^' u  ante pubertatem, etiam cum nifu carnaht čopu-
‘ jautmairiniomum.

Vrbsntts 111 Cenoman.cpifcopo.

A fttftationes h  fupercanfa matrimonij,qust inter
ijj "‘UHeneni & G mulierem vertitur.accepimus, &
l, S ! n fy c ftis nobis innotuit, quod ptadiiftus iuuenis
C, “™A lln ^ ec ' mum  annii attigerat.cum prarfatam
tru^itv-tOTem :& licer nrfus fuifiet (ficut vtcrque
^,'iuseft) jpfjm corrumpere, nutliertamen credit
t;,j, “'"tul cuafifle: veram ipfe antequam ad annum
t,;P«ueniflet, amcinotata muliere reccfltt. quem
V ; Jnn oshabeat,'eadem pro viro fibi vindicare
5c .plConfultaticni tune taliter rcfpon-
5*1,Jlood fi mutier per idoneosteftes probare ne-
\^iquodpoftxiiij.annam artatis furs, vel circa fi-

Kj, t ' t '”'-temptl. ir pot cenci/.Lat.p. ri.ca.ee.

\p ni ^ vrt nepir.^..J)ecr l .e.r ) .^.r.  b Vide l.r.upvai
' '. r ac reg.iur. c Cap.io.etJ.tir.in r, compilat.

:  phanim fup. c. de Ulu.  d cArnif.  C Ianuenjf.
tttJn  conciLLater.p.so.c.+T.

hHcJ r .> J. V,de 1  f e -ff<}**ndo di leg cc. &  /. conti-
Cou  h Cap . rj tod. tit. in

attan i(it.  f , Deir.p. i.c.-i-%,:.numfin.

Spon falia centrali a cum minore Jeptennio ,pcr cohabitatie-
nemmutuam pofifeptennium conualefcunt, ir inducunt pu¬
hlica honeliatu iuiiitiam: Joluuntur ramen per matrimonium
deprafenti.

Clemens tertius.

D Vo pueri e  Gutllelmus & Gurllelma matrimo-
nialirer funt coniun<fti,puero vj.puella veto vij an
num agente: qui fimul per tres annos manferuntrtunc
pater puellx fubtrahens eam fponfo, ipfam alteri N.
nomine copulauit: cum quo per vij. annos qniete
pcrmanfit,ipfe vero tune reliquit eandem, quia crede-
bat eam alium virum habere,illum fcilicet / cui prius
fuerat defponlata. Prior autem fponfos ad annos dif-
cretionis perueniens,aprardeceftbre tuo csntrahendi
cum alia Iicentiam impetrauit: qui quandam nomine
S. confobrinam prioris in vxorcm accepit, Sc  cum ea'
peraliquod tempus exifte'fts, eam (vt ipfe fatetur) car-
naliternon cognouit, licet illa S  fc ab eo cognitam->
adfeueret. Cum autem pater memoratar Guillel. eam
vidiflet a fecundo viro reliftam,.pranominatum Guil¬
lel. cuiprms eam defpofauerat compulit vt S. neptem
fuam omnino dimitteret, & ad Guillelmttm fuam de-
fponfatam rediret: qui poftanodum per biennium_)
cohabitauit eidem—■. Quia igitur quid tibi faciendum
fit poftulas edoceri : BKuiter refpondemus,qudd im-
pediente puerili ^tate matrimonium inter G.d; G. non
fuit r Se licet idem poltemam illa nupfit alij, potuerit
aliam d licere v xore m, ta m en q ttia dnftam S.dueit con¬
fobrinam mulieris eruldem , fine eam cognou- rit frtte
non,non debet tamen cum eadem S. proptet publics
honeftatis iuftitiam remanete_j,nec ad plimam babe-
te tegrcftum.qttia alteri fuit iegitime eopnlata: & in¬
fra. Cum veto vir caput fit mulieris: & Guillelmu*

a C a p- r 4 .eod.tit.ini. compil.  b annorum.  c du-
Ua.al.nl duela,  d Vide l.Si pater, iribi Bart.C.de fponfat.
e Cap.vn eod tir.in r.compil.tideSptuefi in furnm.c, ve-bo
[fonfir Serum 4 . Jent. dili. 27 . ef. 1  .art.t. ir Je  J. f *Ahat
ita ; GuiUelmam fcilicet, ij-t,  g ea.

s 1

551

Decret. Greg. Lib.IIII. Tit.III.


dicat fe non cognouilfe prius S. fupradi&am: aiiam, fi
voluerir poteric ducere in vxorem> '6c  S. viro lcgitimo
copulari:poft feparationcm vero, pro vitando populi
fcanda!o,vtriqj ad tempu s eft pa-nitentia iniungenda.
Si verolegitimeconftaret ipfam S.abeo liuepoft, fiue
antea cognitam extitifle,ncutri,vmente altero.dabitur
licentia contrahendi.Remanebit ergo Guillelma cum
M impoiitaipfiMad tempus poenitentia competenti,
cjui pro fuaopinioncfola'Guill. (iudicio ecclclisenon
requilito) dimilit.

CAP. XIII.

v Accufari nonpotefi matrimonium, cjuod non cfi, vt p cum
minort feptennio {it contraUum : denunaan ramenpotefiim-
pedimentum, ne contrahatur in poftcrum.

Innoccntius 11 \.C fr P.cjuondamfiliu
M alt bran c a.  a

A DdilToluendiim, £ cjuod faftum fuerat inter I &
S.f 1  &q.] Adcufatione pro puella fuperconfan-
giiinitatepropolita,prxfatus I.multas exceptiones ,p-
pofuit:per quas nitebatur vos ab adcufatione multi-
pliciter remouere: [ 2  &*f.] Interloquendo pronun-
ciauimus inter iuuenem &. puellam nec matiimoniu
nec fponfalia fuifle contrafla: cum conftet puellam
nondumad feptennium perucnifle. Quocirca necad-
cufatio locum habebat, cimi non elfct,quod poflet le-
gitime adcufari. Denunciari tamen poterat confangui-
niras.vtinterdiceretur matrimonium contrahendum.
Ad denunciationem ergolegitime probandam termi*
num adfgnamus, faluis cxceptiomb.non folum pro-
politis-fed ctiam proponendis. Nevero quicquam in
puellam iiiterim adcentctur,auftoritateapoft.interdi-
cimus.ne in negotio de nouo procedatur vlterius, do¬
neč vel a denunciatione cefletur,vcl ea probata ordine
iudiciario procedatur.Quod fi contra interdiftum no-
ftrum in praciudicium ipfius aliquid fuerit adtenta-
tum, id c  irritum dTe decermna us, & viribus omnino
carere_^.

[ 1  Filiam cjuondam M .fliper matrimonio contrahendo in
noftra fr fiat m m noftrorii prafentiafut propoptum, cjuod cum
dičfapuella nondurn adfeptenniumperucniffet,dc ipfa nec ma¬
trimonium contrabi,necfponfalia potuerunr: dcfu.it ettam con-
fanguineorum affenfus, cjutpracipue funt in talibns reejuiren-
di.cjuod fr fi at m  fufficiens extitiffet i fr confanguineorum in-
terueniffet ajfenfks ,pcrfonatamen non funt idonea admatri-
trimonium contrahendum line a confanguinitatis obfante .]

[ 4 * 2 *  (fumtjj fuper excepttonibttsippK6 fuiffetdiutiui difce-
ptatum,auiitis fr intcllettit cjuACun^fuerunt bincinde pro-
p op ta de conplio ./«.]

CAP.  X I I I I.

Si <juu per verba de pr a fen ti contrahit cum impuberefn cjua
Atatem malitia non fupplet jnreUigitur non matrimonium. fed
fponfalia contraxtjfc,etiampfubarratio intcrcefferit.

Idem epifcopo uAbbaten.  d

T Vz  nobis e  cxhibitx liters continebant>quod
quidam filiam fuam*circiterxij.anno$ habentem,
cuidain nobili dcCponfauit, qui fubarrauit eandem_>,
confenfumutuo acccdeine: [ 1  &*f*3 Quia vero nobis
conftarenon potuit, cuius aetatis eifet padla, cum ei
dem viro extitit defponfata,cum dicatur,quod circiter
xij.annos habebat,vtrum ne prudentia tune in illa fup
pietet aetatem: refpondemus, quod li puella nubilis
non erat stati?,cum fape fatus / vir defponfauit ean-
dem,2c starem in ea prudentianon fupplebat, procul-
d.ubio inter eos non coniugium, fed fponfalia contra-
&a fuerut,quamuis ab ipfo viro eade fuerit fubarrata.

4 al.Malabranca.  b Cap.t.eod tit. in j. compil. vi de

Sotumca fuperiori citatum.  c itlud.  d ^Abertaden .

ab.^Albertaden al.^Albeten. al.uAbbataden.  C Cap.t.eod.

rir.tn j.compilat. vide Couanuin epir.^.Decr.part.r.c.^-  .

num:.  f fape prsfatui.al.fape d tel tu.

[ t Sed nupttii alitjuantulumprorogatii, paterputllt vit*
vniuerfa carnu ingrcjjns efl,eo autem rebus humanif excmfV'
puella auuncuhu fupradicra ipfam alteri matrimonio copuh'
fr tile ejui prim defpon/auerat eandem,ciw tpfnutnM*
coutraxit. Tum auiimprsdrcefjor attendens^auodcum ea
poterat p c rman ere, cuius pitam legitimc defponfauerat, i» ter
eos dtuortj fententiampromulgauit. To/lmodum autem mor'
tuo viro picundo,am fitpradiefam puellam duxeratin vxoreff>
tpfa fe tertio čopu/ au it, illo vin e n te Cjiti pri ui eam dejponfa**'
f at er um,tam tpfacjuafn viridem te duxerunt humlitertf n ‘
fuletidum, vtr um tičite valcanr commorari: tu vero delt berf'
ttone habira , refpondtpi , cjuodprtmafponfo  t duente alter ti¬
pat uit legi time copulari. Sed quia tv.a ecclepapofulav.it vtr
per boe fed. a p ofl .confultres ,pro ceder c dtfluhffi, nobu huff)d l!lf
fuppltcans,vtpoper boe tibi referibrre d:gnaremur.~\

D E C L A N D HS TINA
defponfatione. a.

T IT V L V S IH.

CAP.  E -

Tr<? clandeffino matrimonio nonprafumitur,fedillud**
gantimeumbit onusprnbandi.

Ex  concilio Arelaten. •

I quis clam defponfauerit aliquam,&muli efV
vir negat huiufmodi defponfationem->: Vi*°‘
cumbitprobatio.

CAP. I I. ,

£hii matrimonium clandeflint contraxerunt,a!tero»tf
vet vtrocf { ,non adparente legirima exindeprobatione,fitW .
habitarc ab ecelepa non compelluntur: fr p illud puhlicau er
t an s nam in confpettu ccclcfia f ati um comprobabitur,nifi r *
nabilu caufa fubpt,cjuA impediat. hoc dtcit,liter & inharendt-

S!

Alexandertcrtius BcluMcntpifopt.  , - t
Vod * nobis: [ i & .y.]Sienimmafrimon 13 ^,
U occultecntrahuntur.guod exinde legiti® 8 P ^

ij,quiea contrahunt.ab

batio non apparcat A

non funt aliquatcnuscompt:llendi. Verumlip e[
contrahentium ha:c volucrint publicarc, nifi t> tl0  g
bilis caufa prapediar, ab ecclelia rccipienda ‘ un
comprobanda , tanquam apdncipio in ecclef 1 *
fpcčlu contra&a. .

[ 1 Lx tuapctrtefignificAtHm cff,vt de cl<ind<(tiM v>  ,
moniu dijpcnf&rc deberemm , non videmiu (jut dijftnftt 10
per hii/it.’]

CAP. III.

Cum marrimonia funt contrahenda, deltcnt per prt 1  J r
in en. leji a, edicij preponi o terminu fntra juenhj ^

luerit impedire,impedimentum obponat: &Jiprobtbdu

Sum fuerit de impedimento.interdictturmttrimontu t

de hoc cognoficttur.hocprimo vfefa ad §.SljUU.

Innocentius ILl.inconci/iogenerali. c  jj

C Vm inhibitio copuli d coniugalis iitin v  ^ jj,

ttibus gradibusrcuocata.eani in aliis v0 : un \j»ji*
ftrifle feruari. VndepradcceiTorum noftn> r “
inhattendo.clandcftinaconiugia penitus iahi rf c

prohibentesetiam,nequis faccrdos talibus 10  c ofl'

pisfumat-Ouareipecialem quorundam locort „s,

iuetudinem adaiia gcneialitcrpiorogado
vt cum matrimonia fuetint contrahenda,
perprcsbytcros publiceproponantur, £  co ^ y3 ln c '
termino pr^finito: vt intraillum,qui volnen 1  -
rit,legitimum impedimentum ooponat, &
byteri nihilominusinueftigent, vtrum aliq u °

a Clandefiinas defponfitiones fr coiugia

feett concil. T ; id.fi;JJ '.2  +. de refor.matr.c.r.vnde !'

re veterum alter katione s interpret um.  b Cap.S- e0  ' p ^
compil. fr pop l  oneil. Lat er. p. to. cap. 17 . f
cap. sr.  d Cap. vn. DcclafideH. matr. tn 4  • l0Tf> >

c proponatur .

dime 11 "


De fponfa duorum.

553

dimcntum obliftat Cum autem apparuerit probabilis
conieftura centra copulam contrahendam.contraftus
interdicatur exprcfse, doneč quid ficri debeat fuper
co.manifeftis conftiterit documentis.

Si in gradu prohibito matrimonium clandclfine vet centra
inttrdtdum.de jut/upra,cotraftum fueric ctiam per ignoran¬
tu dcimptdimento , nati ex illo matrimenio funt illegitimi.
Uem eft fi ambo parentes fiiunt impedimentum matnmotiij ,
btttinconjpeflu ecclefia cevtrahant.h.d.vfifc ad §*Sane. .Ac.

Siquis veto huiufmodi * clandeltina vel interdi-
& coniugia inire prafumpferit, in gradu prohibito
'tianignoranter/oboles de tali coniumftione fufce-
fta.protfus illegitima cenfeatur.de parentum ignoran
•ianullum habiturafubiidiunuciimilli talitcr contra-
jiendonon e.vpertes fciemiz, vel faltem affeflatores
jgnorantiae videatur: Pari modo proks illegitima cen-
«atur,S ambo parentes impedimentum fcientes legi-
, >raum 1 pmeromne interdiiftum etiam in confpeftu
tcclcCi contrahereprafumpferunt.

Sncerdoi^tii contempfirtt prohibere matrimonia interdiffa,
e ,kilibet clericus etiam regularit.cjui interfuit , pet triennium
• intficio fujpenduntur, ir p culpa exegerit, etiamgrauiue
fkniunturttpfietiam coatrahentes centra boe tap.ettam alias
‘ttti.puniendifunt, ir idem m ealumniose denttnciantibm.
^ttiicitvfjj ad finem.^dbbas.

Sanefi parochialis facerdos tales coiunftiones pro-
ill “crc contempferit.aut quilibet etiam regularis, qui
tl5 pr$fumpferk interefle,pcr triennium ab officio fuf-
P e ndatur, grauius puniendus, li culpac qualitas poftu-
'•»etit.Sed his,qui taliterpr?fumpferint,etiam ingra-
“iconceffo copulari, condigna poenitentia iniunga-
*utsiq u is autem ad impediendam legitimam copu-
lll » malitiose b  impedimentum obiecerit, canoni-
llt!l  »on effugiet vltionem-/.

de sponsa dvorvm.

T1TVLVS I I II.

CAP.  I.

fonribeni fttccefiittc perverba deprafinti cum duabue, te -
‘dbemeprtm*. Si autem prime contranit per verbade
^Hfenndo per verba de prafintt,adhtrebit fecunda.
Auguftinus defide paUtenis ir c en fin fin.

Vobus e moliš dicitur fides. pa&ionis, Sc
lconfenfus. Sialiquisalicui mulieri fidemfe-
ceiit paftionis,non debet aliam c  ducere:fi
J^dmcrit.poenitentiam debet agere defide men-
.l^aneattamen cum illa,quam duxit. Nonenim
j Q nditantum debet faeramentum. Si autem fecerit
,'Hconfcnfus.non licet eialiam ducere_>: fi autem
'[^‘Uimittet ipfam.St adhaerebit priori. Eft autem
H*' s P J di o nis,q u a n d 0  aliquis ptomittit alicui fidem,
Pl ' Sm  ducet.fi permiferii eum rem fecum habere,
«iam p t0  confenfu. Fides autem confenfus eft,
f^^Honftiingit manum,cordetamen Sc  orccon-
h,' t< Wre,Scmutuo ftconcedunt vnus alij, & mu-

5  ^fitfcipiunt.

•, CAP.  II.

fo^ptnitentiam ilhus,jui altcriue Jpen/am deprafenti
ItftfiPbin vnorem.nec vnjuam in vecerem eam habere po-
Hcitpuuta literarne 4

u Ex  Btochardo lib.30.

4 j"P'fti illarain.e vxorem tibi,quam alterlibi
v^Ponfatamhabueratjdimitte illam: quianunq

^bdtnttnfijf. 1  v. dtreferm.matr.c.t. ir C lem. vn.de
b malitiofum.. c Cap.r. ecd.tit.tn
'tt.j ‘ '^'dtan.maiorU.+.fint .difi.27.tj. s .ir Setum tj t.

* tT f. tertinm dubium eff.  d


Cup.t.eed.tit.in r. compil.

al.ita : altam ducere

554

poteft tibi fieri legitima: Sc a.o.  dies in pane Sc  aqua
(quod a  carinam vocant) cum 7.  fequcntibus annis
poeniteas.

CAP. III.

Sponfalia de prxfenti non foluunturperfequcns matrsmo-
nium,etiam cArnalicopula. confummAtum.

Alexander 11  l.SAlcmitano archi~

epifcopo.  '

L Icct * praeter folitum: [ f  Sc .4] Confultationi
tuac talitcr refpond.quod fi inter virum čt muliere
legitimus confcnlus interueniat de prsefenti, ita qui-
dem,quodvnus alterum in fuo mutuo confenfu ver-
bis confuetis cxprefse f  recipiat,vtroqj dicente: Ego
teaccipioinmeam,&egoaccipio tein meum:fiuelit
iuramentum interpofitum fiue non, non licet mulieri
alijnubere. Etfi nupferit, etiam fi carnalis copula fit
fecuta, ab eo feparari debet, vt ad primum redeat,
ecclefiaftica diftri<flione compelli : Quamuis aliter
a quibufdam prxdecefloribus nofiris lit aliquando
iudicatum-».

[ 1  Et ampliui folito mul tis fmiu & mcignit negotiu pr a-
pediti,<črita quod non fit nobUfacile ali<juorum confultationi•
bui rejpondere: illA tamen Jpeciali gr Ati a  quAm adperfonam
tuam habemus  , frfiatcrnAcogimur ch Ari tare (juidfentiamiu
de hit fuper quibue nos confultr dtl.tUA, prafentibus literit vo¬
lumne Aperire. Confuluifti nos fiquidcm y vtrnmfi inter virum
& mulieremprafiito vel nonpraftito iuramento,legitimue con -
fenfts interuenerit & prafenti copula carnAlt nonfubfecuta y li-
ceat mulieri alij nubere y  velfi nupferit alij, & carnalif fueriš
copulafubfecuta y an ab ipfo debeat feparari>~\

CAP.  I I I I.

Et qui appcllat in caufa matrimontali , interdici debet , ne
aliud matrimonium contrahat litependente: &ficontraxerit,
debet feparari.

IdemG<?>w*». d archiepifcopo.

T Va * fraternitasnosconfu.[ 1  & Dehis vero,
quicoram te fuper defponfatione fatta per con-
fenfum mutuum de praefenti, controuerfiam mouent,
& appellatione pendent<o } quam ante fententiam vel
cognitionem caufitad fedem apoftol interponunt.ac-
cipiunt alias vxorcs. Hoc arbitramur agendum—», vt fi
amodo in tali cafu duxerint appe!landum,eis in cccle-
fia publice interdicas,neante decifionem caufjc, aliud
contrahamtmatrimonium.Etficontra / interdičlum
ecclefix publice fačlum venire prrefumpferint, matri¬
monium tam pr^fumptuose contradu poteris irritare.

[ 1  Quid de hit agere debcamut qui defponfant aUquas mu-
lieres y <& prečeffu temporit antcc/nam eas ducant -vel cognofcat %
alias accipiant in vxores .Super cjuo confultationi tu&ta-

litetrcJpondemu4 y  cjuod fi vir & mulier fefe recipiunt exprefik  •
confenfu deprafenti mutuo,neurer eorum altero fuperflirepote -
rit ad alia vota tranfire , &fipofiit ad monafierium trafmigra -
re. Verumfi inter ipfos non accefiir confenfu deprafenti, fed
promifiio defuturo, videlicet quod vterq {  dixit alt eri: Ego te
reciptam in meam, & ego tc in m eum, & aliui-eam mulierem
defpenfauit & traduxit:etiamfiinterprimos iurametum fuit,
ficut dtximue defuturo huitu defponfationit intuitu, fecun-
dum non poterit matrimonium feparari, fed ets eH de violatio- -
ne fidei poenitentia iniungenda .]

C A P. V.

fijui duas perverba de prafenti de (pon far>pr imam deffonfa-
tam habebit invxorem , etiam fi prtu* fecundam cognouerit:
nec valet contraria confuetudo. & hoc vltimum additur ad c .
Lice/tfupra eod.

a Carenam.al.Carentenam.Contiue inmarg.  b Cap.
3.e0d.tit.ini .comp.  c expreffo.  d lanuen.fedidem eft.
c Cap.7e0d.tit.in r.compil.  f al.ita: & fi centra inter-
dulum occlcfia ita publice faftHm, fr c.

5 5

555 Decret. Greg. Lib. IIII. Tit. V.

Innoctntius M utinen.ept/čop9.
dudum : & infr.Dc confuetudine, qus diu


T Vas

in Mutinen.obtinuit eiuitate, vt fi quis iutaret fe
aliquam du£burum,& citracarnis copulam defponfaf-
fet,ii confcquentcr defponfaftct aliam,&etiam cogno
uifler. primo cognita adiudicaretur viro.nen qu$ pnus
extitit defponfata,& infra.

Neveroturpis fitpars,qus (uo noncongruit vnitter-
fo,& ecdeiia Mutinen.tenere debeat humiliter,& fer-
uare * quodbeati Petri fedcm Sc fuam metropolim
feqni viderit 8c docere, in marrimoniis decattero con-
trahendis: illud te volumus obferuare.^, vt poftquam
jnterlegitimas perfonas confenfus legitimusintcrne-
nerit de pr$fenti,qui fufficit in talibus iusta canonicas
fandliones: & fi folus defuerit, catera etiam cum ipfo
coitu celebtata ftuftrantnr, fi perfoni iunčtae legititne
cumaliis poftea de fafto contrahant: c  quod prius
de iure faftum fuerat,non poterit irritari.

DE CONDITIONIBVS AP-
polmsin defponfatione vel in aliis
contračhbus.

TIT V L V S V.

CAP.  I.

Defeflm turpu conditionii in contrapfu matrimonij appo-
fiu.non viciat matrimonium fe d viciatur.

Ex  conciiio Africano. d

Q Vicunq; « fub conditionisnomine aliqua
defponfauerit, & eam relinquere voluerit:
dicimus qnod frangatur codino,8c delpon-
fatioirrefragabiliter teneatur.

CAP.  II.

Serum manumijfm eacondirione, vtfiat monarhu*, fr mo -
naficrio fentiat.aliai in feruitutem redeat : fi hoc acceptato mo ■
Kadim faffm fit,manumittentii volan tare cogitur obferuare.

Gregorius epifcopo Spoletano.

C Vm / fit proprium-j:&infra. H.presbyter con-
queftus eft diaconu quemdam manumififie duo
mancipia fub hac conditione,vt monachi fierent, & in
eo monafterio,vbi ipfe fuerat, pennanerent. adiiciens
vt fi quis contra faceret, feruituti iterum ftibderetur:
atq; vnum ex his (hacconditione defpedla ) monalte-
rium deferuifTe, Scfeinterclericos fociaiTe. Tuergofi
ita efle repereris,fic te exhibe, vt nec illi monafterium
deferendi fit facultas. Sc  manumittentis voluntas non
valeat prateriri.

CAP. III.

fhli iurauit aliquam in vxorem accipere,Jtcentum fibi do-
Hauerit,centum non daril, recipere non tenetur, nifipofieafure
tanjenferit vel eam cognouerit.

Alexander III.  Panorm. archiepifcopo.

D E illis, S  & infra. Si vero aliquis fub huiulmodi
vetbis iuramentum alieuimulieri pr$ftitit,Ego te
in vxotem accipiam, fi tantum mihi donaueris: Reus
periurij non habebitur,fi eam noientem fibi loluere,
qu o d fibi dati petiit.non acceperit in vxorem,nifi con -
lenfus de praefenti, aut carnaiis fitintei eos commix-
tio fubfecuta.

CAP. IIII.

7{ei donatA eeclefiafub modo,datim el}ccdejia, nec reuoca-
tur,modo non feruato ,niji hoc m contraciu fir exprcjfum. hoc

3  Cap.vn. eed.tir.in 3. comp  b obferuare.  c  con-
trahunt.  d In conc.^tjricanu hoc nondum inuentum elf,
vtrefert Grat.Jiue Palet 27 - a o.c.tjuicung / ,& habeturpop}
toneihLateran fub *Alcxan,l I I.part.(.cap.s.  e Cap.',
eod.tit in r.conip. I Cap. 2 .eod.tir.ini .comp.  g Cap.+.
tir ■ iejponfal.in i. eompil. ir poji concil. Lat.p. i. t. rt.

dicit, fecundum veriorem inteUccUem. pr etl ttntuc Itiulttd
notabilit,fr valde allcgabilic.^Abbat Sicitlm.

Idem-j.

V Erum *  cum alicui ecclefiae pofieflio tjuilibtf
interpofita coditione donatur,a donatote donuia
poftea reuocari non poteft: N ili forte tali fit conditio-
ne collatum, quod eaceflante, debeat reuocari.
CAP.  V.

Contrahens marrimonium fub conditione non imjrabdi
non compellirur matiimonium c ohfummare Ani e coniitii**
euentum.

Vrbanus tertius.

S Vpereo * vero,quodpoftulafti.vtruntilie^uii 11
quandam mulierem confenlit, fi patet eius liuii®
prarftaret adfenfuin, fit ad confumrnandum mattim 0 '
nium compellendus :refipondemus,qubdcitm confco
fus liber dici non poflit, qui in alieno arbitrio referua'
tur, acconditionem ipfam canomca non improben 1
inftituta: nifi voluntas patris poftmodum intercedan
nequaquam cogendus eft ad matrimonium contU'
hendum_i. Nam licet Alexander papa refponderin
quod fponfahajintetpofitaconditionejconttadafipbj
nonimpleta.fi conlenfus de praefentiintcrcedat,V"
carnaiis copula fubfequatut, diiloluinon debent, ib“
firmiter obleruari: nequaquam eft noftra: definitiw 11
aduerfum_>, cum hu>ulinodi confenfus non fit depr*'
fenti habendus,licet pet verba de praelenti eq.identius
exprimatur ; qui in alienoaibitrionouhabito,ftibi'
bendo confittit.

CAP.  VI.

Qui fub honefla conditione Jponfalia contrahit, fr Ante
dirionU euentum dejponjatam cognofcir,a conditione rcccid'
Innoccntius III. Mafican . c cpifapo.

P Ertuas d  literasintiinafti,quod cum quidaffl aiu
lier P.nomine.N. poftularetin virum, adferea s .* ,, ■
terfemutuum deprarlenti confenfum interueBifl^’
& carnalem copulam accelfifie: vir ipfe quamuis con-
traiftafponfalia,& carnis cepulam non negaret,a<l‘ £ '
rebat tamč fe illam in vxorem ducete non renetu
fponfaliainteripfos fub hacfuerunt conditione co»'
tratla, fi pater eius Sc patruus fponfalibus con fen 11 '
rent: fed ipfi quam cito nouerunt,& fponio contta®'
xerunt & fponfic.Verum mulicr replicabat,quodfi (Ct
fides praftita fucrit ab vtroq; fub conditione prefej 1 '
pta, non tamen fibi fuerat a patre viri, vel patruo >**
quando contradiflum : & ante tempus contradid 10 '
nis exprefium h  teftibus,& poft,dicebat imet fe car 1111
lem copulam accefiiffc: [ 1  &-)’•] e  Confultationit u *
talitetrefpondcmus,qu6d cum liquido conftet,quo
poft contradla fponfalia, carnaiis eft inter eos cop" 1
iubfecuta.promatrimonioeft pra-(kmcnduni,qnia vl '
detur h conditione adpolitarecelfi(lč_;.Nam & bp 10 ' -
batum fit, qubd poftquam pater & patruus viri con'
tradixere (ponfalibusddem vir mulierem illam ca . rn *
li / coniunftionc cognoueritmon eft tamen alrfilf
modo probatutn-j, quod antequam ipfe cognou 1
eandem,pater eius Sc  patruus cčtradicere cuiaiiine";

[ 1  ^Addebatpraterea ejuod licet d principie condt !0,ii .
ter contraxiJfent,temporit tamen procejju fne condltionvA  ,
Pitone pure m matrimonium con fen forint ,fr hoc ajjtr' b '  .
teliti tu probaturam : receptu ttacjue telhbiot vtrtujA  ’

cum atteftationibm ntulieru.coram teprafentibul dltobul  1
mindtoiibm faceret pub/iiari: tejlei ipfi dixcrunt cjuoi
cjuarbi legebantur non di.rcrant . auorum legidiiobantupf^

a (ap-s.eod.tit.il 11 .eompil. frpoficoncil.
c.j.&c. 2 .eod rit.Deconfuet. int.comptUt.  b
rit.in j.  compil.fr pofi concil. Lat.fnb idlcxan. lil f’ ^
c Marfican.al MarJiano.al.Marfitan.  d Cap o 11
tit.tn 3 .comp.  e

n upr.  f al.commixtiont.

* tvtJotu/tV •  t**. Aru. ovij 1 o  »1’ • I

Videl.fr/icontra in ver. depejitm"-

CM


dr

5  Sl  Qiiiclerici 3 velvonentesmatrimonium,&c. 558

fltdepofiierant fcripra non er ant, fed ab vno sxamtnatorum
tHnc contra eosfuit fortiter obu;atum>&»b boe mu. h er poti ula-
bat vt tidcm tefies vel alij /uper etfdem capitulu iterum audt-
ftntur, tune aurem hac 'nouitan commotut fecjuentem- diem
pMibtuprgjix i/ 7 /, cjuibui in Tua pr&fentia confUtutu , omnes
tx<wiinarores conuocan iufifti, [ub intermina,' ione anarbema-
tuillBs obtesUns , vt dicerenfficjjent illa vera atreftationes ,
obuiaueranP tefies  , cjut continuo alias attefiatienes m
totatumproduKerunt: cjuibuf cu.rn per aduocatum virtfuijjet
lbl( dm,Jicut pr/onbuf fuerat obuiatum : poji allcgationes
Hdtipluei fecund* atteflationes a part ib ta admijfa fuerunt,
& c m atteffariontbta vnipoflea public at a. Porrocum m uit er
*j[iprtcipue articulo inJiftebat,quod ante renunciationem[pon-
Jtituni fr poji, i dem vir carnaliter eam cognouerat , & ex ea fi-
km procreauerat , (frproprio nitebatur ojlendere iuramenro.
®!"*vcrofuper bit non folum opiniones varim, fed contrarias
admagiflcrium fed apojl.recurrens, burniliter po-
r^shrfuid fentiendumJit in tahbta edoceri.  J
C AT. VII.

in eontraffu matrimonij adponitur coditio turpii vel im-
• T^ilis, habetur pro non adietta, niji Jit contra J ti bft ant tam
‘Simonij,ejuta rutic victatcontraclum. boe diett capitulum
r ' it,l hle,fr multum c.degabile.

Gregorius nonus.

CI conditiones *  contra fubftantiam coniugij in-
j. ferantur,puta fi alter dicat alteri: Contraho tecum
j^erationeprolis euites,vel doneč inueniam aliam
Jnorevel facuitatibus digniorem : aut li pro qujcftu
Verandam te tradas , matrimonialis contračlus
^ atl tumcunque lit fauorabilis > caret effe&u.

Licet

1 *}  conditiones adpolitse in matrimonio, li turpes
. ‘mpoflibilcs fuerint, debeant propter fauoieiru*
^Pjononadiečlis haberi.

Ivi

'I CI E R I C I, VEL V O V E N-
tes matrimonium contrahere
poflunt.

Tl T V L V S VI.

v  C A P. I.

vel fttbdtaconus matrimonium contrahere non
fmtraxcrint, ctiarn (ifint fatli irregulares, debent

V Alcxander III. Remsn .archiepifopo.

I \E diacono, ‘  qui in fabbato fando alium_>
J' Idiaconum yulnerauit,& vxorem accepit: hoc
tor* prudentis refpon quod li contrito 5 c hu-
jiu t0  c »rde ad ecclefiam redite voluerit.dimifla illa,
In,« ^repit in vxorem_j, & abfolutione obtenta, in-
Pt tJ A ® fibipocnitentia de vtroq; excc(fii, poli eam
ln * difpenfatiue poteris ei diaconatns cfficium
: & liperfcd* vitae & conuerfationis 1 ‘uerit,
S^ t n P r esbytemni otdinare.Subdiaconum autem_>,
Seneni interfecerit, fiue non, mattimonium_<
contra * iere -’ > fteroruin canonum cenfura

CAP. IT.

' A -otitti matrimonium contrahere non potep.

Idein Cer.oman .epif opo.

&<

raram e  tuarum tenore accepimus , quod
° r P r a(cntiiini in fubdiaconatus ofEcio confti-
?| iij(j^ Uai )dam libi i:i coniugium copulauit, quam
S^^ iurar efccUU. Super quoprn tuam in domi-

^^ndamus, mandantes, quatenus li ad 1

* ,i ^ft'*9. < j.2.a r e.2. & j.vsidrianufuper 4  q>7-
•• l) on -^* Couarruuiam citatumfliperghJJ.C praceden-
‘  c  C*P: r >wd tit. in t. vompil. & poff

W^T 2i : ca ^ 21 '

,e# «- tit. in I , smpil &■ podi (Othflpart.J o . cap.;

al it a ; iniunda cjucfy fbt.

fticurn “■  ordinemtranfire yoluerit,8;: tibi poftiau-
dabilem conucrfationem iplius vifum fnerit, eam ad
maiores ordines promoueri concedas: qnod h  liad
reiigioneni fe transferre noluerit,eum neq in fubdia-
conatuminiftiare, ue ad vlteriorcspermittas ordines
promoueri. in minoribus umen ordinibus. poterit
ininiftrars_>.

> C A P. I I I.

V at um folenne impedit  dr dirimit matrimonium pod con-
traclum: votum pmplex tantum impedit cantrahendum.fed
non dirimitpoji contratfum.

Idem Vigorien.  c epif opo

M Eminimus.: d  [ t  & .p] Relpond. quod C quif-
quam, qui fe religioni denouit, & habitu fufcc-
pto profelEonem fecit, poftmodum fibi aliquam co-
pulauerit,eft cogendus ab ea recedere,8c ad ecclefiam,
cui fe contulitjfine contradidione tranlircut.Verirm fi
nec habitum fulcepit,nec proftffionem,fed votum fa-
lummodo fecit, & fe ad religionem tranfiturum pro-
tnilit: licet poftea matrimonium contraxerit, non eft
cogendus ad religionem tranfire, & matrimoniale vo¬
tum rcfcindere_t.

[ 1  Tfos ex parte tua Cjutdftonem buiufmodi audijfe,f.
vtrum Hit tj ui fe ad religionem coram epifcopo deuouerut tranf.
ituro.',ir hala rum reltgionu fufcipiunt.Jipoffmodurn vxoret
duxerint,cogendi funt e as dimittere,& ad ecclefiam,cui fe con-
tulcrant, redite.]

CAP. I III.

Si fitfceptio habitus profefforum cxtra religionem a non ha-
bente potejlatem incorporandi religipni, impedit in dubio ma-
trimontum contrahendum,fed non dirimit contraftum .hoc di-
cit-fecundum tntellethim/jnem tenet Panormitanus.

Idem Lucen.epifcopo.

C Onfuluit e  nos tuafratetnitas ,quid faciendum
fitdenobilimuliere,qua;vcftibus preciofis abie-
ftis.mutauit habitum,& de manu presbyteri velamen
aflumpfit,fed non renunciauit propriis.nec intrauit
clauftrum.necinmanu alicuiusepifcopi,abbatis vel
abbati fl'jc,aut fuper altare profelTaeiLvelobediemiam
ptomifit: poftmodum veto elapfo anno ( abiečto reii-
gionis habitu)cHidam nobili nupfit- Confultationi tu;
taliterrefpondemus^udd ficut fimplex votum / ma
ttimonium impedit contrahendum_j, 8c non dirimit
iam contraftum_j: itahabitus fine profeffione fufce-
ptus.ne contrahatur impedit, fed contradurn nequa-
quam dilfoluit.

CAP. V.

Votum taliitatu deprafenti impedit matrimonium contra-
hendum,ecclefa ramen ex caufa marrimonium contraht quan-
docfc permittit,h.d.inharendo litcr.t.

Idem_>.

V Eniens S  ad prxfentiam noftram M.eremita pro-
pofuit,qiiod I.mulier cuidam viro abfenti fide aia-
ta fe nuptutaro promiiit,fed poftmodum audiens pin¬
ta de feueritate ipfius, ei noluit copulari. ciim itaq, ti-
metet ne illinuberecogcretur,in manibus fuis votum
contincntiapromifit.nontamenlocum aut veftein-«
mutauit,quoaudito vir aliam fibi copulauit Nos itaq;
attendentes tutius eife.vt prafata mulicr poft fidem &
voium (impliciter oblatum matrimonium cohtrahat,
quam fornicationisfeatum incurrat. mandamus,qiia-
tenusfi plus non proceflit,fibi de fide mentita &voto
viblato congruam fatisfadionem in3icas,& ei cui vuit
nubendi in Domino licentia iribuete, non poftponas.

a Voxmonafficum t deefiin omnibus manufer.  E al.
(juifiad religionem fe con fene.  c VVigorienfal VVigom.

Cap.b.eod.rit.in r. compil. tprposl tcucil.Lateran p.6.c.9 .
Cap. r.eod rit.in t.compil.irpod comil Laterpat.41 .c.a.
Vide omnino cit at 01 patih ante c. meminimus cod. titulo,
Cap.s.eod.tir.in i.compil.&pofl conctl. part.f ,c*p.it .

S 4

m

Decret. Greg. Lib.IIII. Tit.VII. 5»

CAP.  V I.

Votumfimplex impeditfioufalia de fisturo,non autem diri-
mirmatrimonium fccjuem : Jecuain voto folenni.

Celeftinus tertius.

R Vrfus * quidam votum caftitatisemittcns, iura-
uit fe quandam dučturum pofteain vxorem. Vnde
a fraternitate tua requifiti arbitramur, quod ciim fim-
plexvotum apud Dcumnon minusobliget, quam fo-
lcnne: pro eo quod iurauit temere,poenitentiam agat:
& votum,quod Deo fecit,ftudeat obferuare_j. Quod C
poftquam huiufmodi pratftitit iuramentum_>, ad nu-
ptias proprio motu conuolaifet: cum votum fimplex
matrimonium impediat contrahendum—, non tamen
dirimat iam tontradhim-’, nihil ambiguitatis quaftio
tuacontinerevidetur.

CAP. VII.

Votum folenne impedit ir dirimit matrimonium polt cen¬
trali um.

Innoccntius III. Libonen.ir CoUmbrien.

epi/copii.

I Nftnuante b  I.nobilimuliere noftro eftapoftola-
tui referatum,qubdi quibufdam curialibus fuit re¬
gi Legionen.pro ipfius copula fupplicatum:quod cum
ad confanguineorum eius notitiam perueniflet: vt ma
ritum acciperet.ei fub obteftatione regia fuggeflerunt:
ipfa vero qu.od tune nollet nubere proteftans, confi-
lium accepit ab eis, qubd votum emitteret caftitatis,
quod inmanibus cuiufdam de fratribus fanfti Aug.
fccit.eo adiedto tenore, vt in domo propria cum omni
fubftantiafuaremaneret. Saneineiufdem ordinis ha-
bitu biennio poft permanfit,licet id fe inuitam feciffe
adlerat &coaftam,non tam metuRegio'quam paren
tum : [ 1  &.f.lTandem adtendens,quod inuita votum
emiferit, eo dimiflode parentum confilio, P. Michae¬
li c  publice fuitmatrimonialitercopulata: dequo d
quatuorfuftulit filios tempore procedente: [ 2  & ■p]
Nos igitur adtendentes, quod in emiffione voti,quod
pracelfit,nullavcl modicacoaftio adfuifiet, quam pa
tientia & perfeuerantia fequentis temporis penitus
profugauit,8tqu6d fequens coniunftio potiusiniqua
fuit,St violenter extorta: mandamus,quatenus C prx-
miffis vetitas fuffragatur prsfatarn mulierem ad male
dimilfum religionis habitum readfumcndum_/,8t fer-
uandumquodvouit,monere & inducere procuretis,
St (fiopus fueritjper cenfuram ecclefiaftica coercere.

[ r Pfifthac eidem regi tjuodfecerat indicauit, ijuod adpre-
bans vetuit,ne tjuu ca nolente domum intraret ipfius,velexin-
dealitjuid exportarer. Interim vero tempore modico elobcntc
P. Curtalu regias literat fecum portans & F. Ferrandi dilfa
mulieru domum intranres, vt ipJe.P.vi(dltcm eam duceretin
vxercm, aeccpcrunt ah ipfa tpuodfi eam idem P.duceret ipfiuo
manibus interire. Poficavcro dtmifiu domo ir omnibus ijua
babcbat,in domo cuiufdam ludai portret, in ecclefia vero S.
M.de Neigaperfex latutt feptirnana>,it» quodcxindepropter
uecefiitatei humanas etiam rpredi non auderet,tandem fe t oa~
dam videni,ir omnibus defhtutam,irc.‘]

[ 2  Veram ijuiafalutcm anima defiderat omnibus antefer-
re.acmetuens cjuod huiufmodi coniunltio ličita non exill.it,
Juidfuper hit tenere icbeat, edoceri rejponfi noftro fuppltciter
foftulauit .]

CAP.  I.

Si <juu viuente vxere contrahit cum fecunda bat
pritua mortua,ad fuipetitionem non feparabitur aficulitt.

Alexander 11 l.abbatifanffi ribani.

P Ropofitum *  eftnobis,quod virquidamvxo-
rem habens.fibi aliam huiufmodi rei infciam
copulauit: fed prima mortua nititurdifcedete
a fecunda: [ ‘  & .fijLicet autem in canonibus habea-
tur, h  vtnullus copulet matrimonio,quam prias F o1 '

luerat adulterio, & iilam masime, cui fidem dede« 1
vxore fua viuente_>, vel qux machinata eft in moite®
vxoris: quia tamen prafata mulicr erat infcia
ille aliam haberet vxorem viuentem, nec dignun' e “'
vt praedidius vir, qui fcienter contra canones veneu 1 «
lucrum de fuo dolo reportet, confultationi tustalit 81
refpond.quod nifimulier diuortium petat, adpctiu®'
nem viri non funt aliauatenus feparandi. .

[ 1  KstJJerens cp vxore viuente jedrn no licuitfibi topni*' 1 '*
C  A P. 1  I.

Si viuenteprimtt vxore fr non cognita,quU c*ntrAXit&”,
fecunda fcienter, fr eam cognouit: etia mortua prima ftcu^
habere non poteji: fectn Ji prima erat non legitima vxtr.

Idcm abbati de Fontibue. .

S Ignificauit c.  nobisO.Andcgauenfis:

Mandamus,quatcnus fi conftitcritquodeidem
tanta vis illata fuerit,qu6dnon fpontein primam c0 *
fcnferit,ncc poft praeftitum itiramentum ipfam cJ ^
naliter cognouerit, propter hoc non dimittas,qu‘(!, J ^
aliam ,quam pofteain rxorem accepit, reuertenailj^
ram tribuas facultatem.Alioquinfibineadfecund J
reuertatur fub interminatione anathematis inhib^ 1
des eilicentiam duccndialiam vxorem^. .j

[ I ‘Tarochianttf Eboracen. ecclejia per V V. de Romtf'1
eft ex hcic luce fub trači tu capiens eum, tamdiu in vinculisjfj
reit fr carcere tenuit y donecipfum iurare coegit tjuod
rem duceret in vxorem. Cum autem vincula fr carcerem *** ,
fifetjaliam vxorem aceepit,dc cjuafilios procreauit.Pofft
ro idem O. aprafata vA.coram ven. fratre n . Eborac.
ftopo apoji.fed. lef.tračfm eft in caufam jcoatttu eft turami’
feruare y  cjuod ad iilam quam fronte in vxorem acceperit
accederetjdonec lic ejfetiudicio ecclefafiico terminata.CxW*^
ijuiapriufjuam de caufa cognofceretur legitime>pranorak,
oA.diem claujit extremum, praditttu O.ad eandcm^ecp**'
lioi habuitreuerti non audetjtnde eft cjuod d.v.p.af]

poteft quu cum illa contrahere , quam vtetrevt* 1 *
cognouttjt machinata fuit in mortem vxoru.

Idem Baranen. epifcopo.  d

S Vperhoc e  quodquaefiuifti,an licear alicui cu*
ea contrahere matrimonium~>, quam vxore fu*
uente fibi defačlo matrimonio copulauit: Talite *^
fpondemus, quod h adultcra eft in mortem vxori$ *
quid machinata,fiuc fidem dedit,fiuenon,qu6dcad ^
funfta hanc cflet dučlurus; fccundum canones ab
confortioprohibetur,& hxc prohibitiopcrpctuo c
feruanda.

CAP. II II. a

Quiviuente vxorc etiam abeofeparata ejuo ad ttnttihl^
cundam con(ciam ducitvxorem j prima mortua feparabit
fecunda, fed cum alta contraherepoterit.

D H E O, QV I D V X I T I N M A-
trunonium > quam polluitper
adulterium.

_ TIT V L V s V I I.

a Qap. 2 ocod.tit.in z.compil.  b Cap.vn.eod.tit.in j.
compil.videSotum 4..fcnt.di(t.3!.cj.2.art. 2 . fr c ira r os in pra-
cedtnr. capitulu.  c kAUu  Michaelu ?. filto Michaelu.
d In antiqua ctmp .dc qua fr c.

* Clemens III.

j X  literarum / tuarum infinuatione accepi^j

a  Cap.t.eod.tit.in r. compil.fr po/l concil.Latcr.par-i c '.

"* ,jf  •§• folot-ttiam cjuari.

Cap.t.eod.tit. in t. tempih v r.^

vide Magiftr. +.fent. dift.it  •§• folet etiam cjuari.
habeatur exprejfum.  c
conctl. Lateran.part.6.ca.rj.  d

»v. &r/ i

Bauaren. al.Baxatt K y‘

Beluacen.Baionen. Batonien.fr Baren.caterareiicieni*

Cap.t.eod.tit.in t xompil.fr pojiconcil. Lateran.p'*''
Cap.t.eod.tit.in z .compil.

J6i De coniugio leproforum.

1»oJT.rxoicm fham in adulteriodeprehenfam,de J ' n -

antccefforis adfenfu abiccit :qux poftnsodum <*

^ c «pit babitum monachale : fed diftus T.antb, quam
“hdecederct,aliam b  fuperinduxit: & plures fufce-
!' t nliosexeadem: [ ’ &.J-2  Fra.t. igitur tefp. quod
»os debes abinuicem feparare. Idem vero vir, indi-
y ae *de adulterio paenitentia, aliam ducerc poterit in

562

r  1  Caterum ejuia fupraditta mulier decefiit , ejuid fuper
copuUficri debeat,fedem duxijliap.canfulcndum.~\
CAP.  I

>4  . viden te vxore legitima cum fecunda contrahit adulte-
prima mortua feparabitur a fecunda ,etiam fi longo
T sr< « cehabitauit t frfiHas ex ta fufcepit.

Idem c . .

OVm d  haberetvxorem legitimam A. nomine I.
^''itorprjfentium.cum M.adulterium perpetrauit.
Un >q; fuper hocfuiflet in ius vocatus, abiurauit adul
^»m.Scpoftmodum iuramentocontempto viuente
Mmajcumea matrimonium contrahere, Scipli diu
“‘'ibitareprafumpfit. demum pridičla A.de prtcfen-
Ucc  fubtrafta, mcmoratus I. cum adultera perde-
l '»ium eftcomoratus, de quadecem filios procrea
• Tale ergo damus conful.t.refponfum, vt feparen-
* f omnino. Sceis iniunfta po;nitentia,perpetua
1  "“nentia indicatur, pracfercim ciimindies fuos ain-
■ 0 ptoceflerint ) 8c tam diu publice in adulterio,Sc per-
f lo i«xcerta fcientia perdurantes, ecclefiam in graui
« ‘dalo perturbauerint - Nofti enim quod Leo papa
, “'bvtnullus ducat iu matrimonium ,quam adul-
(J'° Polluit. & quod hic plus procefiiim fuit, quam fi

Pii! (Tr»t -l/liil vrt- d •»f-n n  fl-a

praeftita duntarat fuifiet adultcr;c.vt defuncca le-
r«» eamduceret in vxorem, cum eadem etiam pri-
,j, ‘  viuete guafimatrimonialitermoechsc moechus
* te re praefumpfitr, 8c facramcntum fuum teinere
t{ J It: quod vtiq; connubium (vbi etiam nulla inter-
t ■!* X religio iurameti) tam * Gregor.papa,quam
j'"ttiien. fynodus * deteftatur, & vtrunq; hoc mo-
iici co "mnftum precepit publicspcenitentiac K.  fub-
J p l ' Sc  Porpetuo finevlla Ipeconiugij permanere. Nec
‘Itodeifdem I. & M. adminiculum adferunt, vt fi-
'n m aneant,qu6d decennio cohabitauerunt I ad
^ l . ctI, 'iacdecem filios fufceperunt, m  cuiii multi-
prolis ita fufcepta: magis eorum crimen exag-
fjj t; 8cdiuturnitas temporis peccatumnonminuat,
t ( , "‘8‘nentet. Solicitudinis tamen tuz intererit.vt v
3'lpSjris fuis fecundum quod eis fuppctuntfa-
'‘'M.aeceflaria fubminiftret,
j. CAP. VI.

mortua vxore centrahit  c um ea.auam viuente vxo-
ii^^^ o nationecagnouerat y tenetmatrimaninm,dumma-
defuntfa neurerfuerit machtnatus.

. . Innocentius 11 l.cpifcope Speletane.

SMeafti n  nobis,quod ciim P.ciuis Spoletanus,
M.mulierem duxilTei legitime in vxorcm,

' 'fe.cuidam meretrici adhaifit: [ ‘ dr .p] Veriim
H t  v *°r iplius eftet viam vniuerfx carnis ingrefla,
^'“icem.cuiadhKferat.defponfauit. Nos igitur in-
tuat  taliter refpondemus,qubd nifi alter eo
v t j 111  ttiortcm‘vxoris dcfunctx fuerit machinatus,
viuente fibi fidem « dederit de matrimonio
v^bendo.lcgitimum iudices matrimonium fupra-

b fuperduxit. C I n  veteri ccmpil. hoccaput
Ut 1  “■ ptdcedem veri Qlcmenti lil■  triluitur.  d
bk^i.tit.ine.eanpil.  e Vide Bart.in l.CUudim. D.de
t"'/ W vt ‘nd‘S*it-  f Vox primadeejlinaniiijuu,necde
“'d tx  verbe e&dem. g lnterce/ijjer.

j ""Hienfim hic inducentem v ari.-ti Gregorij auSori
Hite, ■  ^ publice.  1 cehubiruuerint.  ni

n ' lf ' n  C*'t'Cod.tit.inj.ttmpil,  o didcrint.

diftum,excommunicato munus abfolutionis(fi petie-
rit)iuxta formam ecclefiximpenfurus.

[ I Et cum ab cine cbrubernio adthardnonpojfet legitimia
retiocdri t voi in eum excomunicdtionii fintentiamprotulijlit .]
CAP. VII.

Si quu viuente printafecundam huitu rei infcictm duxerit
vxorem: mortuapuma, ličite remanet cum Jecunda,nouo con-
fenjii interueniente.

Idem MeJJitnen.cdpitulo.

V Eniens * ad pradentiam noftram G.laicus humi-
li infinuatione monftrauit , quod cum in ciuitate
Lemou'cen.quandam fibimatrimonialitercopulaflet,
abea recedens Meflanam aduenit,vbi M. mulierem
infciam quod aliam haberet vxorem,fibi 1'olenniterco
pulauit: veriim cum eidem pcenitetia fuiflet iniuncta.
vt ad legitimam rediret vxorem, 8c ipfe proptet hoc in
fuam patriam rediifTet, vxorem fuam inueniens car¬
nis debita perfoluilfe, ad Mefianam rediit ciuitatem,
& fupradidli M.tanquam legitimx cohabitauit vxori:

[ ’ &T-1  Licetautem viuentevxoreJegitima pradi-
člamM. fibi copulare nequiuerit invxorem, quiata-
me vxore defunfta.vtpote a lege ipfius folutus, in ean-
dem M. de nouo potuit matrimonialiter confentire,
dummodo non prsftiterit fidem adulters, vel machi¬
natus fuerit in mortem vxoris:mandamus quatenus fi
eft ita,eidem G.vt fupradift? M.adfeciu adhsreat con-
iugali,licentiam concedatis.

[ I ‘Hune autem impojitdmfibiproprion excejfupceniteu.
tidm agens humiliter & deuote cohabitandi eidem H. a. nobis
licentiam poftulauit.']

CAP. VIII.

Contrahens cum fecunda viuente prima , tpuam tamen nart
cog*ouit,nec ante centralfum nec poji,mortua prima peteSl cam
trahere cum fecunda.

Gregorius 1 X.fratn E.

S Iquis vxoreviuentefidedatapromifit aliam fe du-
fturum, vel cum ipfa de fafto contraxit, fi nec ante
nec poft ( legitimacius fuperftite ) cognouit eandem:
quamuis vtrique ipforum pro eo, quod in hoc grauitet
deliquerint,fit poenitentia iniungenda: non eft tamen
matrimonium quod cum ea contraxit,poft vxoris obi-
tum dirimendum. Csterum tolerari non debet fi
prius.vel poftea dum b  vixerit vxor ipfius, illam adul
terio polluiflet.

Pi

DE CONIVGiO ‘ 1E-

proforum.

T l T V L V S Vlil.

CAP.  I.

Lepra fuperueniens nondijfoluit matrimonium , nec matri -
manij ejfeblum: ideo ad tnuiccm martraliadfeffione contitlli fe
trači are debent.aut adperpetuu continentiam vouendd induci.
Alexander 11 l.Cantuarien.archiepifiopo.

Eruenit d  adnos,quodcum hi,qui lepra mor
bum incurrunt.de cofuetudine generali,a com-

_ munionehominum feparentur, nec vxores vi-

ros.nec viri vxores taliter sgrotantes lequuntur.Quo-
niam igitur cum vir & vxor vua caro lint.non debet al¬
ter fine altero cfle diutius: mandamus, ouatenus, vt v-
xores viros,8c viri vxorcs,qui leprx morbum incurrut,
fequantur,8c eis cpniugali adfedtione miniftrent, foli-
citis exhortationibus inducere non poftponas. Si vero
ad hoc induci non poterunt, eis arčhus iniungas, vt v-
•terque altero viuente continentiam feruct. Quod fi
mandatum tuum feruare contempfcrint, vincufoex-
communicationis adftringas.

3 Ca.t.cod.tit in 3 .comp.  b vixit.  c Vide B.TUom. 4 .
fent.difl.i 2 .q.i.art.t.  d faj.ead.tit.in ucomp irpoli Cone.
Lat er.pat.] 7  .cap. a.

s s

563

Decret.GrejL Lib. IIII.

Tit.

X.

564

q:

CAP. II.

Coniugei prof ter lepram (cparandi non funta coniugio  , ir
contralierepojjitnt matrimonium: ir inuicem Jtbiredderedebi-
lunttcncntur.

Idem ISaioncn.  1 cpifcopo.

Voniam nemini licet (excepta caufa fornicatio-
b  vxorem dtmittere : conftarquod fiue mu-
licr lepra percufiafuerit, feu alia *  graui mfirmitate
dctema: non eft a viro propterea feparanda, vel etiam
dimittendi- Leprofi autemfi continere nolunt,& ali
cjuam qu* fibinubere velit,inucncnnt,liberum efteis
ad matrimonium conuolare. Quod fi virum fiue vxo-
rem leprolum fieri contigerit, & infirmus a fano car-
nale debitn exigat, generali przcepto Apoftoli, qund
exigitur,eft foluendum: cui pratcepto nulla in hoc cafu
ercceptio inuenitur.

CAP. III.

Sponfalia de futuro praciie non compellunt ad contrahen-
dum matrimonium cum leprofi, leprapoff JponJalta fuperue-
nitnte .

Vrbanus lll.epifiopo Florentino.

L Iteras: d [ i {^.p]Quiapoftulafti,vtrumfipoft
fponfaliade futurointerlegitimas perfonas con-
tratfta,antequam a viro m ulier traducatur,alter eorum
lepra: morbum incurrat, alius ad confummandam co-
pulam maritalem compelli debeat: refip6demus,qubd
ad eam accipiendam coginon debet,cum nondumin-
ter cos matrimonium fuerit confummatum.

[ i Tuaprat.debitabenigniratefufiepimue.tjuibuecertie.

rei deJinceritatefiati rua, ir deuotionu ajfeclu, ad honorem ir
cemmodum tuum abundantiue prouocamur. V trumi]

D  £ C O N I V G I O SER- .

uorutn e .

T 1 TV L v S IX.

CAP.  I.

Seruut eentraiieente domina matrimonium contrahere po¬
beli, fid propter hoc non iiberatur a feruitiie domino debilu.
Hadrianus Sanffeburgen.  c archiepi/copo.

D lgnum eft: / [ 1  &-J.  ] Sane iuxra verbum
Apoftoli, ficutin Chrifto Iefu, neq; liber,ne-
que feruus eft a lacramentis ecclefiz reico-
. ita nec inter feruos matrimonia debent vlla-
tenus prohiberi:8cii contradicentibus dominis & in-
uitis contraftafuerint, nulla ratione funt propter hoc
difloluenda. Debita tamen & cofueta feruitia non mi¬
nus debent propriis dominis exhiberi.

[ t Et d rationu tramite non diftordat.tpuod ea pua dubie-
tatu in fi videnturfirupulum continere, adap fi.iudiiium re¬
je: an: ur,  t it inde Chriliifideles in dubrii certitudinem figau-
deant muenire, vnde nofeuntur magiilerium fidei JufiepiJfe.

T na verofi defiruorum coniugiit cjua inuitit ir contradicen -
tibus dominis contrabuntur, (juid fieri debeat apofloUtui ne-
ftre,ficut bene meminimue ree)uifiuit,fuper Jut tibi duximue
refpondendum  ]

CAP.  II.

S eparatur matrimonium  , cjuando liber ignorant er cum an-
tilla centraxerit,nifipolita hocftiem illam cognouit.

Ale.cander 111 .Prepojite & Pneri
Moitarien.

P Ropofuit X nobisM.mttlier,qubd cum vir eius
cum eadiutius pcrmanfifiet.notaei feruilis h  C on
ditionis obiecit, afterens eam efie ancillam , quam li-

a Baronen.  b fa.e-eod.tit.tn t.comp irpoli Conc.Later.
p 37 .ca.;. c  alijua.  d Ca 3 xed.tit. 1 n r.compil.ir pofi C°n-
cil.Later.p so.c. 63 .  e Sai^eburgen. al. SaUburgen.al. Satcs-
burgen.  i VideMagift.iribid.Doflores 4 finr.difiin. 36 .  g
Ca.e eod.tit, in i-tompil.  E vex firuilte deeHin o/nnibue tm-
ttjuu adicibue.

beram efie credebat.cum eam duxit in vxorem: [ 1  &
■J.  ] Mandarnus, quatenus li conftiterir^uodidcni' 1
przfatam nmliercm polnjuam iftam audiuit efleaa
cillam,carualiter cognouit, iplum monitione premi"
a  compellas, vt eam ficut vxorem marirali aftedio”.
pertratftet. Si vero aliter fuerit,& fententiam diuoir'1
proferri contingat, k  miilieripecuniam,quainpi*'
fato viro pro dote conceflit.rcftitui faciatis.

[ I Cum aurem inprafenrta ven.f n. uiflienfis tpifdf*
trači ant ur negotium, tnuher tjuia ibi granati timebat,iu!'"'
firam audienriam appeUauit. Quia igirur tam ta tjuam
Ju o vtuentepofi aliefuantulam moram prafatm virinconcrP
lite recefu d.v.per a f]

C A P. I 1 I.

Siconfuetudo eft in loče, ju o d partue conditionempedbr
ejuatur natur ex libero & anciUa liberefi t fr vtbbtrmatndr
ntum contrab.it.

Vrbanus 11 ^4 riminen.epi/lopo.

L icet: *'[ ‘ &.J .] Sanefupereo,quodfuitpwP°'
fitum,an mulierpoflit dmortiu poftulare,pto e°’
quodvir,cum quo fuz conditionis ignaraconitax‘^
feruus monafterij proponatur ,cum e contra idem fl
patrem fuum.cuius condirione fecundu leges d pj 0 '
uinciz,fequeretur,tempore mortis pro libero fegen''
fe,&iam elapfo decennio, nec patris, nec liro no
fe ftatus controuerliam paflum conftanter affu met '
Videtur nobis ratione temporis, 5c fauore libertat 1 "’
pro parte viri fecurius iudicandum. ,

[ 1  ^idea fi.per qutbue nos f.tuacanfulerevoluit.tefolr
cere arbitremtir: ejuia tamen admalorem cerlitudine iui
neiirum pafioratt film tudi ne reejuirii , noj admcjuijilioo fJ '
Jirae officip no fin Jinedebtto reipondemu .]

CAP.  1111.

Si libercontraxitcum ancillaignoranter ,irexljutfi'*‘  ’
non conjcnfit.fiparatur matrimonium, ir cum alia contrd 1
re poterir.

Innocentius 11 I.U.epifiopo.  e

ti

A Dnoftramnoueris / audietiam perueni(Te,g u
G.presbj ter cardin.apoft.fed.leg. A.militem a n '

| liere quadam propter conditionis feparauiterror cl1 ^
| Ideoijue mandarnus, quatenus li contttterit qubd
; lesignorantercontraxit g  cum ancilla,ita quodp 0 ^
quam intcllexit conditionem iplius.necfaflo^ecj'
bo confenferit in candern, propter quod pet
j eundem ab eius fuerit confortio feparatus^ontraln^
di cum alia liberam ipii conccdas auftoritate ap°
licafacultatem. _„

DE NATIS E X LIBERO
ventre.

T IT V L V S X.

CAP. I.

T{atue ex libera vel liberta,liber eft.

Gregorius h,

Ndecens efle credimus,vt progeniti eiliberta.” -
libera,filij ad feruitium retrahantur.Propterea
M  przeipimus, vt fi documenta nulla fint ab ecd c
parte, quz documentis huiufmodi debeant obm®
ab eius moleftia fine aliqua retračlatione coropd c
eandem. durum eft enim vt fi ali) pro mercede libel
tes tribuunt,ab ecclefia,aqua tueri debent,

N  reuocentur. _-

T

a cogatif.  b csntigerit.  C eod.ttt.in r.compi'- *

B.Thom.^r Jcnt.jf. cj.i. art.j.. i^ont»tnocexnir»&^ 1 ^  'J,
*Aret.& Dott Anfht.de ingenm.  ^ legent. č  !"■*;,
ricj.libri(,vtplurimutnira: N.epifcop«.  f Cti vn.eed.t^^ 1  ^
comp.videSot.a^ ftnt.dift jr,<j.r.<irt.2. Z contrAxertt-
atiejuot vetrcodicib.addirnr nontu:fed msndofe.cumfit r '°
lib. t.efiji. j j .rrgtjir.lnopj C, c- vn.ctd.Vtiin I,c0, ^£


DE

C O G N A T I

fpirituali.
TIT V L  KS
CAP. I.

De cognatione fpirituali. 5 66

centium ccclefiarum fuper his contemnere, fic quo-
que grauius videtur, fi propter earo huipfmodi coniu-
giis tuum indulges adlenfum , cum poffet fic in exem-
plum adfumi.

CAP. I I I I.

O N L *

X I.

filij ducruno cempatrum,per cpttorum neutrum deuetum eff
iicomparcrttiratem  ,ličite contrahunt , rujiconfuetudo repu -
S»tt -fiparantur autemJiper eorum alterum vet vrntrj% com
t u nitm efl contraSa.hoc dicir,cum c a. fuper eod.J.eod.

V Alexander 11 l.Sater.archiepifopo.

Trumaute b  lili; aut filis ante vel poft com-
paternitatem geniti poffint ad inuiccm čopu
lari.canones fecundum diuerforum locorum
fonfuetudincs contrarij inueniuntur- Et licct prim us
'lnonexindeeditus, natos poft compatetnitatcm ad
■nuicem copulari prohibcat: alter tamen canon pofle
"uscditus ,primum videtur corrigere: pcr quem fta-
Jjiitar,rtfiue ante, fiue poft compaternitatem geniti
‘int,fimul poffint coniungi, excepta illa perfona dun-
>>*at,perquam ad compaternitatcm venitur. Vnde no
“'s videtur, vt fecudum pofteriorem canonem debeat
®bferuari: Nifi confuetudo ecdeiiac, quar fcandalum
8 { neret,aliter fe habere nofcatur.

CAP.  II.

Crnipaternitac fcienter vel ignoranter fupcrueniem inter
ttri 'ugei,coniugium non dijfoluie.

Idcm eidem.

C'vit vel mulier fcienter, c V el ignoranter filium
'J fiium de faero fonte fufcfperit.an propter hoc fepa
'HidebeantlConfult.t.t.refpond^uod quanuis gene-
' l "tct(itinftitutum vt debeant feparari,quidam tamč
"'■irunius fentientes,aliter ftatuerunt. Ideo nobis vi-
. tut i'quod fiue ex ignorantia, fiue ex malitia id fece-
?. l# inon funt ab inuicem feparandi,necalter alteri de-
"'um debet fubtraliere, nifi ad continenriamferuan
dam poffint induci:quia fi ex ignorantia id fadhim eft,
J os  'giotantiaexcufarevidetur.fi ex malitia, eis fua

raus  non debet patrocinari vel dolus.

CAP. III.

fiUjimrum compatrum  , per e/uerum neutrum deuentum
'“‘dunpAtcrniratem ,/riire inuicem contrahunt matrtmo-
n,tirn )fitnrnen fubct ? con fuetudo impediens fr dirimem talia
^htTnonidjJeruandaefi toči con fuetudo. hoc dicit fecundum
""'lltilum m egu comtnuncm,adtingendo mentcm capituli.
Idem Vigilien.epifcopo.

Cifer eo d  quod a nobis tua fraternitas requifi-
a 't de duorum compatrum filiis: Refpondcmus,
iNfitales filij fucrint, per cjuorum alterum, vel v-
u K]ueparentes ad compatcrnitatem venerunt, eos
'°»iungi nullarationefuftincas, Sc  coniundos ponti-
tJ uaiiftoritatenon difteras leparare. Caterum fi per
'utrumeorum ad compaternitatcm ventuin fuerit,
ehis te volunms confuetudinem tuz metropolitanoc
l' c  'velaliarum circumpofitarum inquirere, če di-
f>"usimitati,ira qubd fi eiufdem eccleliz confue-
oiabeat inter eos non fuftinere coniugium fieri,
tu r Um  fivaaitatis robur habere: tu fimili modo in
' eliatibicommifla coniugium huinfmodi fieri non
(  1utas : &fiquos taliter coniunftos inueneris,iux-
, !t ^lndemecclpfiarum confuetudinem jpfos fepa
' '  ab inuiccm non / omittas. Vcriim fi de con

''dfincliabeatur, vt taliaconiugia permittautur, in
jj '‘‘atuadiffimulare poteris,ita quod neccontra-

ctte ,nectuum videarispraftare adfenfuni: quii

nit

fi-

Ž^aue eft antiquam confuetudinem circumadia-

i bi . r.

^•T/, ? 7r, c.tex.hutus tit.prtcter Docf.vide Theot. frpra atiii
'^Soturn fcntent.diH.+2.  b Cap.t.eod.ttt in t.
Cmc.Lcuer.fub Metc.l 11p.je.a.r.  c £«.?.
vini/. r ™ Ca-3.eod.tit.in t.comp.Vide Trid.etnc.

"‘micitatum.  ‘ ‘ '

e  feptrari.  f dimittae.

Inter patrem baptisti Jr vxorem feuantit priut Kb ee ce-
gnitam , contrahitur nmpnt.rnitM ejjicax ud matrimoniunt
dirimendurn.

Clemens III.

M Artinus “* Bertham dušit vxorem , Tebergam
fibi copulauit Lotharius , qui Bertha & Martini
filium de faero fonte fufcepit. L. vero & 15. fublatis-de
mcdio.M.cum T.prarfata cotraxit. Nos autem confult.
t.t.duxinius refpondendum : quod cum fecundum ver-
bum domini vir Sc  mulier efnciantur per connubium
vna caro, liquidum eft Tebergam non pofle matrimo-
nialiter copulari Martino, qui compater eius fuera^
cum quo vna caro Teberga nofeitur cxtirifle.

CAP.  V.

Compnternitu per cntechifmum contraifn , impedit mitri*

' monium contrahcndnxi,Jed contrnefum non dirimit.

Idcm.

Ontrafto ^ matrimonio inter P. & A. vxorcm
vj fuam,quidam confanguinei eiufdč A. contra ma-
trimoniumobiecerunt,quod eadem inprimo faerati
falispabulo filium quondam c coneubinse ipfius P.
tenuit: [ ‘ &  ] Verum,fi conftaret vera efle,qua dl-

ximus, non ideo tamen conttaflum matrimonium fol
ueretur: qua res vix contrahendo matrimonio impe-
dimentum adferret. Ideoque mandamus ,quatemts
praefato P. auftoritatenoftra iniungas, vt memotatam
A. ficut vxorem maritali adfeftione pertradlet, & car-
naledebitum ab ea licenter exigat 5c perfoluat, fiue
ipfam ante matrimonium contraclum cum P. fiuepo-
ftea conftiterit hocegifle :dum tamen, fiin fraudem
hoc fecerit caufa matrimonij feparandi, poenitentiam
pro prafumptione accipiat, matrimonio in fua firnsi-
tate durante.

[ t CumfuitprimumineccleJiaDci induffm ,frpropter
hoc Tuum prcfenttArn adeuntci , dicebant ipfam debete a vire
per tuum tud ciu n feparari.Tua vero f.Jicut acccpimuc,caufa
non cognita tu carnale commcrcium intcrdi>iit,pr>hibei ctiant
ipji P.ne debitum ab vxore retjuireret.'}

CAP.  VI.

Inter patrem baptitati Jr leuantem feutenentem baptij*-
tum.contrahiturcognatio Jpiritualu vuttdaad impediendum ,
Jr dinmcndum matrimonium poif cenrracfum.

In nocentius III. epifcopo & archidiacino
Lincenien.

V Enicns d  ad apoftolicam fedem C. e  Anglicus:

[ 1  &-V  ] Mandamus, quatenus, fi conftiterit H.
mulierem prxdičli viri filium de faero fonte leuafle an
te,quaro eam defponfaflfet vxorem,vos inter eos diuor
tiurn adp.poftpofita celebretis.

[ r ‘ljA'ione, nobu enpofutr pnod at m otim in adotefcen—
tia confhtutm mulier t cuidam.adhajtjfer, cjuam tamen ejui -
dam aliue ante c«gnouerat,de conf ho matrtt Jur faetum ejl vt
eadem mulier puendam puerum cjuern de aliafeluraipfc Jufce-
perat , de faero fonte leuaret , ad fujpicioncm Jr tnfamiam veri-
ufhue delendam deinde vero mm in eittt amore vebemenrim
exarderct, abfijue conf/io amicotum eam clanculo deiponfauit.
C um 3 J  prolem ex caprocreare nonpojfet , Jr increpationei d p<*-
tre JuograuiJIimaefuflincrcr^cjuod eam dejponfmdo dch juerat
reuoluenttn antmo, ip;'ddimijfit.c aufaoratior.it Hterofolpmnm
e d profeihu. V er um cum idem rediem de partibus tranjmari-
11 ‘v.,prolem eam fufcepijfe ab aho tnuenijjet , et noluit adhareret

a Cap r.eod.tit.in i.compil.  b Cap.t.eod.tit.in i.comptl.
Vide citaroj m c. pro.eimo pracedentt.  c at. ijuendam.  d
Ca. r.eod rit.in j.comptl. concordar Contil. T ud fcji. 1 t ■ der<~
form.matr.c.t.addecitatu in fuperioribm.  c E.

5 67 DecretGreg. Lib

jed propter adaltertum <juod commifijfc talit er vtdtbaturea o-
mnino dimijjd y  ad longincfuam Je tranjiulit regtonem:fr ad  £-
bugten .tandem veniens ctuitatem,quandam tbidem cumterra
fr dote decenti 'jibi matrimonialiter copulauit , de qua f volem
je confejfits cffjiifcepijfc.Eapropterf.v.per ap f.~]

ČAP. VII.

Siji lij duet um compatrum y per quorum alterum deuentum
tjt ad compatermtatem y matrimonium contrahant y /eparan-
tur:fr tempore contra&tu fcientes impedimentumjUud denun
ciare ten en tur.

Idem magiffro S cano.hferforden.

T Va *  nos duxit diferetio confulendos, an natus
ante compaternitate, filiam compatris patris fui
vclcommatris fibi poffit matrimonialitercopulare?&
li * contraxit,an debeant feparari ? & an confcij tališ
matrimomj teneanturillud in puhlicoadcufare? Su¬
per quorefpondemu$ , quod huiufmodi perfonse non
poffunt matrimonium contrahere :&ficonuaxerint,
poffunt abinuiccm feparari :& qui contrattum fciue-
rintjdebent ecclefi« illud nunciare.

CAP. VIII.

In ter bapti\atum fr jilium bapti^antu, oritur cognatie fpi-
ritualu y impcdic»} fr dimnem matrimonium inter eos contra -
hendum.hoc dicit .

. mi. Tit. xiii.  s«'

quam habere poteft vxorem: n«c filiaftra.»«>H*
vnquam tempore aliis fe poterunt matrimomo w
pularc.

c A p : 1 L

<Adfinita4fuperuenient etiam pet illicitum coitum.ctijjil*
Jponfalia defuturo,Jed non matrimonium: 4r inctfiuofui
trahere non potejl.

Alexander 11 l.Piffauien.tpifiopo.

V Eniens a  ad nos praefentium lator: C '

quif 1.1. refp. qubd fimatrem Iponfac fuz cogn s '
uit,& k  fponfac nunquam carnaliter adhacfit,impO'
nendaeft ei poenitentia paulo maior, quam pro adw'
terio: qua perafta,vel parte ipfius, poterit ex difpenl>'
tione.cum alia matrimonium contrahere. Caterirn 1 *
fponfam cognouit, antequam matrem vel poft, nu#'
quam eam.vel aliam poteft accipere in vxorem.

[ I ‘PJobh tun f.literat prafentauit,ex tjuarum tenote f 111 '
pendimut puod cjuandam in vxorem duxerat,<juam tjuid**
Juaferuntpor menfem ejuo tam duxerat non cognofcert.
gir autemJicut dicit,tjuodpaterfpofa duxit vxorem fuaro  f«*
Jponfk mater etat , juam in etui leefo iacentem diaboh fiuuA*
te cognouit. Tran/afio vero menfe tam pater picam alijpnp*
ejui coegerunt vt cum ea matrimonium confummarcttfudf*
cere noiuit doneč tecum fuper hoc tocjueretur.~]

Gregorius IX.

E Xliteris * veftiis accepimus, quod cum Martha
niulier coram officiali Cantuarien. Alanum pete-
ret in virum, & feadfidatam ab eoac carnaliter cogni-
tam, per teftes idoncos probauiflet: diftorum tandem
teftium depofitionibus publicatis, idem A. excipien-
do propofuit, quod eam habere no poterat in vxorem,
pro eo. quod lpfum pater mulieris eiufdem, qui facer-
dos extitit, d baptizauit.Sed cum idem officialis ex-
ccptione huiufmodi non admifla definitiuam tulerit
fententiam coatraipfum, & idem ad fedem apoftoli-
cam adpellauerit: Mandamus,quatenus fi eft ita, eun-
dem A. fuper hoc ab inapetitione mulieris abfoluatis
ipfius, eidem mulieri perpetuum filetium imponetes.

D E COGNATIONE >

legali.

Tl TV L V S XII.

CAP.  I.

Inter adopratum ir fitium adoptantit non poteft durante
ndeptione conjrffere matrimonium.

Nicolaus adconfulta Bulgaromm.

S I qua / peradoptionem mihi fororefle coepe-
rit, quandiu durat adoptio inter me & ipfam,nu-
ptiae confifterenon poffunt.

D £ t O g, QV  I C O G N OVIT
confanguincam vxorisfux,vel
fponfe.

Tl TV L V S XIII:

CAP.  I.

lAdJlhitatfuperueuicmpoft matrimonium contraffum non
e~ii.it matrimonium, Jed exaftionem deliti tmpedit, ir crimen
inceduo mhabilitat auo ad matrimonium contrahemlum .

S Sx  Concilio apud * Mctiam.

I quis i  cum filiaftra fua fcieterfornicatus fue-
rit: M ec a matrc debitum petere, nec filiam vn-

2 Cn.r.eo.tit.in j.-omp Vide S or. g.frnt.d: fi. ar. a. tari.t.
b tmrraxerint.  c Ca.i.Decogn.fpirit.lib.d.R.Thom.+.fent.
dtfl.+i .tj i arr.t.ir Durandum.ead.diftin.ep.i.  d extiterar..
t Vide triagijlr.a/ent dijt.4-2.ir ibi 13. T bo. tj.t.art. 1.2. ir }.
trDurandii cj.t. f- Ca.xnic.eod.tit.in i.comp. g Vide Cone.
TridfeJ?. ter.de ref or.c. 4.  h Med al.Mentian.  i Cap.reod.
mt.tiii.urnp.VideBurc.lii.ip.deer.us .tit.dt fornicttionejirc.

CAP.  I I T

n [eparatur matrimonium ad diSum vnim adfcrnP
adfiniratem inter coniugetpraccfiijfe.

Idem.

D Eillo, c qui vxorem fratris, antequam eirost 11 '
monioiugeret ur fe propofuit coguouifleiB.efp 011
demus, quod mfi hoc publieum & notoriu fuerit, s« 1
idoneis teftibus comprobatum: prardiflum mattiw»'

nium occafione illa ipfum impetere non pcunitta 5,
CAP.  I I I I.

tncefluofui matrimonium contrahere non debet: Jod f
trahit,tenet: ir tune tenetur reddere, fed non poteji dtbitant'
xigcrs.tr non mtnue tenetur vxori necejjaria adminifhoTt.
Celeftinus III.

T Ranfmiflše d nobis tua: liteti demonAma 1 ’ 1 '
quod C. vxore fua defunčla, filiam eius pnuigif'
videlicet propriam, copula camali cognouit: poftnio-
dum aliam accipiens in vxorem,cum priuignapublio
tanquam canis ad vomitum rediens, illicita rem coia*
mitterenonexpauit. Quia vero fuper his confiliu®
requififti, praefenti pagina rcfpondemus,quod leg 111 '
msc vxori cohabitans,8t neceflaria fubminiftrans,« 011
cognofcat eam,quandiu vixerit,nifi ab ea fuerit req ul '
fitus,8c tune ad ipfam non fine graui cordis dolorea £ '
cedat:qui etiam pro inceftu & adulterio.denec cum cl
permanferit, iuxta moderamen tuiarbitri/ počnite"'
tiam agens, pollmodum fi fupcruixerit ei,perpetuol»'
ne fpe coniugij permanebit.

CAP.  V.

‘TJon Jeparatur matrimonium ad confejtienem coniugadt
aui dicunt adfinitatempracejfijfe, cttamjitumor vidni*:**
fentiat.pt eft cafiu multum allcgabilu ir notabilit.

Idem.

^ Vper e  eo quod poftulas, vtrum coniugatus,<l ul
O ante contrafium matrimonium vxoris fux con ,
fanguineam camali commixrione cognouit , cum 1
fateatur vterque, & aliqua pars vicini* hoc adcla®*'
re dicatur,fit ab vxore fua iudicio ecclelii fepatandui'
Tua: fra. refpondemus: / quod proptet eoium con-
feffionem tantum, vel rumorem vicinise, fepataci no
debeti cum ?c quandoque nonnulli inter.fec° B ®
matrimonium velint colludere , & ad confemo^

a Qap.3.eoditit.in t.compil.irp°ft Conc.Larer.p. 11 '
b ai.jijponfa.  c Ca:2.eod.tit.in2.compil .. <• C*d- r ’
in z.compil.Pra altu vtde Sot.o.fenr.dift.iJ.tJ.i.art-}'
4,eod.tit.tn i.ampil.  f re/čribimm . .n£ciW

$9  Deeo,quicognoukcontanguincam  vxoris fuse.  570

'nceltusfaciieprofijircnt,fifuoiudiciocrederentper ,J - <-• - i— ->

^(iicmmccdelisconcurrendum. Rumorautem vici-
^nosadeoeft iudicandus validus ,quodniii ratio-

bc r . S  ‘  &fidedignsc probationes accedant, poflit 'j annos defponfaucrar in vsorem, carnaliter fxpe co

Idem epifcrpo Gerundtn.

E X  literis !>  fratemitatis ture accepimus, quod G
Iator eatmn matreuipue)la:,quam intra nnbiies

' c, 'tcontradum matrimoniuin irritari fi.

■ C A P. . V I.

^feitit fuperutnieni non dijfclu.it Jponfalia de prefenti.

Innocentius 111. pripojite Mag-

deburgenji.

TVfcretionem c tuam: [ '  dr-p] Saneex partetua
^ fait pro(>ofitum,quod quidam cum muliere qua-

p -gitime per verba de prsfenti contraxit, quam
f beduin a fe incognitam, cuidam confangttineo
teadidit inquantu"ra potuit renitentem. llleverb
fpj 'Pfa,licet inuita matrimonij folennia celebrauit:
to ? u '' er  quam cito fuit reddita iibeitati, aufugit ab
q u ’, f' ptiori viro reftitui poftulauit. Nos igiturin-
t . 1  ^ t-t.refpond quod Sc viro pro tam utrpi facino-
p^uiseft poenitentia iniungenda.Sc mulier proptet
pjj lcl ® d  honeftatem eft inonenda foliciie, vt nec
tepetat, ctiitis confanguineus eam licet inui-
p, 0  c °gnouit:nec redeatad fecundum.cui non poteft I
1  reatum adultciij commifceti: fed in conti- j
0 j s  tlJ  mancat, doneč prior fuerit viam vniuerfa: car- 1
liufBKffus. Quod fi forfitan ad id induci nequiue- i
tlfj^Pnorcogaturrediread ipfam , Sc maritalieam !
tft 5  0l ? e  tradare: cum adultcrium ei non poflit obii-
cam  adulterandam tradidit, prafertim inui-
^ fecundum * euangclica veritatem nun
Vt n ‘® propter fornicationis f  caufam , aut vir v-
Vp ttt  vxor poflit dimittere virummon tam en fem
»Oi^Pter canfam eandem,vel vxorvirum, vel vir di-
PlitJ e poteft vKorem , cum poflit exceptione, vel re-
fo(l l ° n e legitima impediri. Sed nec affinitas, qus
\>raftum legitime g  matrimonium intervi-
lus:^7°rem inique contrahitur,ei debet officere,
%)(" .‘flodi iniquitatis particeps non exiftit, h
' ute non debcat fine fua culpa priuari: quan-
Jt )Uodam pr.rdeceflore noftro dicatur in iimili
, vtrum inccftusvel adulterium
l? t Staa m  ^ uer ^ tj an occu l tum:  aliis aflerentibus in-
proximum 6crcmotum cfle pocius diftin-

damino commendamtu, ejuod in hk čjua  dubio, rc
^■p t9c  rdem confnlu  <*/>. vt in eis de c At ero ipfitu

fy l: ,  CAP. VII.

j.% : fy 0 * Carna fa habira cum puclla Jeprem annoru.m,dirimit
poflcdcontračfHm cum confanguinea . hocdicit


'brmni intelle&um.

Idem Bifuntincn.archicpifcopo.

. i  tu*: [ r  Di aorti j fententiam

pilu ■ ° a, T»u s , quam in cum canonice promulgafti,
^>bi poftea copulare praifumpiit, cuius nntea
N^|/ a ^H uc  feptennem contračlis fponfaiibus cx-
t|  i n ,? ria  bbidinc nofeitur pollujfic.

k ^ !r tr *' 0li * napitnin fed. apoi}. confiUentt, ad cuius
tftt P in rebus duh tu ti cunftufidelibu* recurrendum,

r *ftntibus respotidemtu.1 nprtmo .]

CAP. Vlil.

ca,u f at!l e * copata tli'tetra , rumpit Jponfalia prače-
P r tuar facultatc contrahendi matrimonium.

IjV^' leidnaliejuotCodicib.  b r Bald tn l.r. C-depro-
\ accufkt.  C fap.r»eod.tit,tn j.compil.

g° n «y. Tridcit.fij f. 14. de reformat . mAtrim . cap.s .
'ddarth. 19. Merc. it. Luc.ič.  f VideConcit.
j de faer. matnm in princtpio, cap.?,  g le-
Hff' 1  etciftAt.  i CaP *. eod.tir. in j.compit. Set- +■
'‘i-vn.An.t.vcrJic.^uedJi tbttciAi.

gnouit.Sc poft carnali commi.ctione puellam traftauit
adultam: [ ’ &■)'■  ] Nos autem cidem viro pceniten-
tiaminiungi fecimus pro peceato: conlul.t.refponden
tes,quodeisab inuicem iepararis .mplicr alteri viro
nonnubat.ii poftquamnouitviriScmatris deliftum,
ei nonerubuit commifceri. Vir etiam 8c mater mulie-
risnunquam debentad alias nuptias conuolare, fed
femper contmentiam leruare tenentur,Sc enorme de-
flqre dcliiftum,quod pronefanda libidine contrave-
runt. prsfertim ftcirca perfonas huinfmodt de lapfu
carnis minime rimeatur.

[ I Vnde ipfius viri Ammx preutderi humititer poftuUffi,
dr vtrum muliert Ad jlcamtac nuptraaco vincnte liceai conuo -
tarc t cHnthoc fadiu^t publieum  dr notorium bAbcatur.}

CAP.  IX.

Ijdsm quo ad titu/um d’cit ejued dccre.e p'-ox.

Idem Archicptfcopo Magdcburgcn.

V Eniens c  adapoftoltcam iedern E. laictis nobis
propofuit quodcum tempore infantisc fu®quan-
dam puellam fe dutfturum iurauerit in vxorem, quam
cito ad legitimam perueniflet xtatem:pater puclla:
confoederatione huiufmodi fideiuflbtum obligatione
hinciude firmata,eum in propriam domumrecepit,
Scnutriuit infimul cum pitelia: deinde ex conuerfa'
tione diuturna, forori puells carnaliter fe coniunxit.
tandem amicorum fuorum deuidus inftantia,quam
iurauerat in vxorem accepit:8c nuptiis celebratis,quaa
do fe rili opportunitas ingerebat, cognofcebat vtram-
que. Verttm licet in prabentia tua fliper Koc fuerit ad-
cufatus, conuinci tamen non potuit, nec fuum voluit
confiteri delidum: nune autem reuerfus ad cor, poe-
nitens decominiflis,lalutis fuxconfilium requiritim
pendi. Cum igitur non tantum a malo, fed ab omni
fpeciemali prarcipiat Apoftolus • d  abilinere:man-
damus,quatenus pradido E. pro huiufmodi enormi-
tatis excefluiniunda poenitentia competenti, confu-
las ei. rnonens illum falubriter, Sc inducens, vt de cas-
tero abftmeat ab vtraque.

CAP.  X.

^AdfinitAi Juperueniens t nott dijfoluit matrimoniuin.

Idem archtepifcopo Strtgonien.

T Vx  fratemitatis deuotio poftulatyt, vtrum is,
qui cum forore legitima; coniugis fornicatur.cum
vxore poflit poftmodum commorari, Sc exigere debi-
tum, ac foluere requifitus. Nos igitur refpondemus,
quod vxor Sc a commi.vtione viriabftineat propter pu
blicam honeftatem. Sc in continentia mancat. doneč
vir viam vniuerfaecarnis ingreflus fuerit,diligentius
eftmonenda. Qupd li forte commonitioni parerere-
cufaus tališ fuerit, vt de lapfu timeatur ipfius, vireius
poterit Scdebebit ctimDeitimore debitumei folue¬
re coniugale, cumadfinitas poft matrimonium inique
coNtrada, illinocerenon debeat, qu.v iniquitatis par¬
ticeps non exiftit.

CAP.  X  I.

SummAtum eH e.capitulo proxim->.

Gregorius l X epifopo Pilfauien.  f

I  Ordanx g  mulierispetitio continebat,qubd I.lai-
cus cum ipfa,qux nondum decimum'itatis fuxan-
num compleuerat, per verba de futuro contrasit. Sc ea

"a Gerundtnen.al Fertindincti. al.Graden.  b Cap.j.eod .
tit.in i comptl. pide Tabicnfcm in fumma, verbo fponJa/iA‘6).
p. in c/uarto modo.  c (Jap .4  eod.tit.in 3  .tompil.vide Ccuarr.
4>decr.pAr.t.c.t.nen longt a principio.  d 1. fbejf .f . e Ca.j.
tit.de confAngHi& affin.tn t.compiL.  f Pictauenfi.  g Vide
quh a CAH! in  ut.fi nobn, ir c'.fin.9 dedejenf.irnpub.

57i Decret.Greg. Lib.

intra- eiufdem anni fpacium carnaliter cognita, ma-
trcna ipfius fibi matrimonialitcr copularc, & ad dam-
nat« commixtionis amplexus procedere non expauit:
6 c  infra. Quare prafara l.fupplicauit.vt cum carnis fti-
naulij reliftere nequeat, iibi ( neiure fuofine fua pro-
pria culpa ftraudctur ,) prouidcrc falubriter dignare-
mnr. Ea propter mandamus, quarenusffi rcsitafeha
bet) vtrunq-, ipforum ad vouendam perpctuam conti-
nenriam adtente moneas &: inducas : & fi ad e a m in-
duci nequiuerint, mcmoratum I. iniuncta ei primitus
pro commifio inceftu poenitcnria competenti) vr ei
dem cohabitet, & coniugaledebitum reddat esačlus,
ccclefiaftica cenfura compellas.

DE  CONSAN G V IN I T A T E

&adftnira£.

TI TV L V S 1C l I I I.

CAP.  I.

S ep Ar at ur tnatrimonitim contraffum inter adfncs primi ge-
neris,& ^tsarrigradu* *.

Alexander 11 l.Cafien.abbati  ^

E Xliteris b  tuis accepimus, quod cum qnidam
fccreto quandam viduam fubarra (Tet, & carna¬
liter cognouiflet: [ 1  &+~]  Tandem cum vir
paiatus dlet eam in confpečht ecclefii fubarrnre : fur-
rexerunt duo proponentes,quod ifte oni eam fubarra-
re volebat. priorcm virum^uarto gradu confhngmni-
tatis adtingit.vnus autem itafe audinificiurauit.alius
nohiitid iuramento firmare: [ 2 . Nune quxftio

prima reuixit> & iurauerunt duo coram archipresbvre-
ro c  Plubarola:, quod primus virfuitfuperftiti quin-
to oonfangtrinitatis gradu coniunčfus Q_uocirca man¬
damus, quatenus vtramq', partem antetuam prerfen-
tiam conuoces,& facias reftes cora teiurare: [ 3' &']-’]
Inquifita vero diligentrus veritate.fi perteftes circun-
fpeftos omni exceptione maiores inueneris, quod pri-
inusvir fuperftitemquarto gradu cofanguinitatis ad-
tirigit, d  non difteras diuortij fententiam promulga-
rc. acque enim(vt canones dicunt)abftinendu eft a con
ianguineis *  vxoris,vt propriis. Carterum tuam pru-
denriam volunuis non latere,quOd non funt cauftc ma
trimonij traftanda: per ouoflibct, fed per iudices di-
fcretos v , qui poteftatem habeant iudicandi, & ftatnta
canonum non ignorent.

[ l Et colyibitajf?t cum eaper annum ,Medualdum vi-
rum mulieris traxit hi caufam,proponens qv.od illam rn pote¬
kate fuapofitam cjuafi fornicariam cognoniffe?: tune vir & mu
lier ouafiiuramentofirmauerunt^uad ab anno alter & plut in
alt en us čopu lam con fen fr at maritalem , & dcc&tero.fcut v h"
(f mulier babitarent inf mul. Cum autem nec iu.ramentoj.ee
fidemmulieri procurator babuit y rxigit eam puhlice fubarra- \
ri ej iod.)

[ l Et ob boe licet itle prafaram mulierem (iibanare diflu- \
ierit, minime ramen ab ciu* cohabitattonedifcefit . ' TroeefU  '
vero tem por is ad in Ranti am Meduatdi pr.t r atiit vir puhlice  j
matrimoiiium eclebrauit, &posfmodum fere per annum cum  I
orc permanfrt.']

C 3 hxc inejuiras a yuibw fc in cjuib.dr cjuando didi-  j
arint ejucd tefantur. Si vero peft rtfotam auafiioner* didtee-  ;
rint>non eft ad eorum d-Ra iam dtEhtm matrimoniu dijfoluen-
dum, f mihter nec f ab accufitorib. mafrimonij didicerint , 3

CAP.  II.

sAdfinitatfnperueniem > de tjua faltem conftatperfamam ,
foluit Jponfalia de fu turo.

Vrban.l 1 1. B urdegalsn.archiepifcopo.

a  Cafttnenf al Calftn.  b Cap.r.cod.rit in i.eompil fe-pofi
foncil .Lat er. fsb ,Alex.l I l--p.6.c.31.  c Pfombada.  d con-  j
tingit.  c  In 7.Codicfbta manufer, ita: a confangtiineu v\ 9 -

*u & propriis.

IIII. Tit. XIII!.

S Vper eo, a  quod iuuenem adferis puellam no n ’
dum nubilem fide interpofua defponfa^^e,quc> aI1,
fa^anubilis eum repetit: iile cxcipit dicens,fcn 011

debere eam ducere.proeo quod pofl:quam puelb®
adfidauit eandern , carnaliter propinquam ipfiusc 0 '
gnouit: Inquif t.t.refpond. quod liinanifeftumefti 1 !.'

u e n e m co gn o ui fi e p r o p i n q u a m p ra d i x p uells. vel a

non ctt manifeflum , farna tamen loči hoc habet,c ul11
eSfetfponfatantummodo defuturo.idem ab eiusi^'
petitione debet abfolui.

CAP. III.

Si diffenfatur cum altcjuo, vtpofit contraberein cerhf*’
du,atiji s probibito, rečj utri tur qucd vtenjue contrahentiiiM ,y
to gradu diRet a ftipiteprafertim f boe babet confaetudo.

Celeftinus III.

Vod ^ dilečEo & infra.Ousfiuift^vtrumis,fl 111
a ftipiteper defcendentem lineam, fcxtovdq
ptimo gradu diftat. podit ei^uajeKalterapartepc^ 1 '
neam dcfcendentem ab eodem ftipire, fecimdovel[ ef
tio gradu difiat, matrimoniahter copulari propter i n '
dulgcntiam apoftolica' fedis legati,qua permiflu®^
hominibus terrae iilius in fexto gradu coniungi?
videtur pode fieri fecudum regulam>qua dicitur,QB°*
to gradu quis difiat a ftipite, &: a quolibet, per ali* 1 *
lineam defcendentium ab eodem: cum tamen deco^ 1 "
fuetudine trrrx,fi quando taliacafus etnerferi*,.in< 0 *^
propter proximiorcm gradum conmnftos feparent ^
impediant copulari volentes. Nos itapue FefpondC'
m us, quod indulgentia ilh fic eft intclligenda, qu°^
vterque coniungendorum diftet a ftipite feretogradUr
Si vero alrer fexto vel feptimo gradu diftat a ftipite, ab
ter autem fecundo vel tertio.coniungi non debent v»
de in hac parte conlultius dnximus multitudini &ob'
feruata: confuetudini defercndum,quam aliudin dii-
fenfionem & fcandalum populiftatuendum,quadanv
adhibitanouitate.

CAP.  I I I V

T nfideles con in albi in gradu probibito a lege canonicA
baptifmum non (eparantur.

Innocentius I I l.arcbiepifbpo &capitulo
Tiren.  C

D E d  infidelibus adfidem conuerfis,vtruni

te conuerfionem fiuam fecundurrt legis veterisifl i
ftiruta, circa gradus confanguinitatis canone deno-
tatos coniun<fti fuerint, feparari debeant poft baptip

mum: Conful.t duximusrefpondendiitn,qttbdjnatn'

moninm fic contraftum, non eft poft baptifmi laua-'
enim feparandnm, cum a Iudxis Dominusrcquiljt l J?»
fi liceret vxorem cx quacunque caufa dimitferejp^
relpondit: Quos Deus * coniunxit, hotno non ftp 4 '
ret.perhoc innuens eficmatrimonmm intercos.

CAP. V,

Confcn^uinei mariti cUM confanguinets vxorh Učite cott*
trahunt. boe pri mo. In gradi but probibitu  «9» pojfutit ntuttt'

monia contrahi^etiam fi boe habeat confuetudo.hocfecundo.

Id ena Ro fin.  f archiepifcopo.  x .

Q Vod JT fuper his:[ T  dr-p]Supere<rigitur,qu°.

pater & filius, cum matre & filia, & duo cogn arl
cum duabns cognatis ,auunculus &nepos cum du*jj
bus fororibus contrahunt matrimonia, h  talitert*.
duximus refp6dendum,qu6dlicet omnesconfang^

a Cap.r.eod rit.in 2  compil.  b C*p- 2 -eod.tit ini-

bfodietenedum eft, quod decreuit [° nc d Eateran. feb ^ nriC l

III.  cjuod refertttref. boe tit. cap. non debet. vAdde<]B* {K  *
mu* in traflatu cognatiotiis.  C Tiron. al.TirenfabJ^ 9
neiifi.  d (ap.r. eod tit.in 3 compil . vide MagiH.f enr ' *
Jent.diffin.39 &ibiD.Thom.cj r.art.t,  c  Gcnefi-Ai^f
Marc.ro. f Roffanen. al.Kofamen.al.Pifan, Ctf’*'
tit.in 3 .compil.  b al.matrimojisaliter taliter

573

Deconfonguinitate&adfinit.

»civiri fint adfines vxoris , &omnes conf.tnguinei v-
Korisfint vuiadfinesdnter confanguineos tamen vxo-
*is Sc viri ex eorundem, fcilicet viri &vxoris coniugio,
■'ulUprorlus adfinitas cft contra<fta,propter quam ia.
fcreos matrimonium debcat impcdiri. Ne autcm a
intragtadusproliibitos matrimonium cotrahatur, de-
publicc inhibere, Sc prsfumptores ecdefiaftica di-
foiciionepunire. non obftante confuetudine, qua: di-
w adacft potius corruptela.

[ 1  ^drricutu Cjui ribi a/ipuom dubitationem itjjlucunr.
Hbttm aucuanfilium reauirendum.ir od ea eneduenda^na
rffiditm expo[tulanrpaPoralc ap fe.precitrar au.ilium inuaca-
re » fdiiitkdincm tuam dignu tn Domino taudih. cerom ni bo
pojfularionib.ruugraro onima  refj banderom. Signifi.a-
i‘‘jianidim nobu, cjuod in chccc, tun pater ir fiUm ir matrem
bfilumduoc.gnariduat nagnal,v  , auunculm & nepoi duaa
foarci ducunr in coniugii.ir m or ir tu ir vxor Jimul baptilant
ftarumalicnum. ^uidantpraterra tria diofe.infra tertium ir
rpdinum gradum tanfanguiniraru fr connngenrct ad trmi
itr nmatrimonium conrrabunp , boe J: bi licorc dr antična con
finritthne ajferenrei.

CAP.  VI.

valet difpenfarto obrtni o  <i Papa fuper matrimarua
,n «r itnfanguineoi cantralle.f ibi caufafalfafir exprejfa, nif
W »«nm Popa confirmaret. h.d.fccundun* vemm ir commu-
* ! » intellcRurn.

Idcm.

Q Via h  circa: Sc infra.Porro de nobili viro N.pro
cuiiis difpenfttione.indulgentia fcilicet rema-
lf ndicum ea,qu.c ipfum quinto confane uinitatis gra
^'contingit,i fed.apoft. obtinenda,falfa nobis caufa
* u «atallegata, proles videlicet. Cum tamen ante di
7'nfatione obtentain vnica fi'ia.quam habebat,viam
‘"'utvniuerfr carnis ingrefla, prout tua confultatio
Co Minfbat:dilfimularepc.teris,vt remaneant in čopu
* J (iccontracia,cum ex ieparatione(llcut adfetisjgra-
V videas icandalurn iminiuere.

CAP. VII.

Te!fes,qui de confanguinirare drponunt , computationcm
dbenta jhprepvelgcrniinc tncipere.

Idcm.

*T' v inos c  duxit fraternitas confulendos , vtrum
f illotum fufficiat teftunonium ad mairimonium
''''»endum, qui confangumitatis gradibus ab auun-
" J ‘u6t nepote, videlicet fratri > filio.vcl foreris incoe-
Mntcomputare! Nos igiturinquif. t. t.r. quodcum
'oaiagium muitum fauoris obtineat.teftcs, qui ad di-
“°!tium celebrandum produdti conlanguiniiatis gra-
'“scomputaut.aliipite debent incipere,id eft.a paren
' t ui velg rcnams. & lic p er ordineni difhnguerc gra-
° Us >nominitms propriis. vel a:quipollentibus indici is
flignando pnrfonas , prrcfertiin cum frpius teftimo-
“‘iunpcrliibeant deauditu: quod quia minus eft vali-
; UIt ')nonedin articulo huiufmodi nimiuiil laxanda
iCu ltas:quum qua rationc cotnputationem incipc-
'^tafcciuuto.eadcin ab viterioiibiis inchoarent.

CAP. VIII.

ir terrio a d fin itorn cen ere rollitur prohibirio.fjun,
l tn memivnonio contrnhevdo Snniliter tolhtur probt*
fufcepta ex ficundU nuptiU  , cjut c o Urn no n ptte-
.■ Ccnt ra bere cum tognatione pr: oris vir:. Er pro'.Ubitio comu ■
(lj v ^ tr(i ^Hartum .conJangu in itatis &■ adfinit aris gradurn non

Jj * Vide Concčl.  T ri Jen . Je (s. 2 4 .. de reform m a. trim. can 6.
k *d conrrahendutoi vel non intragrainf prohibi-

f lt a * tlHet,r * ne detijtone/n, '.ap.no ti dtbetf.cod.  C Jap.:, eod.
t0m ^ ^ < l HatentiS  tgitor de tcFUmonio de audi tu,
: r *kc> 'am dt antiij. temp. part.:, circa p\cm,verf vi Jo.

574


'a. numero.

extenditur.h.d iffe  rexttn rjiti tjuotiiie atlegttrur.ir pftfngu-
larU in morena fuo.

I dem m Cencili o generali.

N  On * debetreprehcnlibileiiidicari.lifecuadura
varietaccm temporum . Ilatuta quandoq; varien-
tur humana , pr.vfcrtim cum vrgens necefiitas, vel cui-
densvtihtas id e.vpolcit : quoniam ipfe Deus ex liis,
qux in veteti Teftamento ftatuerat , nonnulht muta-
uic in nouo-. Cum ergo prohibitiones de coniugio in
fectsndo 8c tertio adhnitatis genere minimc contra-
hendo. & de fobole fufcepta ex fecundis nuptits , co-
gnationi viri non coputanda priotis , St  difficulratera
freqtientetinducant, & aliquando perictilum pariaut
aniinarum, cum ceflante prohibitior.e. ceffet elfeftus:
conftitutioncs fuper hoc cditas,lacri adprobatione
concilij reuocantes, prsfenti conftitutionc d; cerni-
mus, * vt lic contiahentes de cartero liberc copulen-
tur.Prohibitio c  quoque copul.T coniugalis quamtai
confangtiinitatis & adfmitatis gradum decatero non
eacedat: qnoniam in vlscrioribus gradibus iam non -
potell abfq; graui difpendio-huiufmodi prolnbitio ge
neraliter obfcruari. Qu,atcvnarius vero numerus bene
congruit prohibitioni coniugij corporalis, de quodi-
cit Apoftolus, ouod vir non habet poteftatem fui cor-
poris,fed muUer:nequc muli« habet poteftatem fui
corporis,fed vir:quia quatuor funt humores in corpo-
re. quiconftant ex quatuor elementis. Cum ergo
iam vfque adquartum grndum prohibitio coniugalis
copulafit reftricftaieam itavolumus efle perpetuam,
non obftantibus conftitutionibus fuper Jioc dudum
editis.vel ab aliis.vel a nobisivt fi quis contra prohibi-
tionem huiufmodi pnfumpfent copulari,nulla lon-
ginquitate dcfcndaturannorum.-ciun diuturnitas tem
porum noti minuit peccatum, fed nuget: tantoq; funt
grauiora cmnina , quanto diutius infoelicem animam
detinent alligatatn.

CAP.  IX.

Vilfani a (Upi te ejuarro gradu vel cireriori , cum dijlante
quinto,vlrerioriconrrabere potelf. h.d cttmglojfa.

Cregorius I X.

V Ir,qui a ftipite e  quarto gradu, & mulier , qua: ex
alio laterediftat quinto, fecundum reguiam ad-
probatain,qua dicitur,Qupto gradu remotiordiftert f
a ftirpe. Sc a quelibet per aliam lineam defccuddtiutti
ex eodemdicitc polfunt matrimonialiter copuiari.

_  D H FRIGIDIS^ E T M A-
leficiatis, 8: impotentia
coeundi.

T l T V L V S XV.

CAP.  1.

Si marito prouocanre ad diuorrium  , ir fe impotentem afe-
rente, mulier bodrem fateturjeruata Jolennitate canonica.ma,
trimomurn indijlinth dirtmitur. fed Ji dccipiatur ecčlcpa, pri*,
mum matrimonium fcparatur.fi vero mulierc agente vir oj.c*
rat (e poten tem  , n:Ji peraffteflum corpori * , vel Alio indubituto
modo conuincatur; mulier non audi tur. fed ji vir hoc idcm con -
fitetur vel conuincitur,matrimonium Jeparatur,'& m uh eri con
tr^ker.di li cent ta datur.h d. fecundum Jfoffiep.

£«Brocardico’lib.i8.

Cccpifti h  muliercm,&peraliquacitetnpbs
habuilli,per menfem,aut pet tres.aut per-an-

a  C*p -3  ‘čod.tit.in f.compil.  b decrcuimus.  c  Vide'!},
"tliom. + fent. ditiin.+o. tj.i.art. 4 . d Intoniiliod altifuot
vetuHii,cjuod corJFat ex cjuatuor eh m en ris.  c  Vide ctrc.tvs
in cap precedenti. f diHat  g De materin huius tir j- fin-
ten dijhs*-. vb: dott. & B.Thom.q.r.  h Jap.r.eod.titUn  /.

[rfrJ.er.ai licem

A Cc
JT\  h»l

*lu«<t*rn. Sup.de ttff.

04 . run* rniiUufeij. adde Fcxtuptm cap. li~  1  con.pil. vidc Durandnm f ..fent .diffin  34- ‘P rr.pb ril Hribi

1  Setitm x qt.art,3,

575 Decret.Grcg. Lib. IIII. Tit. XV.

576

»lum: Se nuneprimum dixifti teeflefrigids naturi, ita
vt non potuifles eoire cum illa, nec cum aliqua aiia.fi
illa,qm vxor tua efle deblih, eadem affirmat.quac tudi
ets,& probari poteft per verum iudicium,ita efle vt di-
citis,feparari poteftis, ea ramen ratione, vt fi tu poft a-
liam acccperis, reus periurij a  diiudiccris : 6c iterum
polt p era dram pcenitentiam priora connubia repatare
debebis. lllaautem b  fi prior polt annum,aut dimi-
dium adepifcopttm ,aut eius mifium prodamauerit,
dicensquod non cognottifles eam, ru autem contra-
xium affirmas , tibi credendum eft , eo quod caput es
mulieris: quia fi proclamare voluit, cunamdiu tacuit?
cito enim & in paruo tempore fcire potuit, fi fecum
eoire potuifles.. Si autem ftatitn in ipfa nouitate pofl
mcnfem,ant duos,ad epifcopum.aut eius miffiim pro-
clamauerit, dices, Volo efle mater, volo filios procrea-
re, & ideo maritum accepiifed vir, quem accepi, frigi-
d* naturi efl, & non poteft ilia faceire propter qui il-
lum accepiifi probari poteft per redum iudicium,fepa
lari poteftis,& illa fi vult,nubat in Domino.

CAP.  II.

tmpotens adcepulam^efi impotens ttd tontrahendum matri-
moniumfriuefit impedimentum atatis,Jiue natura.

Ale.tander I I I .^imbianen.  e
cptfopa.

Q Vod d  fedem: [ 1  &-J.1  Sicut puer, qui non po
teft reddere debitum,non eft apniš coniugio: fic
qui impotentes funt, minime apti ad contrahenda ma
trimoniareputantur.

[ 1  ^Apoi'hlieameonfuluiiU[tperlm^uatibidubiaexi-
ftunt^graturngerimm fr aeeeptum^fr rita cxinde f non pa¬
ram commendanda videtur. Ex tua fiojuidcm partenobueH
tnrimarum, puod ejuadam muiier rut eptfeopatui etudam vito
nupfertt , ajjeretu tjttod ob vtntifo inguinit rupturam genira-
lia atu ab/etjfafuijfent.nec ditm ab eo cognttafuijfet , tjut vti-
epuefaftui Uproftu fepariter drfua domui reddidit infirmo-
rum. Muiier vero addomumpatru reuerfa fcur ajferu iuue~
r.u.aUj viro nubere defiderar,fr coniugali affedu coniungt.Vn -
de licet Romati, eieje/ia non confueueritpropter tatom tnfirmi
tatemvel propter alia malefUia. legi timeconiunfl os diutdcre.fi
ramen tonfuerudogeneralu Galitcana ecelefta babet vthutuf.
modi matrunonium dijjoluatur: kos patienrer tolerabimtts .fi
Jeeundum eartdem c--nfuetudinem eidem mulieri, cui voluerit
nubendi tn 'Dami/.o cpnirjp-rit faculrarem.']

CAP. III.

Ifaturale impedimentum ad coitum, infeparabile arteme-
di:srum,matiimonium imprdtt:

I delit.

E X  literis e  tuis accepimus, quod quidam fedecitn
annorum,quandamannorum trcdecim'duxit vxo-
rem:quicum debitum reddere non poflet, muiier tam
grauetr. infirmitatem contraxit, vt omnino viro flt fa-
dlainuriiis, &inftrumetum eiusimpeditum, ita quod
vir ci commifceri non poteft. Refpondemus igitur, i
quod fi vitium illud muiier anatura conrraxit,necope
medicorum poterit adiuuari., vira aiiam accipiendi li-
beram tribuasfacultatem.

CAP.  I I I I.

Contrahent fiienter.cum impotenti ad copulam , ab ea non
[aparatur ,.

tucius III.

matrimonium poflunt contrahere r Se fi eonttarfriiit,
andebeat a  refeindi? Ta!iterrcfpondemus,quodli-
cetincradibilevideatur,quod aliquis cum talibuscon
trahat matrimoniumiRomana tamen ecclefia cocfue-
uit in confimilibus iudicare, vtquastanquamvxoies
habere non poflunt,habeantvt lorores. __

CAP.  V.

Si de impotentia coeundi conffet .fiatim matrimr.ium fi-
paratur: alias cohabitabunt coniuget per triennium: fr fiata
feptima mami proptncjuorum tur ant, c-uad dederunt tpttta
tarnali coputa  , & non potuerunt coniungt,fiatitn fepamti 1 -
Ita communiterfummatur.

Celeftinus III.

L Audabilem: k  & infra. Reqttififti quamumteW'
pus indulgendum fit naturaliter frigidisadexpe-
rientiam copuIa:nuptialis:[ 1  &•)■]  Nos vero in pi*;
fenti confuItationeientiiBus, vt a tempore celebrati
coniugij,fi frigiditas prius probari non poflet,cohab'
tent perttiennium :quo elapfo.fi nec tunccobabitaH
volueiint,&iuxta e  deeremm Gregori) muli« P (I
iuftum iudicium de viro probare potuerit, qu6d cum
ea eoire non poflir, accipiat alium: fi autem ilte alia"'
accepeiit,fcparentur.Quod fi ambo confentiantf 0 “
efle. vir eam, etfi non vt vxorem, faltem itabeat, vtf<>'
rorem Si autem,quodnunquam fcinuicem cognout'
rintambo fatentur.cum feptima mami propini)l' (, '
rum, vel vicinorum bom fanti ( fi propinquidefu c '
rint) taftis facrolančlis cuangeliis, vterq; iuttiurai^. 0
dicat, quod nunquam pcrcarnis copulam vnacarO 1 /'
fecTii fuiflent,&tune vtdetur,quod muiier valcatad |{ '
cundasnuptias conuolare Verum fiilleaiiam dux‘ ,ir '
tune hi qui iurauerant.rei periurij teneantur, Sc per*'
dla poenttentia cogantur ad connubia priora redita
[ 1  In tjuajidefecerint feparentur.

C A P. V I.

Tropter arttationem mulieru,Jiapparet, auod prtttr d‘ a ‘
num miraculum abftjucperieulo corporalihabitu redditt° n F
teil.[paratur marrimonium : redintegratur tamen ,/ f :1
appareat eede/iam fuijfe deceptam.

Innocentius 1 1 I. Mtiptioren.
epifcopo.

F Raternitatis tua literas d  recepimus,contin e * (
tes quod O.muiier cttidam viro matrimonial’ 1 ^
nuplit, cum quo per multos annos morata,non
carnalitrr ab ipfo cognofci. Licet autem pet arc  #
presb.ytcrum titum fuperhoc fuifles edoiftusituta 1 ”
volens habere certitudinempleniorem,qusfdam
tronas fui paroecii prouidas &honeftas.adtuamP j.

.1. .— . .t\ *  1 ‘ A. A.\ 1111  ___ /*..L

fentiam euacafti,diftrifteillisiniungens,fiibp eI,i:  .

ulieremipfamprudenterinfpi £{1  , ,

idoncaeffetadvm 1 '

C Onfultationi / tm,qua nos confuliiifti, vtrum pfit. Quamuisigitur femiplene nobis expreffetb‘l .,
foemins claufe impotentes commifceri maribus, modo difta muiier feproiniferit conrinentiam

turam, vtrum videlicet fimpliciverbo.an voto

a debtant.  b Cap.r.cod.tit.in 2 .combil,  c  Grt[ r 1

a tudi etru-  b inaticj uot manufir. poit annumfrr dtmt-
dium  , tjuam leSioncm videtur agnofcere glojf.in verbo ta
euir.  O ^Ambien.  d Cap.j.eod.tit. im.eompil. ir poli [on-
«/. Laterati.fub^Altxan.l 11 .par.to.ca ts. videSjhtefrrum
in fumma,verbo matrimoninm tp.rd.  e Cap.t.eod. tit.ina.
vmpiJ.vidoThi>m[-.fcntui>fl.J-t.q.i.art.i.  f (fap.z.eod ..
M. tn.  a .ca »pili.

animarum ,vt mulieremipfat

& perquirerent diligeter, vtrum idv„.v....-

amplexus, qui tandem in fide fua tibi afleruett c ^ (
ftanter, qttbd eadem nunquam poterat efle mat eI
coniunx, tanquam cui naturale deerat inftrumtf 1 '
vnde interipfam & virum diuortitim cclebrafti.

lietem inducens,vtadreligionemaliquamfettaD s

ter, perpetitam continentiamferuatura: Sc vito IJ ^
tiatn tribuifti, v.t vxorem ducetet ,quia pater fl e0  j,,
piebat. Contigit autem polica, quod ntulier l!>a . c0 .
qui feras huiufmodi referauit, Sc abiiciens cont>
tiam,quam promifit, G. latori prafentiumfup c '

r femiplene nobis exprefleriSii [iJ ,
fe promiferit conrinentiam

tir

loantttm Raucnnatem epifcopum , vtreferuntBurth ^ ^
cret. e.+tr.&Iuo par. Z .ca.178. fr Panor:Ubi 6 .ca. 4 .J‘*~'
d' Cap: vrt. eod. tit. de impot.coeu n di.in 1.compil. vidt
mam -f- .fene. diflin.z4,q. 1 art.2. vtde Hoflien.jn-fatntrt-
frtgid.fr malcfie.^.^ualtter fr Ruandi.  Jjj jff

Ml  De matrim.contračlo,contrainterd.eccI. 578

ttrumvcadrcligioacm tranfierit, vt promifit, an con¬
tra promiflionč a fuam in domo retnanferit, & qua-
litcr fčras illas fcccric referari,vtrum videlicetartificio
»cdici,an»oncubitH viri,feu alioquolibct modo: nos
tamenperfpicaciterattendentes, quod impedinietum
'Hudsontratperpetuum,quodpratcrdiuinum mira-
ttlum per opus human um abfq; corporalipericulopo
tuitremoueri: fententiam diuortij pererrorem licet
probabilem nouimus e (Te prolata, cum patcat ex poft
^6o,quod ipfacognofcibilis eratiili,cuius fimili com
lt 'fcttur:&idco inrer ipfam Sc  primum virum dicimus
* J trimoniuni ex:iti(fe: quarc inccr ca m Sc  pratfatum
Gnil.matrimonium non c (Te cenremus, eosq; pricipi-
® u saMnuiccm feparari. Et fi pracJifta mulicrad reli-
Poncm tranfiuit(ficut aflferit 0  promifiife) primus
"htpiinoncognouit eandem, cum caremaneat, cum
l^pofimodum ecclciuc au&oritate contraxit: alio-
luineidimifla, debet ad iilam redire,cum qua primo
^ttmit, nifi fe voto nuilicr illaconftrinxerit ad con-
,la entiamobferuandam, vt intelligatur per hoc cum
F r *fjto GuI.fornicatafuifTe, vel nifife fornicario mo-
dij viio mifeuerit, vt primus vir pratcxru fornica-
^nis,eiusvditconfortiuin dcclinarc. nam fitantum
“ m plici verbo fe promifit conunentiam fei natura m,&
f° ! h'a in confpeflu ccclcfis: nupfit memorato Guil.
^amdiuattieulus ifte dubitabilis erat,prifnmi non
^'t^uodfornicareturcum illo, fed amodo non dc-
bt, curailloaliquatenusremanere. 1’crhac c autem
Mionemiilam noueris cffe folumm, qua qu*ritur,
,tr um ea, qu* adeb arčla eft, vt nulli poflit carnaliter
'^mifceri, nifi per incilioncm , atit alio fibi modo d
,l0 hntiainferatur,n6 fohtmmojo leuis,fed torte tam
! 'Svtcxea mortispcriculum timeatur, ad matri-
“'''“m contrahendum debeat idonca peihiberi. Si-
( |‘ !t t>lla,qu^ viro cm nupferat.adebarčta cft.vr nu-
, i > '»beovaleatdeflorari:fi ab eo fitper iudicium
liparata,&nubatalteri, cuiarttanon fir,&
re q«entem vfunt fecundi, reddatur etiam apta pri
j ° :vt rumadeum redire debeat, cum quo prius fccdus
lttJ tconiugale. Dc talibus autem non cit facileiudi
r “!»m:cum finale iudicium pendeat ex futuro.

CAP. VII.

propinquo/ura , matrimonium feparatur.  /j. d.

j,’ t *»r iicitvirumicuicohabitauitper triennium,non
' >,r >poteutum eteundi, eis hoc iurantibus cum fepti-

! “dt verlns Uit ne.
v HoitorinsIII. e

I 'ttaveftrenobistranfmilfatcontincbant, g> cum
\ n  matrimonij quxinter M.mulierem & A.eius
5, lt| vcrtitur,vobis fuillet ab I. papd praideceflore no
tl> c r °®mifla:diSa M.propofuit, quod ciim oflo annis
A.fuiffet niacrimonialiter copulata, Sc  li-
(„ 'JtohabitafTct cide, adhucintegra permanebat,
(^““‘Ipradidtus vir eius non habebat potentiam co-
<luare petebat diuortium celcbrari.pradiftus
bij V^tcbatur, qnodillam nunquam cognouerat:
i ; ,,''t habere potentiam cognofcendi alias adfere-

y-u«am teciltis infpici mutierem: qust perhibui
tv 'tiiimonium ipfam adbuc virginem permanere.
s^ dmn per  presbyterum,decuius paroecia vir ex-

hi^^to fuam, ‘deetl in antiq.exemplaribw.  b Hac
b»| “IJtrit pyom.de/hnl in omnibus Vaticar.is, ha-

“'‘Ont.r,

titit, feciftisinquiri, vtrurn ipfealiquamcognoui(Iet:
nec per inqui(itionem ipfam vobis conftare potuit, ali
quam e(Te carnaliter cognitam ab eodem.Mulicre au¬
tem requirentediuortium,&dicente,qubd mater effe
volebat,& filios procreare, proponete vero viro,qnbd
paratus eratftare confilio eccleiia, iniunxiftis eifdem,
vt agerent pocnitentiam de commiflis, & fic fortc pla-
cetDeo, a.  qui matrimonijfuit inftitutor &aučtor, Yt
opus matrimonij confummarent:qui poft plures termi
nos ad veftram reuerfi przfentiam.confona voce dixe-
runr,quod non poterant carnaliter commifceri. CJuo-
circa mandamtis, quatenus(iitaeft, & conftiterit vo¬
bis prafatum virum & mulierem, intra prsdiitos očto
annos,per continuum triennium inlimul habitalTc:ip-
fiseum feptima propinquorum manu firmantibus 1u-
ramento fe commifceri carnaliter nequiui(Te, profera-
tis diuortij fententiam in ter eos.

DE M A T R I M O N I O CON.
tračto contra interdidum ec-
clefi*.

t n v l  v s xvi.

CAP.  I.

MsilrimoniumcontrainUrdiflum tcclefi<t,ttl indici’*
facfum feu conirnflum, propter boe folum non dirimitur:
impomtur Umen pocnitenli.1 /iccontrnbenlibus, &fep*-
vantur, doneč co^nofentur de c .tufa intcrduli. h.d. in tjfe-
čin toliusijle titulus.

Alcxander III. P.sduen.epifiopo.
tisi, 6 qtias tuanobistraternitasdeftina-
uit,exprcfse dcclarant, q> cum quida fororem
_____ fuam iam nubilem cuidam fe dnturum in vxorč
ea pr^fente Sc  confcnticnte, praltito iuramčto firmaf-
fee.&illa non poft multos diesdona Sc  munera virife-
cundum morem terra? iponte fufiipiens,ipfum tanqua
proprium virum fipcamplcxatafniiret: tandem mor-
tuo fratre, a proprio viri trii fratre fedclponfari permi-
fit,&q>abillo c  cognitafuiifetjiriendaciteradleue-
rat. Cumq; ei prohibuifles pubbeč, neeui illorum,vel
alicui d  fe copularet,ipfa fpretis momtis tuis, alij na¬
bere non cxpauit. demum cum mulieri pracepiftes, vt
ad domum mattis rediret, ipfa noftram audientiam ap
peliauit: [•;>-;•] Mandamus,quatenusfieftita.pracfa
tam mulierem (ne mandatom cuuin contemptibilevi-
deaturjad domum maerisredire conspcllas, &  impoii-
ta fibi de tanto exceflu pccnitcntia condigna, poitqua
in domo materna permenfem Ueterit, adtertium re-
uerti permittas.

f i Ve/Hm quoniaynfblicitudininodrec incntnbil ey.ccf-
fns ep 1  enormiiates aliorum ctrnocre, *d modi* for¬
mam reclitudinis reuocarc:f.t.p..i  /]

C A P. II.

Sponftlia de futuro cum r n a etiam contra inlerdichtm
ecclefia conlrafla,non babent dirimere matrimournmpo-
Jlea contraHurn cum alia.

Idem t' r igorien.(£r Baron.cpi/copit.  C

E Xliteris f  Cantuarien.archicpilcopi ad nos perue
nit,q> cum G.dc fančto Lcodegario M. filiam fuam
abfcntem,cuidam K.nomint defponfaffet: C 1  iSl*/-] Po
fteaortafufpicione, cp prafatus R. adalia defideraret
votatranfire, adcxair.en fuit diftiarchiepifcopicaufa
perlata: quifub anathematis interminationc,phibuit,
ne antcquam depraifcripto negotio plene coftarct, vir

J

L Its

uit,

fua



aliifpauU recentioribus a»tiqna com
c al. per hoc autem.  d aI.  ant alio fimili
** c  Sibanc dccretalemintelligas i;txt‘i com-
faftmtftloiMAtur dete qui per nutlefitia faclut
]>$tn? oie ” s „ a $ COi1 l ye dieKdHm cumvxsre. Vide S*txm

#  a ln ‘vno Vali cano: /l forli pluceret Dee^ui matri-
monij fuit tnfttutor frauBor > o p m matrimonij confum-
marent)(£rc.  b Cap. 2  eod.tit. in i.compil.  c ab eo.
d altjftdm antiq;<if alicui.  e Vuigoren. & Baten. al.
Vulgarni eu.& B.Jed f ere in om.manuJc.Vaufor.^ Baten .
f Cap.$.eod.tit jn $ compil.

t

A

579

Decret.Greg. Lib. IIII. Tit.XVII.


adfecunda vota tranfiret. fed ipfe prctfcripta prohibi-
tionc conccmpta, filiam G. in facic ecclefiar fibi foleri-
r»itcr ccp-lauit vxorcm: [f <&}~\  Ciim archiepifcopns
vcllet dc matrimonioprimo cognofccre>dičhi M.appel
lationis vocem cmifit: curus appellationi archiepiico-
pus deferens, eidem fubexcommunicationis intermb
nat ion e difiričlius interdixit, ne cui nuberet, doncc
caufaijvfafinem dcbitum fortiretur.ipfa ramen dere-
mcdio appellationis confifa, etudam alij Gu.nomine
n u p (rt: [3 &J.1  Mand.imus,quatenus (i nihil confti-
terit,quod impedi:it,pr£eter confenfum de futuro, qui
Interpra-fatos a  R. & M.adferitur prasceflifie, fecini-
da matrimonia inuiolabilkerobferuanda fublato ap-
pebobftaculo iudjcetis. Licct enim conrrainierdičtum
tcclefiaead iecunda veta tranfire non debuerit,non cft
camencontieniens^robidiblum facramentum coniu
gijdifloluatur.alia b  tame pocnitentia eis icbebit im-
poni,quiacontraprohibitioncm ccclefi* hoc fecerut.

£ r. Po >9 mo dieti tem p as q uibufda m-ip Ji us mulieris con
fanguineis procurantibus  , memoraius l\. cum e a prafente
Verbis pr.efentts temperi* contrasitficut din tur matrimo
nitim.  F 'ide hincinde cor p orali ter p tt hta,qnod virmuhe-
remJicutvxoVem le ^it imam de c.etero exhtberet , t& ipfit
r.eucrcnter ei fine contradichonc, ficut vire legi tirno obe-
diret , nihilq z  de f uit , n: Ji Jo le rini las infacie e c ih Ji. e ccle-
branda y qua propter tempu* quadragejimx tune »on po -
tuit e Jfe eliti matici p ari S]

£2  Pojlmodumvero da ah us mu lic rib us & vir o čaram
archiepifcopo con\litutts y pr^diHKS ij.publici’ confejpts eff,
fecum M. funt fuperius diclum ejl, mat rim o niti m contra-
xijfe,& aliam f. Matildam pran av no ru n da m fw’gcfiione
Jeduclum pojimo dum a-ccepijje. Maria veri conjlaaier af
feruit quod pater eiusnon m o n er at de Volu n tat e titts que-
rclam,dicenf quodinter ipfam  £ 7 - pr.cfatum  R excepta fo
lafide de contrabendo matrimonio nulia obligatio inter-
rejferai: quam quia ipfe non fontan er at , feruare mi turne
tenebaturig? tdeo eam quamfecundo acceperat,reltnque
b at Sum AUtem alta pr.efat.lf tanquam proprium virum
fibirejlitui poftularet.']

£ y Et fuper boe citata coram archiepifcopo noluitpro-
f ter appellationem quarnobiecerat i apparere.Citm igitur
abfentibuspartibus non videretur nobis negotiu fitiien-
dum,ipfum experientiavejlra de qna multurn confiditnu.s
tommittentes.~\

cap.  ur.

Si h i * qu i dice ban tureo nfanguin ei, co n traxeru n t c o n tra
praceptum iudicis>debent Jeparari, doneč de caufa cogno-
ftatur.

Idem Paduan.eptfcopo.

D  H muliere: c  & infra. Ilios autem, qni pro eon-
fanguinitate prohibenturconiimgi, ik  pofteon-
tra interdičlum ecdefia? fe receperint, excommunica-
tioni debes fubiicere,donec tamdiu feparetur,quoufq;
Icgijjpie cognofcTrtir, vtrum corum maerimoniumpof
fit «xdebeaciure flare.

QVI FIL11

SINT LEGITIMI.
XVIK

T IT V L V S.

CAP. I.

~K*turalit ex f Ut to ge nit us & folnta, lejitimaturper
f*bfequent parentum coniu%iu 3  etiam quo adhareditate.
Alexander III.

C Onq^vbstvs d  eft nobis H.qubd ciim quan
dam muliere in vxorem accepent, R. patruus
mulieris ipfan* cxh^redare conatur, co qubd

a prafatum.  b aliqua in reccntioribus.nam in omn.
Veteribusalia legitur.  c Cap.5. tit. de f}>onf§Jiiof. w  r.

ante de r ponfationem matris fua nata fucrit, licct p®
fica pater mulieris prafara: matrem ipfiu.s acccperu 1 ' 1

vxorcm. Idcoq; mandamus,qmtenus ficlht.i,eamlf'

gicimam iudicetisjprardido R.inhrbcntcsntflidiEinj'
lieri hacoccalione fuper hsredicace paterna moicft*
inferat, velgrauamen.Siautcm cotrahocvenircp^'
fumpfcritjcum a  feucritatc ccclefiafticaprocčdacis-
CAP.  II. ^

Separato matrimonio infacie ecchfi.e contmHofbjJ
niti vel cone c p ti ante fententiam funt lecitinu.

Idem.

C Vm b  interT. virum ,ik  T.mulicrem diiiortij^'
te n ‘ia canonicc fit prolara,fiIij corum noii ‘l^ ct
cxmdc fuftinere iačlurai«, cum parenres corum pn^ 1 '
c c fine contradičHone ecclefiar,intcr fccontraxiflc n0 '
fcantur. Idcoq; fancimus,vr Elij corum, quos ante d 1 '
uortiumhabuerunt,&aui c  conccprifutrantancc|J
t a m fe n t e n t i a m, n on m i n u s hab ea n t ur i egi tim i, & ‘r
in bona paterna harreditario iure fuccedant, &  de f 3 '
rentum iacultaribns nutriantinv
CAP.  I f T.

Statur verbo viri & mulieris,qui n e* ant ali<ji<efflj , ‘ !>l>
t:if indici is & tejlibtis probetur contrarinm,

Idem {{otbomagen.archiepifcopo.  .

T Ranfmiffic d  nobis ture litera continebant, q ll0 ‘
cum N.vfq; ad iutientutem quemhm pucrum
triuificr,vxore fua M.tune non ddponfata (ibicoh^ 1 '
tance,pOilraodwm ipfam legitime defponfauitj&^'° S
fufiuL: ex eadem : qtiibns paternam lureditatemp?
tentibus,pri?difttisititrenis e • contradicicgcrens^*
ltum  ik  haeredem , quamuis a vicinia,qua? fpfum
eoru efic crcdebatj fpurius diccreru»:pr*difiivcr°^
vxor ciu-. pra?raruai iuuencm fpiuittm firum, a» c  ' c
gitimum fiiium efie ncgabant^cddiccbant^iidde 11 ?
piecatis inrnitu nurriuifTcnt. Cum auttm  qua-Aio
ce mota eifet,& pradi*liusinucnisproco ) qubd , .ii rl 1
re nolebat, vi n culo fit cxcommunicationis adfirid^
Conful.t.t.refpond. qubd in talicafu Uandumcd vC ^
bo viri ik  mu lic rij: ni fi cerris indiciis & tefiib.tibic^
ftitericefie / fiiium mučnem mernoratum.

CAP. IIII.  ,

lil egi ti m a proles esl , quam vira viuet:teVXorcx  •

terio eoncepit^ftue cum adu Iterofiuc cum vire mettfd'
Idem Exonien.  g & Vinconien.epifcopu y (f
%  abba: Herforden.

C Aufam b  qux : [ 1  Si confHterit,cj> Agfl 1 * 1 ?

de Anelina muliere tempore Alani viri lui,ip^ c
co tanquam cum viro fuomorantc-, vel R. parre
Agatna ipfam A.adhuchabente virum publicc renC^
rc nata fuit,cam no fui(Te legitimam ciufdcm
iudiceris:q!na non potuit cf(c vxor, ous viri fui tor°

_...i_ __ _.i...-

maculanv, alt j cfum illc viueretjCopulariprJtfutvp^V
[ 1 In ter nobilesviros F. gu S. de Ardtn. qutnd^J
Hum jtgatha de natiuitate ipfius vertitur vsb.ftf'  ^
ven.f.u. I.undon. ep.fub certa forma commi jmiu-terf
nandam: Veram quoniam idem F. de ^Ard.prafa-
epi/copum amnino habebatpro eo quod domini* P r *
drbži FCamouendum. & te fili abba* lečo illius
Ju b rogati dum. p crapojl. itaqi<e feripta V o bi* man d J* 1
quatenks.y _ __

a In aliiscontra eum : fed in omnibus antiquM> rt<
impreffum.  b Cap.i.codemtitul.ini.comptUti° fj{ ’
pott concilium Lateranen. fub jllexandro UL
cap.  5. C conceptus.  d Cap.}, e o d. tit. in  r* C07n P' fr,
poli concilium lateran. par. S. cap.u.  e c ° ntf  r ( t

xit. T in alhiuot exemplaribusfiiium ejfeidoY yyn \^

inantiquis 3 Vt ejlimpreffum.  g Exon.al.&f /,nCe ^
fed rechtisvt ejl tmpreffum.  h Cap.\. eo,tttJ» h

compiL&pojl ccncil l.ater.fub lAlex.l I I. par. 6.cap.  19. I pilat.vide c caufarn qua.J.de dolo.gp cap.caifaifl f
d Cap.i.eo.tit.in i.comp.grpoji cone.Lat.Jitb *Ahx,l JI* \ de o ff c.de Leg^ * v


C A

5«I

CAP. V.

Stotfii* n*tiuit*tii oppofit* petenti h*reditatem cora
indicefecuUri , eflnd ecclejiafticutn indicem tranfmdten-
<U,b.d.fy ep ttxius multum notabilu <& atlegAbifa.

Idem Exonien,cpifcopo i &‘abbaii
Herfordtn.

L Ator d  pra-fentium R. [ * Cum autem idem
R.H.coram feculari iudice fuper hsreditate aui e-
Milem R.patris dičti H.traxi{Tet in caufum:ille fibi pr£
^umpfic obiicerc, qubd pater eius non fuit de Iegitimo
Natrimonionatus, & ideo dehjereditate aui fui nihil
poflitin fucceflorio vinJicarc:tandem cum fuper qus-
^ionem natiuiratis coram Noruicen.epifcopo tračUtii
kiflet, ad noftram extitit audientiam appellarum:

Ideoque mandamus, quatcnus caufara fuper
S u ?ftiottenatiuicatis patris ciufdem R.intraduos men
f es l’ublatoappellationis obftaculo terminetis. Si vero
MraduosmenfcsprafatusH. non poteritprobare le-
8 l dmčquodobiecic, extunc feculari domino, fub cu-
,u siudiciodc haireditate caufa vertitur,intimetis:vc $
jNftione natiuitaris non dimittat, quia caufam fuper
^^reditaee audiat & decidat.

[i Kon fimmulto diferimine fn corpori* ad nojlra <ic-
c *dt»f [>ra:fcntiam,fua nobu citqueftionepropofnit: quod
(lirn  Mmfnut dxas 'vxorcy habnerit, dc quarum vna cin4
tp^f/rocejiit, de altera Hug. patruum fuum / ujlulijfet:
efn  ’i*. XL. aer/ts terr*^iue ipfum & patrem ciufdem
w nt y perViole>iUam detine l y n ec eidem Ifqui fuc
* tr * in botid pdternps debeti vult exbibere debttam
latern.']

* $edeoVeniente,dlterapartvelperfeVelperalium
^nobu exhibcrepnefentiam contcmpfit. Koleutcs i-
op^Hfiimipfam diutiu*protrdhi , tdm expenentixve
* * l6 n*ittentts.]
v  CAP.  VI.

t j t  * tllY *lts le%itimanturperfequens parentum coniu -
vero uon.h. d.inbarendo verbd liter*.  E t esl
quotidie akegaturin Vtroq ;  foro.

Idem Ix»m. epifcopo.

b  vis m a trim onij, vt quiantca funtge-
b ta contra&um  matrimonium legitimi ha-

S

*h

Qui filij fint legitimi.

, it tUr . Si autem vir viucnte vxore fua aliam cogno-
exea prolem lufceperit,licet poft mortem vxo
duxerit,nihilominus (purius crit filius c: Sc
^‘"Hitattreptllendus, prilertim fi in mortem v-
tia t( i s P ri0r is alteruter eorum. *liquid fuerit machi-

0 (  CA P. VII.

Hill  r, “A ciuiliinter laicof non ccgnefcit ccclejiatcogno-
* 7ni/1  an quiijit dc Iegitimo matrimonio »atus.
p,. idem l-ondon.&Vigorien.epiftapts.

d.  quxinterll. Sc  F. fuper co, quod ma-
»io r Jiai K.dicitur non futfle dc Iegitimo matrimo
6 anj a ta>a S' tar idignorcicur, vobii commifimtis termi
Verum quialiceris noftris inferi fecimus, vt
- % t 0 R. poffeflionem omnium,quorii pofleflbr ex-
^.»»‘ioauus fuus proficifcedi Hierofolymam iter
' an te principalis caufa: ingreffum faceretis re-
lca Jem poiTetlionefuiifet per violentiam fpo*
StM 11 ® 5  at ten-dentes,quc>dadrcgem pertinet, non
Si ' ™ ta '‘* >lls  pofTedionibus iudicare, ne vi-
' t| lk. tlUr ' f fgis Anglorum detrahere, qui ipfarum

1  a d fe affetit pertinere. Fraternitaci vedra:

ioU>

f ‘"^lu (lUiitcnus ex bos c.

!'Vii  fl° l**?' 11  Jfiritualis remitterida  f/i ad indicem
^^Jtintsdat coram indice feculari. vide Bart.
n b Cap.6.eod.tit.in
Vide l.bonorum.eer Bar.jf.remrat.bal>.&
d C.tje. 7. eod.tit.hn.com

?.%. -riu-e i.tsonornm.pe
fffilut.matrim.

ctnc 'L*tcr.p*r,H.c*p.4.

582

manuamus, quatenus regipoflefltonum iudicium rc
linquenres,de caufaprincipali videlicet, vtrum mate
pradi&i R.de Iegitimo iic matrimonio nara,plenius c®
gnoičatis,& caufam huiufmodi terminetis, licet incoa
gruum videatur,vt matrimonium genitricis pratfati R.
impctatur,quod ea viucnte non fnit (vt dicitur) impe-
titum.

cap.  vnr.

Si mulier periudkium ecclefuefeparata d primi,'rialu,
te illo contrahit cnnt fecundo, legitima critproles, epuam
exiUofnfccpit.

Idem epifcopo archiepifcopo Viticentir.e.

P Erlatum a  ed ad audientiam nodram,quodquu»
H.ad partes Condantinop. tranfiifet, & ibi moram
perdecennium & amplius faciens, ad I. vxorcm fuam
non-rediens, b  ipfaapudbonseme.Vincentinltmepi-
fcepum aduerfus cum quereladcpofuit, &qnbdeum
non poflet diutius expečtare, nihilominus allegauir.
epifcopusvcroficutvirprouidus &difcretus. parenti-/r
bus viri mandauit.vt pro eo mirteret,& ipfum ad pro-
pria rcuocarent. Cumq; elapio longi temporis fpacio c
vir non remearet ad propria,epifcopus in confpeSu ec
clefia auditis rationibus mulieris,inter eos fententiam
diuorti) promulgauit, Sc  mulieri, vt alium duceret,fa-
cttltatem indij lit. Idcoq; mandamus,quatenus fi con-
diterit,qubdepifcopusintereos fententiam diuortij
tulerit, filios, quos fudulit de alio, ad cuius copulan«
auaoritateprsdiiliepifcopi migrauit,legitimos iudi-
cetis ,«oshacoccafione abhsreditate non patiente*
excludi.

CAP.  IX.

Filij »ati ex matrimonio clandejlino per eccleftam af-
probato,fu»t legitimi. b. d. inbarendo litera.

Idem Belnacen epifcopo.

r~\  Vod d  nobis : & infra. Siquiautemdeclandc-
dino matrimonio podmodum abccclefia com-
probatogeneratifucrint,eos legitimosiudices filio«

& hiredes.

CAP.  X.

Kati ex matrimonio contračlo contra publiesehonejla-
tts luflitiiim tllegitimifunt, & ab hareditate parentum  1
excludendt:^tene mentt bunc eafum, tjuiafepeperignn
vantiam accedit .

Caledinus III. Fboraeen.archiepifcopo.

R Eferente e  nobis :& infra. Fra.t. t. refpon.qttbd
publicx honedatis iuditia prohibente matrimo¬
nium inter eos contrahi non potnic,A: contra&um dc-
buitfcparari:acpcrboccum filij, necper ecclelizper-
mi Utonem n ec per pat<y nam ignorantiam cxctifentur,
adfuccelfionem bonorum paternoruni non videntur
aliquatenus admittendi.

cap.  x r.

.Ad docerdurnprolem illegitimam, nor.fufficit proba*
re impedimentum matrimo»ij,Jifi<it in faeie ccclcfuc con
trači um.

Idem.

P Erucnit f  fanc ad nos ex infinuatione L. vidut,
qubdciiminterG.patrem fuum, & A. inatrem illi-
us,matrimonium fuilfet legirimč celebratunt, Sc  quatt
diu vixcrunt, quietc permanfertint: g  pod itlorum
decctfum quidam alfercntcseam de non legitimonTa-
trimonio fuiffc fufceptam, a paterna Kxreditate tan-
quam illegitimam , amouere conantur : Mandamus

a Cap.t.eod.tit.in t.eompil.0-poji cone. Inter.  />.;o.
r.a.;. b rtiiret. c^idde cjitoidicatur ejje longum tem
pori* Jjatium In fl.de 'vfucapAi ifn.C.de p/.tfcr.long.
temp.  d Cap.i.tit.de el.inde[l.dejjonfin t.eompila. &
poJlconc.Later.p.^o. c. 17. yide citata in c.cuminbibitio.
š.de clancl.dejponf.  e Cap.i.ep.tit.in z.comp.  f (a.z.
cod.lit.in l.ctmp.  g permanferint.

t 2

583 Decret.Greg. Lib. IIII. Tit. XVII.

itaque, quatenus li efti«, diftum viduam lcgitimam

nuncictis.

CAP. XII.

Statur di čl o teftium y  qui probant aliquem legitimum>
licetfamaricini* & tračiatmpanntum babeat contra-
riam.

Innocentius III.

P flrtuas a  literas intimafti, q> R. ex muliere,quam
fecundum opinionem maioris partis vicinia: in con
cubinam habebat,prolc fufccpta,quandam poft: & alia
ea defunčta duxit in vxorcm: Sc  ca, dc qua prolem fu-
fceperat,virum fibialiurn copulauittprocelfu vero tem
poris idem R. in praTentia mulrorum firmauit proprio
iuramento,quod eam quam habere vifus fuerat concu
binam.prius adfidauerat in vxorem,quam ex ea filium
genuiflet: &pofteaciim h  ageret in extremis ,'eum
quem ex eafufceperat, in tefbmento ha»redem infti-
tuensjegitimum filium appellauit. c Cum autem tue
inquifitioni fuiftetcommilfum, an filius fic fufceptiis,
legitimm elfet harres ipfius R. Sc  a d ei us patrimonium
adraittendus, tu prčter id, quod ex quadam dccretali
bcnte memo. Alcx.papse praedeccir.no.ftandum eflfe fu-
per hoc verbo viri & mulieris credebas: recepcis tcfti-
bus a filio eiufdem R.produčlis, quibtis legicimč corn-
probauitprajdičhim R. matrem fuam in capella fanfti
Sergij adfidafte, eum ipfius R. hsredcm efie legitimu
iudicafti. Nos autem attendentes,quod plus eft,quod
in veritate agitur,quam quod fimulate concipitur: li¬
cet dičhisR.cum eaditniila, quam vt concubinam ha-
buerat, ad alia vora tranfiucrit, d  videaturipfo fačlo
matrimonium, otiod inter cos celebratum fuerat, de-
negafie: quia tamen.derponfatio per teftcs legitimos
comprobata, cos matrimonialitcrfuific coniun&os o-
ftendit: fiue ddponlatio ipfa fuerit de praTenti,vt per
confenfum legicimum per verba de prsfenci cxpre(-
fum,copula matrimonij intereosfuerit celebrata: fiue
per verba de fucuro,carnalicopulafubfecuta: non tam
decrctali diftipradec. no. qua: in cafu diffimili loqui~
tur,quam indiičfisprobationibusinnitetes, teprocef-
fiffe lcgitimc reipondemns, fententiam tuam au&ori-
tace cpoftolica confirmantes.

CAP. XIII.

Interri-s ecclefuePapa potefl Ubere illepitimos lepiti-
mare  , in terrifverb alienisnon nifi ex caufis multum ar-
duifiVclniJiin jbintual ib tu: tu n c tam e n indirečle <& per
quandam confequentiamintetli?itur le piti m are c ti a. qi o
tid i e mp orali a : boe tamen riti mn m non ejl fine fcrnpulo.
h.d.femndum inteUečlum,qui p Lic e f Panorm. &esi cap.
difficilt y i&*mtdtumfamofum. *

Idem nobi.li riro Gu.montif Peffnlam.

P  Er c  venerabilem fratrem noftrum Arelaten.archi
epifcopum tua nobis humilitas Fupplicauit,vt filios
tuos legitimationis dignaremur titulo decorare, qua-
tenus eis, quo minus tibi fuccedercnt, natalium obie-
&io non noccret. Quod autem fuper hoc apoftolica fe-
des plenam habeat poteftatero, ex illo videtur, quod
diuerfiscaufis infpe&is, cum quibufdam minus legiti-
me gcnitis,non naturalibus f  tantum,fed adulterinis
etiam difpcnfauit , fic ad a<ftus fpirituales illoslegiti-
m4ns,vc polfint in epifcopos promoueri:cx qtio verifi-
milius ereditur, Sc  probabilius reputatur, vt eos ad a-
dus legitimarc valeat fcculares,pr^fcrtim fi prseter Ro
manos pontifices inter homines fuperiorem alium no

a Cap.i.eod.titjn$.compil.  b dum. c ridePa-
nornt.ca.fin.de mut.petit. laf in l, neqjprofefii0X.de
teftamenti*.  d tranfiuit.  e Cap.i.eod.tit.in ].com-

pil.rideCouarr.epit.^.Decr.p.i.c^^.  f J^uidican-

turfilij r.aturaleSiadulterini^ fpurij & alij iUegitime na-
ti quoHVS n o mr n e appellcntufpvidt Card.Paleetnm hb. de
not. &ftttr.filiif.

$84

cognofcant>qai legitimandi habeat poteftatem:q ul1
cum maior in fpiritualibus tam prouidentia, quama tl ‘
^oripas & idoncitas requiratur:quod in maioriconcC'
ditur,licitum effe videtur tk a  inminori. Perfin^
quoque id videtur pofieprobarijcum eoipfo, qu6da} 1
quis ad apiccm epifcopalis dignitatis attoliitur,exImJ*
turapatria potefiate. Praterea etiam fi fimplcx cp('
fcopus fcienterferuum alterius in prcsbyterum onl>'
naret,iicet ordinator fatisfacere domino ceneretur> or
dinatus tamen iugum etiaderetferuiuttis.Vidercnir*
fiquidem monftruofum,vt qtiilegicimus ad fpiritiial cJ
fieretaftiones, circafeculares a<Žus illegicimusrenia-
nerec. vnde quum La fpiritualibusdifpenletur, c  co n '
-fequcnter intelligitur in tcmporalibus difpenfatui'’ 1
Id autem in patrimoniobeati Pctriliberepotefiap 0 ^'
fed.efficere, in quo & fqmmi pontificis audoritate^
exercet,& (ummiprincipis exequiturpoteftatetn. Vi*
debatur autem exeotrahere maiorem audaciam po*
ftulandi, quod cum rcxFrancorumI. regin a m dimite'
rit, ik ex  a!:a poftmodum fuperdučta puerum fufcep lC
& puellam , & tu fimilirer, eKcUifalegitimajfupcrclii'
xcrisaliam ,cx qua filios fufccpifii: ficut cum filiisrt'
gis eiufdem , fic cum tuis credebatur de benignih
apofiol.fed. difpenfandum.Verum fi veritas dihgen^ 1
infpicitur: non resfimilis, fed valde dilfimilisinueni'

tur. nam rex ipfe a regina per Remcn. archicpifcopu 111
apoltolica: fedts legatum fuit per fententiam fepar*'

tus. tu vero vxorem tuam a te temeritate proprialep 1 '
rafti. Ipfe quoq; priufquam adeura proliibitio de n«* 11
contrahendo cum altera perueniftet, aliam fuperdu'
xit,ex qua prolem geminam nolcitur fufcepidc:fedcH
in conteniptum ecclcfiz, aliam fuperinducere atten -
tafti. Praeterea rex ipfe contra matrimonium impetj 1 '
mentum adfinitatis obiecit, Sc  coram praefato archi^'
pifcopo teftes induxit:cuius fententia ) quiacaifatah |lt
folummodo propter iudiciarium ordinem non fen> a '
tum,nos poft reftitutionem regin^ alioscognitoresdn
ximus deputandos, tu verbvxori tu^c nihil quod Jiuof
tium induceret obiccifti:ciim etli fides tori fievnum^
tribus bonis coniugij,non tamen ipfius vioiatio coni 11
galc vinculum violaflet.De filiis ergoeiufdem regis^'
trum legi rimi vel illegitimi fucrint, quandiu Dend^
quceftio adfiniratis obieda>poteft non immeritddufr 1 '
tari. Nam fi adfinitas fuerit comprobata,pr*difianii'C'
ginam non efie regis coniugcm apparebit: &pcrconlf
quens alia videbitur fibi legicime copulata, Sc  filios el
legitimospeperifle. Infuper ciim rex fuperiorč in teti'
poralibus minimerccognofcatjfineiuiisalteriusl^ 0 '
ne in eo fciurifdidioninoftrxfubiicerepotuit,iaq l,(5
videreturaliquibus , quod per feipfum (non tanqu aIfl
pater cum filiis,fed tanquam prince*ps cum fubditis M
potuit difpcnfare: tu autem nofceris aliis fubiacerc-
C 1  £W-] Rationibus igittir his indufti, regigratini^
fccimusrcquifiti ) caufam tam cx veteri, quain exnou (J
teftamento tradentes, quod non (olum in ecclefia? p a
trimonio (fuper quoplenam in tcmporalibusgerim^
poreftatem ) verumetiam in aliis regionibtis certis^
fis infpedis, temporalem iurifdi&ionem cafualicer cX
erccmus, non qubd alieno iuri pra»iudicare veli ® 1 . 1 ' t
fed quia ficut in Dcuteronomio e  concinctur: Si o)
ficile&ambiguumapudtciudicium elfc per fp&crto
inter fanguinem Sc  fanguinem, caufam Sc  caufam > c
prana Sc  Iepram,& iudicium interportas videris var^
ri, ven ies ad facerdotes Le tatici generis, Sc  adiudic^

a al. etiam inminori.  b Videtur. c
d fnbiečH*.  ,e Veutcron.ij.HtcDeHiutučhrMtf
tenditurvffo ad illa verba: Sane.cum Ve ut.in eAtrn P r *
da fecutifnmM antinua emendata Gre?-1

n acl rerba tantijjttr differt d

plaria y quantum
Jione } fed eademjtslfint.entiet.

.g « 1

M  Qui filij fint legitimi,

Huifueriti!!otempore:qni iudicabunttibi iudicij ve-
ritatem: &facies qu*cunq; dixerint,qui pnefunt loco,
q»em elegeritDominus: fcquerisq; eorum fententia:
i)ui lutem fuperbierit nolens obedire facerdotis impe
tiuicjmeocemporc miniftrat domino Deotuo,decre-
to iHdicismorietur.SanecHinDeuteronomium,Iexfe-
cnndainterprcteturjeK vi vocabulicamprobatur.vt q>

‘bidccernitur, in nouo teftamento dcbeat obferuari:
locusenim qucm elegit dominus,apoftolica fcdes efle
ttgnofcitur. cum enim Petrus vrbem fugies exiuiffct,

TOlenseum Dominusadlocum, quemeiegetat reao-
( Jre,interrogatusab eo,Domine,quo vadiš ? refpodit,
teni« Romam iterum crucifigi, quod intelligens pro
icdidam,aillocum ipfumpTotinuseftreucrfus. Sune
*ute facerdotes Leuitici generisfratre.s noftri, qui no-
bisiure Leaitice in executionc facerdotalis ofiicij co-
adiucores eaiftunt. Is vero ibpereos iacerdos fiueiu-
<|emtftit,cuiDomiiHIS,mquit,in Petro: a  Quodcuq;
ligaueris fuper tetram,eri: ligatum & in ccclis.Eius vi-
c«rius,qui eft facerdos in teternum fecundu * ordinem
Melchifcdech,conftirntus a Deoiudex viuoru Sc  mor-
t 'iorBm.Triaquippc diftinguitiudicia. Primiiminter
ftnguinem, & fangainem, per quodcriminale intelli-
Sltur&eiuilc.VItimum ihterlepram & lep tam, per q>

'tcleliafticum & criminale notatur.Medium in ter cau
&caufam,quod ad vtrunq; refertur, tam ecclefia-
f'icum,quamciuile:in quibus cum aliquid fuerit diffi-
se!ambiguttm,adiudicium eft fedis apoftolica re-
™rret)duBi,cinusfententiam,quifuperbienseontem-
Pjčtitobferuare,mori pratcipitiitjideft, per excommu»

"icarionisfenremram velut mortuus a communione
"delium feparari.Paulus etiam vt plenitudinem pote-
‘Utisexpontret,ad Corintb. b  feribens ait: Nefcitis
^“niam angelos iudicabitis, quanto magis fecularia?
r^tigiturcumfiliis c  fapediihregis ( de qnibus, an
™ e tmt'legitimiabinido,dubitatur) dunerimus difpen
bndurit:quia tamen tam lex Mofaica, quam canonica
fobolemfufceptam ex adulterio deteftatur d, teftante
"“mino^ubtimanieres e  & Ipurij vfq; addecimam
5 tri -trationem in ecclefiam nonintrabunt: canone ve-
j® v wante talts ad faeros ordines promoueriifeculari-
“ l,s quoq;legibas ron foliim rcpcllentibus eos dfuc-
Cf ffionepaterna, fednegantibusiplisetiam alimenta:

„ Mtionituatnon duximus adnuendum.
j, C’ P/idefine ipfomm forfan pr<tjidre»t no

,/» boefa frd&re te non poj]es 3 nec eius auvlori-
Vt dijf) enfandifup er h m  liberam hab e as fa-

• CAP.  XIIIL ‘

^ toniugatus vin en te p rima in fari e ecclcfa.e contrahit
^fiettnda h o c ignorant e 3 legitimaerit eorum proles.

Idem H. & R. ca n o mcis B en eu en tan us.
tenore /literarum vcftrarum nobis innotuit,
f 4 .^Uodcum G.viduam hsereditatem quohc(um R.raa
ltl  fti fibi & pupillo filio fuo reftitui poftularet> pars
ttCr fa pccicionem eius nitebatur excludere, proeo

580

prafatum R. maritum ipfaus vidna generauit. Bcontra ve
to pars vidna refj)o,debat 3 quodfum Maritia prafata ne-
fcitns , quod dičli  IJ. pateraliamhaberetVxorem 3 cum  e#
infacie ccclefia contraxiffet 3  einsfilius, quemfufcepit ah
eo legitimus^debebat hab er e: cum non debeant illegitimi
repuiari->qui de adnltera confrientta non nafeutur. Cumq t
faper boe din ti us faiffit in vejita p rafentia litigatum ,
nonnnllo rum p tu de n tnm fen ten tia y  quorum c o nJi Hum te-
quijiflis } in bocinuicem difcordaret,fe. duxiJU* ap.confa-
lendam. Noszgitur.']

CAP.  XV.

Proles inf deli um-, qui pojlea cojnuevtuntur  > legi tima
eiij etiam fipatente* funt in gradu probibito lege cano-
nica *

Iclem epifcopo P ib ur.  a

G Audemus: b  & infra. Citerum prolero deinfidc-
lium coniutvčlicnibusnatam,qmfecundo, tertio,
vel vlccriorc gradu,fccundum opinionem illorum c
matrimonialicontraxerunt affedu,poft fidem rece-
ptam (vtilitate puhlica fuadente) legitimam vol um us
repu tari.

R'

marini m ipftus vidna: de adulterio geriitu ad-
^ e bat: [}&],’]  Intelligcntes,qubd pater pratdičti R.
lif r ^ m .'P^ us ' n  ^ ac ’ em  ccclefije ignaram,qubd ipfe a-
^iibimatrimonialitercopu]alfct 7 duxerit in vxore,
ipfaconiunx ipfiusdcgitima putarecur/dičtum
^ccpicexeadem:in fauorem prolispotiusdcclina-
s >fnemoratum R.legitimum repurantes.
ij * 1  P' f °ponens quod dičli R.paterviuente rxore legiti-
sfVjJ fada maliam 'Maritiarn nomine fupcrduy.it ,cx cjua

I( *' * Pfal'X®9'rif.tliio.  b 1. Corintb.

tnj t  * c  P r ‘ c f ut *'  d Dcut.  2^. e "Man^eres quidi.

I ^ Ur >*radtt CouarruuiasHb.^.decvct.part.i. cap.  8.^5.
C ° C ij tlt '’ H in  l.quiCont/a.

QVI MATRIMONIVM d  AC.
cufar e p o Run t, vel contra illud
teitari.

tirVLVs  xvin .

CAP.  I.

Cum aoitur de faedere matrimonij , reo abfente contu-
macirerpojfant fuperimpedimento matrimoni) recipite -
jles>dummodo jint legitimi: &ad diriacorum fertur fen¬
tentia.

Alexander III .Parijicnji  c  epifcopo.

Ejlatvm  f  eft, quodcimi patereuiufda puel
lar eam cuidam ciui Parilienfi g  nuptuitradi-

_difTce, maritus poft aliquot annos quibus cum

xore permanfit:propterhonncidium,quodcommifit,
deciuitatctimore morašexiuit: nune  autem dicitur
poftepiobari,quodpaterpuells eura defaerofonte b
leuauitrfed literis tuis quafitus nondtim potuit inue-
-niri,licetquinqucnnium lit tranfadurR:& iafra.Caete-
rum confultationi tuše taliterrelpon.^tfačf/f iuuenis
pueUa-aliquot annis fine quaJiione fueYUtjimtd y quipra¬
fari p t um mat ri m o n iu m nune a ccufa nt^non videnturfajj i
cione carerc.]  qu©d G  manifeftu eft, quodafteritur,aut
legitimi accufatores & teftes apparcant: poftquam iu-
uenis fuerit cum omni diligentia requiiitus, etiam ft
nequiuerin intieniri, teftes recipere poceris, & fine ca-
nonico iudicium terminare.

CAP.  TL

Jicctifatio & tefrimoniumin caufa mat rim onia li per -
fonaliter <& non per literat fieri debent.

Clcmens III.

A  Nobis i  eft quxfitum, vtrum aliqui fuper accu-
fatione matrimoni) nihil vocc propria /{ depro-
mentes, debeantper folam chartul* confcriptionem
admitti.Ad hocrefp 6 demus,quod in talibus,nifi quan
tum adprapfumptionem nuiiius momenti eft, confcri-
ptio quo ad fententiam prpferendam, nifi alia lcgiti-
maadminicula fuffragentur.

CAP.  III.

In caufa matrimomali faper confanguinitate & con-
traclu tejlificaripojfunt confanguinei <&>parentes.

, a  Tjb.al.Tubu.al.Tybertur.  b Cap.^.cod.tit.tn
compil . c eoru.  d al.it* : de bi*quirnatrimoniu,etc.
al. dcfa.it illa verba 3  vel contra illud teflifacari.  e Pat -
menfal.Patrincnf.  f Cap. s.eo.tit.ini. compil.  g Par-
menfi.  h Vide conc.Trul 'iefi.z^.de reform, matr. ca. 2 .
i Cap t ^. eod.titrin 2.compil.  k deponente/,

t .3

537

Decret.Greg. Lih. IIII. Tit. XIX.

r- i

Clemfffts a lllPpapatlorentino ep.jiopo.

V Iderur b  nobis: [ 1 * * *  tnfrk.~\  Quod parcntes,fra-
tres, & cognati vtriufq;fexus, in teftificatione lu-
oruin ad matrimonium coniungendum vel dirimendd
admittatur, tam.aatiquacotn'uecudine, quam legibus
approbati.it. s Ideo enim r»axime.parcntes, & fi defue-
nnt pare:; tes, prosim iores adrmtcucur:quoiiiam vnuf-
quifq; fuam gcnealogiaro cum tcflibus &  chartjis, tum
etrom exrecttatione maiorum fcuelaborac> qui enim
mclius recipi debenf, quam illi, qui melius fciunt, &
quorut» elt interctie: ita vt fi non mterfuerint, & con-
fcnfuni non adhibucrint, fecundum leges nullum fiat
matrimonium ? Quod vero legitur, c  pater non reci-
piatur in caufa-filij, nec fimis in caufa parris,in crimi-
nalibus caufis & contraftibus verum eft, In m a tri ero-
nio verdconiungendo & difiungendo exipfius coniti-
gij pra:rdgaciua,& quia fauorabilis res cft,congrue ad-
ndttuntur.

r i £)uod fecnnda quam contraprohibitiorrem ei-clefi<t
duxit, nouft vxor, etiam fi priznam non haberet dejpon-
latam . Kam fjuod contra interdicium <& o rdi nem tcdtfict
factum e JI, ratum non haberi tanquaminordinatnm, lam
divin* 'pi km h h  mana legi* audh ritne pr o dam at, jQu:a
igitur ea quaminordmate fuperduxitprohibitione reni-
tentevxor,non ejl co$edu* eamrecipere-, quam iurauit <&•
defppnfauit,at(fo ex ea pro lem gen uit, vt iuramenit rehgio
non v ih p en da ta r, (£r fi d e J- a d i n u icemeonfc ru. e tur pr o m if-
/*> &proles in cnltuDei nutriatur <&• cducetur , &alij
§xinde occajionem pcierandi,&alikr de cip is n di, ajf< m- e-
xe nan.valeant.’]

CAP. IIII.

jtnuita defj>on/ata,pojleaJJjonte eognita,contra m a trd
monium nem audi tur.

Idem.

I Nfuper d  adiccifti,qubdaliquis cum quadam innu
bili puelUcontraxit,que tandem a»tatis metas actin
gens, ab lilo pluriescognita, contra matrimoniu pro¬
doma uit, afierens (e fcmp.er abinitio diifcnfifTc, quod
per tefte$ probar farna (k  conuerfatione praeclaros. In
h©c itaq; cafu fentimus, qtiod aduerlus matrimoniu m
audiri non debet, quae ante cognicioncm fui legitimu
annum attingens, cum potnic mi mm e redamauit. fi-
ent enim ante legjtimum confenfum (qui in duodeci-
rao anno fpečlatur) potuit diffentire, fic poftquam le-
gitiroo rempore acccdente fcmel etiam copulaj carna-
li confenfit, cx ratihabidone fibi fuper hoc fikntium
»on ambigitur indixiflc. e

'CAP.- V,

Repcllitur accufans matrimonium propter

Innocenrius II f .archiepiftopo Pr a p ofu o
& Pneri fanti a Maria de *Al^
ban.Genuen.  f

S rgnificance g  M.deCanula h  noftro eff apoflo-
latui declaratum,quod cum N. du.xiffet legi cim e in
vxorcm, S. mater ipfiusnifa efl matrimonium aceufa¬
re, v rab eopecuniam extovqueret: & licetintcllcčlui
fuo praua non poflint opera rcfpondere, nihilo minus
vulc ha-bere pecuniam vtabaccufacionc defiftat,

Cum igitur non fic malic us bornimi n> indulgendu :
mandamna, quatenus fi cll ita,ipfam abaccufacione
matrimonij rcpellences , eidcm luper hoc filentium
imponatis.

a al.Clemtnspapa Florentrno epi/copo. aK Calejhnu*
papa flor e m mo ep/fc. alCalepin-co lll.&c.  b Cap.i.
tit.de matr.contr.ihierd. e.cUfcelebr. m  iv comptt refert
Grat. fine Palca ^.efuajl 6 cap i.  c Vide Lanjranc.de
Oriano in cap quontam contra.s de priba. Specul.tii.
de tellc-fj- 1 .  d Cap J. eodem titul m j. ic n.pt L  e in-
dnxi(fe.  f de dihanja -ran.  g Cap i.cod.tit. in.\.
ce.vptl.  b Cantilla al.i. a.,uUa.alf ufula.

C A P. V I.

Pepellitur ab aceufatione niatrimonv,qui denuncup*'
ni* tempore tac uit, mji denunciationcm prebtbilUptff*.
rau/t,veliuret de nouo. dtdiciJJe,&qit<>dno» obitcittM*
mahtioic.

Idem.

C Vm a  in tuadimctfi: & infra. Si vero polico 9 *
-rradnm matrimonium aliquis appareat accu!^'
tor,cum non prodietit in pnbiicum.quandoibanna if*
l cundum co-ufuctudinem in ecclefiis edcbantunvtrufl
vox fue debeat accufationis admitti, merico quirip°'
i teli. Sup er quo fic duximus diftinguendu,quod fitc 111 '

* poredenunciationis pramifTi is, qui iam coniofl^ 05
: impetir, exrra dicecefim exiilebat, vel alias demme' 2 '
tio non potuit ad.eius notitiam peruenirejVtpuca* 1 * 1111
mU infirmitatisferuore laborans, fanjementis pa tl£ '
bacur exi!ium : vel in annistam teneris confUtutus> l J
ad comprehcnfionem talium,cius atasfufficere n 9 °
valebat, feu alia caufa legitima fueritimpedicus:C ,( *
»ccufaio debet audiri. Alioquin- cum ra tio nabili
prafumatur,qubd denunciatione publicc fadami^ cin
t xiflcns in ipfa dioccef minimb tgnorauic.tan^uaiid 11 *
fpečtus elt protuldubio repellendus-. Nifi proprio fi f '
mauerit iuramenco,quod pbfteadidicericea,, qus°^
ieceritj&r b  ad hoccx malitianon c  procedat:q ulJ
tunecriam lididicilfet abillis,quideimnciationist^
pore filuerunt, claudi non debet-eidem aditusacci’- 1 **
di:quoniam etfi ab imp.ctitione huiufmodiculpa4 C ‘ ! '
lemio tali contračla illos excluderet, ifte tamena* 10 *
neri ne»quiret,cum culpabilis non exiftat;

DE DIVO R Til S. d

TIT y L V$ XIX.

C  A P. I.

Horni cidium ncceffarium non p riti at Jj>e cenitig» >f l *
machinatio in morttm coniugi* fic.

£xconcilio apud Vuorinaciam. e  .

S  I qua rmalier f  in mortem mariti fui cum
coafiliata efi,& ipfe aliquem illorum fe ddpnf
do occiderit: potefl ipfc poft rr.ortem vxoriS)k v
iuent aiiam ducere: ipfa autem iniidiatrixpocnite nl1
ablq; fpe coniugij flec fubiečla,

CAP. II. f

Con iug os propter alt eri u* eri me n nonfe p ar ant ut  > >:l, ‘
Jpir/tu.if/ter formcentur : & tjenc durat ccmuguini trt *

iiamfeparatis .

A!exander III.

Q Va , {iuit g  a nobis: [i grp']  Nositaq;taliti r .

fpondeinuS) quod mulierprofurto velab° cr j.,
ne vui fui (nifi fuiei fui religionem corrumpere ve .
ab eo feparari non debet. Verum fi coniugem fua in
infidelitatis malcficium traxeric, a viropoteritf c P ar
ri,ita quod ei n ubere alij non Iicebit:quia licetfep^
tur,femper tamen coniuges erunt. In viris qHoq. : P l
fen tis fententi* forma feruetur. J

[ i Vtrum muh er pr o lahocinio aut fjuolibet elu> cr] ,
ne a virofuo debeatfeparari,&alij nabere,&ktv l1 ° .
mili modo pr*poJuij}i,&VtrHm\pro (jkolibet
fit k contuge diuidt, <& *liam fibi legiiirae rnatwn ot,,< '
pnUre.'}.

CAP. III. t  .. r-O,
Vir no trpa te H dimit ter e rxorem fine indtcio

a Capyn.eo.tit.in zj.compiialiapats!>ui> :( '
(bonftLc cumintua.  b al.it a: & qusdadho ( .  £  ^

cedit,  d De material) uiti* tit .vi de The o loge f

tent.difij&  p er Sy Leji rum in fumrnarcrj^ "' (S #p'

e Piiarmaciam.al.Vuermecios.  f Cj-cePj- 1 "  X j p,
j C. 1.2. e i d. t it.in t.comp . <& poHconc.fnb .M**’

5 j ,c.Zi'§ qt*od autfin.vide Saturn ^-Sent.diJ' JT

$89

Dc diuortiis.

'H

Jt»'

£

•K

r

*»

f/

K*

.(!>•

K?

f7'

ttiamproptirimpedi merit um p are n t e U r.otorittm.Si fa¬
nt reftrt impedimetitum coniuvij , etiant n rim n e oppo-
ntnttjtpifcopin ex officiofuo poteši de e9 trtrjuirere.Si  W-
riimptdimintKm eji notorium.potct} eptfiopttf ex ojficto
fut matrtmtnnim feparare. hecfccuttdo.

Idem ld.mbianert.  a epifcope.

P Orro b  decomice Pontini, qui B.vxor£ fuam abf-
queiudicioecclefise dimifit,quiaeam ccgnata fuit
ftvtorisdefunfi* proponit, prudentia tua cognofcat,
SMdfittiamparentelaelTet publica Sl  notoria, abfq;
*™<k> ecclefise ab ea feparart non potuit:quareip(um
jJomrectpiendam,qu3Epetit reltitntionem ipfins,di-
“riflecompellas,quam fi recipere noluerit,etim & fu-
Ftnndnftam vinculoexcommunicatioms adftringas.
^atercade H.quicognatam fuam duxitvxorem : re-
'pondcmus, qubd non ndparencibus adcHfatoribus,&
f Ir tntclamanitcfta fcu publica exiftentc(quod crcdi-
®-cnoncft,ni(i eflent in ptimo gradu vel fecundo) cui
™>cijmtcreftmatrimoniailla adhibitagrauicate dif-
0 ‘ l >ere,qiii illicite contrafta nofeuntur.

CAP. IIII.

. fyptllititrvxor pctenirefritutiinemmari/i ,fi Aotorie
l ,r '"rtte eii,gr m.ir it ur continuit.

Idem.

Q Ignificafti, c  quod qtiidam vxore Tun fine iudicio
■ tc de!i* dimiira,pro eo,quod fuggeltum (ib; fuerat
™jinccftu m c U m quodam conlanguineo fuo com-
.''^■vinculofuic propter hoc excommunicationis
jII  r| Su$:verafli mulicr non continuit,fed fobolem de
^“virofurcepit; ncc minuspoftulatviroreftitui, ad-
[j' tris  fc ab ipfo iniufte dimi(fim,& eundem fibi mate
^adulterandidediiTe. Confult.t.t.rerpond.qnod fi
^° r 'um eftmulierem ipfam adulterium commifilfe,
tecipiendam prxfatus vir cogi non debet, nifi
‘^tetipium cum alia adulterium commififlc.

1  m CAP.  V.

^„ ttri nviinmfeparatur prspter adulterium muli e rit:
i\‘^"'P , flt‘tfirriicetur,redintegr*ttHr.  Ef eji bonm  r.t-
^ ailegabdn.

« Idem.

^ .'letiš d  tuis accepimus, quod V. quandam du-
>r 'koreni,qui paucis temporibusfuere cocordes:
i>iij| 0,| ebatenim idem V.qubdillam perviolentia fi-
\^ ,!,rn metu etia mediante duxiflet: [ 1  £?-/■.] Tan-
,lt vxorein (uam fnper crimine fornicationis in iu
Sj ]; 7“eait,qua nefeitur quo dufta fpiritu ccepit pu-
Pr 0n Cotl fitefi :  quod cum vir negarec ei in neccflariis
''ete.crimencompniraeftincurrere memoratum.
[ ! io^’®i? e ntius a tc fuiflet admanica, ne ad fugge-
jfEtj^^tctiiusillud tam turpe Cotra fc proponeret,
% rt 'nntfc(lius adferebat. Sane tu conuocato cqpi-
’ C - Um  exe°rundem e  confiiio vtriq; priuatim
'itj en tiam iniunxcris obferuandam, ita quoJ cafte
\ »binuicem fegregati: memoracu? V. futcim
\r'^ipanialia & nuptias temerb celebrauit.verum
inquirert laborares,fupradiftus V. feriem
''ftll ’ s  ^ exponens, ad audienria nollram dicitur
bq,*^e.Vnde fra.t.mand.quatens, fi res ita .pcelfit,
li f 1 ” ad legitimam vxorem redire copellas.

■ li y ,r ’>*<« rum CApitulo Uto rum tum mirni ritnim
'e j ni t ut e v e" r  r. n  . j*  ... .. ..e.... ...j P.. .

Vrbanus III. florettino epi/}.

59C

^ii t ,

tre  ftgregator paritemconciUari coegijfes.’]


cap. vi.

a 'ti/o lupfo in bjrefimpropv,

vi a  Aučloritatc di-
Yeuer f‘<m redire compcUitur^fea^fi per iu
■^J^tfUab eofuijfet feparata.

f. -'L  Zen ’ ^ ^ a p-^od.tit. in i.compil. &poH
11■ par.$o.cap.2<). c Cap. 4 .
d conc *i' Cateran.par.6. cap.  14 .

' e  “tnd dejfoonftm.cofnpil.  e corum.

D Eilla, a.  qua»viro fuo labcntc in ha?rcn^i,ipfius
confortium fine iudicio eedefise dedinauir, vide-
tur nobis,quod mulier(maxime fi ea intentione deček
fit,vc lapfns in hžerefim tjedio paricer & confufione ad-
fedus fe ab errore fuo conwerteret)ci cum reuerfus Fue
ric^eft reddenda: qua5 etiam fi reuerti nolueritjcompcl
latur.Si vero iudicio ecclefis ab co rcceflit,ad recipie«
dum cum nullatenus dicimus compellendam.

CAP. VIL

Vinculum coniugale no d ijfo lui tur alt er o coniugum fi-
dehum in harefim UpJo. Sed. fi vmes infidelium conifgur&
conuertatur adfide>&> alt er no lit fibi cobabitareyVefnov
fine bUjjdbemta^VelJinc peccato mori ali pfolm tur coniu,*
gium^el conuerftv coKirabere poterit.

Innoccntius III. Verrarien. eptfc.

a Vantoje b  nouimusincanonico iureperitum:

C 1  6^^-] 3ane tuaF.intimauic^ubdalterocon-
lugumad hxrefim tranfcute,qui relinquitur, adfecun
da vo:adefideratcouolare.quod vtium pofiitfieri,per
tuas nos duxilli liceras confulendos. Nos igittircon-
iul t. refpoHdentes difiinguinui5 > licecquidam pr«de-
ceflbr noder feiififTe alicer videatur,an ex duobus infi-
delibiisaher adfidem catholicam conuertatur, vel ex
duobus fidelibus alter labaturin hasrefim, vel decidat
in gentilitatis erroretn. Si enim aleer infidelium coniu
gum ad fidem catholicam conuertatur, altero vel nul-
lo modo, vel non fine blafphemia diuini nominis, vel
vt eum pertrahat ad mortale peccatum , ei cohabitare
volente: qui relinquitur, ad fecundafi volucrit,vota
tranfibit. &r in hoccafu intelligimus, quod aic apofto-
lus,Siinfidelis difcedit, difcedat. frater enim vel foror
non eftfcruituti fubie<9;us in huiufmodi. &canonem
etiam in qnodicitur: c  Contimudia creatoris foluit
ius maerimonij circa eum,qui relinquitur. Si vero al¬
ter fidelium coniugum vel labatur in hxrefim,vel tran
fcat ad gentilitatis errorem, non d  credimus,q«dd in
hoc cafii,is,qui relinquitur,viuente altero poffit ad fc-
cundas nuptias conuolare , licet in hoc cafu maior ad-
parcat contumelia creatoris. Nam etfi matrimonium
verum inter infideles exiftat,non camen e(l ratum: in'*
ter fideles autem e  verum & ratum exifi:it:quiafacra-
mentum fidei,quod femel eft admiffum,nunqua amit-
tmir,fed ratum efficit coniugij lacramentum, vtipfum
in coniug‘bus illo d-urante perduret. Nccobilat quod
aqHibuldam forfan obitcitur,quod frdelisreli&us.-noa
debeat iure fuo fine culpa priuari: cum in nuiltis cafi-
bus hoc contingat,vt fi alter coniugum incidatur. Pel¬
hane refpoolionem quorundam malitise obuiatur, qui
in odium coniugum, vel quando fibiinuicem difplicc-
rent,fi easpofient in tali cafu dimittere>fimularent hse
refini,vt ab ipfa(nubentibusconiugibus)refilirent.Per
hanc ipfam refponfionem illa foluitur qus(lio , qua
qu3eritur, vtrum ad cum, quiab hxrefi vel infidclitate
reuercitur,is,qui permanfit in fidc,redire cogatur.

£1  Tanto f.t. ampliuf in domino commendamtes , ijuod
indubiif fjua’Jlionum ar ti culi# ad fcd.apoj}. recurri#: qux
difponente domino cunBorum fidelium mater ejl & rnagi
ftra, Viopinio quamin eisquondam habucras> dum aliojr
canoniciiurkperitiam edoceres , velcorri^aturperfcd.a-
poftol.vel probetur.~]

cap.  vm.

P a ga ni iuncli in gradu probibito lege canonica tantutn,
conuerfiadfidem^non feparantur. boeprimo. Sipa^amuf
prit* plures vxores babebat , poji fidem fufceptam adh*-
rebit prim a. boefecttdo. IU fi repudiata vxore cumfecudn

a Cap.yco.tit.ini. comp..  ,b CapA.eo.tit.in^.comp.
c Hoc dic/t B..dmbrofhis epijl.i.ad Cor. 7 .  d Vide con
cil.Tr 1 dent.Sejf. 14 .de facr.matr.can.’).  e TnVnoautal
ter o C,ratum & firm mn exijht.

t 4

Decret.Greg. Lib.IIII. TitXIX. S?’

tndanhCjr  j mortern peccatorn,fedl>t magu conuertutiir

591

contraxerit 3 etiam posl baptifmumdimittetfecu
adbarebit prirace^repudiat *, etiam.fi repudiata cum ali
contraxi(fet 3 fccu*Ji fornicata fuijfet.boe tertio.

Idem Tiberiaden.  a epifcopo-

G Audcmus b  in domino: Vtrum pagani.

vxorcsaccipientes in fecundo vtitertio vel vlce-
riore gradu fibi coniun&as , lic coniunčlidebeant poft
coiiuerfionem fuam infimul remanere, vel ab inuicem
lcp.irari,edoceri perferiptum apoftolicu poftulafti. Su
per quo taliter refpondcmus , quodcum faeramentum
coniugij apudfideles Sc  infideles exiftat , quemadmo-
dumofUudir Apoftolus c  dices:Si quis frater infidele
baber vxorem,& hcec confentit habitarecum eo,n6 ll
lam dimittat:& in premiftis gradibus a paganis quoad
eos *ratrimoniu2a ličite fit tontračlum , qui conftitu-
tionibus canoriicis non ar&antur: ( quid enim ad nos,
fecundu apoftolum d  eundem,de his quaj for. : $.fiunt,
iudicartrOin fauorem prsefertim Chriftian« religionis
& fidei,a cuiu; pcrceptione per vxores fe deferi timen-
tes viri, podim! facile reuocari : fid les huiufmodi ma-
trimonialicer copulari libere pofttint,& ličite remane¬
re con in n ČH, cimi per faeramentum baptifmi non iol-
uanturconiugia,fcderiminadimittantur. Quia vero
paganicircaplures infimulfmmina: adfe&um diuidut
coningalem,vtrum poft conuerfionem omnes,vel qua
cx omnibus retinere vaIeant,non immerito dubitatur:
[ 2  £?'/'.] Verum abfonum hoc videtur,&inimieum fi-
deiChridianar^uumabinicio vna coftainvnam fas-
minam fit conuerfa: e  & feriptura diuina teftetur, q>
propterhocrclinquet homopatrem & matrem,&ad~
hx  ebit vxori fuse, Sc  erunt duo in čarne vna:non dixic
tres velplures: fed duo: necdixit,adha;rebit vxoribus:
fed* vxoii: [3  & in  /ra..] Nec vili vnquam lieuit infimul
plures vxoresbabcre, nificui fuit diuinareuelation
conceftum , qua? mos quandoque, interdum etiam fas
cenfetur: perouatn ficut Iacob a mendacio, Ifraeiita? a
furto,& Samfon ab homicidio, fi c Sc  patriarcha? Sc  alij
viri. iufti, quiplures leguntur fimul habuifte vxorcs,
ab adultcrio excufancur. Sane veridica hžec fententia
p.robatur etiam de teftimonio veritatis teftancis in Eu-
angtlio: f:  Quicunque dimilerit vxorcm fuam ob for
nicationem 3 &: aliam duxcrit 5 mccchatur.Sicrgo vxore
dimifla, duci alia de iure non poteft, fortius Sc  ipfa re-
tema: perquod euidenter apparetpluralitatem in v-
troquc fexu, cum non ad imparia iudicentur circa ma-
trinioniumjreprobadam. Qui autem fecundum ritum
fuum legitimam repudiauit vxorem: cum tale repudiu
veritas m Euangelio rcprobautrit,nunquam ea viuen-
te ličite poterit aliam etiam ad.iidem.Chrifti conuer-
fus habcre,nifi poft conucrfione ipfius, illa renuat co-
habitare cum ipfo 3 aut etiam fi conlentiat, non tamen
abfque contu.meliacrcatoiis, vel vt cum pertrahat ad
morcalepeccatum: in quocafu reftiturionem petenti,
quamuis de iniufta Ipoliatione coftaret, rellicutio nc-
garetur: quiafecundum apoftolum g  frater au: foror
non eft huiufmodi fubieiftiis feruituti. Quod fi conuer
Tum ad fidem,&illa couerfalequaturante,quam pro-
ptercau&s prasdidaslegitimam illc ducatvxore , eam
recipere compelletur. Quamuis quoq; fecundum Eu-
aagelicam veritatem , qui duxerit dimiftam, mcccha-
tur: non tamen dimiffor poterit.obiicere forni.atione
dimifiae,pro to quod nuplit alij poft repudium, nifi a-
lias fuerit fornicata.

[i Et in poteniiavirtuti* ipfiu* 3  & patri lumtnum, d
0fuo esi omne datum optimurn &omne donum perfečlii ,
Itjberes graJtarum exfolhimue aeliones : <jucd Jicut nebi*
tun litemintimajti tlebus ifti-f nouijlimtfiiUe qui no 'vult

a Tibaden.  b Cap.  2. eodem tit.in  5. compilatione ..

C i.Corinth .’]. d i.tVr.4. e. f Matt.  I

g i.Ctr.j.  j

ad ChvijUanam venirentfidem^multorum cordtbM tv tf
rauit: <ryquoniam’vxoYcs accepcrant infecundo  VčJ
tio } vehlteriorigradufibi icniunčlas.']

[ 2 jQuia yero tam patri are ha quam alij iujliv^j 411
legem parit er topoli lege m muli as yxoresinfi'wtdb^^
ifje leguntur: n ec contrarium apparet in Eriangelioi
lege praccptum : neq.paganifnbiiciuntur canonitH^r
tu ti* p o sr inueniis , quemadmodum ettpratnijjitrtti  W»
tur tfuod nune etiam inxta ritum fuum krite contrabM
cum di n er [is , qnorum coniun cliones legitimni vndttfc*
baptipnatu non diffoluit, & i ta patriarcharum ext*f'
adfidem Chrtfli conuerfi,pagam-cor.iugiorumpUrw*
te gaudebunt,~\

[3 Phde Lamech quiplures vxoresinfimHl j
buil]e,reprehenditur in Jeri p turiško quodipfe pnm^ rt ’
probandarn bigami# ffeciem introduxit. LicctUHtM*
huiufmodi non quaJieri*,yolentestamen tam teqiuim  x '
luy fup er h A ciid reddere certiores , £7- quodreritMp rX ‘
ualeat falfitati 3 fine. dubitatione. quakbet protesti
quod.f

CAP - IX - it.

"Non licctreliPlam fratri*in yxoremaeripere:

(Ho duela fe p a ran da eH 3 nifi aliter ecclcfia dijfinfit,
Idem Liuonicn.epifcopO)& ei*qui
funt fratribu*.

D

Eus a  qui ecclefiam fuam: b Sc  infra. Qui*

dif-

par c  eft ritus in Liuonien.ecclefiadenouoatft* -

dem catholicam conuerforum a noftro : propterin^*
mitarem gentis ciufdem concedimus,vt matrimo 011 *
contraiftis cum reli&is frači um vtantur, fi tamen (b 3-
tribus decedencibus fine prole,vt femen defundi i uX '
ta legem Mofaicam fulcitarent) cum talibus con tri*
xcrunt: ne tales fibi deca-tero poftquam adiidem vc*
nerint % copulent prohibenres..

de DONATIONIBVS  INTBR

virum & vxorcm , & ti c dote poft
diuortium.reftituenda.

TIT.  XX..

C a P v T 1.

Separato ličile matrimnnio^dos rejtituend^ eft-

£xconciliohabitoapud Vuormaciam.
Vlier.es  cum d  proaliqualičitac«a«ta
propriis viris fuerint feparat«,totam dote«*
pra:cipimus fibireddi.

CAP. II. ,

Soluto matrimonio cogitur yir detem^ejhtuere, (fi)*'
na dinidere 3 qu(ecommunitcr ei*obucnerunt.

Vrb anus III. decano 3 cantori & capitu^
lo Lexon>.

S TgnificauitP.mulier, e  qabdH. quem loco viritt 04
nebat, diuoi tioincereos folennitcr celebrato,
tem fuam lliicitč detinet, Sc  reddere contradicit: J? 0 *

feftiones etiam,quže ipfisdum fimul viucrcntjcuiuleu

quc concradus-titulocomuniter obuenerunt,eap r0 |

fus exclufa,fibimtiturvindicare.Idcoquen)andamu 1

quatenusfi i ta eft, & non eft aliud quodobliftst J 1 F
fum ad reftitutionem dotis, Sc  diuifioncm eorum,
olim communitcrhabuerunt, diftrift* ecclef.compc
latis.. , -lL .

i-A <

Mi

tent.f^

r^^rv^ssts^ss*

.

. w  , x  C Midirita: spuia

tm in Liuonien. ecclefia de nouo^ &c. fedtn ve J ^

exempla rib us legi tu r , V/ ett imprejfu m.  d
titul.in ^.compilatione, &*posl concilium Lateranen.fi’
v4lexandro 2J J, p ar. $Q. cap.  46. C Cap.]. eod.tU-

l.eempiUt. rt1 ,

^  CAP. llt

593

De donat.intervirum & vxor.

CAP.  II  I.

Utiegatusad caufam matrimonij, fi ferat fententiam
imrlij , pronunciare debet dot cm refiitui. I.teTlcafus

vtultum aUe^abtlts,

Clemens III.

T\Eprudentia * vedra mirimur, quod cum vobis
C/caufam nvntrimonij , qu.e vertebatur inter H. &
M. commifiiremus terminandam , & vos confanguini-
<«ttm inter eos inuenientes,fententiam diuortij tulif
de dote, quam a viro mulier repetebat, quicqua
'atutrediftuliftis. Quia tgitur vos, qui de matrimo-
nj oprincipalirercognouiftis,& de dote (. quat eft caufa
'ncidens) accertorie cognolccre valuiftis, & fententia-
aterdefinire : mandamus,quateiuis prtedičtum H.mo¬
rmone prsmiffacogatis, vt prxdičlat M. totam docem
'fcutcaiiorficum fuerit)rcftmtere non morecur.

C A I\ III I.

Mulier prof ter adulteriu d 'viro /e parata : p trdit dote.

Clc.ncns tertius. b

Y)lerunque: c  [i grinfra.J  Si mulierob caufam for
nicationis iudicio ecclcfis, aut propria voluntatc a
v| torecefleric,nec reconciliata poitea iit eidem,dotem
tlotalitium repetere non valebit-
[’ Accidit Vt proponis qitod in parocbia tuamuheres
l ' r ‘rif fuvscaufa fornicatietus receditHt , &ficvfquead
*'‘ttem ipforum permanere noftuntur : ipfis veri defun-
"ucum d confanguintis ad quos bareditates corum per-
k tniunt 3  dotem fuaan cum dotalitio repetunt.eis audien-
fmdenegant , notar, t reJlitutre , quod repeftunt: ob

.‘•c caufam,quia to ipfo fe indignas fecijfe noftuntur q<jl
*tirit fuit caufa fornicattonu auxernnt recedendum. In
*‘<‘tafydicirr.tu juod.J

CAP.  V.

Ctgjtur mulier ex officio tudi cit don ata fibi d viro pro-
fbrnuptiatpro conferuatione iUiciti matrimonij relaxa-
'*>fi talit donatia p raji e t impedimtntum diffolmicni ta-
‘tvutrinunij. boe duet, fe cit n dum inteUecium qui plus
plečet Panormitano.

Innocenrius III. C o ni p o ji el archiep ifco po, fy-vni-
Utrjis cpifcopit in retino L egionen. conflituttt.

E Tfineceflefit: d  & infra. Qnia vero caftr* qux-
dam, qus rex Lcgion. Hlix  regis Cafttlla: in dotem
j^didifle proponitur,ita vt fi c a ni a!iqna occafione re-
^lucretjipfa cederent in ius eins, impedimtntu prx-
lj >,c videntiirhuiufmodi copu!x dilfbhicndjc: Cum ca
- !, ipfa uon tam ob turpem, quam ob nullam caufam

594

f«

a

J^data, vrpoce cum in cer eos in Jtrimonium non cxi-
^i&idconecdos, nec donatio proprer nuptias. Ne
commodum ei cedat, quod deloec in pccnam eius po
1Us rccorqueri: caftra ipfa reftitui volumus , &  ad id
Mlamperexconimu nicationis fententiameoardari.
C A. P VI.

^ufrucJu ari us do naris fine conftnfu domini remip/am
x °d propter nuptias i non transfert in eam plus lurts,
hab e bat: idem de ee,qui fnb conditione adi-
*t*habet remin hareditatempeelin feudum.

Idem arcbidiac.S.^ndre* do Scotta.
eranobis e  cua diferetio requifiuit, fi aliqua

jSTVper _ H V

it.V Crr * ^ ata  f ueryc  alicui,nonin hxreditatem vel
fed tantum quoad vixerit poffidenda: & ipfe
f (; .  ^udum tertiam parcem vxori fu* in dotem cocef-
»i* : • vcrum co  defunčlo prsefacam dotem vxor (dum
- at  ) Habere debeat tenere: cum ecclelia dotes

fto t(

'gete teneatur viduarum ? Poftulaftipratterea, fi
^| tfra da ta fuerit alicui, & hxredi, quem de vxore

. C*p.\.tit.dt dote poit diuort. reflituenda in 2. com
v ' o belejlinut tertiur.

I ' l - r ’]'htutnda in l.comp.  d Cap i.ttt.de dote amiti.

j 1 “"‘pUatjOMC.

^•rt.resl.

c Cap. 2 . tit.de dote poli di~

d

Cap.  z. tit.de dot. umiti, vel posl.

legitima procrearet,in hxreditatcm vel feudum: &ip-
fe vxori fus quadam parte ipfius in dotem cocefla, de-
cclTerit pollmodum fine prole, an mulier dotem ean*
dem de itire pofict a  habere ?

Nos autem confultationi tux taliter refpond. quod
cum regulariter nullusplus iuris transferre poffit, qua
eum conllet habere : vir,cui b  terra prsdi&o modo
conceditur, non poceft vxort re!inquerc, quodei non
lieuit, nifi quoad vixerir,polfidere: neclicet vxonfu*
partem iilius terrx in donationem propter nuptias ex
viri conceffione tenere nifi donationiilie, adquem fpe
etat dominium iliius terrx, voluerit confentire. Quod
autem de prima confultatione dicimus, hoc refponde-
mus ctiaru de fecunda.nam licet ecclelia in caufis vi-
duarun« fe fauorabilem debeat cxhibere,contraiufti-
tiam tamen non eft cis fauor ecclefiafticus conceden-
dns. Illud vero te nolumusignorare , quod vxor darc
dicitur viro dotem : vir autem vxori donationem face-
re propter nuptias,fecundum legitimas fanfiiones.

C A P. VII.

Vir agent pro dote , non omnino exclnditur ex to , quoi
V trgat ad inopiam , n ec prači fe cogitur fatitdare vitra fa-
cullatem propriam : feddot fiki adjlgnaturfnb cautione,
qttam pral ar e poteši. It.fi perilLim cautionem non cjfet
fuffiiitnter prouifum confumptioni dotit, deponelur dos
apudmercatorem: vt de honejlo htcro virfupmeat onem
matrimonij.b. d.fecundum inteUeclum.quemtenet Pan.
inbeerendo v er bit lit era. It etl cafitu no.f^quotidiannc.

Idem arehiepife. f^archidiac.Gtnuen.  C

P F.rvcftras d  liccras intimaftis, quod cum magiAru
R.fuper quadam fumma pecunise pro H.paupere,
auftoritate noftra curaueritij conuenire: quamidem
H.pro dote vxoris fux requirebat,ab eo didas R.excc-
pcioncm obpofnit eontra ipfum , quod vxorem fuam d
fe repulerat, Se  tacita veritate fuper hoc literasimpe-
trauerat: e  quia cum fuper eadem dotealiavicecora
vellr® ciuitatit confulibus qusftio mota t(Tet,ipfi pro¬
ti unciaiierunt, v t q ti o n i a m idem H.ad inopiam verge-
re videbatur, dos illa no adfignaretur eidem, nifi cau¬
tionem idoncam de ipfa non petitura prsellaret: vnde
vosei,vt de faiuanda dote caueret,&vxorcm fuamrc-
ciperet,prxcepiftis: [i

Ciim ergo fatis poffit ei modieum čredidotis,cui
crcditnm eft corpus vxoris: ntandamus, quatenus dote
adfignari faciatis eidem fub ea, quam poteft, cautione
praftare, vel faltetn alicui mercatori committi, vt de
pa. te honefti lucrididus vir onerapoffit matrimonij
fultcntarc: ne oecafione dotis detents, vxora virodi-
miffia, feuvir,qui dimifit vxorem, adulterij reatum
incurrat.

f i It doneč illud po ffitfacere , dos i/la reponereturji
v e Ut t in feeretario eeclefixIanucn.qu.od citmimplere non
pojjeti adinfiantiam e ms nobis hoc referibere curauijlis .]
CAP. VIII.

H.tc de ere talit fictis feipfam fummat.

Gregorius IX.

D Onatio, / qua; conftante matrimonio incercon-
luges dicictireffit fačta C exquoakerlocupletior,
Se  pauperior alter efficirur) firniitatem non habet, niii
donatoris obitu confirmettir: qu<e tamen penttus eua-
nefcitjfi reuocetur abeo tacitč velexprelše, vel quido
natttm accepit, prius debitum n«ytr* perfoluat. Sanž
loluto matrimonio, ficut dos ad nuilieremffic &dona-
tio propter nuptias redit ad virummifide cenluetudi-
nefecusobtineax: vel expaitodelucranda dote Sc  do-

< a Pojit t.  b .Al.vir .cui praditlaterra , diHo modo
conceditur. c lannenfi.  d Cap.%.tit. de dete amitt.
in pcomptl.  e Impetran.it.  f Vid.Palač. Kub. m re-
pet.bitim Rjtbr-^io. cum rnultisfequentib.

t S

595 Decret.Greg. Lib

natione propter nuptias, quod sequale fit tamen, hinc
inde contrarium inducatur.

DE SECVNDIS N V P T I 1 S. *
T n V L V S X X L
CAP.  I.

Stcundoc nu ptioe non benedicuntur , gr bencdic-enspu~
niendus e sl.

Alexander III.

C Apcllanum b  (quem bedi&ionem cum fecun
da conftiterit cciebraffe) ab officio bcncficio-
que fttfpenfum, cum iiterarum tuarum tefti •
momo, ad fedem apoftol. nullacenus dcftinarepoft-
pcnas.

CAP.  II.

Dubitans de morte co»iugif,niJiprius certificetur,c»n-
trahere non debet: grfi contraxit , reddat^fed non exigat
de b it um: & pojlmodum fi fciat primam viuere  , dimi tt At
fecundum. jLbbasSic.

Lucius III. >njuerfif Chrijiianifm ca.ftiuita.te
Sarracenorum pojitif.

D Omiatts, c  ac redemptor nofter : & infra. Sane
fuper matrimoniis,qu$ quidam ex vobis(nondum
habita obeuntis comugis cercitudine) contraxerunt:
id vobis refpondemus, vt nullus amodoad Cccundas
nuptias migrare prasfumat, doneč ei conflec, quod ab
hacvita migrauerit coni«nxeius. Si vero aliquisvcl
aliqua, id hačlenus non feruauit, &de morte prioris
coniugis adhuc fibi exiftimat dubitandum , ei qux libi
nupfit,debitum non denegetpoftulanci: quod a fe ta¬
ft Vide 'Magiflrum. gr Theologor li.  4 .fent. diftin.^l.
h Cap.Vnic.eo.tit. in 2 . compil.  c Cap.i. cod.tit.in  I.
compiUt.huc jj) c dan t trudita [Upr. de fjonf lih. cap.m
prafentia .

F I N I T L I B B

mi. Tit. xxi. 59«

men noueritnu!larenusexigendum. Quodfipofthoc
de prioris coniugis vita conftiterit, reli&is adulter«#
complexibus>ad priorem coniugem reuertatur.
CAP. III.

St mu* excor.iugibu* fuitalids benedičlue , nen debt» f
e fuge s de nouo benedici .

Vrbanus III. Vigilien. epifcopo.  *.

V Irautem b Ik  mulierad digamiam tran(iens,noi»
debet a presbytcro benedici : quiacum aliavic«
benedi&ifint,eorum benedi&io iterarinon debet.
CAP.  I I I I.

"Mulier nubens intra annum lugubrem ,
incurrit.b.d.cum fequenti.^bbas Sic,

Idem Exonen.epifcopo.

S Vperillaqu3fcftione, c quaquxlitumeft,anm*'
licr podi c fine infamia nabere intra tempuslu# uJ >
fecundum leges definitum : Refpondemus, quodcunj
apoftolus dicat: Muliervirofuo mcrtuo,folutacft a
lege viri fui: in domino nubat,cui volu e rt c: per lic cn '
tiam & au&oritatcm apoftoli, eius infamia aboletut*
CAP.  V.

Summa.tur.yt pracedens.

Innocentius III. P.nobili mu litri.

C Vm d  (fecundum apoftolum)mulier niortuovir®

fuo,ab eius fit lege foluta, &  nubendi cuivultt 311
tum in domino liberam babeat facultaccm : nond {
bat legalis infamiae luftinere ia&uram, quaelicet.p^ 1
viriobitum intra tempus ludus(fcilicet.vnittsanniiP 4
ciiim^ubatjconceifa libi tamen ab apoftolovtiturf®'
teftatc,cum in his praefertim fecularcs leges non ded
gnentur faeros canones imitari.

a *Al. Vigo.al-Vig.  b Cap.i.eod-tit.ini.comp
poli cone. Lat.fub ^Alc.^.p  .9. r.i. c Cap.i. eod.titd*}'
compil.gr posl cone.Lat,p*y.c.l.  d Cap . Vnic. tod^'
in  }. compil.

<  <^V A R T V S.

DECRETALIVM EPI-

STOLARVM GREGORJI

LIBER OJV1NTVS.

DE A C C V S A T I O NI B V S, I N Q_V I S I T I O N I B V S,

& denunciationibtis.

—

- rt;

T I T V L V S T lil M r S.

CAPITVLVM I.

De perfmo. accufatoris prius quarexdum esl in iudicio.

FelixPapa. <

I lcgicimu? b  non fuerit acculator.
nonfatigeturaccufatus.

cap.  ir.

j:iemmcUtkn* repelliturif,qm
uon pnemonuit.

■Idem epifnpkf er Gulliam
conjiitutif.

a Pri m w . c p i.  t. gr  2  • a n  '■ e 9  • 2 7 9, / d esl> Claudi o , gr P*’
teme* C p,ji.  b Cap. J. eo. lit. im. compil. yide Bajd. in  /.
damh i alicno.jj.de damn . infečl.

uir^ 1 '

S I quisepifcopus a  abfllisadcii/atofibus,

piendifunr,adcufatus fuerit, poftcjuamabei^^

ritaritib con uentus fuerit , vt caufanfemendet,- ^
corrigere noluerit: non olim,fedcuncadprimate
faeiuscanonicc deferatur.

C A P. III.

Criminatio prodati debettradariooramiU^
interesi.

Crcgorius duci Carnpani.e. _

a C*.t,eo.Ut.in i.comp.vitltThonutm -■ *

597

De accufationibus.

59r.

I Lla a  prarpofitorum : [ 1  & infra.  ] Si vero aliquis
ei!,denKnafterio pr*ii:čii abbaris,quipoflit dicere,
quoaticulpam reatumqtie etus pertlncamos cum eis,
quorumintereft>caufam did- ičfcc volumus pcrfcrutari,
vtvclcomieronetur, vel abfoluaiur.

[ 1  Sobcitudo v ti Im  e  ?/ , tila c sl cant elalatidabilrt , in
<\udtotv,m ratio apit gpfuror fbi nitji hren dicat>&t. qu*e
funt tor9lix.ii  £> cx regin^o tmpreff? repetenda.']

C'A P. I 'II 1.

S^gi dealiouo crimiue adcufatur "vel denunciatur , in-
tttim prom on e n »on pote?}.

Li c m b Con fanti a Anguf*.
r\  Mnipotens c Dtus: & infra. Vaide graue eft, vc
v/ vir,de quo tanta & calia nunciancur (cu ante re-
qniri & difeuti dtbeantjhonoretur.

C A P. V.

Ipifcopiis p er exc optičnem c rimi nit iilnm ab accuft-
donefuarepedere non potef  , quem ante dfua famili ari-
hten eglexeri ifeparare,

Pafchalis papa.

N  Vili d  epifcoporum ab accufatione fua rcpeHere
liccac, quos antequam Tc  ab eis irnpetendum co-
gnofceret, ai\iacomrasni famitžaricatc neglexerit fe-
parare.

CAP.. V I.

Mfihttut de ccrta er oni n e , de c s dem it trum a do ufari
non potef.

E  jtconciJio Maguntino.

D Hhiscriminibus? de quibu$ abfolucus eft aceufe¬
tus,non poceft accufatio replicarr.

CAP. VIL

Cobabitantesinimich' accufati,ab accufatione repel-
luntur.

Stepbanus papa.

J)Epellantur ab 'accufatione cohabicantcs irrimicis.
^vr^uiainPcdationes biafphemix,adfcdio foiet ami-
C1 d« incitare. r

CAP. VIII.

Vonitpoenitentiam adcufttorrtcalumniofi^ cumfecpui-
hrinde motijo el membri debilitatio.

IxBrocar<Iico lib.XL II 1.  e
A bcufaftialiquem, per tuam adtftfatiotrem occi-
■^luscft: nifipropace hoc feccris,xl.dies inpane&
t l l| a(quod carena vocatur) cum feptem feqirentibus
^speeniteas. Siautem per tuam delaturam debiii-
<l ^cft,pertres debes quadragefimas pccnitere.

. CAP. IX.

^pernotorio precedit iudex,nemine adcufante.

Auguft.y7/pfr Gen. de mor te Mel.

L v identia patrati fceieris non indigctclamoread-
^Gftikcoriš.

CAP. X.

AKl 'tt\xnimhfclericos adcufare non po funt .
Alexander III. Gait.elečlo.  I
pVmp.Manconella g  presbyter exvna parte, &
^ ^°nuspresbyter , & I. Bonus Cočii laicus frater

s **altcrain HoftraefTent praeientia conftituci: eun
laicus erat, in cfičliP. adcufatione non du-
{^^dmiccendum. Cumque prsefatus B.eundem P.

črnine fimonise conflantius adcuferet*. nos cum
ln  tcftivhoniiim illius caufar addta&usfuerat, &
^ r *dičhiš I. fra ter ei us ipfum P.cbram ccprius ad-

^ eid.tit.in i.comp.Vtde B. T h omam  2.2.
fjn  , ^ idemfal.Grtg.lrb.^.eptfl.i^cap.T#- In d.  i*.
bel n '.  c  Gap .6  eo.tit.in i.comp.vide.Jtnthar.in cap%
brtQ l ’ >n ! tf ‘ ,n ^ a e °d-  d Caft.i.eo.tit.in  1. compil. RJ-
t Jn* 1 ** 14 * fiue Vale a  p qu 4 t(l.  5 .%>nulli epifcopovu.n .
kr %  Jt<il J x  Rracardtco hb.  19, f Gaientur.al.Gxie-

•ilt ff11<  Q 0m pjf r/p-pojl cene* Lat.fub

'H-fr. c.*  4.- * ' 4

cufaucrac,ab adcufatione repulimus: prafettim cum a
frater P.memoratum B.antca de caufa confimih adcu-
falTet. vnde quor.iam vnus poftalterum praedidum P.
inPacti viciffitudine adcufabant: neutrum ad eiusad-
cufecionem admifimus. Sed vtriquepresbyterodeob-
iečfrs criminrbus purgationem duximus indicendam*
Idcoque mandamus, auatenus vtcrque illorumcum
tribusiacerdotibus faerat fe rurgare. b
CAP.  X I.

'Mondchui adcufare poteši abbatem  •, <&de bonitm*-
n aferi} expenfts li trt n ecelfa rias habebit.

Idem Cigari en. epifcopo.

E X r partetua: [_ * & infra. ]  Prudenti* tuac t.re-
fpon.qHodmonachi(nifi alia rationabilis caufa im-
pediat)eo quod de obedientia & fubiečtione abbatis
cife nofcuntur,ab cius adcufatione funt nullatenus ?e-
peilendi: licet alios adcufare non podint. Qoibus (fi-
quidem cum propri*im non habeanr) de rebus mona-
fterij expenfe debent neceflfari se, doneč caula dtbituni
finem accipiat, minifirari.

[ Huiufmodi quttfrio n o hrt prepojita 'vtrum mo na¬
ciji tn adcufatione abbatum fiat aliquatenu 4  audiendi.
Super quortiq i .~\

CAP. XII.

Prešby ter eb/iofas miffam celebrans , non pr.tmijfa di-
oeflione, ccclefiapriuari debet.hocdicit^t conueniat om¬
nibus leHurif.

Idem.

S Icenftiterit, d  qubd D. ecclefia non perpetuocon
cefla>fed ad tempus fucrit comendata, & de e  vi-
nolentia > tk  quod in taberna perno&auem ica quod
alteradie nulla prarmifiTa doimitione / miffam can-
taflet: Sc  infra. Si de.hoc rationabiliter conuičlus fue-
ritin iudicio.ante epifcopum fuum : fiae adcafatusrvel
ad rationem pofitus, fine coačlione fuent confeflus*: ci
fupereadem ecclefia per p e tu um filentium imponatis,
ipfumabimpetitionc B, g  defiitere copellentes. Cx-
terum fieidem fuit ccclefia car.omce concefia & tradi
ta,& pofiea de crimincalfq«onon fuitconuidus 3 |xro-
pter quod de iure debeat h  fpoliari > vel poft adpella-
tionem (ficiu aliquando ailegauit) ecclefia illa fuerit
fpoliacusjipfam ei faciatis rehitui ) & r  in pace dimitti%
CAP. XIII.

lnimicM etiam d 'voluntaria exceptione repellitur.
Idem.

M Eminimus tibi mandaile> vtC. abbatifiac.cuias e-
ledionem confirmauimus, munusbtnedidionis
impendere procurares. Sed quiaH, proaltera parte d
te ad noflram audientiam adpellauitjproponens quod
de fimonia adcufarec eandem : mandatum noftrum dl-
ftulifti effedui mancipare. uia vero te non decet ia
hac parte adpellationi eiufdem H. deferi e> cum idem
illius manifeltus fuerit inirr icus , contra cam tefii-
monium tulerit: mandamus, quatenus (cum inde fue-,
risrequifitus) prafat« abbatifiae munusbenedičtionis
nondifferasimpartiri. i

CAP.  X I I I L

Dicens fe aliquem adcufaturum coram iudice 3 antein-  -■
feriptionempoleti fine pcena defifrere  , & non adcufare :
fed ei defi-lenti filentium im p oni tur in perpetuum. Et fe-
cundum hocfummarium rjle textirt etlnotabilrt.^dbbaf.
Innocentius III. archiepifcopo Bifuritino.

L Icetinbeato \  Petro [* e^;.] Sane cum ex literis
B. decani lančli Stephani, & I. & O, eaaonicorum

Frater eiufdem P. &c. b Pur pari. c Cap.

eod.tit.in l.comp.<&>poticonci.lat.fub .Ate  3.p. ^o.c.12.
d Scilicet Alexand.\fedin l.comp.ceod. ut. Cdefri-
no 7 , al.Clemf.jiti tribuitur.  e Violenira.  f Dormi-
t ati sne.  <; G  h Debuit.  i Impeniri , k Ca.  Jo
eodu.1s.1n y;ca*»gil.

599

Decret.Greg. Lib. V.

Tit.

L

600

ecclefi* Sifuntina ad apoft. fed. audientiam pcruenif-
fct,te varia crirnina commififfe.ac ab cis fuifics per eaf-
de literas fuper periurio crimine limoni* & inceftus a
dclatus : Clemenspapapradecdfor noller (feruataiu-
diciaria grauitate) tibi ccrtum terminum adfignauit,
quo refponfurus obie&is apoftolico tc confpe&ui pr*-
fcntarcs. Cum autem iuxta tenorem citationis ad fcd.
apo.acceftifies,nccvllu5 b  adpareret 3 qui te ltaimpe-
teret dc praedi&is: nc aliquid Je contingentibus omit-
tere vidcremur,ab L Sc  O.archi. ir. noftra pra*fentia con
ftitutisqu*fiuimus diligenter, fiquid fuperpraemiflis
aduerfus tc pro fe,vel aliis proponcre veUcnt, & qimd
fcripferant,l€gitime demor.ftrarent: ipfi autem , quod
n©n propofito adcufimdi ha c feripfcrant 3 refponderut.
Sed quia fuper quibufda incorrigibilis videbaris 3 quar-
dam de te apoft.ledi duxerant intimanda: fed nuncius,
qui pro literis acceflerat impetrandis, mandati for¬
mam exce(lit.

Nos igitur didis canonicis fuper praedi&is filencium
dttximas imponendum, nc te de estero eis fuper his ad
cufare liceat, vel ctiam infamare. Quia veropradičti
canonici citra vinculum inferiptionisdefiftere voluc-
runt } eisde iuriš permiflione, id non duximus imputan
dum. Ne autem in ablolutione tua minus canonice v p-
cedcre videamur, quamuispotius in odorebon* opi-
nioniscoepifcoporum noftrorum 3  quam eorum infa-
mia dele&cmur, Cabilonenfi epifcopo & abbati de Fir
mitate, inquifitionem farna* tu*duximusc6mittenda.

f 1  tApofiolorum principe lipan di atejue foluendi neba
a  dominofit attributa potejiasvelfacultar* quam in fub-
ditii iuxta faorum exigentiam meritorum eaercere lib ere
debeamut: exemplo tamen illiusqui omnesftnat, &nc-
minem V uit p eri r e , libentius intendim usad foluendum >
qudm ad condemnandum vel ligandum*etfijint nonnull*
culp* in quibu-f eli culpa rclaxare vindietam .]

CAP.  X V.

*Adprofeqtiendam adcufationem criminalem , non ad-
mittitur procurator-, licet pojiti alle^are caufam ab/intue,
feu ali m  exceptionts non tangentes crimen propofitnm:
&qut iurauit Jlare mandata alicuius*non admittitur ad
adcufandum tihim* fi virtute turam e n ti J' bi futt iuiunčlu,
nonadcufaret.hoc dicit, gpadhoc folei allegari , in

koc ellValdc vulgatum.

Idem Saliburgen  c archiepifcopo.

V Enicns d  ad fed apoftolic. A.Pragen.canonicus
centra Pragcn, epifcopum interaliapropofuiteo-
ram nobis, quod cum eifec filius lacerdods > in ccclefia
fuerat Pragen.intrufus : Sc  contra eiufdcm ecclefiae
priuilegium homagium duci Eohemia? praeftitiilct, lic
iubiicicns Pragcn. ccclefiam feruiruri: & infra. Vnde
prardi&um epifcopum ad feftum Refurre&ionis domi-
nica: perčptorie nos memnimus cit.milfe.Idem vero ad
fuam adcufationem viarum diferimina, cofecrationem
chrifmatis imnainentem, Sc  quodfiliusBohemi* prin-
cipis efiet per ipfum bapcirandus, tune temporis per
nuncios &  literas aliegauir. Licet auttin <rxcufationes
huiufmodi(ficuterant)friuolas ^ftimantes, c  ipfum
reputauimus contumacem : nec procuratores cius in
caufapofTermts reciperc criminali, eis tamen concef-
fimus auditores, vt fi pofTent y illum aliq-uatcnusexcu-
farent. Cumcjue priEdidus A.coram cis reperiffetobie-
&a>fuitexaduerforefponfum,qubd cum olim fuper
hocad Magdeburgcn. archicpifcopum liter* fuerant
impetratae: idem A. in obiefirorum fe videns probatio-
ne Jeficcre, ad pedcscins fe humilitcrproftcrnensjvc*
niam poftolatrit: S/.  quod aduerfus eumcalumniofc ^

a Jr.cepu.  b „4l.necvntuappareret*quiteimpe-
teret depradtčlpf.  c Sal\ebnrgen t  d Cap.l. eod.tit.
. in l.compil.  e Exiimantes,

cefierat>eft confeiTus. C*teriim ciim fuper
to ftare eiufdeniarchicpifcopi iurauifTet: ipfc pr*ccp

eidem>iubdcbitopr*ftiti iuramentijVtcontraeundt

epifcopu dc estero proponere talia non auderct.Ci 1 -
igitur nobis ex ipfius A.confeffione conftaretipfun" 11
ramentum huiufmodi praertitiffe, ac tale reccpiifem^,
datum : fuper impetitione dičli epifcopi filentium
duximus imponendum: proptercontumaciam *  ^
men eidem epifcopo citationem &  purgationemp r0
pter infamiam indicentcs.

CAP. XVI.  .

Venunciator ctimini*non fe inferibit, quttt.id V rr ',
ftionem tendit : adcujator autem infcribit*quia, ttnw*
p cenam : excipiensverd inferibit adpceuam extrd9t^
riam*fi per *xceptionem deijciturab »b fen te* aliits
boe primo. Secundo dicitur, qu'oddurn difeutiturdt^
mine,per modu exceptionwpotejlinteruenireprodtrd 1 '
Idem Priori fančli Vridiani , & MagtJlro B.
canonico Pifano.

S Vperhis, b  dc quibusnosconfulerevoliuftb; 11 '

quifit. vcftra breuiter refpondem«s > quod
modis valet crimen obponi, denunciando 3 excipit nl ! 1
& adcufando. Quando crimen in modum denuno*
tionis obponitur,non eft ir.fcriptio neceflaria,fedc uf J
in modum adfcufationis oporret inferibi: quonia® a .
depofitionem inftituitur adcufiario, fedadeorrefi^ 0 *
eft dcnunciatio facienda. Cum autem excrpcndc , » 8
rit crimen obiedum , diftinguendum cit, qoareobp°
narur>& quando. Si autem obiicitur,vtabaccufati°
vel tefiificationc aliouis repellatnr,non eft inferibi 0 ..
cclfe: fed cum obponitur, vt quisa promocioiie 0 '"
vel beneficij excludatur, fi an.re canfirmacionempl’ 1
citur 3  non cogitur quilquam inferibere: quia cri^
hocmodo probatum,mipeditpronioucndiun 3
deiicit iampromornm. Poftconfirmationemvero*
ledicet ordinandus fucrit aiiquis,aut etiam conlecr^
dus,quia ctiam ab obtinendo repellit, & Jeiicicab
tento ad extraordinariam ocenam: fecunduiu ar  . ^
iudicis difereti citra vinculum infcriptk>niseft< xc, fG
diftringendus, fi defeceric in probando: pro coQ

crsmine ficprobato,perditquodpercle(ftionem &  ^

firmationem ci fuerat adquifitum:fedobhocpr jus ^
bita non amittit.Licet enim agaturdecritninein^
tamen huiufmodi qu*itio criminalis: vnde perp r °
ratorem poceft rite tradari.

CAP. XVII.  _ f> .

Generales inquifitore.r Ji  »on feruauerunt
quijitienif ordinem , prudenter & caule fecor rl tf lC ^
bent.hoc p rimo.Seču h  do por. it fo rmam turam trd* ’ r l
inquiJltores cxigunt ab inquifitis.  j

Idem VerfeL  c  epifcopo gpabbatideTild 0 ;  ^

Q Valiter e Sc  quando: [i Si t>

uaricn. epifcopum dcbitum inquilitioi» ! r ^ ( ,
oblcruaflis: difcrecionem vcftram in domino cj. c
dam u;. Si vero qiialibet occafione prieceniiifi®! ^
dem,adhuc/ iplain temporeobpommo volu”' 11 ^,.
feruari: ne inde nafcanruriniurisjvndciiTi 111 ^,^

P

tur.Ideocjue mandamus, quaccnus adconfclt"' jji-
drse iudicmm recurrentis, fi contra prlfcrif"''
nem ranquam homines cxccfli(lis: nonpud
rorem veltruin corrigerc, quipoliti «ftisvta{'°™ ^
rigatis errores: qimniam apudiudicemdil-‘ !
qua menfura nicnfi’fueritis, remetieturvob ls -^ i|f r
delicet, vt inueniatis oecafionem aliquan>

eftra vilefcat auftotitas - SV
— i'

tem, per onam ne v«

a SeirtiVetcra tztmpUnahurtc IccumffP^Ur
ell impre'jjum. cum in Vulgutisperpera l e & ercSli, (r( i ti (jf
catienem canonicampropter*&c.  b bapj  f ^

^ compilatione . c ^ H.Vtrccll , d Ve 6
^.cocl.tit.in i.cetnpiL  f t/Ll.itai bHnctj>f ut *‘

6 °i De accufatlonibus.

6oz

Jiutiusjf prudentius poteritisjfuperfcdeatis adprz-
ens : quonum cx his, qua? inordinatč funtačta, non
potcftordinabiliteragi. Si vero pradcriptum ordinem
cuftodillis: orani gratia &' timore portpofitis,deum fo-
utn  habeates pra» oculis,via regia incedentes,finc per-
acceptione a  in negocio procedaris. For-
n 'ani veroiuramenti, quam a clericis Nouarien. fuper
J|jquifitione facienda in hoc negocio recepiftis, in fimi
jbusvo'umus obferuari: vt videlicec iurent clerici,
fciunc vel crcdunt e (Te in fuaccclefiare-
0 rQ jaii,tamincapite>quimin membris (exceptisoc-
C|J Itiscriminibus) meram & plenam dicant inquifito>
ri tas veritatem.

[ l Debra(prelatu*procedcrcadinquirendum &pu~
n,( 'idnm fbdiiorum excejftu, ex audoritatibus noui &
hristejlanteticolligttur euidenttr  , ex cjuiba« fuper hoc
ujfemitt pojte a canonic<x fanČliones\ Legitur enim in
n Mgelio,quod viUicus  , qui difarna tuj erat apud domi-
Hrn  favni quaji dijlipaffct bona ipfitk r, audiuitab illo :
^!pdejlbocqHodiiudio de te f redderationemviliicatio-
enim nonpoterUvillicare. Etin Genefi Do-
*' !nu < ait: Defcendam v ide bo v trum clamorem qui ve-

hn d)ne , opere comfleuerint. Ex quibusaucloritatibus
rA  bifeji e c 6 mp ra bat ur, quodnonfolum cum fubdittts y ve~
^■ttumciim proelatM excedit , jfl p er clamorem & fa-
hexcejpu eiucadaures fuperioru peruenit , nifi qui~
p-’o d. d maleuolit & male di cit- ,fed d prouidis &>ho-
femeltantum y fedfepe quod clamorinnuit , <&•
jha.Ho manife fiat , debet coram ecclefi.e fenioioribus
dilioentiu*perfcrutari y vt fi retpopofcerit qua~
f^iCtnonica dijlričho culpam feri.tt dchnquentit  , non
*"ftm fitidem ačlor & iudex, jed qua/l deferente fa-
d dam or c nnncianleyjffi, i) fui de'uitum exfequatur.
j! :it wttmhoc fit diligenler obferuandum in fubditis,di
Ptiutam e>: eil obferuandum in prxlatu,quiquafiJi-
^jtofitntpojitiad'faqittam : & quia non poffunt omni-
^^mpUcere, cum ex officio tentantuv non folum atgue
Utam in ere p are , quinetiam interdum fujjcndere y
n jj Hu> ‘p(am vero ex:s m m h  n ica ti o n c ligare : frequenter
■ l! ‘m mltorttm in cu rrun t &infidiat patiun tu r . &ideo

hntii

putretprouide jiatucrunt,  v/ accufatioprxlatorum

fAbli a dmitta tur, n e concujln columnis , corruat #di-
lj kin )>nfidi ligens adhibeatur cautela^per quamno»fb-
^jdfe./ed etiam maligna crirninationuianua praeclu-
h Varumita voluerunt prouidere prodata ne crimi-
ijhriniujtf^t tamen caucrcut ne ddinquerentinfo~
^ tf ^otravirunq } morbum congruam inuenientes me-
^h^vtvidelicetaccufatio criminahs , quxad deminu
tl^upitit&addegradationemintenditur, nifi legi-
^praccdat infcriptio>nuUatenu4 admittatur. Sed cu m
t]j tr . txce ptbuffuis quifquamfueritinfiimatuj,  W intan
ij 'ftocUmorafcenderit, qiiod diutiujfinefcandalo dif
hit* .? on pbfiit,necfine pertculo tolerari^ abfqne du-
^hfcrupulo ad inquirendum & puniendum eiu4
i nU H ° n exo ty f°rnite yfed ex charitatij procedatur
ti'' V<Atenus fi granitfu erit exce(fnj,&fi non degra ■
V or ^ ne  adminijlratione tamen amoueatur o-
\ i( »'Wdeslftcundum e u angeli cam fententiam dvil-
l^ne 'viIhcumameHeri y quinon poteši viUicaticnitfuce
^ redderc rationem.Hun c igitu r or.din e m . ]

C A P. XVIII.

\ h j Contra c l uem  iuquiritur.> iuranitrefjtondere tan -
f«*,* ‘ nteno gata y posl confejlionem a udi tur rolenj pro-
hhj Xcu faiones 3  qux confejlionem non perimunt y  fed
^diccr iurauerit plenam & meram V e rita-

Ucm »rchiepi/itp, AreUten.^rKillH ma-
gUA abbati.

A lxceftiene,

C  Vm a  diledi filij Cifter.nbba$,&P.S: R.monachi
Fontisfrigidiapoft.fed.leg.ad eccleliam Agathen.
acceflilTcnt, vc in ea legacionis officium excrcerent,
quiade Agathcn.epifcopoper frequencem clamorem
multa fibi fuerancinlinuaca finiftra: voluerunt defcea
dere ac vidfre,ficlamore opere compleuifTet:[i
Q^iia vero nobis non cofticit, fub qua forma epifcopus
cum canonicis Agachen. coram di&is legatis practtitc-
rit b  iuramentum,vtrum videlicetitaiurauerit^vtfu-
per (tatu ecclefce plenam St  meram diceret veritatem,
anvtad inquifita veraciter refpondercc: Mandamus,
quatcnus eifdetn legatis exparce noftra mandetis,vt
lub qua forma iurametmim prseftiterit, ftudeant fide-
liter intitnare. Et fi fccundum refponfionem eorum
fubfecundaforma iurauic: aut ipfe fufficientcr proba-
ueric,fe fub illa forma iurafie, aut per depofitiones tc-
ftium, quos produxit, aut etiam aliornm: cum depofi¬
tiones illse non faerint publicata, nec produdioni tc-
ftium renunciare curauerit: quoniam fccundum ean-
dem non teneretur ex debito iuramenti, nifi ad inqui-
fita folummodo refpondere, vos excufationes fuas au-
dirc curetis:& fi eas probauerit, cum cxcufationcs hu-
iufmodiconfefiiones non perimant,fed exponant,quae
tales funt, vt ad c  bornim Sc  malum valeant retorque-
ri: d Sc  ideo iudicari debent ex caufa,eum fublato ad-
pellationis obfiacuJo abfoluatis: cum etfi repertus fic
culpabilis in quibufdam,ex labore tamen&pudore
puiutus,quos propter hanc caufamincurrit, huiufmo-
di leuis culpa Ieuiter ei valeat indulgeri. Quod fi ex-
cufationes illas fuper dilapidatione , naufragio, Sc  fi-
monia probare nequiuerit > aut fub primaforma iura-
uerit: cum fccundum eandem nec veritatem tacere,
necadmi r cere dcbuericfalfirateni: vos (non obftanti-
bus excufationibus, qua$ de nouo propofuit: cum in
confeflionibus fuis nuli a m omnino de illisfeceric men
tionem : quamuis firmiter adlcruerit ,quodplures ex
illis legatis priedi&is expofuit, cum hoc per fe probare
non poflet, tanquam qui folus examinabatur ab illis )
eum ab adminiltratione Agathen. ecclefi« remouere
curetis.

[ 1  idcojj tam epifcopum qudm canonicos iuramenti
'vinculo adjlrinxerunt, Vt fuper ji asu ecdejiajibi dicerent
veritatem.']

CAP. XIX.

De v eri tat c criminum non inquiritur,niji priui conjlet
de in farni a : & tune non inimici Vel periuri , fed idonei
viri ad profequendum inquifitionem &ad tejlimontum
jidmittuntur : & non probato crimine , indici tur %n~
famatit purgatio.

Idem archiepifccpo Terraconen . & abbati Janci* "Maria:
de PopuletOy&archidiac.Barchinon.

C Vm oporteat e  epifcopum : & infra.Sane venien
tibus ad apoft. fed. G. Sc  H. canonicis Vincen* Sc
multaenormiacontra Vincen. epifcopum proponen-
tibus coram nobis, quia illa non debebamus fub difli-
mulatioae / tranfire : vobis inquifitionem illorum
dnxim.us committendam.Verum dičfus epifcopus,aa-
tequa ad ipfum g  veftra citatio peruenilfet: adprat-
fentiam noftram accedens propofuit, qubd ilii, qtii e-
normiadeipfo h  fuggeiTeraftt, typo malitix potius,
quam iuftitias zelo dučti nobis huiufmodi intimarunt;
cum ipfi cius fint inimici manifefti, Sc  cum eius hoftib.
conuerfentur,confanguineosquc fuos, ac complices
intendant ad teftificandum producerecontra ipfum,

^ Cap.^.eod.tit.in  3 . compil.  b Pr*ejlitit.  c ~4l.
adbonum vel malum.  d Et cum dubiaad bonum&*
malum pojfunt retorquerifn melioremfunt interpretan-
da.B.Tho.2.2.q.6o,art . 4 . c Cap. 6.eod.tif. in  3 . com-
pilat:vide luLClar. inprač. crim^fin,q.6.  £ Prat er ir e.
jg Eum %  h Subiecerant,

<6  o?

Decret.Greg. Lib. V.

qui addcnunciandum, feu teftificandum admitii non
dcbent: vtpocc iuiramcnti praeftiti tranfgreflrores,#: a-
liis criminibusirretiti:: [1 grinfra.'}  Difcretioni ve-
ftrs mandamns,qubd a  nifi fuper prsdidisfamam b
ipfius Islam elfe noueritis: vos ad inquifitionem illo-
**um non fubito procedatis. Qub.dfi ad inquifitionem
fuerit p roced.cn d urn: prsdidos vel alios, quos ipfius
cfte conftiterit inimicos: r.ecad profeqiiendum inqui-
fitionem,nec ad perhibendum tcftimoniumcontra ip-
lum cpifcopum admittatis: fed pcr viros idoneos fuper
his,qux gcftafunt,inquiratisddigentitts veritatem. Et
fi nihil graue probatum fuerit contra ipfum : vos pur-
.gationem canonicam fndicatis eidem.

'vero pcr leue compendium ad graue dijjsendium
veviatur."]

CAP.  XX.

denunciatione repellitur publicus concubinariw,
excommunicatus gr confj>irator,gris qui nonpramonuit.

Ide m.

C Vradilcdus c  filius: & infra. Si vobis conftite-
rjt prsedidos, quorum nomine funt exceflus hu-
iulinodi epifcopo nunciati,puhlice concubinarios tune
fuilfe,propter quodin eos fuit excommunicationisfen
centia promulgatajvel prsfatum cpilcopum de iam di
dis excefiibus non fuific prsmonieum ab eifdem , vel
ipfos confpiratfc in eum, a denuciatione repellacis eof-
dem : alioquinaudiatis,qusfuerunt d  hincindCjp-
polita. Eidem epifcopo aučtoritate noftra nihilo mi¬
nus prohibentes, ne luper his, fuper quibus ad audicn-
tiam noftram fuerit legi time adpellatum,pr2efatos cle-
ricos indebirc grauai e prsfumat: doneč caufajiipra
didaiuxtaformam mandati noftrifuerit terminata.

CAP. XXI.

Crimen probatumpcrmoduminquifitionif, regulari-
ter pcet/a ordinaria non punitur  ; Jed fiimpedit ordinis
txecut/onem, fit depofit/o, jicut in adcupitione: gr fiim¬
pcdit tantum beneficij retentionern,fitpriuatio a benefi-
cie,necpoterit iudex banepcenammoderart. boe dtcit,vf
que ad.§Tertia , fecundum'? erum intellelluan non bene
dccUratum perferibentes.

Idem epifcopo Gebenenfi.  C grti.Palentin.

I Nquifitionis f  negocium , quam dc epifcopo & ca-
nonicis Valentinen. vobis commifimus g  termina-
.dam : [i c jr infra.]  Secundo qusfiuiltis, quid vobis lic
ftatuendum,fi contra quempiam perinquifitionem ,p-
batum fuerit tale crimen , qubd deponeret adcufatum
criminalitcr &  conuidum.ln quo quidcm duximusdi-
itinguendum, vtrum lit tale crimen,quod ordinis cxe-
.cutionem fufcepti>aut retetionem beneficij ctiam poft
peradam posnitentiam impediret: puta li homicidium
commififlet vel adeptus eflet ordinem aut bencficium
vitio fimonia:: quo cafu crit ficut in adcufationis iudi-
cioprocedendum: alioquin fecundum perfonas meri¬
ta, &qualitatcm excelfus pasnam poterit iudicantis
diferetio moderari.

[* Sine confcicntiaferup/do exequi cup/entes, grapo-
Jlolico petisfi oraculo edoceri,Vtrum eoru publicanda fint
dicla gr nomina,quos interrogari contigerit , prout tejli-
bu 4 in publicus caufis fieri confueuit , an fola dicla eorum
publ/čari fufficiat nominibus taci tis , ciim idem epifcopus
gr canonicimanifejlefciant quodfuerintinquifiti , grV-
trum contra dicla eadem debeant exceptionesfeureplica~
tionesadmitti y cum contraperfonas d/centium admittun-
tur. *Adquod breuiter refpondentusnon folum dičla.fed
etiam ipfa nomiua  , Vf quid d quo fit diftum appareat y
publicanda i gr exceptiones feu replicatioues legitimas
admtttenda-s.ne perfupprejhonem n ornimi m inftmandi ,

a SJuatenus.  b Em*,  c Ca i eo.ti.in 4- cop,  d ¥ue-
rint. c Pid.Kotasin hunclocum.  f Ca.l.eo.ti.in  ,4.ro-
pil. grpr-eter DD. hiclul. Clar. in prdtttca crimin. q. b,
g Eacicndam.

Tit. I. 604

grper exceptionum exclnfionem falfi deptr.ntitA^
prabeatuv.']

Contra non infamatum  , fupei vcritate criminuM ,r
epuiri non dtbet 3 etiamfiilibellut famofiucentru
tuo fuerit in fecreton:ec fuper principal/ crediturtefitf'
i ur at us dicii fe Ulita , contra quem tnquiritur , initrM**
idem fi boe d/cit ant e iuramentum: nifi prafirnu^U'
d/xijfe in fraudcm.b.d. , vfq J  ad

Tertis dubitatiomsai ticulus c6ntinebat,vtru^
duo vel pluresiurati, adfirmaHtaliqucmcrimcoali |J ’“
eifdem videncibns commilillc: dequoaliquainfi^
non laboret: aliquam illipcenam infligere debeat' 5 ^
vtrum ad petitionem quorudam auafdamfchedul 15  ^
vobis occulte tradentium infamacicnem cpifcopi c ° n ^
tinentes,fitau inquifitionem eorum,qus inipfis ^
tinenturfchedulisprocedendum. Etan fidesc° rU ^
dičfis debeat adhiberi, qui poft iuramentuminte^ 0
gati feereto, vtrum fint eorum, de quibusinqu'r*^
inimici: refpondent,qu6d non diliguntillos, vel
de inimicos fe adferunt eorundem, aut etiam
rarnentum id puhlice confitentur: nullastamen t |!l1
micitiarum caufas probabiles oftendentes. Ad ^ ^
refpondemus, nullum elfeprocrimine, fuper
quanon laborat infaima, feuclamofa inlinuatio^.
procelferit :proptcr dida huiufmodipunienduB 1 ' 1 ! 11 ’.
imo fuper hoc depoficiones contra eum recipJ n
debere, ciim inquifitio fieri debeat folumrnodo^Fj
i!li>, de quibus clamores aliqui prscelferunt. .
petitionem eorum , qui hbellum infamationisp® 1 !,
gunt in occtilto, procedendum cftadinquilitio I,c
perconrcntis ibidem crimimbus faciendnm. Aut 1  ^
tiam aduerfuseos, contra quos fit inquificio,fid^ J

hibenda eft didis eorum. qui polt iuramentum vl
te tacite vel exprcfsc inimicos / fe adferunt
dem,nifi forfan ante iuramentum in fraudem id ' s
re prsfumantur. J

Kon punitur qnis de crimine , de quo non conpU' ^
perfamam-,gr tefiium cred/Uitatcm: g~perdid‘ i } >i ^
rum non debet quis apud iudtccm infamatM rtf H
b.d.rfpjadfinem.

(^usliuifti ctiam,quidftatui debeat,fi nihil p ff  j
tam fcientiam , fed tanttim pcr famam, & e * rl,n ?V
fuerint inquifiti, credulitatem iurararr.contig erI ^«
ucnirii Et vtrum aliquis fuper cocrimine rcpt ,carl . J(S i
beat infamatus, de quo ipfum duo, velrres»v c ‘5  ^
plures dixerint infamatum : licet de ipfonihd 1  J
in puhlico audiacur. Ad quod cit noftra refp^ n

propter famam & deponentium credulitatc^
xat non critad depofitionis fententiam procf'
fed infamato canonica poterit indici purgatio^*^

dam arbitrium iudicantis. Qui propter dida p*
eum infamatum reputarc non debet,cuius ^
nos & graues lsfa opinionor. exiftit.

CAP.  X X I r. M

Si is, de cuius crimine in indici o conjiat y f ctt  fv
tionem propter iudiciarium ordinem non
eil aud/endus , fed eum tanquam notor/ura ^
debetfuperior de nouoprtuare.hoc dzctt,& w •
de not*bilio> fecundum huncinteUeUum.

Idem epifcopo grdecano Syl/ianeUe»-  ^

A  D petitionem b  Galteri quondam

batis,R.& P.canonicisNojiiomen.ano 1 pf

corredione commilfa : [ * gr Ji"]  Venim di c
G. fands Maris in porticu diaco.cardina.t un ^^^

-vK

h*.

lriyeteribAibrii y cedulas.  b Uit. c

men  , deeUinplurib. antiq.  d Jll.ad j f l l '[

^Al.nec ctiam,g^c.  f Pide »otataper
jf.ad L Corn. de falfi s.  g Jl.Saluaten.^.jpV '
al.Siluanen.  h Ca.^.cod.tit.in  1 . comf 1  - 7/  f
in c.fignis abbas  18.^.1.

60j

De adcufationibus.

licafcdislcgatusdi&n G.pnefentc.ncc rcclamantc fu-
pcrftatu monaltcrijcccpit inquirerediligenter,& eum
l >iqiiifitionennira cum Parili us euocafiet p.ropoucuru
c °ntra inqni(itione eimdcm,R quid -rationabillt-er du-
tcretproponendum : ide«! praefcntiam eius adiens,al-
‘cgauit,cfudd in monafterij corre&ione procedere non
v alcbat,qu2pra:didis iwdtcibtispiius fueratau&ori-
Jatenoftra com mirta-■: & cardinale ipfum ex iuftis cau-
'sfeadferetishaberefurpe&um, vocem adnosadpel
btioniscmilit: qucm cardina. (infpeftis, q use p rabata
J^rantcontraeurv^amouita r.egimine abbatia?,dando
^ribusciufder« lociliberam facuiratčalium eiigčdt,
1 'Hpnnrcm dc Argentolio elegerunt concorditcr in
Okatem: [ 2  infra .} Cum igictir nobis-de talib.fue-
rit  kfuiides, proprer qua» prarfatus G. erat merico a-
^ouendus,«^ li reftituendus forec propteriudiciarium
edinem non feruatu, ipfum proimiimus manere pri-
^tamregimine abbatiae: fupradi&ii priorem (proeo
prafaro G. propcer iuris ordinem non feruatum
‘Ordinate remoto ,intclteximus ob eandem caufam
P f f confcquentiam minus legitime fubftitucum) per
J? n tentiamamouentes : quem cjuia non propterpcr-
‘° n *Yitium, vel Icientiat a  defe&um , fecl propter iu-
tls blennicatem pra ter mirtam anvouimus-.ipfum polt-
^dumreftituimusin abbacem*

[ !  Ipfi bkad monafterium idem nečeden tej, qnib.cor-
tlt hfibid:m nonnulU qu.e Jlatucndafu-rant, fiatuerunt,
'^ifitionis inflantiam quoru>idam im pedi en te tnalicra
r(t ^d,i)ido.^/dquorum contumaciam reprimtndam , fe-
^nbrachium intendebant inuocare.']

[ 2  H14 tfitur & ali w qux vtra^ p ar s pr o poji'it inteU

le c tu.  ]

CAP. X X I I T.
peffefforio adipiftevd.c in beneficialibtts non
r*tixcebtio crimtn juniji de to fU infamatus: &infa-
^rfdcufatore nonprobnntevelnon adparente,indici-
kT f Hr l*tie,in qua fi defecentjpunitur yt conuičiut .
(dem.

A ^tdensad b  prafenciam noftram G.nepos q«on
fl '! a mH.fubdiaco.noftrifua nobis coqueftione mo-
J^b^uodcum idem H. apud fedem apoftol. viam v-
^fecarrmingreflusfuilfct, praebendam, quum de-
f ctls babuerati n  ecclefia Cremonen.ei duximus co-
^dam: & infra. Mandamus,quatenu$ ni(i preefatas
tajlobie&isefdem in modu exccptionis criminibus,

% . P er i ur i° & Homicidio publicč fucrit infama-
.^ceflionenoftram /ibi fa&a exccutioni niandetis.

(IU ^defilcgitimusadcufator adparuerit, audiatis,
v t [ ^Nnthincindepropolita: & lipršedičta crimina
t  > aliquod legitime probatum fueric contra
Si^^pfilupcr cademprabenda filentium imponatis.

% • atra c  cumlegitimusnon adparuericadcu-

^.ipfefupei-pnediSis criminibus dignofeitur re-
in fls, nfamia, purgationem ei canonicam indicatis :
'J^defeccrit,imponatis ei filendum.Si autem pur
t^cmpraftiterit: contradi&ores ab eius moledia
^c„ r e S) e° s q ui eum nififuntimpcdire,inex

' Is ‘ c gitim!s condemneris.

f  cap.  x x i 11 r.

y contr * fnbditum  , maxime prelat um , de ki*
\h in q^iyet, fliper qnibu*pracefiit infamia: & tune
^ ‘ tum > & tradet jibi capitula & nomina , £?* te Jim
\ Micab rt , ipfiu* legitimas exceptiones admit-

^1"** iMfcientU in quibufdam exemplanbu*,in
'%• erat ex P*fitio fupevrerb* defeclum,inde ir-
t9xtum '  b Ca.^de conceff.prab. in  4 . compil.
SZ ■in cap.fciant.fnp, de elec. vbi multipliciter li-

P* creta l' -Anton. Buiri.  c Sfuatcntts
^ ( *£ct  r P Ur ^* trone in( ^ cen ^ a  difitmato >  ride Mit-

606

tet,qpnprobatograui crimine^eum ab adminijlratione rt-
mouebit. In re^ularibusverbprelati* ad vngu.ens feruan
du* non eslbic ordo-. Ut qua>nquAm in bac fummationt
m odi c a ‘vidiatur agi dijj.erentia in ter pr.t lat os & fubdi-
tos,contra qups in quiyitur ; tam e n facictdfe?} t  "rtpatet
in lit era.

Idem in concilio gen erali.  &

Valiter & quandodcbeat pradatus procedere ad
V/Jnquirendum ik  punieudum fubditorum cxcef-
fus, cx au&oritatibus veteris noui teflamcnti colli-
gitur euidencer , ex quibus poftea proceflcruntcano-■
niča  fandiones: lic ut olim aperte dilVinximus,<S: nune
lacri adprobatione concilij confirmamus Legiturenim
in euangelio,qudd vi! licu s ilie, qurditfamanrs crat a-
P u d d omin um fuum-, qua G-  di Ifi p alfe t bona b  ip li us,
auc 4 iuit ab iIlo,Quid hocaudio de te ? redderationem
villicationis tu^ : iam enim non poteris' c  amplius
villicare. Et in Gcnefi Dominus ait,Defcendam & vi-
debo,vtrum clamorem,qui venit ad mc, opere complc-
uerint. Ex quibus au^oritatibus manifefteprobatur,
quodnon folum cum fubdictis > verum eciam cum prar-
latusexcedit,liperclamorem ik  famam adaures fupe-
rioris perueneric, non auidem X  malcuolvs Sc  malcdi-
cis, d  fed a prouidis & honeftis, non e  fcmel tantu, .
fed fa;pe qu»d clamorinnuin,& didamatio maaifeftac:
debetcoram ecclefiae fenioribus veritatem diiigentius
pericrutarijVt (fi rei popofcerit qualitas) canonica d>-
ftriftioculpamferiat delinquentis,non tanquamrdesti
fit adcufator Sc  iudex, fed quafi denunciante farna vel -
deferente clamore officij fui debirum cxequatur. Li-
cetautem hoefit obferuandum in fubditis : diligen-
ciustamcn eft obferuandum in pri'latis, qui quali li-
gwum funt polici ad fagitcam. Ec quia non polTunc
omnibus complacerc, cum ex o-fncio fuo ccneantur
zvon folum arguere, fed etiam incrcparc : quinetiam
incerdum fufpendere, nonnunquam vero Iigare: fre~
quenter odium multorum incurrunt,&inlidias patiu-*-
tur. Et ideo fandi patres / prouide ftatKcrunt,vtad*
cufatiopralatorum non facile admictarur, neconcuf-
lis columnis,corruat jedilicium: nili diligens adhibea-
turcautcla > perquam non folum falfe, fed etiam mali¬
gna: criminationi ianua prcecludatur. Verum ita vo-
lueruntprouidere pr*latis,ne criminarentur iniuft^,
vt tamen cauercnt^ne dclinquerentinfolenter: contra
morburn vtrumque inuenientesmedicinam congrua :
videlicet vteriminalis adcufatio, qux ad deminutio-
nem capi tis, id elbdegradationcm intenditurmili legd-
tima praecedat infcrtpao, g  nullatenus admittatur.
Sed cum fuperexceffibus fuis quifquamfueritinfama-
tus>vtiam clamor afcendat, qui diutius Ene fcandalo
dilEmulari non poliit,vcI line perieulo tolerari,abfque
dubitationis fcrupulo ad inquirendum &puniendum
ciizs cxcertus non ex odij fomite, fed charitatisproce-
datur adfečlu :.quatenus li fuerit grauis cxcelfus, etli
non degradetur ab ordinc, ab adminiftratione tamen
an!\oueatur omnino: quod eft fecundum fententiam
euangelica a villicatione villieum amoueri,qui non po
teft villicationis fu*c digna reddere ratione. Debet igi-
turelfcpxa*fensis.,cotraquem facicndaeftinquilitio,
nifi fc per cotumaciam ab fen tauerit: Sc  exponeda funt
ci illa capitula, dc.quibus fuerit inquirendum,vtfacul-
tatč habeatdefendendi fe ipfum: & nonfolu dičla, fed

a Sciltcetinnoc.^.tn conc.genev.c.$.&* cap.  4. ecd. tit.

in  4. compJnitium huiu* Decre.vfifoad^-debet i*itur,ha~
betur etiam in ^.compil.co. cap.  4. b lili us.  c Diflio
ampiiiiSfdeef} inantiqXod.  d Poledici is,  e V.t no.n
fcmel,  f Vide efisl.l.Stephani Pap.n  1. de accufationi -
bus epifcopa.vbi habetur plenifiime in\.torno conc.Suria.-
n.t editionis,  g Vide quos citauifup.eo.cfup er hi* 3 ver-
ba apor.tet infcribi^

607 Decret. Greg.

etiam nomina ipfa tefUum funt ci (vt quid & a quo fit
didum adparcac) publicanda, necnon exceptiones &
replicationes legi tim sc admitrend* : ne per ftippref-
fionem nominum infamadi,perexceptionum ver6 ex-
ciufionem, deponendi falfum audacia prarbeatur. Ad
corrigendos itaque fubditorum cxcefl"iis>tantodiIige-
tius debet pralatus aifurgere>quanto damnabiliusco-
rum offenfasdefereret incorredas. Contra quos> vt de
notoriis exceilibus taceatur, & fi tribus modis poifit
precedi, per accufationem vidclicet, denunciationcm,
&inquifitionem ipforum: vt tamen a  in omnibus di
ligensadhibeatur ca ute! a, ne Torte per lene compcn-
diumadgraue difpendium veniatur: ficut accufavio-
nem legicima debet praecedcre inftriptio,fic & dcnun-
ciationem charitatiua monitio> & inquifitionemda-
mofainfinuatio prstucnire : illo Temper adhibitomo-
deramine, vt iuxtaformam iudicij, ienrenti*quoquc
forma didetur. Hune tamen ordinemcirca b  regula-
resperfonas non credinuis vfquequaquc c Teriiandii,
quat (cum caufa requiric) facilius & liberius a Tuis pof-
fint adminiftrationibus amoueri.

CAP. XXV.

Metropolitani adeorrechonem exce(fuum , & reforma
tionem morum fingulis annts facere debent prontnriale
e »n c tli um : in quo fatuere debent perfonas idoneas per
Jin<julas dicecefes,qua folicite inuefti^ent , <&infequenli
concilio referant corri^enda.& eptfcopi debent facere fy-
nodos epifcopales Jingu lis annts , & publicare agitatain
ppouindali concilio : & hacnegligentes , ab cxecutione
•ffi L '*if u  fpčndun tur. h . d.

Ide m d in e o dem.

S Icut e  olim a fandis patribus nofciturinftitntum ,
metropolitani fingulis annis cum fuis futTraganeis
prouincialianon omittant concilia celebrarc: in qui-
bus.de corrigendis exceflibus,& moribus reformands,
prarfertim in clero,diligeutem habeantciim Dei tirno-
re tradatum,canonicas regulas, maxime quar ftatura:
funt in hoegenerali concilio,relcgentes,vt eas faciant
obferuari, debitam pccnara rranfgrefforibus infligedo,
Vt autem id valcat efficacius adimpleri.per fingulas
dicecefes ftacuant perfonas idoneas,prouidas videlicet
& honeftas, qu* pertotum annum fimpliciter& de
piano abiq; vila iurifdidione folicite inueftigent quar
corredione vel reformarionc funt f  digna,&ca fide-
literpcrfcrancad rhetropolitanum & iutfraganeos'&
alios in concilio fubfequenti,vt fliper his & aliis^prout
vtilitaii & honeftati congruerit) prouida deliberatio-
ne,pcedant:& qu* g  ftatuerint,faciantobferuaii:pu-
blicaturi ea in epifcopalibus fynodis annuatim per fin
gulas dicecefescelebrandis. Quifquis autem hoc falu-
tarcttatutum neglexcrit adimplere,afuiexccutione
efficij fufpendatur.

CAP.  X X V T.

Sententia: excominunieationum y fujpenjionum  , velin~
ttrdiHi lat.e poji denuuciationem per abbatem denuncia-
tum , velaltum pro ipfo in monachor denunciantcs , vel
adharentes eifdem y relaxantur: jboliatirefitunntur ,
iuramenta de tacenda veritatt relaxentur , difta teflium
denunciato traduntur , expenft de boni* monafteriij
monacht* denunciantibu* miniJlrantur: propterhoc

ab obedientia abbatis non eximuntur , fine tamen liti*
praiudicio.

Grcgorius IX» archiepifcopo & priori fanH.t
"Maria Rjthomagcn.

a iAl.it a tamen vt diligens adbibeatur omnibus caute
la>&c. abfefo Voce in y fed in concilio t£r Vetujlioribus leoi-
turVt estimpreffurnš* Vno non adbibeatur y fedadimplea
tur legitnr.  b Contra.  e Obferuandum.  d S rili-
cctInnoc.^.in conc.gener.c.6.  e Ca.yco.tit.in ^.comp.
f Sint.  g SluodjlatueruHt, fari ant obferuari.

Lib. V. Tit. I.
O!

if o

6oS

Lim I.V. Se  P ordmis Tironehfis: a  & infra- N*

igiturrcformatiomonafterijvaleatretarJari:" 11 '
danuis, quatenus relaxaris excommunicationuni
fufpenfionum fententiis, fiquas idem abbas b  protc*
lerit,velpcrquofcuncue iudicesprorflulgarifccitp^
incccptum negocium in eos > &adhacrentescifdem) ,;
eis relhtutis, quos idem abbas negotiopcndencecor
tra inftitiam fpoliauit: in negotio de piano & abiq 3:
iudiciorum ftrepitu procedences(cum talibus,maxi ir *
in hoccafu non deceacDei feruosinuolui)inquir#»
quarcirca c perlonas Sc  obferuantiasxeg.ularcS vw { '
ritis inquirc«da,corrigentes Sc  reformaates tami" cr
pire > quam in membris, qusc corrcftionij ^rcfor^J
tionis oflicio noucritis indigere : iuramentis(iq^ ai v
racenda veritate abbas cxtorferit, relaxatis, pro ul ’
vt d  negotio ipfo pendtnce praefati monachitiJ^
abbati obedianc Se  intendantjita tamen, quodpc^°'
profecutio negotij non valeatimpediri. Sivevo
contra eundem abbatem produdi fuerint, dido r0,TI
ipforum eicopiam dari faciatis. Prscdiftisautem^
nacbis expcnlas fadas propter hoc, tribusvel^:,
tuor ex iliis, vel aliis quos idoneosad diftum neg° :l .
profequendum duxeriris a{Tumendos ) faciamdcb° ! '
tiuldem monallerij: & faciendas expenfasaiipro| f(:l1
tiontm ipfius negotij nect/larias,computarisj ^'\
propter hoc reccperunt,dc bonis monalterij,cumF ra
prium non habeant.miniftrari. ContradidorcSj^ c '
CAP. XXVII.  *,

Contra prelat um dcnunciatnm de dilapidationt.r ^
tnifis fuperVeritate inquire/,dn,<frpendentent£ 0,,t
bet fibi in terdici potepaš ali en a n di.

Idem epifccpo Cifer,  c de A ide.&de SttU n ‘

abbaiibuf. ^

P Radatorum cxccflus: S<  infra. Sanediledii^'! ju
quatuor ali j canonici Frifigicn. f  ticnunC^^
mon lt r aru n t, q uod F ri figi e n. epi ičopus bona fu* e r^)
parus(quem vt dicunt, fuit mi»us canomc^aOet^j,
adeo grauirer dilapidae & confumit, quod (nlft cC  ^
ter adhibcarur remedium ) epifcopatus idem p er  , { .
ad irreparabile *  diifolutionis opprobrium de« „
tur: nec folummodo rerum, verumcnam fam* ,,e
digus Se  falutis, viram ducic enormiterdiirob^ 3 ^'
infra. Difcr.v.rnandamus, quatenusper(bnaii^^
dentes ad loeum inquirati.> felicit^ veriutem:
fideliter cofcribentcs, fub figillis vedriš h
mittatisinclufam. fcidem epifcopo terminuni
tcs,quonodro fe confpcdui rcpraefentecpr^^Jii
recepturus. Poteftare vcndendi, aandi, ^ jp'

feu t  quomodolibct alienandi bona ipfius eccb 1

terim eidem penitus interdida. ^

DE CALVMNIAT ORi

s V 5 '

r 1  t v L v .1 n.

CAP ’  r '

SubdiaconuscalumnioseaccufansiuctnHfhr f
n atu priuatur: & puhlice verberibu* cajtig^ ’
exilium mit ti tur.

Gregorius ^Anthemiofnbdiactno.

C Vm fortius puniendafint

tibus (rF.axime faeratishominib.)*® c  f
quam fitis culpabilcs > qui in caul " a ^ 0 fI) ip^
relediitis: attendite > vt Hilarium crimi aatoc c  A

---

a Cifer, al.Turonenf. al. Cironenf.  ^ ,

c Contra.  d Prouifo etiam, &c. C ftlMi*
lA.lio.gr Salien.abbx.al.Cif rtu f. f friM en ' fr h

fen.  g A l. irreparabtltsdijfelutionri it*'

li ds Jigillis  v eflri* v e risat ejH no b is,  1  ‘ ' p

quoltbet modo t (tyc.  ^

°°9 De Šimoma, &c.

n 0ilaer definitione veftra petna coaucniens caftiga
rtt: &infra.Quia ergo tanta: ncquiti* malum fino Ai-

Pili Jo*-. .1 i- ,

6 lO

nondebet vltione tranfirc : iubemustundem H.
P^usfubdiaconatus (quo indignus fungitur)priuari
j c '°> & verberibns publicd caftigatum , in cxilium
4t Porciri. CAP.  II.

^tounciatortnprobatione criminam deficient , ab of-
ficit &• beneficio fnjpenditur, doneč innocentiam
fam purget.

'•cocentius a  tcrtiutZamoren.Srgobien. (py~ 4 -
bulen.epifcopit.

pVm b  dile&us filius magifter fcholarium Palat-
'^ilinusad ledem apoftolicam accelfificc, Sc  de iuo
P*'<;opo exccffus varios nunciaffet, examinationem
^nulimiis exce(Tuum obiečiorum : & infra. Cum
^UproccfTum ncgocij examinaueriir>us diligenter,
4 |. c,tlt cUigcre potuerimus probatom efle fufficienter
^»od de prsediftis: eundem cpifcopum abloluen-
'‘"'decernimus abobiečfis : Vobis mandantes , qua-
^tmemoratum magiftrum fcholarium,doncccano
.' c fium purgauerit innocentiam , ficilicet quod non
^^uniandi animo ad huiufmodi crimina proponen-
P ri >Ctffit: ab officio & bcncficio fufpendatis , vt cac-
#(j ri ™#ili pccnaperterriti, adinfamiam iuorum facile
v^P|nldiant praelarorum.

h  E  S I M O N I A, c E T N E A L I-

quidpro fpiritualibus exigatur vel
promittatut.

T IT V L V S lil.
t  . C A P. I.

pro ordine ab co covferendo,Vel minijlri, vel
,r 1  bibilttmporale exigere debent.

V Gregorin s ge« er ali fj n ode pratfidenr,

I ^ ordmando . [ i &■;■]  Sicuc non debet epifco-
I ' >u 'manum,qium imponit: ita nec minifter vel no
J^ >r| usin ordinacione eius vocem vel calamum ven-
». '• Pr °°rdinatione igiturvel vfu pallij feuchartis
t  'Pidtelliscum, qui ordinat ur, omnino aliquid da-
^ibemus.

pontifexntmnum imponit^enangelicam le-
legit , confirmAtionis antem eiu* epijlo-

"'‘»rim Jiribit -2

0 C A P. I I.

etilni p er pccuniam ali/jiiem eiecit de
^fepofl ca  intrudendo.
p.  Ex concilio Maguntinen. e

\J ”'>liuminccclcfia ordinatum,per pecuniam ex
de^rit,eamcp.etaliter vindicauefit: omnimodo

C A P. I I I.

kiSfbtt catholicut ad/nittitur adacc«fand«m de cri-

Ih;.  Deodatus Papa. /

“minus g  & magifter omnium,qui fine peccato

^.'baccufandiliccntiam vnidedit: [ 1  njra.]
8‘turquilibee catholicns eft refpucndus, fed vt

.'.]►« | -*» w - - — w — ~ ”~C  -- - —— —— /

V t{ rn afTcrat ad propalandam h  ilmoniacam ra-
^'"^gnis eft precibus cxhortandus.

\Fdl* n to magitvniut affertione corrigendnt ejl,/j«i
‘e Ube nofeitur ejjc podu Im  ? ]
t, CAP. I I I I.

b i * ,n ‘Acne pendente adcufatione ab adminijlratione
prohibetur.

FF . .i

•o, ’y r “ u  Ul-  b Ca. j.de accuf.in ^.cop. c De
d butat mult ., tradit B. Tbem. & Caiet.l.l.ej.lOO.
Hf t ' he ‘d.ii t .in X . c ~opil.  e  ^iddcfnb Rubxne xrchie

'•.t,, ’ c ' n - r efert Bnrcb.^.decr.c.no.p.  v c.  ©. c. 1.
\»C c ,mp,l.  f ^ideodAttK. a CAp.i.eod.tit.m

‘  ' b VellendAM.Al.repellendAtn.

Idem.

A Ccufatum a  fimoniacum nceeffe Kabuimuspro-
hibcre,nemilTarum folennia celtbraret,doneč
cilctjvcrius conftitiffet.

C A P. V.

Idem dicit quodprACedem, ni/iquid iSud CAp.lt/jue~
tur in adcu/Atione,iftudin inejuifitionc: (sr illndle/jetitur
deJimontACo ingenert, ijlt/d decUrAt de erdine.

Idem.

Votiens: b  [i (p-injrA.J  Peruenit ad nos, qubd
V^_per finioniacam harefini fucris ordinatus: pro-
pterca neceflc habuimus te prohibere ne miftarum fo¬
lennia cclebraredebuiRes, doneč quid fit,vcrius decer
neremuj.

[ 1  ContrA eccleJtAjlicam di/ciplir.Am tjuid fiegge^tum
dicitur, ne not Ante Detem cielpa ex dijlimnUtitmc/edAr-
gHAtjirre/jniJijli , boe relintjteere non audemue .J
CAP VI.

SimoniACue etl deponendtu.

Lucius Papa.

S Icutfimoniaca c  pellis fui magnieudinealiosmor
bos vincit: ita finedilatione mox, vteius (ignaper
aliquam perfonam claruerint, de ccclcfia Dei debet e-
liminariacque rcpelli.

CAP. VII.

SimtniAcii adci//Ure pote:l/iruM,miretrix,crirninoJi.
Deodatus. d

T Anta e  eft labes huiuscriminis, qubd etiam ferui
aduerfusdomtnos, f tk  qui!ibtt criminofi admit
tun tur adaccufationem. Item omnis peccatorraiftan«
cantare poteft,pra:terfimoniacum , qtiem quilibct (vt
abordine male accepto remoucatHr)adcufarepoteft:
vel etiam meretrix.

CAP. VIII.

Simonine« etl precium recipere pro ingreffu religionif,
pro priorAt/btu velcApeUn concedendio , pro prnUtu
>njtitucndn : pri concedendn fepult«ra,pro chrifmAtc,pro
oleo /Anclo,pro benediHionibtu nnbtnti«m, V tl  a/m [a/va
me n tis: nec valet eonfuetudo tn contrArium.hoc dicit cum
ferjuenti.

Alexander III. in concilioTuronen.

N  On fatis : [ 2  & injrn.  ] Prohibenius igittir ne ab
iis,quiadreligionem tranfire volunt, aliqua pe-
cuniarcqniratur.Necprioratus g  velcapcilani3:qua:-
libet monachoruni aut clericorum annua dtftrattione
vendantur. Nec ab eo, cui regi men ipfanim committi-
tur,pro h  carum commiffione vllum prccium exiga-
tur. Vndc quifquis contra Koc deereeti adtentare pra:-
fumpferic: tam ille, quidcderit, quam ille, i  qtti re-
ceperit vel confenfcrir,partcm fe cum Simone non du-
bitet habiturum. Pro fepultura quoque, & chrifmatis,

& olei rcccptionc, iuillacuiulquam preči; exsGio ad-
tentetur:necfub obtentu cuiufqua conluctudinis rea-
tunr fuum quis tueatur: quia diuturnitas temporis no
deminuit peccata, fedauget.

f i Jnutiliter Apojlolo AUAritin rednrguitur ,Jiab hit

tjut in clerovidentur conjlituti, & prncipue ejui notne«
religioforit profiientur,re^uU modif tmnib.no fir«Alur  1
C A'P. I X.

SummAtnm etlfuprain cap prAcedenti.

Eacconcilio Lateranen. ^

a Cap.jj.eod.tit.m  i. comftl. referl Grnt.fiue Pale« i.
cj.Af.c.AccufAtum.  b Cap.  5. eod.tit. in i.compiUt. Vide
Bernar.Dianin pra.crim.CAnon.c.i).  c Cap .7. eo.tit.
ib\.compil.  d ~ 4 deodatut.al.Deut dedit. c C.t.\G.
eo.tit.in  I. compil. ( Hoc c'! jjieciale: rjuia regulariter
non.  g ~ 4 liat neefcCapellanite.  h Pro illa commif¬
fione.  i ffi/at/ui receperit confcnferit.zzrc.  k Sri-
hcet Lateran.fieb ~ilexxnd.j. cap.  7. &  c. 8. eod.tit.i
I. compilatione.

6ii

Decrct.Greg. Lib. V. Tit. III.

61 !

C  V m in ccclcfi* corpore : [ 1  J.  ] Horribiie ni-
mi s eft*quod in q-uibufdaai eccleflis, locum vena-
licas pcrhibetur hab ere, ita vr proepifcopis vel abba-
tibiisfeu quibuicunque perfonis ecdeflaliicis ponen-
disinledem, a  fine introdiTcendis presbytcris in ec-
cleflam, b  necnon & pro lepulturis,& exequii.vmor-
cuorum»& benedi&ionibus nubentium,feu aliis faera-
iwentisaliquid-requiratur. c  Putant autem plures cx
hoclicere, quialegcm morcis de longa inualuiflecon-
fuetudme arbirrantur, non adtendentes , quodtaato
grauiocafuntcrimina,quanro diutius infcelicem ani-
niaratcnuerunt alligacam. Ne igitur hacdecictero li¬
ane »ve! pro perfonis tcclefiafticisdechicedis in fedem,
vel lacerdotibus inlficuendis, autfepeliendis momiis,
feu benedicendis nubentibus , feu aliis faeramenris
confcrendis feu collaris aliquidcxigatur,diftričfius ,p-
liibemus. Si quis autem con era boe venire pradumpfe-
rit, portionem cum d  Giczi fe aoueric habiturum.

[ 1  Omnia debeant ex ch urit ate traSlari, quod'esl

graiv receptura gratk debeat impendi .]

CAP.  X..

B/eueejl.

Idem yigilien.epijlopoi

C -V m e  fic Roman *[ !  Confult. t. 1.  re-

fpond.qudd aihil pro ecclcflarum confeeratione
pores-vei debes pra?terprocurationen> cxigere.

[ i Ecclefla, cm licetjmmeritipraefdemus , caput om-
?iium e cele Pa rum-, mater , mafiji ra : cogimur tam en ex
debito fufcepfi regi-ntini>s,prout nobus Dominuo deden t re--
jpondere confuhaito-niba* jingulorum  , vt dubia nmejlio-
n esntp fed.prou tden tla penit** en oder tur. ^uajimjh au-
tem^fraUr epifcope jr d terni.tu.e refertb i, v trn m pro ecc.le-
fiarum cofecrationc quicqts.im pr.eter proejtrationem de¬
li e as  exigere. & nos.  ]

CAP.  X I;

Conuičlu* defmonia,dep onsndua ejt , idem in infama-
to ) qui fe purotire non pot e tl.

Idem To le tuno archiepifcopo.

D  F. boeautem, f  quod epifcopus Exot*ien. archid.

beneficia,& cuidam clerico ance elečlionem fuam
pnoratum dicitur promiflfle, vt vrerque confcntiret
eidem : tu* prodenrse refpondem-us, quod li manile-
ftum eft cundem archid &  cler.cum ob caufara ilJam-
promiifa recepilfe , aatexiude confefli fuerunc g  in
iure,vel ltgitirae conwčh,ab aitarisminifteriofunt
perpetuo h  dcponendi. Si verbid mar.ifeftum cft,nec
tamen inde.conni&i vel confefli fuerint, led rantu pu¬
hlica laborant infamia,eis canonica r urgatio debet in-
dici:in qua fi dcfeccrint,tanqua audores tanti lint fce-
leris puniendi. Regem autem & principes eius debes
inducere,vtfi qna i  receperint a praefato-epifcopo, vt
eius elečlionipraftare.nt adfcnfum: ccclcija: Exonien.
jfjne diminutione reftivuant, cum ca finegrauifua fa-
lucis periculo retinere.non ponint.

CAP. XII.

Simoniacum etlpro temp or ah o bfequi o i benef ciu m£C-
cleJiajlicHmprornii ter e.

Idem E£o ra cen. ar c h/epifco po.

C Vmeflent ^ in noftra i rjefentia conftituti R.cle-
ncus &  nobilis yir V.quia idem V. moram diurius
faccre non poterat,pro fe in catifa illa lufiicientcm con
Ritnic refponfalem.

Cumque ab ore prafatill.intellexerimus,qubd me-
jnoratus miles l  promiferatcidareecelefia, fl cpiod*-

a Sede.  b hcclejias.  c Exi<raturin C on čili o.
d hb. 4. Reg. capi  5, e Cap.j.eod.tit in i.compiUt.
f Cap.iO.es. tit.in.\.compil.<&pofl cone. Latera.part. 2 i
cap.U.  g Tuerint.  h B^mouendi.  i Receperunt.
k Cap.it. eo.tit in \,compil.^pojiconc,Lateran.fnb
lcx.ypi.cap.\ 4* 1  Ko bilk*.

dam negocium eiufdem in noftra pnfletprefentiap^
mouere: ac per hoc proniiflionem ipfamcontincr; J*
moniacam prauitatem , eidem R. lupcrcadtmcccld ' 1
lilentium duximus imponendum.

' C A P. X I I I.

Kotorius flmoniacu 5 r in ben e frči o&b illo deponitnr.ii^
in in farna to'ijuife purgare non 'pete sl.

Idern Ctfern.epiftopo.

I Nflnuatum a  eft , quodin eccleflis tui cpifcop* cUS
plurimiclerici per finoniam haberedicticur ing'^'
fumn& infamia indc relpcrgi.Vnde manclamus,qu^ f '
n us fl qui fuerfh: > quos in pr ; cd'čtis ecdeliis public ull>
&  not-orium efl imoniace intrafle! eos umoucasab^
cleflis talicer adquifltis. Illis autem , quorumCfi®^
non eUpublicum Hi  notorium , fi puhlica laboranti#'
fainia, etim quinra vel l‘extamanu fuiordinisp UT r a r
tionem indicas: in qua fi defecčrint, beneficiisHnw’
modi eccleliaruiivperpettib priues coflem.

CAP.  X I I I I.

Simoniacmn e:l precio  re/ fauore calare peccutort
vel reconcihare non pcenitentem }  Vel dignepcc/iitenU#*
reconciliatione rt mo ture.

Idem.

N  Emo b  presbyterorum xenium, vel emolumef
tumquoJlibet temporale,imp fpiritiiale detr 1 *
mcnturn,a quocunque publicc peccance accipiac» vtC *
pifcopovel mimlirjseius pcccaium illius caekt:nec/p
refpectu cui»fqueperfon* confanguinitatiš aut fa® 1 '
Iiaricatis alienis cominunicans peečatis, hocepifcop^
innotefccre detreefet. Nec quenquami'pccnicencc' re
minus digne pccmtcntcm , gratia vel fauore ad recon'
ciliationem. adducat-, Sc  tetHrnonium reconciliationi 5
ferat eidem , velquocunque liuoredign^panitenK®
a recociliatione remoueac: quia limoniacu eft vtruH’’
C A P. X V.

Ecclefia cmi vel redimi non potefi. boe dicit
lit eram.

Idem Figor e pifcopo Prior j de .Acra.

/'“v Vcrclam c  n»onaclv'rwm de.Acrarecepimu 5 ’,?
V^ciim ipfi quoddam manerium cum pertinen^
fuiš,*: cccieliam de Gcnen.a monacbisdcCardnnm ,

fub annuo cenfu , auindecitn librarum fnilTenradfp^
. ? .  .

& inde charta n abipfis roonachis habuiflcnr: p r

eorurn capitttlo inconiukoprifcriptum mancrium
charta m monachis de Cardonio acceptapecunia"

%

reli'

gnauic.Vnde quia prsfati monachi de Acrafčcon^
runtur iniufte grauatos: mandamus, quatenHsp art ^
bus conuoežvtis piarfcripcam cau am concordia
dicio rennineti£fcicuri<qaod>Acut emi non potuit)
nec redimi ecclefla me.norara_.Si vero monachi At  '
donio legicime citati,ad veltram pr^entiantacce c  '
Ariudicio veffro (tare contempferint: vosipfo®®^
chos de Acra in poflefli^nem eorum, de quibus c0 . r ^
uerfla verritur,inducatis: nccpcrmitcatiseoscx»
abfque ordine iudtciario moleftari.

CAP; XVI. ^

Pro chrifmate ab ecclejik pecunia exigi non detft  ?
amfiJooc babeat confuetudo.

Idem. ' t f

E  A e  deauariri* [it**/.} AudiuimuJ

nummos pro chrifriiate ab ccclcfiis.fxt° r< ^ ^
quos nune cathedraticum , aliquando Pafthai# . j
Rationč, interdn epifcopaleconfuetudinč žppj ^^.

a Cap.M-eo.tit.in \.iompil.<&p»W c ° nc ’
cap.  15. O 4  Caffadorttm Dfcr. f. tit. de feq.

b Cap.ty.eo.tit.tn i.compiLvi B.Tbom. 2. ^ (t tp.l ir '

c Cap.  14. eo.tit.in i.compil.&pojlconCflat.p- • 'j,
d Čadom s  > ai Cardonio eadem eft variejf P  .

rm  r~.— ^

c Cap.K, eo.tit.in i.cemp.  f VacitgJ.i n
di.^vocabulo jj.de leg. 1. l.ymcX>

De Simonia^c.

613

Qu>avero hocfimoniacum e (Te eognofcitur: manda-
* BS  i quatcnus pr2textu aiicuius confuetudims vel
'frsUtionisprjefcriptos denarios nullatenus exigatis.
roccrto fcituri, quod fi hoc pržcfumpferitis, periculu
®r«iinis& dignitatis potericis noimmeritoformidare.

C' 1 ^ capiditati* radice prouemant , &in fj/eciem Si~
čuteča prauitatis erampunt, funt penita* extirpanda,

(? ^uade ftinit tri buli* procedur,t , falce apojlolici

* *idirAminu funt r efecanda .]

CAP. XVII.

frt habendi* jj)iritualibas b-omagium facere, fimonia-
cum e ji.

Idem.

TjXd’.ligcti a.  tuarelationeinnotuic,qubdH.Cant.
‘Cfirchidiaconus te induxit, vt ei homagiumfaceres,

^fidclitatcmprseftarcs: na quod ipfetibibeneficium
fcclefiafticum annis fingulis cxhiberet. Vnde b  quo-
e *ara huiufmodi obligatio illicita contra tuae falucis,
°fcnnn & fua» profe&um exi(lit, abfoluia nobis inllan
Kus pollulafti; adiiciens quod ab eo deinceps nihil o~
toninodcbeneficio acciperesconftituto.Quocirca nos
^ampttitionem honellam & fauor&bilem attenden-
lCs : te a-prafari archidiaconi homagio Sc  fidelitate
(pracfcrrvm cum hsc taliter prat (lita, diuinis Sc  huma-
t; is legibus contrairc nofcantur )abfoluiaius ,ita quod
*bepifcopo vel faccrdote difereto, pccnitcntiam inde
tondignam recipias Verum.ne aliqua propter hoc no-
la, vdinfamia podiš refpergi, abfolutionis no{tra?lice-
r astilii duximus indulgcndas: quibus contra latran-
J*®morliis tutus &pr«munitus€xiftas,& quas in te-
ftboniumindulgenti« noilra: valeas demonftrare.

CAP. XVIII.

fodinatio Vel confecratio n on cenfeturjimoniaca , licet
i1 k*<Uorialiquiddonatum fuerit non expačit*

Idem Striyonen. archiepifcopo.

P * fi.qu*ftiones x  tuas de feruore rcligienis ad nos
. P e rferri nullatenus jgnoremus, no h  tam en tibieil
4n hisvltra,quamoporteatdubitandum,cum legeshu
^idicant, quodquidam tenui religione faeramen-
ta nteelTaria & lcgitimaexhiberc cotemnunt:tenuem
r< ligioncm vocantes, qux in talibus d  hsefitat, vbi no
f ‘‘diquatenus h*fitandum. In hoc itaque quod P.
^tsbytercardinalis apoftolic* fedis legatus, pro ele-
'® n ttua , vtpallium tibitraderet,adpartesillas ac-
^®l»&frapertuus ciuspraefcicnsneceffitatem , ei e-
Jt* vnum te ignorante tranfmifn,quoniam per ma<
fV( oiens, nnllas aut paucas fecum eqmtaturas addu-
,‘^tcnullomodotimereoportet. Cum in accipien-
, ls f  vel dandis muneribus tria funt maximeatcen-
en da,perfons (čilicet dantis Sc  accipientis qualitas,
rUntitas mujieris,& donationis tempus:qualitas per
7 ^ r um,vtiquo ) & cui, videlicet an apaupere diuiti,
g. f con«erib, fiue a diuite locupletidatum fuerit: x-
'^atio niuneris Sc  donationis: temp us > (i magni vel
^on s p rcc ij res  j ata ex ift aC)  Sc  an in (lan ti ncceflica-
*'. cu  aliotemporeconferatur. Siergoprazdi&orum
Sc  fratris tui perfonam Sc  qualitatem penfa-
. hnon fuitmagnum ab eodem fratre tuocardinali
^Um vnum tranimitti, quem ctiam ioculatori / no
^ti v i r  tantus & tamabundans fortedonaret, ve-
iuj ® temporis ncceflitatem perpendimus , non alia
f^tione conftat fadum firifle,quam vt cardinali
^J^hcturinarticuloprccnotato: [ * C!?'/*] Quod

li*^ a P‘ u ) tO'tit.in i.compil  b Hac  perioda* in Co-

. Vnde quomam huiufmodi abli^atio illictia e r l-,
fihte Anini* lu^nec no» Ja a  profečla exi-

Kti c C '  C  Cap.\o. eo.titj^n  i. compil.  d h tribun
d f  in  talibu* b<tjUant. c i-tdand.ts. ( Vi-
Itta>llint Apf{dB : T/jop2.1.^qAiyart.2,

614.

autem feriptum ell: Bcatusqui excutit manusfua*ab
omni munere: de illis doniš didum eft, quat accipien¬
tis animum allicere vel peruertere felenc: qu^niam x
fi ipfaetiam perfona ele&i ofFerat ordinatori vel coa-
fecratorifuo elečtuarium, vel de vino, /iuedealiis hu-
iufmodi, qwsemodici preči; fuerunt, b  &qu*vo!un~
tatem recipientis inclinare vel mouere non debeant,
non tamen ecclefia Romana interpretari confueuit, a c
cipientem in his delinqucre, vel donantem.

f 1  jQuare propter hoc in confcientia ta a nullm vwqua
debetfcrupultts dah it ati o ni* cmcr^ere, mm res daia Mo¬
dici prerij >qHantum ad perfonam dantavetaccipienti*
extiterit , nec alt era ter corum aliquidinmente babaertt
quodtibipofiifvel debcat quantamlibetvel etiam in me¬
dico lajionem ajjirrc: fy>Jiante elečhonis examinationem
ČrpalHi receplnnem  , &te nolenfe <&penitu* ignorante
fit faBttm ?  & equu* in necejhtate tranfitnflus fuerit
coUatus>necjttiam res tanti reputetur , qu<e accipientis a-
nimam maltam mouere debeat 3 aut ab honejlattspropo-
fito ad aliud declinare: quia.  ]

C A P. X I X.

*Abbas &maicrcs deconuentu  , fipro receptione mo-
nachireccperuntpecuniam expaBo : ab officio <&bcne-
ficio fu{])euduntur ) & taliter receptapecunia rejlituitur,

<& tn a Hud monajtertum ita receptus transfntar.

Idem.

V Eniens c  adnosF.presbyterpropofuit,quodab-
bas Sc  fratres fančti R.noluerunt eum in monachn
rccipere,quo v(que triginrafolidos dare conuenerit:
conuentione autem fada, fequenti dieeum d  mona-
ftieum habitum induerunt: iidem mcnachi triginta

folidos,abbas vcrodecem>& familiaduodccim propa¬
du (  aflerentes hoc elfede confuetudinc monaftenj)
poliularunt. Quoniam ergo fadum huiufmodi perni-
ciofum videtur : mandamus qiiatenus(i iraelTeinue-
neris,abbatem Sc  monachosad reftituendam e  pecu¬
niam prcefatoF. tam indigne acceptam compellas, Sc
abbarem &<ciaiores perfonas monailerij pro tanrae pra
uitatis exce(fu ab officij exccurione fufpendens,pratci-
pias diftoF. vt in alio monaiterio in habitu mrmaftic«
domino dudeat deferuire.

CAP.  X X.

Si ordinandu*prafentatori fuo alitjuid dedit expačfe 4
fimoniacum cjl y non tamen deponitur-, fi eiloccultum.

Idem.

E Xtua? f  fcaternitatis literis, Sc  exconfeflionefa-
cerdotis prarfentium latoris accepimus, quod cum
ad fa<;erdotij ordinčnon aliter voluiifet eum eiusar-
chicliaconus prazfentan .x folidos foluiteidem, Seli  c
ordinem ipfuna perem sfentatus, accepit.

Vnde tibi fic duxinn. ondendum, vt fi hoc non
eft publicum,fedfecrctum : eundem facerdotcm kare¬
to conuenias, morrens fine vila coačtionc propenlius>
& inducer.s, g  vt ordinem alieuius rtligionis affu-
mat, Sc  pcrpetuoaboiicioabdineat, quod illiciteac-
quifiuit. Alioquin non eric tutism (cum fit feeretus ex-
ceffus) ipfuminuitum ab eodem officio coercere, cui
tamen Ičcretam poenitcntiam,fecnndum quod tibi vi-
fum fuerit,iniungere non poftponas.

CAP. XXI.

Brcne etl^necpoteši breuiu< fummavt.

Idem.

a ln vno manufc.Vaticano:quoviam etiam fiiffa,&c.
b Jil.fuerunt ex.qao yolv.ntatem .fednosTetuftiora &
ernendatoria fecuti farna* exemplaria.  c Cap.  1. eod.
tit. in 1 . compil,  d "Monachalem.  c De pečna fi -
moniacorum vide Turrecrem.Uco pmcitato, -adde S.Tho,
2-2.quasl.iOO.art.^.  f Cap i.eod. tit. in i. cornpil.it.
g Vide Fedcric.de Seni*, conf  140. ^ Gemniianum^
in c.fi pauper.de J> rab endj-j lib. 6.

M 1

6 ! (l

61 )

Decrct.Grcg. Lib. V. Tit. III.

i O a  noflram :& infra.Di.v.mandamus.quatenus
jfV.pro mtnifterio ecclefiaftico exercendo,fiue pro vi-
cariis afiignandis, feu pro chrifmatc nullacenus pccu-
niam exigatis.

CAP. XXII..

Cum fmeniace ordinati,cpuifimoniacm non eil,dijj>eu-
fan f ctesi.

Encim III.

D Efimoniace b  ordinacisjcertnm tibi non poflu-
mus dare refponfum, nifi plenius cognofcamus,
qualiterfuerint ordinati: ciim qutdam licetfecundum
auandam fpcciem limoni*, vtporc ipfis ignorantibus,
fimoniacc ordinentur: poflunt (quia fimoniaci non
funt)in fuis ord.nibus remanere.

C A P. XXIII.

Sicontradiceus eleCio , pro pecuniade •voluntate eleffi
trudita d contradičUone ctjjdt, eleciuapofiea confinnatuc,
tjiJimoniacMiCp' benejicio renunciare tenetur.

Ide m.

M Acchrus cardinalis leereta nobis infinuatione
nioail.-mt.cp ciim fuifles a d eedefiat tu* regini e
dc voluntate maioris partis fr at rum cle&us,paucis tibi
coniradicentibus: quidam amicus tuus de confcienria
tua,& voluntate turbataei, qui magifterdifcordiz vi
dcbatur,ccrtx quanticitis munus exoluit,& lic contra
dičlio conquieuit:nuncautem dubiras , qiiod non fis a
labe limoni* prorftis immunis, doncc in ad niniftra
tione volueris remancrc. <Juia igitur confilium requi-
fifH>quid tibi lit faciendum : refpondemut, quodmul-
tum tibi confufis,!' admimlirationem cele ircr ac Ipon
te dim ir ca v, il I i us veibi memor exiftcns: Nihil prodeft
Hom in i, H vmuerfum mundum lucretur: aninu vero
fus detrimentum patiatur.

CAP.  X X I I I I.

Vre abfoluende exiommunicalum,precium aliijuod
txigi non debet.

Idem.

A  D r aures noflraspcrutnillc »ctieris, qnod ciim
C.de Scneuilta propterpecuniam, qu.im debebar,
vinculo fuilfct evconimunicatiomsadlliičhis, credito-
ribns(atisfccic,fedexcommunieatoribHsdecem libras
pro abfolutione qua:rcntibus,non valuit abfolutionis
benclicium obtincrc. Quoniam igitur indignum id,
& ecclefiafticz rationi conrrarium.vt abfolutionis be-
neficium redimaturidi.v.mandamus^uatcnus !i prz-
fatus C. debitum foluit, ipfum gratis faciatis abfolui,fi
excommunicatoresid nonfeccrint,reqmliti.

CAP. XXV..

Menachiperjimeniam recepti,Ji/UntJimonixci,adar>
Hioramonaferiatransferuntursalids poli renuncialto-
m  etn in eifdem.velin ulite monajlerits tittfdem or din te po-
terunt collocari.

Clemens tertius:

P  E d  regularibus canonicis feu monachis noscon
fulcrc voluiftis , qui per fimoniam ingrclTum,ipfis
fcientibus habuerunt. Vnde ciim fuper hoc aučforita
tes mulci reperiantur t.vprcfiit, nonaliud, qnam fta-
rutum eftircfpondemus: vc locum,quem raliter adepti
funt, omnino dimittant, &  folitudines fen alia mona
fteria diftriftiora adeant, in quibus tam execrabilem
exce(fum fine inrermiflione depIorent.Si autrm igno¬
rantibus illispecuniadata,fuerir,cogas cos ad rcnun-
ciandum loco cidcm,č»: poltmoduni in ipfum rcducere
fi ibi abfque fcandalo potuerint remanere , vel in alio,
quificdeordine ipfo, ad feruienduro Deo poteris col-
locare.

ft

a Cap.\.tod.tit.in l.comptli  b Cap.'8'.eod.tit in  r.
tempil.  C Cap.jp.eod.tit.m l.comptl.ndeThom.
tOO.art.2.  d Cap.J.to.tit.in 2-.ccmpil.'videTnrrf.re-
matam w cap.jlatuimue decretum  l.j.i. ul t^uct citaiti
m cap.venicuf ,fup.eed.

CAP. XXVI.

Si ejuit canonicatui renuncianr, adtjuemper Jim" 1
ignorant er adfumptur je e rut, pojita de nouo adfiutO'
adtllum: non poteši ex puma recepuonr ftbt
dicare.  Idem.

E Xinfinuatione a  tua nobis innotuic«qno<ipattf
tuus interueniente pecunu.olim tibi prabcnili!*
ncficium adquifiuit.Cumquead anno, diferetiontsp
ueniens , accepifles doniinicar crucii fignum : difi ** 1
prarbendam in manu prapofiti i*r fratrum liberered'
gnafti. Sed iidem tibi compatientes, de nouo tein lib
canonicum elegerunc, ica videlicet qubd percIcS |S '
nem itlam podremum locum in choro, & in iliisobrt'
seres: [ 1  f-] Refpon. vt indulgentia,quamfratre*

tui nii .Vicordicer tibifecifTe no cuntur .cotentusc 11 '
ftens, ration: primat receptionis, nihil audeas inip^
ecclefia vindicare.

f i Ctcterum c[uia d nobii h umi Ut er renrtfifti , vi r%1 *
iuxta priorem receptione tuum locum reiuperart debtd
YelvalcM,tibi.  J

CAP. XXVII.
f-lečlio Ji Atottiaca til cajfanda.fi propterhoc eU^ ar1 \
but p/omiffa futt pecuni.t , tjuatnut* eleHtu trtioret: s-j
hoc fabium fnerit tn fru idem e ličit. b.d prittso.Cum tl'" 1
reprebato per vicium Jimoititt , non dijjenfut epifnf 111 '
h .d.fecundo. ^4bbat.

Cclcftinus lil.

N Obis fuit exparte b  tua intimatum , qubdcu <l '
quatuor cflent acapitnlocofiituti, qui debeba 111
qucndam cligere in plebanumiamici cius, decnius^"
Icftione fpes habebacur i vni vel omnibus eligcnti ' 11 ' 1
promilerunt fc pecuniam foluturos, eotamcnignotf*
te, qui huiufmodi promidione interueniente polla )> '
dum eft elefius : dc  infra. Quiaigir«r fupcrlioccii 11 '
fulere nos voluifli : confultattoni tuzbrtniter r rt '
fpondemus, quod nifi confiaret illos, qui p; omilfo 1 ®
tale fecerunc per fraudem in diipendium illius, ip 11 *'
ligendus erat.td maliciosč feciifc. quanuisipfc proi» ir
fionis confcius non fuerit cnis tamen eleciio raiKiu* 1 *
fimoniaca prauitate pizfumptaeftpenitusreproba 11 '
da : & infra..

Advlcimum quod in fine confultationis tui inu* -
n im us : hocduximus rrfpondcndum, quo4 aliquis‘*
eedefi* d  cuiuslibet pralatuni eb Šus, & vt dift 01 *
elf. per prauirarenv fimoniaca repi obatus, ab fpifc°r
fuo difpenfatione aliqaa obrinere de iurc nonpou 11 '
CAP. XXVIII.

■CJt t dat p rte/ato pecuniam ne ipfum in iure fitel’r
clo molejlet.iUam repetii,fi pralatutpromijfa nonJif* 1
h.d.tnhrerendo litem.

Idem Itnconien.  e epifcipo,(y Prioridc

Ponte jr a clo  .

D llečfus / filiiisR.pr*pofitusnobisexpofuitiq u( “
cum Eboracen. atchidiaconus eum mulrisgraua*
■ninibus adficere non ce( 1 aret ) promifiteice^tamq ll, *
titatem pecuniz.fe daturum , vt abipfius defirtrt "* 1
fione vcriim diclus archiepifcopus poft receprionf*®
pecuniz fuper digmtatibus & beneficiis fuis ab tllt
molcflia non quieuit.Ideoque di.v.mandamus,q“ Jt j
nus fi res ira fc haber,arcbi. reftituere quodacccpi t i
cum contra promiffionem (nam veniife conliitc rlt
coaipellatis.

cap.  x x r x.

Pro benedidionibuo nubentium, t£r exequU f f ,r,l ‘
rune nihil exigi debet.  ■

a Cap.z.de r.enuncitct.in  2  comp,yideiLThortt^-

ar.C.adatfgum.  5 . &Trmecretnatam in c. fiatuioi u<  ^

l.ej.i.  b Cap.t) eo.tit.in i-.comp.  C talite '.
in ecdefia-epualtbet prrclatua etecluf , &c. c  '!' a dtef
f C.io.ettjt.tn

617

De Šimoma, &c.

618

D

Innocentius III. abbati de lu<rodei,&prio-
ri de Sila.

pVam 4 nobis parochiani dc villa Franca querimo
Dniamdcftinarunc,qi!6d capellanus corum pro exe-
Suiismortuorum , & bcncdičiionibiis nubentium mi-
ličiti pecuniaab cis exigit,& extorquet: [ 1 &j.  ]
D >r.v.mandamus, quatenus dičtura capellanum, vt a
tintaprcfumptione defiftat,& etiam pro exceffu fatis-
^iatcompcccncer, moheatis : fibi (fi obcdirc nolue-
tll ipa:n 3 mcanonicam infligenccs.

[ l $uodJi forte cupiditati eius non fuerit fati-tfiBitm
"'Ptfihtmortuorum corporafepeltri > Ve/ benediclio nu-
^Miumcelebrari ^ficlitia eius impedimcnta fraudulen-
tlr  oppor.it, qxia igitur exačtiones huiufmodi facrorum
obuiant inftitut t*.']

CAP. XXX.

Šifer ndcuftti onem con (lat monAchumfimonia.ee fuif
f* rcceptum, receptu* &rccipiens deponuntur. St vero
t^itufuijhionem receptu* in a r cit us monajierium d etru-
"tfor: recipitnti vero &maioribus p cena condignaimpo-
*itur:fy in ter im aO  exccutione ordinum faerorum fuf-
fadtmtur.

Idem Cantuarien.archiepifcopo.

Hefiusfilius b  A. nuncius tuus pro parte tua ,p-
pofuit, quodcum Can. diacefim vifitans , in mo-
h *ftcriis & religiofis locispullulaffe repereris fimonia
C3 &' prauitatem , ita quod in eis mulciprecio funt re-
?t pti.qui potius gratis recipi debuiilent, imo etiam ad
tc ligionis obfcruantiam inuitari. Dubitas igitur, an
^iamultitudo reperitur in caufa,feueritati lit aliquid
^ahendum ? Nos inquifitioni tu* taliter refponde-
^^uod fi aduerfns eos , qui labe fucrint huiufmodi
^Uti,adcufatio coram te fuerit canonice inftituta,
H^uarn c crimcnordine fuerit iudiciariocompro-
at “Wi d  tam in dantes,quam in rccipientes canoni-
c *fcutritacisexerceas vltioncm. Qu6d fi dehoetibi
P Cr folani in^uifitioncm conftiterit, eos qui per fimo-
niJc aniprauitatem in locis tahbus funt recepti, ab il-
15a *notos,ad agendam pornitentiam ad monafteria di
[’ 5 is arftiora. Abbatibus autem & abbatillis, priori-
■ ,Js »pnlatis quibuslibet, & officialibuscorundem in-
' Un b as po:nitcntiam competentem : Sc  doneč il!a per¬
one, cosafacrorum ordinum executionefufpen-
,. S; Iniungcns epifcopis tuis,vt bane formam per fuas
'^efes ftudeant obfcruare. Illud tamen gratanter
Uc 'pipoterit quod fuerit fine taxationc gratis oblatu.

CAP. XXXI.

^oas  contra tc(les-,qui depofuerunt contra e um de Ji-
• . Hl4, »tudicio inqui(itionts , exciperepotejl , cjued funt
con (jnratores: ali as  vero exceptisnes ertminum
P 9n( rt non poteši.

Wcm pri or i f.in Bi Vi čl or is ■> magi (Iris J. Bon on.

&>L.Modicen.canonicts.

J^tet e  Heli fumnius facerdos in fe bonus cxifte-
t ^ rc t: quiatamen filiorum exceflfus efficacicer non
^>it,&i n  fe pariter,& in ipfis animaduerfioms di-
^^'fldifiam.e^eepitj dum filiis eius in bello perem-
‘‘K* de lella corruens,fra&is cer uicibus,expirauit.
iJ^figcndos igitur fubditorum exceffus tanto dili-
■ for lUs  .^etpra:latus adfuFgere, quato damnabilius
^"nioftcnfaš defereret incorreftas. Contra quos (vt
^^toriis excefiibus taceatur ) ctfi tribus modis pro
.Polfit, peradcufationem videlicer, denunciatio-

'j e °d tit in ].comp.Vidc citatosfup. eod. in ca.

' topu  ■ - : >Cp c Ap.Veni^nf.  b Cap.  2. cod. tit ir.

} fift*  ^°i Ut, f in  fumma tit. de Jim onia^sju a poe-
^ 8 r ' m v pernis fimoniacorum.vi .L :•  '•/ ard.

.P te u rim - c W- ca -*S

‘J- 1  du.m,  c  Cap.^.eod tit.in ).Lompil.

c C.imen eorum,  &n.

nem, Sc  inquifitioncm ipforum: vt tamen in onmibns
diligens adhibeatur cautcla, ficut adcufationem legi—
timam pr*cedere debet inferiptio, fic & denunciatio-
nem charitatiua corredio,& inquifitionem clamofa
debet infinuatio pra?uenire. a  Defcenda(inquir Domi-
nus)& videbo vtrum clamorem,qui venit ad me,opere
compleuerint. Tuncenim clamor peruenitad pra*la-
tt*m,cum per puhlicam famam, autinfinuationem Fre-
quentem fubditorum fibireferuntur exceflus: & tune
debet dcfcendere Sc  videre,id eft,mitteie Sc  inquirere,
vtrum b  c!amorem,qui venit,veritaseomitetur.Nam
iuxta canonicas fančtiones , fi quid de quocunque cle-
rico ad aures pr*!ati perucnerit, quod cum iufte poffit
otfcndere: non facile credcrc, nec ad vindičiam etim
res acccnderc debet incognita, fed coram ecclcfi* fe-
nionbus diiigenter eft veritas perlcrutanda: vtfirei
popoičcrit qualitas,canonica diftri&io culpamferiac
dclinquentis , non tanquam fic idem accufacor Sc  iu-
dcx : fedqua(i farna dcfcrente,vel denunciante clamo-
le , fui officijdebitumexequatur: eofemperadhibito
moderamine, vtiuxta iudicij formam,femenri* quoq;
forma didtetur, Cum igitur de abbate Pompoliano ea
nobis frequenter infinuaca fuifient, qua? ab honeftate
regtslari nimiumdilfonabanc,monachis adpraefcntiam
noitram accedentibus: quidam exipfis nobis ipfuoi de
fimonia,pcriurio,diIapidatione,ac infufficicntia detu-
leruHt. Contra quos cum idem abbastxciperetqubd
denunciationem huiufmodi fraterna c  corredio fe-
cundum regulam cuangelicam non prarceffcrat: & ii-
dem conftanter affererent, quod correčHoncm huiufi-
modipramififlent: Licetad probandumhoc duorum
monachorum iuramenta fui(Tentcxhibita: quia tamen
luper hocipfi nondum contendere dcfifttbant: nos,vt
pr*diximus, frequentibus clamoribns cxcitati > cx offi^
cio nollro voluimus inquirere depramiffis, orrnes mo
nachos,qui vel cum ipfo , vel contra ipfum accdferant
iuramenti vinculo aftringentes,vt de propofitis plena,
quam fcirenc, exponcrent veritatem : quorum depofi-
tiones edm in feripturis rcdad*,publicatar fuifTent, fu-
perillis cccperunt multipliciter difputare: quia vero
tum ex affertione monachorum , tum exipfiusabba-
tis confelhone cognouimus, quod idem non modicam
fumniam pecuni* relidam a-pi jedecefTorefuo expcn-
derat, Sc  in alia fummamaiori monafierium obliga-
rat: nos euro quali de dilapidationc fuipcdum d  ab
adminiflrarione abbati* d-uximus fufpcndendum , &
quia fimonia m ul tis modis contra ipfum abbatemvi-
debatur effe probata : ipfe contra tefies multas exce-
ptiones oppofuit , fuper quibus fuerat multipliciter
difputatum , aliis afferenribus in crin.ine fimoni* , fi#
cuc in criminc lxf* maiefiatis omnes indifferenrer,
tam infames , quam criminofos, non folum ad accu*-
fandum , fed etiam ad tefiificandum admittendes:
cuih  infiar puhlici criminis Sc  l*far maieftatis proec-
dataccufatio fimoni* : aliis e contrario rcfpondenti-
bus , quodiicet h*c duo crimina quantum adaceufa-
tionem, quali paria iudiccncur, differunc tamen in
nuiltistciim alia pccna pro vno , Sc  alia pro altero infe-
ratur:^ interperfonas accufatoruni &tefiiumfit vti-
que difiinguendum : cum non peraccufatores, fed tc-
ftes crimina comprobentur.Ne vero vel innocenti* pu
riias confufa fuccumherct, vel (imoni* prauitas effu-
geret impunita : no5 *quitatc penfaca illas dunraxat

a Gene f cap. \ 8 . Im*  t.  b m anticj. Codic. &ini-
.pfo rcgijlro Innoc . Vtrum clamor e veritas comi telur, nam
illa duo 'Verba- ) cpuivenityaon habentur.  c vtde B. Tho.
2. i.rjuctfi.  15. art  7. ^4dde Kauar. in M a rtu a It lonfeffar.
cap  24. tit.de corr.frater  d Quafi dilapidatio d i a tur
confumptio rerum mobihum.dilapidatio vero pr oprt e con
1  fijht ci/ca immobilia .

u 3

659

Decret.Greg. Lib. V. Tit. III. 620

approbata confuctudo depofcrr.Vndepfjedičhisabbtf
non expe3ata lenceacia,quafi maleconiciusfibitclfr*

<:xccptiones oppofitas probaadas admifimus,qua; pro-
fcut«e non de zelo iufticiar, fed de mulignitatis a  fonii-
t« procedere viderentur.

C A P. X X XII.

Hoccapitulum ett gloffa prače dentif capituli: nam ten-
dit ad declarationemtUius 3  & ejuando tefies criminofi
admitiantur tn criminejhm nia: &in efjedu idem dicit,
a ho d.P racedens.

Ide m.

P F.r b  tuasliteras nobis intimafti>re dubitare fuper
quadam epiftoladecretali,quam nos afleris edidif-
fedc ceftibus admittendis contra fimoniacam pranita-
tem.Ncueris igitur , ouod nos illam epiftolam, qua* fic
iocipit, Qiiamuis adabolendani nequaquam c  edi-
dimus fedaliam--,quafie incipir, Licet Beli, nos edi-
diflfe fatemur: adeuius intelligenciam crcdimus di-
ftinguendum , verum is, contra quem agitur de fimo-
nvaca prauitate, denucietur d  fimpliciter,aut e  cri-
jnin-alžter.accufecur: & veram agatur fecundum iuris
rigorem, ant fecundum temperantiam sequitatis. Ittm
vtrum ipfe fitregularis*quiiam rcnnnciaueric mundo,
an fecularis,qui adhucin mundo exiftit, & an inferio-
ris gradus,an excc)lčtioris lir dignitaris. Ad hsec vtrum
ante fuilfet clara’ opinionis , tk  bon* farna :an grauiter
infamarus,& valde fufpe&us': & vtrufdc faciiipoffic pu
niri,an fine fcandalo aequeac coiulemnari.Pr^terea y-
trum tefiesfinthoneftian criw inofi : & an fineemen-
dati de crimine,an adhuc in crimine perfcuerent.Rur-
fas  fi criminaTint eadem vel min©ra,an paria vel rr.aio
ra: vcrumve ceftes exzeloiuftitia? ,an ex malignicacis
fomite depofuiffe čredantnr.Denique vtrum ad prani-
tatem fimoniacam detegendam fola dicVa teftium in-
ducantur, anaiia etiam adminiculafuffragdntnr. Hcec
omnia funt ad intelligenciam illius epifto^ diftioguen
da. Ule quid«m Pompofianus abbas , qui, iampridem
renunciauit mundo , cratde fimoma, penurio , d*Japi-
dacione ac infufficientia grauiter infarr.aeus. Cumotie
per monachos, qui iurauerant perhiberc teftimoBium
veritati, fimonia multis modis vidtretur efle piobara:
ipfe contra tefies multas exceptiones oppofuir, con-
fpirationes videlicet, inimicitias capitales, fureum &
adulteiium, ve eos a teftimonioremoueret. Nos vero
(ne innocentii puritasconfuGi fuccumberei: \el fin o-
»isprauitas tffugeretimpur.ita) lilas duntaxarexce
ptionesprobandasadimfimus, < uibus forte probacis
tefies non zelo iuftirice, fed rnalignitaeis fomiteproccf
fifie conftarct, vc confpirationes,& inirr.icieias capita¬
les: eseteras autem exceptiones, vt furti adukcrij,pro-
pter inimanitatem harefis fimoniacar(ad cuius compa-
racionem ca rera crim>na quafi pro nihilo f  rtputan-
tur)duxinius repellcndas: quoniam & fi probarafi-
demtefiium debiiitarent in aliquo > non tamen eua-
ciarent ex toro, aliis adminicuiis fuftragamil-us: pra-
Trt;m cum ceftes de crimine fuerint cmendati. Tales
igitur contra talem taliter duximus admittendos: non
fecundum rigorem iuris, fed fecundum temperantiam
xquitatis, cum ageretur non criminaliter, vt depone-
recur abordinc: fed ciuiliter, vt ab adminifiratione a-
moueretur canquam immeritus & damnofus. Etvci-
que tale^ pral .t’ ex leuionbus caufts pofFant ab admi-
aifiratiombu^amouerijficui quorundam religtoforum

a Fonte.  b Ca-.^.eod tit.in ^.comp/l.  c rd ejl ve-
iU* Decretaltoifjuarnun ad ab de/, dum Cie
Tnentn ^.e/t quam R^ymundu4 non pnfr.it m hac OrnpHat.
d ln a//tiej.compil.nuihter le^o fed exemplaria Ore^o
rutna habtnt fimpliciler, .juodagnoCcunt ?l Hefttenf.
e an ertminabterattenteiur.  f Degraurtate /imem*
in crmf/uraiione ad karefim : ffr alta ni mi n a ride Tuvre-
crema ik  cap.eosefnajhUJCho^i.ejpuajt.iOOuriic.
l.eidl. argHMt/itMtH'

CAP. XXXIII.

Hon imputatur eleflo confirmato ,Ji eoprohibenttjil*
ipfius confirmatione pecunia dat a fuit,

Idem abbatilemblactn.  a

S Icut b  tuisliteris intimafii ; cum in Iemblacen-cf'

ckfia fueris monacbus , fuiftitanderr. promotus^^,
regimen ecclefise Floren. c  verum abbate lemfclacC 1,
polt iublaco ae medi o: ipfa q ust  prius re fiiium habiif'
ra c, in patrem ptr elečHonem canonicam te vocat!' t: ^’ •
quia paftore cai-ebac Leodicn. ecclefia cathedralis, ^
Colotr.cn. eccleliam ( quse tuaelt mttic.polis)profi^'
cens,ipliusaudori:atc in Icmblaccn. eccUfia iiitcnp 1
mi.nftrafii. Geteriim poflquam in Leoditn: etek" 1
luit epifcopus inllitutus, is a te rcquifitus cledion^ 1 ^
de čeladam noluit confirmare. Verum cumluc fi erl
pro cxtorqucnda pecunia comperillcs: fub interntin*'
t i o n e a n q  c h e m a tis ver u i 1  Vi, n c pr o fa do h ti iiifinodi ali'
qua pecunia offerrccur. Scdquidam defratribustc 111 *
con iti ko ik  ignorante contra cxconvmurjicationisi ‘ e
lači^ fenteutium venienres, promiferunt pecKBi a,I ^ ,
tk  etiaro exolueruftt: &  ficabepifcopoinuicatusjin^ 1 '
tutionem ab eoaccepiftilibere, quemaumodumpol;' J
labas [ 1  ^7- infra. J  Q.uamuis antena fecundum‘f
crorum canonum initiruta, etiam paruuli ,quicup^ 1 *
ta te p trentum ecclcfias per peruniam fiincadcpti’^
dimiitcre teneantur: qma tamen longe dinerfum
nonprabere conferifum, &rcxpreflum a!iqtiid prob 1 '
bere: taliter duxinvus refpondenduav, quoniamexe 0 '
quod contra prolnbitioiiem &  volutatcm tiram
pofimodum minime recefi')fti)aliquis tepenicus ig n ‘!
rantepromific pecuniam , ik  exo!uic,praTertinicnm lJ
nulla iit tibi conlarguinirate coniun^us, nihil debe £
tibiad pccnani vel-culpam (licnt crcdimus)iinpi |rarl ’
nifipoftea cenfenferis,pecnniam foluendoprontil^J!*
aut reddendo folutanv.a!ioquin continoeret,quou al .
cuiasfačtu inlidu* inimico-paranciseidamnofiim^ 1
fietet, cui penitus difpliceret: ik  ficalicjuis dcfi^i'
fua corr.modum repOTtaret. Illos autenv d  qiiidc < * ^
runt pccuniam, vel etiam receperunt :in tantuinc^
fiat effe cuJpabiles,q«od fi exceffuseorumcffctccd^
fse manifefius : (quar non iudicat de occu!tis)pccn aC
ftnt canonica feriendi. .

[ t Super h is er go na dutx.it iuadifcretio eonfdt^ l '
fi propter promifiionem incognitam & P r9 ^^!*T,
e^uevtadmodum efi pramijfurn , tihipeccatitnacuU
gatur, vel Ji de promifiione tibi čofnita,tune fratrih#J}.,
eam fecemnt,dt beasp(xnitere 3  cum inbarere
monutca: prauitati ,faratus pro gr ege Domini fnb trt  (/
rem y VelejuamuJSconfientia tua te non accu/it, fiftr  >
re^intine fi dt creuimusabfrinere.']

c a  p. x x x i r i r. . . a

Si deri cus cum pači o cofert ecclefia bona fua, Vt
recipiatur in canonicurn. & ilLi fibi veti»eatprof rA
daijimoniacommittitur-fecusji boi fiat fine fačhr

Idem decarto Ueluacen. ^  ; y

T Va e  nosduxit dilcrctio c«nfulendos: [ r ^ ^
fra.  ] Deuotioni tu« taliter refpondetniiS) 1 ! ^
fi quis clericus cum conditione vel pafio l» r 8
aut olferat bona fua, vt »lla pofimodum pro p r * ^
retincat,& in canonicum admittatur. huiufm ® 11  ^
tio vel receptio fieri non poterit fine vitio n

a lamblaccn.afTemblacen.aLGr.trablacen•

pit ;  5-. eodem titulo y  in compdatient.Vide e * ^

Lote h. & e^trauagantem Pauli 1 . cum
Caffadon. decifioiie-1. titulo de fhnonia  C 1  .^4,
d hodte /juulps ft qmynmlibct fiwoni*c° r, ' v ^
ride extrauagantcm c/im detefabde*;  C. ^ A f '
iit .in  3. m p 1U t 4

<52i Defimonia,&c.

622

cumia talibus omnis pa&io aut con uc n no cefiare de~
‘ ) cat,juxtacanonicas faa&iones. Si vero pure ac fine
pidovel condidone quaiibetofterat, rogans humili-
ter > * & vt in canonicum adraittatur, & bona fuare-
ttnereiibi Iiceac pro przbenda,& clcrici ciufdcm ec-
cleiizpure confentianV:huiufmodireceptto fieri po-
t, »:abfquc ferupulo limoniac« prauitatis. Licet au-
talirer duximus refpondcndu , quia nobis datum
manifeftis tantummodo iudicare : fitamen is,
talem donationem facit, ea intentione dticatur,
yt pcrtcmporaha bona qui otfert, fpiritualia valeat
ac ipifci j &clerici, quieum in fratre m adrruttunt,non
^enteurn, nifi conamoda temporalia perciperent,ad
P^iiruri:fine dubiotam ille,quamirH apud diftri&um
l ^icem (qui fcrucator eft: cordium, Sc  cogniccr feere
torum)culpabiles iudicantur.

[ 1  Siqupf clericM ah eni ecelefia de bonis futs quid~
obtulcrit } petens, Vt in Vita fua fibi hčeret eadem bo-
ttinipfit ecclcfia pro prabenda tenere,an bonarecipi de-
hantficoblat<i t <&* idem clericns affumi debeat^velvaleat
,n c<tninicueiufde ecelefia abf^vitio fimonia.Kof igitur.]
CAP.  XXXV.

Kondebetquuordrnemrccipere ab eo }  quem creditfi -
toHtiucnmfed minifrarepotejl in tlhs , quos prius ab ijh
r *cepit,

Idena/mm Cantuarien.  b
Ertuas c  literas intimalU,quod cum B.in quadam
domo Cartirlien. ordinisfufcepilfec habiturn mona
c ^lcm:adiccce.epifcopo fttic in fubdia.ordinatus: fed
Ntmodum diclicit cx rclationc quorundam, quod epi
fco pus nudtotiens cormmferat vitium limoni* : pro-
^erquodidem monachus in fufcepto formidat ordi-
ne miniitrare,nolens ab eodem epheopo ad fuperiores
Ninespromoueri: [ 1  & infra.  ] Nos igitur d  refpon
Jtmus, vtidem in ordine fic fufcepto fecurč miniftret:
^contraconfcientiam ad fuperiores ordines non a-
‘ Cc v n dat,ne fortt atdificet ad gehennam: licet ex co,
^odcon cientiam nimis habuerit fcrupu!0farn,in dif
* cu ta;em huiufinodi liccollapfus, quam vtique non
CUa dct,nifi deponat errorem.

C 1  Vade dim eidem heremum exire non liccat , ncc
Pfrfutiu epifcopus ipfum Vel quemlibct ali um fua dtoece-
‘ [i ^aho epifcopo permittit ovdinari 7 poj}ulajh perfe.ap.
( foceyi quid deprafato monacho in ordine lam fufcepto
^fifcipiendii fup eri or ib us fit agendum.]

CAP.  XXXVI.

^ r 9chrifmatevelinuefiitura ecclefiavum nil cxigi de~
txcufit confuetudo,V el nominis v ariatio  *

Idem Cantuarien.archiepifcopo.

Ptantum e  peccatisexigetibuscordaquorundam
■imoniacaprauitas deprauauit:& infra.Sane perue-
P ^daudientiam noftram,qubdcum olim quidam fuf
a ^neituipro chrifmate ccrtam confueuerint acci-
J Ctc  pecuni* quantitatem , non metuentes paenam
konicam, &correčtionena tuameludere cupientes,
^pusfaciendae folutiouisanticipant, recipicates in
p^acpiadragefima, quodrecipere confueuere poft
vt caufam recipicndi diflimulent, nomen
^"ariorum variant, denarios, quos prius chrifmales,
^ndo Pafchalcs diccbant, confuetudinem / me-
ft  nuncupantes:& infra.Cum vero cx-

^‘nusexprimat venditionis fpeciem , qui prius reci-
^Pfceium^uam rem conferat preciofam, & gratis lit
v ^ CQ nfer enda: mandamus,quatenus taliterexcef-

^ linti J es er g° preces d di^no emiffa pro confequcn-
^r t n f U °' non inducunt jimoniam.  b Caruificn.al.
i '*l>C*rtbuJien.  c cap. j.eod.tit. in  3. compil.
1* ^ c f° ! lt f L( h r *(j> ° n dem m.  e cap.i.tit de excefi.pral.
UtilTJ- 1 ^ nc, tninum v ariatio non excufal } vt ait
^Khb.ucap.  5 .

fus corrigas, fupradi^os fuffraganeos tuos, Sc o  ficia-
les eorum a tam illicita exa&ione compefcens,quoda-
liornm culpa tibi ob tuam negligentiam non impute-
tur ad panam. Pranam etiam illam confuetudinem de
tuaprouincia ftudeas abolere, per quam pro ecclefia-
rum inueftitura archidiaconimarcham argenti, mino-
res verodecani vaccam albam fibidaripoitulant, vel
certam folui pecunia: quantitatem.

CAP. XXXVII.

Ordinatusin fubdiaconum, quiprius prafentatori fuo
promijit,quod nil ab eo peterct 3 in fufcepto mini\krarefvel
ad fuperiores otdrnes afcendere fine dijfenfatione non po
teji^etiam fipcccare non čredi de rit.

Idem.

P F.rtuas a  nobis literas in timafli, qtiod cilm D. la-
tor prsefentium velletin fubdiaconum ordinari, Sc
certum titulum non haberet: qucndam presbyterum
exorauit,vtipfum adecclefia: fu^e titulum praefencaret:
quod cum illefacere recufaret,ipfe illi firmiter repro-
milit, quod nimquam fi pra?fentaret eundem,in ecclc-
fia fua aliquam peteret portionem , tk  ficad praefenta-
tiončeius b  extitit ordinatus, nec fe in hoc egilfe a-
liquodillicicum intellexerit:[ 1  infra.]  NosinqUi-
fi.t.t.r»quod nifi cum eofueric mifericorditer difpefa-
tum,necad fuperiores c afečdere,ncc in fufcepto de¬
bet ordine minifirare.

f 1 Vnele cum po fhnodum vel/et in diacomim promo-
uertjCpifcopo commoncnte,ne quuinterueniente promif-
fione aliqua ordinat us accederet^dem recordatus promif-
fionisi(hus,dfufceptione ordinis diaconatus cejfauit , boe
tibi burnih t er confitens per te pofulans edoceripvtrum
excompromifiione huiufmodi reus effet , anliceret ei¬
dem in fufcepto diacoHatUi ordine minifrare, & adaltio-
res afcendere or din e s.]

CAP. XXXVIII.

Simonia ef durepecunutm pro vicariatu , vel pro alta
adminifrationereru ftirituahu feu ecclejiaficarunt ha-
benda:<& dantes, recipicntes abiSa ecclefia funt etj~
ciendi.b.d.boc e.pcralia verbajicctfit breue.

Idem.

C Onfulere d Sc  infra. Quicunq; vicedominattim,
vel aliam ecclefiafticarum rerum adminiftratione
per pecuniam obtinere volucriiit, tam emetes, quam
vendentes cum Simone e  percelluntur, & ab illaec-
clefia,in cuius contumeliam dare pecuniam,& accipe-
rc voluerunt,iuftc excluduntur.

CAP. XXXIX.

Simoniacum cjlaliquid exi^cre pro confeeratione epi -
fcc p o rum ■ & beiie dicito nibus abbatum>&or din a ti o nibut
cl e ri corum^n e c excufat confuetude.

Idem f inconciliogenerali.

S Icutproccrto g  didicimus. in plerifque locis a ple
rifque perfonis, quali columbas in temp!o venden-
tibus liunt exačl:iones & extorliones turpes, & pranae
pro confecrationibus epifcoporum, bencdi&ionibus
abbatum, & ordinibus clericorum: eftque taxatum
quantum fit iftivcl illi, quantiimve alteri, velalij b
perfoluendum: Sc  adeumulum damnationis ma oris
quidam cupiditatem, & prauitatem huiufinodi ni uti-
tur defenderc per confuetudinem longo tempore ob-
feruatam. Tantum igitur abolere volentes abulum,co
fuetudmem huiulmodi ( qua: magis dicenda ell cor. u-
ptela) penitusreprobamus, firmicer llatuentcs, vtj ro
his fiue conferendis,fiuc collatis, nemo aliquid auod-
cunq; ptextu exigere,aut exrorquere pfuniat:alioquin

a cap.i.eod.tit.in ^.cornpilat.  b ipfius.  c adfi -
p-erioresordines.  d cap.i.eod.tit.in  4. compil. c Si-
moneMago percelLintur.  f IdemfcilicetInnoc.i.m con
cil.gener.bat. cap.  6$, g cap.i.eod.tit.in \.compilatio,
h al.tia.Vililli atij.

u 4.

6 n

& qui rcccpcrif, & qui dederic huiufmodiprecium om
nino damnatum.cum Giczi & Simone con Jemnetur..
CAP.  X L.

Rjh^ioJi precio recepti^nd ckm recipicntibus de mona
Jleno czpeliuHtur^č; m arclioribui mouajlerus adagen-
dam paemientiam d truduntur.Sed recepti ante iflud con
cihum. poneha, tur fic, recepti in alits locts eiufdem o rdi
nif y nifi muli itn do fit m caufaiita tamen,qu6drenioiclent
prim#, rcceptiomde  nouo recipiuntur.

ldcm in eodem.  a

Q Voniam b  fimoniaca labes adeo plerafqtie mo-
niales infecit,vt vix aliquas fine precio recipianr
in forores, pauperratis prartextu volentes huiufmodi
vitium palliure:neid decartero fiat, pcnitus prohibe-
mustftatuentes , vt quje.cunque dec£tcrb talem.com-
miferint c  prauiratem > tam recipientes, quam rcce
ptajliue fic fubdica, fiue prelata fine fpe rellitutionis
defuo mo.nafterio expeliatur d, in locum arčtioris
regul* ad agendum perpetuam poenitentiam recruden
da.De his aucem,qua? ante hocfynodale datutum tali-
ter funt recepta;, lta duximuš prouidendum , vtrrcmo-
t£ de monaderiis,qua; perperam funt ingrefla;, in aliis
locis eiufdem ordinis collocentur. Qubd.fi forte pro-
pter.nimiam mulcicudinem alibi nequiuerintcommo
de collocari:ne damnabiliter in feculo euagentur, re-
cipiantur in eifdem moriaderiis difpenfatiue de nouo,
mutatis prioribuslocis,& inferioribus adfignatis. Hoc
etiam circa manachos, vel alios regulares decernimus
obferuandum. Verum ne per fimplicitatem vel igno-
rantiam fe valeanc excufare , prsecipimus , vtdicrcefa-
niepifcppi finguhsannis hoc.faciant per fiuas dicece-
fc> publicari.

CAP.  X L I.

Epi/copi nil cxi^ere debent\vtpermittant in ecclef.is
fibi fkbie čips de ricos in jhtui, monachos profit eri, Vel mor-
tuoi fepeUri:alioquin exaBa rejiituentur duplicata,.

Idem in eodem.  e.

A Vdiuimus f  dc quibui'dam epifcopis, quod de-
ccdcntibus ecclefiarumrečh>nbus,ipfasinterdi-
fubiiciunt, nec patiuntur alios in eifdem indirui,
doneč ip(is ccrca fumma pecilni* perfoluatur. Pr*ter¬
ca cummiles autcle icus domum religionis ingredi-
tur, vel apud religiofos cligic fepulturam : etiam fi ni-
hilloco reJigiofo reliqueric, diffiailtaccs ingerunt&
roalicias donecahquid munerismanus contingareo-
rum Cuin igiturnon folum a malo, fed abomni fpccic
mali fit fecundum Apoftolum abftinedum, exa3iones
huiufimodi penitus inhibemus.

Quodfi quis tranlgreffor exciterit,exačla duplicata
redituat in.ynliuccm locorum,in quorum fuerint fo-
juta difpendi,im,.fidditer conuertenda.

CAP.  X L I I.

Sacramenta pint Ubere conferenda : cofit tamen e rdi-
tutriuslaieos obferuare laudabilcs confietudinej ..
ldcm in eodem.  g

A DapoftoIicam audientiam h  frequenti relatio-
nepenienit,qubdquidam clcrici procxcquiis mor
tuorum,& benedi.&ionibus nubentium &fimilib.us,
pecuniamjexigunt.& extorquent: & fi forte eorum cu-
piditati non fuerir fatisfačtum, impedimenta fičtitia
fraudulentcr opponunt. Econtravero quidam laici.,
Jaudabilem cpnfuetudinem, erga fančtum ccclefiam
pia dcuotione fidelium introduftam , tx  fermento
harctica; prauicatis nituntur infringcre > fub pr*textu j

a ldem.lnn.^.in conctl.La.cap.64..  b cap. 4. eodem
tit.in \ compiUuone.  c commiferit K  d reoeliatur.

C Idem lnnocen.7,.ia concil.La.cap.65, f cap.  5: eodem
Utu.in  4. compilat . Vide citatos m cap sum in ecclefis. ca.
Vfoiens cap ddeMits fkpr eod.tit ., g cone . Late . cap.
6.6,  b cap. 6.eod.Ut.in ^sompiL.

Decrct.Greg. Lib. V. Tit. III

canonic* pietatis. Quapro;-ter Tupcrhis

624
(*»■

, j; !«»••—

(Siones fieri prohibemui, &  pias con!ueCiul |,lCS
pimtis oblcruaridlatuentes, vr liberc confcrar.tu
clefiaftica faciamenta, fed per epiftopum loči
cognita compefcantur, qui malitiose mtuatur J
bilem confuetudinem immutare.

CAP.  X L I II. .m

P/obibet abbates CiSlercienfes/*ole»tiiterwyM* '
povit formam obedicntirc^namprsftantfnPt ep l f C9 P '
Honorius 11 l.vniiterjif abbatibm jratri-

bm Cijiercien. * rdtnit.  _ . t

N F. a  Dei ecclefian': t" 1  ] Infiallatiof|^

folennicatesin elečlis abbatibus ordinis ve t
n prohibentes: Adi.cimus, vt archiepilcopi,^ f F
pi ea fint forma profeffioniscontenti. quae ab oi % iJr
veflriordinis noicitur inftituta, qu*e tališ eft ^
terabbas Ciftercienf. ordinis fubiečiionem & r . e '
rentiam Ik  obedientiam a fanAis patribus con*
tam,fecundum regulam fančli Benedičti, tibi ij S ,

cpifcope, ruifque fiiccefibribus canonicefublHtn c |
&  fančtos led is ..poftolicar ialuo ordme ineo, pc f P c
me exhibiturum promitto.

[ 1  Sipam lauitpropno fanguineUfM Cbri^M' ^
cula fceditatis coinquinet, ruga deforme t cnpdit.tt 1 ^
omr.ium radix e ji malorum: & ne deformitM (ju4 l  *
fub pratextti confuctttdintt, contraBa elimi/iad.tfr n  i n
nit m ab en dem  , rt dijjrenfatio my fieri trum Dci , &  b,
myjleria gr a tv accepta, Gie\ica prauitate prerfa * J .
lita , cbaritategratuita conferantnr ., qua emere j

dere quam detefabile qttdmue p ericulofum eKiftdh  *
do potejlperpendi ex eo , quod Dom in ut V en doit M
mentes. oues ^ bone s eiecit de iemplo  , catb^  ,
vendentium & cmentium eolumbaseuertit. In e,t .^
denique vendentium & ementium , facinortf in(l K,h  (t
tu v trop’ h  e e? p rimitu r d c tfjla tio , & in ca th
uerftone. mo/,Jtratur, cuipcens fubiacent bi qui
vendenter Dci do na & ecclefiafiica facramenU'^
iufmodi igitnr pa e in us quos coinquinat pralatos, &  V,
ditosnon pofht tnfičere,quoquarnodo au Borit ate **}
Lica dijiričhus inhibemus , ne qnis ar c h i ep ifcop M , (fi ^
pus,archtdiaconu *, Veloppcialu ipporum d
abbatem eleBo pro benedichont ,JenintlallAtio>it yC  ^
cipiendaprofejsione ab etš fub conpietudinis
iupdam pale 'r/dum ,peu altudquicquam qxocnt‘ f ] ttC
mine cenpeatur exigere velcxtorquerčprapumat. I cl) . ^
tiamfibprstcxtu huiupnodi exaBa , taliterinterd'^.
nepriejtetis, cum nonpolum it malo pedali omni fj> lCl(
li fit abjlinendum .3

CAP.  X L I I I I. ,,

Reccpto in canonicum debetur prabenda & rl *'^
covfuetudine non ob fant e qnod non Peruauerit P r {
conpuetudinem de aliquo temporali dando ipfitc,m 9n '
Gregorius IX.p  rio tipa n Bi Thomalfen Un  f ^ ^

I Acobus canonicnsEfculanus c  expofuic,quo<* c  ^
jpfein ecclcfia Aptutin. fitreceptusin canonic* 1 ^,
in fratrem , canonici eiufdem ecclefi* partem^
tuum,ac pratbendam fibi adfignarerecufant.qu^
confuetudinem pra‘tendcntcs, qubdprandium ,
rcdebcanta canonicoreccptode noub.CJuocirc a  "ji
dam.us, quatenus, fi efi ita : didos canonicos.) vC f
confuetudine nonobftante) fibi ficutvni ex n* 11 .
proHcntibus 6c  prabenda prouidcant, adp. r c,Jl
compellas.

a Sipali ter hoc- caput fjieBet ad.titulum,
caps' , & dar t us,h 1 c ex Panormitan.& alt it- ” w'
jlallatto fit . , q Han do e LB us & confi/rnatfu ^
tur inJlaUum.iid.eB Pedent Peu locum.ctnjututin^ !i ,^ f( i
ro {^abbati d.eputatnm adpedem.  c ^de
in cap. i. fupra eodem titul. Et Bo.Therntun 1 - 1 '^

100  ,artic.i %  qJ$s

\r

Ne pradati vices fuas,vel ecclef.&c. 626

' fua pstitur di flimtilatione peruerti, Riftriflione cano-
nica perccllatur.

CAP.  III.

R egimen ecclefia fub annuo ccnfucommittinon debet.
Idem.

/"v Voniam a  enormis qu<;dam confuetudo in qui-
V^Jnildam locis contra-fandtorum patrum inftitu-
tionesinualuit, vt fub annuo precio lacerdotes adec-
clefiarunt regimen fiatuantur: Ne id fiat, modis omni-
bu5j>rohibemus.Quia dum faeenJociuni iub huiufmo-
di mercede venaie difponitur, ad*tern<c retributionis
prsemium confideratio non habetur.

CAP. IMI.

trudu* ecclcfiarumfub annuo cenfiu concedipejfunt.
Idem Hxonen.epifiopo.

• # Verelam b  njagiliri Guil.recepimtts,qubd cum
V^_ecclefiam de c  Čhephalai,a G. periena eiufdcm
adannuum ccnfum tenendam perfeptennium fufce-
pifiet: ipfeantequameampervniusanni fpatium te-
nui(fet,auferre pr*fumpfit:quanquam prjeftita fide fir
mauent,qHbd vi'queadftatutum terminum nullasi ei
exinde moleftiam vel grauamen inferret. Ideoq; man-
damus,quatenus fi conftiterit ita efle,eu diftri&č com
pcllas vtprsfatam ecclefia duSo Guil.rellituat; & vfq;
ad terminum conftitutum (fecuudum.quod inter fe d
conuenerinc)ipfum eandem permittac pacificč pofii-
dere.

625

CAP.  X L V,

Quiordtnauit uličnem fub promijlione de non petcn-
hab ipfiprouijionem : ordinato/ pe/triennium d colla-
hoptipritfentatorvero,ab executione ordinum > etiamper
* r, tnniumfiityenfifant: ordinatusvero , ab ordineperpe-
tU9 fitpfjj>e)i/Uf: g folum per Jedem apojlolicam cum e ti
tyj>.enfuiur .

Idem.

QIf]uisordinaueric, a  feu ad ordinem pr*fentaue-
^ric;iliquetn , promiiTionem vel iurameneum ab illo
fCC! piens, qub.l fuper prouifione cua non inquittet b
Cai iJem, ordinator a coliacione, pradencator vero ab
J*ccutioneordinum per triennium,& ordmatus ab or
(ic .ufcepco, doneč difpenfacionem fuper hoc per
‘dtm apoltolicam obeinere meruerint, noueiint fe
'“fpcnfos.

CAP.  X L VI.

Htbetduo dicla: fecundum ibi , g ad vefignationes. Et
P yt pterbreuitatem g Vane tat cm leEiu/aruin aliter non.
kftmatur.

Idem.

M Andato c  noftro rccepto, vteum monachis, qui
perfimoniam dačo aliquo locimi inmonaftcriis
.'^tailepci/ecundum conftitutionem generalis conci
l l^ ll penfares:& infra. Conful.t.breuiter rcfponden-
tcs dicimusmandatam apollolicum, etiamad abbaces
reiignationes fpiricualium & temporalium,
a ullo p a čto. fe d ad fe tt  u a m •• n i p r x c  c d e n te, ver i n q;
r^racvpiiruncur,in qwo ca- u delinquen,cibus fuffi-
^PcMolainpocnicentiam uo facisfacere creatori) eos
N(i • •

‘"non ia h ii i u i modi n o n t e n e ri.

Ne praelati vices svas,

vel ecclefias (ub annuo cenfu
coiicedant.

■ r.;r/in im.

CAP. I.

Jsr lUt pecuniam  > vt epifcopalem Vel (jfi/itualem iu-
^nemeMrceaU ofjicio fuo priuatur , grjic conferes
h j conferre non poterit, canonicepumetur ♦

Alexander/‘« concilio Lateran.  d
| Ra eter* a quoniam quidamin quibufda
dbusfub precio ftatuuntur, qui decani vocan-
‘Cij CUr)  ^ P ro  certa pecuni*.quanticacc epifcopale
lfl; ioncmexercenc: Prsefenti decreco llutuimus,

t)'

.^‘■scerohocpraefumpfericjofficio fuopriuecur,
P l lcopm conferedihocefficium pocedate amictac.

, CAP.  II.

eJlfupra cap ,pvoxtmo.
p. Idem in concilio turonen.

M °niaminquibufdam partibus decani e  quida
a rc;hipre s by ceri ad agendas. vices epilcoporu
^ aconorum  * ^ terminandas caufas eccleha-
^bannuopreci 0  ftatuuntur: qtiod adCacerdotd.
'Mu ^"j^rubuecfioncm iudiciorum non elldubiu
^ ^^dvlcerius fieri prohibemus. Qu©d li quis
H^^ceric^eniouearurddero. Epilcopus auce,
\J|"ftinueric, Sc f  ecclefialticam iurildidionem.

---

'\ ( j rHrnc/ttnal *m In cap.jlatuimKf.& cap.ordi-
. iha!.' l ' k*e\irum citatnm m cap. prač,

up.

DE


MAGISTRIS, ET NE.
quid exigatur|>rolicentia.
docendi.

V.

ALI.

VV ‘ . - v  -. f -

‘vna.au.f d X.art.i.ad6 arvu.JAarti-
l  . ‘r J.rrr. ..  ..

.fo.ittarec.  c. de maberia buius-cap. Vide Dn.So-

-:u

C '| Manualt Csnfeffdr.ca.n,. tit.de Jimon.
l % ■■ -

d ** C *Pj IyCKm -* H  °ffi<di*‘§pr4terea quoniam. &
compilatione.

I.-

J nas gre. in\.

f ran.

\<t£C.

Hm  d-ateran.fub *Aiexandra L L l.par.l . t\l

TIT V L y S
C A P.. I.

Ecclefia cathedralisprouidere debet magijlro de bene -
ficio>cjui clcricoi' etufdem ecdefia , gr ah os pauperes gra-
tts docčat: grvendens licevmam doundi, autinte/duenf
idoneum ad do c epi dum ^b en ef\ u o priuatur.

Ex concilio Lareranen.

Q V o n  i a m ecclefia Dei,ficutpia mater pro-
uidere tenetur, ne pauperibus, qui parentu
opibus iuuari non polfunt, legendi Sc  profi-
ciendi opportunitas fubtrahatur ; per vnam-
quanque cachedralem ecclefiam magiftro,qui clericos
eiuldem Sc  fcholares pasperes gratis doccat,competes
aliquod bcneficuim prsbeatur: [* grp~\  Pro licencia e
‘vero docendi nullus precium exigat vel fub obrentu a-
lieuius confuetudinis ab cis, / qui docet aliquid qu£-
rat.nec docere quenquam(qni lit idoneus) pecita licem
tia illisinterdicat. Qiii autem contia hoc venire prz-
fumpferit,ab ecclefiaflico fiat beneficio alienus.Dignu
quippe videtur vt in ecclefia fru&um ^ luilaboris no
habeac,quicupidttate animi,dum vendit dacedilicen-
tiam, ecclefialticum profeftum nititur impedire.

[1  Slu o docenti* necefiitnsfubleuetur , gr difcentibus
Via p at tat ad doHrinam. In ahts sjuofforejrituatur eccle-
Jitf,feH rna^ifients Ji retroacius tempovibus aliquid in e is
fuerit depuiatum,  ]

cap.  n.

Pro licentia.docendi mhilexig debet-, velpromitti, gr
exaBum rejiitui, gr promiffum remitti debet (g* ne« k g n
le infertore p ra lat o ,adm agifiru m conjlituendum Jupple-
bit boe/Ju p eri or.;

Alexander III.  Vinton. epijiopo.  h
t)  Rohibeas i  ne m panaciatua pro licencia doccn-
.Tudi exiga.tur aliquid,aut emmprosnhtarur. Si qu>d

a Ca.  2c q. eo. tit.in  1 . com pil.  b Cap-^.eod.tie.inU
compi ... c. Cepbaia.  d couuenit .• e V/de  tfuosctta-
bo in cap.feq.  f abquos docent,  g jrudu*.  h l
con,., i Cap %  z.cod.Ht.in  i, compil.

a -. 5

v ‘

'627

Decret.Greg. Lib. V. Tit. VI.

62 ?

vero poftea (blatum fuerit vclpromifTum,remitti pro-
miflum facias,& reftirui adpcl.cclfantcfolutum,fcienj
quod feriptum efbGratis accepiftis,gratis date. Sa-ne fi
quis diftulerit magiftros in locis congruis inftituere, ti
bi liceatapp.j oitpo(ita,ibi aliorum lnftru&ionipraefi-
• cere virosprouidos,honeftos ) &diferetos.

CAP.  III.

Pro licentia docendipecunia exigi non debet,ctiam Ji
boe habeat confuetudo.

Idem.

Q Vanto Gallicana a  ecclefia: [* £7-7.] Dignos
eflc animaduerfione cenfemus, quinomen magi
itri icholarium. Sc  dignitatem adliimunt , & fine certo
precio ccelefiafticis viris doccndi alioslicentiam non
impendunt. Cum autem h*c praua confuetudo a cupi-
ditatis radice proceffcrit, & decorem admodum cccle^t
fiafticx honeftatiscor.funcUt : mandamus, quatenus
(confuetudineipfadevcftrisecclefiisextirpata)fub a-
• nathematis interminationc boe inhibere curetis,diftri
pia?cipienres, vt quicunq; viri idonei Se  literati vo-
luerintregcreftudialiterarum, fine moleftia & exačli-
one qualibetfcholas regere permittantur. Siqui vero
huiulmodi prohibitionis ve! prxcepti extiterint cranf-
grefibres,eos officiis,& dignitatibus fpolietis.

[ 1 Maiorum p er fon ar um fcicntia & bonejlate praful
ge  f, eo cautius nititur cauere qua confundere ecdejiajlica
v ide ati tur boneflatem,tanto vebementiori.']

CAP.  im.

In qualibct£athedraU ecclefia ,  V el aliainfacult atibus
fufficienti , debet d pralato vel capitulo Vnus magiji er eli-
gi,ctti redi tu* vnius prabenda debent adfignari. m Trlctro
pohtana Vero ecclefia etiam eligi debet theologus: Jiad

grammaticnm &*theologum non fufficit, prouidcat ipfi
theologo ex reditibiufuai ecdefia , & grammatico faciat
prouideri in ahqua ecclefiarum fua ciuitatis vel dtcecejh.
Innocentius III.  in co.nciliogenerali,  b

a  Via nonnullis propter inopiam Sc  legendi ftudiu,
Sc  opportunitas proficiendifubjrahitur, in Late-
ranen. concilio pia fuit conftitutione c  prouifuin,vt
per vnamquamq; cathedralem ecclefiam magiftro,qui
eiufdemecclcfia: clericos aliosque fcholares pauperes
gratis inftitueret,aliquodcompctensbeneficiHm prse-
beretur, quo & doccntis rcleuarctur neceffitas, Sc  via
pateret difcentibus ad dočfcrinam. Verum quoniam in
multis ecclcfiis id minime cbleruatur: nosprididum
roborantes ftatJutum adiicimus,vt non folum in quali-
bet cathedrali ecclefia,led etiam in aliis,quarutn fuffi-
cere poteruntfacultatcs,conftituatur magifter idone-
us,a prafiato cum capitulo, feu maiori Sc  faniori parte
capituli eligendus, qui clcricos ecclcfiaru® ipfarti gra
• tišin granimatica- d  fncultate, Sc  alios inltruat mxta
pofie. Sane Metropolis ecclefia thcologtim nihilomi-
nus habeat qui iacerdotes Sc  alios in faera pagina do-
ccat, Sc  in his prafertim informet, qua ad curam ani-
‘ niarum fpe&are nolcuntur. Adi gnetur autem cuilibet
magifirorum a capitulo vnius pra?bcnda? prouentus, Sc
pro Theologo a Metropolitano tantundtm, non quod
propter boe efficiatur canonicus,fed tamdiu reditus i-
pfos percipiat,quamdiu perflitcritin dneendo. Qubd
‘ii forte de duobus e  ecclefia Metropolis gratictur,
• tbeologo iuxta modu predi# um ipfa prouideat,gram-
•jr.atico vero in alia ecclefia fuaciuitatis, fiue diacefis,
quae lufiicere valeat,faciat prouideri.

CAP. V.

■ Pralati capi tula ad ji udi a theologia: fcholares' ded-
■ les tranfmutere tenentrr , qui in abfentia reditus pralen
darumfuarum beneficiornm p trquir.quer.mun intr-

a Cap'  3. coctem tttiu.tr.  j. compil.
ca.  11. t& c a p.v n .ec d.titu.n: ^.comprlat
<1  fram matic c al.de duobus maofiris.

«0 o J

Sciiicet late/.
c injietuinne.

grahter percipiet: <&fiproprij reditusadfuj
{ladij tis non fufficiunt , debet pralatus um
prouidere y  tna^ifiri vero doneč docuerint, integriftfOf
unt jruflus b en eficiornm fuorum.

Honorias III.

S Vperfpecula, a Scc.  [* VoIuMus&raa * 1 r

mus, vt ftatutum in concilio generali de magi^
theologis per fingulas Metropoles fiatuendb.inui^'
bilicer oblerue*ur. Statuentes,vtcuia Tuperbocp^*.
pter raritatem magilhorum fe pollent Foifitan ali
excufare, ab ecclefiarum pri.latis &capirulisadthf5
logic* b  profelfionis ftudium aliqui docibiles
netur: qui cum dofti fucrint,in Deiecdefiaveluc^ {#
dor fulgeant rirmamenti, c  ex quibus poflaioduni£°'
pia podit habci i dočtorum , qui velut llellaeinpcip c '
tuas arternitates manfuri ad iufticiam valcacplurin* 0
erudire: quibus fi proprij prouentus ccclefiaftici n®®
fufficiunt,pnedičti neceflaria fubminiftrent. Docen^ 5
vero in theologicafacultate, du in fcholisdocacri^
Sc  ftudentes in ipfa,integre per?.nnosquinq;percip !,
de licentiafedisapoft. prouentus przbendarum
neficiorum fuoruu^non obftante aiiquacontrard c ° 3
fuctudinc vel ttatuto,cum denario fraudari non
ant, in vinea Domini operantes.

[ i Cumitacfjde finguli*prouinciispueHa
virgines pro re^e */!\fncro,qui beatitudo dicitur,j>er
Luquaridebeant, &adduciadarcem g^mcenu
tu  , permanum ^4g ^ei mundum multebrem acciptrt^
cejjariorumvidclicet fulcimenta.~\

DE 1 VDAEIS, SARRACE-

uis,&corum feruis.

Tir.  n.

C A P V T I.

Si f er uus d ludao emptus caufa -mat simonij faBo/t™
Vel'Ji eri defiderat Cb n Ji anus pro zij.ftdidis rednntW r '
Ex  concilio Maten. d  ,j

■ Ra e  s e n t 1  concilio fancimus, vt n u 11 u m f
f  ftianum mancipium Iudarofertiiat/cddaciS ^
folid. pro quolibecbono mancipio ipfum y

cuaq;Chrittianorum,feu ad ingenuitatem,l"eua^i

uitium licentiam habeat redimendi: Sc  fiChrin ,a
fieri defiderat,& non permict.tur,idem fiat: Q*? ,a  .^
fas efi quem Chriftus redemit, blafphemum Chrtl
feruitutis vinculisdctincre,

CAP. II.

lutLeus Chriftianum iufcruum haberenonp***”'
adfcriptitium vero poteši.

Gregorius epifiopo  c Lucen.  i[/

M Vltorum ad f  nos: [* & infra.]  NulliD 1 '^.

ceat Chriftiaaium mancipium in fuodomi n !
tmere-.fed fi qui apud eos inueniuntur,libercast ,J  ^
uetur. Hi vero, qui in polfelfionibus corum fi 1 * 11 ’ ^
legum diftričtione fintliberi: tamen quia colcn«-M ^
ris corum diutiusadhsferunt,vtpote g  con« 100  ^
ci debenrcs,ad colcnda rura remaneatjeonfuet* 15 1
fionesprsedidis viris prabentes. Cundlact
colonisvel origvnariis iura prarcipiunt,perag* fl

hil eisexrrahoc oneris indicatur.Q.ubd liqun| . p
darorum h  aliqucm de his,vel ad alium trani <‘ ^
cum, vel ad ali ud obfequium retinere

bi imputetj qui ius colonarium,&iusdomini

ris feueritate damnauit. ■

[ 1 Rslationeperuenit,* Jud.eif in-Utntnfit^^

.a Pars huius capitisfupra titul.ntcleric.Jj p f tf'
-b Theologia.  c videauth. habtta. C. ne Jjj t  f
tre.  d Matifion.  e
3 .eod.ttt. ini.comptlat.
h al.verum.

conditionent.**•

s

DGlud£is,Sarracenis,&eorumfiemis.

629

£tntibu 4  ad ftruitium Chrijhana detineri mancipia  , qu<e
vtstdnto Kobuvifa efi ajjierior^uanto d jraternrtarpr iux
pir.tiitia opcrofior. Oportcbuv  <7 uippe te ref je Slu loa trti,
Chriflianj! reltgionii intuitu . nuHam reti/, q u tre ecca-
fi’te m fliperji inorn ludaica, ne fhnplicer anirna:non tam
fajHHibut qudn>peiefiati*iure qu o dam o do defeiuiretit.
^AjMbrtin hortamttr firaternitatem Utam, vtJHuncium
pupimarum ie^um tramitcm.']

CAP. III.

•*(Uia>ttiqua{Jynag4gaf retiuerepojfunt, nouas-erL
ihteti p ejptnt.

Idcm Genuenfi epifcopo.  a -
pd?i b  de cftutate: & infra. Stcut legalis definitio
! ud20\ nouas non patitur crigere fynagogas,ita eos
,n cinc|uiecucHne vr tercs haberepermictit.

CA P. II il.

h AieVenirptJatiSla nonlicet huLebr tenere ofita, 'vel
* tnt f**e apertas,

Alcxander III.

Q Via c  fuperhis: & infra.Generalitcr intcrd ; cas,
|Jt  vtlud^ioiiia vel feneftras in die Parafceuesaper
11  ^onhabeanc: led claufa teneanc tota dic.
f  C  A P. V.

M  XC6r »municari debat t Chrifiiant , qui in dom o ferui-
^"ttiVelSarracenif, fine Paga n w. bi principesfe~
h  , res excommunicari dtbent , qui ludaoi bapti\atosfu~
**** Jjoliare prafumunt.

Idtm ex concilio Lateran.  d
C -' l fiue Sarraceni-, ncq; fub altndorum puerorum
cj^obtemu, neepro feruitio , vel alia qualibet
t^^^iiftiana mancipia in domibusfuis permittan-
f 'ir>i ^ erc *cxcommunictntur autem,qui cum ei pra-
infp- Cr inthabitarc :& infra. Si qui pr^terea e  Deo
U^teadfidem fe conuercerint ( hriftianamja poi'
to^USfuisnullacenus exchui.tnci<r, ciim raelioiis
O^sad fidem conucrfos efle oporceat,quam nn-
%V ani fidenifufceperint,habebanuir. Si autem fe-
^j^fadum, prir.cipibus fen poteftatibus eorun-
*,**««» iniUngimu 5 ,fub pana excomniunitacio*
P° r ti° n em hsereditatis fus & bonorsm iuorum
^oeisfacianc exhiberi.
tjU. CAP. VI.

\r r Sa vt deferentes Sarracettif merces pr o hihitaš,V el

630-

lL ta

I,

^nartibtt* naui%antes excornmnmcandi funt,  £>-
ttr Hrnpriuandi,^ efficiuntur capientium ferui.
Ide m in e o dem.

t ^Uu° r ? n ^ am  animosoccupauicfaua cupiditas, vr
\Wanturnomine Chriftiano Sarracenis arma,
bgam in a / deferant galearum,& pares auc
) 0, cf^ r *. Orcs in maliria*fianc illis, dum ad impugnan
At^ianosarmacis, &.  necelfaria fubminidrant.
^^^uiprocupiditatefua in galcis &  piraticis
Cn ° r um nauibusregimen & curam gubernatio-
! { p rt r ^ a nr.Tales igicurab ecclefiaftica communio-
h^Hift' 05 '* ^ cxcommunicationi fubieftos, rerutn
[\i ^ er principes catholicos & confulcs ciuitacurn
S, “fmuiaari, ^ & capientium ficn femoscen
t^Hi r ®^*pi mus ctianij veperccclebas maricima^
crc i )ra  & folennis in eos excommunicacio

A. CAP. VII.

A. j cteyer  Jy n *g r ’gu in priorem fiatu m reformare
erigere uonpojfunt.

^ <l,Q  . * ~  ^

f. c ^ n - a *dan,  b Cap.4 eod.tit.ini compilatio-
N 7' eo 'tit.in i.compiUt+  d Cap.i6.&c.$*
^^c ll ) l ‘ Com P^  e 'vide extruuagantem Pauli 111,
Cu l'* ey> t ei  luduos vbimult* ludtcio conucrfir
\ i ^tuy° > ' Ce ^ t4t>tur ' ^ Hgnamina.  g lure ciuili
^(j^^^mdonfifcibitiorHm.Li. G.eptutrtf exporr .

Idam.

C Onfuluit a:&. infra. ludasosde nouoconftrue' c
fynagogas,vbi non habuerunt, pati non debes.Ve
rum (1 antique corruerint,veiruinam minanrur,vt eas
rc^dificent, potek a»quanimiter tolerari: non autem*
vt casexaltentjaut ampliores,aut preciofiores faciant
quam antea fuike noicuncur: qui vtiq^ hoepromagno
debenthabere,quodin veteribus fynagogis,& fuis ob-
feruanciis tolerantur.

CAP.  Vlit.

In f amili ari fcruitio lud&trum, Chrijliani ejfe n&n
debtne

Idem.

A D hsc b  omnibusChriftianis,qiii fnncin iurifdi-
čtione nokra penitus interdicatis^ fi necelfe fnc-
iic,dikričhoneecclefiaftica compellatis c  eofdem ne
Iudarorum feruitiofe adfidne proaliqua mercede ex-
ponant: quod ctiam obftecricrbus & nutricibuscoruia
prokiberecurccisme infantes Iudasorum ineorundem
domibusnutrireprsefumant. QuoniamIud*orummo
res, & noftn in nulloconcordant, ik  ipfi de facili ob
continuam couerfationem.& aftlduam familiaritatem
ad fuam fuperfticioncm }  & perfidiam fimplicium ani-
mos inclinarent.

CAP.  IX.

lud<zi inuiti non funt bapti^andi, nec ad hoccogendi,
n ec Jineiudido puniendi , ant rebtts fttts fpohandi , vel in-
fuv fefiiuitatibus molejiandi, nec 1 p forum ccem ct e na Viom
Linda  , aut eorum corpora n hnmanda.-
Clemens III.

S Icut d  Iudaft : [ 1  /• ] Statuimur, vt nullns in-

uitos,vel nolentes ludaeos ad bapcilmu venire cora
pcllat. Si quis autem ad Ghriftiancs caufa fideiconfu-
gerit: poftquam voluntas eius fuerit patefačta , Chri«
itianusabfq;cdlumniaefl 5 ciatur,quippeChrifti fidem
habere non crcdiuir,qui ad Chriftianorum baptilmu e
non (pon ran e us, fed inuitus cogitur f  peruenire.

Nullus etiam Chriftianuscorum quemlibecfineiu-
dicio terrens poteftatis vel occidere,vel vulnerare,vel
fuas pccunias auferre prxfumat,aut bonas,quas hačle-
nus habuerintconfuetudines,iwjmutare: pra:fertim in
feftiuitatum fuarum celebratione quifquam fuftib. vel
lapidibus cos nullatcnus perturbet, neq; aliquts ab eis
coačla feruitia exigat, nifiqux ipfi tempore prasterito
facere confueuerunt. Ad hoc malorum hominum pra-
uicati tk  a u ari tke obuiames: decerninius,vc nemo coe-
miterium Iud/orum mutilare aut inuadereaudeat, fi-
ue obc^ntu pecunis corpora humana effodere.Si quis
autem huiufmodidecreti tenore cognito (quod abfit)
contraireprarfumpferit, honoris & officij fui periculu
patiatur , aut excommunicationis fententia plečta-v
tur y  g  nifi prafumptionem fuam digna fatisfa&ione
correxerit,

[ 1  Kon debent infyna%o?jf vitra qudm in legepermif-
fum ejl, prafumere : it a in ht* qua eit concejfa funt, nulliit  •
debent p r<ei u diciu mfnfiinere.']

CAP.  X.

Po nit duat indulgentias illoYum,c\ui paganis pradicat.
Idem.

Q Vam h  fit laudabdt: & infra. T u is frater F.pi-
fcope petitionibus adnuentes, tibi tuisque fociis
cum adpradieanda Chrillifidem i  paganis exhibetis:
apoft.aučfc. cocedimus, vt vobiv his ciois cum modeftisi •
& gratiarum ačtione, feruaca temporu qualitate iuxta

a o  Cap.i t eod.tit. in i.compil.  b Cap. 2. eod.tit. in  2..
eompil.  c dičlio eofdem,deejl in antiquii.  d Cap
eod.tit.in  2. compilat,  e baptifrna.  f co^nofcitur,
g plefletur.  h Cap. 4. eod.tit. in i.compil.  i Scri-
ptores Chrijliani pa^anos Vocant omnes ldolorum cnho—
rej,qui i>unquam fidem Cath-ohcam aguouerunj. ..

631

Decret. Greg. Lib. V. Tit. VI.

6}2

canonicas fan&iones, vti liceat, qui vobis ab ip£s infi-
dclibus adponuntur.

Infaper iHdulgemus,vr quicunq; religioft>feii cleri-
ci idoneiadadnunciandum gcntibusEuangclicam ve
ritatem,requifita & habitaprsiatorumfuoium liccr.-
tia tihi voluerintadhasrere, id abfquc contradiftione
qualibct liberum cxequendi babeant au&.Apoftol.fa-
cultatem.

CAP.  XI.

Pro redimcndis captiutsjicetire jllex andr iam, iuran-
tibusrfubd ni bil deferent auxilij,[eu [ubjidij extra redem
jptionit articulum:portans velmittens etiam poji trengas
merces probibitas, excommu.nicaiUi ejt. pacis adptiia
ttone nonveniuat treuga,

Idem.

S Tgnificauit a  nobis tua fra.quomodo aliqui ciuiu
tuorum in Alexandriam valeant proficifci pro recu
pcrandis conciuibus fuis,qui iliicin captiuitate cenen
tur. Hoc arbitramur ličite pofle fieri, dummodo nihil
in mercibus lui^vel alio modo&cum illucdefcrštrvn-
depofiet Sarracenis(exceptoredemptionisarticulo)a-
liquodcommodum aut fublidium prouenire: quod e-
'tiam coram te prius iuramento Ermabunt. lili quoq;,
qui poft crcugam in tranlmarinis part:ibusfačtam,cum
commercio Alexandriam adiuermt, fidetulerint mer-
ces prohibitas cau Ta lucrandi,exxcm mu nicationis vin-
culum non b  euadunt: ficutnecilli, qui in perfonis
propriis non euntes, nierces eis pernuncios deftina-
runt. Ad vltimum illos, qui nirauerunt le amplius in
terram Sarracenorum cum mercibus non ituros, nifi
pax effet inter Chriftianos &  ipfos, &r poft treugam fa
čtam venerur.tilluc : conditio illade pace, aut treuga
habenda ab excommunicationis vinculo non abfoluic.
CAP. XII.

lxcommunicati[unt^uicum Sarracenis tempereguer
rx alujuod babent commercium,rel e# p čaji Ant [ibjidtu.
Idem.

Q Vodolim c  pra?ceptum fuit: Sc  infra. Sane licet
hoc fuerit in concifio d  Later.diftri&c inhibitu,
nos tamen omnci illos excomunicationi lupponimus,
qui iam amplius cum Sarracenis mercimomum habue
runt,vel per fe,vel per alios nauibus,fcu quocunq; alio
ingenio eis aliqua rerum fiubfidia, leu confiha, quadiu
internos & illos guerra durauerit,duycrint impenden
da. Veftrajigiturdiicrctioni manda^.us, quatenus nec
per vos,necper veftras naues,nec abo quocunq; modo
aut ingenio eis mercimonia, conblia, vel alia lubfidia
tranfnuttatis:ne fi aliqui in fua mnlitia indurati, fecus
agere praefumpferinc, non folum iplo lurc incidant in
excomnmnicationem illam >  verum etiam iram Dei vi-
uentis incurrant.

CAP. XIII

luthci nutrices , Vc/ [eru.icntes Chriftianos babere non
debent,coutra [ucientibusmterduitur CbrtjUunoru com-
mercium.

Innocentius III.  arcbiepi[copoSenoncn.ty
epifcopo Panji e nji.

E T fi e  luda»os(quospropriaculpafubmi(itperpe-
tuaiferuituti) pietas Chriftianareceptet, & fulli-
neateohabitationem illorum : ingrati tainč nobiscfie
non debent , vr reddant Chriftianis progratiacontu-
mcliam,# defarmliafitate contemptunj,qui tanquam
nufericordiier in noftram familiancatem admiiTi, no¬
bis illam retnbutionem impenduut, quam (iuxta vub
gart prouerbtum) mus in pera, ferpens in gremio,& i-
gnis in finu,fuisconfucuerunt hofpiiib.exlubere.Acce
pinaus autem, quod ludaifaciunt Chrlftianas nliorum

a Cap.^cod.tit.ini.comp.  b euadant.  c Cap 6.
eod.tit.in ixowp.  d [ub „4lex.ll I.cai>,i\.  c Ca.  1 .
t9d.tit.m  3 . 4 " ump. nde not as ta.i.gr $.boc cod.tit.

fuorum nutrices, a  & (quod non tantum diccre»lcd
etiam nefandum eft cogitarekum in die rcfurre&ionis
dominica- illas recipere corpus & fanguinem lE$vChrt
fticontingit,per triduum antcq*iam eosladenc,lac^'
fundere faciunt in larrinam. Alia infupercontrafitit 111
catholicam deteftabilia &  inaudita committunt,pr^
pter qu* fidelibuscft verendom , ne diuinamindigu*
ličnem incurrant:cum eosperpetrarepatiunturind
gne,qi' 3 t Hdei noftra? confulionem inducunt:
Inhiben.us ergo diftri(ftc nedecarreronutrices,vcK« r '
uicntes habeanc Cbriftianos, ne fiiij liber* filiisfair.u-
lentur ancill^ded tanouam feruia Pomiroreproba^
in cuius mortem nequiter coni urar fit.fefaltem h  ? er .
tfledum operiš recogno cant fcruos illoru, quosCbfJ
lli mors libtros,& jllos fcruos cftecit: ^ vt ‘°

nutrices &  feruientes non dimifcrintChrifliaHOJ^
excommunicationis pccna inhibeatis c  diftridc 0 ®'
nibus Chriftianis,nc cum eis commcrcium aliquod.4 u
dcant excrcere.

B^o<iamu4 tgitur chariftimum in Chrijio filiutnr-i'
fir/tm Pbilippum rt^em Vrancornm tlinjlrein:

<tiarn nobili tir o ‘hi.duci Bun/nndia^f^- comitifa TriM*'
rt t.ilucrreprtmantludxorum excejfu *, neceruicem f* 1 ’
petna [riti tul m  inoo [ubtniffltm, prafnmant
ira reuerentiam f-dci Ckrijliaiuc.}

[ z S^ui ihm  iam cccpennt rtdere more
gertjicut /er pen les , teren dum eft , neignif receptu^ 1 *,
Jinn,corro[a ionfumat.Sduoiircaf.t.pera.[m.q.j>YW lC ^
re^e,& alios adboc expartc nojlrajta diboenterm^ 11
ac ejficauterindncere procurett-s , ejubd ludaiperfiH^
caiero nuUatenus infole[cant, jed. [ub tirnore[erutli f ri "
tendant[emper rerecnndi.im iulpx[nx,ac fi rtntru*^
1  her.ornnfidAi Chrijltana.']

CAP.  X 1111.

Ju da us, qui p ercuJfcrit c le ricum,temporaliterj) uni 1 * 1.
Ji de[ačlo pur.tr rn n ptičji, intezdiamr/ibi C&dft*
norum conirnerciu>n,donec/dtisjccern tnmrutrnpujf*-
Idem.

P Oftulafti d  qualiter cotra Tudsuir. procedcrc^'
beas, qui manus iniecit in qucndam elerieumv -' 0
lentas. Ad quod breuicer refpondenaus,quod fidi^
Iud*ustu* iurildiiftionis exi(tit, ipfum p(rnapccll ^l,
lia punias,ve! alia v k c undum quodconuenit) tcu 1 !^
rali,Faciens Isefo fatisfačhonem congruam cxhib<i , » a ^
lioquin eius doniinum moneas &: inducas,vtpaflo 1
iuriam , &  ecciefi* ab eo farisfieri faciatcofrpct^ c

CHr‘'

cv*

quod fi dominus tius neglcxeric adimplcrCjU 1
ftianis e  omnibus per cen. ccclcf.interdicas, nc
ipfoIudatoantcquam fatisfaciat, pl^plumalUCO^l^ ,1
cia exercere.

CAP.  X V. . cf)t i

ludat c/n Sarraceni ririu[q } [exus debent in terrU
(liano rum rti babi tu, per (j nem. d CbriJlianV
tur,&in diepajiiorns Domini, non debent m f*"*
progredi,nec in contumeliam treatoriSprojilire.

Ideni in concilio generali. $  ^

I Nmonnullis prouinciis a Chriftianis ludarosj 1
racenos habitus diftitiguit diuerlitas: fedin-cjjl 1  ^
dam Iicqi.xdam inqlcuicconhino, vt nulladin f
tia g  difcernantur. VndecontingitincerdumH
errorem Chriftiani ludaeorum.fcu Satracenorun^ .p
dsi icu Sarraceni Chnftianoi um muliciibus c °
centur. Neigitur tamdaninatce commixcioni^j^

Vide Trtarfjuai dum tracl.de Ju dais par. t. t>V

b In Cod Barbana ec
dc B.Thom.z.l.tf
cum m Dir e
EU o ow*ib  • t, detii in
pil.lttnOC.Jll In: ortl
pil.  g dlje c matur.

o. a,?:,,  d

.. , ■•.iK.ott*  2 . ^'c lit*

Ihiortbm Ctdial*’■ ,' j-

t ,6S.

&<

633

De Iudaeis, Sarmcenis,&coTum leruis. 634

fu$ per*velamen a  huiufmodi, vlterioris b  excufa-
tionispoiTinthaberc diffugitim : ftatuirnus v vttales v-
friufq;fexusinomni Chriftianorum proumda, & om-
fl Uemporequalitate habitus publicč ac ali is populiš

Minguantur. Indiebus aucem lamcncacionis domi-
n, cšpaffionis in publicum minime procleant,eo quod
R onnullicx ipfis talibus diebus(ficut accepimus)& or-
h 3 ciusnoncrubefcunc incederc, ac Chriftianis,qui fa-
l f3tii1im2pa{Iionis memorism e.vhibentes , lamenta-
tl onisfignaprsercndunt,illudere non formidant. Illud
3ut ^Mri&iifimeinhibemus,neinconcumelia crea
: 0f » c profilire prafumanc Etqnoniam illius diffimu
l r *non debemusobprobrium, qtii probra noftra dc-
prarcipim us prsfumptores h uiufmodiper princi-
P e s feculares condigns animaduerfionis adiečlione
Crucifixu pro nobis aliquatenus blafphe-
* lr tpraefum ant.

CAP. XVI.

^tepontns ludx:im. vel P.igannm pub ličit officiit-, p er
l^dikmprouinciale corripitttr , & p r.tp o [ito denegaiur
.'^engrum cgmmercitt , doneč drpofuerit officium ,
j? 1 */** Chrijlianontm pan p er um rejlituet inde quxjUu,
'^^mepifcopi prouidentiam.

Itlero in eodem.  <1

P^fitnimisablurcium , vtblafpbemusChrifti in
^Cliriftianos.vim poteftatis exerccat: quod (tiper
lt ° c |°lttanum concilinm prouide ftatuir,nos propter
^"grcSotumaudaciam in hocgeneraliconcdioin-
t  "^us.prohibcntes.ncludai publicis oificiis pnfe-
f’ l “ r:f |uoniam fiib tali prastextu Chriftianis plurimfi
,j t  ll 'felli. si qui! atrem eis officium tale commiie-
tj. ^prouincialc conciiiuin,quod (ingulis annis prj

^'“ctlebrari: monitior.e prarmifla,dillričtionequa
diu^it čompefcacna.Odiciali vero Huiufmodi,eam-

j C!

1

»Hian

1 comnumio in eommcrciis Sc  aliis

■^.-"‘'rnioneein vfus pauperum Chridianornnv,ie-
c Urt ' Ptouidentiam dioseef. epifcopi comiertatur,
ttajl^fnerita Chriftianis adcpuis oecafione officij
it u . Ce Pti; Stoffidum curn pudore dimutat,qaod ir-
{i. i() tlll <radfumpiir, Hoc idem exccndmiusad pa-

C A P. XVII.

generalerepetitconcihum Lateranenfe  j.
predelit poe/iam fatiifacUonu f tempere abf.lur
‘>*iendL

»[j.. Idem in eodem.

As ' ■ n< * am e  terram fan&am:&infra.Excom-
"'carnat preterta Sc  anathematizamusillosfal
^^■osChnltianoš: qui contra iplum Chriftum

Kj^-Chriftianum Sarracenisarma.fcrrum, &li
V Hiii Crunc  galcarum: coscciam,qui galeaseis
tve l naues ) quiq; in piracieis Sarracenorum na.
Kfl* m K ubcrnationis  cxercenc,vel machinis,aut

a ^* s aliqu°cicis impendunc Gc^nfilitim , vel
jn difpendium terrac 1'andar, ipfo,que rerum
Nuacionc mnldari, &  capientium Ceru os fore
...-

&

_ ^ prscipienteS) vtperomnes vrbesmaritimas
l'\h°^ n ^ c ‘ s  ^ huiufmodi fenrentia publi

^rf et « r . Et talibusgremium non aperiatur eccle-
\ °tum, quod ex commercio tam dam nato per-
r\' ^^ntundem de fuain Aibiidium terrse fan-
1’S^^rint, vt aequo iudicio,in quo deliquerint,
liOiibd  fii fortž:foluendo.nonTuerinc, ilc a~
s \ r p ta bum cafti^etur,quod in pocna ipforum a-
lc aturaudacia iimiliaprcefumcndi.

\  C A IV. XVIII.

offictispneficiendi non funt:

b  v//er iu*.  c aL.r.edemptorii^t
et  compd  Lat. cap.2* eod.tit.in

C. VifitMMcUnHniNjMarsutn 'L.citaJum,,

&fieif re^alia tura vendantur>ad ea coUigendaprtficit*
du4 e si Chriftianvf non fu^eciut.

Gtegorius IX. ^Ajioncen. * & Lucen.
cpifcopvs.

E X fpcciali b  quem erga illuftremregem Portugal
li* gerimus, charitatis adfe&u : 8c  infra. Manda-
mus,quatenusregem ipfum Toličiče inducatis,nc in o£-
ficiis publicis Iudsos Chriftianis pneficiat, ftcuc in ge¬
nerali c coneiliocontinecur:&lifortc redicusTuosIti
d*is vendideric vel paganis,Chriftianum tunedeputež
de grauaminibus inferendis clericis & ecclcfiis non
fufpcčhrnijper quem Iudari liue Sarraceni, fine Chriftia
norum iniuria iura regalia confequancur.

CAP.  XIX.

Se fummat .

Idem.

N  Vili Iud*o d  baptiiatum, vclbaptizari volentž
emere liceat,vel in fuo Teruitio retinere. Qubd fi
quem nondumad fidemconuerfum caufa mercimonij
emerit,^: poftmodtimTa^tis fit,vel fieri defidcrec Chri
ftianus :dacis proeoxij\ Tolidis ab illius feruirioproti-
nus fubtrahatur. Siautem intratres menfes ipfum ve-
nalem non expofueric, vcladfibi (eruiendum emeric
cundem: necipfe vendere, nec alius audeac compara-
re: Ted nuilo dato precio, perducatur ad pr*mia li-
bercacis.

DE HAERETICIS. e

rirVLrs vu.

CAP.  1.

Inf deltieTi-etjujnon habet certitudinemfidei-* &infi-
deli non esl čredendu/n in pratiudicium altenm.
Scephanus pa pa omnibus epifcopi*.

D  V k  1 v s in fide, infidelis eft. Nec eis omni-
.10 crcdendum eft, qui fidem vericatis igno¬
rant. •

CAP.  II.'

Lrrare in fide conuincitur^ui ali os errantes , cumpo .
teft,ab errore nonreuocat.

Leo p a pa. *

Q Vi alios, f  cum poceft , ab errore non reuocat,
fcipfum errare demonftrat.

CAP.  III.

Hdcreticu*perfeueranr, oeternaliter damnatur: cui nec
prodeji bapsifmus-,neceleemofyna i  velmartyi»iH 7 n,vela-
hud 'iHedcuncfo bornim quo ad hoc > Vt confe^uaturvitam
at er nam.

Auguftin us dt fide Catholica.

F lrmiflime g  tene,& nullacenus dubites, omnem
kjerecieum vel fchifmaticum cum diabolo & ange-
lis eius, Sterni ignis incendio parcicipandum, h  nili
ante finem vitscatholic* fuerit incorporatus,& redin
tegratus ecclelMp. &  poft pauca : Omni homini qui ec-
clefiscatholicsnon tenet vnitatem , neq; bapulmus,
ncq; eleemofyna qiiancnmlibet copiofa,neq; morspro
nomine Chriiti fufcepta, proficerepoteric ad falutem.
CAP.  IIII.

Damnato auHoreidamnantur eius fcriptura } libri %
& opera.

Gregorius ^Anafiajio jlntiocheno.

F Raternitatis cuserč^: infra.Cum C*lcftinus,atq; Pc-
lagius in Epliefinafynodo fintdamnati: quomodo
poterucillacapicuIarecipi,quoru damnatur aučlores?

a LpiftopatUeS funtHityania,de quibus Vafaus in an-
nalibus Hiftania>ca.20.  b vide.Marquardumtracl.de
luda.p, 1.C. 6.&  7. c Later.fub Innocent.U I.dhp.6 9.
d Videnotiishuiufdccr.&not.c.i.eod.tit.  e Dema -
teriatituli in gen ere.  f Cap.2.eod\titu. in i.compilat .
Cap.\.eod.tit f ini.compiL  h. mancipandum.

C635

Decret. Greg. Lib. V. Tit. VII.

636

CAP.  V.

tpifcopu* inpituens J: are dem hdreticum confanguinc-
ttm y vel extraneum, Velpa^anum , etiamposl mortem ex-
communicatus nunciaturfi.d.fecundum commune &ve-
riorem intellečlut&vt faciat ad titi poteši intejžigi, qu»d
ex hocprnfumatur bar e ti c us.

£xconcilio Africano. <t

S I quis epifcopus h^redes inftituerit extraneos a con
fanguinitate fua,vei hcrcticos ctia confanguineos,
• autpaganos pertulerit, b  faltem poft niortem ci c  a-
nathemadicatur > atq;ciusnomen interDei facerdotes
nullo modorecitccur.

CAP*  VI.

1 .oquitur de eadem materin cumprxcedcnti,&‘*xten-
dltur,quodibi diclumfuit de epifcopit^tdj>resby teror 0*
alt o s clericot.

tx  eodem.

I Neos,qui catholici non funt, ctiam II confanguinei
fuerint: epifcopi,vel prcsbytcri nihil conferant.de-
nique hocquoddeepifcopis & presbytcris dičhim eft,
debet de rcliquis clericis exaudii i.

CAP. VIL

Chrijius fiat v er us Veus črta bomo, fentienr ej/po-

ftum,bxrcticu* e$}>& excommunicatus.

Alexander III. Rjmen.archiepifcopo..

C VmChriftus d  perfe&us Dcus,&perfcčhis fit ho
mo:maHdamus,q«atenus fub anathemate interdi
cas,nc quisde estero audeatdicereChrifhim non effe
aliqHidfeaindumciuodhomo: quia ficut Chriftus ve-
rus eft Deus, ita verus eft homo, ex anima rationali &
humana čarne fubfiftens«

CAP.  VIII.

Hxretici,receptatoret,^fant o res eorum,excomsnimi-
catifuntigr decedcntet tn boe peccato in ccemeteno eccle
fiafe pelin non debent,necpro e is or ari.

£xconcilioLateran. e

S IcutaitB.Leo: Quia in partibus Tholofa-

nis &altis  /«cwhsercticorum,quos ali; Gazaros, a-
lij Patnrenos, & ali; aliis nominibus vocant, inualuit
damnandaperuerfitas, eos Sc  defenfores & receptato
res corum anathematidccernimus fubiacere: & fub a-
aathemate prohibemus,ne quiseos in dome,veI in ter
ra fua tenere vel fouere, ant negotiatione cum tis  cx-
ercere prsfumat. Si autemin hoc peccato decclferit,
neq;fub priuilegiorum no-ftrorum qi*ibufcunq; indul-
torum obrentu, neq; fub alia quacunc|;occadone ob-
latio proeo fiat, aut interChriftianosaccipiat fepul-
turam. f

[ i Licet ecclefiajiica difliplinafacerdotali contcnta iu
diet o,črn ent as ejfi <^iat viti one s: cathohcorum Umen priti
cipum-conflitutionibus *diuuatur,vt fxpe quxrant homi-
nesfalutare remedium  , dum corp orale fliper fe metuunt
•fupplicium e h  en tre. ta propter quia m f / afconta , ^ilbe-
geJio>&>.-] m

CAP.  IX. w

Hareticur male fentient, vel anale docent de/aeramen-
tis eulefix,eXi ommunicatn* ejl,& conutčiut.ntfi fe corre-
xerit ? & errorem abiurauent ; fičfiriču* ejl , degradetur ,
& curta feculart tradatur: per quam štirim la 1 c us punte
tur.ta.dem etiam ejl pccna fufteSlis de bxrefi.fi fe non cor
rexerir.t y Qrrelapfis omnino au&tentia dtne^atur. fecula-
~rcs principet,qui turarc nolunt de cccfijia coutra hareti-
cos defendenda  * excommunicantur, &terr£torum fib-

a C4.48.zw coniiliis I.atinis, ZrinfpnodeCarthaoin.
caf>.$4 . apud Vheodorum Balfiim. &cap.8. eod:tit.m  1.
comp.  b pratule 'it.  c eius.  J Cap.^.eod.tit tn  l.
Conipil* ti poji conal. Lateran. fub klesanj IL.par.j.?.
cap. 20.  c lateranenfi fub ^Aler.l 1 l.c 17. g* cap 26.
eod.tn.in i.terrp. t f^ide notasa l.i C.de fum.trs. & in
ant b e n. Credentet.gr in. I.Briani. C. tod.

ponunturinterdiclo: ciuitatct vero ipfirum refiftnlV'*'
harurrt commereio , & epifcopah dignitateprinuntHh
emptivero fub funt ordmaritsfuper his,qu* centu ott?
ticot injlituun tur.

Lucius III.

A Dabolendam: a  [ 1  C^;*]; Vniuerfosquideu^
mento corporis Sc  fanguinis Domini noftri^
Chrifti,vel de bapnfmatc, fcu de peccatorunuofcfr*
ne,matrimonia, vel reliquis ecclefiafticisfacramc^
aliter fentirc,autdocere non metuunt,quamfacro!i 5 '
čla ^om. ccclef. prsedicat Sc  obferuat: & general
quofcunq; eadem Rom.ecclef. vel finguli cpifcopjf^
di^cecef.fuas cum confilio clcricorumjvelclericiip 11 ^
dc vacante cum confilio(fi oportuerit) vicinoru®^ 1 "
fcoporum ha;rcticos iudicaucrint: vinculoperptf uir
nathematisinnodamus: Prajfenti b  ni&'^

minus ordinatione fancimus, vt quicunque roanii^
fuerit c  in harreli deprehčfus,fi elerieus eft, velcuin-
libet religionisobumbratione fufcatus »totius erf?
liaftici ordinis prarrogatiua nudeturj&Hcomnio® c1 ^
Sc  bcneficio fpoliatus eccLefiaitico, fecularisreliB^*

tur arbKriopotdiatis,animaduerfionedebitapun !£ '

dus: nificontinuopoftdeprchenfioncm erroris a^
dei catliolicae vnitatem fponte rccurrcrc,&error^
fuum adarbitrium epifcopi regionispuhlice confc r,lC
rit abiurare,& fatisfačlioncm congruam exhibcrc.^
cus autem,nifi (proutdičhim eft)abiuratah«reliA'^
tisfadione exhibita.confdHm ad fidem coofuge^^
.thodoxam,fecularis iudicis arbitrio relinquatur^ £  ^
tam recepturus pro qualicate facinoris vltione® 1 '
infra.) ^ _ ,p

Qaii veroinuentifuerint d  fola fufpicioneno'^
les niii ad arbitrium cpifcopi iuxta confideratio'’
fufpicionis, quahtatemq; perlonst propriam i nI,ot  „
tiam congruapurgatione monftrauerint,finuli
tis fubiacebunt. 11 los qtioq;yqui pnft abiurationf 111  ^
roris,vel poftquam fe(vtdiximus) proprijanrifti^ 5
aminationjr purgaucrint.deprehcnfihjerintin ab !l ('
tam hsrefim recidiife,leculari iudicio fine vila p {n ' ^
audientiadccerniniusrclinquendos:
njus infuper, vt comites,barones, redores,& co n - u ^
ciuitatum Sc  aliorum loco^IIn,•iuxtacommonicK , ' ,

e pi fco p o r u m, pra* 1 ti ro cor p o ra 1 i t e r i u ra hec  n to p ri ' I>1 ^

tanr, quod fideliter& efiicaciter cum ab cis fuerin c ^
quUiti, eccledam contra hsrcticos . Sc  eorum
ces, adiuuabunt bona.fide iuxta officium & p 0 ^. -, u
Si vero id obferuare nultierinc,honor<s, quem
fpoliencur,& ad aliosnullatenus adfumantur,^^
lominus excommunicatione ligandis, Sc  cerris *P ^
interdičlo ecclefiae fuppončdis. Ciuit.is autem,q ll ^. (K
inhitutisduxerit rcdltendum,velcontracomm° n  ^
nem epifcopi punirc neglexeritrefiflentes:aliari ,n Lj /
reat convmercio ciuitatum, Sc  tpilčopali fr n0Ufr ?
gnitate priuandam: [ 4 Si qui vero fuerint’

a lege dia*cefana? iurifdičtionis exempri folifr ‘
fedisapoRolics poreftati,nihilominus inhis, q ll * (J( ji‘
centra hsreticos inftituta, epifcoporum
cium,&eis in hacparte tanquamafedis ap 0 *' A  ^
tis (non obilantibus lib^rtatis lus priuifrg ,is ^
quantur. . njfpf

[ 1  Diuerfarum bare fum prauitatem.ffua
mundi partibus moderni* ceepit temporib^sfii
gor debet ecclefiafiicu* excitari , cum nimirum tirp ^
fortitudmis fufjragante potenti*,&hareticoru” 1  ^

uit as in praut* fajfit atibus fine conatibus eh

a Cap.n.eo.tit.in i.comp.  b videtyr»e.i»^ ijf
lnquif.t l .part.q.qi.  c lnVulgatiaita:f verA  j
de preb enfu* fe d m an ti q. C. v t. ejl tw p relfi’ Z***

pluritnsi defideraturiK^fi-vf^ ttdidar

e vide Lyme.in Direčl.lnquifip*l‘ < l'' 1, * 3 ’&' *

«37

De haereticis.

^ lc f.(ipif>HcitatisYeritdsin ecclefia fanfla rejplendens,
f^^demoKjlret ab omm cxa rfien efa If> ru m do^ma-
^ftpiatanr. Ideoj 3 nos fiVv nofiri cbarifiimi  F. ilTujlrh
lmp.femper .Augufi. pr.a fen ti a parit er &  V*

* e r-jjulti t de communif.n. con (ih o , necnon & ah onim

* *. ntl, ckitrum & a rcbiepifco p onim -.mn Uo rum ^ pri n  ai-
*■ 'f  > *{i<i de (Uh  crfis mundi p ar tih im  conueniunt >  centra
W > b*rtticis ) f}Uibu4 diuerfa Vocabula diuerfarum tndi
!P ro ftfitofdlfitaium prafentu decresi fanSlione confur

omnem barefira generali quocunq }  nomine cen-
j * Hr  p sr h h  i:ifin odi Con fUtuth nis fhriem.au hi. a p ojl.con-
n,n Atnn4. In prhni* erqp Catharos& Patarinos> & eos
^fihtmiliatos vel paupercs de Lugdun. f.ilfo nomine
^ t luntur t Pa(fiiginoSy7vIefbpinos ) ^ArnaldiflaSyperpetuo
Ktvnimus anathematt fubiacere. Et quoniam nonnnlli
fijfrtciepiVtatisVijrtutem eius>iuxta quod art Alpofio-
if )denetanies autforitatemjibi vindicant pnedicandi,
'dem Apčfiolus dicat: Sfuomodo pr a. dicabunt 3  nifi
^ttantur} Onviesqui velprohibitt, vel non mifiiyprteter
^•‘ibapoft.fed.velepifcepo ločifufceptam,puhlice vel
tratim pr.tdicare prafsmpfirun t>&.  ]

E - Rčccptores&dcfenfire} eorum , cunSlosrfipariter>
fapr.tdittu hareticis ad fon e »dam in eif b.trefis praut-
^^patrocinium prajliierintaltquod vel fauorem feu
''Hdiii^elcredentes feu p erfeefo >Ji;< e quibnfcunq i fiu-
ft r kiio(istidtninibui 1  nuncupenturfimih deccrnimus fen
t( * tl *fibnuere. Shtia igiturpeccatis exigentibus quan-
\t*htinoityVtftueriias ecclefiafiic* dtfciplina ab hus
^frtkiem eius non inteUiguntyContemnatur.~\

[? Boni* damnatorum clericorum ecclefiis quibtu de-
fdmfecundum fancUones legi tim as applicandis. Sa
, P r *<ličfum escommun ica i io n us fententiam , cui e mn c s

pr.uiphnusfiibiacere, ab omnibus patriarchi *,
J^f-tpijc.inpractpuisfejliuitaiibus quoiiesfolea-

i'“ ttJ b(ibuerint, & occafioncm autgloriam Dei repre
^thcereticaprauitath decernimus nominari , anSl.
Trpetites,Yt ji quh de ordine eptfvoporum in hit ne -
* > ( $ tni fi'(:rit,Yel‘defidiofus inuentus y per tricennale Jj>a-
^^'pifcopah babeatur dignitate & adminifiratio-
/pr f »/w. Adhac deepifcopaliconfilio i&fuggefiione
lnt1 i»tperiaUs > &princip um eius adiecimua, vt qui
tl *'dntpifc9pusvelepifcopus, perft vclper arcfndia
f k »r»um ant per alias-idoneasperfon,vsy &> honejtas
--- ri>i~  ;-— c...

propriamparochid in qua farna fue

hi fr . 11  , * - ^

babi tar e , circumcant: & ibi tres vel plures
ft^fimntfviros, veletiam totam viciniamji expecU
ji^itHriurare compellat: quod fi qms hare.ttcosibi-
f tlt  ' a(r 't>velaliqnos ocenita conuenticula cele bran iefy
conuerfationcfidclium Vita & moribus dif
Wc!‘ >! '* 0S t P‘f co P <l  ' ve ^ urcbidiacono jludeat in dkare. k  -
\ ^^Mtemvclanhidiaeonus adprafentiam fua con-
O: , qui nifife ad eorum arbitrium iuxta pa-

"^^adtneab obieclo reatupurgauertnt 3 velfipoji
^ l9 ntm ex hibi tam in pri (linam fu erint relapfiperfi
ht^Moponim iudicio puniantur. Si qui autem ex cia

^ ntttl f'tperjlitione damnabili refbuentesyiur.tr e for
K2* )exhocipfo haretia iudicentur>&pcenis-qu.e
r ‘^ nAt 'tfnn typerceUantu r.  ]

^ Vner etiamfautores kxreticorum 3 tanqnamper-
'“iffl&iajondemnanteSiab aduocatione & tejlimo -
publicis officitffdecernimus repelle/idos.'}
j CA P. X.

lif ^* r *t*cwum, confifcantHr 3 &in term ecclefia ap
ecclejia :in term imperij , indici* fc culam s
. v  frocedit.etiamfi catbolicos habentfilios.

'I  Ini>occntius III.

in fenium rcčulicorruptchmsp'^/.].'

i —— . . ■ — .. — „ —  . _

JnnacJlLepift.i.fo

^otiHUn l.comppU

63S

In terris vero temporali noftra ierifdidioni fubicčti«
bona haereticorum ftaruimus publicari : & in aliis
iciem prscipimus fieri per poteilaces & principcs fc-^
cularcs , ad id exequendum ( ii torte ncgbgen-
tres octiterinc) pcrcenr.ecclef.appe/l.re.crompelli vo- :
lumuy d r  mandamus, vtnecadeos bona eorum vite--
riusreuertantur, nifi eis ad correuertentibus > & ab-
negantibus haereticorum conFortium , mifereri aliquis^
voluerit,vt temporalis faltem poenacorripiat , quem
fpirirualis non corrigit difcrplina. Quum enim iecun-
dum legitimas fanSiones reis laeTsc maieftatis punitis
capitc, bona confifcentur eorum, filiis fuis vita folum-
modo ex mifericordia conferuata: quanto magis, qui
aberrantes in fide, domini Dci fiiium Te-svm  orfendunt
a capice noftro, quod eft Chriftus , eccU-fial\ica debent
diftričiione prtfcidi, & bonis temporalibus Fpoliari:
cum longb  fi c grauius £ternam,quam temporalen! lig-
dere maieftatem.

Nec huiufmodi feueritatis cenTiiram orthodoxo-
rum a  exh 3 ercdat<o filiorum , quafi cuiufda mifera-
tionis prxtextu debet vMatenus impedire, cum in mul-
tis catibus (etiam iecundum diuinum iudicium ) filij
pro patribus temporaliter puniantur^& iuxta canoni-
cas fandiones quandoque fer.atur vhio nonlolum in
auftores b  fcel^rum > fed etiam in progeniem dam¬
natorum.

[ r Konfblumfipiunt elementa corrupta di-

gnifirma creaturarum ad irnaoinem & Jimilttudinem.
condiia creatorurprreUta priuiilgio dignit at is Volnen bas
cceli & beHiis vniuerfx terrx tejlatur : nec eo tantum-
quafi tam defiuente defecit >fed in fint & inficitur f;a»
bra n- gibi n e Vetujfatis.peccat emmad extrem.rm borno-
miferrimus > qni non potuit infui & mtrndi creatione.
parad/fo pcrfijhre, circa fu: & orbi* diff olurionum de*
generat , &precd frne refietnj>iionk 3  cnca fines feculo -
rum obli t us , dum Varih qu.<fiionum fe nexibw ingerit 3 -
fiipfum laqucpf fue fraudis inneSfit , <& incidit in fone-
am qvam fecit. Ecce e t enim inimico homine mefii do~
minic e fuperfeminante femth iniquum 3 fegetes in \i\a-
nia pullklant , velpotius polluuntnr , tritieum arefeit , <&*
euanefeit in paleas 3 in flore ti n e a  , gpvulpes m fruclu,
demolirivineamdominicam moliuntur. Koua fiquidem'
fub nouo teflafnentOi.Avb or pro^enies  > de (fiohis lertcho
rebulam aurcam  , palliolum quod fnerat % Abyron  , Da--
than ■, & Chore , prbc,lefque deteflata , Kouts th uri bu lit■
ferment atum tbymiama , nouis voluit altaribuo adole-
rc : dum nox nohti in dicat fcieniram , dum caius prabet
caco ducatum  > dum hrcrefespullulant : & quoniam di¬
mno reddit bareditatis expertern  , fu* conflituit bare-
ticus barefis & damnationi* haredem. f-fi funt caupo -
nes,qui aquam vino commifcent , <& virus dracomi in au-
reo calice Babylonispropinant: babentes  (fecundum  */£-
poflolum  ) fjieciem pietati *, virtutem autem eius peni-
tus ab negar.tcs. . I.icet autem contra vulpes huiufmodi
paruulas  , ffiecies q uidem babentes diu crfis , fed cau-
dits ad inuicem cofli^atas, quia de vanitate conueniunt  /#
idipfum , diuerfapradecejforum nofirorum temporibus e*
manauernntinfiituta : nondum tamenadeo p e (lis pot uit
mortificari mortifera ? guin ficut casicer amphus preperet
in occulto , &iam in afer to fuavirtus iniquitatvs ejfun-
dat: dum palliaia fpefre reli gj oni*-, & mv.lt o s decipit Jim-
p lic es y  & qu ofda m fe ditcit afiutos , fahhis mafiji er erro-
ris , qui non fuerat difcipulus veritatiskle autem nos 3 qui
licet circa boram Vndecimam inter operarior vi n e* Do¬
mini Sabaoth fumus , d patrefamilias Euan^elico depu¬
tati quibus ex šfficio paTlorali funt ouer C H R^l~

S TI commifia  , nec capere vulpes demolientes vineam

a Vide Vani. Grillandum tračl.de bar. q.  4 . & luL
Clarum l(b. yfent. recep^harefis.Verfi.g^ flias  gw<?#k
b. zSlarijo  .

<539

Decret.Greg. Lib. V. Tit. VIL 64°

* ' '* ’ ' ’  vera, a  qua?omnem hominem venientč inhunc *> ,j1

dum llluminat: in tantum odit opera ccncbrarum> vl
mundum vniuerfum prxdicaturo*

Dontini y ucc arcere luposab onibutvideamur. It ob boe
merito V o čari poftrnut canes muti , non Valente* latrare s
ac perdamureum malt* agrtcolit & mercenano comparc -
mur. Contra defenfore*,receptatores y  fauto0f y  & čredi"
torts bareticorum, aliquidfeueriu* duximut jlatuendum:
Vtqui perfe adviamre&itudini* reuocarinonpojfuntfn
fuis faltcm defenforibuf,receptatoribu* y  & fautoribus y ac
etiatncredentibu* confundantur: cum Je riderintab

hominibut eni t ari y  reconciliaridefiderent omniumVnita-
ti. De communi ergo fn. c. affenfuquoq 1  archieptfcopo-
rum,epifcoporum y apudfedem 'poji . exijlcntinm dijlri-
Shut inbibemut y ne qui* hareticos recepture vel defe/iftre
quolibet modo audeat , aut ipfis ftuere ant credere quo-
quo modo prafumat: prafenti decretofrmtterjlatucutcs,
rt Jiquitaliquid eorum facere forte prafump/erit , nifi
primo  j fecundore commonitut a fua Juper boe curauerit
prafumptione cejfare , ipfo inre Jit fadut in farni *, r.ec ad
puhlica officia vel cončilia auitatum>nec ad e lige n do s a-
liquo* adbuiufntdi y nec adtejlimohiurn admittatnr.Smt
etiamintefiabile* y »ecad hareditatitfnciefiionem acce-
dant. Kullus praterca ipfis teneatur ih quocunq J ncgotio
refjondere. quod fi forfan iudex extiterit y  eiusfententia
nullam obtincat frrnitatem y  nec caufie aliqua ad.eiutau~
dientiam perferantur. Si ju eri t aduoMtus,eius patrocini-
um nuliatcnut admitiatur. Si tabeliio instrumenta confc-
fla per ipfum y  n u lli utfintpenitu* momenti , fed cum a-
Hore damnato damnentur. In fimilibut etiamidempra-
cipimus obferuari. Si er go clericut fu^rit y ab omni offcio
& beneficio deponatur y Vt in quo niaiorfsl culpa y grauisr
eyerccaturvindicla. Si quis autem tales pojiquam ab ec-
clejia fuerint denotati velfeparati y contempferit euiiarc y
anatbematkfe nouent fententiamincurnjfe.']

CAP. XI.

duocativelnotarii baretki* vel eorum defenforibti*
faue»tes y aut fub ei* litigantibu*patrocir.antes,&pro cit
infrumenta feribentes: in farna funt y  & a b 1 U 0  ojficio
fujjenfi.

Idem.

S laducrfus a  nostcrraconfurgeret: [1  6' v ;*0Qi 1 U
plus timeiifolet,quod fpecialiteriniungitur,quam
quod generaliter imperat : vobis aduocatis & ferinia-
riis firmitcr inhibcmus>ne harreticis, credentibus,fau-
toribus , vel defenforibus corundem in aliquo prsftc-
tis auxilium , confilitim vel fauorem : nec eis in caulis,
vel in fadis, vel aliquibws litigantibus fub eorum cxa-
mine veftrum patrocinitim prsbeatis, & pro ipfis pu¬
hlica inllrnmenta vel leripta facere nullatcnus accen-
tetis.

Quod fi contra pntfumpfcritis^b ofiicio vcftro fuf-
penios perpecuje vos decernimu^ in farni« fubiacere.

[ i Licetautcm d nobit&pradeCejforibkt noftrn>con
tra bareticosmulta fintadita & jiatnta>ne habeati* ali-
quam excufationem in peccatp *, quafi an tiq u o rionfu eri -
ti* obliti mandatorunti^H.']

CAP.  XII.

. Laicinonpradicentj necocculta conuenticulafaciant ,
necfacerdotes reprehendant.

Idem rniuerfis Chnjh fdelibut^tam in Vrbe
Meten. quam m ciut dicccefi
conftituti *. V

C Vmex b  iniun&o: [ * ^;.]«ticct autem defide-
rium lntclligcndi diuinaslčripturas, & lecundum
cas ftudium adhorcandi, reprchendendum non lit, fed
potius commenuandum : in co tarnen adparet quidam
laici meriro arguendi , ouod occulca conuenticula cc-
lebrantjoflicium pradicationis Chrilti libi vfurpant,fa
cerdocum (implicitatem eludnt, & eorum conlbrtium
afpernancur,qui tahbus non irihžerent. De us enim lux

a Cap.i.eod.titjn \ ccrnpil.  b Txtutintegralih,

• egijlrilunoc.l 1 l.cap.].eo.tit.in  3 . comp .

Apoftolos fuos in
Eaangelium omnicreatur« miffurus^isprsceped 1 a '
pcrtedicens: b  Quod dico vobis in tencbris,dicitei fl
lumine: c tk  q«od in aure auditis, fuper tc&a pr
cate: [} &J-']  Sicut enim mulca funt membra corpT
ris »omnia vero non eundem adumhabent:ita rud-
funt ordinesin ecclefia, fed non omnesidem babfj'
officium: d  quia lecundum apoP.alios DominusdcJ'
apoftolos,alios prophetas, alios autem dodores,^
Cum igicur dodorum or do fit quafi pra?cipuusinCW^
fia, non debet libi quifquis indilferenter pr*dici , * , °
nis officinm vfurpare. Nam lecundum ApoIloluM
Ojiomodo pr«dicabunt,ni(i mitcantur ? Ec vericasip
precepit Apottolis: Rogate Domin um
tac operarios in mciTera iium. Qtibd fi fort^ quis* r S
te reipondeat, quia tales inuiijbilitermittuturaDfj?'
etfi non inuifibiliccr mittantur ab homine,cumi nU !
bilis milfio muho fit dignior, quam rifibilisr ^ <alU . 1  f
longe fit melior, quam iumana : poteft: rationabn 1 ^
rcfpoderi,qubd cum interior illa miflioficoccult*> r
lidHciccuiquam nude tantu adferere^ubdipfefij^

fus a Deo,cum hocqmlibet h^recicus adfeuerer

(d*

por tet q> aftruac illam inuifibilem milfionemp^ 0 ^

m.. r-*  n • f. 1 J /. r I . M r ..liri M. rt nfll 1  M C V

Af

rationem miraculi, vcllcriptur* teftimoniu lf c£l '
Vnde f  cum Dominusvellct mietere Mo/len i" ‘
gypcum ad filios tirad, vt crederent ei, quod n " 11  j,
tur ab ipfo, dedi: ei (iguunivt conuerteretvirg*"^
colubrum,& virgam iterurp rcformaretdoannesl
que g Eaptifta Ipcciale fuar midionisteflimon" 1 ”,;
tulit <lc (čriptura,dicens:Ego voNclam.intiiinucj'
dirigite viam Domino, (icut air Efaias I’  P ro l |- £l c
[3 &- j  ] Licetautem fcientia ti: valde neceflar 1 *
dotibus ad dobrinam. c,uia iuxta verbumprop^ ,j.
Labia lacerdotis cBllodiunt fcientiam,5t leg finC jjii'
runt ex ore eiut: non cll ramen fimpbcibui
bus etiam fcholallicis Jetrahcndum , cum in e»' j.

dotale otficium dcbeathonor 3 ri:propterquo“ y (( j|i'
n us in lege prxccpitDiis non detr.ihes,Oicerdo ji
tclligens,qui propcer excellentiam ordinis&° . -
gnitatem deorum nomise nuneupaneur:

Necquifquam Cuar prarfumptionb audad*"’
fendat cxemplo , quod afina i  legirur repr ctl  ^jT
proplutam: velquod dommus air : Quise^ ^
guet me de peccato Cum aliud (ic fratre
tem occulte corripere, (c|iiodquirq;tcnetur £ ® )]£ j3'
fecundum regulam Huangelicam, in quocatu

___ fc _ o _ r ___  quoc. , -*g^|g

teft intelligi, quod Balaam fuit correpcus ab>
aliud ellPatrem m (uum delinquentena !Tp*t

re mauifefte:quod vtiq; nulli licetTecund«^

■**£  m  nim /->ul »umi /Itrir (t$

\

ic UC IMrt I.UIJIIIHJ (iiiiuyviUiA)iuuu>wvi »•■■■ , • j

ni fupponit, ( in qwocafu prsemifium dom in

licamveritate.n nam qui etiam dicicfratrii^ ppsf
erit gehcnnz ignis. Rurtus aliud cft,q> p r *‘ a
te dc fuacontifusinnocentia/ubditorum fe 3 .

debet intelligi) & aliud eft,quodfubditus n® [t 0 ) r^
mo reprchcndeiidi, quam recraliendiexurg'
riusin piilatum,ciimeipotiusinefibatncc f  vI i V
quendi.Quodfi fortž netefiitas poftularet, V
dos tanquam inutilis &indignus a caT ^ rC ^iti,> .ti
remoueri,agedum ell ordinati apudepi^^P^cra
iusofficium taminllitutio,quamdeltitut>°
nofciturpertinerc.

b \Utl.io. c " r ''°

i

fi loan.i.Mar.vlt,

cem.  d i-phefii. c  jv?"***" 1 """'— ./  . v

f fxod. 7 . O Joan.i.  h
^ lr.xod.2i.loan.iQ.  i Kum.21» jtt

B,Tho.z.l.q.tf. art. 2 .grfeq.  m ^

Grcgori.t/iit exernplarib.lnalitf& rt $jr * .jjd
n Mate.  5 . o poji m  Urit. [ f

Rjmanonm l

<41

Dc hsereticis.

6  4.2

[ I Trobit apoffoUtus offlcio, fUmus fecundum apoffolum
faj)ientibw fr tnfpientibus debitoret :pro vniuerforum falute
*<iitjnrteteJfef$[iatos,vt fr malos retrahamus a vitiu, fr bo-
»w in virtutibm foueamus . Tunc autem opus eff dijcretionc
to Arni, c um vitia fub (peci e virtutum occulte fubintrant, fr
tngeltu Sathana Je inangelum lučis f mulat, fr trans form at.
Sant fgnijicauir nobu venerabilu frater neti er epifcopus Me-
ten - f*r litem fuas, cjuod tam in vrbe Met enf. cjuam in dicec.
kicorun,frrnulierum multitudo non modica 9 tr*čfa cjuodam-
*n<kdefiderio fcripturarum,eua»gelia,epiffolas Pauli, Pfalte-
u *to)tnmlia lob, frplures alios libros jibifecitin Gallico fer
n, ntmnerti: tranjlationi huiufmodi adco libenter , vtinam
prudenterintendens  , vt fecretu conucntionibus
Mitinterfelaici fr mulieres eruffari prafumant, frfibi inui-
ttn prtdicarc: cjui etiam eorum afpernantur confortiurn,<jui Je
tyibm non immifcent,fr a Je reputant alienos,qui aures fr a-
t&libtu non apponunt. guos cum ali cjui parochialium
faudttum fuper hu corripere voluijfcntjpfeit infaciem refti-
t *'m,conantes rationes inducere defcripturis , cjuod non ab his
J* ;nt  penitus inhiberi. gnidam etiam ex eu fimplicitatem
dttum futrumfafhdiunt,fr cum ipjts per eos verbum Ja -
^bponitur, Je melisis habere in libra fuu, frprudentius fe
<W Uelotjut Jiibmurmurant in occu/to.]

1  7*er boe manifeste denuncians , cjuod euangelica pra-
■ Cit,0 >  «9» in oecultis conuenticulu,ficut bareticifaciunr,Jed
iuxta morem catholicum eit puhlice proponenda.
jvto kuta teihmonium v er it atu , omnu cjui male agtt y  odit
fr ad lucern non venit,ne eius opera arguantur. gui au
bit veritatem, venit ad lucern  , vt manifejlentur opera
^>94/4 i n  j) eo  f unt  fa&a.propter cjuod cum pontifex inter-
ffiulejumdedifcipulit fuu > fr de da Urin a eius , refpondit:
Jbamlocutus fummundo , ego femper docetam in fyna-
1»^ tcmplt >, cjuo omnes ludat conueniunt, fr in occulto

p t . lHi fnmtiibil. ‘Torro Jicjuu obiiciat cjuodfecundum prs.ee-
^ * 9 minicum, non Jit Jdnčfum dandum canibus  , neejue
^ nt&  mittenda funt ant e porcos :cum fr ipfe Cbriffus
tf^tius tjuidem  , fed folis apoffolu dtxerit: Vebu datum
UHj em yfterium regni Des,cateru autem in parabolisiln-
C(lne5  & porcos non eos ej ut' gr at ant er accipiunt, &
%fy tcu  libenter acceprant, Jed illos cjui fantfum dtlace -
hb m * r Ztoitas contemnunt: ejuales funt cjui euangelica
J ^ eccle/iaffica faaamenta , non vt catholici veneran-
%^ b mhantur pori us, vt h ar e tiči oblatrantes femper &•
^antei, (ju, o s Paulus apoftolus poH primam &Jecun-
%^ rn,} niHonem docet ejfe vitandos. Krčana verofidei fa-
non funtpafiitn omnibus exponenda , cum non paf
pofiint intelligt: fed eu tantum cjui ea f delitev
COn cipere mteUcffu:propter cjuod fimplietoribus inejuit
f\ paruulu in Cbriffa, lacpotum dedi vobis, non e-
enim eff folidus cibus , fcut aliu ipfe dicebat:
locjuimur tnter perfečfos, inter vos autem nihil
'Jptfirc, nif lefum CbriRum,& hunc crucijixum.
S (i enij n dtuina feriptura profunditas, vt non Jolum
% Q CCj  ‘Hiterati, Jed etiam prudentes & do tli non plene
S Ulita intelligentiam indagandam. ‘Tropter cjuod
* t, ty? ttlra > < J Ufa  tnulti defecerunt Jčrutantes ferutinio. Vn-
S olim in lege dtuinajlatutum, vtbtšUa cjua mon -
lapidetur: ne videlicetfmplex alicjuu & indo-
^\*lp n) 4tAdfubtilitatemJacraferipturapertingere. Seri -
i <Alttora te ne cjuafieru,propter cjuod dicit >A -
7{on plus fapere qudm oportet Jltperc } fcd faperead

1  ;
f K n  tfl ergo credendum ei, cjui dicit Je mijfum a Deo,

ab homine , ntfi de fe Jpeciale prof er at te ih mo-
k % fbpturu & eiufdem miraculum operetur  . Tfim de

fc#P *' untur a Deo,euangeUSia teffatur, quod ipf

v

^itJ^^icaHerunt vbiejue domino cooperant e Jermonem
[ ^ * te fifHentrbus fgnit.]

kXta  9 M0 ^ a ^bi dicit de feruo nolenteapud dominum
^ojferatcum diu. cum enim iuxra ver-
sfemus Jut domino Jlet aup cadat, prof eit'o fa-

cerdos ab epifcopo,cutus correftiont eUfubietfue, debet in man*
fuetudinu Jpiritu caffigari,non autem a populo cuius eff cone-
čl ioni prapoftus in {piritu fuperbia reprehendiicum iuxta ver¬
bum dominieum pater & mater non debent malediet, fed po¬
titis honorari , cjuod dc fpirstuali patre multo fortius debet  *«—
teUigi,quam carnali.']

CAP.  XII  I.

Sxcommunicatr funt omnes haretici cjuibufcunque normni-
bu* nominentur.h.d.vffc ad'§>Damnati.

Idem a  in Conciltogenerali.

E Xcommunicamus itaquc & anathematizamus o«
mnem harrelim extorlentem feaduerfus hanc fan-
ftam, orthodoxam, & catholicamlfideoi, quam fupc-
lius expofuimus , condcmnantes h^rcticos vninerfos
quibufcunque nominibus b  cenlcantur, facies qui-
dem diuerfas habentes.fcd caudas adinuicem colliga-
tas,quia de vanitate conueniunt in idipfum.

Damnati de baref,perfecula*em iudicempuniuntur,& bo¬
na laicoru\n bareticorum conffantur, & clericorum bonaap-
plicantur ecclefiistvbi beneficiati crant.h.d.vfjue ad^-gui au
tem. .Abbas Siculus .

Damnati c  vero praefentibus fecutaribus potefta-
tibus, aut eorum balliuis relinquanturanimaduerfio-
ne debita puniendi, clericis prius a fuis ordinibus dc-
gradatis,ita quod bona huiufmodi damnatorum,fi Iai
ci fuerint,confifcentur: li vero clerici, applicentur ec-
cle{iis,a quibus ftipendia receperunt A.

Si fujpečfus de barefi fe non purgal, ad arbitrium fuperioru
excommunicatur: & extffensper annum in excommunicatio•
ne,vthareticus damnatur.b . d.vfjue ad'§*Moneantur. %Ab-*
bas Siculus.

Qui autem inuenti fuerint foia fufpicione notabi-
les:nifiiuxta confideratione fufpicionis^i^alitatem^;
perfon<e,propriaminnocentiam congrua purgatione
monftrauerint, anathematis gladio feriantur, & vfque
ad fatisfaftionem condignam ab omnibus euitentur,
ita quod li per annum inexcommunicationepcrftke-
iint,ex tune velut hjeretici condemnentur.

‘Toteffates feculares perpetua , vehemporales iurare tenen-
tur vniuerjbs bareticos ab ecclefia damnatos pro viribus ex-
terminare: & temporalis dominus non purgans terram fuam
hareticis , excommunicatur: & f perjlitentin excemmunica-
tione per annum, nunciaturpapa> cjuifideles eius a iuramento
abfoluet, fr eius terram fidelibus exponet,faluo iure principa¬
lu domini, nif fr ipfe fit in culpa■ b. d. vfjue ad^cathoUci.
sA L bas Siculus,

Moneantur autem &inducantur, Sc fi necefle fue-
rit,per cenfeccle£ compellantur e  leculares potčfta-^
tes quibufcunque fungantur officiis , vt ficut reputari
cupiunt & haberi fideles, ita pro defenlione fidei
ftent publice iuramentum , quod de terris fux iurildi*
člioni fubiečlis vniuerfos hxreticos ab ecclella deno-
tatos bona fide pro viribus exterminare ftudebunt, ita ■
quod amodo quandocunqj quis fuerit in poteftatem,
nue f  perpetuam Ijuc temporaiem alfumptus > hoc
teneatur capitulum iuramento firmarc. Si vero domi¬
nus temporalis xcquilitus Sc monitus ab ccclelia,luam
terram purgare neglexerit ab haeretica fosdkate, per
Metropolitanum Sc citcros compromnciales cpifco-
pos excommunicationis vinculo mnodetur: Sc li fa-
tisfacere contempierit, intra annum lignificetur hoc
fummo pontifici, vt cx tune ipfe vafallos ab eius fidc-

a f ilicetlnnoc.I T {.in (Joncil.gener.Later c. 3 . fr c. 2 .e»d,
tit. in 4 f..compil.  b gua f*- eorum pcena v ide in l r. C• de
fumdrinit.fr in authen čreden tes .frin 1.^4 rrianif.de haret.
c Eymericus m Dtrečforio Imjuftorum s.p. cj.ror. fr cj.nx.
d perceperunt.  C fecuti..  f In Conci/.itafueJpiritualem,
ftUe temporalem, frc.tjuafi non Jolum principes feculares, fed e-
tiam ecclcfiaJlici,cjuos perpoteffatem (pintualempojfumus i*-
telUgertihoc ten eanturpraHm iuramen tum .

643 Decret.Greg. Lib. V. Tit. VII.

litate denunciet abfolutos, & tercam exponat catholi-
cisoccupandam,qui eam exterminatis haireticis abfq;
vila ccntradidiione poffidcant.Sc in fidei puritate con-
feruent, faluo iuve domini * principalis, dummodo
fuper hoc tple nullurn praftet obftaculum ,nec ali-
quod impedimentum opponat. eadem nihilominus
lege feruata circa eos, qui non haben: dominos prin-
cipales.

fructfgnati ad exterminationem hareticorum,gxudentpri
uilegio conceffo crucefignatis in jubfdium tem. fanti*. hoc di¬
ete vfejue-lj<Credentei.^dbbas.

Catholici veco,qui crucis affumpto charaftere ad
'hzreticorum exterminium fe accinxerint, illa gaude-
ant indulgentia: illocjue fanfto priuilegio lintmunn
ti,quac accedentibus in tena: fan&ac fublidium con-
ceduntur.

Ibi ponimr petna credentium, reccptatorum , fr defenden-
tium harcticof.pfimo taicorum:Jecnndo dericorum: vfft ad-§.

la.iAbb.v Sic.

Credentes b  pratterea, redeptatores, del"enfores,Sc
fautores harteticorum excommunicationi decernimus
fubiacere, firmiter ftatuentes.vt poftquam quis c  ta-
lium fuerit excommunicatione notatus, fi latisfacere
contempferit intra annurn , ex tune ipfo iure lit fadlus
infamis, necad publicaofficia feuconfiha, necad di-
gendos aliquos ad huiufmodi, nec ad teftimonium
admittatur: lit etiam inteftabilis, vt nec teftandi libe-
lam habeat facultatem , necad hsreditatis fuccelfio
nemaccedat. Nullus prsterea ipli fuper quocunque
negocio,fed ipfe aliis refpondere cogatur.Quod li for-
teiudex extiterit, eius fe'ntentia nullam obtineat fir-
mitatem : ne caufa: aliquse adeius audientiam perfe-
rantur. Si fuerit aduocatus, nullatenus eius patroci-
nium adnvittaturifi tabellio,inftrumenta d  confefta
per ipfum, nullius fint momenti, fed cum auelore ‘
damnato damnentur.Sc in Irmilibus idenfpracipimus
obferuari. Si vero elerieus fuerii,ab onmi officio & be
neficio deponatur: vtin quomaioreft culpa, grauior
exerceatur vindičla. Siqui autem tales poltquam ab
ecclefia fuerint denotati, euitare ccntempferint: ex
communicationii fententia vfque ad fatisfačiionem
idoneam percellantut. Sane clerici non exhibeant hu
iufmodi peftilentibus ecclefiafticafacramenta nec eos
Chriftian* praefumant tradcrc fepultura:, nec eleemo
fynas aut oblationes eorum percipiant: alioquin fuo
priuentur ofiicio, ad quod nunquam rdiituantur abf
queindulro ledis apoltolica: fpeciali.fimiliterquilibet
regulares,quibus odam hocinfligatur, vt eorum priui
legia in illa dioecef non feruentur, in qua tales excef-
fus pr.efumpferit pvrpetrare

‘ifclius debet fibt officittm predi andiadfumere,nijifuper
hoctibi d ture vet afede apift. veta ditece/ano epifcopo ličen:ia
concedatunahas excommunicatur: fr ntfi r fipuerit t alsa pano,
imoonitur hoc dtcir vfejue ad.tj.adiicimus .*Abbat.

Quia / vero nonnulli lub Ipecie pietatis, virtutem
eius: iuxta quod apoftolus ait/ abnegantes , audorita-
tem libi vindicanr prardicaudi, cum idem g  apofto-
lus dicat Qupmodo pr.rdicabunt nili mittantur ? om
nes qui prom biti vel non imfii,praeter audoritatem ab
apult. fed vd catbolico epifcopo loči fufceptim , pu
blicevd priuatim prsdicariouis orficiii vfurparepra:
fumpferiuc excommunicationis vmculo innodentur.
fr.  miiqu:im citius * rclipuerint,aliacoii)peientipoe
»a plectcntur ».

a domini],  b Ejmericu* in Decrerorio Itujuif.p.z. ej.r o.
Jt.f2. fr tj. ^Archidtaconus in c. tjuicttntjue.de karet. ltb.6.
C a Ulil bet.  d at. eius inilrumenia confedfa^frc.  c ai.aclo
tt  1  Vide Trid conc.fefi.r. ste reform.cap.z. frfeff.24. de re
form ca.+.addc cirares tncap.fetp.  g z.Timot.j. R0man.1t.
ib ij-au;ocius .  i pleianeur.

(>\k

-Archiepi r cipi fr eptfcopt tnferiorum
diteceies JuSpefltu hdbentei de h*rtfi,fe'.ttm
fe vel per altoi idoneos vijireutiejui etiam debeti,Jihtdr
re vidcbirur, exigere iurametitum ab Ulil de viiitud ’ 1 *'"
dts harericos , fr o, culra covuenriatla cclebrtntes: ijtei  «*•,
re  j, reiapfos canoniie punient: fr rcnitentei l start, 'ct itd’
condemnenrur.hoc dicir,v;ijue ttd.§.Volumni.oAbbas.

Adiicimus infuper vt quilibet archiepifcopus*'^
pifcopus perfe aut per arebidiaconum luura auN"
honeftas idoncasque perfonas bis aut faltemftn 111 .
anno propriam p3racia;n mqua farna fuerit
cos habitate, circumest : Sc ibi tres aut plutes k 1 " 1
ftimonij viros, vd etiam (fi expedirevidebiuir' to! ’
viciniamiurarecompellat,quod “ fiquosibideD' 1 '^
reticos leiuerit, vd aliquos occulta conuenticu!a £t
brantes,feu a tommuni conuerfatione fidelium* 11
& rooribus dididentes, eos epifcopo ftudeat in<l> cJIt '
Ipfe autem epifcopus ad prffentiam fuara cona 01 .
adcufatos, qui nili feab obiečlo reatupurgauet> llt! !
fi poft purgationem exbibitam in ptiftinam to 11  j
relapfipeifidiam, canonice puniantur. Si quivero
eis iuramenti religionem obdinationedamnabil 1 '
fpuentes,iurare forte noluerint, ex hoc ipfo tangu* 1 "
ha-retici reputentur.

Epifcoptu ncgligent inhsireji perfetjuenda ,a digvi/‘ t: 'P
fcopah tli remouendus, fr ah us idenetu til fubreiandul.
dtctr v-fej' ad finem.^ibbiu Sicttlus.

Volumus h  igitur fr  mandamus, & in virtut*
dientia: diftrifte prafcipimus, vt ad hic efficacite^ ,, .
j qucnda epifcopi per dioecefes fuas diligenter.in 111 - f
knt.fi canonicant 1  velint effugere vltionem-Siv
enim epifcopus fuper expurgandode fua diotceli"|’
retitE prauitatis fermento negligens fueritvd ^
fus, cum id certis indiciis adparuerit, & ab cpife°P*
cfficio deponatur,Sc in locum iplius alter fubftitu* 1
idoneuSjgut vclit.Sc poffit hacreticam confundc I£ f
uitatem.

CAP.  X I 1 I I.

Laici cuiufunejue profefionn fnr.pntdicarenon debi*'
Gtegorius 1 g.archiepifcopo M.d-oUn.

S Icutinvno d  corpore: Sc infra. Ciini igitur n
nulli laici pradicare prafumant, Sc vekduntni^
exiftat nevitia fub fpccie virtutum fubintrtnt.na ^
tendentes, quod docioru otdo eft in eccleCallc 11 !^
prxcipuus: mandamus, quatenus, cum aliosdcj 1 '
apolitdos dederit, alios prophetas ,alios vero
res interdicas laicis vniuerfis,cuiufcunq; oitba |J
fcantur,vfurpare odicium prsdicandi.

CAP.  XV. fl .

Hoc cap. vhejue ad.§.Si ejui au r em , hahefurh
mcamus.e coi.nt in princ, vndefumma £r decUitf’
fuir dithtm.

Idem. _ j/

E ’ Xcommunicamus e  Sc anathernatizamtt-'
i/fos baucticos, Catharos, Patharenos,
Lpgduno, Pallaginos.Tolk-pinos.Amaldifta 5 ' f „1
nillas , Sc alios qitibt>fcunque noininibus cen ‘’ p
facies quidem habentes diuerias fedcaudas a  ^
ceni colbgaras ,quiade vanitate conueniim 11  . r( -
funi. Djinnati vero per eccleliam,feculan
linquantur, animaduerlione debitapuniead 1 '
prius a fuis ordimbus degiadatis j

Slin herefideprefenji ,no unr redire adfdem , 1
funt in perpeiuo mu eread ptrnitenriamperaget a
dem,s crroubus  ,’j rti, oruin,haremi funt 0*1 dr ib —

a In conciiio fr in vetuiliorib Gregorij clduiii y c i

ibidem hareticos.  b Vide t onradum Bea/nn 71

' VideS"^“ pi ^:

ret.cap.z.  c volunt al valuerit.  - inH"'j

Injlit.tit deprtdicat. adde ejue dixt li.i.coif m ‘" r ,'r'i
fihet.S. C Vidi P Hrum Cjodef.tn aulbMači'  ' .jftijV

PenpoftatK&reiterant.baptif

Si<]uiautem dc pradiftis poflquam fuerinr depre
redite noluerint ad agendam condignam poeni-
tfotiimanpej-peiuo carcerr dmudamur.credtnr. s au
•tnieommerroribusdmeticos iiniihn-r iudicauius.
CAP. XVI.

lilemtur ab om.ii tbligtttione ,qtti hurcticu tencb&ntur
Mlrilli.

Idem.

/Ofidutos “  fenouerint a debito fidclitatis homi-
. *■ «i|,& totius obfetjui/, quicunque iapiis manififte
8 "irdimalic|uo pačto quacunque iiimitate vallata
W>d>aimiradftričli.

646

£ IJUGlDl-S [E T * O K-
1 cinatis ab eis ]

TIT V L V S Vlit.

CAP.  I.

Jnitifunt trdin&rionetibcnejiiitmmcollArioneStfr erclcjia-
patm rcntm alitnarionesper Jchifmuticas fatfz & a digni-
lt '&trd:nt fufrcnduntur.aui fchifmA tenere tur Ant.

£jf Concilio Lateranenfi.

Q Vod a pradccelTore c noft. [ 1  ° r -

dinationes ab Oftauiano & Guidone bare
fiarchis fafbas, & ab ordinatis ab < is, irritas
efie ccnfemus:adiicientes,vr qui dignitates
'bfiafticas ll-ubeneficiapcr diftos fchifihaticos ac-
■"'M.careant lmpetratis. Alienationes quoq; qua
' e °ltltin fchiftnaticos , feu perlaicos fafta Punt de
j Usec clefiaftkis,oinm careant finnitate,8c ad eccle
! “Heomnionercreucrtantur. Si quis autem con-
i l , ltt Pttfumplerit > exc6municatiom fenouerit fub
{(['?■ Wosver6qui fponte mraroentum detenendo
l ls  !” Jt f praEftitemiU^a facris ordimbus Scdignitati-
j ^ftnimus manere fufpc-nfos.

pp.lnnecenrto ejt innouantes.

H  , CAP.  II.

* f c f> , lmAi’ico,Ati offtcit effrepellendui.nijipnbet
fy*nfAtum per habenrem poreBatem.

■k.  binocentius 11 l.Btfuntm.anhiepiJc.po.
p Jt pcnitati d  tuar:& infra. Priorem quem a fchif-
l, lc . tl r«adferisordinatum,ab officio potensrepel
C^ftamer.mfi kg itime probauerit fecum fuif
h|, cor< * ltcr  difpenfaium ffc ab ea pcrfona>qux fu
\V°tdlatem babuerit dilpenfandi.

Ip OST ATI S, E i H b i-

terant bus baptf ma.

TIT V L V S IX.
f i (r{  CAP. I.

habitu fr ton far a immifiet fe enormi-
*W pttuilegiurn canonti:St i  quu faadente.vnde eum
non  * nct ^ unt m  cananem »fuUcet exiommu-

f\. Alexand« HI.

IJ^^rca *  clexici,qui relido ordinc clericali
A ptabitufuo in apofialia tanquam laiciconucr
K^nt Ur . 1 ' 1  incriminibus compri hcniiiencantur,
Cc clcfnun praecipi us libctari*

cap. ii.

,J  v ” 1 ” 1  ^eljrhi) (jut rebAp’i\Anii frabuit mitiifterium,
^'pnmouoipo tcFhfapuuLuum.nou^iijt'curn eo rt ii-
dfaenfaur.

a.rr.2 & ^Alfa'fam Cafi* ' :t ^- 2 * * * &
Stmancd iathol luft.rir.+t dtpes
Vtrbt ordinati* ab tu,de fant in omnib.mattufc.

S ^■Tbtnz. 2 . 2 .q.i? % a
j" \> I^ ret  P^‘ir.c.7 & stm
(»j Vt ^ x  & or  din aru
' tcl -Hr.in , ronnil A

\  ^ C* m cod.tit in j.iomptl -

Wfj> e  ! i,? ' Prailiva .tin/in cano cap  4. <£r 'cq.

‘M-in 1 ,c ompil .fr j. oif  £ a /u, .Laur. p. z  4 ,ta. 1 6 »

Idem ahba'i S.Genouefa .

E X literarum A  tuarum tcnore perpendimus.qu6d
quidam a:gritudine longa confedus, iniano iorn-
legarum mulierum credens conlilio, vrfanaretur, per
iterationem fecit iniuriam baptiCmatis facramcnto:
[ / cr-pJ Qji‘ a cr E° tua nos  duxit prudentia confulen-
dos, qualittr puniri debeat acolvthus, quem minor x-
tas 6c intentiu ftaterna: falutis exculare b  videt ur. Di-
Icret.tuoc pr^fentibusliteris reipond.quod ad fuperio-
res crdines promoueri(ii publicuin e{t,quod proponi-
turjnon valcbit,nili ad religionem tranlire volucrit,vt
lauore religionis iplius.circa mm valeat difpcnfari. Si
vero occultu eft, promoueri potcrit. & excefl’um fuum
dignis poenitenniefručhbus expiare.

[ i i}tnt hutcau'em (atrilcgio adolefctns ejuidam bona

vt \ ide tur tndolu  , acoli- u* frater carnatu tUtus tn quo baprifc
mm ajjeritur ite>atm  , qui minifferintm trt refponditndo-exhi~
buttpresbj/tero baptifanri fr tooperator ra nefanda.

CAP.  III

Infamatm de apo&a/ia^ompeUirur fepurgare.
lnnocenrius lil.

T Vx c  fraternitati:& infra. Super fccundo articu*
lo inquifitioni tuše duximus refpondedum, quod
clerici, qui funt de apoftafia: crimine infamati qui vi«
delicet abiecerunt habitum clericalem» non funt in fe-
culan habiturolerandi,led per diftndionem eccletia-
tlicam coercendi, doneč deficiente probatione ad in-
famiam abolendam purgationem canonicam curauc-
rint exhibere.

CAP.  I I I I.

Haptipati , alterim fetta vel fidci ritus dimittcrc comftU
luntur.

Idem d in Conciliogenerali.

Q  Vidam (licut accepimus )  qui ad faeri vndam ba-
ptifmatis voluntarij e  accefTerunt,veterem ho-i
minem omnino non exuunt,vt nouo perfc&ius in-
duantut: cum prioris ritus reliquias retinentes, Chri-
ftianas religionis decorem tali commixtione confun-
dant. Cimi autem maledidus lit homo qui terrani
duabus viis mgreditur, & indui vefte non debeat lino
lanataque contexta: Statuimus vt per prselatos eccle-
liarum tališ obferuantia veteris ritus omnimodecom
pclcatur j  vt quos Chriftianx religioni liber« volunta-
tis arbitrium obtulit, falutifer« coadionis neceflitas
in eius obferuatione conferuet : ciun minus malum
exiftatviam Domini non agnofcere, quam poftagni*
tam retroire.

CAP.  V.

^4poffata tncarcerari & ajftigipojfant , vt habitum reafi
famant.

Honorius lll.archiepifcopo Turonen.

A Nobis / expetiittua fra. edoceri quid de apofla-
tis lit agendunijCum g  in cuftodiadetinetur qui
minis vel blanditiis nullatenus poffunt induci, vt ab-
iedum habn um reafiiimant.

Ad quod ribi breuiter refpon. quod tales (li volue-
ris)poreris ,}  fub graui cuftodia carcerarejita quod la
lummodo vita fibi mifera refeructur, doneča fu«prx-
fumptionis nequitia refipifcant.

CAP.  V I.

.M o run hm in ar a fiati a ordinata?  , nor, poteff fant difpenfa*
turne pa k  a,  in J*‘e?pr o or At n e minr.frdre.

Idem archte,rij r copo Lugdunen.  i

a  “C* 9 ? .eod.rit iti  / compt/ fr to^f C°*cH- Lar er nar. 76.

c.an.t.  b vid 9 htHr.  C Cap. v >.'od.ttt.in j.compt/.  d lUen*

fitUcet In o enttm l 11 . in{ on. ihogenerali tap. ro. C vo-

lunta^te.  i vtdt HM. in (umni* rit. de apoBan<-§*cjualtttp

punta v 'ur. fr Be> na;d Dia{. in prabhc cnm. lAnon. cap.io-f*

& b pote  j. 1 al.Lunden.

647 Decret.Greg. Lib. V.

C OnfuItationi * tux breuiterrefpondemus,quod
monachus aliquem facrum ordinemin apoftafia
recipiens, quantumlibet fao fuerit reconciliatus ab-
bati, & reccperit pcenitentiam, abfque difpenfatione
Roman. Pontific. miniftrare non poterit in otdineilc
fufcepto.

D H H I S, QV I F I L 1  O S

occiderunt.

Tl TV L V S X.

CAP.  X.

Mulier occideni ficntefilium, debetperpetuo in monalferie
fcenitere.fi ramen timetur deinnocentia,datur vel jaitem non
denegaturfibi licentia nuten.il.

Alexander III. Tcrnacen.epifcopc.

V Eniens b  adnosM. mulierlachrymabilino
bis confeflione m6ftrauit,qu6d cum de quo -
dam filium genuiflet,8cillefibifa:pe turgi-
do vidtu improperaflet, quod filius eius non eflet, ip-
fa iracundije calore dufta, eundem filium intetfecit:

C ’  dr-f.] Mandamus, quatenus eam labores mduce-
re, vt ad aliquod monafterium tranfeat, in quo pecca
ta fua perpetua poenitentia deploret. Si autem (repu-
gnante carnis fragilitate) ad boe induci noluerit, ei li-
centiam in domino nubendi tribuas: quia tutius no-
bis videtur, vt in domino nubatvnifoli,quam inho-
nefte multos admittat.

[ 1  £hto cemperto cames Vlandrenfis ,eam totam tetram
•vfijtie ad feptennium abiurare coegir,nifi de noffra licentia re
tnaneret. (utn^ fe noffro afpelfui prafentajfet , fr ejuod cum
crucem accepijfet tlierofolpmam profclf ura nobit ajfcrtionefua
fropofuijfct, fr nos eam (juia inpartibue illctprafentia fua non
pcjfit ejfe vtilu,fid damnofd, a Wcrefolymttano itinere reuo-
(ante>)ipfiamf.t.duximus remittendam-.prafentium tibi auef.

CAP.  II.

Mulier eccidens filiumpropter hoc a viro fipararinen debet,

Jed altapocnitcntiafibi imponitur.

I ucius 11 l.Parificn.cpifcopc.

I Ntelleximus, c  quod M. mulier filiam paruam fu-
rore accenfa diabolico iugulauit, propter quod Do-
minus terne maritum eius ipfam compulit abiurare.

Qu,ia vero illam alios habere filios intimafti: manda-
mus,quatenus ita fuper hoc prouideas, quod fui fcele-
tis poenam luat, 5r faluti eius ac filioru per tuam pro
uidentiam cdfulatur;&non obftantciuramento,quod
i viro didlus dominus proponitur extorfiflc, eam (fi-
cut expedire videris) eidem viro reftituas, ita quodfi¬
lios fuos libere poffit Sc pacifice gubernare.

CAP. III.

Se fummat,ponens pcenitentiam parentum,circa ipuoipueri
reperiuntur opprefii.

Idem.

D E infantibus d autem ,qui mortui reperiuntur
cum patre & matre,8c non apparct.vtrum a patre
vel a matre oppreflus fit ipfe vel fuffocatus.vel propria
motte defunftus ,nondebent inde fceuri effe paren-
trs.nec etiam finepoenaifed tamen confideratio debet
elfe pietatis.vbi non voluntas.fed euentus mortis cau
fafuerit, (i autem cos « nonlatetipfos interfeftores
efie fciredebent fe grauiterdtliquiue.Qu,idam autem
pcenitentiam trium annorum iudicant efle debete,
quorum vnum peragant in pane Sc aqua.

a Vide pra altu Hcnricum Boich.fr Hoffien. pracedenti c.

Cit a’um . b Cap.t.eod.tir.in r. compil.fr po(l Concil.Larer.fub
lAletcan.l 11. p.to.c .12  vide Hoff.  hic m fumma  c (lip.e.

wJ.tit.tnt.compil.fr polfConc.Later.p.re.c.zr.  d Jap.vit.
ccd.tit.in z.eomptl.  c vox eoi,doef{in fuilufdam cxcm-
plaribut.

Tit. XII. «+>

DE 1 NFANTIBVS, "ET
languidis expolitis.

Tl TV LV S XI.

CAP.  I.

Tnfans expoJttus a patre vel alio eo con/entiente, uti td?
habente.hoc tpfoa patria poteptate hberatur. Idem in find
liberto , ejui ob pradiffam caufam hberantura dominira
(late. Et tdem iurii efi in pradičfit langutdu cuiufiuntjutt
fic expefitit,velfi cit alimente denegantur.bi tamen,

Iht alimentaprafiiterint,nul/um itn in cit acouirunr.

Gregorius IX. ,

S I i patrefiucaliofcienteipfo autratumhao 111

(relegato pictatis ofiicio ) infans cxpofitusest
tit: hoc ipfo a poteftare fuit patria liberatus. e
b  Schoccafuin ingenuitatemliberms,&feruus> n  (
bertatem eripitur, quod & de pradiftis cuMfoinl®
atatis languidis fiexpofitifuerint,vel fi alicuieoru
alimentaimpie negari contigerir,eft dicendum- ^
qui hos fufcipiunt, non polfuntpropter hoc in M 111
perfonis ius aliquod vindicare.

de h o m i c i d i o <

luntaiio vel caftiali.
Tl T V LV S XII.

v o-

Hemicida incorrigibilu debet deptni, fr tradicaric
vt moriatur.

In  E.vodo d. ij.

S Iquisperinduftriam ‘  occiderit proximun’^
um, Sc per inlidias: ab altari meo euelles
moriatur.

CAP.  II.  v  J

Tonit pcenitentiam occidentu latranem.cum fi pot" ,,
ter liber are. fi vero a 'iter /iberare fienen peterar, non n nl
gere pcenitentiam,nifi adcautelam.

Ex  poenitentiali Romano. , Ji
T Nterfecifti furem aut latronem.vbi comf' 0 1  -

_ _ __

1 poterat abfq; ocnlione: quia adimaginem m
tus eft, 4 ° dies non intres ecclefiam: {claneave' 1 ^
dutus,ab efcis & potibus quiinterdifti funt, p
gladio 8c equitatu,illos fupradiflos dies abftia rt ' (I (
tertia autem & quinta feria 8c fabbato, aliquo
leguminu,veloleribus,pomis, 8c paruis pifcu!_ lS ’
mediocri ceruifia vtere temperate . Si autem
meditatione,tetuaque liberando lmiufmodi^j,^

membra intetfecifti ( fecundum indulgentiafi

ld°'

__ Mr

propter imaginem Dei)fi aliquidieiunarevol ll£l j i( (d


nam eft tibi.Sceleemofynam fac Iargiter-Sip r ^
eadem / fecerit, non deponatur: tamen qaam
uit i,  poenitentiam agat.

C A P. I I I. e

T{on occiditurfur diurnuc fine culpa.fid rticinrn^J

A uguftinus fuper Exodo.
perfodiens

S I perfodiens h  inuentus fueritfur,&
morttius fuerit, non eft illi homicidium

1

iA

dum.Si autem otiatutfol fuper eum.reus erm
gitur ergo non pertinerc ad cum homicidimmjji 1 '
elurnus occidatur: fi autem dmtnus fuerit’ 8  ^r/iif**

dium pertinere. Hoc eft enim quodait:fior'a , 'f ( | 1 |i> 1 ’
eum fol,8cc.quia poterat difcernae^uodad’^^#
non ad occidcndum venillct:& ideo 11011  dem X


a In C*dice Barbar Deinfapttbm languidu,' 11 '£
b In C°d*ce Barbar. *}{a>» etiam m hoccafu,& c ‘ r
(onctl.Tnd.fefi iaf. de reform.c.7-  d Exod.cjr. * ^

'' '"inf

uC.er  .gf

tit. m 'acompil.prater uAnti Butr. & alias *jdt-G J ' ^

dtctf 121  .ir.apit in Camera.  f vide Bernard.D^L
eri. l on, ca.it . g vruar, b £a,},codfi

<>49

Dehomicid.volunt.vel caftial.

0c niamin»Btiquis legibus fecularibus(quibus ifta
nithjuiorjinuenitur, impune fcilicet occidi noftur
“nifurem quoquo modo: diurnum autem, fi fe telo
"'nderitnam enim plus eft quam fur.

CAP.  1 I I I.

ottb generali polhcitationc ,feu promifiione, etiam iurata,
*" *<« Ulici rum.

Hieronymus *.

pVm iurameto b  pollicitus eft Herodes faltatrici
' J darequodainq; poftiilaflet ab eo:fi ob iuliurandu
“ c ® fe dicat:fi patris matrifiie interitum poftulaflct,
' J flums dlet, a« non ? quod ergo in fuis repudiaturus
™t,contemneie dcbuit in Propheta.

CA P. V.

Metr.icitU eft, qui feu.it vel dat fortilegia, vel venčnafleri-
hun.

£*ConcilioGuarmacien. e
01 aliquis caufa explenda libidinis,vel odij medita
dtione.hominiaut mulierialiquid fecerit,vel ad po-
tandum dederit,vt non poflit generare, aut concipere,
Wnafti foboles.vt liomicida teneatur <d.

CAP.  VI.

hptemtentia imponenda ,iudex debet attendere ctrcun-
exouihtu aueetur vd minuitur delili um. h. d. vfipue
‘t-fr ti autem.

Alexander 11 l.Exenien.  c cpifiopo.

Clčut / dignum: [ '  dr-T-] Sane cum vir diferetus
dniftasipienius nofti,quodin exceffibus finguloru,
t0l 'folumquantitas & qualitas delnfti, fed aetas.fcien
Ji.fejus,atq; conditio dclinquentibus funt adtenden
'•4-aon foliim fecundum prsdiifta/ed fecundum lo-
' l ®8ctempiis, quo delidum committitur, vnicuique
?®nltemia debet indici: cum idem exceffits magis fit
111  *8o.quam in alio puniendns.

, i ‘ £<7 dr omni rariont confcntancum foluere graucj  dr
imi« tjuiftionei,ad examen apoftolica fedie deferri: itn e-
' ,n  ** minifterio nobu filicitudinu imminet, eafdem cjui-
vtnebii Deta dedent foluere, fr fingulu d nobii confiliii
'l ^aetil/.reJfondere:vtpreuidentia Rent. ecclcfia, cjutt vbicp
' ‘mmUominodeponente obtinct prir.ciparum, tjualfionei
& remouearur ambiguitat de cordibtufingulorum.
^ ,u »‘nfuper que/honib.quai nohte tun dtf. retio foluendat
^'Ktetun dubitemtuprouidum, fr circumfpettum extfte-
^mur tamen ex fu/cepta feruitutu mmifterio iuxra difire
prtuidentiam noftram tihi exinde relptmdere. ]
pttfttomicidam anteno occidendi, licet non adponat ma-
. temenex fua caufa mors fecutaejl,tenetur fere pari
, 5  a« hitnicida.h.dfi.illi etiam.^dbbae Sic.

* <l ui anim0  occidendi,feri endi, aut ca
c  “'.»um fanflum & reuerendum virum quondam
^ 'tiiien. archiep. citramanuuminiefiioncm fe fa-
f tt . ut . ve nifle,fi de illa captione mors eius fecuta fuif-
™poenitentia vel fere pariexifterentpuniendi.
tjslfidathpnticidam tantum animoprohibedi ne impedia-
J|jj "fPMlominortpcenae.b.d.v/ifo ad.fy.Qui vero.
to f' am ’ ^ u ‘ non vt  ^ er * rent  > C e d n  percufloribus
C f «<ent,fi forte peraliorum violentiam impedi-
l! >ini U * ominol ‘debent poena mulftari: quia cum
Qui potuit hominem liberare a morte,&
C'«ni t! eum occidit:conftatab homicidij reatu
non efie qui occiforibus opem contra alios

iip

M* t 'tbfium l c<ip.r+. refert BurchMb.t2.decretx.t6.
^ C a *G xod'tit,in t.compil.  c Guarnacien.
*«n f ( C '^' 17 'dccr.cap.r 7 .tribuit.Qoncil.Vuorm.cap.30. ha-
^7 ea ^ :t ^^ n l xompil.  d tenetur.  e Exonen. f
k n ^ itccmpit.fr pejl Concil.Later.fub sAlcx.l 11 .

S 'UtfctjHentia apertim tnteUigantur, obfer-
^^1,1 r. hom * m  Cantuarien. Archiepifc. ctrca ann. 117
• * liter tccifum.

650

pneftare venerunt: nec caret ferupulo focietatis occul-
ta:,qui manifefto facinori *  definit obuiare.

Incitans aliumadhomicidium  , metinepunetur , ejuambo.
micidatfectu autem fiincitauit ad certum homicidium:nam eo
•fecuto,tenetur vt homtcida.h.d.v/ejue ad.fy.Hi quoc]uc.

Qui vero fe adferunt animum regis inflammafle ad
odium, vnde homicidium fuit fecutum ,dure žcafpe-
re.fednon ita feuere funt puniendi.nifi forte regem
ipfum,adillud homicidium fuis fuggeftionibus pro-
uocaflent.

Cuftodientet farcinae occidentium , fcientei eos ejfe ficarios,
non funrimmunet d pečna bomicidtj.boe dictt.vftjuc ad.fy.Eot
infuper.^4bbat.

'Hi quoquenon funt b  a culpa liberi, nec a poena
debent e(TeimmuBes,qui licet fuerint illius machina-
tionis ignari, tamen eis, quos ficarios efie fciebant, in
farcinis cuftodiendis minifterium prsbuerunt.

Occupani bona oeciji, non per hoc tenetur de homicidio: &
non fujficit occupanti qnod eroget illapauperibue citm poterit
rejlitucreeu,quorum conftatfuijfe. h. d. vfjue ad-fy. IllUpra-
terea udbbae.

Eos infuper, qui dicuntur illius fanfti viri 8c fito-
rum poft mortem eius fpolia occupafie, fi nihil aliud
in tanto facinore commiferunt,a poena mortis eius
arbitramur efie immunesifed que occuparant,eis.quo-
rum fuerunt, tenentur in integrum reftituere, fiha-
bent in facultatibus vnde poflint ea reddere:& ipfis ex
hoc moderata eft poenitenria iniungenda:quia licet
qua:damexhis ,qux occupauerunt,fateantur fepau-
peribus erogaffe, non tamen aliena(cum ipfa potuif-
fent eis,quorum fuerint c  reftituere) debuerunt pau-
peribus erogare.

Tarticipantet interfecforibue in cxcommweicationc diucYji~
modepuniuntur,iuxta modumparticipationu.hoc dieit vfjue
ad-fy.Clericoi. ^ibbae.

lllis praterea, qui fola excommunicatorum partici-
patione fe reos efie cognofcunt: confiderata temporis
mora, quo in eadem nequitia perdurarunt, & inquifi-
to,fi eis tiraore vel adfeftiotie communicauerint fcien
ter vel ignoranter,eft eis poenitentia indicenda.

In ifto.fy*vfque ad fin. ponitur poenitentia c/ericorum pra -
fiantium pradifta morti auxilium,confilium,vet fauorem ,b.d.
^ibbtu Sicul.

Clericos autem. d quos conftat armatos interfuif-
fe tanto facinori, & illos,qui confilium dederunt, vt
fanftus e  vir caperetur, perpetuo no folum ab altaris
minifterio deponendos eftecenfemus.fed etiam quod
in ecdefiis nulio vnquam tempore leftiones leganr,
vel refponforiaftrchorofeparatim cantent:fedin pfal-
mis apud Dcutn de commifio faragant veniam impe-
trarennfuperindiftnifto clauftro monachorum vel ca-
nonicorum regularium(fi fieri poteft)funt recludendi,
ita quod vfque ad feptennium vel quinquennium de-
beant ab ecdefiaium introitu coerceri.

CAP. VII.

Homicidium cafuale imputatur ei, qui dabat operam rti li¬
čita,fi nonadhibuitdiligentiam.cjuam debuit.

Idem.

P Resbytemm, / qui quendam 1 pueru intuitu difei-
plina: pereuifit in capite, cum poft paucos dies ex-
piraflet, tam ab omni altaris minifterio debes perpe¬
tuo remouere, quam ab officio facerdotali deponere,fi
ex ipfa percuflione interiit, vel aliam infirmitatem in-
currerir,de qua nofeitur expirafle.

n Hic in plerifijue Codic. adeft diftio non : ejuam abcjfe o-
portere fr fentenria huius leči , fr vetera indicant excmplaria.
b fuerunt. c fuerunt.  d Vide Bernard. Dia\.in praft.
crim.can.cap.St.  e diftue.  f C“p-t. eod.tit.in i.comptl-ir
poft Conal.Latcr.par. ti.cap.r.

x 1

65r Decret.Greg. Lib. V.

Tit.

XII.

$

CAP. VIII.

Homtcidium cafta/e tmputatur ei y qni dahi? opnam ret iUt-
cit&.vel atam Učita, fcundum altu.m inteUeihtm.fi non adhi-
buit omnem dtHgentiarnrfuam deblih.

Idem Cu/entinen .archiepifopo.

C Ontinebatut *  in literis tuis,quod cttm diaco-
nus prafcntium lator, & quidam alij clerici avi-
neis ecclefix opere confummato redirent ,Ieuandi la-
boris gratia,quendamludum imitati viatorum, bacu-
los fuos ltudebant iacere in direftum, Si alteraltcrius
fuftem ferire,cuius ludi folet efle conditio 1 vtqui alte-
rius baculum percuteret, quafi viftorpro equo alio v-
teretur.fedpratfati derici equitandilicentia non vten-
tes, fola erant iaftione b  contenti. Quidam auttm
laicus, ciun baculum eiufdem diaconi pcrcuffiffiet, in-
cautusin eum equitaturus infiliit:& licafalce illius
diaconi, quaerat accinflus.mortalevulnus accepit, de
quo poft dies odo expirauit. Ideoq; mandamus.qua-
tenuseuudemdiaconum c finelicčtiaRomaniPon-
tificis ad fuperiorem gradum non afcendere, vel dia-
conatus officio nullo vnquam tempore miniftrare per-
mittas, fedeurn difpcnfatiue miniftrare in fubdiaco-
natus officio patiaris.

CAP.  IX.

Homtcrdittm caftale non tmputatur ci.ejui non fuh in culpa.
Idem Exonen.epifcopo.

L Ator d prsfentium P. dericus nobis propofuir,
quodcum quadam die cafu, cum quodam clerico
ludetet, contingit quod ille proiecit iftum ad tetram:
cuius cultellus, quem ad latus fuum habebat, in alte-
rum incidit, Sc fortuito cafuoccubuitvulncratus. !-
deoq; mandamus, quatenus fi ita res fe habuit, Sc  alia
iufta caufa non impedit,prxdiduin P.iibere permittas
ad facros ordines promoueri.

CAP.  X.

h, ex enim opera iUicita jeiiuitur homicidtum , tnegularit
efficitur.

Idem abbatiS.Benedičlide Velita.  C

S Vfcepimus / literas tuas,per quas cognouimus
quodcum lator pratfentium in cuftodia cuiufdam
domus cum alterofratre maneret.ingredientes de no-
ftequidamlatrones,ad eosturpiteripfosin perfonis
adf!igere,8c denudare veftimentis propriis prafiim-
pferunt: in quos ifti refumptis viribus infurgentes, ii-
gauerunt illos, & detinere vfque ad notitiam capituli
voluerunt. Ciim autem ifte rem ad tuam audientiam
perlaturus, Iigatos eos in fratris fui cuftodia dimifif-
let, 8cfures fe foluereniterentur. frater illos ( ne ipfe
abeis interimeretur)occidit. Veram X quoniamex-
pediebat potius poft ranicam relinqucre pal!ium,&
rerum fuftinere iailuram,qu'am pro conferuandis vili-
bus rebus Sttranfitoriis tam aeriter in alios exarde-
fcere, abftineat ifte humiliter ab altaris minifterio, Sc
vterq; peccatum fuum ad arbitrium tuum ftudeatex-
piare. conftatenim eos centra manfuctudinemeccle-
fiafticam ex vtriufq; ope interemptos.

CAP.  X  I.

'Dam caufam homicidio.irregularif cit.

Idem Lucen epifcopo.

D  Ecstero h  noueris quod diaconus ,qui homici-
dio caufam dedilfe vtdetur, non videtur ad faccr-
dotium promouendus.

a Cap.o.eod.tir.ini.compU. irpofi Concil. Later.fub ai-
lexan,l 11.par.i f,cap ut-  b iaifationc.  c Dtaconem in an-
Cap.to.eod.ttt.mi.compil.  e Vebeia. ul. 7{ebia.

riquu.  d

f Cap.it.cod.tit.in r.compil. ir pobi Concil.Later. p.t o.ca.i 7 .
g £.v hoc$-ioUigitur apertenon licere clericit occidere latro-
net pro rebiu confemandu, v ide lafin l.vt vim.ff.dt iufi. ir
tur.  h Cap. u.eod.tit.in t.compii.

CAP. XII.

Homicidium caftale tmputatur ei qui ieiit iptrm rti lili'
le,fnon adhtbutt dtligeniiam.ejnam debutt.

Clcmens 111.

A Daudietiam a  apoftolatus noftri penienit,qitw
cum quidam presbyter volens cortigere quend®
defamilia fua, cingulo, quo cingi folebat ipfumr®*
berare tentaret:contigit quod cultellus de vagina^"*
cingulo adharebat elapfus, eum in dorfo 1 allqllM 1, '
lum vulnerauit. poftmodum veto ciim ille vulnerat*?
aliquandiu vixiflet, Sc conualuiffet a vulnere,ab> 1
gtauiori(vt dicitur)infinnitatc percuffus, viamclb 111 '
uerlše carnis ingreffus. Quia vero vtrutn occaliont'’ 11 ''
neris deceffiffiet, dubium habetur: tušedifčrerionid 11 '
ximus refpondendum , quod cum in dubiis femil»®
debeamus eligere tutiore, te conuenit iniungeteptO'
bytero memorato, vt in faeris ordinibus no minift ,! ! !
& eidem tniundla poenitentia congtuenti, fibip ott ®
concedere, vt minoribus ordinibus fit conrentus-
vero ille ex alia infirmitate obierit ,poteiit(f ltuItI
folitusjdiuina officia miniftrare.

CAP. XIII. ti

Homicidium cafuale non impuratur a-o. ni dedir tp^
ihti a./tecfuti in cu/pa.

Innocentius I I I .epifcopo  c Lingon.  jj

D Ueflus filius A. d  capellanus propofuil> < l“ ! .

cum quadam corporis moleftia grauaretuf 1 vt .
medendi appetitum aliquantulum excitaret, £( l“ ^
quem nutriebat, afcendtt: qui ciim benenon
habenis, fed prttter felforis arbitrium faltibusl 3 .^.
retjipfe ( vt eius tefrenaret impetum) freno vi 1 ^'- l( ,
lit,cquumque calcaribus ftimulauit:cumqift s ?j 1) }»'
no equus proptio arbitrio reliflus csrreret ‘ c  ,„jt

IjjJI

ter,quadam tnulier veniens ex obliquo ■*“ alI nl |»k'

bainians obuiauit: in quam equus irruens (P r0C
iečlofenbre)puerumpra:diflum opprellit l^ 0 ^’ „((
damus, quatenus.fi eft ita, cum idem capell^Vjii
voluntate nec aflu homicidium perpetrauib 111 -^!
operam illictta: rei, non impedtas :quonii« 1,s
poffit officia celebrare.

CAP.  X f I I I.

Summaturvte cap.pron.

Idem Meten,  e epifcopo.  .jti 1 "

E V literis / tua: fraternitatis accepimus,<l ua j(i'
H presbyter foenum vellet de curru dep° n ^ (f
ticam fuperius alligatam proiecit in tetra® 1

focno iniifteret deponendo, quidam puetu®
dam iuxta currum reperit femiuiuum) inV*
modieum liuoris in fronte nthil inueniri £° tod

fion

Nos autem ab eodem quatfiuintus
fi prius, quam iaceret penicam, v circunlP. 1

cite an aliquis efiet circa currum : qui quod
circunfpexit,afferuit: fedqttod vidillet aliq u{
gauit. Adte igitur remittenteseundem:® 3
qtiatenus fi res ita fe habet, nifi circa w  . 'jj,! 3 .,
fcandalum fit e.eortutn,vel tata labotet infati’
deficienteaccufatote, oportet eidem cane®
gatiottem indici, ipfum libete permittas c>
cium facerdotis.

CAP.  XV.

Summatur etiam vt e.eod cap.dilelftu.  ■,

Idem Btfunttncn.architpifcopo.  jjl'

E  X literis h  tu.-efraternitatis accepinuiS: 1 ! jj, d ■
dam monachus ad deponendadecanip 3 ^ 1 ^
panam fubferuiens :quia quoddam lignit®

diŠo.tdim^jjii
c Log”

'tl;

i

K

'lil

L"'«

s

it:A'S

\

V '

5;*

'5:

S

"V 1

tf 1

v

^S“,

\S

v

I, \

h

x %


a £tipj.eod.tit.in r.compil.  b
cjuioribtu exemplarib. & in vct.compil.


Cap.r.eod.tit.in j.comptl. c  J \ $

'dunenf.  d
f C a p‘ 2 ' cod.tit.in 3 . compil. Z
tod ut.in}.compil.

fi v

kS-

«;s:i


tnjpeaijft'



<»53 De homicid.volunt.velcafuali. ‘ 654 .

pfomouente, quendam puerum opprcflit & occidit.
Qupcircamandamus, fjuatenus li monachus ipfe tem
ftčceffariam agebat & vtilem, &. in loco, per quem ali-
^uemtrandrenon crederet, vel ibidem exiftere, vel e-
^amiHucdeconfuetudine vcnire,quando lignum di
gnofcitunnouiire, fatis poterit pradeitim m monafte
110 adaltiores ordines promoueri.

_ C A P. XVI.

Suttmatur vtfi.cod. cap dileEtus,

Idem epifopo Padua.no.

C Igaificafti nobis a, qu6d cum F. clericus equita
. / e <jCquus,cuiinlidebat 3 tam fe,quam ipfum proie-
^ ln aquam. vnde clericus ipfum grauitcr calcaribus
11 ^ulauit.equus vero cum esifteret bucca durus, pra;-
j. v °IuQtatem fefioris raptus in curfum,quandam mu
lere niobuiahabuit, quam eximprouifo p cdi bus in-

tttf (

“''it. Cumq; nos ab eodem clenco feciflcmus in-

J^TOam equi vitium pri us fciuilfet.illud afleruit fe
| »j l0 ;aire.[deoq;mandamus,quatenusfiita eft,ad cau
. l ®ininngas eidem poenitentiam cempetčtem:qua
jt.utjiion impedias quo minus in fufceptis mini-

ft  °«iinibus,& ad maiores valeat promoueri.

^ CAP. XVII.

I, ^"ccnfctur homiudu u,cjuo proiiibetc.fr cauftm non dan
nn fa%uincii homicidium committitur.
v ldem.

j , “ ,t 'isdiaconus 7 & monachus fan&i Ioannis de
ujdvoaAa nobis infinuatione moftrauit, quodcum
c ^uondarn fecularihabitu in ecclelia deRigelo
obtinetem. abbas iliius ecclefijc eodem
*' c i° fpoliaflet:cognati&amici eius iraci pluri-
O ^coinoti, nofte quadam in domo diaconi con-
U ^»c, & coena faffa,dicebant quod vindiflam vo-
toj 111  iumeredc abbate. inhibiti autem exprefse i ab
iit Cltl <iiaconune abbatcm occiderent.aut aliquidfi-
C«entvndeordinis fui difcrimenincurrerent,&
fiJ' :t| Wmentum:miulominusirrueruntineum,&
ii t j ls  **P°fitis abierunt femiuiuo rclifto; qui poft
^‘"tttot d  expirauit:[ 1  &-J.  ] Qupcirca manda-
h^cnusripcamiiranoueris veritatefubnixa,fat-
V 0 diacotio,non folum in diaconatus officio mi-
•((jj^fcdenam adordinem presbyteratus afcende-
t^dcanonioum non obftiterit) liberam conce-
b^oritateapollolica facultatem : prsferiim fifu-
•t;,? Cl >on fuerit refperfus infamia: cum ei nonde-
fV^putari^uod contra prohibitionem eius ex-
‘tilf j 1 ’.^canfani vel occafionem non dante,ai!fu fa-
(, ‘“itabipfius confanguineis attentacum.

i!l 0  autemtempore vffc hodie pradicluc diacontu
Mi^^Untigerat.triHit ejfetduc.ab adminillrationecejfa-
\^ 0tl dun expleto biennio , habitum induit rnonacbatsm.
fuppltciter petiitedoceri , vtrum poffetin officio
, fr Ji hoc ti liceat, an pojjet promoueri ad
Ni.,, 0: dintm . licet autem prttmtfu veritru fuffragatur,
Torontu fuperabbatu intnitu,non vidererur ojfe cul -
^' a  Umen bonarum mentium  e/7, tbiculpat agnofce-
?fpp? non cft,ab adminittratione offrij ^ pr oprta volan-
Plodit , vel habitum indait regularem ,Jibt non ad
a flcribtmutyfedad merit um rrputamus .J

X  _ CAP. XVIII.

o/^it ctn fttu r ,ojui alium h-hali ter percufit, licet aba-
i/Si '* tl niUof. idem Jiapparet an lerhalirer,Jietiam per -
Stff  °biir, fr non dpparet ex cuiue v*Inere decejferir.
^IffipttoHjJerit non lethaliter.f animum occidendi ha
'%i* ^ lorum  tjulneributpinujfue, expirauit, hoc dicit

v u:^

'^^Jn atibatiS.Trinitatit d e Metden.berg. c
ti r  ,'ifodleit in  j .compit.vide citatni in c.diltiUu, fup.

Mati hap.r eod.tit.in

i ;  ■ ■  .. a.tompil ,

* ‘tdaUttn M. Ha Uiroati.

c Ri^ultt,  d alijust.

S Ignificafti <* nobis : qubd cum quidam malefieus
ingreffus ecdeliam , Euchariftiam cum altarium
ornamentis & iibiis ecciuCaflicis exua ecclefiam a-
fportaflet: L. presbyter ecdeCae canonicus regulaiis
prafatum iniquitatis Hlium , foflorio arrepto percuf-
lit: fed li ad mortem fuit iflus huiufmodi. tu & ipfe
penitus ignoratis : quem paroeciani ecdcfia videntij.1
ornamenta ecclelia afportantem, abteptis giadiis &
fuftibus in eodern loco protinus occidemnt:[ 1  idr-I*]
Nos in pramifio cafu credimus dillinguendum, v-
■ trum conftarepoflit quod prafatus facerdos non in-
flixit 7  percuffionem lethalem , de qua C aliomitt
non fuiffentvulnera fubfecuta, percui 3 'us minimein-
tcriiflet, Sc fi percufibnroluntatem nonhabueiit oc¬
cidendi , neque ipfius lludio. conlilio vel mandato
procelTerint aiij contraillum . Etquidem fihocita fe
habet (quod forfan ex eo poflet oftendi, li ccrta ap-
paruillct percufllo, ab eodem inflifta tam modica &
tam leuis.in ea parte corporis, in qua quis de leni per-
cutinonfolet ad mortem, vt peritomm iudiciomedi-
corum tališ percnflio aflereretur non fuifle lethalis)
cum de catetis credendum lit ipli, qui non accufatut
vel denunciatur aballqua, fed per feipfum confilinm
appetit falutare,poft poenitentiam ad cautelaminiun-
čtam, in facerdotali poterit officio mmiftrare,maxi-
me religionis accedente fauore, cum fit canonicus re-
gularis, & fineomni fcandalo poffit facerdotale offia
cium celebrare. Quod fi difcerni non polfit, ex cuius
idu c  percuflus interiit.in hoedubio tanquam ho-
micida debet haberi facerdos:& fi forte homicida non
fit,i facerdotali officio abftinere debet: cum in hoc ca¬
fu cefiare fit tutius, quam temere celebrate, pro eo
quod inaltero nullum,in reliquovero magnum pe-
riculum timeatut: [ 1  &.J.  ] Si vero (qucmadmodum
perhibetut ) facerdos ifte prius ab illo percuflus faeri-
lego,moxeum cum ligone in capitereperculfit:quam-
uis vim vi repellcre omnes leges 8 c omnia iura per-
mittant:quia ramen id debet fieri cum moderamine
inculpatte tuteli,non ad fumendam vindiftam , fed
ad iniuriam propulfandam: non videtttr idem facer¬
dos apoena homicidij penitus excufari:tum ratione
inftrumenti,cumquoipfe d  percu(fit,quod cum gra-
ue fit,no folet leuem plagam inferre: tum ratione par-
tis , in qua fuit ille percuflus, in qua de modico iftu
quis lethaliter folet lxdi.

[ 1  Prafatuo vero L.de fuafalute pracogitant euoluto an~
no fub titulo confefionis tibi ret ordinem reuelautt, f>ro cjuo no—
bit humtliterfupplicaPU) -vt cum en mifcricorditer dtgna,-
remur. Licet autem contincatur in cautione cjuodfi ejuatuor
homrnes ant dno vel etiam plures contra vnum bommetnri-
xatTfuerint, dr ab hit mortutu fuerit v uiti er at tet  , tjtticuncjue
Hlorum tih plagam impofuerit, homicida fcundum infhtuta
canonum iudicetur.quod tamen t  in aho canone diciturde pres~
bjttro^ui dia o n um equitantem percu fit, <fy ipfe cadens ex e-
(]Ho,cernice JraSfa interiit, tjuod f non ad mortem percujfiu est
incattte agente presbytero, cempetens pccnitcntia eFf indicen-
da , it a quod alicjuanto tempere a mijjarum folenr.iit denno ad
facerdotale offcium reuertatnr  . £hied f veracitcr cjualicun -
quepercuftone presbytcri mortutu eFf dtacontu , nulla ratione
r/tors faccrdstit permittendus eff mini fr ar c, <£r f voluntatem
non habuerit occidendi.

[ ^ Vtrum autem ds hi f fmileft fentiendu^uomm vnuf^
fed cjuU.omnino n efcit ur, homicidium perpetrau.it, f forfan ad
faeros ordines recipiendos pr<tfen ret ur.vtrum omnes fnt paritet
reprehtndendi , cum difcerr.i non po fit cjui dtbeant cu!pav tlet

a  Qap. 2. eod.tit.in 4,comfil. Qw.*rmudn Chm.ffuriofu,
de homicid.in 2. p. releef. 2. verfjed pr trn o hac cadsm ratione &
Kvinto Gomcfus to.var. refoiu.de homic.nran jč Cene. TntL
fef .14. de reform.ca.  7. k trfiixerit.  c Vide JuLClarum f »
fint '§diomicid:Htn vstf^lja etjam eFf defmfo.  d lpfy.?».

X 4

655

Decret.Grcg. Lib. V. Tit. XII.

656

iudicari diligcm inueHigaror auertat, quamx.it bic cafut fit ab
illo vatde dtuerfua.~\

CAP. X  I X.

Ugligiofiu ckirurgiam exerceni,Jiex ca mori Jequitur, irro-
» gularu eff,  ctiamfifit peritue ir diligeni, ir httcfecerit caufa
pietatir.fedcitm copop fatbfaiHoncmmifericorditcr dtffenfan
potefi.boc dicit vfipue ad-fj-^Ad vltimum.

Idem a,

T Va nos * duxit fraternitas confulendos:& infra.

Quxfiuifti quid fit de quodam monacho fentien-
dum,qui credens fe quandam mulierem a gutturis tu-
more curare, vt chirurgicus cum ferro tumorem illum
apernit,Sc ciim tumor aliquatulum refedi(Tet,ipfe mu-
lieri prscipit ne fe vento esponeret vilo modo,ne for-
te ventus fubintrans gutturis apertionem,fibi caufam
mortis inferret:fed mulier (eius mandatocontempto)
dum mefles colligeret,vento fe expofuit incaute, & fic
perapertionem gutturis fanguis multus effluxit.Sc mu
lier diem vltimum fic finiuit: vtru videlicet cum prs-
diftus monachus fit facerdosfticeat ei facerdotale offi-
cium cxercere? Nos igitur fraternitati tus refponsi.
quod licet ipfe monachus multum c  deliqueritoffi-
cium alicnum vfurpando, quodfibi minime congrue-
bat: fi tamen caufa pietatis & non cupiditatis id ege-
rit,& peritus erat in exercitio chirurgiac,omnemq; ftu-
duit,quam debuit.diligentiam adhibere,non eft ex eo,
quod per culpam mulieris contra confilium eius acci-
dit.adco reprobandus, quod non poft fatisfačlionem
condignam cum eo mifericorditcr agi pollit, vt dmina
valeat celebrare: alioqui d interdicenda eft ei facer-
dotalis ordinis executio de rigore.

*hti iudici ficulari dedit interfignia furit ,a cjuofuitvul-
ncrattu Jrrcgularu non eft,licet ille pofimodum occidatur.*Ab-
bas Sicultu.

Ad vltimum fuit expartetua propofitu, quod qui-
dam fcholaris metuens,ne latrones in hofpitio fuo ef-
fent ,'de ftrato confurgens, reperit ibi furem : qui non
folum ipfum fcholarem proftrauit ad terram, fed pene
ad mortem vulnerauit eundem: [ > &■)'■  ] Mane ita-
que fcholares latronem qusfiuerunt eundem,quem
vulneratum inuentum, poteftati ‘  Vincenti« tradi-
derunt: coram quo conftanter negauit qubd prsmiffa
minime perpetrauit.vnde prafata poteftas ad eundem
fcholarem nuncios deftinauit,vtexponeretfiqua fci-
ret de fureprediflo,veltraderet f  interfignia:qai cul-
trum, quem ipfilatroni abftulerat, & fotulares ab eo-
dcm in ipfius domo dimiflos,quos abftraxerat, ne pe-
dumftrepitus audiretur,nunciis tradiditmemoratis,
fuper eodem fafto fe nihil amplius intromittens. Po¬
teftas igitur receptis talibus interfigniis, latronem ip¬
fum adparitoribus fuis tradidit puniendum :qui^ibi
amputauerunt virilia,& oculos erueruntdatro verd ira
& dolore commotus, nec potum fumpfit, nec cibum:
& fic de medio eft fublatus. Vndepei noftrum oracu-
lum poftulas edoceri, vtrum prsfatus fcholaris, ad fa-
cros valeat ordines promoueri ? Nos igitur inquif t.r.
quod fi prsfatus fcholaris dignis meritis adiuuatur,
propter prsfcrjptum euentum a fufccptionelacrorum
. ordinum nullatenus eft arcendus.

[ 1  Sche/aru vero prouocatut ab illo vim vi incontinenri
rcpcUcns, extralfo latronitgladio eundem feruaro iurit modera-
mine repcrcufiit, qui perterrirui fugam quantociui potuit ar-
rifere,maturauit.]

CAP. XX.

Qui dat caufam aborrtoni , homicida eft Jiconceptum erat
viuijicatum animal rationale,alias feau.

a [n Cod.BarbatiaildemepiJčo.Plačen.  b fa.3 e0d.tit. in
4.compil.  e Dtifio multum,deifiin manufir.exemplaribue.
d ^Altoouin mterdicla eil.  e Vincentu,  f lnterjigna,vt
infra intcr/igniie.

Idem priori ir fiatribut Cartufien.  *

S Icut t  ex literarum veftrarum tenoreacctpimnii

cum quidam presby ter veftri ordinis, quipriusfue
rat niger monachus,quandam mulierem prjgnantcHt
cum qua contraxerat confuetudinem inhonetlam ,! 1
qusadferebat fe concepiffe ex e  eo, per zonam adif
puerit quafi ludens, ipfa per hoc fic feadferuit efleU’
fam,quod occafione huiufmodi d  abortiuit:propt?
quod idem prcsbytcr proborum virorumvfus co#
lio, leipfum duxit ab altaris minifterio fequelto B '
dum:[ 1  &■!■]  Nos vero deuotioniveftrsinhmia#
ne prsfentium refpondemus,quod fi nondum erat vt'
uificatus conceptus, miniftrare potcrit alioquin defit 1
ab altaris officio abftinere.

[ I filuare nobit humiliter/upplicafiii,vt cum a agnlf'
Jericorditer dignaremur.’]

CAP. XXI.

c Hpn imputatur clcrico ciuiliter iuffitiampttenti it  1 <*V
iudex m laicum exercet vindiffam fanguinu.

Idem Srpifopo.

P Oftulafti: Sc infra. QupEfiuiftiprsterea,vtram£O n '
tra quofdam contempta excommunicationis f tn '
tentiadebitas ecclefiis decimas fubtrahentes,tibite*
giam implorare liceat poteftatem.cum ad Iblutione " 1
ipfarum vixabfq; fanguinis effufionevaleantcoat® -
ri? Adquod « refpond. quod fi te huiufmodi
moniam fimpliciter deponente, rex (cui ad bonom 111
laudem , vindiftam vero malorum , gladius eft c#'
milfus in eofdem rebelles traditam fibi ettcifl # 11
poteftatem , eorum crit duritis [ aut f  malin* j ^
putandum.

CAP.  XXII.

Homicidium cafuale non imputatur ei.pui non očetihr
fuit in culpa etiam fi ad cautelam veniam poflulauerit.

Honorius lll.epifcopoEboracen.  g q

E Xhibita * nobis I.clerici cofelfiopatefecinft#
cum in puerili eflet conftitutus State,cum
damcostaneis fuis ludens, Sc infequensvnunte s '
lis.lapidem pofteum non animo lsdendi .fedti®^
remincuticndi proiecit: qui licet ex proiefto ‘  W
depercuflus nonfuerit ncquetaftus ,adalium
lapidem corruens, & caput offcndens,tutnprof 1 ?',
petitiam medicantis , tum propter patris incu rl *r'
quilaboribusSc fudoribusipfum exp»!uit, exp i(jC ,j,
Quia vero dičlus clericus, vt mitigaretur dolorp 3 '^
defundli, veniam fuper hoc poftulauitabipfo, 111 '^
a facrorum ordinum fufccptione rcpellis:quar.q u3 J
idem defunifti pater in extremis laborans.tibi^FL
bytero, cui fuam aperuit confcientiani,confefti| !
rit, & prsftito firmauerit iuramento, nihil
morte filij fui (prout fibi conftiterat) commi*’
Quareidem clericus poilulauit a nobis, vt c unl
lius obitu lsfam non habeat confcientiam,<l | c' |!
murageremifericorditer cum eodem. . . ,f
Quocirca mandamus , quatenus fi conftitešf! ^
fe, ipfum propterhoc a recept ione facrorum
non rcpellas.

CAP. XXIII.

Homicidium cafuale non imputatur ci, qvidti‘l 'r
ličita,nec fuit in culpa.

Idem rpifiopeircapituloVcniten.  _

I Oannes facerdos k.  humili nobis infinuatiof
ftrauit, quodcum pulfaretcampanas,vtng n ^

--■ |j M

a fartufit.al.Cartufien. ordinit in Coi-Barbot. ipd
eod.tit.in d-.compil.  C al.abeo.  d huttu.  C  ‘‘'l' itf^
breuiter refpondemut. f Hacduo verba, aut malt"  j ,- f j<
in antitjuu exemplaribut.  g Ebridcen.al.Ebronte^^jr
Tabienfem,verboirregularitatq.io.  i
ribut contra veterumfidem.  k Videloannem *
cttato: e.eod.tit.ca.cKlitem.lib.t. . ptfr

657

conueniretpopulus fidelium addiuina.cadens tintin-
Jiabulum_>,percuflit tjucndam puerum coram eo,qui
(cum vulnus eflet mortale)decelfit. Nos igitur adten-
tets,quod difto facerdoti,qui dabat operam rei lici-
ts.nihilpotuitimputari.ficafus omnes fortuitosnon
pnuidit: difcretioni veftra mandamus , quatenus fi
tonftiterit ita efle.diftum facerdotem facerdotalc of-
»cium exequi permittatis.

CAP. XX II IX.

Otriciu pugnando etiam centra inimicot fidci Catholica.Ji
Jfffuam  percujiit , ir de interfeCfione ipfum rcmordct con-
Htnita.a minifierio altaris dbjlinere deber.

Idem Pelagiopresbjtero.  a

pEtitio tua nobis exhibita cotinebat, quod cum ini-
■J mici dominica Crucis.ac blafphemi nominis Chii
™ini,caftrum quoddam, in quo morabaris, grauiter
iBualiffent: exeuntibus inde habitatoribus, tam cleri-
j-a^Uam laicis contra eos,ac h  inuicem confligenti-
bus, hincinde occifi quamplurimi extiterunt. Vnde
pro eoquod a!iquos percuffifti, irregularitatem_j
incurrifle: Mandamus, quatenus fi de interfe-
«ionecuiufquam in illo confluftu tua confcientia te
jtmordet.d minifterio altaris abftineas reuereter: cum
“*tonfultius in huiufmodi dubio abftinere, qu'am te-
®«icelcbrarc_>.

CAP. XXV.

Utm dicit cjuoi cap. loannet ,/upra eod. ir tantumpenit
^"tfttatcm tnfacfo.

Gregorius nonus.

(A Vidam c  (n afleris ) ad adificationem ecclefia
.sj.in adiutorium a presbytero euocatus, ruens cum
butari,quod idem presbyter foluere nitcbatur, hac
“"afionerebus efthumanis exemptus: 8c infra. At-
t# dens igitur,quod facerdos ipfe dabat operam lici-
ftuduit etiam quam debuit diligentiam adhibe-
j' ,c >tcunftantibus(quibus periculum imminebat) ita
?n 'Pcftiue & alta voce pramonitis, quod & intellige-
5 'kfugere potuerunt: Inquifitioni rua taliter refpon
, 5 tn, us,qu 6 dobhanccaufam_>,vel quia omnes caius
0l, ttitos(quiprquiderinon poflunt)forfitan non pr$-
^'^nodebet,quoad officiu velbeneficiu iinpediri.

De torneamentis. 658

Alexander 11  T.cAnaten.epifcopo.

de torneamentis.

Tl T V L V S XI IT.

CAP. X.

hrneamentaJteri non debenr: ir vulnerato in eis concedi-
Pamtenria : Jed Ji morttur. denegatur ei fepultura ecclcjia-
animo pugnandi: fecus Jiaccejiit aha cauja. vt
w debiraJibi txigcret.hoc dicit, cum cap.feijuenti.

Ex  concilioLateranen. d
r^Elicis o  memoria Innocentij & Eugeni; pra¬
ti deceflorum noftrorum veftigiis inharentes, de-
teftabiles illas nundinas vel ferias , quas vulgo
^eamenta vocant,in quibus milites ex condifto
kanitefolent, 5 c adoftentationemvirium fuarum,

, hidaciatemere congredi,vnde mortes hominum_>
Jtiimarum pericula fape proueniunt, ficri prohibe-
QH,bdfiquis eorum ibi mortuus fuetit, quamuis
Pofcenti poenitentia non negetur: ecclefiaftica ta-
!l| circat fepuhuta.

CAP. II.

^ Idem dicit cpuod in Juperiori cap.

<18 a *P preibptero.  b at. ir ira inuicem.  c Frater
$ ,rfJ  xide hic citate: in c.ex literit. lib.2.fup.eod. titulo,
hi T* a ter.Ju b /exan.l1 [.c.20. refertur in Panorm.

bnt*"’ CJ * ! ’  c  Cap.i. eod.rit. in )■ compil. Vide
(j '‘ T ^n.jejp.„. dereform c.tj. con Jule B. Thtm.i. l.<J.
argumentum.

A  D audientiam noftram « noueris peruenifle,quod
cumquidamad locum deputatum torneamentis
caufarequirendi debitaacceffiflet: [ ’ &  fii/r.JNos at-
tendentes, quod his tantum ecclefiaftica fepultura dc-
beatinterdici,qui adtorneamenta animo id faciendi
tantum accedentes.decedunt ibidem :fraternitati tuae
mandamus,quatenus fi tibi conftiterit,quod ad pradi-
flum torneamentum non animo ludendi, fed perci-
piendi credita perueniflet,licet ibi fortuito cafu obie-
rit: corpuseius difpenfatione b  ecclefiaftica tradifa-
cias fepultura,maximb fi dominieum corpus fufcepe-
rit,& lacri olei fuerit vnftione perunftus.

C 1  .A cctdtt vt vioienter ir incenjiderate ab ecpuo in e/ut
injidebatfuper cum cadente cemprejfua tnortutu efi .Jed priua
domtnicum corptu fufcepit ir faeri oleiperunbfione vnlhu eii.
Verum pro eo tjuod in torneamentis mortem accepit, d fepultu¬
ra fidelium prohibetur.

DE C L E R I C I S P V G N A N-
tibusinduello.
r it  v l  v s xm t.

CAP.  X.

Clericus iniont duellum.fiuc obtulerit.Jiue fujčeperit, depo-
nendus eft: poterit ramen epifcopus cum eo difper.farejimors
vel mutilatio membri nonjit inde fecuta.

Alexander tertius.

Orro c  fi clericusalicuifponteduellumobtu-
lent.vel oblatum fufceperit: fiue viftor, fiue vi-
Aus fuerit, de rigore itiris eft merito deponen,-
dus.Sed quantumcunq; eius in hoc grauis fit Šcenor-
mis exceiius,euadere poteft depofitionis fentcntiam,
ficumipfofuus epifcopus duxerit mifericorditerdifi.
penfandum_>, dummodo exipfo duellohomicidium
velmembrorum demiuutio non fuerit fubfecuta.
CAP.  II.

Irregularis eji clericus non Jblum Ji ipfe interficit per fe.fed
etiamji pugil ab eo dat us aduerfariit oecidat :nec excujat con -
fuetudo t poterit rame cum eo circa betteficiu habendis dijpefari .
Celeftinus tertius. d

H Enricus e  presbytcr nobis humiliter intimauit,
quod cum laieum quendam fuper furto in fecula-
ri placito conueniftet,quia teftes fui defecerunt, pugi-
lem fecundum prauam terrs confuetudine introduxit,
quireum vfq; adeo ičlibus vulnerauit, quod coaflus
eft expirare.Quia igitur fuper hoc nos confulere volui-
fti,ambiguitatem mam refponfione huiufmodi remo-
uemus,quod tales pugiles homicida veri / exiftunt:
nec pradiiftuS facerdos, licet non ipfe, led alius pro eo
in dueIlopugnauit,debetin faeris ordinibus miniftra-
re,ficuttradunt faerorum canonum inftituta. Homici-
dium autem.tam fačto quam pracepto, fiue confilio,
aut defenfione.non eft dubium perpetrari: poterit ta-
men cum eo circa habendum beneficium mifericor-
diter difpenfari.

Pi

DE SAG1TTAR1IS. &

T l T V L V S XV.

CAP. I.

Eucommunicandus eff Jhgittarius ir ballifiarius
centra Chrijlianot: hoc dicit.

a Cap.vn.eod,tiran 2 .compil.adde citatoi in c.pracedcnti
& c.t.fnp.de corpore vitiatu.  b ^Al.difpenfattub.al.ira t
dijpenfatione ecclejia.tradifacias. Hanc leč]tonem agnofeit Ho-
fiienjit , truam etiam vctuHiorcs ahjuot codicet praferunt.
c Cap.i.eod.tit.in t.compilat.  d ^Al. element tertius.
C Cap.r.eod rit.in t.compil.videconcil. Trtd.JeJf.2f. dere¬
form. cap, 19.  f *At. vere.Jed in recentioribus.  g Sagit-
tariis ir BaUijfariis in Ced.Barbar.

x J

659

Decret.Grcg. Lib.V. Tit. X V L

660

Iitnocentius tertius.

A Rternillam <* mortiferam8codibilem bal-
liftariorum. Sc fagittariorum aduerfus Chri
ftianos Sccatholtcos exerceride catero fub
auathemate prcltibcmus.

D £ A D V L T E K 1 I S,

& ftupro.

T I T V L V S XVI.

.CAP.  I.

Stupram virginem tenetur etm dotare,et ducere in vxtrem:
fr Ji non vult cum ea contrahere,-vitra dottm corporaltter cafii-
gab it ur.hoc dicit,cum cap .fecjuen .

In  Exodo. !>

S I feduxeritquis virginemnodum defponfatam,
dormierittj; cum ea,dotabji-eam,8c habebit vxo-
rem.Sivero pater virginjs dare nolucrit: reddet
jpecuniam iuxta modum dotis ,-qaam virgines accipe-
ic confueucrunt.

CAP.  II.

Summatum elfjupra capitulo proximo.

Grcgorius Sipon.epifcopo.

P Eruenitadnes,quod Felix quandam virginem ftu¬
pro decepit: quod fi verum eft,quamuis eifiet de le¬
ge poena pIe£tendus,nos aliquatenus Iegis duritiem-.
mollietes,hoc mododifponimus,vt autquam ftupra-
uit, vxofem habeat: aut fi renuenduir. putauerit, cor-
poralitercaftigatus,excommunicatusq 5 , in monafte-
rio.in quo agat pcenitentiam,detrudatur,de quo nulla
lit egrediendi fine ‘  praceptionelicentia.

CAP. III.

Marinu tetinem adulteram coniugem mm pcraSta peeni-
tentia, particepi e H detiffi: fectu ji egtt pcenitentiam, non ta-
tnen debet tam fitpe reci pete.

Ex  concilio Arelaten.

S I vir fciens vxorem fuam deliquifle,qua non egerit
poenitentiam,fed permanet in fornicatione, vixerit
cum illa: reus erit, Sc eius peccati particeps. Quod fi
mulicr dimilfa egerit pcenitentiam, Sc voluerit ad viru
fuum reuerti,dcbet,fed no faperecipere peccatriccm.
CAP.  I I I I.

Marinu ptepter J'ufpicionem potni adiufare vxorem de
tdulterie.fr in adcufando prafertur ctterii.

Ex  concilio Parifienfi. d

M Aritis ctiam ex fulpicione vx'ores adcufare per-
miflum eft:8c ipfi plus esteris de adulterio adcu¬
fare pofiunt & dcfendere_j-

CAP.  V.

^tdfilam mutieru confefione adferentu fecommipffe adul¬
terium cum facerdote, non debet facerdos pumri,Jed jibi infa-
ntatopotejl indici purgatio: cjUamJipr*{htcrit,abfehirur, de-
Jiciem vero fujpenditur ab ofjicio.

Alexander tertius.

S Ignificaftinobis ‘  quendam presbyterum cum at-
terius coniuge intra ecclefiam dormiuiffe,qu$ fe Sc
illum cuidam facerdoti huiufmodi deliftum confeflos
fuifle puhlice tibi detexit, Sc hoc ipfum idem facerdos
nomen adulteri calans in prafentiatua disi.t- Super
quo quid ficri debeat,cum negante adulteromulierin
confe(Iioncperfiftat,confiliumrequififti. ldeoq; man-
damus, quatcnus condignam pcenitentiam prafatae
imponens adulterar, ecclefiam per afperficnem aqu«
benedicla reconciliare procurcs. P ra dieto autem fa-
cerdoti.ncfcontra Apoftolunt) infirmotutn corda ma- -
ia fantaipfius percutiantur, Sene vitupereturminifte-

riumnoftrum, neq; fecuriores presbyteriexillcnttsin
peccatum licentius prolabantur,cum vicinisv.ptef-
byteris,quos fenolle peierare cognoueris,iuxtaaibi-
trium tuum purgationern indicas :quetn, fi purgarele
poterit, in officio fuo tniniftrare permittas: alic»qujn
abofficiofuo ipfum fufpendcre non poftponas.
[CAP.  V I.

Coniunx coniugem de adulterio im petere non potejl Ji it
ipje adulterium cemmijijfs cenuincatur.

Innocentius I 11. Tuton.  a epifcopo.
t  Nte!leximus, b  ouodcum S.laicusHvroremfui®
1 a maritali confortio depuliflit, dioecefanus eora®
audiens eandem cum quodam aduitero fotnicati.ca*
Sc illum vinculo excommunicationis aftrinxit: qu*
tandem adulterum abiurans, abfolutione recepta, ča¬
ram epifcopo memorato pracditftum virum fibireftitul
poftulauit tatille obiiciens ei adulterium, & quod ab
ipfo r.onexpulfa,fed fpontanea reccfliflet .reftitutio-
nem fui propofuit mimme faciendani-a: quodmulitt
inficians,replicauit in ipfum, quod fuerat fornicatast
[ t Scq.]Quocircamandamus, quatenus (nifi tibi con-
ftiterit.vcl per euidentiam rei velperconfeflioncinlc-
gitirnam mulieris,qubd adulterata fpotcfuiffctjadul'
terij etiamquodvir dicitur commififle_j,probationt
cefiante,ipfum reciperecompellas eandem... Q.uofi‘
pratdiflo modo de mulieris fornicatione conftit« 1 *
(nifi teftes, per ques*viri adulterium eft probatun^.
fuerint reprobati.cum marrimonij ius invtroque
lafum confiftat Scparia delidamutuacompcnlatia”*
tollantur)nihilormnus eum cogas,vteam recipiab®
maritaliadfecdione perttaclet: alioejuinmuli«iW t11 '
tium itnponere non poftponas.

[ 1  Et de fornicatione fobolem procrearat: propter <JUM _
exceptione vti non poterat contra ipfatn. Cumj f  autem vtnft
partiprobandi hoc hac facultate concejfa , prafata muli< r  f 1
cjuojdam teftes emfdem viri adulterium probautjfet,^ 1  ^

tpfe dicebat tantjuam minut idoneot reprobando* : tandefl £

eo adnoffram prafentiam fuit appellatum.’]

CAP - VIL t

e ^on debet feparari matrimonium , ejuo ad forum f rt r
aduUerium,quando ambo coniuges fuerunt adulteratt-
Idem epifcopo cAmbian.  d

T Vafratcrnitas e  iequifmit , vtrum aliquo
gante vxori Cax  in adulterio deprchcnft d e ^ u .
coniugale,li poftmodmn ipfc cum aliaperpetreta du
terium manifefte,cogi debeat,vt eandem marit*"
feftionepertradlct: & infra. Super quo taliter relP 0
quod cum paria crimina compefatione mutuadel f
tur, vir luiiufmodi fornicationis obtentu fucc vxo
nequit confortium dcclinarc_^. _^

D,E R A PT O R IB

diariis & violatoribusec-
clefiarutu.

T I TV L V S XVII.

CAT.l.  ti „

%ttione rapine, Jortitur ejuit forum mn fui ludieni»
poterit puniri proprio indice juffragante .

£.v concilio Melden. / __ _ ,

D Eillis autem,qui deloco adlocfi itel' ac  pj»-
Sc ibi rapinas Sc depradationes peragu"'^ e0 ,
cuit.vt ab illius loči pralato excomma» f
tur,necanteex paroecia illa exeant, quamdigti'-’ .
perpetrarunt emenaent

a C.ap.vn.eod.titoin t.compilar.  b
f.t eod.ttt.in ucompil.  c al. pracepto.

Decr. cap. v It-etia m tribuit concilio Parifien. cap.:,  e
t.eod.tit.fn i.copiptl. & poji con ul. Lat part. s o . cap.;/.

F. xod. cap. 21.fr
d Burch.ltb 16.

Cap.

: quc\rum excotn®^J

| T . c  prf 1 '

a Tulien.  o Cap.r.eod tit tnj compiL• ^

' lafum  > deejl in  4 * Vaticani fr aliit Codic • “ Jt  it

e Cap.2 .eod.tit.in j.compil.  f Conal.Mcld en r^ r( ,t,
I refert D u n h. Itb. n . Dur. cap .ff.frlHop.tf‘ c,lo ?‘ Jli
; eod.tit.in i.cmpiL ^op i0

De raptoHbus,incendiariis,(5c violator. ecclef.

Proprio epifcopo fignificanda eft,ne eos recipiat ante-

66 :

<|uaraillucredeant,vbirapitiam ■» fecerint,&omnia
P‘Mč etnendent.

CAP.  XI.

•MtnifeHttj raptor.vel ecclejtjo violater/rre(titutt,vel de re-
fluntndo cttuet in vita ir in morte adfcenitentiam  , ir adfe-
P^btoram admittitur :fi vero noluit caucrccumpojfer, & in
**nt'ntmpotc(l y clerici eim fepulrura intereffe non debent: ir
'nci interejftntes vel iniungentcs posnircntiam centra hanc
'IPrftionem.deponuntur ab officio ir beneficio.

Eugenius tcrtius.

CVpereo S  vero: [ ‘ Sc-f.] Statuinnis.vt quicunque
L) ahis,quiviolenter furrexerint in rapinam.liue ec-
t;c Carum violationes,manrfefte fuerit deprehenfus:

prius ablatareftituat, fi pomerit, vel emendandi
“tmam&plcnam fecuritatem fecerit, poenitentia: be-
pfficiumeipenitus denegetur. Si vero vfq; adobitum
‘"rontumacia fua durauerit, Scin extremis politus,
•'»ledium poenitetist humiliterpoftulauerit.fi emen-
'btionem-,, vel emendandi fecuritatem pneftiterit, ei
Poenitentia 8 c fepultura ecclefiaftica concedantur.Qui
“Merainfanitate obftinara mente non poenituerit vel
C|, 1 endauerit, 8 cin morte fecuritatem pr.-cftarenequi-
'!«iit ) folennitas poenitentia: partim prodeffe videtur,
,c otcredimus:fedde c  peccato contrito viatieum-j
“jinnegeturdta tamen,vtnullus clericorum fepultur?
%s intcrfit,nec eius eleemofynam prafumat accipe-
j t (iiodfiquispresbyterorum vel clericorum contra
.'“cin vita vel morte poenitentias dare, aut fepultura:
‘l^refle, vel eorum eleemofynas accipere adtentaue-
,ll 't>feuhmufmodirapina: participes inuenti fuerint,
°>dmisfuidamnum irrecuperabiliter patiantur,& ec-
tlc 6 aftico beneficio careant.

- ;  Slpod de raptenbuc ir ecclef aram violatoribtu atqtte
^nhjttru qut cb pcemtenriam intungerc velper eorum obla-
li nti contraftatutum nofirumJufcipere attentauerint,d nobit
“ nm Mi deliberariene fiatutum efi in concilie cum fiatr.nofi.']
CAP. III.

. *-*’<mmmicati debent, <jui capiunt velfboliantfideles ex
J ic aufanauigilntes . h.d.prime. Excemmunicatifunt Jpo
A,ttei  naufragtumpatientes nijiablata reflttuant.hocfecitdo.

& Ex  concilio Lateranen. d

municationi fubdatur, qui Romanos, aut a-
-»•>-hriftianos,^> negotiatione, vel aliis honeftis
t ’ ll ® s  nauigio veiftos.aut capere,aut rebus .fuis fpolia-
P.fttliununt. lili etiam,qui Chriftianos naufragium
"hentes (quibus fecundum regulam fideiauxiljoefle
j.^ottitjdamnata * cupiditate fpoliant rebus fuis:
..''•blata reddiderint : excoinmunicationi fenoue-

'"»fubiacero.

C A P. I I I I.

Principu delegat ion e poJfuntpraUti de raptu,& aliif cri-
'hv tudi čare,p cenam rame fanguinu infligere non pojfunt.

. Alcxander III.  Panorm. anhieprfcopo.
J^rchiepiflopatu. / tuo quandoq‘ 5  Sarraceni, mu-
hc rcs  chriftanas & pueros rapmnt.,& eis abuti prx-
ltl Unt,Scquofdam etiam inrerdmn occidere non ve-
j^r: cum autem exceffus huiufimodi rex Sinlix ti-
aliis epifcopis commiferit puniendos : C©niul.t.
jMuodtales in iurifdiftione tua exiftentcs, pecunia-
j/poteris poena mulčlarc, & etia flagellis adficerc,ea
°derationc adhibita 5 qu6d flagella in vindičtam fan-
?' n ‘$ tranlire minime videatur.Si vero ita fuerit gra-
’ s cxcelTus.cpmortem veldetruncationem membro-
^debeat iuftinere.vindiČIareferucs regiarporeftati.

f ecerunt -  ^ Cap.s.eod.tit* in i. compiUr.  c In
>f e d de peccato contrito cordeviartcum^c.  d fub
ti t  * n ril l.c.2+e§. excommunicationu auocp, &c.c.2 .eod,
H t  ■ ' ,COm P'  c  damnanda in concilio.  f Cap: 3, €0(1.
' lH 3  ' :m fd . pofi concil.Later.part. f n.cap,f S,

CAP.  V.

Ittcendiariuf ecclef a in morte pocnitens <fcr&bfolutM, in c<e-
miterio fepelietur: & h ar e de s conipelluntur ad fatufactendum f
iuxtafaculran-s defunčli.h.d.

Idem a  Claremonten.epifcopo.

I N literis tuis centincbatur: ^ quod cum H. mul-
tis fuiHbr criminibus irretitus,qui ecclefiarum ince-
dium diabolo inftigante commiferat, tandem in xgri-
tudineconftitutus, accepta poenitentia de commiflis,
per manum capellani fuifuit a fententia anathematis
abfolutus : fed moriens eccleliafticam fepulturani ha-
bere nequiuit. Quapropter,Ii ita res fchabet, Hianda-
mus, vtcorpus eiufdem adpel. ceffante facias in coe-
initerio fepeliri &: hseredes eius moneas & compellas,
vt his,quibus iile per incendium, vel alio modo dam-
na contra iuftitiam irrogauerat, iuxtafacultates fuas
condigne fatisfaciant,vt fic a peccato valeat liberari.
CAP.  VI.

%a.pttu non dicitur vbt volens pro matrimonio abducitur :
raptor ramen cum rapta matrimonium contraherc poteff: &•
pejt confumm&t tonem matrimonij alt er fne con fenfu alt eri ms
religionem ingredi non porefl.h.d cum c&p.feejuenti.

Llicius 111 .Bttrgen.epifcopo.

C Vmcaufa, c  qiueinterE.militem & v.vorem eias
vertitur: [ 1  & .f*] Refpondemus . quod ciun ibi
raptus dicarur d  admitri, vbi nil ante de nuptiis agi-
tur: ifle raptor dici non debet, cum habuerit mulieris
afTenfum, & prius eam defponfaucrit, quam cognoue-
rit,licetparentes reclamarent, e  [aqiiibuscam dici-
turrapuifTe.] Pratereacum poft matrimonium carnis
commixtione perfedum(tefte Apoftolo) vxor fui cor-
poris poteftatem non habeat,fed maritus, 8c econuer-
fo: fi prsecefiifle matrimonium-«,vel ex probationibu*
viri.vel cx mulieris confeflione elaruerit, poft matri¬
monium fine aflenfu viri no potuit ipfa monafterium
ingredi,autaiiter contincntiam profiteri. Non ergo
pro eo,quodpoft matrimonium confumrnatum,rapta,
per vim in monafterio fuerit,viri poterit confortiuirL-#
declinare,maxime fi probarinequeat virura,vt mulier
profitereturcontinentiam' afienfiflc-. /

C 1  Tua commifjjemui experienti& terminandam  : E.mi¬
le s repetens mulierem legitime fbt nupfjfeper probationes ca-
nonicaf confanterfe ajferuit probaturum. Formina ejuofa prti-
pofuit cjuod domtnorum dr parentum fuorum fuggefhone alteri
viro tradtta,ab iliius militu amore diuertit , qut d parentibus
priu4 rapuit eam : illa rame nolcntc,vt dicitur vtpoftmoduelr
priufjua eam cognofceret deJpofauit,deinde inclufa ef in mona
(lertum>vbi etiam dettnetur.Vnde cjuoniam fuper hupruden .f.
duxit fed.apof .confulendam:fgnificatione pr a  fen tium tibi .J
CAP. VII.

T{aptapotefl matrimonium contrahere cumraptore t vbi da-
tur lih era f a.ul ra* in contrabendo.

lnnoccntius 111 .epifcopo Saronen.  g

A Ccedens h  ad apoftol.fed.[ 7  & .p Rapta puella
legitime contrahet cum raptore, fi prior diifenfio
tranfeatpoftmodum in confcnfum : & quod ante difi-
plicuit, tandem incipiat complacere_^, dummodo aH
contrahendum legitimne fint perfons.

[ 7  Diifi.bfraterhojpitalU Hicro/oljmjtani d n o lit cx par-
te t x ua ejusfuir,vtrum clericuf abfens gratia fudiorum eede-
faflico poft t beneficio inuefiiri: £r v trum f rapta puella črt n
aliena dicec. delata in ecdefia facie con fen fr in raptorem , ma¬
trimonium hutu/modi/egitimum ft habendum Nos igiturin-
c^uifttioni tua t.r.quod & clericut abfens per altu m vel altus
magii pro eopotefi de beneficio ecclef afiice inueffiri , tfsr.]

^ Claromonten.  b C^p. 6 .eod.tit.in tromp.  c Cap. 4 .
eod.tit.inr.eomp.&poftconc.Lat.fubxXlex. 11  l.p.so.c. 24 „
d committi.  c redamauerint.  f confenfffe.  g La-
tonienf.GUconien.forrc Gracontenf , fed vtplurimum /egttur a
Latonienfi.  h Cap.vn.eod.tildn s ■ comptl.

663

Decret. Greg. Lib. V. Tit.XVIII. 664

" * ' " T  ^ cuiurn profefions vocit ir babi tu relipueiunt, dum cmoiu ntl

v funte quafi manifeSliue damnatae exhorrent t cmmoif l "
pecuniamegenribue pojjifiiona eorum in pigmu atcipiu»t,V

DE FVRTIS.

TIT V LV S X Vlil.

CAP.  I.

Hrene eff , ir non fummatur.

Q In  Exodo. 4

Vi furatur hominem,&vendider(t mm,con
uičius »ova.morte moriatur.

CAP.  II.

Furibue & latronibus inpeccato obeuntibtu facramentaec-
elefiaffica deneganda funt,fectu fi in morte eoe panituit.

Ex  concilio Triburien.

F  Vres 8 c latrones,(i in furando 8 c deprardando occi-
duntur,vifum eftproeis non efleorandum_>.Sed fi
comprchenfi,aut vulnerati presbytero ,vel diacono
eonfeflifuerinrcommuniouem eisnonnegamus.
CAP. III.

Committeni furtnm ex necefitate non multum vrgente
peccar, fednongrauiter: vnde imponenda elf eilentipceniten-
tia.h.d.fecundum commnnem intelleSum.

Ex  poenitentialiTheodori.

S I quis propterneceffitatemfamis.autnuditatis
furatus fuerit cibaria.vefteni—, vel pecus.pceniteat
tebdomadas tres; & fi reddiderit.no cogatur ieiunare.
CAP.  I I 11 .

Non indicans furem propter tucrum,quod ab co confcquitur y
vetu peccati eft.

Hieronymus fuper Parabo/ai.  e
/r\  Vicumfurepatitur,occidit animam fuam. Non
V^furfolum, d  fedillercus tenetur,quifurticon-
fcius qua:rentepofiefibrenon indicat.

CAP.  V.

Fur occultus pote fr poft reftitutionem ir panitentiam ad
fturos ordinet promoueri.

Alexander III. Cremonen.epifcopo.

E X literis * tuis innotuit, quod B. calicem qtten
dam in eeclefia minus caute dimiffitm, rapies Ion
go tempore detinere prsefumpfit: & infra.Mandamus,
quatenus fifponte coafefiiis fuerit, 8 c  exinde eeclefia:
cuius calix,fuerat fatisfecerit, nec eft fuper hoc nota
velinfamia manifeftarefperfus: poft peraftam poeni-
rentiam, aut congruam partem poenitentiac (dummo-
do alias idoneum ipfum elfe cognofcas ) ad faeros or
dines non d ubites promouete_j.

DE V S V R I S. f

TI TV L V S XIX.

CAP.  I.

V/ura lucrifacerefruffus reipignorata.fallit in
cafuhic excepto.

Alexander I II.*'# concilio Tunnen.

P Eures g  clericorum: [ '  & q".]Generalis con-
cilij decreuir aucloritas,vt nullus conftitutus in
clero, vel hoc, vel aliud genus vfurz exercere_j
prsfumat; Et fi quis alicuiuspoffeffionem dat 3 pecu-
nia fub hacfpecie,[vel conditione] in pignus accepe-
xit,fifortem fuam(dedu<ftis expenfis)de fručlibus tam
percepittabfolute pofleffionem reftituat debitori. Si
autem aliquidminus habet; eo recepto,pofleffio Ube¬
re adDominumreuertaturr Quod fi poft huiufmodi
conftitutum in clero,quifquam extiterit, qui deteftan-
dis vfurarum lucris infiftat,ecclefiafticiofficij pcricu-
lum patiatur : Nifi forte eeclefia; bencficium fuerit,
quod redimendu ei hoc modo de manulaici videatur;
£ 1  Et quod mosrentcs dicimui,eorum quey 1  quiprafent fi-

a  Ex0d.2r.ir cap.r.eod.tit.in-r.compil. videloan. de^A-
nania.  b Cap.s.cod.tir. in r.compil..  C Prouerb.c.:p.
ir cap. (.eod.tit.in i. compilatione..  d ^Ai.tantummodo .
e Cap.7 .eod.tit .int.compil..  f Vide  £. Thotn.2.2 .a.7t:
g, Cap.t.etd. Ut .in 1 .compil,-ir pofixom.it. Lat. par ui. cap. p.

'toneš eorum trt ptgntu accif
prouenientes Jrufftupercipiunt vina fortem.idcinol}
CAP.  II.

Idem in effeflu dicit cum pracedenti cap. fed adiit  t*<”
idem ejfe in laicu, nam in prtcedenti cap.tantiem [uit
mentio de clericit.

Idem Cantuarien.arcbiepifiopo ir tim

fuffraganeu.  _ .

/"v Voniam a  non foiurri viris ecclefiafticis 1
V^_etiamquibuslibet»liis periculofum eft vfu ^ 11
lucris intendere; amftoritate prasfentium duximu s lB '
iungendum_ovt eos, quidepofleffionibus,velarbo tl '
bus,quas tenere in pignore nofeuntur, fortem (d £ ^ a ‘
ttis expenfis)receperunt: ad eadempignorareftitu' 11 '
da fine vfurarum exa<ftione eccleliaftica diftriffi° Il£ ''
compellas. b

CAP. III.

Manifefti vfitrarij ad commuuionem altaiit ir ecclefid'
camfepulturam,ir oblationem offerendam admittinoptjp n  ’
irclerici centra boefaetentes,puniunrur, vt hicdicirur.
Idem c in concilio Lateranen.

Q Via in omnibus fere locis ita crimen.yfuiar“!o
intialuit, vt muhi (aliis negotiis pratei»i“''
quati ličite vlurasexerceant, &qualitervttiufqi t£ 1 .
menti pagina condemncntur,nequaquam adtenda".
Ideoq; conftituimus, quod vfurarij manifcftiif 1 ^
communionem admittantut altans, nec Chrift> a »

(fi in hoc peccato deceflerint) accipiant fepultui 3 ^
led ncc oblationes eorum quifquam accipiat. Qi" jj.
tem acceperit, vel Chriftianse tradiderit fepulu 11 , 'j | j,
quxacceperit, redderecompellatur ;& doneča<* aI
trinm epifcopi fui fatisfaciat,ab officij fui nian £at (
cuttone fufpenfus.

CAP.  I I I I. , p

Totefl intelligi dupliciter. P rimo in mutante. j.f.

recipiente vfuras, ir fecundumprimum intelleSum.  Ji( ,

Etiam pro opere pio non licet v fur at recipere, quando
pttenem datur caufa vjitracommttteda.h .d.Vel f c & " A  ,,1
Non licet inducere quem ad excrcendumvfitras ttiomf
opere.ir tjla lec. colligitur ex decifa.

Idem Panormitanoanbiepifcope.  d

S Vpereo d  vero: [ ’  cb«Hyr«.]R.efpondemti s ‘‘h 1 3
cum vfurarum crimen vtriufque teftamenti
deteftetur,fuperhoc difpenfationem aliquam P 0 ^
fieri non videmus :quiacumfcripturafacrapW'''
proalterius vita meutiri; muho magis
eftquis,ne etiam pro redimendavita captiuii v
rum crimine inuoluatur.. tft

[ 1  tfiioda nobtt tua diferetie poftutauit, vtrumfd,,
recipiendapecuniaad vfuram difpenfatiofieri,vtpa»P f '
m Sarracenotum captiuitate tenentur,per tandem fr
cuniam liberariprafentibua litem tibi.']

CAP. V. .,!>■

Vfurarj.pui funt filuendo, cogunturperpomot Lttf .(
comtlij vfurat reflituere,etiam quai ante concilium rt‘ r f ,1
irfacultatibus non extantibm debent poffefimii
pecuniafatnebri vendi,ir debentibui reciperefatitjiP 1,

Idem Salemitano arehiepifiopo. ■ ^

C Vmtu manifeftos e  vfurarios iuxta de £re  fi

noftrum,quod nuperin concilio promuig^fe
eftjCommunioneaharisA ecclcfiaftica prxcep £
pulrura priuandos donečreddant,quod ra « 1
ceperant: quidaeorum(adexcufandas / exc u^-^
-

a Cap.4.tod. tit^in tteomp.  b' comptUatt-
Jcilicet ^Atexan.l 11 .in-cencil.Later.c,!t .ccd-titt !, '^yf.'

d Cap.}.eod.tit.in ijtomp.irpofiancil.Lat.^uo^^itf

p.itS.c.t.  c Cap.f.eod. tit. in 1, comptl.
h*ccx Pfalm. 140

inP«

«1*

■ji)

toj

'iptccitis) impudenter adfirmant illas duntaxat vfu-
n * Kftituendas, qu.t fun t poft interdiftum nofti unu
' ( ceptj::[ i &.p] Superhis fiat r t.r. quod liue nnte,
“ucpoftinteidiftum noftrum vftiras extorferint. co-
geadifuntper poenam_>, quam ftatuimus in conulio,
'ishis,aquibus extorferunt. vel eorum hairedibus re-
«>tuere,vel(his non fuperftiribusjpauperibus erogate,
“antmodoinfacultatibus habeant.vnde ipfis 4  pof-
r" t tasreftituete_j:eum iuxta verbum B.Auguftini,
“°atemittitutpeccatum,nifireftituatur ablatum. lili
* ut tra,quinon habentin facultatibus vnde vftiras va-
' J atttftituete_j.non debent vila 4  poenamulčlart,
,un >eos notapaupertatis euidente-r excufet.Pofleflio
Ttto,quae dc vfuris coparata: funt.debent vendi.Sc
'Pjaturapreda his,aquibus vfnrat funt extorta:, refti-
Vt lic non folum a poena,fed etia a peccato pclfnit
' < lnod pervfurarum extorlionem inrurreiant^libcrari.

[ 1  Vgc alicjuos adfoluendat v/itrtu,<JHeu anteinterdiblum
*''P’rm,ilcbere ctmpeUi.

C AP. V I.

Vrnjeni tem plut tjuam valeat .ejuia folutionem iiffert,
^ fcr * r : mfidubtum Jit an remptre folutionu erit valor rti va
ver.ditor non trat venditurus rempore.cjue vendidtt.
'hdtficundHm sommunem inte/lebfum.

Idem Genuen.  c a”: http:/lopo.
ciuitate tua d  diois farpe contingere,quodcum
tildam piper.fcu cinnamomum, feu alias merces
*°®patant,qurtunc vltraquinq; libras non valent,&
f r °ntittuntfeillis.a quibus illas merces accipiunt, fex
1’hsftatutoterminofoluturos. Licet autem contra-
Mittiufmodi ex tali forma non podit cenferi nomi-
.'»futatum.mhilominus tamev.enditores peceatum
?. CU(t iint, nifi dubium fit merces illas plus mimifve
,'ntionis tepore valituras: & ideo ciues tui faluti fuae
tonfuleret.fi a tali contraflu celfarent: ciim cogi-
‘ tl8 ncs homtnu omnipoteti Deo nequeunt occultari.

CAP. VII.

j v Artriia monitui mn defifiens fi cimetu eff, ab officio ir
^»fufpcnditur: p laicutjtKcommunicatHr.

M Idem-..

P Sterea t  paroecianistuisvfurasrecipereintcrdi-
^'“t^uifiparerecontempfcrint ,fi derici fint .eos
°®ciobeneficioq;fufpendas: Si laici, vfque ad di-
".^fatisfaftionemipfos vinculo.

"“tlftringas

hfy re *PW l0rat * com P utar * debent infortem^fr etccipit

Idem abbati fr frutribtu S .Laurentij,
^Onqueftuseft / nobis C.ciericus: [ i &q.] Dif
tno V man ^ amus,c l liarcnus  ** terram  ipfam titulo pi-
^MeriiKtis,* de fručUbus eius fortem rcccpiftis,
- a ‘dam terram clerico memorato reddatis

CA  P. VIII.

l <tr :

^pfadefeudo lit monafterij veftri.

hr ^ r& ^ ntlunt  foto? quod licet de cjuadam tcrra,(juampa-
n°bis dbhgauit Jertem veftram dedu 51 u eocpcnfts reče -
*y tArntn  ip.far/t nov fine derogattone veftr* Jklutit, fr b$-
*%& farna,nihilominui det t netit, inde efi quod']

„ 'CAP. IX.

» vfttrarijfiliat, vel cxtrancuf vfurat extortas per de-

reftitticre compellitur.
v Idem c pifcopoPldccntino.

| **nos S  duxit frat.confiilendos,quid fitdevfu-
r V)° r umfiliis obferuandum-> >  qui eis in criminc
^ lr um defunčlis fuccedunt, aut cxtraneis, adquos
\^ v Auariorum adfcris deuoluta ? Tuatigitur qux-

^-^'vnde pojfinp reffituere.  b ul. non folum ti
* j c  Benuenjr.  d Cap.S . eod. tit. in r. compil.
£ *P-9-tod,tit.in i.compil.  f Cap.ro. eod.tit in r.comp.

Mi, titan t,compil Vide CeHm.j* Var.refol.tap.j.

De vfuris. 666

ftioni literis pratTentibus refpondcmtis.quod filij ad
reftituendasvfuras ea funt diftridtione cogcndi, qua
parentes fui li viuerent, cogertntur. Id iplum etiam
contra hxredes extranees credimus cxercendum_>.
CAP. X.

Mmuam ca  mmte ,vc vltrA fortem AlitJuidrcciptAt.te--
neturinforoAnimA Ad illud reCUtucndum ex boe ahtjuid
confecuttu cff.  Idcminnon.dAnte parabolam iuramenti, nifi
atipnid inde recipiat.Et idem in vendrnte rempltu,cpaAm VA-
lear.cjuia dijfertfilutioncm.

Vibanus tertius.

C Onfulait 4  nos tua deuotio, an ille in iudicio i-
nimarum quafi vfurarius debeat iudicari, qui non
alias mutuo traditurus, eopropofito tnutuam pecunii
crcdit.vt licet omni conucntione ceflante, plus tamen
forte recipiat. Et vtrumeodem rcatu ctiminis inuol-
uatur,qui(vt vulgo dicitur)non aliter parabolam iura-
menti concedit doneč, quamuis Cneexaflione,et!io-
Uimentumaliquodindepercipiat Et an negociator 4
poena confimilidebeat condenmari, qui merces fuas
longc maioii precio diftrahit.fi ad (blutionem facien-
dam prolixioris c  temporisdilaiio prorogetur quam
fiei incontinenti precium perfoluatur. Vcriim quia,
quidin his cafibus tenendumfit,ex euangtlio Lucx
manifefte cognofcitur, in quo dicitut: Datentutuum
nihil inde fperantes : huiufmodi homines pro inten-
tione lucri,quam habent(ciim oninis t  vlura &fu-
perabundantia prohibeatur in lege ) iudicandi funt
male agere,8c ad ea quas taliterfunt acceptarcftituea«
da,in animarnin iudicio efficaciterinducendi.

CAP. XI.

Manifefitu vfitraritu adpeUam ad fubterfugiendum rcjli-
tutionem,audienduf non ril.

Innocentius 111. prtlatit tn regno Franci *
conFHtntU.

a  Vam e perniciofum: [ r 8c.p]Mandamus,qni-
tenus manifeftos vfurarios(maxime quos vfuris
publicc rcnunciafle conftiterit) ciun aliquis eos con-
uenerit de vfuris , nullius permittatis adpellationi9
fubterfugio fe tueri.

[ r Eli vitium vfurarum,difiretionem vefiram mn credi-
miu ignorancum prater coftitutioncs canonicas,tjua in earum
odium emanarunt , pcrpropbetam daturintclligi, eos pnifitano
dantpccuntam ad vjicram a tabernaculo' Domini repcliendos.
ir tam in notio epuam in veteritefiameto probibitafint vfura.
vtipfa veritas pracipir.muruum date,nihil inde jperanret, ir
perprophetam dicatur, v/uram ir omnemfupeiabundanriano
nonaccipies.lndeefiejuod vniuerfitari vefiraper apofi. fed.']
CAP. XII.

Terfubtrablionem communienii Chrifiianorum,irperprttte
cipes fecutares cogendt funt tudai.ad vfitrae reftitucndate
Idem Narbonen.archiepifiope.

P Oft / mifcrabilemi&infra.Iudaios ad remitten-
das Chriftianis vfuras, per principes £e poteftates
compelli prarcipimus feculares. Et dcr.ee eis icmile-
rint.ab vniuerlis Cluifti fidelib. tam in mercimoniis,
quam in aliis per excommunicationis len entiam, eis
iubemus con.munionem omnimodam dAcgari.
CAP. XIII.

*E{on obflanttiuramento de non repetendu vfuris ,per debi~
torern pmfltto potefi tudex ex offieto fuo vjurarium ad r Jh-
tucndas v/uras compcllcre.

Idem Mutinenfi epijiopo.

T Vas X dudum recepimus quafticnes, qucd qu'dS
vfurarij eos, quibus dant pecuniam ad vliiram-.

a Cap.ti eod. tit.in}.compil.  b VideSotum lib 6 Je
iufi. ir iur.tj. 4 ..art.i. & Splueftr.verbo,vfura. 2 .ij. i.  c pro *
hxiinannt].Cod.  h verba funt E\echielu cap.iS.  c Cn.r.
eod tit.in s .compilat.  f Cap.t.tod.til.in j. compilationc.
g Cap.j. eod,tit.in j. compil.

i excommumcatio-

Nifi

667

Decret. Greg. Lib. V. Tit XX. 66?

graues immodciat.ifve vdiraš extorferint, Chriltiant)'
ricipium Aibtrahatur,doneč delmmcde-

praftarefadunt iuramentum_., quod vfuras ncn repe-
tant & fuper iiis qu.is foluenm.nullam moueant que-
ftioneni_j Nos igitur refpondemus , vt vfurarios iplos
n'0.prx per centu.ecclef.adpel. remota compellas an-
te vfurarum Iolutionem ab e aru ni exaftiene delifte-
re,vtl rcftituereipla«, poftquam fuetint perfolura;, ne
de dolo Scfraude cotingat eos commodum reportare.
CAP.  XI  I 1 I.

fb{pn nudi tur vfiuranut repctens vfiurat.nifiprim reSfituae
esctortru.

Id c m_

Q Via *  fruftralegis auxilium imiocat,quicom-
mittitinlegem: Statuinms,vt<1 quis vfurarius a
ji  ob is literas impetrauerit fuper reftitnendis vfuris,vel
fručtibus computandis in fonem: mfi prius ipie refti
tuericvfuras,quas abaliis nofcitur recepifre,au<doiita
te literatom ipfarum nullatenus audiatur.

CAP.  X V.

ConuiChu de v furana prauitate per famam fr aiiaargu*
onenta potefl tnanifcfian vfiurarittl ,e't tantjud manififltt* vfu
tartus iompefci,ficundum difpofitionem Lastranenfis comi/ij.
Idem ^ilnfiioitoren.eptfcopo.

C Vmin t>  dioecefi tua hnt quamplurimi vfurarij,
dequibus minime dubitatur, quin iint vfurarij
Hianifefti, contra quos propter timorem potentun?—•,
eni tucntur eofde,nullus accufator apparer, nee iidem
fant per fententiam condemnati.lšratemitati tuac tali
ter re fpondemus, quod licet contra eos non appareat
accufator: li tamen aliis argumentis illos conlliterit
efie vfurarios manifcftos,in eos pocnam in Later. con-
cilio c  contra vfurarios edita Ubere poteris exercere.
CAP XVI.

Maritui recipiens pignui pro dotepromiJJd,non teneturfru-
tfus  1» firtem computare. boi du.it , ir efi cajniJinguiaru, ir
Alibi mn prah at ur.

Idem

S Alubriter: d & infra. Sane generum ad fruftus
poficaionum,qua:fibi afocero funt pro numerata
dote pignori obligatse, computandos in fonem-., non
credimus compellendum. Ciim frequenter dotis fru-
dfcus non fufficiant ad onera matrimomj fupportanda.
CAP. XVII.

Tfepeteni  t furan non audirur , ni/i letlitual extortas per fi,
metperahumfit tjuoi n n tj, c au.fi>. m habeat.

Idem epifcopo Bonon.

■\ tt  Ichael Iaicus e  fuam nobis querimoniamdcfti
jLVi nattit quod M. quidam alij Lonon ciues multa
cxJ0ifetunt abeo ; & a patre fito cuius hsres extitit,no-
mine vfurarum: & infra. Attentius prouifums , ne au-
ftoritate noftra in negotio proccdas codem.nifi didius
conquerens reliituerit, vel adhuercftiruat, liquasali-
quando ipfe, vel pater eius extor(it vluras.

CAP. XVIII.

Erinm I.tdoi compcUendi funr, ad reffiruendai vjurae ex-
torra/ a Christiani* ir adfiluendas decimae , vel oblaitonei de
eetum pofie/Cionibui.

Idem in toncilio generali.

ca  Vantolisiplius Chriftiana religio »b exačHonc_a
V</_compefcitur vfurarum , tanto grauius fuper his
ludaorttni perfidia infolclcit, / itaqubd breui tem¬
pore Chriftianorutn exhautiunt farultates. Volentes
igitur in liac parte profpicere Chriftianis, ne a ludatis
immaniter aggrau ntur, fjnodalidecreto ftatuimus,
Vt li decaitero quotunqs prstextu ludau aChnftianis

a Cap.4-.c0d.tir. in 3. compil.  b Cap t .eod.tit.in 3.
tom pit Vide d rmr.um in  § . ex maleficiii . Ufi. de ati ton ibtu .
e Larcran .t ont .jkbteaan.I  I l.c.tf.tjuod refertu* in tap.
quta in omnibm . (uy.eid tir. d Cap.t.rod rit.in 4 .. en p.
mtdr Cnuarr.j.var refitu c.e. num 3.  e Cap. z. rod. ttt .in
+ .con.pil.  f Inolefiit.in Ced.&Aib, id.ft .vtfiif'

rum eis parni t  ,

rato grauaintne iatisfecerint conipe.entčr.vnd-dne
ftimii(li opus fuerit per cen ecd app.peitpoliia, to®'
pellanturab eorum coinerciis abftinere Principibuf
autetn iniungimus,vt propter hacc nonfintChrilHanit
infefti.Ied potius a tanto grauamine ftudeant cohibe-
re indaos.Haceadempcena ludeos decerniinnsto»'
pellendos, ad fatisfaciendum eccleliis pro decimisK
oblationibus a  debitis,quas a "hriftranisdedomi'
bus & pofleflionibus aliis percipere conlueuerant.t 11 '
tequam ad lud.eos quocunq; titulo deuendfentid 11 ®
ecclelia; conleruentur indetnnes.

CAP. XIX.

Vfurariua eft , tjui d debitore recipit a/itfuid t/ot futr**
eriarn fiJUfitptatm [e pest ulum. hot citatp-nm.
furariue eniptorrctmintu lubto preciofi tune venpntdittt^
btteturan tempore fiturioms plut zet minul fit res vdPVt
boefitundo. ‘Troprer dubium excufatur u ijuiex ei.ijuii >J
firt iolutionem prerij,vendtt rem plui tj u a m valeatfinsa n
eain ahat veniti tunu .hoc terno

Gregorius nonus f am

N Auiganti "  vel eiinti ad nundinas cettam n>
tuans pecunia: quantitateui_>^o quod luitep 11 .^
fe periculum receptuvus aliquid vitra lorte,-vfurari ^
eft cen fendus. lile quoq; qui dat x.Jolitlos vt alto te
pore tottdem ltbi grani,vini vel olei ni enima re " 115
tur: qux licet tune plus valcant, vtrum plus vel u"”
folittionis tempore fuennt vahtura, verilii«jl* ter  ^
bitatur: non debet ex hoc vfurarius reputari. R 11 ! j,
hums dubii etiam excuiatur, qui pannos, gran 11 " 1,
nuni,oleuin, 8 c aliasjnerces vendtt,vtampliuSi *! 0  j
tune valcant,in certo terrnmo recipiat pro eifaen^'
tamen ea tempore contradus non fuerat vendrrut^J

D ti C R I M I N E c V A L  b 1-

T I T V L VS XX.

CAP.  I. .ff

T effii falfidicue tres Udit, Dcum, indicem, ir
falfui cff nonjolum tjui mendaaum dirit,fedetia"  J**
rarem ouulrat,

Auguftinus.

F Alfidicus teftis ttibus perfonis eft obnosil”^
mum Deo,cuius prsfentiam conteninit'
iudici, quem mentiendo fallit: podrem 01  { jjj
ccnti,qucm falfotefttmonio laedit Vterq; ^

& qui veritatem occultat, te  qui mendaciua'
quia & ille prodelle non vult, & ifte nočete de * 1

CAP.  I I.

Sententia lata p falfas literat,no debet eivecutioat^
Lucitis tertius Vigenen. e eptfope-

S Vper eo, J  quod fententiam auftoritate {’*>,
fallarum latam nolmltiexecutiommandat >. [t i
prudenriam commendamns. Mandantes-v! (l r
aliqua fcripta.fub nomine noftro deftinata,reda • 0 t
da videris fallitatis nulla eis adhibeas fideir : 01
peripfas mandatum fuerit non obferues:fed c
pralentauerit, reiineti facias diligenter.

CAP. I I t. ij.it*-

C/ericu* f alfam figillum principu, depeniturdtin 1
ffenmpnmirur : &■ tnexilium mittit ur.

a Hodieludal non pofiunt habere hna itnrr.dil^^pfi
tra k Paul s-& p b v  pontif maximim tap.
ludau.  f Vide ciraroi in cap. tu ata!ati :i' !!

Sorum de iu/t. pr iure lib.č.tj. 4 arf.2.  c
tnanufi. Defal/anii <pr crimine falfi.  “ "'\„eii. 1 >>

f Cap.4. tir dcreb.iudic.in 1


Vuigom .

etiam ht. admonet loan, dud.


66q

De crimine falfi.

Vrbanus tertius.

A  D audientiam * noftram te iignificanre pcruenit,
(juod cum quofdarn clericos,qui fallaummt ligil-
Philippiregis Francorum,carcerali tuftodi^ man-
^paueris: 1  Sc  iFrat.t.t r vteis nec membrum au
* e tri,nec poenam indigi facias corporalcrtL-' per quam
P^iculum mortis poflintincurrere, fed eis a fuis ordi
^busdegradatis.in lignum malcficijcharatfterem ali-
Suemimprimi facias,quo mter alios cognoicantur: Sc
Nuinciam ipfam eos abiurare compellens, abire^, ;
r&foittas.

, [ 1  Quidfaciendum fittibi de ipfrs ad fcd. apoftol. duxiHt
^farendum.Vnde  n«;]

CAP.  I I I I.

Exiftens in curia literat apoftolicas non recipiat, nifidc
papa,vel officralium ab ipfo dcputarorum, per fona tamen
fihnttesptr nuncios recipere poterunt, de manibus ramen pr&-
Contra faciens filaicus efi, excommujnicat i o nifubia
ftt:  fi dtricus >ab officio ir benefiiio deponttur. hoc diet : , vfijue
adticientes.

Innocentius tertius.

hVrafxpe * mandata: [ ‘ Sc  -p ;  Statuimus Sc  fub
^ttcommunicationis poena, Sc fufpcnfionis ordi-
? ,J & beneficij diitričtius inhibernus, ne quis apud
.f^ apoftol.litcras noftras nifi a nobis,vel de manibus
(  recipiat, cjui de mandato noftro ad illud
^tofficium deputati. Si vero perfona tantxauftori
i at ' s miterit,vt ipfam deceat per nuncium iiterasno
^ as recipere. nuntium ad canctllariam noftram , vel
• n olipj'os mittat idoneum.per qucm literas apoftol.
.^taformam prsfcriptain recipiat. Si quis autemin
^ c parte mandati noftri tranfgrtffor ej.titcrit: filai
jjsfucrit, cxconurunicationi fubiaceat : fi elerieus,
q. c ‘j & beneficij fufpenfione dnmnetur: Sc  infra
I- 1  lAiadi; r.uperin vrbe cjuod cjuidam fafitatu af.utia
‘’ r ’"' lafit« exercentes fuerint m iniejuitatibus fuis deprehenfi,
bul? as ram fub nomine noftro cjuam bona me, ce.pp.p.
,'1 u 4t-f<il{ 0  ct>nfi?ixerant ir cjuam pl ur e s literat budiš fignatas
apud eos . S 7 os autem fernper honori Rom . cede. ir
ornnium p at er na volentes Johcitudine prouidere, de
i ‘ 7 ‘ l ''Conft/io.  i .

er  ttčimmiiniiationif pcenam prouidet , contra non reji
tj* nt<> ‘ r,e ' drftruenres Ureras falfas infra xx.dies: ir abfdlu-
^treteruatur^fo lonrrajailu non tenet hocdicit.^bbas.
tj A diicicntcs ftaluimus. vr generalem excommuni-
fententiam pronuilgetis, quam per lingulas
f^^das faciatis frequentjus innouari, quod liejuis
lCr  ^literas fe hnbere cognofcit, intra viginti dies li
^ 3  Mas aut deftruat,aut refignet li pcr nam excom-
^ o n ‘ ca tionis voluerit euadere:quam (nifi for hn in
^ rtl sajticulo; line Ipeciali mandato n o lir o . a quo-
^ alll,1 olumus relaxari: nec ctiam ( li prx(umpra fue-
COll ttahoc;abfoliitio quicquam habeat fiimiiatis.
rp . '  CA P. V.

Of! ttrjoue/n modo s falfandt It ter as pa h ales.

Y Idcm anbieptnopogr canoni u Mediolan.

I c et d  adregimen: [ 1 Sc.p Vtautem varietates
ti$. .t*tis circa noftras literas deprehendv re val '.a
Cvobisprafentibus literib duximus exprimen-
Wf rl mafpecics falfitatis bxc eftjVtfalfa bulla faliis
^Ponatur. Secunda, vt filum dc vera e  bul la
Ij^batur cx toto, Sc peraliud filum immiflum fallis
a  ‘sinfcratur. Tertia, vt filum ab en parter, in qua
it^Micarnr incilum^, cum vera bulla falfis literis
b j j t 1 l tatur »fiib eadem plicatura cum filo limilis cana-
Quarta,cum a fuperiori partc bulice,

iq r  ^P^ eod.tit.in z.comptL  b Cap.r.tit. defalfartis
C eoriim ‘  ^ Cap.s.eocLnt.in } comptUt.
*  c ldl * c onu.m ir Ttirrcercman cajn mc mor tam 19- dtft .
bulla.

670

altera pars fili fub plumbo refeinditur ■ 8c per idem fi¬
lum lireris*fallis inferta reducitur intra plumbumL-/.
Quinta cum literis bullatis Sc redditis in eis, aliquid
per raliiram tenuem immutarur. Scxta, cum feriptura
literarum,quibus fucrat adpolita vera bulla,cum aqua
vel vino vnjuerfaliter abolita fcu delet?..eadem charta
cum calce Sc aliis iuxta confuetum artificium dealbat&
de nouo rdcribitur.Septima > cuin chart? cui fuerat ad¬
polita vera bulla,totaliter abolita: igel abrafx,alia fub-
tiliflima charta eiufdem quantitatis feripta cum tena-
ciflimo glutino coniungitur. Eos etiam a crimine fal-
lltaeis non reputamus immunes,qui contra conftitu-
tjonem noftram fcienter literas non de noftra vel bul-
Iatoris noftri manurecipiunt. Lllos quoq- ;5 qui acceden
tes ad bul lam falfas literas caute proiiciunr, vt de vera
bulla cum aliis figiilenrur. Sedha:dua; fpecies falfita¬
tis non pofiunt faciie comprchendi, nili vel in modo
di<ftaminis,vcl in forma fcripturx,vel qualirate chartas
fallitas cognofcatur.In cateris autem diligens indaga-
tor falliratem poterit intueri, vel in adiuneftione filo -
rum,vel in collatione bulla*, vel motione vel obtulio-
ne prarfertim fi bulla non lit xqualis,fed alicubi magit
tumida,&alieubi magis deprefTa.

[ r ^ Apoft.fed.cjuA dante Domino ornnium ecclefiarum ma¬
ter ir magiflra tnfkfficientes nos vita ir fcientia repu tem ut :
cfuantum tamen nobu Dominus injptrauerit, & fuamifcratio -
necomcffertt^ab bispropofuimus abftincreper Cjua nobupofftt
mertto derogari/juatujuam ex infirmitatts humana defečfa no
ficfoimam perfellionis fernper ir in omnibus imitaripoffiimut >
cjuin alicjuid aticjuado in noftru fubrepat operibus cjuod minus
ciriumfpctlAprouidentis valeat imputari , cjuod ramen non esc
induftria vel con fcientia cer ra, fed interdum ex ignorant ia vel
nimia occupanonc ( otingit. (fs: ter um cum eafdem literas , /it ut
vtrtptoutdi ir difireri ad noftram remififfettt prafentiam, vt
earum mfte&ione plentus nofteremus  , vtrum ex confčtenria
noffra  proufttjjet,plus in eis inuenimus cjuam noftra fuijfet
difrenofiifjnca-a. Nam licetin (li/o dt d aminu , ir forma Jcrt-
prur.i alijuantum  c ccper im us dubirare  , bullam tamen veram
tnuentmus  , cjuod primum nos m vehementem admirationem
tridu.\tr.eum lireras ipias ftiiemus dc noffra con fcientia nul-
laterni* cmanajje. Bullam igirur h ir. cin de diltgenttus inruen -
tes in fuperiori parre tjua filo adh&ret eam altejuanrulum tu-
mentem inuenimus ,et cum filum ex partc t umen n fine vtolen -
tia cjuahber n/icjuantulum artrahi fectffcmus  , bulla in filo re~
manente,filum ex parre alia futt ab ipfafine difficultare ali-
cjnatenus auulfumfn cui us fitmrnitatc adhuc ertam tnctftonts
indiaum app, ir e bar : per cjuod ticjuido deprehendtmus bullam
ipfam ex asu hteru extratJam jutjje,ac tilu per vttiumfalfita-
tis inferram ,ficur ex literis ipftus plentus cognof etiš,cjuas ad
maiorem lertitudinem vobu duximus remitre.udaf.

C A P. V 1 .

Falficfunr lir era papales,tn cjuibus epifiopas vocaturfilms t
vel tnferior frater, vel vniferibitur m plurali.

J dem ^Atrtnacen.  a epifcopo.

a Vamgraui ^ poeme fubiaceat ;[ 1  &•’f.|)Nos ve¬
ro literas qux ribi fub noftro nominepr.Tlentat$
fueruntjdiligentius intuentes,in cis tam in contincn-
tia,quam in dičiamine deprehendirnus falfitatem, ac
in hocfuimus admiiati, quia tu tales literas , a nobis
crcdideras emanafle: Cum fcire debeas apoft.fed.con-
fuetudinem in fuis litens liane teuere , vt patriarchas,
archicpifcopos, epifcopos , fratres : esteros autcm-i
reges,principcs vel alios cuiulcunque ordinis,filios in
noftris literis adpellemus.Et ciim vni tantum perfone
noftrs litera: dirigurur,nunq ei loquimur m plurali, vt
V9S liue veder,Se his fimilia in iplis literis adponam 9 . •

a ys 4 ntinacen. al.^Antiba‘en.  b Cap. 3.cod. tir, in j r.
tompU. h t cj it ate n us hi c Dotfores tvaft .deftylo Romat u ria.
Vide cetnurn tn cap. 2.j up,de refer. ir Roman, conf.jrfi. met-
plenu Qu*f. ia efi.

Decret.Greg. Lib.V. Tit. XXI.

671

In falfis autem literis tibi prafentatis in falutationc_>
dile&us in * Chrifto filius vocabaris: cum in litcris,
quas aliquando tibi tranfmilimus, te videre poteris a
nobis fratrem venerabilem adpellatum. Propter quod
fic literas apoftol. ftudeas intueri, tam in bulla, filo 6 c
charta, quam in ftylo, quod veras pro falfis ,vel falfas
pro veris litcris modo aliquo non admittas.

[ 1  Ad audi'entiamfiquidem noffram ex litem charifi.in
Chrifo f.n.vv.CarduU regi* tilu ff ris , nec in tenor e literarum
tuarum qua« d.f.S. fr capellano. n. ap. Duracbium direxiffi,
nouerisperueniffe,quod cum Dominku« quondam Suaten.epi-
. fcopU4,cjui coram eodem cape Ustno nojiro fr dil.f.S.fubdiacono
tune in partibm illis gerentibu« legationu officium fuerat.de
homicidio accufatus^fr in concilio apud Zammarumpontifica-
i:m refignauerat dignitatem t, ad noffram olimprafentiam ac-
ceftjfet^a noburediem quafdam tibi literatprafentauit , qui~
bus ajferebat fibi d nobis pontificale officium rcHitutum. Tu
vero litemfidem adhibes ven.fn.G.quem Suaten. epifcopum
eleSfum diteris canonice confecraffe^ab eadem ecclefia remoutfli:
prafaro Dominko occafiane literarum juarum in tpfa ecclefia
reffituto.Prof,'atu* autem rexficut fuis nobis litem intimauit ,
no credens fuas literat denoflra cofcientia emanajfe,tam tpfum
Domtntcum quam prafttum epifopum noflro pracepttconfpe-
čhii prafentari,humiliterpetei refcrtpto apofloluo. edoceri quid
deipjo du cer emu« negotio faciendum  ]

CAP.  VIL

Quiperfc velper alios literaspapa falfant, excommunicati
funt cum futsfautoribus, frclerici officiu fr benefietu priuati
funt, fr degradandi fr tradendi c uri a feculari,perquam lauus
legitime punirur. Qui vero falfis litem vtitur^fi elerteus eff y
afficio fr beneficio priuatur: fi laku«  , excommunicatus eft^
boe dliit..

ldenxj.

A  D fallariorum b  confundendam malitiam: [ r  fr
mfra,']  De communi fratrum nofirorum confilio
duximus ftatuendum—>, vt quifiteris noftris vti volue-
rint,eas primo diligenter examinent: quoniam fi fal¬
fis literis fe vfos dixerint, ignoranter, eoruin lera poe-
nitentia euitarenequibit poenas inferius annotatas. c
Nos enim omnes fallarios literarum noftrarum_>.qui
per fe vel alios vitium falfitatis exercent >  cum fautori-
bus & defenforibus fuis, anathematis vinculo decer-
nimus innodatosiftatuentes vt clcrici,qui fallarij fue-
rint deprehenfi, omnibus otriciis Čt bcneficiis ecclefia

ftjcis perpetuo fint priuati: ita quod qui per fefalfita- | poiTefrecuperan.Verum licet hoc ex
tis vitiurn exercuennt , poftquam perecclcfiafhcum^ : p u cilate  fefeciffe proponat,idtaim
iudicemfuerintdegradati,teculari poteftati tradatur, *• -
fecundtim conftitutiones legitimas puniendi: pertjua
tk  laici,qui.fuerint defalfitate comiifti , legitime pu-
niantur.Quiverofub nominenoftro literisfalfis vtun
tur.li clerici fuerint, otficiis 8 c b.eneficiis ecclefiafticis
lpolientUKfiIaici,tamdiumancant excommumcatio-
Ei fubiefti,doneč latisfaciant competentcr: ita tame,
yiiniftis Sc in illis malitia grauius, quam negligentia
pnniatnr.quod & de his- quii'alias literas. impetrant,
ftatuimus obferuandum_/.

[_ r Tam alta vice reco/imu* literat ap.dej}itiajfe, in tjutbu*
faljitattt modei ne ijuufipoffetper ignorannamextuJare : me-
minimm plenita diftinxijfe. gjupniam vero nonntincjuam
euenitiVtfalfaoliterat Oxhibentei ,po/hjttam fuper hu fuerunt
redarguti.ad excufationenfuam dicant fe literat butujmodi
per alios impetrajje.  ]

CAP. V I I I.

r Hpn prafumittir cjuu faljdreliterat dejimplhiinflitia\jicc
pumtur.fi hoccomperto dejliterit tilu vti.

611

Id era_>.

A Ccedens: * Jc infra.Fraternitati tu* mjndwu!i
quatenus fi litera apoftolics,in quib. falfitas
rit deprehenfa, de fimplici iuftitia formam habeant
(cum prafumi non debeat quodpto talibus litcris#!
pofiunt facile obtineri.fraudem quisjcommifetit»>'
fitatis)nec literis vfus eft, poftquam eas falfas efte® 1
gnouit.tu ei officium, beneficiutnq; reftituens, ipfil®
fuper hoc vlterius non moleftes.

CAP.  IX.

‘Tropter paucarum literarum ra/uram iti led
reficriptum non probatur falfum.

Idem_>.

E X confcientia:8cinfr. b  Veriim literas ipfas,qttj
redargutasfuerant falfitatis,diligentius intucntes,
niillum in eisfalfitatis fignum.vel fiifpicionisinuM 1 '
mus.niij paucarum literarum rafuras > qu.'cncquaqua«l
fapientis animum in dubitationem vcitere debat'
runt: vndeli vobis couftiterit pracdifluin R. obliga"®
fefubpcriculocaufce,qubd literas illas falfasefie pro-
baret(cum quilibet ad tenunciandum iuti fuoliber#
habeat facultatem) ipfiB.. fuper difba ecclefia lile 11,
tium tmpouatis.

DE S O R T I L E G 11  S. t

T l T V LV S XXI.

CAP.  1.

Sortilegiapro furtis inueniendu , vel diuinntienibutft< i,y
duprohibentur^ir contrafa ientibuo potne imponitur.

Ex  poeniteHtialiTheedori.

'N talibus v 1  codicibus.aut aliis forte futura
funt reqmrenda, nec diuinationes aliquas in d 1 '
quibus rebus.quis obferuareprafumat.Ouiautt* 1
contra fecerit,quadraginta dies pceniteat..

CAP.  11  ,

Trctbpter.puiperinfpeftionem affrolabijfurta reejuirtlt
tempus j ujpenditur ab alt aru mimflerit. Ita cimmuniteif^
marur,fedin veritate hacfiummatio non efi tndtlhodf
c[uia aertue poted puniri.

Alexander 11  l.Granden.  d patriarchi.

-1 — 1 X ruarum g  lit^rarntn 9/rpnimilS.flUOfl .

P

tenore literarum accepimus,quoa
prešbyter cum quodam infamiad priuatum
acceifit.non ca mrentione.vt vocaret dimoniuitu, 1
vt infpcflione attrolabii furtuin cuiufdam tcciO
■  bonoaelo&fi®

tamen giamflima 11 ^

fuit,8t non modicam indemaculampeccaticont 13 *

C r  & q.]Mandamus,quatenus talem eiproexp‘ JI1
neilliusdcliflipaenitetiam imponas,/ qut>dpf tJ . i
num t<  ampliuSjfi tibi vifum fuerit,eum ab altaris n
mftetu) praecipias abftinertj, &.extunc libetu® 11
exercerc officium facerdotis. (  r

L 1  Sed tjuontam tutiiee ei} in dexteram ejuaminp n r .
& in mifencordiam qudm in feueritatem declinare: tfr
t.duximus remittendum , mandantes .] ;

CAP. II I.

Tppn folum cUifioper forteifierinon debet,fedetiem c ‘
nescernpromijfianorumperjbrtei afiuminon debent.

#<•

a In multu exemplaribiu itat dilcEio in Chrtfiofilio voca-
barit: Hac ctaufuta infolitaprafumptienem j oljita: u fant.^d-
lex.10nr.46 ins.Volum.Fehn.tn cap caufam De teftib fup.
b Cap. 4 tod. tis. in 3 .1 empilat.  c Vide l.t.tHm in
**r.cr difiatmen.ij' Cj.in  j./, C.dcfi.infirn.

Honorius tertius capitulo Lučan,  g . tJ ,

Cctefia h  vcftraepifcopodeftituta,vosconut n

.tes in vnum,vt de futuri ttaftatetis eleftio 1 ®^^.

‘h 4'

\cod.tit. in 4. cempil.  b Cap.t.eod:td-' n
~dl. Sortilegie & non male.vi.

a Cap.
compit.  c
GriUandi .^idde ^tlfonjum C ali rum tibjaap


Cap.}.eod.tft.t*'j'‘

I Up.iO.cJ. (  "

/!.

•M*

iM

puntt..  u  .AL Gradenf. C
fr pof concil.Larer.fub eAlexan.ll l.p.  5
habtnt vetulfiores Codic. &fj*ri% manufirip.
h. Vide Pelin.in c. tapiiuiumJup.de-refc&g-^Z^
q.9f .art.S.fr ibt Caiet.ex quo mteUigcs cur ferk t

tn tUilUnibu« jfiritualtbu4%

«73

De collufione

tificis: vnum elegiftss ex vobis per fortein, qni trcs au-
ftotitatc veftra elegit, per quos vice omniura Lučan,
prouideretur ecclefiq de paftore: quorum duo tertium
Bigiftrum ILfciiicet elegerunt: quod exprefse licebat
nfdem/ecundum traditam a vobis omnibus potcfta-
ttra. Piocnratoribus igitur vcftris fuper h is, in noftra
?ndcntiaconftitutis,nos tali examinato proceffu.licet
MNanoncareat,quinimo multa reprchenfione fit di-
gnum,q U 6 d fors in talibus interuenit: [ t & -f.] Ele-
ftiontmcelebiatam de ipfo ad gratiam confirmatio-
Bls iiimittimus, fbrtis vfum in eleftionibus perpetua
Jiohibitione damnantes.

[ 1  Tropter prarogatiuam cum nos & literatura magiffri
Monici, trt čr nem vota velha ecclejia dedne pntficiendum
'Kopun concurrerunt , ir aJfetfione,<juam adeandeon babe-

de"collvsionh

detegenda.

Tl TV LV S XXII.

C A P. I.

fp tn tfatore dejllfente ab accufatiene,potefi n-.de>; en effl.it
'"pirite fuper crimine illato.

Grcgorius a  vnitterjts eptfopit

S  de Corin.

kriptaftaternitatis veftra relegčtes.agnouimus,
Sled hi, qui contra Hadtianum epifcopum ali-
Hu dixciant, modo cum eodem in ainicitiam_>
[ 1  & q'] Quia vero nunciati facinoris
iL^snos vehementer impellit.vt ea qua audiui-
)•('“'ffiaiularenullateiius debeamus.pr^fertim ciim
tij ! to res &c accufatum inter fe fecifie gratiam indi-
Hoj, ;  boe necefie eft fubtilius perfctutari,ne forte
%.'* 'tatitato '7  fed expramioeornm lit concotdia
F

K raagna nabit ad prafettsfaSfa eff de cortim vnitate
hiL :  *?*“>**»> eaquadtSafunt ,indifiujfamanere mn

IfrAdiaconum aieainueFUganda dtrigimui .]
CAP. II.

Accufatorc & aceufato iudex profctpuitur.
p«. , Idem-j.

ffio ns  * fcmelaudita Grcgorius indifcuflanul-
%■ 1 dopriteribat, etiarn li accufatus cum accu-

!ln Etatiamtediiflct.'

k


CAP. III.

caufa benefdalif riti ari deber benefteto.

A w Alexander 111. Nor«!««, epifopo.

^*cj»' U, 7 lus c  vfq; adeo clericorum tnalitiam ex-
b:|, ^co.vtinterdum inter fe collufione faftafu-
''‘Muarpoflident fefuftineant ab aliis nio-
‘W?Poftea,vtqusftioni cedatur: &iidem clerici
tl'  I ^faj^Suietipoffideant, quali nomine tranfačlio-
N,v, Ulmt a '" s  'P^ s  beneficiis annuam pcnlio-
^ m °rtem eorum in beneficiis illis , fuper
0  .Mm  . c °Htrfiofafia,ius fibi valcant vindicare_j.

j «**
2

H*

■<

A

A

i(i' :

4UUOracca,lus 11U1  vaicanr
^.S l mandamus ,quatenus li quos clcricos tua
iNt k' 11 '* P cr co " u fi° nem  buiulinodi fraudem le-
jS ^Bftiierit commififle.eos beneficiis,fuper
{.'Kf . um  fueiit. non difteras perpetuo lpolia-

^L^ici * S e ^ et  indignum_>,fi fraus & doIus,qua in

t 0 tl S£ ' Urn t '*iiuris, Sc aliorum nituntur comittere,
n onredundaretincommodum & iafturain.
<%..  , C AP. Il.I I.

fffde  criminibut iti urit per colltifonem faSfa , non

VH^M e.Regiftri, Ind.rr. epifl. 3  j. cap. 77 . Apltd It.

, v " 4  refertur ebneil.Lar.fub  „ Me-

f c.i.eod.ttr.in r.mmpiUt.  b Cap.:.

Val c c<l p}.eod.tit.ini.eomp.h-pofl crncil.
HI.part.it .cap,n.

detegenda. 67  4

impedir facultatem iterum accttfanii dr in^uirendi de Ulit
ertmmibut.

Gtegorius I X. Baren.  a archicpifiopo,ir fra¬
tri lofepb monacbo Floren.

I N tantum clamor, qui afcendit contra Acheronti-
num b  archiepifcopam,inualefčit, quod diffimu-
lareipfum vltetius finefcandalo non valemus, nec fi¬
ne pericttlo tolerare: &infra.Licet autem fedes apoft.
ftequentibus clamoribus excitata,inquifitioncm quo-
rundam exceffuum fuorum duxerit committendamj.
propter tergiuerfationes tamen ipfius(vt dicitur) eo¬
dem cum inquifitoribus 8 c examinatoribus colluden-
te.necnon corruptis teliibus &inquifitoribus,acexa-
minatoribus fupradiftis, non folum prsdifli exccflus
remanferunt hadtenus incorrupti, vecumetiam peiora
prioribus committerre non expauit: 8 c infra. Difcte.
veftrs mandamus, quatenus fi de huiufmcdi collufio¬
ne ac corruptione conftiterit: ex integro fuper prx-
mifiis & aliis,alioquin fuper nouis duntaxatinquira-
tis,quxvideritis inquirenda.

Fe" d e L1 c t i s p v ero k v ml

T IT V LV S XXIII.

CAP.  I.

Tmpuberes pufer vitium camu delinqucrepoJfunt,puniun-
tur tamen mititts , qudm adulti .

Gregorius. c

Veris grandiufetilis peccatumnoluntattribue-'
re quidam,nifi ab annis 14 . cum pubefcere coe-

_ petint.Qusd merito crederemus,fi nulia eflent

peccata.nifi quxmembris genitalibus admittuntur.
Quis vero audeat affirmare furta, mendacia, 8 c periu-
ria.nonelfe peccata! At his plena eftpuetilis xtas:
quauis in eisnon ita vt in maiorib.punicndavideatur.
CAP.  II.

Tuer non debet ita fiuere punirificut maior ,nec pater en
dehefoflij impuberU tenetur.

Alexander 11 1.Herman, epifcopo.

R Eferente nobis d  H. intelleximus, quodcum N.

filius eius decenis cum aliis pueris fagittaret, qui-
dam nepos eiufdem H.fagittapercufius.internt :quod
idem filius eius cum inter alios luderet.fortuito cafu
dicitur peregifie,propter quodabbas fančti Remigij a
prsfato H. fecundum confuetudinem illius tetra, c.
folidos inftantiusrequitebat: [ ‘ irinfra.]  Vndequo-
niam e  in pueris relinoui folet inu!tum,quod in aliis
prouečlloris atatis humanaleges dicunt leuerius cor-
rigendum-^: mandamus,quatenusfi conftiterit lili um
pradidi H.intra 14 . atatis fu® annum eundem excef-
lum commififfo, memoratum abbatem moncas 8 c
compellas.vt ab eodem H.pradiftos c.folidos propter
illatn / confuetudinem nonexigat,nec abipfopro
temporali poena requirat.

[ I ^4d noHramaudientiarn appcllautt.']

DE C E E R 1 C O VE-
nature; g

TITVLVS XX UIT.

CAP. I.

Clerico probibeturvenatio t  ir contrafacienti pand intponi -
tur.hoc dicit , cum fetjuen.

a Tt ar ar en.  b .Aehorontin.al .steberont in.  c In.
pleruep vulgatif, Gregor.nentu in manufer. vrplurimum  , -vt
e(l imprejfum in veteri cempil.c.r.eed.tir. .Aurr.fhtio trtbui-
turtventm vnde litfiriptu.nondum efl inuentum.  d Cap...
eod.ttt.in r.compi/at.  e aiVerumquonium.  f vilam.
g Videconcil. Trid.feff.24.. de reform, eap. tp.^.veilitu in-
fuper ij- Bernard. Dianin pravit, crim.ca.cap.61.

I

675

Decret. Greg. Lib. V. Tit.X X V.

676

Evconcilio Aurelianen.

I ~T Pifcopum, <• prcsbvterum autdiaconum.ca-
■( nes.aut accipitres, ant huiufmodi ad venadum
_^,haberenon licet. Qupdiiqui$ talium perfona-
lum in hac voluptatc fepius dctenttis fnetit, ii cpifco-
puseft,tribus mcnlibus a communione: ii presbjter,
duubus didiaconus.ab omni officio fuipendatur.
CAP.  I I.

Summaturh etf fupra capitnlo proxtmo.

Ex  eodem_>.

O Mnibus fcruis Dei.venationes fvluaticas vaea
....

tiones cum canibus, & accipitrcs aut falcones ha-
bere intcrdicimus.

D E

C L E R I C O- P E R-
cutTore.

T I T V L V S XXV.

CAP. I.

Clerictu fkpealiumpercutienj,ir monitus non defiffens,de-
pohendut eff.

Evconcilio Agathen. ^

S I c[uis in aliquo gradu[lacro] percuifor extiterit,
corripiatur a crimine: 8c fi non cmcndaucrit, de-
ponatur.

CAP.  II.

T>tioktu menfibus a mifidmm adrniniifrarione fujpenditur
cpifiipm ,qui crudeliter alicpum fuEligarifaoit.

Gregorius Tarentin.epifiopo.

P Ra:tereaquoniam muliefe proptcr delidtum fbum
contra ordinem facerdotij csrdi crudcliter fuitibus
deputafti. Quam licet exinde (cum poft odo menles
decefierit}minime arbitramur fuiflfedcfuniilars_>: Ta-
men quiaad ordinem tuuin noluifti habererefpeftu,
duobas te menlibus ab adminilhatione mifi'arum_>
ftatuimus abftmere_i.

CAP.  Ul.

Upn puniturclerictu vt homtcida.fi fuii ipfe in confhcfu
proparte violenriam repelientium , licet ibi ahcjui mortuifint,
ir ipfe lapidci pniciit,ex (juo nullum ipfepercufiit.

Alcxander 11  l.Lucen.epifcopo.

P Racfentium * lator, in quodam confliftu adferit
fefuifle,pro parte tamen illorunu-',qui violentiam
repellant: inquo lapides ipfe proiccit.fed a!iqucm_j
nonpercuift Quem nos(quia per aiios Ulic aliqui di-
cuntur ocuii; a celebtatione jniiTarum per biennium
pracipimus abftinere.Mandamtts itaque,vt ii tila non
impedierint. decurfo huiufmodi teinporis ipacio, ad
fuiofficij executionem cum admutas.

CAP. II II.

Clerictu ,qtti fuit in confliffu.vbi a/iejui fuerunt occifi.fine
eitti faLfo vcUonfilio. de ture cotntnuni promoucri poteff.b.d.
fecundum intelleiiuin,qiti plut pincet Panormit.

Celeftinus tertius.

C Ontinentia d  literaruru- : [ ' ir infra.  ] Cum P.

acolythus cum quibuldam ad refiftendum pr?do-
nibus arina fump(iflet,in conflidu illo tres fuerunt ab
aliis vulnerati ad mortem.ita tamen ,qbod illa honii-
cidianeq; fsftoeiusncq-. coniilio perpetrata fuerunt :
& infra.Conful t.t r quod cinn pradidum acolythum
ad ftn retr, melioris vita: traniiuilTe dicatis poterit ipfe
adfurdia onstus ordinem promoueri,& altarismi-
niftčrium c:<ercere_j.

[ ' Veftrarum infpcSa, puafigntfiiash nobis quod.']

a Cap.t.eod.tit. in i.compil.  b addipoteff eap-3. vt
fgfrert Bitrch.Ub.t.Decr.c.rpo. ir Utop.6-c.23? .frd in eo cona-
/10 v.indnm repen cm eff.  c Cap.3. eod.tit. in r. tompil. ir
pojhtnc. Lat.p.tC.c.n.  d Cap.e.De tlet.pero.m 2 .cttnpd.

DE M A L E D I C I S. *

T I T V L V S XXVI.

C A P. I.

MtUedicens papa pumendtu eff,  vt tHjdeincept ietrnU 1
tur,&ipfe arcearur.

Clemens tertius.

Nnotuit ^ nobis:& infra.Quia nobisperliteras
rerulifti quod cum I. clcricus multis coramadlan
tibus v*rba quadam in deprefiionein ofticij dibe
neficij noftri protulit, ipfum a teineritate fuacomp £ '
icas : Vt pocna rili us aliis terrorem incutiat, ne de ct'
tero contra Rom.ec d. m taiia verba prorumpant.

C A P. 1  1 .

Hic ptmtur parna blajphcmantu D cum, vet alijuim r
Ihim, ir rnartme virginem ploriofifimam.

.  Gregorius nonus.

S Tatuimus, c  vt ii quis contra Deum vel aIiqo £l ®
fanftorum fuorum,& maxime beatamvirginenV’
lingtiam in blaiphemiam publice relaxatcpr{l'un>P !!
rit,perepifcopum fnum po-n5fubdaturinferiusa<l n ^
tatae,videlicet, quod in feptem diebus dominicis F
foribus eccleiix in manifefto (dum agunturmiff*®'
folennia) blafphemus CKiftens.vltimoilloruindi^^
minico pallium & calccamcnta non babeat, 1’S’L
corrigia circa collum, feptemij; d  pracedentibu* s
tis feriis in pane &aqua ieiunet, ecclefiam miU ,l<1 ' ei
ingrefliirus. Quolibet quoq; prardičVorum dierui" 1
fi poterit,alioquin duos teticiac pauperes.fmevb^J
Et ii nec ad hoc eius luppetant facultates:idioP' ,t

aliam commutetur, cui etiam fi renuerit recip fI( ,;.

p'

peragere pa-nitentiam fupradiftam, ecdelia: j nlt L.
catur ingreflus & in obitu ecdeiiaftica careat fep 11
ra.Pertemporalem pr::tcrea poteiiatcm coa£li° l fi J ['.
nece(lefuerit)epifcopi dioec.adhibita cotra cufflo,^
phemus ii diues fuerit, quadraginta iblidorum— 1

qnin triginta iiue viginti:& iiadidnon fufficiatp

que folidoruin vfuaiis moneta: pa-na muldleto 1 ’.'^
lam in hocmifericordiam habiturus,quodetiar» l
alia communitatmn ftattita ponatut.

D

[ M ^

E CLERICO EXC0M
nicato,depofito, e  velinterdift«
miniftrante.

T I T V L V S XXVII.
CAPI.

Clcricus depo fines cetebrans, excommunicotuf.

Ex  canone Apoftolorum-'. , Js

/"TI quisepifcopus.presbpterveldiaconus 11  ' (I f

tus iufle pro certis crimmibusaufusfue 11 '? .p
J  dlarc minifterium iibi dudulncpln^ufla ,, ’ l
ecdeiia abfcindatur.

C A P. 1  I. t pf'

7 )epradatus velfufpenfiu cclcbrans, (r mon"at n '^p J
fr em, excontmunicatur: ir Ji nec fic defrfrat, per fis*
cefral cm ad repuijitionem ecelefia exi!to damnatur.

Ex  concilio Antiochcn. •-de? fJ

S I quis / presbyterautaliusclcricus

dattis aut ab ofticio pro certis criininibus j^d J

CdUHb aut au vji i>tiu I‘rtlil® a

fus,&£ ipic per contcKiptum &: fupe^biam ®

minifi-crio iibi interdidlo agerepratfumpft. 1 ' 1 ’

In C od. Barb. & altero manufer. Var, tena ' la ".,0p:

'  , rt.*

caab cpiicopo fuscorreptus, in incu- pta

iufi> !  '

.eod.tit. de .-lotit,
uinmtapraEi. cnm.c. ,03
eAl frpterni pracedcntib.ft-tfi" ,J,f
c irc.  e Dilho depofito

»f'

maldit.0.  b Ccip.vn

c Vide Bernctr.Dm^.tn
fert. ej 2  7. d --. Jt  „.

čjutntibM in panele. c  Dttfto dcpojiti
antiquu,  f Lap.z.eod.tit.tnitcompdo

6 77 De clerlco excommunicato,depofito ) &c. 673

Jicptrduranerit.modis omnibus e.vcommunicetur: a
Jtquicunq ; cum eo communicauerit iimiliterfe fciat
dcMcomraunicatum. Similiter dedericis,laicis, vel
faminis excommunicatis obferuandum eft. Quodfi
aliquis ifta omnia coiuempferit, St epifcopus minime
emeridaieporuerit,regis iudicio ad requifitionein ec-
•lelise exilio damnetur.

CAP. III.

httrdičhts ir excommunicatus celebrans, monitus non de~
ftns.deponitur.

Alc.vander III. Lendonen.epifiopo.
pLerici A autein.fi quis a fuis, aut etiam de man-
v^datoRomani potificis ab alienis cpifcopis inter-
*ifli vel excomjnunicati ante abfolutionem diuina
°fficiacclebraueiim. nifi moniti fine dilationeredie-
'ait.perpetui depofitionis fententiam.pro aulu tants
heicritatis incurrant.

CAP.  I I I I.

črtommunicati vel interdifli cclcbranta depeni debsnt ,
"ftpnpter multitudinem mitigetur pati a.

Idem Teletano archieptfiopo.

T Atores e pralentium nobis intimarunt , quod
j^tam ipli,quam nrnlti alij poftquam lnrerdičli vel
"""mmiicati fuerint, diuina prarfumpferint officia
‘tbrarcr[ '  Sc.f.jFraternitati tua: mandarhus, qua-
"“sfnl.folummodo vel pauciores in his delicjuille
" "“iterit.omnes in perpetuutn ab officio fiacerdotali


‘Ule

""Ul,

'°Jias. Si vero multitudinem magnatu inhocpec-

c ogtioueris,eos,quos magis caufam delidi e(fe__>
,. itetit.perpetua depofitione condcmnes, 8c alios,
J^tantum ddiquerint, ab officio ad tempu s fuf-
H “ Js , k  omnibus pamitetipm fecundum difcretio-
ObiaDe oc l at:lrn  iniutigas.

fr Ouoniam ver e magnata cum eit multitudinem in Ijoc
dutbant .nccmobu qnis eorum magis vel minus delt-
i,  '"''Ittefierepotuerit , negotium tu* difirettonu Arbitrie
"“‘‘•'epirtcndum.']
li*.  CAP.  V.

hl,^ - n!  netit iam cx to mm un natisnit, per fotamfamam
H'nr^ et r '& 0re  depeni,licer cum eepojit mifencorditer
a,t ' hoc dint.ir eft cafus norahitis.

Innocentiuš tertius Herbipelen.

> >)i , capitulo.

f ® om 'nus in beato Petro: Sc infra. Venera-
, ' ,| lo* r no -qnondam Hildefemen epifcopus ličen
(t ttl  “lolum non obtenta. fed nec etiam poftulata
''.Hildefetnen.relida) Herbipolen. ecclcfiam-.
j'\ 1Ul !■’ k infra. Vnde Magdeburgen. epifcopo e
“sinmandatis.vtfciini fadum ipfuni non pof-
Ste^^usillis non efienotorium) nifi didus epi-
■’'onl ntra X!t ’ dies ab Herbipolen ecdefiar admini-
S t , c effaret :  cum escommunicatum publicenun
pinfj^odidem Magdeburgen. (luduit adimplere:
\ ''pfe vero epifcopus,in noftra peftmodum pr$-
%  t ° n ftittttus, etfi fuum recognofceret Sc contirc-
pulj^^itm-,, Sc non iudiciunr,led mifericordiam
Sf u tt:hoctamen  ‘ lltera li.i in l'H» excufatione_^
X/Mu 6 d cum didus Magdeburgen. non eflet
eius.non cR-diderat,quod monitione
li^ior 1  ,ui ^ 0r ‘ tate  delegata poifet procedere_j
V'Vt,a. n,aut  (entcntiam in euin aliquam promul-

c mn nec ante fadum monitorias ,nec poft
^7  Vi j  -*

^'{fi n- e ^’-C de fuperexac. Itb.io. fr L Papinia?j(i<-§ ™c
Z%i7 nof fi te Jt'  b  c*p-t evd.tir. in r.comp-dat. fr

t "‘ v, l i re J r ' u  ini.admp.iav.fr

aTer ' f H byy4lex. III.  part.26.cap to.  c  ( «p -*-
ft^Pd.fr peft concil.Ltrerdn part .mp.f/.Tdrd

\^ h 3  f, ,4 t t »p'ačf. crim. can. cap. 2!.  d Caps.eod.
ty/ k P ia f ars  decret-rii in cap . t 'UudD«mi-

aior  & obed.  e /« ver.co/npil, Icgitar anhte-
>1 (Inger/MH Ugttur, ep Jope.

literas ab eoaliquas accepiflct,peccarenon crcdidit, fi
diuina officia quantumcunque folenniter celebrauit,
prafertim cum ei non nifi per famafti defentetia cen¬
tra eumprolata confiaret : [ '  Sc q.]LicctautCm in hoc
non videatur omnino culpabilis estitifle: quia tamen
in dubiis via ell eligenda tutior,etfi delata ir. eum fen-
tentia dtibitaret , debuerat tamen potius fe abftmere,
quiim faerameta ecdefiaftica pertradare. liludautem
quod fub‘fpe venia diuina fibi fecit(poftquatn fe a no¬
bis excommunicatum nouerat) celebr?ri, Sc comirm-
nionifidelium ingefiit f<o> potius contracum faccre
credimus , quam pro eo , cum lub fiducia poenitentias
non debuerat deliquiire, Sc excommuhicato non vita-
re.multo magis,quam non *  vitare periculofum exi-
ftat.non vitarefiquidem, cum in eo fit,excommunica-
tus fine delido non poteft: fed cum ex aliis pendear,
fine fuo delido poterit non vitari: 8 c infra. Cum eo
mifericordiam facientes, pocnam, quam canon mina-
tur his,qui poft excommunicationem diuina pratfum-
pferint officia celebrare, vel fe celebrationi ingelferint
diuinorum.einon duximns infligendamu..

[ ' Pipo d ant trn podftjuam fe ntmtextemmunicatum
nebu omnia diuina Jibi fecit officia cele bran. &■ fidtlium tem -
munioni ingefiit fefiequenter, id non m centemptum fed.apeli,
vel etiam tanti faeramenti ,fed/ubfie venia afferit fefecifie,
ne videlicct indurefieret ampliue  , & in diuinis eitu animus
diunuf pmteruiret.vel prefiemeretur,fi nun and diuiij efficiit
intc-effcr : licct in dielus felcnnibus Je nun  j celebrationi diui-
norii ingejferit.tr nem pautu in anglt/o aluuiue ecclefi* occulte
ne fejliuu diebue diuinafibifecerit tnterdum officia celebrari.']
CAP.  V I.

Eotcommunicattu celebrans,a beneficio deponitur.

Idem Bifuntin. arcbiepifiopo.

F Raternitati b  tux: 8 c infra. Presbpterosautem St
alios clericos,qui pro fuis exceflibus , a te nexibus
anathematis canonice innodati ptatfumpferunt vel
prafumunt officia celebrare diuina , rationabiliter po J
teris omnibus beneficiis ecdefiafticis fpoliare_j.
CAP. VII.

Collarie beneficij excommunicato fafla non trnet.prfcicnter
talibus conferem.a ber.eficiorum collationc JuJpendltur.

Idem de.ano & priori Colonien.

P Oftulaftis e per fedem npoft.edoceri :Scinf.Con-
ful.veftra:rcfpoHlquod cum cxcommunicatis com-
municarinon debeat: 8 c clericis excommunicationis
vinculoinnodatis.ccclefiaftica beneficia conferri non
poftunt, nec illi valent ea ret in ere ličite, nifi forfitan
cum eis fueritmifericorditcrdifpenfatum.cum ca non
fuerint canonice confccuti. lili vero, qui fcienter rila
beneficia talibus contulcrunt, tamdiu debent a bene-
ficiorum collatione fufpcndi,donec fliper hoc veniam
confequimereantur, vt puniantur in hoc, in quo de-
linquere prrcfumpferunt.

Celebrare in loče interdičfo fiefi tleti, ui fetuUru, beneficiis
pnua‘tir: fi monachtss,in artltus menaflerium derruditur.b.d.

Qua - fiuiftis d  priterea qualiter puniridebeant cle-
rici.monachi vel mor.iales ecclcfiarum conuentucliu,
quipoft latam interdidi fententiam inlocisfuppofi-
tis interdido pr*fumpferunthadenus. 8 c adhuc etiam
non vetenmr diuina officia celebraro, quamuis pro-
pter hoc fint excommunicationis vinculo innodati.
Adhocbreuiter r< ipondemus, quod cleiici,qni talia
prarfum p lemur, funt ectle iafticis beneficiis fpoliandi:
‘monachi v ib vel moniales in ardioribus tnonafteriis
ad peragcndanr poenitentiam detrudendi.

a  Vidcbiauanumin Manuali de borb Canon.c.et.c.iat.
tnter ambes.  b Cap. 2. cod. tir. in 3. compilat. Bernard.it*
prači.trim can.t.eS.  c Cap.3. eed.tit.in 3. cempilatione.
d Vide Cjuajuntjancita c. is quifi-it vere. ir iap.vlt.de fent.
excsm.in d.  1

J »

679  Dccrct. Greg. Lib.V. Tit. XXVIII.

«10

! C i F. VIII.

Vakt coHa.no 'beneficijeifaff-i,qut priča futt excommunica-
fw, [cd abjbluttts tempore collationit.

Idem Aeca.no dr fubdiacono  a Ptflaucn . dr
magiflro P.cano.Petra-
goriten.

P Ropofuit !>  coram nobis magifter P.clericus epi-
Icopi Tufculanen.quod G fandx Mari* .in porticu
diaco.cardin. inpartibus illis apoftobfed. legationis
fungente officio:quidam de Lemetiicmio ei humiir-
ter iupplicarunt vt eorum ecclefiam, quat debito frau-
dabaturdencorum feruitio,ordinaret:pio feacmagi-
ftroeodem preces lpecialiterporrigetes. IpfeveroLe-
roouicen ciuitatem ingreflus, canonicos mcnuit,vt il-
los reciperentinfocios &infratres :maxime cum pre-
benda: v.vd iiij ab vitima ipfius ecclefiac ordinatione
vacaflent.tjuibus poft petitas & concefias deliberatio-
nis inducias non curantibus refpondere, deprxbenda
Lemouicen.cardin praclidus eofdem clericos inuefti
uit-1_ i &injrai]  Ciim autem didus magifter Sc Lemo¬
uicen.poenitentiarius in noftrafuifltnt prafentia con-
ftiruti.& ada iudicij infpici fecerimus diligenter, per
poenitentiarij teftes intelleximus ,quod Lemouicen.
epilcopus pluribus annts antequam idem magifter in
ueftitus fuerit, clericos Burgen. caftri Lemouicen 8c
eundtm P. nominatim (qucm eorum diccbantconli
liarium Sc fautorem)vinculoexc6municationisaftrin^
Kit.Per teftes veromagiftri P probatur,quod ctfi didus
epiteopus in Burgen, & eorum fautores tam clericos,
quam latcos Lemouicen. excommunicationis fenten-
ttam proculiftet,eos tamen per tres annos abfoluit an
tequam didus magifter fuerit inueftitus: [ 2
Et quiaidem epifcopus didomjgiftrocommunicauit
poftea in ecclciia&in rr.enfa: [ 3 tr infra  ].Quia vero
fope didttm magiftrum inueftitur$ fus tempore a pr$
fatoeptfcopo extitifle excommunicatum didus poe
nitentiarius(iicut obtulerat)non probauit,cum ex ad
uerfo de abfolutione & communione didi epifcopi
. fuerit fadafides : quodperdidum legatum de memo-
latomagiftro fadum eft.perdcfinitiuam fententiam
duxtmus approbandum_».

[ I Si vero probaret ipfitm excommunicarum tune tem-
poru exrcriJfe J nonpoftponennt, cpuod de ipfo faflumfuerat, re-
M 0 care.qui mandatum apoflol. jed. exfequentes vtriufepfpartU
confefiionibut dr allegattonibas intelle£Ht,eandem c nujam fuf-
fietenter in(lruftam,ad noflrum remiferttnt examcn.~\

[ a Quibufdampresbpteru v/ft adcertum tempus in ex-
eommunicatcone rcrentu.juc contrafententiam interdiflipra-
Jumpferant celebrare.']

£ 3 Hu igitur qua vtra% panpropofuitintelleffii.']

CAP.  IX.

Sufpenfut vel excommu.nua.tut ignoranter celcbrando nuli A
iti drget drjpenfatrone refpeOu irregu/ariratu, altat fecut.
Gregorius nonus /.& l.canonr.u
Pragenfibut. c

A.  Poftolica fed- & infr.Veriim quia tempore fufpen-
fionis ignaricelebraftis diuina, vos reddit lgnora-
tiaprobabilis excufatos. Catteriim liforteignotantia
crafla & lupina aut erronea fuerit ,ptopter quod dif-
penfatioms gtatiaegeatis, eam vobis de benignitate
apoftol.indulgemus.

C A P. X.

Eucommunicatut minori celebram non ril irreguUrU , fed
feccat.dr potefi eligcrefdrca,quafunt lurrfdictio/iu exercere,
liret mm etrgi: dr p confert faeramenta , hcetpeccet, tamen
ooUatto tcner.drfuum baba ejfečlum.

a al.fubdeiano.  b Cap.vn.eod tit.nr f.cempilattone.
c Hit titu/ut ex manufir reti rt ur ut e/l:vu/gati dcffentiunt,

—.. -- >•/»• ve

alarm Gregor.IX. I.C~ ~d.Canon.Pragcn.

Idem_^.

S I celebrat *  minori CKcommttnicationeligft# 5 '
licet grauiterpcccet nnllius tameri notam irregu-
laritatis incurrit,nec eligercprohibetur, velea,qu*ta-
tionciurtfdidionis fibi compctunt emcere. Sitanicn
Icienter tališ eledus fuerit, eius eledio eft irritand a >
pto eo qubd ad fulceptionem eorutn eligitur. aqaO"
rum perceptionea fandis patribus eft priuatus Pecca'
autein conferendo eccleliaftica facrainenta: fed ab e®
collata virtutis uon carent erFeflu cum non videatu 1
a collatione_J,fcdparucipationefacramemoru^l( ^ l ll ‘ ^
in fola confifttt pc•rceptione}remorus.Du^lmodoI' ^1
in contemptum eccleliaftica difciplina: > videlicett° n "
tra prohibttionem fuperioris I conimunioniexcoBi I ''J
nicatorum pertinaeiter feingelfetit: in quo taft®
anathemate feriendus.

DE CLERICOiNON OR-
dinato miniftrante.

TIT V LV S
CAP.

xxvm.

Clericus miniftrans in perttnentibut ad ordinem, ijurP^
habetficpenenaui efi. dr amphut nonordtnandtu,
Hormifda papa. e

S

I quis d  baptizauerit aut aliquod diuinufl 1  °.

ficium exercueric,non ordinatus,proptertem crI
tatem abiiciatur dc ecciefia, & nun'^ ordifl f ^
C A P. 711.

Diciconiu mijfam celebrans  , ad facerdotium non P rirf> ^. t
tur: &• a dtaconatu /ujpendttur ad tempm : fed in M

poteritad tempus difpenfari

Vrbanus III. Legton,  c epifcopo-  ^

E Xliteristux / fraternitaris innotuitnobis^^f.

J A: ->.— _ r n-  - !

rum

■ diaconus ciim non impofuilfcs ei manutH'1 1 '^.
celebrationem vfurpare przlumpfit:[ ’ e

Confultationi tua ta!iterrefpondemus,qub<lail^

dotis officium non poterit promoueri, a

---......... ...... puiwn ^runiuuvii j - •/.j*

quoq- bienniovel triennio pro tua maneat p r0tl  y
nefurpenfus. De beneficio autem »ifericoro^J,.
tur cum eo: ne luftentatione priuatus,ad

—      — ~j. .. ..n c i* »7’  jj£j|-

tia reuertarur Vt autem fecurius ei polfis hanem ^
cordiam facere, de agenda pa-nitentia

gciua pccnuciiu. u-c  . s4 »

circa eam citram non defmas exhibere^ :laU D
tem ftbi abfcjue dubio prouidebit.li adtegub 1

. . .  ‘'£CIV UUVIV JMVUKU.U1

tam feduxerit transferendum-».

[ 1  P oftmodum vero damino infrirantejediit *

excejfum  , in ranto Jibif eT * cU ^ t ^ jS is(

&proprtum cngnofcens  , unamv j'*-r

humiliter poftulauit: quta tgitur fuperhoc tttA n9i
confutendos, litcris prafentibtss.  ]

sni'

D E

C L E RI C O PER

tum promoto.
TtTVLVS X XIX.

CAP. I.

Spi ignoranta per faltum de fubdiacono f
pttmtcnttam in diaconum ordinatur pon ca f

feuerdotio difpsnfdri.


a Vide Couarru. tn c.alma mater,

a v iue  i .ouarru. m c.aima mm o - ;(•

Thcologos *f..ferit.(tift./S.&Jcq.&fu* lM, ft‘ ii  1
ni c at to.  b l n  7. manufir. de non  cm/" 4

c at.Honorius.  d Cap.r.eod.t/t.in r - C0 ^P
Dtaz^jn pracfic.crimtna.can.cap.it  • c  /f ter**'

^ iao.2 .ead tir m t tamail. frpoftconCl ■

g 1 jjjnoc e<1 ‘

xan.l l l. part.f e,cap.da,

i

<81

Innoeentius l\\.B«mn.epifc«pt.  i

i|"T V* liter* * continebant, quod (ficut exrela- I
I tione quorundam rcceperas) F.presbytetdia- I
X cenus#rdinepratermiflb,fefecitadfacerdotij j
•idincm promoucri. Ipfe tibi quoq; fecreto confeffus i
'“feprocerto nefcirc, fi res taliter fehaberet.fed ex
9 U0  boni viri hoc adferebant,inter quos fucrat conuer
‘Hus: credebat adfertioni eomra.co quod tempore_j,
•lno ordines inferiores fufceperat, intra annos difcre-
'■onisfueratcenftitutus: [ '  dr>«/fr*.]Mandamus,qua-
e us eondignam poenitentiam pro huiufmodi negli-
{tntiainiungaseidem :qua perafta (quia non intelli-

?*turiteratum_■, quod fadtum effe nefcitur)ipfum in

uiaconum ordinate procures, & lic de mifericordia
tuudemminidrarepermittas in ordinefacerdotis.

t 1  Tuigirur ipftim ad apofr.fed.tran/mirtens, nobitfup-
flicifh burnih ter, vt cum eo mifcricerditer agere dignaretnur.
i 01  tfttur eiiu tniferia condolentcs.f.t.perapofr.fed.J

De

OR-

EO QVI F.VRTIVE
dinem fufcepit. b
TIT V L V S XXX.

GAP. I.

furtiue recipit srdmem.fi contra hoefacientes Uta trat
^ffmmonuatio.ftne diffenfationepapa, in Jic fufcepto mini -
l"Hvel ad fupariorem afcendere non potcfl tfed fiexcomtnu-
*‘witlat a  non er ar, epifcopue fr abbat potcrunt dtjfenfare .
c btit,cum duobits fecjuentiblu.

V AlexanderlI ILingonen.cpifcope.  c

Eniensad nos P.nobis d  expofuit fe furtiub
ordinem diacon.fufcepifTe, Vnde f.t.refpond.
t  quod fi non fuit a te velib alique archidiaco-

“fttim^clprjlatorum tuorum fubanathematis intet-
^'»atione prohibitns,tu ipfc in promotione ipfius ad


De eoquifartiueordinem fufcepit.. 682

' — “ '* demepifcopofubexcommunicati6nis fententiafuif-

fet inhibitum,nequis feadduos ordincs fufcipiendos
ingereret, pradicli cleriei nihilominus fubdiaconatus
& diaconatus ordinem clandeftinefufceperunt: [
»»jr4.3C0hful.tu* taliter refpond.quod ordinati in fu-
fceptis ordinibus deiurisrigoreminiftrare non debet.
Verttm, tametfi ad religionem aiiquam volnerint fe
transfetre^.Sc perafta peenitentiapro arbitrio tuo eis
iniunčta,ibidera laudabiliter fuerint conuerfati, pro-
ceflu temporis *  cum eis poteris de noftra licentii
difpenfare.vtpoftmodum fufceptorum ordinum exe-
cutione lastentur.-

[1 !£uiaigitur<}uidtibixgendUmfitproh'unoidnxittut
f.confulendot.]

DE £ X C E S S I B V S P R Ah L A-
torum & fubditorum.

TITVLVS XXXI..

CAP.  I.

Monet pralatoi abflinere agrauaminibm fubditorum , fr
nlicjua enumerat, & geminatampultom impenit contra fa-
cientibtu.

Alexander tertius. ■

Eruenit b  ad audientiam noftram: [ 1  & infra.]
Cum autem presbyteros,qui,filios 8c fratre*

_ benigne ac fraterna debeatis charitatefouere:

Mandamus, quatenus in eos tallias & exaftioncs in-
debitas exercere nullatenus pr*fumatis,nec de cactero
irrationabiliter grauetis i vel inhcmefte tracletis eof-
dem>aut fine iudicio capituli fufpendere_r>, vel eorurn
ecclefias intetdiflo fubiicereadtentetis, neq; duas ec¬
clefias, quarum vnam fufficerc videbitis , pcrnmt.atis
illos tenere,nec aliquem orcommunicare lineordme
iudiciario prsfumatis.Sciturr pracerto,quod fi luuuf-
modirumores de vobis iterum adauresnoftrasperue-
nerint )( p tantis exceflibus vos taliter punieraus, quod
timorepoentc veftra caeteriafimilibus- abftinebunt. *

[ I Vnde fi verum eft.miramur plurimum: & aduerfiu
vos deiure mouemur cjuod in presbj teras :quifunt in veji ra iu -
rifdiiUone confritutifingulu annis , tjuafitn feruos• mercenartos
talliam fantu, rjuibne nifi ari voluntatem vdiram pecuniam
fbluerint , dttiinum officium interdicitn, fr.eos viliter fr inho-
nefie intcrim traftattt , ejuod ipfes Uicis defpicabiles redditit,  .
Ideojihac vera funt.graut debetu vltiBieferiri.]

C A P. I 1 .

t Ifpn potefr ep!fr op iu fine caufa eu/efiam alteri fubiefl am ab
lliitu fubie&tonc fr obfecfuio liberare.

Idem Cantuavienfiarcbiepifcopo .

A  D hxc; d  fjuoniam cpifcopus plures ecclefias a
confuetudine & obfequio archidiaconorum libe-
rasconftituit &imrmmcs. per cjuod reditus deminuit
eorundem; Mandamus.quattnus fačtum epilcopi fu-
per hoc corrigas 8c emendeš , & ita. prouideas, qubd
prafatis archidiaconis confiuetudines,quas presbytert
in ecclcfiis fuorum archid.aconatuum debelit,plena-
rie conferuentur: & tllis debitam reuerentiam exhi-
beant & honorem-'.

CAP. III.

Habeni fubiettioncmfeu coUationem beneficij, iltud pro fue o
v Ju ret inere non potefr, feu fibi conferre.

■ Idem Exonien.cpifcopo.

A  D aures e  noftrasperuenit ,qubdquidam archi-
diaconituifein ecclefias,qu'x in fuisarchidiaco-
natibus vacant, auAorttate propria intrudere non ve-

a temperam,!  b ' Cap.i.eod.tit. in t.comp.  c Vide
La. en prtu. Ciafrl. lult repe.fr infrtt.de exc-§-bodie autem.
in fr.  d Capp .eod. iit-fn r. compit. fr po fr concil. Lateran.
p. 04. cap. 4.  c Cap.j.eodut .in t. romp.fr poji soneti. Lator.
fub uilexan.ll I.part.i+.cap.j.

r  *

l^otaleofficium condtgna fatisfaftione impofita
M, ‘bimpediant)pro arbitrio tuo difpenfes.Si vero
et minatio anathematis fuper hoc fadia eft, motteas

>. dlldllivllldUJ Ih^V .1  r aetu VUj

lur*'’- Vt  ' na Efi U0  monafterio feu canonia habitum_>
, "P^treguUrem: cui,ex quo in habitu illo aliquan
tirpore fuerit laudabiliter conuerfatus , poteris
(j.^totditerprouidere: alioquin nul la rationecon-
tUoil *s cum ad facerdotalem ordinem promoueri.
CAP.  I I...

Summatum eff fupra capttuloproximtt. ■

- Ccleftinus tertius. e

P^H.lator / prafentium ficut nobis fua qux-
(sr . c  monftrauit,adtuam (ordinationis caufa)

r ct| tiam accelfiflct, iuxta conluetudinem patrixfi-
<0nt Uot  tninores.ordines contuliftr: quibus non
n^Mustfubdiaconatum temerario aufu recepit.

K J , Vet bidem elerieus in hocfafto multum exceffit:
.“ttl;

""‘U dMiCUUlCl, lUAlrt V.UI11UV.IUUUIUU

Juatuot minores,ordines contuliftr: quibus non

iija^ut^uatenoseum in minoribus duntaxat or-
rij. t* edebrare permittas. Si vero domum religio-
^1^'Muerit, Sc vita moreš eius exegerint,abbas (fi
'“Vin aliis poterit ordinibus difpenfartLJ.

CAP. III.

Summatumeif fupra cap.r. .

IdetrUv, f

l^tuit.nobisv^ ^uodG. elerieus Sc alfi dqq de
Hri ' C ”'y aa dC-quondam Seguur.tpifcopum-., vt
R^t cippten t.abeo,- acccffetunt. Cumque ab eo-

roi.til.in comptlar.  b f)Htd fr or dt.tr m
' , 'i' ‘f r,r  er i 1  anormtratntm fra/tot bu.tradir Ho-

V), . r UTnrn a eod.nt.fr Bernard. Diat^in prali.crtm.can.
ffu/nj, , al. Liuonteit.  d Cap. vn. eod.tit.

I ^tnte ^■f mc 'b Lateran. fub Mexan 11 i: p t6.c.t>.

^ Cap.r . eod. rit. in 1 . compiUttone.
‘t«.*." ''fr'”. 2 'tempi/.Vide allegatatu praced capboc
^^Trid, nt.fef.ej.de reform, cap.te.tj. f-, f . '

6S3

Decret. Greg. Lib. V. Tit. XXXI,

rentur: f r  ir inf a.]  Mandamus, quatenus eos, qui tali * “ ““ :r  ..

ir. o do ec d e fin s occupant yel occupatas detinent , ad
e«(dem dirr.ittendas cenfura cccleftaftica compellas,

& eafdem eccieGas dc perfonis idoueis ordinans, prat-
fatos aichidiaconos, pro tanta p ra: fum prion e de bita
cures auimaduerftone punirc^.

[ I E C J: c ipfaseccleftu detmere non erubefcant.vAttenden-
tes irafr abfonum fr ojnnt rationi contrariu rantaprafumptio-
9 u excejfum i nec velentes incerre&ii relinquere.ft. perap.fi .j

CAP.  I I I I.

Centra, naturam incontincntes ,Ji funt clerici ^dfponuntur
ir in mondjfcrto detruduntur:f iaici, excommunicantHr.
idem 'in concilto Lateranen.  *

64

Lerici: 8c infra. Quicuna; iliaincontincntia,qux

i  centra naturam eft(propter quam ira Dei venit in
£iiqs diffidentia:,5c quinq; ciuitates igne confumpfif)
deprehcnii fuerint laborare,fi clerici fuerint, dciician-
tur a clero, vel ad agendam poenitentiam in monafte-
riis detrudamur. Silaici, excornmunicationi fttbdan-
tur,& a ccetu tidelium fiant penitus alieni.

C A V.  V.

Suhiittu  »» teneturparen /uperim ali<]m<ttxigentj vel
praepienti.centra tenorem fuipriuilegij.

1 dem_'. ^ — j- - - - ........i......... ,u,....................... ..

S  Ane fi epifcopi * aliquidababbatibus,pra:terde- ; pulata. Ideoq; mandamus, quatcnus fi ribi con® 1 ?^
bitam obedientiam contra libertatem ordinis a de prxmifiis,appclla.ce(Tan.pra:fatu«n deritura aK,
prx.no. & a nobis indultam exigunt,liberum fitabba- ficio Sc  benericio fufpendere non poApoms, co^J“
tibus auetoritate apoft.rjuod petitur denegart- 1

S Icutvnireepifcopatus.atq;poteftatifubiiccittlie-
n*,ad fiimmum pontificem perfiiieredignoftmit:
ita epifcopi eftccclefiarum (u* dioecefis vmo&lub-
ieflio earundem.Cum >taq; prior Graden. monatei
funm.quod eft in tua dioecefi 8 c  de tuo detet ordinati
confenfu monafterio de Accato * (tuoaflenfumini-
mcrequifito)fubiecerit fiuevnieiit:quod fecirtein-
confulto.tibi liceat, aufloritate noftta(fii:utiuftunu
fuerit)infitmare. Non obftant; aflenfu vel cOnfitra*'
tione,quam mctropolitanus incerpoluiUcproponitiilt
cum in dioecefi fui fuffriganei abfq; iplius afleiifuno*
debeat aliquid contra conftitutiones canonicas»tte*'
tare,nos quoq; id decernimus itritandum_>.

CAP.  IX.

Sajpendi Hehet eleritiu .tj ni de /te crimine puhlice gtcritf*'
Innocentius III .arcbiprcibjtere finih
.A hdrea de P dl.  b

Q Vam fit c  graue critnen in dericis cum malefS'
cerint gIoriari,nutIus fanac mentiš ignorat.Acct'
pimus lame, quodcum R. Deferien.P.filiamfuan 1 ^ 1 '
dam i. nočnine tradiderit in vxorem:P. diaconusn 011
erubuitpublice d  confiteri femulierem prardifl* 11 ^
carnaliter eognouiffe—>: vnde fačlum eft, quod u r)
propria eam remittcret,cuifuerat matrimonialitf 1 ^

CAP.  VI
Vic Arine ecclefra vfkrpam tihi ip/ue ecele/a perfinatv.m
ecntrApraftitum iuramentum  , ad  • fficj /hi  executienem ad~
Vira nen debet.

Idem Noruicen epi/ope.

I Llud e ettam de vicariis, qui perfonis fidč Scfacra-
mento obtigati ftmt,duximus ftaruendum, quod fi
perfonarum fibi falfoafiumentes,contra perfonas fc_a
crexerint,& faper hoc in iure confeffi fuerint vel con-
niflijdecattero in eodem epifcopatuad officijfui cxe-
»utionem nullatenus admittantur.

CAP. VII.

Excemmunicatic lata centra fuhditum : cpttia non paret
teatra, prinilegium/hi a fuperiori concejfitm non tenet.
Ctemens tertius.

pVm *  ad quorundarfl: [ < &rnfia.~\  Ideoq; di.v.

lans virum,vt vxorem fnam recipiat,eiq; (ficuti“‘ ta
eft)officium exhibeat maritalc_j.

CAP.  X.

Cleriettt aniferitatem vel cen/linm direffe velinditt^
mutdio praftans.trregularu effuitur.

Idem epi/epa Hepponen.  e d* abbatideTolcth

vt/taroribue Lembardia.  ,u,

E Xlirerisvcftris / accepimus,quodcuma^. ,
ganefem eedefiam vna cum Pifanoarchiep| ic
tune epifcopo Vcrccllen.acccfiifletis, vifitatiot 11 *^
cium implcturi: Albiganenlts epifcopus int« cl ‘ j
o^a: propofita fuerant csntra ipfum-,, oreprof 11  /
c6fefius,qu6d cimi quidam in vrllaejitadamad e  ^

iutildiftloncm fpeiftate infamareturdefurw,n' a
...:.... -ir.. i

illud inficiaretur omnino, offerens, quod ca" 'ji
c —: r..      e, ... r..r.  j;« i:.

ferri iudicio fe purgaret, & vt fufpendio P_ uD1If |U ji'

Va apoftol.auflorjtate concedipius,vt fi eedefiarum j deficeretin eodem : didus epifcopus requitiu' ! * £ ,

s ^,.,1  a  » . .. i, ... a v -1  * fV. a ud  A i/\mr X/ tv p f f A n atu ttv ttvT a t n ep am/l binpvlio/' ir i ,1  arflfn r —, .1  .» I.' . R/ P tl III I"*" .al

prelati numerum euettionis & perfonarum inLate-
Mnen.concilio conftitutum, ciim ecdellas viGtan4cx-
cedere forte prefumpferint & pro illis procuratienem
«xegerint,liberum fitvobis audoritate apoftolica dc-
negare: & fi propter hoc in ecclcfias veftras vel cleri-
cos aliquam fcntcruiam promulgauerint : ipfam de-
•ernimus non tenere__j.

f * tMalitiam coercendam in concilio fuerit Lateranen.
malta deliberatione ftatutum, vt arehiepifcopi, epifcopi , archi-
dia.coni,*rchipresbyterti& dtcani cenam e neti ionu numeru.fr
ftrfonarum in ecele(taram vifitationibue non excedane: cjnia
/icut audiuimu* quidam expradiftu perfonit id in ecdefiu ve-
jtrbs niqutUjuAm objeruant ,Juper hoc commoditati veftraat-
tentiue duximw falubriter prouidendnm.~]

CAP. VIII.

P ral at tu inferior cifra epiftopum , no poteftfuam ecclefa,vel
/b ifuHcffit alteri vnirefine eptfctpi 'cofenfu^ etid metropolita -
0t auStoritate tnterucnicnte.h.d.fr efl caftu multu aUegabtlu*
Ccleftinus lil. Fahfhnocptfcopo.  c

* ldene fcil.oAlexan.1 11 .in cenci/.Lateran.cap ri ir tt.

tit.de cohab clcr. fr mal.in r.compil,  b Cap.r.eod.tir in r.
oompil.  C Cap t. tit.de iureiitr.in t. ctmpil. fr pofb conctl.
Lat er. fub ^ilexan. 111. p. j f. c. t. d Cap.), eed.tit.in x,
tempi lat ione. Videjitates in c.cum ex officij.fup ide prafeript.
t EanstUin .kadot tttm rtmpd*

ce 7 quid fuper hoc videretur eidnn-/: & cunii“- fJir
fpondifler vt fieret ficutfuripfe dixerat, fr IfU  .
dens in iplius prefentia epifcopi cG allatti;
accepifleifurille, combuftus eil.vnde iu
dus,quid fibi fuper hoc videretur, confaluit fp ^' c i,
memoratum-'. Qui refpondit,qubd G v fn^
malum effet: quanqua affirmet fe verbiš
fui(T<L^.Auditis quantuseftclamorpopttli -® 111 ‘M
cunt,malum eft G'lic euaferit impunitus.
pus &iudexvillam ipfam cu rfiulmudine lu n j
in quorum pracfentia prsdidus fur tftfu'p cjl
pter quod ipfum cum literis vedriš'adfcd^^it^ j
cam deftinaftis: fed idem nihil fuper h is P r ^fc^ I
ram nobis,nec litcras veftras vidiin', lšcet 1

h

chifepifcopus adfedem apoftolicam
huiufmodirei feriem plenarieind-icafaiM -  ^
pus a noftradifceftit prefentia, ^

tuit inueniri. Nos aute quia idem epifcopus (u

in iudicio #  candentis ferri,verumetiam •

-————' 7” c

vAtrerato al.vAterato.  b PaUu.al.P^ 11 '^

eod.tit.it* Z. conepit.  d profiten,  e \r‘

Ti lečo. f Cap .3  .tod. titin ) comptl.  & 1  .■

quinimo jlatim cum,frc. 1  Car indici t*J

JjtiULuu»»fradttliKHltntwB.Tk**>t‘i-V' . pl*

\


6 S 5

pendiograuiter «ofcitnr dclirjuifTe, cum his nontan-
Uiinauftoritatem pr.-cftiterit,verutnetiam prafentiam
Cihibuerit oorporalem, ipfum jndignum altaris mini-
toiorcputamus.Cum igitur pontificaleofficium fine
ahirismiiiiftcrio non valeat adimpleri: mandamus,
guattinis vtepifcoparui cedat moneatis cundem,alio-
Jumi^fmna.b Albigancn.ecclefiaamouentes/aciatis
dJcm pet eledionein canonicam de perfona idonea
tiouideri.

CAP.  XI.

CeUatio beneficijfaff a indigno occulra cajfari debet, cott-
' trn *fibknd9 Ante cajfar tonem prim a  collationu priunri debet
** tutpiiefuite conferendi.

Meni archiepifcopo,& maiorti mennfitrj tjr fanlfl
Iutiani abbatibtu Turonen .

J^terdiledos filios B.ScP. « canoriicos Pidauen.

hpeifuccentoria ridaucn. ecclefia: quxftionefub-
t,tJ iVttoq ; aflercntefuccentoriam ipfam feper Pida
'‘ tl,  cantorem(adquem eius donatio pertinebat) ca-
° n 'd aflecutum_i: [ &  Nos igitnr atteftatio-
■onsvtriulcj; partis infpedis, inuenimus efleproba-
"'",'undeniP.publicum aleatorem efie,ac vfurarium
i vtpotc qui vndecim denarios pro duo-
( . tCln ' Hiutuauerat in ludo. vnde licet ad palliandum_>
fJ” 1J Prifumptionis esceffum propofuerit, cjuod hoc
, te j t  inxta confuetudinem Gallicorum dericorum,
^‘tteirniuerfiderici mutuant ficfrcquenter Sclu-
>af nt: ? os tam e n ><l uiex  officij noftri debito peftes hu

f 0 ®°diextirpare proponimus ,atq; ludos voluptuo-
|j |) \°ccafionequorum lub quadam curialitatis ima
} 'AUiffolutionis materiam deuenitut)penitus im
t,A a, &us,excufationem pradidam, qua pet prauarn
f(i„ | tu dinein(qua: corruptela dicenda eft) paliiatur,
C r rt putantes , cum in illis magis pledibilis fit
iltll 1 >perquos adexcufandas excufationesin cnlpis,
L ^»tttdi audoritas vfurpatur: quod circa eundem
Ji 'Mcceittoria fadum efle dignofcitur. proptecin-
t^em&vilitatcm ipfius duximus irritandum_/.
tt tc  P e cfonis vdibns 5t indignis portie dignitatis pa-
toJ^ndebeant.hmalegitimas landiones. Piacterca
l )t  ta Pnfatum B.fuit manifefte fper c  teftesj pro
iiAiodde cQnfcientia iudicttm vitima daufula
C?!>6fuetatin literiseornndem licnt in ipforum
hit j’Mnibus exprimitur euidenter: Sc infra. Vnde
tt| ( * tc taptoponebat,quod cum prardidus B.fcien-
fitii, s U ?fi>Mir literis fic falfatis, debcat tanquam fal
^f| c  Olr mino repelli. Verum nos atu-ndentes, quod
, pj 0 “ l, ftatet,quod dida clauliila literis illis fuiflct
\ l!a 'pntet confcientiam iudicinn d  pra-dido
S^tamenfidesfada nobis non fuit,quod di
?>!ij 111  ttaufulam appofuerit, vel procurauerit>vt
%i,°.Poaeretur: vel etiam,quod fcientervfus fucrit
\j l£ falfatis,ab huiufmodi falfitatis obiedu eun
»ititts abfoluendum, maxime cum poftquam
\l'.°l>iedum fiiit, pratetmifetit vrieis: & infra.
Vv® 1 ! 111  P cr  depofitiones duorum teftium nobis
iN a ’ ‘  q u °dconcc(fioP.fada prfcefietit,quan-
™ptet indignitatem ciufdcm meruir reproba-
f\L- 0n * m  poftmodum B. fadam itritam decet
Q_uia verbcantoradeoinhoncftum
Af, lt  ' n hocfado.vtprimadanationenon repro
Vandam faccreartrntiuerir.Sc dign.um lit.vt in
' Pl »aiatur,irt qiio vifus eft deliquifle:in hoc eius


in s . compil.  b

\^!dr^ V f Ur  ^ B e . rnari ^ ca P * 2 '  c Ha dna voce:
J  ^ * n iVntl § m ‘*x cm pi (lr ibi*i.<xbfu,nt eriam a ve-

^ otnn i^u V Micini*,  d vox i pradtčf9rurH,

S, c  Vfde L vbi

Vide c. cfttontAm in

De cxceffibus prselatorum. 6Z6

duximus varietatis inconftantiam puniendam.vt ton-
cedendi fucccntoriam ipfam hacvice npiUatn Uabeat
facultatem :pr>;feutium vobis audopitatemandantes,
c ncedimus quatenus eandem audoricatenoftrafuf-
fult,perfoniidoneteaflignctis.

CAl’. XII.

Cognofere de catefn mAtrimcnmli , trene peenitentitu puhli¬
ci! & indulgentieu concedere.JpecfAt ad digntiattm epifcopa-
lem. Vnde tnferiorpra!arw de htt Je intromittere non debet,ni-
fi ei competAt de ture Jpeciali.

Idem in conci/iogenerali  a

A Ccedentibus ad nos dediuerSs mundipartibus,
epifcoporu querelis intellcximus, graues Sc gran-‘
des quorundam abbatum cxceflus,qui lais finibus no
contenti,manus ad ea,qua:fnnt epiičopalis dignitatis,
extendunt: de caufis matrimonialibus cognolcendo^
iniungendopublicas poenitentias, concedendo etiam
indulgentiarujn iiteras, Sc fimiliaprsefumendo, vnde
contingit interdum,quod vilefeit epifcopalis audori-
tas apud multos. Volentes igitur in his 8c epifcopo-
rura dignitati. Sc abbatum prouidere faluti, prstfentit
decreto firmiterprohibemus, ne quis abbatum adta-
lia fe prafumat extendere_,,fi proprium voluerit peri-
culum euitare_o, nifi forfan quifquam eorurn fpeciali
conedfione, vel alia legitima caufa'fupet huiufmodi
valeat fetueri.

CAP. XIII.

^Adreuetandum peccatorem ,fiue peccatum in pcemtsnttA
confeJfum,Jacerdos compelli non potefi,

Honorius II l.P.ti.S.Pudentiana  b pref-
bytero Cardinali.

D lledus filius loannes prešbyter expofuit ‘  cone
querendo,quod redores fraternitatis vrbisrpfutn
ad reuelandum fures.Sc qubd fuper quodam futto.fibi
tanquam facerdoti fuerat reuelatum, vel ad fatisfacie-
dum exindcdainnura paflo ardare nitentes.in eum
(nifialterum prainifforum cfficeret:) tulerunt ftntcn-
tiam intetdidi. Quia igitur perniciofum eflet pracdi-
dum presbyterum iibi talitercredita reuelare, aceogi
ad idquod non rapuit,exoluendum: Dif.t.mandamus
quatenus prafatos redores coram te conuemens in-
iungas eifdem, vt a memotatipresbyteri grauaminc_»
penitus conquiefcant.

CAP.  X I I I I.

Prtuati hominei regularitcr ne^ueunt conflituerecoliegium ,
& baberejigna collegij,niJi eu alttcr toncedatur,

Idem prapojito R .& l . arcbidiacono
Sucftonen.

D  llcfta in Chrifto filia abbatifTa Iotrcnen. nobis
infinuare cuiauit, quod cum presb.yteri &T derki
Iotreneii.ecclefi*Mcldtniis dioeceiis, non coniueue-
rint proprium habcreligilhim^, nec fint v h  um corpus
ita,quod capitulum d-  adpeHaretur,nilulommu,s con-
tra voluntatem ip(ius(qua ipforum caput eO tk  patro-
na) figilium habere conrcndunt: L  1  & ufiu.) DiC.v.
mandamus^uatenus fiVobis.Conftiterit ita e*lo,diciis
presbvterib 6c  cieiicis auctoircatc nuftia iuhibeatis
expreist,ne prafumat vel  de not o.fabricare ligillum,
vel vtico f fortl’ nouiter fucrit Ubrica£urrw.

[ r  In tpfiui prmindu ium O" gr*n Te id ei* a no l/is

pctiic inhiberi §hia vtionobu non- io-l ffittt de pramifiu.  ]
CAP. XV.

gui contrA iuramenthm rifgtit pr*U?unt d o mi k  um fv-nnu,
vel coram tudice fecnLirt d? ipfo . en^neritHr^ vel ipfum inna-
dr'depom debet.

y ZS

a Idem fčilicetl nn o centi us 11 I . irt con'H.generali ca 6o.
& ca. VK.cod.tit. in 4. cotnpil.  b pro Prudentiana-, repofi-
lum eft Pudentianasvt/hpr.c.jr.deeletticne.  c Videian.
omuu  • inf, de pan . ir rernijf.  d appeilentnr.

y 4

I

<587

Decret.Greg. Lib.V. Tit. XXXI.

0

Idem 1  S.cdubcrti arcbtdia.abbati de .Annona,
fr prepojite Cameracen.

G  Rasem Sc dolore non vacuam :[ ' & infra.JDiC v.

mandamu$,quatenus fi vobis conftiterit archi-
diaconum femel, Sc fecmido contra fidem homagij
prsftiti ac debitam rcuercntiam, epifcopum fuum elfe
dominumnegalfe, vel in foro feculari depofuiflc^, L>
contra eum iupei rebus fpiritualibus quxftionem_>;
aut tam inuafort epifcopi Sc  fociorum cius,quam fratri
eius vel c  complicibus fuis caufam vel confilium-,
pracbuifle_j: ipfum tanquam membrum putridumab
Ambian. ecclefiaperpetuo abfcindatis,beneficia fua
facientesperfonis idoueisper illos,adquos donatio
pertinet adlignari.

[ 1  Actoticleto contumeliatum aculeu circumfcrtam rc
cepimus quaftionem : epu od cum ven.f.n.Ambianen.epifiopus
epuaddam beneficium vatam quadaltare diiitur cuidam idoneo
prout Ad fefptciare credebat, abjente archidiacono Ambian.
conruliflet; l dem archidiaconu* fripatus e at er u a fratru fui fr
guorundam aliorum . aceedens ad epifcopum memoratum  , fr
prepone ni cjuod ei inturiatuefueratfuper hacfrnfritit apud eum
vtfinecaufa cognitione a beneficit ipfo protfuo amoueretur ab
eet nihtutus.

CAP. XVI.

Ptnit xv. grauamina iliarareligio/ii.a epuibmpracipitpra-
Utoi abffmere.

Gregorius I X. vniuerjis etclejiarum pralatu.

N - Imis iniqua: & infra Cum religiofi viriabnegan-
tes falubriterfemetipfos.elegerint in paupcrtate
Chrifto pauperi ad placitum famulari, tanquam nihil
habentes,Sc omnia poffidenres: non defunt plerique
tam ecclefiarum pra:lati,quam alij,qui caca cupiditate
fedufti proprie auiditati fubtrahi reputantes,quicquid
pradiftis fidelium pietas elargitur,quietem ipforuin_>
multiplicitct inquietant. d  Voluntnamq; contra re-
gulam a fede apoft.adprobatam, Sc  fuiordinis inftitu
ta,ipfis inuitis eorum, confelfiones audire_>, ac eis in
iungerepoenitentias, Sc euchariftiam exhiberc_a: nec
volut.vt corpus Clirifti in eorum oratoriis rcferuetur:
Sc fratres ipforum defunflos,apudecclcfias fuas com
pellunt fepeliri,8c eorum excquias celebrari: Sc fi quis
decedentium fratrum alibi, quam in fuis ecclefiis eli-
gat e  fepulturam funus primoad ecdefias fuas defer-
ri cogunt.vt oblatio fuis vlibus cedat. Nec fuftinentcs
eos habere campanam vel coemeterium benediftum,
eertis tantum temporibus permittunt ipfos celebrare
diuina.Volunt quoquein domibus eorum / certum
numerum fratrum, faccrdotum,clericorum_>, Sc laico
ium,necnon careorum_j, lampadum-sSc ornamento-
rum.pro voluntate fua taxare, ac reliduum careorum,
quando nouiterapponuntur,exigunt abcifdem_a.Nec
permittunt , g  quod noui facerdotes eorum alibi,
quhm in ecclefiis fuis celebrent ptiinas mifias,eos ni-
hilominus compelletes.vt in quotidianis miflis, quas
in fuis locis 8c airaribus celebrant.oblationes ad opus
eorum recipiant 8c referuent: quicquid ctiam eis dum
eelebrant miflarum folennia.lntra domorum fuarum
ambitum pia fidelium deuotione donatur, ab ipfis ex-
torquere oblationis nomine contcndentes quodeif-
deintamin ornamenris altaris, quam in libris eccle-
fiafticis abfolute confertur, vindicant perperam iuri
fuo. Quocircamandamus,quatenus vniuerli & linguli
a prinotatis grauaminibus deliftatis, fubditas veftros
ab liuiulmodi »rflius compefcendo.

CAP. XVII.

Tanit xij grauarnina pradicatorum fr nuno rum, k tjuibm
pracipitpralatoi ablhnert.

a al.idem abb.S.Alberti archtdiacan. de Ammona.frc.
b denegajfe.  c al. cum cemplmbus.  d i »qutetent.
C ehgit.  f oorundem.  g vt.

Idem vniuerjis ccc/efarumpreM.

N Imis « praua: & infr.Ciimquidamviriitli8 l0 J
fi.vtputa fratres prsdicatores Sčniinores (quo«
ordinem 8cregulam fcd. apoft. nofcšturadprqba(lt)io
ardiflima * paupertate Chrifto pauperifamulcntuii
pleriq; pridati Sc alij eos ad fynodos fuas coguntac-
cedere.acfuis conftitutipnibus fubiacereinecnisc 011 '
tenti.capitula Sc  ferutinia in locis fratrum bis c ° r '
rigendis faduros feccmminantur.fidehtate iuraffl (l1 '
to firmatam ab eorum minillris Sc cuftodibus erigt®'
tesieis quoque,vt tam exrra ciuitates, quamintrac»
eis procefiionaliter veniant, ex leui caufa mandantj*
excommunicationis fententiam fulminantin beo £
ftores ipforum-,: Sc idiplum fratribus comminaa ,(  j
eos de locis,in quibus domino famulnncur,faia?“ ,
amouere.nifieis obediant in omnibus fupradid *
hoc c  ne fratres ad d  honorabiliores ciuitates,'-,
villas, vbireligiose ac honefte valeant conUBOO 111
populiš deuot« vocati accedere audeant inKibeni ^
tam in accedentes fratres,quam in receptatores ‘
rum prxfumunt excommunicationis fcntentiawP ( j,
mulgare^,. Abeisetiam dehortoruin fruftibus^

mas.necnon de habitaculis fratrum (ficutde
rum domibusjeontenduntreditus extorquere

ludjf

rendo,quod nili fratres morarentur ibiderru-’,
habitatonbus prouentus aliqui foluerčtur,Scvt^P
fua: fubdant totaliterditioni ,eifdem miniftt®** .
ftodes volunt pnficere pro fuz  arbitrio volun ia ,jj
Quocirca mandamus, quatenus vniuerfi Sc
pranotatis grauaminibus deliftatis,fubditos vC ^
ab huiufmodi arclius compefcendo.

C A P. X V I I I. j.

Han feruans inrerdiifum.fujptnfiu efrab effrcia
eio t fr emntiurijdttdtone hocdicit.fecundum vnutni ntc

Idem archieptJope Brat aren.  f A.

T Anta eft clauis Petri: Sc infra. Ad confuii 01 ’^
epifcopi quondam Colubrien. non poted
moriam non venire,quantum in nos Sc ecclcf* 1 !'jj,
manam deliquerit, delpe.verit Petridaues Sceccl .,>j
fticam larferit poreftatem_/, cirm non folurni"'^-
fententiam (quam feruauerat ab initio) tc« £[t  M
uir,verumetiam induxir alios ,imocompuli' I,0 ” s i<
uare_o: Sc quosinduccre monitis, Sc lieftcK n "° 11 |l<
terroribus ad violandam interdifti fenienti* 1 "
potuitratione^.poftatrocesiniurias.amifliC^oci'
norum,fpoliationemparentum,dignitatibuSiP r * 11 |i'
dis.Sc beneficiis fpolians, coegit mifcrabili l£<  j/'
re.ea (uis in hac partefautoribus non abfquc P r, j far
ptione temeraria conferendo,qua omnia idempit-
pus in neftra Sc g  fratrum noftrorum prsf^LfiP
blicc recognouit. Licetautem memoraius e r
in manibus noftrisfpontaneaccfleritvolunt jl
lentes ramen,vt hiqui huiufmodi fentenria 11 ’ 1 ” pfr.
Sl: non funtveriri temeritate propria violah’ ^
perc dignitates, prabendas,acbeneficia alio rU  fK
abfciue culpa Sc line caufa rationabili eis f uc . r3 J t ti^,
liati, feuenratem effugiant canonics vltioi 11 *'j ^
peruerfitas tranfeat praefumptoribus in eserf r'

^ _____^___ 'Or

aufloritace Dei omnipotentis, omnem inffi lUl1

deftitucionem-,, collationem prabcndaruni'^cf
ficiorum ac dignitarum prifumpras pere^ j-fli^i
fcopum-o, Sc excommunicationis fen intet“ a j,f*
teniias, in quofcunque' hac: occafione prola ta

poft interdifli violationem, eiufdeim,,

irrirae Sc insnes. 'Qiiia vero vbimagis e»c t^_>ej,

a Ve . ogradit fynedu fr e[ui Jint vocaedii p •  ^
T ndent.fejf.de reform.c.t.  b »Irtfiimt. ,

d honorabilet.  e receptom,  t £n> //f

brienjis feu Cohbrienjii ,eptfopAtus funtvctnjiif
gulit*,  g aL.na .fr m fratrum, frc-


C89 De noui operiš

*ftfcuetius vindicanctmn_j: mandamus , quatenus o-
sinibus, quos pradiftus epifcopus in fuprudidta bene-
litiaprebendas &dignitates intrufit, non lolum a be-
neficiis jpfis, prsbendis 8c dignitatibus , verumctiam
*b aliis beneficiis (fi qua obtinent) &,eccleiiis prorlus
, motis J tam prifumptores eofde, qu'am omaes alios,
Vjiprs/atuminterdiflum damnabiliter a  violarunt,
'“Ipendas[auftoritate b  apoft.] abolficio Sc benefi
tl °JlIosquoqae,quos in perfonas &: res pradiitoium
' ifl ORicorum,przlaiorum Jcdericorum manus ume
! l,l «conftiterit extendifle,ad noftram venite cvmpel
‘ i! pttfentia,pro meritislcntentiam c  recepturos.in-
° at <>adhoc(fi optisfuerit)auxiliu brachij fecularis.

E N O VI OPERIŠ N V N-

ciatione.

Tt TV L v S XXXII.

CAF I.

ecclefia r.d.ficata poff nunciadonem netit operil , dt-
'* t *detfl,expenfii conflri.enrie.hoctiictr.cum fequen.

I Lucius 111 Padtutuo cptfcepo
Ntelleximus d ex litetis mis, qudd cim caufa,
'IMvcrtitur inter priorem famfti Cypnani, & cle-
beos de Rodigio fuper capella qua: in praiudiciii
'rtiOnali* ecelefiae de Cofta , ab eifdem ciericis eft
j "fttafta.f.t.delegata fuifiet: [ 1  &■)'•  ] Quja vero c
.'HJlcges non dedignantur faeros canones imitari, i-
,1  pfeerorum thtuta canonum, principum conftitu-
°»ibus adiuuantur:F.t.mandamus,quatenus diligen
Ij tc ?n(iderans,qu6d poft denunciatione noui operiš,
^'■ttre.fiue iniuriaaliquid conftruatur, legalibus de-
jbtonftitutionibus demolirt: & quia nulla. ecclefia
a^iudiciumeftalteriusccnftmenda, / negoitum
bm fecundum legam & canonum ftatuta non diffe
! * Ct »inare.

nunciatiofie.

6<~0

t 1  Fine canenico terminanda.partibm autemad trnim

.‘pUmanuocant perteffes Jufjficienter tibiannttuit,quod
(f '^'cclcjia de Rodico eandem capeliam pefi app. ad nos fa-
^ dtnv.net ationem noui operu adijicare incceperat , <& ob
'nffi**** P r * tr  * n  * u dicio poHulabat , ejuiccjuid in fipedičta
tj appell. ad nos denunciarionem noui ope-

penittu demoliri- Super cjuo dif.t.dubium vi -
hjj itUr vrrum ad hac procedi pojfet canonico iudicio , c um ni -
lili? ttoeiatione noui operit fit in canonibui definttum, du-
‘fid.apofiohcam conjulendam.

f  CAP. II.

H *itnatuv,vt 8.cdp.proxtm,

^  Innocent.I I l.C*ntHarien.archiepi/c*p9.

pVm

X cx  iniunflo:[ 1  irf-  ] F. r. mandamus,
U^utenus quicquid sedificatum eft in ecclefia de
, tc h, poft noui operiš nunciationem,expenfis tuis
f t  1,5  Penitus demoliri, eo non obftante fi etiam ab-
l s  s P x titeris, cimi cautum fit legitima fanftione, vt fi
J^opusnftuum fuerat h  nunciatum, ante remif-
ijj' Clri  adificauerit, deindeagerecoeperit ius fibieffe
t^dificatum habere.fibidebeat aiftio denegari,redu-
[. s Prorfusin irritum ,quicquid de inftituendis ibi

t, 0ll ' c is & aliis, adipfam ecdeliam pettinentibus, a
t(j..PtitdcceCTore tuo cpgnofcitur ordinatum.eorum
j^fbbusadftatum priftinum reuocatis,quos abobli-
lUt^^praftiriiuramenti, pro eo quod ibidem infti-
(i } . ■“Mpnt, audoricate noftra per te denunciari prat-
ablolutos. cum enim amodo non teneat prin

Atjf ^ Fin dne Verin,Auii<iritdte apoffohca, de.

c ltl  ditjuot manufirip. ir in tmprejTie paulb vethfhoribus.
t.ppentennan^deeH in amicjuionb.  d £op.i. iir.de ec
'f'">r.compil.  e al.tjuia vereJdcrtc lega,črc.  f con-
hi.'’"k' Ž Ct.vn.de nouiop.mtnc.ia i.ump.itnliileHofi.
h juent. ^

ctpale, quicquidcx eo, vel ob id fecutum eft, fub prs-
mifia diftričtione decernimus irritandura: [ 2  fs  ]
Super eo quoquenon fulficimus admirari ,quod tun
viri religiofi monaclii .Cantuarien.qui omniadimife-
runt ptoChtifto,tot laboribtts & pericults perfonas &
res non dubitauerunt <* frcquciiter exp<,ncre (quod
non feciftcnt nili cognofcerent prarrnlia refpicere in
graueCanturicn.ecdtfiaidetrimentum)tu faltem pro
vitando tam graui fcandalo proximoruin,ab huiufino-
di etiam tibi prohibitis non ctflafti: cum faera feri-
pturmteftunoniodebueras b  didicifle,quod liceto-
pera ilta,quae fine mortali peceato omitti non pofifunt,
non funt ‘  pro vitando fcandalo d  dimittcnda,nec
eadebcant pro fcandalo vitando committi, quac fine
mortali peccato committi non poflunt: ab his tamen,
qH3eline mortali peccato committi poflunt panter 8c
dimitti, fit pro fcandalo tollendo caflandum, & ds e-
tiam pro vitando fcandaloinfifl.cn dum vnde Apofto-
lus:Si fcandalizatur e  frater,nqn comedam catnes in
aternum.Ht Dominus / in Euangelio contra eos,qui
fcandali praftant nuteriam:Vae,inquit,homini illi,pec
quem fcandalumvenit.&c. Er licet maiorum fcanda-
lum fit vitandum,vitandum eft etiam fcandalum pu-
fillorum,iuxtateftimonium ventatis:Qui g  fcanda-
lizauerit, inquit, vnum de pufillis iftis, qui in me cre-
dunt, &c. Finisergohis taliter a teimponatur qu64
praterita cotradičlionis rebellto per virtutem fequea-
lis obedientiavaleatexpiari.

[ r T>iffri£fatihiiufionemundauimits,vtinnegoci'>cd-
peli* de Lumecb tuxt* formam in Uteruap.comprehenfam ab
opprefione manacborum Cantuarien ommna cejjarei. Cum au-
tem <juaprttmijstnus, irfimtlia in neffra fratrumf noftrorum
prafentia prudenter ejfentd motetu tllegata : nos cjut temput
accepimus iufliriam tudicandi , volem es tli im veHigiu inhs-
rere,apud cfttem non eff acceptioperfonanim,cuitu locumlicel
indignt teneamus in term  , ir itd via regin prudenter debea-
mm iniedcre,vt non declinemus ad denteram.velad/imfiram,
pradciejfores puoaue noffros Vroan. ir Cie . ir eriam Celeffi-
num iredentes amplim imitandas m tl/it, maxime qua delibe •
rattoneprattiaflatuerunt,de cemmunif n c  ]

[ 2  Suur fanoitum efi in I raditlone canonica fr rinili.]

CAP. III.

In optione eff nuntiantis nouum opus , an intra tres men/er
deprsiudicio fuo debeat ofendere , pr interim cejferur ab opere:
an vero recepta caurione de opere demohendo ) Jtatim sdtfiiare
permittat.b d. iHinfequ.cn.

HonoriusIII. h

S Ignificantibus 1  canonicisfanflaOportunaPa-
rif.innotitit nobis,quod cum fuper eo, quod N ci-
uis Parifien. in quadatn plarea ecclefia lita, eis prohi-
bentibus in finim adificabat praiudiciuni & graua.
men ,dcpofuerunt coram officiali Parifien archidia*
con quaftionem , eis offerentibus incontinenti proa
bare praiudicium 8c plateam ad fuam ecclefiam per-
tinere, aepetentibus vt non obftante, quod dičlus N.
cautionem de deinoliendo opere offerebat, adificitiin
pvohiberi- Etquia idem ofbcialis interloqucndo de-
creuit probationes eorum admittendasefle,ac abo-
pere interim quiefcendum ,idem N. ad Senon. ccde-
fiain k.  prouocauit. Sed cum Senon. officialis ea-
dem interlocutoria reuocata decreuerit ad opus fub
cautione de deinoliendo ipfo l  non adn.iffis eorum
probationibus procedendum , ptadidi canonici no-
ftram audientiam qppellarunt: [ i ir- .f.] Ideoq; man¬
damus, quatenus li eft ita, reuocato in irritum , qnic-

2  dubitauerint.  b debetu,  c fint.  d Vide B.Thom.i.
ž.tf.fs. pertotam qitaFIionem.  c i.Corint.S.  f Jtiturhnt.
g Ibtd.  b Decano ir Prspojito maioru ecclefia ^Ambianrnfl
Cont.  1 Vide Doc .in tn .D.de r.oui.op.nunc-  le al.curid.idft
iuretentioribm.tnir»yetufii.Cod.eceleJtam, , iabent.  1  opere.

Y f

6 ?b  Decret.Greg. Lib. V. Tit. XXXIII.

qmd poft adpellationcm huiufmodi inueneritis ad-
tentatum,8cc.

[ I Vndrpctebant, vt ipforum probationes recipi , &pro-
kibcriadifrcium mandaremus.^

CAF. Ilir.

Summatnm efi e.cap.proximo.

Gregorius I X.

I S cui opna nouura te nuncialfe “  proponis,non
obftante cautione,qu:e olfertur ab ipfo de opere de-
ftruendo.finon mreadifieatum exiftat, teneturtepci
trium inenlium fpa-cium expeftare, auris tui praiiudi-
eium probare volentem.

D la P R I V I L E G 1 I S, E T E X-

cefsibus priuilegiatorurn.

TI TV L V S XXXIII.

C A P. I.

Tptfcopalii dignitas non debet tribui, nijt /ode infignibsss, ir
JsepuloJis.

LeoPapa.

E Pifcopslia gubernacula non nili maioribus po¬
puliš, &frequentioribus ciuitatibus praelidere
cportetjne honor.cui debenr excellčtiora com-
xnitti,fui numerofitate vilefcat.

CAP.  II.

T[on obslantepriuilegio fori,potefi larctts eeclefia nsalefaffor
pcr ecclefiam puniri.

Gregorius P.fubdiacono.

S Icut £ in iudiciis-laicorum priuilegia turbareno-
lumus, ita eis prsiudicantib.nobis moderata volu
Hius auftoritate refiftere. Violetos itaq; laicos coerce-
K,nocontra lege eftagcre,fed legi c  facerefubiidiu.
CAP. III.

TeUgiofi etiam exenspti ecclcfias ir decimae non debenta
laicis recipere, fine confenfu aiacefanorum. h. d. vfque ad’§.
TLxcommunicatos.

Alexander 111 .in C°ncilio Lateranen.  d

C Vm & plantare facram religionem , &plantatam
fouere modis omnibus dcbeamus , nulcjuam e
hoc milius excqhimur, qiiam fi nutrire ea , qua: reda
funt,& corrigerc quie profečtu virtutis / impediunt,
commilfa nobis aurtoritate curemus. Fratrum autem
& coepifcoporum noftrorum conqueftione comperi-
mus,quod fratres rempli.& hofpitaiis, !c  alij religioli,
indulta libi ah apofto led. priuilegia excedentes, con-
fra epifcopalem atidoritatem multa prsrfumunt, quae
& fcandalum fauHnt, & graue pariunt periculum ani-
maruro: [ r &-J-]  Ecclelias igitur & decimas de manu
laicorum. fine confenfu epifcoporum tam illos,quam
etiam quofcunque alios religiofos recipere prohibe-
mus, dimiffis quafcunq; centra tenorem iftum a!iquo
iempore receperunt.

[ r ‘Tropofueruntenim , tjttod eeclejrat rectpiunt de manu
laicorum, excoynmuuscatos ir intcrdibfos (id ecclejidffica reci -
fUint facramenta, ir ad fepulruram admittunt in cunlfie ec-
elejiu[Uupratereorum conjcientiam, ir rnshtv.untfr amouet
.facerdetes.ir fratrih. eorum ad eletmofpnae cjuarendas runtibu*
aH induitum eis ,svtin aduentu eorum iucundo femelin annb
aperiantur ccclcfia : atrjue in en diuinacelebrantur effrcta, plu
r es ex eis de vnafiue de diuerfis domibus ad interdiclum locum
fapiue accedenrts, indulgentia priuilegsonim noftrorum in ce-
lebrandts officiit , 'ir ftpetfendit mortuis abutuntur , dr mortues
apud interdtffaseccttfim fepeliteprAfumunt . Occafone ^uoar.c
‘tonfratcrmtaium ptias inpturibus tocisfaciunt , rebur ir anbf,

• epi/copahefn eneruant , dum centra eomm fcnrcntiam fieb ali
■guorumpriuitcgierum oltentu manire cunUos intendant , (jut

. a demimnttjjei  b (\ e.eodrit.in r.cernpil.  c fene tegen
dum-eB.enbeg/Jlro.  d In fenc Later.pj/b Mex.I l l.c.t),ir
us.j.cod-i/i-ta i.cttnp. t nungkant. I verituissdncoreciha.

691

ad eorum fraternitatem voluerint fe cof etre. thhissutmgpd
nontam de m as or um torfitnr.a , ejuam de mir,mm adi¬
tivne extedirur, ir remeuevda ea sst atuhts excedunt , ir f**
dubirarionem faciunt.decreutmus ‘dalaralsda .}

Excemmunicati ir inierdifli omnino nondebtnt sireitn
ad diusna, etiam per religiofii exempros.boc dicit , vfjuead^
in ecclefsu.^ibbas Siculsu.

Excommunicatos *  quoq; fc nominatiminterli-
flos tam abillis, quam abaliis omnibus iuxtaepilco-
porum fentenriam ftatuimus cuitandos.

%eligntfi etiam exempti in ecdefiis non p rt n: merlot ti tik
pleno utre non inlhtuunt , nccdcfhtuunt inconfultuepifapti
fed rationem exigunt in ttmporalibut ab inlhmuJiK Hal
vftjue ad-§.fluodfi.

In ecclefiis vero fuis,quxadeos plenoiurenonper*
tinent, inftituendos presbyteros epifcopis repni«'
tent: vt eis de plebis cura relpondeant. Iplis vero ptf
rebus temporalibus rationem cxhibeant cornpet«'
tem. lnftitutos etiam inconfultis epifcopis non «'
deant remouere.

ldofpitalarij ir templarij [imel in anno cclebrant in ecdtp
pojita tn /eco mterdido , ibi ramen non feptliuntur corpontntt
tuorum.hoc dicit vfcjue ad.§<Deconjranibue.uibbtu.

Quodfi templarijvel hofpitalarijad ecclefiam tf
nerint interdidam.non nifi femel in anno adeedrf 1 '
ftieum officium admirtantur, nec tune ibi fepeli4n [ur
corpora defurnflornm.

C enfiarres exemptom,feu ipfimm oblati, tjuiia tttm
fe tranflulerunr, tudicari poffitnt ab ordinariit lociram.
cit,vfijueadfinem. ^Abbae Siculus.

De b  confratribus hoc conftituimus.vtli non i
praedidis fratribus omnino reddiderint,fed in prop' 1 *
tatibus fuis omnimododuxerint remanenduimp 10 '
pter hoc ab epifcoporum fuorum fententia nullat« #!
eximantur, fed poteftatem liram in eos ficut in
paroecianos fuos exerceant, citm profuis fucrint« t! ‘
libus corrigendi. Quod autem de przdiftis fraiii^ 111
dičltimeft.ab aliis quoquereligiolis, quipwfump t ' c !'
ne fua epifcoporum percipiunt iura , Sc  contra canon 1 '
cas eorum fenrentias, & tenorem priuilegioruffl i°'

ftrorum venire prafumunt,prxcipimusobfanari. «
enim cotra lnftitutum hoc vcnerint,&ecclefn,i |,< l“'J
bus iftaprafumpferinr.fubiaceant interdiftos^i 1111 "
egerinturritum habeatur.

CAP.  III  I.

Suitpriuilegiupriuandue elf,qki alienie deregit.

Idem archiepifcopiujr c  epifcepii^adeptet litet*

tlht peruer.mnr. t  .

Ilečii filij d  fratres holpitalis Hicrofolyi n,l, °j

u  rranfmilla nobis coniueftionemoftrarunt,«! 110 '

vos eis de malefadoribus luis iullitiam faceren 011 !,
tis,priuilegia ipforuin recipere contenentes:[

Pro certo fciatis, qubd nos concelfa vobis pri u “ e 8,
decurtabimus, cum ecd.Rom.fcriptisauthenticis 0
uiarieminime timeatis. .

[ 1  Tigre ipfes eleemofpnas ejuarefe irt veffris pattcbin
con fratres eorum fepslire alitjuatesisu permittatK.


igitur iidem fratres multufunt libertatibtu &p r sailt[ I ^ A .. if
manis Pontijinbue prsrmuniti,cjua vt noflris tensporibu*M  .
gantur nolurnsu fsHinererf.v.p.a.f.m.sj.iam dicHsfratrl ^

itaintn no v-f/st+.j .er*.  -7 "J

hit (jm(ibt a Rom.ecclef tio/cuntur trniultcifurjfe,null^f r ^
fits moleŠfinm fciciatu^mc ca /ibi contradiccrc vel d ene £* re ^
quatc>>U 4  attentetU.St enim de vobii in veritatede citert
p9iemnu4 ccmpcrire

a Vide Cdli.vfltTk Pitp. r.ep.z.ddepifiopos Gali**-
Burih luisd-cr C.3R.& luo p.i+.c.roz. v Pr* r Ff°
alios lic. Vide Marfanum $ocin.&alios in ca.s.0- v t*

Gemimanum in c.quifqHU  7• <J-d-  c
res. £r epiftopi', d *funt t» altque{ fr voltiUh & rece,>
d C<*>+'CQd.tit*inui9inptl.  ^ ^ j, T-

<9?

De priuileg.& excefsibus,&c.

C A  P. v.

Etim ftrnttlegidtt non pojfunt admittere eucojaimunicdtoj
v.'r.*!lH- t m:£- jiodmiftnnt ^debent tndeeos tiicerc:iyJi non
fannt, tpifitpHi fupplebir.

Ide m Coatuorien.Archiepifapo.

A Dhzc: * [ ' ir-j.]  Mandamus, quatenus hcfpi-
'alaiiis pr^cipias.vt fi quos in excommumcatjone
•tfiinftos incoeirtetcnis ecclefiarum fepelierint, eos
•Hucctmeteiiaeiiciant. quodfi facere noluerint, tu
*ocde his, quos in cxcormnunicatione defundlos elle
Wl 'ftiterit,cxequaris.

[ 1  Ih  butaram dpaHoloruna principu cdthedra Domino
blfanente pLtuipuam immtritifintut conllituri. vt plontdre
nbtmiu tpudddiuinum fftdane deceremfr cucllerc & erd-
~“ntHrcmu,qu* obuto funt rotiout ir prejeti um impedtunt
matii.lntelleniniM funt puod bojpitoldrij nominartm cxcom-
bHHicaiu ctntrdprobibittanem eptfiaporum ecclcfaiticd prd-
^Hnttrotltre Jepulturo^non cogitontes, pstoniomgroue jit eu
^aiirte ctmmunicor*  , quoa dum vruerent , ecclefid d fuo jima
l r, f*H txcefibut fegregoutt. Vnde putniam huiufmodipro-
f**A hamm ir temeritdttm Kolumne, nec dcbcmus taliqu At o.

»terdrefv.p.d.f.]

CAP. VI.

Coatro pritailegium ecclefidprofcribitur ffpocit xxx. *nno-
^to.kodie veri xl.vt.yeod.dccedentibut.

Idem obe ah ir monochit S■  vd ndrtd Ciifsr.ieu.
or din it.

CUe 1 tetra, quam habetis in parrecia canonico
, (umdePlautio, per xxx.aunos eis decimas perfol
*'?‘Sitas fibi de canero integre perfoluatis Licet tnim
fjinilegiorum Rom.ecclef beneficio fratribus Cifter-
pn-otdinis c  indultum fuerit,quod de laboribus
"“iHillas decimas perfoluere debeant: de priuilegio
indulto, tanto tempore vobis detrahere volui-
.‘btamlibeium fitvnicuiq-, fuo iuti renunciare,eoq;
'"Jononpoteftis vos in hacpattc tueri.

C A P. VII.

j Ve priuilegiit non eif iudicandum, ni ji eo mm renere intpe-
[uundum conrinentidm e er um abjamnibut fubdilis funt
"'“lid.p.c. cjutd fedem.

' ^ licm^imbidn.  d epifiopo.

pOrro •  quanuis teplarij & hofpitalarij muitafint
"bertatis prsrogatiua donati, / non dubitamus
j“">aliam libertatem habeant m locis.in quibus an-
. 1 tb im  perucnifTent ad eos,fuerant babitatores.quod
ex infpeciionepriuilcgiorum plenius aduerte
Potes,8; fecunduin quod inueneris,ita obfcrues. Sic
6  '*fosvolumus priuiiegioru fuorura feruare S  te
“t.tptodeorum metas trafgredi minime videantur.
p  CAP. VIII.

p tl  n  F^tianem cenfw.au x ft Rom.eccl. non prtbatur extm-
“'Hnfdifftone epifcoporurn.

.. idem l .apnil .fedit legoto.

ptcepitnus h  literas,quas de ecdefiis cenfualibus
I direxifli, Caterum diligetiam ruam volumna non
t( j t,e i t l u 6d licut non omnes,qui fpecialiter bcati Pc-
| ll " ,t ‘ s 'xiftunt, annuatim apuftol. fedi cerfum exo-
^‘■biianonomnes cenluales ab epifcoporurn fubie-
dj^babenturimniunes . Infpicienda funt ergo ec

H ,Jl * m  priuilegia, & ipforuni tenor eft diligentius
. 'ndendus,« li fueritdeprchenfum,qubd eccleiia,

, l<: enfumfoiuit, fpVcialiter C. Petri iuris exiftat,&
_ -

‘adicium
."»ti«,

percepta libertatis cenfus annuus con

694

perfoluitur, non ex hoc iuri dicecef epifcopi aliquid
viderur ede fubtracdum.

CAP.  I X.

Priuilegium vniconcejfum non poreftad dlium rrttrnd:,pTl~
pter identttdtem ratianu.h.d.ir jolct quattdie dUegari.

Idem.

S Ane:& infra. Temerarium eft, 8e indignum a!iquS
fibi fua aučtoritate prafumere, quod Homana ec¬
cleiia alicui, certaratione inipeeftalingularibus voluit
beneiiciis induigere.

CAP.  X.

In ordtariu priudtit edmpund puhlice teneri non poffunte*
tidmper reltgiojai. hocdicit. ir tene menti hunc textuna,quitf
p ati lite dliegdturjir eii in vfu.

Celeftinus 11 1.Mulen.opifeopo.

P Atentibus <• literis certificari defideras vtru tem*
plariis, hofpitalariis, & aliis oraroria in domibua
fuis habentibus, liceat campanas in eis ponere, publi-
ceque pulfare. Refpodemus autem conful.t.quod no«
licet eis hoc agere:quin * potius per tepcrcenfuram
eccl.adpel.re.coercendi funt,vt ita fint fuo iure conte«
ti,quod mftitiam non impediant alioutm.

CAP.  XI.

In tat d prouincid exhortdtionit officio priudntur ho!fita/*u
rij, ejuimittuntpro eleemojjnii crucefuljh/ignaras, ir jimtjU
funt laiei.excoiKmunicdntur:jifunt clerici, dh ofjuio ir benefi¬
cio fuSpenduntur-ir eddem fufpen/ionepumuntur^uiante ro-
conciltdtionem in pollutu ecclefid celebrdnt, & fuipenjiper epi-
fiopot exemptoi dhfolui non pojfunt, irfrdtret priutlegidtorun^
qui od eos fe omnino non trdnsferunt.priuUegidti non funt .
Innocentius 11 l.orcbiepifc.Lugdun.

T Varum c  nos tenor edocuit literarum,qu6d fra-
tres hofpitalis fanfti Ioannis, laicos & illiterato*
mittuntpro eleemofyniscolligendis: [ 1  dr-p] Ciim
emm  in quadam eccleiia baptifmali eis a pradecelfo e
tuo coilata, quidam eorum percutiens vicarium fa-
'■ cerdotem,ipfatn eceleliam fanguinis effufionefoedaf-
fet, vfque ad reconciliationem diuina ibidem interdi-
xiftiomciacelebrari;fedniliilominus d  ipfi in ea di¬
uina ofticia celebtarunt. Alios vero presbyteros abof-
ficio fufpenfos per epifcopos fuos, iidem ciim fint lai-
ci,ad diuina ‘  officia rcftituunt exequenda. Qu,of-
dam praterea,qui cum vxoribus fuis in domibus pro-
priis commorantur, eo quod eis de fuis aUquid confe-
runt annuatim, ita emancipate contendunc, vt aliqui-
bus fecundum legem tetra; de fibi obicfbis refpondere
minime teneantur. Verum quia priuilegiutn meretui
amittere, qui permilfalibi abutitur poteftate; / fta-
ter.tua:mandamus,quatenus fiquosclericos aut lai¬
cos a diet is fratribus pro colligendis elcemofynis cvu-
ccfalto (ignatos inncneris, bis a quibus iplbs miflos
efte conftiterit.pertotam prouinciam £  tuamexhor-
tationis officium !Hterdicas;milfos,fi laici fuerint, cx-
communicationis mucrone percellasdi clerici,ab ofii-
cio benefici8q;fufpendas,nullo prorfus priuilegij be¬
neficio,vel appellationis remedio pra:ualčce- Ros vero,
quos in przdifla eccleiia lege tibidioecelana fubiefti
poli interdiflum tuum diuina celebrate * cognaue-
ris,eadem.po:na fufpenlionisinuolueus in ea (doneč
recociliata fuerit) officia non permutas celebrari diui¬
na: presbjfteros etiam fufpefos ab eptfcopis fuis,5c per
pratdictos 1  fratres ad officia.fua temere reftitutos.in

V o- ,no " ' mmcr ‘to poterii fpeciali prsrogatiua gau
^bnfero ad indicium percepta: proteftioijis cenfus

1  Cao.ead.t


K,

rdbi,

‘do.  t

tit.in i.campil.  b fdp t) eod.tir.in r.compi/.

y deeil in anriquu onjnebut Cod.  ft cAlbien.
Ca  ic.eod.tit, tn i.comcll.  f delati,  g con-

C».t.eod:tit.in d.ctmpil.  i tdjndieiupa, in dli-

“"^“iVlfdulcpiff.

a (ap.i.eod tttin i.campil.  b dt. cjuinimo potiui per te.
c f ap.i.ead.tit.in j.ccmptl.  ft ol.ipjiibiin ea,irc.  c di-
(lio diuino, deeif injtntiquioribus exempldribue.  f Vidci.
ludoosX.de htdet.l p m Jinc.ff.de »cgor.getl. ir l.liberom. ff.
dtpecu.  g fitdm legiturtn vulgdtu libru, ex onticj tuontre-
pojttumeil.  b cclebrdjfe.  i di.ita: irprodiclos fidtres, ire.
cdterum ex ve:‘ribaš exempUrib.ledio imprejfa repojtra iti,ir
Ttfinpifitin oHtn.iit it* legi ojorttrt.

695 Decret.Greg. Lib.

eandem fententiam fulpenfionis reducas. Illos vero,
qnos ad refpondendum aliis fecundum legem tern
pro praimifla caufa aflerunt non teneri.nolumus excu-
iiri,quin eos ad refpondendum (fublato appellationis
iHipedimento)compelUs.

[ r Quaspopulm ex deuotionepro fufletationepauperum
prafato loco mittere cbn/ueuit Quidam vero oni non JuJJiciunt
perje locaomniacircomire,Jibiclerico3 facerdotes ,laicot etiam
vodes nec reliriejoi in nequitiie exercitatte ajfumunt.eorumpe-
Gorib.crucu charabferem imponentci,]!<•% gola frebrietatide-
[erniant.fe valde inhoneGos in aliu oHendentes , clerom frpo-
polomgraoiterfcadaliX*nt, com ipjijint laici,priorum tamen
funguntur officiu.fr tamclericu ejuam Jbcerdotibus praponan-
tur: fr non Jolum epifcopu inobedientei exiBunt, vernmetiam
rp.iafdam immonifatet, tanquam ab apoffotica JedeJibi indul-
taoprajumontjtbi tem ere vendtcare.~\

CAP. XII.

Content* in inpfromento perdiro prt bari pojfont per teffee,
tfui illudperlegerunt,fideponunt de tenore ,frquod oratJine
•vitio.boc dieit Er non eit alibi cafm itaclarm.

ldetn abbari fr conuetirui S Petri Eugubin.

C Vmolun <* eflemus apud Peruftum conftituti,&
tufiliabbas priuilegiuinLucijpapxnobis pralen
tans poftulaucris innouari, proptcr contradidionem
Eugubini epftcopi adfitretis hoc in fuum pramdicium.
redundare,ncn fiiit effeduirttancipatumiSc infia. Te
igitur Sc prefati cpifcopi procuratoribus,in noftra pr?-
fentia conftitutis.B. h  bafili£xxij.apoftoloruniprei :
bj tero cardin. dedimus in mandaris, vtfuper amifiro-
ueac tenore priuilegierum c  teftes recipercr, quos
ducertsproducendos , qui fidclitcr redegit in feriptis
depofitiones x.teftiumiuratorum:quorum depofnio
nibus publicatis,didi procuratores ad producendos
teftes., perquos indudos, a parte aduerfa repellerenr,
inducias poftularunt.quas fub eo tenore illis duximus
eoncedendas,vt apudfed.ap.ptobarenr, qux vellent v
bionus probatioms pars alterafubii8er:[ '

Nos verdtam per depoiitiones teftium, quam ad
fertiones quorundam fratrnm noftrorum Iiquidoco
gntrfcentes.talem didi priuilegij fuifle tenorem,qubd
videlicet coenobium veftrum nullo mediante ad Ro
jtjan.eecleC pertinerer. Sc quodnon liceret alicui epi-
feopo eidem monafterio Sc eius ecclefiis excommuni-
eationem indicere, vtfratres iliic Domino feruientes,.
ab omnipoteftate liberi, Rom.ecclefi libertatis gratia
potirentur Scqu6dnu!lain,eis mentio dioecefaniepi-
ifcopi babebatur: illud etiam adtendentes ,.quod ciiin
tuiiuabbas tempore Celeftini prxdecefforis noftri ad
ipfius prxfentianvaccelfiffcs,iple infpcdis eccltiii uie
pnuilegiis te (licetexcoinn:unicatus ab Eugubiefi. e-
pifcopo djcereria) tanquam non ligarum admilit ad o-
feulum (quod prxlutnitur non fecifle, nifimonafte
lium veftrum cognouiflet ad Roman. eccl. fpecialiter
pertinere )decernimus priuilegium illud Lucij: papx,
quod fine rcp?e ffenfione bulla.chartarvel liter* adpa
iebat,quando fuit nobis oftenlum , lllius fuifle teno
lis, cuius per depoiitionesrteftium Scadfertiones.fra.
tiu m n o fcitur e x Lit ifife.

C 1  ('/trenem auoniam injrd tempm datum Terminnmfr-
receptom aoi producendd rePhb.darm fuerat,defccerunt.  j

CAP. XIII.

Innouatio pritiilegiorutn nouum im non, tribuit, fedanti-
Orjurn mnjeruar. hoc dicir.iiiio adritulum.

ldein CathaUn,  d eletfo frabbati triom Fonrium.

E X parte- e abbatiflarac-fororum lotren. eedefias
extitit.intiuiatumy quod Melden. epifcopus com

a.i (Ja.i- eod.tit.in j.tompii.vide Uald.id l.fin. C.deed. Bar.
trati, de teJe.Sprul tilde tega.a-§.nperejt,rum. i?^r><člor.
hi-Lvlt: Q de c dud a O H.idr. rdi.  b p, c al. friutlegip*  d

Ojuhattu.  t Cafr.&eotttk.in j.tnipiid

V. Tit.  XXXIII. «9 (

miffionis occafionecuiufdamfpet * lltetas]adiudi-
oes delegatos obtenta;(in qua nulla mentio habebatut
deipfarum priuilegiis,qux illas Se carnm ecclcfias,cle
rum & populum lotrcn.ad apoft. fed. nullo mediante
fpedare declarant, quorum ipfe non etat ignamsK 0,
incceperit grauiter moieftare,obedientiamab ipfisi ,(
a dero St populo Iotren. fubiediopem omnimodr®
requirendo: & infra. Verum cumiudices ipfas valJ*
grauarent, adadpcilationis beneficium conuola!i» (
Sc infra. Sediudices adpellationi nondeferewes,J c(
fragilitati fexus compatientes earum.in abbatifi®
excommunicationis,&inderurn,Scin populuml“'
tren. interdidifententiasprotulerunt. Sane cuiuiJ®
nuncij Iotren. ecclefiac prardida & alia in noftra p lS '
fentia retuliflent, priuilegium nobis apoftolicuin
ftenderunt, per quod eedefiam Iotren. conftabat 1 ”
Romanam eedefiam fpecialiter pertinere. Nos autei 0
eofdem nuncios propter adpellationem pridifta#
dintius detinentes, quia tandem nullus adparuit'id®'
neusrefponfalis, qui partein b  defenfaret aduerfa®
priuilegmm apoft. fed. ccclef lorren. conceffum d“ !I '
nius innouandum,ita tamen,vt per iiinouationeintf
lius eidem ecdefis non plus iuris accrefcat, quantf {1
priuilegia pradcceflorum noftrorum obtinuit:c u ' 5
per hoc non nouum ei concedere,fed antitjuum m>
conferuarc velimus.

CAF.  X I I I L
Ecdejia vtem duplinpriuil.-gio exemption'u,ličit
bat ex vko epoleti nilniominm ex alio friuuarcfrcblirad** 1
tenetur exemptm prtmittere obedienttaln diatefanoiti^ 1 *'
men exempiionu non poteftjine lieetia diacefani ecclrjh*’ :,f
Jiruerein loco non exempio: fr fiexemptm de faSo in  /«'**'
exempio tonjlmir ecclejiant 3 cedir iuri epijcopi.

ldem Ctlnbricn. c epifeopo. .

C Vm olim d  propter: qu3cftionts,quas adu«*®
priore Sc can-onicos monafrerij fanftxCrucis®J'
bebas, proquibusad audienriam noftram fuerata 1 *'
pellatum,moram fecerislcngioremmuiapropartd'
tera nulliuscomparuii refponfalis.eifdemcertamtd
minum duximus prafigendum ,in quo venirc* 1 "
nntterent fuper priuilegiis omnibus & libertatibu*^
qiuea Rom. Pont-f. vel ab M.quondamColubn cl1 '
pifcopo fe habere diet bant.Sc fuper aliis qucftio"' w ,
aduerfus eos a Colubrien. ecclefia intentatis dcM 11
uam lententiamrecepturi & infra. Interim au! £ ®
triq; parti liceretcoram diledisfiliistuisde Alčd
tia,f< de Serra ‘  abbaribus, Sc fra.monadioAl £ ° 6 ,
ti* quibus caula prius fuerat delegata,propout 1 '^
probare li quid alittd proponedum duceret / ac fj- (
bandumiSc infra.ludiccs autemfufficienteraftum'
de caufa credentes, monafterium-. fandaeCrutis _ int ij
pentis, quas perq'uadriennium occafione huiul nl ^ J
negocij iuraueras te fecifle,damnatur,iniirinantc s  .
fententia libertatem , quamdidusM. Colubne 11 -^
fcopus contulerat monafterio-S: Crucis, canonic 01  ■
adlenfuper portariumregisextorto. Pratere»)ftC j

dem M prardeceflbrtuusfueraccanonicusregub 11 *' -

duomihaMacabarinorum, g  qui acquilier at > 111  L
fcopum iam promotus. monafterio dederaenrem
toiipfumad reftiturionemeomm iudices conde _
runt. InfupercccKfias omnes,c ( uasimqnaftbt|i*f lt 'c
ter epifcopi Colubrien adfenlum propria- je-

fundarat(quia pars S.Crucis neipr*fcriptione,n £  j
feiiuone alia probationibus cdtrafe fadisobl > f
iudicaruntin ius Colubrienlis ecdcfix,cuni tru  0[
medi) cemppris.reuocari.8c infra,Tandeinpi <>£ ^

a Ha dn&voees por literat,defuntin atttnjuiot' £  ,-j y,
nibuf Va icanit.  b defenderet..  c  at.Lo!nnd nt ". r J t if
eod.tit m i.con.pii.  c. Sarra al Serra.it abitapttp
ducerent adpttbandnmo  gi. ai btorabatinein«*-

69  3

697  De priuileg.& excefsibus,&c.

monafterifpropofuit fentcntiam non \
le. f)u6d fialias ctiam fentcntia mer

i valete nec tene
. Qupd fialias ctiam fentcntia memorata teneret,
<Juiatamen monafterium fmt indefenfum, nec exhi-
bitaftlerant coram eis priuilegia Ubertatis (ne dcliftii
peifona indamnum cccleiia; redundaret) debebatad
tshibitionem ptinilegiotum luorum admitti:quod li¬
ti concedide folita bemgmtate ledis apoif poftula
U| t. Nos igituradtendentes ,quod eadem ptutilegia
?°nfolum modo pro libertate monalterij faciebant,
"d ctiamexprimcbant ius noftrum, Sc eccl. R<5m. iu
“ lt ijmtuebantur:nein nos monafteri) latlio redunda-
r ft,adpriuilegia exhibcnda, partem ems de gratiadu-
Illn usadmittcndam:& infra.Uiftinguemes itaque in
t!l  bbettatetn per pradidtuin epifcopum ecclclianpfi
libertatem, quam ci longeante tempus
'P“Ustpifcopi apoft fedes indulfit, quianobisconfti-
'•'stonum fuifle in epifcopi conceflione canonico-
i! Un  adfenfum, & conceflionis paginain in aliquod
^dshabuifferafuras.&fubfcripiioncs lingulasfuil
“•tgulis fubfcribemium manibus adnotatas. feri
■ IHautem,quod nobis exbibitum fuerat nec raiu-
■^Patendete.nec efle variis fubfcriptionum mani
j 115 tatiatum,fed a primo ad vhiinum t adem n.anu
Mttiptum, libcnatcm ab ipfo epifcopo conceflam
j' 1  tttorfionem] irritam deccrnimus & ioanem: fu
,j °tfeutentiam d legatoruin iudicum confirman-
( * QajavetoeuiJentcr agn uiu.u- cx priuilegiis an
t  ‘ftis pradecdlores ir.flrus ecjcliz fanctac Crucis
j'»atispriuilegmm indulhfie & quod in ca poflcf
Ju^tamdiufueratliberacus quod aliis etiam ceffan
l^lPtalcripCflctdibertatem ei a pradtcefforibus no
p‘‘Uiduttani, audtemate apoft conlirmamus.tibi fu
H .j l0 cClcntium imponentes.Super <* hocautemin
kMcatetiadelegatorum iudicum dcrogarr.us, cim
'dthacnon eognouenni libertate: 8t infra,
t,'^(jllibcttat m a pratdfctfforibus noftns indul-

. ‘ A X A i, c A  luč nrAr,-nii>mci n n rt rt

CAP. UTI.

T.xempuu ratione ceru rei vet ceru toči,non cenfetur excm-
ptus rcSfcttu alrcritis rci vet teci. Iioc diete, ir eHtextm nora-
bitu,ir multum aliegabiLn .

Idcm epifcopo L in cenenf.

C -. Vmcapella *  ducis Burgundi^ t  gaudcredica-
rtur huiulinodipriuilcgio,qubd nullus arclm pi-
fcopus vel epifcopus in perfonas canonicoru eiufdem
capells fufpeiioms velexcommunicationis aut inter-
diiir fententias audeat promulgare: quidam capellac
fupradifts canonici,qui parcieciales ecclefiasa tetenet,
occafionepriuilegii prslibati.in his etiam,quarum iu-
rifdiflio ad te pertinet.ita fe dicunt exemptos,vt quan
tumcunq;grauiter mierdum excedant,tua corn ffioni
recufant8c fentcntia: fubiacere. Quocirca mandamus,
quatenusin quantmn exempti funt eiufdem ratione
capells, apoftolicis priuilegiis deferas reuerentet fed
inquantum rationeparoecialium ecclefiarum vel alias
mnfdiftionem tuam refpicere dignofcuntur,officij tui.
debitum m eofdem libere profequa::is.

CAP. XVII.

Ter exemptioncm loncejfam monafferio  , cape ti a fbi fubie-
ffa non cenfentur exempu.

ldem abbart  dr fratrtbut Euajen.  c ccenobip.

E X  ore d fedentis in throno pročedit gladius bis
,  acutus, quoniam ex ore Roman. Pontif. reftiflima
d bet exirelententia:quscontta iuftitiam nullipar-
cat,fed reddatvnicuiquequodfuum eft. Ciun igituc
inter vos Sc Vigor. ‘  epifcopum fuper monallenj ve-
ftn l'ubieftione,ac libertate controucriia verteretui:
monaftenj veilri propofuit procurator,quod idem mo
nafterium ab ipfafui fundatione liberum extitit Sc e-
xemptum: Sc ad hoc probandum priuilegia pradecef-
forum notiroruminducens, vnura Conllantini,8c al-
terum Alcxandti, necnon indulgentias Cle.Sc Celeft.
quorum vfum continuum a lo.igis retro temporibus

("onafterio cofittnamus l ad ius ptofiffionis(quod 1  per depolitiones tcllium oft. ndere nitebatur: Sc infra.

NQf p« i: i ...id rimn r)r-r»rnmiiic nAn rs _ ^ n . -ti . • . _

t , “ftarium libertati monali rimn dccermmus non
t^.nonderogantes indicibus delegatis, quibus li
priuilegia non fuerant pra-fenrata : in cateris
U^Utam a prsdtftis iudicrbus fentcntiam pro Co
° tlc n.ccclelia conlirmamus.

. CAP.  XV.

priuikgiA cedeji* minori Jpa> io pundcapinu cinno-
fl># Mpujcribitur.h.d feeundum verum incellečlum.

ldcrn epifctpo ir magifiro Cj Lem eui cen.
A C «dcntibus b  ad prsfenuam noftrant abbatis
^conuetus Nauiacen. ex vna parte, St tCHiplario-
■ n™ dc Točen. ex altera procuratoribus,, procurator
j^choutm propofuit quodcum dccimas teriatuin
ji Liculediu quicte polfederiut antequam adtern-
w ,tlo tum dominium perueniflent: Sc poftquam tein-
i 3fl iterras adqmfiere, piiditlas decimas earundem
k!*Unnos St amplius paciffce poifedill'ent,nunceis
> t Mubtrahete non verentur: [ '  dr-p] Difcretioni
'ti^niandamus^uatenus ii abbas 8c monaclu luffi-
tjj nte toftenderint. quodatemplariis decimas detet
tflldiftis petxl annos continue perceperint fine li-
li^sad ptaiftationem ipfatum templarios compel-
jfr Cum enim tanto tempore contra indulta priui-
C 1  decimas foluerint, eis renuncialfe tacite p talil -
inf llt *? r . f^nod li in probatione defecerint.ab ipforum
Lqtitione templarios abfoluatis : iplis fuper hoc fi-
''Umperpetuum e jmponentes.
hte c igieur ir aliii tjn* conam predi do cnpeUnno fucre
plenim intelltlfU,  j«ia de ipjis non poruir exhiberi

Hi, l * l 'f tr ^ 0Cl ‘ ut e'n.  b C«pl.eod,tit<W3'tor»pH-
in nmicj.Cod.

t Di-

Porroin priuilegio Conftan. quiddam contin,eri per-
fpicitur. per quod idem coenobium videtur ad iurifdi-
dlionem epifcopi pertinere: videlicet,quqd abbas eiuf¬
dem primum locum poft Vigorien. prarfulem Temper
obtineat. Vndechm loctnn ipfum obtinere non poffit
in generali concilio . neque in prouinciali: quoniaiH
abfonum effet, vt abbas prim us poft illum fuper alios
epifcopos relideret: relinquitur ergo, quod locum il¬
lum in epifcopali fvnodo intelligarur habere:quare
tenetur ad fynodum epilčopalem accedere.acper hoc
ipfms ftatutarscipere aeferuare. In priuilegia vero A-
lexandri paps quiddam / aliud continetur, per quod
dioecefanusepifcopus in eodem coenobio iurifdiftio-
n m fuam(etfi non in omnibus,in quibufdam tamen)
retinuiffevidetur.cum in lilo dicatut,quod Vigor epi¬
fcopi ab eiufdem loči fratribus aliquid inmfte non e-
xigant,fcd his tantum contenti permaneant, qua prs-
decelfores eorum antecefloribuS fuis conftat rationa-
biliter impetidilfe: vnde conftat, quod abbates epifco-
pis aliquadefuis exhibete tenerentut . Nosigiturhis
8c aliis diligenter auditis: cum a neutra parte (it pro-
bata praferiptio ,fententialiterdefinimus, quod Eua¬
fen. g  coenobium liberum eft in capite, tanquam ab
epifcopali iurifdiftione prorfirs excn’.ptu,8c foli Rom.
eccl.fubieiftum,tutdatamcn ipfms Cantua. atchiepif.
referuata. in membris autem, qux non probantur ex-
empta, dioec. epifcopo ipfum-fubiacere'decernimusi
propteiquod abbas ad fyncdum h  eius debet acce-

a  fa.č.eod.tir.in }.cop.  b at.Diuionen.arin vetericomp.
iu, E ehemit: fed vnriccina  dr ali a excmplaria con (hiter habent
Burgundije.  C Euajin.al.EuaJicn . d f a  7 ced.rit.i 113  top.
lr.iiiufumiturex^dpoc.ca.t.ij‘ 9 .  c  Vvigornien.al.Vvigere,
f cjuoddam in ttiihf  g Eua/in,  b f

(4e reform,

V

699  Decret.Greg. Lib. V. Tit. XXXIII. 7 »

nianfillud capitulucfte inrelligendumvidemrdeinO
nachis aut clcricisin ipfomonafteriopermanentMi
vel adecciefias deftinatis vtrocj; iure iibi fubietUs
C

dere, primumq; locum poft Vigor. epifcopum obrine-
re: pto iplis quoquemembris nonexemptis,idem ab-
bas tenetur Vigor.epifcopo exhiberereuerentiam, ob-
fequium Sc honore: quib'us Vigor, epifcopus fibi com-
pctcnter eshibitis debecmanerecontentus.

CAP.‘ XVIII.

Receptur fub protedionepapa, per boe non eenfetur exent~
ptue focdecit.

.  Idem aiufonen.epifcopo.

E X parre « tua fuit quafitum, vtrum derici & lai-
i ci,qui literas pioteftionisoftendunt, in quib.per-
fonsfux expreflb nomine cii omnibus rebus fuis fub
apoftolica proteflioneconfifteredeciarantur, aiurifdi
dfione epifcopi dioecefani fint exempti.Nos b  autem
ribi refpondemusquodperlitexas huiufmodi abepi-
fcoporum fuorum poteftate minime fubtrahuntur.

C A P. XI X.

Religiofi.Cjuibttr a papa concejfum cft.vt ecclefiiu eifubiettar
pofiint in proprios v [tu eenuerterc: non autforitare priprla, fed
a dicecefano loči poJfejTionem illarum ecclefiarum recipere de-
bcntimji in priutlegio a/iud exprimatur.

Idem Eliden epifcopo.  c

P Aftoralis A  officij:8c infra. Interrogafti vtrum vi-
ris religiofis,quibus a fed.apoft. eftindultum.vt ec
clefias fuas in proprios vfus poftint conuertere dece-
dčtibus perfonis earum.liceatauftoritatcpropriapof
leftionem earundem intrare, velper dicece.cpifcopum
e  in ipfa fint potius inducendi. A d quod refpon. nifi
fortein indulgentia furnmi pontificis id contineatur
«xpreflum , fuo epifcopo inconfulto, in polfcffionem
ipfammeis non eftlicitum introire:quiaperindulgen
tiam huiufmodi epifcopaii iuri 116 credimus derogari.
CAP.  XX.

Si it propter cuius dehefumpojitum eft inrcrdibfit.Hlud non
fcruat,a!ij nihilomimu feruare tenentur: JecutJi lile non /ima.
tur,m culut fauorem /atumfuit.

Idem epifcopo &■ capitulo Tripol.  f

P Etiftisper fed.apoft. S  edoceri, vtrum cum pro¬
pter hofpitalarios vel templario« ciuitas veftra ge¬
nerali fupponiturinterdičlo eifdem non feruantibus,
vos illud teneamini obferuare! Ad quod duximus re-
fpondedum, quod lllorum exceffus vobis non prabet
Jicentiam excedendi.Sed ii prefati holpitalarij vel tem
plarij priuilegiorum fuorum fines exce(lerint, violan
do temere interdiftum,quod pro eis fuerat promulga-
tum:ne videanturde ahorum fletu ridere, vos in poe-
nam prafumptionis eorum, quamdiu ipfi violaucrint
' intcrdi<ftum,de noftra licemia celebretis.

CAP. XXI.

‘Triuilegitim concejfum monaFferio.vt eiut monnehiexcem
municari non poftint, entctiigitur de monacbit exit}entibut in
monailerio. vel m eccleftuJibifubiecht v trojne iure. boe d: at.

Et eblcajus tjuotidiAnttf.

Idem.

Q Voniam I' per ronfeffionem conftat partis ad
uerfar,quod Nepcfinus epifcopus, ius epifcopale
percipit in ecdeiia fanifti Bafilij de » Flagen- credi¬
mus qudd non obftante illo capitulo priuiitgij , quod
monafterio eft indultu, vt iiiilms epifcopus eccleiias
vtroq; iurellli fubieflas interdifto fupponere, vel mo-
nachum feu clerkum eiufde roonafterij fvnodarevel
excommunirare prafumat . prafatus epifcopus poflit
interdicere dičlam ečclsfiam, & excommunicare mo
■nachum f u elerieum veftrunt ad eius regimed depu-
tatum.ctim alterutrum de iurefucritfaciendum: quo-

a (Jap.S.ed rit inj.iompit.  b al.taliter.  e delim a l.
Deluen  d (ap.ij.eod '.it in 3 compil  e Dibfto epifcopum
det tl in ple-ifa, exempta r ib.  f Tnpo/itan.  g fa J eoi.rit.
in 4 compil  n (Jap.f, eod.ttt, m p.compil.  i al. Hfljt tj de

‘FU^cn.al.Fiata*.

A P. X XI..

F.pifepiu remittens alictli ecdejii dnimit tpifopdeib.lt
fimtcpemifijft videturnon felaro prattritas,fid(rfuturtiF 1
e it cafna norabilu.

Idem Londenen.  a arcbi.pijc.apoft.fed.lepoto.

Q Via circa: b &  infra. Qu.rfiuifti vtrum motili 1
omnium fanftorum priuilegium pradeceflo 111
tuf fuper epifcopaiibus decimis retinendisindultu® 1
e.stcndere valeant ad poftefliones acquifitas,&p 111 '
modum acquirendas:

Super quo tale damus refponfum, quodfi deti**'
rum illarum remiftio faifta entitit fecundum cim^
cas laneftiones, pradecefibr nius indefinite decimas
epifcopales monallcrio remittendo (cum nihile***"
perit, Sc potuerit ercepifle, acin bcneficiis plenift*®!
fit interpretatio adhibenda.necdebeat vnacadc” 11 ! 11 ’
fubftantia diuerfo iure cenferi) intcllc.silfe videti
non folum dc decimis poirdlionum illius tempov*'
led futoti.

CAP. XXIII.

Ponit concttium ordinem ejuatnor pAprtArchaUum
v fant ibi fcruAtA.vbi ponit trta prim lepa ipiarnm. 'Tnoa  '
ejuia dantpalltum. Secundum ibi.domintct , tjuiaAntef
cem deferrifaetunt,prAtercjuam m cafibtu bic cxccptU'  ™
tinmpbijn omnibut, juta ad ipfoi AppeliatUr, princa f*'
fiaturitbi , faluu.

Idem in C.onciliogenerali.  t  .

A Ntiqua Patriarchalium d  fedium priuileg' 3 .,
nouantes fanCla vniuerfali fgnodoapprobšv,
cimus, vt poft Romanam eccleliam (qus diIp oEC ".
domino fuper omries alias ordinarii poteftatis j^
net principatum.vtpote mater vniuerforum Ch [l

deiium & magiftrajConftantinopolitanaprimiH 11 ’'^

lexandrina fecundum, Antiochena tertium.H' 6 ,^'
l)-mitana quartum locum obtineat: Seruata c01  -
propria dignirate: itaquodpoftquamantiftiV’ s f 3  | ( .
a Romano pontificereceperintpallium (qtiodev .
nitudinis oflicii ponrificalis infigne) pncftit® . p a i5
litatis & obediennac iuramento ,,licenter & ‘Pr .j.
luftaganeis pallium largiatur, recipientespr® c Ap-
feflionem canonicain, Sc pro Romana eccleuf
lionem obedicntie ab eifdem.Dominics ‘ y ,i t0
cis vexillum anre le faciant vbiquc deferdnih’ ^
Romana, Sc vbicunq; fummus Pontifex ^Jr
terir, aut eius legatus vtens infigniis apoftolie* vji-
taris.ln omnibus autem prouinciis eorundcui'" ^
fHoni fubieftis ad eos ( cumnecelfe fuerit)
rur.Saluis adpellationibus ad fedem apoftojv* j;,
poditis:quibtis eftab omnibus humiliterdetel

CAP.  X X I I I I. t/

Priuilegium rehpiofi concejfum vtpofiintfep'i' rcC ° 1 ir
fuos tempore inrerditti, intelligiturdettluconfratriliia^ki
cer maneant in ficulo, obtulerunt fe tamen otdini.mo^jp
biru frculari, vel de iUu ejui bona fua eu dederunt ‘f

rento, boe prime. ‘Tnuilegium religiojis concejfum, t u
nieneibuc ad locum interditium.femel in anno .ipf‘^p
cl'fc. vt  1  elebrenrur tn eu diuena , intelitpitur cjta
tura folaeciltjiaaperiaturin loco.bocfecundo.

Idem / in eod em.

~  ^ c

Jr

a Londcn.  b C*- ueod. tit.in  4- compil-

loiutiotie (in & etn ah do (tatu poli eat vniticrfa t  > ^
lib.,. var.re/ol. cap>rj.  d <D e  Patriarcharumpr* S Ji*
ro Chajfan.in CaUgl^nundt-p-^

Nicofa Boerim de aučfon.ma^ni C onc ^'^ uM 'JV,’ i "

fecundum locum.  C -bide Cl cm ' v ^' t ^' c ^ e
hčer Inv ocen.11  /, in ConciLLatcran^tf'??'

?nira'e fr numero

c?

in 4 .compil.

t'

De priuileg & excefsibus,&c.

7oi

TrT priuijegia, quae quibufdam religiofis Romana
' conceffit ecdelia, permaneant inconcufla,qua:-
oiin in eifdem duximus declaranda, ne minus fane
jntellefta pertrahantur ad abuium, propter quem pof
“it merito reuocati, quia priuilegium meretur amit-
tirc^mpermifTatibiabutiturpoteftate. Sane quibuf
dim regularibus apoftolica: fedis indullit vt his qui.
‘■itcmitatem eorum adfumpferint, ii forfitan eccle-
idquas pertinent',a diuinis officiis fuerint inter-
“>c1i,ipfosque mori contigeric, fepultura ecclefiaftica
Honntgttur,nifi excommunicati vel nominatim fne-
Oltinttrdifli. Suas quoqtteconfratres.quos ecclefia
Ji® prelati apud ecdefias fuas non permiferint fepe-
'm, nifi excommunicati vel inrcrdidi fuerint nomina
nOjipfiadecdefias fuas deferant tuir.ulandos. hoc
Jutemde illis confratribus inrelligimus, vel quiad-
''Kmanentes in feculo.eorum ordini funt oblati.mu-
bto habitu feculari: vel eis,qui bonafuadederant in-
•ttviuos,retento Gbi(quamdra in hocfecgio vixerint)
'lufraftu :qui tamen fepelianturapud ipforumregu-
jliiumvd aliorum non interdidas ecclclias, in qui-
®us elegcrint fepulturam: ne fi de quibuflibet ipfo-
'»m ftaternitatem adliunentihus fuerit uitclledum,
Pmduobus aut tribtis denariis annuatim libi collatis,
difloluatur panter & vilefcat ecdcliaftica dilciplina:
'Ktam tamen & ipfi remiflionem obtineant ab apo-
“olicafibi fede concdfain. lllud etiam,quod liuiufmo
"‘■egulatibui eft indultum , vt li qui frattum fuorum
Wb eismitfi fuerint ad recipicndas fraternitates li-
'•tcolleftas in quamlibet ciuitatem, caftellum, vel vi
Jim aduenerint , fi forrelocus illc a diuinis officiis lit
'littdiftus,in eorum iucundoaducntufcmcl in anno
*PWanturecdeliae, vt exdufis excommunicatis, diui
til bidem officia celebrentur: i:c intclligi volumus,
‘M in eadem duitate , aut caftro, aut vitla vna ta n-
j*® ecclefia eiufdem ordinis frartibus femel (vt di-
"imtftjaperiaturin anno :quia licet pluralitec didu
Ut 'quod in eorum iucundoaduentu ecelelia: aperi.ui-
tat  non tamen ad ecclclias eiuidem locidiuiiim. led
pidiftomm locorum coniunftim fano reterčdum cit
pdleftu: ne fi hocmodo fingulas eiufdem loči vili
t£ nt ecdefias,nimiurrt vilipcndi conungerct (enten
miititerdičli. Qui verg contta deciaiationes prajdi-
. tJ5 quicquAni libi vfurparepraifumpferint, grauifub-
* tc mi vitioni.

702

a Vanto amplius:& infra.Sane dilefti filij abbas Sc
conuentus Cluniacen. ■» grauemnobis qucri-
moniain obtulerunt, qu6dquidamveftrum Scveftro-
rum offidales, cum in eos & fui ordinis monachos so
poffintexcommimicationis 8cintcrdifti proferrefen-
tentias,eo quodfuper|ioc apoftolica: fedis priuilegiis
funt muniti,in eos,quimolunt in molendinis, vel co-
quunt in furnis eorum, quicquid vendendo feuemen-
do, aut aliis e.is communicant, fentcntias proferunt
mcmoratas : &fic apoftolicorum priuilegiorum, noti
vim St poteftatem,fed fola.vctba feruantes, diiti ordi¬
nis monachos quodammodo excommunicant, dura
eis alios communicare non finunt. Ex quo illud etiam
euenit inconueni«ns,vt ipfi monacbi quan tum ad hoc
iudicentut iudicio ludc£orum,& qui eis communicant
in pracdiftis, maiorem cxcommunicationem incurrat.
quam etiam eitcommunicatis communi.cando fuerint
incurfuri. Nolentes igitur hatc crebris ad nos clamori-
bus iam perlata, vlterius fub diffimulatione tranfire,
vobis vmueriis Sc lingulis mandamus, quatenus huiuf
modi fententias in fraudem priuilegiorum noftrorum '
deesetero non feratis : quia fi fuper hoc ad nos denuo
clamorafcenderir.nonpoterimus conniuentibusocu-
lis pertranfire, quin promulgatores talium fententia-
rum feueritate debita caftigemus.

CAP. XXVII.

ghti in habitu , & tonfura, & ctterit vt Uici conuerfantur,
deprehenji in matejiciii,Jepr\clericii non defendunt,ita com «
muntter/iimmatur.

Idem V.cjuandnm ^inglorv.m regini illuftri.

E Xparte &  tua fuit propofitum,quod nonnullili¬
terati, qnos nec habitus.nec ronfura dericos profi-
tentur in terratuaiiurifdidioni fubiefta degetes, cum
deprehendutur in aliquibus foris faftis, vt iurifdidio-
netn tuam eludant ,8c debitam pro deliftis vltionetn
euad uit.adfumuntfeuetiam refumunt tonfuram ab-
iedam feu habitum clericalerajicet antepro laicisab
omnibus luberentur. Ne igitur tonfura,vel habitu fis
refumpto, malitia foueatur, fi tuam iurifdiftionem e-
xerceas in huiufmodi delinquentes , qui fine tonfura
& habitu indelido fuerint deprehenfi, atquanimiter
duximus toletandum: chm malitiis hominum indul-
gcri non aebeat,fed potius obuiari.

CAP. XXVIII.

CAP. XXV.

I 'toporegeneralti intcrcitt , epijiopi rtan prohibiti , tjui non
ntlpobiles ir.rcnliUt daru ceptbrarr pojfnm . & hodie i-
Mn 'Slprtuilcgium epiJcop/num.JediHt cornmune: z tin
dtfcttr, encom in 6. & ih' plene habetnr an r tjuando,
Pollterpoftc celcbrari v-n.pora intcrdicfi .

Idem a tneodem.

0 ''od nonnutlis eft ielq iolis indultum , in fauo-
ion pontificalis officij ati epifcopos extenden
t Joncediinus, vt cum commum tetra: interdidutn
tri tiexcomtnumcaus Sc interdiciis cxclu!is, podi ut
l ls  n “ 0 q; ianuis daufi-. iubpref a voce, & noii pulta
j!  ta mpanis diuina celcbr»reofficia:Kdi Sc hoc ipfutn
I( j t![ P rc fse fuerit inteididuni. Verum trne illis con-
. '®is,quicaufiuu aliquain nonprsfitreritn mrerdi-
I# '»e c qui c quam [doliv. 1 j fraudising dctint, tale
Pendium ad iniquum difpendium pertrahentes.

' p . C A P. X X  \ I.

nr>n f lint  VioUmla etiam indirciic. hoc duirge-

Ho fr ' •

°0°rius T1 l.archicp fo epifc»pU } in cjuorur/tdiocc.mo -

nafteria, & Prior ar tu C^nnv cn.Monafitrto

f ub teci a coujiffunt.

t '" m f'Ut 111  m  ^” u '^ <uer * n - ‘“p-st-ir capMd.tit. in

‘Tctrijtis & in lom v teinu irts ciuile legi non debet.

Idem c .

S Vper fpecula: & infra. Sane licet fanfta ecclcfia le¬
gam fecuUiium no refpuat famulatum, qua:a’qui-
totis &iuftitix veftigiaimitantur: quiatamen in Fran-
cia nonnullis prouinciis laici RcOnianorum impera-
torum legibus non d  vruntur Jk  occurruntraro eccle-
fiafticx caufa: tales, qua>ifon pollint llatutis'canonicis
expediri:vt plenius faera; pagina:inliftatur: [ *

Firmiterinteidicimus > & diftri&ius inhibeinus,ne
Parillis. vel ciuiratibus , feu aliis locis vicinis quifqua
docere rel audireius ciuile pra:fumat.Etqui contra fe-
cerit,non lolum a caufarum patrocimis interim exclu-
datur, verum eiiam per epilcopum loti excommuni-
cauonis vinculo innodetur. Vosautem filv^ficdiUgin-
tiw pr.i/iripta firuetu, & fji tarif (ludiofitu ah altu obfcruari,
cjuodvcri amiei fjponfi poflitU merit o to m prebavi  3  dum para--
trjmpios fups erntiendoi ad tpi/'halarnica carmina curaucrttn
prjrnouere, 'Dat/P^em. Ponrtfieatas n o fin anno Cfuarto.

o 7) e ordins fUtr.iacenf.o riginc  er a nt ia u it a te^httjfcin.in.
C.ar rg/or.mundi.par 4 -.  ^ Vide (oumuuiam jn praffseit
ouap iun* y ca } 2 .  c Q, x p Parif &c.€ccl.prxlat.Parif.( onfli-
ttiris. e6 <ter,ta?iFlrify&c  d guate tuf glojf. fj Deth *
htc cju.. r an on*n?s fubjtnt Imperaiori . v ide CbaJJ'. in car An
gItrM »Mtult-fAT.f 'ConJ.jS,

70? Decret.Greg. Lib. V. Tit. XXXIII. 7'04

[ ' EtdiJcipuliHehfei liberiui iuxta fiuenta plenifma
tef.deant , vt cotumba dum in ianuii fiata: non inuenerint, ad
^um  diuaricari valeantpedei fuos.~\

CAP. XXIX.

Innouati'o priuilegij itu ncuumnon inducit.fed vettu con-
feruat.

Idem epijcopo Baleten.  a

Q Via h  intentionis noftrx: [ r «J-.p] Citm inno-
uationecius nouum conferat,nec etiamtollat
vetuš, te in eo ftatu efle volumus, in quo tempore irr-
pctrara innouationis dignofceris extitilie. Cxteriim
nullum pcr hoc intendimus iuri alias eidem monafte-
lio competenti prsiudicium generari.

[ i flgn extitit vt perinnouarionem juam fecimuo cu-
iufdcim fcripti monaflerij S. S. faldoncn. quod in regiBro bo,
me. ^Alex. pp. p. n. repcrimtu contineri , derogarctur tcclejia
Baioeen.~]

CAP. XXX.

‘Vriuilegiati vt vbique pofint cum ctltari viatico celebrare,
kocpojfuntjine licentia pralatorum.

Idem.

I Nhis, t  quasadcultum diuinum facere dignofcun
tur,non maligna,fed benigna ellet potius interpre-
tatio facienda. Vnde miraricompcllimur, quod cum
fiatribus prardicatcribus & minoribusduximus indut
gendum , vt vbicunquc fuerint, fine paroecialis iuris
praiudicio cum altari valeant viatico celebrare :qui-
dam,-nimis ftride interpretando indulgentiam no-
firam nituntur adfcrere,quod.per eam pradicbifratrcs
praetcrpradatorum adfenfum facere hoc non poflint:
propterquod eos celebrate iuxta indulgentiam apo-
liolicam non permittunt. Ciimautem eis nihil con
ferret mcmorataiiidulgentia^fine qua id pralatis an
nuentibus liceret eifdcm: fraternitati tua maudamus,
quatcnus interpretationehuiufmodi reprobata, dum
tamen abaliis, quxJureparoeciali proucniunt ptorfus
abftineant, datam eis lic licentiam cclebrandi audto-
litatenoftra non differas publicare, itaquod didli fra
txesaliquam ex indulgentia noftra vidcantur in hoc
gtatiam confecuti.

CAP. XXXI.

Priuitegium dt decimit noualium non Joluendit non compre-
bmd,it decimas tempore priuilegij impetrati pojjejfas ab altu,nji
de pojfefiionc alterins in priuilegio fiat mentie.

Giegorius \X.maioru ecdejit ir Chrifiiamtatu de-
cano & archidiae.Limon.

D Vdum inter priorem & conuentum de Butele d
ex partevna.&prioriflain&moniales deCam-
peffe ex alia,fliper decimis lite mota:8c infra. De con-
filio fratrum noftrorum decernimus iuri praduftorum
pri or is & conuentus fuper decimis noualium,in qua
ium erant pofMione temporeillo, quo indulgemii
apoftolica impetrats fuerunt,a partealterade deci-
misnonalium non foluendis non debcre per eas non
facientes de hoc aliquam mentionem , prsiudicium
generari.

CAP. XXXI  I.

Cum patre! priuitegia.torum.niJi Je ad eoi in totum tranjlu-
hunt .ad cpificopalia iura tenentur.

Idem.

a Vidair,(ficnr.adferis)in priuilegiatorum fratcrni-
taterecepti,noluttibi de iuribus epifcopalibus
relpondcre. Verttm quamdiuhuiufmodi fratres mo¬
ram in dotnibusfuis fecerint, e  eos compcllere po-
terisad didlaiuratibiintegreperfoluenda.

a Baton.  b Doclore: in cap Jin.fu.de Ji d infir.fi in c.^i!~
tcricut>&c.Jignificauit De teBibut .. c. Giljfa& Dedom in
cap.cjitoniam.Depriuiteg.lib.7.fir Sjtueflrum in Summa.ver
bo altare.tj.6.  d al.de Baten, c Vide t.Ji. auarn Bald. dicir
e£eJingu -C- dciurtf.jc.

CAP. XXXIII.
fijuo adpriuiltgium retentionu decima , fenol niuob['U‘
pereBnoualc.

Idem oArelaten.capitulo.

C OnfuItationi vedra b.r.quod terra,dequa nonts-
tat memoria quod aliquando culta fuiflet,reda-
čtaperreligiofos viros nouiterad culturam, pcrptB 11
debet quo ad immunitatem de non foluedis dccipi*

noualiumiurecenfcri. Cum alias nonnunqaamcoii‘

tingeret indulgentiam de noualibus plus eis difpM'
di;.quam vtilitatis adferre.

D Ji Tv R G AT 1 O N E C A-

nonica.

Tl TV L V S XXXIII.

C A P. I.

Infamatm p de dignus per iuramentum fepurgat ,aliih‘ 4
etn .edr ccnfetur non idonritt cnormitcrfeccans.

F.x  Concilio Triburicen. ,

N Obilis a  hoino, velingenuus, fi in fya°"
adcufatus crimen negauerit,fi fidelcro <“
efle fciuerit ,cum duodecim ingeniris h®
purget. Si autem antea deprehenfus fucrit in f 0 ’ 1 1
ant periurio, amfa^bteftimonio,nonad^'.ittat l,I
iufiurandum : fed ci (licut qui ingenuus noncftjr
gatioindicatur.

CAP.  II.

Infemiriu tertio mor, um Je corrtgem  , vfejue
nem ab ofjiaoJutjendirur.

Ex  Concilio Agathen.

S Iquispresbytcr ncgligcns vitae fuas, prauist* £  ^
plis mala dc fe fufpican permiferit. &populu* ■
epifcopo iuramento , feubanno Chriftianitatisad ^
clus infamiam eius patcfecerit,certiq; adcufator ( '
ininis eius defuerint,admoneatur ® primofeo fl  ^
ab epifcopo.deinde fttb duobus vel tribus teftibus
li non emedauctit, epifcopus eum puhlicaincrep J f f
neadmoncat.Si vero neclic fe correxerit,ab 0 ® cl0  j.
pendaturvfque adeondignam fatisfaclioncin,! 11 ”
pulus lidclium in co fcandalum patiatur.

CAP.  l‘l I. uf

Edam rega Ure: purgant fe de delido fecundutn t'y
canonicam.

Ex  Concilio Melden„ c

M Onialesfilibidinib. inferuire adcufentur. o j,
nifefte detegi non valuerint,ergaregula ft* J
nionis malam famam" canonice putgarecogantul'

CAP.  I I I 1. M,

Sidelidum ejiprobabile.non indiciturpurgatil)odd
h.d.tjtio ad titulam.

E.veodem. .

S I quis de gradu ecclefiaftico raptoribus alie n3 {ilJ .

fponlarum fe confenforem vel interuentorf 11 ’.^,
nifefte prodiderit, a proptio gradu repellatur. Et
tifimilibus exinde fulpicionibns fuerit ptop ul
canonice fe cxpurget.

CAP: V..

de erft

Tnfamatiu contra ejue crimenprobarinonp ofe ft'^,
gare iuramento de veritate:compurgatores verodeeru e ‘ ,
Innoccntiuspapa d ^(juilegien.pAtmrchtv

Q

Mantuan. epifcopo.

Votiens c  Tridentinus epifcopus a* Jv
impetitus lit,vos latereno credinuis^^

a- Rcferunt Burch.lib.T 6 .decr;c*:ri).& Grdttitn-r a.  b

s.cj. 4.c.rt .& haberur cap.i. tit. de pur g. vulg.in '■
Ob/erua vrdmem fraterna c on eU ionu, de 6 jttopk ne  ' n0i] ,d ^
z.cf 53.art.3 4.? /eej.  Č Qajo.hi Cone,imfreju  c

vt aiu7itBurch.lib.Sodecr.ca.f7o  ^ al.lnnocJ ii f ii ' ^pit^'
4seodetit.ini eCompiL Refert Gratjiue P<tl&

?°5 De purgatione canonica.

»fcriptum adferentes. teftes fccundum fi. mam ca
j. 0n icara producerc nequiucrunt, fcilicet quod eccle-
* n nanfti Petri prcsbytero P.dederit pro quatuor mo

--- r > *' i ^ • A m

7  c o

c  ' ru ^end: Communi fratrum noftrorum

n ‘!Uoiudicanius,vttertiamanufui ordinis, & quar-
c Saturn & reiigioforum facerdotusn.de fupradida
m oniadebeat fe purgare. Porro purgationis tenor e-
e tUiiufinodi• Epifčopus iurabic priminn fupcr fanda
e i£uangelia jqubdproeccJcfia fandi Petri presby-
r °P.danda,necipfeperfe, necperfubmiflam perfo-
.^>nec aliquis pro co fe lcienre precium recepit: de-
‘Jfpurgatores (uper fanda Dei Huangelia lurabunt,
iMipficredunt eum verum iuraffc.

.1 l $uosab tiufdem ecclefue Laicus accepit. Verum quo-
t>l * n ntcaccufalore S  nec tcjles fccundum formam cano-
^ (rfantiorumpatrum Jlatuta in cauft ipfaproctde-
' { P 9 (Hern»t.]

CAP. VI.

.^fcoptuparcecianumfuum infamatum compellitad
1 P^lAndumtnifi ab eo le^iiime appellauerit,

Alexandcr lil.

Os inter a  alios: &  infra. Quia nos t.f.confule-
rcvol. it, vtrum epbcopus farcecianum fuum ad
^ r ?3tionem cogere podit: Conful.t.t.r.qubd (i de ali
ji^^niine puhlica laborac infamia,accul'atore ) &

J® Ul hil.ii <• miMinnnpm iii'r milini e

N

te

epi

'“usdcficieiitibus.ad purgationem cft pcr ipium
TUm compellcndus.nifi torte lupcr ipJo ad lupe
^iuJicem Juxerit appellandum. Sane fi appellaue-

''lliiiparebit iudicio,adcuius exatnen cauiam volne
: f !t >ppcllationem transferre.

C A P. VII.

i"*furgatereidebent rjft henejli, & nttnm habere
' , '1‘<tmpnr^ui)t,nec debent d indice  r el a hi impedirii
in purgatione, punitur VI conniHue.

Idem Gantar,tn eleclo.

P' n P.Manconella b  prcsbyter: Sc  infra. Purga-
^totesilliushoneftatiš .V opmionis efie volumns,
^““»trifimile lit eoi ,i«dle amoie velodio fen obten
^ fjcunipderare.Vt autcin idonei appareant.ntcef
(' l '»teius,<juempurgaredebent, vicam & conuer-
agnofcant. Deficientem veto in purgatione,
Ics n 'offio .0  & beneficio eccleliaftico priuare procu-
fn, '*cauens, C[uddfi qui purgando in fua voluerint
(n ^?ti°ne alTiftere, nullam tis malcuolenfa vel in Ji
C' 0ncm °fičdas,ncc eosimpedias, vel ab aliis,quan
'"It eft, impediri permittas.

CAP.  VIII.

pfilHtie faclafecundum purgationem v n Ig.

tavern non

tanon objfante, potejl indici de n ene purgatio:
* n “titur accufano.

Lucius III.
intelleximus continentia literarum,

fc* 'larum

tJMcum H presbyterum (quia infamabatur de ho
: 'Kilo' ' ~ • - - • • -

%t ■i > ) a ^ acer( ^ ota b °dicio fufpendifles, pra?decefio-

H,

t!^ l?cras tu bt in medium,quibus apparuit cum iu

p,f C(5 ac l u *Trigida fuam innocentiam puigauiffe,& e-
griij^^liiis eum litem abfoluille. Quia vero pere-
titp^ieiafimtinhibitajpurgationem quam prselU-
%t Crc non  putantes: mandamus, quarenus li ac-
K° rCS  ^ oncl1,011  apparuerinc, vt cum feprima aut
hr,, . anu  ** ul  ordinis (ficut expedire cognoueris) j?
f 1 j j .wi° n em canQnicam  innocentiam fuam olfendat,

| n g a s:quam cum praeftirerit,fufptnlionem fine
' atC rt ^ uxcs > &  ^ un » Cefti m oni j boni virum an-
^1 J* ns ’ a b infamia homicidij nullius contradidione
\i_P^laiione obftanfe,ab(o!uas.

\  f

9 Jf c  pra-l.&iud.ord in  i Aom-

purga.can.in i.camp . b Ca.n.eod.

CAP.  IX.

Sufficit quodcompurgatorfit toleratu* ab ecclejia bo~
n#fa.m# y n ec de crimine fu j^eSh^condemnatM.

Idem Vrnionten.epifcopo .

C Onftitutus *  in pnefentia noftraP. diaconus: Sc
infra.

Prseterca illudnobis non modicam admirationem
inducit,qubd purgationem oblatam recipcre noluifti,
mfi priiis commendaifes nomina fingulorum , qui di~
dum P. purgare volebant, &de nationibus & cxteris
circunftanciis prius inquireres diligenter,tanqoam ef-
fe*ordinationes fadurus.vtina fic difeuteres ordtnan-
dos. Sane in purgationibus faciendis,cum fatis (it lllis,
qui pro purgando exhibentiurametum, fecundu pro-
priam confcietiam & opinionem iurare > quod piirgan-
dus a crimine fitimmunis , vel quod bonum exhibuit
iuramentum,fi purgacores ab eccleiia tolererur,& fine
bona: farna: in fuis ordinibus miniftrantes, nec in iudi-
cio pro crimine condemnati, proculdubio fant abfquc
vllius indagioe admittendi.

C A P. X.

Propier magnitudinem crimimsinf (matusfojpedipo-
tesl^nedum ab officio, fedetiam d beneficio,donecfepur-
yauerit. bocprimo. It augeturpropter boe nitmerut com-
purgalorum.hocfecundo. Lx canfunt er dum poji pu rga -
tionemprjfliUm/ufpenditur qupf ud tempu, hoctertio .

Lt deficies in pur^attone > punitur’vt cbuittu*. hocquart»,
Innocentius 111. Senon. archiepifcopo.

I Nter folicitiidines b  noftras illa debec efte pra?ci«
pua, vtcapiamusvulpeculas : Licet [cr-

go] eccleliaitica confticutio tales ab officio tantum vf-
quc ad purgationem canonicam doceat fufpendedos:
quia tamen cum etiam a beneficiopropter immanita-
tem criminis fuipendifti, nolumus improbare. Nec il-
lud etiam improbamus, quod licet contra eum nullus
accufator legitimus appareret,cx officio tuo tamen (fa
ma publica deferente) volnifti plenius inquirere veri-
tatem. Attendentes autem vulgatam infamiam,grauc
fcandalum,^ vehemenrem fufpicionem ex teftium di-
dis obortam, quz contra decanum facere videbantur,
quum propter eorum quodlibec ei eftet purgatio indi—
cenda, Sc  feruantesiuftitiam , &mollientes rigorem,
purgationem ci quatuordecim manus lui ordinis du-
ximus indicendam. Ipfiim igitur ad teremittentes, vt
ibi purget»ir,vbi nofcitur infamatus : mandamus,qua-
tenusaccitis c  rccum Niuern. čt Parilien. epifcopis,
indidam ei purgationem accipias : ita tamen,vt qui ad
eius purgationem procenerintcomprobandam,fincfi-
de catholici,&vita probati,qui conwerfationcm & vi-
tam ipfius non tam moderno tempore nouerint,quam
tranfado. Purgatione vero recepta, beneficium ei re-
ftituere non poltponas. In pcenam autem familiarita-
tis illius, quam cum ha:reticis lcienter habmfle digno-
fcitur,eum ab ofticio volumns manere fufpenfum, do*
necfcandalum iopiatur,ita tamen vt puhlice familia-
ritatem harcticorum abiurer. Pracipias infuper eidi-
ftride , vt in prardida & aliis villis circumpofitis profi-
tcatur, &  prardicec fidem catholicam, acconfundat de
deteftetur hareticain prauitatem : ficdeinceps vitam
fuam bonis adornans operibus, vt infamia conuerta-
tur inbonam famam , d  & omne lcandaliim &  fufpi-
cio de catholicorum men'ibus delcatur. C^iiodfifor-
fan in purgatione dcfecerit : eum -cclefiaftic^ diici-
plina: mucrone percella. , &  ab officio &  beneficio de-
polirum,ad agendam pccnitentiam in ardum monafte
rpum demulere non omicras.


: ‘fin  i

'f u P'  c Ca 5 .c 9 . 1 U.in i.comp,&poji

11 l.p.p.c $o.

a Ca. 6. eo. tit. in i.comp.&pojiconc.Ialer. p.8.c.z\.

(  b Cap.i.eod.tit itt cornptl . c afiitif.al.accrrjiiif fed
j in reg/jiro & aniiquu rt ejl impre(fnm.  d d ciio b-jnd^
[ deeji in rcgtjiro t&plerifq i antiq.exemplanb.

707 Decret.Greg. Lib.V. Tit. XXXIII!.

7

£ t Qu&meliuntur vineam Domini demoliri , jjecies
$uidem babentes dinerfts 3 fed caudas adinuicem colliga-
t*u >qu(edanu de v etn it at e conueniunt in ipfum, Hi funt
namcfo caupo»ex,quiaquetm vino commifcet,qui virus dret
conisin aureo c a h c e Babyloni*regni propinant,qui iuxta
verbumpropbeticnm , arcum rem amaramintendant , vt
fagittent in oceniti*innoxiets: quorum errorferpttvt can-
cer , ita qu'od ni Ji bolrus in flore Udatur , fruclum nonfo-
lum amarum,fed etiam pejliferumgerminabil. Hos A-
pojlolus e^re^iu* pr.edicator in ep ijio lafua prophetico fer
mo n e defcribit > <& >  docet omnibus modis euitandos , contrei
quos facerdotes tibii*argentei* clan^ere debent,Vt cum
clamante populo ar ca fcederi* prsccedente & muri corru-
p.nt Hierico , qua larnfuerantperpetuo anatbemate con -
demnata: ita quodji qui* ex ea regulam aurcam furan
prafumpferit , cum Jlcbor filio Charim lapidabus o h ma¬
tur. N.oy igiturfcientiam lit eram m & honejiate mo rum
P ari ter ai ten de ute*.']

CAP. XI.

Breue e7l,necpotettaliterfumm*ri'.

Idem abbati fanHi Dionyjij i &presbyte-
ro S .'Martini.

C Vm dilečhis : a. Sc  infra, llltid autem vos atten-
Jerc volumuv, Sc  mandnmus,vttales adpurgatio-
Jiem admitcanturperfona^tjuf vicinat line Sc  honefta*-.
CAP. XII.

Si .mfarni a ortum non bab et ex p robabilibu* c o ni e Slu-
rio,non esl de necefiitate mdicendapurgatio,potesl tamen
indici ad injlantiam p ur paneli.

Ide m.

C Vm b  in iuucntute fua: & infra. Quia vero pater
tilium,quem diligit, corripit: nos Quinc!ien.epi-
fcopo per hteras noftras ad maiorem cautelam imun
ximus,vtab illius famiisaritate ceifando taliter lcha-
beret, quod (iniftrade ipfoluipicio non poflit haberi:
fed inimicus bomo referiptum literarum lubripiens,a-
p«d regem & r€gni niagnates ipfum ncquiterpul>lica-
uitjvtbcdeberecaniplius infamari. Vnde nos ta n ta m
Sjnulorum ncquitiam attendentesdicet pullati fueri
m us .multoties centra cum , nunquam tamen aduerfus
jpfum potuimus commoueri, fcientes quod didum v-
nius facile fequitur multitudo. vbi vero idcmcpifco-
pHS ad Strigonen. metrepolim cxtitit pollulatus, qui-
dam ,qui fuper ipfa poltularione adueiiubatur eidem,
vtpromotionem iplms facilius impcdircnt,iliiuscrimi
nationis carbones reaccenderc funt moliti: vnde qui-
•dam procuratoripfTus de confilio amicorum fuoru,qui
fuper koc-bon um zelum habebatft, fed non fecundum
fciontiam: ccepit cum inftantia poftulare, quatcnus ei¬
dem epifcopopurgationcm canonicam faceremus in¬
dici, vt fuum innocenriam den.6ilraret.Nos autein po-
dulationem huiufmodi minusprouidam reputantes,
procuratorem ipfum ab eafatpe c  voluimus reuecare:
C 1  Caeterum quia procuratorinftabat, compuhl
fuimus (non iuriš ncctfiitare, fedimporcunitate peren
tis) vt per vos ei pHi gationemcanonicam cum duobus
abbatibus maudaremus indici:quamuis fuerimus pro-
tefiari, qucdex alia caufa tališ petitio minus prouide
tucfiebat.quia Snigon.ecclefia? fuftraganei vixeotem
porepurgarit eundem, quia in fado poftnlationis con
tradicebanteidem: &  fufhaganci Colocen.ecdefije i-
pfum minime runepurgarem: quia intereum Sc  Colo-
cen.archicpifcopum dc Strigon. metropoli contentio
vertebaturrvnde cum non (int alij pontifices in Hunga
ria.merit© vidcbatur,quod per epifcopos reguifuinon
polfetin illoarticulo lepnrgarc.

a Cap.z.t/od tit.in \.compil.  b Cap.^.ecd.tit.in
comptLpars huim decret.eU in ca.cum in iuucntute , s .de
prafumpt.vt opiime brcadmon-etglojfa.  c al femper.
fed m antiq.vt eji impreflum*

os

[i Tum qnia fcpefitu* epifcopus nonVidebaturef^
bonos & graiies infamatu* de illo crintine,, cum epfi 9 !
fuper boemandat  o apojl. requifijhjaudabil< ttfr 1 *'
nium de ipfo noht* curauerunt perbibere , tu m quU  W*f
infamatio videbatur ab tntmicit & eemuli*procefrift*
cut fuperius e ji e xp rejTu m. Vnde cum anteaBa vit*
laudabili*appareret-,& buiufmodifacinusincredibiU yl
detur, non credebamu* (i puvgationem aliquam  4»*^
indic en dam .]•

CAP. XIII*

Compnrgatoriurat de credulitate.

Idtm Tironen.  a  arcbiepifcopo,

D E b  teftibus :& infra. lili vero, quiadpurganu 3
alicuiiis infamiam inducuntur, id folum tcneni“ f
iuramento firm are,quod veri tatem crcdunteum ^
re,qui purgatur.

CAP.  XIIII.

Infamatu * fuper defedlu nat ali um non debetprofflo*
uen\ntji priu* fe pur^ct.

Ide in Floren.epiftopo.

A Ccedens c  ad pralen tiaai noiiram T.diacon.

mili nobis infinuatione m6ftrauic,quddcninaf u>f
£emul‘is dicererur,qubd elfct filius facerdons;tu eu n £f
prornouere voluifti, neepermififti abalio promo»f rl '
()uocircamandamus,qwatenus fipuhlicefaeritu° ta
refperlus. Sc  de ipfatibilcgicime conftarc non porerft
purgatione ab ipfo recepta, ipfum non^hAjpraspr 0 '
pterhocad facerdotis officium prornouere: quia
non lit nota deličii,eit tamen nota defc^Iusimpedie 0 '
tis ad faero 1 , ordines promouendum.

CAP.  XV,

Super nolorto crimine non e ji indteenda purgatit>v
pendente caufa f .per  (rimifitbu* 3 eora papa delegatef* r
gatio ab ordit.a/io fuper evsrecepta non tenet.

J dem kicgen ,<£r ftbolaJlice Muliti.

C Vm d  dileČttsMiisH.presbytero ; &'G.procn f ^
tori O. clerici T. capeilanum nofirum conccf‘ r ‘
mus auditorem,idem pi ocurator propoKiir,qubd
di&us presbyter fuper incellus crimine fuiITec
infamarusjGonfiant.epifcopus ordinariusiudcxtip. 1 !,
gationem indixit:qui cum fepurgare nequiuilf cC >. i
pfo iuic fuis eceltfiis fentetialiter deftiturus:qu*s»P,
nihilominus detinuir per violeriam oceupatas. CuM
idem prcsbycercuiu. r dam conlanguincifui v-vorcn 1 }^
blice detintrer adpcticionernplebani ileHcnilo,f Jj
quorundam aliorum cIericorumConftant.diff ce ” lu

cibus dicimur lirerasdcitinalTe, vt fi diftusptesPl 1
fupercrimine adulrcrij Sc  inccftus, coramipfi s ^f? <
g are non pofict, ipfum potna debita caftigare 0 ^ 01 . j
conftitilfeteifdcm, quod idem presbyterproc°>^ u

in purgatione defecerat,abepifcopomemoratoi‘‘

condeinnacus,ipfum vtpotc contumacemprf^ 1 ?^
clefiis perfententiapriuautrunt,maxiinecBm“ c  (
Ilu &adulceiijcrimine, tanqnam denotorio t
eifdem,abbati fanfti Galli(ad quem illarum ccC l C ^ (( ;s
donacio pertinebat ) poteftatem liberam conce (lc
ecclefias illas.perfonis aliisconferendi: c l u ‘^ 5 ^ e fb'

fupradido O.dcrico adfignauit: & infra. Di^ uS .^j #

lit«

p:esbyter inter ctttera refpondit, quodproe c ^ lSl1 !

cum piadičiorumdebebat nierit6retra^ari) cU ^ c ^.
noncontcftataprocedure / pratfumpferinccot^^
adiiciens,qu6dpurgarioncm indidam a&e\c& c ' ^
llant.curaueritcxhibcre: [ l &;•] His s ja
plenius inrellcdisjicet litera* ill^^uatadpr^di ^
dices impetrata: dicuntur,veJ ipfarum cranlčrip^^

h  “ntfp

a Tirenen. al.Trien. al.Tyren.
l.cotnpiL c C.ip.ycod.trtTn \.compil.  d

tit.in n.iompil.  e al.de Henuco. al.de Pente-J

tujuonb.vt ejlimprefjirm.  f prfifumpferunt 19
tia.at in on tiq -prafu mpfir int*.

710

De purgatione vulgari.

709

Henfum non fuerit coram nobis,quia tatr.en ex ccnore
rtlarionis ipforum, a.  quam di&us procurator exhi-
buit,acfi licerseipfse oftenf« fuiflent,nobis conftitic c-
Uidencer iudices ipfos prsetermilfoiuris ordine procef-
filfe:tamprocdTum eorum,quam conceflionem eccle-
fiarumapr^dičto abbate demandato iplorum kidam,
au&.apo.retradamus, pr«fertim cdm rclationis iplius
fcricsrepugnantia contineat,& aduerfa. Dicirurcuim
^uodcrimen eiufdcm presbyteri,vfq; adcopublicum b
farat& notorium, quod nullus inficiationilocus pe-
n itus exiftebat,vtpoce cuius vniuerf« vidni« populus
fcfliscrat: & tamen ibidem przmitticur, quod eidem
presbjrtero terminum peremptorium pr«fixerunt,in
*luo(fipoflec) fupcr infamiaprxdidorum criminu ca-
aoniccfepurgarec-.cum nimirum ficrimen notorium
non erat illi indicenda purgatio, fed in eum
c °iuicmnationisfententiapromulganda: & infra. Si
vero nullus apparueric legitimus adcufator, & ipfum
^ucneritisapud bonos & graues fuper pr«didis crimi
fti bus, vel ipforum alcero infamatum: purgationem ei
konicamindicatis,non obftante,quod coram praedi-
ft°elc&o dicitur fcpurgafle: cum iudiciopendenceco
rj Niudicibusdclegatis non debueric ordmarms pur-
S^ionem i ndicerc infamato.

[ * 1  Kot inducit Mtfratrum noflrorum dcbeamu-fconful
^°nibutrefyondere  , &ab ett, qnantum humana p er-
^btjragilitas,dubitation 'ps fcrupulum amputare. Inde

-cap.  xvr.

mjkfficitprelate de criminibusinfamato rurare>CHm
y u rgatqubd fit immunis ab illis criminibus: fed iurare
^ttrfnodpoflfuampromotioncm lila crimina non com-

ldem.

A Ccepinuis c  literas, quibus nobis intimare cura-
^^ftis,qubd apoftolico mandato fuper indicenda pur
p lnt iearchiepifcopoBifuntincn.recepto,ip{nm cita-
! j vt  decuic: qui ad diem pr«jfixiim comparuit coram
ob,s  iuramentu purgationis offerens fub hacfor-
a 'Vidclicet quod immunis erat ab illis criminibus, fu
‘ er ^uibus le purgare dcbebat: & infra. Ipfc vero ad
vtr nt i am n °ftram accedens, humiliter fupplicauit,

. t  a ‘tem fuper purgatione incontinenti« dignarem ur
^perarerigorem,quia non deberet adferere,qubda
p tl uitatc fua nunquam paflus fuerit lapfum carnis.
^rociim ab eis non credatur exadum fuiffe huinf-
t J 'uramentum, potiusforte pr«fumimus,qudd a-
j; dc caufa volebac fub pr«fcripta forma iurare: vide-
c^^od immunis erat ab illis criminibus, de quibus
jj^infamatus, ranquam dimiflis per pccnirentiam
. c «ct immunis ab illis: fed hoc iurare, non paru«
^ er 'tatisexiftcrct: cum beacuslobdicat, e  Eriam
jopica fuero, hoc ipfum ignoratanimamea: & in-
(ju , °4»pr<elcriptam purgationis formam fecundu
®Udcm archiepifcopus obtulit fe purgare,rcproba
»vtpocc indifcrctam,temerariam,& inepta: miun-
eidem, vtfi voluerit & potuerit fecudum hanc
tj j a | n ie purgare,fecudum fanum iiuclle&um,quem
. ^irnus exprimendum, videlicet quodilla crimina
i^^^ddeftjlimonian^v^ndirionem militi«, acque
nt ; n entiam,de quibusinfamatusextitit, iuret fe
H 0  Co ^mi(iffe,poftquam ad archiepilcopale pro-

u $eft dignitate,& compurgatores ficiurcnt,quod
Cr cdunc eum verum iuraffe : quo fačto vos il-
lum dimittatis in pacc, alio-

v_ quin,&c.

1  ^ publicatum. c vide Bar.in

tf)f 0  t ° n * tn .jf,adSc.Turpil.vbicitat hunc textum in pul-
ktI ^ legi tur in plerifi^ Cod.feriej tarnen

a le &cndurn i coramVobk.  e lob  9.

C :

Vv<

E PVRGATIONE*

vulgari.

T IT VI v s xrxr.

cap.  r.

Vtietla, &*lixpurgAtiones 'vulguresprobibit* funt,
quiaper eas multoties condcmn<ttur abJoluedns, & Dew
tentari videtur.h .t.totus tituluf.

Csleftinus III.

VRAfufcepti l>  regiminis i <*?■/".]Cum t.f.
duxerit fed.apoft. confulendam, vrrum fuper
eccleliarum polTefTionibiisduelladebcant fu-
ftineri.Tuf duximus folicituditii refpondendum,qubcl
in eocafu, velaliisetiam hoc non debes aliquatenus
tolerare. c

f 1 Sape diči* tamtn mul. eum non dejinunt infama-
re.vnde nobio humiliterfupplicauit ,yt ab i Horn m impe~
titionibusfolutumfaterimuripfum prfdiSinrum ectlelit-
rum pacificapojjejiionegaudere.~]

CAP.  II.

Summutum ett š.cap.prosim.

Innoc. 111 . pnori S.Sergij Spoletan.

S Ignificantibus d  V. laico, &fratribuseius ad no-
liram noiierisaudientiam perueniffe, quod qunm
quidain eos fliper funicrimine a.Icufarec, cum eo coa-
fti funr inireduellum,in quo aliis peccatis fuit praspe-
dientibusceciderunt :propcerquodperconfules Spo-
letanos bonis fuerinc propriis fpoliad : nune vero fur-
tum apudalios eftinuentum,& qubdipfifuerin.tinno
centes,eft(faciente domino) reuelatum.Vnde confuli-
bus ipfis dedimus in mandacisjVt ablata reftituant vni-
uerfa.

CAP.  III.

SummtttHm cstfupricap.u
Honorius lil.

D Uefti e  lilij nouiterin Liuoiiiabaptij.ati.graueni
ad nos querimoniadeftinarunc,quod fraeres tem
plariorum,& alij, qui temporalem in eispoteftatc ex-
ercent, (iquandode aliquo aliocrimine infamantur,
eosferricandentisiudicium fubire compellunt: qui-
bus (i qua exindefequatur aduftio,ciuilem pocnamin-
digunt. Cum igitur huiufmoJi iudicium fit penicus in-
terdidnm.vtpotein quo Deus tencari videtur:manda-
mus, quatenus didos fratres, & alios, v tab buiufmodi
conucrrorum grauamine omninodeliftant, per ceni.
ccclef.appel.remota comptllas.

D E

s ;

l N I V R I 1 s ET DAM.
no dačo.

t  liri. v s xxxn.

CAP.  1.

Proptcr elito breuitatem noti fummatur.
h:  K>:odo. f

I rixati fuerint homines,!^ perculTerit alter pro-
ximum fuum lapide.vel pugno,^ & illc mortuus
non fuerit, fi h  iacucrir in le&o,qui perculTerit,
operas eius & impenfasin medicos reftituat.

CAP. II.

Breuc ideo non fummatur .

In  eodem.

S I i  quis aperuerit cifternam , & foderit, & non
operuerit eam,cecidemq; bos vel afinus in ea. dns

a nde B.Thom. 2.i.cj. 95.art.ll.ad l.arg.  b Ca.ru.
eod.tit.im.compU.  c Mdetiuodnot.BAd.inl.tX.de
tlati.lib ioLrbiridt.  d Cap.rn.eod.tit.ini.eovnpil.vi-
de concjl.Trid.Sejl.i^.derefor.c.  19. e luo par.to.  r.ij.
f lxodi  1, g ride l.fin.cum gl.& concor.ff.de fiearii*.
h al.ita: fed iacuerit.  i Cap~x.tit.de damno dato.ini.
comp. Bef eri luo p.i6.c.^^. Lxod.11.

7ii Decret.Greg. Lib. V. Tit. XXXVI.

712

ciftern* reddet pretium iumentorum:quod auie mor-
tuum eft,ipfiuscrit.

CAP.  III.

CAP.  IX.

Uabetplura dičia.,fy-feJurrmtt.
Idem.

Breue elh&ideo nonfummatur.

Idem.

S I <t bos alienus cornupeta fueritab beri & nudiuf
tertius,& no cuftodiuit eum dominus fuus, reddet
bouem pro boue,& cadauer integrum accipiet.

CAP.  IIJI.

Brent ell,&nonfummatur.,

Idem.

S T b  latferit quifptam agrumvel vineam, &dimife-
ric itimcntum fuum,vt aepafcat aliena, pro damno
atftimationem reftituat.

C A P. V.

Breue ell,&non fummatur.

Idem.

S T c egreflusignis comprchederit aceruos frugum
fiue ftantes fegetes in agris,reddet damnum qui i-
gnem fuecenderit.

CAP.  VI.,

Breue ejl,&quaji idem eumpracedenti.

Fjrpoenitentiali Romano. d

S Iquis dom um velareamcmufquamincenderit vo-
luniarie,fublata.&incenfaomniareftituat, & tres
annospocniteat.

CAP.  VII.

Secularit poteslas, ejui elericum banniuit ,condemnari
debetp er indicem ecclejiaflicum.fecundum ajtimationem
iniurirein expenjit & damnit.. Ut hodie adde pcenarn in
Clem.I.de penit.

HonoriusIII. epifeopo Bononien.

O Lim e  fcribentib.nobisepifcopoMutinen.vtpo-
ttftatem confiliarios & populum ciuitatis Floren
tin.adfacisfacieHjum de damnis & iniuriis irrogatis e-
pilčopo,& ecclcfiis Fefulan.cemecclef.coarHarec, ide
telies lite non conteftata recepit. Quare nos eius pro-
ceffii penitus rcuocato commune Florentin. quia ban-
niuerat cpircopum Fefulannm contra. Deum & eccle-
ftafticam libertatem.proptcr iniuriam balini, & expen
fas,& damna talioccafionefecuta,taxatione itiramen-
to prstmifto in mille librisvfualis monetae,pra:dičlo e-
pifcopofententiabterduKimuveondemnandum.
CAP.  VIII..

djuiiurat jlatulum/ieper nun repetendit ddmnit, h'te.
ven objlante expenfu rep eter e pelerit.h.d. Vtljie: Statu-
tum fuper damnis non repetendit,ad expenfai non exten-
ditur.

Gregorius IX.

I N noftra / & Fratrum noftrorumprsfentiapropo-
fuiftis , quodoIim ciuesBrixien.pro p-  reftauratio
nibus damnotum illatorum ad inuicem, qttae propter
multasciuiles difccrjiasincurrerant,plurimum aggra
uati,ftatutumeditnm denonpetendo vel rccipicndo
inpofterumreftauiationeshuiufmodia conimuni ge-
neraliter approbartmt, & firmarunt ctiam iuramento:
& infra. Cum igitur aliud fit damnorum reftauratio;
quam,.fatisfaaio expenfarum:&ideoin iurametoexhi
bito fliper damnorum artictilo intelliginon debeat, q>
fa£ium cxpenfarum fuerit comprehefum : mandamus,
quatenus (iuramento non obftante pr*difto)aučtori-
tate noftraprouideas, qubd diSum commune probo-
no concardi* ad cxpenfarum fatisfadionem aliquid b
contribuat, iuxta tu* difcretionisarbitrium,a.te ftcut
lxpedierit-,moderandUm.

a Bxed;ll:  b lixod:il: c Ibid. d Similisfen,

Itntiaireperiturapud Bureh.lt.it).  c Vide Clem.I.depce
nit,c. Granit. 7 . derejlit.jpol.  f, videpli in e Ji cansiuci,
-verbodamnit epreiniur.de offic.ordi:in.(.  g dichopro,
deejlin vetujlienb.codic.  h, dtčiie ah^td, de e ji tn antup
eoeempUrib.

S Iculpa tua datum eft damnum, vel iniuria irroga-
ta,fcu aliis irrogantibus opem forte tulifti.autbstC
imperitia tua.fiue negligentia euenerut:iurefupc^ lS
fatisfacerc te oportet,necignorantia te cxcufat,li
debuifti ex fafto tuo iniuriam verilimiliterpolfe co»‘
tingere,vel iafturam. Quod fi animalia tua nocuiffj
proponas, niliilominus ad fatisfaftionem teneris, »"j
ea dando palfts damnum, veliš liberare teipfum: q» 01 :
tamen ad liberationem no proficit,(i fera animalia,' ,tl
quse confueuerunt nocere fuiflent, & quam debuera*
non curaftidiligentiam adhibere.Sanelicet,qui» cCI1 ,'
lionem dam 11 i dat,damnum videatur dediffe: fecuse'
tamen in lilo d cendum, quivt nonaccidcret,ile co11 '
ringentibus nil omilit.

DE P OE N I S.

TIT.  XXXVII.

CAP.  I.

Totienspuniendnt elI criminofut,rpuetiens de¬
li cium 1 ter at.

E £x  concilio Toletano.

A qua frequenti pratuaricatione iterantur,
quenti fententia condemnencur.

C A P. II.

lnterfcienspr esbyterum puniendnt ell: Cepete*!*
eceltji.s,cui prafuit,alta part pro eiut animadtflrd Kl
£xconcilio Triburienli. a . f

P Resbyteri inteife&i compofitio epi(čopo,adc ll f
parccciam pertinet,fo]uarur:ita vtrnedietatei"'^
licatibus ecclelis, cui prafuit tribuat, alteram in £
eleemorynam iufte diipertiat. <Tuia nullusciush*
proximiorvidetur,quiim qui ipfumdominoibci* 1111 '
CAP.  IH. ■

Non debentpralatipro crimir.e/ii /ujlinldit P trtint ^
exigere,nec etium correbiionit caufi exeupuiUnttP ^ 1
pecuniariam imponere.

Alexander III. Cnntuarien.arcbi-
_ epifi.po. J

L Icet b  iuxtaapofto)um: ['&•?■]  Accepi' 1 ""!^
archidiaconiC6uentren.epifcopatmproc° r ^?i,
dis cxce(libus,& ci iminibus puniendis,acleric> s f; .(
cis poenam pecuniaria exigunt,&proannuat*^ - r
pecimueperfonasquandoq; fufpenduat,eccl£“ a  j
terdicunt,a vicariis denarios, vt eosin ecclefiis £ >0  t
permittant,exigere non formidant, & alia agunt, j j
ca non um obuiant inftitutis, & deradicecupi^ 1 ' 11 ^;'
auaritiae prodire vidcnturiSc infra. Mandamus^l^i
nus archidiaconispradifti epifcopacus hoc d" ,r  (C s
interdicas:fiautem contrauenirepr
appel.ee (Tan.eccl^cen.compcllas.

[ 1  ^Ar^uere^obfecrare & inerepare fludt4m^ : J
men dib.cmm exce(pis corrigerefinguUrum,  W p fi  ( y\
non ijutc  nojlra funt-, fe<l ijha  lofu Chn\h ^

in corrcHione fticiend* yideamnr modejlidm,
tate m feruare.~)

CAP.  IIII. r ti H*

Vitlu* condemnaturviftori frafenti in expwjf j >
in caufifpecMuiaritfi&VnHm cafum exctpit .

C  Ide m in concilio Tur o n en.

Alumniam- c Sc  audaciam temer^ litiganf^.

a T-ft in-concil.Triburienji fub Amulpho m
ca 4-fed aliitj Yerbij-referunt Burchar lih.  • *’ ^tf'
p.10. ca\ 14 CB&t G.ratia.fiue Palea  / 4 ^'

bvteri.  b Cap.r.eod.tit»in l'Cornp.&f°

’  . .. _ r  ’  ... - --A tet 11


. in .1

fub „4lexJtl l;p.i.c.y.  c Crtp.^.eod.tiu
poji cene,Later.Jjtb. Jdlex.I-Id-pd- c ‘ 1 ~

/

713

^tmnando in cxjen(is, & alio multiplici remedio fan
“'oimperialiscompefcit. Quoniam igiturfacrisinfti-
f“tisconfonaredignofcitur: przcipimus, lit decatero
■®cau(is pccuniariis vi&us, vi&ori in expefls condcm-
•ttun nifi fententia pro ahfence feracur.

CAP.  V.

CltriciM otufamfen operamprxbtns brili , ieponen-
dm rib.

Innoccntius III .(MidVo/tnJi)archiepifcopo.

A Vod in .* dubiis:&infra.Quia vero tam facerdo-
^tes,c(uigubernanrnauesadpiignam, quam qui
fMonalitereaetcentconfliaum, Sc  hi, qui aliosinci-
t! iitadpugna0dum,omnes enormiter peccant: deri-
l ( re canonico eos credimus deponendos.

CAP.  VI.

limon pro magnofcelere xb eo cimmijfi, dtponi de-
'"i&inminajhrio detrudi, xd agendampoenitentiam.
Idcm London.epi/iopo.

T Vadifcretionis b  prndentiam: Sc  infra. Adilltid,
quorIa nobis tertib requiIifli,quaHter dericiin la
*'ociniis,vcl aliis magnis fcelcribtis deprehenfi puniri
®Want.Refpondemus, quod a fuis ordinibus dcgra-
^ijdctrndi debeant in arfiis monaftcriis, ad potmte-
'Umperagcndam.

CAP.  VII.

Mvter^j contrdhentinm Vrnit contra contraHum , n-
pitni ixigert pocnam, ad inuiccm promiffam ex
Centime.

Idem dbb.(srfratrih. Cryptxferratx.
.pOitfticucus c  in prjfentia n ollra.iV infra.Licet an¬
atem in inltrumeco epifcopi Lauitani expre(Ta fuc-
Iltc «rtapa;na,qaam pars contradtim non feruas, fol-
* tr «obferuanti:cum tamen vcraque pars venille con-
/ >1 llmn,exconfeffione propriaconuincatur,cum Sc
™vcftra fubtraxerit epifcopo pennonem, & epifco-
Pfeprocurationem exegerit ab eadem ecclefia, ficut
® to i>omus propofuit memoracus, utramq; partem ab
lr rddimus abfolutam.

CAP. VIII.

‘‘ttfaproptervacitlationem it/carceralnr, infamiam
»i« mit.

Idem PrioriS.Fridiani& magijlro B. cn-
nonico Pifano.

vper d  his,de quibus nos confulere voIuiftis:& in-
fja.Clericus autem, qui pro eo qubd variauerat &
Cl *Huierat coram vobis, e  dc mandato noftr^/ca-
us cft&detentus,infamiam non incurric.

CAP.  Ix -

ftl ^ l l*tu*ad f črtam quantitatem, cer ta dic fub poena
, fi part e m intra terminum filuit , ad p cenam
f l r *mnontenctur.

Idem Spoletano epifiopo.
adnos redorcsclericorum fandiFortunati
j a  fcimoniam tranfmiferunt, quodcum tibicflent
^/librisjper quoddam arbicrium condemnati, ef-
^ Uc pana xxx.librarum adpofita,nifi ea foluerčt in
h e ? lnocon fticuco, tandem xxxiij. libris in termino
^ti^occafioneieptem rcfiduarum, per quafdam
r ;>s b  literas vericate tacita impetratas obtinuifti
^ ’ n P r *fecisxxx.libri$, tibi per dclegatum iudicem
tjjj J, mn ari.Quiaigiturtenon decctin cancum pon-
s^sniodeftia? obliuifci,vt inhoneftis qua»ftibus an-

*Ca.'rx. eo.tit. in  $. compil.an clerico pugnare lic e at,


%

'H

c «tB.Tho.

m.i.i.q,^o.art.z &ibi Caiet.

'^ita&hon.cler.in ].cop. yide Bern.Via-

b Ca. 5 .

_  _ _ t  ; in pr*ŠL

tj, f4n * c, ®4* c Parr ca.Conftitutus.s .de relig.dom.t-
“'niesvarieutes de roče lauitani.  d Cap.], tit.de
M*}: co y .' c al  ■ nabil. ( al.Hejlrt.  g C.i.ne dir.

H,

'?•» tch.i

J*».

i.ctmp.  h dicha ni^rxs } dttjitnpiuifcfo

De poenis. 714

helando delideres cum atiena iaftura ditari: manda-
mus,quatcnnsfeptem librarum folutione contcntu«
fuper poena xxx.librarum, mcmoratos re^ores decs-
tcro non molcftes.

CAP. X.

Occidentespralatum,priuantur beneficij* & fčudit,
qu*habent ab ecclefia, cuipraerat pralatut ille, necevt
rel bjcredibui refiituctur,necalia de nouo concedi debent .

Lt hodte in occidente,capiente,yel banniente epifcopum M
aucla funt fimilespocnx: de quibu4in clem. Si quyf fu*~
dente,eodem tit.

%  Idem.

A Daures a  noftri apoftolatus peruenit, quodcum
quidam parceciani tui aufu diabolico[bona: b  mc-
mori«] I.Vinccntinum epiicopum, pridccefTortm tu«
nequiter percmiiTent, feuda Sc  bcneficia,qu^ illi a Vi»
centina ecclefia obtinebant, ipfis per fententiam fue-
rant cu multadeliteratione fublata. Quiaigitur ma-
iori funtanimaduerfione pledendi>nos tam tibiqudm
fuccefibribus tuis, aučioritate apoft. prohibemus, ne
ipfis, auc harredibus eorttm beneficia prsedida reftitn-
antur,feu de nouo cis alia quaelibct conferantur.

CAP.  XI.

Prorumpenr contra iudice,arbitrio fuperioru pum tur.
Idem.

D lle&us c  filius elečhis fandi P.ad motesrflc infra.

Ne iudicialis euanefcat audoricas, ciim dc litiga-
toris improbitate confticerit,aduerfusadrertionem in
dicis temerč prorumpcntis 3 iuxta fuperioris arbitrium
dignapoteric animaduerfione puniri.

CAP. XII.

Patroni,aduocati,’velvicedomini'rind'icantes fibiin ee
clefiitplufijuamiura permittant, per cenfuram ecclefia -
jiicam compefcuntur: & fi occidut p ra Ut um vel elerieum
ecclefiaperfc,velperuliof,perduntquod habentab eccle
fia, Qr eorumpojlcrivfqj adquartam ^enerationem non-
admittuntur adderum,nec in reli fio n i b ut p rafiuu n tu r.
Idem b inconcilio generali.

I Nquibufdamprouinciiseccle(!arum patroni & ad-
uocati,feu vicedomini fc in tantam infolentiam erc-
xerunt, quod non folum cum vacantibus debet cccle-
fiis de pafioribus idoneis prouideri, difficultates inge-
runt > & malitias,verum etiam de pofieflionibus,aliisq;
bonis ecclefiafticis , pro fua voluntatc ordinare prafu-
munt: & (quod horrendum eft dicere ) in nečem pra*-
latorum prorumpere non formidanc.Ciim igitur,quod
ad defenlionis rHbfidium efi inuentum ad deprelfionis
difpendium no debeatretorqucri:prohibcmus expref-
fe,ne patroni vel aduocati, feu vicedomini fuper pra:-
mifliSjdccaetcro plus vfurpent, quam reperiatur in iu-
re permi{fum:& fi contraprajfumpferirft,per feuerita-
tem canonicam diftridifiimc compefcantur. Sacri ni-
hilominus concili) approbationc ftatuimus , quatenus
fi patroni, vel aduocati, aurfeudatarij,leu vicedomi¬
ni, aut alij beneficiati alieuius ecclefia?,redore vel ele¬
rieum alium ipfius ecclefia?,per fe,vel peralios occide-
re,vel mutilare aufu nefando pra?fumpferint: patroni
las patronatus, aduocati aduocatia , feudatarij feudu,
vicedomini vicedominatum, Sc  beneficiatibeneficium
prorfus amittant. Et ne minus vindid* qoarn excefTuf
memoria prorogetur, no folum de prsmiffis nihil per-
ucniat ad h«redes,fed etiam vfq;ad quartam genera-
tionem pofteritates talium in ciericorum collegiu nul-
latenus admittantu^,neq; in domibus regularibus ali¬
euius prsrlationis affequantur honorem,nifi cum cis
fuerit mifericorditerdifpenfatum.

*- % -- - —————

a Capj.eod.titan ^.compil.  b Hacdno rerba,bona
memoria,defunt in omnibut Vaticanit.  c C.\ tit.de pro-
bat.in  4. compilat.  d Scilicet lnnoc.ll l.in ctnc.gener.
f4 -45*C^ Z. e o d. tit.in  4. compil.

* i

Decret. Greg. Lib. V. Tit. X X X V111.

_ - c? tibuj ad sdificatione pontium , aliis prolintqtiamh>s*

715

CAP.  XIII.

Domino excommunicato manente \fubditi fidelitatem
teondebtnt:<fcrjilon ?9  temporein eaperftitent,&moni-
tut non paruerit eccleji<e y ab cim debito abfoluuntur ,
HonoriusI l l.prapofito archidiac.& H.c*-
nonico SueJŠion.

G Rauem capituli Lund. a  recepimus qu*ftionem,
qubdcumcomesRcgiftren. b  pro multis iniuri-
is,quas irrogarac eifdem c  per iudices a fcde Apo.de-
leg. e:<com m u nicacion is vin culo fu erit innodatus, ide
per duosannos &amplius in excommunicatione per-
/iftens,iuriparerepertinacif;er renuit, c!ai*cs ecclefi*
contemnendo. Licet igitur huiufmodi pertinacia non
careat fcrupuloha?rctica? prauitatis:volcntcs tame no
bilitati par^ere comitis fupradičH : Di. v. mandamus,
quatcnus fi corr.es fupradictus poft commonicioncm
veftram non paruerit plene iuri, vos ccclclias, in qui-
bus aliquod ius habere dignofcitur, al" eius debito ab-
folutn- esjfidtles ipfius (quandiu in cxcommunicatio-
nc pcrftiterit)ab eiuslidclitatis iuraraento denuncic-
tis Denicu.vabfoluros.

D B

ET

POENiTENTIIS,
remifsionibus.

rirnrs xxxrm.

cap.  r.

Fro manifefo peccato p cenite nt ta pub h ca  imponi debet.

M /slcxander papa. d

A >11 f e  s t a  peccata non funt occuka corrc-
čtione purganda.

CAP.  II.

Poniipcenitentiam occidentif presbyUrum.
Exconcilio Maguntitocnli.

Q Vi presbyterum occideric,xij.annorum peeniten
ciacifecundu canones imponatur:&infra.. Con-
mCtus,vfq; ad vltimum tempu* vit* fu* militi* cingu-
lo careat,& abfq; fpe coniugij maneat.

CAP.  III.

Confideratii circumjlantiii arbitraria pcenitentia in-
jticenda eji eLjui m o dum exceji:tfe defendendo.
Alcxander III. MedioUn.archiepifc.
e  fftffra Janeti.']

S  Ignificauit / nobis vir nobilis P.qubdF. di&oim-
peratori>cum olim rediretab vrbe, caftrum Verni-
cae negauit: & infra. Vnde contingit, quod iiij.caftris
deRru< 5 risplufquani dno milia demorum deftru&a fu
runt,malti hominesinterfe&i,& aliamala Ibicomilfa,
qu*longum cfiet per fingula enarrare. Quoniam igi¬
tur pržefatus P.Deoexinde reconciliaridefidcrat: man
damus,quatenus ipfi pceniccntiam (fecundurp quod vi
iumfuerit)mi<ericorditerimponatis, p  attendentes,
b  qubd pro liberrare fua& ecclefi*dcuorione hoc fc
cit.Quarein his debetis talent diferetionere habere,vt
alii, & ipfe idtm pro auftenrate pcenitenri* a feruicio
ecclefi* nullatenus rctardencur,necaliquodfalutispc
riculum debeanc formklarc.

cap.  mr.

lndulpenti.e^uAConceduniur per prelate j y n on fubdi-
trs non pr o funt , nifi p rop rij iudices hoc coneadant.

Idcm archiepifcopo Cantuarienfi.

a Vodautem i  c 6 fuluiRi,vtrum remifli©nes,qu*
fiuntin dcdicatžonibus ecclefiaru, auteonferen-

a laudunen . b Bfgijiiercn.  c al.cidefedin a»-
tiej.lektur eifdem.  d alCahxtm y V , trnom>ub.f r atica-
nisfed hrcc reperiuntur apud Greg lib.i 2 .ept.\i.re?tfl.ad
Jeličem Sicilije epifcopum.  e Ha  ?..Vocej apneti

defunttnomnib.Fat.  f Cap.l.eod.iiirl.h?  1 compiUt.

g impoHM . h *tte*de»f t  1 C*p. ^co.ritan 1 csmp %

qui remittentibus fubfur.t: Hoc volumus tuam ta r '
nicatem tenere,quodcum a non fuo iudiceligari nul'
lus valeat vel abfolui,remilTiones pradičtas prodefTe.ii
lis tantummodo arbitramur, quibus vt profint,propHj
iudices ipecialitcr irtdulferunt.

CAP.  V.

Kon esl vere pcenitens^uigeccdndianmum mn dept'
nit y t^ncn recipitur e im confcfiio.

Idcm Beluacen.eptfcopo.

Q Vod a  quidam ad confedionem decriminib.vf'
’niunt,& quamili* confiteri velinc, fe tamen alfe-
runtabkinere non pode. Con,t.t.r.quod eorumeon*
fdfionem recipere debes>& eis de criminibus conliliu
exhibere:quia licet non lit vera huitifmodi pocnicentia
admittenda, tamen cll eornm confeffio, & crcbris & la
lubrtbus monitis pccnitentiaindiccnda.

C A P. V I.

X}** cx pocnttentui debet certa dietn p Ane farnju/t  k*
iunare potejl defetente pane y alik cibavipfVtt,

Idcm friburicn.arcb/epifcopo.

L icet tam b  večeriš.quam noui cekamenti pagina:

Minira. Siautem illi,quialiquos diesinpane&a-
qua ex iniunčla Hbipccnitentia tenenturperagere,p a
ncm,quo vefcantur non habent: Ieguminibus,autpi'
fcibus > auc aliis cibariis reficianrur, li necciricasi^ x '
pofeat. c  Difcretione ramen adhibica^uodhisno^
dciiqas,fed adlullentationem vtantur.

CAP. VII.

Site er d(, ii Grxco procuranti> Vel (ludiose nefliptnii »f>‘ •
preji tonemfitiorum y  non imponitur poenitenha publtM
fed debet abjlinere ab altani ojfieto  , & akter in ftcre (f
aperepcenitentiam:fedfideliflum eBpublicuntidebttf*
blue agerepcenitentiam ,

Clemens III.

Q V*(itum d  eft, vtrum facerdotibusGr*cis,q ul "

' btis legicimo matiimomo licet vci,pccniretiap u '
bbca lir imponenda, li eam libi poftulent profiliij°P!
prellis imungij 1  Huic igitur conful.t.c. refpond
in ipljs procurantibus, vel ftndiose negligentibusfib)
in ledtis reperiuntur opprelb, ab officio altaris debent
perpetuo abkinerejtfe eis grauior quam laicis, non ta*
men puhlica (nifi in publieum id veniat) peenitetiade¬
bet imponi. verum li ex incuria ipforum mortui inue-
niancurin cunis,& lllud fueritoccultum, cispocniten"
tia proarbirrio počni ten tiari j imponacuj, & in te rr<? '

rem aliorum e  ad tempus abRineant a cclebratio^

miflarum.

CAP.  VIII.

Saccrdospcenitentiam afbitrari debetfccundum
titatem ezcefjmpccmtentii y  & contritionent,
cunjiantias.h,d.qub ad titulam.

Innocentius 111 . Liuon.tpifcopo y  & tis i

cum ipfo funt fratribm.  v

D  Hus qui / ecclenam fuanj:& infra. CaeterilnJ c 11 ^
panitenria non tam fecundum quantitateni cx
ccirus,qudm pocnitentis contrition e m, perdifcren' a
ccrdotisarbitrium fic moderanda, penfata quan^
perfonarum>fuper fornicatione, adulrcrio,homi^d' >
ptriurio ^, & a ! iis criminibus, confideratiscircud
tiis omnibus, & pr*fertim nomcateLiuonien.fCcIe __
competcnttm poenicentiam dclinquentibus imp nna ^
tis,prout faluti corum videritis cxpedire A podolij
teni veftigiis inhcrences,dicentisXac vobispotum ^
di-non  ekam-paulatrm eosinfiruatisio fide,conrc ^

a Cap.i.eod.tit.in 2.con/p.  b O ^
compil.Pars a ha /s.defc rt it. c. licet . c expofcit.  '
eod.tit.in l.compril.  e vide l.aut fafia.\f .jf.deP ’
l.enm qui.ff.de i»iur.  f Cap t.eod.titul.in ].comp !
g vex p e nar 10 >de e ji in.Antnj.udic* ^

De poenitentiis,& remiffis.

717

■is formam, orationem domu c..111, tc  (ymbo!um illos
folicitfccdocentes. a  Inteiim ramen corporis & fan-
guinis Dominifaeramentum ;enatis fonte baptifma-
tis confuetis feftiuiutibus, & in mortis arcicuio tri-
kuatii.

CAP.  IX.

Auditnr mulieri. confefiio , tjuajibi partum alienum
fl<ppifiit,Vel proprium ex adulteriefufiepit.necilludma
Klilnltdetegere.

liemfuneli Laur.in Lucinapresbytcre Čari.

*4pcjl.fcd.legate.

rvFfici/: & infra. Sigmficaftt quandam mulierem in
v/ ptsnicentia ribi fuific confclfam, cjtiod timens ne
riripofleffiodenoluerctnradalios, quariidam herba
tuaifuccum potauit,& fic ventereius intnmuit, & in-
dt grauidam feollendens, (ibi partum fuppofuitalic-
>um:timensq;maritum,non vultfacinusipfi b  dete-
grr«,quiproiem čredit fine dubitarionequalibeceflc
fairn. Qiioniam igitur poftalas cdoceri, vtrum ei hac
faudedurante fic patnicentia iniungenda : relponde-
l'us,quodficutmulitri,qu* ignorante marito de *-
dultcrio prolč furccpir,quamuis id viro fuo cimear con
“tcri.non eft pcenitentia deneganda: ita necilli debet
Ptttitentiadenegari, maximb fi per alios intelligas a-
“cnos,adquos cimeat polfeffionem viri deuoluiiftd
f 0 ™pec«isfacisfa 3 iopcrdifcrecum facerdotem cidc-
‘ ct  iniungi.

CAP.  X.

'dbk«tiff'aMonialesbe»edicere,confejliontsaudire,&
telicepradicare nen poteši.

Idem Valent,  c Burgen.epifcepif, & abba-
tibue de H.Cijlercien.erdinif.  V

Oua d  qusdam nofiris funrauribus intimata.gs
abbatiffac moniales proprias bcncdicunt,ipiarnm
J^liconfefliones in criminibusaudiunt, & legentes
.»»»gtliumpracfumunt puhlice prafdicare.Ciimigitur
■olbnumlic.pariter & ablurdum : mandumus, qua-
* nus  ne id de cactero fiat, curetis firmicer inhibere.
's*' l Hcetbeatiflima virgo Maria dignior & excellen-
^tfucritapoftolis vntuerfis, non tamen illi, fed rftis
'"""'Usclaues regni caslorum commilit,

CAP.  XI.

y '"poregeneraluinterdiBiconcediturpcenitentia
l** l dPr*m<>rientibt*e.hoc primi.Clcricirfuiferuarut in-
foflunt lum fileniio in coemeltrieftpeliri. hoc
/ /:  conuentualibu* eeclcjiis clerici bim "vel trini
ij-  " w  heratfubmijfa toče dicere.lt e c tertie. Črnce figrut-
. &perigrinit tempere interdiBi pcenitentia cencedi
f  ”Moc quarte.

Q Idem.

'’*°d t  in te: [ 1  e^iujra.] In illo e»i>» verboper
»1» S u °d panitentiam morientibus non negaraus,
telu CUm

ftivolumus,

NS

eciam.fi uod vere pcenitentibti$exhibetur,in
' ■' .

s

"»Us

c nec ipfum decedecibus denegetur.
^^tcmpergeneraleiHterdidum denegetur om-
ecclefiaftica fepultura: conce
W Stamen cx  g rat i a > vt clerici dcccdentes,qui rame
K^^eriminterdidujin cccmeterio ccclcfias fine cam
bu s 9rUni  pulfaciouc celfantibus folennitatibus onini-
tl^i^filentiotumiilcntHr.Etinconuentualibus ec
.i“ini& bini, vel limul cres horas canoHicas vale
e S cr c> non cantarc,ianuisclaufis,inccrdidis &
\  ^“»icatis exclufis, Sc  voce ita remi (Ta, exte-

no n po(Tit:cum & regularibus fecundu pri-

debentfcire C h riftinni ad filute /Uam,vid.Bal.
ti* * u bX.defnm.Trin.  b illi.  c Jnantiq.cod.PaUn-
■& ab bati odurni dle.  d Cap J *
^‘ com P*l‘  e  C.^.eod.tit.in ^.comp.vide c,ylt.
V \ tXCfm - />• (>- f In omnib.y*ticA'aleant legercpo
CA»ure.

713

uilegium (ed.apo. fit indultum, vt c tim generale inter»
diftum terrse fuerit, liceat eis ianuis daufis ercommu-
nicatis.& interdiftis excIufis,no pulfatis campanisifup
prefla voce celebrare diuina. Recipientibusaute figni
crucis non negamus,qMO minus eis ob a  reuercntiaat
crucifixi paenitenciacum poftulauerint,iniungatur: g.

& aliis peregrinis pnteft mifericorditerindulgeri.

fr Veritm n ti.tr. n m d. quibufdam inteliezimu* dubitrt-
ri, vtrum clerici. velUictt dttndum fit viatieum in exlrt~
mrt.an Cr v t: it ir impendenda.^. an cumaliisficrametta
indulgenda fit deceaentibu.fepultura. Vtrum in conuen -
tuahbui demiffa reče 1.znua clnnjif.it: terdicir excluf\s,di~
uina pojlint efficia celebrari. Similiter anfufcipientibut
Jignum crucif, grfanBorum limina vijitantibueJit poeni-
tentia iniungenda. ^imbiguitatem hmufmedi de dubitan
turne cordibue velumut amputare .]

CAP.  XII.

famofum  efl multum aUegabile,j& h.d.d>uilibet de
li capax tenetur faltemfemehn anne cenfiteripreprie fa
cerdeti.vel de eiue licetia alteri, 0- hucbarijliajacramem
tum a d minus in Pafc ha recipere Et facerdos reuelans cen-
fefiienemdeponendue eH ,čyin menafterie ad agendam
perpetuampeenitentiam de truden dur.

Idem b in cenciliogenerali.

O Mnis c  vtriufq;fexus fidelis,poftquam ad annoe
difcr«ionisperuenerit,onmiafuafolus peccata
faltemfemel in annofideliterconfiteatur proprio fa-
ccrdoci,& iniunčtam fibi posnitentiam proptiis viribus
ftudeatadimplerejfufcipiens reuerenter ad minus ia
Pafcha HuchariftiE faeramentum : nifi forte de proprij
facerdocis cofilio ob aliquam rationabilem caufam ad
tempus ih  huiufmodi d  perceptioneduxeritab(line-
dum: alioquin & viuens ab ingreffu ecclefia arceatur,

& moriens Chriftiana careat fepultura. V nde hsc falu-
tare ftatutu frequcnter in ecclefiis publicerur,ne quif.
quam ignnrantif e  cacitate velame cxcufationisaffk
mat. Si quisautem alieno facerdoti voluerit iufta de
caufafuaconfiteri peccata, licentiam prius poftuiet &
obtincat a.propriofacerdote,cum alitci ipfeillum non
poffit abfoluere / vel ligare.Sacerdos autem fit difere
tus, g  & cautus, vt more periti medici fuperinfundat
vinum & oleum vulneribus fauciati, diligenterinqui-
re«s ifepeccatoris circunftantiUs, &peccati: quibus h
prudencer intelligat,quale debeat eipraibere confilin,
Sc  cuiufmodi remediuns adhibere diuerfis experimen-
tis vtendo ad faluandum i  aegrotum. Caueat autem
omnino ne verbo, aut figno,aut a!io quouis modo ali—
quatenus prodat peccatorem: \  fed fi prudeciori con
filioindiguerit,illud abfq;vl!a expremone perfon*,
cautb requirat : quoniam qui peccacum in pocnitentia-
li iudicio fibi detefiHm pracfumpfcrit rcuelare,non (b-
lum afacerdotaliofhcio depontndum decernimas, ve
rumetiam adagendum perpetuam posnitentiam in ar-
&um mouafterium detrudendum.

CAP.  XIII.

'MediciVecati adinfirmet debent ante emnia indtteere
infirmum ad cenfefiionem , nec quic<}uamper/uaderc prt
falute corpori* tendens in animarumpertculum.

Idem in eedem.

C Vm infirmitas corporalis nonnunquam ex pecc*-
toproucniat, dicente dno languido, quem fana-

a adrenerentiam.  b Idem fcilicet Innac.l 1 l.in cen
cil.gener.c.H.&-cap.4. te.ttt.in ^.cemp.  c videcen-
cil.T rid.Sefi.  14.c. 5. de cotifeJl.& can.S.de fanBiJlimepa
nit.faeram.  d al.itaab eius.  e «» aliu.ne ijnifijuara
ex ignordtia cacitate.  f al.foluere.  g Xhic.lt* dcbc.it
effe confeffor.tradit MafiiJlerSentent.4. dijt.y.§-r)ualem.
h al.-cx tjuibus, in cencilio ita: per (jHat.  i fanandum.
k B.Thom.in *juajiienibua additte ad i p-trr: u.art.\.Cy
Thteltgoi  4. Jf»r.

*■  4

7i9 Decret. Greg. Lib.

uerat: Vade>& amplius nolipeccare, ne dcterius aliq,d
tibi conringae.

Prarfenci dccreto ftatuimus> & diftfi&e prarcipimus
medici.? corporum,vt cum eos ad infirmos vocari conti
gerit.ipfos ante oninia moneant & inducanc, vt medi#
cosaduocČtanimarum: vcpoftquam fueutinfirmode
/pirituali falute proubum, ad corporalis medicin* re-
mcdium falubrius procedarur,cuni caufa cefTante,cef-
fctetfeSus. Hocc|uidam inter alia huiccaufam dedit
cdičfco,qubd quidam in *grirudinis letto iacentes,ciim
eis a medicis fuadetur, vt de animarnm falote difpo-
nantjin delperationis articulum incidut* vndc facilius
mortispericulum tncurrut. Si qui<, amem medicorum
hmus noltr* con(brutionis ; portquam pcrprelatos lo-
conim fucrit publicata, traofgrelfor cxti:erit, tamdiu
ab ingrertu eccleb* arceatu>-,doneč pro tranfgreiTione
huiu modi fatisfecerir compecenter G*tet iim cum ani
tnj lit mulco preciodor corpore,fub interminatione a-
nathemati • prohibemus, ne quis medicorum pro cor-
poraii faluce aliquid *groto fuadeac, quod in penculu
anime conutrtacur.

cap.  xim.

Mcemo/jnarum quajloreyJineapoflol ci* vel divcefa-
norttm hcerto' adrniitt non debent, nec tuneproponant vi¬
tra td y quodin ipfis iittris continetur.hocprim),  f t debet
effe mo de ji i : & d Iona & expenjiy incongruts abfin ere
hocfecundo. h: dedteattor e bafilic* vitra anuum , & in
anniuerfario dedv.ationM^i&ih literio in dulgentia.ru ion -
eejinr ab alio 3 quarn a  papa, vlita x 1 . diei rerntjiio excede-
re non debet.h.d. vfj } ad fin.

Id c m 1  in eodem.

C Vm ex to: Sc  infra. LJ--:emofynarum quoq; au*-
llores, juo  um qu»dam le alios mennedo, abtino-
nes nonnullas in prsdicaLioncproponiit.adminti (mfi
apoftolicas vel dicecelani epncopi liceras veras exhi
beant)prohibemm:& tune pr* er id, quod in ip(i* con
tinebitur literis, nih»l populoproponere peron tarur. .
Formam vero,quam communiccr ralibus apolt.l: d.in-
dulget,duximus exprimend*m vt iccundum eam d:cc-
cefani epifcopi fuas liceras moderenrur. fca fiquidem
tališ eft, Quonia(vtait Apoftolus)omnes flabimus an-
te tribunal Chndi > recepturi prouc in corpore gefli-
us fiue bonum fuenr, (iue malum : oporter nos diem
melfionis exrrem* mifericordia operibus pr*uemre,
acatternorum ineuiru fe min are in terris,qu©d redden-
te domino cum multiplicarofručtu rccolligere debea-
mus in ccelis, firmam fpem, b  fiduciamq;reda tenen-
tes:quomam qui parce feminat. partč Sc  mecet: Sc  qui
feminatin benedičtiontbus,de bcnedi&iombus Sc  me¬
ter vitam afternam. Cum lgitur ad fuidentationem fra-
trum Sc  egenorum ad tale confluetHim bofpitale, pro-
frise  non fuppetant faculrates : vnineiliratem veftram
monemus Sc  exbortamur »n domino, atq; in remillio
nem vobis iniungimus peccatorum.quarenus de bo>tis
▼obisa Deocoliatispias eleemotynas,& graraeis cha-
ritatis fubddia erogetis; vtper fubuentionem veftram
ipforum inopij confulatur,& vos per h^c c  bona &■  a-
lia, qu,xdomino in pirantc fecericis, ad *tcrna poflitts
gaudu peruenire. c£ui autem ad quarendas elcemoly
aasdeftinanrur,iuodefti fint Sc  dilcreti,ncc in rabernis
aut in aliis locisincongruis hofpitentur,nec inutile la
cianc ant 1 'untptuofas expenfas,cauetcs omnino ne fal-
fx  religionts habitum geftet.Ad hie^uiaperindifere
tas Sc  fuperfluas indulgentias, quas quidam ecclefiaru
praclati faccre non verentur: Sc  claue.’. ecclebarcontem
jiuncur,&pcer\iteniialisfatisfadioencruatur:deccrm-
inusjvt cum dedicatur bafilica, non cxtendaturindul-

a Scilicet Jnnoc.12J.in eod.conc.^en. Later.c.6i
tod.tit. in  4 . compil.  b J ? C, Barb. comilio: firmam

femfiducUmcfctenetes^tc.  c al.per hac & dku bona.

V.  Tit. XXXVIII.

720

gentia vltraannum.fiue ab vno folo,fine a p!wribus t'
pifcopis dedicetur: ac deinde in anniuerfario dediča*
tionis tempere xl. dies de iniunčtis poeniccntiisindnl-
ta remilnononexcedat:&infra, a  Huncquoq;dicra
numerum indulgentiaru literis pr*cipimusmodcr^>
qu* pro quibufltbet cafibus aliquories conceduntur:
cum Rom.pont. qui plenitudinem obtinec poceOatiSj
hoc b  in talibus nroderamen confucuerit obferuarc.
CAP. X V.

jlrchiepifcopM intra pronimiam fnam poie(J co/tc^r
re indulgentias t fecundum formam concilij ge»euldJ } ^‘
loqtittur de ca prače.in fine.

Honorius III.

N Oftropofluladi c cei tificari refponfo,vrump" f
tuam pi ouinciam polfis concedere remilTH in,s
teras geuerales. Nos igirur f.c. breuiccrrefp.quodp c
prouinciam tuam libere poces huiufmodi con^
licerasdca tame,quod llatutnm generalis concilij
excedas.

CAP. XVI.

f'pifcopus ^ alf de quibn* in litera poff:;ntfint‘ ,c< '
ti a fuperiorumfibi eli^vre prouidum confefforem.

OvegoriusIX. . ^

N E prodilarionepmnitenti* pcricu!utniw* n, ^ fl ,
a n i m ar u m, per m ic t i m u s epifcopis Sc  aliis f u f c ’
ribus necnon minoribus praelatis eKemprif^vtet^nj
terfui fuperioris liccntiam prouidum Sc  diitretu 111
poffint ebgcrc conFefibrem.

D H SENTfc. NTIA  ExCO- vl '
municationis. d

• T1TVLVS XXXIX.

CAP. 1. hif '

lmpi‘bes y qufcltricumpercufitr^ab epifcop*
teil: jr q.i ioco vel c.tuja dtfctplina p e ranit cl f,li  ^ /
tiam h lit maior-ercommunicatud non eH:
fh o, Jic , cr per paparn abfoluitnr.

'dex.tnder i 11. Senon.archiepifop 0,

S  Vpereovcro, e quodconfilium poft«u*'j
;.] Kcfp 6 tlemdS,qu,ddiiclerici infra
no-> fe admuicem , aut vnus alterum P
non iimtadapodol.fedem mittendi^uiae ^ 5

cufat.

Nec clerici fi funt plen* *tatis, Sc  non 01

■ J

i dia vel indii»natione, led leuirate iocofad

percutere contmgar, neq; magifter

fifchoI^ rif :^

■cui«


cum intuicu difciplin* v.el oorredionis pc rc *' ^
non poteft in iplis iniečtiomanuii violenta n °^ r \ci' C '.

1  j(j /

rernm u ex odi« lide fcholarcs velfcculat^

pcrculTennt, pro fua abfolutione debenead^r ^

fedemvenire. *

[1 Virum fcbolares fi fe inuicem in pit**  , ^ (l
at at e clerici vel religiofi Viri in
nem tlium>quo fatutum eft-> Vt illi qut in t ltrlC rt p/ }
t as man ics in ticiun t,mittantur ad apt.fetU^t
luttone debeantventre.lnquijit.t.']

C A’P. II. , V^/>
TAšnachos je adinuicetn percutientesfhfi  ^ pt**'
dem m canonicifregularibu*: & abbatts dtp*
cieate 3 recurrtturad epifiopum ♦ q

Idem.

SP
VOf 0 i<

Onachi f  vero & canoniciregula^

modo fc in clauftro perculferin^no

M

a Sjuidlateatfub bocf.nonapparet. ^ „

lib n*  e vide S pečni ttt.de f«n. 1 >'

quasladditpsad^.part.quafib.  d

rcnpt.ita : abjolutioni*.  C Cap.2. M

compil  f Cap.).eod.tit,itn.c9r»ptl fc<

1»

j/

722


m  De lententia excommunicatioms.

fcii.mittendi, fed lecundum prouidcntiam fui abbatis
^ciplins fubdantur: & li dncrecio abbaris non fuffi-
a  adeoruro corrt&iori€n’,edprouidenciadicece-
epifccpudhibenda.

CAP. III.

Olhariw.qui clericum pcrcufiit nongrauiter 3  ab epifco
fubfo lui pote  f?. boe p rimo. Offidaln lle li bera te inii eten s
^Kumin clericum»per papam abfoluitur. hoc fecunde.
O*irtptl!tndo vim vi člen cum percutit 3 excommunicalur
^»tsi.bic teriio. £hii p ercutit clericum turpiter inuen-
tH ncKtn proj)inqu *, excommunicatus non ejl 3 fecus cum
fe >ntttt; dicitur propmqua ) vt in lit era,

Ide na.

CIvero alieuius b  poccdatis oftiarius fub practextu
^fuiofficij malignatus clericum lajftrit, ab epifčopo
‘ u »poteft abfolui, nili fortč eundem clericum graui-
f er viiluerauir. Officialis vero pro inieftione manuum
ln dericum nonpoteft dne mandato Ro. pon. abfolu-
^nisbcneficium promereri: quia nulli laico fuper cle
^ciim tanta datur aučtaritas> nili forte turbam ar-
c *ndo,inuenrcm non ex deliberatione, led foreuito
clencu ml<edtt. Si vero clericum vira’ fibi inferen-
viquis repellat vel laedac, non debet propter boe
^fe.ap.cranfmitti,(i tncoritinenti vim vi repeltacum
^ vircpcllere omnes ieges onmiaque iura permit-
Necillc compellendus eft ad fe.ap. venire , qui in
tcr icumcum vxore,matre>lbrore,veHiliapropria, tur
Nrinuentum,mantis iniecerit violentas.C.£terum,{i
^ftupro veladuleerio , quod comrriittit cum ea , qua?
Penita pi ox ma confanguinitatis linča non contin-
^jcajperitjaur m eum violentas manus iniecerit, non
CriCa  lententia illius eJccommunicationis immunis-
CAP. I I i I.

Idem.

M Vlieres a  vel alise perlon*,quar fui iarii no funt,
ab epifčopo dicec.abfolui pouane, li manus in cle
ricum iniecerint violentas. De his vero, qui magne
non funt potentia*,& ita delicati,quod labore venien-
di ad fed apo.nequeunt fuftinere: refpondemus, qubd
datus perlona? prius Sc  veritas negacij eftintimanda
Rom. pont. Sc  fecundum conlilium eias tales erunc de
commiiTq fcelere cotrigendi.

"Man dan s clericum p ercuti , exCommunicator eH >ficut
penutiens. h.d.

lili vero, qui non per feipfos, fed eornm auttoritatc
vel mandato,alij violenter inuciun' manus in clericos,
ad fedem apofl. iunt mitrendi: cum iscommittat vere*
cuius aučtoritate vel mandato ddi&u covmtti proba-
tur. CAP. VII.

Excommunicatur periniečhonem manuum in clencu t
licet occHltus,abfoluitur per folum p a. p um.

Idem

P Orro li aliqui violentas manus b  in fratres fuos
iniiciunt,& dučfci pcenitenria non conuifti, fed pri-
uatim a te veniam podulant: eos monere debes St  m-
duccre.vt his,quos taferant,congi*ae fatisfaciant, Sc  a-
podolico fe confpc&ui reprafentenr, cum a te ve 1  aiio
line fpeciali mandato Roma poncili. abfolui non pof-
finr. CAP.  vri  I.

Itiam priuile^iati tenenturvitare excommunitatum f
(Šuper inieclionem manuum in clericum excsmmunrcati
funt.  Idem.

N VllilepolTuut c  priuilegioapo.fe.tueri,quo mi¬
nus excomunicato$ vicarc debeant,& pro violen«
ta manuu iniečfcione in clericos.licut excomunicati vi«
tari. CAP. I X.

p er čutit clericum ignorans probabiliter eum deri
^^rcom/n u n ir at us non eti^noranfiam tamle n prob.i'-
periuramentum : <&>fi bocprajUre ncujkt, pro
lXi9) imuhica to.bab en debet .

Idem.

C 1  vero c  alifcuis in clericum nutrientem comam
. ^nus iniecerit violentas.propcer hoc non debet d
^.Molico pr.rfentariconfpe6tui, necctiam excomu-
j'' atlft ne <notari , e  d um m od o ipfum elfe clericum
| n ° r JUcrir. Vel lihoedubium fueric, propria manu
jj^^^atpraeliicerit iuramentum , quod cum eflecle-
J flln  'gnoralfet.Ab illo autem(.li preftare nolacrit iu-
en fum )quia violentas manus conftat eum in cle-
^  ioiecilfe,licut ab excommunicato,doneč de ma-
c °^nimipontificisabfoluatur, conuemtabftincri.
CAP.. V.

tl} tYeiti j tns  clericum vel religiofum , excommuntcatu 4
'*<rticulo.‘

ali o , qudm d papa. afrfoluitur , prattrejudmin

dubii

' ln I m

Idem.

bium f  eft, quod hi, qui violentajmanus
"'clericosvelcanonicov.aut cuiuslibet religionis
lij ller, os imiciiinc, exconftitutione concili fenten-
Ij^CKcommunicationis incurrunt, ncc nili in arcicu-
(j  "'ortis fin e Rom. pon. abiblutionis polfunt benefi-
^‘n-ipetrare.

Mi  . CAP *. VI ’

^rj^es^ujetneiderunt in canonem , Si quit fuadente :

fa* HHn turab epifčopo. Idem in perfonia , qux non funt

\ Hr ** y  f uni  Aelitatre , de quibns dubitabatur , quod

?°§ en t comrnode auedere ad curiam. &• hoeduit ,

% j U ^ ct€t '  ^ Cap.  4. eod. tit. in  1. compil &poH
*!„*, ^*/ , * , 4*f*9* c Cap.^.eod.tit.in i.comp.  d *A.L
fl ,* 'dpoftolico pr 4 fintare,&*c.  e Kodarijinre-
'"^hbm.  f Cap. 6 .eod.tif. in 1. comp . nam qui
^Hi/ k * Conuer f l -> tr *duntcttatiin c.Vtprmtlegiafiip. de
Panpm.hic*

Penutiens monachum  , vel cenuerfum relipofum , de¬
bet de n unči ari excommunicatU 4  ; &*vitiari , doneč fuerit
per paparn abfolutu4.

Idem epifcopts &aliia PraUtkper Galliam
conjUtutts.

P Arochianos d  veftros,li qui in monachos vel con-
uerfos pr*fatiordinis violencasmanus imecerunt:
lublaro appellationis remedio,lecundum cenorem ge-
neralisdecreti excomunicatos puhlice nucietis, ipfof-
que faciatis licutexcommumcaros arčlius euitari, do¬
neč l*fis congrue fatisfaciant, Sc  cum literis vedriš a-
poiiolico fe confpc«dui reprafentent.

CAP.  X.

Poniturforma prtecepti, quodfub virtute iurameti fie-
ri debet tUi , quipro violenta manuum iniedioncin deri -
cum excommunicatus abfoluitur.

Idem Genuen.archiepifcopo.

E Xtenore e  litcrarum tuarura nobis innotuit, qd*
B.canonicus in quendam fubdiaconum manus in-
iecit violentas : Sc  infra. Mandamus itaque, quatcnus
receptoabeo iuramento, quod tuodebeat mandato
parere, ipfum vice noftra a fencenria qua cenetur, ab-
foluas : libique in virture iuramenti przeipias ne de-
cxcero in clericum, monachum, vel alicirtus religionis
connerlum,manus imiciat violentas, nili fe defenden-
do,aut demandato fuorum fecerit praelatorum , vel ni¬
li fuper eum prarlationis minifterium aut magifterium
habeat, aut cu ipfo in eadem ccclclia focius cffe nofca-
tur. C A P. XI.

Excommunicatum pro percufiione clerici abfoluit epi -
fcopus , Ji fine periculo papamadtre nequtt: debet tameto

a Cap.J.eod.tit in t.compil. <&poft cone. lat. p.  14 c.
jl.vide Dectum confil.Go^.Vol.i.  b Cap.<).eo tit.in  1.
compil.gr post cone.Later. p.14- c .?. c Cap.io. eo.tit.in
1. compil. gr pol} conci. Late.p.  14.C.4. d Cap.  14 eo.nt,
in 1.compil.<<y poli cone. Late.  p.14. c. 11. e Cap.  15.«**
tit.tni.cempil. >idc Syluejl, vtrbo .Abfilutio,

* y

7723 Decret.Greg. Lib.

fit' mandare,quodadeat papamimpe.dimento cejfante.
Idem Coenomanen.epifcopo.

D Ecstero a  noucris,quod fi quis pro violenta ma-
nuum inie&ioncin clericum eft vinculo exc 6 mu-
nicationis adftri&us,fi habens capitales inimicitias,vel
alias iuftas excufationcs, quibus ab itinere rationabi-
litcr excufetur,ita qubd fine periculo,apoftolicp fe ne
queatconfpe&ui praefentare: licec dicecefano epife®-
po, recepto iuramento fecundum morem ecclenae fibi
abfolutionis gratiam impertiri. Sedeftilli fub iura-
inenri debito iniungendum , vc quam citius obportu-
mratem habuerit,Rom.pon.adcat,mandacum apofto-
lieum fufcepturus.

CAP. XII.

Cum papa abfolutionem excommunicati delegat, man
tlat recipi cautionem deparendo mandati* ecclefi*.
Vrbanus III. Senonen.arcbiepi/iopo.

A Dhsec b  cum inter paroecianos tuos : £ i €^/*]
Romana ecclefia abfolutionem fententisr delega-
torum iudieum nequaquam confueuit aliisdelegare:
nifi in literis commillionis contineatur cxprelfc de fuf
ficienti cautione praiftanda ab his,quiabfolui debent,
qubdiudicio ecclefixdebeantobedirc.

£ * Velinter eos alios ccntrouerfia coram delegati*
iudicibu*a^itetur, papin*diudicibiuipfis,vtafferMaudi.
atp.iniungitur, vt alteram partium forte parert iudicio  c#
temnenttm , Vel ob aliam caufam rationabilem, ecclejia-
ftica diflridfione ptrcel/a*. lllivero qui fubiacere excom-
municationi man dan tur , a d alios indice* lit era* ab ap.fe.
impetrant,*. quibu* nihilominu*auft. ap. tibi mandatar ,

. Vt eo* qui de priorum iudieum mandato excommunicati
fuerant,babeaf abfolutos, fnperquo tua difiretio dubitat
ajuidtibi in diuerjitatt huiufmcdijit a^endum: adqnod
pariter rtffondemu*,quod fi liter* a2.fecundosiudice*
tmpetrat* tacita reritate obtent* nonfuerut,eos ad man
datum e o rum abfolutos bab ere debet, pracipue  cxm.J
CAP. XIII.

T.xcommunicatu* per canonem,Si qui*fuadente, fit di¬
ete* vel pauper,per paparn abfoluendtu eii , ve/ cim  le^a-
tum.fallit in multerefene, infirmo,Velmutil&o, qui p er
ipifcopum abfolutpoffunt.

Clemcns tertius.

E Anofcitur: c  £ I C 7'/-3  Confultationi 1.1. duxi-
mus rcfpondendum,quod mulieres,fenes, & rale-
tudinarij, feu membrorum deftitutionibus impediti,
licec ad apo. fed. non veniant: ab cpifcopis valeantfi-
dclium communioni reftitui, farisfa&o iuxta faculta-
tes his, quibusper eos confticcrit iniurias irrogatas.
Alios autem fine pauperes fiue diuices fed. apo. vel le-
gatoeius,vt beneficium abfolutionis obtineant,nccef
fe e/Iprafiencari. Si vero infirmiracis tempere timore
mortis beneficium fuerit abfolutionis induleum, iura¬
mento praeftito iniungatur eifdem , vt pofiquam fani-
tati fuerintrellitui,ad Rom.eccle vel eius legatum ac~
cedanr,mandatom d  apofiol.Iuper talibus recepturi.

£ i S^uodvtique f t.dili^nter attendens,certificari hu-
militer pojhilauit de hi*qui violenta* manu* in derieos
aliqua temeritatt mittunt.nec evsfuppetunt facultates vt
ad/id.apofl.Valeant laborare,quomodo ht*pojiitfalubri-
ierpromden.  ]

CAP. X I I I I.

JJnte denunciationem vitandu* e<} fxcommunicatus,
pr* Violet, la manuum initSlione iti clcncos  , mfi fh 9tcul-
tus.hocprtmo. Interficiens clericum, qut contempto cleri-
cal’ Irabnufe cnormitaiibto irnmifcuit, excommu/.tcatH*
non ti:.boe fecundo .

a Ca.liy.eod.tit.in prirna compilatione, & posl cone.
lateran.par.14. ca. r$. h Ca.  8  ut. de refeript. inpri-
mucomptl. c Ca t.eo.tit.in i.comptl.  d Dičho ^i-
fojhiiCMM) deejltnvetujlionbto Coduib.

V. Tit. XXXIX.

m

Idem.

C Vmnon ti  ab homine: [ *] Conful. t.t.rt*
fponcietn. q«bd a coramunioneillius>quiprofa-
erilega manuum itiieSione in clericum,in ediftumn-
communicationis incidit: licet denunciatus »onfc
debesabltinere: ni(i fortb idtibifeli pateret:in
caTu ipfum priuatim tantummodo euitabis,quamdiu
ab ecdefia toleratur : vc Jalte vcrecundiatrnborefo'
fufus 1 pro Iacenti exce(Vu fattsfaccrecompellatur, I*
articulo vero fecunda cpuftionis rerpondemus,q»o
occifores clericorum aut pr«byrerorum, qui contem'
pto clericali habttu tprannidi & cnormitati feinuerC'
cundc lmmifcenc: in odium clericalis eseeffus,& ,tr '
rorem acque corredionem fimilium jCanonelatitit 11 '
tcncise minimecoercentur: iniungaturtameneisP*”
nitentiacompetens,aliquantulumafperior, quai»“ ia
laicos taliacommififfenr.

[ * jL nobif iUijue [:<it er tv a

utiril nbjlinere d commKtiionc illiiu,ijuipri
manttum init&ione in clericum,in fententUm inciditd'.
ternam excommunicutwpuhlici nuncietur,^'it riitf ' il
cidernitin caruncm Utte fententite inlcrfeciorts il" 1
rum &preibytcreri<milUn<m,fju:abiecio
nit tmnijlerio , in puhlici-! belin, vel etitmpricterl
homiciditr polluere non verentur , c ion m comtjj* 11  ■
bw & in ebrietatibueatejue rtipinio  ^ tim eroroi 1
buo xquefnntrt Inici.vel deterim debacchnntes .]
CAP.  XV.

dnte nbfhlutionem communicandum non
muniento,licetiurnueritpnrere mtmdntis ecclefutf ',
po fuerit cum offenfo.h.d. lnfumato de excommunt c * ^
communicnndum non esl, tuji fe purget ,veUi c/UtC
ttbfoluatHr.h.dfccundo.

Idem. _ j t t

pVir, b  delideres: [i]Fuitauten 1 ^.

qu*ftionis tenor huiulmodi, vtrum ab cul£ *j

municato ,qui mandato ecclcli* ttarc iurault* J* Jji
abfolutionem epilcopuseicommunioncmredJ
communicandum ab aliis ? & an epilcopus i»
debeat? Cuiqu*ftioni c.refpon.qu6dcdmc alll . j jt 1
ratoria, quam hodie, qui exc6municatifun[P ri
potiusadcautelani ex c  conruetudincecclcl , *” va |i'
rigorecauonum (icinduda, ncque momenti 18
di reputetur, quod nifi abfolutionis beneficiu' 1 ’
quatur, ille qui excommunicatur debeat coni** ^ fr
aliorum reltitui, pratfertim ciim cxeo iuraw e
folutionem confecutus non (it, Sc  confteteui*

jfe ;P

ide**’.))

aliorum reliitui, pratfertim cum cxeo iuran> e  x£0 in'
folutionem confecutus non (it, Sc  confteteu* 51  -i'
municatum fuiife, & verum (itabfolutu no*
epifcopus, nec alij debent communicare en* ,»
fuerit fecundum formam ccdeli* , poft iur* 10 uje***
priftitum abfolutus: quia qui cum excomn' 1  fr

fcitnrercommunicaucnt,excommunicaci<ini s P|j | ,(S |

contrahit cum eodem. Sccundicqnaeflioni bu ^ j
duximus imponendum, quod ii publica fan> ,c fC jl | J
liquem verberaife clericum, ncc epiftopu 5 ’
communicare fibi debet > nifi ad arbicrinin ep 1  [
boe (e purgauerit, vel ad cautclam abfolutip* 1  ij#
ficium coniequatur. Tertioloco tua difcreti £l £iJ ^i^

uit: fi elerieus verberatuSjepifcopomediantei^jful

verberatore compofuerit, & ille reconciliat** frt*:
rit,an per hoc is debeac ad aliorum commu* 10
mitti ? Super qtio tibi breuiterrdponden*" s ^ ( (;[, |a
cet ille, qui violentasmanusiniecitei,qu cn ' n1 ,!d (a )
tisfecilfe taliter videatur: ecdelii tamcn,q lia  j ^
dic,cx hoc non fatisfecifle digno/cicur: & *

ecelefis, quae proabfolutionetaliu introdu
feruetur, non cft communicandum eideiu.

... .

d yid.Dontintc.cA-r

a Ca.\.et.Ut.in i.compil-  ^ Cit 4

C De confuttudine.

V It.D e bomicid.in 6,


7*5

De fentent.excommunieat.


p 1 ?? 0 ?** l^idt/ea f- obfevuare debeat fliper bi* qn>e
‘ttetemccntcnent.apo.fe.fcripto plcntct* edoceri, no*
/! ‘"timmerili ex fr/čep to adrninijlratior.it cfftcco con
' ‘ttHnibm rejpoudere cogimurfinguleritm.~}

C A P. XVI.

"tirdtr tijcien* regularem de ecclejta  , officia diuina
'totem czcommimicatu* non e tl.

Idem.

iens a  ad le.apo.I.iator pratfentium, fua nobis
Jdftrtione monftrauit, quod cum macutina officia

‘let,

Eni«

' U'-

tu C ‘ >ra , rct:  quadam monialis ecclpliam ingrediens,
c " 11 ' alio clerico ludendo impedime ntum piaftabat,
, , »-M Dco diuinum pollct obfequium exhibere.
f {(  Cme nioracuslacerdoseommotias , vt liberius pof-

Clr cadim'norum celebrationcm vacarc, manibusin
[j- "“politis, vt extra ccclcliam poneret, cum nollec
( | 'iHtrahendo b  ipfam, coegit caiide extra c  ec

t(i  J* 1 # relidere: fed tu illum propter hoc taquam ex-
^ ■"unicatum euitafti : & facisab aliis euitari.Ideo-
^“»ndamus^uatenus ti  rešita fe habet.eum deca:-
m.  #0n  tuites; cOm ex hoc iplum cxcommunicatuin
atenusvidcamus.

j cap.  x v r i.

t tl ^ t,r "munic,Ui pro teni manuum iniečlione in cleri-
H, 'Ptfiintpet epifcopum abfolui. b. d.fcCHndum com-
‘‘n 'd citer ara, tsl textus fingularit.
v ldcrn.

{,. r# enitad d  nos: De his abfoluen-

i(i ' ! quiclericis no cnormem,fed modicam &lcuem
irrogatunt, tu® fraternitacis arbitrioduxi
, Ccil 'imitteHdum. «

.% 111,1  Mtem qui funtvaletudine prepoditi pro ab~
ii) f ,llii beneficio adfcd. ap.nequeunt lab or ar e, recept o
1,10111  e (i >turarncn to potts abfolncre,ita qrcod
fp* l> peijb/t*rejiituti, apojlolicoje c&njjedlrti repra~
j r  ‘‘ Sexxi vere ftemineo igr petera ac fembu* fuper
‘""teeredimuepejfe libere dijj* tnfarr. ]

C l/f .  CAP. XVIII.

X “trfii/iitHter & jbente participat excommuni-
\  ~

J

\ officiit,excommunicatu* efl materi, fjrtan

‘dtttnituperpapam. h.d.fccttndum Panor.

e  nobis :& infra. Verum clericos, qui
Mi, ”i cr  * fponte pa-rticipauer unt excommunica-
^nif (h&ipfos in ofliciij receperunt.eadcm excom
Hj. "o«« fententia cumipfis non dubitamus in-
W I N* ctiam pro bencficioabfolutionis haben-
* t t(^ 0!v °l l *nuis cum hterarum tuarum iufinuatio-


CAP. XIX.

X^nieatue pro iniečlione manuum in elerieum,

i,

j. ^

"it/ar pod puhlic/mene d folo papa abfolnitur.
V Idem.

I, n ° !  / du.vitfratcrnitasconfulendos. [i eJ»f.]

N;. .! cos  femerarias tnanus itiiiciu n c > fedcciam

ih ,' rni tati tuae taliter refp. qubd non folum ^
ci Cr i cos  • * .... - • •

■, Uri j\exq u ° funcpcrecdcfise fentenriam publi-
S^abfelutionis bcncficio ad apoito. fed. funt

i f '\* funt ad fe.ap.deftindndirfui in canon em
inčidentest, manus iniiciunt in clericos yio-
{ \^* t * Urn p°fii n taO eadem fententia^nifiper Hom.

X ti .  CAP. XX.

abfoluertpoffunt excommunicatospro
' irti 4miHrn in clericos.

SC t0 ' tU,in 1 ‘ C07n P i ^  b ^il %  extrahendo . al. Vt
SC  ° ' intr/t  ecdefiam refidere.  d Ca.

c  C<i~7*eo.tit. im.comp.  f Ca .%.
t'  g %/UJta; ^Hodnon folnm bi ,

726

Idem.

A Dcminentiamfed. a  apoftoliee : [ J e>-

cut ex parte tua hoftriseil auribus intimatumitibi
exutitdubium, vtrum abfolutionis beneficiumadfe-
quantur,quiproiniečlione manutim in clericos, vela- •
lias religiolas perfonas excommunicationem incurre-
runt,& a legatis cardinalibus.qui a latere Rom.pontif. -
de(linantur,pro tempore abfoluuntur.cum ijdem lega¬
ti mandatum fuper hoc nori oftendant expre(Tum. Su¬
per quo id d te volumusobferuari, vt eos habeasabfqi
omni hafitationis Ičrtipulo ablolutos, quos conftjterit
a talibusbeneficium abfolutionis adeptos.

[ 1  Eslrcucrte>idnm,*jH 0 tiej artieuhu dnbitatienie e-
/n er pit ,vt fante /juie promptieri confitenlia redpiat  (Jr*
ebferHet,qned/iiper re ditbtaJlbifHic d fe. ap.refyonfnm f
c j u u uto p > ar ep.i J i u a dignitafu tpfhcs certteri nefeiturte-
ritatu fententia vel fcitntia roberata,qu/cin B.Petro jl-
pcftolorum principe,pr*altjs omnibtuantplitudinemprrt
latienit acccpit  J

Cap. xxi.

Generali* excemmunicatie nen ligat, nijlfubditospre¬
ferenci*.  Idem.

A  Nobis b  fuit ex parte tua qu*(itum,vtrum fiqnis
itapronunciaucrit,quifquis furturn fecerit,excom
municatus (It: haegeneraliselaufulaad ipfiusexcom-
municatoris fubditos referatur, an generalitcrexten-
daturad omnes, qui non funt de iurifdidione illius ?
Ad quoddicimus, quo*i hac fententia non nifi fubditi
obligantur, nili fortd plus contulcrit maior & largior
audoritas delegantis.

CAP. XXII.

Sfpi cum effrablione Reliant ec clefias , excemmnnicati' •
funt, Zjr per papam tantum poji demenci,Utoni abfluun-
‘tert  Idem.

C Onquefti c  funt nobis Regin.canonici,qubd I.de
Malafrena,& eiusfequaces quaIJamecclriiasRe¬
gin.epifcopatus violenter confregerunt,eafque (polia-
ri minime dubitarunt.Quoniam igiturgrauia lunt,nec
claufis debent oculis pratteriri: maadamus, quatenus
II eft ita, memoratos faerilegos excommunicatos nun-
cietis,&faciatis ficutexcommlinicatosardtius euitari, .
doneč paffis iniuriam congrtie fatisfaciant, &damn»,
[proeisjdatarefarciant, tk  cum literis vdtrisrei veri-
tatem continentibus apollolico le confpedui repra:-
Ičntent.

CAP. XXIII.

Vercuiien* Vel etiam rnterftcien* elerieum ,fe,dimipfo  -
clericali babitu , fent* enarmitatibte* trnmifcentem, non
tenetur tre pro abfolutione adfed.apojloluam. Ita gene -
raliterfummaripoteši,

Idem.

P Erpendim us d  ex literis tuis, quod quidam lacer-
dospro eo, quod fe hlium regis fallo nominareprde
fumpfit,&armis acceptis,feditionem fecit Sc  guerra, i '
B.comite iuffus eft fuiligari:qui pofteaeius mandat®
traditus patibulo expirauit: [ t &-in]ra.  J Fra. tua: du-
ximus rcfpondendum,qudd fi memoratus facerdos ta¬
li modoexceflit,& non propulfando, fedinferendo in¬
iuriam fuit occifus : non videtur nobis qubdinterfe-
ftores eius propter hocadobtincndani abfolutionem
apo.feiadire coganturrtu vero, qui merita perfonarurn
bene nofti, prenitentiam eiscompetenteminiungas.

f i .Qp//a igi tur tam ipfum comitem, ntcam alio* h mu*
faBi participe* reli e fuper hoc fatt*facere, intimajli pr*-
fentipag.  CAP. XXLI1I.

ludex eccle/iafticu* faciem percuti elerieum per Leteti, '
etiamcaufa difciplin*,excomunicatu* eil,cpyipfe &ver-
beranspro abfllutione tenentur ire adpapam.

a Ca.<q.eo.tit.in~i.eomp.  b Ca.io.eo.tit.cn i.tcmp.

C Cit.ii,es,tis.in l.comp,  d C,i,iz.ee.tit,in laomp.

727

Decret.Greg. Lib. V. Tit. XXXIX.

me:

V Niuerfitatisveftrzconfultationem a  accepimus,
qua nos rcquififtis,vtrum laicus incidat in excom-
n>unicationisedičtum,quiadiuflionemabbatis, 4  in
cuius feruitio commsratur, in clericum, monachum,
ant conuerfum, temerarias manus przfumit iniicere,
maxime vbi cauia non fubeft, propter quam debcat
verberari. Nobisautem videtur, quod nifi cauia regu-
laris difciplinz hoc faciat.abbas in propria perfona,vel
( fi neceffitas vrget ) per clericum vel monachum fieri
iubeat,ram qui tales verberari przcipit, quam illi, qni
verberant, (etiam fi caufa fubeflct) excommunicatio-
nis fententiam, doneč ad apolt. fed. veniant, nequa-
quameuadunt.

CAP. XXV.

Clericusvt laicus inče dens,tertib monitus non refpi-
fctns,perdit priuiUgium clericale.

Idem.

I Naudientia noftra c  tališ fuitcx partetua propofi-
taconfulcatio, vtrum clerici, qui arma militaria (re-
li&o habicu dericali)gcftare nullacenus erubefcunt: fi
eis fucrit iniuria corporalis illata, vel fe a captione re-
demerint: illa clericorum debeant immunitatc gau-
dere,qua pro temeraria manuum iniečlione fačlain
clericum,excommunicacus quisipfo iure notarur ? Ad
hzc tibibremter rcfpondemus, qubdcum fruftraeccle
fiz imploret auxilium, qui committit in ipfam , & lex
fecularium principum huic refponfo, fatis efficax alfe-
rat argumentum, qua manifefte cautum habctur, ma-
tronam,cuiuspudicitiaatcentatafuerit, non polfcin-
iuriarum agcrt,fi in veli e merctricali fuerit deprchen-
fa: huiufmodi clerici,fi a przlatis fuis tertio commoni-
ti militaria noluerin t arma dcponere, de priuilegio cle
ricorum fubfidium aliquod habere non debent.

CAP. XXVI.

E xcommunicatnspropter imechor. eni manuum in cle-
ricum,impeditus ire ad curiam, poteši ab inferiore abfol -
ni: fedimpedimento cejfanle.tenetur curiam vifitare,fu-
fcepturus mandatumapojlolicum.

Idem.

a  Vod d  dehis: [ 1  infra.  ] Fra.t.taliter du-
ximus refpondendum, quod is,qui afferit fe in ca
nonem latz fententiz incidifle, non aliterquam per
fed.apolt. vel eiuslcgatum abfolurionis poteftbenefi-
ciumobtinere: Nifi fortein mortisarticulo, velpau-
pertate,autinfirmitate,vel fenečtutetanta grauare-
tur,quodad ecclef. Rom. laborem fubire non valeat
veniendi, vel ab hoc alio impedimento canonicore-
trahatur,

Czterum ab his in forma facramenti exigiconfue-
uit,vt refumptis viribus, Scopportunitateconcelfa,
Rom.eccle.in propria perfona debeant vifitarc.

[ I btiam in quibut non dubitas, & ijuid de his obfer-
uart debeat,plurimum agnouijiife.ap. refjionfa requiris :
tanto f. t. mapisin domino commendamus ,quanto in his
qua facrorum canonnm injlitutionibuaJitnt exprejfa,aufl.
n. procedere defideras pp- difjionaj. Sane requifinit d no-
bis fr. t. v trum qui fe confitelurin latafententia tanonem
incidtffe,nerad hocpotell induci,vt adfe.ap.veniat, ab
foluendus abtpfoipel d fmplici pril by ter o , abfolutionis
debeat vel pojiti beneficiumpromoneri , pp? vtrum prej
Lyteris bigami*, fpviduarum marith,ppr eorttm vxonbus
Viamvniuerfe carnis ingrejiis , mijjdrum folennia liceat
ctlebrare. Verum licet quid de his obferuare debeat, fatis
tn canonibusft definitum,boc tamen .]

a Ca.i^.eo.tit.in z.copi.Vid.Henric. P.oich.  b Ergu
iniUicitisnon ejl domints obtemperandum.facit quodno-
tat Bald.in l.feruos.C.ad l.luliam de Vi pub. c Ca.  14.
to.tit.in i.compiUiione.vide Syluejlrum fnptr c.citatum.
d Ca.  15 eed.tit.in X.cim pil.

CAP. XXVII.
ligatuspluribns excommunicationibus, licet  «»«*
fallo,obtin cns abfolutionem, exprtjjd Vrta caufa fi«
excemunicatione : non babetur pro abf>lutt,qv“i““
Innoc.III. archiepifcopo, decano,&Pracen-
tori Lugdun.

C Vnt a  pro caufa,quz intcrG.&F.Cabilonen ti'

clefizarchidiac.verrebatur,eisconce<rerinius> r

dicorcm, precurator G. allegauit, quod cum archuM'
conus in fuccemorem in communi dormitorioiua 11  ^
iniecifict tcmere violentas, & eum traxifTetverbera*
doperclaultrum , tu frater archiepifcope cum
lentam manuum inicflionem,&violationcmim n,ull (
tatis eccleiiz, fecilli excom m unicat um puhlice tj 00 ,
ri: [r &■ infra.  ] Dif.ve.mandamus, quatenusfi*° D ,_
conftiterit diSurn F.archid.ob duplicem caufam
municacHm fuilfe, Sc  expreirilfe tantum alterami"
teris,quas fuperabfolutione fua impetrauit:ip“ ,in ^ [J
quam cxcommunicatum fatisfacere eedefiz W1
altera monitione przmilTacogatis. .ft

f 1  Ipfevero adap.fed.accedenj confeffus
clericum manus iniecerat Violentas : fupprime” 1  . ,
cjiiod immunitatem vtolajfet ecclejhe,fuper abft^u
fua literat impetrauit. Kos igiturcattfun ipf AVi
examiniconimittentes.  ]

CAP. XXVIII. , /

lxcommunicato decedentiin excommunicati >A
tumcunque contritus deccfferit , non etlcoiimtuun
ante abfolutione,nec pro eo oran dum, licet fit^^ pi'
abfolutus: fedfi conjlat ecclef a de contrilioutf 1 *
ti,abfoluetur etiam polt mori e m ab
abfoluendus: pp- h ar e de s eitts compelluntur per 1
adfatufaciendiimpro eo.

,  Idem obdati S.jlndrta. ,  ; s (>'

A Nobis elt fzpc quz(itum, b  vtrum «

communicatus,iflquoindicia faciintf ® 11  f d'' y
mauilefta.ntcper cum lteterit, quo minus re^f ^jb'
retur eeclciialtic* vnitaci, non fufceptobene
folutionis dcceflerit,pro abfolutoabecclei> J 1
dus ? & vtrum pro tali recipienda fiteleetn°ty ^ t fr
fidelibus fit orandum ? [ 1 pf infra.]  N os ig' tuf on  fa' _
t.b.refpon. qubdiudictum Ueiveritati,^ 11 * ( £U*
ncc fallitur, femper innicitur: ludicium aU £ *.f»l' ,
fia nonnunquam opinionem fcquitur,qu :!n,  , ( j(K
Izpecontingit, & fialli: propter quodco|>t in »
dum, vt qui ligatus eft apud Deum, ap“d.fit '
folutus: Sc  qui liber eft apud Dcum,ecclef>**
tentia innodatus. Vinculum ergo, quc>P^
tus ell apud Ueum,in culpz remillionediu”
ludautem quo ligatus elt apud ccdcli»W ’ cl1  C P;^
tia remittitur,relaxatur qtiod in fufcicati 011 ^^,
fermo euangelieus manifeliat, quem P rlllS j- 0 )iiC ,c  ,j
fufcit*uit,& apollolis przcepit poftmodun’^^«^
fcitatum, Vndc quantumctinque fe qd s

przltito,qudd ecclefiz mandato pareret,h«

bf<:>

IdUVUL. t|U<tULi«VUli^UV. t* ta  jj JI v m

rint,fi tamen morce
tueritbeneficium obtinere, q«amuis

Deum fuifle credatur, nondtim tamen

hab««*? »fi

<4,

pudccclefiam abfolutus. Poteft tamen _
defiz beneficio fubueniri ,vtfi de ipfi“ s '
nitentiapereuidentia fignaconftiterit,
abfolutionisbeneficium lnipendatur.Nec ^(t j,
ecclefiz legitur attributa poteftas lig an ‘ o[l j,£ill |  ^

uendi homtnesfuperterram, tanquani^n^...,

uerc& ligare fub terra fepu ltos: &

a Cap.i.eod.tit.in ].compilati‘nt.vid^

ploffa.  b Cap. z. eod.tit.ien.com;

hann.tt.  d ^l.qualiaCHnquepoeui
cejferint.



729

De fentent.excommunicat.

tomimmiceturmortuo, cui non eft communicatum 8c
v i«o:c«m etficomnumicarum non fueric, comrauni-
ttndum tamen illi fuiflet, quem non contemptus rdi-
S^nis/ed neceilirads arciculus impcdiuit: & in certis
c *fibus a canonibus denotatis ligafie lcgatur ecclefia
toortuos,# foluilfe. Vt autem in vnopariter & codem
Jcgocio,& feruemusrigorcm,& manluetudmč often-
^US)ftatuim 9  vtillius mortuiabfolutioa fed. apoft.
te( luiratur,qut dim viuerec,ab ea fuerat abfoluendus:

autem abfolutioncmexpn£mifTacaufac 2 te-
tls mdulgemus,a quibus dum viuerent, fuerant abfol-
Abfolutionisautcm forma feruecur, a  vtdat
CUn * pcenitentiali pfalmo, & tam oratione dominica,
j^malia confueta. H^eredes quoque ipdusad fatis-
3c iendumproipfo li monitione prsmi/Ta noluerint,

^dift.eccle.compellantur.

I 1  Vt autem quodintendimu* perfuppofitioncm exem
}*<tpertw exprimamus, quidampresbyter canonicus
\*Uris ficut p er tuasnobis h t e rtvs in ti m ajli y  cu m publi-
^boraret infamia,quod ad quandam coniu^atam acce-
lf(t  j maritu* eiufdem muli er ti & confangumei cim in
' ,nt maKHsiniecerunt temere violcntas: propter quod p er
fj^pumdenunciati funt excommunicationi*fententi*
*' l<tCer e. Peritmipfipojimodum ud eundem epifcopum
^f^esprajlito in man ib ut eiu* y quod parerent iudicio
j f l *corporaliter iuramento,in munduto receperut ab
propter hocapojlolico fe confpechdprafenta-
V ^ lm 4) ynM  Moram fe aditer accingeret ad fe.ap.
^ 1(n ^hdquibufdam futs temniti eftperer/iptu4,&extra
it, e 'dnm ecdefitc tumulatus: & licet contrainterfečlo
li & c onfu n %u in ei interfečli. grauiterfint commo-

f^toiferunt en tamen, quod omnem rancorem rcmit
li ,f'&offenfam,duinmodo mterfefti cadauer tradere-
%^-P ca  ftpultnrtc. P'ideretur igitur forfan in boe
%^ufdarK y quodcum faeramentum non ne cepi tat is
l k( pfidcontemftuo religionk excludat,&indicium
C**« / imitart,aiminttrfeclo prtdule manifrjl*
<f;*h na prteceficrint, & propter hocabfolutus
k.lp^ecclelia. fit hab en d ut: fed econtrario cum exfola
{ lifi l l et nrquifquo adDeum upad trinmphantem ec -
\  ^ tx fiU culpa vero fententia ligetur quo ad borni-
h^^eedefium militanttm , quandoqfvinculum cul-
\fftdttY.apud Deum ,fed upad bominesnon abfol -
htffirte quddo vinculum fententia: relaxatur. jilio-
H abfolutio nulldtenus necejjaria vider etur,fi in

^<1  Cont dtione prteter facerdotale officium rigor
r( tHy ecclejiajlicte difciplinte.']

\  C A P. XXIX.

\ He »s elerieum in cu ji odi a v d yinculiifine la:fone,
'St^ptcutuf eihb.d.primo.Communicans excommu-
j k \ lChtt rin crimin e, exco mmunicutm ett:& nifi dif-
ltn pediai,*bfolui debet ab excommunicutore cum
'Communicans vero extra crimen reconciliuri
licem fucerdotem fin e turamento. h.d, vftfo

JVIVk  Wem yiiratiilauien;epifcopo.  b
l '*lij no ^ s tua r  dileretio requifiuit, quid de
faciendum,qui clericos (dne la:done
euftodiaderinent puhlica vel priuata^el e-
l v% 5Uc ^ l,rit 3n  vi nc, da ?  Et vtrum, qui nominatim
1 Un icatis fdenrercom«nunicant,abfoluiab ex~
^ ‘^tione paffint per confeflionem a dmplici
cpifcopi fen archiepifcopi d t ab eis ab-
^^petenda ?  Nos igitur inquifitioni tua» ex or-
in  primo confulcationis arciculo no
* ! tiw S  ** Cos  pa^am excommunicationiseuadere,

<i eorum feflumcorporalis Ijfiononfue-

Bun h. Decr.c .S.,  b VUtriiUmtn.tl.

X>-; c  c, s. eoMUin^compil.  d- Vidio

730

rit f*ibfecuta > citraquam violentia fafpius circa clericos
neejurer perpetratur. In fecunda a  veroqu;sftione
credimusdiltinguendtim^n is, qui nominatim excom
municato communicat, fciencer in crimine communi-
cet criminofo, ei condlium impendendo ,auxiiium vel
fauorem : ant alias in oratione vel ofctilo, auc orando
fecurn, aut etiam comedendo. In primo quidem arti-
^ culo, cum tališ communiceterimini, & participet cri¬
minofo , ac per hoc ratione damnaticriminis videatur
in eum delinqwere, qui damnauit: ab eo vel eius fupe-
riore.merito delidi,tunccrit abfolutio requircnda: cu
facientem Čc  confcntientem par pcena conftringat. In
fecundo vero cafu a fuoepifcopo, vel aproprio facer-
dotepoterit abfolutionis bcnencium obtinere: quam-
uis enim 8c  tune non iudicis,fed iuris fententia excom-
municatocommunicans dtligatus, quia tamen condi-
torcanoniseiusabfolutionem dbi fpccialiter non re-
tinuit, eo ipfo concedifle videtur facultatem aliis rela-
xandi. Is autem, qui iuxta primum modum excommu-
nicato communicat,cum iuramento debet abfolui: qui
veroiuxta fecundum modum, reconciliaripoterit dne
iuratoria cautiotje. Verum d difficile fit ex aliqua iu-
ftacaufa,quod ad ipfum excommunicatorem abfol-
uendusaccedat, concedimus indulgendo, vt (pneftita
iuxta formam eccledse cautione, qubd excommunica~
toris mandato parebit) a fuo abfoiuatur epifcopo, vel
propriofacerdote.

CAP. XXX.

luramentum excommunicati de (lando mandati* eccle -
fitenon babetvim abfolutionti. bac.primo. lLXCommuni-
cato nullus • communicare tenetur prteter perfonas exce-
ptas: ali ds communicans cxcommunkatoincuYrit mino~
rem y &* eft excommunicandus maiori,nifiille ejfet excom -
municatns cum participibuč , quia tune ejfet excommuni-
catus maiori.

Idem Stri^onen.archiepifcopo.

a  Vod b  in dubiis :& infra. Refpondemus, quod
excommuntcato, licet quod ftec mandato eccle-
ii«E iuramento firmauerit,comnTunicari non debet,do-
nec per cccledam fuerit abfolutus , alioquin poftiura#
nientum non eflet abfolutio necelfaria^ Nullus autem
fcienter nominatim cxcommunicato communicare te¬
netur,nifi qua?dam perfonse, qu« per illud Gregor, pa-
p» capitulum, Quoniam multoš fpecialiterexcufan-
tur. lili autem ,qui nominatim excommunicatispr*-
fumpcuose participant, praster perfonas didocanone
adnotatas, nifi ab eorum participatione comonitifor-
te deftiterint, excommunicationis vinculo funt inno-
dandi; fecus autem fi fcienter communicant ei , quicu
participibus fuis eft vinculo excommunicationis fen-
tcntialiter innodatus. tune enim & ipfi fententiam cx-
communicationis incurrunt.

CAP. XXXI.'

Jix communicatocommunicare tenentur,qui prtu s erat
ei obligatt ad obfequium familiare: ulij vero non tenentur
de necejlitate , licet interdu pofiint de necejlitatevrgente .
Iden \ doftnrihu* decretorum Bonon.

I Nteralia, c  quaeStrigo.archiepifcopusproponife-
cit,no.srecolimus refpondilfe, quod nullus nomina¬
tim excommunicato fcienter communicare tenetur,
nifiquaedam perfon*,quar per illud Greg.pap* c. Quo
niam m uit os, fpecialiter excwfantur. verum ex hac re-
fponfione ortaeft oecafio difputandi,aliis concedenti-
busj quodexcommunicato comunicare tenentur per-
fons inpradido c. nominatat, prsfertim quae pruis ad
communionem eorum ex debito tenebantur: aliis ad-

*** n dqHiQ*»exempl>

a P r id.B.;Tbo.in qu<efionibus additisiad \:p‘.q.2].art.2.
b Ca..y.eo.tit. in ^.comp. Parsfupr. de počni*ca.quodin
dubiis.  c Ca.  4,- eod. tit. in ^tComp.Kide Hojlienfem tn
fummade fenKcicomm^ gf qu<tfitp<xntt ¥  ~  <

fe renti*

‘73i Decret.Greg. Lib.

ferentibus cos communicare ličite p o (Te, h velint: non
tamen adhoccx neceftitate teneri. Vt igitur vnde ius
rodiitjinterpretatio quoque procedat,ambiguitatem
uiufmodi taliter duxtitius abfoluendam, quod cum
qua:dam perfonae in praemUTo capitulo denotata*, illis,
in quos lata fuerit excommunicationis fententia, ante
prolationem ipfius obfequio tenerentur familiariter
adhserere, nequc poftmodum ad contrarium tenean-
tur (cum adhuc debitum duret) beneficio canonicis id
agente,a priore non funt obnoxietate foluta:, fed ad fa
miliare tenentur obfequium : & itaperconfequensad
communionem tenentur, fine qua illud nequeunt ex-
hiberc.Illud anteni no ad omnesperfonas capituli cre-
dimus referendum : vt videlicet obnoxietati huiufmo-
di fint fubiedsCjCiVm viatores peregrini & mercatorcs a
communione talium perfonarum (nifiarticulus necefi-
litatis immineat)debeant abftinere : vt in fine colligi-
tur manifefte,fed ad illas duntaxac,quse talibus arftio-
ri tenentur obnoxietate conftričla:: quibus tamen in
f  Iiis >pro quibus funt excommunicatione notarje, vt in
criminibus communicare non debent, fed abeispeni-
tus abftinere.

CAP.  X X X I r.

Si excommunicatus pro manuum inieSlione ,/cienter
reci pit ordines, (i cH clericos Jecularh,deponendus el}: Ji
reoularh,ab executione ordinh eft/ufjjenfus jQuiignorant
iusvelfačlutnJic excommunicatus recipit ordines,Ji csl cle
vi cus Je culam ,diffteHjat cum to folus papa: Jiregularis,
difpen/at abbas , Jiignorantia ejl probabilh , faSlum
non eslgraue.

Tdem.

C Vmillorum a  abfolutio,quiproviolenta manuu
inie&ione in clericos labern excommunicationis
incurrunt (quibufdam cafibusa praedecefifore noftro
exceptis) fedi duntaxat ap. referuetur.nonnulii eccle-
iiafticam fententiam negligentes,in excommHnicatio
ne pofiti,ccclefiafticos ordines accipere non formidac.
Quid autem de his fieri debeat, apoftolieum ftcpius o
raculumimploratur. Circa quoscredimusdiftinguen
dum , quod tales vel fciunt excommunicationis fe vin
culo irretitos,vel non recolunt fačhtm,pro quoinlatx
fententia: canone mciderunr, vel fa&um quidem fcien
tesjiuris ignari nefciunt exinde fc teneri. Primos b  fi
fuerint feculares clerici, c  a fufceptisordinibus ccn-
femus inperpetuum deponendos: in reliuuis cafibus
tam archiepifcopi,quam epifcopi abfquc mandato fed.
apo. fpeciali difpenfandi faculratcm fe nouerintnon
habere,quibus etiam abfolutio talium interdi&a: cum
maiora intelligantur d  illts probibita, quibus vetita
funt minora.Poterutit ramen huiufmodi Ro. ponti.au
rib us intimari, vtabco fecundum rigorem vela?quita
tem reiponfum prodeac, proutdifčret o fua viderit fa-
ciendum. Qui fi clatiftrales huiufmodi fuerint, liccr ab
■Al exandro papa fuerit confiitKtum, raonachi Sc  cano-
ntci regnlares quocunque modo l .c  in clauftro percuf
ferint.non funt ad apo.le. mittendi, fed fecundum pro
uidentiam fui abbatis difciplince fubdantur: Sc  fi abba
tisdifcrctio ad eorum correčHonem non fufficit, pro
uidentia eft dicece.epifcopi adhibenda,& alibi dicatur,
quod de fe.ulofugientes, qui rebgionis habitu in mo-
nafterio recepcrunt; fr intercxrera poftmodum confi-
tentur fe tele comminfle dcli3um.per e  quodipfoa-
6'i eacomn nnicationis len .cntiam incurrerunt , fine
.hcenria Ro.pon.a - -bn« non poteft nec deber eos abfol-
ue e . ■ ramuis pi ajfiirr.prionem definquentium debira
pofficaniniaduerfion/r-punire: nov ramen in relig-.onis
Fa uore m , &\y t cuagandi materiji fubtrahacur,maiorem

a Ca.j.eo.tit in^.cbmpil.  b In receniioribus, Pri
mo : Jed in a n i iq  a tortb us oprimo s.  c D i Sit o cit' -ni Meril
in vetujh* Cod.  d *Al.cum <&> maiora,  c Propter.

V. Tit. XXXIX. 732

eis gratiam exhibcrc volentes, eorum prslatis q«od
etiam talibus abfblutionis beneficium irrpertiri va-
leantindulgemus: nifi excelfus ipforum extiteritdif-
ficilis & enormis, vtpote fi ad mutilati^nemmemlori,
veleffufionem fanguinis eft proceftum, autin epifco* :
pum,aut abbatem violenta manus iniefia ?  cum exccf-
fus tales & fimiles nequeant finefcandalopr^teriri. Si
vero clauftralis aliquis in religiofamperfonaaltcriui
clauftri manus iniccerit violentas, perabbatempro-
prium Sc  eius, qui paftus eft iniuria, abfoluatur.
fielerieum percufteric fecnlarcm, non nifi perapoft.ft.

(vt fcandalum euitetur) abfolutionis gratiam poterit
promereri.Siautem hosad ordines promouericontin'
gat,iuxtaprxmi{Tam diftindionem.qui fcien ter in con
temptum ecclefiaftic« difciplina fe fecerintordinarij
abexecutione fufcepti ordinis,& officij decernimus
manere fufpenfos. Circa reliquos verb fadimcmoriaj
vel iuris peritiam non habentes, monafteriorum vtili'
tatčpenfata, poftiniundam regularem poenitentiam
Sc  peračtam,abbates ipforum poteruntdifpenfarejnifi
graue fuerit,& notabilc faftum : autis, qui fecit, adul-
tus fuerit & diferetus, vt violentercontra obliuienem
vel ignorantiam prsfumatur. Prscipimus autem ab'
batibus,vt formam iftam diligenter obferuent, ne pri'
uilegium mercatur amitterc, qui fibi permiffaabuti*
tur poteft ate*

CAP. XXXIII.

14 o malh percutiens monialem feu conuerJum>Vt clW'
cum fecularcm,i»cidit in excommunicatioHem } (y d  f /’ , ‘
fcopo loči abfoluipoteši.

Ide m Pipo rienfiep ifco po,

D  F. naonialibus a  tua a nobis fraternitas requifi-
uic,perquem eis fit beneficium abfolutionis
pcndendum,fi vel in fc inHicem,vel conuerfos, vclcon
uerfas fuas a ut clericos etiam manus iniecerintcemerc
violentas ? Super hoc igitur tux conful. talirerrefpon.
vt per epifcopum,in cuius diecc.monafteria fuerint,ab'
foluantur.

CAP.  X X X I I I I.

Contraclus etiam, tjui fine communione explictfin>*
poteH , non dijjoluitur: Jeu impediturper ercomtnutn^'
tionem JUperuenientem in eum>qui tenetur aliqutd
pare non excommunicato,

Idem 'vniutrjir Cruce Jiaiialh.

S I b  ver£ : [ 1  & infra.  ] Qu6d fi Venetiforteocc
fatisfacere voluerint, nccabfolui, vobis permitti"
musvtcumipfis in terram Sarracenorumvelprouin-
ciam,iuxta quod inter vos conuenit& ipfos,vel honc-
fte-conucnerir,nauigio tranfeatis,quantonunuspo tc '
ritis,cum dolore tamen framaritudine cordis,& lu b
fpe venia: communicantes eifdem.Cum enim iaru a v0 '
bismaiorem c  nauli receperint quantiratem,nccai
eam poffint reftituendam iaduci, autetiacbardarij' 1
alicerfieret, videremini vos damnumex peenuem 13 ’ j
ipfi veroprxmium excontumacia reporrare : d  cufl*
ad hoedebitum exoluendum ipfi vobis maneant obli'
gati,& ab excommunicacis exigi poflit St  recipi, qn°
debetur. Eft autem cautum in lure, quod li quifq« ain
per terram hareticorum auc ouoi umlibetexcomniU'
nicatorum tranfierit, neceftariacmere acreciptr^ P 0-
teritabeifdem. Prarterea fi paterfamilias domu*
communicationis fententia f‘entinnodatu; *»P ar [ l
cipationeilliusfamilia cxcufacur, I-ice^ergoJi ^ '

netorum dominus nauium tan^uampaterfamibaJ« ^
m us in txcommunicatione perhftac, vovtm.en j.-p
quam ipfius familiarn dum in naiiib.eiusFs , critfi*4P‘ ,u  i

a Ca.6,eod.iit.in ^.compil.  b 0.7 euL
comf ilat.  c Haulum eflpretium, quodjofu>, n-p : - l "
procedura,  d Vid.l.fancimua^C.de pcen.l.fi^ 1 *'*
leoh.C.de inoff.ttfl,

exconii nU

73


De fententia excommunicationis.

I *xcommunicatio noti continget: & excufabileseritis
Pua eum, in excommunicatorum nauibus cxiften-
es  > c o m dolore cordts fub fpe prenitenti* communi-
*ucntis ipiis, in quibus eorum comunioationem non
P°cuericis a  euitare.

[iPospcenitet de commijfo; plenepr o p oni tisfktis-

V te  de p ecca to .Deumfobit ere dim ustimo nouimus iam
F^atuni. Siergo Fieneti adfatkfadionem in dudi ab-
^tjonts ben eficium meruerunt obtinere ,/ecure cum eis
p6teritif,{p> in proelio Domini prceliari.~\

C AP. XXX V.

..,r*‘4tu4pote?l , & debet deri cum fubiechim incorri-
* nc * r <trare , laici cifra metum cscommunica-

prdatomm licentia caperepojfunt cltyicos,&
‘udicium ducere.

. Idem londonen.epiftopo.

y  . ^ Gunami«: [ 1  /• J Sane confuluifti nos,

J>ofT VCrUm c krici grauiter excedentes, qui tute non
lar i Unt  monafteriis ad agendum poenitentiam depu-
^“oniam cum non pccniceanrde commiflisoppor-
» ^atefogiendi captata, carcerem fugerenrelauftri,
vJT/fcus fc fceleribus fcelcftius immifcerent: a te
[i '“sprarlatis fuis arčl* poiti n t cuiiodi« mancipari:

] Refpondemus , quod ciim pradati excef-
debeanc fubditorum,& puhlica: vcilitatis
tir, • ; '^criminarcmaneanc impunica, &per impu-
f tji  ,$ 3»daciam iiant, qui nequam fueranc , nequio~
P^^un^fcd debent etiam clericos poft-
Vj^Htdc criminecanonicž condcm nati,fub ar-
. ^Oh a°^ a detinere : qui cum fine incorrigibiles, nec
cilj| ! e riis valeant cuftodiri, ad fimilki vel peiorafa-
^ • rentar - Lnici vero cifra excommunicationi$

V ' ani  capere clcricos, & ad iTidicium crahere pof-
%ij f  ^ °P°tccat etiam violenrcr,dum c uta en  id ci e
Qj n  . 1to faciant pradatorum, quorum illi funtiurifdi-


6:  quomm eft corrigerecriminofos: cu

Ct Ie '^P^fed illi quorum aučtoricate id faciuntr, fa~
^U(j V, ^ Ca ntur: dum ramen non amplius eorum vio-
cle r j^ e cxtendac, quam defenfio vel rebellio exigit

^ n filasfaluti, & fic malorum au da c iam compri -
hft^tab ek bonorum innocentiam tuearis ,fuper his
^ i t  filterconfulk , qua tfficiumpajiorale cotrn^unt,
^fponfione fecurus, iniun Sla tibifolicitndini*
[ , * ^udabilius exfequard.

P*tL j^trutn laici, Ji clcricos in magr.k fčcleribus de-
( % ^ nt š n  Canon e m inči dan t Uta fententia: cum ve-.
P re bendere , nec ad iudices trahereipfospoffunt,
(iI tnanusiniecenntviolentas, adprimum.']

^ CAP. XXXVI.

^n^pMnicatu* efl,  quiin elerieum etiam v o len tem
\p‘* tf cerit vi o lent as, etiam fihoc faciat in fitkfaflio

c.

V>ti

* Ct den tk in tur: a. h.d.& eil cafus n otabi Ik,
tdem Bracharen.arcbiepifcopo.
jj^ngit d  interdum>qu6dclericifi qucm ofFen-
facisfacere velint offenfo: fecundum mo

’^ C f r,? > quem in ter fc laici obferuanc, corpora fua

S(T fUp . {50nunc xxx ‘ ^ eu  P^ ,Ir ^ us auc  paucior4bus
lo nibusfuftiu : [ 1  &>infta.J  Nos aucem frater.
jj^H^jiocrefpon. qubd huiufmodi mantts iniedio'
>W Vio Iencaitame n  iniuriofa videtur: cum ille ca-
ta m infauorem clcrici-ordinati,'quam in fauo-


clericalis fueritr promulgatus: ideo & vo-
pandam us, vt id decžetero prohibeas adten-

>i s

, w . - aurem elerieus poft prohibitionem huiuf-

\ *^ntt lefubiecerir,excommunicerur: protsifo vt
«

(  „********•  b CaS.eod.tiP.in }.comp. videBernar.
Y*t t ^**&i:crim-ican.Cilij.grča* ijr. c Sfuiddcca-
- fuum dcbitoremfufpečhtm de fuga, vide

CiUIQ.C9 a

L r  Hm Juum aeuitorem-./ujpectum
munferu itn t e.jf< d efu rU  d.

7W-

elerieus iniuriam paflofine iniuriaclericali fatisfaciat
competcnter, quatenus inter eospax valeat rationa-
bilicer reformari.

[ 1  S^ua* frequentcr non coacli fufcipiitntfed Volentes ,
non folum de iliorum clericorum man ib us , fed etiam lai-
corum. l^nde nos humiliter confulebas,vtrum huiufmodi
percujfores in canoneminetdant fententiapromulgata.  }
CAP. XXXVII.

Serutst excommuni c at us pr.o incicftionemanuu in cleri-
cum,tenetur pr o abfolutioneire adfed. apoft.fed.fi exhoa
Dominas, quipon fuit id- culpa,grauc damnum patiatur,
velfcruus boe faciat m eius fr and e m, abfoluipoteši ab epi
fiopoji Lefio non fuit enormps .

Idem Lugdunen.archiepifcopo.

R Elatum a  eft nobis,quod cum a!iqui feruipropter
inie&ionem manuum in elerieum violentam, in ca
nonem tncidunt iententias promulgatse: allegantibus
do m in is eorundem , quod carere macipiis fuis nolant,
venire ad fed. apoft. abfoluendi non curant, per occa-
fionem huiufmodi eludentes ccclefiaiticam difciplina.
C^uocirca mandamus, quatenus eos venire compellas
adfed.ap.abfoluendos: cum plus fic Deo,quam homi-
ni deferendum: nifi fccerint hoc in fraud-em, vt fobtra
hanc fe obfequio Dominorum,aut ipfi Domini propcer
hoc fine culpa fuagraue damini incurrat.tuncenim b
invtrolibet cafu poteris eos ex indulgencia noftrse ,p-
uifionis abfoluere,cum nimis fintab apoft.fed.remoti:
fed in recompenfacionem laboris , quem in itinere fu-
ftmerenc, aliaeis fatisfadio iniungacar: dummodo no
fit tam grauis & enormis cxcelfus, vt propter vitandu
fcandalum &tollendum exemplum , huiufmodi ferui
adferuum (eruorum Dei venire debeant abfoluendi.
CAP. XXXVIII.

T.xcommu?ncatus propterparticipaiionem cum excon%
municatofiicet eumpofiea impugnet,ex hoefolopro abfo- ■
luto non eslhabendus.

Idem Strigonen.arcbiepifcop *.

S Acriscft c  canonibusinllitutum: & infra. Licet is,
qui voluntarius excommunicatis illiscommunica-
ucrat,qui cum omnibus fautonbus &  participibus fuis
exconamunicationis fentenria funt adfiridi, ad cor re-
diens de mandat© ecclefia excomunicatos, quos prius
fouerat d  expugnaucric,non tamen priufquam abfo-
lutionisgraciam perceperit, babendus eft abfolutus:
nec fioccumbatin huiufmodibello, funt abfolutiones
vel oblationcs recipiend« proeo, vel orationes domi¬
no porrigendie , nifi cum de ipfius viuentisposnitentia -
per euidentia figna conftiterit, & i«xca cuiufdam con-
Ifitutionis nofirs te norem defunčlo etiam abfolucio-
nis beneficium impendatur.

CAP. XXXIX.

Semelexcommunicatus )  debetvitarifempervt excom-
municatus: nifi legitimeprobetfe fuijfe abfolutum.

Idem .Affuntinen.epifcopo, c

S Icut f  nobis: [ 1  &}•']  Fracernitatirujerefpond* ..

quod nifi excomunicatia te fuper abfolutione fua
iiteras nofiras, velillius ■,  cui vices noftrasin hacparte
commrfimus,reportaiierint,aut alio modo legitime de
iliorum abfolutione tibi conftitcrit, tu ipfos pro exco-
municatis vt prius habeas & faciaseuitari*

f * Tuk litevvs intimajli , ciim ali qu o s tua dicecefis cleri
cos vel Uicos culpis fuis exigentibusexcomuuicationi fu.p-
p o nis , ipfi pofimodum adte nulLa. fitftsfačlione pramijfit .
fine teftimonialibus literis redeuntes, dicuntfe abfolutio-
nis beneficiu accepi(fe,quibusfi čredi duh it as in hac parte
pernasinfiruifuppličiterpofiulafti y cumproptercau/an% .

a Ca.u.eod.tit.in}. comp il.  b Diclio enim  , non e H
inretuflioribus Codtcib.  c Ca. il.etd.tit.in^.compila^
d lxpugnaret. c M.ita,Afifina,ti eptfc.  £ .

to d Ji t. m laompiL  ..

735 Decret.Greg. Lib

hutufmodiJicut dieti, tua fententia a fuudita lor.dcmnan
tur. Ko len te* itaqu e maličiti hominv.m in du Iger e .3
CAP. X L.

St excommunicatta ab epifcopo , admetropolitanuad-
jbcilat , ah to abfolui poteH '.metropolit anm tamen Volens
fuo fujjra^aneo deferre  , poteHillumJibi remittere abfol-
uendum,& tenetur etiam remittere cjuandopropter ma-
nifefium excejfrm fuit excommunicatus  : parite abfolu-
tior.em nor. auditur volenspr.obaiefe intufle excommujii-
catum: fectafi probare vult fententiam ejfe nullam,

Idem Senoncn.archiepifcopo.

V^Frtuas * literas:[ 1 & infra.  ] Videturenim ali-
JL quibus quodcum ad Metropolitan um perappella-
tionem qu«ftio non defertur, excommunicatus autem
vocem non habeat adpellandi, vtpoteab ecclefia fepa-
racus, fiue adpellauerit fiue non,mecropolitanus ei no
debet abfolutionis beneficium exhibcre.Verum ex ver
bis cuiufdam epiftola;, quam fcholaflici ab Alexandro
papa cmanafleproponunt, habeturquod fi ante ad-
pellationem in aliquem excommunicatioms fententia
fuit promulgata, metropolitanus ante litis ingrefTum
ab eo iuramento rccepto fecundum ecclefi«confuc-
tudinem,debet ipfum abfoluerc:nifi volueric epifcopo
dioecefano deferre , ipfunaquead eum remittere abfol-
liendum , vfci etiam confequenter infertur , quod nec
excommunicati (unt audiendi prius, quam fuerint ab-
foluti,nec funt ad illos,a quibus adpellauerant,remit-
tendi.In Sardicen. autem concilioreperitur, vtis, qui
ab epifcopo eft abie&us, fimtimos epifcoposinterpel-
let,& caufaeius audiatur, & dihgentius pertra&etur:
epifcopus autem , qui iufic vel iniufte abieciteundem,
patienter accipiat vc difeutiatur negocium , quatenus
vel probetur eius a pluribus fententia,vel etiam cmen
de turi prius tamen quam omnia diligenter examir.ata
fuerint, nullus ante cauf« cognitionem commnnioni
cura fociari prsfumae, qui fuerat communione priua
tus. Nos igiturcrcdimusdidinguendum, vtrum quis
proponat fe poft adpellationem legitimam interpofi-
tam excommunicatione fuiife notatum, vel in forma
excommunicntionis intolerabilem errorem fuiflepa
tenter expreffum : in quibus cafibus ad probationem
eorurn etiam fi obfolutionem non petat, debet admic-
ti: ftd doneč de ipfis coftittric,in alus euitari debet, b
quanquasn apoft.fed.etiam tales c  confueuerit abfol
uerc ad cautelam. Verum in aliis, nifi gratiam abfolu¬
tionis imploret.non debet audiri, ne fencentiam eccle
fiafticam contemncre videatur, & per hocampliu* ex
fuo contemptu ligetur. Quod fi abfolutionis benefi¬
cium humilircr pofiulauerit, metropolitanus eum de¬
bet abfoluere, nifi fuo duxerir fuffraganeo deferendu :
cui tamen fi fuffraganeus abfolutionis beneficiu iuxta
formam ecclefi« noluerit exhibere , ipfe nihilo minus
illum abfoluat, cautione recepta, quod fuo debeat pa-
rere mandato, ac deinde caufam audiat, & quod ca-
ronieum fuerit ( lultitia mediante) decernat. Quod fi
forfan epifcopus fubditu m fuum > propter manifeftum
excommunicalfet exceffum, metropolitanus non de
bet ipfum abfoluere, nili fulfraganeus requifitus ma-
litiose fibi abfolucionisbeneficium denegaret.

[ 1  Koba intrmafti (juodven. f. n. dIti'fiiodoren-. epi¬
fcopus in dtl.fi. ^iitifiiodoren. archipreibyterum*xcom-
municationa-fententiam prcmul^affet , arihipresbyter
tun fe l onfriečluiprafentauit, gr/jutd fiaret mandato ec-
ciefije, fufRcien.ter obudit cautioneru. peteni bt miluerVt
abfolutio>,pi vi beneficium exbileres , u< vero deferre vo¬
le ns eprfinpo m emorato , •;p firm f-pe mri. uifi, vt abfol e-
vet archipresb-jterum memoratum. Sed ejuia tun ntonuis
nonpar ebai, ex .trn m n n ic.uumabj l cere cu rauijli, quem

V. Tit. XXXI.

736

a C*.14 eo ti:', in  3. ccmpil.
Debet,  c jLl.talem.

b dectl verbum

epifcopui pro abfoluto non babet , vtpotc ejui propt>‘d
tjuodad teiUiia abfolutio no Ifeclabat. Viide
in Jimilibni decatero fitagendam.']

CAP.  X L I.

Si papa fuii lit trti excommunicatum falutat , non prt-
pter boe eum abfoluit.

Idem.

S Ialiquando a  fortč contigerit, qubdci$, quiaU'
čloritace apofiolica funt excommunicationi (ubit-
di, noftras liter« eum falutationis alloquiodeftincn*
tur, non propter hoc excommunicationiscredatHricR

tentia relaxata. Cum perignorantiam vel negligen t,a ’
aut oceupationem nimiam , vel etiam fubrepcioneni
contiugat huiufmodi literas impetrari.

CAP.  X L I I.

Excommunicatm d pl ur ib ta prelati) ob plures canfiU)
non etl communioni rejhtuendia, licet devnacaufavdit
fatafacere  : <gpfi impetratur abfotntio taci ta uliti Mufa
non \alet abfolutio.

Idem G.fandii I.aurentfr in Lucinapresbyteroy
cardinali apofiolica feda legat o.

O Fficij : b &  infra. Podremo qu«!iuifti vtrumbj
qui propter plures exccffus a pluribus prarlati*
ius in ipfum habentibus,cxcommunicanonis efi vin*
culo innodatus , & vni prslatorum de vnotantum U"
tisfacere vult excefiu,ab eo fit abfoluendus, de quoU*
tisfacere vult eidem : ik  cum de alio non faci.dcccrit«
ali j abfolutus valeat nunciari: & infra.Superhocarti'
culo relpondemus, quod fupprimenti veritatenub^'
lutio fubrepta non prodeft : & veritatem intelligcnSi
abfolutioncm huiufmodi cxhibere non debet.

CAP.  X L I I I.

H.xcommioiicdtif & interdiclu p radi c ari p o tet} hf 11
verbum Dei. boe primi). & tempore gei.erala i/iterd'^
c one c di poteH b.ipiifoms chrifmatio m fronte ,

nit en ti a morientium. h.d feiundo.

Idem Ferrarien.epifcopo,

R Hfponfo c noilropoitulas edoceri, an cum Ferri"

nen. ciues excoiMmunicationis &  interdifti fenten
tiis fint ligati, liceat tibi viros & mulieres femelifl^
domada, vel in menfe apud aliquam ecclefiam conuo*
care,quibtis pradices verbum Dei,& eoldem adeork'
čtionem inducas. Super quo rcfpondemus, quod fin®
ferupulo confcienti« hoc facere poteris, cimi viden*
expedire: dum modo con tra formam interdidi nulh‘^
eis diuinunrofficiutn celebrctur. Pra-terea qua(iuilb»
cum Ferrarien.ciuitas fit interdi&o luppofita, ideo
fint ibidem(pra»ter baprifma paruulorum, & pccniu’ 0 ''
tias morientium) vniuerfa facramcntaccdelialbcaij'
terdida,an liceat tibi baptizatos pueros in frontib.co'
fignare. Super quod iefpondemus,quod (icut bapth 3 *
ri pollunt pueri,(ic & baptizaci ad confirmationenii* 1
frontibusa te pofTunt faero chrifmatcdcliniri.
CAP.  X L I I I L
Siconiunx fcit pro certo impedimentum matrimo^t
non debet reddere debitum , fidpotim excommunic^ ,t '
nem pati. fi autem hoc credat ex caufa probabtli &
ta, poteH reddere dtbiium , non autem exi^ere
leni & temeraria caufa , de pojita confcientta, poteftrd*
dere & exigere.

Idem.

I Nquifitioni tn« refpondentes, d  credimusclifi ,rt '
guendum , vtrum alter coniugu pro certo fciati« 1 '
pedimen-tum comugij, propter quod finemoi tali pc<^

: a 1  0.2. lit.de rcfcript.in compil.vide Clement.fi fr*
mta.De fcnt.vxcom.  b Ca i^.eo. ut. m  3. comptl
h m ta in ca. o jficij fkp ra de p cen it. & rem :Jl. c Ca.

“o.tit.in ^.compil.vide loann. Calder.trači, de inter.rrJb'

d.(j. 4. d Ca.\j.eo tit.in $.cornpiLvideDotf.Tbeolofc

hb.\ fent %  DiJL  3  2 . ^

7 17  De fentent.excommunicat. 73 *

caconon valetcarnaJe commercium exercere, quam-
uisillud apud ecclefiam probare non poflitran non
fciacpro cereo, fed credac. In prime cafu debet potius
cxcomsnunicationis fcntentiam humiliter fufti.nere,
quampercarnale commercium peccatum operari mor
tale. Infecundo diltinguimus vtrum habeatconfcien-
tiamhuiufmodi ex credulieate leui & temeraria,an ,p-
babili& difcreta’&quidem ad fui palloris confilium
(confciencialeuis & temeraria; credulitacis explofa)li-
dtepoteftuon folum reddere > fedexigere debitum co
tugale.Verum cum confcientiapulfat animum , exere
dulitateprobabili & difcreta,quamuis non euidenti Sc
rcanifefta: debitum quidem reddere poteft, Ted poflu-
brenon debet: ne in alterutro, vel contra iegem con-
tugij) vel co n tra i u d i c iu c o fcie n t i* co m i 11 a t ofr e n 1 a m.

CAP X L V.

Ferdimijlionem hab it m  & ton/k ra;, non perdit cleri-
Mante tri nam monitionem priuilegium clericale.

Idem.

P Ontingit interdum : a  & infra. Sane ficutacce-
'-'pimus inli-nnantc comite Flandre. in dicecefi tua
q i ''Jamexiftunt» qui nec in modo confurar.nec in vefti
toentorum forma,nec m qualitate negociorura de de
nco b  quicquam oflendunt, ad parna; fubterfugium
^ clericos exhibentes. cum enim c  fuper exceflibus,
Ie<!ula r i lux« commitcunt 5 adpublica iudicia per
tr 3 kntHr.circnncifis crinibus,'vt poffinteireumueni-
f f.vindidam.pro ci cjri c i s fe rep ra; fen ta n t, clericalis fo-
n P r iuilegium labiis allegantes, qui fačtispaulo ante
a fg*uerantclericatum: Sc  infra. Veruni quia priuile-
8 Iu m meretnr ariaittere, qui permifia fibi abutitur po-
^ate.acfruilra legis auxilium inuocat, quicommit-
l , u  >n legem: volumus Sc  mandamus, vc tales fi rertio
ate commoraiti feipfos contempfcrinc emendare,illius
c ^iautur d  immunitatis exortes, qua; proclerico-
tumtutela, &laicorum violentia coercendadignofei-

lUri nftituta.

'C A P. X L V I.

*db excommunicati denunciatione repellitur , qui non
P^nonnit,^ ei communicauit.

Idem.

T' s pr*fentia c  dilečti filij : & infra.Ncccanonici fuo
■f-^cano.excommHtiicacionem poffunc obiicere. Ciim
! u P c rhocneccommonicus, nec impetitus fuerit: nec
jPitpropterhoc eum diixerint euitandu, fed epifcopus
ln,n enfa > & canonici eomunicauerint ei etiam in diui-
C A P. X L V F J.

. ^ommnnicatus ctl dolofepermittens elerieumpercu
t,,ex  fjuo poterat prohibere,Qrnon prohibv.it.

Idem.

v anta;pr;?fumptionis / Sc  temeriratis exiftat in
.XJcftores ecclcfiz manus iniicere violentas: [ 1
]  Ne autem /olos violentia; huiufmodi au&ores
"* l quoruni pratfumptio exifhmctpuniendos,facient;s
confentientes pari' parna pledendos catholica con-
?1 **Cau&britas.Eos delinquentib. fauere interpreta-
^ llr '^cum poffint.manifefto facinoridefinut obuiare.
- [ 1  hi F.u angelio Domin usproteftatur, qni fe in mini-
afferrt Jla^ellari apoftolomm princeps alibiper-
fetcerum crucifigi.hoc etiam qu alit as p cen* mani-
rJ e  declara t,cKm excommtinicattonitfenten ti a in ipfo a-
ytnat delinquente.r ,f non folum in fratres noftro c Qr
C °W'°pos etiam minorit ord.clericos violentiam pra-
> H yferintoperari,  ]

^ l 'd e,n,}  •&  2 .D e "vita & hon.cler. & Bern. Dia\
6y. gv JO.  b ^41. de deri c atu.  c Di -
,non e si in plcriffo'anticj, cod.  d jHfi.int.

ty  4  j- e ^. tit.in 4 .co',npil.Vide 'juodnotat loan. Calder.
'demtvrd.ec(tlefmemb.6.^.4.  f Ca.;no.tit.in  4»
K aua,run*tn Trlanuali confejf. ca.14.nnrn.10.

CAP. X L V I 1 r.

Predat us excommunicare non debet fubditum,nifi corrt
petenti monitionepramiffa, & ex caufa tnanifejla & ra-
tionabili: & contra facienti imponiturpcena hic expref-
fa. ltempunitur fubditus,qui falfo conqueriturfe excem-
municatum iniufte: fubiicit quidiura,fi p rala tua di-
cens fe erraffepvult excommunicatum abfoluere,&aduer
farius adpellat ne abfoluatur.

Idem in conciliogenerali.

S Acroadprobanteconcilio, a  prohibemus ne quis
in aliq'uem exc6nmnicationisfeutentiam, nili cotn
petenti admonitipne prxmifl'a,&perfonis prarfentibus
idoneis,per quas(fi neccffe fuerir)po{rit probari moni-
tio,promuJgare pršefumat. quod (i contra prarfumpfe-
rit,etiam {i  iuxtafuerit excommunicationis fententia,
ingreffum eccleii^per menfem vnura Mbi nouerit in-
terdičhim,alia nihilominus parna muldandus,li vifurn
fuerit cxpedire. Caucat etiam diiigenter ne ad excom-
municationem cuiufquam abfqiic manifefla , Sc  ratio-
nabili caufa proccdat: adquamfi talfter forte procef-
ferit,^ requifitus humiliter procetfum huiufmodi non
curatierit abfque grauamine reuocarc, grauatusapud
fuperiorem deponar de iniufta e^comnnicatione que-
rciam: qui (fi abfque periculo morje poteft ) ad excom-
municatorem illum cum fuo mandaco remittat, intra
compecehteni termin um abfoluendum : alioquin ipfe
peric'velperalium (proutviderirexpedire)fufficienci
cautione recepta, munus ei abfolutionis impendac.
Cumquc aduerlus exc6municatorem de iniulla exco-
municatione confliterit, exc6mur.icatorcondemne-
rur ad interefleexcommunicaco, alias nihilominus (fi
culpx qualitas poftulauericjfuperioris arbitrio punien
dus: cum non leuis fitculpa tantam infligere pnrnam
infonti: nifi forfican erraueric cx caufaprobabili? ma-
ximc li laudabilis opinionis cxilfat.

Verum fi contra cxconuinicationis fententiamni-
hil rationabile fuerit a conquerence probatu, b  idem
Sc  fliper in i uda excdmmunicationis moleftia, per pce-
nam ad interefTe, vel alias fecundum fuperioris arbi-
triumeondemnetur : nifi forfan Sc  ipfum probabilis
error excufet. & fuper eo, pro quo fuerit iufta excom-
municationc ligatus : per caurioncm receptam fatisfa-
cere compellatur, vel in priftinam reducatur fenten-
tiam , vfque ad fatisfadionem tondignam inuiolabili-
ter obferuandam.Si vero iudex fuum recognofcens er-
rorem.paratus fit talem reuocare fententiara, Sc  is,pro
quo lata fuerat, ne abfque fatisfačlione rcuocaret illa,
appellct: appellationi non deferat in hac p«ute,nifi ta¬
liš fit error,de quo merito debcat dubicari:& tune fuf-
ficienti cautione rcccpra>qubd coram eo,ad q,utm ap-
pellatum extiterit, vel d el e ga to ab ipfo 1  ure parebit,
excommunicatum abloluat: ficque parna' prarferipta?
minime fubiacebic : cauens omnino ne volunratc per-
uerfa in alterius prariudicium mentiatur errorem : fi
diftridionis canonici vult efiugcrc vltionem.

CAP.  X L I X.

Pxcommunicat hareticos & quofcunque'violatoref
eccle/iajhca libertatts.

Honorins tertius epifcopo Bononien.

N Ouerit c frateriricas tua: [i^/a^i.JF^comu-
nicamus omnes h*reticos vtriwfque fexus, quo-
cunque nomine cenfeantur, Sc  fautores Sc  receptato-
res Sc  defenfores eorum : Necnon, Sc  qui decartero fer-

sl  £>udm caute fit faciend exc o m mitnic ati o nit fentent.
cauitTrid.conc.fejl.25 de reform, c.  5. b ln Contaren.
libro čralijs recentiorib.ita  : idem fuper iufta excommu -
'nicationis m o leftia, <&C. fed in concilio  , <& Pati ca n is con-
panter le pit ur it a: idem <£,rfuperlniujla.  c Ifide 'Lan -
r h in um tracl.de haret.Cd.17.Qr iZ.&iAlfofum ta jim m
hb.2x.1S.de iufharet.

A A

739 Decret.Greg. Lib.

tiari teccrint ftatuta edita& confuetudinesintrodu-
das,cotra ecclefia: libertatem, nifi ea de capitularibus
fuis intraduos menfespofc huiufmodi publicationem
fententise feccrint amoucri. Item exc6municamus fta-
turarios,& fcriptores ftaturorum ipforum,necnon po-
teftares,confules, rečtores Sc  confiliarios locoriun, vbi
detsrtero huiufmodi ftatuta & cofuetudines edita& fue«
linc vel fcruac.sinecnon Sc  illos qui fecudu ca prgefum-
pierint iudicare,velin public.formafcriberc iudicata.

[ i S^uod nos in bajilica principu apofdlorum p v#fe'si¬
te charifiimo in Chrifio fi. n. F e deri c o iUufiri Romun or um
Imperatore & femperAugufio in celebratione miffarum-,
poslqudm capiti eius impofuim ms  diadema, de confi jra.n.
accenfis candeliš excommunicautmusJ\

CAP.  L.

Fratres hoffitalis Hierofioljmitani excommunicati pro
inieBione manuum in clericum feu confiatrem , abfolui
pojfunt per eorum priorem: nfi excejfus fuerit difficilis
& e normi*.

Ifiem magifiro & fratrih us h o (f it alti Bie -
rojolvmitani.

C Anonica a  conftitutionecauecur,qudd monachi
Sc  canonici regulares quocunquc modo fe percuf-
ferinc, non funtadapoftolicam fedem mittendi,fed fe-
cundum diferetionem &prouidentiam fuiabbatis di-
(ciplinae fubdantur: quod fi abbatis diferetio ad eorum
correčtionem non fufficiat, prouidentia eft dieece.epi-
fcopi adhibenda, nifi exceffus difficilis fuerit Sc  enor-
misjpropter qaem merico ad cccle.Ro. ficrccurfus ha-
bendus.Nos ergo ad vos ftatutum huiufmodi duximus
extendcndura au&oritate pr«.ftatuentes,vt im tali ca-
fu(n-ifi maioris' fitprouidentia requirenda)per priorem
vbftrum^qtii(ficutaudiuimus)pre$bycer e (Te debet,fra-
tribus veftrisabfolutionis bcncficium impendatur.
CAP.  L I.

Fxcommunicatusyel futyenfusabfoluinon debet , nifi
prius iuramente pvajlito.fi tamenfinefcandalo iuramen¬
tum h ah eri non poteši: poteritfieri abfolutio per manua-
lem promifiionem.

Idem titulo Jan Sla Praxedupresbytero cardi.
ap o tl. fe d. leg.

S Vpereoquod h  monachi Orači & eretnitse pro-
pter inobedientiam fententia fufpenfionis &exco
municationis ligati,;nolunt ad mandatum ecclefia ni¬
fi per manualem promifiionem redire. Hoc tibi duxi-
musrefpondendum,qubd fi nullatenus poftunt iuduci
ad praftandum iuxta formam ecclefias iuramentum,
ipfoshacyicecu promiflione poteris recipere manua-
li: cuminterdum (confideratis locorum Sc  temporum
qua!itatibus) feueritati fitaliquid detrahendum.
CAP.  LIL

Cuni de viribusfententia dubitasur, poteH quii abfol¬
ui ad cautelam iuramento praftito.

, Idem Bituricen.<& Carnoten.decan.gr fuh-
diacono Prelat en.  c

V Enerabili fratri noftro Ccnoraancn. cpifcopo Sc
procuratori Turove, archiepifcopi, in n odra prže-
fentia conftitutis pro quadam fufpenfionis fententia
in pnefatum epifcopum ab eodtrm archicpifcopo pro-
snulgata: nos fententiam ipfam rclaxauimus ad caute¬
lam ipfo epifeopo in pralen da dičli procuratoris pra-
fiante corporaliter iuramentum,quod parebit manda¬
ti«, qua» idem archiepifcopus fibi propcer hoc fecerit, fi
conftiterit ipfum in eo, pro quofuic lata proedida fen-
tentia, culpabilem cxtitiftc.

CAP. L I I I.

Excommunicantur officiales locorum , inquibu* funt

a Pide Henric.Boich.in ca.dnobif 2 .&>in c. cumillo -
rumfup.eod. tit.  b Vide Pano. in c. cum defideres.fu-
pr* co.tit.&ibi Henric.Boich.diji.i,  c JiurcUan.

V.  Tit. XXXIX. p°.

fiatu ta Contra ecclefiafiicam libertatem  > nifi eA
cerint: <&• fiatutarij feudis ecclefiafuntpriu** 1,  ^

Idem cpifcopo Senen.  _ -/% 0 pirC'

G Rauem venerabilis f.ti. a  Pifani archiep 1  ^

cepimus qu«eftionem, quod quidam c*? c  t { sC dc*
deputatia poteftate ac populo ad ftatuta
da,in derogationemapoftolic« fedis, Sc
ecclefiafiicic libertatis ederc p rse fu m p ferintjfi 1 !^ j ^
clericub vellaicus contra quemcunque-laic«... s im-
ftri&us,ad indice ecclefiafiicum literasap 0 *; 0 . 1 ^)^

petraueritjin mille foIidis(nifi renunciauerit
demnetunnec reditus pofiefiionum fuariim ,et • fijo'
eidem,vel agri excolantur illius,fcd banno pfj, (C -
iaceant b  poteftatis: £ r J Statuerunti
rea, vtclerici fuis fumptibus caftru Rip'* ^ ra  ^ aJ pro -
cufiodiri: quod fi reauerint, contra eos'p® cC 1
cedere teneacur: <&j~\  Ideoq;fraternit atl ^ u j E ^

damus, quatcnus in confiliarios Sc  o^ c ^ a ^| cr j fecf'
ipfius,nifi ftatuta ipfa de capitularibusfuj 5 ^? •jj^dr
tint, Sc  idonee ficut exigit res caueri v.quod *
c^ccro non debeant attentare, excomunica cl< -’
tentiam promulgare procurcs.Oeterum c
ftatutarij multa de bonis ecclefiafticis tenert
in feudum , ipfosfore nihilominus priuatos
iufmodi nunciare procures.

[ i X)ui riutlum adregimen ciuitatlffi*ft*P^  ’ j>°'
fe iurauerit feruaturum: & boe etiam qu<elw e  fi}if* ft
tefiates., qua pro tempore fuerintfuccefiovt* J

facient /upradiSfa.J

C 2

2  luxta quod dtSlauit confitium ciuitatif  > c^'

potefias qUanunc praeslciuitatipro monafijtfi'
ter itireiurando firmauit. Cum autem tota
quaalids Dei timorem tamdiu abiecit, q^X
errore , velinfechoniproxima , prafumatu* & t>l
tariosqudm potefiatem eandem non
hoc excommantcationis fententiam prJcter n
mi a incurrijfe ,]

CAP. LIIII. d fit** 1 *

VJ.U.oqnens excomunicatumin tendentibM ticii*”*
anima } eiiam fi ahaverbainterpona,t,e<xcov tiir  ,

Gregorius IX. . jjftjng u . r

C Vmvolutate d  acprepofitomalefi cia
tur: excomunicat_iomsfententiam p°
qtii cxcom.unicatoin h is, quae adabfoluth^ 1 ^ rr ic>^
lias ad falutem anima pertinenc, in loc^ 10 *?

pat,licer etiam alia verbaincidcntcr(vtap u<1  .

gisproficiat)interponat. '$0»$** +

Pradicatores prafertim , qui alias fi*fi ent fi. 1  lA  elt err}9
ab excommunicatp.r & detinentibus bona a^ e
Jjfnam reciperepojfuntjjocdicit. ^

Pradicatpresquoque qui perteseKcdn^^jp^ib 11
alios nlienarum rerum detenuores, in prsnic*  ^ iirJ inJ
Sc  confeflionibus,quafi gernnt caufam C ve


en fr

elc £


(r

eorum.ad quos res ipfce fpedare nofeuntu ^ ^ ^jjas 1
nas ličite poffunt ab i.llisrecipere,prseFe^ 1
valeantinilloloco fuftentationem habeic^ ^ gff c
Penit quofdam cafiu , in qmbtis percutf
excommunicatus non e sl.  .

Si qrti vero ratione officij quodinecc p ue ^

aut etiam alij clerki feniores zelo den 0 *' 1 r

v-el adolefcentes in mmonbus ordi”. 1 ^^^ ? r ^ n is

turbantes diuinum officium, Sc  hi ° orr e

r-. r_urtT-jreS .

t ion is
catifa

is vel magifterij fiibditos Sc  fch°I arc ^ n j,
'a leuicer fortž pereuirerint, '* xcon1  -


o is

,M» y '

a Frater doclores hic&in c.nouerit.ftP'
legifiasin ConJHt.Cajfa. C. de facr . ecclef  b  ■: & P*"
c In C odice Bar bat. Ceterum cum iidemfi*' fi  ^
te fiat multa,& c . d Vide B.Tho.inq«*r a  c
p,q.2\.art.T,<&,citatos in c.dnobu.Jup-d e
duo verb*yelcura> de funt in antiq. fodic.& t  p Qtl tC^

741

De verborum fignificatione.

fcntenriam non incurrunt. Quod & de his dicendum
cft, qui aiquos de familia fua vel propinquos inferioru
graduum fimili modo vt cohibeantur a fuis infolentiis,
&fcientia bonifq; moribus informentur,duxerint cor-
rigendos. CAP.  L V.

Communicans excommunicato in crimine damnabtli,
widit in excommunieationem maiorem.

Idem .Afloricen.epifcopo.

S I concubina? a  puhlica? clcricorum ecclefiaftica?

cenfura? diftridione notentur , eofdcm concubina-
Nosnoaeft dabium fententiam maioris excommuni-
fia ti* *nis inuolui, qui poft latam fententiam čommuni-
c »ntin eodem crimine criminofis.

CAP.  L V I. ^

^comunicatMminori potejl ab excbmunicatione alt-
^ttotbfoluere.  Idcm.

T\Vobu$ b  collata poteftas>vta minori excommu-
nicatione,fi in ipfam inciderint,inuicem fe abfol-
^) vtroque ligato vinculo excommunicationis, hu-
ll, fmodinon «xpirat.

CAP.  L V I I.

Ptrmittiturminiflrri ecclefiarum femel in h eb domet da
( debretre tempere interdirii, concurrenttbu* hit, quee ex-
} rir >wnturintextu.

Idem.

j)Ernuttimu$ c  ecclefiarum miniftris fcmcl in heb-
■** domadatemporc interdidi,non pulfatis campanii,
j 0c erubmilfa,ianuisclau(is,excommunicacis & mter-
!r&j>Čxclu 4 Ss, mififarum folcnniacelebrare canfacon-
ftc *cndi corpus Domini, quod 4  decedentibus in pečni¬
ma non negatur.

CAP.  L V I I I.

htpjfaciensclcrico , quemVerberauit , non poteši pro-
boe ah epifcopo abfolui , ni Ji in certis cafibu* hic ex-
Idem.

C\  Vamuis incidens in canonem lata? fententia? pro-
NLpcer violentam manuwm iniedionem, iuxta pro-
P n asfacultates eis fatisfaciac, quibus iniurias irroga
^»Oon tamen aliter, quam per fedem apoflolicam vel
?. Us legatum abfolutionis poteft benclicium obtinere:
^ imminente morcisarticulo,infirmitate, inimicitia
a !l^ n opia,puerili vel fenili a?tatc>fragilitate fexus, feu
alla  corporis impotentia, fine quolibet impedimento
Slonico retrahatur, quo minus Roman um pontifice
Mit adire: vel nifi iuris beneficio a labore huiufmodi
C3c< -iife tU r.Ca?terum quibafdam pra?didorum,videlicet
3 Ul  'cmporali impedimento laborant(exceptis pueris)
^debiteiuramenti (quodfecundum ecclefia? forma
P r *(laretenenturjconfueuitiniungi, vt impedimento
pjjante, ad apoftolicam fedem accedant, mandacum
^biishumilitcr fufcepturi.

CAP.  L I X .

, ^ x tornmunicatio Jimp ličiter la ta 3 in te/ligitur de m&io-
tl b,d,Et esl textu*notabiUs 3 &quottdie aUeoatur.
Idem.

C Iquem fub hacforma verborum , Illum excommu-

***  Olr<\ iral /im<'l » n /iiA /i  PVrAtn muniMN />A(1

tin

742

Idem.

n ‘co,vel fimiliaiudicefuo d  excommunicaricon-
§at: dicendum eft cum non tantum minori, qua? a

P Crc eptione ficramentorum,fed etiam maiori excom-
? l,| ficatiene (qu* a comunionc fidelium feparat) effe
k^ntu.  CAP. L X.

&*hejicium indultum r at ion e minorit atatri,pojlquam
tc *P*t babere locurn  , non extinguitur , licetminor f erue-
"»‘Ud,

2 maiorem aiatem.

• * Vide conc.Trid.feJf.i^de reform.ca.i/^Jvide Couetrr.

* c -*lmamater.de fent.exc.lib. 6 .p.1^.  b VideHen-
j C, Boich.in ca.Jivere.fkp.eo. Diji.vlt. c Vide Benif.%.
^**Mt.T)e fen t.exe. li. 6 -fj-adi trimu*.<&• •§-fcq»  d Di-

depft inplerifc^recentiorib. ea exantiq. Cod. &
**"•*? rt ftitnta:qua etiam cognouitgl.bic &HojlienJix.

D E

T-

JL n

P Vcris, quiin canone inciderunt fer^tenti* promul-
gatse, fiue ante, fiuepoft pubertatem poftulentfe
abfolui, poteft dicecefanusepifcopusabfblutionisbe-
neficium impertiri: Cumjpropter defedum a?tatis,in
qua fuit commifiTus excelTus, rigor fitmanfuetudine
temperandus.

VE11BORVM SIGNIFI-
catione.

T 1 T V L V S X L.

CAP. I.

Kovale, e ji ter ra nouiter ad culturam redetfla.

Hieronymus fuperOfee. a
Nnovatk  nouale. Nouale b  eftagernunepri-
mum pra?cifus.

CAP.  I I.

jldpellationepatri* veniunt in latafignificatione om~
ne safccndentes.

IderufieperDaniclcm. C

N Am & rex Nabuchodonofor pater tuus,id eft,pro-
auus more feriptura?, qu* auos 8c  deinceps pacrcs
adpellac. CAP.  I I I.

Ko n dtcitur natus, qui jlatim decejlit.

Idem in Paraboli*.  d

N Am & ego vnigenitus fui coram matre mea.Qua-
re vnigenieum fe nominat, quem fratrem vterinu
pra?cefiifie feriptura teftatur? nifi quia ille mox natus
fine nomine,quafi nunquam effet,de vita deceifit.
CAP.  I I I I.

Dtčlit antegjuam, nonfemper implicat.

Idem. fuper Mat t h aum. c .

Voddicitur,antequamconuenirent, non fcqm~
V^tur vt poftea conuenirent: fed feriptura quod fa-
dum non fit,oftendit.

CAP.  V.

Primogenitu* diritur,quiprimo nafritur , etiamji nul-
lu* fequatur eum.

Hicronymus_/ 5 r/>*r TAatth.tum.

I Ofeph non cognouit Mariam, doneč / peperit fi-
lium fuura primogenitum. F.x hocloco quidam per-
uerfiflime fufpicantur tk  altos filios Mariam habuiffe:
cum mos diuinarum feripturaram fit, vt primogenitu
non voccnt,quem fratres fequuncur: fed cum,qui pri-
mo natus fuit.

CAP.  VI.

Verba funt intclligenda,non fecundum quodfonant»
fedfecundum mentemproferentt*.

Hilarius. g

I Ntelligentia didorum cx caufisefl adfumendadi-
cendi: quianon fermonires, fed rci eft fermo fubie-
dus. CAP. VII.

N on vitiatur ficlum "vario modo narralumfrbi idem in
fubjlantia concluditur.

Auguftinus fuperTrfattbceum.  b

N Ihil obftat narrandi diuerficas, vbi eadem dicun-
tur, maxime cum quifque euangeliftarum co or*
dine credat fe diccrt,quo Deus voluic.

CAP. VIII.
SenfuTH,non\'erba conjiderare debemu*.
Gregorius. i

P Roptcrea,fi prolixam epiftolam mcam ad interprc-
tandu accipcre te fortalfe cotigent: rogo no vetbu

a Ofce lO.funrverbaglojfa'intcrlinearit.  b fritiper
noualcm.ff.eo.tgcr l pjlna ^ nouale.  c "Dar.,  5. c.i.eo.
rit.in  1. compil.  d Prbuerb. 4. £ 7 * c.i.eo.tit in  1 .comfrl.

C MežttlS.i.c.i.eo.tit.in i.copi.  f Jbid.<& c. 4 . eo.tit.in
i.cop.  g hb.^.de trtnii ,l{efertur c  5. co tit. in i.comp*
h Fone hxc duit.Aug.inli.de ri> fen fu huag.vidc ibi.lt .1.
C.12.11.&2, 2 ,  i £ib.i,ipi.28.l{egijl.qjg*c.j.e?.ti,in i,cop%
AA a

743  Decret. Greg. Lib.

ex verbo, fed fenfum ex fcnfu transferri: quia plerum-
que dum propiiecas verborum adtenditur, fenfus ve-
ritatisamittitur.

CAP.  IX.

Dicit y quis propriefit pra:pofitus.

Ifidorus. a

a Vamuis omes,qui praefunt,prsepofiti rite vocen-
tur, vfus tamen obtinuit cos vocari praepoficos,
qui quandam prioratus curam fupcr alios gerunt.
CAP*  X.

Kon recipit congruam fuvnmationcm.

Idem in libro Ltymologiarum.  b

F Orus eft exercendarum litium locus a fando didus,
line a Foroneo rege, qui primus Gr ar c is legem de¬
dič. Conftat autem foi us caufa,lege,&iudicio. Caufa
a cafu quo venit, dicitur. eft enim materia & origo ne-
goci;,nedum difcufliotais examinepatefada: qu£ dum
proponitur,caufa eft : dum difcutirur, iudiciura: dum.
finitur>iuftitia. Vocatur autem iudicium,quafi iurifdi-
dio,& iuftitia,quafi iuris ftatus. ludicium autem prius
inquifitio vocabatur: vndc & audores iudicioru, pra?-
pofitos,qužeftore3, vel qu*fitores voeamus. Negocium
mulca fignat,modb adum alicuius rei, cuius conrrariu
cftocium : modo adioncm caufte, quod eft iurgium li¬
čiš, c & didum eft negocium, id eft,fine ocio. Nego¬
cium autem in caufis, negociatio in comerciis dicitur,
vbi.aliquid datur,vt maiora lucrentur.Iurgium dicitur
quafi iurisgarrium: eo quod hi,qui caufam dicunt,iu-
re difceptant. Lis autem a contcntione limitisprius
nome fumpfic, de qua Virgilius, d Limes eratpojitus,
Ittemvt difierneret agris.  Caufa,aut argumeto,aut pro-
batione conftat. Argumentum nunquam teftibus, nu-
quam tabulis dat probacionem,fed fola inueftigatione
inuenit veritatem : vndc d id um eft argumentum,ar-
gute inuentum. Probatio autem teftibus, & fide tabu-
larum conftat. Inomni quoque negocio-hae perfona?
qu*runt: Iudex,adcufator, reus, & tres teftes. Iudex
didus quafi ius dicens populo, fine qd iure difceptet.
Iure autem difceptare, eft iufte iudicare. Non eft ergo
iudex, fi non eft in eo iuftitia. Adcufacer vocatus eft
quafi caufacor, quia ad caufam vocat eum, quem ad-
pellat. Reus a re,quat petirur,nuncupatur: quia qua-
uis confcius fceleris non fit,reus tamen dicitur, quam-
diu in iudiciurn pro re aliqua petitur. Teftes antiqui-
tus fuperftices dicebantur, eo quod fuper caufte ftatu
proferebantur: nune parte ablara nominis, teftes vo-
cantur. Teftes autem confiderantur conditione,natu¬
ra , & vira. Conditione,fi liber,non feruus. nam farpe
feruus metu dominantjs teftimonium, fupprimit veri-
tatis.Natura, fi vir,non foemina: nam vanum & nnita-
bde e  teftimonium. femper foeminaproducit.Vita, fi
innocens dc  integer adu : nam fi vita bona defuerit,fi¬
de cavebit. non enim poteft iuftitia cum fcelcratoho-
mine habere commercium.

CAP.  X I.

Vi cit quid Jit pačlnm> &vnde dicatur.

Idem.

P ,Adum dicitur inter.partes, cxpaceconueniens feri
ptura legibusac moribus comprobata; didum pa-
dum,quafi ex pace fadum.

CAP. XII.

Htc Ifidorus p9nitety mologiamiuris, proutJjabeturin\
re 3 non prout esl generale nomen.

Idem ineodem.

a Lib.io.Etymo.&*c.8.eo.tit,in\,compi  li Lib. 18.
L.tymolog. cap.  15. <grcap.  10, eod.tit. tn.  1, compilatione.
c f^tde T.cum clericis. C.de epifcop.^deri cit.  d. Virg*
in 1  V C Viclio tejlimoniumfin omnib. taticami de e ih .

V. Tit. XXXIX. ^ 744

I Vs didum eft a iure poffidendo. hoc enim iurepof-
fidetui,quod iufte : hoc iufte, quod bene: quod au¬
tem male poffidetur, alicnum eft: male autempofii-
det,qui velfuis male vtitunvel alienaprsfumit*
CAP. XIII.

jQuicquidfidelts ojfevt ecclefia 3  oblationa nomtnecoih
tinetur , & d.fecularibuspofiideri non debet.

Palchalis canonicisfancli"Martini.

C Aufa a  Carpenfis plebis :& infra. Caterumpri- #
mitise, decimar, & oblationes, in folis ecclefumun
bonisprscipue numerantur. Oblationes vero dicimus
qua>cunque depropriis & licitis rebusecclefiseafide-
libus ofreruntur.Quicunque igitur easperpoteftatem
fccularem obtinet, proculdubio contra Deum ,&fa'n-
dorum patrurn nititur fandiones: quinimmo,
accipit,& qui tradit,raptor & facrilegus iudicatur.
CAP.  X I I I L.

Salus facerdos poteši facramentfsm.extremaynclio}fif
i n firmo conferre. hoc dicit,

Alexander tertius.

Va-fiuitfrat.t. b  & infra. Nos itaque tibi t* du*
V^xim u s r e f p o n d e n d u m, q u d d fa ce rdos v n o prade 11
te cicrico, ^ eri.im folus poteft infirmum vngere.

In anno biffextili fieruari debet loči confitetudo  , cift*
diem S. Matt/ua:fejlandum 3 dum tamen rigiha continHf
turfiefto. hoc dicit.

Feftum vero beati Matthia? iuxra confuetudinem cC
clefiafticara,vigiJia eatenus prscedat,vt neepro bifft'
xto, neepro quohbet alio modo interfe dtfolenni^'
tem aliam diem.admitcat: in qua vtiq; vigilia(nifi vC '
nerit in dominica) ieiunium cclebretur: ipfum autem
feftum fine fiat in pr;«cedenti die,fiue in fequenti,(q ul
duo quafi pro vno rcputantuj)nullus error,fedconf uf
tudo ecclefia* tencatur.

CAP.  XV.

Perverbumftatuo , &pr^cipio 3 defihitiuafententut-
jerri potefl.

Ccleftinus III.

I Nhis, c  quae ambiguicatem continent:

Innotuitapoitolatui noftro, quod cum inter mag 1 '
ftrum M. & conuerfos bolpitalis fandi SimplicTa«i[ u '
per codem hofpitali in prafencia Mediolanca- arch»^'
pifcopi auaftio vertereturfipfe archi..pifcopns
gnitionem caufiein prolatione fententi^ his verbis n °
fuit vfus,Talem partem condemno,vel talem abjolu 0,
fed pronunciauit,Ita ftatuo & pracipio : [ 2  &  /•] ^
tendentes igitur,qubd hoc verbum, ftatuo, rem pfdf"
dam fignificat: & cum effedu non verbotenusaccip 1
tur. Ite:n quia  fecundum Gregorium qu odpr*cfpi tl J r ’
Tmperatur : & quod imperatur, neceife eft fieri: & aj !'
liquando fi non fiat,pccnam habet. Confiderantes* 11 '
hilominus, quod non debetaliquis confiderare ver^'
fed voluntatem,cum non intentio ver-bi$,fed verba> n
tentioni debeant deferuire: interpretamur procura^
ribus vtriufque parcis pra*fentibus, 6 t  definimus, q u °
prarfati archiepifcopi rerba tali forma prolata,perp c
tub valiturae fententicr obtineant finnitatem.

[ J f .d fed.apo.merito rccurfus debet haberi 3  adq u/l
reuera tamquam m at rem omnium ecclefiarum mat« ^
difficiliores cjuajliones ab aniiquts p at nbus con J.i ( ,.
tum 3 & moribus Vtentium rede approbatur conferrf
bere.  ] „

[ 2. Hc decret ero.  ^7- cretera qn* infra exprefie conttr, J fft
tnrin.regiftros quoniam igitur jicut ex relatione
G.tit.S.Laurentij in Lucina S.loannk, S. Pri/caP res ^ )llf
rorum Cardinaltum didicimus  , quos ati hoc concep 1
audi to. resju p er h o c fuit in plat ta n e fententia dubiM*j^

a Cap. i].eodemtitul. in.i..compilatione.  b f /
q.eod. tit. in i. comptlationCo . C. Ca.ynk t fi.oM tlt ' 1
compilatione,  a P

745

Deverborum fi^niiicatione.

C A. P. X vr.

Lenejiciumprincipi* latijlime interpretaridebet.
innocentius LIL patnarcha Grandcn.
pvLirn a  čil i fcripfifle recolimus , vt R cinonici Pa-
^ Juani,magiRro G.canonico Paduano,pr:ebenda>
( 1 U2  tantum rendentibus de commum confertur, ficut
ym  exa!iisde communibus prouentibus &manualia
bcncficianon conferrent,tu eos ad id apo.cenfu.com-
Nicre procurares. Quia vero quidam mandatum no-
“ r um interpretarialitcr,quam deccat moliutur, (cum
^neficiaprincipum line interpretanda Iargifltme)no-
‘trum aperietuium duximus intelledum , videlicet, cp
P^^endamjCpi* tantum refidentibus in vidu & veRi-
tu  decommuni eonfereur, ipfimagiftroG.plenb ficut
y m ex ahis refidentibus iniupximus confercndam.

CAP.  XVII.

Generale dicitur in te rdi Slu m- ) quodfe rtu medu in pro-
u, nciarn fed in vi Hum v elcaflrum.

Idem Colubrien.  b & aliis epifcopisin regno
Portugalkx confrituti*.

Vminparcibus c  vedriš, fa?pe contingat diuerfa
V^cainrerdido fupponi,quando generale, vel par,
5’culare dici debeac i ncerdidum > apud vos accepimus
dubium reuocari: cum illi, quiab ecclefia Romana
ec oraripr)uilegio meruerunt,videlicet,vt cum gene-
4 ' e  interdidum terrse fuerit, licear eis ianuis claufis,
^^pulfatiscampanisjeNclufis excommunicatis tk  in-
fupprcifa voce diuina officia celebrare: inter-
' °parcicul^i*i fe afierant non ardari,dicentes inter-

%

^generale , duutaxat ciim regnum vel falte pro-

^'ciatoca fubiicicur incerdido: [ i & infra.]  Cum[au
^]inpriuilcgiis de regijo,vel prouincia nil cxprefse
. 1 Ca cur,nomine tena? non folum regnum, velprouin-
c, ^m intelligi voltimus,venimctiam villam & caRrum,
Vl ^ 5 nh,b.iocum habeat,quod de generali dicitur in-
ter di<fto.

C 1  Propter quod & iufritia fepiu* deperit , prala-

[“■'(nfententiic contemnuntur, cit rmn ah us t nterdich* i-
i' l pr9rkptiu* diuina cele brent, & fujp e nfis o rja n is alio-
riif nipji p ul/a Us campani* apertis ianuis quoslibet
yP 1 >nrecipiant ad diuina. Ke autem diuerfa interpret a -
l° vfcordia caufam in ter vos vL enu* & odij fomitem v a
^tftinijlrarCtVel quod interdidum diu dici debeat %ent
* e aniodo m dubium reuocetur,fignificatione Vobisprx-
intimama* quod.]

CAP. XVIII.

^'iuilegium contra confuetudinem iuri comuni obuian
J* Urge eftinterprctandum. h. d. fedin dum intelledum
,fr*tisantiqui. Lt etl Cafu*not. fecundum buncintelle-

Id e m lAltiftiodoren.epifcopo.
i d  de benignitate fed.apoft.flt indultum,
V^ubdorditfatiorerum clericoru ab intefiatodece
j^iumfintua difpofitione p.ermaneat: nosconfulere
*io lUi ^i ,an a PP c datio vocabuliclericorum , tam ad ca-
ni cos,quanvad non canonicos extendatur :[ 1  & j-]
qubd.appcllatio clericorum non folum a-
Os >fedetiam.canonicos comprehendit.
d/ 1 - ^ ecun ^°  > dn  *tti qui in dijpenfatione & Voluntate
eril *sfuam committunt vltimam.Voluntatem , nilperfe
£ n,tU{  ordinantes , nec determinantes cui loco velperfb-
:on frrn debeat  > dicantur decedere intedati. Primce
'Z'tnr,]  J

CAP.  XIX.

^ krtl »t obedireprxlato, & eccleJix,.non dero'Uiceccfa-
° i fid.capi < tul9 ecclejia: c at b e dr ali* obedire tenetuv ¥

Ide m prapojito & capjtulo Placentino .

p- 3 [ Gap.6. eo.tit. de referijni. comfil.  b videloan.
^minAnnal.Hilpan.ca.iO.. c: Cap.i,eod.tit.W  3
d. Cap^Eod. Ut.un^^compjlL  •

PVmtibi .

V r>rr4

c;

7  A- 6

^ Vm clerici a  Placentini iuramentum pra-ftat lua
hac forma verborum: Pgo tališ ab hac horain an~
tea fidelis eio & obediens Placentin* ecclefi« , & do¬
mino meoepifcopo Placcntino : nos confuJere volui-
ftis>vtrum intelligi debeat b  clerus totius dicEcefis,an
capitulum tantum ecclefiT catbedralis? Nos igitur ta-
liter refpondemus, qubd per cccUfi* Plačen, vocabu-
lum in forma iuramenti pr3?fcripti non debeat intelli •
gi totius diceccfisclcrus : & fi capitulum intelligatur
ecclefije cathedraiis,is tamen , qui przedat huiufmodi
iuramentum epifcopo, tanquam capiti principaiiter
obligatur.

CAP.  XX.

.Appellatione ecclefiafricxctnfur.e comprebeditur ex-
communicatio , fufpenfio mterdičium,

Idem priori S.Fridiani Lučan.

Q Va?rentiquid c  per cenfura eccl. debeat intelli¬
gi, cum huiufmodi claufulam in noflrisliteris ap
pornmus:rcfpon.q> per eam non folu interdičti,fed fu-
fpenf.onis &  excomunicationis fententia valeat intel¬
ligi, nifi iudex diferetus (rerum Sc  perfona-rum circum-
ftantiis indagatis) ferat,quam magis viderit expedire.
CAP.  XXI.

Inpriuilegii*,de decimi* noualium non foluendis , illud
appellaturnouale,de cuius cultura non esimemoria,^ cp
prius modicum.velnuUum fruflum adferebat.

Idem Ccefaraug.epifcopo.

y^v Vid per d  nouale vocabulum intelligi debeat,t.
V«/J.requi{iuit. Licet autem quidam dixerint,quod
nouale fit terra pratcifa,qux anno celfat, aliis adferen-
tibus,quod.ex fylua,qusearboribus extirpatis ad cul tu
redigitur,fieri nouale dicatur: quarum vtraq; interprc
tatioexciuilibuslegibuscolligitur. Nos igitur e  in-
quiiit.t.r.qijodeam credimus praedecelforum noftroru
intentionem fuilTe,cum piis locis indulgentiam de no-
ualibus concelferunt, vt nouale intellexerint agru de
nouo ad cultum redadum,dc quo non cxtat memoria,
quod aIiquando cultus fuiHct. Sed nec de quolibet ta¬
li noualicredimuseis indulgcntia fore concelfam, ni(i
de illo duntaxat, cuius decimam religiofus poteft con-
ttentus abfq; graui detrimento paroscialis ecclcfise de-
tincrc, cum tališ fit faspe locus incultus, de quo paroc-
cialis ecclefiamagnos percipit dccimaru ratione pro-
uentus.

CAP.  XXII.

Si ecclejia fubieBa epifcopo vnitur alteri,vel %ubematt
da committiturfalue iure matricis ecclejia: per matričen*
ecclejiam intelligitur catbedrali*,&non Romana.

Idem abbati F.& P.monacbi*^Alcobacue.

V Enerabili f. n. Colubrien. j£ epifcopo didieimus
conquerente,quod cum fra-tres fandac Crucis mo-
nalferium de g  Argariis,fub protedionc fua nuper re-
ceperint,quod fuispraedccelforib. cpifcopalia iura con
fueuerat ab antiquis temporibus exhibere, nune quo-
dam de canonicis fuis fine fuoconfenfa ibi fado prio-
re,occafione cuiufdam priuilegij a C.papa veritate ta-
cita impetrati, eidem epifcopo obedientiam denegat
exhibere:inde fumptaoccafione,qubdper matrice ec-
cleflam non carhedraiem intelligit,fed Romana:
p]  Idcoq; mandamus,quacenus,(ialiud vobis nonoc-
currerit, propter quod didus prior non debeat dioscef.
epifcopo refpondere:vos eum ad eam prseftandam ei¬
dem , (icutprafdeceflTores fui pr^decelforibus epifcopi
confucuerunt vel pranliterunt, percenfuram eccleha-
Ricam compellatis , non obRante priudegio in prxiu-
dicium Colubrien. ecclefia» per fnrrcptionem obt-nto:

a Cap*], eodem tit.in \.compil.  b debet, c Cap .

4 .eod.tit. in \.compill  d Cao.^.eod.titu.in ].compilat.
e In alii*plerifs^: Sios tamen inquiliiioni , al. K osam-
tentf^Co. t. Ca.6<eod,tUitnpcomp.  g Irgauil

AA 3

Decret.Greg. Lib. V. Tit. XL. 74*

fententianon poterat nec debebat abfolui,nifipriusctpi-

tul o faciafuijfet tmenda,interpretando verbumiUjdqf
in priuilegio continetur, vidclicet fatisfaHione
erncnda. Litigaio igitur diutuis fuper huiufmodi cUvf*"
la, interlocutus ejlMetropolitanurtam dičlm, fe telit hr
iufmodi expofitionem ap o ji o lic o exarr.ini reftruar e >(?{*'
perhoc diem p ar tib ur aliionauit.']

CAP. XXII JI.

Summatum e ji s .cap.proxi. vel dic: ‘Manifeftunt div
tur,quodperconfejiionem , vel pr .

Vel euidentiam rei conjlat.

Idem comitiff,t Bi e fen

'747

nos enim permatricem ecclefiam cathcdralem lntclli-
gi volumus, non Romanam.

[ 1 d^uia Verd non ejl nojlra intentioni* ,Vt iura fratru
nojlrorunt temporibur nojlrir minuantur , caufam ipfam
Vehi* duximus committendam. ]

CAP. XXIII.

Excommunicatur, Vel interdiclurpro contumacia , Vel
offenfa dubia , abfoluitur cautioneprajlita de Jlando turi.
St Verd fuit excommunicatur, vel interdičlur pro manife -
fla offenfa , tune prim debet fatirfacere antequamabfol-
natur, it dicitur manifejla, de qua conflat per confcf-
fioncm , velprobatienem legitimam , Vel rei euidentiam.
h,d. cumcap.fequent.

Idcm abbatifanchs Genouefic decano &
cancellario Parijicn.

E X parte in Chrifto a  dilečtse filia: comftilfe Ble-
fen. [ 1 Propofueruc nuncij comiti(fae,qu6d

cum ipfius praepofitus qucndam latronem ccpcrit,& iu
ftitia fueritinde fada,latro fuit per capitulum Carno-
ten.poft fadam iuftitiam requifitus, quia cum in terra
fuacaptum fuiflc diccbant: [ 2  &”/•] Vcrum quum
fuperhoc deparendo iuri comiciffa cautionem offer*
ret, canonici Carnotcn. nihilominus terram eius fccc-
runt interdido fapponi: quod relaxarc nolucrunc, ni-
fi prius folueretur erncnda rdictbant enim in Carno¬
tcn. ccclcfiaepriuilcgiis b  contineri, quod nemini li-
ceat cxcommunicatis, vel nominatim inteididis pro
canonicis Carnoten.abfque congrua fatisfadione ab-
folutionisbeneficium indulgcre : Adintclli-

gendaoi autem claufulam priuilegij memorati, credi¬
mus diftinguendum, vtrum in aliquem interdidi vel
cxcommunicationis fententia (it prolata pro contu¬
macia tantum,quia fcilicet citatus ftare noluit iuri:vel
etiam pro offenfa, quia ridelicet iuffus noluit mnlcfi-
cium emendare. In prime cafu credimus congruc fa-
tisficri, vtfententia relaxetur, fi prius fufficiens lian-
di iuricautio tribuatur: in fecundo vero lioffenfaqft
manifefta, non credimus fatisficri congrue,vt relaxc-
tur fententia, nifi prius fufficienspraeftetur erncnda.
Si vero dubia eft offenfa, fufficcre credimus ad rela-
xandam eandem,fi parendi mandato ecclefiae c coni-
petens fatisfadio prsbeatur.

f 1 Nuncij ad nojlram pr.tfenli.im dejlinatifibi pojlu-
larunt audientiam exbiberi, vt audiremusiniurias quas
ei & fak infert occlefia Carnoten. quibus t& dil.fil. B.Be
to canonico Carnoten.qnipro ipfa jlabant eccltfia,dil.fil.
R. tit. S . sAnajlafio presbyterum Car d. dedi m ju  auditore:
in cuiur prafeutia.]

f 1 cAfferenttbiu BaUiui*. T.contrd ipfum fuiffe captum
in terra, in qua iur cgpiendi latrones & alios malefaclo-
res habet eadem comitijfa: quoniam Vir eiufdem antequa
Jivnaculum crucisaffumeret,erat in pojfejiione iuri* illitts
Vtin loco illo in qvo captur,ab ipfo capitulo dicebatur hu¬
iufmodi iurifdiclionem' haberet: quod erant preb ar e pa¬
rati."]

£ 3 Videnttt autem nuncij comitiffie quod dat a cautio¬
ne abfoluinonpoterat , vt deberent,tam fuper hoequam
aliia caufis->inter comitijfam & capitulum agitAtu^ietro
politanarn audientiam apptUauerunt: tam ipfamcomi-
/ijftm qudtn terram & balhuos ipfius fub eiusproteclio-
ne ponentes,Metropolitan«* cum partes ejfcnt in die prp-
fx*y prafentes priuilepio infjreflo, tejlibus hincinde rccc-
fttSy nuib us ab officiali Metropolitani examinatir in die
partiburiterum afignatoprocurator comitijfa, cu inflan-
tia pojlulabatpnbluari attejlationes receptor , ex abun-
danti de iuriparendo fufficientem exhibcns cautionem ,
VtrelaxareturinterdiBum. Sedprocuratorcapituli econ-
trario allegabat quod iam dicli priuilegij Yatione y  ab tpft

a Capr/.eod.titul, in  3 compil.  b fortepriutlegio.

C diclio ccclefi*ydeejlin velnjltorib.ced.&in emnib.Vat>

C Vrrtolim a  procanovucis Carnoten.quoddafflC*

pitulum contra te fuit allcgatum, quod diccbaflt
in ccclefia- fua: priuilegiis contineri,vt vidclicet nem**
ni liceatexcommu»icatis, vel nominatim interdid 1 *
pro canonicis Carnoten. abfquc congrua fatisfadion 6
abfolutionis beneficium indulgere,& infra. Quiavcr*
dumanram foluimus, nodum dicimurligauifle,p^*
pter hoc,quod eifdcm canonicis (velutadleris)prop 0 '
nentibus illam offenfam effe manifefb.m, non quas J a '
dici, n ec qu» alij, fed q.uae fibi tantummodo manife^ 1
videcur:offenfam illam nos referibimus intelligerefl 1
nifeftam, qua' vel per confelfioncm , vel probationeifl
legitime nota fuerit, aut cuidcncia rei, qua: nullap 0 ^'
fit tergiuerfationc celari.

CAP. XXV.

Verbapriuilegiorum debent inttUigi , vt aliquid
rant y &non remaneat ambi^ttitas: &ideo verba, ftcn n "
dum <&iuxta,videntur adpojita caufatiue , nonc9»b (ir
nalitcr.b.d.Panorm.

Idem epifcopo & cantori Jitrcbaten.

A F.batiS. b  Siluani Alciaten. vitam vniuerf*
nis ingreifo,ctim eiuldem loči monachi elegi^ cnt
quendam de ipfius ecclelis grcmio in abbatem,& c °?
firmationem elečtionis a Morinenfi epifcopo nequ' u >''
fentaliquatenus obtinere, eam d fed.apoft.petieru nf ’
Cajterum procurator monafferij fandi Berciniprop 0 '
fuit cx aduerfb,qu6d cum fecundum approbataro co« 1 *’
fuetudinem & priuilegia Romani pont.abbates
ten.debcant de monalterio fandi Bercini fempcradft'
mi: huiufmodi clečtioerat non immericb reproband2>
vtpote contra confuetudinem diuturna, & contraP rl *
uilegiu fed.apo.attentata,& Alciaten. monachi
beant de iure compclii,vt de monafterio fandi Bert'^ 1
perfonam idoneam lihi eligerent in abbatenv.&i n ^’
Nos igiturdepolitionibus teftium diligentfrinfp^ 1 ^
inuenimus cfic probatum,quod a Nl.annisAinfrajB 10
nachi Alciaten. abbatem fibi de S. Bertinimonaffr rI(>
elegerunt:& infra.Et cum quadam vice Guarisum^*'
ciaten.monachum elegiffent, eius eledio roburhab c '
re non potuit, doneč apud monafterium fandiBcrc 1111
profdfionefada,poft aliquantura d  temporis,q l,a r
do fcilicet eiufdem loči abbati, & conuentui pJacuM 1
Alciaten. extitit abbatem adfumptus. Ex priuilcg 115
quoq; Rom.pontif.argui poterat Alciaten.abbatein 1 °
rc de fandi Bertini collegio eligendum: nam priud c '
gio Pafchalis papa: huiufmodi capitulum adparet lD
fertum,fiibrQgationem abbatis penes monafteriu l* 11 '
di Siluani apud Alciaten. monachos, iuxtapra?tcr« r |
temporis morem,in veftra femper concedimus diip° w .
tione perfiftere. In priuilegio etiam Calixti huiufm^ ^
capituluminuenitur. Porro iuxta Pafchalispap2“ c
cretum , abbatis fubrogationem penes Alciaten*
aliunde,quam de veftro monafterio ficri apoft. auu 0 ^
ritatc dccernimus. Ad boe autem pars aduerfiirefF 0 ^
dit,qubd fi etiam probaretur,quod infra pra?difli

a Cap. S.eo.tit.in  3 com(>. Iduittr Decr. intelleliuf
det exfuperiori,  b Cap.  10. eod.tit, in ].comp.  c *
debebantiure compeSi.  d aliquantulum.  ^

749

poris fpacium dc monaderio fan&i Bertini Temper fue-
ritabbas Alciaten.adfurtiptus:ex hoc dici ncn poterar,
qubdconluetudo aliqua, quali contradičro a  iud cio
fuerit introduda,cum in memoraci Guariniele&ione,
probonopacisextra iudicium proceflfum taliterdiguo
' fcatur: & infra. Prazterea cum Pafchalis papa fubroga-
, donem abbati lan tli Siluani monaderb^jfenčti Bertini
iuxta morem prceterici temporis duxerit concedcnda,
ncc b  more pranerui temporis fiat Fides, per eius pri-
u 'Iegiuni & fimilia,nullum fupcr hoc Afciaten. mona*
ft-.riopoterat praziuclicium generari. Contra quod fuic
^adoerfo rcfponrum , quodh;sc determinatio fecua-
dumpraecerici cemporis morenij& caufalis,& coditio-
nalispoceft iiKc"igi,& tam adperfonale,quam ad im-
perfonale verbum referri. Si enim imperfonale vcrbu
dccerminec, c  conditionaljs>intelligitur,&: cft fenfus,
Concedimusfubrogationem abbatis fandi Siluani a
pudAIciaten.monadcriu inveftra Temper difpolitio-
nc  confiftere, fecundum pr*tcriti temporis moremrid
e ^)fimospra»teriti temporis tališ fuerit. d  Si vero ver
biim determinet perfonale, catifaliter debet intelligi,
V: fofenfu 3 ,Concedimus fecundum prseteriti tempo-
r,s morem: id eft, quiamosprsteriti temporis fic-obri-
n mtfubrogationcm,&c. Hicaucem fenfus rcdior effe
v, ^tur,q‘ u i ac dm priuilcgium fitlexpriuata,&lex e.
j^dcbcat dTe obfcura,vcl captiofa, led certa & mani
tc fta:necelTecpriuata,nili aliquid fpccialitcr indulge-
rtr: profedo licintelligcnda funtilla verba, vtres,de
^ a 3gitHr,valerepoirjt potiusquam perire, maximc
ClJ,n fupradidusC.papaqui eide Pafchali b vidno fuc-
Ce ‘lit, vcrbissequioribus vfus, determinationem illam
^ r | ° r ^samouerit > vt ambiguitastolleretur: & quod di
^aturinconceffione Pafchalis, vtvidelicet fubroga-
tJo abbatis fandi Siluani apud Alciaten. in dilpofitio-
, ne  abbatis, & fratrum fandi Bertini Temper exideret,
rcmutaueritjdecernens fubro^ationem ipdtis abfea-
^Honaliunde, quam dc monaderio fandi Bertini fa-
^dam. His igitur diligenter auditis,monaderio fan-
krtini adiudicauimus huiufmodi dignitatem, vt
< l u °ciesin Alciaten. monaderio abbatis eledio immi-
J ct ^cienda, Alciaten. monachi de coenobio S.Bertrni
Polonamidoneam fibi eligant in abbatewv. ita videli-
^bvttamdiu monafterium ipfum hachonoris debeat
^^gadua gaudere,doneč ibidem viguerit obferuan
a . re gulari.s, vt idonea; pcrfome inueniantur inillo,

‘ dl  f  polfint ia abbatem alfumi.

CAP. XXVI.

. jtit^uidicuntur hxrelici manifest, fceundo quajlnt

* iA l l * iguidagia , &*fali narta interdifla. ter tis dici tur
‘ iyn ° do intelligi tur praceptum fačlum laico  , quoddefe
'^trtntibu*in ecctejlajiics foro rejpondeat.b.d,

Idem comitiT olofan.

SJper g  quibufdam mandatorum articulis: [r &>

>/•] Tuadeuotiopoftulauit d  nobis, qui (intdicen-
j  * rc dcimanifefii. Super quo ribi duximus refpon-
qui Um> iU° s  i^telligcndos elfe manifedos hazrcticos,

5, c °ntrafidem catholica publict praedicant,aut pro-
p r ^ tUr> Teu defendunteorum errorem, vel qui coram
ftiis conuidi funt, velconfeffi , vel ab eis len-
r^.^^rcondemnatifuperhajretica prauitate: quo-
Ifp • :na P ro pria confifcantur,& ipli iuxta landioncs
^'^^spuniuntur. Praetereaciim pedagia, guida-

* dalinaria tibilegatus interdixerit memoratus au-
^ r , lta teapoftolica,duximus declarandum illa elfe px
s^» ^linaria)gu idagia interdida, qu« non apparent

f { * c *»tradičIorio iudicto.  b al.nec de more y  vel

lf ‘l‘re Ud *' ie '  C  t^nditio nalit er.  d //«/. e Kart.
Mj‘' ex  hoc ediSlo.ff'de dam.infečfo.  f al.qua r
g 'Cap \o.eod.tit.in ^..comp.vide Jtibcr*

* tn3.de agnof,aJfert.C*thol.&haret.q.z^

De verbomm fignificatione.

750

impcratorum, vel rcgu,vel Lateranen. a  condlij Ufa
girione concelfajvel ex a ntig  u a confuet udine &  tcmp<j
re,cuiu s non extafmemori«i intr oiudai Ik  infra. Cum
anTcm a regatore reccperisin mandatis, vt de te con-
quercntibus,iecunilum fuum,vel alceritis legati,vel iu
dicis ordinarij,vel delegati arbitrium,iuftitiam exhibe
res:hoc taliterintelligendum elfe Genfemus,vt in om-
ni caufa, quarratione perfonarum, vel rerum , qux ad
eccleliafticum forum pertinent,ac Tupervninerfis capi
tuliš,qua:pro pacc feruanda fant, per didum legatum
datuta, vel audoritace apoftolba datuenda ,kem vi-
dnisjpupiRis, orphanis, &perfonis milerabilib. tenca-
ris in uidicio ecclclialtico refpondcre.

f 1 Tibi d bon.me. Irlilone not.trio nojlro tune temporis
apo.fed.leg.faBoru apndquafdamdubitatione fuborta .3
CAP. XXVII.

Clencus traditur cunafeculan\ quia dc<?radaturfectl~
laripoteftate prafente y cui denunciatur,Vt in futtm forum
iUum reupiat.h.d.vfq z ad §-pro Uto.

Idem epifcopo P ari fen-.

N Ouimus expedire, b  vt verbum illud quodin an-
ciquis canoaibus,& in noftro decreto contra fal-
farios edito continetur, videlicctvt clericusper eccle-
fiaftieum iudicem degradattts, fccuiari cradatur curi«
puniendus:apertius exponamus,

Cum enim quidam antccelTorum noftrorum fuper
hoc confulti diuerfarefponderint,& quorundam lit o-
pinioa pluribus adprobata,vtclcricus qui propter hoc
vel aliud flagitium graue, non folum damnabile, fed
damnofum, fuerit degradatus, tanqnam exutus priui-
legio clericali, fccuiari foro per confequentiam adpli-
cctur: cu ab ecclefiaftico foro fuerit proiedus, eius eft
degradatiocelebranda fccuiari potefUteprsefente, ac
pronunciandum cidem cum fuerit celebrata > vt in fuu
forum recipiac deg/adatum:& lic intelligitur tradi cu-
ria: feculari:pro quo caine debet ecclelia clficactter in-
terce Jere,vt citra mortis periculum } circa eum fenten-
tia moderetur.

ijie t)-non faertad tttulumfed ponrt gratiam fecundum
quofdam.

Pro illo vero fallario fcelerato, quem ad mandatum
nodrum capi fecidi,hoc tibi duxiraus confulendum,vt
in perpetuum carcerem ad agendam pcenitentiam ip¬
fum includaspanc doloris, &  aqua.anguftia£ fuden-
tandom.vt commilfadefleat,& fiendarlteiius 116 com
mittat.

C A P. XXVIII.

Sipapaindulgetno, quipropterabfcntiaaBori* pof-
fefiionemrecuperarc nonpotett, quotlei lapfus anni non
noceat ,intellipitur h ac indulgentia fecundum iu 4  com-
mune.

Honoriu-s III. arduepifcopo Tttronen.

D llcdofilioIacobo(Barba. Quia)tepro

caufa necelfaria, tune abfente polfelfio tibi trudi¬
ta caufa cudodix,rcditui parti aduerde non potuif.^i-
dem indullimus,vt fibi lapfus temporis non oblideret,
q 110 minuspoflellioneipfam recuperare valeret.CVuo-
niam vero tantum temporis ante concellionem iplius
indulgpitia? dicirur effluxilfe, quod tibi fufficere pof-
fet ad vera? profenioniseifečium , fecundum dar.uta c
concilij generalis: & infra. Amdor. pratd. dtelaramus,
quod nodraz intentionis non fuit per ipfam indulgen-
tiam ius perimere, quod tibi competit d  ex polfef-
lione prxterita,vel poli reditum tuum  competicnt ex
furura-.fibfenim imputare poterit pars aduerfa li negli
gens fuerint in fua iuftitia profcquendo,cum(abfenti£

a Latcran.conc.fub.dlex.llLc. 22. b Cap.l.eod.

(it.in jp.comp. Degradatio qualiter fit faiiencla,vide con-
cil.TridentŠeji.i^.de reform.raatr.ca.^. >c fub lnnoc.
Ul. ca. 40. d competebat*

A. A 4

75i Decret.Greg. Lib. V. Tit. XL.

tns iropedimento ce(fante) conueniendi te habuic fa-

n

$ultacem.

C i Procuratore ecclefia SM.de Venetiis 3 e>lim nobis hu
mihter fupplicante 3 vt cumparatttiejfet tibi iufitiii* ple-
nitudinem exhibere /uper ecclefia S Marci de Tyro 3 igp re¬
brn ali us 3  de quibusinter te & Venetos y aeVicarium t^ene-
torum quafiio motafuit > pojfefiionem ipjius ecclefia , atq,
rerumquaperfe.me.l.pp.p.n, tihi fuitaaufa cujlodtaafi-
Jignata ) Jibirejiituifacereinuo:n<mq i .']

CAP. XXIX.

Oblationis nomine intelligitur quicquid ojfertur eccle¬
fia 3  quocunqne modo in mtjja Velextra 3 ^in ecclefia Vel
extra .

Idem priori &cleriiis fdnHorum loannis
& Pauli Tudertin.

C Vm inter vos dudum ex parte vna,& abbatem fan
čti P. de monte Spole.diccc.ex altera , fuper tertia
parccoblationum capella faa&iHilarij,qu£dio verte-
retur, & a vobis probatum fueritpcrxl. annos, Sc  am-
plius tertiam partem oblationum ciufdem capcll* ve-
dram ecclefiam recepifie a clericis inltit utis,pcr abba¬
tem de Monte,tuisq;fili prior eandein tertiam te com-
mififiealiquandocolligendam.-bons memori£ I.papa,
praed.noft.ipfam tertiam ecclclia? veftrac adiudican>,da
cuit,vt tibi prior licerct per eofdem clericos (ficut fue-
ratconfuetum)partcm colligere memoratam. Verum
quiapodmodum iaccrdos prscdi&a? capella? adfercns
oblationum nomine mimme contineri ca, quae ipll ca-
pella? in fediuitate omnium fandorum mittuntur, vel
portnnturad lllam, feu addomtim facerdotis eiufdem
intuitu dcfundorum:necnon,qu« in criminali ponim
tur,quod de altari fufcipit,& facit per eccleliam depor
tari,& qu* ante cruccm,& in mitfa trinitatis,& ea qii£
pro defponfatis'dancur, a Sc  lampades cuin oleo, qux
proedida? capcll* ab aliquibus otferuncur,vcl quat dan
tur nuncio,qui ad recipienda talia per praTat* capcll*
parochiam dedinatur,de his omnibus vobis tertia par¬
tem denegans cxhibere, de aliis nomine terci* partis
perfoluendis pro raca vdiram eccleliam contingcntis
retinere nitebatur ad expcnfascapclla.* ipfius necefia-
rias faciendasidičhis pradccclfor de omnibus lupradi-
dis abfque fubtračtione aliqua integre perfohu voluit
Sc  mandauit tertiam portionem. At b  capellani prar-
did* capell* dicentes priir.itias Sc  dectmas,velea,qu*
offeruntur pro mlfiis mortuorum facerdotibus, Sc  qu*
pro feptimis,&tricefimis,& anniuerfariis,panes, c Sc
alia,quar intra hebdomadam offerutur, Sc  mortuorum
iudicia, oblationum nomine minime contineri: de his
omnibus tertiam pai tem ioluere vobis nolunt: [ 1  £7-
;.] Voluinus [igitur] Sc  mandamus,vt per vedrum cle
ricum a vobis in eadem ecclefia inditutum, de omnib.
iupradidis Sc  aliis oblationibus quocunq; titulo ad ec
cleUain perucnerint, fine diuunutione aliqua integrc
tertia vobis portio perfoluatur.

[ i Vt igitur h u iufrn o di Ji a n dalo rti m maieria radic/Tus
puliulatmum eueilatur.']

CAP. XXX.

Lis diciturmota 3 cumfuerit contejlata.

Idem cpifcopo F.P.Berirandi.  d

E X parte vedra fuit propofitum, quod prspofitus Sc
canonici Arccinen.fentcntiam, quam I.papa pra?d.
Hoit.mpcr Molendinode Calianen.ac aliis artitulis^-
irulgauic, m recidiua? qu*ftiOnis fcrupulum reductre
molicnres, adfemntcapitultiin illud eiuidem fenttn-
ti - quodicitnr, necanonica ipfamiptdiat, quo minus
monaderium veftnim Molendmun. prafatum de Ca-
liancn-rcsedifitaie valcatin eum ftatum , in quo fjifie

a C.tnitur pro dantur habeturin antijuis Cid. ca
mijfa qn.e pro dejponfatM cd:ilnr.  b al.ac.  c P An¬
nos.  d al.ua. Ldem epifcopo t.P.P,

dignofeirur tempore motar litis,e(Te referenda ad ccffl
pusquo lapillus in denunciatione noui operiš iadus
iuit,vobis econtrario adferetibus illud elTe iiitelligcn-
dum de tempore, quo lis fuper koc inter vos&:pratfa-
tam canonic.<m extitit conreftata. Nos igiturconfidc-
rara eadem fententia,quod in prsfato capitulo dicicur
de tempore^ots litis,interpretamureiTereferendum
ad tcmpus,o[iK) litis conteftatio ladafuit.

CAP. XXXI.

Confiitutio legati de foluenda tertia mortuariorum tf f
fcopo-, intelligi debet de his mortuariis , inqmbiu de inf 1
communi debetur. <

Idem prdatisvniuerjitatis V ranči gen a-
rum Con (lan ti.

E X parte vedra fuit propofitum, quod pafriarcha^
der occafione conltitutionis cuiufdam, quani A^ 1
nen. a  tpifcopus tune legattisin partib.RomanizlU'
per legatisedidit defunčtoru,& dil.fil.I.ti.fanda;Pr a '
xedis presbyter car.dum ibidem legationis fungerer^
officio.innouauit de quiburdam,qu* vobis & ecclc^ 5
vedriš leganrur,a deccdentibus,tertiam a vobiseNig 11
portionem.( um igitur ipli (ficut cx coruin interpret 1 '
tione accepimus)non intellexerint,qubdde his,q‘ ,1,fl
ornamentis ecclefiadicis,vel adfabricam ccclefi^ifP 1

rationc indigenti.s, aut ccclefi* luminaria, necnon^
his,qu* pro anniuertjario, feptimo, tricefimoacvicd 1 '
molaciendis, vel de his, qti* perionis fpeciilircr ) nl11
lorfan id fiat ecclefi* rationc, a quacllnq;legan[« ^ l a, .
liciiia deberet iolui portio ecclefia’catbedrali.Nos ,r
terprerationem eorurn ratam habentes, fecundun 1  'P.
fam condittitiontm praFatam prxcipimus obfcru^
firmiter inhiben' es.nc in prazciičtis aiiquid FrauduU 11
ter inpraiudicium cathcdralis ecclcfia»procuretur.
CAP. XXXII.

la priuilegio de percipieudit jrufltbu* beneficiji A
pelLatio beneficiorum en.im maiora beneficia cotnp rl '-^
dit , quundo priuile jum eil concejfum epifco.prob° n T
faorabi h caufa.b.d. en m fup p le tione Pan o

Idem epifcopo Tolenen.  b •

T Vanobisfrater/hitas c  inrimauit, qiiod cu* 11 tK |
prordcuationeoneiis debitoru # duxerimus ^
gcndum,vcfručlusbeneficiorum,qu* intcriiH.ij*® 1
celi tua vacarccontigerit, tibiliceac biennioretine *
quidam apodolicar gracia: pridilegium linillra i ||te
pretatione reltringere molientes, adferunt pr^^.^

Sc  maiora beneficia neqtiaquam beneficiorum n° n1 ',
cotineri: [i & ] Nos igitur audoritatepra:^ 11110 ^
declaramus,qubd m hoccafu pr*bendaacaliabt' 16

cia generali beneficiorum nomine continentur.

[ i Super qux inter pretatione apofiolicampep 11 ^}

cap.  xxx ur. p

Verbum moderationis derninutionem contint^ n<>n
gmentnm. \

Gregorius IX. clccano &/dcrifia f.ng°-  ,jjj/

T Ranimiir* e  nobisliter* continebanc, fi u °
gmficantibus cpticopo Sc  capitulo XancoM •„
quadragenariuscanonicorum numerus inftit uCl1 ^
eorum ecclefia non poterat obleruarhpro
lufficicbant ecclefi* facultatcs: vobis dedimusi 0  ^
datis,vt canonicorum & pra»bendarum numeru 01 ^
ta Facultatcs ecclcfi*moderantcs,dacucretis cUfl ^
firmiter obferuaii. vos vero inuenidis pr*di<3^
fiae faculcates,a tempore Hat uti numeri adeoc^^

fe, q u od a b fiq; m u tila tion e praeb en daru i* mau>r
ri pollet numerus in eadč : quare qu*!»ftis in  F č
derationis verbum literis nodrisadpofitum,

a

1 , Tulle».*l.Tol/ent».al.T«l‘>‘t"‘ C i;ii,

a .slIhan.

de zrchidiac.in cap.fraur.noficr\6.q
} ngohfmen.  c Videgl.&J^-tn cap.cupienteS.
tn 6.& Cardinalem ČlernJ !• de magifirtf.

num( r ‘

jiifl

753

»mncrum augmenure vel minnere deberetis.Quour
ca mandamus, qvatcnus (i veteres non funt minut«
pr*bend* ) cum moderatio locum non habeat,ipfarum
&canonicorum numerum dimittatis ineodem (tatu,
ja quo ha&enus dignofciturextiti(Te, in vtilitatem e-
lafdem ecdefia: conuerrentes augmentum fuoruna re-
^ituun^ijdonecduKerimus aliter difponendum.

De regulis iuris.

754

D£ REGVL1S IVRIS.

r it  v l  v s XI J,

CAP. I.

"KonpoteU breniua fummari.

O loannes Chryfoftomus.

M n  i s res,per quafcunq;caufas nafcitur, per
eafdem diffoluitur.

CAP. II.

Dnbia in melierempartem interpretari debent.
Beda in Homilttt.  a

E Stotemifericordes.&c. Hocloconihil aliud nobis
pracipi exiftimo, b  nifi vtea fačta, qu* dubiu eft,
IM animo liane, in meliorempartem interpretemur.
OjoieniM feriptum eft, Exfruftibuseorumcognofce
,ls  coside manifeftis di&um eft,quac non polfunt bono
a n>mofieri,vr ftuprum, blafphemi*, furta, ebrietates,
^finiilia ; dequibui nobis permitcituriudicare.

CAP. III.

f,, ptirfiandalum euitandumreritoemn  eH omittenda.
l>k m.

Q Vifcandalixaueric,Scc. Vtilius fcandalum nafci
pcrmitticnr,quam veritas relinquatur.
cap.  mi.

Pttpter necefiiutem iUkituM efpcitur licitum.

Idem fuperMarc.

f\  Vod non eft licitum in lege, neceftieas facit lici-
oi.tum. Nam &fabbatum cuftodiripra-ceptumcft:
j Sc ‘aba>i tamen line culpa fua in fabbaco pugnabant.
c ^Hocbe,fi quis iciumum fregerit sgrotus,reus vo-
‘non habetur.

CAP. V.

lUicite faHum ubligationem non inducit .
GregonusVII.

Q Vodlatenter,aut per vim, vel alias illicite intro-
^ iuftum eft, nulla debet ftabilitate fubfiftere.

% lnt - ucanl  lib.l.cap.2 4. vide B.Them. 22,qu*jt.6o.

f  I* b. alUmc.

CAP. VI.

Tormentaindiciia non pratcedentibue irtferenda non funt.
Idem f^arien.epifcopo.

C Vm in contemplatione:&infra. In ipfocaufsini-
cio non eft a quarltionibusinchoandum.

CAP.  VII.

Sacrilegus eH,offendens remrelperfonam ecclejiajlicam.
StephanusPapa. a

a  V te  multoties: [r &j -2  QuicquidinfacratisDco
rebus & epifcopis iniufte agitur, pro faerilegio
repucarur: quia iacra funt, & a quoquam violari non
debent.

[ 1 Ifurpantur, necejjeešl “rt mnltoties prohibeantur,
\ant .2

.CAP.  VIII.

facit aliter a^udm debet, facere mn dicitur.
Auguftinus.

a Viextimore b  facit praiceptu, aliter quam de¬
bat  facit, & ideo iam non facit.

CAP.  IX.

Cemmittens Vnumptccatttm,retu eii emnium, <fu'o ad
Vitam aternam.

Idem in libro de Sapientia.

D Efleat peccator,quia offendens in vno, fa&us eft
dmnium reus.

CAP.  X.

' lgnorantianm excnfatp'rxlatum in peceatit fnbdito-
rnm.h.d.jKO ad mjfticum t&moralemintelleclum.
Gregorius in regijlro.

/a  Vamuiscaufe: Non eBrmpotefteflfepa-

V^ftoris excufatio, fi lupus oucs comedit, & paftor
neicit.

[ 1 X>uid efje deterim poteši, epudm rt avantur talin
contraferues Det,vtipfe nefciat quipraeil.

C A P. XI-

ProJ^iritualibu* bomaginm nonprcejlatur•

Lucius III. c

I Ndignum eft,& a Roman* ecclefi* confuetudine a-
lienum, vt pro fpiritualibus facere quis homagium
compellatur.

a StepkanuePapa l.epijl.l.cuiuoinitiunt: Plurimum
extatgaudere, extat in i.tom.conc.  b Cap.io.eod.tif.
ini.compil.videB.Thom.2.2.quaft.ty.  c Cap.ij. eod.
titjni.compil. Vide cap, 1.de excejf.pral.ini.
ctnnpil.rbi cxtat integra claH-
fula.

f 1 K

1 s.

AA S

. ■.

liber sextvs

pECRETALIVM D

B 0 N I F A C I I PAPAE VIII-

SVAE  INTEGRITATI VNA

C V M C L £ M E N- TIN1S ET

EXTRAVAGANTIB V S,

restitvtvs.

9

ZVM T R IVIL E GIO G R E-

gorij X n i. Pont. Max. alioru?n

Principunu.

L V G D V N I,

M IX X C L

C V M. L I C E N T I A.

i •  . ■ J

o v. ir J. en' s PapA vili.  natione Hernkus, patri*
Anagntmu} famiha Caietanet,mrio  / 2  p 4-. Pontifex Ma-
ximmcreatuseft. Is Decretales epislolai prndecejforumfuo-
rumper Guilielmum anbiepifcopum Ebrudunenf. & Siren-
garium Epifiopum Eiterenf. ac Magiftrum Ricbardumde Senis S. R. E.
Vtcecmcellar.diligenterfecitrecenfen: & quibufdum Decretts nouis*
feadditis m vnumlibrum fub debitis titulisredigi,& qu'mq 3 aliis Gre¬
gorij Papa 1 x. annečU,Sextumtfe nuncupari iufit.Adquem loannes
Andr.Bononienf.contimuttglojfas, quibm multa ex eius leciurafuerunt
hvcjigno  c ] notata,(onfcripfit.

I N D E X.

I N D E X

titvlorvm e t,

CAPITVLORVM LIBRI

S E X T I D E C RE-

ta l  i v m.

tabvla  t.itvlo.

fUmV. librorum Sexti Deere
talium fecundum ordine
Alphabeti.

Ccufationib. inc/uiji-
tionib. dr denttn-

tiationib.li.3.tit.i.

letate dr tjualitate,
dr ordine prafici-
tndtrum.lib.l.tit lo.
**PP'Uttionib.tib.t.tit-l$-

^'ttkMb.l.tlt.ZZ.

R B

Ulgmh.lib.i.tit.iz.

C

C Jtpellh monachorunt■ lib.3.
tit.i  8.

taaBtontb. dr procura.
thnib.iib.^.tit.zo.

(tlr ‘cu comugatis.lib.^.tit l.
^ cr ‘cisnon rejidentibus- lib.3 ti¬
tul,3.

(ltf ico agrotante vet debilitato.
‘Htit.S.

"i^tionejlirimali. libro  4. ti.
tul.3.

C° n ccflioneprabcndee dr ecclejhe
^nvacantis-lib .3-tit.%.
lib.z.tit-9-

Cl>I f'cratione eccleftee vel altarh.
M-i-tit.  11.

,H futtudine.lib.l.tit.  4.

^ftitutionib. lib.l.tit.z.

D  V

E činih, primitih, dr obla-
tionib-lib.J.tit.  13.
‘deftonfatione impuberum.lib.

.  , 4 -tit.i.

tis.lib.l.tit.lZ.

"h & contumacia. libro z. ti-

‘Mo 6.

E

C

hflionedr eleElipoteflate.ir.
l.tit.6.

Itirnittitur in pojfeflionc catt
pforei feruxndx.lib.z- tit.7.
Xte ptionib.lib.z.tit.iz.

Xce Pibuiprselatorumdr fubdi-
*“>•««! Hb.j.tit.6.
w F

L'/;k prtsbyterorum dralihil
*• legitime natis.lib.l.tit.ll.
(f * competenti.hb.z.tit.z.

H

H ^eretich.lib.f.tit.z.
Homicidio.hb.j.tit .4.

1

I Is quxvi methsuc cauftfiunt.
lib.i.tit.zo.

Tmmunitate ecclefiarum, cametc-
riornm dr aliorum locoru reli-
gioforttmli.3-titz^.

In integrum reflitutione .lib-l.ti-

tul.z  I.

Iniuriis dr damno datolib-S- ti.%.
Inftitutionib.lib.^.tit.6.

Indicih, lib.z.tit.l.
luramente calumnix.it. z.tit .4.
Iureturando. lib.l.tit.ll.
ture patronatus. hb.3-tit.19.

L

L ltis contejlatione. libro z.ti-
tul.l.

M

M -slioritdte dr obedientia.
lib.i.tit.17.

Tl

N Eclericr vel monacbi fecu-
tarib-negotih fe immijie-
ant-lib-l-tit-z  4.

TSle jede vacante aliquid innoue-
tur.lib.l-tit.%.

G

O  Fficio vicary.lib-l.tit.i3.
Officio dr poteftate iudich
delegati-lib...tit.\$.

Officio legati.lib.l.tit.ll-
Officio ordinarij.!ib,i.tit.\6.

V

P ^tBis.lib A.ut.  1 8.

Tcenh lib-3.tit.9.

Tsnitentth dr remiflionibus.lib.
f.tit.io.

“Poftulationeprtelator lib. l\tit.  J.
Vrabendh dr dignit. lib.  3.tit.4.
Vreefcriptionib.lib.z.tit. 13 .
'Priuilegiis.lib.^.tit.7 ■
Trocuratoribus.lib.14it.i9 .

R V-bm ecclejite non alicnan-
dis.lib.3- tit. 9.

Hegularib.tranfeuntib. adreligio
nem.li.34it.  14.

Eggulh turh.lib.3.

Peligiofs dom1b.li-3.tit.17.
peh 3 ni is dr venerationc fan&o-
ritnt.li.j.tit.zz..

fen unciatione.lib.l. tit-7-
Eerumpermutatione.lib ^.tit.lo-.
Pefcriptis. lib.l.tit.3.

Peflitutionefpoliatoru.li • z.tit.j.
Pcfiitutione in integ.hb. J■ ifl.ZL.
S

S Čhifmaticis./i.cj.tit.3.

Sententia dr reiudicata.it. 3.
titul.14-

Sententia excommunic.li. 3.ti. ir.
Sepulturis. lib  .3. tit.  iz.
Sponfalibns dr matrimoniis. lib.
4.tir.l.

StatureguUrium.li 3-tit.  1 g.
Summatrinttate dr fidecatholi-
ca./i.l.tit.l.

Supplenda negligentia prtelator.
lib.I.tit.H.

T

T Emporib. ordinationnm. IL
i.tit.9.

Tefiamentit dr vltimis volunta-
tibus.lib-3.tit.il.

Tefiib.dr attefiat.li.z.tit. 10.

V

V Erbor.fgnifi.iib. 3-tit.lt.
Vita dr honeftate clericor.lt.
z.tit.i. &

Foto dr votiredemptione.litizjLlb-
tul.  15.

Vfuris.Lib-l.tit.S.

Ft lite pendente nihil innouctur.
lib.z.tit.%.

Fi s 1 s T a e v L as
titulorum.

TABVLA O M NIV M
capituloru Sexti Decretalium
fecundum ordinem Al¬
phabeti.

U arbitris.de ojf. dr
pot.iud.del.
ribate, dejenten.
dr re tud.

_ ~ 4 bbates. depriuili.

^ib eo out appellat.de appel.

~ 4 b eo tjtii centra, de elcbl.
^ibjotutionis. debh qux. vi.

Ucufatns .dehteret.  ,

^ 4 collatione.de appell.

~ 4 Slor tjtti.de do dr contum.
sldapoflolicte. de fentent, dr re
iudic  ,

BB Zt

Sldfi.ecimas.dercfi.ffol.
Mdfuccidendos .de Jchifm.

Mirna mater.de fent.excom.

. 4ltercationu.de biga.

M mmarum.de fepult.
MppeUatio.de appeU.

~4iiaritix.de eleEl.

Mu Elo ritxtcM.vriini.de concefiio.
praben.

MuEioritate fedis.de prtu.

B

B Enefiitum. de regularibus.

..C

C Lertcts.de immu.eccl.

Clerici.de rita fr honefla.
deri c.

Clertci.de cleric.coniuga.
CoUatio.de ojfi leg.

CoMmtffa.de eleEl.

Concertationi.de appeU.
Conflitutionem. defent. excomm.
Conflitutionem. de rerborumfi-
gnificat.

Conflitutionem. de regularib.
Conflitutio.de eleEl.
Confuetudinem. de confuetud.
Confuetudinem. de cleric. nori re.
fiden-

Contingit. deiureiitran.

Contra Ckrtflianor. de karet.
Cordinobis.de appeU.

Cui de non depralen.

Cum fingula.de prab.

Cum in ecclefiis. de prab.

Cum de diuerfis.de prim.
Cmrpperfona.de priui.

Cum in multis.de rejcri.
CuWaiiqubb.de refcr.

Cum aterni.de fentent. fr re in¬
dic.

Cum abotno, de fentent. frre in¬
dic.

Cu n quis.de fcpulturis.

Cum qnis.de Jenrentia excommu-
ntcationis.

Cum mcdicina/is. defentetitia ex-
communicationis.

Cum nuUus.de temp. ord.

Cum appeUationib.de appeU.

Cum in tuaide confuet.

Ciini non deceat.de eleEl.

Cum exeo.de e le El.

■ Cum expediat.de eleElio.

Cum ejuidam.de exeeptio.

Cum ex eo.de exccfft.pralat.

Cum C. latcus.de for. competen.
Cum contumacia.de karet.

Cum Jecundumieges. de karet.
Cum in pofitionibus. de iureiu-
rand.

Cum in generali .de ojficrsi c.

Cum plures.de ojficio & potefla-
teifld.

Sexti Decretalium

Cum de benefido.de prab.

Cum in iUis.de prab.

Cum in ecclefia.de prab.

Cum epifcopus.de ojfi.ord.
Cupicntes.de eleEl.

D

D E cet domum.de immun.ec-

clefi

Decernimus. de fententia excom-
municalionis.

Decrcuit.de karet.

Degradatio.de potnis.
Deliberatione. de ojfic. leg.
Detcftanda.de cone,prab.

DileBo. de fententia excontmu-
nicationis.

Difcretioni.de dec.

Dtffendia.de referip.

Diffendiis .vt lit.pend.

Dudum.de prabend.

Dudum. de rebus ecclefia non O-
lienandis.

Duobus.de refeript.

E

E Cclefia.de fupp. ntglig.pra-
latorum.

Ecclefia.de ininte.refi.

Ei cui.de praben.

Eos qui. de fententia eacommuni-
cationis -

Eos qui detcmp.ordi.

Eos qui.de immu. eccle.

Epifcopali de maio.fr obed.
Epijcopus.nc cle. relmo.
Epifcopum.de praferi.
EpiJcapornm.de priui.

Et fi capitulum. de inflitut.

Et fi pignorationei .de inmr.

Et fi fententia. de fentent. fr re
iudic.

E um ciit.de prab.

Eum qui. de co qui mittitur in
pof

Eum qui. de dolo fr contum.

Eum qui.de prabend.
Exceptionis.de lit. cont.

Ex eo qu"ad. de eleEl.

Executor. de tone.prab.

Exigit.de cenfib.

Exijt.de -verb.Jignifi.

Ex ffonfalibus.de ffonfi
. .  F

F  ELicis.de panis.

Felhis.de cenfi.
hdeli.de Jutn.trin ■  j
Filij.de karet.

Frequens.de refl.ffotia.
Fundamenta.de elcB.

G

G Enerali.de eleEl.

Gloriofus. dereltj. fryen.
Grandi.de jnp.negl.pral.
Gratia.de rejerip.

H

H  Me confiitistiane.dc ojfic,fr
pote. iud. del.

Hi qui.de prab.

Ho  c confultifiimo. de rebus tedt.
non alien.

1

I TSfappeUamnis. de ime  rt.
lnmn.

Indemnitatibus.de eleEl.
induLgentia.de pan.

In eleElionibus.de eleEl.

In fidei.de karet.

Inquifitores.de karet.

Ipjo iure.de referip.

Is cut procuratto. de eleEl.

Is cui abapofloitca.de ojfic.fr fi-
tefiate.

Is cui efi. de fententia ercomuta-
nicationis.

Is cui conceditur.de prab.

Is quimandat.de hcmicid.

Is qui contra.de eleEl.

Is qui.de fil.presby.

Is qui dprecuratore. de protnrt-
toribus.

Is qui habet.de fepult.

Is qui in ecclefia. de fententia 1 *'
communicationis.

Ir quimonxf/erium.dercg.

Iudex.de officio fr potefiase ix { '
c is delegati.

Iuris.de iudi.

L

L Egatos.de ojfi.legati.

Legttima.de appeU.

Lnet ecclefiarum. de prab.

Licet epiJcopiss.de prab. ^

Licet ab interlocutoria. de f:

Ul ion.

Licet in ojficiatcm.dc ojfi c. y,c ’
Licet is. deprocur.
Licetldomanus.de confi.

Licet canon.de eleEl.

Licet pater, de fepult.

Licet.de fen.excomm.  ,
Licet yobis-de priu.

Licet in tua.de rer.perfK ut '
Licet miiiierer.de iureiur •

M  t

M i._slndatum.dc pra<>‘

Mandato.deprab- nf,

Mediattres.de tefiib. & alt
tionibus.

Mulieret.de iudi.

K

E aliqui.de karet.
Tgealiqui.de priuii
Tge captanda.de cone-prt ’
Tgedum.de cogn . ffir •

Tj mo deinceps .de eleEl.

Tgon efl-dc confue.

Tgon iMtJcrete. de procH*^p*

3», ‘J. H ‘ mu f-de cenfitt.

W/* W,< k re S ular '

}j‘ ,ce re.deeleft.

Vc deiw - ciiL

\hs t ^j :o P Ui -d e  tempo.ordin.

Capitulorum Tabula.

Qui poftyotum.de regu. Si ciukas.de fententia excofnn:tt-

Qui pontificali.de ojfi. &potefia-
te indic.

0

ret >giefut. 0ele3.

offi.legati.
Jtd> **-af.de<jford.
V

^m.depatt.

*ftwalis t de c ['e.# or.

"ej' v * v ***g'

' P 'rtx e t no! hlHm ' deC0& 'ft' ,r ‘

3Wi m P tl °nem. depriu.
* ht >C'ctebr»~ r

^rry- ■ :xret »

kt‘e t>mUs ' dex tate&quali-
K^fcenfiit

•p e .° i

US,

pofiul.prcela*

{^-deeleft.

J; a  j °f°'de fiatu regu.

hj* a>n ' dc  accuf..

\r‘ h : de  ^ om te.
Kr^offi.leg.

hl^offiJdi.

s?n ti d yr ben -.

ni r  r Ue  fententia txcommK-

h>**.

n tium.de teflibm dr atte-

^ttlii te *‘' de  capet.mon. ■
T?Yl hl ^ tes "de hxret.
c S lt tm.de yerborumfignifi.

ra -tori.de procur.

^V 0  / r ^ riY .de elecl.

^huthomicid.
^■deeleft.

V* ecclefiis.de el: cl.

yj ur arij. de v-

in caJU.de eleft.
kpa^^mpedagiorum.de cenf,
cfi‘ f it‘ S n “ n  P^ ures - de cognat.

tepi*'* klicni, deoff!cio& po-

e '

^£c.<> tdf U ^ eir ce lJ' xt ‘ onib ' de  s /-

%*yy Pieniflima.de prxb.

**/''**”**■
d reorum.de pm.

i<y de ^r.

yie> )llt y otl fi‘tutio.de eleft.
Jfiam,- Procnrator.de procu.
t  Poftnm.de paft.
Sendum.de pr


r-V# ** Črto- ‘ ''»iitt y t </%,,

v-’p e „ Y x certam. de eleSl,

S e n.

filter

de procu.

Quia plerique.de offi.ord.

Quia Ja p e dubitatur. de prah.
Quixnonnulli.de immu.eccl.
Quia per ambittcfam. de rejcr.
Quia fxpe contingit.de elecl,
Quia periculojitm.de Jentent. ex-
communicationis.
Quia.exeo.de paft.

Quia cunchs.de 0 mcef.prab.
Quicumque. de fententia excom-
municationis.

Quicumquehxreticos. dehar.
Quodvotum deyoto & vot. re-
dempt.

Quadxm.de pr xb.

Quoniam epifcoporum.de hxret.
Quoniamytintelleximus. de im,
muni. eccle.

Quoniam epifcupi.de priuil.
Quoniam aliqui.de renunt.
Quoniam eleSUone.de eteft.
Quoniam ex conftitutionc.de con
cefprteb.

Quonixm inbaptifmo. defentent.

excommun.

Quorundam.de eleft.

K

R 7Uigiofm.de tefla.

Tje ligiofo.de fententia excont
municationis.

7Jeligiofl.de fepult.

7Jehgionttm.de relig.dom.
Epmxna.de fuppl.negt.orxl.
7Jpmana.de fententia excommuni-
cationis.

Epmana.de teftibus &atteflatia-
nibus.

Epmxna.de cenflb.

Epmana.de floro comp.

Epmana.de ojfic.yica.

Epmana.de offi.ord.

Epmana.de penis.

Epmana.de panitcn .

Epmana.de appell.

S

S Ciant cunS7i.dc e le Si.

Sxcularet.de floro comp.
Sxpecontingit.de temp.ord.

Si d iudict.de appell.

Si a fubdelegato.de pot.

Si apoftolicx.de prab.

Si a fede.de prxb.

Si apofiohca.de prxb.

Si abbatem.de eleSi.

Si adjolum.de regut.

Si aduerjm.de in integ.reft.

Si annum.de iudi.

Si ad epifcopum.nefcdeyac.

Si beneficia.de prxb.

Si clencot.de Jenu n tja cxcomm.-

nicationtf.

Si capitulo.de concef.prxb.

Si compromiffariuf.de eleft.

Si confirm atwnem.de eleSi.

Si contra ynum. de ojficio & po.
teftate.

Si canonici.de offi.ord.

Si clericus.de prxb
Si cui.de eleSi.

Si cui.deprxben.

Sicutnobis. de yerborujnfignifies
tione.

Sicut cum.de eleSi.

Si duoprocuratores. de procuraa
toribus.

Si dud ex tribus. deojficio & po-
tefiate.

Si de calumnia.de iur.calum.-
Sl dtlegatm.de ojfi.fjr pot.

Si ecclefiam.de confe.eccle.
Siepijcofm. de fuppl.negl. prx~
latorum.

Si epifcopuf.de prxb.

Si epifcopm.de paniten.

Si epijcopm.de offi.ord.

Si eo temporc.de referip.

Si eo tempore.de eleSi.

Si eleSiio.de eleSi.

Si ex tnbm.de arbitr-
Si eum.de prxb.

St fone .de eleSi.

Si gratiofe.de refeript.

Si bi contra.rtlitepend.

Si iudex.dejent.exe.

Si infantes.de deffonfat. impube,
Si is cum quo.de fil.pretbjt.

Si is cui.de prxben.

Si is cui.de accujd.

Si is adquem.de inftitu.

Si is cui. deeffic. & poteftatc iud .
Si laicm.de mrepatr.

Simotu.de prah.

Si oblato.de lit.conteft.

Si papa.de priu.

Si pater.de tefi.

Si poft prxftnum.de conf.

Si proptcr.de rejcr.

Sipro te.de rejcr.

Si poftquam .de de.

Sipro clericis deprxb.
Si.poftquam.depi x.

Si plunbus .depr xb.

Si paftper.de prxb.

Si quando.de elei 7.

Si quem.de procur.

Siqui.de prafrip.

Si quis iujlo.de elečf.

Si religiojm.de eleSi.

Si jcnteniix.de fententia excommut
nicationis.

Si foli. de concef.prkb.

Stfitper.de ojf gg-pot-.itidi
H ii.  j-

j

Scxti Dccret.Capitul.T abula.

Site.derenuntia.

St tihi dbfenti.de prteb.

Si tihi amcejfa.de prttb.

Salet.de fent.excom.

Stdtuimus. de fententid exc»mmu
nicationis.

Stdtuimus.de eleB.

Stdtuimus.de confefis.

Stdtuimus  j. de ojjic. & potefidte
iudic. deleg.

Stdtuimus i/.deojftc.&pot.
Stdtutum. derejcr ,

Stdtutum.de etcBi.

Stdtutum.de fent.excom.
Stdtutum.ne cler.velmond.
Stdtutum.de prteb.

Stdtutum].de bare.

Stdtutum ij.de hteret.

Statuta de hteret.

Statuta perpeiuo.de dec .

Super eo.dehteret.

Super eo.de prteb.

Sufceptum.de refcr.

Sufccpti.de preb.&dign.

T T

ibi qui.de refcript.

V

V  Bi periculum.de eleB.

Vbicunque.de p tenis.
Veniens. de verborum fgnific.
Venerabilibus. de fententid excont
municationis.

F I N I S.

Volentes. depriui.
Vfurarttm.de vjitr.
Vtdpoflotiae. de prtu.

Vt animarum. de confUtuindt-
bus.

Vt circa.de eleB.

Vt commifft.de hteret.

Vt inqiiiJitionis.de haret.  _ •
Vt litigantes. de offieio trdili*'
rij.

Vt cjfcium.de hteret.

Vt periculojk. ne cleric. vel  »<*
nach.

Vtquttflionibus.de dri.

Vt quis.de eleB.

Vt Juper.de appell.

L e m  E N s PapaV.nation« Gallus, prouincia Vafconia, dioecefisBurd«'
gaIenfis,anno i5 o 5. Romanus Pontifexcreatur. Is nomnodo incon^ 1 '
lio Viennenfi.fedetiam ante & poftipfum concilium plurimas conlHtuti°'
t: quas,cum & afsidua occupatione, Sc inorte prseucncus in vnutn colleft jS
volumen.Scfub congruistituiiscollocatasedere vt decreuerat, non potuiflet,Ioa n '
aesxxn. ciusfucccflorpublicauit. Easloannes Andr.Bononicnrglofsisillgftraui 1,

tabvl*

nesedidi

TAB VL A TITVLO-

• ' - ' . .i

RVM ET CAPITVLORVM

C L E M £ N T I N A R V M.

TAB VL A TITVLO.
niniCI.ementinaru iecundum
ordinem Alpha-
beti.

^4

Etate dr jualitate dr
ordine praficiedo-
rum.lib.l.tit.6.
v 4 ppdlattonibui. Iti.
l.tit.12.

B b

alptifmo dr eita eJjeHu. lib.
i-tit.  ij.

C

C -dufa poffefitonii dr pro-
prietatis.lib.i.tit J.

^iehrutione miffarum. li.yti.\tf.

^ tn f>b.exaHiontb. dr procuratio.
r  db.li.ytit.iy

,nc eJ]ioneprabcnda li.ytit.y
^Vtotguinitate dr ajfin.i’..} .ti.  I.

D  V

Ecimis,primitiis, dr obla-

tioitib.h.I tit.S.

& contumacia.lt. z. tit. 4.

E  E

leblitne dr eleHipotefiate.li.

'■“M-

f ct t“u>nib.lib.z.tit.\0.

\ t §bpralat.ltb.‘i .tit.6.

w F

Lvro competenti. libro 2. titu-
lil.

t ' H

LJ^creticis.lb.S ■ til .J.

* \Homicidio voluntario, vel

W*ali.ltb.ytit.y. V

1 1  T T Er bor um fignifi.lib.^. tit.u.

ntnitate ecctefiarum. lib.  3. y Vita dr honeHate clericoric.
M.  17. hb.ytit.l.

Vfuris.lib.f.tit. 1 ).

Vt litependente nihil innouetur.
llb.Z.tit .5.

libro y titulo p.

Taniš.li 1  .f tit.  8.

Trabendisdr dignit 'tib.li.gti.z.
Triuilegiii, dr exceffibui priuile-
giatorum.lib.f. tit.  7.
Trobationib.lib.z.tit.j.

Trocuratorib.lib.  1 .tit  I o.

K

R Ebm ecclefia noti alitnan-
dii.ltb.ytit.

figularibm, dr tranjeuntibut ad
religionem lib-l tit.9.  ' r

Ecligiofis domibus. lib.^.tit  II.
fcltjuiis dr vencratione fanclo-
nim ttbytit.l6.

B,enuneiatione lib.\.tit .4.

F/crumpermutatione. lib .3. tit .4.
Befcriptii.lib.l.tit  2.

Bffittutione in integru h.1.tit.11.
S

S Ententia dr re indicata.lib.l.
tit.u.

Sententia excomniun.icatitinii.lib.

S tit.  10.

Sepultnris.lib.ytit.  7.
Sejuefiratione pojjcjjionii drfiu-
Slunm.lib.z.tit ■ 6.

Statn monachorum. lib. y tit.io.
Summatrinitate dr fide cat ho li¬
ca./ib.t.tit.t.

Supplcnda negligentia pralato-
rum.lib.\.tit.y
T

T\~\Efiamentis drvltimis voltitt
j  tattbtu.lib ,ytitjf.  //.
Tertibuf.ltb.i.tit.%.  '

M.

*K dr Sar.iccnis.libd-tit.2.

y ,c >is.lib.2.tit.  I.

K ‘Mronatuf.lib.ytit.il.
^'trando. lib. i-tit.  p.

V M

JU •dgiftris, dr ne ttlijuidex-

*■'!. ioaturpro hcentiadocen
"‘•bb.j.tit.  1 .

0 0

Ificio vicarij.lib.l.tit.J.
Officio dr poteflate iudicit
Jdegati.Hb.i tit.S.
ff‘<‘ indicu ordinarij, li.l.tit.p.

U T

*" denitentiis dr remifjionibm.

T A B V L A C.APITV.
lorum Clementinarum,fecun-
dum ordinem Alpha-
beti.

vi

Bbates.derefcri.

, v 4 b ecclefia. de refl.
in int.

, ^ibufionib. de pomit,
dr remif.

*4d copefcendat.de Jej.pof.dr fin.

v 4 dnoflrtim.de cenf.
v 4 d noJiruin.de karet.
vippellanti.de appell.
vit chiepifcopo.de priuil.
vittendentei de Ha. ntonacfi.
v 4 ttdttor.de rcjcript.

C

C viufa bc neficiali. de ca.pofi.
& pr op.

Caujameteclionis.de eleff.

Cedit juidem.de htdieis.
ConHiintionem.de eleH.

Cu m d repulJione.de appell.

Cttm concefja dc eleH.

luni de juibufdam. de relig.dont,

Cttm eci/efite.de<eta-dr jualita.

Cum ei juem de cone.prah.

Cttm ex eo.de Jent excom.

Cum ilhtfio. de renunt.

C um luditi.de teH.

Cum lite.vl lit.penden.

Cum rationi.de eleH.

Cum Jicundum Jfatuta. de pati it.

. dr rennff.

Cum fiftnmts.de magiHr.

Cum f.t naturte.de cenf.
Cupientes.de potnis.

D

D lgnum prorfui. de celebr.
miffar.

Uiacefanii.de vil.dr hon.cler •
Viffendiofam.de indic.

Vudum.de indic.

Vudum.de fepult.

E

E  Os, qui.de fepult.

Eos,qui de regular.

Eor, qui.de confang. dr affith
Etfi.de rejer.

Et fi.de offic. ordin.

Et jrejuen tib.de fent. exc.
Exgraui.de vfur.
Excommunicationis .de excep.

Extui de parodiji), de verb.fig.

E

F ldei cathoHcte.de fumm.trin.
Frcjnens. de excef.prtel.

G

G Eneralem.de' atat. dr frcal,
Gratia.de referi.

Graui-de celebrat.mijfar.

Grauh.de jen.excom.

I

7 y plerifque.de eleH.
lnflrumento.de procur.

MB  4

Cleroentinarum T abula.

farer fofJcituilfter.de magiji'

L  ide 'ifjjg.dcleg.

L

* n -'J}, h. de prob.it.

'_ J 'Mu, at de refiripi

M

M b n xfieriorum.de reb'. ecc/e.
m,n .ilie.

Mul, orum.de karet.
AlHitunim.de. pomit.

*L.

N E conctjjlone.de rer.pernt.

'% in apro.de fiat. mon.

7Je Kpmani.de eleff,

TUpUntes. deheeret.

7Spn potejl.de procur.

V

P iflor alk de re tud.

'Per litteras.de prabend.
“Vlures ab yno.deiur.patr.
‘PriefenticonJlitutione.de cenfb.
Prafenti.de bapt. & eius ejjefl.
ProturMorum.de procur.

Q r 'emdin.de appell.

O.v .i o.uk Jdcrk.de far. comp.
bdu.unnk rigor.de appell.

Ojsa de ecclefik.de ojfi.yicar.
Quia contingit.derctig.dom.
Ojitaregulares.de fuppl.negl.
Ojtod ctrca.de eleSl.

Ouoniam qui.deyit. & bon.c/er.
SJuoniam ex conjlitutione, de im.
nmn.cul.

K  .

R EligioJt.de priuil'.

Hjbgiof. de de cimi
fei.gtojus. de procur.
fetigiofs.de tefiam.
fpmani.de iureiur.

S

S Acpe contingit.de yerborum
jigntficatione.

St ante.de dol.& contum,
Sia-iudicibm.de appell.

Si appellationem. de appell.

Si bcneficiorum.de dtcint.

Sicut appellationem.de apfti.

Si de beneficio.de prah.

Si d’ gmtatem.de prah.

St duminil.de relief. & ytn
Si duobus-rt lit.penden.

Si fnriofus.de bomicid.

Si iuxta.de prabend.

Si plures.de prabend-
Si quk Jk.tdente.de pank.

Si frmanus.de prabend.
Sijummus.de Jententia
nicationk.  n*

Si yna.dereb.eccl.non tlien.
Statntum.de elefl.  ,

T r • \

Eflibus.de tefli.

v

V T ca.lumnik.iereind.it. .

Vt deri coru. de ojfi. iitd^ '
Vt conflitutio.de iur.patr.

Vi profeffores.de rega tar.

Vt tj epui ■ de at at. & quab

F I N I S.

o A N N E s Papa xxii. natione Gallus,patriaCaturcenfis, exprouifl'
.raj! cia Aquitania,anno i 5  i 6 .  Romanus Pontifexcreatus cft. Is pnetercoB'
^ ftitutiones Clementis V. praedecefforis, multas quoque fuas puhlicam 1 *
Ad quas Zenzelinus de CalTanis (queinalij Genzelinum vocant) vbercS
sompofuiteommentarios..

tabvla

r

T A B V L A E X T R A-

VAGANTIVM VI G IN TI IOAN'

N I S XXII. TVMET 1 AM T I T V L O-

RVM ET CAPITVLO RVM EXTRAVAGAN-

T I V M COMMVNIVM PEH.  »LPHAIB.

ti ordinemdiftinčta.

INDBX TITVLORVM
mrauagantium XX. Io_
annis XXII.iuxtaf;_ •
riem Alphabe-
ticam.

C

Oncefiione pr<eben-
dee,&ecclefite no
yacantis.tit.\.
Criminefalfi.tit.io.

dr tleBi potejlate. titte-

“kisdr Sarracenis.tit.  8.

M

hioritttcdr obedientia. tit-l.

v ' K

'-bde vacante ali^uid innoue-
"•r.tit.f.

jv ■ V

**bendii dr dipnitatib. tit. p.
^•JEr domib.tit.J.

K ■ S

e,w '* excomunicationis, fuf-
r^fionu }  dr interdiBi■ tit.  13.
J" T

y H 0  ’ V

y, fignificatione  tit.14.

>& Voti redempuone.tit. 6 .

4 r Bv LA CAPITVM
^ J gantium X X. Ioannis
^‘i. fccundum ordi-
nem Aiphabeti.

<4f ~A

'M«km . tit.  4. de concef.
‘ccl.non vac.

u ,/ 1  “P oftoUtus.tit.il. de pri

*»< 'K.,

i?° n ditoreni,tit.  14. de y er bor.

*H t *" l! ' tH -t.de eleEt. dr e le. pot.
q^^' tt t- 6 .dc ret.dr yottre _

^pinf . C

C‘ l »^ifericordia. tit. 8 .de

Cum ad facrofitnBte.tit.Tp.de fint-
ercom.fujjenf dr interd.

Cum inter nitnnulltt.tit.l^.derer
bor.Jignifi.

Dierum crefcentc rtmlitin. tit. tl.
de pan.

E

Ecclefi* TPnma.nee.tituLl.de mttio.
dr obed•

Etecrabilit .titut.p.de prtebeitd-dr
dign.

V

Trodient tjuafi. titul.  10. decri-
tnin.fal.

- r ^ - o

fhtia in futurorum.Ut.  9. de tor-
ncam.

Quia nonnunepuam.tit.\\. deyer
bor.Jignifi.

Quiaquorundam.titul.14. deyer
bor.Jignifi.

j%uorundamexigit.tit.i\.de v*r-
bor.fignifi.

SanBafiomana. ti.  7. derel dom.

Sedet ~Apoftohcti titul, if.de cone.
prteb.& ecclcf.non yac.

Si fratrum.titu.p.ne Jed. yac.aliq.
inno.

Sujcepti regiminis. tit.l.de eleB.
dr el.potcfl.

TAB VLA TITVLO-

rum quinq; librorum Extraua-
gantium communium fe-
cundum ordine Al-
phabeti.

A

^iuBoritate dr tfupaUij.lib.l.

C'

Celebratione mijfarum.lib.p.

Cenfibttt,exaBionibus, drprocu-
rationib.lib.p.

Confuetudine.lib.l.

Crimine/alfi.lib.f.

D

Decimis.lib.p.

Dilationibttt.hb.i.

Dolo & contumacia.lib.l.

E

EltHione.lib.  t.

Emptione dr~*enditiont. lih  J.

P

Tur tit.lib.p.

H

Htcreticit.lib.f.

I

Immunitate ecclefiarum. lib.  J.
ludiciu.lib.  1.

Itidteis.lib ,f.

M

Maioritate dr- obedientia.lib.t.

K

Ne lede vacante ahouid innoue-
tur. lib. J.

. 0

Ojficio mflodis.lib.i.

Officio delegati.lib.l.

VJjicio iudtcit ordinarij, lib. I.

V

Vanitentiis dr remifiionibut. li¬
bro  5.

Tanit.lib. 1 ;.

Voflulatione prtelatorum.lib . r.
Trtebendis dr dignitatibus. lib. J.
Trthilegiis.lib .5.

K.

fiebut ecclefite noh alte,lib.t,.
Eegularibut dr tranfeuntibui ad
religionem. lib.p.

Tcligiofit domibui.tib.p.
fielupniis dr renerat. JanEior. li-
broj.

S

Schiftnttticis.hb.^.

Scntentta escommunicationii. li¬
bro S.

Sepulturit.lib.j [.

Simonia.lib.').

T

Treuga & pace.lib.u

Vita dr bonejlate cltric. libro  J.

TAB VI. A O M N I V M
Capitulorum.Extiauagantiui*
communium per Aipha¬
beti ordinem.

*id certitudinem.de fenten. exc.
* 4 d cuiuslibet.de preeb. dr dign.
« 4 d noflrum. de reg. dr wam. ad
reli?.

S*  5

uAdregimtn.de praL.Gr dig.

Md llnmani.de prab.Grdig.
Mdrniuerjalis. detreug. Gr pac.
Mmbitioja. dc reb.eccl.nonalie.
Mntiquorum.de pan.Grremi}.

C

Cum deteflabilcde fimon.

C um Meltthneus.de /utreti c.

C it m nonnulla ) de prab. Gr dig.
Cum nonnulla ij.de prab. Gr dig.
Cum praexcelja. de rel. Gr yen.
Janci.

D

Debentjuperionbus. de offic.iud.
ordin.

DecUrationes.de decim.
Deteflanda deJepnlt.

Dignitm arbitrantes. de ludeeis.
D ijfiendtis.de po Bul.preel.
DiJcipulorum.de celeb.mi J.
Diuina.de priuil.

Diuinis.de panis.

DoEla JanEhirum.de yita Gr hon .
cleric.

Dudum.de JchiJmaticis.

E

Etfi dominici). de pan. Gr rem.
Et f dominici ij.de pan. dr rem.
F.tJi deceat.de maior. & obed.
Etfim temporelium. de pralen.

TabulaExtrauagantium.

Gr dignitat.
Exsommunicamsts. defentent. ex-
communicationis.

Ex del' to. de eleEl.

Execrabilis.de prab. Gr dig.

Ex eo.de harft.
f.xhibtta ■ de prtitileg.

Ex Juperna.de prab.Gr dig.

F

Frequentes.de indic.

G

Graue nimfi. de rel. Gr vcn.Janbl.
1

ln deliElorum.de dilat.
lnfidelis.de furtis.

IniunEla de eleEl.

Inter cunElas.de priui(.

M

Malitiis.de auEtor-Grrjupal,
Meruit. de priuil.
Mnltamentis.de ludafi.

K

lS(uper].de prab-Gr dign,

TJuper ij.de prab. Gr dig.

"Huper iij.de prah Gr dig.

V

'Pafloralis.de immun. ecd.

Pia Jolicitudinis. de prab. Gr div,
Poflutafii.de prab.&dig.
Prouide.de Jent.excom.

F I N I S.

Quemaanu>dum. depttn•

Sjuia cunElos.deeJfic.cuJl-
Jjuia nonnulli. defent.exe-
fihtod ohm.de immu.eccl,

K.

fiatio reEfa.de retig-dom-
fiegimint  j .de enipt. &
fiegimint ij.de empt.&tenl’
fiem non nouam.de dol .& c,rl '

S

Saluator. de prab. Gr dig.
SanEla fiomana.de eleEl.

> Sane in yinea.de fimon.

Sedeš Mpoftohca.de ojfi. del‘1'

*Si religioJus.de eleEl.
Spondent.de crimfalfi.

Super cathedram. de Jepult.
Super gentes.de conjue.
Sujcepti.ne Jed.yacan.

V

Vas eleElionis.de cenfi. &C'

Vas eleElionis. de haret. J
Viamambitioja. de reg. & 1

ad rel.

Vices illius.dctreug.&p‘ tc ', !
VnamJanElam. demaior. & 1
Vnigenittts.de pan.Gr rem. ^1

Vt pralatorum.de maior . &
Vtqms.de ojfic.ntd.erd.

\

<> • v ^f> <} fffi  <jji> \j <>

Liber sextvs de

CRETALIVM DOMINI

BO N I F A C I I PA-

PAE OCTAVI.

Onifacim Epifcopus ,ferum feruorum Dei, dileffisfiltis Doclortbm &
^y- fižolar ib us vmuerfis Bononuz  1  commorantibiti,JaUtem & Apojloli-
«5 cam benedittionem.

Acrofancht Romana Ecclefia (quhn mp erfčrtitalilis dimna proui-
dentia altitudo, vniuerfis dijpofitiotie incommutabili pratttlitEc-
clefits,&totius orbis pracipuum obtinere voluit magifiratum) regi¬
nimi prafidentes,curis foihcitamur continuu, & afiidua meditativne
vrgemur: vt iuxta credita nobis dijpcnfationis officium,fubditorum
commodis (in quorumprojperitate vtique projperamur) mgi,quan-
tum nobis exalto concejjiim faeritfiollicitudinisfiudio intendamus.

■(.j, - Amplečtimur quippe voluntariospro ipforum  b  quiete labores,&no-

tll (n 0 ^ ncto % tranjigimus infomnes,vtJcandala remoueamus ab ipfis: <jr quas humana n atu -
«e f | ^finper deproperans edere fot mas) lites cotidie inuenire conatunmnc antiquorum

te *oS} ,CUtn  P°dvolumen Decretalium dfelicis recordationis Gregorio Pap a nonc,pradecejfo
^fuc tat>t  b >youi d' e ,quhn vtilitcr compilatum , nonnuIU ab e o & ab aliis Romanu Pontifi-
fliperditierfudicereiitur articulis edita Decretales: dequarumaliquibus,an

ad

* rat i°ne,ttuncverb nouorum editione iurium,prout nobis eftpofiibile, reprimamus.

et *le  - ^

% e ^i r  s exi šierent,earumf auilonbus dubitabaturfollicite in iudiciis & in ft boliš: nos at

^ It  (f JHinin,  P/illf* dri, rrvto rt tl i ft  fl/if fntinum- ftt tt mr h n /- r tl t it Sl *t* t-* tt, artritflt-i \ 11' n l


»(f,

tir  - « c

ki "'JaniniPontificatusfuperna dijpofiuonevocatifupcr boecuinttantiarequifitiamu'-
‘guitatem & incertittidinem huiufnodi dijpendiumpluribus ajfereKtem  c , ontnino
el ‘tcidare,qua de Decretalibus ipfis tenen,qtUue deberent in p ofi enim ref ut ari,gr a-
lan te  dtuma,pro nilitate puhlica defiderabihter affečlantes.-pervencrabilcsfratres
k^^dielmumanbiCptfcopumEbrudunenf. {  & Eerengarium epifcopuin Bitercnfac
\ v ’ n J‘h u m magiflrum  S Richardum de Senisfančla Romana Ecclefia Vicecancellartutn,
t  ri! d% Doclorem,Decretales buiufmodi ddigentius fecimus  h  rečen fen: & tandem piti
^% l ^ s  ( cum  veltemporales,autfibqpfis,vclalfi tunbus contrarut-fat omninofupetflua
hrt tHr )PMttusreficatis: reliquas,qtubufdam exeis abbreuiatis, & aliqu’bus in toto, vel

\ ,nilt atis J multisq i correlhomb:is,detralliombus,&additionibiis (prout expedire vidi-

Nianf^^anureripto ita, Padu* commorantibus: in altero Vaticanoita,Bonom*,Pa'ifiuj,
h.S.fi. ^iCommorantibus. b  eorufi. c Optunus tcx.fecnndum Dodt. quod decl.nans non
< »Nsla tex - in  1-haredes palam-j-fed & fi nocam.ft.de teftamentis. Fon. d  In dubio iuns.fi
%  P r *fens, confulendus eft: aliter non valet aftus. vide I.cum de nouo.C. deiegibus.

/ j bredunenf. g  Doft-not. qubd Do.v.ocan pollunt magift hglo. j. i,,

ls c 0n  '■ de «ia.ego.addo tex.in3.quibtispr*dpua.fF.de verb.fign.Fotu b  Nota^u-odpo-
cn di lege m, eft oele^abilis .D o .Fo n.

Prooemium.

mm)faftis in ipfisjn vnum libram: cum nonnullis no sh is conjlitutionibusftn quibtt* d ctrl .
clionem moram,fubditorum^ 3  quietem multajlatuunturfalubnafructus vberesD el f ,>
p iti o in demo Domini allatura, & pltmma in ittdiciis & extra, frequentata dubU d eCll<
tur) redigi mandaumus,&fub dohitiš titulis collocari.

Oucm libram quinque libris aliis dieti v o lamina Decretalium annettendum, Sextu®^.
fuimus nuneupari: n ulem volumenfenarium  b  (qui numerus ejlperfettus) librortt®
adiuntto nameram comprcbendens,perfettam in  c  rebusagendisfarmam tribuat, &
ribaš difciplinam. ,

Nec fine caufa morem pradecejforum noslrorum (qui cum conslttutiones alujuiU p fS>l! . j
gabarit nouiter,eas mandabant fub antiquarim feriefituari) omifimus inhac partep 1 ' 1 .
hite d  enimfecmw,ne infinitos libros deflrui, & ahos nonjine maximis diJpendiisM*
bas &expmfis denouo fieri eporteret.

Vniuerfitati  e  veftra igiturper Aposlolicafenpta mandarinu,quatcnm Ubrani
d cum malta rnaturitate digeftum,quem fub bulla n o str a vobis tranfmittmiu,pronif te r‘,
pientes affettu,eo vtamini de catero in iudiciis & in fcholis: nullas alias,prater f  j (( ,
inferuntur,autJpeciahterreferuantur in eo,Dccretales aut ConHitutiones, a quibufcU n b
firis pradecejfonbm Romanis Pontificibus poji editionem difti voluminis promulgatas
rivlterius,autpro Decretalibus habituri.

a  Alias ita: Vtrorumque(iibditorumquietem. h  ConfuleEuclidem & alios Matild 1131  j. #(1
exquibiismtelligcs,curnumerus fenarius dicaturperfeftus.adde Macrobium Iib.i.cap-6* 1 ' 5  - r .
nium Scipionis. c  Al.ita: ln ecdefiafticis rebus agendis: d  Hoc. e  Nota rext.hiciun< 3 3ill y
fcriptione,quod Schoiares & Doft.fimul faciunt vniuerlitatem. Do.Philip.fon. f
diSio Pr*ter,fequens negatiuam 1ndud1t.Do.h1cRo.conf1l.3zij.Fon.

DE SV^ :

2

DE S v m m AT R I N I-

T A T E, ET F I D E

C A T H O L I C A.

r I T V h V s V W M. v s.
C A P I T V L V M V N I C V M.

Spmtujfanftm (tternalim d Patre & Tiho, tanquam abvno principio,&
vnicaJpiratione precedit. loan.Andr.

Gregorius X. in generali Concilio Lugdunenfi.

irrefragabilis prxmifls veritatis ignorantiant,
cs varios funt prolapfi: Nos huiiiftnodierrori-

IDELI ac deuota profeflionefate-
mur a ,  quod Spirituffanftus xter-
naliter ex Patre St Filio, hon taquam
ex duobus principiis.fed tanquam ex
vnoprincipio :nonduabus ipiratio-
] 'libus , fed vnica fpirationeprocedit.
. boe profelfa eft haftenus,prxdicauit,

?docuit.hoc firmiter tenet, St pradicat, profitetur, 8c
jKtftctofinfta Romana ecdefia: mater omnium fi-
magiftradtoc liabet orthodoxorum patmm,
,t( !w doftorum Latinorttm, paritet 8c Gricorum in-
' 0lI1 mutabi!is St vera fententia. Sed quia nonnulli
? to pter'

Stores

blJS viam prxcluderccupientes,hocfacroapprobante
' 0|1 cilio,damnamus Screprobamus omnes, qui nega-
Stfumpferint.aternaliter Spiritum fanftum ex Pa-
j & Filio procedere:fiue etiam temerarioaufuaflere-
Suod Spiritulfamftus ex ■<>  Patre 8c Filio tanquam
JStbiis principiis,8t non taquam ex vno procedat.

*>£ CONSTITVT1 O N IB V.S.

TI TV L V S II.

CAP.  I.

,\f'tleonfiitutio principu toUitprimnm c»tr*riAm,quam-
< Sp ccl<i ‘ ei  confuetudines & fiatu! a  ratie-

’'‘‘onontollir,nifiidexprimat. Ioan. ^ind.

te Bonifaci^s VIII.

omanus Pontifex(qui iura omnia in ferinio
, cv^utis fui cenfetur habere) conftitutionem ‘
ll deado pofteriorem,priorem(qUamuis deipfa men
1 0,Ie W non faciat)reuocare n ofcatur. Quis tamen lo¬
tu?* 1  *£ ec ‘ a ^ um  Scperfonarumiingularium confue-
“'nes 8t ftatuta, (cum fint fačli, Sc in fadlo confi-
jSpoteft probabiliterignorare. Ipfis ( dum tamen
t, t5 tionabili'a) per conftitutionem a fe nouiter edi-
»i. (tifi exprefte caueatur in ipfa) non intelligitur in
derogare. •

~ CAP.  II.

Ij- v “ti/u nt  Pri mu m, qtcod fiat ut<i ordinAriorum non  ’

J5 ^froMiliterignoranci. Secundum,quodftAtutum epi-
P'*trafUam dicecefimfubditum non ligAt.IoAn.^ind.
v . Idem.

V T animarum * periculis obuietur, fententiis pet
ftatuta quorumcunque ordinariorum prolatis, li-
garinoliunus ignorantes. Dum tamen eorum igno-
rantiacrafla non fueritautfupina. Statuto epifcopi,
quo(in omnes,quifurtum commiferint) excommuni-
cationis fententia promulgatut: fubditi eius furtum
extra ipfius dicecefim committentes, minime ligari
nofeuntur. Ciimextraterritorium dicentinonparea-
tur impune.

DE RES CRIETIS.

T l T V L V S III.

CAP.  I. *

R efiriptum impetrAtum ab excommunicato,efi ipfo iun nul
lum,fir inde fecutumtniji inccufa excommunicAtionu vtl Ap-
pellationii.hoc dicit.

Gregorius I X.

cepa. čopi tur confireri. Vo. fir irfidelit deponitur. xl.di-
if^^ A P- ptr giojfi. vtde MttgiRrum fir ibi Dofio. Thctrlogor
b 'P e1l t.n; firir.Thom. par.i+. 36-~drt.2.fir 4. .  b ali at.ti
h ( '\  c  Ofifi divlfur tjU0.fi commune fiatutum,& verbum

iyP h re l}iat im fcriptum.i .diSlinfi-^.cum rtaque. fiecun-
n  'Ani,,

I Pfoiurerefcriptum.velproceflusper ipfum habitus
non valeatdi ab excommunicato (fuper alioauam
excommunicationis vel appellationis articulo) fueric
impetratum.

CAP.  II.

Per chmfitlttm , ^uidttm alij.pofiunt/ili quatuor ctmueniri:
tjuorum nominA inprimo citatorio exprimAntur,ne variatieni
fithem. lotm.iAnd.

Innocent.1111.«» Concilio Lugdunen.

C *. Vmin multis iuris articulis infinitas reprobetur:

,  prouideduxirnus ftatuendum, vt perillam gene-
ralem daufulam,quidam alij.qu* frequenter in literis
noftris inferitur,vitra tres vel quatuorin iudicium no
trahantur. Quprum nomina in primo citatorioexpri-
matimpetrator:nelocusftaudiforfttanrelinquatur,fi
circa ea poffit libere variare.

CAP. III.

SrAtforcontrareum fuper pluribm perfonalibm literm itn-
petrat a  d diuerfoi y non ualent liter*,nec procejfm earum: fir ret
condemnabiturinexpenfii. Etidem inreoconueniente velre-
conuenienreafforem  ,eodem durante iudicio . hoc dicit. Ioan,

. ^indr.  •

Idem i» eodem.

D Ifpendia litium aquitatis compendio volehtes
qua polfumus induftria coarctare, ftatutum feli-
cis tecordationis Gregorij papx noni pradecefloris no
ftri, fuper hoc editum ampliantes : Decernimus, vt fi
quis contra alium plures perfonales moucre voluerit
quxftiones,non ad diuerfos iudices.fed ad eofdem fu¬
per omnibus huiufmodi quxftionibus iitetas ftudcat

a Dofi.hicnot.quod /aici lignntur Jlatuto epifcopi in fene.
rmanim* fufio.ca.nouit.deIudx.cap.inter.de purg.cr  > :

CC

D

Sexti Decret. Lib. I. Tit. III.

impetrare. Q_ui vero contrari um fecerit.omni commo-
do * careat literatum ; nec proceflits habitus valeat
per eafdem.reo, fi cum peripfas citauit vel farigaucrit,
in expenfis legitimis condemnandus. Reus quoque fi
eodem durantc iudicio adorem iibi obnoxium dtxe-
rit.reconuentionis beneficio vel conuentionis (fi con
tra-eum literas impetrare maluerit)de iure fuo debet
apudeofdera iadices expcrirK nifi eos vt fufpedos po-
ttrit recufare:firaili poena (ficontrahoc feccrit)pu-
niendus.

CAP.  I I I I.

Hgcepttuper literat facultatit.fiad recipienres /pclfabatre¬
cepti9: ip forum. pr nan papa aulforitate inteUigitur ejje reče
ptitttnifi in literit ahud ejjct exprcjjum. Si autem receptto non
Jpellabat ati eos: tune apolf elita audi otirate din tur receptu*,
h. d. loan.cAnd.

Bonifacius Vlil.

C Vm aliquibus recipicndi aliquem in canonicura
aiicuius ečclefia:, non obftantibus eiufdem eede-
fitc priuilegiis, confuetudinibus, vel ftatutis iuramen-
to, confirmatione apoftolica.vel quacunque firmitate
aliatoboratis, pernoftras literas concedimus faculta |
tem:fi canonicorum receptio alias in ipfa ecdefia non j
fpedatad eos,quibus huiufmodi literi dirigunturifed
ex earum viribus recipiunt poteftatemus qui recipitur,
audoritatc apoftolica dignofettur efle receptns. Si ve¬
to canonicorum receptio alias pertineat ad eofdem:
non apoftolica, fed recipiemium cenfetur audoritatc
rcceptus; nifi quodeum audoritate noftrareciperent,
in noftris literis cauetetur cxprefsb.

CAP.  V.

%e[iriptum papale tjuod conceditpromoto retentionem pri¬
moram benefitiontm vfaue ad beneplacitumpapa,extinguitur
mort ho  papa.ficut Ji ibi dicatur.vfcjuc ad beneplacitum apojlo -
lica fedit, nec inteUigitur tale refetiprum de beneficiuprim non
canonice det emu. boe dmt. 1  o.tr.-Ar.d.

Idem.

S I gratiosb tibi a Romano Pontifice concedatur , vt
beneficia * quai teporc tus promotionis obtine-
bas, c  pofies vfq; ad fus voliitatis beneplacitum re-
tinere.huiufmodi gratiaper eius obitum(per quem ip-
fius beneplacitum omnino extinguitur) eoipfo expi-
lat. Secus autem fi vfq; ad apoftolica fedis beneplaci
tum gratia concedatur pndida.tunc enim (quia fedes
d  ipfa non merttur) durabit perpetuomifi a fucceflo-
refuerit reuocata. Prstextuvero tališ e6ceflionis,qua:
debct(cinn lit ambitiofa) reftringi:ea folutn beneficia,
qus canonice obttnes.potes ličite retinere.

CAP-  VI.

Vacatio per biortern,& vacatio per renunciatientmfunt di-
uerfa: dr ideo in literit ad beneficia impetratit.vno exprejjb non
venit relitjuum.boc dicit.loan xAnd.

Idem.

S Vfceptum ab Apoftolicafede mandatum,vt ab ali-
quo beneficij (quod obtinet) refignatione recepta,
ipfum alteri coferas & alfignes: adimplere non potes,
fi illeante quam refignet, rebus exima,ur humanis.
Citm noperrefignationem vacauerit.fed permortem.
Nifi de intentione mandantišaliudappareretexpref
ft.Si duo fupereodem beneficio litjjas tmpctrent:pri-
mo eorum perillius obitum,qui tenebat:fecundo vero
per ceflionem eiufdem [ipfum proponente vacarc: fe-

1  Hoc ebf.fivirtutcprimireferiptiaduerfarius eratin mo¬
ra,mata fide interrupta praferiptioproprerfecudum refiriptum,

ad alium omnei Ufi effelhtt pereuur. Tbil.Et vide c.procedere
eriam in delegatu ab tnferioribtu a papa. ^ 4 nch.Phi.Do.Fonr ,
b fijuid nomtne beneficij intelligarur,vide Doifo. in c.citm e-
iim.de pralen dr dig. ‘Pluta beneficiafine dt Spenjat tone tene -
re licet-J.eod.tit.gratia.Dom. c obtnteipofitt.ppc.  d ir. (Ji
dive Barbar.fidet ^dpoftolica.

cundus(chtn beneficium ipfum celfionc non morttta
cauerit:)debet primoin ipfius alfecutionepnfetri.
CAP. VII.

l.icet ignorant beneficiumfibilollaturn.inimpetraritr.cd-
teriue lUitot medenem nonfccerittva/enr literatalterum uma
etiger.fi fimulteneri nonpofiit loan.cAnd.

idem.

C - ' Rada, quam'fuper beneficio a fede apoftolica te
J iinpetrafle proponis, vitiofa repurari nondeber,
quamuis de alio beneficio ab epifcopo tuo antea tibi
abfenti & ignoranti collato nuliam(cuintemporeim-
petra.tionis nefeires ) feceris mentionem . V t ru mque
tamen (fitalia fint beneficia, qux fimul nequcantd*
iure teneri )  haberenon potes: fed eligas ,quod erto
malueris retinere.

CAP. VIII.

Si reffituatur cjuttad gratiam reuocatam. finealterimpf
iudicio intelligitur relfirutua : vnde alteri ante reflittttitnt*
impetranti.praferri non debet.hocdicir. loan.cAnd.

Idem.

a Vamuis is.cuius gtatia(perquam mandabatut *
in certa ecdefia prouideri Iibi de beneficiopro-
xime vacatttro ) pet nos fuerat reuocata: reftituatnd
nobis denuo adeandem : non tamen ei, cuipoftreuo-,
cationem, &r antereftitutionem praediftas, limito i*
eadem ecdefia gratia fatfta fuit. ( Nifi de hoc * £*•
prefse dixerimus)anteferrl debebit. Cum tališ rcftiW'
tio(vbi aliud non cxprimitur[;intelligaturficii fmc> a '
ri$ptxiudicio alieni.

CAP.  I X.

In literit ad beneficia impetrarit infpicirur temptu ditt.e*'
de per il/ae beneficium curatum obtinerenon potertt: ctia ^
nunefit maior.illo tempere minor erit.h.d.lotn.^ind.

Idem.

S I eotempore,quo tibi de beneficio cumcura.d*
fine čuta mandauimus prouideri: ad obtinendao 1
curatum beneficium , idoneam <• non habebas * tJ '
temttibi licct nune legitimatpffeiftus lis aetatis,aufto n '
tate literarum huiufmodi(cutn tempere dati ipfarum
adhupnonelfesidoneus )de beneficio curam ani« 11 .'
rum habente nequaquam poterit prouideri. Bend'
cium autem fine cura(cum ad ipfum fulficientem tun*
itacem habcrcs)pcreas ličite poterisobtinere.
CAP.  X.

Gr ati a generalu non pratudtcat fpeciali:pr debet fa tre tem
tionem de pracedentipriuilegio. confuetudine, vel fiatutt-
dicir. Zenice.

Idem. ,

S I propter tua debita perfoluenda fruiftusbend''
ciorum primi anni,quiin ttta vacabunt dioecefti|'
bi (non obflantibus quibuflibet confuetudinibus P' 1 '
uilegiis , vel ftatutis , per qux noftra impediri poBf'
conceftio)vfquead quinquennium de fpeciali grat<
concedimus:intentionis noftri nequaquam erilfi*'.
frudus huiufmodi, ecdefix tua: fabries vel alteti ri“ ! ’
feu cuicunque lingulari perfoni, de fpeciali confued,
dine, priuilegio, velftatuto forlitan debeantur: qn«
eis pet concelfionem ipfam(nifi hocexptefsecauea t11
in d  ea)priiudtcium aliquod generetur.

CAP.  XI.  ,

Caufaal apoff o/ied fede. vel eitu legate committi dtbtot  *t
gnit at em obtinentibut : vel canonicatum eccle/re cathedta‘
IJgc tračiart debentnifi in ciuitaTibut. vel lotu infigniba*. 1 -
dicir.vfipue adfi.Cttm vero.

a Hodie huiufmodi mandata de prouidendo omnino fi n ’
fublavaper fone Trident. fefi.24.de reform.c.19.  b nifi^

Perc  c au& fr idonea etat in cjuolibet ordinato.tradit fi' 11

cficutinordinata.de prah.  d Papain bcneficialibtup r * 1 *
čare poteli altcnuc iuri. nam in beneficialib . omniapottll. l '
tnjr.de prabend.

ldtl*

5

•liem.

De refcriptis.

S Tatutum *  quod circa mdiccs a fc-de apoftolica
deputandos nuper edidiraus:cum qiii’dam conten
tameo,qux pro communi vtilicate crcdcbantur indu
fta(ficutexperientiadocuit) tenderc dignofcantur ad
»oxain:fanctions prafenti( quam irrefragabiliter ob-
leruari mandamus) fuadeiue vtil itare, in melius duxi-
Wus reformandum. Sancimusigiturvt nullis.nifidi-
gnitate prarditis,aut perfonatum obtinentibns: feu ec-
tlefiimm cathedralmm canonicis, caufe aučVoritate
literatura fedis apoftolics, vel legatorum eiufdem de
uterocommittantur:nec audiantur alibi,quam in ci-
uitatibus.vel locis infignibus.vbi poffit comtnode co-
r*2peritoxum b  habtri.

*Attore {r no eiujdem dtatctfi* exi/}entibiu .caufa committi
fiM debet extra illam, nifi in fex cafibut. in cjuthu tamcn non
irahetur vitra vncim dietam. Et niji in dneh m vltimit cafibtu
inpetram pet iuramentumfidcm fecerit dt iUu , repcUetur a it*
diie:frinexpenfii condemnabttur. hoc dictt. vfijue ad-§>Ct*m

IMtm.DeminicH*.

Ciim veto eiufdem ciuitatis feu diaicefis fuerint a-
ftotEtreus,extra ipfas caufa non comittatur, neccon
ueniatntaliauis eorundein. Nifi abepifcopo contra
de fua dioeceii, v-el ab aliquoconttaeum,aut
c °iitraeius capitulum, feu contra vniuetfitatcm ciui
ktis, villjc, aut cafiri fuetit adlio dirigenda: vel mlia-
^oteandem ciuitatem feu dioecefim intrate nonau
^ c ns:aut fui aduerfarij potentiam mcritb perhorre
^is.eum intra ipfas nequeat conuenire fecure in his
^■Ppecafibuse.vtra di&as ciuitatem & dioecefim pof
contra praidiftos-caufa committi: nullus tamen eo
Iu tB vitra vnam dietam a fine fuar dioecefis valeat con-
Ue *tiri. Sed & induobus vltimis cafibus nifi impe-
‘tans depradifto timore( quem in literis commiffio-
1115  eitprimcre teneatur) prano fidem iudici faciat fal-
tcmperpropriuiti iuramentum:iudex ipfe nullatenus
,n  caufa procedat,fedpartes a fua iurifdiflione dimit-
fiSiimpetrantem eundein in expenfis legitimis alte
,l parri condemnct.

oAdor tontra reti m diuerfa diatcefit debet impetrare delega-
tkeijVel in ditxcfiret*velin a/ia'non propria: nee vitra vnam
ditiern diffavte.boe dictt.Dominictu.

. Cttm autem ačlor & teus ciuitatu & dioecefum fue-
•ffltdiuerfarum , fi ačlor in ciuitate vel dioecefi rei iu-
“|cem habererecufet: ipfum non in fua, led in alia ci-
Saate,vd dioecefi,libere impetrare valeat: reumq; tra-
T^adeandcrmdummodoiocuSjad quem eum traxe
■ !l b vitra vnam dietam,(ficut in cafualio pramittitur)
a '«imefitremotus.

-dtgattu extra locum comifiicnir.ttecp&rtes citare.nec cau-
fvn cogno/čerepote/}fine expreJJo partium cenfenfi*, nec fibde -
H Are locitvelperfonit aliu.CfUam bie exprefiu.h.d loan.^And.

. 1» nullo quoq; cafuum predičlorum iudex extta ci
Ul tatem feu dioecefim, in quibus deputatns tuerit, ci
? ct partes,nec de caufa fibi commifla cognofcat.nifi ad
jdexprdlus accefierir earulidem c  aflenfns.Neq; ali
" l,< ]uam intra illas, & perfonis duntaxat defignatis fu
E CI ius cotnmittat d  quomodolibet vices fuas.

b d er ar n* nihil debet d parttbut recipere. nifi efčulentum
vpocttlentum Ubere oblatum . Cjuod paucis pofiit confumi die~
vel moderarat expenfat fi non fnntpauperes  , cjuando pro
"'čofotate vel vnlitate , non ma,litiose extra domicilium per-
fr^-hoc dutr.Dominiciis .

Infuper vtgratis, &: cum omni puritatciudicium co
ipfoproccdatjiuillum rnunus velquicquam^liud

9  < Knfa ) appeUcitione ftatHti comprehendi iiit commune. F.
C o nul. T nd.fej?. 2f.de reform cap.ro . b nominc peri'o-
^ 'j m tnre!ltjantur,vtde *Archidia.c in ca. v t commifitA.de

btr~  * *■ -

' tr?t  c  torundem.  d vide Sar.in t.mulčfa.ff de condit,&
ef no/ifl . & B aU in l p de h Are. inHi . Fen.

(nififorfan efčulentum vel poculentum mera Jibera-
litate oblatum,quod paucis confumi poffit diebus.vel
nifi cum ipfum propter caufam fibi comrr.ifiam conti-*
gnit cxtra fuum domicilium proficifli, modcvatas ex-
penfas) recipere ab cifdem partibus qualitercuq; prs-
fumat. Prouifurus attente qubd in ipfis expenlis mo-
dum nequaquam excedat:nec plus ab vna parte,quam
ab alia exigat, cuin commune gerat negocium vtriuf-
que:quodqj (vbi caufa: fic commifiie vtilitas vel nccefi*
fitas non exegerit) occaiioncm propter habendas ex-
penfas proficifcendi extra domicilium non afiumat:
led & vbi notabiliter fuerint pauperes a  litigantes,
etiam pro expenfis nil prorfus exigat abeifdem.

Delegatu* nifiindigcat^mn ajpumat aJp-JJbremiaiiks de/U»
t Hi prom de at. Si eget ,non fuFpettumpart ibiu ajfumetram m»-
derato fnhmo a partibus foluendo.

AlTefTorem autem, vt quandoque ^ faciunt aliqui
fraudulenter(nifi eo indigeat quod confcientise relm-
quatur eiufdem) fibi nequaquam adiungat: alioquin
de fuo proprio prouidere reneatur eidem.Si autem in¬
digeat > ipfum neutri parti fufpečlum alfumens , ei de
competenti falario prouide moderando ab eo, faciat \
partibus communiterprouideri.

Delegatu* taxare debet falarium notaricrum.nec parricipa~
re debet i urn ipfis vel ajfefibrtbus in falario. h. d. TDominicus.

Notarium vero vel notarios, in caufa fibi commilfa
fcribentes,qui vt plurimum in exigendo falario metas
rationis excedunt ( vt ad ipfius fpettat officium ) pra-
denter refrcnet. Nec cum ipfis,aut cum affefforepra:-
fato lucrum participet vilo modo.

Delegat us re.cipiens alitjuid contra probibitionem hunti ca -
pitulijcneturreHituerc , non obftante dan tu remifiione. loan .
lAndr.

c  Si quid autem contra conftitutioncm pnefentem
rcccperit, ad ipfius reftitutionem integram teneatur.
Nullacorum quibus reftitutiofacienda fucrit, remif*
lione vllatenus profutura eidem.

Delegatu* non debet vocare teffes,nifi/fatu caufa reejuire%
te:dr producent tilu adminiffrare debet erpenfas in veniend *,
fiando.čr redeundo.Dominiau.

Pro ferendo quoque teftimonio(pra:textu cuius ali-
qui alios frauduleter inrerdum a iudicibus vocari pro-
curant,vt eos laboribus & expenfis fatigcnt,aut extor-
queant aliquidabeifdem )nullum vllatenus d  con-
uocet: nifi quando conditio 2c ftatus caufa: requirent.
Sed nec tunc(nifi a producente) competentes; vocato
pro teftimonio,vcniendo, ftando, & redcundo ) faciat
miniftrari expenfas.

Gcffa  contra decretalem funti pfo iurenuila, hoc d/cit. Et
non diuiditur.

Quicquid autem cotra pncmiffavel eorumaliquod
contigerit attentariifit ipfo iure irritum & inane.

CAP. XII.

•Solaprauenta pr&fentatio <£r rcceptio in canonicum fecundi
impetrantis in eadem ecclefia  , non ex clnditprtrnum impetran-
tem a prabenda vacante tempore fua receprionbtvelpoti a. ya-
cante ante fuam receptionem vel prafentatton ://> hoc fi per
procejjum executom, veljnterpofit tonem decreti pro prim o im-
petrante ajfečfa extiterat:nifidolo vel negligenna excluderetur
ab cadem.h.d. Dominicus.

Idem.

T Ibiquigratiamin e  Bituren ecdefia impetrafti a
nobis certo executore concefib, qui te in canoni¬
cum recipifacerer.-& de prabenda tibi(li quain eadem
ecclefia tuc vacabat;alioquin de vacatura / proxime)

a Pauperta* excufat ab onere expenjarum.Domin- b Ju¬
ra difponunt fuper eo cjuod non fit fape , jed (juando-jne. Do. C
Videl.firepnmao§*omnu (f.depig ac.  d lonuoi.ent,  c  Bri-
tenfi.a 1  Betarenfi.  f Hodie mandata de prouidendo frgratiat
expeftatiuas omnmo jufiuht Conc.Tnd.fefi. i+.Uereform-
CC a

Sexti Decret. Lib. I. Tit. IIII.

prouiderct: alius limilem gratiam.poft tuam impetra-
tionemobtinens in eadem ,licet prius, quara tu fuas
litcras prsefentaucrit, & in canonicum fit receptus : in
prsbenda tempore ture receptionis-, vel etiara poft va-
cante(ex quo alteri ante tuam recepticnem collata no
extitit) anteferri non debet. Idem quoq; fi antcrece-
ptionem tuam in canonicuni vacauiilet piatbenda, pet
proceflum tui executoris,qui ei,ad quem prsbendac
collatio pertinebat, notificauerat, quod eam volebat
per huiufmodi poteftatem conferreiaut interdixcrat
ne conferret eandem,feu iilam fua; referuauerat colia-
tioni: prtefertim cum interpofitione decreti affcčla,
tune enim tibi & non alteri debet prabenda huiufmo-
di affignari.Quinimo fi antereceptionem & pnfenta-
tionem etiam tuam, prabenda vacauit: idem etit cen-
fendum, li in huiulinodi gratia tibi fačla decretum a
nobis fuerat,irritum & inane,quod contraipfam con-
tingeret attentari. In pradičtis *  itaque cafibus de-
bes tu ptabendam vacantem potius,quam impettator
vltimus obtinere:dum tamen dolus tibi non poflit,vel
notabilis negligentia imputari.

CAP. XIII.

Si prim o Jub conditione prauideri matuUtur.dr /ecundua
pure impetrans (priufjuam veniat conditio J k papa n el exe-
eutorefuo canonicatum obtineat:inajfecutioncprabendaprimi
prafertur. loan.cAnd.

Idem.

S I pro te alicui ditefla fuerint feripta noftra, vt tibi
de canonicatu,8c prabenda ecelefia b  Bituren. (fi
adidaccederctepifcopi, & capituliecelefia pralibata
adfenfus ) audloritate apoftolica prouideret. Alter
poftmodum impetrans,quiex collatione apoftolica
ledis, vel exccutoris fupet hoc deputati prouifione
(priufquam epifcopi & capituli pradidlorum adfen¬
fus ad prouifionem ribiaccederet faciendam)canoni-
catum obtinuit Bituren.(licet tu interueniente poftea
pradiflorum adfenfu dičbi prioris mandante auftori-
tate in canonicum ipfius ecelefia lis receptus) in pra-
benda vacante tibi merito antefertur.

CAP.  X  I 1 I I.

H ec elt folenny decret alu, & per loan . *And. fubtiliter glof-
/ata:& potefi fic fecundum cum fummari: Si inter duoi impe-
trantes non apparet pričnem  , dre. h ec dccrctalu duo membra
diftinguit,&- in fecundo fubdilUnguit.Etpartes patent fecun-
dum loannem cAnd.Ucetglojfapnma, latiua fummet.

Idem.

D Vobus e fupet prouifione fimilifibi facienda in
eadem ecelefia, litetas a nobis obtinentibus vna
die,certis eis executoribus deputatis: fi non adpareat,
quis primo impetrauerit ex eifdem: is eorum, cui ca-
nonicatum con tulim us j eft in prabenda praferendus
alteri, qui a nobis canonicatum non extitit alfecutus:
licet priufquam alius eis ( ad quos fpedlat canonico-
tumteccptio, & collatio prabendarum ) fuas prafen-
taueritliterasl&ab eis in canonicum fit receptus. Si
»ero neutri eorum vel vtrique canonicatum contuli-
mus: tune(exqtio in gratia funt aquales)is, qui primo
prafentaucrit.eritpotior in prabenda. Quod liforfan
ambofimulin prafentando concurrantr ij ad quos (vt
pramittitur) fpeftat canonicorum reccptio & collatio
prabendarum: vel eorum maiorpars:exeis alterum,
qucm voluerint,eligereteneantur:quoelefto,alius o-
mnino careat impetratis : nifi ex tenore literarum ip-
Cus exprefse appareat, quod vtrique ipforum volueri-
jn us pro uidete.

CAP. XV.

Omnei indulgenria concejfa a Bonifacio.vel /uk pradece/fo-
ribiu  , eterick depercipienduperpetuo fiuHibue Juorum benefi-

a quoque.  b Bitercnfij.  c Memini/fefemper oportet  c-
mm tjitajknciuit Cmc1LTrid.fep.14 ,it refor/n.t.rp ,

*

ciorumin abfintia,funt remcata. T. t profte tur p ep s fc  M

poHcrura non daturum.loan.^indf
Idem.

Q Viaperambitiofam importunitatem petetium,
tam nos,quam nonulli pradeceffores noftriRo¬
mam pontifiecs, indulgentias perpetuas, multis con-
ceflimus de percipiendis fruftibus bcneficiorum fuo¬
rum (diftributiombus quotidianis duntaxat exce-
ptis ) fiue in lcholis elfcnt, liue in ecclefiaram fuartnn
alterarefiderent,aut in Romana curia moram trahe-
rent, feu alio certo loco, vel etiam vbicunque '■ ex quo
infolentia oriuntur vagandi, & diflblutionis prapari-
tur materia: minuitur cultus diuinus, qucm delideta-
musaugeri:8c officium plerunque(propterquodbe-
neficium eccleliaflicum datur)omittitur. Nosvolen-
tes emendare praterita, & quantum pofliimus aduer-
fus futuracauere.-omnes huiufmodifimiles indulgen¬
tias (perfonisnon ecclefiis veldignitatibus datasjpe-
nitus reuocamus. Et earum concellioncm noftris vo-
lumus e.tulare temporibus. Quodq; nobis licerenoa
patimurmoftris fuccefloribus indicamus.

DE C ON S VETVDINE.

T IT V L V S lili.

CAP.  I.

Preteutu ctnfuetudinu etiam iurara, vel cjuanttcunj, IIP'
pore obferuata y non po teli tjuii niji vnieum perfonatum.dip 11 '
tatem, vel aliud perpetuum officium ,fimul cum cannii fi
prabenda in ahaua ecelefia abfijue difpcnfarione fedli
ca obtinere-.veliam obtenta tenere:  dr contrapra/umptumidl'
tum esl omnino. lean.mind.

Bonifacius VIII.

C Onfuetudinem, i>  quam in veftraecelefiafd
uatam afleritis tanto tempore, quod in con-
traritim memoria nonexiftit,videlicctqaa“
iplmseccleliaecanonici duos perfonatus.autduas 1 ! 1 '
gmtates ,vel prapofituras, feu adminiftrationes,* 111
duo ofBcia, vel eorum alterum cum relbjuoinfimul! 4
prccbcndam poflint in ea ličite abfque difpenfation e
ledis apoftolica: obtinere: corruptelam ( cittn lacris ! ,c
inimica canonibus, & de ambitionis radice proccfle -
rit) merito reputanteš: eam auftoritate apoftolica! 1 '
probamus: eosque ad ipfius obferuantiam.etiamlii 11 '
ramento firmata extiterit(cum iuramentum iniqni' J '
tis vinculum non cxiftat;decernimus nonteneri:^ 1 *'
tuentes, vt (cum vnum officium vix digne valeat d 1 '
quis adimplere)nulli liceat decactero.nili vnieum P c !'
fonatum.vel digniiatem,aut prapofituraradiuca^ 1111 "
niftrationem,vcl officium perpetuum, quocunquc |10 '
mine cenfeantur c ,  cum prabenda inlimul aWq u ®
difpenfatione dičtaJ fedis in eadem ecelefia obtin crt '
veliam obtenta d  tenere. Quod fi aquoquanif £CU
prsfumptum fucrit,irritum fit omnino.

C A P. 1  I.

T{on valet confiuetudo  , qucd ab officiali epifcopi, 'n 1 '
pum appclletur.lo.\n .^Aud.

Idem.

N  On putamus iilam confuetudinem quanto«mv
tempore de fafto leruatam confonam ratiom-7
ab officiali epifcopi ad eundem epifcopum va * ci ' t , a ['.
pellari. N ec ab eodem ad leipliim(cum fit idein au>
torium ytriufque)appellatio  mterpofita videatun_

a ^ddpellatione jrucfuum veniunt manualia.vtanaot^

J/.iH  l/cmi..«..". — . , .

dya.Do.Font.  b Vide Conc.Trid. fofi.7- do refirtn-c-*-*
& fifi 14.de reform. CA.17.  c al.cenfearur.  ^ r

anricjui iur 'u decUratortA extenditur adpr&terita, ettdtnjt ^
tra fe babeat confuetudinemdecUrct

lertuDo.Pbi.Fent.  r f  t

C A P- 1 1 h

De ele&ione,& elečti poteftate.

CAP. III.

Velet confuetudo prafcript4 : tjuod epifcoptu in inquirendo,
p»%icndo,fr corrigendo fubdirorum excefftu,fui capituli conji-
Uuih  rt^uirere non teneatur. loan.^Ani.

Idem.

N  On *  c<ft (dum tamen aliits fit prifcripta b  ca-
nonicb) confuetudo, quam allegat epifcopus, re-
Plobinda:quodin inquirendis, c  pumendis,&corri-
gendis fubditorum exceffibus, confilium fui capituli
Kquirete minime tcneatur.

C A P. I I I I.

*P «.refcriptum apoilolicum , quo de prabtndaprime vaca~
btremandabaturalicuiprouideri , laudabilitilliut ccctefiacon-
faetudonontoUitur: bruceiitjttod fitbieff confuetudo, quod
anf “Jniores canonici vaeantes prttbendas pofiint optare grada-
tlm  ttlio obffante mandat*porerit antitjuior vacantem optare
}'*btndam: ir expeblatit per xx.dies optare volenttbiu,txecu~
t: ’Ce non optata prouidebit eidem: fi aurem prabendam va-
ta etent in curia Papa cbferret, tune iliam anti^uior optare non
fVnt.Uan.J.nd.

Idem.

P 1  Vm in tisa d ecčle.fia (in qua confuetudo habe-
''- , 'ur,qu6dantiquiorescanonici gradatim melio-
!es  ^ voluerint,po(fint cu m vacant, pet fe, vel per alios
?? t3r epracbendas:) prouiderimadamus alicui deprie-
Cl >da,nulti allj de iure debita; proximo inibi vacatu-
|? : liuiu(inodi non obftantemadato.poterunt ipfiam
'‘luiores iuxta confuetudinem eandem optare icirm
f^benda vacabit,& illa.qu£ optata non fuerit(fi nuh
1 "'debita)erit illi pro quo fcripfimus,conferendaln
pbendis vero fed.apoft.vacantibusfcumdeipfisper ‘
^°ui. Pontif. ordinatur) locus prsdifls confuetudini
?" ttiftit; Neautem prxtextu eiufdem confuetudi-
ls ’ Prouifiones auftoritate apoftolica facienda:, vitra

^bitum difFerantur:ftatuimus,vt executores fuper ip ■
jjfProaifionibus deputati, optare volentes pet viginti

' ts  duntaxat e  expečlent:quibus elapfis libere in
° n  optatis ad exequenda fibi mandata ptocedant:
Jli^aconfuetudinehonotdlante.

■ dV i>o7t  vlatione

" prdatorum.

Tl TV L V S V.

CAP.  V N I C V M.

^ tjuii eligatpoilulandogvelpoffu/andum.ve/inpoflulan-
poLlulet eliten do. vel eligendum , vel in eligendum:
vel poffulatio eflirlita ipfbiure. Siautemdicat,
^ frpoffu/oi proue melitet de iure valerepotefi, idem : nifi
^ ^'liter dubiraretur, an ejfet e/igendue vel poSlulandu *, dr
tempere eligat alt eram viam-,elcBionit fcilicet
^ Ptfulationu : or.A eleffa ad altcramredire mn poterit. boe
at - l >*n.Und.

v Bonifacius VIII.

|pPetuoprohibemus edifto, ne fub aliqua ex iis:
0t TOis,quas perniciofa curiofitas adinuenit: eligo
"i a ndo,8c / poftulo eligendo,aut eligo poftulan—
V'fg ^Poftulo eligendum - : cum nec vera eleftio, nec
t tlti  Puftulatio refultet ex ipfis :quin fibi potius inui-
Ij^^uerfentur :autfubillis g  verbis,eligo in poftu-
^tn r 1 ’ ve * P°ft u lo > n  eligcndiim: cum rem imperfe-
'paificare nofcantur, ad faciendas cleiflieues vel
v 11  ^uonesdecjEtetoprocedatunfifecus aftum fue-

de confuct c.fi.Do.  b al.legitime.  c al.reejniren -
tv,; "^'de ca.e .de doti. & nora puod ectlefia diciturejfepta-

'H/ inteUige puoad adminiHrarienemrfuiapralatut non

"" K ' e  dediSione duntaxat,vide idrchid. inca.fla-
’5*'* nulto e.de referip ir Ban.ir ^4lex. inl.r.Ji quu
"on olt.  f al.feupoHulando.al.vtl. % diifio verbit,
'"»»»8/f.ced. 1

IO

rit, eoipfo irritum deccrnentej. Sub ea etiam forma,
eligo & poflulo, prout poteft melius de iure valere
(cum incertitudinem contineat ) quenquarnpo(lula-
ri vel eligi prohibemus: ftatuetes,quod contra fadum
fuerit, viribus omnino carere, nifi quando probabili-
ter dubitatur, vtrum quisfit eligendus, vel potius po-
ftulandus:quočafuis, quifiepoftulatus fuerit “ aut
elečlus confenfus tempore viam eledlionis vel poftu-
lationis(ne in incertovagetur) eligereneceflario te-
neatur,redeundi ad aliam b (poftquam vnam elege-
rit) fibi licentia penitus interdufia.

D H EL K C T IONE  ET  E L eJ

čli poteftate.

T i t  v L v S vi.

.  CAP.  I.

St aliquid opponatur contra prouifionem,eleffionem, velpt -
fiulationem faffam adpcrfinatum,dtgnitatem,ve(canomam,
in per/bnam vet formam: & ob hoc fuerit appeUaru adpapam:
appellani ir defendens, & tpuorum intercil, a dic obiečlionit,
inrra menfem arripiant iter euudi adpapam. loan.^iud.
Innocentius III I.»» Conciito generali
Lugdunen.

S Tatuimus,vtfi quis eleftionem, poftulationem,
vel prouificnem fafbam impugnat, in formam c
obiiciens aliquid vel perfonam, & propter hoc ad nos
appellari contigerit: tam is,qui opponit,quam qui de-
fendit, & generaliter omnes quorum intereft, & quos
caufa contingitrperfevel per procuratores.ad caulam
inftrudlos ad fedem apoftolicama die obieflionis,iter
arripiant intramenfem.

S i pars-altera expeftata per XX. diet poji aduentuntalteritu
non vtnerit.vn negecioprotedatur. loan.^dnd.

Sedfiparsalia d.  non venerit: per viginti diespoft
aduetum alterius expedlata,in eledionis neogcio,noti
obftante cuiufdam abfentia ( ficut de iure fuerit) pro*
cedatur. Ha:c autem in dignitatibus, perConatibus, &
canoniis obferuari volumus,& mandamus, .

T{onprobans tjuod in formam opponit , tondemnatur parti
alt eri in expenfist non probans auodobticit in perfonam , efl it
beneficiistriennio fuipenfut:ir perpetuo priuatiu.Jt feinterim
ad ilia mtfuerit. ha potna lecum non babent,fi legitimt patcM
ettm calumnioJumnonfuiJfe.loan.^4hd.

Adiicientes,vt quiplčnenon probauerit,quod in >
formam opponit,adexpenfas ,quas propter hoc pars
altera e (e feciffe docuent, condeinnetur. Quiver6 ■
in probatione dcfecerit, eius quod bbiicit in perfo¬
nam , a beneficiis ecclcfiafticis triennio nouerit fefu-
lpenfum:ad quacfiintrailludtempus propria temeri-
tate fe ingefferit, eis ipfoiure perpetuo fit priuatus,
nullam fuper hoc de mifericordia fpem , aut fiduciam
habiturus. Nifi manifelliflimis conftiterit documen-
tis,quodipfum a calumnix vicioeaufa probabilis &
fufficiens excufaret.

.CAP. II.

Vota condiiianalia ir alternatira,&inctrta in tleffionibtu
reprobantur , ir habentur pro non adteSit: ir recidunt m puro
confentientei.Ioan.cAnd.

Idem.

I Neleflionibas & poftulationibus,ac fčrotiniis,e*
quibus ius otitur eligendi,vota conditions:ii,alter-
natiua / velincertapenirus reprobamus:Sutuentes,

(vt huiufmodi votis pro non adiečlis habitis ) ex puri*

a  al.ir elebfue.tjuamleflionemgloff*dgnofeit in vtrbofic.
fi Vide c.vt puit duatlf.tit.prox. Letam qui duobtu. ff. de ao -
pui.ber.Fon.  c lUt dicitur impugnare abtum,qui opponit a-
hpuid contra formam achv: vel contra perfonam in cuiut com -
modum dingitur executio ali ut. Vide gloff. in cap.perfinat.  5.
deappcll.  d alta velaltera,  C aduerfa i f Ettncerta.

CC $

Sexti Decret. Lib. I. Tit. VI.

ti

confenfibns cclebrcmr cle<flio:v©ce illorum, quinon
purcconlcnfcriftt,ca yice * inaliosicfidcnte.
CAP. III.

.‘Tonitur cattfa confiirutionis , & iuris teteru coufiruatio.
loan.^And f,

Grcgorius X in generali C^ncilio
Lug dan en.

V Bipcriculum ^ maius intcnditur, ibi proculdu-
bio eft plcnius confulendum. Quim grauibus au-
tem (it onufta difpendiis, quor &: quantis iit plena pe-
riculis"eccle(ix Pvomans prolixavacatio,exačhcon(i
dcradotemporiscdocet,& cofidcrata prudentcr illius
temporis difcrimina manifeftant. Hincnos cuidens e
uocat ratio(vt dum reformandis ctiam minoribus no-
ftra folerter vacat intcntio ) ea qux pcriculofiora funt,
nequaquam abfqj remedio reform ati oni s accommo-
dx rtlinquainus. Ideoque omnia qux pro vitanda di
fcordia in ele<ftione Rom. Pojificis, a noftris funt p:‘&-
dece(Tor:busi & prscipue a fclicis rccordarionis c  A-
icsandro Papa 111 falubritcrinftituta:omnino immo
ta in fua Hrmitate manere cenfentes.nihil enim dctra-
hereillis intendimusTed quodexpericntia dedič pro-
bauit,prxfenti conftitutione fupplere.

Ponitur cjuomodo debeatfiert Romant PotiHcu elcfli9,a mo¬
do mori tur irj etui tat e,: n qua cum fua curia ref de h at.

Hoc faero concilio approbante ftatuimus: vt fi eun-
dem Pontificem (in ciuitate,m qua c um Ju a curia reli-
debat)diem claudere coatingat eztremum: cardinsles
qui fuerintin ci.uitate.ipfa prcfcntes.abfentes oipcda-
re dccem diebus tantamirodo teneantur :quibus cla-
pfis (frne abfentes venerint, fiue non)extunc onines
conucniant in palatio .in quoidem Pontifex h..bita-
bat: contenti finguli ilnguhs,tantuinmodo feruienri-
bus clericis vel laicis, protit du.cerint cligendum. illis
tamen, quibus patens neceffitas id fuggerit indulgeri,
duos habere permitciiVius, eifdč d  electionis arbitrio
referuato.

In eodem autem palatio vnum conclaue (nullo in
termedioparicte,lcu alio velamine ) e omnesinha-
bitet in conamuni; quod(referuato libero ad fecretatn
camcram aditu) i'ta claudatuc vndique,vt nullus / ll-
lud intrare valeat vel exire. Nulli ad eofdem cardina-
les aditus pateat: vel facultas fccrete loqučdi cum eis:
ncc ipfi aliquos ad fe venientes admittant:nifi eos,qui
de voluntate omniuin cardinalium inibi praTentium,
pro us rantum , quac ad eleftionis inftantis negocium
pertinentjvocarentur. Nulli etiam fas (it iplis cardina-
liaus, vel eorum alicui,nuncium mittere: vel fcriptu
ram. Quj vero contiafecerit.fcripturam mittendo.vcl
nuncium : aut cum aliquo iplorum fccrete loquendo:
ipfo facfto fententiam e.vcommunicationis incurrat.ln
conclaui tamen prsdičto aliqua feneftra competens
dimittatur: per quam eifdem cardinalibus advičtum
commode neceflaria miniftrentur. fed per eam nulli
ad ipfos patere pofiit ingreflus. verum li ( quod abfit)
intra tres dies poftquam(vt prsdicitur) conclaue prs-
fatum iidem caidir.alcs intrauerint/non fu« rit ipli ec-
clelise de paftoie proufum : per fpacium quinquc die-
rum iramediate l'equentium , (ingulis diebus, tam in
prandio, qaam in coena vno foloferculo g  fint con¬
tenti : quibus ( prouilione non fa<fta) decurlis: cxtunc
tantummodo panis , vinum & aqua miniftrentur eif¬
dem.doneč eadem»prouiliofublequatur . Prouifionis

a  ‘Deponent vota btc exprejfa  , non priuatur poteffate tii-
gendi^ fed vox fua non (ovtpuratur.Do.Fon.  b 'Vide foncil .
Later fub ^Alcx.l H cap.i.&Clera.neRoma.Tlc elett.  c l n
fo-ictl. Lat er. cap .t.fr refert ur c . licet de vitanda.extra de eleef.
*  d ai.riufiem.  e Vide l.f non fen ali. C-de tcff.i^r do.in c.
taularn.de teff.  & Bald in d l.f non (pedali  f in antij.exem
pla~tirH4 g Videglojf.m €.ng talei.de (onfdtfi.;.Bon.

n

qaoqucbuiufinodi pendente nsgocio,difticardini*
les nihit de canitra papar tccipiant: nec de aiiis eidera
ecclefiac tempere vacatioi:!. obuenientibus vndccan-
quc:fed ca omnia ipfa vaeationedurante, fub eius (cu-
iusfidei& diligentia-camcra eadem eft comniifl'a)cu-
ftodia maneant: perepm dilpoiitioni 1'i^utjpontificis
referuanda. Qujautem aliquid rccc-periut, trneantui
e.xtiinc a recept.one quorum!ibct reditaum ad * cos
fpedlantiunt abftinere.dunec de receptts taiiter plena-
riam fatisfadHonem impendent Iidem quoquecardi-
nales acčeierand? prouiiioni lic vacent attentius.quod
te nequaquam dc alio ncgocio itUfomittant: nififor-
fan neccfiitas adeo vrgens ineideret,quod eos opottt-
ret de terra iplius ecclefiacdtfcfd nda.vcldus parte
aliqua prouidere: vel niC altquod ram grande, & tam
ettidenspericulum immineret, qttčd omnibus &Cn*
guiis cardinalibus prafentibus concordttet vidctcml
illi celenter oecurrendum. Sane li aliquis cx pradiclis
cardinalibus conclaue praditflum ( vt fupra exprimi-
tur)non intrauerir: ant intransabTquemanifcftacaufa
infirmitatis esierit: ipfo minime requifito,nec meiur-
dem eledtionis negocio vltcrius adir.ittcudo.peralio*
ad i eligendum fummum Pontificem Ubere proce-
datur. Si vero infirmitate ruperueniente,idemcontla-
ue ex eis aliquem exire contingat:ipfa etiam infirnfi-
tate durante poterit,cius fnffragio non requifito, ‘
eledlioncm procediifed liad alios pcfl: fanitatem fiid
reddiram,feuantc,rcdire voluerit: vel etiam fi ali ab.-
fcntes(quos per decetn dies diximus #xpeflando$)li l '
pcruenerintire integra videlicet antequam eidetne £ '
elefiafitdepaftorc prouifutmin eodem negocio,ini-'
lo fiatu,in quo ipfurn inucnerint i admittaritur.pr{inif'
fa tam de daufura, quam Je feruientibus, cibo, aepa-
tu,8c rclicjuis cum aiiis feruaturi.

^.id iurutfitau/lomorirur Rumanus Pontifex
tatcmjn erat cm  14 .

Porro fiqumdoRonianum Pontificem estraciuitl-
tem pradiftam(in qtu erat cum fua curia refidcns) £ na
tigerit ab hac lucemigrare: teneantur caidinales ind'
uitate, in cuius territorio, f u diftridlu id cm Pontift*
obiit,conuenire,nifi lit forfitan intetdicla: vel cojttra
ecilefiam Romana m aperta rebellione perlifiat, qno
cafu in alia viciniori conucniant: qu* limiliteriKcn 1 '
terdidto fubiaceat,ncc lit (vt pra:dicitur)apertcrcl’fl'
lis. Inhacctiam ciuitare ram quo ad expeftatiencn'
abfentium,quam"quoad liabitationcm communeini
claufuram, 6c catcra omnia in domo epifcopali, vcU-
lia qualtbet eifdem cardinalibus deputiida: eademob'
fcruentur,qux fuperius obeunte d čto PoiuificeinOi
in qua cum fua curia refidebat.funt exprefla,

dDar c.cecurorts huuiurietempecnit. Ioan.^dvd. t

Practerea (qniaparur» eft iura conderc.nifi lit.
cadetn tueatur) adiicicudo fancimus: vt domini ^ l '
liiquerc(fiores, Sc oftkiales ciuitatisdllius,inquaRo¬
mani Pontificis cledio fuerit celebranda: auftoritat®
noftra,8c eiufdcm approbatione couciUjpoteftate®*
tradita: pracmifia omnia & lingula plene,ac iuuiolab 1 '
liter fine fraude, ac d . lo aliquofaciant obfiruari:n £C
cardinales vltra.quam pratmittittir,arflare prcfumanO
Super his autem taliter obleruandis, ftatim audno
fummi Pontificis obitmeoram clero Sc populo vnm- r :
fa ciuitatis ipfius ad hoc fpecialiter conuocandis.pr*'
ftent corporaliter turameutum. Qm>d fi pramnfla dib-
genter non obferuauennt:autfraudeni in eis.velciK*
ea commiferinr, cuiufcunque fint pra;eminentia:,eon'
ditionis, aut fiatus,omniceliante priuilegio.co iplo
fentenriam excommunicationis incurrant,Sc petpn-

a ipjoic  b ln Anti^uit Codiciitu tta: *dcligcnd'uni[^

ft/tuenUum Pontificem Itl/er'.frc. c  b* dna voccs.ad cltU**'
mm.iejunt in »ntijHM C*4uii.  d Intntij.dimnim. \

I

De elečHorž,& ele&j noteftatc.

13

tuo fint infames: nec vnofuafn cis ports: dignitatir pa
teannnec ad aIiquodpub!ičuin eflicium adniittan
tur. Ipfo s infaper fcudjs, & honis ctcteris, qua: ab ca
dtm Romana ecdefia , vil quifcu:.Iib€t ."fiiis ecclciiis
obtinont ipfo fafto deceinitmts d le priuates:itaqudd
adecdelias ijffas plene ac libere rtu rtantur, adnihii
tetorum earundem ecclefiarum avbitrio line centra
difHohealiqua!difponenda.Ciuitas vero prsdifla non
lolumfitinterdičlo fuppofitatfed &: *  pontificalt di-
gnitare priuata.

Obtefhitur tardinales.vt in eleSfione Rotn Ponfcu deponat
ttnmmpriuatum cajfar otnnia patla.obligarionet,

, friuramenta, tju* dara vel fablfi ejfcnt de atiejuo cli^cndo.

Ctcteriim (quia cum arbitrium, vel inordinatus ca
ptiuattfffeflus: vel ad certum i>  aliqucm obiigatio-
aiscuiufqiie necellitas adigit,ce(Tat elečtio,dum li
“Mtasadimitureligendi) cardinales eofdetp. obfecran
te petvifcera mifericordie Dci noftri pcr afperfioncm
fuipreciofi fanguinis obtclhmur,vt penfantes atten-
tiusquid eisimminet, ciim agitur, de creatione 1  vi
teij lefuChrifti, fuccefforis Petri, retfloris vniuerfslis
*ccle(iae,grc-gis dominici direčloris.oinni prhuta afte-
fiionis inoidinatione depolita: Sc cuiuflibct pačlio-
•ns.conuentionis.obligationis neceflitatcmecnon con
& intendimenti contemplatione ceflfantibus:
"oninfereciprocentconfiderationis intuitnm, vel in
* E °S:nonqua! fua funt, qusrant: non coni modi s pii
J J tisintendant,fed nullo artbante lpfortim ineligen
•a iudicium: nifi Deo puris & libetis mentibus nuda
Jkftionis confcicntia vtilitatem publicam Ubere pro-
jfluantur: omni conatu & lolicitudine, prout porfibi
“ ts s patitur, idačluri tantummodo, vt eorutn mini
‘terio acceleretur vtilis , & pernecelfaria tetius mun-
”'Prouilio:idoneo celeriter eidem ecclefia: fponfo da-
,E ' 'Qjii autcna.fecus egerint, diuinse fubiaccantvltio |
1,i >«rumculpa(ni(i gratii propterhoc peraftapani- I
JffttiaJnuHarenus abolenda. Et nos nihilominus pa- j
“jones, conuentioncs,obligationes.condifia & mten
.teentaomnia , fme iuramenti.fiue cuiuslibet alte
“ lli  ftterint vi n culo firmitatis annexa:ca(lamus,irrita
lt ” JS >8c viribus deccrnimus omnino carcretita quod
?**ttus ad illa cbremanda, quomodolibet fit adftri-
ttS: necquifquam ex eorutn tranfgrelfione notam ve
jUttirfidei non feruats,fednon indignaclaudis titu-
_ l!r npotius mereatur:quumlex etiam humana tefte
• 0,: 6tromagis tranlgrefliones huiufmodi,quam iittif
teandi obferuationes acceptas.

f  omnti fideles. vt ftarim nudita fummi pontificit mer

celcbrent excquias:  ep- a noti dir ortnt pro vigilia ocordi.\
vtt ltprmti/ione Rum. ecdefia.pr&lati autem in fuitpredita-
ipfo* fui/dites ad boe horrenrur:fr ep: jrttpuenriam ora-
objbuavttam ieiuniorum indicant.b.d.loan.^Ar.d.
%ja vero fidclibm. non eft,ta de folicita quantum-
imicntione 5dendum,quam de inftantia era-
j-' 5n h humilis Sc deueta- fperandnm: huicadiicimus
inf 011 ’’’ n onln, ^ us  ciuitatibus, c 2 terisque locis
”‘8iiibus,-vbi primuin de memorati pontificis obitu
( J>ttudo claiuerir: a clero & populo, folennibus pro
jj  fxequii s  ctlebratis, tingulis diebus ( deneede ip-
,i, !t «lcfia: prouilione indubitanter rumer ptrmle

eVfri._f,__ c..  - -

, teitatem.hum.les precej fundanttireddominum: \ Jin. UmUtid.
eum d  deuotis orationibtts itihftatiir: vr ipfe, •'

1 ^

forum vna/iimitnte fcquatur. Ktncfam flilubreprar^
fentis fauftionis edičium ignoranti:*: negligi prxtex~
tu contingat: diftri&e pricipimus, vc patnarcha;,ar-
chiepifcopi, epiicopi, &. alij ecclefiarum prariati, carrc*
ri<]ue,quibus concefium c£t proponere vatimi Dei,
clerum fk  populum > propter hoc fpecialiter frequcn-
tius congregandos in firis fermonibus ad fupplieum
prccum lufrragia pro celeri&felici tanti nego*
cij frequcmanda folcrterhortentur.& ipfis eadem au*
čloritate, non foliim oratiomim frequentiam , fed *
obDripintiam (prout crrcunftantl* penfanda: fuafo
rint)iciuniorum indicant.

CAP.  I I I I.

%s4ppelldntts contra elcčfinnc^pofiulationčs^velprouijtene^
omma <jhj  obtrcere triicndunt conlra.perfouam vel formam, te -
nenturexprimere:& iurare,juod tUa iredunt vera rjjš:fr ea ft
pojjcprobtire.Super nen exprefaiipji,veladlurentes eu t nonau-
dientur: nijide nouo emergnnr^vdperucniant, vel fuperueniat
prcbandifitcultas-.fuper quo t urar e debebunt. St at ut um Jnnoc.
editum contra nonprobantes^ua ebUciu-ntur inperfonam vel
ftrmamiin fuo robore con/eruatur .loan.^And.

I dem in eodem .

V T circaele&ioncs , poftulationes , & prouifionei
ecclcfiafticas viam mahtiis (prout eft poffibilc)
pr.Tcludamus , ne diutius periculose ^ vacent eccle-
fevelperfonatuum, dignitatum, &aliorum ecclefia-
fticorum beneficiorum prouifio differatur.Edičlo per*
petuo prouidemus, vt (li quando aliqui eledionibus,
poftulationibuSj vel prouifionibus fe opponunt: pro-
ponend© aliqua contra ele<H:ionis , poftulationis , ieu
prouifionisjormam, aut perfonas eligentium, vel ele-
di, fine illius, cui erat prouifio facienda iiue fačla, &
propter hoc contigerit appellari'; appellantes in iuftru
mento publico, fen literis luper appellationc cofečlis,
omnia Sc  lingula exprimant; qux in  formam intendut
obiicere vel perfonas: Coram perfonis authcnticis>aut
perfona, qua:luperhoc tefiimonium perhibeant veri-
tati corporali pneftito iurameto: quod creduntea,quac
lic cxprimunt effe vera, 6c fe pofie probare. Alioquin
tam opponentes, quam (tempere appcilationis inter-
politx,vel poftmodum)adhxrentes eifdemrobiiciendi
aliqua (qux non fuerint in hulufmcdi literis vel inftru
metis expreffa )  potefiatem fibi nouerint inrerdičlam,
nifi aliquid polica forlan emerferit: vel fuper antiquis
fuperuenerirprobandifaculras:autal-iqua :.ntiqua in
cpponentium nofiiiam de nouo perue^erivit ,qua: ap¬
pellantes appellationis tempore emifia:verjfin:iliiet
ignorarepotucrint, & etiam ignorarim. 5npei nuiuf*
medi autem ignorStia.&fuperuenientefaculrate pro-
bandi, lidem per proprinm prailandum coiporaliter
faciuntiuramentum : hoc adiiciendum in iun.mento
eodem , quod ad ea probanda credunt fe futficientes
probatione« habere. Jlla lane, qua'feJic:s vetordatio-
nis, Innoccntius papaqnart , js centra r.on plene p*o-
bances ea (qu.t in formam vel perfonam obieccrant)
ftatuit.in fuo volumus robore pennittere.

C A P. V.

EleSfus anteconfirmariomrn adn/tntffrare non debet perfa
vrlper alium , in toturn. vei in parrcM^fub cjuo untjue colore\
cjui vfntra fe cerih t, ipfo ture puu.uijunc ture ex eietlione

^‘^'hcotdiam facipn fublnmbus fui
cardinalium corda in

..hc efirciateo
eligendo t ^cncordia,
^ U( J.P r ouilio c. ler, concors, & vtilis ( prout anima-
vj^usedgit, & rotius orbis rcqUiiit vtilitas) cx ip-

* n *bquetinanuf(rtp,fed etiam Pontificalt.  b laanti-

Cf] dii.ib vel ad certum altauid obligarien*.  C Vide
AM  * n f uwm * dc cctlej?a t lt, 2 ,c* j4.  d tltas, &

Id cm eodem.

A Varitiar c  cacčitas ,&  dahnndoambitioni&impro'*
bitas aliquorUm ani.nos occupantes:cos inlliaai
d' temeiiiaiem i:iipeHiint,vt-quae li bi a iuie iuterdicla

a al.fed & obfemanriam  b Vid: Ccr.c.Lattr fiib l.nnoc.
111 c, i} (pr nfertur exc.de elecf lak. ne pro defeilu.  C Vide
Lamkcrtinum deittrtpanon.li.z p. 7 .art t.  d dican
rur agere a£h‘.nr temerdrie, v ide text. tfuifi Jtut legit.pcr 1  en*~
i4Uiic0,vsr,*idel<atnr*Črperlian.^Ar.d.tn  , e.t.JcjcptUt*

CC 4

1

15

Sexti Decret. Lib. I. Tit. VI.

Id

noB.crint:exquifitis fraudibus vfurpare conetur. Mon-
JiulK fiquidem ad rcgimen ccdefiarum elefti: quia eis
(iure prohibente) non licet le ante connrmatjoncm e-
leftionis celcbratsc de iplis, adminiftrationi ecclelia-
rum (ad.quasvocantur)ingerere:ipfam libitanquam
procuratoribus,feu oeconomis committi procurant.
Ciiniitaquenon lit maiitiis hominuni indulgendurii:
noslatius prouiderevolentcs.hac generali conftitu-
tione fancimus, vt nullus decitero adminilftationem
dignitatis( adqnam eleftus eft )priufquam celebrata
de iplo eleftio confirmetunfub oeconomatus, vel pro-
curationis nomine: aut alio de nouo qua:fito coloredn
fpiritualibus vel temporalibus, per level per altum.
pro parte vel in totum, gerere vel recipere, aut illis fe
immifcere prsfumat. Onines iilos, qui fecus fecerint,
iure (li quod eis per eleftionem quariitum fuerit) de-
cernentes eoipfo priuatos.

CAP.  VI.

EU^ente!, quam cito commode p offunt .eleftionem elefio
prafentent.Ele fine intra menfemconfentiatsalidsprtuarus eft
iure quaJito,niJiconditioperjona ipfum excujet. c Tofl confen-
fum confirmationem petni intra trn menfes, aha s eleffio viri-
bue vacuetur.Itan.Slnd.

I dem in eodem.

/"v Vam lit ecclefiU ipfarum difpendiofa vacatio,
V4_quam periculofa etiam elfe foleat animabus: no
folum iurateftantur,fed etiam magiftra rerum efficax
experientiamanifeftat. Cupientes itaq; competenti-
bus remediis vacationu diuturnitatibus obuiare,hoc
perpeiuo decrcto ftatuimusivt fi quando fuerit eleftio
in aliquaecclefia celebrata, eleftores eleftionem ip-
fam (quam citius commode poterunt) elefto pnefen-
tare ac petere confenfum ipfius procurent *.  Elcftus
vero illum adhibere intra menfem a tempore prtefen-
tationis huiufmodi teneatur. Quem li eleftus ipfe vi¬
tra prsftaredillulerit :iure(fiquod ei ex fuaeleftione
fuerat acquifitum) extuc fe nouerit eo ipfo priuatum,
Nififorfan ca lit eleftat perfons conditio, vt eleftioni
de fe celebrata abfque fuperioris fui licentia, ex pro-
hibitione,feuquauisprouifionefedis apoftolicac.con-
fentite non poflit: quo cafu idem cleftus,feu eleftores
ipfius, confentiendi licentiam ab cius fuperiore ( cum
eaceleritate,quam fuperioris ipfius pncfenna vel ab-
fentia permiferit)petere ftudeant & habere. Alioquin,
fi lapfo tempore pro eiufdem fuperioris prsfentiavel
abfentia (vt prsmittitur ) moderando: huiufmodi li¬
centiam eos nequaquam obtinere contingat,eleftores
extunc ad eleftionem aliam procedendi liberam ha-
beant facultatem. Caeteriim quiuis eleftus intra tres
menfes poft confenfum eleftioni de fe celebratxprx-
flitum: confirmationem eleftionis ipfius petere non
omittat. Qupd fi(iuftoimpedimentocellante) intra
huiufmodi tnmeftre tempus obmiferit: eleftio eadem
eotplo viribus vacuetur.

CAP. VII.

Si non]ecjuatur eleffio, non tff ejuie ex con/enju in fcrutinio
fcienter habtto in indignum, eligendipoteftate pnuattu. hoc
dicit.ltan.^ind.

Idem »h eodem.

P Erpetuo A ftnftionis oraculo dedaramus :quod
fcienter in eleftionibus nominantes indignu, pro-
pter fuffragium in fcrutinio praftito (nifi adco in eo
perftitcnnt , quod ex votis eorum communis eleftio
iubfequatur) nequaquam eligendi poteftatepriuetur.
Licet pro eo,quod indignum nominando,fcienter con
tra confcientias fuas ‘  agunt:Sc diuinam vindiftam,
& apoftolicscvltionis i  metum (quem qualitas fafti
fualeritjpofliiit non immeritoformidare.

a al.frjhr.en-,  b al.perpetuafan&ionit.črc.  c al.agant.
d In tmnilnu tiq.exe rnp l ar ib cm or H m .

CAP. VIII.

Edi geni,vel eleflioni confentiem .contra eicffuin(lliy *****
na caufa.vet nouirer eipandita J Je nequit oppoture.vtlrt****
ciare.b.d.loan.vlnd.

Idem in eodem.

N  Vili licere decernimus(poftquam in fcrutinio noj
minauerit aliqucm. 8 c eleftio fuerit fubfecuta:vd
pofiquam prsftiterit eleftioni de ipfo ab aliiscrfebU'
tat confenfum^ illum fliper eleftioneipfa (nifi ex cau-
lis poftea emergentibus) impugnare: vel nifi ei mO'
rum ipfius antea celata,de nouo pandatur improbt'
tas:feualicuius alteriuslatentis vitij,vel defcftus(qo*
verilimiliter ignorarepotuerit)veritasrcueletur. D {
huiufmodi autem ignorantia fidem faciatproptio ‘
iuramento.

CAP.  IX.

C.ontraeleffum a duplo maioriparte , veleleftores ipfiuh *"
d retiqua parte peresi opponi,quod votutn extenutt:fed id bit*
opponitur,quod votum annullet.Uan.vdnd,

Idem in eodem.

S I quando contigerit (duabus eleftionibus celebt*)
tis)partem alteram eligentium duplo maioreffl '
numero inuenici: cotra eleftores qui partem reliquan>
lic excedunt, adextenuationem zeli meriti, vel and 0 '
ritatis ipforum ,reliquis, vel elefto ab eis, aliquid °Pj
ponendi omnem praifenti decreto interdicimus f> cl “

tatem. Siquid autem opponerevoluerint,quodva'

tuni illius,cui opponitut,nullum reddetet ipfo iure: li
eis non intelligimus intetdiftum.

CAP.  X.

vlppellatlo iudicialu veI extra, deueluit caufat elefli** 11 *
epifioporum ir fupertorum adpapam: Ji in feriptu, ir ec
prababilifuerit mterieifasalids non.Etabea pojjuntparttif 11
prauiraterecedererpriupjuampapapfafentatafuerit. Etat 1 *
recejfu interuenerit prauitae , inferiores iudicei anteemnia^ 1 '
bcntinquircre: quamJi repcrcnnr.de cauja non cognofc er.tr
Jlatuentparribus terminum  , in quo cum alfi* ir munirot*^
fe apoilolico consjccrut repreefentent.loan.vlnd.

Idem in eodem.

Q Vamuis conftitutio felicis recordationis Ato 118
dri papa quarti praidecelforis n odri, caufas d**
ftionum epifcopalium,' feu fuper eleftionibus epifi 0 '
porumexortas,non immerito maioribus caulis a 0 '
numerans, cognitiones ipfarum per appellatioa 0 *
quaslibet deuolui afierat ad apoftolica fedis esatnd'
Nos tamen & temerariam appellantium audacia®'®
effrenatam appellationum frcqucntiamrefrenatc''°'
lentes, hac generali conllitutione duximus prouidt 11 '
dum : vt li extra iudicium in pta'diftis ele<ftionib uS
vel in aliis dignitatibus epifcopatu maioribus t e r
bratiš, exprella cattfa manifefte friuola <■  contiž 011
appellari.perappellationem huiufinodi ncquaqua! ! ’
ad fedem eandem negocium deuoluatur. Sed cu® 1 ^
eleftionum earundem negotiis , in iudicio, vel esd
iudicium appellatur in fenptis, ex caufa probabJ 1 ’
quxprobata deberet legitima reputari, ad fede® 1 ?'
lam huiufmodi negotiadeferantur. Catcriiuiin P r jji
miflis omnibus canbus liceat partibus ab liuiuf ® 0  _
appcliationibus (nulla tamen interuenitnte pra® 1 ^
te) recedere, antcquam prafati ledi fuerint prile® 1 *"
tx- Inferiores autem iudices(quorum cratipfa®
caufarum cognitio appellatione cefiantejan in b°
prauitas intercefierit , ante omnia diligentet in < l'j.
rant: & fi eam intcrceflilfe reprrerint, fe de caulisrP 11
nullatenus intromittant, fed prafigantdiftispatt ® 11
terminum peremptorium coinpetente m : in ^uo

a VidePanorm.in c.2.Deconlht. ir Baiconf.e19.pa r ^‘
b Videglojf m c!c. ad tornpefcendae.defequefi.poJf.ir
c friuola cau ta appellandi qua dicantur , Vide in cap. turo H
peilationib.f.de appell.hoc lib.

omnibu*

J 7 De elečhone&ele&ipoteftate. is

cmnibas aftis 8: munimentis fuis apoftolico fecon- fcientia,miribni,&arate:&■ Ji conferatur no attingentixxv.
Ipeftui leprsfcntent. annum, n on -valet coltatio. lile autem,cui talit ecctejia coli At a

C A P. X I.

Si inter re/t'cfua,i}ua obiiiiunturpromouedo ad dignitatem,
ebiicitur luidtns defeclut fcientia vel perlona: illud ante oni-
* r a tremioan debelit. Etfireperieturfaljum,opponens a pro -
fitutione negorij repellitur: & pum tur pcrmde ac Ji dcfcrijfec
Mprobatione ontnium obieriorum. loan.^ind.

Idem in eodem.

C 1  fbtte inter cxtera,qux obiiciuntur eledo*aut po-
Gftulato.feu alias promouendo ad aliquam dignita
•tm^uidentem fcientis, vel alium perfomc defedum
opponicontingat: in difcuflione obiedorum illum_,
mtuimns ordinem incoramutabiliter obleruandum,
vtpromouendus fuper dcfedu ipfo ante omnia fub-
nciaturexamini: cttius euentus exaininandis aliis aut
dabitinititim_>,aut negabit. Čzteriim li pr amidi exa
*inisexinis huiufmodioppofitionts docuerit verita-
te deftitui: opponentes omnino 'a proftcutione caufat,
>nquataIiaobiecerunt,excludimus;& perindepuni-
11  decernimus, ac fi penitus ih probatione omiimnu,
'tu* obiccerant,defecilfent.

CAP. XII.

Q*'gt‘auauerit aliejuam perfonam eccleJiaHicam, veI etui
^faoguineo:,ve{ ecclefiat fen bona,pro eo ,tjuod eum,pro Cjuo
n i«Utur eligere noluit: ipfofach excbmunicattu efi. lo.^in.

Idem ineodem.

C CiantcunfH.quiclericos vel quafiibet atias perfo-
^nas ecdefiafticas (ad quos, in aliquibus ecdefiis,
#10 nafteriis,ant aliis piislocis fpecftat eledio) pro eo,
■juod rogati, feu alias indndi,eum pro quo rogabantur
bieinducebatur,eligere noluerint, vel confangnineos
*°tum,aut ipfas ecclefias,monafteria, feu loca caetera,
beneficiis fine aliis bonis fuis(per fe vel per aliosjfpo-
bando.feu alias iniufte perfequendo, a  grauarepra:-
ilimpferint: fe(ipfo fado) excommumcationis fen-
t{ ntiainnodatos.

CAP. XIII.

Trimo punit vjitrpanees de nouo cuflodiam vacantium ec-
dtfiarum. Secunito punit clericoi & monachos ,hoc fieri procu-
1  tantei.Tertio punit clericoi Je talibus non opponentes. Qitartb
ftnitijuttliterdebeant febabere habentes talem cuflodiam ab
o.loan.-And.

Idem ineodem.

G Enerali conftitutione fancimus, vniuerfos Se fin-
gulos(qui regalia,cuflodiam,fiue guardiam, aduo
eationis feu defenlionis titulum in ecdefiis,tlionafte-
fiis,feu quibullibet aliis piis locis, de nouo vfurpare_i
tonantes,bona ecdefiarum,monafteriorum, aut loco-
tumipforum vacantium occupare prsfumunt) quan-
t*cunq; dignitatis honoreprafulgeat. Clericos etiam
ttclefiarum, monachos monafteriorum—., & perfonas
CHeras locorum eorundem-«, qui hocfieri procurant:
to ipf 0  excommunicationis iententia: decernimus
fubj^cere.lllos vero,qui fe(vt deberent)talia facienri-
bus non opponunt: de prouentibus ecclefiarum feu
docorum ipl'orum,pro tempore, quo prxmi(Ta fine de-
bita contradiftione permilerint: aliquid percipere di-
ftriflius inliibemus. Qui autem ab ipfarum ecdefia-
tumciterorumq; locorum fundati®nc_j, vel ex anti¬
čna confuetudine iura iibi huiufmodi vindicantiab
hlotumabufu fic prudenterabftineanr, Sefuosmini
fttos in eis folicite faciant abftinere, quod ea quac non
pdrtinent ad frudus fiue reditus prouenientes vaca-
tionis tempore non vfurpent: nec boiia cartera , quo-
tum fe afferunt habere cuftodiam dilabipermittant,
fcdinbono ftatu conferuent.

CAP. XI III.

Tdreccialu ecclejia nemini conferatur , nonJit idoneus

1  VideCdf.ftliiH. injr.de foinii,cuin Hi nor .

fuerlt. tenetur perfendliter rej?drre,& tntra annum facerdor
fieri: Ji autem premotiti non fuerit , etap Jo anno pnuatne efb
ipfo ture.Super rejidentia autem pretlattu eius ad temptu pote-
ritdijpenfare. loan..And.

Idem inepdem.

L Icetcanonafelicis recordationis Alexan.papa.iij.

prad. noftri editus,inter caetera ftatuerit, vt nullus
regimen ecclefis paroecialisfufcipiat, nifi xxv. annum
atatis attigerit: acfcientia &moribus commendan-
dus exiftat.Quodq; tališ ad regimen aifumptus huiuf¬
modi, ii monitus non fuerit pixfixo a canonibus tem¬
pore in presbytetum ordinatus : a regiminis eiufdem
amoueatur officio , 8c alij conferatur. tjuia ramen in
obferuatione canonis memorati fe multi exlitbent
negligentes : nos periculofam illorum negligentiairu
volentes iuris executione fuppleri, prailenti dcereto
ftatuimus, vt nullus ad regimen paroecialis ecclefii
alfumatur, nififit idoneusinoribus, a  fdentia. Sčis¬
tite: Decerncntes collationes de parceciahbus eccle-
fiis.iis quinonattigerintxxv annum,dcca;tcro facien-
das viribus omnino carere.Is etiam, qui ad huiufmodi
regimen affumetur: vt gregis libi crediti diligentius
curam gerere pollit,inparoeciali ecelefia. cuius tedor
extitem: refidere 4  perionalitet teneatur. Et intta
annum alibi commifliregiminis tempore numeran-
dum, fe faciat adfacerdotium promoueri. Quod fiin-
tra idem tempus promotus non fuerit: ecdefia fibi
commifia(nulla etiam prjfnifll monitione)fit pr^fen-
tis conftitutionis audoritate priuatus. Super tefiden-
tia vero(vt pr?mittitur)facienda,podit ordinatius gra-
tiam difpenfationis ad tempus facere.ptout caufa t»-
tionabilis id expofcit.

CAP. XV.

‘Tarčerialu ecelefia non commendetur.nificonffltute in ata -
teltgitima & facerdotio: & tila tune dcmum.cum necefiitaa
vel vtilitai exigit.talit autem commenda vitra Jex menjci non.
dur e t. fino d centra pradilf afatium fuerit, efi irritum ipfo ture.
loan.sAnd.

Idem in eodem.

N  Emo deinceps paroeeialem ecclefiam, alicui no*
conftitutoin atate legitima, &. facerdotio ,com-
mendare prsefumat: nec tali etiam nifi vnam: Sc eui-
denti neceflitate, vel vtilitate ipfius ecdefis fuadente.
Huiufmodi autem commendam (vt prsmittitur )rit^
faclamdeclaramus vitra femeftris tempons fpacium
non durare: Statuentes, quicquid fecus de comendis
eccleliaru parcecialifi adurn fuerit,elfe irritu. ipfo iure.
CAP. XVI.

hi ec decret.fuit multum vrilit fuo Tempore, antetpuam papa.
rejeruaret Jiloiputjiones eptfcopatuum. GloJJ\pnmaponit funt-
marium:  dr fecunda diuifionem.Domtntcue .

Nicolaus tertius.

C  Vpientes ecclefiarum vacationibus e  periculofis
occunere.ac malignantium lubterfugiis obuiare:
iamprouifis remcdiis,alia(qux patenteripfa retam
cxperientia ad earum expeditionem indicauit vtilia)
remedia experta fubiungimus : 8c quod fclicis recor¬
dationis Gregorius papa x piadecellbr nofter (de ele-
dionibus pralentandis clettis.Sc lplorum eledorum.«
petendo.ac adhibendo confeufu)falubriter ftatuit, in,
fuo robore(cum infra feripti temporis moderatione)
in pralentandis eledionibus permanere volentes, fed
quoddetrimeftri teporepoft confenfum adpetendas

a idem caueturin concil.Later.fub Innoc. lil.  c.jo. ir
in concil.Trid.feJf.7 .de reform cap .j .& fijf.ia.de ref or m.c. it.
b Idem cauetur in concil Trident. fejf. 6. de reform, cap.t.
c Vacatio fimpltriter diria corinet omnem modum varandi.
Vide c-fufceptum.de refcrip.fup.eod.Pbili.Fonr.

CC s

*9

coftfirr&ationcs (quo ad illas,,quaepctuntiir

vel pet! debenta fede apbftcdica.)temperante:>(cum in-
tcrdurn aliquc ruin locorum vicinitas minus exigat: a-
liquorum a  diftantiaprolixius tempus expofca.t) hac
generali:& inperpttuum valituraconftitimonefanci-
mu s, vtosnnes e 1 c& i cath e d ral i um, ve 1 r eg u 1 ariu m c c -
clefiarum«( quorum eledionum con firm a do n es > vel
infirmationes, ad ipfius. fedisexamen deducicimree-
'diacafubic&io,.velappdiatiainteriedadeuoluit) in¬
tra vnum menfem poli confenfum , vel pod: obtentam
deipforum eledionc notitiam (fieam debito tempo-
re non contigerit prsfentari) ad fedem ipfam iter ar
ripianr: & ex tune fiue ifftra prafcriptum tempus iter
arriptierint fiue non : abfque frawde, qtiam citopote-
runteommode (locorum confideratadiftantia) peti-
turiiuanim eledionu confirmationes: vel profecutu-
ri elc&iones IV.as, quibu$ poteruntmodislicitiscom-
parere ( cum omnibus a&is, iitribus,& munimentis
fiiis j & proccffus fuos contingentibus) coram nobis
perronaliter rcneantur. Qubd fi per viginti dies (poft
lapfum ex qualitate locorum moderandi tcmporis)cx
peaati■> fiue e!igentes,fiue opponentes venerint, fiue
non: perfionaliter comparere, & fuartim eledionum
čonfirmarionem,vel profecutionem, feu executionem
petere ( nulla iufta caufainterueniente) contempfe-
rint: de qua intra prjedidos viginti dies propofita in-
tra quindecim dies poft tempus huiufmodi ( coram
nobis, vtlalio, feu aliis deputando, veldeputandisa
nobis fi admittenda videbitur) teneanturapud fedem
jpfam facere plenarn/ulem. ]Sifi vel intra eofdcm vi¬
ginti dies feu pnedidos qui.ndecim, co cafutantum
{ cum  adprk*didarri caufam propofitam, vt praedicitur,
& admiffam probaodam conccffi fuerint talia&tam
verifimilia proponi condngerec, quže b  iudiciopra?-
fiden tis eledos ipfos ab infraferipta pccna meritb ex-
cufarent: &propterqnaj forfitan videretur eidemad
prsdi&am comparitionem tempus prolixius indtil-
gendum. Infuper etiam eo ca!u , puo ad perfonalem
«ledorum comparitionem excufandam, aliquam ra¬
ftam caufam proponicontigeritjvcl admitti-: nifitunc
intra idem tempus iufto impedimento cefiante per
procuratorem ad prstmiffa omnia fufficienterinftru-
<dum: & nihilominus ipfa caufaceffante (vtprsemit-
ti tur) fe perfonaliter prcefi-ntauerint : elediones de
ipfis fačtas, eoipfo viribus vacuantes : ipfos omni iure
od eis pereledionem huiufmcdi qvsefitum eflet)
decernimus effe priuatos. filedos vero, qui fe fine a-

<d i s, i tu i b u s & m u n i m e n t is fni s, £: p !  v c č ffu s fu o s c o n -
fingentibus perfonaliter vef per procuratorem(vt prar-
rmttitur) prasfentauerint: ea volumus ex contemptu
tonftitutionis huiufmodi, eo cafu peen^. percelli , vt
proexhibendis'illis aKbi,quilra apud fedem ipfam (ni
fi ex iufta caufa) Hon'poftinr dilationem aiiam obtine
tc.  Ad haCjVf ailigens int;uifitiofuper eledjonibus,, &
eligcrtibas, &  elečiis ac aliisprsmiffa concingenci
fcu'rplenainformntio poffit haberi (quam informatio-
Uem per prccuratores, qui vt plurimum coftituuntur
Jabfcnres^ proceffus ignari)curfus canfarumfiori fen-
tif de facili prouenire : de ipfis tledoriHus dna’ perfo-
na’ tul minus, fuper negocioipio ( vr de clečlis prtemit-
tirur) fufficienter inftru^se (quando tlečtionem con-
cordem trfie contigtm) infra idem tempus, per c  ca-
pirulum e::penfis bonorum ad pra^latum ipiiu: cccle-
fi& (de cuius dcfliorc a gitti r) p e rti nen ti u ni, fi fiut di*

a <s4l,ita &aiiquorfir/} , &c.  h : ctv&in

'iu di a o, &c.  c Hac p eri c d us in anttq . c/c d i c. it a ha be t:
Per capi tulu m in exjrenjis. de bonis ad p rala tura ecclefia-,
ide cutKf fleclioncavitvrpertinentibus ifijint difereta  .* ci-
ho-qr.in de communibus 'V-čl per i pfnmca.j) itn lu, m a kur. d e

20

fcreta,alioquin communiurn ■: vel per ipfutu capituliini
allunde prouiforum (fi de ipfis diicrctis 3  velcommu*
nibus tune adhiberi non polfint) sdomuia inlftudiJ
(mqtiam) plenarie, tranfmittantur. Si vero in difcor-
diaeledio, vel clediones iplff pjocoflerint: tunedua
perlon^ admirtus de parre qualibet (cutn fintplures)
vel de parte clečii (cum dedno vrta pi ocdlVri:) ncccf-
fariis & moderatis expenfis cleSorum. Quasfieiedi
exhibecc contempferint ( nifi forfan ipfos facuitaitUH
impetentia proquaiitate ncgocij excufaret)omniiure
ipfisex tali clečtione quafito priutntur. Htquandi>
vnicus eft ele&us,cuialiquis vel aliquifeopponunt:
eo cafu tam opponens. qudm opponentes huiufmodi
fi duo taMtum , vel fi plures, duo ad minus exipfisop*
ponentibus,expenfis ipforum oppobentiumpropriif
plene (vt di<ftum eft, cum atftis Sc  munimentis) infiru-
4 compareant: vt perpramiffas perlonas, vrine"
gocium plenarie inftrui, vel fedeseadem valeatinfor-
mari,an ecclefiarum vtilitate penfata, Sc  aliis infpefti*
circunftantiis, fuper habendis aliquibusprobationi-
bus, feu quibu.fcunque aliis fit alibi facienda b  com-
miffio: vel(xquitate fuadente) partes potius, apudfe'
dem ipfam in probationibus & aliis fine arftandae. Car-
terum fi eligentes ele<ftiones ipfas concorditer, vel in
difcordia celebr^tas, intra o<fto dies ( poftquam co»r
mode porerunt) ele&is praefentarc dif-fculerinc:ipfos»
qui culpabilcs in hoccxriterint (quo ad fc^ptocrifV
profecutione totalirer excludetfites, oninibus benefi'
ciis fuis,qux in ipfa ecclefia (de cuius eledione agitur)
obtinent: per triennium continuum (exrunc incho.iff
dum)volumus eoipfo fore fufpenfos: ad qua» fi intra ib
lud tempus fč propria temeritare, velalioqu 3 efitocq*
lore ingefferint, illis ipfo iure perpetubfintpriuati'
Vel fi perfonas inftru&as, vtprtemittitur (etiam fiop'
ponentes vel eledi, mittere vel venire , feu expcnJ"a*
rniniftrare contemnant)deftinare neglexerins:(fiifi ^ of
capituli,vcl contradicentium paucitas,feu alia iufta &
probabilis caufa euidenter cxcufet: in quocafupr°'
curaturem fufficienter inftrudum mittere: &nihil 0 '
minus ceflantc caufadidas perfonasdirigere tenea n '
rur) & a totali (quo .nd fe) profecutione proceffus> *
prouentuum beneficiorum ( qu«in ecclefiaipfaobt*-'
nent ) per triennium continuum perceptionepriu^
rur : opponentis vel opponentium ( cum vnicus eft
ekdus ) contumacia. fimili pcena pfedenda: nihil°"
minus tamen in prsemiffis cafibus, quib«s eligei^f 5
vel opponentes,quo ad fe, procefTus profecutionepf l< ’
uantur, eledis fuper hoc in profecutione i uriš nuHuitt
praiuditium generetur. L)enique ciim ad poduk" ,
tionem concordem vel difcordem precedi contigC"
rit : & aliqui patientesin ordinibusvel setatedefe-
dum , vel hisfimiles, poftulentur ( non qui aliis
clefiiis alligati ,'liberurti non habent fine noftrapef-

miffione vohtum : čirca quostalfteralllgatos,nihil

de vetens i uriš obferuancia immutamug) poftul # 05
huiufmodi, & poftulanres eofdem, ea moderata dflttV
dione perftringimus, vt eo faluo , qubd poftulatibu-
iufmodi, necfuis poftulationibus prsftare confenfu^i
nec(vt de eledis didum ef^cjihiberee^-penfasali^u 1 -
bus teneantur: fedpoftulantesipfi concorditer ve* di-
fcorditer,expenfas ipfas perfonis talibusfubminiftrer ;
^oftulatos in veniendo (fi non difrenferint).& poftukrt
res in rpitffndo perfonas inftrudas,(vt xa concordi vd
difcordi eledione,) per omnia (vt fuprapržemitcitur)

a inflručla.  b tiac p eri o dus > t plurinn'.™**

antiq.exemplanbua it a legi tur: Et qnando vnictuseft elt~
Hm  , cui ahquis‘vel aliqtti fe opponfrt in expenlis ipfrrnt
proprius^eo cafu tam opponens, qudni opponentes hutuf
modi ji duo ianium rel fi plures duo ad minus ex ipfa
panenUbtoin cxpenfs ipforum oppontntium^plfne-, (ff

Uiodcratio

Sexti Decret. Lib.L Tit.V L

Dc elečlione&eleifti poteftate.

n

inoderatio pramifia conftringat: & ncgligentes ftatu
taibidem, (imilis poena pcrcellat: nec pet hoc ,quod
de poftulatis pro čelen ecclefiarum expediti©nc fta
tuimr,poftuIationesipf$ minus dependereintelligan
turagratia,quam antca depcndcbant Porro in fmgu-
hscalibus fuptadičtis, in recuperandis, vel reddendis
etpcnfis eligetium,eleftorum,pollulantiuin, & etiain
poftulati.illud feruari decernimus,quod iultum fue-
tit,feu aquitas canonum iudicabit.

CAP. XVII.

Glojfaprim* ditiidttpb fummat tetum tcxtum. vide exm.
VeminictUi  •

Idenu.

F Vndamenta militantis ecclefisc, in motibus fančlis
piopheta * remcsnorans p tnotes apoftolos & ptj
dicatores patenter inlinuat, quibus tota huiufmodi ae-
dificij fabrica coiidcnterinnituur ; qui firma: d bafes
cccleliae fuper fundamento, pra'terquod nemoaliud
ponerepoteft,quodeftChriftus Iefus.veluti futnmo
^gulan lapidc folidnntur: vt veritas, quac antea legis
& ptophetarum praeconio s vehcbatur, per apoftolicam
tubam in falutemvniuerfttatis exiret.ficut fcriptum
c  in omntm terram exiuit fonus comm: & in n
nesorbis terrstverba eorum_>. Huius autem muncris
nttauientum ita dominus ad omnium apoftolorum-/
toluitotHcium pcrtinere, vt in beato Petro apoftolo-
tumomnium fuinnio, principaliter collocarec: vtab
*pf°quafiquodam capitc—’> dona fuavelutin corpus
»mne diftunderet. nune eniin inconfortium indiui-
duavnitatis aifumpuim—', id, qtiod ipfc erat dominus
¥ °l.mnominari: diceudo, Tu es Petrus, & fuper bane
Pttram adiiicabo ecclefiam meain_>, vt aterni templi
■buftura Deo adificante confttudla, mirabiii munere
StatiaDei in Petri confifteret firmitate, cui, faluatoris
tiofiriniiranda prouirto beatuin Paulum inapoftola-
•ugentium ,per dexteias d  fotietatis adiunsit Ifti
funtperquos euangelium Roma refpienduit.lfti funt
tiuspatres, venque paftores. Ifti funt, qui vna die pro
tPetito,vno loco, pro glonajub vno perfecutorc , pro
Patdivirtutecompafli.vrbem ipfain gloriofo cruorc_j
® a rtyrij Chriftodomino confecrarunt. lftifunt, qui
»lam in hanc gloriam prouexetunt, vt fit gens fanifta,
P°Pulus elecftus , ciuitas facerdotalis Sc regia:per fa-
cta 'n beati Petri fedemcaput totius orbis efFcdla. Ne
*Memipfamater ecclefu in congregatione & pafttira
“ddium tcmporalibus carcrct auailiis, quin potius
V 1,s sdiuta fptritualibus femperproficeret ineremen-
tJS ' p nonabfq; miraculo fafiutn eifc concipuur, vt oc-
tafionaliter Conllantini monareba a Deo prouifit, fed
Cllr ata bapttfmalibus fomentis infirmitas, quandam
Suafiadiiceret ipiiecclelia firtnitatem. qui quarto die
luibaptifmatjs, vna cum omnibus fatrapis, Sc vniuer-
f°fenatu, optintafibus etiam_j, Sc cuncio populo,in
P«fona beati Sy!ueftri, fibi Romanam conccdendo
Vt betn relinq uens.ab eo 8c fuccefforibus eius, per pra-
SlUticum conftitutum difponendam die ( decernens
vrbe vtriufque poteftatis monarchiam Roma-
2115  poctiHcibus) declararet: non iuftum arbitrans, vt
^facerdotij principatum_», ScChriftiana: rdigionis
Ca ?ut imperator coddtis inftituit , illic imperator
J. e rrenus habcat poteftatenu/:quin magis ipia Petri
C( lcsih Romano iam proprio folio collocata ,liber-

. nec

^ te  P^a in luis agendis , per omnia potiretur,

J p fubeflet homiiu: quar ore diuino {, o undis digno-
2c Uureflepra:lata Decet namqueipfi Romano ponti-
c * * per fratrrs fuos facrolanda: Romana: ecclefia:
Ca rdinales ( q / ui lihi in cxecutione officij facerdotis
^oadiutores ailifl:unt)hbera prouenireconlilia, decct

, a  Pf*l. tč,  b isGorinthj, % Rortt,io.

fileta tu.

22

ipfius nullomodo vacillarciudida : vt fratres ipfo*
nullus lecularis poteftatis metus exterreat , nuSlut
temporalis fauor abforbeat, nullus cis terror immi-
neat,nibiieos a veri con lilij foliditateremoiTcar:qiiin
(cumpcripfum Romanum pontificem in quibuicun-
quencgotiis contingeret eorumpeti confliia in con-
fulcndojpcromnia liberieidem Romano pontifici in
omnibus,qux protempore imminent,liberi: confii«
lant Sc afiiftant, ipfaqj Romani pontificis vicarij Dei,
qux iuis temporibus occurrcrit cledio,Sc eorundem*
cardinalium (cum expedicrit)facienda promoiio in
omni libertate procedant.

Dignc itaq 5  ad vrbem ipfam eius^j re^imen aciem
noftr^conliderationis extendimus, vt felici duda rc-
gimme, praeferuetur a noxiis : Sc optatis Temper profi-
ciat inerementis. Nunquidobduxit obliuio, qux vr¬
bi, qux incolis nota dilpendia intulerijut hačlenus pc
regrina regimina? Nunquid non ha:c deftrudio moe-
nium , derormatio proueniens ex ruinis , luce clarius
manifeftant ? Nunquidnon harc fidelium contreda-
ta b  depolita ? Nunquid non h*c ipfa veneranda Dei
templa pradidentis manti facrilega diebus noftris ne-
farič; violata proclamant ? Quid piura? Nonneipfius
vrbis retro adis temporibus incorrupta conftantia,
fubregentis c  eo tempore nefando lubucrfa dl re-
gimine. 1  ipfamque vrbem fpeculum fidei tantarefper-
iitinfamia, vtamatrefua Romana ecdelia filia pra>
dilcda deuiare compulfa , quondam Conradinum,
qui de venendfa radice Fcderici quondam Romani
imperatoris , colubri tortuod iuftoipHus ecclcii* iu-
dicio reprobati prodiiflt videbatur in regulum: quiq;
ad extcrminium Romana: matris eedeiiac manifefti*
indiciis vna cum fuis fautoribus afpirabat, Sc in con-
temptum Dei Sc fuce matris ac ipfius vrbis oppro-
brium patenter reciperet recepto faueret, conftt-
tuens fe per hxc <■ tam patentis hoftis fu« matric
eccletix filiain adiutriccm. Hoc ipfi Rom« prarftite-
runt fenatores incogniti, hoc prstides improuiG, vt
gloriofa ciuiras redderetur ingloria, fua ilabilitas ro-
caretur inftabilis: fuxque conftantia: antiquata folidi-
tas,linguis hominum vocaretur infirma. Proindeof-
licij noltri debieum circa huiufmodi tam periculofot
euentus,ad libram moderaminis erigentes,tantx fub-
uerlionis occafiones ita falubris remedij appofitione
praccidiinus, neillorum(qui iplam Rempublicam lau-
dabihter hadenus gubernauerunt) videamur gloriam
fuggillare vel merita :qux illis apud infallibilem St
fcientem omnia retributorem de iam perlatis quxftta
laboribus falua perliftunt. \ r t ergo circa regimen i-
pfum tališ adhibeatur in omnibus cum difcretionc_>
iolertia, per quam ipfi Roman, ecclef. plena libcitas
(qux in omnibus Sc per omnia libi debetur) optata
^pueniat: vitentur iam experta pericula Sc Romanr.s f
populus ab opprimentium protedus incurfibus fe-
deat,redendo quicfcat in pulehritudinem S  pacis.ia
tabernaculis fiducioe, Sc temporaliuin requie opul n-
ta,de fratrum noftrorum . confilio, hac irref.agabi! St
in perpetuu valitura confiitutione fanciirusSc qu. n-
docunq) Sc quotiefcunque fenatoris eledio vel al e-
rius quocunq*, nomine ccnfeatur, qui quocunq; mot o
velquocunq; titulo ipfius vrbis debeat pra:ellcre;.i-
mini,in pofteru imminebit: nullus imperator feui jc
Romanoru.atit alius imperator vel rex,princeps, ma -
chio,dux,coznes aut baro, vc‘lquicuqj alteri 9  notabil-s

a  ghiafes Cardivales eligi debitant, habetur in concil. Tri-
dent.fijj.2+. de reform at c.i, cina finem,  b 4/. contraff#.
c H&c periodus ha legitur: Sub n^er,tu eo tevnpore fubunjk
regimine: ipfam vrbem fpeculum fidei, frc.  d ^Alias, cv-
ciperet. c ~>4l.hoc.a'.pcr bane.  f ^Al.iia:'? Romana
inm  g al paLhritudiii**

SextiDecret. Lib. I. Tit. VI.

2?

j>rzenUnenti*,potentias feu poteftatis, excel!enti* vel
dignitatis exiftat, frater, filius velnepos a  eorum ad
tempus vel in perpetuum, feu quiuis alius,vitra anna-
lefpacium quouis mode,colore vel caufa, perfe vela-
Kam perfonam quomodolibet fubmittendam in 1e-
l*atorem,capitaneum, patricium, aut redlorem :vel ad
eiufdem vrbis regimen feuofficium nominetur, eliga-
turfeualias etiam adumatur abfq; licentia fedisapo-
ftolicz fpeciali: per iplius fedis literas concefiionem_>
licentia huiufmodi fpecialiter exprimentes. Quod li
fceus faftum fuerit, nominationem, elečlionem 8e af-
fumptionem huiufmodi decernimus efle nullas , ac
carere omni robote firmitatis: & non folum nomina-
tores.ele&ores, & alTiimptores, verum etiam nomina
ti,elefli & affumpti.fi huiufmodi nominationi,ele-
d>ioni,feu afliunptioni cofenferint.aut fedeipfis quo-
libetmodo intrcmiferint,intcndentcs & obedientes
eifdem, & in hoc omnes dantes ipiis nominatoribus,
electonbus,a(Tumptoribus, aut nominatis, elečlis, vel
a(fumptis,auxilium, conlilium vel fauorem-', publice
vel occulte, cuiulcunq; dignitatis vel praeminentiz,
conditionis aut ftatus miterint, eo ipfo fententiam_j
excommunicationis inairrant, ac nihilominus iplos
nominatos eleflos feu alfuniptos ,fi contraconftitu
tionem prifentem pradiflis nominationi, eleflioni
velaffumptioni confenferint, aut i’equoquo modo il-
iis ingelferint, b  Sc torura pofteros in perpetuum o-
mnibus feudis, priuilegiis. libertatibus, immunitati-
bus, gratiis, Sc honoribus , qux a pradičla feu aliis te¬
ti ent ecdefiis.ccnfem us clfe priuatos: ita quod illi, ad
quos eorum cellatio,conceflio fcudifpolitio pertinet,
refnmendi ea,aut retinendi.concedendi feu conferen-
di aliis,feu de ipfis etiam difp.onedi prout ad eos per¬
tinet) Itberam habeant poteftatem_>: & ne taliter no-
minati. eleflivi l aflumpti de fua pertinacia vel con
temptu valeant gloriari: nos qwarlibet mandata,prje-
cepta,oidinationes & ftatuta,qua:fecerint. omnesque
fententias, quas tuferint, & quicquid penitus in con-
toačlibus- & obligationibus feu quibufcunq;aliis,vr¬
bis nomine,vel tanquam fenatores, capitanei, patricij
aut iečlores, vel officiales iplius egerint: irrita prorfus-
ex nune 8c vacua nunciamus. ludices veto Sc tabellio
nes,qui fuperhis aut eorum aliquibus contra pralen-
tis conftitirtionis edičtum patrocinari vel inftrumenta
lonficereforte prafumpferint: iudicatus & tabellio
jiatus offtciis linouerint elfe priuatos. Contemptores
quoq;,fcu violarores prarmifforum,vel a!iqttorum,vel
alicuins eorum ab huiufmodi excommunicationis fen
*entia(praterquam inmortis c atticulo)abfolui non
poffintmifi per Romanum pontificem_j, vel de iplius
spotita St obtenta licentia fpeciali: non obftantibus
aliquibus priuilegiis, indulgentiis , concefltoitibus,
*onftiturionibus,confuetudinibus Sc flatutis quacun-
sjuefirmitarevallatis, qua; in pramiflis omnibusno-
lurous aiiqpibus vel alicui fuffragari: fed omnia ,quo
adilla decernimus non tenere. Vt d  autem ciues Ro-
manorum,qui exipfa vrbe naturah m duxilfenofcun-
tur originern.aut quiuisaii;qui in ipla eiufve territo-
rio,non aduente, fedeontinui habitatores e  extite-
xant.quo«dhonores iplius vrbis,aut regimen gratiofis
fundtionibus potianturaiointendimus, quod przfens
ronftitutio tales excludar,quin ad vnum annura dun-

a Videl ff.de gra.dr Kar? inl.omneipopu/i.gi.in c.
nannulh.de refirtp.  b r Dicit Pet.de ^Aneh.niji hoc fuijfe?
expreji\‘. rupitnapriuationii feu d. nb.tranfiuijfct in fhum.cpuod
tamempfe Utrne dishnguit. Pont.  c £}uia rune nrttia eil
aafitunere^ruatio.dr ideoomnes facerdotcs cjuofUberpaničen
tes a puilufuu peccatU dr cen/hru, ab/oluere pojjkntn concil.
%?adent: /eff, 14..cap.r. decafuumrejeru..  d al,vrancem
niuex&tr»<m.  t »lms,.extuemte.

n

taxat,ve! ad aliud tempus breuius nominari
regimen,Scofficium eligivaleant,ac aflu« 1  , nC .
przdiftorum principum Sc aliorum fratreSjhUl ^
potes exiftant: aut etiam fi extra vrbem 8c • u f c un'

forium fub nomine comitatus, baroni*,f cu CU ' a jjqui*
que alterius tituli in o hominibus vel ' OCIS ffl porS-
bus iutifdiflionemfeupoteftatem aliqttam tc
lem vel perpetuam obtinerent : dumntodo p (
iurifdiftio vel poteftas extra vrbem 8c tetri to
pratfata confiftens.non tan tx  przemtnentia: ve ^
bilispotentatusexiflat,quodeam b  obtinent ^
occafione vel caufa cum aliis exelufis a di^° vr . 0l j.
gimine (vt praemittitur) pratfentit conftitutw n
culo rationabiliter ind udantur.

CAP. XVIII.-

Cenenim cathedralu ecclefia ipfo inre vel p er J en
(preterpuam in cafii negligentin ) cligendi potesrate p
adpapam ius deuoluitur eligcndi: in inferioribut ecC t J
per adproximum Jitperiorsm deuo/uitur. b.d.

Bonifacius oftauus. ort ii

a Vanquam in cafu c  negligentiz Gt e0S aif
iure,vt ecdefia cathcdrali vacaute,G p er
quos ipeftat, non fuerit eleftio de pratlato ,n l r  el i 0 '
pusdebitum celebrata,eligendi poteftas a “ ijdf*'
rent proximum deuoluatur: hoc tamen non el
fum alium estendendum. Igitur fi elečlotes 1 » )( jj,

modi ecdelia vel ipfo iure cum eligunt foent j|-

- - -

gnum_/, vel per fententiam cum formam. „

generali d  concilio non obferuant, eligendi P ^

te priuentur: non ad dičlum fuperiorem-', j {£ a»

manum pontificem poteftas eadem deuoluetul’
autem in inferioribus eccleliis eft cenfendu« 1 ^’

CAP. XIX. .M-

C oni! ituf ione yt brca, non fatufecit appellans  > ^

time iurauit/e credere oppofita ejfe vera , vel qusjajJ t
berentex eis. loan ^Ind .

ldem_>.

I S, qui centra eleflionis formam vel elefli p ff  ,p'
aliquam aliqua obiiciens,ad fedem apoftob c  j||»
pellauit, corporali a fe praftitoiuramento, q a0  jplit
qua in appellatione fua exprellerat.vel ea,qn® rc c f°'
deberent fufficcre_),vera efle credebat, Sefe
bare_j: non eft fuper obieftis vel exprelfis hu 111  ;; |U
audiendus.Ciim non limplicirer,ficuti tenebat p
ta conftitutionefellcisrecordationis GregoHI P. j^ng'
pradecelforis noftri.cditam in concilio g e p e ^ a  j- £ cte'
dunenli, iurauerit exprefla eadem feu °G‘ e “ a
dere vera efle, & fe polfe probare: fed indete 1
illa,vel ea,qua deberentfufficere deeifdeirw

CAP. XX..

ifsi centra certam perfonam ne eligatur appellat,
tionem,Vf circajeruare tcnctur. loan.^dnd.

Idem_»,. _

:rfo<

iti*

0 »‘

a Vi contrj certam 8cnomihatam e  peno

ab aliis eligatur,ad fedem apoftolicam a " j a ilt
fiat eleftiojduxerit appellandum-: debet pero


appellando feruare formam conftitutionis 1

(CordationisGregorij, pap 2 exipr 2 cdecciT,noftrj(^—^

; - -——»—--—  -—— . . . —   -  1

a ai.in nominibm,  b 1  Diffio eam, deeft i n
ptii Cadicib,'  c  P cen a impofita, per im in cafu nt &

non inclnd.it ca  fum delittifafic.nonpArific&ntur j \ h

<&r dvlictumilncfontUio-LaTtrAnenJigcnerAlifub Jn n0i  j //*
cap. 2 s.,  d In generali concilicr.Lateran.fub eA*** faf n 6 *
, cap .2 4.  C • ‘Totefl diet per/ona-ccrts- 9  tflK

nominetur.' tit. de teffibm.c. licet ex cjuad*r»e ^ pri# ct '
jnentumtfaodalleganti flattetum fufficit , quod
pium ipfim, abfqn€ eo ^md potum '

proxim9‘ Dom, it*

A

25  De elečlione &: eledi poteftate.

*dit*in confilio Lugdunenfi acft eleftione iam fa&a
'um contingeret appellare. Alioquin non obfetuans,
foeas conftitutionis eiufdem fe nouerit fubiacerct-/.

CAP. XXI.

Sicompromiffum eflinplures vt eligant:per vnum facien-
Sa eslelebfionu pronunciatio ,ficut.quando procedirurperfor -
mm fantin tj: akter elediiofid! a  non tenet.Ioan.cAnd.

Idem

S Icut a  cum per formam fcrutinijadeleflionem-i
proceditur.eft per vnum pronunciauda & facienda
'ommunis eleftio.fecundum canonicaiuftitutaific Sc
P'rvnum debet fieri,cum per formam proceditur com
Promifli. Quamuis in arbitris compromifiariis lex b
uumana innuat,quod ab eis omnibus fit pronunciatio
facienda : alioquin apluribus compromiflariis fafta
finiuleleftio,eoipfoviribus nonfubfiftat. c
CAP. XXII.

Tlecret.fupra eodemficet ca.nsn.in col! egi at h pareecialibua
Kkjiu pr affumptu »d ipfomm regimen  , lecitin non hal/st.

Idem_>.

C'''atutum d felicis recordationis Gregorij x.  papas
^PKtdeceflbrisnoftrideiis,qui adparoecialium ec-
dcuarumregimen affiimuntur e promouendisadfa-
'"dotium intra annunu, alioquin eifdem ecclefiis
untpriuati,quod(cum fit poenale) / reftringi potius
'onuenit, quam laxari: declaramus ad coilegiatas ec-
£ lefias, etiam fi alias paroeciales extiterint, 8 c afiiim-
Ptos ad earum regimen non extendi: fed antiqua iura
fetuari debere potius in eifdem-/.

CAP. XXIII.

Si cotupromiffarius fecundum rraditam fibi metam (feru -
>»« ir in feriptu redachs voluntatibut fingulorum) illum eli-
t*tjn quem mn maiorpan capituli,fedplures aliorum compa-
Htisne con fenfer ant: non tentt clc£fio,cum pr&ter format con-
bljjfuerit celebrara Jean .cAnd.

Idem-/.

S I čui eligendi poteftas dara fuerit fub hacforma,
vtipfefecreto Sefigillatim votis fingulorum de ca-
pitulo exquifitis, Se in feripris redaftis illum eligat, in
Ipcm plures‘decapitulopartium g  comparatione—/
minotum confenferint:licet confentientes maiorem
Putem totius capituli non attingant: ipfeq ;  fafto hu-
■ufmodifcrutinio Se in feriptis redaiflo,iuxta traditam
fibi formam eum.in quem non maior pars , fed plures
dedifto capitulo, quam in quenquam alium direxerat
''uta fua,duxerit eligendum. Tališ eleflio.(cum prserer
fotmas, quas generaleconcilium feruari ftatuit in elc-
dmnibus celebrandis, decernens eas fi aliter fierent,
fio valete, fuerit attentata)robur no obtinetfirmitatis.
CAP. X  X I 1 I I.

£x vocarione ejuocuati modo f alf a in diftordia derdigiofo
iticndicdte adprdaturam extra adminiflralionem fici ordinit ,
tni oajuirituriUl ius : nec con fentirepoverit etiam de pralati
licentia. Idem de vocatione fatfa d minori parte nurnero ad
IHamlibet pralationem de religiofb non mendicante: pr fecus
fattum irritum decernit. Et pončo ifiud cap. vnum Jpecialein
tatndicantibiu. loann.cAnd.

2  Vidcconcil.Later.fiib Innocen . III.  e.24. vbi tradun -
lutvaria eledliontim forma,  b Lcgei auilcs poffunt alle-
Pariinforocanonico.de tjiio fitpra de no. oper. nun.c. i. pr f.

C al.fubfidlit.  d Vide Cardtn. confjo.  e Cap.
Itctt Canon.tpeum habet qualitcrcttmtfa fitprouifum deParo-
r bialiecclefiaicum dicat textiu ,affumuntur, rjuod cogruitmi-
bbetmodo prom {ionu.  f Notaiura pcenaliafiridfc ejfein-
Urprctnnda c.in pcenic dereg.iuris.  g cAppellationemaio-
rupartU inteUigitur de maioriparte totiua ; non autem de ma-
"nparte eomparatione ali ar um minerum .

26

Idem -j.

Q Vorundam *  oculoslic vicium smbitionis ex-
cscat, ep quafi fux profeffionis lmmenaores, qua
cotemptis honorib.abiečlis diuitiis,fpretisq, deliciis,
arbitrium proprium fubiugarunt alterius ditioni, te¬
tro refpiciuntad aratrum mami mifla,dum praeipi-
tanterruuntinlitigiorum anfraftus, b  8 ecaufarum_>
ftuepitib. fe inuoluunt, &  extra adminiflrationes pro-
prij ordinis folium pralatune confcendere moliuntur,
cledlionibus,poftulationibus feu prouifionibus defe
in di fcordia celebratis, improuide prsftando confen-
fum.prabendi aflenfum a iuo fuperiore nonnunquam
e.storta licentia potius, quam obtenta: ex quo anima-
rum Sc ecclefiarum difpendia nofeimus proueniflc-t>

Se prouentura maiora in antca. vcrifimiliterformida-
mus. Volentcs igitur huicpefli ialubriremedio obuia-
rc: prafenti conftitutione lancimus, vtnullireligiof>
pradicatorum, ininorum, eremitarum famfli Augufti-
ni, aut quorumlibet mendicantium ordinum exele-
iflione poftulatione,prouifione_/,feu vocationeadali-
quam extra adminiftrationem fui ordinis pradaturam
in difcordia de fe fafla ius decatero acquiratur:nec eo-
rum aliquis tali eleftioni poftulationi, prouifioni, aut
vocationi quoquomodo valeat confentire—>: etiam fi *
magiftri.autminiftrijvelprioriš generalium eorudera
ad id acceflerit licentia vel confenfus Circa c religio-
fos quoq; alios cuiufcunq; conditionis vel ftatus exi-
ftant, volumushoc feruari : vrnec ipfi eleftionibus,
poftulationibus, prouifionibus,aut vocationibus,a mi
nori parte nurnero ad pralationes quaflibet de fe fa-
flis (qua-hoc ipfo,quod aminori parte proceflerint,
nullum prorfus tribuant ius eifdem-/) ftmm audeant
praftareconfenfum: etiam fi fuper hoc aflenfus vel li¬
centia fuoium interuenerit pralatorum-/. Nos enim
quicquid contra pramifla vel eorum aliquod i quo-
quam contigerit attentari : omninodecernimusirri-
tumSeinane.

CAP. XXV.

'Ngnpotejl elechii duoe elebftoneš prcfepui. petendo conjtf -
mationem cx Ulit: etiam fi protefietur Jr contentum altera 3 per
puam cenfcpuipofiitfua intentionu ejfedlum. necejfeergo ha¬
bet alteram eltgere; epua dedi a  , ad alteram redirc non poterit.
loan. .And.

Idem_/.

V T quisduas A  elefliones de fe in aliqua ecclefia
celebratasprofequaturinfimul,Se cofirmationem
petat ex eis (cum no nifi ex vnaipfarum valeat ius ha-
bere)rationiconfonum non putamus. Etiam fife con¬
tentum efle velle altera.per quam fu? intentionis con-
fequi podit effe&um in initioprotefietur. Oportet er-
go eum(ne cum iplius ecclefia.vel fui aduerfarij, ii que
habet, diferimine in incerto vagetur)cligere_/, quam
profequivelit exillis: Se confirmationem petere tan-
tummodo ex eadem. Regrefllim ad aliam, cui per ele-
Stionem alterius rcnunciare, fibiq; ius ex ea noti com-
petereprofiterividetur,nullatenus liabitttrum—/.
CAP. XXVI.

Si c le dl ut non confentit, vel poji confenfiim rcniinciatgjel
moriturgjelpropter occulturnfyi vicium eledlio taffatur: eli-
gentes ad eligendum extunc integrum temp no habebunt: nifi
circa id egerinrfraudulenter. loann.^And.

a Declarat bitne text.prout in clem. cjuod circa dedec .
b didlio &,deefl in manufer. Luca c/, c Vide Oldrad.
conf 103.&concilTrid.JcJJ'.2S .tic.dereg.cA.iS.  d Notaex
hoccap.poffc cjucm obtinere duplicem elcHioncm in eadem ec¬
clefia  , ramen confirmationem (puarere non poffe,nifi ex vrta.
Irem non pojfe aliquem caufart tirulum fuper eadem re nifiex
vna caufa.vide text.in c.inter dtledlos.de fide infirum.

27 Scxti Decret.

Tdem__>.

S I ete&ioexeononfortiaturefFeftum,quiaele&us
confentire rectifat, vel poft confenfum rehimciat
iuri fuo,aut forte diem claudit extremum, feu propter
occultum eius vicium irritatur: eleftores (quiiam fe-
cerant quod fpeftabat ad ipfos, intra iuris terminu
eligendojhabebunt adiflenfu, renunciari^ne, raorte,
vel irritatione pradiftis : ac li vacatio noua effet, teni-
jms integrtim adele&iohem aliam celcbradam.Dum-
modo nil fraudulenter egerint in pra:miflis.

CAP. XXVII.

Si religiofuc non ob ten t* licentia confentit elcftiont de fefa-
ff& extra fuum monaflertum: non valet confenfus  , & irrita
tff eleftio.

Idem->.

S I religiofus A  (cuius arbitrium £ non^xfua,cum
velle vel nolle non habeat: led ex , iilius,quem vice
Dei fupracaput fuum pofuit, & cuius imperio fefub-
iecit.voluntatedependet) eleftioni dele adpradatio
nem aliquam extrafuum monafterium— », vel fuam ec-
clefiam celebratar,fui fuperioris,qui dare ipfam valear,
non petita licentia,& obtenta praefumpferit confenti-
rerconfenfus ficpraeftitus non teneat, &c in poenam
prafumptionis illius elečtio eadem ipfo fa&o viribus
vacuctur oninino. s

Solne fin peri orfine conuentu darepotefi fuo religiojo conjen-
tiendi , & tranfeundi ličen ti a-,n. hoc d uit.

Quia vero vtrum religiofis confentiendi elečHoni-
bus de fe fačtis : & ad pralaiiones, ad quas elečli fue-
iint,tranfeundia fuis fuperioribus,fme fratrum c con-
iilio licentia dan poflit : cum iura fuper hoc fint varia,
dubitatur interdum.Nos ad huiufmodi dubitationem
to!lendam,&: vt ordinationes ecclefiarum acmona
fteriorum, in quibus tales elečti extiterint, celerius &
facilius valeantexpediri.-decernimus vt iidem fupe-
rioresffuis irrequifitis conuentibus)eleftis huiufmodi
Cofentiendi & tranfeundi, libera dare valeat facultate.
CAP. XXVIII.

*. Monachtu in abbatcm eligi non potefi, nifi fit exprefic pro-
fefiua.sAd dignitatem-autem epifiopalem & in Jeculari , & in
fcgulari ecclefia^talu eligipoterit.

Idem_>.

N Vllusreligiofus d  adabbatiam feu prarlaturam
fux vel alterius religionis decatero eligatur', nifi
antea fuerit ordinem regularem exprefse profcffus.
Quod fi fecus ačlum e  fuerit: eo ipfo irritu habeatnr.

Ad dignitatem vero epifcopalem(ad f  quamnoui-
tij eliguntur mterdum) talem in fecufaribus velregu
laribus ecclefiis eligi minimc prohibemus.

CAP.  X X  I X.

forma eleftionis tradita per decr.fupra eod. Cum dileBi.gton
tfi fiublata per fequens cona UH: fijuia propter.h.d. loan.sAnd.
Idcm_^.

C  Vm expediat concordare iura iuribus, Sceorum
corre&ionesffi fuftineri valeant)euitari; Decreta
lem felicis recordationis Jnnocen pap§I T I.pradccef
ioris noflri, qua* innuit fub ea forma poffe in t-lcdio-
nibus licire g  čompromitti : vt compromifl'ari ;  fe-
creto & figillatim voiunratibus omnium inquiftis il-
Jum inquem maior^e fanior pars capituli confenfe-
rit,eligerc teneanrur : dedaramus abrogatam non effe
per fubfc-cu um cocilium generale : imo poteft in ipfis
fltrčlionibus vt prius procedi ličite per eandem-j.

a  Vide dem.cum concejja ds elett.fc ertrauag.Eenediffi'
inapit  ,6'/ reli giofuA-.de elcfd.  b v ide textum inj c.vij.
iudic.Dom.  c No?a cjuodmonachidicunturfratre.', c.cau,-
Jfam fiup de indic.Dom.allegar ibt c.pen. infi.eod.de priuil.Fon
d Vide C lem en. cum r at toni. de elečho.  C al.ita .faflum
fuerit.  f al.ita : ad etiam noMtij.&e*  g dUltoluiie,

4sctt hfi in dntiq, codiabut.

Lib.I. Tit.VL a

CAP.  XXX.

lAccedens ad Jedem apoffolicampro inffruendo n e £°
ftionif per Deere. Cupientes ,eundo , hac de caufit fi< in
deundo mtegre(pr at er quotidianaA ditiributiones)^^? ^
ctus bmejiciorum, quos pererpere pojjsi in ipfia e c c Ufi* 1  d
do. loann.^And.

C Vm non deccat alicui iiium ofEcium

fum: Statuimus.vti), qui iuxta coftituti 011 * *  ^
licis recordationis Nicolai papa: tertij P r *^ ecf: et i 1 i!,
n odri fuper hoc editam.ad apoltolica fede m V< '1 1 *
eamcirca imminentium eleflionu negoriain* ,
ri: (cum tales ecclefiarum fuarum <* profeq ut '* 1
tilitatem, cenferi debeant relidentes )fruft uJ  “ ‘ rlll a
ciorum fuoruin,qua: obtinent in illis ecelefih.fi .
negotia profequuntur,5i etiam aliorum, q)( oS 1
rent vel poflent recipere m ipfis * ecclehis lC
do,integre(quotidianis diftribudonibus dunita* ^
ceptisjrecipiant: ad fedem propterea venic n “^ jC (.
dem,ibidemque hac de caula morando, Sc ad ‘P
clefias redeundo,ac li perfonaliterin eildein e V l£! ii-
refidcrent.Non c  obftantibus quibuflibei ccl ’ . f £ u
dmibus velfiatutis ecdcilarum ipfaruin c ° uit g e Q&
priuilegiisquibufcunq;,perqua;pr^miiIbru[n <:C

pollet quoniodolibetimpediri.

C A h. XXXI.

Is ,qui opponit euidentem d-ftihim f stati t velp er J° ^ pr
tra,promoHtndum adalitjuam dignitatet* : panitsts >
teft.taufam reddie.loan.^And.

Ide«.-

A B eo qui contra elečlum vel poftularuin ^ e ^ t£r j,
moucndumadaliquam dignitatem,inter val
qua;obiiat euidentem, d  nototium feu m a ” J  jplio*
fcientis, vel alium perlonae dcfečtu(n oppo"' 1,  " 0 [\d
defeedus oppolitio, vel eius qualitas
reuocari.Cum enim opponens (fi quodde ded fe.
pofuit huiufmodi,deititui veritate contingav^* C [iii'
cutione cauf* debeat omnino excludi,8cpd*J“ q- eC if'
de aefi in probationeomnium,qu* obiecetai^^nt



ta: cum esireris eiufdem ecclcfia: canonicia

no«

ea« 1 '

u.uim CiULUCUi -j

admillus: de contemptu coqueri,aut ele^i° n ^

fiacla [ er or din ar mm non valet. r Rgqmrit  >

if <y

fet: iuftum eft vt(poftquam ad oppofitione^ 1 c<l quS Jl1
proceflit) nequeat in prsiudicium eius, con t£ *
oppofuit,vlterius poenitere^.

CAP. XXXII.

Canonicue impubes ad cleHionem non vocatMi
contemptu.

Idem-». . t

E X eo qubd ad eleftionein cpifcopi,qu 5  telU c \ebffi
lari conftkuto a’tate,in tua ecclelia cxtitit c  ^jfU

dem impugnare non potes. Cum tam iuri s ' j
rationis exiftat: vt tales (cum diferetione c ^ xC  s  ad"
praftanduni_<: in eledtionefuffragium nuU ate
mirtantur. ^U'

< f[on profefii cum profiefiUgvel conuerfi laici c** 7 *
tttont interejfe non debent.h.d. ■ ■.

1  In eccleliis quoq 5  regularibus,vel mona ^ e i r g n t ^
non funt tacite vel exprefse profefii, non jjib^
profefii^ ,vel conuerli laici cum clericis clc
iutereffe_».

CAP. XXXIII.  r  -nfirip***

Si ab eleSfione carhedralii vel regularU
cAufa probahtli appeUetur a d papam : e a pendente^ ^ u pierd^j


2 Suumpoteft diciid,quodefi fuum i n p arte ^.p r ab^ nl1,

to.nam redefia non efl totacanonici: videglofi i77 fr‘ d ' {tA : t' 0 *

cum in tilu.  b al.ita: in dičfit ecclefiis. c  . A  yide rcX '

obfianttbus quibuflibet altu confuetudintbuA . fiapr^ ^

i>fi de verbor. figntfi. c.tj. C Vide c. inquifid° nli ' J

auufi Domini.

29

De elečlione&elečti potekate.

t  /f ^ v eni at r  fed cjiied vfcjue ad finem neg d-

firm J !-• • l u * tt u‘‘_&. habetlocum etiam c um appcllatura con-
l °ns velprouifone. Joan. And.

S I d  n- Idem_>.

e  ab elečlionein cathedrali ve! regulari

tijj *” c c ** a  celebrata fucrit in fcriptis ex caufa proba-
apof^P^bata deberet' legitima reputari ad fedem
c °nfi a PPcllatam_>, elefHonem ipfam per ordinarium
f Ue  iJ tllar ^ cotitingat: huiufmodi cofirmatio.nifi prius

<ae dtra . * & i;iu , . S  _ n

ab €o  . onicc  ab appellatione ipfa recelfum(cum lic

•btin1? n<m P otuit a  defačlo prsfumpta) nullam
conft> UrobGris  fi riTJ batem.Si vero eleči:us,qui iuxta

tijp ltut *° nem  felicis recordationis Nicolai papscter-
e . ce ^' or i s  noftrfad diftam fedem veneratpro
r°^ S  fo^negotio profequendo.de Romana curia
d t g ICet * a  receflerit,antequam huiufmodi negotium
(qu 2 mtUm5eills e ^- e ^^° aučtoritate coftitutionis ipfius
e x -i • n ° a  folum,vt quis veniat.fed etiam ex fui mente
t 3. u °d vfqj ad finem negotium profequatur) eo-
<C ribuseuacuatlir  ^ omnino.Cum autem ab ele-
q u  lsc °nfirmationevel fafta prouifione per eiim } ad
l Uta  j? ro pter inferiorum negligentiam fueratdeuo-
t 0n a. l S e ^di poteftas,ad fedem appellatur eandem_>:
^ ali' tUt * oncm  pr^dičfam in veniendo & mittendo,
ls >qii2eperflringunturdn ea conuenit obferuari.

CAF. XXXIIIl.

Ptopojfunt epifcopi & fuperiores cum habentibus
ecc ^ e f iV5  fot fubteffas, cjuod vfefc ad feptennium (iu-
n ° n  teneantur ad facerdotium promoueri: ad fubdiaco-
xt *men debent promoueri intra annurn: ali a s funt pri-



Mti

'Sc,

' Et >Uod,

'urantc feptennio debet in illif ecclefiu tdonetts po-

4eb e[  ideJručfibus ecclefia fušfinendus. Elapfo feptei
r °ctor intra annurn in presbjterum promoueri.

r v v  ldem_>.

\ . m  exeo,quod felicis recordationis

Gregorij

du„ Pa P*x-pr*deceflbr nofterftatuit in concilio Lug-
Pti,f n vt a *f regimen paroecialium ecclefiarum aflura-
1 gj^ a ^facerdotium promoueri faciant intra annum
{(„ '^'»mtfliregiminis tempore conumerandum: d
“BaHterrelideantin eildem_>. Alioquin fi intra
ti s  1 ' ettl pus protnoti non fuerint, huiufmodieccle-
fj t  .‘l; monitionealia fint priuati. Nonullis extunc
ptoj{ C - la£es e ccleilas recufantibus acceptare legendi 8c
e Cc [ l' en di(c um  eis facultates non fuppetant: nec ab
Pralatis de aliis beneficiis inpicrifq; mun-

tj s fn

t Pat «b US

interdum prouideatur eifdem)opportuni-

tt.^^blatadn grandevniuerfalis eccleii?(qua;ad fui
difp e " viris literatis permasime nofeitur indigere)
’ um  ^ *a<duram.Nos fuper hocmultorum in-
fci etl  a e!£ ritati frequenter volentes cupientibus in
,'? f P ro ^ cere: vt  fruftumin Dei ecdelia fuo tem
Ptrf. . erre  valeant.oppottLinum vtiliter prouidere :

ri  ronftitutione fancimus, vt epifcopi eorumq;
fia s c i° res cum  iis,qui huiufmodi fubiecdas libi eccle-
Po(Ii n  tl . net 't vel obtinuerint,in futurum difpenfare^«
4 i 0  j y‘bere,quodv(q; ad feptennium literarum ftu-
° t( lift laetltes  promoueri minime teneantur.nifi ad
fubdiaconatus duntaxat: ad quem intra pr?-
ftip a  . ailn um.recipiendum(ne ficut amultis deChti-
Vaft 1Cnon '° fubbmatis olim fadhun effedignofei-
gtVo^ 3111 tet rocedere valeant clericali)omnino allrin-
fte Co  111118  = & nili recepcrint, poena contentain di-
4 Uta  llc ‘U° e o ipfo percelli. Porro feptennio pr*dičlo
* e Pto e>1 ’^ em  epifcopi & fuperiores folicite prouide
vt per bonos & fufficierites vicariosab
111 'dinodi ecclefiis deputandos,animarum cura

**.«  indice incompetenti funt nulla^ad hec.fupra de
cum Ji, Dom.  b ^ 4 /ias,vacuarur. c .A

Nu-

As itd] j .

Gregorin* Papaprudeccjjor nofter.  d

diligenter exerceatiir : & deferuiatur laudabiliter in
diuinis : quibus de ipfarum ecclefiarum prouentibus
necellaria congrue miniftrentur. Elapfo vero didfo fe¬
ptennio *  ijjcum quibus fucrit (vt pr?imittitur) dif-
penfatum,ad diaconatus &; presbyteratus ordines in¬
tra annum fe faciat promoueri: alioquin extunc di-
člam poenam(nifi iufta de caufa id omiferint) ipfo iure
fenouerint incurfuros.

C A P. XXXV.

G£uaruor dicit.Primo, quod ad pcenam priuationu refforii
parcecialif ecclefia non premoti requiritur , cjuod annrn integer
Jit completiu . Secundo, cjuod anntts iUenon currit iuffe tmpe~
dno. Tertio.cjuodpoff priuationem, ecclefia eidem conferri non.
potefl. G^iiano, ejifod nonpromotus fieo animo receperat eccle -
Jiam vtfruffm anmperciperet : tenetur ad reffitutionem ipfo -
rum.Etaui ea mente c&ntuht: ecciefiam feruare debet Videm-*
nem.loanitAnd.

Idem_>.

C Ommiffa tibi paroecialis ecclefia, quanquam tan-
tum'de aiio tranfiuerit,quod intra ipfumnequeas
tuxta ftatutum gcneralis concilij Lugdunenfis ad fa-
cerdotinm promoueri: non eft nifi tune demmn, cinn

extoto b  fuetitipfe annus elapfits cenfenda vacare,

nec poteft alterianteate nolente conferri. Annus au¬
tem huiufmodi.qui a tempore lilo incoepit,quo ipfius
ecclefia; regimen commiflum tibi extitit, & poflcffio-
nem eius pacificam habuifti:vel pet te Hetit quo mi¬
nus habereseandem : tibi non currit, fi promoueri iu-
fto impedimento detentus intra tempus huiufmodi
nequiuifti. Porto fi infra diftum tempus non fuetis ra-
tionabilicaufa ceflante promotus: tibi ecclefia ipfa,
quadi<fh ftatuti auftoritate iam priuatus exiftis(nc
ftatutum ipfum fiat ludibrio,debitoq;, frufttetur effe-
ftu: & non rebus, fed verbis, cum fit potius contrariuL
faciendum : lex impofita videatur) nullatenus ea vice
poterit iterato conferri. Catterum fi promoueriadla-
cerdotium non intendens paroecialem receperis ec-
clefiam_>,vtfruftus ex ea per annum percipias : ipfam
poftmodum dimiflurus (nifi voluntate mutata pro¬
motus fuetis) teneberis ad reftitutionem fru<ftuum_«
eorundetn: cum eos receperis fraudulenter: illum au¬
tem,qui eam tiBi contulit, citm te non etederet ad hti-
iufmodi ordinem promouendum (prseterdiuinam->»
quam exinde incurrit offenfam)ad ieruandam indem-
nem eandem ecciefiam decernimus obligari.

CAP. XXXVI.

lAbh/is exemprtis eligitur in epifcopitm : fed tranjire non
poteft fine licentia. Popu vel legati de lat ere.

Idem_>.

S I abbatem ecclefia; Romana immediatb fubiečKt
in veftrum epifcopum elegiftis , reprehendi exindc
nulla rationepoteftis: ei tamen ab alio, quam a nobi*
vel apoftolica fed. legato fi fit in prouinciadelatere «
noftro mifiits : dati non poteft licentia fuum deferen-
di monafterium.Sc ad veftram ecciefiam tranfeundi.

LegAtui de latere poteft: con firm are eldlionei epifiopernrro
exemptornm: rehaui non, finefipcciali mandaro Joan .idud.

Huiufmodi vero legatus, qui maius omnibus poft
Rom. pontificem in prouinciafibi decreta impenusn
| cenfeturhabeie :archiepifcoporam,epifcoporum_», 8t

exemptorum elečliones poteft ex officio confirmare.
Alij autem legati hoc nequeunt: nifi id eis a fede ipfa
fpecialiterfit commiffuni^.

a Di/penfare non poteft epi fiopm vitra feptennium cum
curato fuper non promotione ad facerdotium.  b Vin fta-
turum prficipit cenam p cenam [bluendam intra annum fifta
prenapeti non poteft, doneč amnu totaliterfit elapfue.  c De
triplici genere legat or um , vulegUCm c.  j .de off./eg . 0- do .meuon
Brunellum iti Ifb. de poteft.legati.Pont.

U

SextiDecret. Lib. I. Tit. VI.

CAP. XXXVII.

Si compromijfariue non elegit mtra tempu*'turi *, adprkxt-
mum fuperiorcm deuoluitur poteifae prouidendi. St eltgitficd
indignum,indiftinfte redit ad eompromittentes tniji idfcien-
ter ratum habucnnt. Idem f eleifu/ idoneue non conjentit. Si
eompromijfariuo fcir.nter eligit indignum: ipfefolus ab eccte-
JtajiieU beneficiit triennio eiffujpenlut, nifi id eompromittentes
jbienter ratum habuerint. Etpcenapradiffafufpenfionu ni ba-
ket locum in epifcopo cornprc mijfario, n ec in eleSitme inferiorio
epifioporum.Et refiringitur Mapama, adbeneficia.cjuaobtinet
in ecclejia offenfa.Et idem in beneficiit illius ,tjuideficit in pre¬
kat ione eius ,quod obiicit in perfonam ,loan.xAnd.

Idciri—i.

S I compromiflarius,inquemdefun£l:o * epifcopo
transfertur eligendi poteftas,negligeterintra tem-
pusa iureftatutum eligere pmermittat: adfuperio-
lem proximum poteftas deuoluitur prouidendi,fibiq;
compromittentes imputent, qui in talem poteftatem
huiufmodi tranftulerunt.

Si vero digat/ed indignum-j : tune fiue fcienter id
fecerit(cum dolusipfius eis,quinon funt in culpamon
debeat imputari) b  iiue etiam ignoranter (ciim fuo
fitfunftusofficio) eligendi poteftas (nifi & ipfifcien-
ter eleftionem talem ratam habuerint) libere reuerti-
turadeofdem.ldem fit,cuni elcgit idoneum: fedde-
flusrenuit confentire_j.

Porto eo cafu.citm fcilicet indignus eligitur ab eo-
dem,compromittentes(quos illius odio non conuenit
pta:gtauari)nequaquam(nifi licut praimittitur ratum—»
habuerint)puniutur: fed ipfe(vtpoena luum auftorem
teneat)a beneficiis ccclefiafticis triennio iuxta Latera-
nenfe concilium fufpenditnr ipfo iure_j. Huiufmodi
quoq.; pcena,necin epifcopo, fi ad eligendum fiat com
promiffarius ficpeccante (cum de iure nullam fenten-
tiam fufpenfionis incurrat, nifi de ipfo exprefla mon-
tio habeatur)nec in aliotum quam epifcoporutn & fu-
periorum ipforum eleftionibus: cum peccatur in ipfis,.
vindicat fibilocum. Reftringirur etiam difta poena fo-
lum ad ea beneficia,qua fic peceans, in illa obtinct ec-
clefia,quam taliter eligedo, fpecialiter nofeitur offen-
difle. Etidem in illius- beneficiis eft -cenfendum: qui
alieuius eledionem_> > poftulationem_>, attt proui-
fionem impugnans, in probatione deficit eius,quod
cbiicit in peifonasn-).

CAP. XXXVIII.

*Trocurator ad appellandum fecundu m forma mca.Vt circa.
Tion cfhdoneus, nifi omnia obiecta\ & forma iuramentiin pro*
ouratorio exprimantur.hocdicit ficundum Pan.

Idem-/.

P  Kocuratorad appellandum contraeleflioncm.po-
ftulationem.autprouifionem alieuius c non ali-
ter idoneus decatero rcputetur,quam fi omnia,qu<e in
formam obiicere vel perfonas,& proptcrquat appella-
re intendtr, fingulariter 8c dare in eius procuratorio
fintexpreffa..Habeatque fpeciale mandatumiurandi
(io.poralitcr in eorutn animas., quotum procurator.
exiftit,quod rpfi credun: expreifa huiufmodi vera effe,.
& fepoile. probare_j.

CAP XXXIX.

(ajfateiconfrmatione , velcajfa nunciata propter defettum
edrifdildionUjvelfirlennitatemvmijjam :nonpropterboc detli o
tajfatadicetur. loan.xAnd..

a EleffiopoteJFfihrranrc , e/uam epifiopus trada'ur fepuP-
tura de cjuovtdeea.Bona-.fupra eodem.  b Videl .fi. C. de-
accf.pofi vbt. eiue- deliifum concernit procejfum ep- nae.nam.de
-daneb. front..  e- diftio-aiicuiit* T .deefi in rnanufitipip-
meHcibeat^

3 *

Idcm-j,

S I confirmationem eleftionis d  p*opl“ jj]' 3 ni,

iuris folennitatemin confirmationeipla 0

vel ex eo,quia ipfe qui confirmattit, confir man  ntt# .
habuit poteftatem_>, caflari feu eafiam & * rrlt  £ [ c flio
ciari condngat: non propter hoc praecedens
(fi alias fit canonica)intelhgitur infirmari.

CAP. X L. - [trpi*

Si vacantccathedrali,regulari,vel collegiata ecclep s  ti ^
laresperfonec capttuli vd conucntm occupant bona e  /'
dimijfa,vel vacationie tempere obuenientia, d otiec P elr
ttiant.ab officio & tpubufcuncj, beneficiit funt fi*fy en P  ’ ‘ -
Jlantibtt* priuilegiufiatutit , confitetttdinibue quacunfp
tatevallatie.loan.xAnd.

Idem—>. ' -ittCf

a Viafstpe b  contingit,quod cathedralrd- ^

gularibus ac collegiatis ecclefiis vacant) ^ u „.
pitula,conuentus, collegia, c  & fingulares j V »'

dem perfonae bona a prslatis ipfarum diniH‘3) ,j,

cationis tempore obuenientia, qua: in vttliru
čtarum ccclefiarum expendi,vel futuris debel e ^
ceffbribus fideliter referuari: occupant, inter (
dunt, furripiunt, dilapidant, dilfipant, & eon ■
in earum graue difpendium &iafturam. N 051 ^ pr*'
aufus reprimere, ac eedefiarum indemnitatib
cauerevolemes idecernimus vt ij,qui pra®iil a ^ DtJ l,
tero prafumpferint,eoipfo fint,& tamdiu man £
officio Sc beneficiis quibufcunq; fufpenfi,do 1,e ^|j^is.
reftittierint quicquid de bonis percepennt fup^| j£ n-
Non obftantibus quibuflibet priuilegiis vel in .| u (,
tiisaut contrariis confuetudinibus, conftitd 1
vel ftatutis,iurameto, confirmationefedis a P°: ^ qud
autalia quacunq; firmitate vallatis : qus 0 ®!” ^

ad hoc audoritate apoftolica reuocamus, ca ? 4 -jta t ' s '
irritamus: acnnllius deinceps volumus efle " 1
CAP.  X L I.

‘Decretaiufdt circa,foium in extraiudicialibue app
btte locttm babet: in iudicialibtu autem antična
da funt.hoc dicit.Ioan.xAnd.

Idem-!.

C  Onftitutio felicis recordationis Greg- P a ‘' (irne*
noft.edita in concilio Lugdun.formam CIi “ 0 (tu-'
fecundum quam abiis,quiin d  eleftionib u

lationibus,autprouifionibusfeopponunt, ne jj, e**
pellari: locam fibi non vindicat, nifi foium Cl1

extra iudicium appellatur. . „eg ot ’ lS

Qu,ando vero in iudiciis e  in humfiho 01  ^in 1 '
appdlari contingit: anteriora iura (cum P eI
mutata non fuerm.t)obferuari oportet.

CAP. X L I li _

Habens plenamadnun tio v e m c at h e dr ali* f cc  •

rrtualibm  eb' temporalibm  , iurifdiftionaltA exerC

fucramentalia^ion^niji epiJcopttsfuerit.b.d.Dofttt'

I

S, cui procuratib feu adminiftratio cat

jl  clefire plena & li bera in fpiritualibus &. 1 * jfcco^'
bus a fede apoftolica (cui foli hoc competfj/ iitp'
miffa:potcft(alienatione bonoru immobilm^^pjli*
taxat: excepta)omnia, quaiurifdiftioni5
exiftunt,& qua poteft eledus exequi confi rin
bere cxercere„>. . ; s  ere? 0 '

lllaquippe, quic minifterium confccratm

fcunt (nilifuerit.epifcopus)per.alios faciat e r

expediri..

—fS»'

tem? 0

e(f

,t$ &

a Secundutn DočforJftc rex.habet locwn' et t A *. p 0 nt‘
fir mat f o rab m. v ide Felinitm mc.corfi/; utm  de reC ^e^!°f,!
b' Jura debent adaptarnu, quc Jkpe ' con ^ r, S^ rfr \ i . g lJep

defponjmpub. literat,,  c
F, ar r. in l.aur fačt.ff' de pcev. c,ji c
char.l cnt- d ditiio-MjdecJiin ?

HJ,

Gibtomoda pumtur

'nitM.de j< ■■■ e ' f  jiiidd fi ’

-raft.  e +» c  a !•

33

De elečtione & elečti potcftate.

C A r. X  L I I I.

»o« eligit, nifi peregerit duodecimum annum, &

' V€ ^ ex prejfeprofejfa  : nec eligitur nifi peregerit trtce.fi-
fuerit e xprej?e profejfa.hoc dtctt prim a  pan

•'* tbt.Satie T n

’£*>«. loan.^lnd.

1^‘imitatibus * monafteriorum monialium,qu$
tas • ^ e nterpropterelečliones in difcordia celebra-
difp grandia in fpiritualibus & temporalibus
te s ^ a  Psti^nturjOceurrere deiiderabiliter affeftan
*UlU atUi ® us » vtctim ineis fuerit elecHo facicnda,
fifp ^©niaiis (niii duodecimum annum peregerit,
alif s ^, c ^ a fuerit cac ^^ velexprefse)ad ejigedum cum
p Cr  ^^ittatur.Kecin abbatifiam,autpriorifTam(vbi
^tUM- r ^ ain mona ft er ^ um  gubcrnatttf)dec*tero eli-
C3{p t  3 nifitricefimum annum compleuerit, &
<u  se 'Profcfla fuerit ordinem regularem_>.

°bftante cantradibf ione,vel appellatione > quacumque
fi i r  4  dtoftbus parttbiif numero ctim per fcrutmium procedi-
^jj £  *** ln &ttonepramijfatper offiuumprafidentis cofirmatur,
e lClt ~ur. Item pub lic at o firutinio  , aniequam adaffus
th ^ e ° J  fi diuertant: eligetes po funt accedere ad illam,qua
du<tf f 1  tonucntus namero babet,&-Ji per acceffum ad

rtes  P e rUenerint(Jicut in prime cafu) confirmabitur &
Sfa ■ CettiT  • non tamen adimetur contradicentikus potefias de-
Ve ^ accu f ane ^»cum abbatijfa fuerit benedicta ,&
hne ‘° nern  adepta., Item de obieifu centra eleitam d maiori
4cc e jp° niientl *4rfua tamen duaspartes,nec a principio,necper
^cuj 7 * 1  b*bet :ante cenfirmationem fine firepitu & figura tu-
bur n T f Utretlir ' Ipfia tamen (alienatione bonorum & monia-
%j .^pttane fibi interdiitis )interim mimflrabit .1 tem a mi-
e e fiffa nullit iw acejuiritur, nec alta poffunt accedere

c ed;

^ a Ue' ne ^*^fi t  collatio ,nifi numeri ctd numemm.h.d.

at Ur:

fi ad eleftionem per formam fcrutinij pro-
Wute?‘ :  ^y°tis in diuerfa diuifis) eledliones c  per
“Us p ‘l^ilcordia celebrari con-tingat: ea, quxadua-
Vr d*k? s  namero fuerit ceiebrata (exceptione feu
'■USft lftione aut  appellatione qaacunq; partisalte-
c iop r 0l ’°bfl:antejperfuperiorem(prius tamen exoffi-
O^Vfpedlatad ipfuin diligenti examinationcpr?-
c °Ufi/ ' a * la sinuenta fuerit canonica, confitmetur: &
Ptjd ’ >lat S ele£l$(ft abbatifta extiterit)benedidlio im-
%^'Si autem nulla earundem eledlionum apar-
«t pu ,““ r « ceiebrata duabus: tunc(non obftatequbd
Poljih lca tum fcrutinium, & ad eleflione proceflum)
'ufn, .^Oniales^ttf in aliam vel in alias dixerantvo-

ta Ht

per conlenfum(antequam ad adtus ditier-

J iC eVf L -«uuwua uiuvr

- ttan eos)omniprauitatecellanteadillani acce-
f#cie 'nvt a ^' s ma * orem  P ar t« m  conuentus numero
^Ujsp eft elefta.Et fi per accelfum huiulmodiad
' 0|| letir teS  P eruen * r * poterit: illis, qux anteaineam
Ca tUt 1 er 5 n t computatis, d  confirmetur & benedi-
P Nm c fiduas partesab initio habuiffet,vt in cafu
0e ftpramiffiim. e  Veriim fiquxfuerintmo-
l " !ti  6?f 1  P°ftquain in prsmilTis cafibus tališ confir-
% t;  b y n ediftaextitent, acpoliefiionem fuxadmi-
1 * l Uici a p n * s . alfecuta: voluerint in modum de-
a e Pta '° nis ve ^ »ccufationis. vt a dignitate deiiciatur
:'lp t0 'P l: ®P o nerealiquidcontraipfam,eis perprardn

»11

Vi

la «n, P°nendi,minime fit fublatafacultas.Si vetoad
" »ftt ,* a  »^aiori parte(vt prxmittitur)efl elcdba.iro-
la:  accedere moniales :vel li accefferint, non

j- y a ^t‘ia huiw v ide ouad tiouifdimt diffiniuit
. tit. de regular.gr monial.c. 7 .vide concil.
ca.ro.  b ' "

'■»m.


fit n c it

de ar ti culo huiu-i fetj.vide (juod

uit concilium Tr1d.feff.2s .tit. deregularib. tir

c  in anticj. codkib. it a : elecliones plures

* JcorJ- 1  mamiu.coai

^ hnedi diet ione Per. d

fc Wur.

al, expreffnm.

al, ita : & confirmatur ,

34

tot tamen,qubd cum aliis prius ineam confenticnti-
bus faciant duas partes : tune fuper * obiečlibus par-
tis alterius,li qus fuerint.Sc fuper aliis, qux in tali ne-
gotio funt ex cffi.io inouirenda, plene line ftrepitu
iudicij & figura per fuperiorem inquiratur primitus
ante,quam confinnctur eledtio, vel etiam infirmetur:
fed interim prsfentis conftitutionis audloritatein fpi-
ritualibus 8c temporalibus Ubere adminiftret: lic ta¬
men quod de rebus monallerij nil penbus alienet:
necaliquamin inonialem recipiat quoquo modo. Si
qua vero a ininori parte conuentus numero nominata
fuetit vel eledla: ex nominatione vel eledlione huiuf-
modi(quas epifcopo qubd pars minor eas fecerit.viret
aliquas nolumus obtinere)ipfi ins aliquod quomodo-
libet no quxratur: nec ad eam ab aliis per confenfum
initoc cafuvaleat acceflus haberi. Vt autem cum per
pratdidlam formam proceditur, facilius luhuiufmodi
monialium eledlionibus ad concordiam veniatur: de-
cernimus,vt non zeli ad zelum, nec meriti ad meritu,
fed folum numeri ad numerum fiat collatio in eifdem.

ElcRt per campromijf m benediffie impenietur non obfim-
te minorit partit contradiEtione: fed fi maior fe ei epponav, Ube¬
re ctdnjiniftrabit,nec confirmubitur. Si autem ci fe opponurpare
in duplo mutor.ncm admimdirabir, nec confirmubitur, fed eie-
pedlubit Urit euentum.h.d.

Catterum fi per formam compromilli fuerit in ele¬
dlione proceffum, & eledla: pars aliquafe opponatifi
minor,ipfius(vt in forma fcrutinij ftatuitur) confirme-
t"ur eledlio, & cidem benedidlio impendatur, parris
eiufdem contradidlione.vel exceptione_i, aut appella-
tionequalibet nonobftante: fed per hoc denunciandi
vel accufandi eam poftmodum fibi vta minime fit prx-
clufa.Si maior,cius(donec de obiedlis b  & aliis, vt in
eadem formaferutinij pramittitur, fuerit inquifitum)
contirmatiovel infirmatio differatur: fed interim (vt
prxdicitur)libere adminiftret, nifi forfanpars oppo-
nentiu extiterit duplo maior: tune enim adminiftrare
ipfam nolumus,fedlitis euentmq-potiusexpedlare_;.

Si ab oppanentibut in cafibus pramifitt appeUatur , conifitu -
tio. Vt cina. feruabitur: fed moniales ad fedem apoiioUcam
perfonaliter nonvenient ,fedprocurateres fecundum cenihtu-
tionem , Cupientes.mittent.b.d. Ioan. od.

Porrofiin huiufmodi eledtionum negotiis eontige-
rit(in illis duntaxat cafibus , in quibus »ppofitionej
iuxta premiffafuerint admittendx)adfedem apoftoli-
cam appellari: appellantes formam conftitutionis fe-
licis recordationis Gregorij paps pradeceftoris neftri
edits in concilio Lugdunenfi diiigentius feruare te-
neantur Sed cum eas proptet fextus verecundiam_>, c
fusq;conditionis ftatum non deceat, nec ipfisexpe-
diat puhlico coetui demonfttari, aut extra fua monafte
ria etiagari: nolumus quod eledla:, vel etiam eligentes
aut appellantes,feu hae,conrra quas appellatnm fuerit,
ad eandem fedem perfonaliter veniat c ( uoquo modo.
Sed procuratores fufficienter inftruftes iuxta confti-
tutionem pismemoris Nicolai paps tertij prsdecefi.
foris noftri, adfedern ipfam tranfmittant: per eos ele-
dlionumac appellationum Sc poftulationum fuarum
profecutura negotia, prout iuftitia fuadebit. poenarn
in didla conftitutione contentam iploiure(fi hoc non
fecerint)incurfurx.

T.snentes vel.nurrientes difcordiam in eledfione monialium ,
ipfb iurefunt excommunicali. b.d.Ioan.^And,

Podremo ij,quos ad dirigendas in huiufmodi ele¬
dlionibus moniales eafdem deinceps contigerit euo-
cari,ab his prorfus abftineant, perqna: inter eas fuper

a al.ita: fuper obicEfttpartis altcrius.fi cjua.&c.  b al.
obieElibus.  c  Vide hic effeffum verecundia per ^Ancha.fr

l.f.hut.jf. de cendi.infli.Font.

DD

3<5

SextiDecret. Lib. I. Tit. VI.

35

faciendis ipfis ele&ionibus oriri A  poffit difcotdia,
Tciexorta r.utriri: ali a s  eo ipfo excommunicatiouis
fen ten ti# fe nouerint fubiacerc—>.

ti a  c coni! it ut to locum baker tnmonialibui regulariter vi-
mentibus,& in canonictt fecularibtu : hocexcepto cjuod non de-
kcAntjiifi profeJfa y eligere vel cligi cjuod no* potefifibi v indic ti¬
re locum in canonicu JecnUribue. per hoc tamcnpapa nc appro-
bat fiatum diStaram canonicarii ficularium.h.dJoan.^And.

Supradidafiquidem,nedum in monafteriis, in qui^
bus funt moniales viucntes fubaliqua de religioznih us
tpprobatis: fed * etiam in illis vb; funt iuxta quarun
dam prouintiarum conluetuainem mulieres, qux nrc
propriis mmnciant.necprofeflionem faciunt rcgula-
rem,fed viuunt vt in fccularibus ecclefiis canonici fe-
culares: volumus pcr omnia obferuari, eo (quod fupia
dicitur)duntaxat exccpto, vtnon eliganturnec eiigant
non profefeciun in ipfis hoc locuai fibi nequcat vin-
dicare,pcr hoc tarae earum ftatum, ordinem fen regu
lam nolumus necintendimus approbarc_o.

tura de virorum eleftionibus trakt ant ia ,pcr hoc capitulum
pon funt mutata h.d.

Ad hxc licet prxmifia,qu:e in multis a iure commu-
ni difcrepare nofcuntur: circa elefliones in quibufli-
betmulierum monafteriis faciendis ex c  certis cau
fis rationalibus fpecialiter duxerimus ftatucnda : in-
tentionis tamennoftr« nequaquam extitit d  perilla,
quo adeleftionesin aliis viroru monafteriis, vel qui-
bufuis ecclefiis celebrandis aliquid immutetur: fed
iurapraccedetia in fua omninorcmaneant e furnirate.

CAP.  X L I I 11.

Si ordinariat poji rccejfum appellationu intenefta ad curia,
in caufis eleftionum epifiopatuum non incjuifito an prauiras
int eruencritipročedit,con firm at t v el conficrctt: pradicla non te-
nent: & ipfe ab epifcoporum confirmatione confecratione
fujpenfiu efiper annum.b.d.Dominicue defiankfo Gcminiano.

Idem->.

P Rouida confideratione generale concillu Lugdun.

conceflit.vt ab appeliationibus in iudicio,vcl extra
iudicium ad feden^apoftolicam in ele&ionem epifco-
porum,&c corum fuperiorum negotiis interiečlis, per
quas ad fedem ipfam cadem negotia dcferuntur: par-
tes(nulla interuenienteprauitatc)reccdere valeant an-
te,quam ipfi fedi apoftolicx appellationcs eardem fue-
rint pr<efentat§: led inferiorcs iudices,quorum eft(ap-
pellatione cefiante) negotiorum cognitio eorundem:
ŽiinhocpiauitasintercefTerit, antc omnia diiigenter
inquirant: & fi eam interceffilTe reperefint, fc non in-
tromittant vliatenus deeifdem_>: fed pridigam ipfis
parnbus peremptorium terminum competemem-*,

J iuo cum aftis & munimentis fuis apoftolico fe con-
pečlui repracfcntent. Verum cum nonnulli concdfio-
nehuiufmodiabutentes, / fuam(inquiktioneprxfa-
ta omifla ) cognitionem in eifdem negotiis interpo-
nant: ad confirmandas eleftiones , & confecrandos
ele&os temere procedendo. Nos fuper hoc exprefiiiu$
rouidere volentes, confirmationes & confecrationes
uiufmodi,&quofcunq; procefius alios,quos (inqui
fitione praemifla n©n habita)contigerit decatero in ta-
libus negociis attentarirdecernimus, nullius penitus
exiftere firmitatis : & confirmantes & confecrantes
cofdem (vt in eo quo peccauerint puniantur g  ) ab e-
pifcoporum confirmatione ac confecratione per an
sum continuum ipfo iurefore fufpenfos.

a  Doft.not cjuodpcena fiatuta procurantibus ortumdif-
terdiafion ligattam orranutrieares. Font.  b yAhki it a :
fed  dr in tUis etiam vbi,&c.  C In manufriptu ita: ex cer-
tucaufisfrrationabiUbiM)£rC'  d aliks^exi{lit.  e a lik s,
mane ant.  f Videglojfin dcm.t. deiur. patr.  g Vide
gloff.l.i.ff. de diuor. m princip,  dr L are.in L pratvr aie^*hoi %
tuterdiftum.jf.de no. ope, nun a a.

CAP. X L V,

St papa fibiprouifionem ecclefia cathedralu referuduit , inhiU  |

bu.it  dr dureuit: non efi vitiata elekHo,ou&pr&cefferat : omnia
tame:iyaua referuartomm fecjuuntur^ar/mt efisklu.Uan.^Ani.
Idcm^.

S I eo tempore,quo prouifionem alicjiius ecdefix
cathedralis cxquauis caula difpofitioni fcuordina
tioni fcdis apoftohca referuamus , inhibentcs nc ai
eleclionem vel prouifionem faciendam incaquomo-
dolibet procedatur. fcdecernentes fifecus lupcrhoca
quoquam fcienter velignoranter attetatum extitcrit,
irritmn & inane, iam ad eleftionem forfitan litpro-
ccflum in ipfa: Prafenti conftiturione fancimus,q«6(i i
licct rcferuatio,inhibičio,& deeretum huiufmodinon
afficiant elečlionem ,vel alia, qu* priccdunt: efticiunt
tainen vt effeila careant ea, qux poftmodum fubic-
quuntur.

CAP. X L V I.

*Abfens plures procuratores ad aftum eleftionu dare potift
infolidum>čr non altter: & in alt er o adnuttendo potiti tttt
gradue.h.d. vfa ad §*Porro. Dominiiue.

Idem -j.

S I quis iufto impedimento detentus in eleftionit
negocionequeat comode interefle: poteft nedum
vni(proutdiciturin concilio *  gcnerah)fed 5c piuri-
bus committere vices fuas,dum tamen corum cuilibet
det infolidum poteftatem: 5c crit tune melior coditio
occupantis. Verum fi ambo concurrant infimul,&pO'
ftulent fc admittijaudfri eos non expedit: quiapoflent
vota fua dirigere in diuerfos,ficq; res non haberet cxi-
rum,6equodab cis hoccafu fieret, non valeretrfedi*
admittatur duntaxat, quem capitulum vel pars maiol
elegerit: vel ii concordare nequeant, is, qui primo ^
in inftrumcnto vel literis procurationis extiteritno*
minatus.

Siaurem nuilus ipforum infolidum fuerit depu f4 '
tus,tunc propter rationem eandem ipforum aliquis
non debebit admitti: fibiqj imputet, qui fic cos con-
ftituit indiferete.

‘Trocuratoradcligendum conffituttn^vnum nominefi*h&  ,
vnumnomine domini/Ui eligere non pot efi: nifi k domino dl
certa perfona fpeeiale man dar urn habeat.h.d.

Tono  cum vnus eft procurator fimpliciter conftita-
tus : fi is vnum fuo & alium domini fui nomine in teni
tinio nominandum duxerit, nihil agit: nifi de certa c-
ligenda perfona fibi dominus dederit fpeciale manda-
tum. tune enim in illam cius, in aliam fuo nomine^
ličite poterit confentire^.

Canomcm abfens (licet nulltu de capitulo eius procurator
ejfe v elit ^ & ipfe precuratorem, cjui non fit de capitulo , noltittt
capitulo deputare non pofiit) votum per liter as exprir»ere not>
potefi: cum cuiufiibet votum fit fieret e &figiUatim tnferutt'
nio evprimendum. h.d.

Abfens quoque( licet nuilus de collegio vclit ene
procurator eiuidem : necipfenolente capitulo cxtra-
neum valeat deputare)non poterit aliquatenuspejh'
teras cxprimerc votum fuum, quod non eft antelcru-
tinium: fed in ipfo ferutinio feerete & figillatim tan*
tummodo cxprimenduru-/.

CAP. X L V I I.

Si apparet coeleftus , vel fe opponens ei, qui confirmationctU
pctitjlle vocabnur nonunartm:altki fietin ecclefia cridagene*
ralu,cjuod fe cofirmationi volentes opponcre>venianr peremptt-
no afiignato; aliter confirmatio fafta non tenet . loann.^ind,

ldem-*.

Q Voniam cie&ione non in concordia celebrata*
^fuperior, ad quem cltdlionis i plius confirmatio

a In concilogenerali Lateranenfi fub Innocen.l 11. Q-2 f*
b Vide difi. 2 .tn Chri/Iopater. & l. fiferum comunu.de
Jor.t.quonias9o abbat.de o ffie.de leg.Pont.

1  f«tin9b

37 ' De rertunciaticmc.

38

pntinct cortfueuit interdum fiisconfirmationis cele-
mate pra/fciens citpiditarem propriam iuri. & inordi
»stom aff-clum etiam squitati,tompttitorealiqiian-
dorbialius.ve! eos.qii fe volunt opponerc_/>quando
deftus eftvnrcus, fupplantare: dum nullis vocatis, &
®oc difcuflooegotio perrepentinam confinnationem
ci;o(contra dodrina Apoftoii <*) imponit manus el'e-
ftn.Nos volentes linic morbo & fraudibus obuiart—’ :
prafaniconftitutionefrncimuSjConfirmationes tales
»itibus omnino carere, ipfasque deceinimus irntas &
'Mnes. Vocationem autem huiufmodi nominatim vbi
tftcoeledus.vel apparet oppofitor: b  aliasgenerali-
*«iiiecdefia,in quaelediofada cft.vt fiqui fint, qui
fevelintopponeie,compareant alfignato peremptorio
tertnino compctcnti, faciendam efle ccnfemus. Quae
cbam fi eleftio in concordia celebrata fuerit: volu-
■ausobfcruari.

de r e n v n c i a t i o n e.

TIT V L V S Vil.

CAP.  I.

^imamte pontifexpotefl Uberepapatui renunciarc. boe di-
** i/niuiifoffl Zen.

Eonifacius odauus,

Q Voniam c  aliquicuriofidifceptatesdeiis,
quxnon roultum expediunt, &plura fape-
re,quam opolteat (contra dodrinam apo-
ftoli)temere appetentes.in dubitarionem-/
Očitam,an Rom.pont. (maximd cum feinfuflScicn-
JN agnofcir ad regendam vniuerfalem ecclefiam_<, Sc
pUmipontificatusonera fupportada) renunciareva-
tJ >papatui,eiusq; oneri Sc honori: deducere minus
ji tci uide videbatur. Celeftinus papa quinrus pracdecef-
9r aoftet(dum eiufdem ecclefiac regi mini prsfidebat)
'Slensfuperhochšfitationis cuiuflibet materiam am-
f at are:deliberatione habita cum fuis fratnbus eccle-
11  Romana; cardinalibus (de quorum numero tune
^Ritis) i  de noftro & ipforum omnium concordi
C0| >Slio &affenfuaudoritate apoftolica ftatuit Sede¬
jih Romanam pontificem pofle libere refignare^.
? 0s  igitur neftarurnm huiufmodi pertemporis cur-
j*® obliuioni dari,aut dubitatione eandem in recidi-
j^difceptationem vlterius dcducicontingat, ipfum
I^koftitutiones alias ad perpetuam reimemoriam
'ftstium noftrorum confilio duximus redigendum.

CAP. II. ,

fiaudem expe£lantu, p rimam vacaturam, cxm in pro-
crederetur pingnu vacare,rontenciet altejuu renuem , tjuit
b 'oat:non tenetur expe£fani iliam recipere, imo illa dimijfa
J-dabit aliamfine fiaude vacantem. Erfiitii renuncianti
^^gnis polica confcratur: hocipjo prelata /irfiatu, frca-

Idem_/.

jdepratbendam e vel dignitatem,in aliqtia eccle-
0 ’* ptoxiuio Tacatura audoritate apoftolica expe-
t j*| te '>liquis prsbendam fen dignitatem tenuem ob-
^Osincadem.fraudalenter eirenunciet, vt illapri-
..“'vacanteprscludatur tibi via per confequens ad
'Oendum prabendam vel 'dignitatem aliampin-
permortem alieuius vel alias in ipfa ec-
^(aereditur verifimiliter in proximo vacatura, per

*, ■ :  ‘Eimoth.f.  * b Trde In ne ten. c. in ter quatuer.de
"bed.dett.l.fi.C.deiur.delile,  c Vide Ludouicum
t^l tUbn tnregula caneeilatia de infirmit refr^nanrilui ijut.
t ^^\ c . m * eap.r 2 .  d Vidcl.iw.fenatX.dcdig.Hb. n.

dicuntur expe&atiua,fiue ad vaeaturame
teemUnm Tiid.feff. t+. de referptai.

I renunciationem huiufmodi ( dummodo de pramiiTa
j fraudeappareat, faltem per aliquas ptobabiles conie^
j fturas.vt quiadifta:rcnuciationis tempere is, qui prs-
| bendom vd dignitatem pinguiorem babebat infirmi-
j tategeaui detinebaturivd aliquid aliud nninincbar,
j propterquod itlius pra:benda fen dignitas vacare in
j proximo probabiliter credebatur) nuilum tibi volu-
mus obftaculum interponi, quo minnsfptacbcnda vel
dignitate pisdičla fic ftaudulenter renunciata omifla)
poilis ditftam pingHiorem cum eam vd aliam. i) prrus
ipfam vacare contigerit, auftoritate prsfata libere pe¬
tere, veluti tibi debitam, & habere.

Caterum fi prxdiifto renuncianti huiufmodi prx-
benda vel dignitas pinguior forfitan conferattir ; eo
ipfo dicb fraus intelligatur efle probata, & idem r»-
nuncians babita omnino careat 5e ambita.

DE SVPPLENDA negli-

gentia pr*latorum.

T I T V L V S Vlil,

CAP. I.

lurifdiffiofuffraganei excommunicari, ad metnpolitanutm
non deuo/ttitur. loan.^ind.

Innocentius quartus.

R Omana a  ecclefia: & infra. Edidutn vero per
Rcmenfem prouinciampublicatum , vt a fub-
ditis epifcoporum ipfius prouinciar pro audie-
dis &terminandiseorum caufis libetead Remenfem
curiamaccedatur,penitus reuocainus. Q_uia etiamli
tenerenturiidem epifcopi pro fuis culpis vinculo ex-
communicationis adftridi: non tamen ex culpis ipfi*
(cam id non inueniatur A iure conceflum) ad Remen-
fem archiepifcopiiiurifdiAio deuolueretur eorn. Sed
alia fone pro illispcenaipfiscanonicapofiet inftigi.

C A P. I I.

S i illerfui preefi,efi negligens fr remijfut, debet fuperior illi
dare idoneum esadmtorem.hoc dicit.loan,^lnd.

Idetn baronibue fr comitibua regni
Pertugaliia.

G Randinon immerito : & infra. Mandamus ,qu»-
tenus dileftum filium nobilem virum camitem->
Bolon prafati regis Portugalli? fratrem de deuotione,
probitate ac circunfpeflione multipliciter commen-
datnm,qui eidem regi(fiabfque legitimo decederet fi-
lio)ture regni fuccederet: quiq; examinat5 dilcclionis
affedu,quo vos & pradidum regnum profequitnr ma-
gnanimitate ac potentia flbi pisrimum fuffraganti-
bus)regnum ipfum maturius reformaturus firma ere-
dulitate Iperaturrprafertim cum ad curam & admi-
niftrationem generalem, Scliberam regni eiufdem-/,
tam b  pro fapedidiregis,quam ipfius regni vtilitate
fi prouide attendatur,ac ad defeniionem ecclefiarum,
monafteriorum, aliorumque piorum locorum regni
prafati,& perfonarum ecclefiafticarum-j, tam religio-
farum,quam fecularium.nec non viduaium, orphano-
rum,& caterarum ibidem degentium_,,ac deperdi-
torum inibi recuperationem falubriter (vt in domino
confidimus) fit affumptus, cbm ad vos accefierit (fi-
dclitato_/,hon>agio,iuramento,feupado, ft aiiquibas
fone pra:fato regi, vel cuicunq; alij perfonx tenemmi,
aut etiam ipfius regis prohibitione: dummodo perfo-
nam eius,& vitam, ac legitimifui filij, fi aliqueipfum
habere contigerit,fidelitercoferuetis, debitum eis ex-
hibentes honoie,nequaqua obftantibus) in ciuitatib*,

a Uric ih e tl ar. t tradita per loan.^dndr. h e.neuit. fr per
Pelin, in cap. pajloralu. cxtra dceffic. /ega.  b al.ita: risrr
minus pro fspcdiiH regis qHam,&c. al. rta : tam pro Jpe dltH
regu rjudm,fr(.

DD a

/

39 Sexti Decret.

caftris,vill!s,8c muniticnibus. regni pradifli, cum om¬
nibus fuis recipere,ac eius difpofitioni, ordinationi,8c
man Jat is vniuerfaliter finguli ,■ Sc fingulariter vniuerfi
per oinnia,Se in omnibus intendere abfq; difficultaie
qualibet procuretis: impendentes fibicontra quofli-
bet repugnantes, ac etiam violentos confilium, auxi-
lium.Sc fauore: de reditibus.prcuentibus, omnibusq;
prafati regni iuribus fine diminutione aliqua plenarie
rcfpondendo : vt de illis difto regi fecundum o L uod
fuam decet excellentiam_j, fibi ac fuis Sc przfatiregni
neceffitatrbus pro tempore,ac negociorum emergen-
tium oualitatevaleat prouidere. Alioquin venerabili-
bus fratribus noftris Bracliarenfi « archiepifcopo. Sc
epifcopo Colimbrenfijdamus noftris literis in praccc-
ptis: b  vt vos ad id monitione pratmifla percenfu-
ram ecclefiafticam appelladoae remota,compellant.

Perhocautem nonintendimus memoratoregi, vel
ipfius legitimo filio (ft qucm habuerit )prardidlum re
gnum adimere: fed potius fibi Sc eidem regno deftfii-
ftioniexpofito,acvobis ipfis in vita ipfius regis c  per
folicitudinem & prouidentiam comitis confulere
fupradidli.

CAP. III.

Epifcopo a paganis.vel ci fchifmattcir cap to .non archtepifco-
pus Jed capitulum adminifirat: nifipapa cpuam citb bocfieri
poterit, fuper hoc per capitulum confiulendm aliter ordinarct.
loan.yAnd.

Bonifacius očlauus.

o I epifcopusapaganis d  aut fchifmaticis eapiptur:
O non archiepifccpus.fed capitulum--, ac fi fedes per
mortem vacaret, illius, in fpiritualibus Sc temporali-
bus miniftrare debebit: donec.eum iibertati reftitui,
vel per fedem apoftolicam (cuius intereft ecdefiarum
prouiderenecdfitatibus)fuper boe peripfum capitu¬
lum,quamcito commode poterit confulendam aliud
contigerit ordinari.

CAP.  I I I I.

Ecclefia catbedrali vacante, filtre papa vifitatorem deputat ,
ni fr archiepifcopu* propter negligentiam , veldolofam capituh
adminifirationem cum caufi cognitionc deputaret. h. d. Dom.

Idem_-.

E Cclefiie ‘  cathedrali vacanti vifitator ab alio,qua
a Rom. / pontifice deputati non poteft: Nifi for-
th capitulum m fpiritualibus Sc temporalibus negli-
genter,autperperam adminiftret. Tune enim archie-
pifcopus ob negligcntiam vel malitiam capituli (eo
vocato,caufam; fuper hoccognitione pramifta) vifita¬
torem, feu adminiftratorem eidem ecclefiac ličite po-
terit deputaret-

Vifitator ecclefia vacantir ab inferiore a papa deputatu *,
temporalia fr Jpiritualia adminifirat: excepta beneficitrum
collatione ad cpifiopumpertinente b.d. Dom.

Huiufmodiquoq; vifitator, qiiamquam Ipiritualiu
Sctemporalium adminifttationem legitimam cenfea-
turhabere:beneficiatamen,quxadcollationem per-
tinent epifcopi,conferre non poteft,fi ab alio, quam a
Romano pontifice fuerit deputatus.

D B T B M PORI 11 VS OR Dl.
nationum,& quaiitate ordi-
nandorum.

TJTVLVS  IX.

CAP. I.

Epifiopm Italia vltramontanum no ordinat , nifi de ffieciali

a  Dahu epifiopatibue vide lo .Vafium in ^Annalrb . Hi-
Jpania.ca. 2 o.  b ahira: in mandatu.  c al.eiufdem.
d Sa irarum rerum feriptores paganos vocant omnes id o Ur h
cultores . c Vide Marianum S o fin um traft.de vijitatione.
f Vtdcfupra de off. c.lega. qucd tranjlationem, Dominictu.

Lib.I. Tit. IX. 4°

licentia papa p vel per patenta literas tpificopifui , continentu
iu[lani caufam rjuare nalit vel non pofiit rllum ordmare: fi ft-
cucfuffum fuerit .ordinans punietur prana condigna .fronti-
natur manebit fiujpenfin rita cjuod etiam a paenitentiariupp-
pa fine ipfius fpectari licentia abfilui non poterit.loan.nind.
Clemens quartus.

S AEpe contingit, quod nonnulli clerici vinculo
excommunicauonisadftri(fti,aut apoftate.fcuit-
regulares.vel alias ordir.um faerorum fufceptio-
neindgni, fuam patriam ,in quadehis habeturnoti-
tia fugientes, fe inremotis partibus faciuntad huiuf-
modi ordines promoueri. Nos igitur volentesanima-
rum ipforum perieuhs obuiare:ftatuimus, vtnulius c*
pifcoporum ltaliac deestero aliouem vltramontanuffl
elerieum ordinate praefumat, nifi a nobis fpecialemli- 1
centiam habeat, velab epifcopo, de cuius dicecefi.ua-
xit originem ordinandus, vel in cuius dioecefi bendi-
ciatus cxiftit, « per eius patentes literas caufam ra-
tionabilem continentes, quare ipfum nolit.autne-
queatordinare.Eos vero,quos contraprarmifta confi-
geritordinarumanerevolumus abfq;fpe difpenfatio-
nis.fuper hoc a fede apoftolica obtinenda: fufpefos,ac
ordinantes poenitentia condigna puniri. Omnibus no
ftris poenitentiariis inhibentes diftti&e, ne abfqueli-
cemia neftra fpcciali, cum taliter ordinatis difpen-
fent.vel fuas eis tradant literas, per quas cum ipfis de-
beat difpenfari.

C A P. I I.

Pflpifcienter ordinauerint elerieumalienum,perannntoi
collatione ordinum funtfiijpenfi' frpoficjuamfujpenfio fitd
manifefta.potemntfiibditi fine ipforum licentia k vicirMiP'
fcopu ordinati Joan.^And.

GregoriliS X. in generali concilio
Lugdunenfi.

E Os,qui b  clericosparoecia:alien3cabfquefuperi0'
ris ordinandorum licentiafcienter,feu affeftata
ignorantia,velquocuiiq;alio figmento qua:fitopW'
fumpferint ordinareiper annum a collatione ordinum
decernimlis efle fufpenfos.His qua:iuraftatuuntcon-
tra taliter ordinatos in fuo robore duraturis: Clericil
quoque paroecia; taliter fufpenforum, poftquam eo-
rum fufpenfio fuerit manifefta : abfque ipforum e*
tiam licentia, intetim recipiendi ordines ab ahisvici-
nis epifcopis, alias tamen canonice,liberam concedt'
mus facultatem. e

CAP. III.

Epifiopm originii.domicilij.vet ecctefiaftid beneficij
datitiasad ordines dare potelf,inferiores pratati non mfi'*f n
uilegioenec officiales epijloporum.fid tj.aui habent admimf ri ‘
tionem fpimualium , rilcu bene concedunt.

Bonifacius VIII.

C Vm nullus d  elerieum parceciz alien*. prst_ et
fuperioris ipfius licentiam debeat ordinate: iu-
periorintelligitur in hoccafu epifcopus.de cuiusdi®
ccfieftis,qui ad ordines promouen defidetat oiiun-
dus ,feu in cuius dioecefi beneficium obtinet eccft'
fiaftieum , feuhabet flicet alibi nattis fuerit )domic | '
lium in eadem. In feriores quoque prarlati, religiofi v ,
ali;, nifi eis quodfuos clericos,aut fubditos, polfint 1
quo voluerint, epifcopo facere ordinati, a fede apofi-
ftiecialiter fit indultfi.vcl officiales epllcopi(cu adh° c
fe ipfius officiu non extendat)huiuimodi nequeuth'
.centiam impartiri.Epifiropo autem in reinolisJSenie
ipfius in fpiritualibus vicarius generalis, vel (fede va-
cante ) capitulum , feu is , ad quem tune tempot |S
adminifttatio fpiritualiu nofeitur pertinete, date pol'
funt licentiam ordinandi. ^

a al. entitit.  b Vide concil. Tridcnt.fejf. is- de refit
cap.S.  c al.potefiatem.  d Vide concil. 'fridenr.fi/. t'
dereform.cap.io.fr feJfi. 2 j.dereform.cap.io.

4* t)e filiispresbyterorum,<5čalns illegitimenatis. 42

I nitn‘^ nt e P'f c °piordinate priores briora.tu.um non exempto-  lile vero,cum quo per fedem difpenfatur eandem_j,

t ttK  ^ t e P*ftopi ordinate priores prioratuum non exempto~
hi ?,} !ttorum Jbcios , puamdiu mtranntr in illis  : liter tnde
Re y'* t ° ,,undi - l°an.^nd.

Ptio M t° fiver6iruisfH F erioribus  ' n non e: ' Tm P t ' s
lo Cot  tlbus  deputati priores,& eorum focij, poJTunt i
t ail ' 0li m  “'uecefams quamdiu moramur in iplis prio-
ttfik s 01< linari ličite,licet non fint deeorum *  dioe-
bus  oriundi.

E  . CAP.  11  II-

ttn,p r 'P u *t fiu- alitu inferior, prirr.am tenfuram infantinon
"Ull  1  ni ^ n t*gionem inrret: no c hotnim illiterato.nec hotni-
£ atrj  diareji, abfcp fui prelati lioenrta: ncc etiam coniu-
«4  'i' rel *g!onem inlrct,aut adfatros prornouearur legitime:
‘""irafacrens punitur.vt hit. hoc dim.Zen.

Vrvr ldem_>.

JV. Uus b  epifcopus.vtrl quiuis alius infanti ( nili
Sljf ott ' r digi°nenj intraret) feu illiterato, led nec
tl Ct]  | ' ll ‘ fupcrioris licentia liomini dicecelis alienae
t0 »iu em  P rx ^ umat  conferre tonluranu: nec etiam
t t0s  S at °j hifi volenti religionem inttare_j, aut ad fa-

defi 0t ^‘ n es promoueri: prout eft facris canonibns

' ...

c, Uei

-«a Ct  Oi 11  ver ° contra  fecerit(vt in eo,in quo pec-
m ls  11  P un >auir)pervnum annum a collationederi
^*°nfurac duntaxat nouerit fe fulpenfum-«.

° £  aetath eT  ODVALITA.
te,&ordine prteficicn-
dorum.

T I T V L V S X.
t , CAP. V N 1 C V M.

(t dijpenfar cttm maionxx. annit in digniratibus

p - t "  ^j/ /cr v wt  mniur« xx. *nnn in aignuativits

' non curatis^f aliud non objiet.h.JDominion.

P

Bonifacius o&auus.

Pr ®ittimus,vt epifcopi cum iis,qui xx. annum
c °inpleuerint. quod dignitates vel perfonatus,
<iuibus animarum curanon immmet.valeant

lib.' nere ;  poflintf li c  aliudnon obftatcanonicum)

<^<pcnlarej.

D fc  ' --

b  F I L 11 S P R E S B Y T E R O-
rum,& alris illegitime
natis.

T I T V L V S XI.

Cu ■ t  C A P. I.

>; l dogit:m'o natis dijpenfant epijcopiin minoribtv ordi-
hnp teneficioJinocura : dummodo (it rale in tjuo a/rat dif

: in altu dtjpenfatiopapa retjuiritur.lean.^tnd.

5  _ Bonifacius odauus.

t . ,c lui defeftum patitur d  nstalium, ex difpcnfa-
-An. ne e P’^ co P‘ ličite poteft(fi ei aliud canonicum—>
*in ere b  °bfiftat)ad ordines promoueri minores,& ob
tliiijj be neficiiim,cui cura non imminet animarum—-:

j.^ofittale luperquoperipfum epifcopum va-
^ei a  'PenTari ad ordines quoq; maiorcs,vel e  bene-
*(“*»» animarum liabentia:fuperquibus nequit
lic^p Pus  difpenfare, line difpenfatione fedis apoilo-
Sfj  °* n oueri non poteft.

f%'^ n r*tumfHer,t cum aHcjuo,  s /ho  d no obftante vilo de -
^$ e *far a< * čurani  m beneficium promoueri: pr<x,rextu tli im ■
n ° n P oter * f  duobentficictinjir/ml obtinere. loan-

I

t 9 bn.. c ‘^' l Pforum,  b Vide conciUumTriden. fcjf.23.de re~

d ■ C  rrtanufcr. itd : Ji aliud canonicum non obji-
f  a }- tt <t' :patirur in natalibus,  e lnaliquotan
*trb  ;  velbcnefida fuper qttibtu neqwt f &*bj%

ct *ram animarum habentia.

lile vero,cum quo per fedem difpenfatur eandem^,
vt (praimiff© non obliante defe&u) valeat ad benefi-
cium,etiam (i curam animarum habeat,promoueri;
nequitpraetextu difpenfaticnis huiufmodi (quamex-
oibitantem a iure oportet veluti odiofam rcftringi)
nifi vnicutn beneficium obtinere^.

CAP.  II.

Si ille t cum (juo fuper defeSfu originii in curato benejtciofue -
rh difpenfatum t eo taci to fuper pluralitate dijpenfatioaem obri -
neat; non valet dtjpenfatio. loan.  ^ And .

Idem_/.

S I is,cum quo fuit per fedem apoftolicam difpcnfa-
rum,vt(non obftante defečlu natalium,quem pati-
tur)ad omnes ordines promoueri valeat,& obtinere^/
beneficium,etiam iicuramhabeat animarum :difpen-
fationem aliam (tacito depradičto defedujpoftmo-
dum obrineat a lede prafata, vt duo aut plurabcneii-
cia timi le m cuiam habentia poflit recipere_^,fi ei alias
canoniceconferantur,&eafimul ličite retinere: tališ
difpenfatio(cum non (it verifimile fedem lpfam cum
ilio pradiftum patience defe&um voluilTe, li hoc fuifc
let expreflum, eidem in pluralitate beneficiorum hu¬
iufmodi difp en fare) vel uti per furieptionem obtenta,
nullius pemtus eft momenti. #

DE D I G A M I S.
r IT V L V S XI L
CAP. VNICVM.

r Digamtu nudatm ejl omnipriuilegio clericali,& adftrifftts
Jeculari foro :nec valet confuetudo in contrarium: & probtbe -
tur ei fub anathemate y ne tonfuram deferat. Ioan.%And.

Gregorius X. in concithgenerali
Lugdunen.-

Ltercationis antiquac * dubium prafentis
declarationis oraculo decidentes , digamos

_omni priuilegio clericali declaramus eife nu-

datos.Et coercitioni fori lecularis additos :confuctu-
dine contraria non obftantCLj.Ipfis quoq; fub anathc-
mate prohibemus deferre tonfuram^, vel habituna
clericalem-i.

A:

DE

VI C ARII.

XIII.

r;

JL V*

OFFICIO
T l T V LV S
C A P. 1 .

SucceJfor offctalii excommunicati,excommumcytU 4  non eft  s
nijim crimme damnato communicet: tila autem flua exercet ,
illo excommuntcato manente,non valentJi lurijdilltone folwn
ab eo recepta hoc facit. Ioan.\And.

Innocentius quartus.

Omana ecclelia: & infra-Cum Remen.archie-
pifcopus in officralem- alicuius fufFraganei fui
exc©mmunicationis fententiam ex aliquara-
tionabili b  caufa profert: illos.qui vices iplius gerut,
propter hoc excommunicationis vinculo non adftrin-
git. Ciim non communicent ob id ofliciaii eidem iri
crimine qui ecclefiaftica: cenfurx diftnetione; pro eo
quod fu'um exercent officium non arčlantur. Ea talne,
quaEipii gerendo huiufmodi vices agunt eo taliterex-
-communicato majnente(ft iurifdiftionem tantumre-
cipiunt ab eodem)non poftunt obtinere vigorem—>.

C A P. I 1.

Exgenerali cemmifione non poteft officialis iriqttirere,corrp*
gere,deponere 1 &punire fubditorum excejfm. Ioan.^And.

a Vide  o Ancharanum conjil. 124.. de multiplici pan*
bigamorum agit loannes Montagne trači at. de bi gami a q.r*
b Vide conuUum Trident.fejf 2f.de  reform, cap.3.

D D' 3

43

Sexti Decret. Lib.I. Tit.XIIII. 44

Bonifaciiis oclauus.

I  lcet * in officialein epilcopi commiflienem offi-
jci. generaliter fibi fačlam caufaru cognitio tranf-
feratur potettatem tamcn inquircndi, corrigcndi aut
puniendi aliquorum enctlTus, len aliquos aluis bene-
ficiis, ofticiis ^ vel adminiftratiohitaus amouendi:
transferri nolumus inc-iindem-j: Nili fibifpecialitcr
bsc committamur.

CAP. III.

Exg tner&li commtfiionc »fficidu benejteit cmferre Kan p>-
taft.lean.iAr.d.

Idem_>.

C -i Vtnin generali conceffione ncquaquam illa ve
j  niant,qua r.on cffetquis vciifimiliter in fpccie_a
conceffurns:nec regulariter donarcvaleat is,cui bo-
norunVadmmiltratio ctiam libtra ell conceffa: cffi-
cialis.aut vicatius generalis epilcopi.bencficiaconfer-
re non pclfunt. Nili beneliciomm collatio iplis fpecia-
liter lit commilfa.

DE O F F I C I O ET POTESTA-
, teiudicis delegati.

TITVLVS Xlill.

, C A P. I.

Conjintatar  i mttnifeJHi dcfmdit iniuriU,£r iudicinlcm in-
dagtntm non cxercet.

Innocentins quartus.

Tatuimus, e ,vt conferuatores, quos plerunqne
copcedimus, a manifeftis iniuriis, &: vioicntiis
k J d cfenderc pol£nt,quos eis committimus defen-
dendos. Nec ad alia , qu£ iudicialem indaginem exi-
giuitafttam pofiint extenderepotdlatem_j.

CAP.  I L

In coaUionibm^ir pccnu pvntificali dihnit Ati defertur.

Alexander quartus,

Via pontificali dignitate praditis ob reueretiam
faeri officij,quod exercet,plurimum deferri ccn-
uenit, &eos plus aliis honorari dccet: vt ciim a iudi-
cibus , vel conferuatoribus a Tede apoftolica dtpuia-
tis contra eos,ad coa&iones aliquas, fiue pcenas fuerit
procedendum, gradus Sc modeftia in huiufmodipro-
celfu feruetur.

Ita quod(eis quadam c®ndigna reuerentia fuppor-
tatis)ingrelfus primo ipfis ecclelia:, vel facerdotale in-
terdicatur minifterium-/: ac deinde ab oflicio fufpen-
dantur,Scfubfequenteraggrauetur cenlura ecclefiafti-
ca contra eos.Niii fortc aliter fieri fuaferit nimia con-
tumacije proteruitas iiue culpa.

CAP. lil.

^Delegati procedente eum duobus fibdelegatis non in totum ,
adpapam^non ad condelegatos appellari debet.h.d. Ioan.And.

Eonifacius o&auus.

S I duoextribus a fedeapoftoi.delegatis,duobusa-
liis non in totu fubdc-legauerint vices fuas,ipliqs ^
fubddegati eum delegat© tertio in caufa procelferint
delegata: ii appellatur ab iplis, non ad condelegatos,
Ted ad prirnu deleganre tantumodo appellari debebit.
CAP. I I 1 I.

Tres cafUs ponit^ in cju/biu fujjicionis caufa coram arbitru
ton trači arur. 'Tumu*, c um mufatur vnus ex delegatu datu
eum claufuta, cjuodfi non omnes. 6ecundus y cum recufatur de-

a  'Tfjta cjuodgemu non indudit auamlibet [bedenj com-
prebenfam fub tUo.cjuando efi dare alicjitam rationem quare no
includarur ad hoc,cjuod tor.glnjf.inf.de exteft. pia.  © “Vi-

&io officiu, deiSfin anttojuu ladictb,  c  Vide Petr.de *An-
tba con (H s 7 . tncip.omijfo primo dubio , <jr conjit.ifz. tndp.in
pnimo dukio,<čr laf confi.163.imip.drča duo.volum.4..  d yj.
de l.prjtcipimtu, ad fi.C.de ap.& c.Ji.fupra, de raiudi.l jiX.de
$an. Urgt.ltb . 11. xAnda . Fent.

legatm epifcopi.T edin* ,cdm recufatur offcUlu. Tonit. Jind,
Ident tn eodem.

S T contra vmim ex duobus iudicibus cumillaclau-
fula, quod fi ambo intercife non pofliintialttr co-
rum incaufa proccdat, a fede apoftoiolica delegatis.
furpicionis catifa legitima proponatur:caufa ipia fu-
fpicionis coram non recufato coniudice(adquemest
vi pizdiAse claufuls debet lpfius cauia: cognitioperti-
nere)probati,&: ab ec expediri debebit. V bi vero non
eft dieta claufula in referipto : debet fuperhoc adarbi-
tros recurlus haberi. Ctun autem ipfe * delegatus c-
pifcopi recufatur: recufationis caufa coram epifcopo
eltprobanda.ldem eft li oflicialis recufetur eiufdern:
licet ad iplum ab eodem ofliciali nequeat appellari.
C A P. V.

v Diffinguit tria tem p or a ad fciendum, an iudcx Jujjeifut
committerepofiit: ejuia aut non cjipropofita recufatio t  ir tune
in totum per eumfacfa commifio tenet. Anteji propofita, ji
nondum pronunciatum /up er e a: ir tune vole nte reciifitere
committerepote/i: alids nen.^Aut tampronunciatum c(lillurf
ejfefujpeffutn: & tune etiam vslentc reeufatore committett
neqwt. loan.sAnd*

Idem in eodem .

I Vdcx ab apoftolica lede datus,quamuis legitimen
cufari valeat, vt fufpečtus , poteit ličite vices fuas
committere: antcquam recufatio contra ipfum pio -
penatur. Et fi in totum commiferit, recufari vltenus.
aut fa<ita per eum comiflio impugnari nequibit:quo<i
pollet li libi de iurifdidione aliquid referuaflet.
recufationem quoq_, propolitam committere(nifidfl
rccufatoris proccdat allenfujnon potell: led eo volcn-
te hoc poteft : etiam fi iam recufatio eadem litprobJ'
ta:dummodo pronunciatum non fuerit fuperea. EJ
tune enim(cum omnino iudex efle defierit) nullaed*
cum iiiius aflenfu poteft fieri commiffioper cuhd*®*
C A P. V I.

‘DelegatHs fubdelegani , etiam in totum^re Integra caufit*
rcajfumere patent.h.d. I oan. ud,
ldem-/.

Vamuis alicui vices tuas in caufa tibi a Tede
ftolica delegata in totum commilifie nofcaris^
tamen antequam lile iurifdictione vfus fuerit, co« 1-
mirno huiufmodi per te rcuocetur ab ipfo: vel eutn rC '
bus eximi contingat humanis : caufam ipfam refunic -
re poteris. Ciun iurifdičtio (ex quo ipla vfus non exti-
tit)non cenfeatur in eum efficaciter tranfiuiHc^*
CAP. VII.

Si delegatftf fitbdeleganit , tjuodes abejfet t  vel doneč reli it*'
ret: mortum fit y re non integrajubdelegarm proccdit.Etft^

per de fubdelegato ad delcgatum y  qni fibi ahcfind iurifihtH 0 * 1 *
rejeruautt , appellari debetne tiara pofi Jententiam.hocdicit • ^
annes Andreas.

Idem-/.

S I delegatus,quotics eum abelfe cotigerit,tibi coni'
miferit vices fuas,poteris eo rebus humanisexefli'
pto(ciim Čc tune cenfeatur abelle)commill'um tibi ne-
gocium (dum tamen ilio viuente iurifdidione vti -C&'
peris) libere definire. Idem poteris, quando tibi vic^
etiam fub ea forma commilit,doneč eas duccreticuP'
candas.Nam tališ commiHio,per quam cenfcturetia 1 ?
fententix pr©latio(nili antea fuerit reuocata)connn l£ '
ti, nequaquam morte committentis cxpirat:
res integra non exiliit. Ad eum quoque,qui vices
committft, doneč reuocct:vel qui executionem
tentiac b  tantum aut quicquid aliud de iurifdi<fh oJ 4®
libi referuat ; non ad delegantem primum appdb 14
debebit.Etiam lipoft fentetiam fuerit appeliandu®*

a Picfio ipfe, deefi in anticjUu codicibtut.  b £xecW
ett iunfdiftionu: ideo nonfaaenda dieferiata. de fer.fi
tw > Dom. Vont* fifr

- G A ^

45

De offtcio&potcftateiudicis delegati. 46

nem fibi commiflam alteri demadare non poteft. Nifi

CAF. Vlil.  /

‘Tlttrium delegat or um infohdum cjuifibet cognofcit Et v no
(\inofcente , alij (ntji ex caufa) e non intrcmittunt. Et per•
fetuatio vnius^perpefuat (juo adojnnes.b.d. Zen.

idtlTL-/.

C Vm plures fub il!aforma, vt omncs , aut duo, vel
vnus eoram.mandatum apoftolicum exequantur,
autaiiaconfimili iudices vel executores a fedeapofto.
deputari contingit: ipforum quilibct imunčlum po-_
teftlibere adimplere mandatum_j. Porrovno eorum
IKgocium inchoante commifium~j, alij nequibunt fe
vlterius intromittere de eodem nifi vel infirmitat<L->>
Vdaliaiufta raufa illum contingeret impediri: aur fi
toolletjvelmalitiosein eoprocedererecufaret. lurifdi-
dionevero perpetuata mandatore viuente pervnum
Jeo cafu quo poteft) ejfiudicibus delegatis perpetuata
lntelligitur quo ad omnes.

CAP.  IX.

Executor fuper gr ati a facfa dat tu a papa : mortuo papa
retntegrdgratiam exequitur.Ioan ... And .

Idem_j.

C l fuper gratia cuiquam ab apoftolica fedefa&a exe-
^cutoresfuerint deputati: acjuum eflc cenfemus.vt
ipfa gratia(licet nondum lit in eius execution(o
, P r occfium) mortcnon perimirur concedentis ,lic nec
Cl bmreintegra perimatur execurorib. data poteftas,
veluti gratia: pradičla: acceflbriam, naturam fe-
9 con gr uit principajis. Negratiam eandem vel red-
( ^ ( luandoq- )  omnino inutilem, vel ipfius effectum in
tf^pus longius(cum illius * dilpendio, cui fatta ex-
lI htjdiffcrri contingat.

C A P. X.

'buos cit [ha  po nit , ejutbue de fubdelegato non in totum ap-
P‘h'ur ad primurn delegantem: Jcilicer ium delegatu* ex-
tf>rn *nunua.ttit ,vct morruut eH.cAhos cafus ponit injra e o de vi,
fubdelegato, loan.cAnd.

Idem_>.

S l is,cui caufa(licet proprio nomine non expreflo)
afede fuerat-apoftolica delegata, fubdelegauerit
111)11  intotum vices fuas alicui: d lubdelegato huiul-
®)odi fi delegatum ipfum exeommunicari, aut de me-
^'°tollicontingat,impedimento tali duranteadle
^ipfam (ne abfolhtionem_>, vel fucccflorem expe-
^ndoillius , praciudicari litigantibus. vel caufa plus
^bitoprorogan valeat) volumus appellari-
C A P. XI.

'Ab Arbitru iurii appellatur adpapam.  /oannes \Andreas.

rdem_>.

A B arbitris,quifecundumformam iuris, vtde pro-
pofita contra iudue fufpicionis caufa cognoila at,
*dquicum de reuocatione ambigitur literarum_>, iu
<1,ci busnequfuntibtis in vnam fententiam concorda-
^adconcertaiionem huiufmodi lopiendam a partib.
^‘guntur:cif(li grauauerint)ad led.apoft.appellandu.
CAP.' XII.

^ Executor datitf apapa, vtprouidsat per fon a fubde/egaA(t
:f ur vt prouideat ecctefia non expreffa per fona, no fubdAegar  :
babeatJpecia'emandatum . & ■ aufamreddtt. ioan.^And.
Icfem—».

Mjcuiab apoftolica fede conrmittitur cert$ perfon$
^prouilio debenetkio in ccrta ecclclia 4 dioecefi vel
P t( >uincia facienda : poteft alij comiuitterc ličite vi
Cf s fuas.

Sc d fi(non exprefia certa perfona)committaturci-
vt alicui perfon.v idonea; decerta ecclelia vel be-
J c ucio debeat prouidere:( Quia circa eligendam pec-

<b,

uam cius iuduftria b  tune v^detur deda) prouilio-
Vtde Staj* l.M-ter arttficct. [[.de fol

* ‘‘to.viHck.FM.

forma commiflionis habeat,vtperfc, vel per alium id
valeat expedire_^-

CAP. XIII.

Ts^cui alicjuid certo hco expedicndum committitur: ex iu-
Jia caufa ULud expedireporerit extra locpm.b.d Ioan.cAnd.
Jdem-j.

S Tatuimus,vt is, per quem ab apoftolica fede cerro
loco inquilitio fieri, vel quicquid aliud expediri
mandatur:ii propter potentiam, vel malitiafti illius,
contra quem inquiri debet,liue procedi,feu fautoru
eiufdem non poflithocexequi eo locofecure (neipfe
commoduin cx doio>vel fraude reporter) ad id exe-
quendum iocum alium eligat idoneum &: fecurum_>.
Idem faciat li alia rationabilis caufa fublit, propter
quam in loco decreto perfei nequeat commode,quod
vnandatur: ne tali pr«ctextu impediri contingat man-
datum apoftolicum.vel deferri.

CAP. X 1 I II.

Ruando a fubdelegato non in totum appellatnr , (juta non
admitrit exceprtonem , per cjuam denegatur ettam delegatum
habere iurifdicfionem: ad prtmum detegantem appcUabitur.

. boe dicit.loan.cAnd.

" Idem_>.

S I a fubdelegato,cuidelegatus non in totum com-
miferat vices fuas ex eo fuerit appellandum, quia
exceptionem coram fe propolitam—«, quod antequam
per eum.vel per ipfum delegatum in aliquo proceflum
fuiftet,delegans viam fuerat vniuerfte carnis ingreflus,
admittere recufauit: non ad delegatum (cum iurifdi-
dionem negetur habere^) fed ad delegantem potius
appellari debebit. Idem fiet in aliis caiibus,in quibus
djelegatus iurifdidionem habere negatur. Alias fi ap¬
pellari deberet ad ipfum : elfet appellans(qui lic fateri
videretur eundem iurifdidionem habere,quod ante
negauerat b  ) contrarius libiipli.

CAP.  XV.

e Tonit hjcrfui pojTint ejfe con/eruatores,fr v bi cegnojcere:  dr
an dg cjuibu* pofitnt de/egare, & cjuantum duret eorum pote-
de expenjis tali um. b. d. Z en,

ldem_>.

H Ac  conftitutione perpetuo yalltura fancimus, vt
*cohferuatores,qui aliquibus(vt a manifeftis iniu-
riis & violentiis tueantur eofdem )plerumqj a lede—/
apoftolica coceduntur,deca’tero deputari non pofiint:
nifi epifcopi vel eorum fuperiores, aut abbates fen di-
gnitates,vel perfonatus in cathedralibus, vel collegia-
tis ecclefiis obtinentes : nullusoue deputati fibi con-
feruatoris effe valeat coferuator.Nec aliquis regibus c
&reginis, ^ qui ficut digniratis altitudme praemi-
nent: fic prarrogatiua gratia: ipfos conuenit anteferri,
dunraxat exceptis ) deinceps conferuatorem habeat
eum,qui fub ipfius iurifdidione.dominio.vcl diftridu
ecclefiaftico, vel temporali confiftat. Cbnferuator<*s
autem huiufmodi extra ciuitates feu dioeceies , in qui-
bus fuerint deputati,contra quofcunq; procedcrc: aut
aliquos vitra vnam dietam a fiiic dioectfium ecrudem
trahererion prafumant. Vices quoq 5  fuas (citationi-
bus, fententiarum denunciationibus duntaxat cxce-
ptis, quas peralios valeant exercere)nulli committe-
re pollinr,nifi hocris competierit ex ben.ficio litera—
rum fed nec tune nifi intra ciuitates, feu dioeceies, in
quibus deputati fuerint Scperfonis tantum_j, qusc fu-
perius funt e.vprcffcr.

a Vide de te Ji. con {it tu tu* £r de borni. Perruf & r.<j.4-
cjuia prafulatu* Domin.  b a/.negauir. altds, deneg irat.
c al ita: ve! regntu.  d Elor. Pet.de ^Anch. cjuod dicitur
hi c ettam de confcruatoribu* 'ai eorum t ponderando iftam exce-
pr tonem ,(ju;a cxceptto de reguia eft.lfn  dulci a Jf. de vi.

trit.fr Atu lega. kei#>

DD  4

47 Sexti Decret. Lib. I. Tit.XV. 48

•Vt autem conferuatores limites fibi traditj potefta-
tis(quos frequenter excedunt)mrtupcenidiligenter
obferuent: decernimus.vt li dcaliis,quam de manife-
ffis iniuriis & violcntiis, fcienter fe intromiferint: feu
adalia,quxiudicialem indaginem exigunt,fuam ex-
tenderint poteftateap-': coipfoper vnumannum, ab
officio fint fufpenfi.Pars vero,qui hoc fieri piocurabit,
fententiam excommunicationis incurrat : aquanon
poffit abfolui, nifi ei quemfic fatigauit *  indebite,
primo fatisfaciat integraliter de expenfis. Officium
autem quotumcunq; conferuatorum.ipfo iure, quo ad
non coepta negotia per obitum concedentis volumus
expirare.Circa munera vero & expenfas, acceflores, ac
notarios & perfonas teftimonij caufa vocandas ,illa
pricipimus in huiufmodi conferuatoribus pet omnia
obfetuari: que in delegatis iudicibus conftitutio a no-
bis fuper his edita obferuanda decreuit. b  Quicquid
autem contra primiffa, vel eorum aliquod attentari
contigerit: oinuino decernimus uritum 8cinane—>.

DE OFFICIO LEGATI.

T IT V LV s xr.

CAP.  I.

Legati non cardinales,fine Jpeciati mandata iure legationu
beneficia conferre non poffunt: fed legati cardtnalet hoc bene
poffunt.loan.^ind.

Innocentius quartus.

O Fficij noftridebitum remediis inuigilat fub-
ditomm; quia dum eorum excutimus one-
ra.dum fcandala remouemus,nos in eorum—'
ouiete quiefcimus,8c fouemurin pace—».Proindepri-
lenti decreto ftatuimus , vt ecclefii Romana: legati
quantumcunq;plenam legationem obtineant, fiuc a
nobis mifii fuerint, Ime fuarum pritextu ecclefiarum
legationis fibi vindicent dignitatem—;: ex iplius lega¬
tionis munere conferendi beneficianultam habcant
poteftatem, nili hoc alicui fpeciaiiter duxetimus in-
dulgendum. Qu.odin fratribus noftris legationefun-
gentibus nolumus obferuari : quia o  licut honoris
prirogatiua litantur, fic eos aučtoritate fungivolu-
jnut ampliori.

CAP. II.

Legat ne habet ordinariam: vndeper martem papa non en-
pirattitu officium.h.d.Uan.^bnd.

Clemens IIII .S.tit.fanCfa Ceciliaprctby-
tero cardinali apofiolic* Je¬
di* legata.

L Egatos, quibus in certis prouinciis committitur
legationis officium,vt ibidem euell.lt & diffipent,
jtdificent atq> plantent: prouinciarum fibi commifla-
rum,ad inftar proconfulum cxterorumq; prifidum-;,
quibus certi funt decteta prouincise moderandi, or
dinarios reputantes Frifenti declaramus edičlo com-
mtflum tibi a prideceffore noftro legationis officium
nequaquam per ipfius obitum d cxpiraffc—>.

CAP. III.

Finita legatione, enpirant referuationes legatarum, fr ora¬
ni* procejfus habitus fitper tilu : nifi tune iUa beneficia iam
vacantia fint collata. Demurn dicitur, rjubd pendente vna
fiiarcfcruattonc in ecelefia ml/egi ara, vel de benefi.io Jpeffanto
ad collationem alicui ur '.legat tu in eadem ecelefia,vel beneficio
Jpec/ante ad collationem eiufilem , altamfacere nonpoteii:  dr
tjuodfit contrapradibla, irrttum decernit.loan.^And.

a al.fatigauerit.  b al.ttardecernit.  c In manu-
firiptuira; ejut ficut,frc.  d Intellige flilicet renon inte-
gra: re. pero Integra, an per mortem Papa eotpiret legal to,di~
SUnguit kicPce de cAnaehar. Font.

Bonifacius oftatms.

P Rifenti declaramus edi<fto referuationes “  quo-
rurr>cunq; beneficioium ab apeftolicar fedis legata
fui legationis aučtoritate faCtas,& decreta mtcrpoiita
fupei lpfis : necnon denunciationcs, inhibttiones.Sc
proceffus quofiibet per eum vel per executores depu-
tatosab eo habitos circa ipfas(dummodo adcollatio-
nera corundem bencficioruin iam vacamlumminiine
litproceffum)eoipfo, quod illius finitur legatio, viri-
bus penitus vacuari; nec executores cofdem poTfevl-
terrus beneficia taliter refemata conferre. b  Caterum
referuationes huiufmodi (per quas interdum pialati.
& ecdelii nimium onerantur, reftrtngere cupientest
prohibemusnepoftquam legatus in aliqua cathedtali
vel collegiata ecdelia, referuationem aiiqnam duxerit
faciendam: aliam(illa pendente)faciat aliquatenusia
eadem.Nec etiam poftquam alibi referuauentaliquod
beneficium ad collationem pertinens cuiufcunque>
aliud quod ad illius collationem pettineat (quamditl
referuatio pendet alterius) fibi quoquo modorefa-
uet. Qujcquid autem contra pramifla contigerit attcO'
tari; coipfo viribus non fubfiftat.

CAP. I 11 I.

Catbedralet vel regulares , vel collegiatas ecclefiat , legati d'

Jeruare,vel conferre nonpojfunt. Idem in dignitatibus etcltfd‘  '
rum cathedra/iumrfH* funt maioret podi epifcopot.fiipfitod
prelati per eleilionem debent ajfumi; £r contra hoc faditdi
cli initum.

Idem-e

D Eliberatione prouida duximus inhibendunU' nS
aliquis apoftolicae fedis legatus,quantumcunqa s
legationem obtinete plenariam dignofcatur, cathS'
drales vel regulares aut collegiatas ecclcfias,feuip(*'
tum ecciefiarum cathcdralium dignitates, ad quas >/»
qui praficiuntur eifdcm maiores in eaium capitul‘ s
poft cpilcopos exiftentes, habent per viam eledioa> s
alfumi.fus oidinationijcollationfprouifioni.eltd' 0 '
ni,aut difpofttioni, quomodocunque referuet: nec d*
iplis otdinandis, confcrendis, vel difponendis, fc»' 1 '
qviatenus intromittat: neq; altquod quo minusij Jl1
quos pertinuerit cligere_i,aut poftulare libere valo*n c
cum vacabunt, obflaculuni quomodolibet intetP 0 '
nat: Decernentes quicquid contra hoc adum extit £Ilt ’
eoipfoirritum 8c inanc_j. ' ; ,

'Delegatu* non potefi alicui committere, ejucd reeipiat dy
gnationem beneficij,&pofieailhtd conferat: pr contrafad***
velfaciendurn decernit trritum.h.d. lean.^And.

Prohibemus infuper.ne legatus ipfe in generc^
in fpecie cuicunq; concedat,vt ab iis,qui benefict*’ 11
tra legationem eittfdem habentes.ea in illius mania 11
voluetint libere relignare, ipfomm reftgnation£ lc£C
pta,illavaleat idoneis conferre perfonis Ctimp cl j
apetiti poflet via contra Latcrancn. c  conciliu |llS ,
beneficia vacatura. Nos enim coccflioncm^uautt 0 ^
tra hoc contigeiit attentari: 8cquicquid ex cavd 0
eam fecutum extiterit, nullam prorlus habeteft* 11 ^
mus roboris firmitatem Volciites non lolum adfd
ra,fed etiam ad priletita, & adhucpendcntia neg 011
hoc extendt.

CAP. V.

Collatio legati per taciturnitatem priorit beneficij vi‘i‘ ,,,<
hoc dicit. Zen.

a Videconcil.Tridcnt.fitjfi. 14 .de reform.c.tj.vbi rc f er *^(
tiones tjutlibet ad vacatura beneficia tolluntur.  b b* ^
fi legattu contulerit canonieatum, fr prAbindam vacaiur
refieruauerit , dalo etcecutorc. ‘djam talit finita legatiom c'
ferrepoterit.Petr.de odneha. Font. c Uoctficonciltutfl
teranen.fttb cAlexan.l l l.eap.S.  —

49

De officio ordinarij.

Idem.

C Ollatio beneficij per legatum a fedeapoftol. ti-
bifafta,nullius momenti exiftit: fi in ea non fue
M * habitamentiodealio beneficio, quodprimitus
obtinebas,

--1---

D H O F fi I C i O ORuI.
nanj.

TIT-VLV S XVI.

CAP.  I.

sArcleiepifcopus non potešiJibi conšiituere officiales in diccc.
f K jf r *ganeorum fuorum ,etiam pro futuru caufisper appellatio-
nem deuoluendis ad ipfum: nifi de confuetudine hoc habeat: dr
tnneetiam tula officiales inhibere nonpojfunt, priufijuamfue-
"t appeUatum.

Innocentius 111.z'» Concilio Lugdtinenfi.

R Omana ecclefia:& infra. Prohibemus quoque,
neRemenfis archiepifcopus dioecef fuifraga-
neorum fuorum foraneos officiales collituat:
5#ia curn metropolitanis ne fuorum fuftfaganeorum
ln gtediantur dioecefes,vt in eis aufloritate propria iu-
“jceat, difponat, allquidue aliud agant canonica pro-
“ l “ ea ntinftituta:nequaquam hocpoflunt in illis per
a bos exercere. Nec pro eo, quod caufas perappella-
' 10 nem delatas ad ipfos, pofTunt in fuffragan orum
‘uorum dioecef delegate: Similiter licet eis tales offi-
* tJ les inftituere in eifdem:qui eorum vice(ciim appel-
‘ J turadipfos) citationesivel inhibitiones faciant.feu
'Ompefcant in hac parte rebelles Quia in caufis per
“Ppellationem deuolutis ad ipfos.iam iurifdiftionem
°btinerenofcuntur: propter quod ličite poffunt fuper
«lis committere vices fuas. Non lic autem in aliis, *
h^uibus nondum extitit appellatum , žfcidcirco non
debent aliquos conftituere pro cirationibus in futuris
c aufis appcllationum,& inhibitionibus facicndis: nifi
•budRemenfis ecclefia,circa talium officialium infti
'Utionem deconfuetudineobtineat fpeciali. A quibus
'tiamli de čofne tudine huiufmodi poffint in Remen
^Prouincia conftitui: inhibitiones tamenneproceda-
( ut in caufis prius,quam ad Remenfem curiam appel-
kuir,fieripenitus inhibemus.

Doneč archiepifcopus de faeili poteši h eh eri , offictalis eius
fnjfraganeurit excommunicare,fiušpendere, aut interdicere non
P°tefipropter ordinisfmelius dixijjet officij j epifcopalit reueren
dem h.d.in fumma.loan.^ini.

Officiales autem Remenfis archiepifcopi ( quam-
diu in fua yrouincia vel circa illam extiterit) in fuffra
ganeos interdifti,fulpenfionis, vel excommunicatio-
**'s ptofcrte fententias non attentent. Et hoc idem ab
®fficialibus aliorum Metropolitanorum , circa ipfo
Jum fuffifaganeos (quibus obreuerentiam ponritica
hs officijdeferri voiumus in hac parte) prxciphnus
bbferuari.

CAP. II.

Canonici  j piti d diuinis cejptrepojjiint confuetudine velalio
tilre sfi cejfare volunt , atu/it m fua ccjfationie expwvantinin
fitumeneo puhlico, vel patenttbus liter it fuo vel cilio authenti -
to (igillo rnumm:  dr exhibertnt iUud vel illasilli , con trd cjucm
ca Jfint. Hocprtcrermiffo,velexpreffa caufa non inuenta tegi-
tfma : cjicicfusd medlo tern pore perceperint ab ecclefia , reši it u-
ent: tfr qua pcrcipere debcnt.non peretpiant , dr fatisfaciant de
'niuriis illi, centra ejuem cejfant. Caufa legitima inuenta, te-
netur ille ad intereffe canoniiu , dr ad certarn ejuantiratem ec
d'Jta,JUperioristaxandam arbitrio. Vlrimo reprobatur con-
fnetudo  , ejua imaginei fanti orum, in diši a cejjarione fin h  dr
oetticU fupponebanrur. Etfiatuirnrcontrariumfacientesgra-
*iterpumendoe.loan. ~And.

4  alids,fuit.  b Videca.fin. derejiript.inanrij.ir l-non
Vetmainodujn .Jf de indic. F ont.

50

Gregorius X.in generali Concilio Lugdunenfi.

S I a  canoniciadiuinis celfare voluerint,proutin.

ecclefiis aliquibus iibi ex confuetudine, vel alias
vindicant: antcquain adcefiationem huiufmodi quo-
quomodo ptocedant, in inftrumento publico, vel pa-
tc-ntibus literis figillorum P  fuorum, aut alterius au-
thentici munimine reboratis icefiationis iplius cau-
fam exprimant: 8cillud velillasei, centra quem cefla-
reintendunt,aflignent. Scituri,qu6dfi hoc prstermif-
fo cefiauerint, vel caufa, quam exprelferint non fuerit
inuenta canonica: omnia qu®de quibufcunque pro-
uentibus illius ecclefite, in qua ceffatum fuerit, celfa-
tionis tempore perceperint, reftituent. lila vero , qua;
pro codem tempore debetur eifdem,nullo modo per-
cipient,fed ipfi ecclelia: cedere,ac nihilominus ei con-
tra quem celfauerant,dedamnis & iniuriis fatisfacere
tenebuntut. Si autem caufa eadem canonica fuerit iu-
dicata, isqui occafionem celfationi dedt rat adomne
I interefie didis canonicis,& ecclcfiat, cfli debitum offi-
cium eius eft culpa rubtradum: adcertam quatitatem
taxandam, & m diuini cultus augmentum conuerten-
dam, fuperioris arbitrio condemnetur. Caterum de-
teftabilem abufum horrendx indeuoticnis illorum»
qui crucis, beatx Marix virginis , aliorunujue fandlo-
rumimagines feuftatuas lrreuerenti aufu tradlantes,
cas in aggrauationem ceflationis huiufmodi profter-
' numin terram , &vrticisfpinisque fupponunt.peni-
j tus reprobantes, aliquid tale fieti decstero diftriftjus
i prohibemus: ftatuentes vt in eos,qui contra fecerint.
j vltrix proccdat dura fententia: qux delincutentes fic
puniat grauiter , quod alios a fimilium prafumptiona
compelcat.

CAP. III.

Statuti Papa , tjuodhabentes pluret dignitates,velaliabe-
nefctacuram animarum habentia.per ordinarios ctrnpellan -
tur oftendere.tnrra tcrnpiu competem fuperioru arbitrio ftattteit
dum.dišpenfdtiones : ejiutifimn ošicndcrint .periodeproreda-
tur. a c f nuli as haberent. Etfošienderint.šr Juffcicntcs nore
ampltus moteftentur:prouifine in pradišiu bcnefctu.cura ne-
gligatur animarum . Si autem dubitetur de dišpenfatione : ad
fedem apošiolicamrecurratur. Talibui plura fmilia beneficio.
obtinentibue, aliud non conferatur benefiiitt.nif bftenfddišpen -
fuibne fuffiaenti:£r tune ita demum conferatur,fi per dišjren -
far tonem pojfunt illud cum aliis retinereivei fi pnoribue renuo
ciauerint.altter cellatio fašia non teneat.loan.~And,

Idem.

O Rdinarij c locorum fubditos fuos plures digni-
tates,velecdefias, quibus animarum curaimmi-
net obtinentes: feu perfonatum , aut diguitatem cum
alio beneficio,cui tura limilis eit annexa: diilrifte com
pellant difpenfationes audoritate, quarum huiufmo-
di ecclefias, perfonatus, feu dignitates canonice tene-
re fe afierunt,intra tempus ptofacli qualitate : pfo, mn
ordinarioruro moderandum arbitrio,cxh!bere. Qu_od
fi fprte iulto impedimento ceflante, nullam difpenfa-
tionem infra idem tempus contigerit exhibcri: eccle-
lixbenclicia,perfonatus feu dignitates,qu? linedifpe-
fatione aliqua eoipfo illicite detineri conilabir: pcr
cosad qtios eorum collatio pertinet,liberc perlbnis
ldoneis conferautur.

Cxtcriim fidifpenfatio eshibita, fufficiens euiden-
ter appareat:exhibens nequaquam in beneficiis huiuf-
modi,quxcanonice obtinet.moleftetur. Prouideat d.
tamen ordinarius, qualiternec animarum cura in eif-

a De mareria buiue c. vide litatos in cap ipuamuu.J. eid.
tir.irlib.  b Vtdel.adtešiiumffdttcii.& lfinff.de afb.ftr.
ac.c.fignificantibus .J.de app. F on.  c hoc decretum exprefe in-
nouat & confirmat fiecrum Corscil. Trident . fefS.i de reform,
ca.s.  d al.ita. prouideat tamtn ordinarius taltter ne ahimao
rum  f ura.

»D 5

51

Sexti Decret. Lib. I. Tit.

dem ccctfefiis, perfotiatibus. fen dignitatibus negliga-
tur: nec beneficia lpfa debitis pbfeauiis defraudentur.
Si vero de difpcnfationis exhibita: fufficientia dubite
tindrpei boe erit adfedem* apoftoHcnm recurrendunv.
ctiius efl eftimare> quem modum fui beneficij efle ve-
lit. In confcrendis infuperperfonatibus*dignitatibus,
& aljjs bcneficiis cur 3 m habentibus animarum anne-
5£\:n : iidein ordinari; diligentiara illam obfiruent, vt
pcTonatuin , dignitatem, vel aliud * beneficium fi-
inilem curam habens animarum, b  alicui piura fimi-
lia obtinenti non ante conferre prafumsnt ,quam eis
1 'uper obtentis difpenfatio euidenter fufficiens often-
datur. Quaetiam oftenfa,itademum ad collationem
procedi volumus: fi appareat per eandem, quod iskati
efi collatio facienda, huiufmodi perfonatum, dignita-
t:m vel bcneficium retinere libere valeat cum obten
tis,vel li ea,quar fic obtinet,libere ac fponte refignet.

Aliter autern de perfonatibus,dignitatibus & b/ene-
ficiis talib. fačla collatio nullius penitus fit momenti.

CAP.  T 1  I I.

Vr&ciptt Papa, nepr&lati fubditit interdic&nt, ne fiatu?* ec-
glefiarum & per/ortarum juperioBbua incjuirentibui manife-
ftent : nec eos ad id ce lan dum iuramenrti.promifi/onibuf, obli-
gatiombtu t tur alti*p cenit aBringam idecernit autern,quod ton
tra faftum fuertr, irtitum mane: & fententias , iuramenta,
premifitoneš,velpcenas non ligare:&prajumprorespracipitpee
na eotidtgna a juperioribtu eifdem puuiri.lean.KAnd.

Bonifacius Vlil.

Q  Via plerique prelati non c  fine multa temeri-
tatis audacia luis fubditis aliquando interdicut,
ne ipforum fuperioribus aut apcftolica: fedis legatrs,
vel inquifitoribus ad inquircndum , corrigendum , Sc
reform andum,in eorum ecclefiis, monafteriis,fiue lo¬
čiš a fede deputatis eadem.vel aliis quibufcunque per
fonis^per quas ad notitiam prardi&orum valeat perue-
nire,datum' ecclefiarum, monafteriorum ftu locoium
fuorum , perfonarum & rerum ipforum infinuent vil
cxponant: inipfos (fi fccus egerint)excommunicatio-
nis, fufpenfionis.vel interdifti fententias proferentes:
eosq; ad hoc celandum iuramentis, promifilonibus &
d  obligationibus aliisquepoenis nihilominus aftrin-
gentes. Nos huic malitia:(ne tali prarextti in ecclefiis,
menafteriis > & locis eifdem inquifitio, corredio feu
reformatio , citm facienda' fuerint, vaieant impediri)
occurrere cupientes ; pradida &: eorum quodIfbet at-
tentari decatero diftrt&ius inhibemus.

Dccernentes au&oritate apoftolica : quicquid cen¬
tra prafentem inhtbitionemattentatum extiterit,nul¬
lius penitus exiftere fiimitatis: necquenquom fenten-
tiis , iuramentis. promilfionibus, obligationibus, vel
poenis huiufmodi obligari quorr.odclibet vel aftrin-
gi. Prafumptores autern eofdem (ne ipforum temeri-
tas quoquo modo tranfeat impunita ) a fuperioribus,
vel legatis, feu inquifitoribus memoratis, animaduer-
fione condigna pracipimus caftigari.

CAP.  V.

T urifdi&io archieptfcopo attributa in vna diaccfi, ji bi in a-
liit non prodcB.h. d. Zen.

Idem.

V T e litigantes releuentur ^ laboribus & expen-
fis : Staruhmis nearchiepilcopus cattfas , qua per
appellationtm , vel alias iure metropohtico deferun
tur ad ipfum, alibi, quam in fua propria ciuitatevel
dioeceli, nutin eis , in quibus appellarum extitit,vel
caufa ipfa confifteredinofcuntur^udiat.vel ctiam au

* al.alitjuod.  b ‘Dičho animarum, dccB in manuferiptu

tllicfuot. C hi antiauii codiribu* ita:non jine multa remerita,
d Jn anrief.rxcmplaribj?a:&’ ebligartontbus aliu atep
peenit mbt.cmtnu* .{7c.  e Vide nouifune fatu.it a in Conctl.
Tnd f/.: -f.de reform*. 2 o .

VI.

fibž; aliud de con

diendas cotnmittat. Nil.
competatin hacparte.

C A P V V.

Si epifcop'1* cum pot til fuam di te cefra r

5 2

r u etud‘ #e

■ar ter tl**'
viti**”:

hal/et itlitn necejfkritt proitidcre : ufira i v in  - ^ c cli.
tiil* prg.iidetrunt tpji vtcurto vifir.nti , ir non epifiop 0, 1
at.loan.iAnd.

Idcm. ^ m it

S I “  epifcopus ftiam dioecefirnfvbi ci'ai urf, P f , f3{
titur)faciat pet alium vifitari: licet . a  rllt)
in aliis neceflariis prouidcrc. Ij ramen, qui vi* lta ”'. |)n
mmiftrare tenetiirexpenfas viiiualium v ‘fi ranrl  rt3 n-
fecundum apoftolum non fit magnuni.li ab Cl ' IVl ,'j, ; p
tur temporalia,per c|uem fpiritualia feminantur^ ^
ramen epifcopus cum perfonaliter non vibi* 11 .. ^

proifus abiis, qui perillum quem deputat,fuM IB
fitati,exigere patent aut debebit.

CAP. VIT.  ‘

In tjuoltbet loto dtacejis non enenp-o, per /e & per *‘ u
test epifcopui pru tribunali federe. & libere exequii A
ftu ijeBantofjicium.han.KAnd.

Idem. CA'(f\P

C " Vrn e epifcopus in fua tota dioeccfi inn' ’ c-

j  nem ordinariam nofcatur habere.Dubium n ° eJ1] ,
xiftit,quin in quolibct loco ipfius dioecelis non ^ ^
pro per fe vel per alium pofiit pro tribunali ^ ere er fo'
las adccclcfiafticum forum fpe&antes audir e: P ^
nas ecclefiafticas(cum earum exceflus exegeri^
re,ac carceri deputare: necnon & czetera, ad J P
fpeftant officium, libere exercere.

CAP. VIII.

£anonici , cjui k dtuinit cejfarepojfunt: cum cu#*

rint>vocabu.nr abfen res^jitutf immineret eleciio factj n  ’
qutbu4 de cejjdnene deltberabunr:<£r fideliberant
rent prtus eum, con tra cjuem cejfant , vt inogatam pote'

mendet: cjuodfifecer/t , non cejja.bu.nt : ahoqnin cej/ a ^
runt , tta quod'k cejfatione intramenfem^ vtracjne P (tri  v gl
jans.gr contra cjuem cejfaturjter arrtpiat eundi ad * j .< tgr iflf
per Je, vel per pro citrar ort s fufficienter rnffruBos: nt j[ AfH
interuenerit concordia inter ipfos. Et con trnu atu d* et  j e pr*'
cito poterunt je coram Papa pmfentent , vt vtracf ue r oC iniflt
fente.vel altera contumaciter abjente, Papa dfi n
& culpabiles puntat:&fipars cejfanspradicla nonf srH
t to non feruetur.loan.KAnd.

I , dcm * . . . a \jX* c K

Q Vamuis fuper cefiationib«s ^ diumis»H .

pitulis^onuetibus, fiue collegiisTectfi*
regularium ecclefiarum mulroties fine caU a  j at jon ' 5
bili attenrantur,manifefia fatis a felicis recor . cC $0'
Innocentio d,  tertio,& Gregorio decimo p 0 ftd"

ribus noftris manauerint infiituta.Quia jrr^

la eft plerunquecompertum, ceflationes ca cl ii-
ticfnabiliter effefafhis: Nos adtam pernic * 0  ^^0',
tandum abufum, cadem ftatuta cum infra ic ^
deratione in fuo voletes roborc perdurare, L ^
noftrorum confilio diftri&ius inhibemus ;
ri,vei regulari capitulo.collegio feu conuen ^ jlin ibn s
cuiufeunque : ceffationes ipfx,nifi vocatis
(prout funt pro elečlionis negocio euocan ^ u o-
beratione habita diligenti, ac epifcop« a  ]* r ati s ’P r ^

cunque clerico fiuc laico(ctiitifcunquc dig nJ  ‘ ^ £11"

eminentiar, conditionis aut ftatus exifi‘a r ; f
ius miuriam vel olfenfam eadem vldefU r r L er ati on ^^
cienda, poft prtedičfas voc^tionem & de i iid

de cefiando habitam regu iiito > guodj rrog^^^-^

? materi a vifirationbs prout ad hutic lotu p r jd e1 *'

L Toler. IIII  ca. } s.& nouifiirnum L*

b atvilitat. c  d  H

a D er

de Cmnl. i met. 11 n ca.is.i
fe/1.24. .de reform c.}  b al vifitat.
hoc c.traditam per Decium m c cum te. deofj
tautt Iruuian.I l l.tn Cencil^mteraJi Lttttr.fJ’ til*

53

fiam,vel offenfam emcnHet: aliquat<Mms attententur.
Neque tune etiam,ii emendam indc liabucrinnvel per
eosfteterit,quo minus habeanteompetentem* Siau-
tem pracmims feruatis. capitulum, colLegium* vel con-
nentus alieuius ecclefise ad ceffationein eandem du-
xerint procedendum : extunc intravnius menlis fna-
ciumpars vtraque, videlicet ij qui ccilant, & iUi etiam
propterquorum fačlum a diuinis cefiatur ( nili fuper-
»enientcconcordiainter eos,ceffatio illa ceffet) iter
»tnpiant * per fe>vel per procuratores idoneos, cum
munimentis Scaftis ad negocium ipfum fpečHtibus,
idfedera apoftolicam veniendi: & continuatis dietis,
^uaincito commode potennt, fe apoftohcoconfpc
ftuircpr<cfentent:vt partibus pr^fentibus,aut vna prat-
fcnte,altera non veniente vel mittente, examinato ne
gocioapud ledem eandem, pars quas culpabilis inuen
ti fuerit in praemiflis,pra:ter alias pcenas a aičlis cano-
Bibus inftitutas, Romano Pontifici videbitiir expe-
dire,poena docente cognofcat quantum excefl'erit,qua5
tclTationi fačlz rationabiliter caufam dedit: vel qus'
finerationabili &manifeftaeaufa ceflauit.Parte infu
P^adiuinisceflTantejfupra feripta b  tam in celTan-
do^iiam in veniendo fiue mittendo ad fedem apofto-
^‘cam non feruante, non feruetur ceflhtio : led eanon
®b^ante(vt prius)in ipfa ecclefia cclebretur.

CAP.  IX.

Tri m $ pontt conffitutionem de bonu dihnit at um veleccle
farm vacantium^non occupandu pereos, ad cjuos colLatio , vel
perrinet: niji de {pedali ture id eU competatcontra
ffdtntibus pcenam impontt . Secundo oBendit^de ejuibus bonis
ltlt dligarur:cur/i de /pedali mre id alicut competit. T srt to de-
ttc ■ <fnra ftpe.0. eodem libro , de e led. dicit non ejje correftam.

And.

Idcm.

pfcifenti prohibemus ediftome epifcopi,vel eorum
■* fupetiores aut abljates.kutjuiuis alij regulares,vcl
‘ c «ilarcs pra-lati, ant ecclefiafticz quzcunque perfo-
Cj: -v.icarmbus digniratibus.perfonatibus ,priotati-
“«s velccclefns qiiibufcunq; libi fubieftis; len ad col-
kbonein, ordinationem , przfentationem, velcufto-
•tain pertinetuibus : corundem bona (morkntibus
tor umr,efloribus, vel miniftris )in iplis inuenta, liue
va cationis ipfotumtemporeobuenientia,quz invti-
eotundtm expcndi, vel futuris debent fuccel-
'wibu s  fideliter rekruati: occupare, aut in vfus fuos
'°ttutrtere quoquomodo praTumant: Nili de fpe cia-
£ •" ■ ■" " * • - ■

De officij ordinarij.

DE M AIORI TA TE

obedientia.

T l T V L V S XVII.

ET

54

Priuihal o, velconfuctudi ne iam przfcripcajegiti-

1; u al i"a cauTaiationabTiT,~K'oc eildeni cotnpetere
^‘gnofcatur.

Alioquin epifcopi & eorum fuperiores abingreflu
' cc le(ia:, esteri veto ab officio & beneficiotandiueo-
Vo nouetint fe iulpenios , quoufque reftitutiontm
‘ c tcrint de ptsdiflis. Porrb vbi ex priuilegio vel con-
‘Peiudine.llu aha de caufa raiionabili, libi aliqiiis
Ptadiftoium aflerit bona competere fupradifta :hoc
illis bonis folum debet intelligi, qux foluiis debi-
*| s 'k qua linr,& iis : quafuetint necellatia pro feruito-
bbus & miniftris ac ineumbentibus oneribus rfque
nouos teditus fupportandis congrue referuatis: ex
'Pfis.repertafuetint lupeteffe- Sane conftitutionrm,
t ! ll; . r n luperius fpecialiter edidirnus,contra capitula,
c “!bg-i, conuentus, fen fingnlates petfonas, bona ca
,ilc draiium,vdrcgularium ;  aut collegiatarum eccle-
«tutn vacantiuin occupantes: per coflitutionem ptx-
kntem(quam in dignitatibus,perfonatibus,prio-
ratibus, & eccleliis aliis locum habete
cenfemns)noiumus inaliquo.

^_ derogari.

* tlMriput,  b al.fufrudiSa.

CAP.  V N 1 C V M.

Capitulum vel  <*, ad tjuem adminiftrMio pertinet vacanšs
fede, eoi abfoluet, tjuos abfoluerepejfet epifcepueft viucret, nifi
a fede apoUotuA ti fuerit interdiPIum.loan.^ind.

Bonifacius Vlil.

E Pifcopali fede vacante,poteft capitulum, feu is
adquem epifcopalis iurifdiflio tune tempori*
- nofciuttpertincre,iis,quibus polfet epifcopus
ft viueret, abexcommunicationisfententia fiueiuris,
liue hominis fuerit, abfoiutionis beneficium impar-
tiri. Nili ci fuerit a fede apoftolica fpecialiter interdi-
ftapoteftas.

P;

D e. P A C T 1 s.

rimn x v n i.

C A P. I.

Menuchi habelttes lilerum u fed; dpoffelicu fepulturAm./e
pacifunrur denonrecipicndit ttli^uitiu velcertu pirotci&nm
ecclefis. elicuiue, feruure cempellunturpuffum:-necilles fepetins
porerunrjicet apud e os elegerint fepeliri.cum perpntfum priui~
legie renunciAuerint. le en. A nd.

Bonifacius VIII.

Aflum “  cum reftore paroecialis ecclefiz fa-
ftum a vobis,ne aliquos vei certos ipfius ecc!e~
fiz paroecianos recipiatisad ecclefiafticam fe-
pulturam:omnino feruaredebetis. Ciuanquam fcpul-
turalibera lit monafterio vcftro ab apoftolica fede in-
dulta & illi apud vos eiegerint fepeliri.

Ciimpet diftu pafliiindultobuiufmodiderogetur.
CAP.  11.

TaHum fttRumpAtn a filtadum rradebe'ur nuprui, tjuol
dete contentA nullum babebir td benaparenm rcgrejjumifi /»-
rauericid ipfAfiUA.emtiineferutretenebitur.lean.^ind.

Idem.

Q Vamuis k  paftum patri faftum afiiia dum nu-
ptui ttadebatur, vt dote contenta nullum ad bo¬
na paterna regreflum haberet, improbet lex ciuilis: li
tamen iutamento non vi, nec dolo przftito firmatuin
fuerit ab eadem, omnino fetuari debebit. Cimi non
vergat in zternzfalutis dilpendium,neeredundet is
altctius detrimentum.

CAP. III.

Peci a  iuitaperjrarrcj pr&dicaterei vel minores vel alioi me~
dicanfej.cum reilonvtuparccdalitt ecclefiAmm fuperparceciA-
lilnu turih ue.ffari a  funt per priores vel gUArdianes de temnet,
cuum ipferumlecerum c.nfnfufUcet Andori e A e fed. Apofto lic*
non interuenent , velUcentiAprioru velmiiullrtgeneralu, auff
magiftri vel prouincialis mir.tftri.vel capi tuli prouincialu) fer-
uanda funt.durnodo alias fint ličita & bencfta.h.d.lo. ^ind.
Idem.

a Viaexeo,qubdfratres przdicatores, & minores.
Scalij mendicatesjcompoiitioncs Scpafla cum
przlatis,capitulis,rcftoribus Scperfonis ecclefiarur #
ciuitatum, caftrorum, villarum & locorum , in quil ; *
domus feu habitationes eorum exiftunt,'fuper iu i-
bus paroecialibus, Vel aliis quibufcunque articulis ; b
eis vel eorum anteceflbribus iniia liuefafla feruare c-
cufaut:6c ea eo prztextu infringere moliuntur, qu ft
magiftri aut miniftri vel prioris generalnim feu prot i.r

a Vide ^Antonio,m de Butne, cap. ftaiuimue.de t tarif. t„
prtlat. ir  F eltnum in e.cumfr generale.de foro temper,  b i,.
de Matt.de ajjlidu dccifoii. Purpuratum cenftl too.Hippolju'
rum Marfilium fngulari 67;. incip. non nul! a de pnfentia.
^Alexan. lonftl.tp, Ukj. (p itufil.pt. liki. O la finim ttnJiU
ijj.vtlutn.f.

55 Sexti Decret. Lib. I. Tit. XIX. 5 6

ciatium eorundcmnonaffuitaffenfusin ipGs.necap-
probata pcr ipforum generalia, vel piouincialia capi-
tulaextirerunt: mu'.ta in diuerfis mundi partibus in-
furguntfcandala « Sc ipforutn fratrum, ( quos decet
puritatem omnimodam in fuis obferuate aflionibus
b  8cab his abftinere piopenlius, pet qua; poflitaliis
exempiipernicies generari) farna: detrahitur plurimu
& honori.Nos hisoccurrerepaterna: folicitudinis Au¬
dio intendentes.prcfcnti decreto fancimus: compoG
tiones & padla huiufmodi cum pratatis,capitulis & c
refloribus St perfonis pradiclis ab ipforum fratrum
«onuentualibus-,prioribus,feuguardianis fadlavel ap
probata, de fuorum conuentuum confilio 8c afTenfu
(dum tamen, alias fint ličita S: honefta ) debete ab ip-
lis fratribus in locis, in quibus fuerint fadla perpctuo
inuiolabibter obletuari: non obftantc, quod magiftrt
vel miniftri d aut prioris generalium feu- prouincia-
lium pradičtoruni non, interuenerit in eifdem aflen-
fus,ntcab ipforum generalibus vel prouinciaiibus ca-
pitulis e.vtitVrint approbata: feu quod fed.s apoftolica
in iis, qua- pcrptacdidtos fratres n.i nore« fadla fuerint,
auclcritatem mam non pr-tftiterifvelaffenfum.

ratote ( maxime ii de callufione timeat) ininime pto-
hibeturadeiTe.

CAP. III.

r Trocurator habcns mandatum JubfUtucndt,Jublfitutum A
fe podi mandatum fitfceptum etiam Ji eonon Jit v Jus, reuocart
non poteff: niji  dr potejiatem babuit reuocandi. St aitttm eutt
procurator adplurei caufas  , dr in altera fubjhtuit , in aliitrt*
manet procurator.loan.^And.

Idem.

I S,qtiia « procuratorefuper hoci domino potefts-
tem habente procurator estitit fubftitutus.non po¬
teft poit mandatum fufceptum etiam G eo vfus non
fuerit, (Licet in delegatofedis apoftol, vices fuas alteri
co.T.mii tente aliud cenfeatur) vlterius ieuocari ab il-
lo NiG reuocandi poteftas conceftafuHTeteidem. Vs-
rum G cum ad plures vel ad omnes caufas generalitcl
conftitutus fuiffet, invnatantum fubftituerit earun-
dem, in aliis nequaquam ptohibeturprocurauonisof
Gcium exercere.

CAP. I I I I.

Procuratorgeneralu nov agit exigentia fpeciale mandatu^
mficum aliqua Moram ffcafiiahone vel h bera poteff are . hrt
dicit. Zen ,

D b  P K O C V iv A T O R 1 B V S.

Tl T V L VS XIX *

CAP.  I.

Laicuf poteff effe procurator ad agendum frdefendcndum
ift caufis jpiriiudlibtu.

Bonifacius V I l I.

N  On indifcičte iudexcenfcturegifre, procura-
torcm laicum ad agendum vel defeiidcndum-
in caufis fpiritualibus admittendo. Cum re
gtilaritcr quinon prohibctur exprelsc adexercendum
procurationis officium,idoneus debeat reputari.

*Trocurator poft litem conufiatam poteff dure alium pro-
curatorem: ante non,nifi datu-s fuerit in rem fuam : vel a do¬
mino kabuerit mandatum de fubfiituendo etiam. non certam
jperfonam.

Licetautcm sl procurarore poft litem conteftatam
ab eo pofiit, (cum dominus fit litis efteftus) dari alius
procurator rantea tamen non poteft nili in rem fuam
iit datus:vel a domino fubftuucndi alium (etiam certa
non  exprdfa perfona)fibi fuerit conccfla poteftas
‘Trocurator ad negoiia , pordi dare alium piocuratorem li-
bere etiam ejuandoiumjue.h.d.

Procurator vero datus ad uegocia,poteft Ubere quan
docunque alium deputare.

CAP.  I I.

‘Trocurator ante litem ionteffatam etiam fine caufi reuo
šari poteff,poft litem con f effatam non,fine i\uronabilt caufa •
domintu tamen bene poteff adeffe caufk cum ipfo procurarore
mavim c Ji de collujione timeat.

Idem*

Q Vamuis e procurator poflit ante litem conte¬
ftatam etiam line caufa libere a domino rcuoca-
ri,pofteatamenipfo nolente nequibit:nili eujn cum
(domino inimieum fi.eri, vel fufpedum , aut aduerfario
affinitate coniungi, vel eius haeredem fteri feu ingredi
r*ligionem, aut inlongum peregrinari, vel stgritudine
aut vinculis detineri contingat, feu alia rationabilis
caufa.fublit J propterquam lit merito reuocandus. Ve
iiim,qiianqnam(ni(i vt pra:mittitur)reuocari non pol
lit-, domintis tamen fusc cauftc vna cum eodein procu

a  Vide B.Thom.2. 2. cj 43. pertotam cjuaffioncm.  b In
Anticjuif codtcibui conffanter legintr,a&Hbui,.  C r DiEfio,f^^
deeff m manuflnptii.  d H te text. habet locum in pačiti fa-
Sfu cumUho*.  C ‘Trobec c. videejua tradit la fon confil. rjS.
itujp. reuocatur in dubium,\ilu,-f. & Peli n us. m* ca.  e.v p ar te-
deifiwtextra.de refčrip-,

Idem.

Vi ad agendum & defendendum , ac generalifcf
ad omnia(etiam li mandatum exigant fpeciale)
conltituitur procurator: ex vi generalitatis huiufjno^ 1
ad aliquem articulum, in quo fpeciale mandatum cxi-
gitur,admitti non debet.Scd li aiiquis vel aliqui dc af'
ticulis fpeciale mandatum exigentibus fpecificati '
fuiirent,adieda claufula generali: tune ad non expid'
fos etiam admittetur. Procurator quoque abfquefp^
ciali mandato iuramenrum deferte, tranfigere, vel p^*
cifei non poteft: nili ei bonorum velcaufa: adminift^'
tio lioere c  lit concefla.

C A P. V.

JVLandatum generale ad negocia.etiam ad iudici*

Je extendit.

Idem.

Q Vi generaliterconftituitur adnegocia procur^
tor, agereacexperiri poteft d  exceptis his caft'
bus qui mandatum exigunt fpeciale.

‘TorefffiiiM (amilih ejjeprocurator , etiam abftjM
confenfu Zen. .

Ned um vero ad negocia, fed etiam ad iudiciap otC
fitiusfamilias abfq, patris afienlu fteri procurator.

Mutnr annu xxv ad tudicia,matorxvf.ad negoeta depd^
ri poteff procurator. b.d.Zen.

Licet autem quis poft xvij annum procurator
gocia Učite deputetur: ad iudicia tame niiimaior^’
an n orum f uerir,d eput ari neq ui bit.

CAP.  V L r

Ex d u ob trt procuratoribut Jimul (impliciter conflitatUi
tor folns admitti non debet. Si vero infblidum,(juiprir»° ctn ,
teffatur litem ■, admittitur altero totaliter exc/ufo: ntf
ff um fuerit , cjubd non fit melior conditio occupanfu: T l °  .
alrero non profecjuente,nec.alium fubff ituentc,reliquw hM'
tatur. kocdicit.

Idem. -j-

S I duo e  procuratorcs ftmul(non adiefto 3n»° ,
dum)dcputentur vnus line altero non debtbit 3

mitti. Secus li lint infoUdum conftituti:fed tuncili 11 *

a T)e mafcMa>reuocationu piocuratorii vide Cynum &*
lios in /. mandato.ca, mandati, & loannem ^Ananiamc° n J
zt. n ip. vtrum prafentat 10, & Paulum de Cdffro confd-} ^
inči p' Vcnerabilit Vir , b Vide t legata inutiliter ; de
Deei.in Li.deregJurii.Font.  C: al,h,ira: libera.  d dt

l.L.(y fimutuam. fffiquid in frau.ap; de uAnch Pont.  c  ^

kune. rextum vtke cjua  dicit Felintu in c.z.eat. de tefh- *
S.mnumconfiL ti. inap- circa prafentemdib.r*

57  De iis,qu£ vi metufue caufa fnint.

melioreritcondltio, qui per litis conteftationem ne¬
močnim priraitus occupabit. Poft occupationem au-
tehuiiifmodi, alter fe intromittere nequibit vlterius:
ciimille litis dominus fit effeftus, nili di&um in con-
ftitutionefuilTet, quod non fieret melior conditio oc
cupatis. tune enim fi cum>qui occupauit infirmari,mo
n»abfentari, vel alias impediri contingat: aut li profe
qui forte nolit,poterit alter fufcipere ac perficere nego
ciumab alio inchoatum, dum tame ab alio non firerit
ilius fubftitutusmam fi fit,is pra:ferri debebit eidem.

T rocururtr dattu infolidum , <]ui occupauerat negocium, ex
Mffcdimenro excluftu , non reajjumit: niji alt ero im pedi to. hoc
diut.Dominicus .

Caterum vbi nullo fubftituto, alter fufcipit nego
litim profequcndum:is,qui occupauit primitus,ipfum
lefumere poftea impedimento ceflante nequibit: nifi
forfanillum contingeret A  impediri.

Incau/is fpiritualibu* cx din bas procurutori bas fimul ftm-
fliciter dati* iudex eligit magii idoneum,cjui JoIhs profequipo-
teT d:recaliui admittitur , nijiprimo legitime cxclufo. hoc di-
M-Dominicus.

58

CAP.  IX.

Tria dicit. Prime.juodprocurator adcontrahendum matri-
monium debet habere jpeciale mandatum. Secundb, ejv.od talit
procurator non fublhtuit: niji a d hoc mandatum habeat. T čr¬
tit, tjuod'Ji ralu procurator reuocatus etiam ignoranter contra-
hit.non tenet matrimonium.loan.^And.

Idem.

P Rocurator <* non aliter cenfetur idoneusadma-
trimonium contrahendum, quam fiad hoc manda
tura habuerit fpeciale. Et cjuamuis alias is,qui confti-
tuitur ad negocia procurator,alium dare polfit: in hoc
tameii cafu (propter magnum quodex fafto tam ar-
duo b  pofletpericulumimminere)nonpoteritdepu
tarealmm,nifi hoc eidemfpecialiterfitcommiffum.
Sane fi procurator antequam contraxerit, a domino
fuerit reuocatus : conrraftum poftmodum matrimo-
nium ab eodem (licet tam iple,quam ea,cum qua con-
trasit, reuocationem huiufimodi penitus ignorarent)
nullius momenti exiftit, cum illius confenfus defece-
rit.fine quo firmitatem liabere nequiuit.

Sane in ele&ionum, poftulationum, prouifionum,
®taliorum fpiritualium negociorum caufis (cum talia
tdttiorem expeditionem exigere dinofcantur) volu-
tnus lpecialiter obferuari:vt fi plures procuratores fi-
lt 'ulin eisfuerint non infolidum deputati :iudex( ne
ftopter eorurn edeurfum negocia eadem intricaricon
f“>gat) idoneiorem ex ipfis eligere valeat: & ille fo-
mumodo profequatur,habeatque quicquidcum illo
“ c cleftofačium extiterit,plenam roboris firmitatem:
Be c ad profequendum alius admittatur poftmodum,
a, h prout eum,qui non oceupat negociuin, cenfuimus
foftoccupatione faiftam ab alio fuperius admittendir.

CAP. VII.

frtcurator.tjui renuit accep tare mandatumrpcenitere potejl.
fiamdiu conlfituem in eadem perfeuerauerit voluntate.

Idem.

L icet b  is, qui procuratorconftituitur ab abfente,
dbterit praifentatum fibi fufcipere nolle manda-
'Mthoc tamen ncquaquam obftante,quandiu confti-
"Kns in eadem perftiterit voluntate, ipfum acceptare
Poterit: c quandocunque placebit.

CAP. VIII.

D H I I S, QJV AE V I M E T V S-

ue caufa fiunt.

r i tv l  v s xx.

CAP.  I.

Excommunicationit.fulj>enjionit . vel interdibfi abfolutit ,
vel reuocatioper vim exttrta,mn tenet:& entortjuens emom-
municatut el}ipfoiure.Ioan.^And'

Gregor.V.r« (Jonciliogenerali Lugdun.

A Bfolutionis beneficium, ab excommunica-
tionis fententia vel quamcunque reuocatio¬
nem ipfius.aut fufpenfionis, feu etiam inter-
difti per vim vel metum;extorta: praefentis conftitu-
tionis amftoritate omnino viribus vacuamus. Ne au-
tem fine vindifta violentis crefcat audacia: eos,"qui
abfolutionem feu reuocationem huiulmodi vi vel me
tuextorferint,excommumcationis fententis decerni-
mus fubiacere.

DE RESTITVTIONE IN

integrum.

hominut dam procuratorem, tjuoties contingit eum abejje,
1g ufant tračfando procuratorem non inteUigitur reuocare: je-

' TlTVLVS- r XXT.
C A P- I.

tltt fijimpliciter , niji exprejjeprotelfetur, tjuod ipfum reuocare
^intendit: vel alias hoc appareat ex probabitibue conieciu-

^•loan.^dnd.

Idem.

C 1  qucm fub ea forma, quoties te abefle contigerit:
^conftitueris procuratorem adcaufammon ideo(li-
ct ttraftcseam poftmodum per teipfum) procurato-
* e tn ipfum dinofceris reuocare, quinimo procurator i-
“tm procuratoris afiumet oflicium,quandocunque te
c »ntigerit abfentare. Secus fi fimpliciter a te fuerit
'onftitutus :tuncennn fiueantelitemconteftatam fi-
115 Poft ad caufain ipfam venias, non vt ipfiprocura-
'Mialfiftas, fed vt caufam traiftes eandem,traflando i-
Pfimcum reuocare cenferismifidicas exprefse,quod i-
P‘um vis in otficio procutauonis (hoc non obftante)
"'anere.vel nili,quod non animo reuocadihoc facias,
c * aliquibus appareat coniefluris, d  vt li forfan alt-
‘Pusimmincat articulus, in quo tu melius nofti veri-
tat etn,aut fifit procurator ipfeinfirm us,vol forfitan fe
*bfentet,feuquicquidaliud accidat propter quod ipli
tu alit praEfentiaopportuna.

a  ^iliai,contigerit.  b adhunc text.vide qita dicit .Alc-
bander conjil Sr. incip. reuocatltr indubium lib-s. c  Vide l.
^fenfu. ff.de ali. £r obhg. Font.  d V na prafumptio tellit a
»rn.de prafum. liter tu de i»inregrelltt.l.diuui.Font.

pcclef.a pol} cjuadriennium non admittirur ad petendum.
reliiturionem conrrajententiam.vel cor.tr alium. ntji r at io ta¬
lilu aliejua caufa Ijocfuadeat.loan.^inp.

Gregorius 1 X.

E Cclefia, qux ad retraiftandam fententiam, ve!
con trarftum, per beneficium reftirutionis in in-
tegrum, poftulat fc admitti :fi quadriennij fpa-
ciumpoftfit lapfurn, Sc negligenter omiferit: non eft
ad beneficium huiufmodi admittenda. *■' Nilipreua-
ricationis, vel fraudis manifefta: probetur fuper hoc
interuenifle commentum : aut alia rationabilis caufa
fubfit, qua fuperiorem mouere debeat ad idem bene¬
ficium concedendum.

CAP.  II.

Ecclejia contra confefionem.cjua Ufa ftit. admittitur intra
cjitadrrennium.per benejtcium refhtutioms in integrumrpolfea
nor.nijiper vtam iurit communu.loan.^dnd.

Bonifacius VIII.

a Vide^dnehar mum tonfl mS.incip.^j.duatfiat hale-
bar. -Ir duob.coiijiliu fcc].^ 4 nto>num Butrtum conjil. 64. incip.
M. duatfiliashabuir.cr iorjJil.Jeq.& .Alex conjil.r+6 . incip.
in caufa & lite. ir conjil. 14  9. incip. vijoprocejfu,lib. t.  b Fr
ideo non dcciditur iuramento per indicem de/aro. Baid. in I a.i-
monendi. Font.  c  lite verjiculue habet etiam locum in altu
perftnit, tfuibut ijla refliturio compettt.Phil Font.

6 o

59 Sexti Decret. Lib. II. Tit. T.

S laduerfus eonfeffionem in iudicio afe fačlam,tefa
ecclefta bfncficinm reftitutionis in integru, intra
ejuadriennium abiplius cofefiionis tepore computan-
dum.peterenegligeteromitrat:nonaliquid ra-
tionabile appareat, quod aliud fuaferit faciendum) ad
Koc petendum viteiius admittenda.Vbivero per.viam
commune reuocatioms erroris.cjucrn in facto praten-
dit. vult aduerfus fuam cofeffioncm ecclefta fc iuuare:
boe quandocunquepoterit,doneč ncgociufic finitura.

1  DeTr B I T.R IŠ!

T I T V L V S XXII.

CAP.  I.

Siex trik m  arbitru duo concordant in fumma,tenet illorum
fintentla.fi omnes difcordiit.te.net fententia defumma minori.
Bonifacius Vlil.

S I ex tribus arbitris, te duo indecem. & tertius in
quinquecondemnent,debet fententia prseualere
duorum . Lic?t cum vnus in xv.alius in x. tertius
vero in quinque pronunciant: illius, qui dixit defutn-
roa minori(cum in illa omnes concordes exiftant)fcn-
tentia efficax cenfeatur.

F I N I S Lil

CAP.  I I.

Siextribut arbitru ir tli nohr evaminandeveldefiniendi
rievocio interejje, duo procederc poterunt , ac filiteprrfens ejjet.
Circaiudices aut c m asttaua turaferue/uur. loan.^ind.
idem.

V T quaftionibus (quatjrlerunque propter arbitro-
rum voluntariam feu maliciofam abfentiam K*
manent indecifte Jlinis celeriits imponatur- Statui-
mus,vtiiex tribus arbitris a partibus eleftis, eoruraa-
liquis ab aliis iegitime requiiitus ad examinandura
veldefiniendum vna cum eis negocinm, fuper quoia
ipfos extitit cotnpromifiiim, non curauerit (ceifante
impedimentolegitimo)conuenire:duo pnfcntes,pt-
nes quos(licer lex citulis aliud innuere videatur)tota-
| lem eo cafuremanere decernimus poteftatem, polfint
j (malitiofa feu voluntaria illius abfentia non obftan-
j te)dičlumexaminare negocium.&libere definire.fi*
■ cut polfent illo praefente, nec volente cum eis in vnaut
I fententiam concordare: a  vt fic ipfius abfentia pri*
fentia repleta diuina.eum reputari faciat pro pr?fentc.
| Circa iudices vero antiqua iura nolumusimmutari.

a Vide Barc.in l.itemJivmu ■^■icemfipturei ff.toi.tit,

M PRI M It

S E X TI DECRETALI

V

H

LIBER SECVNDVSv

DE I V D I C I I S.

T I T V L V S V 1  h V S.

capitvlvm  primvm.

ludex delegat m non babens ad boeJpeciall mandatum d Papa,non potefl compeUert
partem,vtperfonaliter coram eo compareat-. mfi exrationabili
caufa. Ioan. Andr.

Innocentius 11 1 I. in generali Concilio Lugdunenfi.

a VRIS  effe ambiguum non videtur,
iudicem delegatum, (quiafedeapo-
ftolica mandatum ad hoc non rece-
perit ipeciale,) iubere non poffe al-
terutram partium coram fe perfona-
liter in iudicio comparere. Niii caufa
fuerit criminalis, a  vel nift pro ve-
litate dicenda, vel pro iuramento calumnite faciendo,
vel alias iuris necdlitas partes coram eocxegerit per¬
fonaliter prrefen tari.

CAP.  II.

JHulierej perfinahter ad iudiciumfauacuncjue caufa in tu¬
re non exprejfa jimiita trahenda non funt-, fidfi neceffarium fit
ipfarum teftimonium, in caufa, iudex expenfis producentu in-
Terdum ibitjnterdum mittet:& iudexjrauduleter vadens,ex-
communicatue efi. Mulieres religiof* etiam volentes,extra mo-
nafierium fuum ex aliejua caufaperfonaliter adiudidtim trabi
mn pojfunt.c/nod contra pr.uitchifit,eft irritum.loan.^And.
Bonifacius VIII.

M Vlieres b  (quas vagari non conuenit, nec viro-
lum coetibus immifceri)aučl:oritate literarum fe

a VideEart. in Lpcnfi.adcrimen. fi.de pub.iudic.Von.  b
Vide lfaxjina.de proedfirmu  .c. de iud.fr lfam.jf.ie rc£.iur.

dis apoftolicai.vel legatorum ipfius, aut alia quaeunqi
ad iudicium perfonaliter euocari,vel rrahi inuitas cau¬
fa ferendi teftimonium, aut alia qualibet (qu* in iure
nonexprimitur)prohibemus. Sed cum neceffariu fue¬
rit teftimonium earunde:iudex(in expenlis partis pto-
ducetis'eafdem)tabellionem aut aliam perfonam ido-
neam ad eas trafmittativel fiforte tališ cafus occurte-
rit,quo iure prohibente.receptio teftiu alteri commit-
ti non podit: iudex a  tuc propter hoc perfonaliter ad
illas accedat,ant(li tališ fit petfon^ iudicatis conditio,
quod id per ipfum non deceat Seri,vel non poflit)mit-
tat ad eos:prouifo quod cafus huiufmodi (videlicetvt
iudex vadat perfonaliter)no fingatunnec ftaus interne
niat in hac parte. Alioquin fidlor huiufmodi vel frau-
dator.ipfo fafto fententia excomunicationis incutrat.

Caeteritm foemina: religiofac, prifettim qua: debent
fub claufura morari, b  extra fuum monafterinm vel
claufura non vocentur ad iudiciu.vel trahantut ex qua-
uis caufa perfonaliter: etiam fi ad hoc volutas accede-
ret earudem.Decernimus quoque,vt ipfo iure fit irritu
& inane.li quid contra primiffa contigerit attentari.

a al.itaprafattu iudex propter hoc, & c.  b caufarelifionu
hoc licet. Vd.iJF.de in iuo voefijimoj ad cufi -ff.de ali. & cib.le.

CAP. I 1 L

<[

CAP. III.

Olaf or xtiij.annit,perje &per procuratorem  ,poleti agere
Itdefendere caufam fp.ritualtm : miner xiiip. per fe non agit,
*l'<tperprocuratoren, vel per curatorem datum auciorirate or-
inar>j etclefiafhci indicu : & ttiam delegati dati ad caufat il-
*Fditufamiltas finepatrii ajfenfu agtt caufamJpiritualem.
•■M«*# ^And.

Idem.

C I annum qiiartumdecimum tuz percgifti ztatis; in
“bcnefidalibus 8c aliis caulis fpiiirualibus, necnon
•fdependentibusab eifdem, acli maior xxv. annise-
*■««« : ad agendum,& defendendum, per te, vel per
P [ Ocuratorem, « quero adhocconftituendum decre-
|!'ds, admitti debebis. Si vero ultra xiiij. annum exi-
'asipcr te agere,aut defendere non jfoteris fuper iplis:
c »vel per tuum epifcopum, vel per officialem eiuf-
'"n, tibi curatordabitur ad lites huiufniodi exercen-
'asuut tuipfe (li inaror infante fueris) cum aučlorita-
alterius eorundem procuratorem adeas poteris de-
PWare. Delegatus etiam apoftolicz fedis, & fubdelc-
P J tus ab eo.tibi (fi non habeas) curatorem dare vale
* n t. vel auftoritatem CGnftituendi procuratorem prz-
? lrc  ad lllas caufas.vel lites chrntaxat, qux coram iplis

fuo

'rtt ventiland*. In huiufmodi quoque litibus liue

j 5|J fo,quanquam in poteftate patris exiftas, b  neca
‘isabfq ;  ipilus affcnfu.m iudicio regularitercffepof-
v : 'ius(citm deiis feintromitterenonhabeat)ncqua-
^am tequiri debebit aflenfus.

D it FORO COMPETENTI,

TIT V L V S IT.

‘ CAP.  I.

'Archiepifcopu* omijjo appeUationit articulo , vel per viam
1 11 *reUrfe can/d fubditorum fuffraganeis, ettam ipfis confen-
y tion cognofcit. hoc dtcit vfcjue ad*§*Neque.

lnnocentius IIII. c

j* Omana ecclefia.&c infra. Nec appellationis ar-
ticulo wrjctcrmiflb,nec alias ctiam:(cum mini-
A \  me app’llatura cxritent) Remen archiepifco
N vei cius oflicialis de caufis ciericorum tanqua
l Hdice s (licct m ipfos iidem clcrici de fa&o cofentiant)
dicecelanorum fuorum volantate coguofcant.
rchieptfčopm fubditos fuftra.ga.nei non poteši compellere
delegata* ab eo fu/cipere,fua* fententieu t  dj pracepta exe
^ i Veltcllimonia in caufis ad eos deuolutis ferre: nifi confue-
afiud difponat. h.d.Domini cm .

. ^cquc fuffraganeorun) Remenfis ecclefia: fubditos
dclegationem fufcipere:vel fententias & pne
j*pt*exequi:autin caufis per appellationem dutolu-
ls adeos,tellmioniuni(nifi aliudin histribus de con-
Uc *udinc obtineant)perhibere compellant.

'^tchiepifcopuf tantra officiales,vel pr#/a: os Jujfragancorum
' t0n futtudiHC aliud non disponente J fr centra fubditos ipfo-
tkr *,f>rc/ falartu aduocatorum  , & procuratorum caufdrum feri
* t£ hepifc 0 pi i tudcx conrpetcns non cit h.d.

etiam fuifraganeoium ipforum officiales.aut ajr
^ l diaconos,archipresbyteros, &c  alios inferiores prae-
t0 $»fuffragancis eifdem fubicčlos (dummodo aiiud
'^contrana confuetudo non tribuat)nec fubditos fuf
ll ganeonun ipforum, liiper falariis aduocatorum, &
« l °cmatorum:in ca«iis (quxin Remen ventilantur cu
la ) c ogantquerciantibus in iuapraefentiarefponderc.
j.^rcbiepi/iopHs non cornptllit inuttos contrahermes alt ar um
^% r nn.,i n /Ua propria coram fe refponderetnifi ivi inusnian-
^■Sedp citati noluntcomparere,vel malltiose fe cculrantfi*

. vbicunefc minor legitimepoteft interefte iudiciir. ibi

fr p C9n ^ituere procuratorem. Vide l.r. C J* de moment. pop
y‘ ,0vt '  k Viete c. indecorurn.de atat.fr ejua it.  C Inquo-
ftrMnufrifto tribuitur InnocJ 11.  d timsjoffiutlu*

De foro competenti. <52

tiren.ur:in bonu ipforum fua dittcejh poteTf mtfionem facere .
vel in alia deccrnereper ordittartei faciendam.h d.

Contrahentes vero aliarum dicecefum , fuper con-
traflibus initis in Remcnfidioeceli ab eifdem (nifi ia-
ueniantur ibidem) trahere coram fenendebent inui-
tosdicet inpoffeflionem bonorum,quz ibi habent, e-
tiam ciun alibi copiam fui faciunt, li eorum auftorita-
tecitati * comparerecontemnat,pollint miffionem
facere contra eos: vel (fi forre maliciose fcipfos occul-
tent.ne citatio perueniat ad eofdem)decernere facien-
dam. in poffeflionem bonorum,quz in alia etiam dice-
celi ebtineri nofcutur:fed tune loči dioecefanus ad dc-
nunciationem ipforumfaciet liuiufmodi miffionem.

‘Tdgn poreii arcbicpifeopm fitoi tleti to s mittert in diestejim
fujfraganei, ve coram ei* fant cotitraflue, vel iamfaffi appro -
bentur. Tlgcfifatli velapprebati fucrintcoramillii,pojfunt
fitjfrageneorum fubditos coram fi compellere litigare fuper it-
lu, necexcommunicare fujfragancerum officiales vel fubditos,
fi nohtne litigare corit ipfo h d adfinem,ficudum Dominicum.

Necclericos luos mittantad fuffragancorum ipfo¬
rum S  diuecefcs.pro ineundis vblrecognofcedis con-
rraetibus coram ipfis. Nec eorundem fuffragancorum
fubditos compellant coram fe occafione huiufmodi
iuri ftare. Neoue poteft archiepifcopus ipfe in fuorum
fuffraganeerum officiales.& fubditos(pro eo quod vo-
cati ab ipfo, nolunt querclantibus in lua prslentia rc-
fponderejeccleliafticam exercere cenfuram.

C A P. I I.

ludex ficularu , t}u. vult eletieum compellere ad debita (*~
tiam litjuida J foluenda ,per ecclefiafficum iuditem defttlert
compellatur.loan.^dnd.

Bonifacius VIII.

S Eculares c iudiceš,qui(licet iplis nullacompetat
iurifdiffioin hac parte ) perfonas eccleliafticas ad
foluendum debita (fuper quibus coram eis contra ip-
fas earum exhibentur liter*, vel probationes ali* in-
ducuntur)damnabili przfumptione compellant d d
temeritate huiufmodi per locorum ordinarios, cen fa¬
ra ecdeliaftica deccrnimus compefcendos.

CAP. III.

%atione iuramentilaicus (vt iUudferuet) coram indiceee-
clcfiatlico conuenitur . 1

Idem.

C Vm C. laicus (pro quo foluifti certam pecunir
quantitatem, in qua pro eo te iideiufforio nomi-
ne obligaucras) te feruare tecufet indemnem, cdntr*
iuramentum a le przftitum temere veniendo: Ipfum
coram eccleliaftico iudice( ad cuius formam ratione
iuramenti, caufz huiufmodi cognitio nofeitur perti-
neie)  de iure poteris conaenire. Vt ipfum monitione
pramiffa, per cenfuram eceleliafticam, e  quodte fu¬
per przdictis (vt tcnctur) feruetindemnem,ptzuian-
tione compellat.

DE LITIS CONTESTA-
tione.

, T I T V L V S III.

CAP. I.

Teremptoria titucontelhuioatm non impedit: nififit de re
femel jinita. loan.^nd.

E l Innocent.I IT .in Concilio Lugdunen.

Vceptionis peremptori*,feu d»ffenfionis culuf-
^libct principalis cognitionem aegocij contin-

a Vide l.Jedinttrpcllatus-§.r. Jf.de arbirr.  b al.fuorum.
c Vide tpua late tradit ^4lex.confil.S.li.t.  d dicitTetr.de
^dnch.tjubd ijli laici falbu huiufmodi probationibfine fin ten -
tia cbpellebant cleritos per fuafatuta.vnde not.tjuodfit utfin-
tentia non ar d! at non fubdirum: ita etiam fiatuta cfitt.&.d-fy.
tonfli tod lib.Font.  c Tfrn er go potefi capere perfonas aut ret
earum. Do.Pet.de ^imh.Tbil.b eue.

63

Sexti Decret. Lib. II. Tit. V.

64

gentis,ante litem conteftatamobiečlus. Nifi dereiu-
cUcata,tranfačta, feufinitaexcipiat litigator, litis con-
tcftationem non impediat, nec retardet: Licet dicat
obiečtorquod refcriptum non fuiflet obtetum, li qux
funt impctranti oppoflta,fuiflent expo’fita deleganti.

CAP. II.

Ter excrptionem peremptoriam  , ne n fit litis conteffatio.
loan. iAnd,

Bonifacius VIII.

S loblato ab ačtorelibello,ex parte reiexceptioper-
emptoria proponatur:nequaquam pethoclitis co-
teftatio intelligitur efle faifla. lmo ea non obftame(ni-
fifitde illis exceptionibus,qiix litis conteftationem
impediunt)fien oportcbit eandem.

D £ IVRAMENTO CA-
lunini*.

T I T V L V S HIT.

CAP.  I.

^Opn eff de fubftantia, ejuod ffatim pofi litem contelfatam
iuretur de calumnia.loan.^And.

Bonifacius VIII.

S I de calumnia,feu de veritatcdicenda, in primo
litis exordio non iuretur (vt debet) poterit poft-
modum inqualibet partelitis iurari:cum huiuf-
modi iuramenta prseftari ab initio, de fubftantia ordi-
nis iudiciarij non exiftat.

c P{on annuUatur procejfut , licet tacite omittatur calumnia
iuramentum. hoc dicit.

Propteromiflfum quoque tacite in tota caufacalum
tiix  iuramentum,iudicialis procelTus, alias faftus legi-
time,non eft nullus,nec etiam annullandus.

‘Pr&cipit quod in Jpiritualibus Jimul de calumnia > de ve¬

ritatc iuretur Joan.  ^A nd.

Quatnuis *  in caufis fpiritualibus(in quibus debet
de veritate dicendaiurari)canones non indicant aiicui
calumnia? iuramentum:nos tamcn(quia frequenter ca
lumniari vidcmus in ipiis ) vtile reputamus , quod ii
mul ( ficut plerique obferuant ) tam de veritate dicen¬
da, quam de calumnia (vt via pracludatur cahimniis)
iurari debeat in eifdem.

CAP.  II.

In caufa appe Hat ionu iurari debet de calumnia, & veritate
dicenda.

Idem.

I Nappellationiscaufa (quanquam in principali iu-
ratum fuerit)pracftare debemus catumniac iuramen
tum. Etidem in iuramentode veritate dicenda volu
m us obferuari.

Ptocurator deputatu* poPi iuramentum calumnia  , iurabit
de calumnia. hoc dicit.

Procuratorcs quoque (qui poft iuramentum calum¬
nia? deputantur) teneri volumus ( vt calumnia vitetur
ab ipfis)ad fubeundum huiufmodi iurametum: etiam
Ii a fuis dominis qu:d ponere, aut refpondere,feu age-
re debcantTint inftručfi..

ludex tjuoties fibi videtur,exigit iuramentum malitia:etia
Jidecalumnta,vel veritate iuratumJtt.loan.^And.

In omnibus autem caufis.nedum ante.fed etia poft-
quam lis fueriteonteftata, fiue de veritate, fiue de ca
lumnia fit iuratum in ipfisipoteft iudex a partibus exi-
gere iuramentum maIitia:,quoties videiit expedire.

3 Circa-iffumȤ*nota cjuod iuramentum de calumnia dif-
fertd iuramen to de veritate. Li*§.cjuod obferuari. e.eod.TS^am
iuramentum de calumnia ePi de crudclit ate: vn de f ali ud fit ,

non ePf peritiru*  , cjucmadmodum dicitur de iuvamento patru
rePpondentu artieulo per non credit> neejue rePpondens confite-
tur y fed folum releuat aduerjmum ab onereprobandi . Ter. de
%Anc. F*nt.

CAP. III.

‘Trecurator habens fpeciale mandat um > iurat de cdlumniA.
Ioan.sAnd.

Idem. •

N  Vilam * tibi iudexiniuriam fecifTecenfetur^ui
procuratorem tui aduerfarij conftitutum, ad cau-
fam habentem fliper hoc fpeciale mandatum,adnufit
ad prsftandum in ea calumnia:iuramentum.

D H R E S T I T V T 1 O N E SP O-
liatorum.

T I T V L V S V.

« #A P. I.

In ciuilibus non admittitur fifioliationu cxceptie, facfa ol S'
Ho,qudm ab alf ore. In criminaLibus admittiturfalfa a tertii!
dummodo fit de tota fublfantia vet maiori parte. Exieptiopn*
bari debet intra quindecrm dies: alias fit condemnatto tnpenfis"
rum. Isr.n. .And.

Innocent.1111 .tn Coneilio Lugdunen.

B.equens ^ 8c aflidua nos querela circumftiC'
pit,quod fpoliationis exceptiononnunquafflin

__ iudiciis calumniose propofita, catifas ecdt^ 1 '

lticas impedit & perturbat. o  dum enim exccptioni'
infiftitur: appellationcs intetponi contingit, 8cli<
termittitur , & pletunque petimitut caulas cognit] 0
principalis: & propterea nos, qui voluntaiioslabo
appetimus,vt quietein aliis prsparemus,finem litiba*
cupientes imponi, & calumnia materiam ampuis ie ’
Statuimus,vt in ciuilibus negociis, fpoliationis obi e '
ftu (qux ab alio, quam ab aftotc fačla p/oponitut )>')■'
dex in principali procedere non poftponat. Sed fi in cl '
uilibus ab aftore, in criminalibus autem fe fpoliatuu®
reus affeiat;a quocunqueiHtraquindecim dietam lp 3 '
cium(poft diem,in quo proponitur) quod aflerit corn ^

T7t

F 1

hoc fecetit(iudiciali taxatione prshabita) condemn‘'
tur:alias(fi iudici a:quum vifum fuerit)punienduS' i '
!um autem fpoliatum intelligi volumus in hoc

(cum criminaliter accufatut) quitota fua fubflant)"
vel maioti parte ipfms feper violentiam deftitutum 4
firmat. &fecundumhoc loqui canones, fanoeted« 1 '
dum eftintelleftu:quia nec nudi comendere,necin e
mes immicis opponerc nos debemus: habet enim r
liatus priuilegium,vt nonpoffit exui iam nuda^! J '

Exapicns de [poliattone fiati a a tertio, intra eertum ttror^
a iudiceJfattiendum debet reflitutionem petere.alias actaJ A ° l
tur exceptione non obltanre. loan.^ind.

Soiet d  autem inter fchoiafticos dubitari: fi 't 0 '
liatus a tertio, de fpoliatione contra fuum accuft' 1 ^
rem cxcipiat: an ei tempus a iudice debeat indulg cl ’
intra quodreftitutionem imploretmeforte fic vel* 1
xiftere, vt omnem accufationem eludat :quod farh
quitati Seiuri confonum aftimamus. « Qu6dl>i 1,,  /
tempus indultum reflitutionem non petierit, & c,i (
fam cum potuerit, non ducat adfinem :non
fpoliationis exceptione deinceps poterit aceufari'
Agenti fiuper rebus ccclefiiafl ieis  ,non obli at exceptie$ 0,1
tlonispriuatarumrerum.vel e conuerfo.Ioan.^ind.  _

Ad hoc fancimus, vt rerum priuatatum fpoliatio
genti fupereccleiiafticis ,vel e contratio, nullat e11
opponatut.

C A p . II. . . f

Eiclefiiarfuapetit refiitutione decimaris (epuas fe diet* 1 *

a De intellelfu videMatrhaum fiing.rfo. incip.nota*
fidominus. adde Innoc. & ^Ale.van. in l.ejui bona-^fi Aic
jf. dedamn. infelf.  b vtdc Matthaum de afflilfit
c al.conturbat.  d in anriq. Codie.ita 3  folet enim.  e

e*' 1 '

pard‘

■iH*

<55  De dolo & contumacia. c 6

furceciam alttrtus pojjedijfe)non au ditur: niji pr o bet pof-
Jtftioncm legitimam. 1  o. Andr.

Bonifacius VIII.

A Ddecimas a,  quas canonici b  fandi Nicolai fe
aflTeruntintraparoeciam ecclefia; B. clericipolfedif
fealiquandiu,& eis per eundem clericum Ipoliatos fu-
ifle: nequaquam debcnt reftitui>nifi euidenterdocue-
nnt ) qu 6 dearum polTeffionem legirime alfecuti fuif-
fent.Quia eas occupaficiniufte verifimiliter przfumu-
tur,cum proueniant ex pradiis intra alienam parcecia
•conftitutis.Sitq; manifeftum(nifi aliud oftendatur)eas
deiure communi adeandem ecclefiam pertinere.

DE DOLO E T CON-

tornada.

T IT V L V S VI.

C A P. L

JtUor contumaX condemnaturin expenjis: n ec citatur
' f lteritoadfuampetitionem retis, niji caueat deveniendo
&Compar(!ndo,

Innocentius Ilir. c

A Ct o R qui ad terminum venire , ad quem ci-
tari aduerfarium fecerat,non curauitrvenien
tireoin expcnfis, d  (propterhocfa&islcgi-
ai ^č)condemnetur. Ad citationem aliam minimč ad~
^■tcendus,nifi futficicntercauerit,quodin terminoa-
deliterdebeat comparere.

CAP.  II.

htdex appcllantem gprecedentem citarevlteriu* non
HneturjJi vuit in caufaprocedere: niji forjitan appella-
nirenunciet , lo.And.

Bonifacius VIII. '

E Vm,quiatuaiHterlocutoria vel grauamine, quod
per te lib^ proponit illacum,a tua pr^fentiarecedit
a Ppeilans, (Ciim proteftari videatur hoc ipfo fe nolle
Joram tedecsetero litigare) citare ad alia,quse pollea
iudicio facienda incumbunt, vel etiam ad fententia
au diendam ( Nili fponte appellationi fuce renunciet)
nu ncejicris. Necideo minus (qnod in eius abfentia ,p~
ce deris) tu us proceffus validus reputari debebit.

De E O, Qy  1 M I T T I T v R

VT LITE PENDENTE N I-

hil innouetur.

TITVLVS  Vlil.

CAP.  I.

Si ex duobus litigantibu* eletti* altcr deccdat ,rcnun~
ciet 3 Vela profecutione caufa: excludatur: ji litependente
cum reltquofuerit ali a  elecliofacla 3 non tenet.

Bonifacius VIII.

D l s p e n d  n s, qua» proprer ele&iones diuerfas
ecclefcepatiuntur interdum, occurrere cupi-
entes: $tatuimus,vt li (aliquib«s apud ledcm
apoitolicam, vel alibi litigantibus, fuper eledionib.de
• fe in difcordia celebrari.s) aliquem ip:bru mori, vel fuo
iuri renunciare , aut a profecutione ipfius contigerit
quoquo modo excludi:ad eledionem aliam (lite luper
eledione fuperftitis elečb pendente) millatenus pro-
cedatur. Ali.is atentata contra hoc elečtio, ipfo iure
viribusnon fubfiftat.

CAP.  IT.

Sibeneficiatu*{contra quem fuper bencficio litigaturj
cedit,vel decedit: ji aliu* lite pendente cum fuperflite fue -
rit elebiu*,nonvalet eleclio. Si veroaliqui or um m ter-
jit ) ad defenjionem litisvelint admitti: in eo fiatufn qua
er at caufa,admittentur. lo.And.

Ide m.

S I ij(contraquosfuper dignitatibus, perfonatibus,
vtl aliisecclefiafticis beneficiis.,qu£ poilident a  li
tigatur) lite pendenteCedant, vel forte deccdant: ne
propter nouos aduerfarios (qui malitiosc interdum pe
titoribus furrogantur)litigia in ecclefiarum difpendiu
prorogari contingat: ftatuimus, vt dignitates, perfo-
natus velbeneficia huiufmodi (donečcontrafuperfti-
tes lis finita fuerit) aliis nullatenus conferantur > nec
adea eligatur quifpiam, vel etiam prefentetur. Quod
li fecus adum fuerit: eoipfo irritum habeat>ar. Sane li
ad defenfionem ipfiuš litis,aliqui quorum intererit,
petierint fe admitti: eos in illo ftatu , in quo ipfam in-
uenerint,decernimus admittendos.

DE CONFESSJS.
r it  v l  v s IX.
CAP. I.

in poflefsionem caufa rei
feruandse.

TIT. vil.

CAP.  V N I C V M.

Ruando agitur de beneficio ecclejiajlico  , ob contuma-
btim rei nonft mi ji i o in pojfejiionem: fed ad fententia,n
btenon contejlataproceditur.

Innocentius IIII. e

E V m f y  qui (fuper dignitate,perfonatu, vel be¬
neficio ecclefiaitico obtinendis) cum aliquo li-
'igat pofletforejoo partis aduerfie contumacia,
c *«.ureiTeruand* inipforum polfellioncm ftataimus
mittend um: ne p er hocad ea iiigrelfus patere va-
Icatvitiofus.Sed liceat in hoc cafu (contumacis abfen-
^amdiuinareplence prsefentia) etiam lite no n  conte-
‘tata, g  diligenter examinato negotio,ipfum fine de-
b ‘to terminare.

a VideMat.de affliB.decif ]l6.  b vtde Bald.gl.z.
dcprocur. Vont.  c al,ita:lnnoc. Tl 1  l.in concil.
tugdun,  d Vide Bald.in l.fancimus. C.deiud. &c. fine
dihu*, de dol. & contum. Vont.  e al. ita: Innoc.l lil.

Sgncil. Lugdun.  f Amplia iflud cap. ad jruclm bene-
fitiorttm nec fiet eorum fequejlrat:o niji in Clsw.il. de
f tf l p°f Phil.Vont.  g Vbi contra contumacerh non mit -
titur in pojfejiionem , & mora eH periculofa; proced/tur
definitiuam.

Superfačh negatiuoperpartem improbabili  ( fi tudi- '
cividebitur) ejt admittendapoftio. V o minic m.

Innocenti us III L in concil. Lugdun en f.

S TatviM^vs  b,  vt pofitiones »egatiuas ( qua?
probari non polfunt nifi per confedionem aduer
larij) iudices admittere pofiint, fi a:quitate fua-
der.ee viderint expedire.

c a p. i r.

Si re ti.f iujfpofi  ti on t O U4 rej]) e n dere recufat: vel f con
tumaciter recedif.habebuntur pYoconfejfati<i:fectwfi pri -
U4,qud,xn ficiuffus e(fet r contuwax fuerat.nam tuneproce-
detur contra e um tanquam contra contumacem. lo.A.nd.
Bonifacius VIII.

S I poftpratftitum veritatis aut calumnia? iuramen-
tum,  rcus vel procurator jpfius »politionibus ab
aduerfario libi fadis, interrogatus iulTu 5 que a iudi-

a Kdt.Pbil.gp> Pet. dc Anch.cap.quedin bencficiati-
bu4 e f! vera pojfejiio , & iti/ eft caufa quare in talibu* fiat
rta , jicut in profani*.&> limitant ijlum tcxturn,
jLnch.gpr Dominicuf' non procedere in petitore deceden-
te , neque objlat Cle.16.fi abero.in eod.quiaijla intelligi-
tur,quando nulla It*pendet mortuopetitore :item Umi -
tatur text.quando li* ejt inter prouifum d Papa gp e ant
ad qucm jpečlat prouidere.Phil. hic Vont.  b Vide Paul.

, de Cajl.conf.i6/ .incip.adprimum.Vol.i.gp Cyn. l.i.^fed
| quia.c,de iur.cal.

H E

67  Sexti Decret. Lib. II. Tit. X. ^

cc d  refp6dcreabfq; rationabili caufa recufet,aut no
litfeu concumaciter fe abfentct-,haberidebet(luper iis,
dequibus in eiufdem pofitionibus interrogatus exti-
tit) pro confeflo.Verum fiantequam refpondere fic iuf
•fus fuerit,cum concumaciter abientaricontingat,tunc
pro confeflo non debet haberi: fed cft alias cotra eum,
tanquam contracontumacem.(pront ratio didaucrit)
procedcndnm.

DE TE ST IB V S ET AT.
teftationibus.
xir vl  vs x.

CAP,  I.

Sociusin crimine fivnoni* * admittitur in te jem, fifit fo¬
rint cnminis tantum,<&aqatur ciuiliter.alids non, loan -
nes Vin dr e m.

Gregorius IX. in covciliogenerali
Lugdunenfi.

M E di a 7 o ki s (perquos fcelus fimoniar ple-
runq; committitur)ad teftinaonium contra
fceleris eiufdem audores (in deteftationem
inmmifrjadmittuntur: E non agatur criroinaliter, fed
oudirerj Sc  emolumeimim e-\indeLfion fucrint aiTe-
čuti.

C A P. II.

Ranit mo dum remijlionis curia:<& dat modum iurandi
Ju p er pofitionibus, & dJcitperquem itirari debeat: dat
modum rc(pondendi,& modum tejle* probatorios repro-
handi,(& reprobatorios iterumreprobandi.hoc dicit. lo-
aan cs An dreas.

Idem.

P Rarfentiu audoritate mandamus>quatenws in cau-
fa,qua? inter abbatem Sc  conuentum S.Nicolai An-
degauenfis ex vna parre, & priorem Sc  conuentum de
Paldigen. Lyconen. dioecefis ex altera (fuper co quod
iidem abbas Sc  conuentus,feab ipfis prlore & conuen*
tu de Paldiges. poflfeffione fubiedionis eiufdem prio-
ratus aiferunt fpoliatos,& fiiperirrttandaquadacom-
pafituuic olim inita inter partes, Sc  rebus aliis>} verti-
tur: ab eifdem abbate (k  priorc nomine fuo, Sc  in am¬
ina.* conuenttrum eorunde, vel maioris &*fanioris par-
tjs ipforum,recepto iurameto de veritate dicenda: in-
lungas di&isabbati & priori, ( vt tam ponendo, quam
refpondendo)dicant veritatem,quam (iuper pofitioni¬
bus tibi fub bulla noflratranfmifiis)ipfifciu-nt J ‘&peril
los intelliguntjin quorum animas iurauerunt. Prarte-
rea figillatim fuper quolibetarticulo' in qaalibet pofi-
tione contento,facias a partib.fufficienter ad inuieem
refponderi: nulla prorfus ab eis fuper ipfis pofitionib.
contradidione recepta.Sine iuramentoaurem a fyndi-
co vtriufq; paitis quidfciat de huiufmodipofitionibus
vel credat,inquiras. Telles ctiam, quos fuperarciculis
fub eadem bulla tranfmiflts, pars didoru prioris Sc  con
uentus dtucerit produced6s,ad reprobandos reftes par
tis alterm*in caufa principali produdos ( quorum no-
mina in eifdem articulis contincncur) vfq; ad Kal. No-
ucmb.proximo futurf examine$ (fecundu parrisadaer
iz  interrogatoria , qu# tibi fub eade bulla tranfmitti-
mus)diligentcr,primo tame in perfonam cuiuflibctte-
ftis a prsedidis abbate & conuentuprodudi, fada figil
latim fpecificatione criminu,& alioru obiedoru fibiin
eifdem articulis concenroru. Si vero didi abbas & con
uentus aliqtios teftes corate,pduxerinc> cotrateftes b

a Vide s .cap.prox.&jfide interro^.ačl.l.fi JihoS.de
dolo.ficutibi de hoc loan.And.  b Kot.qnodiudexpo¬
teši prafigere terminum ad'reprobandosp er fon m  tejlium
ant e publuaiiohcm attejlationum.Namattcftationes pu-
blicata non erant,quia iuder. c at caufa* tenebatur remit-
tere . Pet.de Anch. fontan.

ab eifdem priore & conuentu producendos iuxta aru -
culos(quosipftabbas Sc  conuentus,tibi fuper reproba-
tione teftium produdorum prioris Sc  conuentus me¬
deni caufa a  produxerint) percipere,aceos vfq; aclK

lendas Februarij proximcrfuturi ddigenter examinare
procures-.fimili fpecificatione criminum.&afiorufli 1 *
contra tefies eorundem prioris conuentus,obieda tac
rint)obferuata: prius tamen pra*ftito iuramentoapr 0 ''
curacore didorum abbatis Sc  conuentus, qttod adhoc
ex malitia non procedant.

CAP.  III.

Aduocatusvel procurator princi polis caufe, in
appeUationi* tejlrfcarinonpot&H. luramentum aittiprt*
furnpttorte faciente pro appellante)fibi deferri non dtbd*
nifi iudici videatur . Domimcus.

Innocentius II11. in generaliconrilio
Lugduncnji.

R Omana ecclefia: Sc  infra. In appellationis caufa> 1! |
qui appelJantis procurator vel aduocatus in priori
iudicio fucrat,non rccipiaturin teftem. Neq;indili* 0 '
de ipfi appellanti(pra?lumptione faciente proeo)de( c '
ratur ctiam iuramentumtfed tunccum infpedispcrl°'
narum Sc  ipfius caufse circuftantiis,idfuerit faciendii*

DE I VRE IV R AND O.

T IT V L V S XI.

CAP.  I.

Pratati i cane/}ici,rečiores,&offitiales locorum , ,H
ran t (latu ta, & cofu e tu din e s loči rel cedejia ferunrejf'
textu tališ iuramenti non obligantur ad i Hi cit a, impofi 1 ' 11
lia rel obuiamia ccclefajlica libertati.ncc ad e a  debil 1 *"
tentiofua referri. loan. And.

Nicolaus III.

C Ontingit b  in nonnuliisecclefiisdeear u

confuetudine obferuari,qubdnecipfaru pr*'
lati (cum primo ad ccclefias ipfasaeceduaO
adnnttuntur, nec canonicicum dc recipicndisibidem
nouis canonicisagitur) aliter recipiuntur in ipfis: nifi
iurent Raruta Sc  confuetudines ipfarum ccclefiarum,
feripta & non feripta inuioiabiliter obferuare.Intcrla 1

cos ctiam in multis ciuitatibus,caftri6, & terris, infuis
potdfatibus,redoribus vel officialibus affumedis.coit
fuetudinis morbus irrepfit: qubd poteftates, redores«
Sc  ofliciales huiufmodi,ad poteftarias, redorias &ora
cia eadem (nifiprius feruacuros feftatutaipforumlo*
corumclaufa c  lurauerint) nuliatenus admittantnn
Quia vero in ftatutis cofuetudinibusq; fupradidisin-
terdum aliqua reperiuntur illicitafeu impoflibilia, vel
obuiantiaecclcfiafticslibcrcati (ne fub tali generali*
tate iurandi, fic iurantibus peccadi occafioprarbeatM
cum iuramentum non fucrit,vt elfet iniquitati$ vir.cu-
lum inftitutum) hacgenerali conftitutione animarum
periculis obfifiere cupientes: pra-cipimus a quibufcun-
que fcientibus contineri in prsedidis confuetudinibur
Sc  ftatutis,illicita, impoifibilia vellibertatiecckfiafti'
car obuiantia , iuramc-nta huiufmodi aliqnatenusnoJ»
praefrari.Et talia iuramenta ea intentione facienda,vel
fada,vt ctiam iiiicita vel impofiibilia, feu ecclefiaftic*
iibertati obuiantia obferuentur (cum etiam fub tali in*
tentionepratftari non poffint abfq; diuinse maieftatis
offenfa) dccernimus in huiufmodi illicitis,impoflibiH-
bus, fetLlibertati ecclefiafticse obuiantibus, non feruart
darquin potius praanimarum falute, fi fub forma prr-
dida vel fitnili aliquos ignorantes praedidaillicita feu

a Dičtio eaufi,dec-jlin/antiq t codicibuf.  b Deintel -
leclujTide D c cin m in rub.de con ji.  i .lecf. C anfit dtj}c~
rcntia iurare fmpliciter > obferuare jlatuta rel contenU
in ftatutis>relprout iv Jlatutif 3  ritlt fdiu.inc.cumacctf
Ji (fen t. dc con (liti

* J  impoflibt-

Dc cxceptionibus.

P

59

impofllbilia vel libertati ecclefiafticae obuiantia iarare
contigeric>ad obferuanda duntaxat ličita, poffibilia Čc
Bon obuiantia libertati ecclefiafticje,iurancium referri
debetintentio. Declaramusquoq;iuramentafubhu~
ittfmodi generalirate qualitercuq;,& fub qualicunq; a
verborum forma prseftita vel pržeftanda,ad ličita peffi-
bilia, & libertati ecclefiafticae non obuiantia, b  tan-
fum extendi: ipfosq;iurantes ad alia per praeftationem
‘uramenti huiufmodi non teneri.

CAP.  II.

Per ecclefiafticum iudicem ordinanu loči , compellitur
iH dtxJecuUris eccUfiajlica cenfura uu canontcum >qu$d
^prtuifionem anima.ru m Jlatutumeil, feruare.

Bonifacius VIII.

T Icetmulieres>quae aiienationibusdotium &dona-
•^tionum propter nuptiasconfcntiunt non contra-
“cnire^roprio iuramentofirmanres feruare iuramen
lu m huiufmodi non vi necdolopra*fticum ,dc iure ca¬
rico tcneantur:quia tamen quidam iudices fccula-
rcs contrapra?fatas alienationes audiunt, quamuis eis
c onftetlegitime de huiufmodi iuramento. c  Nosani-
®2tum periculis obuiare volentes, eofdem iudiccs ad
^»andum hociuscanonicum, per locoru ordinatios
"<*«, ecclefiaftica decernimus compcllendos.

cap.  ur.

poji fitcramentttm ponens 'velreiftondenscon-
,r,, ‘«dirc&e  (nifi rttiontbilittr excufctur) velutperiu-
'‘“iconfirmatione rcpellitur. ldemfi hocfeceritprocu-
'“''MfomaiidjnteiVclratHm/jiibeiite^cJniH reuocan-
loa».Andr.

Idem.

QVm in poficionibus fuper elefiionis ruae negotio

fc«

(poft iuraaaentum in caufa prsftitum) a te dacis,
. r tlpon(ionibus,quas ad pofitiones tui aduerfarijfe
^ c digBofceris,reperikturcontrarietasmanifella: ti-
1 t5 »4uam periuro (nifi iufta caufa & racionabilis te
'"'tifet) fuperipfa electionc perpetu um filentium im-
debebit.

, Weinfiet,fi(te esprefsč mandatne, veletiam ex polt
^“Iciente.ac ratum habente,feu non reuocance) po
‘ l0, 'es ) autre(ponfioneshuiufraodicotrarias cuono-

«iin c

tuus fecericprocurator.

De ekceptionibvs. /
rirvLvs  xi  L

CAP. I.

^ x JUnt dicla hutM-decretali*. Pri mo p o ni tare n jr ant,
^ tki  antiquum i g t  conjlitutioni* caufam. Secundo dicit ,

* fdrettt 3 quicontra aciarem de excommunicaiione exci-
f '?*iffitm repellat ab agendo, debet ipfius cxcommuni-

] °ntiJpeciem } &nomen excommunicatort* exprimere>
t**nntra dues probare: ali ds iudex procedet in

H J*i &illum in expenfis condemnabit. Tertio Jiatuit ,

• filter um obiiciatur 3 g*probetur eadempvelalia ex~

i^Hnicatio  , aclor repeUitur: fed qu*ačiafunt , Vale-
***** <Quarto,quod vitra duas vices bxc exceptio non op-
tkd * tur >»iJi*xcaufa. X£uint6 y qu6dJi oppomturpoji rem
j ctU  *rn 3 impedi tur executio,fententia nihilominus va¬
tli ^ lCttur 3  q H °diudexpuhlice excommunicatum i

t(  h0n  opponeute exfuo officio debet ab agendo repelic-

* loa *.l4ndr.

Innocentius 1111. in con čilo Lugdun.

t{* t  ^'*l u *cunefo.  b hi c generali* principis confirma-
r *”ituradiuicita,& alia de quibt**in tex.^Alcx. con-
P^^olHm.i.&Dec.conJil.ijz. c Vide not.per Rom.
^^'^^dnap.vbi iuramentum.gr  499* tncip.tu fcis.p*
■ °*n.And.in cap.cum la icus.de foro combet.adde Pel.
c,l ‘Cxt,de iuretur.

70

Ia a  c6fidcrationeftatuitmatereecIefia,qubd
maiorisexcommunicationis exceptio,in qua-
cunq; parte iudiciorum oppofita, lites differar,
ec repellar agentes : vt ex-hocmagis cenfura ccclefia-
ftica timeatur, communionis b  periculum euitetur,
concumaciae vitium reprimatur, Sc  exc5municati(dum
a communibus adibus excluduntur) rubore fuffufi ad
humilicatis gratiam, &  reconciliationis affeftum faci-
liusinclinenturifed hominum fuccrefcente malitia
prouifum eft ad remedium,tendic ad noxiam. Dum e-
nim in caufis ecclefiafticis freq«entius hxc  exceptio
malitiam opponitur,contingit interdum deferri nego-
tia, & partes fatigari laboribus &  expenfis: proinde
(quia morbus ifte ouafi communis irreplit)dignum du
ximus communcm adhibere medelam. Si quis igitur
excommunicationem opponit,lpeciem illius, če  nomč
cxcommHnicatoris exprimat, fciturus eam rem fe de-
ferre debere in puhlicam notionem, quam intra oči«
dierum fpariu ( c  die in quo proponitur minimb com-
putato) probare valeatapertiffimis documentis.Qu od
fi non probauerit,iudex in caufa procedere non omit-
tat: reum in expenfis, qaas ador ob hoc diebus illis fe
feciffe docucrit, pra?habitataxationecondemnahs. St
veropoltmodum inftantia durance iudicij, & proba-
tioniscopia fuccedente de eadem excommunicatione >
vel aliaexcipiatur icerum,& probetur ador in fequen-
tibus excludatur, doneč meruerit abfolueionis gratia
obtinere: iis,quar prsEcefleruntnihilominus in fuoro-
bore duraturis.Prouifo,qubd vltraduas viccs haic non
opponaturexceptio: pr*tcrquam fi excommunicatio
noua cmerferit, vel euidens, Čc  prompta probatio fu-
peruenerit de antiqua. Sed fi poft rem iudicatam talil
exccptioproponatur,executionem impediet: fed fen-
tentia,qu* prajceflit non minus robur debitum obtine
bit>eo tamen faluo,vtfi ačlor excommunicarus fit pu¬
hlice, & hoc iudcx nouerit d  qtiadocunq; (etfi de hoc
reus non exapiat) iudexcx officio e  luo ačiorem rc-
pellere non poftponat.

C A p . II.

T.xceptio rei iudicat#per ecclejiaflicum indicem admit
ti debet tnforo feculari,gr e conuerfo.loan.jLnd.

Bonifacius VIII.

C Vm quidam feculares iudices(dum coram cis exci
pitur de re per ecclefiafiicum iudicem iudicata,in
ca(ii, quoad cuHi pertinet cognitio dc confuetudine,
vel dc iure)recufentexcipieiucs audire, in derogatio-
nem iurifdičtionis ecclefiallicar & contemptum. Decer
nimus vt percenfuram ecclefiafticam ab iniquicatc co-
erceantur huiufmodi, čc  ad admittendum exccptione
eandem(vbi alias dc iure debet admitti) a locoru m or-
dinariis compellantur.

Similiter ecclefiaftici iudices (fi coram ipfis excipia-
tnr de re perfecularem iudicem iudicata)exccptionem
ipfam admittant, in iis, quse animarum periculum non
inducunt:pcr fuperiores fuos (nifi fccerint)animaducr
fione debira caftigandi.

DE PRAES CRIPTIONIB VS.

T1TVLVS XIIL
CAP. I.

In p raferiptionibusfuffi at bona fides> vbi im comune ,

a De in teli e Hrt Vide Couaruu. in cap.quamuis. de pac.
lib. 6 .in i,.par.relečtio.§-].& Lud. Gom.in reg.eaneellart
dc annahpo[feffore,quajl. 44. b al. communionis.
c fed Ji v Iti mm dies ejfet feriatm , an tališ interotlo ejfct
computandus y docet Pelin.in cap.fin. de except.  d Kot.

quod nonfequitur , ijle ett puhlice exconttnunicaim i ergo
iudexfcit. f^tde ^notandum.i.q.i.^ 4 nch.F»nt,  e Vidi
dec.in c.parati.de app e 11 .

EE 2

Sexti Dccret. Lih. II. Tit. XIII

71

Vel praftmptio non ett coni m prafirtbentem s alidf debet
allegari titulus i &pr o bari: nifi fit pra/cripfio t cuiM con-
trartj non extai n. e mo rta. h d. lo. iAn d .

Booitaciu Vlil.

E  Pl s c o p v m,oim  ccclefias , Sc  decimas, quas ab
eo repecispi opouirciicct in tua linr conRiturae
dioece(i). r e legitime pi£'"cripiiirc\allegare opor
tet (.ciun iuscoinmunc contraipfum faci;«c) huiufmodi
praf‘cripcionis titulum, a Sc  prohare.Nam licet ei,qui
remprcfcribicecciefiafticareli libi non eiteontrarium
ius coni m uno, vel contra eurv praTumpcio non habea-
tur,fufficiatbona fides, vbi tamen tftei ius commune
conirarinrn.vel habetur prsduriipdo contra ipfum,bo
na fides non fufficit.fed dl neceflarius titulus,q«i pof-
feffori caufam rribuac prafcfcribcndi. Nifi tanti tempo-
ris allegcturpi selcriptio, cuitis contrarij.memoria non.
exiftat..

populitabernaculumingrefliis ad domina referbar,
vt iecundum eiusimperium iudicartt. Si quisaute 'u-
dex ecclefialticus, ordinarius , ant etiam dehgatus fa-
mx fuae prodigus,& proprij perfecutor honorb, coiura
confcicntiam, Sc  contra iuftitiam in gvausmei’p»uis
alierius in iudicio,quicquam feccrit per g rana, vel per
fordes;abexccutioneofEcijperannum n uerif e lui-
penfum, ad a»llimacionem htis parri, quam lac*t.rit ni-
hilorriinus condemnandus. Stiturns, qiiod li fylpen-
fione dmante damnabiliter ingefferit fe diuinis, irre-
gularitatis a  laquco fe inuoluet fectandum canonicas
iančbioncs: a qua non nifi per fummum pontificero po-
teric liberari, ialuis aliisconditutionibus, quse iudicib.
male iudicantibus pcenas ingerunt.& infhgunr.Dignu
eftenlm vt qui in totpržefumit ofiendete,pamamub
tiplici caftigetHr.

CAP. II.

CAP.  II.

Priuatus ipfo iure,velpcrfenientiam 3 bonisy qiuetenet
d Romana,r el ali is ecclefiisilla mi nori fj/acio centum an~
norum contra Romanam, yelquadrafinta contra ali as no
pra/crib/t. F/ lij autem harelii ornm, qui catholiciputa-
bantur, bona paierna contra Romanami &alias ccclefias
p raferibun i Jfiac i o qtt a dragima annorum: gfidem in ex-
tranevs. loan . jincL

Idem.

S Iqui  b  (exigentibus culpis,vel exceffibus ab eifde
con~.miIIU)bonis qua? a Romana, vel ab aliis tenent
ecclcliis,lint per iententiam, vel ipfo iure priuati: fta-
tuimus, vt in apprchendendis, vel occupandis, polica
quandocunq; bonis eifdem, nullus (licet leges huma¬
na? fuper hoc alia tempora datuere videantur)ip£s ec-
cldiis temporis lapfiis obliftar, mli contra ipfam Ronu
cccleliarn centenaria,vel contra tcclefias alias quadra
genariaprcefcriptio legitime fit completa.Si polt mor-
tem haueticorum (quidum viucrčr,catholici putaban
tur) bona ipforum a catholicis eorum filii?,vel nepoti-
bus,aut extraneis quibufcunq;,fpacioxl.annorum fue
rint bona fide polfefla: fancimus eos,fuper bonis huiuf
modi(etiam fi ad Romanam peruenire deberent eede-
fiam)in hoc cafu non dfe vlrerius moleftandos: quan-
quam illi,/]uorum bona fuerant,nuiic,decegantur hx-
retici extitilfe.

DE SEN.TENTIA, ET
re iudicata.

^tirvhvs xi n L.

c a  p. i.

ludex*qui contra i u ji it iam , £ 7 - contra ccnfcientiam ah
tjuid in tudicio feteiit in gr au amen pari# > per grat/a/n,
*pel per forda:condemnandns eft paril lafet n ajiirvatione
kti* > &'perannum ejlfefj>enfns,&perpetuc fi medio tem
pore in^cratfe diuinu^mf papa cum ipfo difjie/fet. loan-
net jlndrtivs.

Innocentius 1111. in cor.ciLLugdunen.

C  V m Sterni tribunal iudicis illumTcum no ha-
bear, quem iniufte iudcx condemnat, tellante
propheta: nec damnabit cum.ciim iudicabi-
tur Ul:: Caueat ecclefiaftic.i iudices,&rprudcnter atten
dane, vt in caufarum procedibus, nil.vindicet odium,.
vel faaor vfurpet,timor exuler, praeiriium aut expefta-
tio pr«mij iuititiam non euer.tat, fedilateram geftent
inmanibus, lances nppendant aequo libramine, vt in.
omnibus quae in canfts ageda fuerintjpr^fercim in coa-
cipiendis fententiis Sc  ferendis.prar oculis habeant fo-
lum deum : illius imitante.s extfnplum,quem quei clas

Si lAnfuffiijat ti tul us putatiuus docent ~4bb. & F el.
in c. de quarta,&in c. auditis.de prafer.  b Deintcllt-
ftu lcan.Fab.inJUt.de vfu & rebusfifei..

Papaimperatorem deponerepoteši excaufs legit'nn\t>
b.d.fecundum Pan In m.

Idem faeroprafente concilto , ad memoriam
fempiternam ,

A  D tfpoftolicaedignitatis: &'nf'a. Sane cum duri
guerrarum commotio nonnullas ptofeflionisChri
lliana’ p mu inči a s diutius affiixi{fec, nosadFedericu^
pracipuum ptincipem fecularem huiufmodi difienlio-
nis Sc  tribulationis aučlore a felicis recordationis Gre
goriopapa IX. praulccefTpre noftro, profuisexcellib'
anathematis vinculo innodarum,fpecialcs nuncios^
magnje au&oritatis viros, videlicetvenerabiievfratre 5
p.Alba.&Hu. b  Sabin.epifcopos,ac dilečtum filiu^
lielmum Bafilicsc xij. apoftolorum presbyterum cardi'
nalem,qui falutč zelabanturipl!us,duximus dcfl*n an '
dos: facietes fibi proponi per ipfos,quod nos&fra cre , s
noftri(quantum in r.obis erat)pacem c  peromniafeo 1
habere: necnon cum omnibus hominibus optabamuS)
parati libi pacem Sc  tranquillitateni dare^ac muitd° e *
tiam vniuerlo. Et quia pr^latorumjclcricoriim^ni!'- 1 '
umq; aliorum quos detinebac captiuos, & orr.niu ta®
clericorum } quam laicorum, quos ceperatingaleis ; re'
ftitutio poterat edepacis plunmum induČtiua:eum> vt
iIlosreilituerec(cum hoc idem, tam ipfe, quam Au nl, °
cij, antcquamad apollolatns vocati^effemusofnciu®
promi(illcnt)rogan pet i ab ipfofecunu per eoide®*
ac proponi infuper.quodiidem pro nobis parati
andire, Sc  tradare pacem , ac etiam audire fatisfddt 0 "
ntm,quam facene princeps veHecde ornhibus,pr° 9^*'
bus e ra c vinculo excomniunicationi^ aftričlus, Sc  ol»^
/e. prarrerea, qubd li eccleda e um in aliq.ua contri
debitum laiferat (quod non cre«lebat)parata eratcO ff
gere,acin datum debitumreformare. Ec li d.iceret>P'
le,ouod in nullo contra iuititiam teferat eccleliarn> v ^
quod nos cum contra iuftitiam lielilTcmus, parati
mus vocare reges^prilatos,& principes.tam eccltli a
cos,q fecularesad alique tutum loca,vbi perle>velPf
folennes nuncios conucniret: e  eratq; parata eccl^Jj.
de coalilio concilij libi fatisfacere li e um IselifTct in
quo,ac reuocare fenrcntia,li quam cotra ipfum im u ‘
tuliller,^ cu omni mafuetudine Sc  mifericordiaCtlr^
rum cii de o Sc  honorc fuo fieri porerat) reciperede 1 ®
iunis Sc  offenlis ipli eccJ.efiae, fuisq; per eft irrogacis * , t
tisfa&iontm ab / eo.volebat,& oes amicosfuos
adhatretes^ in pacc ponere plenaq; fecuritate ^
re:vt nuna hac occaiione pofsetaliqd /  fubire ,
Sed licetlicapud cu ,ppace paternis moniti^, &P^,

a Vi d. do. in cf.de c Le. exco min ift. qdft irregttU^
tas 3 &yndefempftrit origtnU.Do.  b G.  c viddSp*'^
de compe.vid aA(L.v.&Fel.in c.cu fit.de for.comp* *
)quoda majiuft.de funt hgc du o verbajCotra.de bitu.  e ^

uenirent.  f al.abipfo. g yid.c.mutare.6.q t.tatne.cd'

f anoS^f. ff.de arb,&Bar.in l.fi fit jj.de. verb.obl . f ff;;  '

curaren ,u

73

curaremus infiftere lenitate. Idcm ramen Pharaonis
JfnitatHsduriciam, & pbcurans a  more afpidis aures
foas,preces huinimodi & monita, elata obftinatione,
acobftinata elatione defpexit: propter quod non va-
kntcs abfq; graui offenfa Chrifti eius iniquitates am-
plius colerare,cogimur (vrgente nos confciencia) iufte
mimaduertere in eundem. Ec vc ad prsefens de csteris
ciusfceleribus taceamus,quacuor grauiffima(qua: nul-
Upoifunt rergiuerfacione celari) commifit. Deierauic*
enim mukotics,pacem quondam incer ecciefiam & im
pcriumreformacanijCemerc violando: & infra. Perpe-
tautitfacrilegium, capi facienscardinales fanda? Ro¬
bana eccleiia?,ac aliarum ecclefiarum praftatos,& cle-
f'cosreiigiofos,&feculares vcnientcs ad concilium, q>
uicm pržedcceffor nofter duxerac conuocandum:& in-
fcl.Deharefi quoq; non dubiis ik  leuibus,fcddifFicili-
bus&cuidentibus argumcncis,fufpedus habctur:&
‘nfra.Praeterh^cregnum Siciliar(quodeft fpeciale pa-
ttintonium B.Petri, b ik  idemprinccps abapoftolica
fede tenebac in feudum) iam ad tantam in clericis &
kicisexmanitionem feruitucemqucredegic, quod eis
pene penic us nihil habencibus, & omnibus exinde fe-
kprobiseiedisj illos,qui remanferunt ibidem fub fer-
?i**quaficondirione viuere,ac Romanam ecdefia(cu-
lus  fij-hc homines priticipalicer ik  vaialli) oifendere
^ulcipliciter ,&  hoililitcr impugnare compellit. Pof-
ietetiam merico reprehendi, quod milic quidem far-
! 0r um annuam peniionem ( in qua pro eodem regno
ecciefiae Romana* tcnecur)per nouem annos, ik  am
pliusfoliierepr^termific,

Nošicaq; luperprsemiflis,& quampluribus aliis eius
nt fondiscxce£fibus ) cum fratribus noftris,& fando co
Cl ^odeliberationepraehabitsTdiligenci(cum Iesv Chri
$'vices,licet irnmerici teneamus in cerris,nobisquein
®*l*etriperfona fit didu: c  Quodcunq; ligaueris fuper
tc rram , ligarum eric ik  in coclis) memoracum princi-
pcm } qui f e  ijnperio & regnis, d  omniq; honore & di-
fctitatereddidit tam indignum:quiq; propter fuas ini-
‘luitaces aded ne regnet,vcl impcrct,eft abicdus,fuis li
Saturn peccati5>&abiedum, omniq; honore aedigni-
l atepriuatum a dominooftendimus, denunciamus, (k
n ihilorr.i n tis fentenriando priuamus omnes,qmei iu-
famenco fideiitatis tenentur adftridi,a iuramenro hu-
Mtnodiperperao abfo!uentes:aud.apoft. firmucer in-
^cado,nequifquam decaetcro fibitanquam impera-
t 0 r ivelregi-pareat&intcndat. Decernendo e  quof-
M>et, qui eidcinceps velut imperatori vel regiconfi-
^ium velauxilium prarftiterint, feu fauorem, ipfo fado
f  e x<$mmufiicationis(ententis lubiaccre. Illiautem,
quos in eodem imperio imperatoris fpedat cledio,
^'ganclibere fucccflorem.

pcpracfaco S iciliae regno prouiderecu rabim us, cum
Corundemfracriun noftrorum coniilio,ficut viderimus
Cx pedire.

CAP. IIL

Onipetitvem ccrtam c mufa exprejfa, fi HUm caufam
probat,fuccumbit: hcet etiarnprobcl , maximepoH-
emeroentem.Ioan.^ind.

'  Idem precep ton bojjitalts S.loannts Hierofbl,
in Hifjania: & commendatori,ac Jr.t-
t rib us d o m us d e Cu ruaria^bo-
(piiiths ciufdcm.

3 <Altds y  obiurantis.  b %Adde cap. mandata. &ibi
^d.de p raferip t. & cap . l. 94 . dr Ji. & in ca p a . Ro mani . dc
c Mattk m \6.  d lioia quod dignitates.fecnUres
de mite plures fimul ten eri pojjunt abfcfo diffienfntione:li
Cf( pecu4 (itin ecciefiafiict*. de qu» in cap.i. de confuet.&
Cod.de multa depr^bendif.  e ^4lidf, <& decernendo.
(. « b Pi“ e momtione. Itd Decrsia caj>. reprebenfibi-
f*>deappcll.<& conjiL.i^Z.

7 -i-

A Bbatc fanc : & infra, a  Abbasde Bonefac. pro le
ik  conuentu fuo proponens, locum de Rofellis e(^
fe prsdidi monafterij iure domini;, vel quafi, ik  cum
fuis finibus ex litigatione regis Aragoni* ad ipfum m#
nafterium pertinere: petiit adiudicari eidem monafte-
rio locum ipfum , & vos exinde amoueri. Ailegabatur
aute pro parte veftra,quod fada vobis donacio de prse-
didis valida exiftebat,quamuis illa fub Sarracenorum
tune exifterentpoteftate:quia non fimpliciter, fed fub
coditione fuere donata, videlicet fi ad inanus fidelium.
deuenirent. In qoocafu concefiiopoterat, tk  debebat
haberc vigorem:quia ipfi donationi rertim donatarum
natura,vel qualitas non obftabac, ik  falubre ac lauda-
bile quidem erat fpedare,ac prsfiolari tcmpus,quo il¬
la Ghrikianoru dominio (ubderentur: quare moxcum
peruenerunt ad ipfos,fuerunc ad vos totaliter deuolu-
ta- Multum quoq; dillabac, an ipfi monafterio de Bo-
nefac.vel pr<rdido monafterio Populcri ab eodem re¬
ge fačtadonacio fuiflec:quia & fi liquebat praedida me
nakena Populcti ab ipfo rcge,ac ub ilio abbati ik  con-
uentuideBoncfac.fuilfe coljacamo camen obhoc con
Rabat didum regem ipfi monafterio de Bonefac. illa
donafle vel mamiafic donari. Nec pro eo ejubd voluit '
ik  ftatuit,vt sdificaretur ibi monafteriu,poterat ik  de¬
bebat intelligi eum pradida? vel eoru aliqua coftruen
do monafterio donauiife: cum illa potius fuavidere-
turintentio,vt(quiaprxfatum monafterium Popule-
ti>toc & tantorum bonorum largitionc ditabac)abbas
& conuentusiplius pro fuafuorumq; falute monafte-
rium conitruere tenerentur, prsel*ertim quia monafte¬
rio, quod nondum erat, aliqua fieri donacio non vale-
bat. Prcemififa vero conceftio fada monafterio de Bo-
nefac.ab abbate ik  conuentu monafterij Populcti nul
lum prorfus ei videbatur afferre fuffragium.pro eo po
tifiime b>  quodpoft litem conteftatam, & proceftun*
iudicij fada fuerat: ficut clare patebac ex inftrumento
pr*faco.Vnde cum ius(fi quod in prardidis ipfi mona¬
fterio de Bonefac.exconceflione huiufmodi compete-
bat) in iudicio minime deduxiflet: (quia videri non po
teft illud venifle > quod poftmodum accidit) pronun-
ciarivtiq; fuperpetitis nonpoteratex eadem.Pro par¬
te autem altera diccbatur, quod cum rex ipfe fua pro-
bitate aeftudio, abipfidelibus loca conquifiuerit fu-
pradida,donatio aui, vel patris ipfi us priusfada de il-
lis,cum ad cultum fidei peruenirenr, regem eundem,
quo ad hcec fieper eum poftmodum acqui(ita, obliga-
rc non potuit: cum fua propria fada cflent,& videren
tur ab aliis bonis lnereditariis feparata.

Porrc prirfata conceffio fada monafterio de Eone-
fac.a monafterio Populcti, licttpoft acceptuin iudieiu
caufa?q; procefifiim interuenerit:prodelTe tarnen ik  va-
lere debebat,cum pro adore (quod de iure fuo ex cau-
fa idonea, quamuis fuperuenicnti c  appareat) fatis
fuflicere videacur,fatisq; elfe, fi(prout feruatur in rto)
incerfitipfius tempore lencentise proferend*. Scdad
ha?c pars vcftra refpondit,quod cum tam fupradidi a-
ui donacio,quam locorum acquif tio prxmi(Toru, fuc-
rint noirinc regni fadac: memoratus rex donutionem
feruarc huiufmod! tenebatur. d  Caeteru predida mo¬
nafterij Populcti concrllio,monafterio de Bbncfac. au
xilian non poterat in hac par r e : uu.ia cum quis egitcx
aliquacerta ik  fpeciaHcaula.&r poftea,fiue alia>fiue fi-
nr-iiis ei, quam expofnit accidic, videri non poteft illa
in iudicio deucniffe.-curn iudex tuncprofpicere ac at-

a De intel/efln,vide Jo.Fab rnfl.de #£}.§■ fic itaep. drjir e
tis.  !> ‘vtde Bart. .Alex.ini habfbat.de inH/if^ ^ 4 .~
lexand.in l. diuus.de retudic.&> Felin.in cap.licet.de pro~
bat.  c Vide draC. Rot.176. in nouis.  d ridedeho c
Bart. in I probtbere^pLine.JJ.tjnodvi.aut clam.i& Rum*
confil.iy lib. 2.

De fententia,& re iudicata.

EE 3

75

temiere dcbeafceiiligČter>an a  ex eaomninoeadem,
>H-.iar prius c-vprefla extitit,vtpote,qu$ tune etiam cora
j>etcret,ačl©risintentiofitfundata. Seeusaurem cum
egit vel petiit in genere^ullius cert3e,vcl fpecialis cau
f« fi\cien3 mentionem: videlicet quia generaliter for-
ft  prropofuit a.liqucm obnoxium e(fe fibi, vel adfe iure
d oflninij, vol quafi rem aliquam pertinere: tune enim
Ijoc pr^cipue eft infpiciendnm iudici, an fufiicienter
vel minimč,de!iure vclintentioneconftet a&oris. Vn¬
de fi de hoc cxcnufa etiam poilmodum accidcnti li-
queat* poteft & debet iudex (e.tiam fi appareat minus
šciftc a pnneipio fore aČium) (utrni exinde animum in-
formare. C^iioniam, etfi petitHin fueritindebite, non
ob hoe tamen minus val uit & tenuitiudicium fubfs--
cutum: nec iliius ačta vel gefta propterea minus vali¬
la extirerunt: necetiamiudexipfiecognitataliterve-
ritate, pronunciare incontrarium poffet cum libera
•eonfcienria & fecura. Non proddfet etiam multti reo,
£  tune forte in ipfuvn cxhtmifmodi fuperuenienti cau
fa, condemnario non ferretur:quum mox alio inftitu-
to iudicioforec-exillameritb condemnandus. Vnde
etfi a&ori fuam ex fuperuenienti caufa intentionem
fu-fficiac fundauiife, quam egitaliqua caufa (pecialiter
non expre(fa: fecus tamen eli fi ccrtam- & fpecialem-in
fua petitione fubiunxeric, nifi poilmodum intentione
iuam ex eadem prorfus (quam prius exprefiit) tune b
e.tiam comperenti caufa fundanc. Quare quuin me-
raoratus abbas monafierij de Bonefac.propofueritsfa?-
pefatum locum-de Rofel. cum fuis terminis ad ipfum
TOonafieriumex prredičii regisdargitione fpečlare, nec.
de aliqua fačla ipfi monafterio-fuper hoc ab eodem re¬
ge concetfione docuerk. ofienderit aurem d.onationČ
quondam fačlam ilii de his ab ahbate Sc  conuentu mo
aiaftcrij Populeti, qu«.nec in fuapetitione fuerat ex-
■preifa, ncc etiam antefa&a, nuli um profečtocommo-
ditm ex careportare debebat.

Pržefatusigitur cardinalis prsmiifis omnibus, & a-
1iis.,'qua» hincinde fuerunt propofitadiligenter audi-
tis,ac vtriufque partis meritis sequa iuftitiarlance dif-
cuffis, prudenter attendit , id (quod pra?dičtiabbas &
eonuentns de Bonefac. propofuerunt, intentionem vi-
delicet ačloris,ex iis,qutE.po(l litisconteflationem ac-
tciduntpofle fundari, eaq; debere in iudicium deue»i
re)tunc !ocum habere (ficut congrue allegatum efe
fupra) videlicet quando ex certa & expre(fa c  caufa
ipecialiter non eftačtum.Exus enim,qux poft inchoa-
tum iudicium eueniunt j qitando caufa fuic expofita
fpecialis, nec debet,4iec poteft iudictšanimus ad pro-
ferendam fententiam informari: quia quum.certie cau
£e fačla eftmentio, vtpote donationis, vel vendicionis
aut alteriusfpecialis , oportet incocpti iudicij tempns
3ttendi,vt liquidocog p o fca tur, a n tuncinterfuerit a-
■^roris propter illa, qua?fpecialem comitanturcaufam,
Sc  nccelfario adeffe debent, velutilocusčfc tempus , &
Buiufrnodi, qua*'funt fo lici te attendenda, & finequi-
Bus caufa vacua Če  inualida cenferetur. cum eft in
genere abfq; alieuius cau(aedecl 5 fatione^etitnm,noj>
Bcoportetaccepti iudicij tempusinfpici: qUia non re-
quirunrur,ncc funt opportuna,nec attendi polfunt hui
iufmodi comitantia in hoc cafu. d  Bt licet aliquibus-
«urio(is (quide iis, qu'.E non multum expediunt, fvpe
difceptant) aliter forfan appareatquando.ačhim efb
caufa aliqua non exptefia, e  vtilius tamen videtur
negotiatali expediri compendio ouam perquandam

a ln Rundam m Anufcripto; bpiiur JiCj a n- omnino*

Cddem>£‘?*c.  b al.ign tune et/Am. c 'ride ad hoc Bart.
ih l,i jj.de ederd.& l. habebat.jf.de ■iuji.gn ivr. Vel.in-

C.ex part cj.de referipi,  d v ide Bar-: in L £>■ an e*idem.
dčltones.jj de excep. rei iud. Fontan,  e ridš Lji r&nu
<t$.Lnou jpoieJlyMleri.jj.de taiiti,.

76

exačlam fubcilitatem longodifpendioprorogari prx-
ferti m cum n on n ul 1 a p ro vtilita te com mu ni contra iu-
ris afperitatem exaequitatis raanfuetudine tolerarino
fcantur. Vnde idem cardinalisconfiderans, quodipfi
abbas &conuentus de Bonefac.non probauerunt lar-
gitionem fuper his regiam legitime fibifačlam,exqua
(pecialiter vos impetere videbancurjabhuiufmodko-
rundem abbatis & conuentus impetitione, de manda¬
te nafiro prsehabito fratrum noftrorum confiiio,vos
duKitfenccntialiter abfoluendos. Nosigicur cardina
lis ekifdem fententiam ratam habentes, eana audori-
tate apoftolica confirmamus.

cap.  mi.

Si expluribu* iudici h m vel arbitri* (alitr pyxfen-

tibuj&- mandanttbu4) per "verba plurralis »umeri ferat *
fententiam: ienetfententia. blečiio autemphuunciandt
eji perferba fmgularia.h .d. loan.^And.

Bonifacius VIII.

G  Vm a  ab vno arbitrorum vel iudieum ,(aliis pr£-
fentibus & mandanribuskeripta fententiarccita-
tur: habetur perinde ac fi fimul eflet ab omnibus reci'
tata. b  Oportet tamen,vt is,qui recitat no vtatur ver
bis fingularis n umeri, fed pluralis: vt dicat, Nos tales
iudici vel arbitripronunciamus,feu fiatuimusui huc
modum. Licet fecus in elc<Sione feruettir, in qua (vt
cenfeatur eifidenrius vnica ; & communis)eft abvnovi
ce omnium (fiuc per compromifium,fiue per ferutiniu
proccdatur) elečtionis pronunciatio per verbaling^'
laris numeri facienda.

C A P. V.

Ponit tre j  Cafut nulli talki frnientij:^ Uprimo tnunt
cafum eocdpit.h .d. loan.lAnd.

Idem.

E T fi fententia definitiua (poftquam feripta fuerit)
debeat a iudice > non ab alio de fcripti rccitationc
proferri ( alias , necnomen fententiae mereaturhabe-
re: nec ab ca fitappellare necefie)epifcopotamen(que
propter djgnitatis pratrogatiuam, ampliori conuenic
honore migerc) fententiam ab eo ferendam licebit(ad
inftar illullrium perfonarum) per alium recitare. Sen-
tentia, quam feriptam edi a iu^icc litigatoribus,non
reci tari, vel quam ab ipfodlando non fedendo proferri
contingit.nullius penitus efi: momenti.

DE A P V E L L  A T I O N IB V S.
TLTVLFS XK
G A P. I.

xAppellans adpapa in iudicio Vel estra , appellare de¬
bet in fcriptvs: &ca.ufam esprimere , grapofiolos peit-
re. Sivult apetit app ellatusprincip alesp erfona perfa
velpe-rproeuratores injiru&os fuperprincipali, acccdet*
debent adpapam. In appellationtbus d fententia defirn-
tiua interpofitit nil.muiatur. Demum Vtricp contra fa~
cienti imponiturpcena. Ioan.^Ar. d.

Jnnocentius 11II. in conc.LugdunenJt,

C  O k d 1 nobis dl lit c s minuere , Čc  alaboribus
releuare fubiečlos. Sancimus igitur, vffi quis
•in iudicio vel extra , fuper jnteriocutoria,.vet
grauaaiineafiquoadnos. duxerit appellandum: cau-
fam appellationis in feriptis alllgnare deproperet, c
petat apoftok>s, quoseipr3ecipimus exhiberi. In qui-
bus appellationiscaufam exprimat, & cur appellati®
non ht admifia, vel fi appellationi forfan cx fuperioris

reuerentia fit delatum.Poft hoc appellatorifccundum

a Jtd intelli^entiam V>de not. per Dd. ac p v.f er tim

^Arc.co.in c. ficut cum per forma.de elečl.c.lih. 6.  b Vt-

dc §\fin autem. in auth ,vt iud, non exp. c Vide Bar. in
l. eiut,ff. de-apppU. l.i.adfin. fjModem.~4.ng.Jlr.

I in. d. lih. VonU.

Scxti Decret. Lib.II. Tit. XIIII.

77

locorum diftaftttam, perfonarum & ncgotij quahtate
tcmpore profecutionis indulto, fi voluericappcllatus,
& pecierit,principalcs perfonae per fc, vel per procura-
toresinftrudosjcum mandato ad agendum,& cum ra-
tionibus & munimcntis ad caufam fpe&antibus, acce-
dantadfedem apoftolicam fic parati, vt(fi nobis viru m
ftierit cxpedirc)finito appellationis articulo,veI de par
Hum voluntate omiffo, procedatur in negotio princi-
M>>-quantum de iure poccrit Sc  debebit. lis qua? in ap-
pellationibtis a definitiuis fententiis intcrpofitis anti-
quitas ftatuit,<fion mu tar is. Quod fi appellator, quže
ptarmirta. funt, nonobferuettreputabitur non appel-
ht>s,& adprioris iudicis redibit examen in expenfis lc
gitimUcondemnandus. Siautem appellatus contem*
picric hoc ftatutura in cum tanquam incontumacem
• ^min expenfis^ qudm in caura (quantum a iure per-
•ittitur) procedarur. Iuftum eft equidem, vt in eum
tora inrurgant, qui ius & iudicem,&partem llludic.

CAP. II.

Udey,qui recu/ktur, fiatuit competens tempu*arbitri*

' dfiniend* caufam:quo elapfo Ji Jim ta non fuentfin prin
upali precedit . loan.^Andr.

Idem.

T Egitimafufpicionis caufa contra indicem affigna-
arbitrisapartibus (recundum formam iuris)
£ b&is,qui de ipfaco£nofcant,f;epe contingit,qubd i-
pfis in idem conuenire nolentibus, neccertium ad-uo-
c ^cibus, cum quo ambo vel alter corum procedat ad
^cifionem ipfius ncgotij vt tenentur, iudex proferat
£x communicationisTeiitentiamcocraipfoS:quam ipfi
^mpropterodium , tum propter fauorem partiu diu-
tll isvUipendunt:quare caufa ipfa plusdebitoproro-
gata.non proceditur ad cognitionem negotij principa
^.Volcntcs igitur morbo htuufmodi neceffimam ad-
Wr.emedeiam : ftatuimus,vtipfis arbitris per iudice
^mpctesterminiispratfigatur, a  intra quem in idem
c ®nueniant,vel tertium concordicer aduocent,cu quo
vel altereerum, eiufdem fufpicionis negotium
^rminare procurent. Alioquin iudex extunc in prin-
Cl pali negotio procedere non omittat.

CAP.  III.

De officiali epifcopi non ad epifcopum ,fed ad archie-
Mopum app ellatur. f

Idem.

]) Omana ecclefia:&infra.Cum fkfFraganeorum Re-
•fVmeafis ecclefiar,fuorumq; officiaiium (qui genera-
^rdedaufis adipforum forum pertinentibus, eorum
J^esfupplendo cognolcunt)vnum & idem confiftoriu
'Uteauciitorium fitcenfendum.rabipfisoflicialibus no
^didosfuffraganeos b  (ne ab eifdem adfeipfos in-
ter poni appellatio videatur) fed dc iure ad Rcmenfem
•ftcuriam c  appcllandum.

% D efubdito cptfcopi ad ipfum non ad archicpifcopu ap
P ( Uatuv:.ntJi aliud effet de conftetudine. h.d.

Abarchidiaconis vero aliiscj; inferioribuspradatis,
j^ffraganeis fubie&is eifdem,& eorum officialibus, ad
‘ l, ffraganeos ipfos debet,& non ad eandem curiam (o-
^fiisdičHs fuftraganeis) appellari: nifi aliudRemenii
želeli* de confuetudine competat in hacparte.

'Archiepifcopus caufamappellationi* ab epifcopo in~
spotita non debet committere , "velpartes citare, niji in
*PptU*tione probabili* caufafit exprejpi.

Cumautem d  adpriefatam curiam ab eorundem

a  Vide l. quoties.Jf.de aHio .<&• obligat. l.  !•§• di-
**dtaliqui*. jf.de publ. de fAnch. Fontan,  b Sed an
J k pplkari p o ji it; nde not. in cap. ex literi*. de in inte-
rejlitnt. Fontan,  c "vide cap.fi qttis clericu*  n.
d de intellecin, vidc V.tlin . in c ap. p a ji or ah* ^
r l i t 0 ni*}n,dt refiript.

De appellationibus.

7 *

fulfragancorum vel fuorum officiaiium audientia fuc-
rit apptllatum : Remenf.arckiepifcopus (qui pro tem-
pore fuerit) vel officialis ipitus nullatenus in appella-
tioniscaulainterpofitže, ante definitiuam fententiant
citent partes: necetiam aliisillam commitcent > appel-
lationis eiufdem caufa probabili feu legicima non cx-
preda.

Si negeturperappeUationem negotium deuvlutnm, n*
inhibebit archtepifcopu*indicem principalu caufie pr*—
cedere: ntfipriu 4  dedeuolnttoneconjlttent. h.d.

Si vero vocatisparcibus,vel nullatenus, aut non ifl«
tra decem dres poft interlocutoriam, vel definitiuam
fentcntiamappellatum fuiffe, feu aliquii aliud fimilf,
ficq; non efie per appellationem ad eundem archiepi-
fcopum vel eius officialem detiolutum nagoti um pro-
ponatur: iidem (nifi priusipfis conftiterit caufam ip-
fam , adeos totaliter fuiifedelacam) prohibere, ne im.
caufa iila,vel ne ad exeeurionem procedatur fententig
non pra»fumant.

Si dicitur ex ini n jia caufa appeliatnm >  arcbiepifcoput
inhibere nonpoteH: nifipriu*receptaappcUatione,yt Jr-
babih i/idpiatcognoficre,de caufieventate.b.d.

Quod a  fiobiiciatur exiniun:a caufa, feu minus le
gitima ante fentetiam appellatione interpofiram ex-
titififc,&: ex eo non efie appellatione huiufmodi admit
tendam: nequeuntprsedid:tarchiepifcopus^velcius of
ficialis prohibere, ne procedatur in caufa,nifi prius ap-
pelUtione recepta vel ut emiffaex caufa probabili, co-
gnofcere incipiant de caufa huiufmodian fit vera.

Licet dicatur appellatum a definitiua in cafu pro hibi-
to diure:exquo de boearchiepifcopusco^nofcere coeperit ,
poteši inhibere, ne fe»tenisa exccutioni mandetur.hoc
dicit.

Si autem poft fentetiana, in cafibus a iure prohibitis
(vtpote a fentetiafuper manifefto Sc  notorio b  crimi
ne,vel de quo quis in iure confefifus exticit,promu1ga-
ta)vel confimilibus appellatum fuifie dicatur: pofifunt,
ne fentetiacxecutioni mandeuur(poRqua cognofcere
cccperint vtrum (it recipieda, vel non appellatio ab co
interpofita)inhibere.

^irchiepifcopu*x»4ertiamperfonam  ( poti inhibiti *-
nemfuam in caufa per appellationem delata adipfum )
aliquidinnouantem,iurijdičiionem exercere non poteši,
h o C'dicit.

In alium quoq;,quicirca rcm,de qua inter appellatt
tem &appcllatum controuerfia vertitur, aliquid poft
eorum inhibitione attent^t: non valet occafione huiuf
modi iurifduftionem aliquam vindicare.

^Archiepifcopus appellantem in a Ut* caufif  j a iurifdi -
8ione epifcopi hsnpotešieximere.b.d.

Cum vero is,qut ad Remenfcm curiam fuper aliqua
caufa vocem appellationis emittit, nihilominus in cau
fis aliis ordinarij fui iurifdifitionis fubiiciatur: Remcn-
fis archiepifcopus , vel officialis ipfius, nequaquam
iurifdidionem ipfam in aliis impediant, vt ab eiufdem
ordinarij poteftate totaliter eximant taliter appel -
lantem.

Jih epifcopi* in caufits, q tii busiu rifdt Bi onem tempora -
lem babentjde iure debet ad archiepifcopum ap ptliari.nl
Ji fpeciale in* alt ud in ducat. h.d.

a vddintelligentiam fyvide *A.bb. & Fehn.in cap.di-
lečJus.z. de rejlitu. dec. Rot .  11.(^7-412. e o (Um titul, in no-
tti*.  b SJuidfiit no tor tum qnotuplcx , &• quod
eorum plus operetur, hb.conjiko.  45. libroprimo. belin f
m cap.exceptionem,de excep tio.C ra m mat. depifientefi -
ma (juifrta.

EH 4

80

79 Sexti Decret. Lib. II. Tit. XV.

Debet autem ad eos ab epifcopis prafar prouincise
fuper caufis in qmbu temporalem iurifdi&ioaem ex~
ercentt nifi fertč iieconfjetudine a.  au' priuilegio,fi-
ue lurc alio '*pec : a!i lic appellandu.ad alium appeliari.

Cer.faram ecclefiajticam > inappeUantemprolatam per
epifcopum, archiepifcopM reuocare nor poteši: niji par -
tibui vocatii.-><& de caufa legi tim c cognito.h.d.

Sententias quoq; intcr<ii<di,vcl lufpcnfionis,fcu ex-
communicationis in appellantcm ab eo, a quo appella
tuni proponiturpromulgatas, nullatcntis h  nifi vo-
catis partibus,& de appeilatione legitimc cogrfito,re-
uocent aut denuncient c (Te nullas.

Ix quo arcbiepifcopmprsnunciaucrit male appeUatu
ante fententiam: jlatim debet caufam ad fujfraganeu re-
mittere.h.d.

Cum antem ad Remen.arcbiepifcopum, ab audien-
tia fuffraganeifui, fnperaliqua caufafuericantefen-
tentiam appellatum : idem archicpifcopus (poftquam
dc appeilatione cognito conditcrit cam> minus ratio-
nabiiem extitilfc) caufam ad eundcni fuffraganeu re-
miccere non poftponat.

CAP. mr.

Si iudex requifiltru non t rad.it apoflolos, pofiea pre¬
cedit in caufa/non  *valet procejfminiji renunciatnm fuiffet
appillationi, laan.Vlnd.

Idem.

V Tfuper appeilationeacciuscaufainftručUofaci
iior valear in proceffu haberi:diftmčle prsecipim 9 ,
qnod ille,a quo appeIlatur,apodolos appcllanri(iuxta
tenorem conftitutionis noftrae fuperhocedita)tribuat
requilitus. Si vero non exhibuerit: extuncfi forrein
caufa procedat (nili appellationi renunciatu fuerir c)
cius inualidtis & irritus fit procefius*

C A P. V.

ludex appcllationii iniqua appcUartem ant e fenten-
tiam remittere debet ad indicem principale,g^in expen-
fii condemnare , & h*i fiprincipalu iudex non detiderat
appcUationnfed fi detulit y nonfiet remijiio de necefii.ate.
in appeUationibusinterpofitis d definiuua, antična tura
fert.entur. loan.^And.

Clemens IIII,

C Vm appellationibus friuolis nec iuditia deferat,
oec lit a iudice dcfercndlim: fi iudex inferior ap-
pcllationun minus Iegitimam non-admittat, eam ap-
pcllaiore nihilominus profequente, fuperior de ipfa
cogi.o cer.« caufam ad priorem iudicem (iux ra fandio¬
ne.s car.Oi kas) line difiicnkate rerairtat:eade die con-
demnationem faciensexpenfarum. Si. vero iudcxad-
mitcatcandemdicet tam appellaiio,quam ipfiusiudi-
cis delatio a fuperiore vakantrefutari: d  quia tame
iudtx ipfe quar.tum in fefuit, a le iurifdičcionem afcdi-
cauit tandem, appellationi deferes minusiufle, tocius
caufa? deciiio in fuperioris eft potekate transfuia :nec
eft illi caufa de necdlitate vlterius remietenda: Saluis
iis,qux fuper appclUtipnibuspoft iententiam.inte.c-
pofitis funt ftacuta.

CAP. VI.

Si appeUans intra xxx.dies y infianter non petit apofio-
losiapp eUationi renunciat. Si iudex modo de bit o requifi-
tH* illos non trudit, fedpofieaproceditraonValet eiuipro-
ceffu*. loan.Vlnd,

a Vide gl. in c.fin. de confiii. lib.C.grRuin. confiLuy^
hb. 4. b diclio nuUateuu*,quidimportet 3 yidepergl.in
tle.j.de feq.pofj&>per Grammat.conjil.^.  c antepro-
cejfum indici*: quia fi posl renunciaret, illa non 'v ah dar et.
loan.Vlndr.Pet.de *Anch. Vont.  d it ratto,quia culpa
alieuiu* non debet aliumplu* graiiaytqudm 'vtlit. 'rude l.
JiquioplurinmJjfii quii.jf.de legat.i.^Anch. Jicutperiurta
non prafiat iuramentum h on eri* yfed enem ne culpa fua
alioigranet* lonP%

Bonifacius VIII.

A B eo,qui appellar,intratrigintadiesinftanterapo
doli peti debent, & eidem intra di&um tempus a
iudice exniberi: alias prsfumirur appellationi lus rc-
nunciare appeilans, fi eos intra idem tempus petere
pratermittac, etiarn fi vadat aut mittat ad appellatio-
nem huiufmodi profequendam.

llludautem,quodfelicis recordationis Innocentius
papa IIII, praideccffor nofter ftatuendum decreuit,
vt fi is,a quo appcllatur apofiolos appellami non tri-
buat requifitus, extunc fi forte' in caufa procedat(ni(i
appellationi renunciatu faerit) eius inuaiidusfitpro-
cellus: tunedemum obtinet,cum iudex fuper hoc cum
debtta inftantia loco & tempore congruo requilitus,
cos exprefse denegat,vel intra praemilfum temous ma-
litiose,aut negligencer illi traderepr^termittit.
CAP. VII.

lnnouata per indicem posl definitiuam fentontiam, *
qna appellatum extitit y r*uocantuY jlatimp er indicem af
p e Hat ion ii: e ti a rrrfi ant e app eUati onemfueritit innottaU.
viti entata vero posl appeUationem ant e definitiuam, non
reuocan tur, n ifi primo de v trn ate confitcrii: ni(i poji in-
hibitionem debito modo faclarn attentatafaijTent. loavr
res VLndreai.

Idem.

N  On a  folum innouata podappcllationem ade-
finitiua fentcntlainterie&am, debet ftmper (ex-
ceptis cafibus,in quibus iura poft fententiam prohibčt
appellare) ante omnia per appcllationLs iudicem pe _
mtusreuocari: fed etiam ea omnia ,quae medio tem -
pote mterfententiam & appellationcm(qua!poftnio*
dum intra decendium interponitur ab eadem)contin-
gic b  innouari: ac fi pod appeliationcm tandem in*
nouat-a fuiflent. lila verb,quse pod appeUationem'm-
terpofitam ante definitiuam fententiam innouantur,
doneč appellacionis caufam veram efie conditerit, re-
uocari non debent: nili iudex appellationis(poftquam
fifciconftiterit perappellationem emilfam,ex proba-
bili caufa fore ad fetregotjum deuolutum)inhibeat
canonice iudici (d quoappellatum extitit) ne procC'
dat: tune enim, quicquid pod inhibitionem hunifmo-
di fuerit innouatum.ed (licer caufa eadem non fitve-
ra) pereundem appellationis iudicem, ante omnia itt
datum pridinum reducenduni.

CAP.  VIII.

jQuiappeUatextraiudictum, intra decem dies{exfin*
fciuitgrauamen) appeUare debet.-pofieaper remedium M
rii communii audi e tur } fed r,ion per appeUaliortii remi -
dinm. loan.vlndr .

Idem.

C Oncertationi c  antiquse finem imponere praTe*
ti conditutionc volentes: Staruimus,vt abele-
dionibus, podulationibuf,prouifionibus, & quibufli" #
bet extraiudicialibus ačtibus (in quibus poted appel-
lacio interponi)quifquisexeisgrauatum fereputaJ*
per appellationis bcneficium grauamen illatumdefi*
deraueritreuocari, intra decem dies (podquamfciue-
rit)fi velit,appellct: pod decendium vero eidem adi-
tus non pateat appellandi. Sed fi per contradičtionem
debitam , velaliaiuris remedia petierit reuocari gra¬
uamen: ei (dumtnodo medio tempore his non confea#
ferit) lapfus decendij non ©bfidat.

CAP.  IX.

Valet app eUatio inferiptu p or r e Ha , Ucet coramiuiict
non legatwc K h.d. Zen .

Idem. ^

a VeinttUeclu^vide vlleX-confiL 89.V0/.1, grlmoUt*

cle.i.de caufa po(f.&pvo.verf nota bonum dfffit.  b ah
contigerit.  c Vide Dec.in c a .cum fit Ermana. Peru fi
in c. cenfiuluit. exir.de app .

™  Appclla-

81

A Ppellatio, a  quam in fcriptis iudici (d quo appel-
lare volebas)te porrexiflc proponii: non po teli ex
to ,<g coram ipfo leda non fticric,  racionabiliter impu-
gnari. CAP. X.

lndtx A quo,compellere 7 ion pot c ji appcflantem dgra-
k  amine ipfi'<* v eri tat e m probare , licet citat e p oteH ad ip-
fiwreuocatio7:emaftdic/idam : cpna fačlain c nuja proce¬
dure potent y eitus contumacia non objlantc^atfi nunquam
tppel/ajfet.h.d.Zen.

Ide m.

S I b  aiudice,aquo (propter gratiamcn quod tibi
proponis iilatum ) appcllas : ad docendum te fore
gtatiacum,& ad audiendam reuocaaoriem eiufdč gra-
uaminis (fide ipfo docueris) tibi terminu? prarfigat ur.
Nec coram eofciim ipfe per fe id videre habeat)hoc do
cere,nec etiam tanquam coram indice(cum perappel •
Ucionem flt rufpenfa iplius iurildi&io) comparere te-
neris: Nifi ad hoc folum. vt reuocatione ipfam aud.as,
fitanuluxerit faciendam : alias fi non companteris,&
! pfc in termine grauamen reuocatierit cnm ctfe&u :
poterie extunc Ubere in cauia procederc > ac fi appcl-
UtiointerpOiita.no n fuiffct.

CAP. X L.

'AtoUatione capi tuli ad epifcopum appelfatur ,/ivt.
tvionicusmterfuit. : fecua ji  vt pr.clatns.b.d. Domihicut.

a  &ei>!timatione appellationisvnle Lapum all.^^i.in-
c jl > '4nvaleat'&al/e.uj.mc.tfuantum*  b Vide Rot.
&  74. in nouk..

De appellationibus.

82

Idem.

A CoIlatione beneficij,quam communiterperepi-
fcopum &čapitulum in tuumpraiudicium faftum
elfe proponis.

Non a  ad ipfum epifcopum (fi in ea,vt pralatusin-
terfuerit) fed ad fuperiorem te oportuit appcllare. A-
lias.fi vt canonicusinterfaiffet in ea: potuilliappella-
re ličite adcundem.

CAP. XII.

Pe/appeliattanem interpofltam d definitiua , reuecari
pate.sl interlocutoria principali nepoeto prtfiudicant : 4 -
hds non. Ican.^lnd.

Idtm.

L icet ab interlocutoria (per quam paSi vel prsferi-
ptionis, aut alia, principali rregocio praiudicans,
veliudicium nullu reddens, eaceptio eftrepulfa) noa
fuerit appellatum: fi tamen a definitiua (quse poltmo-
dum , etiam vitra decenduim promulgatur) appellari
contmgat: poteft in appellationis caufa ipfum graua-
men per interlocutoriam eandem illatu ličite per ap¬
pellationis iudicem emendari. Vbi vero interlocutoria
fliper eo profertur,quod non parat praindicium nego-
cio principali, vel iudicium nHllum reddit: nifi fuerit
appellatum ab ipfa : per appellationem a definitiua
pofteainteriečtani,grauamen illatum nequaquam po-
terit reuocari.

a Pid Bart.iniverb.fffol.matr.l.fociHm.^ui .bfin.jp,
pro foc. Fanta.

E I N I S.,

"c?> tjt)  cn (\  e& o, 1 <n čfe /n fi

SEXTI DECRETALIVM

LIBER TERTIVS.

DE VITA ET HONESTATE

clcricorum.

t 1  t v l r s v 11  1  m  v s.

C A P V T V N I C V M.

Zlencus locuUtorum ur tem per annum excrcens,fitertib monitm non defiftat, ipfo
ture perdtt priuilegium clencale. loan.And.

Bonifacius O&auus.
ti r  1 ci,qui elericalis ordinis digni-

tati non modieum detrahe ntes,fe .0
culatores fen goliardos faciunt aut
, bufones : fi  per annum artem illam
ignominiofam exercucrint, ipfoiu-
re : a  Si autem tempore breuiori, Sc
tertio moniti non re/ipuerint : ca-
reant omni p.riuilcgio clcricali.

C  Le r ici a  q
traxerunc( h
ricalcs) priu

. Veh

C L E R I C I S CON-IV-
gatis.

r ir v 1  y s 11 .
c A p. 1 .

^»'a^atiuferat habitum  o', tonfuram, cle-
ahat non.loan.Jind.

Mthcn.de fanllipi,eptf();interdi(imM,

Bonifacius oftauus.

qui cumvnicis & virgtnibus eon-
Ir tonfuram 6t  velies deferant cle-
_  priuilegium retineant b  canonis c

ab mnoccn.pap. i). pradecellore noftro editiin fauarc
totius ordini., clericalis.Etcum (iuataParifienfe con-
čilium)nullus tlericus difrringi.aut codtninan debeat
a indice fccnlari: prafenti Jeclaramus edi&o, huiufi-
modi clericos comugatos procommtlfis ab eis excefli-
busvcl dclidiis, trahinon poffe criminaliter aut cinili-
teradiudicium feculare: necab ipfisfeculanbus iudi-
cibus eos debere perfonaliter, vel etiam pecunialiter
(nepervnam viam.concedatureifdem iudicibus, quod
per aliam denegatur)vllateuus condemnari.In esereris

a l^ide cenc.Tadent.fefp.zi.de refar. c. 6.  b Jil.rt-
tiltet.  C fldt sile.cifiX.'rel.l.&l{o‘.deii/;iol.in nouif.

fcfi }.

5 83 Sexti Greg. Lib.

aucem,vel nifi(vtpra:mitritur) tonfuram, vel a  vcftcs
ferant clericales^tiam in pra^miflis cos gauJerc nolu-
mus priuilegio clericali.

DE C L E R I C I S b  NON RESI-
dentibus in ecelefia vel praebenda.
r ir. Ul.

CAP.  v N I c V M.

' Vifributiones qustidiana folum pr<efentibus y  qui in-
terfunt diuinpf,d.*ri debent y confuetudine non objlante.F.t
qui ulit t rili as receperiint y non faciunt illas fuas  : <&idem
de diftributiombus  , qua danturpro anniuerfarijs defun-
Storum.loan.And.

Bonifacitis oftauus.

C Onsvetvdin* M,qu* in quibufd3rfn parti -
bus inolcuit, qua canonici, & alij beneficiaci,
feu cleriei cathcdralium Sc  aliarum collegia-
taram ecclefiarum,diitributiones c  qiiotidianas (qua:
alias manualia beneficia feu vičVualianuncupantur,&
tantum refidentib.tribuuntur)qualitercunq; in ciiiita-
tibiiSjfeu aliis locis (in quibus ipf<c confilUint ecclefiae)
lint pr«fentes,licec diuinis officiis non intcrfint,ex in-
tegVo percipiunt, d  aefi continue in ipfis ecclefiis,in
eifdem officiis deferuirent, penirus improbantes. Sta-
tuimus,vt diftributiones ipfa! quotidiana?,in quibufcu-
que reb.confiftant,canonicis ac aliis beticficiatis,& de
ricis ccclefiaru ipfaru,qui eifde officiis, in ipfis ecclefiis
«dfuerint,tribuantur iuxta ecclefia: cuiuslibet ordina-
tionem rationabilem iam fa&am, feu eciani facienda.
Qui vero aliter de diftributionibus ipfis quicquam re-
ceperit(exceptis illis,quos infirmitas feu iufta Sc  ratlo-
nabilis corporalis ncceffitas, auc euidern ecclefise vtili-
tas cxcufarct)rerum ficrcceptarum dominitim nonac-
quirac, nec faciat eas fuas, imo ad omniuna reftitutio-
nem, quacontra huiufmodi noftram conllitutionem
reeeperit,tenfcatur.

De diftributionibMs ctiam pro defun&orum anni-
uerfariis largiendis,idem decernimusobferuandum.

DE PRAEBENDIS E T DI-

gnitatibus.

Tir V L V S 1111.

C A  P. I.

Jfdprccfertiationcm religioforum, etiam exemptorum y
uoh  de beri t in e c cb (lis i p forum ret) or e s inflitui,nifi p rimo
tantum eifdem afitgnetur, vnde tncumbentia onerafubi-
re poflint,&congruc fujtentari: nec valet contraria con-
fit etudo ,loan. And.

. Clemens tertius alias quartus. e
Vfcepti reghrimi-s nos cura folicitac, vt vtilitatib.
fubiettorum in illis praectpue,per quas f  anima-
1 J  rum fal uti con Tuli tur, nune nouorum editione
iurium, nune antiquorum innouationc folicite proui-
dere curetnus. Sane fuit olim per fedem apoftolicam
prouidc conflicutum : vt dicccefani locorum , ad prar
fencatipnčm religiolorum n lili um adaliquam eccl<*fia
recipiant.nifi taneum ei.de prouentibus ipfius ecclefia:
corani eis fueric affignatum, vndc iura epifcopalia pof
fint foluere, Sc  congruam fuflentarionem babere. Ve-
rum (ficut!':obis quevela moltorum frqquens infimiat)
feligiofi exempti de prouentibus paracialium cccle-
ifiarum in qmbus ius obtinent patronatus, feu rečloru
praefencatio pertinecadeofdem, tatum percipiunt an-

a .Aliči b fcde conc.Tri.fe(f.6.de refor c.i.&
feff. 2T c.].<£rfetf. 24, c. T2. c Pide Decium confil.  2^0.
ybi late de <juotidian 4 diitributionibus.  d .Al.par
ticipant . e in vetu jiioribu* 1  oditi bus conjJantcr levit ur 3
Clemens lili,  f %dl.perqu&.

m. Tit. mi. 84

nuatim,qubd rečlores ccclefiarum ipfarum non pof-
funt de refiduo commode fuftentari, Sc  epifcopalia iu¬
ra perfoluere, ac alia ineumbentiaeis onera fupporta-
re : proprer quod tarpe contingit, qubdnoninueniun-
tur perlona! idone*,quie huiufmodi ecclefias velintrc-
ciperc, ficque frequenterTnintis idoneis conferuntur,
exquopericulaimminent animarura. Nositaquevo-
Ientes fuperhoc falubre remedium adhibcri,pralenti
decreto liatuimus , & mandamus conltitutionem hu¬
iufmodi quo adomnes patronos a  ecclefiarum reli-
giofos tam exemptos, quam non exempcos Sc  alios hi-
uiolabiliter obferuari , conffietudinc contraria non
obftante.

CAP. II. V

BenefrciaVacantia in curia alt us qudm papa conferrt
non poteši: quod fifecerit y  irrita eft coliAtio.loan.And.
Ide m.

L Icet ecclefiarum , perlonatuum, dignitatum, alio-
rumq; beneficiorum ecclefiafticorum plenaria dif-
politio ad Romanum nofcatur potificem pertinere,it*
quodnon folum ipfa cum vacanr poteft dc lureconfer
re,verumetiam b  ius in ipfis tribuere vacaturis: col-
lationem tamen ecclefiarum, perfonatuum, dignitatu,
Sc  beneficiorum apud fedem apoftolicam vacantium,
fpecialis cceteris antiqua confuetudo c  Romanispon
tificibus referuauit. Nos itaque laudabilem reputan-
ces huiufmodiconfuetudinem,& eam aučtoritajeapo
ftolica approl^antes,ac nihilominus volentes ipfam in-
uiolabiliter obferuari: eadpm aučloritate ftatuimus,vt
ecclefias,dignitates>pcrfonatus Sc  bcneficia, qux apud
fedem ipfam deinceps vacare contigcrit,aliquis prarter
Romanum pontificera quacunque fuper hoc fitaudo-
ritate mumtus, fiuc mre ordinari* poteftatis ipforum
eledio,prouifio,fcu collatio ad cum pertineat, fiue.li-
rerasfuper aliquorum pcouifioRe generalesveletiam
lpeciales fub quacunque forma d  verborum recepe-
rit, (nifi ei fit fuper conferendis eifdem in curia Koma¬
na vacantib.fpecialis Sc  exprcffa ab ipfo pontifice.fura-
mo aučloritas attributa ) confcrre alicui feu aliquibus
non praTumat. Nos enim fi fecus adum-feu attcntacii
fuerit, decernimusirrituru Sc  inanc.

CAP. III.

Si papa beneficij Vacantiain curia non conferatir.tr*
mznfetn d die vacationis: illi y  ad quos collatiopertintlntt,
poterunt tila conferre. loan.And.

Gregor.X.iw con čili o generali Lttgdun.

S Tatutum felicis recordatto»i$ Clemčtispnpsp 1 ’*''
decefforis noflri de'dignicatibus,^fe beneficiis in cu¬
ria Romana vacantibus nequaquam per alium,quain
per Hcnianum pontificem cojifercndis,decernimusta-
liter moderandum : Vt ij,adqitos eorundembenefi-
ciorum Sc  dignitatum fpedatcollacio e  (ftatrtionon
obflante pradičlo)demum poft menfem adie,quodi-
gnitates feu beneficiaipfa vacauerint numerandunij
ca conferre valeant.Tantummodo per feipfos vel (ipfis
agentibus in remotis) per fuos vicarios generales in
eorum dioccefibus exiftcntes, quibus id canonice fit
commilfum.

C A P. I I T I.

In beneficij*,velin impetrationibus ad beneficij pet
prouifionemvffc adtertam fummam penfto h or, debetne.
l*er ecclefias ciuitAtis vel dicecejis non comprebenditnt

a Alios cafu s quib. excmpti fubfunt ordinariis,yilt
infra eo.c.l.depcen. & re.pcrglo. ibi.Pbi.font.  b - Al.
itaiverum etiarntus ad ea trtbuere Vacatura. c ftdeU
ius ciuile.fi.de iufli ture.  d Procedt^etiamfi babea-
tur claufula non obflante quod oporlcret ex pr e (fant men-
tionem de verbo adverbum fitri inhteris apofolicis.Pstr.
de . Anch.V0m.1pr Phil. Font.  -e V t delfin, in auibcnt.
defil.antedo.inflrn.Font „ " ,

J  cathedraltt.

De prabcndis & dignitatibus.

85

Cathedralif . Sedper ccchf.isprouincia mctropolitana,/^
catbedrales reUquxincluduniur. loan. Jndreas.
Bonifacius odauus.

a Vamuis a  plenifliroa fit alias in beneficiis inter-
pretatip facienda: licenc canieti fliper obtinen-
GisDurtenciis impetrata?, debent (cum line ambitiofar)
reftringi. Ec ideo fi alicui vfque ad cerrani fiimma pro¬
uideri mandamus : ei non in pcnfione,fed in beneficiis
ecclefiafticis tantum volumus prouideri : nifidepen-
fionein nbftrislitcris mencio habeatur cxprelfaQua-
quam fub nomine ecclcfiarum ciuicatis comprebenda
tnralias ecclc/ia cuthedrulis: cum tamen alicui de be-
Acficiomandamus in aliqua ecclefiarmn ciuitatis vel
diecccfis prouidcri,ad cachedralcm ccclefiam (quam
p rop cer ipd us honorem lub hacgeneralitate nolunuis
hoccafu includi) fe mandacum huiufmodi non exccn-
dic. Secus b  autem cum mandamus in aliqua eccle-
furumprouincise prouideri : tune enim Sc  metropoli¬
ta & catterse cathedrales ecclefia? includuntur fub
taliroandato, cum.vberiorcm hoccafu, quam alioirn
petrancigrariam facere videamur.

CAP.  V.

Impetranti benefcium fecuLire>prouidetur de bentfi-
tioper feculares clericQsrfq } ad o/aferiptionem legitimd
Htf.b ocprima. Clerico feculart prioratum impetranti
^plicitcr^non prouidetur de confuetoperrvligioforgu-
htnari. b. d.fecu ndo.Do,

Idem.

C  Vm c  dc beneficio ecclefiadicoconfuetudo cle-
rtcis fecularibus aflignari prouideri niandatur, dc
l po debet intelligi quod tar.co tempore ab vno vel phi
^Usfecularibus clericis inftirurisiri eo reččoribus ex-
Jitit contitiae ac pacifice gubernatum , vrprarfcripcio
Jfgicima fitcomplera,etiam fi ance vel poli d  rcligio-
' ,( juandoqucminifirauerintin eodem. (Ruandovero
^ribitur, veprouideacur de aliqlioprioratu alicui cle-
nco feculan, prouideri non poteft dc priorat«, qui per
r digiofos(iuxca m idum pra?irulTum) eft folitus guber-
Nibhocin licefis caueatur exprcl*sc.

CAP.  V I.

H-ibereperfonatum cum cifra, <&pr.ebendam > cui an-
paradah* ccclefia  , non esl conJra coudlium ge-
"'de.loan.Jnd.

Id cm.

Cypereo,quod pra?bendas, quibus parceciales eccle
9' ] *  funtannexa? , e  in quibus fpiricualem iurifdi-
l0,| eiu fecundum ecclefia? vcftrse confuetudinem ap-
Obaram ,& ficfecundum aliquorum interpretatio-
j^curam animarum habetis, fimul curn perfonacib.
^"orum aliquibm cura imminet animarum)in eadem
Cc »cfia obcinetis, vobis (cum hoc generali cbncilio
° n ob.iiiet) difpenfacio necelTaria n©n cxiftit.

CAP. VII.

. ^dmpetratione beneficiorum infyicitur• data>nonpra-
fn t«tio yelreceptio.loan.Jnd.

Ide m.

p čui car.onicacus alieuius ecclefiar a (čde apofto
^ efteollaeus, lieet nondum lic in ca recept us:
lj fCc rnimus in aflecutione prajbend^ (iuxta fuse proui-
0 , *isordinem)omn!bus prsferendum, f  quibuspoft-
in ipfa ecclefia fimilis gratia^ft concelfa. Li-

ce tifti
Ce Pti fi

primo fuas liceras prasfentauerinc: Sc  prime re~
uerinr in eadem.

Otdrad.cenfi.

68.  b In antiq.codic.itar Se-
P'e[ iVYn man damtfs.  c Vide clem. i.ti.de fup. ne..
h t  & Ute Veli.inca.in noftra.ext.de ve-

Si)?  ^ Vide c.Ji. de deci. c De iftavnione no.cle.

^‘i.de reb.ee. non alie.& c. /i vnire.de exce(f pralat.de
> ~  -

f Vide bic Vtlin.in ca* cam te.de refcrip.

CAP. VIII.

Per literat apojloluat non faiientes de defeftu ordinif
mentionem ,potett impetranti de curatobeneficio proui¬
deri: a d ardines tarnen fe faciei.proximv temporiburpn-
moueri.loan.Jndr.

Idem.

S IprocTericispauperibus velaliis noftrasliceras, vc
eis de beneficiis prouideas, etiam fi animarum cuca
fic annexa eifdem,recipere ce contingac: ip|is(licecnec
in faeris fint confbcuci ordinibus, nec dc defedu ordi-
nunv in eifdem liccris mentio habeacuj) poceris de be¬
neficij curam habcncibus Iicice prouidere, nec pra:te-
xr^di<^i defedus tua poterit prouifio impugnari. O-
porrcbic ramen vt ipfi ad ordines, quos requirune- a
collaca eis beneficia, fe facianc proximis ftacucis a iurc
cemporibus premoueri.

CAP.  IX.

TAandato alterius fuper promjione facienda per pa-
pa/n impleto. proutfio aučioritatepap* intelli^itur ejfefa
cla.b.d.fecundumZen.

Idera.

S I eum,fiupercuiiisprouifioncapoftolica»fedis lega-
ctis in ccrca ccclefia fuas liceras,quibus obrempera-
tuni non fuerac deftinarac: mandamus audoritate no-
ftra in ipfa ccclefia in canonicum recipi & in fratrem, .
fibique prouideri de pr^ebenda iuxca ipfius legacicon-
tinentiam literarum : tališ rccepcus huiuimodi noftri

aučloricace mandati, non legati, fcilpoftea b  inceHi-
gitur audoritate receptus. Eeideoertin aficcutione
prsehendr omnibus pofteum eadem au&oritatc rece-
ptis, in dida ecclefia prseferendus.

CAP.  X.

Mandatum alternatiue plurescollatores includenr,Ve¬
ri fiatu/in primo v acant e. Infimulverovacantibu-fordo
ferip tu raft ruatu r.h.d. fecundum Dcmi.

Idem.

Andato noftro fub eaformatibi diredo, vt alicui
prouideas d€ beneficio ad collationem tuam vel
alterius pertinente. De beneficio, quod primo vacabit
(fiuc ad tuam,fiue ad illiws collationem pertinuerit)ei,
pro quo feribitnr,prouidere debebis. Si vero plura be-
nefičia ad tuam illius collationem forfan fpedantia fi-
mulvacenc: tune feripturas ordinem feruarc habebis,
vt ilii foluni prouideas de illo beneficio,quod ad te no-
fcitur pertmere.

'cap.  n.

Si clericuf, cui mandabatur prouideri de pvabenda pn
mo vacante } ne?liftpetere prabendam fibi debitam : ex-
tinBa eflgratia. Si autem Jibi collatu* fuerit canonicatM:
tune habebii prabendam  , cu nullutvslibi expeclans au-
cloritate apoftolica.loantjnd.  .

' Idem.

S T elerieus, pro quo a lede^poftolica rccepifti man*
datum,vt ei dc prsčbenda c  proximo vacaturain

M

cerca ccclefia prouideres, emnquc poftea in canoni¬
cum ipfius ccclefia? recipi faceres & in fratrem, prseben
dam fibi debitam quanao vacat petere negligenrer o-
mirrat: aliam pollmodum in ipfa ecclefia vacaturam
nequibit pra?rextu didi marrdati petere, nec tu de ipfa
fibi poteris prouidere, ciim fada ei graria per ipfius
negligentiam fit excinda. * Verum fi prafatus elerieus
fuilfet audoritate apoftolica effedus ab initiocano-
nierfs in ecclefia praelibata: tune (cum remanferit in
eacanorricus )dida negligentia noti obdarite, ac per
confequens ratione canonicatus fit in aliaprsbenda
nnlli ali/ de iure debita carrerisprajferendus, petere

a Vide conc.Triden.fejf n de refor.c.  4 . b Vtd.lifi
feruut. fi. de bared. inftit. &  /. Vnum ex fam.ff. de le 2.
c Vide c. Cum in ecclefia.infira eo,& l x p etenj. C.de pac«.
infra dc c on f cer. cccU.ca.h,.

87 SextiDecret. Lib. III. Tit. IIII. ss

porerit prabendam nliam proxiino vacaturam : dutn-
modo non fint aliqui eadem audoritate prsbendas in
ipfa ecelefia expedantes. Et idcm : de ipfa non per te
(cum mandacum non fufceperis fupcr illa)fcd per eum,
ad quem fpedat in cadem ecelefia prsebendarura col
latio, prouideridebebit: Alias fada de praebeada hu-
iufmodi alteri collatioin illius praiudicium, eoipfo vi
ribus non fubfiftet.

CAP. XII.

Receptu* aulloritate papa ctiant itd mandatu alterros ,
fraferendue ejialiifin p rab e n da. h.d.Jicundum Zen.
Idern.

I T,qui audoritate apoftolica in aliqua ecelefia in ca-
nonicos funt recepti , debent in prabendarum afie-
cutione cajteris anteferri legatorum vol aliorum quo-
rumcunque audoritate receptis antea in cadem. Eum
quoque, qui ad mandatum legati vel alterius audori-
cate apoftolica fibi fpecialiter in hacparte cocelfafun-
gentisrecipitur: audoritate apoftolicareceptum efife
dubium non exiftic.

CAP. XIII.

Si poji gratiam miki fačlam d papa de canonicatu  , &
prxbc»da,Bononien.canoxi< i bot ignorante* & ignoran¬
ti prabendam conferunt potlvaiantem: non tenet colla-
tio.h.d.loan.^ind,

Idcm.

S Ipoftauam canonicatumin aliquaecelefia tibi co-
tulir.iiu,& depr^benda nullialij de iure debita in-
ibi proxime vacatura mandauimus prouideri, ij, ad
quos in ca fpedat collatio pribendarum^pracbendam,
qu« vacabit a  ibi poftmodum motu proprio ignoran
tes,tibi gratiam fadam ali; duxerint conicrendanv. ta¬
liš collatio in tuum pradudicium attentata,nulUm ob
tinct firmitatem. Nam eoipfo,quod canonicus audo¬
ritate apoftolica fuiftieffečhis,ius ad obtinendum pr£*
bendam proximo vacaturam ibidem tibi acquificum
cxtitit: eandemqtie,quam cito vacauic(cx quon«lii a -
lij debebatur) mfte petere potuifti: Če  ideo a pnedidis
(licet ignorantibus)alteri confcrri neauiuit.

CAP.  X I I I I.'

Si papa det licentiam le nat o fuo recipiendi audoritate
apofioliCa refignationes bcneficiorum legati o ni* Ju a Ube¬
re in manibus fuis fada* ika ben efina conferendi: fe-
cundopapa dep ras didapoteflale non habita mcntione ca
nonicatum &prabendam fi vacat vclquam primo raca-
ueritin ah<]ua ecelefia legaiionvsmihi c«nferat,tertio ca-
nonicu* ipfiu* ecclejire rtnunci et, legat tu e ti.on ignoras
collationcm mihi faciam conftrt ttbt prabendam pradi-
tlam : non tenet collatio legati,Jed mihiidaprabenda de-
betur.h.d.loan. Jlnd.

Ide m.

D Vdum venerabili fratri noftro S. epifcopo Praefie-
ftino, b  quem ad partes deliinauimus Gallica-
nas, recipiendi audoritate n o lira refignatione ab ob-
tinentibus beneficia ecdefiaftiea ineifdcm partibns:
qui ea vellent lifcere in eius manibus refignare , ac bc-
neficia ipfa perfonisidoneis conterendi per-noftras li
teras poteftate concefla. Nos poftmodum (deconcef
fione huiufmodi non habira n ; enrione)Nicolao de Bo
nefac. camerario diledi Elij noftri N. ticuli fandi Lau-
rentij in Damafo presbyteri cardinalis canonicatum
Eexon.ecelefia!, qute in parribus lllis cxiftit> c & prx~
bendam nulli ah; de iure debitam (fi qua tunevacabat
in dida ecelefia) conrulimus, Sc  fibiprouidimus de eif-
dcm. Si vero nulla tališ pt&benda vacabat ibidem, nos
pr^bendam proximo inibi vacatdram (corifer«*ndam
dido camerar o cnm vacaret)donatiom apoftoheje du
ximus rcTeruandam : dccernentes cxtunc irrieum &

a. In ar tiefui»rbuo iibtrconftanlcr legitH>,Vacauit .
b , AJi.PalcJlrtno.  c JlUa* c\titit .

inane.fi fecus fuper hoca quoquam contingeretatten.
tari,certis a  fibi ad hoc executoribus deputatis.Cam-
quepoftmodum Nicolaus vafalliclericus canonicatu
& prabend:tRi,quos in dida Lexon.ecclefiaobtinebat,
in didi epifCopi manibus refignaffet, & dida! potefta-
tis praetextu eos idcm epifcopus (collationis, prouifio-
nis> releruationis, Sc  decreti pra!didorum forfan igna-
rus(Gulielnro vafalli presbyrero conculilfet: didi exe-
cu-ores (coliation*: non obftante prxdida) literarum
noftrarum audoritate, prsebendam eandem dido ca-
merano vcluc libi debitam conculcrunt, qucm didus
pre«,byter (prattextu b  collationis per didum epifco-
pum fibi fada?) quod praebendam ipfam pacifice pofli-
dere valeat, non permirtit: propter quod idemcamc-
rarius nobisfupplicauit hurmlitcr,vc prouidcrefibilu-
per hoc de opportuno remedio dignaremur.Nos igitur
aetendentes, quod eefi merr.orato epifcopo prsedndam
concefiimus poteftatem 3 penes nos tamen nihilorainus
remanfit maior, licet eadem poteftas etia in prcedidu
propter quod noftra,qui eandem prKoccupauiinuspo*
teftatem,potior debet elfe conditio: co pra r ertim , 4 ^
fecundum canonicas& legitimas faudiones perfpc-
ciem generi derogacur, quanqnam de genere in dero-
ganrefpecic mentio nul!a fiat.ConfiderantesqiioquCj
quod nos expofito nofcis de po*cftace pra!dida,nibilO'
minus literas gratiofas daremus in didis parobuJi
non habita mentione de ipfa: c quia foret abfurdu«i>
fi tam lata d  noftraimpediretur poteftas: tfe fiin om¬
nibus prouifionum noftrarum literis, quas concede^
mus in partibus fupradidis,oporteret nos de (apedidi
poteftare fpecialem facere mentionem:Et quoddecrC-
cuni noftrum prardidum ( rnasime hic vbiiam diduS
camerarius ante didmn rcnunciationempernoserat
Lexonien. eftedus canonicus ) ftatim ignoranteslig 1 '
ueratjcum fuperinterro non dfec editum. nec exalic-
no penderet arbitriojvel volufar-e cuiufuis, qui acccp-
tandi poreftarem haberet: <5c idcirco per illud eciam
eaprcfiifTe videmur,nealius poflet conferre,& poteft*
tem prxdidam quanrum ad prarfentcmfpcciemreuo'
caffe, qua! in hoc ca r u, vbi dc lucro didi G.rantum agi'
tur, Sc  non dc prafiudicio epifcopi memorati, abigno-
j rante pocuitrcuocari: rsccpoft reuocatione buiufm®'

I di ius,per eurr. in alium ctiam ignorante m, in rereno-
cata tran? ferri. Ad inllar ctiam ferui kalcudaiiopr*'
pofiti, qui poft mortem domini prieponentis mutna« 5
pccunias accipientis non facit, licet intercontrahen-

tesmorsdominiprsepofieum reuocans fuerit ignora-

ta.Et domini, qui pcculium quod proprio feruococcf
ferat ftatim perimit, cum in eo fuam mutaueritvolu 11 ''
tatem. Difcrctioni veftr* mnndamus, quatenusp:^ a '
tum presbyterum monitione pra?mifta percenfuram
ecclefiafticam com x pellatis, vr collatione dc canonic*'
tu Sc  pralen da prardidis per didum epilcopumfibik'
da(qua! nulla cxti:it)no obftante dido camerario pr*’
bendam ipfam omnino dimittat,& cum fupereadcifl'
ccps nullatcnusinquiecet.

CAP. XV.

Secundu* , qut impetrauit dignitatem <<? prahen^*'.
p ra fe rtu r p ri 'j  ri , (jui fi In m p rab en dam intp etrauerthl*
prabenda dignit ati tfi ann txa^alr ds non.h .d. loan.A n *‘
Idcm,

a  Via fypc dubitatur a multis,fi canonicarusali^'
ius ecelefi* fit collatusa lede apoftolica IticcelB
tu d o us ftientque mandatum primo dc pra?bendi>
fecundo vero dc prabenda Sc  digmtatc. pcrlonatu, v c

a *Alt*sita:ceirtn‘fibif<per hoc-CfC. b ~db* fC(C4
lione.  c +A.dhunclocum  v /de 'iotuia->cap exparit jj-
fi corrtpetcn.gr jn Spe d, e  Itb.concepfione  •§• adbuiueU
confnm,nattonem.Verfic, cum Jit atior. de jincha. £ c, d'
d *A.ltaSiUte. ^  ..


De prsebendis & dignitatibus.

«9

Mcio cini fc fecHlcas.obculcrit, prouidcri: ouis ip
forum in praEbend;>,cju;e cum dignicate perfonatu , ve!
diScieracic, ibi poltmodnm debeac deittre prstfcrri.
Kmdubitationcm huiufmodi fopire volentei,pr*fen-
t' dcdaramusedifio, prim um C ciimfir tempore ante-
Porjcuipermar.datufh fecundum praiudicari aurius
'pfiusabforberinon debet,ex quo de intentione isan-
toscontraria n on apparet, prafercndi.ni cifein dieta
prabenda.. Nifi vacanti dignitati, perfonatui, vci offi
cl o(itannexa. nam (i t(Tct»nncxa,ftcunJus,cuidcbe-
tordignitas.perfonatusjvel ofHciti prjcferretur in ipfa.
CAP XVI.

Mandatiim proulderi de iUqtnitatibu<rYelbenijiiitf a-
curata non mclud.it nor, exprejfu cum. h.

Ide m.

C Vm 4  in illis* quibus beneficia curam animarum
habentiacommiruntur, maior, quam iniis, qui
^aliapromouentur, idoneitas requiracur: intenno-
ft,, ioftr 2  nequaquam exiftit, vt cum aliquibusde ec-
dedis, perfonanbus , dignitatibus, vel aiiis beneficiis
l l ,11 bufcunque:de animarum cura mcncionc non habi-
ta  prouirlcn mandamus.ipfis dc iis, quibus huiurmodi
c ' ,r 3imimhet>po(lit aut debcat prouideri.

In beneficij p:‘cuifione m o cim eleLliuus non includitur,
orotadendi exprimantur.h.d.
illis vero, pro quibus feribimus , vtprouideatur eif-
Jfjnde perfonatibus vel dignitatibus, etiamfi curam
*! a keant animarum,ad collationem.prouifionem,pr£-
en tationem, vel difpofitionem fpečiantibus quorum-
Cut >q»e, b  prouideri ncquibit de prailaturis,perfona-
!lK vel dignitatibus, ad quos ltu quas per electionč
•jjCjul eis habeut pržeHci, albumin tur.
btnefiiiales litem Vnum modum exprimo*tes i  ali o s
n o n tn c lu d unt.h.d.

. Cumautem intercollationem, pr«bntationem , &
J^tutionem differenna magnaelfe nofcatur: ficui
^beneficio a^l alieuius collationem fpečlante proui-
? Cr imandetur, de ilio quoc! ad cius pra?fentatione vel
l^itntionem pertinet,prouideri non poterir, nec ctia
‘coBuerfo :• expre(To enim v n o cafuum prsdičiorum,
^ndatum fuper hoc fachim (quod debet de fui nacu-
r3r eftnngi)ad ulios extcndi r.ou debet.

Mandat um Jim plictt er duos includens , alierum folum
^^rinoit. & ' eonutrfo direclurn V ni duos non a ffiat.

'■ivoJ:

Siverode beneficio ad aliquorum collationem vel
f r *'entatione«i fpe&anrc ( non adicčtoconimuniter
' !t ldiui(im)prouifio iniungitur facienda : in beneficio,
^odadcollationem vel prafentationem alreriuv ip-
0r “m taneum pertinet,adimpli ri non poteft. Sicuti li
r 1  beneficio fpeclante ad collationem vniHsprouifio
'»iunSa fuiffet , iropkri non poifet in beneficio,cuitis
'ollatio ad cum fimul cum alio pertineret.

CAP. XVII.

It eneficium mihi c o Hat um ante .diffenfium me um alt eri
t9 »ferri non p9tesl , nifi temu n us milu dat us ad confien-
tle> ‘dirm ejfet elapfius : tune etiam poti termmum ante-
alt eri conferatur y potero confentire.loan.^Lnd.
Idem.

Cltibi ahfettti, per tuum epifcopum conferatur c
^ beneficium : Licet per collationem huiufmodi (do¬
jkam ratam habueris) ius in ipfo beneficip vt tuum
^ lcl  valeat,non acquiras:ipfe tamen cpifcopus velqui-
Clln q;alius de ipfo beneficio (nifi confentire recufes >

l Vide c 0 ncil.Tnden.fiejf 7 .de refior.c*-]. B.Tho.
^ l ' e lu*Jl. 2.a.rtic.6.  b Vide l. \>§‘jin autem & l.omm -
Ki fr*dTrcktL Font*  c Vidt l. confienfiu.Jfi, de ačho.
fyobligat^

90

in periouamalterius ordinate nequibit. Qjiod fi ftce-
nt,eius ordinatio f -da de beneficio non bbero , virib.
non tubiiftet. Sed fi cpifcopus (notificata tibi collatio-
ne)ad con<cntiendum termmum corr.pctcntem aili-
gnet.nifi confenferis, poteric eo lapio beneficium li-
bere(cui viderit expedire)conferre Anteqnam tamen
ipfum contulerit: tuum poteris (non obrtante > quod
lapfus fit terminns)prapliare conlenfum , Sc  extunc de
ipfo non poterit aliter ordinari.

CAP. XVIII.  j

filtri r/, r eliniufle occupat fecundum beneficium cura ,-
tum p rili at us etiprtmo. Oui autem  W beneficium cur atu
altfiuod occupat , efl ipfo inv e priuatus iure  , quod in 1II0
V ehid lUudhabebat.boc dicit.loan. *And.  '

Ide hi.

E Vm, a  qui beneficium, cui animarum cura immi-
net, vi occupat, feu fefcieteriniufte inrrudit in eo:
decernimus ipfo iure forepriuatum beneficio,quod cu
cura fimili primicus obtinebat. Non enim dccet vcftul
tus melioris , qu:\m peritus condirion-s exiftat, vel qd*
inuafioreo,qin iuftč irsgreditur.priuilegio gaudeat po-
tiori. Infupcr vt viole n ci, qiVi audoritate (vel verius te-
meritate)propriaoccuparedignitatcs, perfonatus,aut
alia qua;cunque ecclefiaftica beneficia non verentur,
Sc  fi npn virtutis amore, pcena: faltem formidinea fu*
tCMncritatis audacia refrenentur: eo ipfo ius>frquodin
dignitatibus,perfonatibus Sc.  benefictis occupacis tali-
ter vel ad ea lpfisforfitan compecebat,amittrant.
CAP. XIX.

Habens potefiatem apofolicam perfiona idonea de be~
ncficio prouidendi: ali ds beneficiato fuffici enter prouide-
rc non potcrit 3 nifiin literishoc exprimatur 3  t&tuncVni-
cum fimplex obnnenti prouidebit. Si vero conccditurjet
p y  oui de at beneficia obtincnti y ad dno tantum refertur: &*
contra fiaclum e-t nullum.h. d D o mi ni c us.

J dem.

I S,cui conccdirur,vt audoritate apoftolica poffit vni
perlon* idones , b  in fua vel alia eccleiia prouide-
re : alicni ahud beneficium fufiiciens obtiqentiproui-
derc non poreft. Nifi prinso ille beneficium , quod ob-
tinet > ommno dimittac. Vel nifi in concellione huiuf¬
modi fit exprcflum, quod aliasbeneficiat* valeat pro-
uidere perlona:. Tune enim prouiderc porerit vnieum
duntaxat beneficium obtinenti: dum tamen illicura
non immineat animarum. Si veroconcelfum fuerit,vt
prouidere ilh valeat, qui alia beneficia nofeitur obti-
nere : huiufmodi pluralitas debet folum ad dno bene¬
ficia fine cura rellringi. Prouifio c)uoque fada contra
prannilfa eo ipfo viribus non fubfiftat.

CAP.  XX.

Si quisi^norans recipiat beneficium prius referuatum
velalteri collatum perpapam  , fi ex quo ficiuit , illudjine
difficuliate dimittit , recuperat priora beneficia,propttr
iUud dimijfa,alias non.loan.^dnd.

Idem.

S I c  beneficia,qux perfedem apoftolicaconferun-
tur,aut decreto interpofito referuantur, interdum
contingat ab iis,adquos alins perrinet collatio eorun-
dem, aliquibus huiufmodicollationem feu referuatio-
nem ignotantibus de fa&o conferri, & beneficia, qu*
illi tepebantantea, Sc d  poft pra:didorum adeptionč

a Vide extrauag.lo.Zi.incip.execrabilis.eod. tit.
conciLTrid.fieffi.de refdr.cap.z. &feq&fejf l.dc refor.
cap.  17- b Hac difilio determinat boe prouidere , ergofi
nune nil babet quamuvs alias babuerit , "videbitur etiam
de curatis y cum bic fitgratia prouidenti 3  idetrefi in funm
fauorem amplianda.Pet.de jlncb.Font.  c Vide Dom.
confil.7%. incip. formatur. & Lapum allegatione izo.
d DičhofSpidecsl inantiquiorib.codi.

9 1

Sexti Dccret. Lib. III. Tit. IIII.

dimiffa per eos aliis aftignari. Ne tališ ignorantia eis
(cum fintfineculpa) praiudicialis exiftat: ftatuimus,
vt fi ipfi de collatione feu refertiatione pra:dičta poftea
certiores effe&i, fublaca difficultate quacunque om-
nino dimiferint benefrcia fic fibi de fa&o collata,ad be
ilcficia fua priora (collatione quib«fcunque perlbnis fa
čtade ipfis nequaquam obftante) liberč reuertantur.
AHoquin rcdeundi ad ca (fi difficultatem adhihuerint
in aliis dimittendis ) fit ipfis pen it us interdi&a facul-
tas.Eundem quoque modum in dimittendo recepta,&
recuperando dimiffa, quoadomnes alios, quiforfitn
occafione prsedi&a lua dimiferint beneficia: & dimif¬
fa per alios fuerint affecuti, per omnia decernimus ob-
feruandum.

CAP. XXI.

Ta cit umit as  beneficij etiam modiciritiat difienfatio-
nent fuper flura.lt tat e beneficiorum , qux etiam legitime
ft/perduobus obtentaad du o p rima recepta refertur.Item
frouifio alicui facla de beneficio non obflante, qubdaliu
bab tat , dtfi/enfationem fup-erv trojne rttinendo non in-
ducit.h.d.fecundumZen.

Idcm.

N  On a.  poteft difpcnfatio fuper pluralitate bene*
ficiorum concefia impetranti prodeffe, qui aliqd /
quantumcunq; modicum beneficium fubticuit in ea-
dem. Illud autem apo.fed.indttltum,vt quis duobene-
ficia curam animarum habčtia, b  fi alias canonicč co
ferantur eidem, peflit recipere ac fimul ličite rctinere:
intelligitur dedtiobusprimis beneficiis, quae cum cura
poft didum indultum obtinerecontingit eunde. Cum
vero tibi(n©n obftante,quod aliud beneficium obtine-
rc nofcaris) a fede prsdida de aliquo beneficio proui-
dcricontingit: per hoc cecum (vt primun* beneficium
cum fecundo recincr-e valeas) non intelligitur difpen-
fatum. Hoc enim folum pradida-operatur expreflio,
quod fada tibi gratia nequeat furreptitia iudicari.
CAP.  XXI  I.

Mandatom legati fuper facienda prouifion-e perpapa
confirmatum ipapalt*gratia esf cenfenda. Zen.

Idcm.

S I apoftolica? fedis legatus volens tibi fuslegatio-
nis audoritate in cerra ccclefia prouidcre, canoni
cattim & pr^bendam nulli ali; de iurc debitos proxi-
m o in ipfa ecclefia vacaturoscollationi fuae rcferuec,&
dccernat irritum & inane, fi fecus fuper hoc con ti ge-
rit attentari, ccrtis qui eos tibi conferant (cum vaca-
bunt) executoribus per fuas literas deputatis: nofaue
poftmodum plena de his fada narratione, quod ab ip-
lo legato fiadum extitit, ratum & gratum habentes.id
audoritate apoftolica confirmamus, & eifdem cxccu-
toribus vel aliis noftris dam us. literis in mandatis,vt in
feuiufmodi prouifionis negocio audoritate n odra ,p-
cedant, itixta ipfius legati continenciam literarum .
Certu eft, quod (cum ipfa prouifio ipfius legati c  pod
impartitam -a nobis audoritatem noftra cenfeatur ef-
fečra)inomnibus, quibus podea mandauimusin eadč
ecclefia prouideri (etiam fi canonicatuin ipfius eccle-
ir e  duxerimus conferendum eifdem ) de iureprseferri
dcbebisinpržebendapoftmoduminibi vacatura.
CAP. XXIII.

Ob fiat taciturnitas obtenti beneficij licet modici , nifi
confiet prouijionem faHam proprio metu papa :.qui de-
mum intelligitur 3 fi hoc in litera expvimatur.h.d.Zen.

Ide m.

a Vide Pelin . in cap. in nofira. extra de refcript. &
■ Panerm.in ca.ad aures,int,netde refcript.  b Vide
Condl.Trid fejfij.de refor.cap.2.&feq.&fe{f.'i.de refor.
cap.  14. c Hac dno ter ha 3 ipfius legati 3  dvfunt in tna-
»ufcriptps codictOus.

91

obti-*

S I mota a  proprio alicuialipuodbeneficuin 1
netiti conferant us aliud, de illo non
ne: non ob hocgratiam huiufnnodi,qu® de nul ra  •
raliberalirate proceflit, inualidam voluntus ref u  ^
Secusii adpetitionc iliius vel alcerius P ro  . f m ua n'
latam,gratiam huiufmodi facimus: tunccnif' (<1 ^
tun\cunque modicum beneficium taceatarin 0 .
reluti furreptitia vires nolutnusobtinere. ^ ot , ll£ '[ l0 c
que proprio tune folum gratia fiericenfeatur>t u
exprefse cautum fuerit in eadem,

CAP. X X I I I I. r ( m

CoUatiofaclamctH proprio pap.f , plurib*!

1» eadem ecclsfia.'t , acnntibw fimut, mteUigM* r L  ^
pinguiori-.fed ./t benejicia funt *qxalia, adeurnJV*
lettie y cuigratia eHconceffa.CoUatio veri faiU  urff ‘ ^
nem alt eri im  , ad minut b entitetam re{lrinqitnr:jtJ

nemalterim , ad minut bentficium rejinngitur  •
tjuaha. eligit , t^ni ali dr conferebat ; quo negHg er,te ’
eiigit: & ettamcoutra.h.d.fecundnm Zen.

Idem. jp

S ^pluribus fimulin aliqua ecclefia vacantlbi
gnitatibus vel pratbendis, nos de hac vacatio”
certijdignitatem vel pra;bendam(fi qua nullial'J ,
re debita in ipfa vacat ecclefia)cuiquam in ge ne . lC  £jn)
ferantus. Gratiam huiufmodi (fi motu propt 11 ’, £j ,
feccrimus, vt tune fiat interpretatio p!eniffi n,a  1(
dem ) reterri voluntus ad dignitatem vel P r3: “ c ”r f,n t
quz in ter illas maioris cenfetur elfe valoris • * ell | ■
forlancrquales) adeam, quam is,cuiconferin n,s  ^
decendium poft habitatu de dičta vacationc n<^ rl  j r,
duxerit eligendam. Si vero adpetitionem alcer« 0
gratia fuerit per nos fafta : eam (vt hoccafn p r0U .
congruit reftringatur)adillam,qua minoris va *° r | Si a i
liit, feufi fitiqualitas in eifdem , adeam, quat> * 1
quem ipfarunt fpeSat cvllatio,infra diflum te 111 !
legerit, poftquant fibi huiufmodi gratia erit not >
četnim us refetendam. Alterutro quoquc iF^’. rll "' e ii< r
ut ad tam pertinet) intra tempus debitum chg c
gligente,adalium cxtunc clečlio libere deuol* 1 *

cap.  xxv.

Kon debetttr expedianti prtebenda, t^uee p e *
prabendarijmortemvac.tt,b.d.fecundnm Zen..

Idem. _ &  jiij'

C Vm in ecclefia tua , quat xij. canonicoruttt . £ f.

prsebendarum habet numerum , con
(e proponaSjVt epifčopLis, qui eft pro temp ot? >
habeat in capitulo tanquam canonicus, 1’°^^ v n 1,5

-

cus non exiftac, & vnam de di&isprsebendis
canonicus obti-neat in.eadem: certum eft cu-m)
čloritate apoftol. prouideri mandatur, b

CAP. XXVI. m

Per adeptionem fecundi beneficij curati> cfi ' 4  . J

da nulli ulij -de iurc debita proximo in ipfii ecC1 -^c^
catura,pr*bendam, quam permortem cpi^op l ^p C r

contingit (ne contra dičtam confuctudinem >C
praefatum mandatum non intelligitur derog ar !’ orl iU'
rus epifcopus prjebendacareat, & duftus canon* ^

numerus amplietur) habere non poffe: fed
debere quoufquc vacet alia, oportebit cunde^*

fi*

alter ex caufapercipit 3 non 'vacatprimum* lQ* n '

Idem ' c^lort'"” 1

S Itibiconce(Toanobis,vtfrucl:us benen^i jj<t'

qusc vfqtie ad certum tempus in tua

a De daufula motu proprio vide Pelin. in c -  ^

& in c.fi quando 3 extra de referip. <&in c •

1. deteflim. & in c.cum tnter procuraioretn- 1

b Hacinandata ' ‘ ' ’ r..~tner

Tnden t.fejfii^.de

de prouidendo fublata funt j> fjtP*
e refor.c.  19. c £t appeU^f,,#


ficiorum an comprehendantur p rab e n da  ^ p  a

pr<tfiimovia 3 vide Pelin.in c.pojiulafii.ežt, dt • J  cC

De praeberidis & dignitatibus.

93

ccfiperctperc valeas pro fo!ucndisdebitis,quibuseft
tua ecclclia onerata : beneficium vacans poftmodum
turam habens animarum annexam,alicui fimile bene¬
ficium občin eRti te conferre contingat : Acquumeft,
vtquam diu fru&us ipfius perceperis, primum nondc-
beacreputarivacarc.

CAP. XXVII.

Crim mandatar alicui non facerdotali <, ve! intogra, Vel
ttrti valoviš conf'erri prah en da: fa.eerdota.hs dimi din vel
MoorisValort* illi e ti.im v o lenti co n f erri non pot er it.

I dem.

G  Vidc non facerdotali prabenda prouideri manda
tur: fibi etiam volenti facerdocalis au&oritate
Mandati huiufmodi conferri nequibit. Similirer,(i in
ccclc(ia>in qua integral ac dimidiae prsebenda? haben-
tur, mandetur a  Integra conferri praebenda: quan~
^uamille, pro quo feripeum cxtirit,dimidia velirefle
contencus,ei de ipfa non poteritprouideri. Idem cum
iniungicur prouideri alicui de pra>bendacerti valoris,
vcinpržebenda minoris valoriseciam illo volente man
dacunj non poffitadimplcri, Non enim huiufmodi ma¬
hata (quorum fines diligencer feruari oporcet) debenc
a ‘icafus ah’os,quam expre(fos cxtendi.

CAP. XXVIII.
focundo hentfhio c ur at o effeBualiter adepto, primum
ttr, fitnile(eiuspoffejfore irrequifito  ) conferri poteši: non
*Htetn ti us pojfejho duri, fecundum Zetu
Idem.

L Icet b  čpifcopus beneficium, quod cum animaru
ctiracenebas (poftquam aliud recepifti confimilc,

* c ipfiuspoflcflionem pacificam habuifti, vel per te fle
J lt >quominushaberes eandem)poffit alteri deiure co
tcTreriU um tamen cuicontulerit, non debebit te non-
y°cato(cum tibiforfan ius poffit competere rctinendi)
* n pofleflioncm ipfius inducerc corporalem.

ČAP. XXIX.

Stcerdotalispr<ebenda perjimplex mandatum de pro -
u 'Undo,rion nifi apto adftterdotium efl conferenda.brd.
fcundiim Zen F,t iftud fu mm ari um poteši acLip tari Vtri-
mitftur*pofitae in tertiaglojfii.Domin.

Idem.

tj bctii prouideri mandarur c  fimpliciter de pneben
jV{UproximOvacatura, Sacerdotalis prarbenda con-
err *nonpoteft > fi nondum in «ctate tali cxifiat, quod
*°®t ad facerdotium promoueri. Sedaiiam expe3a-

r? debebit.

CAP. X XX.

mandato fedis apofiolica expeBans d certa caufa^
( *deficiente , beneficium petere impecUtur.hoc duit.fe-

Idem.

C^pauper d  deficus , cui cum beneficium nullum
baberer,mandabatur de beneficio(iuxta fua? probi-
^ 5Cl ^iHerita)perEpifcopu prouideri, aliud-antč, quam
fpfouifuni cidem , beneficium fiierit afifecutus : pro-
1( *erefibiepifčopus(ctim ccfTet caufa mandati ) decaj-
Cr °nontenetur.

C A XXXI.

oi deprioritate beneficij pluribus collatinon ccnjlat:

" ,rn *pojjefii 0) deinde maiorprxroeatiuaprxfertur. b\d.
w*ndu»t Len.

, Idem.

^fafedeapoftolica * vel legato ipfius vni, & ab ordi-
n arioalteri, eodem die idem beneficium fconfera-

* • 4 hdf i mandatur.

Hi p po l.fingu  /. 19 <J. in cip. n

Vide Velinum in c.fi. ext.de
emo prruandus

j • c Mandatu de prouidendo fuftulit conciliumTrt-
nt fj].i^..de refor.c.n).  d Trlultis modis quis drcitur
^ ex - con fi^17Micip. confultus Jum.lt. J.ad-
* rt, * n  Afi um jhinte. fffo ima trim

94

tur,nec appareat, qu* collatiofuerit primofa^a: cric
potior conditio poflidentis. a  Si vero nettter po 4 fi-
deat: is,cui fedes ipfacontulit vel legatus(pr«ptcr cfo-
ferentis ampliore prxrogatiua)erit alteri prseferedus*
CAP. XXXII.

R^lifiofus habens prioratum vel ecclefiam curatam : fi
recipit fecundum fine licentiapap* itpfo ture Vacat pri-
mxm. s d Ji jlatimnon dimiferit , efficiiur ineligibilit*
&priuaiurviroqiie. Fadem eJlpeenain ijfrfuihabebant
ante bane conjlituiionem, nifi infra menfem alterum de-
gerint & alterum diniferint, b. d. Vfque ad  •§• prohibe-
msos. Ioan.vd.ndr.

Idem.

C Vm b  fingula officia fint fingulis committenda
perfonis', Sc  difTolucionis ac euagationis raateria
fit religiofis prar caetcris auferenda: Prafermprohibe-
mus edido, ne aliqui monachi vel religiofi alij c  plu-
ribus prioratibus, vel ecclefiis curam habentibus ani-
niaru, etiam fi eadem cura non per ipfos, fed per pref~
byteras eorum adprsfentationem.per epifcopos inftf-
tutos habeat exerceri,abfque fedisapoftolicje aučlori**
tatc preeffe prasfumant : nifi forte vnus ex eis ab alio
dependeatjvel ad inuicem fint annexi. Statuentes, vc
quicunque ipforum prioratum vel ecclefiam talem ob-
tinens alium receperit: primum quo fitipfoiure pri-
iiatus,ftatim omninodimitterc teneatur,pereum, ad
quem pertinuericlibcre alteri conferendtim.Quod ni¬
fi fccerit: extunceoipfo efficiatur ineligibilis , d  &
tanquam ambiciofus ab vtroquc penitus repcllatur.
Circa cos autem, quiplures prioratus vel ecclefias hu-
iufmodi nune decincnt, prouidemus vtintra menfem,
ppftquam praefens confiitutioperucnerit ad eofdcm,
vnum exipfis>quem retinere roluerinc(reliquis dimif-
fis)eligcre reneantur : alioquin cxtunc paenis fubiace-
ant fupradidis.

Prioratus tedefia Vel adminiftrationeiVntus monafte-
rij folita per ipfius monachosgub er n arijahfqu e fedis apo-
Jlol/ca hcentia alteri us monajlerij monachis non commit-
tantur, neccommiffa dimittantur. Qui contra fecern/t,
fint pnuati poteflate ordinandi pra diHa ea vice: & de-
fertur ad dicecefanum in non exemptus , & ad papamin
exemptis. Recipientcs vel detinentesialids eligentes)funt
ineligibilesipfo ture.h.d.

Prohibcmus inf«per,nc prioratus vel ccclefise, aut
adminiftraciones, feu officia vnius monafterij confue-
ta per eiufdem monachos gubernari, committancur
deinceps abfque aučloricate fedis eiufdem aleerius mo
nafterij monachis gubernanda, nec ha&enus commif-
fa dimittantur eifdcm : fed per eos, ad quos pertinent,
liberb ordinentur. Cum illis non liceac habcrelocuin
in diuerfis monafteriis, qUorum vnum ab alio non de-
pendec,necalioru monafteriorum(nifi canonice trans-
ferantur ad ipfa)prioratus, ecclefias, adminiftrationes
vel officia guhernare. Q_iii verbeontraprohibitionem
praefenrem prapdičfa decierero alienis monachis com*
miferintjvel dimiferint iam commiffa: ea vice ordinan •
dide ipfis iint poteftate prinati,&de eis per dioecefa-
nos (fi exempta non fuerint) alioquin per fedem apo- •
ftolicam ordinencur. Ij autem , qui ea (iifcipcre vel fu-
fcepta prsfumpferint decinere, e  reddantur incligi-
biks^ipfo iure.

CAP. XXXII  I.

1  Contemptum pojfiint profeupti, fiud receptionem Vel
j collationemabfentes monachi velcanenicinonvocentur:
nifi confuetudo habeat eos non vocari.h.d.fecundum Zen.

b Vide l-.Vts e ius. C. de pr ob at. ca.licet caufam.de pro-
but. &*l.in bona: fidei.C.de rebus čred. Vont.  b Vide
concil. Tridentfeff.j.de reform.ca.i. fejf.  24. de refon
r.17. c vdlidr 3 aliis.  d Vide ^lojf.i 6 .eju.i.infum.gp
»Umi.de eltft.Phi,Vont.  c w Atrij i retinere.

95

Sexti Greg. Lib. III. Tit. IIIL

96

Idem

C Vm in ccclcGis canonicorum receptio aut pra*bcn
daritm vel bencficiorum collatio imminet facien-
da,abfente$ canonici(fi commodc fieri valeat)funt vo-
candi. Nifi confuetudo habeat eos ad talia non voca-
ri. Alioquin quod in eorum abferitiafiericontigerit:
ti* inftantibus irritari debebit.

cap.  x x x i 11 r.

Beneficiamorientinm etiamin loco Micino curia Roma
na p er duas diet us legales , velfede tpfaVacante ,ibicau-
/amydomiciliumvel originem non habentium , vel etiam
habentium y fed curialt/'m 3 &ibi caufk Romana curia mo
ra.ntiuYn.yM eltranslata curia earnfequentium,&in itine-
re decedentium  , Melin loco rude recejlit curia y  in quo re-
manferant infirmi: con feni neqnent)t p er ulium qudm
perpapam.h.d.fecundum Zen.

Idem.

P Rajfenti declaramus edi&o ftatutum felicis recor-
dationis Cl.*mentis papaj pra»decefibris noftri, de
bcneficiis apud (edem apoftoficam vacantibus per a
lium, quam per Romanum pontificem minimfc confe-
rendis/locum habere in bcneficiis, qu* legati aut nun
cij fedis ciufdem , vel quiuis ali; ad Romanam curiara
venientes, vel erinm recedences ab ipfa občin ere no-
fcuntur, fi eos in locis vicinis a  ipd curia? mori coiuin
gat: quemadmodum fi in loco vbi eadem curia refidet,
morerentur.

Idem eft fi aliquis curialis (etiam ccclefia Romana
vacante)pcregrinationis > in(irmitatis,aiicrecreationis,
fcu aliaquauiscaulaad locum curia? vicinum fecedčs,
in huiufmodi loco vicino decedat: dummodo ibi (ctia
fl erat ad >pfam curiam rcuerfurus)eius domicilium fcu
domus propria non exiftat.

Loca vero intelligantur vicina eidem curia? in prae-
mifiis, qifa? remotavlrra duasdietas legales (quas'hoc
cafu ficfpccialiter volumuscomputari) a loco vbi mo-
racur ipfa curia non eftiftunt.

Sane fi quis in loco vbi b  degit curia , fu« originis
domum hakens, diem claudat extremum in ea: ipfius
beneficia fub pra?dido no aliter includatur c  ftatuto,
quam li curialis e (Tet aacea ibidem occafione curia*
moraretur.Porrbcum curiam, de loco adlocum trans*
ferricontingit: ficurialesin itinere(dum curiaita fe-
quuntur candč) vel in loco vnde recedic ipfa curia for
I  fitan remanentes infirmi rebus inibi eximantur huma-
nis j pramiflifm ftatutum ( qHantumciinque locus vbi
dcceduntab ipla curia lit remotus) adillorum benefi-
cia fe cxtendic.

CAP. XXXV.

'Mors papoe tollitneparccciales ecclefi.ein curiaVacare
dicantur.h.d. fotundum Zen,

Idem.

S Iapoftolica fede vacante aliquasparcccialeseccle-
fiasvacare decatero contigerit apud ipfam : ftatui
m us vt deeis,(ne ipfarum vacatio diutinapericulum va
leatanimab. aflferre)pcr cos,ad quos pertinet, d  po(-
fit libere ordinari: conftirutione felicts recordationis
Clemetis papa? pnedecelforis noftri de bencficiis apud
fedem ipfam vacantibus,pera!ium,quam per Romanu
pontificem minimč conferendis, vel alia quauiscon-
traria fup.er hocedita non obftante. Idcmvolumus&
de iPis,quar ibidem ipfo Romanopontifice viucnte va-
-cabunt: fi de ipfisper eum ante iplius obitum non fue-
rit ordinat um.

a Kota ex loči vicinitate contrahi communionem qua
dam etiam quo ad p ram iu y  pcenam  , mores.de pcenit.dif.

continuo.l.non tantum.^-llienfibutr.jj. de excuf.tut.
(V qut dicanturviciniyVide l.Ji tertitis,de aquaplu.arc. I.
4 *§/t tamvicinum.fj.de damn.infe.de ^Anc.font.  b Jll.
ita>vbi degit ipfa curid 3 &c. c Ml.tnduduuiur, . d Vi¬
de D e c,in c.bon a,in pnnc.exl.de appell.

CAP. XXXVI.

Gratia alicui coucejfa y vtprouiderepojitiperfonisiio-
neiiin certa ecclefiaperfonts non exprejltf y non expir*tre
integra obitu concedentps y fecusJiperfona ejfent exprejfe,
loan. *And.

Idem.

S lcui (nulla perfonarum fačta expre(Tionc)fitgratio
sc conceiTafacultas,vt au&oritate apoftolica poffic
aliquibus perlonis idoneis in certa ecclefia prouiderc»
vel beneficia ( quorum collatio eft ad fedem apofto-
licam legieime deuoluca) cOnferre, contradiftorcs *
eadem audoritatc per cenfuram ecclcfiafticam coitt-
pefcendo: hoiufmodi conce.lio(quam ctim (pecialem
gratiam contineat, acett efie manfuram) non cxpirac
etiam re integra per obitum concedentis. Secusfiru-
per prouifione certa? perfona: facienda fit datapotefti5
eidem,non ob luam , fedeius, cui prouiderimandatur
gratiam vel fauorem : illaquidem expirat omnino,ii
conečdens re integra moriatur.

cap.  x x x v 1 r.

£>ui ex ličentia circa incertos conceffa abfque titulo d
faeros ordines clericos promouet , e is teneturprouidtrt'
Dan s licentiam promouenti vet etiam protnouendtt' elf
promotis ad faeros fine titulo  , prouidere tenebitnr.h° c
dicit. Zen .

Idem.

S I b  cpifcopus,cuinulIispcrfoniscxpreflisingenč'
re commififti, vt vice tua ordines in tuadiacefK*'
lebraret, ad faeros ordines promouerit quempiamti'
tulumnon habentem : ci (cum in culpafueric
ordinando eundem) renebitur vitie nccelfariaminift 1 *
rc,dor.ec fibi per eum vel alinm de compctcntibcnc^'
cio fit prouifum. Si vero certas comifilU c  eidemof'
dinare perfonas , tu (qui prsEhiderc hoccafu anhabf'
rent titulum debuifti taliter ordinato adpra?didado'
nec per te beneficu-us fucrit,obligarus exifiis. Hisau-
tem,quib.a dicecefani> daturlicentia , vtpolfintaq u0
volucrintcpifcopo adomnes faeros ordinespromau*'
ritnon qui ordinant,fed qui tribuunt licentiam ' cunl
eamdare non debeanr titulum non habentijadpr*'
mifla,fi titulum non habeant, obligantur.

CAP. XXXVIII.

Si prim o loco papa dat licentiam conferendi btntft 1 *
ctrto modo vacantia 3 vel ad p upam dcuoluta,fe(U n dt il j
quod de hi4 conferat (jcciahter^rc/ cor.ferri mandtt- jf (
ciesgcn eri derogat, na quod fecundo bcntficiu/n deb tllt '
b.d.Loan,* 4 nd.

1 Idem. • ' .

Q Vamuis d  ribinuperin generepoteftatem^^
rimus beneficia fcx clcricorum tuorum ccdcj
tium, vel decedentium aučloritate noftra perfonis 1
neis conferendi, canonicatum tamen tk  pracbtnda ^
qtios in tua ecclefia (in qua poft praedidam gratia 011 !*
bi fa&am mandauimus cuidam fpcciahter prouiu e  ^
obtinebat quidam ex iifdem tuis clericis nunedef 1 " 1
dus, confcrre non potes: cum ilii, pro quofcripfi 10  \
debeantur. Nam primat generali gratia tibifad*' 1  ^
rogat pollerior fpecialis, licct de illa non feceric
tionem. Simili rationc fi poft facultatem tibico° cC
fam a nobis conferendi beneficia tua* dioece*is(quoru
collatio eft ad fedem apoftolicam deuoluta)nose°f u ..
aliquod (antequam tu confcras) confcrainusfpc^^j
ter alicui vel conferri mandem us, dcconcclfionc 1 "
fadanon habita mentione: fada per nos cojlati 0
nonica eft cenfenda. _y

a De hac claufula vide Zabaretam in clem.iW ,tr r
clidores.de rtligiof.dom.  <£7* belin m.c. fuper eo.ext-d (> ^
fic. deleg,  b Vide concil. Vrid.fejf. i\. de refn- c *?‘
c Jll comtnif jfes.  d Vide Dec.in c.j.de rcjtrip-ri

\ i.gl.t& rrid.conf.i^j,

97

De clerico 'segrotante vel debilitato. 98

aut ex iure ipfius dc confiiecudine ve! ftatuto , meriti
comprehendit. a.  Ad beneficia tamcn ratione digni-
el officiorum , qu* nonnulli cx

CAP. XXXIX.

Sguoeatiogratix nontoU.it im quafitum  , fedqtcxren-
fam,niji ius annexionvs aliud inducatrnec tam en toUit im
^uerendum annexttm iuri digni ori tam qnafite. b. d.fe-
fundumlen.  Idem.

S lisjeui de eanonicatu,prxbcnda, & dignitate, per-
fohatu, vel officio per felicis recordarionis Nicolai
papaj Celeftini prsdecefTorum noftrorum literas, gra¬
da in aliqua ecclefia fa&a erat, conftitucionis noftra:
Kuocatori* temporc canonicatum &  praebendam, di-
gnitati,perfonacui,vcl officio alicui non annexam erat
adeptus, licet dignitatem , pcrfonatum , feu officium
inibi expe&aret : propcer expečlationem huiufmodi
priuatus non intclligitur iure, quod in canonicatu &
pratbendafueraccanonicč affecutus: iustamen quod
addignitarem , perfonatum , vel officium competebat
cidem, iuxra vcrbadičbe reuocationis in teli igic ur re-
Bocatum. Non fic autem fi canonicatum cum dign ta-
l c,perfonatu aut officio conferri tantum canonico co-
luctis, a  fuerat affecutus ful>cxpečtationepra:bc n dsr:
Omiliš magis dignum,qNod ilfc in dignitate,perfona-
tu >feij officio huiufmodi iam habebat,ius minus dignu
c *nonicatusretineac,cuiuscanonicatus ratione ius ci-
demfaluum remanet, adprcbendam nulli alij debira,
*P°ftolica ante ipfaki  au&oritate recepte. Sed &  fi ex
*pifcopi vel altcriuscuiuicunqueco]latione vel proui-
fioneadeptus fuerat in eadem ecclefia dignitatem , p-
bnatum, fiue officium conferri tantum canonico con-
fteta: praefatus, qui canonicatum au&oritate apolto-
licaiam habebat,idem erit cenfcndum.

C A P. X L.

Obeff rcnocatie grati<c prabendam expc$anti i &dc-
"ttiinterpojitio^ttitm ignorantiJ j. d. 'Len.

Idem.

r\  Vodam per lireras felicis recordationis Nicolai
\^_papar pradeceiforis noftri canonicatum fub expe
katione b  vacatura: pr*bcnd« in certa ecclefia obti-
»ente, fucceffor eius Celeftinus cuidam aiteri fimilem
eadem ecclefiagratiam fecit, quem omnibus etiam
^ntcipfum au&oritate apoftolica, vel quauis alia in ec
defiaipfarcceptis voluitanteferri c  cum interpofitio
fte de ere ti: priufquam tamen-ad primum & eius exe-
cutores fecunda: gratije notitia peruenilfet,vacans prat
benda eidem primo per fuosfuitexecutorescollata:
P°ft huiufmodi autem & ante faitam lecundo collatio
fi cm ipfius praibenda:, noffira confUcutio reuoca-toria
Cm auauit: & quoniamquis corum ms habeat in prae-
bendahuiufmodi dukitatur, nos neutrum illorum ha-
■ bere ius dcccrnimus in eadem. Primaenim collatio
poft 8 c  contra decetum a dičto Celeftino interpofitu
(licet ab ignorantibus &  etiam ignoranti) non ob
dnetfirmitacem. Ius vero, quod fecundo adpraeben-
dam,non in praebeda huiufmodi compctr-bat (cum fto-
fttam reuocationem eius collatio non prseceflerit) per
*ampemtus c£t fublatum.

CAP.  X L I.

Mandatum de prouidendo de beneficio ad coUationem
tapittili pertinente y non tangitito finqv.la.ris canonici.b.d.
fcundtonZen.  idem.

M andatu m apofiolieum tibidirečf um,vtT.clerico
debeneficio fpcefanteadcollationcm Narbone.
^piluli prouideres, beneficia eiufdem capituli, fiue
dentur in communi per ipfum,fiue per canonicos ciuf
dem eedefi* , fingulate** vice ac aučborij^tte capituli,

P;

v  a  Dicunt Petr.de *Anch. jtrebid. oubd nfcriptvm
tr npet:'/tntii d papa difr.itatcmnonf^&amcntionecon-
fije tu dinja , de qua non obiineret per i, bohoves-b v. de
e cnr.cAfurrepii;ium. Fout.  b i'Xj ečratif'/if ad vara
tKvaommno / ufin/it (onc.Trid.fejf 2  4. de rrfor. cap  19.
c  elanfu U antefcrri^ide late per F e Itn.in ca.tupicu-

™m.ext ,de referi.

tatum,perfonatuum,

eiufdem canonicis obtinent in ipfa ecclefia, ad corun-
dem collationem fpečlantia mandaium huiufmodi mi
nime fe extendit. Idem effe cenfemus, fi ratione prat-
bendarum fuarum ad ipfos canonicos collatio dičiorii
beneficiorum fingulariter; ertinere nofcatur. Nifi coa
tineatur forfitan in mandato,quod eidem clerico pro-
uideas de bencficio ad coUationem Narbon. capituli
pertinente communiter vel diuifim : tune enim de be-
neficiis, quse adipforum collationem pčrtinent, ratio-
nc huiufmodi pra?bendarum poteris pruuidcrc.

D E~CLER ICO AHGROTAN-
te vel debilitato.

Tir . k

CAP.  V N I C V M.

Datio coadiutorum tpifcoporum& fuorum /Uperiorfo
e ji de maioribm cau(is,& jpeflatadfolum p apa^: poteši
tarnen epifcopusfenio vel in firmi tat e perpetškimpeditM
de confenfu capituli fuivel\naiortiparttf Jibt auHoritate
apoflolica vnum vel duos coadiutores ajjttmere  :* ^ ft dc-
mensfnerit , capi tulu m aut dna part esipjitu boe facient .
Sedji epifcopus cot vadi cit , tune nil innouabit capitulum^
fed epifcopi & ecclefia : ronditiencm qudm citb potent 3  tn
timabitpaptt. F.t coadiutores iUi fumptus moderatoj b *-
bebunt deproucntibuspraUtorumipforum.loan.^And,
Bomfacius o&auus.

Astoralis  officij debitum exequentcs, de-
claramus atque ftattiimus, coadiutorum b  c-
^  pifcoporum & fuperiorum praslatorum dationo
intelligendam efie de caufis maioribus, & referendam
ad fedem apoftolicam,acab e a (confuetudine non ob«
ftante concraria) tantummodo poftulandam.

Verum ne hoc pra?textu ecclefia: (cxiftentcs pršci«
pue in remotis) difpendiapatiantur: nos carum in hac
parte indemnitatibus pra:cauere volentes, hac genera¬
li conftitutione fancimus, vt epifcopus fenio aut vale-
tudine corporali grauatus, vel etiam alias adeo impe-
ditus perpetub, vt officium fuum ncqueat exercere:
poffit de fui confilio & affenfu capituli vel maioris par-
tis ipfius vnum, vel duos aučloritate apoftolicacoadiu
tores affumere,ad di&um officium exequcndum. Si
vero epifcopus demens fuerit,& quid velit aut nolit ex
primere nefciat, vel non polfit: tune einscapituln vel
dus ipfius partes eadem audoritate vnum aut duos
coadiutores affumant idoneos ,quieius officium cxe-
cjuantur. Si autem epifcopus fenio ^ut incurabili mor-
bo grauatus, vel perpecuo impedimento detentus , ad
fui executionem officij reddatur inutilis: &  coadiuto-
rem affumere vel habere noluerit, licet a capitulo rc«
quifitus proprio fe illius non indigerc fuffragio forfi¬
tan alferendo: tune nil per capitulum innouetur, fed
hoccafu & etiam proxin»o idem capitulum epifcopi &
ecclefia: fuae conditionem & ftatum a,c fačli circumftan
tias vniuerfas, quam cito poterit fideliter & cxplicitd
referat ad notitia m dičla: fedis, recepturi humiliter &
efficaciter implcruri , quod fuperhoc perfedem ipiam
contigerit crdinari. Prafenti quoq, adiicimus fiindio-
ni,vt coadiutores huiufmoifi de proucntibus prjelato-

a Petru s de ^ dnch.notat mandatum eiiam adpn n ve¬
re gerentem vices ciutcuimandaturfimiliter mandatum
faclu vice gerenti: quiafi deficit princip alis , debet pojit*
per principalem commoda reopientem im p levi. L fecundo
namram.fi: de rtg.inr. nequepoterit per vicem gerentem
nnplrri, kis enim mandatu inteUtgitnr refiante in e,-
dr,»jia:u.l., Jf.fi tx»cx. ctuf. ag .Vont.  b '
ri<.  / latern bab e ant coadiutores dati epifco pio fembusvei
trnfirtniifiaie docet Gldradas confil ,44.

f F

SextiDecret. Lib. III. Tit. VII.

99

rum,in quoru aflfumentur auxi!ium,fumptus recipiant
moderatos, ab alienatione qualibet de bonis ecclefia-
fticispradatorum ipforum velecclefiarum fuaruquo-
modolibetfaciendapenitusabftinentes: rationem no
folum in dtftri&o examine,fed & praftatis eifdem(fi fa¬
rna; mcntis extiterint)ac capitnlis eorundem,feu etiam
ap forum pr^latorum fucceft'oribus(fihocan.teanon fe-
cerint)plenariam reddituri. Cajterum quodd.e epifco-
pis pranuttitur, ad fuperiores etiam pradacos elle vo-
lumus & intclligimus referendum.

D E r N S T I T V T I O N I B V S.

TI T V L v s v i. '

CAP.  I.

Capttulum fede Vacante licet beneftcia ad epifcopi 10I-
lationemjpcclantia conferre nonpojlit, tam~eadiUapro¬
fiti ta to s injlttuere poteH.b.d.Zen,

Bonifacius očcauus.

E T fi capitulum a  fede vacante beneficia , quar
ad.collationem epifcopi pertinent, conferre no’
poffir, praTentatos^tamen a patronis poteft ad-
nnttere,fi fint idonei,& eosinftituere in beneflciis, ad
qux fuerint prsfentati: Licet ad cpifcopum (fifuper-
efrct)admifiio & inftitutio huiufmodi pertineret.
CAP.  II.

Vion repettit pr<xftntatum defe cim facrorum ordinum.
h.d.Zen. Idcmineodem.

S L is , ad quem re&oris pnefentatio in aliqua parce-
ciali ecclefia nofci r ur pertinere quempiam non co-
ftitutum in facris proefentet ad eam : ipfum 0  (dum-
modo alias fit idoneus,& intra tempus a iure ftatutum
ad ordines,quos ipfius eccleficeci!raiequirit,vak\'(t < p-
jnoueri)decernimusadmittendum.

DE C O N C E S S I O N E P R AE-
bcnda? & ecclefce non vacantis.
r 1  TV l  v s vi i.

CAP.  L

Si man de tur alicui prouideri de dignitate Tacat ura,
o^uam duxerit acceptandam,&yacat di^nitas, cjttavn an~
te acceptalionem. ordinarim confert, ten et ipfius collaiin :
ttiamji exeatlor impetrantkante acceptationcm fecerit
referuatio-n em, inhibitionem , &procejfm fuper prim a
V acante. loan.^4nd.

InnocentiusII 11. dilecloflio jbidrea capeU
lan o nojlro.

a  Vi a  cunčLis : & infra. Proponebaturitaque
pro parte tua > q? cum pradi&a pra:pofitura
dum vacabat tibi pereu,qui conferre potuit
ipfam,coIIata fuiflet : collatio huiufmodi ca
nonica exiilebat, roaxime cum nulla per priore ipfum,
qua; illam impedirepoftetinhibitio pnčceffiftet. Oice-
batautpars altera, q«od cum prasmiffie liter s fede Car
.noten^ vacante fuiffentin capitulopublicata;, acpr&-
fatus epifcopus tune de capitulo ipfo effer , ibiq; prz-
fens exifteret,ignorare non potuit mandatum apofto-
Jicum(fuper conferenda memorato D.prsbenda veldi
gnit a te fine cura,quam.ipfeduceretacceptadam , cum
primo in ecclefia ipfa prsedi&a vacaret) a!ij fuiflc dirc-
dum, &ficpcrconfequensfacultacem fibiefie fublata
conferendi huiufmodi dignitatem : propter quod vi*
debaturqubd neeper fe necperaliumprarfatam prse-
pofituram curam non habentem a n im ar um annexam
( quae primo poft mandatum ipfum in eccicfia pr^dida

a Variitsfignification es huim Točit,capitulum, ponit
Joan.Vlnd.iu c. capitulum.fup.de refer.  b Kot.idonei-
tatem & tempushicper copulam poni.r^de non fat esl
intra tempusturispopitprsmoueri, f d debeut etiam a-
lijeidoncitatei concurrere.VotnVetJc VLnch,l'ont.

1  oo

vacauit) potuerit alicui perion^ coferre. ^ r2 ^ cr , t p rf fa
iam didus prior eodem publicato mandatomo F.^/
to D. prarbendam vel dignitatem curam h uiu ir  £ C‘ irl '
habentem >  quam primo in eadem cccleb* vaC ^ r  ^
tiBgeret,contuIiffct: nec alias etiam (prouta e ? ^
tur ) prodeife poterat ipfius epifcopi ign ot * n [^ c xcb'
parce.Nam fi alicui a fede apo.concedatur^ 110  ‘ ^
municari nonpoffit: licet id forfan fuus'ig n ° fC ’
fcopus, non came propter hoc eius ličjatrtr . nCe p cr cfl“
quam proferat iv eundem.Similiter fi alicui c °’^ žlS :
di prsbendam aliquam cribtiatur a fede ap°- P°J- tun c
ex hoc ipfo videtur, quod fit cpifcopo conftre {]  ^
eam penitus interdida faculcas. Necobfta rCt
obiiceretur,quodlex feu confiitutio & mandat
los adftringtint, nifi poftquam ad notitiam A  P
nerinteorudem^aut nifi poft tempus,intraq“° ijgr
•rare minirne debuiffcnt,quia in priuilegiis & ,n . Ji-
tiis,feu conceffionibus fpecialibus fecus cxid lC > in _^ Q ,
bas fufficit,qubdadillorum, quibus concedun ^ 1 ^'■* j
titiam perucniant: vt patet cum indulgetur al' t
exconiunicari non poiTit, ficiitfuperiuseftf^F 1
Et q uidem cum cribuitur alicui poreltas coa . ^  fpr
bendam : videtur proculdubio ei con cedi
ciale. Adiiciebatur infiiper,quod cum fentend ^
ardet etiam ignorantern: quoniam fi contrap r ^ „ r ,
aliqi:em abfentem depofitionis fcntentiap r °
co nerad tis, quos iniit ignoranter poftea vtp^ ■ jp
nullum robur obcincnt firmitatis: &infupc* 1  ■ ^
teris irritum deccrnimus & inane, quicquid ,ll F ^
iuTmodi prabendavel dignitate contra noft fU  c pp
tigeritattentari mandatum : col!atio,quami (1 . a0f r
fcopifs poft tale noftrum decretum ( fiueiU 11 " 1 ? ^
iieritjfiue n o n) d e prafata prspofitura per fc sC ^d'
lium fecčrat,non valebat. F.xparte vero tua^ j-jis
pJicatum, quod h*c de illis priuilcgiis & ind [] .° pt

ea fueric intcntio concedentis: vrpore
coceditur quod excomunicari non poffir. f
euidenterapparetaliis ipfum exc5n.uHiU.it * 0 „fr
effepenuus / facultatem : non ficautem fi^ ,,cl  rlir p°
rendi prabendam,fiue certa,fiueincerta trib 13 ^ nC j 0 ,
teftas. non enim tuncefie videtur tribuentis \ er
vt per hoc ei (ad cuius donationem prarbenuj 11 ® jil«
tinet) conferendi pofiibilitas adimatur: ni”
fibi notificet, quodeam velit per htiiaftnodip e jpo^ -
conferre,aut ei coliationem interdicatilli 115  'rufco 11 '
quam ilii notificauerit tale m poteftarem forc 1  t“
ceffam, vacuu decernat & irritum, fi fecus de 1 ? ^
fumac Quiacum iili non amplior detur potenj'
ipfe- Romanus pontifex habeatin hac pa rte  ’ S .] C a 5
eam,quam obtinet i* fc Romanus pon
ferendi beneficium vel praebendam (nifi f ualT1
voluntatem) alicui non aufertur, fimiliter # ^ aS pr f '
qu* talicer illi ab ipfo conceditur ei,ad quf’
benda! fpceftat collatio, priufqtiam infinutt»
eam velit co«cedere,vcl etiam conferat(fi f° rC
poteftas non tollitur conferendi, mfif©rfi* n  fi
iam conferre non podit: exprimaturin coce ]
iufmodi poteftatis. tunc enim licet tal emC ° cC ( j|j ptV
fortalfis ignorct,fua umen collatio, fi f 0 pc (

bendam ipfam conferat, nihilvalet: cum
hoc concedentis inrencio agnofcatur, ficutc
ge tur alicui,quod excomunicarinon valeat> e3 > c ’

perioribuseftprimiflum. Subinn<3iim etiam
quod cum memorato.priori perpra-fatas lit cra  te ni-
(laffennis.vt memoratoD. prabendam, vel dig'’^.

Vide Vecium Docl.in c.to^nefieniV'

TurrecremAUmin ca..in-ijl>>4

A-


! 01  De conceflionc praebendae & ecclefiae,&c.

nne C j, r  1 .

v e j ^ a ’ acceptandam duceret,fi vacarec tunc, t

c ^ r * m ° vacare contingeret, in ecclefiapržcdi-
Ve Ui • ret;  idera priorprouidendi eidepr;rbenda,
ipfa (rjili poftacccpcationem ipiitis a  )
at) cbataliquam poteftatem. Vnde cum fepedi-
^ utr * c  tibi(antequam illam idem D.ac

\ • t ) n f* f*0 i*  V mmt  //» n n « 'l 1 I A rk 1*1 k-# hA *• rt 1 1 rt *- rt Irt ■ . ft l « /^rtrt r-y

IO;

ai Co p eC)pr ^ aci e P^ co P' au&oritste collata, huiufmo
*Ha(i a ^ l ° ta ^ s ma °dati n o liri pra?tcxtu (etiam fi prius
ft ril ^ e P l ^ Co P u s ipfe fciui(fet)non poterat vacuari. No-
(Jjo • aut em in hac parte decretum ad prasbendam feu
Wba ltateril>  k uam  przedi&us D.acceptaret, refcrri de-
: alio ^ uin  diper incerto fuilfet editum, necali-
S^od a ^^ r ^ nx idec. Sed extitit ex aduerfo refponfum:
djp • prsefacns prior iam dido D- prjebendam vel
c e ° 1Cai * * huiufmodi cum vacaret ance huiufmodi ac-
b eri| | Cl0F5eri ^ conferre nequiretj idem tamen D. prec¬
ej 4tl ' vc * dignicatem talem ličite podeč & libere ac-
tuj. are  ^uare prsdičtus epifcopus pradatam praspofi-
bt> ^ CUrn notl  prius eumrequifierit,an aeceptare vel
fi Us  n< ‘ e ^)cuiquam conferre non potuit,quinimo ip-
di,^° * ac io(cum idem D. prsepofituram ipfam puftmo
^ acce ptaiiet-it> irritaridebebat,& cocefiioper iam
arc ^ip res bycerum fibifačta, debet ftabilisper-
tU, Sieuteum legaturalicui vnus cx feruis,quem
f,c »vel opcaueric, & harres ante optionem lllius
ittic aliqttem,vcl alienat ex illis: profedo ma¬
le* '.° vel alienacio irritatur,ceditque ille lcgato, fi
^rt ari,Ss cum  duxerit eligendum. Econcra vero pro
^tib tUa  P ro P°brum extitit,quod id im vltimis volun-
m od Us te rtet,necpr£emi{Ta in legatisfuturis, quemad-
*drt K Uai  * n  cxtantibus habenc locum : auianec etiam

t °Ptand: - . .

^^inus alfi gnan,

tu^l^ ifteongrimm videretur: fi quando mandare

. Et grauis ineffet coditio quod

a f lCUl l * c  beneficio, quodduceretacceptandumm
r et lla Prouincia, quam primo illudvacarecontingc-
ciij^^dderi: oporteretipfum b  infingulisbenefi-
p tr j ° j 1 ^°dum.inibi vacancibus ( prorogaca nonabfq;

forfitan ipforum collatione ) c  requiri. vnde
^*b P r *fat:o ^riori fuiifet iniundum , vc dido D.

vel dig’nitatem,quam acceptandam duce-
Va caret in ecclefia memorata, vel quam cito con
fet. ea m vacare, fibiaudoritate apoftolica confer

i Cn , ’ta eiiiem D. circafuturas 3  fiue vacaturas prse-
e(T et as v el d4gnitatesrales ipfius ecclefia? optio dača
^^Hpoteratper hoc memorati epifcopi in illis,
vacarent > co,Iatio  impediri: nifi forfan cum a-
C|n^ m ej t cis vacare contingeret, illam ipfe D. (priuf-
fyfj a  eam  conferrec epifcopus) acceptarct: vel etiam
fc* p^ tC Vacat i° n cpn alicuius ipfarum vacaturarum ex
dl *ce r miam V ^1 ea  °miiTa, exaliqua caufa vlteriorem
%r e  11 acc eptandam : quiataliter acceptatam con-
^rt^P^^odum epifcopus non valeret. Nos itaque
ls ' quam pratfati D.rationibus plenius intelle-
ere • diftam pr,fpofituram ad te voluimus p-
a diud' > ! ^ ain  (babito fratrum noftrorum confilio)
file nt : ICar ^ curauimus : ipfi d  D.fuperea perpecuum
llnp * imponentes.

0^. CAP. II.

P y °ynifiio, per qnani datnv via ad beneficij  V4-
l ' c d refvobata.loan.iAnd.

Bonifaciusodauus.

'■not. hic quod executorum ad conferendum be-


V 10 d impetrans duxerit acceptand'um , inbibi-

*<» 3

o collatio anie ttrn-pM Vacationis non Ugat or-

* X " Y  p ote ftxsin eucntu conditionps non exerce-

^rtfi- e P UYl fi<atam conditionem.facit c. (Ipro te.fup.  C*
° nt '  b *Ai.ita oporteret eum. c Vtdt cle.
'* n fr'eod.  d „41, ita , memorato D.fuper ea.

D Eteftanda a  iniquoru peruerfitas abfti.iere ne-
fciensd vetitis, neegaudere debito modo concef-
fis,digne plerunq; officium cxcitat prafidentis ad ea,
quse iufta fuerant cenfideratione conceda (cum in ab-
ufum ea vergere circunfpicir)difcretione pneuia reuo-
canda. San^: licet olrm fueritcanonica conditutione.
decretum,qucd ij, b  qui promittuntaliquibusdebe-
neficiis ecclefiafl:icis,ciim poterunt,vel cum facultas fe
obtuIcritprouidere-,promidione5 fuas (facukate fe of-
fereete) debeant adimplerc: quia tameu, ficutexpe-
rientia docuit, per promidiones huiufmodi, qua? per
importuniratem nimiam, per quam non concedenda
mukoties conceduntur, & perambitionem improba-
tam , vt plurimam extorquentur,aperitur via fub tali
palliatione verborum adpromittenda damnabiliter c
contraLateranenfe concilium beneficia vacatura, mor
tis alien£ votum ingcritur,& ccclefiis 3 ac pradatiš,& p-
fonis ecclefiafticis grauamina plurima inferuiitur. N»s
malis huiufmodi »danimarum periculisoccurrere cu-
pientes, promilfiones eafdem, & aiiasquafcunque fub
quouis modo, aut forma verborum decsetero facicn-
das, per quas direde vel indirecle aperiri via valeat ad
beneficia vacatura, audoritate apollolica penitus rc-
probamus, & omnino viribus vacuamus, dccernentet
per eas, vel ipfarum aliquam ad prouidendum alicui
nullum deinceps quomodolibet obligari.

CAP. III.

Habens literas apojlolicx fedts fuper primo beneficio^
diqnitate ,v clprabenda, quod duxcritacccptandum , cer -r
tumaeceptare nonpoteH: fedprimum quod?acabit ,vel
ex caufa fecundum^elrlteriMpoterit aeceptare ♦ f{efer-
uationes procejfuc, & decreta conira hoc fačia nonVar-
lent. loan. ^And ¥

Idem.

N Ecaptand^ alien^ mortisoccafio exbcnignitatf
gratiarum fedis apoftolic^ tribuatur: Dcclara*-
dum duximus, is cui ab eadem lede, vt eiprouidea-
cur de pr3?benda ; dignitate ? vel perlonatu ,autalio be¬
neficio in aliquaprouincia,diacefi,vcl ecclcfia: que, d
feu quod duxerit acccptandum : ccrtis fibi fuper hoc
executoribus deputatis gratia nolcitur effe fada.Licet
in genereprimum perfionatum,dignitatesn, prsrbenda,
feu benefidum in eadem prouincia, diccccfi, vel eccle¬
fia vacaturum : autfecundum, feu vlterius (firationa-
bilis caufa fubfit) valeat aeceptare. Certum tamen &
expred'iim priufqua vacet, aeceptare no potek. Quod
fi fecerit, etiam /i perexecutores eius fecundum acce-
ptationem huiufmodi fadafuerit referuatiobnhibitio,
variiq;procelfus, acfententia? premulgatf : tam acce-
ptatio e  ipfa,quam proceflus viribus careant,necali-*
quam obtineant roboris firm ita tem : im 6 nifi accepta-
tor ille dignitatem, pr5ebendam, perfonatum , feu bc-
neficium taliter acceptatum & referuatum percolla-
tionem,veI inftitutionem poftmodu fadam de vacan-
tiiam adeptus, vel eiius in ipfo fuerit acquifitum : per
eiim > adquem eiufdem perfonatus,dignitatis-prKben-
da?, autbeneficij collatio feuprouifiopertinet (didis
acceptatione, ac- executorum procelfibus inde fecisds
nequaquam obltantibus) de illo vacantilibere pote*
rit alii prouideri.

CAP. I I I I.

Sine e riali mandata non inhibetexecut or gentr alii er

a Vide conci.Trid.feff i6.de refor.c.iq.  b lAl.vtbi.
-c Kot.qudd cbtraucnicnsiuripeccat. gl.de pceni.di jl.i.in
fumma.lmo incurrit notam in farni a;, ca.illud. de m utori t,
& obedientra.vtde Bar.in l.fi quripro eo.ff, deficUiuf.&*
gl.in c.i.de fcru.in or din .fari.v ide qua dix: in c.perpet t.c.
fup.de cleSi.Pont.  d Vll-ita? quam feu tj? duxern> &c.
quam varietatem etiam agnouitgl. hic. '  e Vide L per
jun dum.jf. d e fe rti i . raju c.p ra di o.

FF a

Sexti Decret. Lib. III. Tit. VII.

103

coUationent beneficiorum provinci* : fi>eciahtcr vero
vefieruat primum, &inhibet vlteriorem no n fine manda¬
te : nec tune tenet collatio centra faMa.h.d.DominicM.
Idem.

E Xecutor a  fuper prouifionc alieuiusa fede apofto
lica, per generales literasin aliqua prouincia de-
putatus, pr*e!atis, & aliis, ad quos beneficiorum in ea-
dem prouincia fpečlat collatio, nc ad prouifionem ali-
quorum proccdant, donečilli, pro quo feribitur fit,p-
uifum, non počeli generaiiter inhibere.

Nifi exprefse in ipfis liceris faculcas hiiiufmodtinhi-
bitionisconccdacur. Potefl tamen referuationem &
cifdem inhibitionem facerc fpecialem de primo : vel(fi
hocilliex bencficio compecac literarum) de fecundo
vel vlterioribeneficioinibi vacacuro cidem clcricoco-
ferendo. Quod autem contra talem referuationem &
inhibitionem ab eo, ad quem beneficij referuati colla¬
tio pertinebat,fuerit attcntatum,non tenet.

CAP. V.

Sintancleturcapitulo>vtmerecipiant in canonicum,^
prahe/,d m conferant, ciim idpertineret ad. eosdato exe-
c.utoread prouidendum.perfiolamprafienta ti o n emfaMam
capitulo ajfečla ell prabenda  : & execntor(ne^ligente ca¬
pi tu lo intra terminu m p er eum fiatu t um me rt cip er e, &
pral e,.d. mrC9'/iferre),nQn vocAto capitulo id exequipote-
rit f  loan.klnd,

Idem.

S I capituloalieuiusecclefiarcumad ipfutn canonico
rum receptio,ac prarbendarum collatio pertineb. c*
vt te in canonicum reciperet, & tibi de pr*benda(fi
tune vacaret)inibipreuiderct,vel cum le.faculcas oftcr
i?et>ac execHiori, qui eodemcapitulonegligenre man*
datum apoftolicum exequatur, d-ireda fuerint feripta
noftra. Per folam lllorum prsejentationem capitulo
ipfifadam. Abfque aha e:iamexecutoris.infinuatio ■
ne,inhibitione, ft u referuatione, heneficium * pro quo
tibi con ferendo feriptum extirerafadc6 eftaftcduir,
qubdde UIo alterifada collatio »on obtinet firmitati.
Imo li capitulum intra terminum competentem fibi. b
executore prafiKum mandatuni apoftolicum eipro te
diredum , in quantum poterit non duxeric implendu,
extuncin ipfum txecutorem poteftas prouifionis hu-
ntfmbdi tramferat«ir,& executor iplecanonicatum in-
coutinenti poterit tibidare,acpr*bendam (etiam lir e
ažia capituli vocationc vel monitione) li vacat,vcl cum
©btulerit (efacultas-

C A P. V I.

Si fioli o rdi n ari o  > vel foli executori a d compellendnm,
Velordinarit^&-tali executori Cit firiptunt: per prafien-
tatjonem talpf mandati non ajficitur p rab en da. nifi in li¬
ter& effet decreium ,aut executor tlleinfinuajfet &in~
t>frd/#i]et } maxime cum deereto , vel ratione mandaiiia^i
ejjetfacia recepiio adcanonicatu. In  /:• w c afiib us,veh pfio-
rum adicro,ajjecla e ji p rab c n da,itaqu odcollattoalten fa
iU>no.n tenet Joan.^dnd.

Idem.

S l foli ordinario b  pro te bencficiando cxcc.utore
non dato,vel ordinati© & executori(yt eum facitn-
dum, quod mandatur compcllac. ) Aut foliexecutori
(vttibifaciac de canonicacu & pra:benda , vel alio.be
acficio in cerca ecclcfia, diacefi, feu prouincia proui-

a Kota quod executor dattor adpreviden dum feu con
ferendum non poteslr fi« uare,Vihnhibere ingenere y fied
in fpecie fic.&raiionem ponit.hic lo. Jlndr. & Inno. in
ca.cum. dileMu4.fiip.de tur fatro. Vrancu*,  b Kota pri¬
mo quodquandoq 2  rapa ficribii ordinario Vt confirat fine
alia executorw dair ne ad hoc.de reficrip.eam tt.net. fie.cu-
do aryu.quod m impeirauone debet ficri mentio de cano-
nicalu urpsabenda Cu videiur quednonfiUffictrei tx-
prejito tantumabertHo,Vom.

104

deri) mandatum apoftolicum lit direftutn! per tališ
prafentationem mandatiordinarrio ipfifa&am,licctli
contrafaciat puniendus exiftat:ei camcn poreftaslic
non adimitur conferendi, quin teneat alterifadacol¬
latio ab eodem : ( Nifi nos in gratia tibi fa&a dccrcuif-
femus irritum &inane quodfieretcontraipfam.
executor huiufmodi ordinario fuam infinuanspote-
ftatem, nealceri conferret beneficium (dequotibieft
fecundum tenorem huiufmodi mandati apoftolici ,p-
uidendum ) interdixifteteidem : praefertim cum iiuer-
pofitione dccreti. Vel nifi tu iuxra didum a  manda¬
tum elfes in canonicum iam receptus. tune enim prše*
benda? collatio akeri fada firmitatem aliquam nofl
haberet.

CAP. VII.

Si tre s expc&antes fiurt in vna ecclefia y Vnus auftorite-
t ^Aartini^alt er auMoritatt Bonifacij ,tertiu4 eiufidcmau-
cloritate cum praro^atiuavt praferatur ommbiu receptit
non aueloritate Bonifacij : prabendas hi confiequtntut
h ec ordinc y quia primam habibitfiecundus^fiecundAmUr-
tins y  ternam pr im tu  ; quod probatur argumente legeli t
loan. *And.

Idem.

A Včloritatc Martini pap£ pr^deccfloris noftri^uo*
dam ad prrebendam primo in Parmenfi eedefiar*
cuturam nullialij de iuredebitam in ciufdemecclefi*
canonicum rccepto, Ik  alioa nobis in eadem ecclelf*

fimilem b  gratiamadeptofccudo^crtiusdcindeaU'

doritate noltrain ipfa Parmenfi ecclcfia in canonicu*
&  in fratrem recipitur cum pra-rogariua gratia,
omnibus pradcccftorum noftrorum aHdoritate.non
autem noftrareceptis in alfecutionc pratbendadtbcat
anteferri. poft hffcautcm qujtdam vacauit prabenJ*
in eccdefia memorata,quaritur quis eoruni aJceripr*
feratur, &  fecundum qu< m ord»nem prubendasclfe"
qui debeat tres pradidi? Ciim igiturcx tenore c  gra-
t a:, tertioa nobis concefta: appareat euidenccr nosvo
luilTe primo tertium,& fecundum tertio,anteferri:de-
c . rnimus quodprimam fecundus, fecundam tertius;
k  tertiam pnmus debet obtinere pra?bendarri:aliasfbr
m.i mandati minime feruaretur. Licetenimcxpcrl^
na iua, fecundus primam obtinere non polfct: expef"
fana tamen tertij,qui primum fuperat,illaHi habct.Si'
cuteontingitin fucceftioueillius,quiabinteftatore -
lidis patre (in adoptiua familiacon(licuto )matreatq;
f. atre decedit, in qua fucceftionc pater ex.fematren |
excludit: fed quoniam talem patrem agnatus, mater*
que vincitagnatum,mater patri non ex fcmetipfajft 1 *
agna:ipcrfona)in fucceftioue huiufmodi antefertur.
CAP. Vlil.

Reuocatoria gratiarum includit receptos in ca»f» lC9 J
prabendam-difiinčiam expeManteretiam fipercipieb*t
dflnbutiones quotidianas.fiecu4fiiprabendam difiinft* 1 *
non expeMant y fied augmentum portitni*. Includit babt*
t/s i m  a d vaca turam, fin on dum e ji deuentumad colUttf'
ncm.h.dfiecundum Domin.

Idem.

Q Voniam ex conftiturione noftra,per quam paulfr
poft promotionem noftram ad fummi poncifi<M'

tus apicem omnes collationes ; proiiifiones,referiiatiO'

nes, & concclfioncs, fuper canoatcatibus , dignitati-

bus > perfonatrbus,pra:bendis,ofliciis,portionibus,pr3*'

ftir^oniis , ecckliis parcecialibus, ruralibus, &
qubulctmauc beneficiisecclefiafticis vacaturis>q^o'
cunque nomme cenferentur,ac etiam fuper canonie*'
tibus fub expt datione cfignitatum , vel aliorum qnO'
rumcunque beneficiorum ( in quibus ius non ell eC

z MpradtBum.  b MUmiliter.  c M e m &
tenor gratia ei1 ob/sruandus Atl.hox de przben.cui de n»n>

105 Nc fede vacante a

q nar (It um tn re,licet a d rcm) a fclicis recordationis Ni-
cnJao papa iiij. Sc  Celcft. v. prarieccfforibus noftrts fa-
flas,fiae conccffa^audoritace apoftolica in fratrum
noftrorum prafentiaomninocaflauimus, irritauimus,
&vacuauimus ! ca(Tas > irriras Sc  vacuas nunciauimus,&
nulliusfore decreuimus firmitatis: mukse dubitatio-
nesinfurgunt, (vt vnde prarfatseconftitutionis reuoca-
tor^proceftlteditio, intcrpretaciociusquoque pro-
ccdac. Prafenti dcclarandum duximus fandione , qd*
inillis (qui cditionis tempere fupradid* vltraftatutu
flumerum erat per eofdem pra?deceflbres canonici fub
ttpe&atione praebendarum,vel etiam portionum)ea-
dcmconftiturio iocwm habet. Si aucem huiufmodi re¬
cepti vitra mimcrum>diftributiones>& alia,vt canotii-
cide numero exiftentes, fic tenaporc dida* reuocatio-
nishabebanc,quddperceflionern veldeccffum illoru,
quicrantmtra numerum ex vigore prioris grati«,nil
*roplbisalfequi expedabant, nifidiftributionum, ieu
partium fuarum augmentum (curn forfan effet cccle-
fia,iu qua canonicorum,non autem portionum nume-
fus, vel prcebendarum diftindio habebatur) quantoq;
inter paueiores cuiufuis eccleilže diuiduntttr prouen-
l «$>tanto maiores^fieripoflunt fingulorum percipien-
ti nm portiones: ad iftoS vel eos, qui per literasfacul-
a  didorum praideceflorum noftrorum in aliqua-
eedefiarum canonicos erant recepci(licet prsben
^svdaliabeneficia expcdarent)conftirwtionem cer-
tl, toeftnonextendipra:fatam. In iilis vero 5  qui vitra
ni »merum audoritace prarfata in aliquarum ecclefiaru
c 3 nonicos ia n recepti, quanrum ad capitulum, Sc  ad
c horum*ic diftribu.ionum perceptionem quotidiana-
ru rii pienitudinem iuris canonici tune habebant,fed in
c >s dignicareSjpcrfunatU'*,prarbendas,portiones, vel a-
bcneficia, quae danturranrum exiftentibus de nu-
^tro^Kpečlabant : conflicutionem prarfatam locum
haberc (ratione huiufmodi expedationis)dubium neti
Cx iflit.San<i in iis, qui fuper canonicatibus, pr.tbendis
^dignicatibus,parcecialibus vel aliis ecclefiis, feu be-
^cficiisquibufcunque a didis prsdecelToribus noftris
literas impetrauerunc, etiam fi per cxccutorcs illorum
laft$fuerint rcferuatioRes,decrctiinterpo(itiones va-
r 'ique proceffus. dr etiam fi eadem bencficia tune va ■
c abant>& per impetrantes petitum fuerat ab executo-
r ibus,quod cis il la conferrent, noa tam e n ip forum be-
n eftcicrum vacantium collationcS, tune tempom erat
: locum habet conftitutio fupradida, vt omnes
^iufinodi gratiar ( quarum ratione tunenon erat ad
collacionem proceftum, & fieper confcquens ius in re
n °n fuerat ipfis impetrantibus acquifitum)intelligan-
hirpcmtus reuocata:.

Ne sede VACANTE ALI-

quid innouetur.

T 1  T V L V S rili.

CAP.  L

Collationc communiter ad epifcopum & capttulu- fer¬
mente peno »onip forum ejjcčlo ;nhabil’\ alter confert. h.
ad.^Cum V tre.fe cim dum Dsmtnicum.

Bonifacius odauiis.

S I h  ad epifcopum & capitulumcomuniterper-
tineat c  collatio prabendarttm : mortuo epdco
po,vel a beneficioiiim collationc fulpenTo pote-
ri ccapiculuai vacantes confcrre prabendas : Etiam (i
c pifcopus iuterclfe habeat in collarione huiufmodi vt

a Vide P.morm.ifr Vdin. in c.conjhtut. extr. de vefir.
v k. 4 Uintelleftum huiius ca. Vide Punorm. in c. expat te.
f xt.de cenjlit. c lUud diutnr commu- itc/ perfinere  ,
^Hiindo im  tjualtOet pars h ubil in ačiu.

iquid innouetur. * io6

prselatus. Idem poterit cpifcopus ft capitulum abipfa
collationefufpendi contingat, vel fingulariteromnes
de capitulo maioris excommunicationis vinculo in-
nodari.

Collationc ftcBarttead epifopum de cenfilio^Velaffen^
fu capituliflio exijhnte inhabih{ntfifit in mora) non c oh
f ert capitulum h.d.

Cum a  vero ad folum epifcopum prabendaru fpe-
dat collatio: cum confilio fui capituli vel aftenlu : de-
funčlo epifcopo vel fufpenfb(nili epifcopus in petenda
relaxatione fulpenftonis huiufntodi'fit in mora)capi-
tulum fe non poteft intromittere de cifdcm.

Habem confcrre cum confilio epifcopi,fme illo confert,
morte & remota, abfentia interueniente.h.d. VominicM •

Vbi vero de fpeciali alieuius ccdcfia? confuetudine
vel ftatuto,beneficiorum co'latio ad aliqucm cum con
filio cpircopinofciturpertinere: fublato epUcopodc
medio, (cum confilium nequeat t unc peci ab co) non
eritpropter hoc vacantis beneficij collacio d>fterenda:
nec etiam fi egerit in remotis, ita ijiiod no podit ipfius
prarferatia in brcni haberi. Qiiiainpctcndovcl expe-
dando eius confilio , poflet vacanti beneficio perica-
lum im m in ere.

DE REBVS ECCLESlAfi

non alienandis.

r it  v l  v s IX,

CAP.  I.

Perpetuaalienatio faftade rebustcclcfutVacantiinon
prxcedente iračlatu,^ fine tufa cavfii: non Valet. lea»-
nes Andreas.

Innocent-ius IIII.

D Vdvm:  & infra. Didusvero archidiaconus
ex adttcrforcfpondit. illas decimas illi eccle-
fiar reftitui non deberc: proferens in medium
ordinationcm qtundam epiicopi Dulmen. de confen-
fu capituli fui fadam,inter alia continentem, qubdidc
cpifcopus attendens prouentus archidiaconatus Dul¬
men.adeo fore tenues,& exilcs, quod non fufficiebanc
adeiusonera b  fupportanda : prafatas decimas ar-
chidiaconatui memorato concellit: & infra. Qtiia ve¬
ro in concelEone huiufmodi prxiidaecclc(ia(cum va-
caret)legititnocaruitdefenfoie, qui fibiprius ab eodc
epifcopodebuerat deputari. Quia etiam tradatus fo-
lennis diligens, qui in talibus coceffionibus perpetuis,

& alicnationibus rerum ecclefiafticarum cxigirur,non
fuit habitkis in eadem : ordinationem & conccftionem
iplum ( prstfertim cum cuides necefliras quare ficri de-
beret,vel vtilitas c  non fubclfct) de fratrum noftroru
confilio dccernimus noa vaierc : didas decimas ipli
ecclefia? tanquam pertinentes ad cam lententiaiiter
adiudicare curantes.

cap  ir.

Primo prohibet fubmifiionevn ecclefiarum fuorum im-
mobilium bonoi u.-nvel iurium fien laicis abfijue ion fen-
fu capituli  £7- l/centia papx. Stcundo cajfat 1 ontraClus
ejuacunqae f rmitatevalldios^coutru boe decatero facitn-
dos. Tertio punitpralatos contra facientes t  ^7. clericos no
contradicentes , & laicos , qui ipfospruUtosad hoc Com-
pulerunt vel compcllent. Stuart o pr reci pit Liicos per tale s
contraclM^eo cajn. quo Valent vitra debitum non r/urpa-
re : &pcenam apponit.h.d.loan. jlnd.

a ,Ad h unc texturn vide  F ehn. in ca. cam tc. e xt. de
ref rip.  b Vide ca.ad audientiam. de eccle. adi.  x. tj*
iii.Vnio.al ds rega tarif foli principi, licet ix. q. nemo.fi.
de euic.Luuus.vide Oldrad.in confit. 1C0. cum 1 fiq. boe
eod.tit.  c Vide Hosl,infinim.co.l/t.vbi.afiignatquin-
que canfits alienalionii rerum eccle fiajli c ar um.

f F 3

io7 ‘ SextiDecret. Lib. III. Tit. XII.

Gregor i US X. in conciliogenerah Lugdunenji.

H  Oz  coafultiftimoprohibemus edičto vniuerfos &
fingulos prselatos ecclefias fibi commiflfas,bona
imxnobilia,feu iura a  ipfarum laicis fubmittere, Tub
iičerc, feu fupponere abfque capituli fui confenfu Sc  a-
poftolicae fedis licentia fpeciali. Non concedendo bo#
jna ipfa vel iura in emphyteufim, feu alias alienando in
forma,& cafibus a iure pčrmiffis: fed conftituendo,vel
recognofccndo leuprofitendo ab illis ea canquam a
fuperioribus fe tenere: feu ab ipfis eadem aduocando,
jprout in quibufdam partibus vulgariter dicitur, auo-
iaer,vel ipfos patronos,vel aduocatos ecclefiarum, feu
bonorumipfarum perpetuo,aut ad tempus non modi-
cum ftatuendo. Contra&us autem omnes cciamiura-
tnenti pcena?,vel alterius cuiuslibet firmicacis adie&io-
nerallatos (quos de talibus alienationibu.s fine huiuf-
imodi licentia & confenfu contigeric celebrari)& quic-
quid ex eisfecuturh fuerit,decernimus adeo viribus o-
mnino carere,vt nec ius aliqtiod tribuant, neepraferi-
bendi etiam caufam parent. Ht nihilominus prglatos,
quifecus fecerint ipfo fa&oab officio & adminiftra-
tione: clericos etiam qui fcientes contra inhibitionem
pradi&am aliquid eife piscfuraptum ; rd fuperiori dc-
munciare neglexerint : a perceptione beneficiorum,
qua?.in ecclefia obtinent fic granata > triennio ftatui-
mus efle fulpenfos. Laici vero, qui prarlatos vel capi-
tula ecclefiarum, feu alias perfonas ecclefiafticas ad
jfubmitfiones huiufmodi faciendas, ha&enus compule-
runt.nifi poft compecentem monitionem(remifl'a fub'
.fiiifiione, quam per virn vel metum exegcrant) eccle-
fias , Sc  bonaecclefiaftica eis fubminTa taliter in fua li-
bertate dimittant. lili vero, qui decajtero pr$latos,vel
perfonas eafdem ad talia facienda compulerint (cuiuf-
<eunque fintcondirionis,aut ftatus) excommunicatio
Ris fint fen ten tia innodati. Ex contračhbus pra*terea
fuper prajmiflis (huiufmodilicentia Sc  confenfu inter-
ncnientibus) hačlenus initis, vel quos in futurum iniri
contigerit, feu occafione illorum : laici vitra id quod
ex natura contračfuum ipforum, vel adhibita in illis
lege permittitur , aliquid nonvfurpent. Quiverble-
«us egerint: ( nifi Icgitimt moniti ab huiufmodi vlur-
pationedeftiterint,reftituedo etriam b  ea,qu£C'taliter
vfurparunr ) eoipfo fententiam excommunicatioms
incurrant: & extuncadfupponendum terram ipfo-
rum (fi opus fticric) ecclefiafticointcrdi-
&o libere proccdatur.

D E RERVM P E R M V-
tattone.

r r 7 v i v s x.

CAP. V N I C V M.

Tion objlantibus expeRationibios benefiaorum permu-
tatiofieripoteB loan.^nd.

Bonifacius o&uuus Biteren.epifcopo.

L Icv.t c  in rua dicccefi aliqui aučloritate apo-
ftolica beneficia pro.vimo vacatura expettent:
illos tamen qui fecundum formam inris fua be-
aeficia in eadem ditrcefi ad tuam collationem fpc&an-
tiapermutare volcntes, Jibcrc ac fine fraudein mani-
bus tuis ipfa refignanc: Nolurr.us occafione pnemifTa
(*quitarem prarferenres in hac parte ngori) circafa-
ciendaro permutationem beneficiorum huiufmodi
(qua; alias minime refignafient) vifatc-
nus impediri.

a Vide Bart.tn ij. c o Ud.. C. vbi in rem aSlio.per l.jiaVe-
tta Jf.de vfuca.TtKt,  b Diclio ca,deeftin anti^uioribua
codtcibu c Vide demA.tit.de rer.pcrmnt. <&• dc ma¬
terin Bollamevum tvaci.de permutatione beneficiorum^^
Vec.confi.141 Hb.i.incip.adplura ditbia^c.onjt, ZlZ.ca.
iv.cip.yifo punHo f hy,Z*

DE TESTAMENT IS ETVL-

timis voluntatibus.

TIT.  XI.

C A P I T, PRIMVM.
Injidcicomijftriit fubftitutionibu6 locum babet tjudr-
taram deduclio  : in direčlir non. Et fubJiitatior.es inter-
fretari debemusdireči.is,damtnedo conaenUntyerbil@ 4
perfonti injiitatif. loan.dnd.

Bonifacius očlauus.

S I pater a  filium & filiam habens impnberesj&
vxorein , filiam in re certa , filium vero in cafteris
bonis fuis vniucrfalem h^redem in{lituit,& vxo-
ri aliqua in fuo teftamentolegauit, adiicicns, vt fi<ie-
cederet filia fine liberis,eidem filio, & fi ipfe abfqucli*
beris obiret,filius prsefata filis moreretur.Chrifiipau-
peres inftituendo haeredes, fi vtrumq; fint liberis mori
contingeret filiorum. Teftatore mortuo,ac deindefi-
lio fubfequenter, Sc  filia (fuperftite matre) delutidii
ante tempora pubertatis. Abfque deduftione Trcbei*
banica:, fiue partis, iure natune debita: fucienda, ip^
pauperibus bona omnia deferuntur. PraemiiTa? namq;
fubbitutiones fa 6tx  de filio ad filiam, Sc  ccontraj&^ e
iltis ad pauperes : dirc&e debent hi telligi pupillares*
Ctim in fubfiitutionibus femper fit interpretatiofacib
da(dummodo, ficut in calu propofito , earum verbis^
perfonis conueniat inllicutis)vt fubftitutio direftain'
telligatur potius quam obliqua : quanquam direda
mterdum ad fideicommiffum ex caufa trahatur. Lic £C
autem filitis teftamento fuo matrem portione iure na¬
tura? debita priuare non poflit: pater tamen ifttefta-
mento,quod filio imouberifacit^poteft. nam teftamC'
rum huiufmodi pupillare paternum, velpaterparsp®'
tfus efi cenfendum.

CAP.  II.

Saperior babetconfbntire religiojis deputati1 ex^*'
ribtu.b.d.fecandam Zen.

Ide mi

R Eligiofus execuror ab aliquo in fua voluntatevlu*
madeputatus,non potcfl (cum velle vel nollenoA
habeat)huiufmodiofhciMm fufcipere, vel exequi:n^
afuperioie fuo petita fuper hoc licentia Srobtcnta-
Plaribu* execatorityu4 datvfjcno mortuo  , -relinremo^
cxiflente 3  vel exeqai nolente ,Vnu* ojfiaum executirt i1
exercebit  , ne impediatur teflatori* Volantai : tuf 1 *'
liad per tefiatorem dijponetur. hoc dicit , fecundum t**

San^ pluribus a teftatore fimpliciter executoribusdc-

putatis: vn.o eorum mortuo,vel in renaotis agentejau 1
id exequi forte nolente- Ne voluntatem teftatorisim'
pcdiri,vtl nimium differri contingat :potcritalius( nl '
fi teftator aliud expre(Tcrit) ofticium executionisiD'
iunčls libere adimplere.

DE S E P V L T VRI S.

t 1  T. x 11 .

C A P I T, PRIMVM.

Rteprobibetar patium de fepultura e lige n da. Ko n ob'
fiante pačlo de fepultura eligeuda  , vel e le Zla non mutt”'
da: fepeliendus cttqupj>vbi alias erat de iure fepeliend^-
aliasfepultiur cum omnibus fepultura obuentibusHf
tuendus esbalias potna incurritur btc contenta. htedifd*
fecundum Zen.

Bonifacius o&auus.

A N 1  m a r v m pcriculis Sc  fcanda!isqua?fr*'
qucnter tx hi«. proueniunt;obuiare volentc^
vniuerfis rcligiofis Sc  fecularibus clericiscU'

a • De mater, huiuscap. prater doclores hit fide  /*'
terpretesin c.Painutius ext.de teji.&in l.prectb.c.detm *
pub.fa alijffubll. & alibi*

109 De dedmis,primitiis,&oblationibus. no

tufam,pubesautem e ligi t perfcipfum. gr hoc dicitfecnn*

iafcunque flatus, velconditionisexi(lant, a  in virtu-
»efančiae ©bedienria:, acfub interminatione maledi-
ftionis *:crnie, difiriSillime prohibemus: ncaIiquos
a<ivou€ndum>iurandum, vel fide interpofita, feu alias
promittendum inducent > vt apudeorum ecclefias fc-
pulturam eliganc, vel iam elečtam vlterius non immu-
tent. Nos enim ( fi feeus a&um fueric) elc&ioncm ta-
ledecernimus nulliuspenitusexifterefirmitatis. Sta-
t*cnte$,vt ij> qui ficelegerint, nec apud fic ele&as ec-
clcfias vllatenusfeptliri, nec alibi (ne contra votum,
»uram Č tu m auc promiffum huiufmodi a fe fa&um ma*
teriam habeant veniendi) poffint eligere fepulturam :
ftd contradidione auacunque ceflTante fepelia»cur o-
toninoapud illas ccclefias,apud cjtias fepeliendi de iu-
tefuilTent, fi alias fepuitura non eleda forfitan decef-
fiffent. Siveroiidem religio(i,veI clericipr*didos in
fbisccclefiis vel ccemeteriispraefumpferiHt fepelirer ad
te(Ucutionem,tam fepuUorum corporum (fi petancur)
quam etiam omnium,qua: occafione fepultma: illo-
r«m peruenerint quomodolibet ad eofdcm , intra de-
ttndium intcgraliter faciendam ipfos obligatos e(fe
•«nfemus.Qr.am nili fccerint>ecclefia? ipfa:, apud quas
fepultifuerinc,necnon & cocmeteria earundem, cxtuc
c °ipfofint, & tamdiu maneant ecclefiaftico fuppofira
,n terdičto, doneč ab cis fa&a fueric reftitutioplenaria
^nium pradičtorum.

cap.  ir.

Tcclefut dimijfe non debetur canonica p or ti o >fbdpa-
: grpluribusjifuntplures.

Ide m.

C Vm b  quis, cuius maiores funt folitiab antiquo
in aliqua ecclefia fepeliri>ea dimifla eligic alibi fe
fuburam : canonica portio dimilf* non debetur ecclc
^jfed iili duntaxat > in qua ille officia confueuit audi-
re diuina, & ecclefiaftica reciperc faeramenta. Cum ab
t0 ) q«i dno habet domicilia fe collfcans aequaliterin
*troquc >in loco cercio eligitur fepultnra : domicilio-
^nieeclefiaehabebuntinterfe c  diuiderc canonicam
portionem.

la loco etiam minus religiofo ^poteši noua e ligifepultu-
r *-b.d.fecHndum Zen.

Siquisantiqua dimiffa nouam (etiam in loco minus
r digiofo) elegerit fepulturam, ele&ionem huiufmodi
fct iura fuper hoc videantur elfe diuerfa) neq*aqua

turnus impugnari.

CAP. lij.

Trans [ati o perfona adcertum locum fa&a ad tempu*,
tc rteji*iuffepultura non aufert.h.d.fecundum Zen.
Idem.

T$> d  qui habens domicilium in ciuitate vel caftro,
f quandoque advillam ruralem fe transfere reereatio
** ls  caufa,vel vt ruralia exerceat in eadem : fi non ele-
fepuhuradecedat ibidem, non in ecclefia dičta vil-
:*»fed in fua parccciali, vel in ea potius, in qua maioru
JPfius ab antiquo fepultura extitit, fepeliri debebit.
^ummodo abfquc periculo,ad ipfam valeat deportari.
^lulier rnortua  , qu<epluribus nupfit , cum viro vltimo
fepelitur. h.d.

Mulicr autem,qua; plures viroshabuit fuccdliue, fi
'Cpulturam non eligat, elf cum viro vltimo, cuius do-
^^cilium retinct Hotior-em, e  turaulanda.

CAP. I I I I.

confuetudinepoteši pater impuberi eligere fipul-

a Vide cap,i,de ma.gr ob.S.q.^.fciendum-, gr Bal.in
,X 'C defacr.fin.eccL  b Vid.conc.Trid.fejf.l^de refor.
u h  M- &r Cardin . confU.  90. incip. epifcopus Feltren.
1  Vid. Bar. in l. hoc articulo.jf. de h ar e.injli.^dnge, de
proximus. Vonta,  d Vide Conradum Bru-
tu m hb.^.de cerenioniis.c.^ circafinem.  c Videabba-
fn *it> ca.fuper e o ext. de tejtib .

dum Zen. quo ad titulum: fed non quo ad textum , rnde
pojfet addi : Etpro anima non legat, fine ajfenfu patri*
bona non cajhenfia.Domini .

Idem ineodem.  a

L Icet b  pater minores filios,qui nequeunt ante*
quain ad annos pubertatisperueniant,eligere fe¬
pulturam, pollit (li conluetwdo terr« idhabeat) qu«
voluerit fepelire: hoc tamen non poteft,vbi confuetu-
do huiufmodi non habetur, fed funt cum fuis maiori-
bus,vel in parotciali ecclefia tumulandi. Q_uamuis au-
tem filius familias abfque patris aflcnfu , (»bi poflit li-
bere eligere fepulturam , pro anima tamen fua c pra!-
teripfius alfenfum (nifi peculium cadrenfe, aut quafi
caftrenfe habeat) aliquid iudicare non poteft.

CAP.  V.

Religiofi nifi multumnmoti dmonafterio, nequeunt 4 -
hbt el/\gere fepulturam.h.d feiundumintellcclum Zen,
Idem in eodem.

R Eligiofi nifi a. propnis monafteriis adeo forfita*
fintremoti, quod adeacum moriunturcommodc
portari non pofsint, nequeunt (cum velle vel nolle n«
habeant)fibi eligere fepulturam: fed funt apud fua
nafteria tumulandi.

DE D E CIMI  S, PRIMITIIS,

&obIationibus.

r / r v l  v s xm .

cap.  1.

Populus^t ecclefiifiuVd debitaperfoluat, eslinprAfc
cationibusgraliK exhortandM.h.d.fecundum\en»
Gregorius I X. fratrilus prcedicatoribus
gr min o rib ur.

Iscretioni  d  veftrat mandamus diftii-
čfius inhibentes,ne talia,qu2 andientes a de-

_cimarum, feu aliarum rerum ecclcfiis debita-

rum tolutione retrahant, vel alias animas corrumpant
audientium 3 in fermonibus veftris, vel alibi proponere
decsetero prsefumatis. Imo verbobcopere informetij
cofdem , vt ad folutionem pr*dičlorum promptac vo-
luntatis animo fint intenti.

CAP.  II.

Priuile^ium de cim as n ou ah um cencedenr , non includit
decimas noualium,per aliospojfcjfas tempore impetratio-
nis: gr leča tanturn includit,*bipcrcipiebantur antiqu* 9
• grad portionem antiquam.h.d.yfque ad^Statuimus^ft-
cundunt D orni.

Alexander IIII.

S Tatuto perpetuo declaramus,quod indultum illud
apoftolicum (quod plcrifque concedicur ) vt noua-
lium dccimas pro ea portionc percipere valeant,qua
vetereseos cbtingnnt,ad illas noualium decimas(quaf
tempore illo, quo impetratum vel obtentum e^ctitit,
hoc indultum alij e  pofiidebant, cum de hoc inipfo
mentio nullafiat) nullatenus feextendit: nec ad alias
etiam,nifi in his tanturn locis, vbi veteres tune (quan-
do dičlum indultum impetratum fuit ) ipfi impetrato-
res habebant',& pro ea folumodo porcionc,qua ipfi te-
pore impetrationis huiufmodi percipiebant antiquas*
Priuilegium decimarum noualium limitatum admen-
furam antiquarum , non poteši rhra dimi dram it.duderc.
fallit in Cijlercienfibus gr Cartujicnfibus. h. d.

Di

a H*c dno verba in eodcm,defunt in ar.tiquior.eodi -
a b us.  b Vid. Jlntonium tU Butrio inča. deyyore ext.
defepulturis.  c Vide Bart. in  /. qui in potejlatc.jf.de
tefia. Vont.  d Vide concil. Trid.fejf.:  5. de refor. c.n,-
grB.Fhom.i.x.q.%*;.art.\.  e Vid. I. impuberi. jj. de
admi.tut.

FF \

m Sexti Decret. Lib.

Statu r mtis prsercrea, quod idem indultum cbtentu,
ab iis,qui temporc impetrationis totaliccr veteres per-
cipitbant decimas, vc vitra medietatem decim aru no-
ualium nuliatenus extendatur: quia non eft verifimi-
le,(i tune de plena & integra perceptione veteru fuif-
fet exprclTum,quod apoftolicafedes pariter, & fimili-
ter noualium dccimas, in tam graue paroscialium ec¬
clefiarum difpcndium indulfillet, quodq; ratione ta¬
liš indulti fiue impetrati iam, fine impetradi deinceps,
non poflit in noualibus (qux amodo fient) vindicari ik
acquiri vel percipi,plus quam medietas decimarum
ipforum noualium : ctiam fi arpplius in veteribas ha-
bebatur,cum non fit dicendum afperum, fed pium po-
tius ik  benignum, fi fuper decimis futurorum noualiu
contra paracialium ecclefiarum grauamen (quod ex
diftindione a  indulti huiufmodi pofiit accidcre) ta-
liter obiaatur. Religiofos tamen Oftercicn. & Car-
tufien. ordinum ftatuto ik  declaratione huiufmodi
(qtiantum ad hos duos articulos, videlicet de medie-
tate decimarum noualium)comprehendi nolunuiSjvel
conftringi.

Vrini legati fuper tlečimis recipicndis,ecclefhs parcecia
libusgratvsafiignare debentportionempro debitts oneri-
bus fupportandis.h.d.Domin.

Vbiautem per huiufmodi concefiiones decimarum
paroeciales ecclefias adeo grauari contingit, quod čaru
redores de ipfarum reditibus congrue fufientari, & co
mode iura epifcopalia exhiberenon pofTunt: proui-
deatur per locoru ordinarios ik  ordinetur taliter, qd*
cifdcm redoribus tantum de illarum relinquatur pro
uentibus, qubd exinde compccentcm fuftentationcm
habere, b  & epifcopalia iura foluere valcant,aliaque
onera debita fupportare.

Decima per lak os Ant t Laterancnfe concilium in/ču¬
du m recepta d religiofis per c os recognita in feudum  , non
poffuntipfis religiofisconcedi,fine dicecefanorum confen-
/U.h.d. Domi.

Sane quamuis forte a religiofis exemptis & aliis fi-
ant infcudationes de decimis detentis a laicis, ik  idem
laici, quod illas ab ipfis religiofis in feudu tencant re
cognofčant, non tamen licet religiofis eifdem pod ta-
lern mfeudationem , vel recognitionč ficdefačto pr*-
fumptam huiufmodi decimas de manibuslaicoruin ip¬
forum acquirere,vel recipere abfque dicecefanorum e
pifcoporumafienfu- Illas autemdecimasintelligimns
poife talitera religiofis de manibus laicorum recipi vel
acquiri ,q «2  ante Lateranen. c  concilium ipfis laicis
in feudum perpetuo fuere conceffar.

Dicecefani compellunt religiofos exemptos fjluere de-
tim as  paroecialibus ecclefiis, fi nonagatur de rebus exem-
ptis.h.d.Dom .

Dioccefani veroparoecialium ecclefiarum , ad requi-
fitionem rečtorum carundem, de ipfis religiofis fuper
decimis, quas Iiabenc vel cos habere continget, quse
quidem alias ad ipfas fpečtauerunteccle!ias(nifi dc re¬
bus exemptisagatur) exhibcant iuftiri* coplementu.

R^ligiofi etiam exemp tifiep o (Te fiic n ib us a c (j uifi tis, &
acouiredis ecclefits parceciahbus foluere debent decimas,
Ji priuile^iati non funt.h.d. Domi.

Cžeterum iidem religiofi, tam exempti, quam non
excmptideterris ik  pofTeifionibus acquifitts hadenus
Sc  amodo acquirendts decimas integre foluant illis ec
clefiis, quibus esedem polfefliones &terra! prius fue-
rant decimales, uifi fuper hoc fpeciali iure vel priuile-
gio fine muniti.

F.X donatione laicorum habentesHecimas antiquas,no-
jtales fuperuenientes , in eodern loconon percipiunt. hoc
diett. Domi.

a *Al.diflri&tone.  b lAdbaondel.incondemna-
tione l.rnter eos jj. dc reg.tu.Font. c Hoc eit concilium
La t er.J ti b *Alex. lil. c.  9 .

III. Tit. XIIII. 112

Nec pro eo, quod forte in a1iquibus parceciis omnei
maiore.s decimas,fcu partem illarum acquirup.tdema¬
nibus laicorum, poffuntpro eadem vel fimiliportionc
(fi de nouo poftmodum fiant noualia) in eifdem pete¬
re, vel percipdre noualium decimas eorundem : nifu-
lia rationabilis, per quam hoc facerc valeant,
caufa fubfit.

DE R E G V L ARIB V S ^ E T
tranfeuntibus ad religionem.
r  1 t.  xi 111.

C A P l T. P R I M V M.

Si minor xiiij.an.ingreditur religionem  , in  ,rr. a m: o li¬
ber exit: nifiin ipfo xv.anno prof ejlionemfecerit,"celhd-
bitum profejforum receperft,vel exp reJi e ratam h d butat
profefiionem priusdfefaclam.SiautempertotumxV.an-
num portautt habitum > v bi non esi dijltnSlus: intdligilM
profefjus , mfi tanta fit indiftinčlio, quod V iv. eni e s cv.vi O*
firnili habitu induantur. Si maiorxiiij. annu ixgredittcs'
fi ^ortat habitum perannum , quantnmcunquc fit m^ { ‘
fiinBus,in t elligitu r profejfns.Ioan.klnd. t
Innocentius IIII.

I S, b  qui monafteriumantexiiij.annum, vtmofl*'
cnus efliciatur , ingredicur: nifi co completopfO*
feffionem faciatin fcquenti,vel habitum religi<> nlS
fuicipiat, qui dari profitentibusconliieuit, feu profef'
fioiaem a fe prius ta čl a m ratam exprefse habeat: libet c
poteh intra c fequenterr» annum, ad feculum reme^'
re. Qimd fi per totum fequentem annum in mona-
fterio permanfenc, vbi profefforu ik  nouicioruni lunj
habiuisindifiinčH, profeflionem per hocfeciffe,vc^ 1
quam prius fecerat ratam habiiilTe videtur: niti tanta
indifiinčtio ibi habitus habeatur, qubd Sc  profeffi ^
nouicij, acetiam ali/ comm unem vitam cum eisd‘ lCf J
tes fimiti penitus habitu induantur. Qui vero p 0 ^
quartumdecimum annum habitum religionii.afiurft"
pferit: fi perannumillum gettauerit, extuncrelig 10 '
nem alfumptam pra?fumitur veraciter elfe profeu 14 ^
vbi profefli a nouiciis diflimilitudine habitusminif* 1 ^
di{tinguuntur,etiam iialij degenteseum eis fimilihus
veltibuscoutantur: quoniam cum iamhicad ditcrC'
tionisannos peruenerit, quid agat agnofcic: &i^ e0
fufccptum diferetionis tempore ordinem (poftcj uart '
htinc anniprobaueritfpacio)intelligiturfirmiterap'
probafle. Secus autem in illo,qui ante diferetionis^ 11 '
nos habitum induit regularem : cum eorum,
agit,plenum non habe«t intellečli*^

Hic declarat qui funt habitus diJtinBi.b,d.

Diltinčtos d  quoque, feu dilfimiles intelRg*
mus effe habitus,fiue nouiciis, fiuc profefiis
vefiesdentur: fiue benedicantur, cum profitenti^ u ?
conceduntur : fiue eciam aliquidaliudfiac, perq u °
nouiciorum a profefforum habitu difcernatur«

C A P. I I. .

Pradicatorc} & rninores intra annum probaU 0 ^^

quenquam ad fui ordinis pnfejiionem recipere nonp°)
funt : quod fi fecerint, receptusulligatu* non elito* 11
ordini , &ipfi d receptione profefiionts ali o rum funt
penfi , ^ puniendi pcena  , quaprograuioribus culptf tr
confueuit infiigt.loan.jLnd.

a De materia buitts tit.nde qua nouifiime f anCf y r
concil Trid.SeJf,2$, tit.de regul.t&monialibM.  b ,
de concil.Trident.fcjf.l 5. tit. de reg.&moniaLc* x S ybi  j fl/
tempore profefiionts alitid qudm hic Jlatuitur. c
antiquioribus codicibus conjlanter legitur ita in f  ^
fcquentem annum- &c.  d De materia huius  •§•^
clem. eos qui . tit. de regul. fyibi late Labarellanti ^
Utn&alies . ,, r

Alexaa<“ r

III

De voto 5c vod redemptione.

Alexander HIT. fratri bu* prxdtcatorib m

&ntinoribu 4 .

N  On folum: a Sc  infra. Licet zel um animarum ha
benccs eas lucrari domino (olicite cupiaris, quia
tamen dccet Sc  cxpedir,vt conlcicnti* puritati no de-
fitiudiciu rationis, ne vnde fpiritualis profe&us qua»-
ritur,falutis difpeuium fnbfcquat;ur: Vobis de fratrum
noftrorurn confilio in virtute obedientias, & Tub pana
ttcommunicationis aučloritare pr^fentium diftri&ius
inhibemu-s ,  ne ante annum probationis eiapfum (qui
cftmaxime in. fubfidium fragilicatis humana rcgulari-
Hrinflitucus) quenquam ad profeffionem vcftri ordi-
nisjfcu renunciacionem in fceulo faciendam rccipere,
fiecinfhtucupn in era Huiufmodi annu aliquaccnus im-
ptdire, qno minus intra ipfumad aliam rcligionem,
Ruam mahieric,tranfeat:vel(nifi maior tame quatuor-
decim annis exiftens, profefius flc clicice , vel exprefsč,
auteuidenter conftetillum vitam voluifle mutare: qd*
tamen non prajfumicur,nifi clara probarione,vel com*
petentibus indiciis oftendatur)omnino ad feculum re*
^at.ficucdefua volutate ^pceflcritjpraefumatis. Quod
fifortecontra hanc šofiram prohibitionem, quenqua
re cipere prsfumpferitis, decernimuscum (qui taliter
lc ^ptiis fucric) nullacenus veftro effe ordim alligatu,
VOs q>areccptione quorumlibet adprofeflionem eiuf-
ordinis fore ipfo fado fufpenfos, Sc  mfiiperpans
^iicicndos,quae fratribus ipfius ordinis pro culpis in-
%'grauioribus confucuic.

CAP. III.

Decretalif non folum extenditur ad omnesmendican-
t(s ‘- in alnsvero profe (i t o exprejfa religioni, eni fit: tacita
generali ter obligat intra annum.h .d. fecundtt Zen.
Bonifacius Vili.

C Onftitittionem b  InncKcntianam, qu:r prohibet
conueribrum profeiiionem recipi ance annu pro-
^lionisclapfam;pil memoria? Alex. Papa lili.  pr*-
^ceflor noiler ad fratrum pracdicatorum & minorum
° r< iinesduncaxae declarauit cxtendi. Vnde nos pari fi-
'dlitudine rationis indučti, declaracionem eandem ad
^iorum mendicantium ordines prorogamus. In aliis
* u te religionibus profeflio exprefse vel tacite fieri po¬
kličite intra annum. Sed exprefsc emifTa(etiam (ecu
* ar i Habiču non mutato) illi religioni c  przciseobli-
8 a bquam profitens eft profciTus. Taciti vero fadain-
lr *probationis annum per fufceptionem habitus (qui
? r °fitentibus tantum datUr) non illi fpecialirer, cuius
^bituseft fufceptus, Ted generaliuer religioni alicui
re cipi C ncem obligat, fi atatis aptse fit:fi fcicns Sc  volun
l * r ius ac cruluo perfeueret.

cap.  im.

%tnefictnm ingredientis relr^ionem intra annum pro-
b 4 tionii(excepiM cafibus hic exprejiis)non ejl alt eri confe
interim tamen debebitper alium beneficio dtfer
* l ?haftignata eidem fubjlituto congruaportione,vnde vi-
tteye  pofit.h.d.Ioan.de Van.

Idem Panji en.capitulo.

T)Encficium d  illius, qui rcligionem ingreditur, no
eft intra probationis annum alicui conferendum :
l E ad id ipfius acccdataflenfus! e  aut conllet, quod
lc am volueritabfolute mutare, vel profelbonem ex-
P r cflam fecerit, fcu fcienter habitu reccperit profefio-
^•Sed interim eide beneficio per aliu deferuiri debe
Ujbaflignatafibicogruade ipfiusprouentib.portione.

^ a Vide omnino quod fanciuit nouiflime concilium
dentinumcircaprofejlionem emittendam Sejhone  25 .
de regul. & Montalibus, cap.  15 . b Hu quoque
tte ndi{rn quodfanciuil conciliumTridentinum, Sejlione
,$• ue regul. & monialtbus, cap . 15

CAP. V.

114

Vide l. preči-
de  i

e al.conftnfui.

-- * t. fnoamtiuM} uiy.  J^. e u iuk  i.j/rt**-

!' }  (od.deimpu. ah.fublhtu,  d Vide conal.Tri-
Snt ‘$efl.2}.de reform.c.i.

SccundumVotumfolenne religioni*,derogatpriori Jim
1 plici.h.d. loau.de Van.

Idem. •

Q VI a  poftvotum a fe de certa religione intran-
da emifTum^religioncm aliam ctiam laxiorem in¬
greditur Sc  proficetur in ipfa:poteft(voto non obllance
priori, cui tanquam fimplici.per fecundtim folenne no
fcitur derogatum)manere ličite in cadem.Pro voto ta¬
njen no complcto, erit cidcm pa*nitentia imponenda.
CAP. VI.

Vacante monaflerio conuentus novum recipit mona-
cbum,ficommuniteradabbatem,^ eosfj)eclat:jiadab-
batem folum, fecttc.b.d. Dorainicus.

Idem.

S lad folum abbatem pertineatereatio monachoru:

eo defunčlo nequibit nouus monachus aconuen-
tu creari. Alias pocerit, fi eorum crcatio fpedat infi-
mulad vtrunq;.

DE VOTO ET VOTI
redemptione.

TIT V L V S XV.

CAPVT VNICVM.

Votum folenni\atum per fufceptionem faeri ordinis,y el
per profeji tonem faclam alicui de religionibus perfedetn
apojtolicam approbati*,dirimitmatrimonium, poji con -
tračlutn: ali ds folum impedit, &non dinmif. h.d.fecun-
dum Len.

Bonifacius VIII. Bitiren.epifcopo.

Q Vod b  votum debeatdici folenne,acaddi
rimendum matrimonium efhcax >  nos confu
lere voluifti. Nos igitur actendentes,g> voti
folennitas cx fola conftitutione ecclelia: eft
inuenta: matrimonij vero vinculum ab ipfo ecclefise ca
pite rerum omnium conditorcipfum in paradifo, Sc  in
fiatu innocenti* inftieuente vnionem Sc  indiilolubili-
tatem acceperit: Pradentis declarandum duximus o-
raculo faQ&ionis,iilud folum votum debere dici folen
ne,quantum ad poft contračlum matrimoniu dirimen
dum,quod folennizatum fuerit, per fufceptionem fa¬
eri ordinis. Aut per profeffionem expreflam vel tači¬
cam fadam alieuijde religionibus per lcdem apoftoli-
cam approbacis. Reliqua vero vota eefi quandoq; ma
trimonium impetliant contrahendum:& quanto mani
feftiusfunt emifia, tantopropter plurium fcandalum,
& cxemplum durior pecnitcntia tranfgrcfforibus de-
beatur:non turne refeindere poflunt matrimonia poft
contrada.

DE STAT V REGVLARIVM.

TIT. XVI.

CAP. VNICVM.

Monialestacite velexprefleprofejpe, claufnras mona-
fterij exirenon poffunt,nec ali) adillas intrare: nificauft
legi tima & fuperions licentia interueniat.h.d .

Bonifacius Vlil.

P Ericvloso Sc c  deteftabiliquarundam mo
nialium ftatui (qus honeftatis laxatis habenis,
Sc  monachalimolellia fexusq; verecundia im-
pudenter abiečlis, extraluamonafteria, nonnunquam

a Vide B.Thojn.i.l.qiueJl. 1 l$. art.^.fj*  q.i8<). ari  4.
^8. b Vide B.Tbom.rjr ibidem C.tielanum  2.2. 7 E •
art. 7. c lnnuit,quodmoniales covrumpu . t c'- -*‘ l ( ‘ l

libwaciis,qui publnevobmtfit dav.d .:>...v
gl.c.defilia.27.qu4jlAyide doc.in l.Jion  •
pere.C.de epifc % &* der.Vont.

FF J

: ii5 SextiDecret. Lib.III. Tit. XVI. m)

per habitaculafecularium perfonarum difcurrunt,&
freqttenter inrra eadem monafteria perfonas fufpcdas
admittunt, in illijis , cui fuam integritatem voluntatc
-fpontaneadeuoueruntgrauem a  offenfam,religionis
epprobrium,& fcandalum plurimorvtm) prouidec« fa-
slubriter cupientes:pr*fenti conftitutionc perpetuo ir-

■ refragabilitervalitura>fancimus: vniucrfas Sc  fingulas
moniales prsfentes, atq; futuras cuiufcunq; religionis
fine vel ordinis,in quibullibct mundi partibus extften-
tes, fub perpetuain fuis monafteriis debere decaetero
permanerc claufura rita,quod nullicarum religionem
tacice velexprefte profeflar, fit vel e (Te valeat quacun-
que ratione rel caafa(nifi for*e tanto & tali morbo e-
tiidenter eartim aliquam laborare conftaret,quod non
poflet cum aliis abfq; graui periculo feu fcandalo com
Biorari ) monafteria ipfa dcinccps egrediendi facultas:
oullisq; aliquatenus inhonefta; perlona?, necetiam ho
»efta? (nili rationabilis & manifefta caufaexiftat,ac dc
illiusad quem pertinueric fpeciali liccntia) ingreffus,
vel accefluspateat ad eafdeni: vt fic a publicis,& mun*
daniš confpedibus feparata?, omnino feruire Deo va-
leant libeiius,&(Iafciuiendi opportunitate fublata)ei-
dem corda fua,& corpora in omni fandimonia diligen
tius cuftodire.

In monajlerie non rKendicantium^tot forores debet reci

■ fi y quotpoieriint fine.penuxiajuftentari } <grvitra non Va-
letveceptio.b.d* Dominicus.

Sane, v.t hoc falutare ftatutuxommodius valeat ob-
ieruari , diftridius inhibemus, ne in monafteriis ordi-
num non mendicantmm aliquse recipiantur deca?tero
in forores,ni(i quot pocerunt, de ipforum monafterio-
rutn bonis fiueprouentibus abfq; penuria fuftentari: fi
fecus adum fucrit,irritum deccrnentes.

tAbbatiffic p rin cip ibus foculanhus.adfide lit.s tisfoura-
TMinium praftandum adftričl* ,finonpojfuntper procu-
tatoremiurarc  > perfbnaliter ereuudo monafterium iura-
huntiabfefc dilatione ad monafterium redi tur#. Domini.

Verum quando abbatifia vel prioriiTa^uiufuis mo-
»afterij pro feudo, quod monafterium ipfum tenet ab
aliquo principe,feu domino temporali, fibi debebit ho
, magium,vcl fidelitatis faeramentum praeftare (nifi qd*
.perprocuratoreilludpra?ftet polil c efticerc apud cum)
de monafteriocum honefta & decenti focietate exirc
poterit eo cafu licenter,homagiofado,, quam primum
aommodc poterit, feu fidelicatis prašili to faerameto ad
ipfum monafterium e veftigio reuerfura: iic cp in frau
dem refideti*,fiue mora?-clauftraHs,nihii fiatomnino.

CompeUuutnr domini tempordiesj per ccnfuram eccle-
• Jlaflicam y vt in fnis curiis admittant ab bati (Jas per procu.-
ratores liti^are. bcilefiufticivero in temporahbus & (Ji-
mtualibus earum procuratores admittere debent. Domin.

forrb, ne moniales caufam,feu occafionem habeat
euagandfprincipes iecularcs, acalios dominos tempo
rales rogam us,requirimus & obfecranuis b  pervilce-
ra mifericordiae lfisvChrifti,eifdem.in remifiione pcc-
- eaminum nihiiominus fuadentes, qubd abbatilfas ip-
fasj&pi ioriifas, ac moniales , quafctinq; monafteriora
fuorum euram,adminiftrationem negotiave gerentes,
quihufcunq; nominibus cenfeantur, per procuratores
in fuis tribunalibus, feu curiis litigarepcrmirtanc : ne
pro cor.fticuendis procuratoribus (quia tornati in ali-
quibus partibus nuneupantur) feu aliis huiufmo ii, eaf
dem oporteat euagari. Si qui vero connra pra?fump(e-
fint exhortationi huiufmodi racionabili, atque fand«
obtemperare nolente^, cum fit luri contrarium , qubd

a ul.antem hic legi tur gzauamen, rjfe nfa m & r e ligi o-
tis.  b Kot.dom.&Phil.auod^erba roiatrua inmate
ria- prsccepii Jhtnipr.cceptihc.vl.ii.q.^.c.ro^o. not.in La-
ge.c.dc tranfi de rjuo ride Tiraqucll.tracl.de pceuis tempe-
randv antrtmittend.cavfii  35.

| raulieres (prsefertim religio'x)per feipfaslhlgare co^
gantur,& a via deuiet honeftaus,& periculum anima-
rum inducat, ad hoc p fuos ordinarios ectiefiafticos 4
cenfura cccltfiaftica compellantur.fcpifcopisautern,&
aliis pradatis fuperioribus Sc  inferioribus quibufcunq;
iniungiraus, quod & ipfi caufas feu negotia, qHae prsfa
tsemonialeshabebunt agcrc coramipfis, autincuriis
eorundem,fiue fint homagia,fidclitatis faeramentadi-
ces, vel quicauid aliud ipfa per procuratores earu fieri
fiiciant Sc  tradari.

Ordinarij locorum y  in fubiečtis monafteriisproprta, i»
exemptpsapoftolica audoritate chtufuram procitrarc dt*
bentinec eft propter boe in altis cafibus-iurifilicho ih  eictnt
ptos ees attributa.h.d.Dominicus.

Et quoniam parum efiet conderciura,nifielfencqui
ea executioni debite demandaret, patriarchis, prfma-
tibus, archiepifcopis, Sc  epifcopis vmuerfisdiilridein
virtute fanda* obedientiae fub obceftationediuini iudi
cij Sc  interminationc maledidionis »terna? prscipien-
do mandamus, quatenus eorum quilibet in ciuitatcaC
dicecefi propria, in monafteriis monialium fibiordina-
rio iure fubiedis fua,in iis vcro,qu2 ad Romanam im-
mediat^lpedant ecclefiam fedisapoftolic« auftorica-
cc. Abbates vero Sc  alij, tam exempti,quam non exeffl
pti prelati ecclefiarum,monafteriorKm Sc  ordinuq«o-
runicunque in monafteriis huiufmodi fibilubic&isdc
claufuraconuenicnti, vbi non eft ipforum monafterio
rum expenfis Sc  fideliu clecmofynis, quasad hocpro-
curent diligentius facicnda , Sc  de ipfis monialibusin*
cludendis,quam primum commode poterutprouiderC
procurent,fi diuinx, ac nofti x  indignationis voluerint
aerimoniam euirare-.contradidores atque rebellespfr
ccnfuram ecdefiafticam appellatione poftpofita com-
pefcendorinuocato ad hoc (fi opus fuerit) auxiliobra-
chij fccularis. Per hocautem in monafteriisexempb 5
ordinarij locorum, quo ad alia nullam fibi credanciu -
rifdidionem ve! poreftatem aliquatenus attribucam.

DE K.ELIGIOSIS DOMIBVS.

T IT Vir S XVII.

C A P V T V N I c V M.

Kon licct nouum ordinem Vel rclifionem aut babitH )a
notice rehgionto crear? & ajfumerc. lit reuocatifunt
nes mendicantiumperpapamnon approbati }  črtati pod
concil, Dominku*.

Gregorius X. in concilio generali lugdun.

R  El 1 g  i o n  v m  diuer/itatem nimiam (ne con^
fionem inducerec)gencrale concilium b  con*
fulta prcvhibitione vetauit. c Sedquianonfn
luni importuna petentium inhiatio illarum pollmodn
multiplicacionem extorfit, verumetiam aIiquorupr*'
fumptuofa remeritas diuerforum ordinum pra:cip^
mendicantium ( quorum nondum approbationis mC'
ruere principium)effrenatam quafi multitudincmad*
inuenit: repetita conftitutionc diftridiusinhibenccs>
nc aliquis dccatero nouum ordinem auc religije 11 '
adinueniat,vel habitum nouas religionis afiumat.Cu«
das d  affatim religiones Sc  ordines mendicantesp 0 *
didum concilium adinuentos, qui nullam confirmi'
tionem fedis apoftolic* meruerunt, perpetu« prohi'
bitioni fubiicimus,& quatenus procelferant, e reuo-
camus. _

a Vide glo f.i\.quxft.x.c.ro^o.not.in l.age.C.de iranfi
b concil. Later.fub hmoctnt.l 11  cap.  13. c dl.vitP <,f '

d In antiq.codic.vt pliirimum legiinr itaicunflosajjati^
religiones & o rdi n ex y  quidaxn m anafori p tuš babet it*-
cuitctosajjdtint rchgiofos & ordines mcudicantin,  e * •
proceffcru/it. ' A

Kghpf

117

Ke ligi o Ji mcndicantes per papant y pofl concilium appro
tyti &injlituti non pojfunt aliquem ad profejiionemre-
cipere y domumVel locum de nouo acquirere , n ec acquijiia
fine ličen tia *lienare> n ec extran c ur p radi ca re y  confejiio-
nes eorum audire y vel adfepulturam admittere.Et contra
fačlnm non tenet,&contrafitciens, excommunicatu* esl.
Ud. Dominku*.

Confirmatos autcm perfedem eandem, poft idem
tamen concilium inftitntos, quibus ad cnngruam fufr
tentacionem redicus aut poflcltioses habere profeirio
foercgula qusclibet interdicunt, fed per quxftum pu-
blicum tribuere vidum folec incerca mendicitas: mo-
fodecernimus fubfifterc infrafcrip!:o,vt videlicet pro-
fefloribus corundem ordinum ira liceat in iilis rema-
nerc fi velint,quod nullum deinceps ad eorum profef
fonem adrnittant, nec de nouo domum vel aliqueni
fo:umacquinmt,necdomos feu loca,qu£habentaIie-
r *are valeant line fiedis eiufdem licentia fpcciali.Nos e-
n fo eadifpolitioni fedis apoftolics referuamusin ter-
r *fan&a* {'ubfidium, vel pauperum, vel alios pios vfus
perlocorum ordinarios, vel eos, quibus fedes ipfacom
fofericconucrcenda. Siverbfecus prirfumptuni fue-
necperfonarum receptio, nec domorum vel loco-
rw to. acquifitio>autipforum,c 2 eterorumc|;bon.orum a
fonacio YaJeat,& nihilominus contrarium facientes
^ntenciam excommunicationis incurrant. Perfonis
^(Jiipforum ordinum omninointerdicimus, qub ad
Cx traneos prsedicationis & audiends confefiionis oifi-
Cl ym»auc a  etiam fepulturam. •

Keuocatio ordinum mtadicantium: pradicatores, mi-
^fe^ercmitanos , & car m e lit as non comprebendit. h. d.

$*nead prsedicacorum & minorum ordines(quos e-
jfoensexeis vtilitas ecclefi^- vniuerfaliprouenies per-
Hetapprobatos) prulentcm non patmiur confticu-
fonem extendi. Ca:terum eremitarum fančti Augufti-
Carmelitarum ordines,quorum jnfticurio dičlum
c °ncilium generale praeccliic, in folido ftatu volurr.us

P^rnanere.

Ji, xifte»s de ordinibu* reuocati*: non collegialiter, fed
Urit e rad alios ordines tranfire poteši.boe dicit. Do-

* l *lCUS.

Adhsec perfonis ordinum (ad quos conftitutio prs-
[ en $extenditur)cranfeundi adreliauos ordines appro-
i^oslicentiam concedimus gentralem: it a qubd nul-
foordoad alium,vel conuentusad conuenrum feac
° c afua totalirer transferne, b  fediseiuide lup er ho c
^•niflione fpccialiter non obcenca.

d.e  c apel lis mo. na.

chorum.

r iv v l  v s xviii.

C A P V T V N I C V M.

Uftitutiin ecclefits monacborumad čuvam populi per
*P l fcoputn ad ipforum prafentationem: per e-undemjfi
* H fafnbfit)funt dejlituendi.b.d. Dominuu*.

Bonifacius VIII.

lHpskyt®ri, qui adcuram populi.per mona-
chos, in eorum ecclefiis pržefentantur epifcopis,
^ &inftituunturabipfis: (cum debeant efle per-
confuctudine vel Aacuco, quo«is contrario
0( >n obftante,abeifdem nequcunt ecclefiis (nifi
per epifc.opoSjSc ex caufarationabi-
>s ^  li)amoueri.

ftj* l ni *armfc.ita ac etiam fepulturam.  b al.tranf
f  ant *  c Dičfio perpetiM4,quid (ignificet^ide VuUjof.

■ inčip.in caufa Ret}C,dičli y  & fileje, conjii. 6 Q. in-

De iure patronatus.

DE IVRE

1117

P:

mHUUoquio.in i % Yobira*.

PATRONATVS. a

T1TVLVS  XIX.

C A P V T V N I C V M.

Donatio iurU patronatu* Uiti fatia loco ecdejiajlico ,e-
tiamJine conftnfu epifcopi y tenet: non tamen praiudtcat
iuri epijcopi.b.d. Dominkus.  *

Bonifacius VIII.

S Ilaicus iusparronatus ecclefia: fibi competenr,
eidera vel aiteriecclefi* feu loco religiofo duxe.
rit confcrendumr huiulmodi collatio(quamuis
abkpailenfuepifcopi faft.i fuerit) efficax eft oenfen-
da. b  Perpratatam tamen collationem iuri epilcopi,
q«>i eidem airenfura non praebuit, nolumus inaliquo
derogari.

Laicu*quadrimeflye tenipu*babet ad prajentandum:
ecclefia vero femejlre , licet dlaico acqui/iuerit tu* patro¬
natu*.b. d. Dominicu*.

Verum licet patronus laicus ad praefentandum tem-

pus habeat quad' imefi:rc duntaxat:ccclcfia tamen (vel

monafterium, cui fačba eft a laico iuris patronatus col-
latio)tempus habet femeftre. tt omnino quantuni a-d
prasfentationem pertiriet, non vt patronus laicus,fed
vt patronus debet ecclefiafticus reputari.

DE CENSIBVS, EXACTIONL

bus 3 &procurationibus.

TIT.  XX.

C A P V T I.

^4rchiepifcopu*yolensprouinciamvifitare  > prtu* de¬
bet vijitare ecclefiam> ciuitatem , <£r dicecejimpropriam>
clericos & laicos earundem.b.d. Dominicu*.

Innocentius IIII.

Omana  c  ecclefia: & infra. Statuimus,vt
quilibet archiepifcopus fuam volens vifitare

_ prouinciam.prjus ecclefia fu* capitulum ac ci-

mcatem &  dicecefim propriam plene vifi tare p roču ret:
neefit folum ergamaiorum,fed etiam minorum eccle-
fiarumjneccirca clericorum tantum , led etiam popu-
lorum vifitationem intentus. Et fi commodc vel abfq;
difficultateaccederead vnamquamq; non poterit: dc
pluribuslocisad vnum congruum clericos &laicosfttt
deatconuocare,nein illis vifitatio poftponatur.

Vijitata fua diceceji , archiepifcopu* in part e vel in to-
tum vi Ji tat. omnia loca ecclejiajlica , clerum <£r populutn
prouincLeprocuraiionetn dvifitatkrecipiedo.b.d. Dom.

Deindeliceateiper toram piouin«iam vel cius par-
tem vificationis officium exercere , ciuitates & dicece-
fes, fuffraganeos fuos tk  eorum fubditos, cathedraliu
&aliarum ecclefiaru capitula tte  monaftena, ecclelias
& alia religiofa & pialoca, cleros &  populos libere Vi¬
li tan do, ac ,pcurationes a locis tantu recipere vifitatis.

Vircbieptfcopu* poftincceptam vifitationem in Vna di¬
ceceji tranfiens adaliam y ad p rimam redire non poteH:ni-
ji de nouo reiteret in totaprouincia . Dominicu*.

Ex quo tamen aliquam deiplis dicecefibus vifitare
coeperit: nunquam poftea fiue totam fiue.partem eius
vifitauerit,reuertatur caufa vifitationis ad illam.pritrf-
quam onroe5reliqua ipfius.prouinciae dicccefesin toto
vel in parte (quas 1‘ecure vifitare poterit) &ftia denuh
fuerinr vifitatas. Quodfiforte eadem diacefis vclali-
qua ibi ceclefia plus aliis indiguerit vifitari: tucaliaru

a D'e m at eri a huiu* tit.ride fr nouipime dccreuit con
cil.Trid Scfi.i^.de refor. c.q.  b Vide l.ciim d matre.C.
de r e.vin. & l.p eto. fyfratre.ff.de leg.i.  c De materiabu-
iui decretali* prater fiatu ta in concilio later.fub *4lexat%
dro 111. c.  4 . in concilio I.ater.fub Innoc.111. c. y\.vi-

de o mn in o qu<c nouiJUmefancmt cancilmm Trident .
reform, c.

r:

120

H9 SextiDecret. Lib.III. Tit. XX.

vifitatione intermifTaredeat ad eandcm, fi a loči diet- «
cefano reqtiilirusextitcrit,vel de omnium aut maioris |
partis epifcopornm eiufdem proti inči* pr oceflcrit con i
filio &alTenfu:ad quod idcm (c  pronos exhifeeanr,
ne animarum profettus aliquatenus negligutur.Si ve¬
ro malitiose in his difficujratem adhibucrint: arckie-
pitcopus licentiam fu per hoc a fcde apoltolica poftulet
confidenter.

hxpeditaVifitatione non reiterat iUatn arcbiepifcopus
fine confilio fujfraganeoru, & definitione in fen p t* prius
fafta: debet umen rcincipere ah iti* qui in p rim a nofče-
rant Vijitati.h .d. Dimimo*.

Poftoaam autem femel omnes prouinci* fu* dios>
cefis vifitauerit, licitum fic ei poftea (prius ramen fuf-
fraganeorum fuorum requifito confilio , & ipfius defi-
nitione iuper hoc habita coram eis, qu* in feriptis re-
digivolumus.vtpoffint * aliis efle nota)vifintionem
per eandem reiterare prouinciam,iuxta modum fupe-
. rius annotatum:etiam fi non incerueniatin hoc futfra
ganeorum ipforum atfenfulhillam Temper prouidentia
adiiibendo , vt in pofterioribus vifitationibus iliec-
clefias eosq; cleros & populos prius vificet,qui no fuc-
rant ah eo in prioribus vihrati: nifi magis fit aliis vifi-
tationisofficium opporcunum.

sArchiepifcopusvifitans debetfrroponere verbttm Dei y
inquirere(levita minifiro,run* y &de pertinentibtt* . uidi-
uinttm officiu y  a bfq 3  iu ram e ut n  : infamaios ordinariif de -
nnnciet y &notoria criminapuniat.h.d.Dominictts.

Sanč huiufmodi impcniuriis officium>propofito ver
bo Dei quceratde vica & conuerfatione minjftrantium
in ecclefiis & locis aliis diuino cultui deputaris, ac cx-
teri$,qux ad officiuni ipfum Ipečtanc abfq;coaftione
&exa&ionequnlibctiuramenci, ad ipforum emenda-
tionem per falubria monita b  nune leuia nune afpe ra
iuxcadacam fibi a Deoprudentiam diligenter inten-
dens. Quod fi de aliqnibus orca fuerit in ta mi a-, contra
e©s ordinariis ipforum (vt fuperhisfolennicer inqui-
rant) dcnunciet.fi viderit expedire. Notoria vero cri¬
mina , qu* examinatione non egeant (cun-i fuper his
merico notari podit ordinariorum ncgligentia eorun-
dem) liberž corrigat pcenam pro illis debitam infli-
gendo. '

Vifitatornonin pecunia-, fedviclualibus recipiet pro-
CHrationem moderatam: n ec familia fia al:quid recipere
po teti etiam p rxtextu 6ffictj y  necipfe^ne cfui a liq ti o d mn ■
n us etiitm o blat h  m recipient.b.d . Dominku s.

Procurationes autem rccipiac, fceudum quod eft in
canonibus c  conllitutum: nuliam tainen pecuniam i-
pie vel aliquis de fua familia, occafione alieuius officij
aut coafuetudinis , feu quolibec alio modoearu no-
mine, ledin vičhialibus expenfas rantum recipiatmo-
deraras. Caueatinfuper,ncipfe vel qmfquam fuoram
aliquod munuš qucdcunq; fit, fk  qualitercunq; ofre-
ratur,pr*famac rrcipcre:vt non qu£ fua funt videatur
qu*rere,fcd qu* Iesv d  Chrifii. Quod fi fuerit con¬
tra prifumpcum , recipiens malediftionem incurrat, a
qua nunquam (nifi dupluns rellicuat ) bbeietur. volu-
mus enim in his fraudem quamlibet petiitus euitari.

FormaVifitationk prxmijfa feruari debet in epifcopif
& alt*pr.-tlutk 1  nfcnoribitfireguUrium cor.fuetndinibm
*xcepl*.h.d. Dominict<*.

Hanc autem vifitandi formam ab vniuerfis etiam e-
pifc?ipis aliisq; pr*latis ordinario iure fuos fubiedos e
vifirantibus.plene obferuari pr*cipimus: faluis fuper
hoc lationabilibus & approbatis religioforum confue
tndinf >us &  re&ularibus inftitutis.

a sfl. pojfet.  b vide omnino concil.Trident. Sefi.i.
de reform, c.  1 . c hoscunoncj habes in conctLLateran.
initto cap. citati,  d decjl diclio Jcfn, c altdx t

fubditos ,

CAP. II.

jQuia deereta Innocent 111  /. š pr9xiin. r.en btnt fif-
uab.intur in tli o capitulo  , quo prACCperat procuratioHtt
in viclvahbt* non iu p ccum a r e cipi 3 &r.on recipt :r.u»e*
ra>nec etiam procurationes In Vidina h bi* d locis r.enVifl^
tatis: iUam confirmat ponuisadiiciens. loan.And.
Gregorius X. in generali conc.Lugdun,

E Xigitpenierforu a  audaciajVt non hmusfolatlc-
ličiorum prohibir.ione contenti, fed etiam panam
dclinquentibus imponamus.Conftitutionem itaq;rc-
licis recordacipnis innocenr.pap* 1111. pr*dece(forh
noitri editam,fuper non recipicndisiti pecuniaprocu-
rationibus ac fuper receptionc rnunerum vifitantibus»
eorumq; fannliaribusinterdičca, quam multorumhr-
tur temeritas praetenre, volcntesinuielabiliterobfer'
uari: cam decernirnuspa*n* adiečlione iuuandam.St*
tuentes, vt vniucrfi & finguli,qui ob procurationefib‘
ratione vifitationis debitam exigere pecuniam, vel c*
tiam a volčte reejpere, vel alias conftitucionem ipfa 1 *
recipiendo munera..fiue vifitationisofficionon impe*
fo procuratione in vi^ualibus, aut aliquid aliudpr®'
curationis occafione violarepra-fumpferint.duplumf*
us, quod rcceperint ecclefi*, a qua id receptum N c '
rit,intra menfem reddere tcncantur. Alioquin extu^
patriarph*,3rchiepifcopi ) epifcop!,duplurr. ipfum virr*

pra:didum tempus reftituere dilferentesdngrdlumi*'
bi ecclefi* fentiant b  interdiftum. Inferiores vero^
officio&bcneficionoucrint fe fufpenlbs, quoufi 1 ,^ c
duplo huiufmodi grauatis ecclefiis plenariam fatis^*
(Sioneni impendant: nullaeis in hoc danciusi remi 1 '
fidnc,libcralitate feu p rati a valirura.

CAP. III.

Vifitator recipere pote'1 pro cur.it; onem-in pecunia
lentibus vijitatis. Sedma die vitra v nam procuratiM* 1 *
non recipietjicet plura vifi tune rit loca.h. d. Dominik'
Bonifacins VIII.

■* T.licis

c  rrconta 1

■jdC'

icnis Gregorius pnpa pr J
IT ccfTor noiierprohibu.c in concilio Lugdunenli» nC
aliquiob proeurationem fibi rarion e vifitationisdeb 1 '
tam exigere pecuniam praTnmerent, vel etiam recip c '
rc avolente. Vcrum quoninra rerum cxperientiafl° s
inilruxit ex hoc tam perfonis vifitantibus^juaml ^ 15
& ecclefiis vifitatis mulra incommodorum difpe^ 1 *
proucmre.coneedimuSjVt patriarch;e,archicpfic 0 P!’ C "
pifcopt,St alij,quibus exofnc»o competic vihtarc.^^
ientibusccclcfiarum & locorum vilitatorum re^° rlt '
feu perfonis 'pecuniam ličite recipere valeantproft 11 !*
ptibu^moderatis faciendis in viilualibus , diebus^j'
bus vilitationis oificium perfonalirer exercehunr: A**'
iicicntes,quod non liceat vifitanti nifi vnamprocujj'
tionem recipere vna die, fiue vnum locum folum vl, j
taucritjfiue plura,etiam fi I c s quilibet vifitatus»b !
lo iufiiceret ad proeurationem integram per(blut n “ ’
cum eidem fuflicere debeat, vt temporalia metat a 10
cis pcrfonaliter vifitatis pro diebus, quibuseisfpjj ,c ^
lta fubminiftrat.Caecera vero,in eiufdem prtedrccib^
coftitutione conteta in fuo volum? robore perd’»rar c '
CAP.  IIII. .

Sivniuerfitasvelfingiilarisperfona ecclefiasVtU ( [ *
fiajlicas per fon as compulertt foluere pcda£ik y  vel ^  ^
gia,vel exačlionespro rebus ftus y  quas cattftfhegotu * 110
non deferuut y vclp/o perfonis : jingulares funt eXC0t>^^
nicaii,&vnruerfitas interdi&fa.nec prodeUcontr^ j-
fuctudo. Clc.hoc addit y qnod diaeceftni y qvibu* co»y Ai
quos h.ts feni en ti as tncidtj]'e y illos publicare debet: h &t^
fis fententiasfacere obferuari e 9 .tit.prxfipti.lo^^ f[

a Vi de conc.Trid.Sefi.iA-.de refor.c.^.quod fi
b ln veteri exetnplari deefi fentiant.  c Vide con cl  t
T n deni. Sefiio.  24 .de rcfofma .cap.: ,§fit tam en 1 n s p * tC
eorum.  , .

I dem*

121

De confccratione ecclefiae vel altaris.

Idem.

r\ Vanqtiaaj a  pedagioru exadiones tam iure ca-
V^nonico,quamciuiii regularicermerico fint dam-
nac * b:  tanto tamen diltričlius nc ab eccleliis & perfo
Msecclefiadiqis taliacxigantur, f phibcri oportct,quan
t0  fi id fiat, maior inde tranfgredionis rcacus incurri-
^rj&offenia euidentior comprobarur.Cum igitur ec-
c lefi£ecclefiaflicseq;perfona;acres c  ipfarum non fo-
lum iure humano,quinimb & diuino,a feculariu peric*
f | a |'iim exadionibus fine immunes: confticitcionem fe-
licisrccordationis Alexandripapa*lili. prardecefforis
n °ftn(qui ftatuit ecclefias & perfonas ecclefiafticas ad
pedngia & guidagia penitus no cencri, ncc ad exhiben
vel ioluendum calia pro rebus fuis propriis, qu~s
n °ricaufa negotiandi deferunt vel deferri faciunt, feu
tra nfmittunt.) Volentes propcer multorum infolentia
^buiumpainas adminicule adiuuare,adiicitnusdiftri
^isinhibendo (contrariaconfuetudine quorumcun-
dicendaelt corruptela vcrius,nonobftance)
Vt iieccollegium,nec vniuer(icas,nec aliquacciam lin-
E u brisperibnacuiufcunq; fit dignitatis, conditionis
aut ftatus,a prsefatis eccledis > aut perfonis pro perfe-
ftls ipfisaut rebus pisedidis talia exigat, vel extorque-
at 'Per fe vel per alium fuo nomine vel eciam alieno,
^easadhui u modi perfoJuendacompellat. Quive-
° c Oiicrafecennr,li perlona; fuerint dngu1ares,excom
^icationis: (I autem collegiuna vel vniuerficas ciui-
^eadn, feu loči alterius cuiufcunq;,ipfa ciuitas,ca-
r Uit\ vel locu> interdidi lencentias ipfo fadoincur-
rant : nec abexcommunicatione huiufmodiabfolutio-
^ vel incerdidi relaxacioneinobcincanc, doneč ex-
plenarie reftituerint,& de tranfgredione fatisfe-
Ctf int competcncer.

CAP.  V.

^chiepifcopus vifitare poteftprouinciam ac etia ite-
f ^Mcet fujjraganti non jlnt negligentes:& tune confef-
ltne * umni um i iudirt,abfoluere i &pcenitentias impone-
rt 'b.d. D 9 mini c us.

Idcm.

])^rpetuo d  declaramus edido archiepifcopu pol 1
■f fcjfccundum cenorem condituti©nis felicis recor-
itc *onis Innocentij papa; IIII. predečeIforis noftrifu-
f er W edicap,fuam prouincia vilicare libere, licec non
,rit eiu s  fuffraganci negligentes, Sc  iterare vilitatione
procuraciones a locis rccipere vifitatis.Con

JlIpK. j- ,,z _ C~-C..~  :^/r_ r.er ■ . ,

,r' ct udine (II qua forfan ab iplis fufFraganeis vel ab a-
^'.^Hcgetur) pratmiCSs contraria non obllance.Poteft
idč archiepifcopu s dum vilitat confelliones Tub


t ' t0r um futfragancorum audire,ac abloluerc conficen
Cs ’& iplis pcenitentias iniungere falutares.

De c o n s e c r a ti o n e

ecclelia? vel altaris.

titflvs xxi.

C A P V T V N I C V M.
icclefla pollutum eflcocmcterium rili coutiguu 3
ii t i* 9 ) >t ' remotH,n ' Pollutro ccemeterij ecclejiam non pol¬
ici  1 llCet  con trgu a exijlat. Polluto 'eno ccemeterio-, n lin d
p.oUutum non ett, lice e per portam de fns
s^tod de (h  r ing rejfm.h. d. Do mimcus.

Pide concilium Laleran. f?ib .Alexandro III.  cap.
b concilium rrident.Sefito.2y de reformaKcap.ZO.

Cits  facieasprobabit hoc fibi licere.in frd cap. z. de
d e  i* h '*cdefiL.i.ca, r >-d.eyit.reg-.not.pom,&Phil-  c
puHicanu4.fyrebus.jj.de publ. Pont.  d "vide con
r^dent.Sefiio.z^jde reformat. ca.yfya metropoLi-
.vnde, m t cliiges cjji ah Ur h o di cpmctdat di(p 9-
' bkiiu, oapuu*

122

Bonifacius V IH.

S I a  ecclefiam polluifanguinis effulTone contin-
gatjiplius coemetCrium fi conriguu lic eidenp, cea
.ecureflepollutum : vnde ancequam reconcilia- 1
cum fueric,non debet in eo aliquis fepeliri. Secusli re->
mocum fueric ab eadem.Non lic quoq; in cafu conuer<f
fo fencimus, vc videlicecpolluco ccemeccri© (qaamuis
eccleii2.conciguo)debeat ecclelia rcpucari polluta: ne
minus dignuni,inaius,aut accelTorium principale ad fe
trahere videacur. Non vnum, led pl ura cccmeteria elfc
norcuncur,qua: quamuis fibi coharencia, pariecc rame
medio feiunguncur. Ideoq',violacoeorum alccro,alce-
rum (licec de vno ad aliud per portam in r ermcdiam ha
beacur accelfus) non proprer hoc repucabitur violatu.

DE REL I C VJ  I I S ET
neratione fan^orum.
TIT. XXII .

VE¬

ČA P. V N I C V M.

F 'efla duodecim apofiolorum^fjuatuor Euan^eliftarum,
& quatuor dobhrurn & confeffbrum ecclcfi^jfliUcet Gre
% t orij 0 ytugulUni,LAmbyosij- ) &' H!icronymi 3 fnb offieto dts-
^plici debent folenniter celebrari. loan.^And,
Bonifacius VIII.

G Lorfosvs  b  Deusin fandisfuis, & in ma-
iellate mirabili$,cuius ineffabilisalticudo pru
denciie nuli is inclufa limicibus, nullis termi-
ms co.nprehenfa rečHcenlura iudicij cceleftia paricer
Sc  terrenadtijponit, ecli cundos eius minidros magni-
ficet,altis decorec honoribus, Sc  cceleftis efficiac beaci-
tudinis poirefforesbllos camen (vc dignis digna repen-
dac) potioribus accollic inligniis dignitatum > Sc  pr«-
miorum vberiori reeributione profequitur,quos c  di»
gniores agnofcit,& commendat ingentior excellentia
meritorum. Sic Sc  alma macer ecclelia eius faera vedi-
gia profequens > Sc  exemplo duda laudabili, licec vni-
uerfos in regnis ccslcihbus confticucos lludiis honora-
re fblicitis Sc  ionoris efferre praeconiis non deliftat: g-lo
riofiirimos camen Chrillianas fidci principes achlecas
Dei elcdos,iuftos feculi itidices,lumina vera mundi,vl
delicec Chriiti redempcoris apoftolos numero duode-
no concencos, qui viuences in čarne praedidam eccle-
fiam fuo preciofo fanguineplancaueruncipfam erigen
do fublimic£r,& difciplmis fandidimis dingendo: Re-
uerediiiimos cciampacres virosq; clarillimos quatuor
Buangelillas Domini, perquorum diligentilTiina Sc fi.-
delidima dudiaeidem ecclelise facraHuangeha illuxe-
runt: Egregios quoq; iplius dodores ecclcfix  beacos
Grcgorium, quimericis inclycus fedis apoftolica: cura
gedic, Augudinum & Ambrolium venerandos d  an-
cilliccs : ac Hieronymum facerdotij pra^dirum titulo,
cxirnios confeirores fummis attoUcre vocibus, Jaudi-
bu < - perfonare pr^cipuis, Sc  fpecialibus difponichono¬
ribus venerari. Horumquippe dodorum perlncida &
falutaria documenta prididam illullraruc eccleiiam,
dccorarunc virrucibus,&moribus informarunt : per i-
pfos prjscerca qua(i luminofas ardentesq; lucern a s fli¬
per c^ndelaorum in domo Domini politas( errorutn
renebrisprofugacis) totius- corpus ecdefis tanquam
iydus irradiac matutinum: eorum. etiam facunda fa-
cundia coeledis irrigui grada induence fcripturarum
aenigm.ata referat,foluit uodos,- obfcura dilucidac. du-

a De matena- buius decretalis r  Vide plene Tn/recre-
matam ah or in cap.e cele lis. dc confecrai. d\hnB.  i.
b P^tde Ca fiirieiim i»'Catalogo glori& rnunii 3 p.irle
con (ide r . it’on e  20. ^ muliti Jequentib '-i.  c "-de
terctum%y.difiin.čHoiit ad hou Pont anus*  d jLUas>

Sexti Decret. Lib. III. Tit. XXIII.

DE IMMVNlTATEi EC-
clefiarum, coemeterioruiTb&alio-
rumloGorum religio-
forurn.

,r irvL vs
cdK  P.

XXIII.

I.

Stciclarespottftaie/ab ecclefiitvelecclefiajlick perfe-
ni* tallfacVelexaflioney pvo rebrn vel pojfejitonibus ac-
tjuifitit vel*cquirendu< czigtre non prafumant: nec ees
tompelltrt adtpfat ilijirahe>idnm,vel extra manum fuam
peneudum.b.d. Jo..Andr.

Alexanticr IIII.

Q Vi A c  nonnulli habentes temporale do-
miiiium,vd poteftatisgerentesofficium fe-
cularis , libertatem & lmmimitaccm eccle-
fiafticam Iadcre acminutre ranquam liono
ris &priuilegij ecclefiarum inuidi moliuntur: cxpcdit,
tjiiodpcr diligenriam & aufioritatem ledis apoft.(qua
curam habcc ccclcfiarum onvn-ium Sc  cutelam ) contra
talium aufus, & conamina oppominum remedium ap
ponatur, vt ecclefia ipfe in plcnitudinc iuris fui & li-
bertatis integritate !a?tentur, d.  aedetettabilis mali-
gnorum audacia & infolentium nefaria temeritas pro*
pulfetur. Sane intellexitnus, quod in regno Francia;,
eommunise,fcabini, feu con r ules & ali) domini tempo-
rales, Sc  ij,qui iurifditiionem in iplis commun.iis, ciui
tatibus, caftris & viilis temporakm exercenc,-vel qui-
bus in illis commiifa eII cxccutio iufhtise fecularis, mo
lefti funt nimium ecclefiis fliper pluribus & infefti: &
mtercatera ni.tuntur Sc  ftudent, vt illis collcftas e Sc
.  tallias & alia huiufmodi e jedem ecclefia; pr*textu bo-

a jLl.ita: nonnuliosprcedecefforum noftrorum Rgma-
norum l’ofitijicum,<£rc.  b Vide conciliumTrident.SeJL
2oj.de r e fot mat. ca.z6.~v bi prinilegia &immnnrlates ec-
clefuirum & ptrfonarum ecclejiajucantm innouantur &
covfirmantur.  c Vide cor.cilium Lateran.fub aJlexan
dr o II 1 . cap.15. greoneil. Lateran.fub Leone X. Sejiio. 9.
tit. de reformat. curia.fyetiam dinre.  d alids,locentur.
e vide\Anch.confil.t)6.ittcip.ptper dtilo dubio.Dec.con-
/tl  49 u. mcip.in taufa domini. iaf.cohjil.Hy iitcip. di¬

eta p.taiia. Vilam.  3.

123

biaque declarat: prerfundis quoque acdecoris illorum
fcrmonibtis ampla ipfius ecclefia; fabrica velut gem-
mis vernantibus rutilat, & verborum elegantia fingu-
Jari gloriofusfublimata, corufcat. Ideoquc circum-
fpečta pnidentia difi® ftdis (qu;e aftibus intenta fa-
lubribus, & operibtis exppfita pietatis ,libentcr exe-
ouitur, quae funt Dei) praemilfafolicire digneque con- j
fiderans, & debita meditatione perluftrans, ad diuini
nominishonorem tbgloriam, exaltationem catholica:
fidei falutemque fidclium, meritoceniuit riteque pro-
uidit, apoftolos, euangeliflas, &  confeffores cofdem
invniuerfali ecclefia bonorificentia: potioris impen-
diis attollendos: vt ab ta tanto propenfius honorari
fefefcntiant,quanto ipfam prsecseterisexcellentius il-
luftrarunt. Nos itaque piisdudti confiliis, dignisque
ftudiis excitati , nonnulios a  pradeceflorcs noftros
Romanorum pontifieum (qui fpecialis deuotionis pro-
fequentesaffečtum,aliquorum fefta fanSorum fub du
plici ordinaueruntofficiocdebranda)imicari folicitc
intendenteseorundem apotlolorum , euangeliftarum
& confefforum feftiuitates pracipuas(de frairum 110-
flrorum confilio & affeufu )fub officioduplici per vni-
uerfas orbisccclefiasvolumus, ftatuimus, & pracipi-
musannis fingulis perpetuis futuris temporibus foleu
nitercelebrari.

124 -

norum>qu£e acquifiuerr.nr, tribuant Sc P er ^l? ant, ^ 0 -
excra manum fuam ponant; huiufmocli acqinijC‘*
lenecs itaquc fuper his omnibus (prouc expedi L
cice prouidere, totq; cemerai iis aulibus congr uls
fidiis obuiare, aučioritate apoftolica pra^ 2 ^ I,:  • uS
fratribus noftris diligenti ckdiberatione d.ccer n _^ ^
non licerepr3efatiscommuniis,fcabinis,& i* s >5 U i te ^
itirifdičcionem cemporalem obcinent-
poralem a  cxercenc, tallias vel coliedas feu c*
nes quafcuaque ecclefiis vel perfonis ecclefiai' ic ' ^
ponere vel exigeve ab eifdem pro domibus,pr^ ( 1  ’
quibufcunq; poIfeiTionibus ab eifdem eccIefiiS)VC
fonis ecclefiafticis legitime hačlenus l> acqui^ tlS ,  r 0 *
pofteruno acquirendis, eciam fi iplse ecclefia vel P ^
n«, vel res huiufmodi fine intra iilorum diftf 1 ^ 1 ' 1  ^
territorium conftitut*. Nec eciam liceaciljis *P
clefias velperfonasaddiftrahendum vel alie nan  v , e j
aut cxtra manum fuam ponendum , acqui^ ra 18111
qu*e deinceps acquirenr, aliquarcnus coardar^*

CAP. n. i)t f t a

In ecolejii* dato loumih ingrejJU debet orationib ^
jli: cxclujis‘ clamoribu* <£r feditio n ib u*-, confib  *•’ ’ 1 ’^ ^  /-
tatif Uicorum , e o yh  m pub Hcm  parlamentV~> ran  ^

negotialionibuf j & nundini* ac iudicttfJ..
bu<r y &rmaxtme criminalibus.h.d. 'vfcfaad ^■oYdi» ar ^'
mini cus.

Gregorius X. in generali cone. Lugdun> , fr

D  Ecet domu domini b  fan6ticudo,decet vte* 1  ^

pace fadus eft iocus,eius culcus fic cum de 1  j ^
neratione pacificus. Sit itaque ad ecclefias h l,nr ' p e a
deuotus ingrelfus > fit in eis quieca conuerfat 10 ^
gratajinfp cientibus placita, c  quse confidera^ „
folum inttruatjfed Sc  reficiat.Conuenientcs ib lc


men illud , quod eft fuper omne nomen (a °P°
fub ccelo Ron eft datum hominibus, in quo ‘ a
creder.res oporreat, nomen videlicec Ir.sv ^
qui faluum faciecpopulum fuum apeccatiseor
hibicione reuerentis fpecialis attollant ;  Sc \t'

ralicerfcribitur, e  vcin nomine I e  s vomoeg^ jy

člatur, finguli fingulariter in fcipfis implente^lr^^

‘ :ra my fteria) J



pue dum aguntur miftarum faera my
fum illud nomen quandocunq; recolitur ,
nnacordis fui, quod vel capitis inclinacionc#
ateendantur in locis eifdem intentis p rxcor^ lo ds
folennia,deuocis oracionibus infiftacur, nun u5 ^ n j t c^
eifdem 5 in quibu$ciim paceacquiete voca c0lll ‘ otJ e^
lebrarijfedicionem cxcitet, conclamationej 11 ,r 'j U er^"
impetumve commirtar. Cefieric in locis ift |S

tatum & fociecacum quaruinhbetconcilub u ? t (0 fo r
nes Sc  puhlica parlamenta. Cefient vana Sc
tius fada Sc  prophanaco!loquia. Ceffent c ° n Q i\Z^'
tiones auselibet. Sint poftremo qua?cunq;
uinum poffunt turbare offtcium,auc oculosdif ^.p C c y
ie.ftatis offendere } abipfis prorfus extranea:» e  qC c*‘
catorum eft venia poftulanfta,ibipeccandi
fio,aut deprebendantur peccata commitd* gnttd'
ecclefiis earumq; ccemeteriis negotiationes ' >
pue nundinarum ac fori cuiufcunque tu m ud
in eis/ecularium iudiciorum ftrepitus
la inibi caufa per laicoscriminalis maxim e  ^
fintlocaeadem alaicorum cognitionibus ;

Locorum ordinarij exequi debent hi c cont e7 \ r iC je»‘ c
tentiac m ecclefiis habita: funt null<x: t&rcontr J
puniri debent h .d. D ornim c us ,

Ordinarij locorum hoc faciant obfer ^Jr

sl Secularem leuj-tur conjlanter in f etv-\ :1 ° r  [jci^'
cibus.  b Pfalmo  92. 75. c

d vide beatum Chrjfo flomum fuper cap-f
li adGciUtitf.  c Phtiipp. z.  f alD-u
g al. itnfilia.

It’

De immunitate eccle^coemeteriomm,&c. iz  6 S

[25

Giadeant > interdi&a huius canonis audoritate coni
pcfcant, ad hocalio^ etiam in ecclefiis ipfis magis ali';
ouosjiS: in prsemiiTaidoneos deputando. Ec nihilomi
nus procefTus iudicum fecularium, ac fpecialiter pro
lat* fententi* in eifdem locis omni careant robo re fir
Butatis. Qui verbpraemiffas inhibitioncs a m mo petu
lanti contempfermt: prscer proceflum ordi-nanorum
^feputandon m ab ip(is,diuins vlcionis & noftr* po
^runc acrimo; iam formidare , doncc fuum contci

rf atu!n a fimilibus firmaco propoiit« dehb.erauerint

abiiincre.

CAP.  III
Ponit.exceffus laicorum> qui clericis co tleči <ts, talit.ts &
»urainitioneh ant:<& exce(J'u* element m, qm talibtu t on
hitebant.

Bonifacius VIII.

C Lericis a  laicos infeftos oppido tradit antiquita
quod & prsfentium expcrimenta cciuporum ma-
^»eftcdeclaranc, dum fuis rinibus non contenci nitun
lu rin Vecitum,ad iliicita Irena relaxant,nec prudenct r
jj tt CQdunt ) qnam lit eis in clericos ecclebafticafve per-
‘°»as & bona interdi&a potcftasrecciefiarum pratlatis
J Cc lefiis, ecc!e(iafticisq; perfonis regularibus & fccu-
* Tl biwimponunt oneragrauia, ipfosq; talliant, &eis
5°^cftasimponunt, ab ipfis fuoruai proucntuum vel
• "ptforuin dimitiiam,decima/n > ieu vicefima, vel quam-
Uls aliarn.portionem auc cjuotam exigunt & extor-
f! Ue nr, eosq; moliuntuc mulcifarie iiibiicere feruituti,
^fubmittercdicioni: & (quoddolenter b  referi-
? Us )nonnulli ecclefiaruni prelati ecclefiaftic^tj; per-
° n * trepidantes vbi trepidaridum non eft ,tranlitoria
^ c canqu*rentes, plus cimentes maieftatem tempo-
f| ' c mo{tcndcrc,quam atternam, talium abufibus non
Premerarie, quam improuide acquicicunc:fcdis a-
Moiic* audoritate fcu licentia non obrenca.

« Prjcipitperfonas ecclejiaficaspro rebus fuis veltccle-
nj Hmn ‘l hicisfoluerc debere.abfefr hcentia.apofolica
t f i )fubquocnnq q  colore thutui ,fubueniionis, dom, vel
<le ?«5 liiet:Vt etiam ipji Uici tallids non exigantvil
oparit: necoccupcnt quocunq^ modo de pojita ecclejia-
tHtn ^e Iperfbnantm e releji a [lica rnm,fingulares centra fa
exco,mmunicat 3 vniuerJitates interdicit, qua p cen.e
hab e ant in promifiionibuf fačhs etiam ant e bane
^Hutionem, Jipofhnodunt folunntur vel recipiantur:
*bhisfententn* falus papa abfoluit ,pneterquam in
****(trticulo. h. d.

j  ”°$igitur cahbus iniquis adibus obuiare volentes:

}  * r *trum noftroram confilio apoftolica audoritate
^ tl amHs,quod quicunq; pralati ecclefiafticafq; perfo
j j^ligiof* vel fcculares quorumcunq;ordinam,con
^pnisfcu ftatus, collečlas vel callias,decimam, vice-
^^»leu ccntelimam fuorum de  eccleliarum prouen
f vel bonorum laicis foluerint vel promiferintjvel
^*°luturos confenfennt, auc quamuis aliam quanti-
v  .^jportionem ,auc quotam ipforum proucntuum
iu t  .^Mum a?ftimationis vel valoris ipforum fub ad-
f C[] 0ri J,mucui, fabuentionis, fubfidij vel doni nominc,
l^ u puis alio titulo modo vel quaefito colore abfque
• tate  ciufdemtjiecnon imperatores, reges.

C, P‘Ca,

fnncipesjduces, comites, velba[ones,pateftates,
u ‘ n ci, vel rečtores, quocunq; nomine ccnfeantur,

Ji t * Qp*nbat loan.Mont.inifto cap. fhtid Ji fiat impo-
ta li*n°n ecclefiajlici* perfonis y fcd eorum homini-
R^nnid ejfet locttspcena huius cap. Bt dicetat quod
bjk**^* ^ aHS  ^S,* 9 ^ 6  q ua  infra, de r e guliš iur. cap.fin.

^ e  P r ' u il*&q Kanto .fa cit infra eod.cap. eos.fecun
4^ *P u *t, Ab b.Dom,Philip, dici t quod nuli o cafu ha-
fit k , 0Cli nt ha:c confritutio >quia penitus reuocata cum
^ e < 'Urationibus , nec vllm D o Ih rum eam egit, Ponta'

b alid^doUntis* ■

ciuicatum, callrorumjfeu quorumcunq; Iocorum con-
liicurorum vbilibet: &quiuisalij cuiuicuaq,praremi-
nentia*, condicionis, & itatus , qui talia /impofucrint,
exegerint,vcl rtceperinc,auc apud a?des faccas depofi-
ca eccleliarum vel ecclefiafticarum perfonarjim vbili-
bec arreftauennt.i faifiuerint , fen occupare praefum-
pferinc,velarreftari,faifiri a  auc occupari rnandaue-
rinc, aut occupata, faifica b  feu arreftata receperint:
necnon omnes,qui fcienter dedeiint in pra:didis auxi-
lium, confilium, vel fauorem puhlice vel occultfc, eoi-
ptb fenteuciam excommunicationisincurrant.Vniiler
licacesquoq;, qu* in 1-iis culpabiles fuerint>ecclcfiafU-
co iupponimuiincerdičto. P rad at is &.  perfonis c cele -
fulticis iupradičlis in virtutc obedienti«, & fub depo-
iitionis pocna diftričle mandantes, vt calibus abfq; ex-
prelfi licentia dičtse fedis nullatcnus acquiefcant:
quodq; prajtexcu cuiufcunque obligationis,promi(lio-
nii>,&confellionis c  fadSarum hačtenus vel facicnda-
ruminantea, priufquam huiufniodiconftitntio,prohi
bitio, feu praceptum ad nocitiam ipforum peruene-
rit, d  nihilfoluanc, necfupradi&i feculares quoquo
modo recipianc.Et fi foluerint, vel pradidi receperint,
in excommunicationis fencentiam incidant iplb fafto. ,
A fupradi&isautem excommunicationum &incerdi-
čli fententiis nullus abfolui valcac(pr£ecerquain mor-
cis articulo)abfq; fedisapoftolic* audoritate & licen-
cia fpeciali: Cum nolbr* intencionis exiftaccam hor-
rendurn fecularium poteftatu abufum-nullatcnus fub
diffimulacione tranfirc.

Omnia priuilevia dc roga n ti a huic c-onfritutioni,caffat
gr irritat.

Non ©bftantibus quibufcuq;priwilcgiis fub quibuf-
ctinq; tenoribus,formis,feu modis,aut verborumcon-
ceptione conceflis imperatoribus, regibus &  aliis fu-
pradičtis,qus concra prjemHTa in nullo volumms alicui
vel aliquibus fufrVagari«

CAP. IIII.

Bxcommunicati funt, qui impediuntfuper caufis,qu*
ad forum ecclefiajlicum de ture Vel de confuetudine perti-
nent,hterasd fede apojlolica impetrari,velfuperipfisco~
ordinariis vel d »legat is ecclejiajhcts litigari.Io.An d.
Ide m.

Q Voniam(vc-intelIeximus)quorundam iuftitiario- »
rum, balliuorum, iudicumve fecularium ac'tem-
poraliu.n dominorum in quibufdam partibus prefiim-
piuofa tem eri ras'lic excreuic, vt in terris eorum nucdi
ftridtibus literas apoftolicas impetrantes, veladiudi-
ces ordinarios eccleiiailicos recurrentes fuper caufis,
negotiis, feu qua:ftionibus, quae racione perionaru ant
rerum dc iure aut antiqua confuetudine ad foru e  ec-
cledafticum pertinent,obtinere non pofTunt in eis per
eofdem ordinarios iudices vel apoftolicas literas iufti-
tia? complemetum:quin potius fuperillis rccurrere ad
iudicium feculare, vel a lite , caufa fcu qu*ftione defi-
ftere compelluntur: Nos iufticiam noftram & eccle^iac
fponfe noftra nolentes ncg1igere,qui alios in fua iufti
tia confouemus:ftatuimus dillri&ius inhibendo, ne qs
impetratores literarum noftrarum, vel alios in foro ec
clefiaftico delegato fcu ordinario litigantesjfeu Iitiga-
re voletesjfiue ambx parces hoc voluennt,fiue vna (u-
per caufis ecclefiafticis,fiue qua? ad foru ecclefiafticum
ratione perfonarum, negotioru, vel rerum de iure vel
de antiqua confuetudine pertinere nofcutur,per fe vel
per alium ad defiftendum , vel in foro feculari de quže-
iiionibus huiufmodi litigandum per eorundČ iudicum
ecciefiafticorum vel impetrantium , aut litigantiu feu

a al. Ji fari.  b al.fifata.  c ln manufc.legitur conflan
ter ita:&* concefiionis.  d al.peruenerint.  e J^uajintil
Ucaufe,videin c. licet.de foro compe.in antiq.Bar.in en~
t rating, ad reprist.tn vtrb*ds »Kritini-^.


Sexti Decret. Lib. III. Tit.XXIIIL

1127

▼olentium titigare,aut propinquorum ipforum fcu re-
rum illorum , ant ecclcfiarum fuarum etiam captionČ,
jnodiTvc aliis quibafcunq;compellat fcucomptlli fa-
ciat vel produret: neeper fe aliofve impediat,quo mi¬
nus coriim iudicibus ccclefiafticis , delegatis feu ordi-
nariis querclantes decau(is,qiue (vtprsemifium eft)ad
cognitionem pertinent cortindem,po(iint liberc iufti-
tiam obtinere-. necad pradiiža facicnda detauxilium,
conlilium, vel fauorem. Si quis vero concrapraefum-
pferit>cxcomnuinicationi fe ipfo fa&o noucrit fubiacc-
re: d qua (nifi ram indici,cuius cognitio fuerit impedi-
ta,vcl iurifdi&io vfurpata,quam parti, quae turbata in
profecutione fuerit iui iuris: de iniuria, damnis»expcn
fis,&interefiepriuspereundem integre fuerit fatbfa-
um)nullatenus abfduatur,

CAP. V,

Domini tcmporales prohibentef fubditis, ne cumper-
, fon ii c c cl ejiafiici* contmhant^elcommunidiobfe^uidt ex-
hibeunt  • ipfo fucit excommunicationem incurrunt. b. d.
DominicH-s.

Idem.

£ Os, 4 qui temporale dominium obtinentes fuis
!ubditis,ne pralatis aut c!ericis,fcu perfonis eccle-
fiafticis quicquam vendant,auc emant aliquid abeif-
dem,neq; ipfisbladum moIaHt,coquant panem.aut a-
lia obfequia exhibere prarfumant, aliquando »nterdi-
cunt (cum talia in derogationem liberratis ccclcfiafli-
«3c pralumantur)eoipfo excoaimunicationis fententi^
decerninms fubiacere.

N E -C LE JU C I V E L MO-
nachi fecularibus negotns fe
itnmifceant.

TiTVLffS  xilil .

CAP.  i.

tapitulum fuper fyeu<Uprohibens dudientidm legum
VelphyCic<£)non induditparoeciales ecclcfias habenies , ni
Ji Ji/itplebania babentesfub fe cap eUasy in quibus clenci
perpetuo injlifuantur.h.d. VomtnicM.

Bonifacius VIIT.

S Tatvtvm b  felicis recordationisHonorijpa-
pa: tertij pmiccefioris noftri,quod decanis,archi
diaconis,pi arpofitis,plebaRis, cantoribus, Sc  aiiis
clcricis habentibus perfonatus,audke leges vel phyfi-

a Vid e *4.n c h. c o nji L 11. in cip. ft dum fup er quo peti-
txr conjiL cp^Lapum alle^aiione  92./« cip.in ff.’exim hs.
b Vide Dr/H. (&ihpYimt>' Vtincrnuin cap.Tion rnagno-
pere.<& in cap.Jin. extr. ne clerici velmonaibi, & lnno-
cent.in cap.Jirnuier, extrd ) defnmm.i'riifitat.&fide Ca-
tholica.

128

cam interdicit: adeos, ciuiparcccialeseccfeliat obti-
nere nofcmmir, piše memoriie Ciementis psp* epum
prstdecefibris nofiri veftioiis inharcBtcs,dedaraniui
prsefentis conltitutionis craculo ratione eedefiaren
huiulmodi non cxtcSdi. Nifi adem ecdefia! futritic
pkbania lubfecepelin*habentesjin quibtisinftituan-
tiar clerici perpetui, ncqueuntes ab ipfis »blVjiit caufa
rationabili amoueri.

CAP. ir.

IscommHtiicutuf tB ipfiftclo religiefiu pnfetfiu hi¬
hitam itmerarie (limittou, 1’eladrju£cunq t jludi*4CCt‘
denr,n»n tbtcntalictntia <&■ prelati i^eonnentm. Vf
Bortsfcienttr dacentts , Vi l iufihtlu rttinenttj »d
velphyjic4tn tules religiofos, jlrailitcr cxctfnmumutK-
nem ituitmuit.b.d. Vominicm.

Idem.

V T x  periculoPa rcligioiis euagandi materia fub-
crahatur, diftri.aius inhibemus, ne decattero ali'
quisquamcunquereligionem tacire vel exprefsc pro-
feflus>in fcholisvel alibi temere habivumrtligie>"> J
fuK dimittat: nec accedac ad tjuarnis fludialicerarun>>
nifi a fuo pralacocnm confilio fui conuentus vel ml'
iorispartiseiiifdem fibieiindiadftudium,licentiap r ''
rrdcus fic čoncefla. Si quis aatem horum temeran* 1 *
viola tor extiterit,excommunicationisiiicurratfen I( 1
tiam ipfo fado. Oodorcs quoque fine magiftri, 1 !” 1 '
religiofos habitu fuodimiflo leges vel pliyticam J,J '
diences fcienter docere , auciu fcholis fnis pratfu«P^'
rine retinere: fiiriilieoipfofintfententiainnodafi'

■ CAP.  III.

CIcricutin Uco temporalis imifdičlivnif fux ft} 1 * '*'
hela til commijje clelegans, vt 'VjeritHte
txequxtur: irreguUrtt ntn effidlurju ctpce/ufui}« 1111 *
infiratur. b.d. Vomintctu,

Idem.

E Pifcopus b,  fenquicunquealinspralatus,vel 0 *”
ricus lurifdiftionein obtinens tcmiporalemifi
micidio aut alio maleficio ab aliqr;ibus in iurifd'^ !t ’_
ne fuacommiffi),balliuo fuo aut ali; c«icunque ii>' u *
gat,vt fuper hoc veritatem inquircns iufticiaedebitu ^
cxequatur, irregularis cenferi non debet: quaffl'*i sl i’
fe balliuas vei alius contramalefadores ad puni”’ 3
guinisprocclferit iuftitiamediante. Nam li« 1 c K r ,
cis caufas fanguinis agitare non liceat,easiairen( £l1
iurifdidionem obtinent temporalem)dtbet &p°' 11
metu irregularitatis cefiante aliis delegare. .

'a Inlitha btte fl>eclxntia, Videper Caldeein«* 1  '

Utnl.de m.ipifir;!. tpn per mlbk.uem cenJil.S^. bbt* •
Prteler Doktor.bic, Vide notat* m cap. esliterb.*/
de cxLtjJ.pn.eUt. 1,1  Lap.m architpifLOpatt 1 -
de rapteubtu.

TIHI Sl

se£

SEX TI DEC R E T A LIY M

LIBER Q. V A R T V S.

DE SPONSALIBVS ET M A T R l M O N 11 S.

T I T V t V S V II 1 M V S.

CAPITVLVM  V N I C V M.

Sponfalia p ur a (jr c črta ex confenfu valida, luetalids ntiUa,inducuntpuhlicam
hondi at m: qu.zhabet dirimerefequentiaJponfalia,fed
non pracedentia.

Bonifacius. VIII.

X fpofalibus <* * puris & certis etiam
fi confanguinitatis, affinitatis, frigi-
ditatis religionis.autalia quauis ra-
tione fint nulla, dummodo non fint
nulla cx dpfeftu confenfus, oritur ef-
ficax ad impediendum & dirimedum
fequentia fponfalia vel matrimonia,
"^autem ad prat.edentia diflbluendum.impedimen
^■uftithe puhlica: honeftatis. * Quare ille,qui fpon-
'iiapme ac determinate cum aliqua muliere contra-
.‘N& poftmodum cum fccunda prioris confanguinea
‘“'TOfecit, ex ptiorum fponfaliorum vigore (quibus
{''Puhlica: honeftatis iuftitiamexfecundis fponfali-
fiibfecutam minime derogatur) ad matrimonium
t0l 'ttaiiendum cum prima temanet obligatus.

, honeiiatem non inducunt fponfalia conditiona.

ltA nte euentum.h d loan.^And.

Ule vero, qui fponfalia cum aliqua muliere v f u b
'“Iditionecontmir, li poftmodum ante conditionis
'“'Mam cum aliaprioris confanguinea perverbacon
J^erit de prsfenti, cum fecunda remanere dcbebit.
'‘'•iti ex fponfalibus conditionalibus ante conditio-
extantem ficuti confenfum non habentibus, 8c
Jnc <Jrtis nulla puhlica: honeftatis iuftitia oriatur.

D jT~D £ S P O N S A T To N~E

impuberum.

T IT V L V S TI.

CAP.  V N 1 C V M.
fyonfalia amborum infantium vel alreriuo tantum perfu-
e tr uenientiam maioru etatu non validantur,nec puhlicam ho~
fhtem inducunt: niJT fuerint rarificata tacite vel exprejle.
quead'§'ldem cjuocjue.Domi..

Bonifacius Vlil.

I infantesid ad inuicem.velvnusmaiorfepten-'
a. 6c alterminor fponfalia contraxerint: ipfi
l parcntes pro eis.nifi percohabitationem eo-

a  VideC0ncil.Triden.fifi.24. de reform.matrim.caj .con-
T'nenim muitum pro textn & glofiit.  b de impedimentoiu-
"nia puhlica honeTtaru cjuidfir , .pr vnele proueniat.vide JI.

mmam in cjuaBiovilnu additu ad ternam partem tj.st.

* rf *4.& Doii.fcholaihcor li.4-fent.diB. 41.  c. No. Do.bicil-
*»>dici mulierem.ejua nondum matnmonio copulata e Ti.
"Oidc S.Thom.in ejuaifionibtu addituad 3.partem tj.3-3.

'. &DtSl.lib.+.ftnt .dtbi in .2 7 .&• DotatHlc.anjil.l-i.
"“tp-IHiadijfud.

^dicitvfiu

S linfa

nio, i
vel p:

rum mutuam, feu alias verbo vel fafto ipforum liqui-
do appareat eofdem in eadem voluntate faftos maio-
res feptennioperdurare: fponfalia huiufmodi, quseab
initio nulla erant, per lapfum difti temporis mini¬
me ccnualefcunt: Scideo cum fint nulla ratione do-
feftus confenfus, puhlica honeftatis iuftitiam non in¬
ducunt.

Sponfalia pcrverbade prtfenti contraffa inter impuberem
& pub er cm. vel inter impuheres nonproximos pubertati .Va¬
lent vtfponfalia defuturo : nec in matrimonium tranfeunt ere
folaperfeuerantia atatit : nifialiter approbentur , inducunt ta~
men puhlicam honeiiatcm. h.d.Dominictu.

Idemquoque fi pubes Scimpubes, vel duo impu-
beres non proximi pubertati, 8cin quibusatatem ma
licianon fupplčbat, per verbacontraxerint deprafen-
ti. fponfalia enim illa , qua iuris interpretatione tan¬
tum fuerunt fponfalia de futuro(licetverba confen-
lum exprimentia de prafenti haberenr, & matrimo¬
nium contrahere intenderent contrahentes ) per ad-
uentum pubertaris in matrimonium non tranfeunt
deprafenti;necmatrimonium(quod vt matrimonium
sctate non tenuit probibente ) per lapfum difti tempo¬
ris conualefcit: nifi per carnis copulam fubfecuram,
vel aliquem modum alium contrahentes eofdem cum
eiufdem perfeuerantia voluntatis ad pubertaris tem¬
pera peruenifie conftiterit euidenter, per diftum ta-
men contraftum, qui valuit vt pomit, non ficuti ag«-
batur.publics honeftatis iuftitiaeftindufta.

Sponfalia pro abfentibui film non tenent: nijt ipjri prefenti -
biic.vcl nifiapprobaucnnt tacite vel exprejsc ex poiifacfo. bot
dtcit. Dominicu*.

Porro ex fponfalibus, qux parentes pro filiis pube-
ribusvel impuberibus plerunque contrahunt, ipfi fi-
lij fi exprefs'e confenferint vel tacite,vt fi prafentes
fuerint,nec contradixerint,obligantur: 5c cx eis oritur
iuftitia publicx honeftatis . Et eft idem,fi filij tempo-
re fponfaliorum abfentes, 8t etiam ignorantes eadem
Iponfaliapoft fcientes ratificauerunttacite a  velex-
prefse: alias ex fponfalibus contraftis aparenti-
bus pro filiis,nec ipfi filij obligantur:nec -
puhlica honeftatis iuftitia inde
furgit. ■

* Vide Bart.in Lam emm.jj.rcm ra.ha.Font •
GO

m

Sexti Decret. Lib. V. Tit. I. Rž

F X N I S.


SEXTI DECRETALIVM

LIBER Q. V I N T V S.

DE ACCVSATIONIBVS, a  IN Q_V I S I T I O N I E V S,

& denunciatiombus.

T 1 T V L V S V K.1 M V S.

C A P I T V L V M F M M V M.

Ex confefione coram delegat o inquirente fliper certis crimmbm deputat ofatla punitut
confitens, licet dicat fe pr m diffamatum non fttijfe, vel inquifitionis
capitula non babuijfe. b. d. Dominitus.

Bonifacius VIII.

Oftquam * coram eo, aai contra te
fuper certis criroinibus inquifitor
fuerat deputatus, eadera crimina fui
fti confeflus !,  fruftra confeffionem
tuam(quo minus puniaris ex ea, pro-
ut luftitia fuadebit) eo protestu im-
pugnare contendis, quod fuper eif-

a *De materin h tir mu  t it.-v ide plene per HeHien-tn fumma.
ted.tit.  b Videterufinunein c.ditečfe. eleappeUat.  tjr sAlcx.
:fnf. ti. Ifl/J ■&Fel.t* e.i.dt ttecept.

dem criminibus no fueras anteadifFamatus. Velquod
pereundem inquilitorem capitula fuper quibusc° 11 "
tra te volebat inquirere,tibi tradita non fuerunt,

C A P. I I.

Valet inepirfitio fatla fuper veritate criminum otniffa"^
cjuifitione infanux.fi reue praftni tacuit. hi c dust pcanda*
loan.*And,

Idetn.

S I is,cuicontra te commifla fuerat fmpliciterin'
quifitio fupa certis crimiaibts facienda, pročelij

ni

rit te prafente,nec rcclamatc, S ut qtiicquam fliper hoc
cxcipiente(infan)ig inquiiuioneomiiTa) ad veriratem
eorundem criminum inquirendam iprocefium hniuf-
modiexeo qiibd.non fuit de infamia *  primitusin
qui(itum,vlterius impugnarenequibis.

De haereticis.

13+

D

H A E k E i

i C I S.
11 .

T I T V L V S
CAP.  I.

*Tropter eri m en h&rcfis clericumtn quibufcunque Jacris or-
iiniiui confhtutum,flm eim cpifcopm de gr udare poterit. h .
4 ’Dominictv.

Gregorius I X.Remen.archiepifcopo,&/uk
/kffraganeu.

Voniam cpifcoporum numerus ad degra
datioucm clericorum a canonibns confti
tutus non poteft defacili ^ couenire;Con
- cedi’.nus,vt facerdotem vel alium clericum
faeris ordinibus cbntf itutum(ciim pro hsrefi fuerit
c ^riae feculari relifiqucnaus, ant perpetuo immutan-
^s)conuocatis abbatibus ( aHis^ue pradstis Screligio-
^perfonis ac iiteratis fux dioecefis,de quibus expedi-
Ic videbitur,fuus foius poflit epifcopus degradare.

CAP.  I I.

Excommttnic at to n c m incurrit fpeliens fcienter h&rtticos,
^horum receptatores, defen/ores , vel fautores, nec abfolmtur
ezhumet eorum corpora , loceu vero priuatur fepultura. hac
vfque ad'^lnhibrmm .Dominion.

Alexander lili.

Vicunque c  hxreticos,credentes, receptatores,
N^defenfores vel fautores eorum fcienter prsfum-
Kerint d  eccleliaftica: tradere fepultune vfquead fa-
jfsfačHonem idoneam excommunicationis lententia:
fe nouerijit e fubiacere.Necabfolutionis beneficium
j^reanrur, / nifi propriis manibus publice extumu-
le nt, g  & proiiciant h  hu ; ufmodi corpora damna-
tot- nm.Et lo-cus lile perpetua 1  careat fepultura.

E^iommuniairi debent laici publice > vel occulte diiputan-
* f:  de/ide. b$c dicit. Dominion.

bdnbemus quoquene cuiquam laic$ perfonxliceat
Mlice, vel priuatim defidecatholica difputare. Qlu
V er o contra fecerit , excommunicationis laqueo in-
^detur.

valet pfomotio h&reticorumfu credentium,fautorum,
* t:t Ptatonim,& defenfbrum eorum, neefliorum fuorum vfejuc
ni  brundam gen era tio nem , ad beneficia ecc/efaFJica  , vel off-
**Fkblica.hoc dicit . Domini cm.

, Preuči atitcm,credent es,recept atorcs,defenfores,

? ^utores eorum, ipforumq; filij vfque ad fecun-
J* 1  generationem ad nullum cdciefiafticum benefi-
Uoi lbu officium publieum admitrantur. Qticd 11 fe-
Sa &um fuerit,deccrniimis irritum & inanc.
j. funt habentes benef.cia ecclefa/bica adpreces bare-

:gr tnhabtles effieiuntur ad ali a obtinenda,Ji fcienter
s ta r tceperunt.lfor dicit. Dominickt.
t  ^dhacc quofcuijque viros cccletlan;ico5,qui ad pre-
. s ^uiufiuodi peftilemium perfonarum dignitates,
^ r ‘0ua tus , qu3ccunque alia cccleliaftica beneficia
^tad e pti;cx nune priuatr.us taliteracquifitis:volen-
v >quod tales fk  habitis careant perpetuo : flrece-

iVr> U ^ 1  fcienter > ad alia vel fimilia ncquaquam

^fierum admitrantur.

a

Vualitcr probari debet infamia alt enim, vjde Rotna-
^ C0 »A 2 6? & C&rdin a Um cenJtLs deteffibm.  b db{ora
^odpropterdtjficultate m relatcatur iuru fblennitasi vt ha
e °d.&/. Jf.de venr.i / pof.mir.FoHT.  c  Vtde

fkfy ( / ein * ta7n  * n  jum.de ecelefia.Ub.^par i.c st,  d al.pra-
h P j mr :  e  al.nouerit.  f al.rnereatur.  g al extumuJct.
L f  pr °i >c -*at.  1 al.perpetu*.  E vtdc fondiffa ■u um 1 . ao.de
' repenitaHmluijKtft.vni.fUj.  I Aljmcpmtt.

‘t^l/atftemMcibArisJfliorum vel {kb.Oteruvt per htreti,-
cos faela,etiam/i poffea vitium detegatur■ h.d. Domtnic.

iilorum auteni filiorum emancipaticnenr, quorutn
patentes poft emancipationem , etiam huiufmodi ap-
paruerit anteipfam a via veritatis ad heretieje fuperfti-
tionis inuium declinalTe.nullius volunuis tile mome-
ti, velut fačlam de hominibus fui iuris : cum dignum
lit, vt propter tanti atrocitatem deli&i, filij elTe in pi-
rentum ha:reticorum defierint potellate.

C A F. I I I.

Filij vel haredes petentium in infirmitate Jua hareticeruv*
confolationtm^non admittuntur adprobandumfluod nonfana
men te, velperdita loquela Jufcepcrint,Ji con Fiat , qued erant
fan<z men tii,velf prim fUFfeSH, vel dijfamati erant de harejt:
alias admittuntur , fcilicetper teffeifide dignos non fuFfc&os,
hoc dicit. Dominicm.

Idem itujuifiroribm h ar e tiča prani tatu.

F ilij,velhasredes iilorum,quidum insgritudinisle-
fto decumberent, petierunt hareticos confolatu-
roSjVt ab eis per manus impolitionem confolationem
reciperent fccundum pelfimam cofuetudinem eorun-
dem , ficque viam fuerint vniuerfae čarni s ingrelfi: ad
probandum, quod ipli defunčli confolationem illam,
imo verius defolationem non fanx mentis effečti
fufceperint, vel poftperditam iam loquelam ( cum ta-
men moriš fit (vtdicitur) apud eos,quod nullum talk
ter conlolentur, qui non lit fanx mentis, & memo-
riam habcat ordinatam ) admitti non debent: li dum
viuebant.diffamati erant de hxrefi,vel fufpečli, aut le-
gitime coijftiterit, qubd fans mentis exiftentes huiuf.
modi hsreticos petierunt. Alioquin admitti pote-
runc pradičli filij, vel haredes ad probandum pramif-
fa. Non tamen per VKores^lios.familiareSjvel de fuis
aliquos, fed perteftes alios fide dignos, & fpecialiter
fidei zelatores.

CAP.  I I I I.

Relapji in harefmfimt tradendi curi a feculari , licet peeni-
teat eot, adfidem redeant : non tamen denegantur ek faerd•
mentapeenitentia & cuchariFha.b d Dominic.

lde:n eifdem.

S Vper eo, ^ quod feriptum Iegitur,EccIcfianulli
claudit gremium redeunti:quodque ij,qui pofi ab-
iurationem erroris , vel poftquam fe proprij antiftitis
examinatiene purgaucrint,ii deprehcnli fqctint in ab-
iuratam harefim recidiflc , feculari decernuntur iudi-
cio line vila penitus audientia relinquendi: c.um feri-
ptura huiufmodi videantur fibi inuicem aduerfari,
quid tenendum fit per fedem edocert jpoiboHcam po-
liulaftis. Nos itaq; inqui{Ivioni veftrade fiatrum »10-
ftrorum confilio refpondemus, qUod taliter dcprchen.
fis,etiam f ^vt dičlum cfi) fine vila penitus audientia
relinquendi lint rndicio feculari:!! tamen poftmodum
poeniteant,& poenitentia ligna in eis appsruerint ma-
nifella,nequaquam funt(huniiliter petita}facrairienta
poenitentia, ac cucharif ia deneganda.

CAP.  V.

Efccommunicati, particip >1 , <pr focij eri mi n u  , admittuntur
in tcfTes contiabareticos } ji fciunt ver if milit er veritatem de~
potiere.boc dicit. Domin.

Idem eifdem.

I N fidei fauorem, Concedimits, vt in negocio inqui-
ftionis haretica prauitatis excom ru:iicati par-
ticipes , vel focij crimiuis ad tellimoninrn atb‘;ittan-
tur: Prafertim in probai/onum aliarum defedum
contra hareticos , crcdentes , faut-:r s , receptatores
Scdefenlbrts eorum. fi cx vcrifmfilibus conicduris,
ficanumcio teftium,iut perfonarum (tam deponen-

4 ex  vtrbis & afttbiis probaturivt not.iv. /.Ji cum io-

ten aurem. jf.,'ol.mat.c.hoc babet.^6 Jisf, pr legr.ijnu*»

b V(df ZAinbinupttraU.de karet.c.

GG z

135 Sexti Decret. Lih. V. Tit. II. n<5

tium, quam eorum contra quos deponitur) qualitate,
ac aliis circutiftantiis lic teliificantes falfa non dicere
przfumautur.

CAP.  VI.

Ordinarij, vel eorum delegati, & incjuifitoret pne parna ex-
communicationis facere habenc execHtionemiufh;ia contra ha
rcticos  , per habentei iurifdifitonem Jecu/arem in loče  ; licet ex-
communicatiJint, vel de faffo tantum illam iurifdiffiouem
pofi/deant.h.d.Dom.

Idem eifdem.

P Ratfidentes « regimini alicuius regni,prouincix,
liue loči (licet excommunicati, vel de fafto ratum,
& non de iure iurifdiflionem habentes, ac eorum offi-
ciales ad requifitionem ordinanorum, vel delegato-
'rumipforum,autinquilitorum hatreticzprauitatis n5
valentium line moriš, difpendio vel negocij periculo
recurfum babere ad fuperiores, qui legitime in locis i-
plis polfint iuftitiam exequi) polfunt Jcdebent contra
hzreticos, credentes.fautores, receptatores, & defen
fercs eorum iuftitiam.&fuum officium exercere. Nec
requirentes huiufmodi excommunicatos,propter lioc
fententiam excommunicationis incurrunt. Non ta-
men prifidentibus prtelibatis, vel officialibus eorun-
dem propterea in aliis cafibus intelligatur conceflum
aliquid vel peimiflum.

CAP. VII.

Excommunicattupropter contumaciam nen reftondendipu¬
fer harefifie qu a er at fufpe£fue,pofi annuns dansnatur,vt ha-
reticus.hoc dicit.Dominictts.

Idem eifdem,

C Vm t>  contumacia (in caufa prsfertim frdei) fu
fpicioni prafumptionem adiiciat vehementem: fi
fufpecius de hzrefi vocatus k vobis, vt de fide refpon-
deat,excommunicationis vinculo (pro eo quod parere
fubteifugit.aut contumaciter fe abfentat) per vos fue-
rit innodatus, quam fi o  perannum animo fuftineat
pertinaci, extunc velut hatreticus condemnetur.
CAP. VIII.

^ibiurans in iudicio harefim propter vehementem prafitm-
ptioHcm: Ji it er at o ldbitur( licet nonfuijfet probatum plenej re-
lapfUs dicitur. feciss fi le uit erat prajumptio. h. d. v J j ne ad-§,
Eum vero,Dominicuf.

Idem eifdem.

A Ccufatus de hzrefi vel fufpeftus , contra quem de
hoc criminemagna & vehemens fufpicioortae-
rat,fi hsrefim in iudicio abiurauir, & poftea commir
tit in ipfa,cenferi debet quadam iuris fiftione rela-
pfiisilicet ante abiurationem fuam,h;crclis crimenple
ne probatum non fuerit contra ipfum.

Si autem leuis & modica fufpicio illa fuerit, d
(quanquam ex hoc lit grauius paniendus) non tamen
debet in harefim relapforum poena puniri

Cu/pabitis in vno arciculo harefiigeneraliterpoflea abiuran-
do, relapfut dicitur, Ji committtt etiim in ali um articulum Je-
paratum h.d.Dom

Eum vero,qui in vna herc lis fpecie vel fefta commi-
fit.aut in vno fidei articulo.fcu ecclefia faeramento er-
rauit, & poftmodum harefim fimplicitervel generali-
ter abiurauit,fi extunc in aliam etiam harefis fpeciem
fiue feftam, aut alio articulo feu faeramento commit-
tat,volumus,vtrelapfum in harefim iudicari.

i peti abiurationem harefn,de tjua conuiIhte fuerat, vel
poflea conuincitur faCto vel v er bo h ere n at communicat in re¬
bus htc probibitii ,relapftit dicitur. h d.Dom.

lllequoque, decuius lapfu in harefim anteabiura-

a Vide glojfjin. in c.t.deofjic. vicarij hoc eod /ib. pr Gon -
dtjfaluum trail.de har. pr tj. 19.  b deiritcUUfu vide Alberti
tsum traff.de agnofc.ajfert. a.30. njsm.7}.  c  DicfioJi, deeff
in antitjuio rib codicibus etiam tmprefiu, pr feries orat ionu in-
dicat abejfe oportere.  d aifuit.

tionem, conftitcrat,vel nune conftat :fi peft illamb*-
reticos acceptet, a  deducat, vifitet, fiue alfocict,aut
do na vel munera eis donet,vel mittar, feu fauorem cis
impendat,qui excufati non poflitetiam lineadoratio-
neifvt verbis veftris vtamur) merito debet iudicarirc-
1 ;pfus,cum illum ex b  approbata a fepriuscrroriscon
lequentianon lit dubium id fecilfe.

Tellu in caufa harefis falfum deponent, licet periurusft ,
probat ditendo contrarium: dum tamen ex indiciisconlietdi•
Hum non corruprtontm,fed vrvita'cm conttnere.h.d.

Licet vero periuria teftirnonio, etiam poft pceniten
tiam repeliantur: fi tamen ij,qui coram inquititoribus
iurantes, tam defe,quarn de aliis fupcrfafto harelis
dicere veritarem, eam čelado deierent, & poftmodum
velint corrigere dičlum luum contra fc,acalios fuos
complices deponendo: cinn crimen huiufmodifiten-
ceptum, fi ex manifeftis indiciis apparuent, taks non
animi leuitate, aut odij fomire, feu corruptionepccu-
niz,fed zelo fidei orthodoxz dičlum fuum vellecorri-
gere, ac modo (qus prius tacuerant )reuelare in fauo¬
rem fidei(nili aliud obfiftat)ftari debet, tam contra fe,
qu'am contra reliquos atteftationibus eorundeni.

Intjuijilorcs fuper harejideputati,nonJeintromittantdedi -
uinaHonibus vel fortilegiu non fapienttbus harefim mteife-
/lam h.d. Domini.

Sanecum c  negociumfidei(quodfummepriui!<'
giatumexiftit) peroccupationes alias non debeatim-
pediriipeftis inquifitores hacreticac a lede apoftolicl
deputati dediuinationibus,aut fortilegiis (nifi hxrt-
fimfapcrent manifefte )intromittere fe nondebcnl,
nec punire talia exerccntes, fed eos reiinquere fuis ‘ tt ‘
dicihus puniendos.

Injuifirorci harefis de qu*fhontbtts vfuramtnfe intrtmd'
tere non pojfunt.h.d.

Dequaftionibus prattereavfurarum motiš,&con-
traillos,quibus reftitutionem vfurarum in perniten-
tia pro hzrcfis.crimine iniunxerunt, ac illife & fuand
hoc faciendum in iudicio ecelefite obligarunt.intio*
mitteie fe non polliin trne per caufas huiufmodi offe*'
diculumnegocio fideiprzparetur.

Intjutfitores pojfunt compeliere haredes fautorum heteticO'
rum ( tjuitamen harenci non eram) ad implendump*"''" 1 ' 4
ttam m tun Ham in bonu tcmporalibus: fecus fi mortut Jint An ‘

teejuam fuerit pomitem iaintunR a.h .d.Dom.

Sirero d proiis,quz in hzrefireceptando,veUe-
fendendohzreticos leueis fauendo.non tamen en-
ftens hatreticus, quis commiferit, fub obligationebo-
norum fuorum inquilitoribus fe adftrinxit ad recipi'
endam ab eis pocnitentiam & complendam: & ca li¬
cet iniunčta,non tamen perafla decelfit ifiperliuiuf-
modi poenitentiam onus impolitum fueritproficiens
ad lalutem, in bonis eius temporalibus exequtndutu,
adcotnplemtntum ipfitts per inquifitores cogi debet
hiredes, vd alij ad quos cum luo onere bona huiul-
medideuenerunt. Porro, fi propter huiufmodi h«e-
ticorutn recepta tionem, ddenlioncm, feu fauorem,
quis ad fjciendam petnitentiatn, quam inquifitorest-
pfi iniungere vellenr, bona fitaobligaueriteifdem
antequam ei poenitentia iniung 'retur.decelferit: eius
hzredtbus noneft fatisfaftio pto exuncio iaincrinn*
ne iniungenda.

'Toti rnoi tcm harctici declarari potejl eum haretieumfui[‘
fe,adfinem confiflands. Dom.

In co vero cafu, quo hatredes ad fuccellionemnon
debent obharelim fuiaučtoris admitti nonobftante,
quod attfloreipfo viuentc hoc non fuetit(interuem-
ente iplms morte) per fententiam decl aratuin ad

a al.receptet.  b al.afprobati.  c Vide Zanchinumtrtt,
deharet.ca.2t.  d /n veruffiortbitt codicibus itatfi vero  m
hts,&c, e al.adoaupauo/ient.

eonfif«-

137

Mnfifcationem benorum poft mortem eiufdem nihi-
lomitms procedatur.

Clerieiinfiruentes teIfei,ne'inquifirores veriratem inucifi-
ttnt,purtiri poJJiwt peraoi :ir religijigrauitupuniuntur.h.d.
mirtietu.

Sacerdotes infuper, & »lij clerici qui negocium in-
^ttifirionis inftruendo citatos hsreticos, vel eorura
•tedentes decelanda reritate,vel diceudafalfitate.feu
•os indebitc liberando inuenti fueiint impcdire (cum
®0tt fit dubium eos * ipfafacerein fauorem hatreti-
'•'prauitatis) pet inquifitores a talibuscompefcipof-
■uptjic poena debita caftigari, tam per captionem per-
fonsrum qa'am alias, prout culpa exegit delinquentis.
®cligiefi etiam funt immurationis poena, vel alia gra-
•“us puniendi quam feculares: fi inuenti fuerint in hx
,£ fi>vclconlimilibus deliquifle.

CAP.  IX.

‘Hfn Valent fiatutaper qua inquifieoru barefis officium im  -
P*ditHr,vel retardatur.

Vrbanus I I I I.

S Tatutum * ciuitatis, caftri,vili*,vel alterius loči,
per quod negocium inquifitioni$ hzretics praui-
J^tis, direfte vel indirefte ( ne in eo libere procedi va-
**>) contigeritimpediri, vel auomodolibet- retardari
**Hius *xifterefirmitatis. Ipfiusque ciuitatis vel loči
^■Ritnim,poteftjtem.capitaneura, confules,vel rcfto
,t! i per quem vel quos eadent ciuitas , feu locus regi-
lat >quocunq; nomine cenfeantur, ad ftatutum huiuC-
^odiloci dioecefano, vel eius vicario, aut inquilitori,
!t uinquifitoribus labis praefats, line mor* difpendio
**hibendum:8c fi tale inuentum fuerit.reuocandum o-
f^nino, velfaltem eatenus moderandum,quodperil-
1# d inquifitionis procelTus non impediantur.velali-
^Utenus retardentur,percenfuram ecclefiafticam de-
* c tnim us corapellendos.

CAP.  X.

pfftdum tnfjuijitoru harejis morte concedentit non expiratt
**•*» quo ud negociapritu non capta vel exorta.hoc dicir.
clemens III I. tnqutfitonbtu baretka
prauitatit.

VrE * aliqui dubitationem folicitam excitantes
V in dubium reuocet,an officium inquifitionis hat-
•'tici prauitans folicitudini veftr* intra certos limi¬
tah apoftolica (cde comiffirm, cvpiret per mortem
šamani Pontificis,qui commifit:Prsfenti declaramus
*“ifto,ipfum officium non folum quo ad Hegocia vi-
J tn te mandatore incoepta, imo etiam, quo ad integra
^non coepta,8cquod plus eft quatum adeaqu* tune
® e quaquam emerfierant in fauorem fideipoft commit
'»tis obitum perdurare.

CAP.  XI.

mformat inquifitores adDeiim,vteitu tirno rent bominum
anteponant, in procedendo fimulvel feparatim contra
f ni», fuos fautores: ir etiam in eos abfoluendo eunt vere

^ierint.

V idem cifdem.

T d officium inquifitionis contra hzreticos in
jv Prouineia, in qua vobis idem officium eft commif
ott\  auftoritate apoftolica poffitis efficacius adimplc-
*>difcrerioni veftrac per apoftolica feripta mandamus,
wtc nils v bjq ue  in pratfata prouineia fimulvel fepa-

al.itasipfbs eafacere, irc.  b foncordatrcfcriptumln -
ii  j*‘ 1 ^ ■ incip.ad extirpanda.§<caterum teneatur. ir a-
^ f ’fcriptH ^tlex.l 11 I.incip.implacida relarie.pua haben-
in buliario literarum npofiolicarum pro officiofon-
tl p lntA incjuiJitionii.  c VideDec.tnca.cauf/tTnmatrimorjij.

4  tr ]P* offic.dcleg.ir lArelatanum tralf. de haret. notabili 4 .
^jr^oordat refiriptum Vrtani lili.  incip. licet cx omnib.
*y* t *^*> accipiet lucern, haberur imprejfum in tmlla-
‘iHrari apoflolictmmpro officio fanStftma in^uijitjoruk

De hsereticis.

13*

ratim.aut fmgulariter(prout negoci) vtilitasfuadobit)'
contra hatcticos, credentes, teceptatores, fautores,&
drfenfores eorum.necnon contra infainatos de harefi
vel fuloečlos, iuxra fanclioncs, canonicas ( homi.ntr«
metu diuinoquc * timorc propofito) ptocedatis . ; Si
vero aliquis ex prtedičlis. hxretica labeprimitus abiu-
rata, redire voluerit ad eccleljsc vnitatem: ei iuxta for¬
mam eccieike abfblutionis beneficium impendati*, 8ot
iniungatis eidem quod iniungi talibus confueuittpro-
uifb folerter ne fimulata conuerfione redeant fraudu*
lenter,& vos(imo feipfosjfallentes fub agni fpcae lu-
pum gerant.

Infiruit incpuifitom in modo examinationit teftium: ir in
perfonu,qu& teihficata fcrtbere/debeant.h.d.

Verum, quia in tam gtaui czimine cum multaopor-
tet cautela procedi ( vt in reos fine vilo, proferatur er-
rore durz,ac dign* feueritas vltio*is)volumus 8c man.
damuSj vtin examinationcteftium, quos recipi fuper
crimine ptadieto, ipfumque contingentibus oportuc-
rit, adhibeatis duas religiofas & difcrctas perfonas: in
quarum prsfentia per publicam (fi commode poteftis
habere)perfonam,aut per duos viros idoneos fideliter
eoruadem depofitipnes teftium coferibantur. Ad con-
feribendas * quoquehuiufmodidepofitionesteftiu,

&adfaciendum omnia ,quac in commiflo vobis offi-
cio ad feriniarij, feutabellionis officium pertinent, tc-
neri diftriete praecipimus, cum per vos fuerint requifi-
tt.omnes & finguios veftri ordinis fratres: qui dum ef-
fent in feculotabellionatus officium habuifle: aut e-
xercuiffenofcuntur, &illosctiam,quibus idem tabel-
lionatus officium ratione pnfati negocij fidei fuit a-
poftolica fede commiflum, & in pofterum committe-
tuf: concedentes huiufmodi fratribus, necnon Sc alii*
religiofis quibuflibet,qui fimiliter dum effent in fecu-
lo, tabellionatus officium habuerunt c  Sc exercue-
rufit, quibufuis etiam clericis fecularibus officium ip-
fum habentibus(etiam fi iidem fratres religiofi Sc cle¬
rici fint in faeris ordinibus conftituti(exeicendi libe-
re officium, ipfum quo ad prsmiffa, non obftante fta-
tuto aliquo contrario canonis vel ordinis, qupcunque
vallato muniminepoteftatem.

Inifruit incjuifitores circaperfon/U,per quat impediripoj(Jit 9
vel deferri inquiJition'u negocium.h.d.

Cpmpefcendi prseterea monitipne »ramiffa per cen •
furam ecclefiafticam appellatione poftpefita, pradi-
catores qu*ftuarios d  (vbicontigerit pro inquifitio-
nis feu fidei negocio congregationem fieri, vel alias
eidem negocio, quomodolibct ex hoc impedimen-
tumaliquod affcrri)apra:dicationis officio, quod ad i-
pfos nullatenus pertinet(quorum intereft tantumcha >
ritatiua fubfidia fuppliciter petere, acindulgentiant li
forte habent exponere) liberam vobis Sc fingulis ve-
ftrum concedimus aucloritate prsfentium faculta-
tem.Denique,vt circa pr.emifia plene vobis Sc fingulis
veftrum coercitionis expedita,8c inuiolabilis adfit au-
fIoritas,volumus, vt ea omnia viriliter exequamini (fi
opus fuerit)inuocato au.cilio brachij fecularis.contra-
diclorcs per ccfuram ecclefiafticam appcilationepoft-
pofita compefcendo. Nonobftantibusaliquibus pr*-
uilegiis vel indulgentiis quibufcunque perfonis cu-
iufuis conditionis,dignitatis.vel gradus, religionis vel
ordinis,comitatibus, c  velvniserfitatibUs ciuitatum
8clocorum fpecialiter, vel generaiiter fub quacunque

a Leg.diuino timorcpoftpofite.  b Viderefcr.^Alex.T 111- ■
incip.nc commifpa.ir referiprum Pij 111 I.inctp.pajloralif efff-
cij cura. habetur imprejfa inter Utteras ttpoftolicaf pro officio fan
Sifiima inpuifitionu.  c alias, ita: babuerintir cxercuerint.
d Pradicatores cjuaffuartos omnino fuilulit Corrcil. Trident.
fcfi.s .de reform .ca. t -§.vlt .ir fefi. 21 .de reform.c. f.  e [nm*~

nufirspCH ltgttur,cmmunu*ttkiti.

G,G j

m  Sextl Decret. Lib. V. Tit. II. 140

verborum cxprefnone,vel forma a memorata fedc con
teliis, vel in polic rum concedendis,cuni exhuiufmo-
di, vel aliis priuilegiis, vel indulgentiis nulluin vobis
in tantz pietatis negocio vclimus obftacuium intcr-
poni:2c cenftitufiouc de duabus dietis cdita in conci-
lio generali. Statuimus infuper. vt potcftas, capita-
neus.feu reflor,vel confules,fou ouinis alij,qui ciuita-
tiprsfunt, vel locoalteriad prifens, a ut przerunt «
in ftiturum ad re'C|Uifitionem dicecefanorum, vel vica-
liorum fuorum,feu inquiiitorum hameticarprauitatis,
itircnt pnx<iicattendereimnolabilitcr Se b  obferua-
re, ac facere a fuis fubditis obferuari toto tem pore fui
icgiminis. in terris fus iurifdielioniregiminiuefubie-
ftis conftitmiones contra harretieos, credentes ,rece¬
ptatores, fautores, Sc defenfores eorum ipforumq; li¬
li os&r nepotes a fede apoftolica promulgatas , ac etia
approbatas, quas, qui iurare noluerit & feruare, vt in-
fanvis, Se tantitum hcereticorum fauror, ac de fide fu-
fpeftus oflicio, Sc Ih; nore fui regiminis fpolietur: nec
vlterius, poteftas,capitaneus,confiil, vel rečlor habea-
tur in aliquo,aut decztero in c aliquain dignitatem,
vel officium puhlicam vlterius afiumaturSc qusevt po
teftas, balliuus.canfubvel rečtor fccetit: n uk a m obti-
neant firmitatem.

CAP- XII.

Comprehendit tila decre. plura vtilia pro eocptdiendo officio
inejteifitontm. da; enim eit poteiiatem committendi citartones,
ir fententiarum denunciationci. dat poteiiatem votandi peri-
tot eterum  dr populum.vt eif afiftant. dat potefiatem proccden
dl centra illos , aui de fua in aliam prouinciam Je traniiule-
tunt.da* poteftatem repetendi libros  dr procejffue , commutandi
dr miiigandipcemu^priuandi ir priuatos nunciandi officiu  dr
hononbuo haretkos, fautores, ir defenfores eorum lita tamen
puod hoefiat de ditecefanorum  , vel in eorum abfentia vicario-
rum fuorum confilio: mfi eifdejnfcienter talibtu benefti ia con-
tultjfent .h .d.ioan.-dnd.

Bonifacius vil \.inquiJstoribuf haretiea
prauitatU.

V T d commifli vobis officij debitum vtiliusSev-
berius exequamini, lanftie memotia: Innocentij,
Alexandri. Sc Clementis prardeceflorum noftrorum ve
fligiis inhsrentes »vobis Sc veftrum fingulis commit-
tendi citationes Scdenunciationes fententiarum,quas
in quolhbetha:reticos, credentes, receptatores,defen
fores,8c fautores eorum, tuleritis: Aduocandi quoque
prout expcdierit, pentos quoslrbet, vt vobis ailiftant,
& in hniufmodi ferendis fententiis prarbeant confi-
lium opportunum. ac eis,quodfuper his vobis humi-
literpareantin virtuteobedientie iniungendi.Conuo-
candi etiam clerum Sc populum ciuitatum, caftrorum,
aliorumq; locorum (prout difto negocio fidei videri-
tis expedire.)Et contra illos»quos in prouincia,in qua
vobis inquifitionis officium eft commiffum h.erefis
crimenconftiterit commilifle( licet adalias partes fe
transferendosduxeaint;procedendi. Necnon faciendi
a quibuslibet affignari vobis libros, feu quaternos, 8c
alia letipta, in quibus inquilitioncs fafta:, ac procelfus
perquolcunque auftoritate fedis apoftolicz, vel lega
torum eius habiti contra haneticos continentur; Sc il-
lorum, qui veftris madatis obedientes humiliter ftant
propter harefim in carcere,vel muro reclufi,paenam
vnacum praclatis, quornm iurifdiftioni fubfunt miti
gandi, vel mutandi, ciim videntis expedire : Priuandi
praeterea, vel priuatos nunciandi dignitatibus ac aliis
bencficiis ecclclialticis de dioecefanorum , vel eis pb-
fentibus vicariorum fuoium confilio, gtofficiispubli-

a al.prafuertnt.  b al.ita: ir feruare . C al. ad aliejuam.
d Vide referiptum Vrban.l l 11.tncip.liceeex omnibm
tr/o. extat imprrjfum inter literat apoiloltoas pto effcoe Jan-
flijTima lmjuijitionu.

cis.achonotibus quibufamque,eofdem hzretlcos.cre
dentes,receptatores 8c deftnfores ipforam,eotuniqtte
filios & nepotes pknam cficedimus facultatem Sunt
autem dioecefani in priuando tales,vcl liunciaiidopti¬
uatos bencficiis Sc hniufmodi requirendi. Mili forte
conflaret legitimc. quodiidcm fcieter huiufmodiper-
foms eadem beneficia contulifient: tune enim eos iu
liis requirendos non elle cenfemus, fed poti us a fuo iu
dice puniendos.

CAP. XIII.

ChriHianiad Iudaifmum tranfeuntei & redeuntei,h*retiti
reputantur.li.d.fecundum Zen.

Idem.

C OntraChriftianos,qui adritum tranfierint.velre-
dierint Iudzorum(etiamfi huiufmodi redeunte«,
dum etant infantes aut mortis metu,non tamen abfo-
lute.aut pracisecoaftibaptizati fuerunt)erit ‘  tan-
quam contrahscreticos , fifuerint de hocconfefli,aut
perChriftianos ,feu ludsos conuifti. Et ficutcontrs
fautores,receptatores, Sc defenfores hzreticorum: fic
contra fautores, receptatores, Sc defenfores talium <4
i>  procedendum.

CAP.  X I I I I.

'Upn cenfifcantur dotes vxorum innoeentium propterhttie
Jim maiorum.h. d.fecundum Zen ,

Idem.

D Ecreuit c  felicis recordationis Innocent. Pspl
1111. quod propter harefim maritorum, vxor»in
catholicarum dotes non debcant confifcari. Quodin-
telligendnm fore cenfemus: nifi forte mulieres ipl*
cum vitis matrimonia contrasiflent, quos haretico*
tune fciebant.

CAP.  XV.

Vitij baretieomm vftfue ad fecundam lineam patemaia
primam  veri maternem, funt inhabilej ad btncficium ealejid -
fluum, vel efficiiim feculare,fipatres ante mortem ecelejid t**
intorporari nonfuerint .h. d .fecundum Dom.

Idem.

S Tatutum felicis recordationis Innoc. Sc Aleša«.

prad.noft.ne vidi licet haretici,čredentes,reccpta'
tores, defenfores. Sc fautores eorum , ipfommque ®j
vfq-,ad fecundam generationem ad aliquodbenefin*
ecclefiafticum , feu publieum cfficium admittanul r >
quodti fecus ačfiimfuerit,lit irritu Sc inane: Primuat
Sc fecundum gtadum per paternam linčam comjn c '
hendete declaramus: per maternam veroad primutn
dunraxatvolumus hoc extendi. Hoc fanede fiUis8£
nepotibus hareticorum,čredentinm,Sc aliorum huiul
modi, qui tales efle, vel talcs etiam deceflifleproban-
tur,intelligendum efie videturinon autem illorum,
quos emendatos effecontfiterit, Screineorperatosec-
clefiavnitati, Sc piro culpa huiufmodi ad mandat« 01
ecclefiapcenitemiam tecepiflc.quam ipfi vel iamp«-
fecerunt, vel humiliter profteutioni eius infifttmb ve *
parati fuerint ad recipiendatn candem.

CAP. XVI.

Ineftoijitor Pata fuper harep,pne Jpeiiali mandati nonit'
ejuirit contra epijcopum , fedji cum culpabitem fauerit t nuncio*
bit Papa.h.d.loan.-And.

Idem.

I Nquifitorcs d harretiese prauitatis ab apoft.fed.fw
alio vel aliis quibuslibet deputati, de huiufmodi
crimine inquirere contra epifcopos nrqueant, aut r |U ‘
prxtextuproce.dere contra eos.Nifi m liieris commU'
lionis apoftoliex,qu6dhoc polfint, contincatur
prefse Si tamč inquilitores ipfi epifcopos.velaliosfu-
periores pr^latos leiuerint vel inucnctint circa ciimcit

a aliai eft.  b Verbum,eft,decfti» manufc.  e ViieZan-
chinumtrab.deharet.ca. 2 S.  d Vide Conc.Tridcnt.ftfi.ti‘
de reftr.t.s npertuium I»quijiter»m,vorbo epifepnt.

hsrefcM

4i De hsereticis. 1+2

tarefees commifi(Te,aut eos dehoc diffamatos exifte-
te >vel fufpeftosad tenebuntur ledi apoft.nunciare.

CAP. XVII.

*Kan derogatur ordinariitfuper preeejfu hareticorum , liett
V&P&gcneraUtcr alteri deleget. Etjiiper eodettt /alfo epijiopuo
it mquiJitorpoJfunt procedere communiter vel dtuijim.vel pro-
ftorejententiam, iti cjua Ji dijcord a*  t, debent P tipe rejene. Et
'pij.ipipaaiitcrcit-iaueprancdant,debent Jeruare modumin-
i u: Jiteribiu impofitum.h.d.Dom.

Ideni.

pEr *  hoc, quod negocium hareticac ptauitatisali-
■* cui,velaliquibus abapofi.fed.generalitcrinaliqua
Pfouincia.ciuitate.vel dioecefi delegatur.dioecefanis e-
Pifcopis, qtiin 8c ipfi aufloritate ordinaria, vel dclega-
**(fi habent) in eodem procedeievaleant, nolumus
detogaii. Verum, vt diflum inqnifitionis negocium
'fficacius, melius, vtiliusque prccedariconccditnus,
qiiodpet epifcopos ipfos, Se per inquifitores de faeto
'odeni inqtiiri valeant communiter vel diuifim:&fi
'liuifun proceflerint, temcantur iibi inuicem commu-
!;i ureproccffus, vt p er hocpoflit melius veritas inue-
™ri: &; nifi hoc cafu inquifitores in fententia: prolatio-
Oe <lioecefanis vel econtra duxerint deferendtim, per
' !t ofque fimul fententia proferatur: in qua ferenda,
"iion conuenerint, pervtrofque negocium fufficien-
,ct inftruflum,ad fed.apoft.remittatur. b  Siueautem
^hnaria, liue delegata epifcopi poteftate procedant:
jjlMnin procedendo modum obferuent. quem inqui,
Stores poflunt Sc debelit per iuracomniunia.velper
‘Ptcialesconcefiiones, feuoidinationes fedis apofto-
lc * obferuare.

CAP. XVIII.

Epifcopv fr incpuifitoribue harefii non rejitlant,fcd omnino
Previt domini tempirale', fr de eo crimine non cpgnofeant: a-
<>l * : prout d'ti.'urhiepHnrantur.h.d fccundum Zen.

V Tinquifitionis negocium contra baretkam pra-
uitatem, ad Dei glonam & augmentum lidei no-
^'stemporibus prolperetur, leges, <• quafdam per
* f dcricum olim Romanorrum imperatorena, tune in
“'Uotione Romam perfiftentem ecclefu promulga
'H(quatenus dei, & tcdelii fanfl* fuadionorem pro-
^ouent, &hatreticorutn exterminium profequuntur,
^ftatutis canonicis non obiiftunt) approbates 5c ob-

:, Hativolentes:V.uiuerfos fcculi poreftates&domi-
" Os, emporales,acprouinciarum,terrarum,ciuitatum,
S°tumque locorum feflores, quibufcunque dignita-

Jj^monemus.vtficut reputari cupiunt Schaberi
JKles.ita prodefcnfione ndei dioecefanis epifcopis
j^uifitoribus baretka prauitatis, a fede apoftolica
jPutatis.autinpoftetumdeput.andis pareant, &in-
tll( lant hareticorum, aedentiuin,.fautoruni,reeepta-
defenforum ipforum inueftigatione, captio-
^biccuftodiadiligcnti.cum abeis fuerinl requifiti: &
^Prsfatas perfonas peftiferas in potefratem , feu car-
'ptfcoporum, aut inqmfitorum difloruni , vel
j^Ocutn , de quo ipfi vel aliquiexeis mandauerint.

dift:

S

peorundem dominorum poteftatcm,vel reflorutn
tiftutn ducaut, vel auci faciant fine mora : vbi per
j^oscatholicos a prafatis epifcopis, feu inquifirori-
V 'l C0Ium a '* ( l u0  depmatos fub arfla Scdiligenti
fj. dia teneantur, doneč eorum negocium per eccle-
‘Udiciumtetminetur. Vtquede harefia dioecefa-
'pifcopo vel inquifitore, fcu inquifitoribus eon-
sj^ oato s,prafati poteftates domini tempo’raIes,fiue

^eeUratnrhrcrd pcresetrAHAgnntem Bcnediflioneip.eK
tj J^betur tit.de hnret.  b Vide Zanebit UKt trati de hite. c.
v ^ re Prttonum ltipu;f verb 1  Lpifopm .^.qudde Epifcopiu.
fde‘^ e ^ irt  ' n  * m pe e Ji r .ff dr ti tc^d .m cauJa,

'Ptlmic.oetHm yntnMM.de tKotpt.eou,

reftores, vel torna offitiales, feu nuncij fibi relifloj
ftatim rccipiant indilate animaduerfione.debita p tir
niendosmon obftantibus appellationibus,fcu prccia-
mationibus pradidlorum ncquitia: tiliorum: cum tatn
fccundum ordinationem pridecefiorum nofirorum,
quamfecundum legem imperiakm , appeli.itionis cC
proclamatipnis beneficiuro erprefse lit haueticis &
credentibus, ac eorum receptatoribus ,fautoribus, &
defenlbribus interdiolum. Prohibemus quoque di-
flriflius poteftatibus,dominis tempoi'ali-bus,8cieclOT
ribus,corundemque oflicialibus fupradiflis, ne ipfi de
hoc crimine(cum mere fir.ecclefiafticum)quoquo mo¬
do cognofcant vel iudicent,fiue captos pro eodem cri¬
mine abfcjite diflorum epifcoporum fiue ;  inquifito-
rum, aut faltcm alterius eorundem licentia, vel man-
datoa carcere liberent, aut executioncm , fibi pro hu-
iulmodi crimine a dioecefano vel inquifitoribus,feu
inquifitore iniunftam,prompte(prout ad fuum fpe-
flatofficium)facerefeu adimplere detreflent: vel a-
lias dtoecefanorum,autinquilitorunr iudicium, len-
tentiam.feiiprocefium.direfle, vel indirefle-impedire
pnfumant. Si quis vero depndiflts poteftatibus,do-
minis temporalibus ,refloribus ,vel eotum officiali-
bus,feu balliuis, contra pridifta fecerit, aut ptafato
fidei ncgocio fipefatis dioecefano epifcopo vel inqui-
fitoribus ineumbenti fe opponere forte prafumpferit,
vel ipfutn aliquatenus impedire,necnon &qui fcien-
ter in pridiflis dederit auxilium, confilium, vel fauo-
rem, excommunicationis fe nouerit mucrone percuf-
fum: quam fi per annum animo fuftinuait pertinaci,
extunc velut hsreticus condemnetur.

CAP. XIX.

Bona hAreticorum , ipfo inre funt confijcata :ejHod pro batne
triplict argumenta legati.Sed apprehenjio bonorumfieri non de¬
bet per donnnurn funlarcrn, ni/iprim pronunciatumfuerit Jii-
per crimine per iudicem eulejiajikum,qui hoc popit .lo. tAnd.

Idem.

C Vm fecundum leges ciuiles nefatias, naturte con-
trarias.inceftas nuptias contrahentes, eoipfo fua-
rum dominium rerum perdant: Et muli er humanam
legem tranfgrediens,8c(prsfertim parentibus fuisnon
confentientibus)raptoris .<* nuptias ciigens,bonao-
mnia, quac per legem fibi obuenerant a raptore, ac a-
liis confortibus raptus, ipfo iure amittar: c«rtoque ca¬
fu deferantur in fifeum. Ac etiam illicitas lpccie*
tranfuehens.

Aut rerum veflarum ptofdfionem b  omittens,ea-
rundem fpecierum & rerum proprierate hoc ipfo pri-
uetur: & fifco rerum Sc Ipecierum diflarum proprietar
acquiratur. Bonalureticorum i qui grauius, horribi-
lius,ac deteftabilius >quam pradifti dclinquunt )ipfo
iure de fratrumaiofirorum confilio decernimus con-
fifcata. Čoniifcationis tam en huiufmodi executio,vel
bonorum ipforufti occupatio fieri non deber per prin-
cipes, aut alios domuios temporales (iuxta Gregorij
Papi prid. noft.declarationem)antequam per cpifco-
pum loči aliam perfonam ecclefiafticam, qui fuper
hoc habeai poteftatem, fententia fuper eodem crimi-
ne fuerit promulgata. -

CAP.  XX.

In cunja h er c ji' proceditur pmpliciter fr de piano , fr H til4
teti tam fr uccujitorum non pnblio'antur,Ji pericuhim timed-
turth.d fecundum Zen.

Idem.

S Tatuta quardam felicis recordationis, Innocentij,
Alexandri,& Clemetis pradecefibrum noftrerum
quibufdam decfiratis.Sc additis recenfcntes:concedi-
mus,quod in inquifitionis hatetica: prauitatjs nego-

* Vide Coni it. Trid0n.fefi.2d- d‘ reform, umirim- cu.4.

b ulprof Utonem.

GG  4


5exti Decret. Lib. V. Tit. III.

bum fr Petttem,vfrt*e ad ver.eontr* natoi.lbt * tr ‘ !e ¥f*jfr,
nat.ijHas tulit contrafiliot fr pojferos ditU loannif V J%

ontnem.lbt,ejuart'oimponitpesnasiif,efuidecateroaelt

'o.oPpiocbdi poffit fimpliciter Sede piano, * &abfque
»iuocatorum ac iudicicrum ftrepitu & figura. Iube-
mus ramen, quodfi accufatoribus vel teftibus in eaufa
harelis interuenientibus, feu deponentibus (propter
potentiam perfonarum, contra quas inquiritur) vi-
deant epifcopus velinquifitores graue periculum im-
tninere, 6 ficotingat fieri publicationem nominum
eorundem: ipforum nomina noH puhlice, fed feereto
coram dioccefano epifcopo vel eo abfente ipfius vica-
rio.quando inquifitores procedunt:quando vero pra-
cedit epifcopus coram inquifitoribUs, G haberi com-
mode poffit copia eorundem,ac nihilominus fiue epi-
fcopus , fiueinquifitores procelferint, aliquibus aliis
perfoms prouidis &honeftis,iurisqueperitis(quas ad
hoc vocari, &eis per c totum procelfum fuper quo
deliberandum eft feriose manifeftari,ac integraliter
explicari J & de ipforum confilio ad fentetiam vel con-
demnationem procedi volumus)exprimantur:ficque
(nonobftante,quod illis contraquos huiufmodide-
pofuerunt, nomina ipforum non fuerint publicata )
adhibeaturad cognitionem iudicis inftruendam ple¬
na fides depolitionibus teftium eorundem . Et vt eo-
rundem accufatorum & teftium periculis efficacius oc
curratur, Stcautius in inquifitionisnegocio proceda-
tur: praTentis conftitutionis auftontate permittimus,
quod epifcopus vel inquifitores feeretum poffint in-
dicere illis quibus (vt prsmilfum eft) procelfum hu-
iufmodi explicabunt': & in eos fi arcana confilij, feu
proceflusj.libifub feereto ab eifdem epifcopo, vel in-
quifitoribus patefačla prseter eorum licentiam aliis pa
tefecerint, cxcommunicationis fententiam quam ex
feeretiviolatione ipfo fačlo incurrant (li eis expedire
videbitnrpromulgare: fic camen, qubdinquifitores e-
pifcopum, vel epifcopus inquifitores nonexcommu-
nicent hac de eaufa, fed epifcopi ex imunfto ex nune a
nobis fub virtute fančta: obedientiat diftrifto praccepto
ad feeretum huiufmodi teneantur. Celfante vero peri-
culo fupradifto, accufatoru & teftium nomina (prout
in aliis fit iudiciis)p'ublicentur. C*terum in his omni¬
bus piscipimus,tam epifcopos, quam inquifitores pu
ram 8c prouidam intentionem habere, ne ad accufato¬
rum vel teftium nomina fupprimenda, vbi eft fecuri-
tas periculum elfedicant :nec in eorum diferimen fe-
euritatem alferant, vbi tale periculum immineret,'fu¬
per hoc eorundem confcientias onerantes. Conftitu-
tiones vero,ordinationes,&mandata aliaprsdeceffo-
rum jioftrorum in negocio haretici prauitatis fačla,
«oncelfa,feu etiam adeonfulta refponfa,quae conftitu-
tionibus fupraferiptis d  fuper eademeditisprauitate
nonobuient.in fuo voiumus robote permanere.

D E SC HI S M AT I C IS.

T IT V L V S lil.

C A P. I.

Irt primapartepenit aren gam vfruead ver. lacobum Vide-
Hcst,in puct dicitrfuod Columnen. laeobtu fr Petrms tlim car-
dinales dr filij loannif, fratra fcilicet dilfi Petri diutiue expe-
ifati noluerunt ndeor rcdire,fid in prtfundum tanjenim de
fiendentes fraaggrauabant delifta: ejuarevariae prenos tulit
im ees,<juae ad cemtudintm prafentiutp ir memoriamfuturo -
•mm htc infertt. Secundi ponet patine,quae protulit in ipfis la

* Deifraclau/itlavide LanfrxHcHmclem.frtpe.tn nH.r. 2 . 3 .
it ibi alios D iSf (r Bart.im extrauag. ad rcprimendum.tn ver-
to Sitmarie.  b Ifodre femperprafittuiturimminere tale peri¬
culum , ir ideo indtfhnSfe (olet ob fermati, vt in crimine harefrt
ttunejuam publicentur nomina accufatorum vel tefhum. vide
extraung. Irtnoc popa, ejuam afrert Repertorium inejuijttorum
verbo,nomina.  c Di£ito,per, deeftin manuferiptis codieibue.

d In antipmimbmo legitur cmflanterfu.prad.uhe.

vel ttf

vel

ffos lacobum & Petrumpro cardtnalibm habuertnt ,
pradiefie nate, loannif fanorent prabuerint: v fr. ad ver J'
alia. Ibi cjttinro & vitimi ratefriat.innouat, &
di Sla. ir ea pracipit inuiolabiliter obferuari:&

eujfuepuniri frmtlibus peenii inpoflerum.h.d.loan.^ n

Bonifacius Vlil.  c flj-

A D fuccidendos infruftuofos palmil es  J ^
feros 8cnociuos,quos (quafificusfaW 1 ^
mus a,  de columna produxit, nef« en  . g,
lemitis iuftitis dirigere greftus fuos, ad cor I . eue  p £ -
agere pcenitentiasdignos fruftus, licet ^■ ut)u5 ffl nt-
ftatos) Iacobum, videlicet de columna, & ^ et ? na les«
potem ipfius olim fanft:^ Romansc ecdefis c  . il>
&filios quondam Ioannis,de columnafratris “ ^

cobi, &patris Petri praefati pofteros &fautotf* ^
quaces eorum)in vittute alti dimi exurgentes,lp= f]) .
liter 8c temporaliter, contra eos duximus pi° c  , (ll .
dum. Confequenter diftis lacobo & Petro,dclc £
tibus in profundum malorum, & molientibus in
tilem tunicam domini fanftas videlicet eccleu* u

* u.

f U 3 S,l*

dere vnitatem,St vt gladium acuetibus lingu^'^ %

.. „ .. .

gillis, quibus antequam eflent depofiti vteb J,1I ,, l j n jii

vrhem Hinprfa miinrli rlimaM inaneriit)^ .

prorumpentibus,nontaminverba i blalp
lcliifmatica,quam infana,quf in feriptis redaft J

vrbem & diuetfa mundi climata deftinauerub**:'^^

tes loquacitatemfacundiam,&maledicerecol c  . } f( ,

bona: ftgnum, & confifta materia difputandi,

■ col

ivaitviiv wiiHai*vvi,V)<A 1.UVV vi*liui.ruu> *•»--- . t

futare, duximus eorum latratibus non darerC^.ji-
vt contrita eorum rabies, auftoritate fonora v c-

ritate non poterant,nos faltem lacerare conur £1 " 1
fumpferunt: q«orum dieta licet poffemus cd*

fertione conuincere,& ltjce clarioribus ration

ttr

tis infupremo iudicijfolio frangeretur,&P at
ritas per feipfam veniret in puhlicam notio)> en ^,
ftrumque filentium in fupplicium eis foret: P r ° aI joS>
tamen contra ipfos &alios fecimus fuccefli ue ! ,pts
.... - - - - -n iCi :.a,

diuerfisque temporihus fpirituales & temp ot '*‘" t čiti

nas & fententias continentes & mulftas ■ ¥ „fe-
(quia totum tenorem conftitutionis in pif  Sc« 114 '

rete longum elfet)ex eis qua:dam compendi° s  ^ c c(
ta huic noftr* conftitutioni duximus infercn“‘‘' .js-
titudinem pta:fentium,& memoriam futura tul ' cl u»>’
licet,quod ex caufis,qu* rationabiliter nos ta°u  js-
defratrum noftrorum confilio depofuimusd> eC t) £ '
cobum & c  Petrum a cardinalatibus eiufd £  ^ ip
lis, 5c ab omni cardinalatus commodo &h°
fossj; ludicauimus fchifmaticos & blalphem 0  ’ [Ut p>
quam hfteticos puniendos cxpofitis petlbn jS , j. oJ iO'
fidelibus capiendis,omnibus beneficiis,ofh c11  ua nt£*
ribus, digmtatibus, & prjelaturis petpetuo' P rl £U ail' £
eofdem,&reddentes inhabiles ad habeno 3 ’ vid
eorum bonis mobilibus & immobilibus, ^ ff

rifdičlionibus publicatis. Contra natos
fteros difti loannis fpiritualiter Sctempora* 1 , 1  ^jud'
mus multipliciterprocedendum,eorum bon> s  \o'
bus publicatis.Sc confifcatis,ipfisque poft £IlS
annisper mafculinam & fatmininam li neal '?- 1# 13^|
dentibus indignis perpetuo redditis ad car “j n ift £l *5
honorem, 8c quadibet oflicia, beneficia, & ’ r> v tqU e ,
in ecclelia memorata vel eius curiaialibi v« 0
quartam generationem . Omnem
tem & futurain ciiiufcunqi fuerit praremi«^ ^

- nC k. phit ’

a Huiufr Appetlarione non veniunt baffArdi  f

V

diKt. 0 tit.pr»x. c,fittrutwm nddu gfo.in ete■ t.dc  <« ^ / ,,,  y v irj*
bal.intraft.de fuccejf.ah intefi,Fout.  b

blafphemačrfčhtfrnarica.  c Vtde t Ji fernui^f^ ,

*

quu can. & ItdemeuUratto-jf. de cendit. & dcm« n j

45

<jj IOni!  1 ^'gnitatis ,ant flatus eeelefiaftici velmun-
!ij! 1  , B1  “ foret ranfts Romati* ecclefia: cardina-

f ci '^ U;t >p(os lacobum & Petrum, veleorum alterum
a ter 6c deliberate pro cardinalibus habuerit & te-
t|i  nt > at *t ad cardinalatum admiferit, feu votlim eo-
tna • a '' cu *u s  ipforum fuffragium in elečtione Ro-
,1  B * ^ >on tificis admiferit, aut in pontificem Romanu
,j c ^ cr ' c  'lominaueritjafrumpferit.vei rcceperit,feu de-
bis vel ad hoc auxilium, confilium—vel fauo-

Dc homicidio.

146

. txconiiTiunicationis fcnrentiaduaimus Lnnodan-
Ho^^Suafabltj; expreffa licentia Romani pontificis)
p c j!? P 0l iit ablolui.nec etiam pet collegium apoftolice
g ls, f*dem fedevacante,eamq; prjlatione.dignitate,
] 0  'Ikhonoreecilefiafticisomnino priuamus•: nihi

'>eadem fedevacante,eamq; pr$latione.dignitate,

omnes,qui diftis Iacobo & Petro,alias & na¬
leti n * ' oaun is fauorem prarbuerint, vel aiutilium in
, 5  . "°ne, vel fchifmate perfiftentibus, excommuni-
g l onis fentcntiainnodantes. H*c & alia per nos fa-
g ,! n  ptsdi&is noltris proceffibus, &in literis noftris
a c  itls  fuper eis confeftis contenta, hac conftitutio-
jj P^Petuo valituraratificamus,confirmamus,& etii
, “uamits, eandemcjue *  de nouo facimus de fia¬
tu ? poftrorum confili# pncdictoruin. Et vt diftorum
e 'da non inucmat fucccflorem, &punitattranfgref-
Hio* 1S cxem P^ ar ' re trahat alios ab offeufa, ac in obli-
. lem veritas veniens, non vagetur incerta: ftatui-
f s  s M< lj decreuimus *>  vt Sc ipla inuiolabiliter ob-
U^e&tur, 8c quod fimiles exceffus & culps poenis fi-
‘®nsin pofterum puniantur.

nefarias prsfumptioses ecflefiaftief animaduerfionii
mucroneferire(vtmetus poenac, metaluiiufmodiprae-
fumptionis exiftat)prsefertim ciim nonmilli magnate*
taluerperimiformidantes.coaflifuerint fecuritatem
ab eorundcmafiaffinornm domino impetrare, ficq«e
abeo non abfqueChriftianar dignitatis opprobriore-
dimere quodammodo vitarn fuani_>.

Sacri approbatione concilij ftatuiraus, vtquicunq;
printeps,pra:latus feuqusuis alia ecdefiaftica fecula-
rifveperlona, quempiam Chriftianorum prstdiftosaf-
faflinos interfici fecerit,vel etiam mandauerit (quau-
quam mors ex hoc forlitan non fequatur )  aut eos re-
ceptauerit,vel defenderit feu occultauerit excomma-
nicationis & depofitionis a dignitate,honore, ordine,
o£ficto,& benehcio incurrat lententias ipfo faclo : &
illa libere aliis per illos(adquos eorum collatioperti-
net) conferantur, lit etiam cum fuis bonis mundanis
omnibus tanquam Chriftian* religionis amnilus a to-
toChriftiano populo perperuodifiidatus, 8tpoftqu»
probabilibus coftiteritargumentis * aliquem fcelus
tam execrabile commififienullatenus alia cxcommu-
nicatio nis ,vel depofitionis, feu drflidatioms aduerfu«
eum fententia xequiratur.

CAP. II.

Sine pan« inegularitatis peffunt clerici de /uit malefaffon-
btss conjucri coram indice fcculari,etiam de crtminibsst ,ex ejui-
btss debeeur pan*fanguinis,exprejfe prertfltndo  , juc dadpm-
nam fanguinis »on intendunt.h.ti.loan.iAnd.

Bonifacius oftanus.

P

de homicidio.

ti tv  LV s I l II.

« C A P. I.

| tl  ert jr*jKnt!faciens, veltantum mandatu a!iquem inter-
l‘itt t * n ^ ua ‘ m  omnibue difjidattu abfy alicutus prolatUne
incunit cxctmmu.nicauenu & dept/ithnu ab efficit
‘"rfeie.h.d.ficutidum Zen.

Innoccntius quartus in ctnciliogenerali
Lugduncnfi.

Ro humani redemptione generis, de fummis
etelorum ad ima mundi delcendens,8c mortem
fjj-. tandem fubiens temporalem Dei filius Iefus
^ , ne gregem fui ptecio fanguinis gloriolire-

^^Ptumafceniurus.poftrefurreftionem ad patrem
( v  5> Paftorc defersretjipfius cutam B. Petro apoftolo
g ' a *ftabilitate fidei.caneros in Chriftiana religione
^et ret ’ ^otumqj mentes ad falutis opera fua: accen-
ip^^euotionis ardore)commifit, vnde nos eiufdem
fij c  effedi (difp onente domino , licet immeriti)
qu a eXIor * s , ‘  ^ ipfius redemptotis locum interris,
gjjMiam iodigne tenentes,circagregis eiufdem cu-
ip IJtn  folicitis excitati vigiliis , & animarum faluti
^ S s a ttentione cogitationis intendere fummoutndo
ti s  agendo profutura dcbemus, vt exculfo a no-
tjj^Sligentiaifomno.noftriij; cordis oculis diligen-
k is  e< * u la vigilantibus.antmas Deo lucrifacere fua no-
p,°°petante gratia valeamus.
ttj 11,11  igiturilli,qm fichorrenda inhumanitate, de-
‘‘»nt at *’ ^ u ‘ t ‘ a  mortem fitiunt aliorum.vt ipfos fa-
^ P« afiaffinos occidi,non folum corporum_i, fed
tjn s  Ptocurent etiam animarum (mfi eos exhube-
bp s  ® tlt ' a  diuina ptzuenerit, vtlint armis fpirituali-
a j ifji ctl !’ un i t i> ac  omnispoteftas tribuatur a domino
'lilt Utlt * am  refiumq; iudicium exercendum_i ) Nos
-^.Jfp erim ip yo i cntes occlttrere  animarum,5c tam d

b ^ antiejuitribtu libris ir* : eadem% de noue , tre.
i' cer nimw.  c Vid;' Turreeremaram infumma de
36.  <1  al.it«; ir tam nefMittpra-

P Raclatis b  vel dericis quibufcunque, qui delaici«
fuis malefaftoribus querelam penes fecularem in¬
dicem deponentes, petunt emendaln fibi fieri, & pro-
uideri,necontraeos taliadecstero prifumantut, pro-
teftando exptefse qubd ad vindiftam c  feu paenam_a
fanguinis non intendunt,imputari non debet: quam-
uis alias in tali caftt de iute debeat paena fanguinis il-
rogari,fiiudex mortem illis inferatiuftitiaexigente_*.

Alioquin fi pradati aut clerici proptermetumh*-
iufmodi(quia iudex ad poenam fanguinis poflet d pro-
cederede iuis malefaftoribus) taliterconqucrino ax-
derent,dareturplerifq, materia trucidandi eoldem.Sc
ipforum bona libere deprsdandi.

CAP.  I IR

Mandanti alitfucm verberari, fecuta mere imputatur. h*t
dtcit.fieuadum Zen.

Idem_<.

I S,qui'mandat aliqucm verberari (licetexprefTei*-
hibeat neoccidatur vllatenus, vel membroaliqn®
mutiletur) irregularis efficitur,fi mandatarius fine*
mandati excedes mutilet vel occidat. Ciimmandada
in culpa fuctit,& hoc euenire poife debuerit cogitare.

DE V  S V R I S.

T l TV LV S V.

CAP. 1.

‘Trimo inutcat & tbferuari prtcipit .Laterann/i cencilm
centra vfumrios eduum. vfejne adver. tr tjuta. V bi prtcipit
omnibus domini* tr vnitserfitaribtss terrtrum  , nepermittant
alienigentu in rente [isu condmere domet, ti enercendumfa-
nas vel londufltts btbere , tr quod a/tejuu eu ad hoc demo.' ne«
lecetiTjftfr ad verjic.tjut vero. V bi imponit poenam dericis  t#»-
tra fa ienttbus,v[cp adverfic.caterssm. Vbi imponit patttm
iaicu,&bocf*citv/% infinem. loan.^ind.

* Videi.non emnet.§.a btrbt.ff deremi.  b yidr.Dc-
cium conjil itf tr Velinum iruap , fferre,extra J srep-mpe.
C Praterdoliam hic vidc Fclimtm in cap.cjncrer-m .cxir.de
ihreiuransU.  d aipojitt.

CC t

T47

SextiDecret. Lib.V. Tit. V

S

Gregorius decimus in generali concilh
Lugdunenfi.

V Surarum voraginera (quE ar.imas deiiorat , Sc
facultotcs exhaurit) compefcere cupientes,
conlbitutionem LateranenEs concilij con-
tra vfutarios cditanu.fub diuin* maledidHonis intet-
jninatione pracipim^inuiolabihter obferuari.Et orna,
,quo miner foeneratoribus aderit foenerandi commo-
ihtas,e6 magis adimetur foemis exercendi libertas,
iliac general i conftitutionefancimus,vt nec coli egi um,
»ec alia vniuetfitas, velfingulaiis perfona cuiulcunqs
Jit dignitatis,coditionb6 auc ftatus,alienigenas & alios
.tron oriundos de teiris ipforuin puhlice foenebrem pe-
cuniara exercentes, aut exercere volentes , ad hoc do-
uios in teiris fuis conducere, vel condučtas habere_j,
raut al&s habitate permittant: fed-buiufmodi vfura-
lios manifeftos omnes intra tres menfes, de terris fuis
espellant, nunquam aliquos t>  talcs dectetero admif-
;furi:nemo illis adfcenus exercenduro domoslocet,
vel fub alio titulo quocunquc concedat.Qui vero con-
tta fecerint,fi perlona; fuerint ecclefiaftics,patriarche,
.-archiepilcopi , epifcopi fufpenfionis ; minores vero
jierfonasfingulares excommunicationis ; li autem col-
legium.feu alia vniuerfitas, interdicci fententiam ipfo
fačlo fe nouerint incurfuros. Quam fi per menfem ani-
mofuftinuerint indurato, teme ipforum (quamdiu in
eis iidem vfurarij cotmnoranttir) extunc eccleftaftico
fobiaceant interdičbo. Caiterum li laici fuerint, pcr
fhos ordinarios ab huiufmodi excelFu (omni ceffimte
$riuilegio)peicenfuramecclefiafticam compefcantur.

CAP.  I I.

JI {(tnifeJHt vfitrariu licet mandauerint vfuraeteffitui, ec-
' glefraffica Jepultura ncgabitur  , nifi primo fdrujiat.vci fecun-
dr.m formam butne decreti idonee caueatur. Sepelientes eoj
j centra bane conffttutionem . Lateranen.concil.pcenam incur -
Vlint.Teffamentaipforum atiterfaffa non valent. nec debet eit
tdipuis interejfe,vet eos abfolnere, vel ad confefitmem admitte-
pt.b.d.loan.Jlnd.

Idem_>. e

Vanquam vfurarij manifefti de vfuris,quas rece-
_j>erant d  fatisfieri exprelfaquantitatc vel indi-
■ftinfte iti vitima voluntate mandauerint: nihileminus
-tamen eis eccleliaftica fepultura denegetur, doneč de
vfuris ipE sfuerit (pbout patiunrut facultates eorum)
flenarie latisfafhrm: vel illis guihns farimA* ra.
ibitutio, fipra>ftofintipfi,aut aliis ,qui eis pofimt ac-
quirere, vel eis abfentibus loči ordinario, aut eius vi-
ces gerenti ,fiue račbori panoeciaejn qua teftator habitat
corarn aliqu.tbus Ede dignis de ipla paroecia ( quibus
quidem ordinario vicario , & rečbori prsdičbo modo,
cautior.em huuifmodi eorum nomine licet pratfentis
conftitutioni« auftoritate recipere: ita ; quod illis per
inde ačbio acquiratur)aut feruo publico deiplius ordi
narij mandato idonee de reftitutione facienda fit cau-
tnau. Caterum li receptarum vfurdrum lit quantitas
manifefta, illam femper in cautione pratdičla exprimi
volumus : alioquin aliam recipientis cautionem hu-
iufmodi arbitrio moderandarti-j, ipfe tamen fcienter
non minorem.quam verilimiliter creditur.moderetur:
&fifecus fecerit,ad fatisfačbionetn relidui teneatur.
OmnesaHtem religiofos & alios,qui manifeftos vfu-
tarios,contra  prafentis fanflionisformam ad ecclefia-

a Lateranenfeconci.fub^AlcK.lll.c.is.  b al.alios.

€ al.ita: ldemineodcm.  d Supplecumeffefltt ,ideofit
sAHtue.dicunt loatt.^And. Do.aduocatue nem ifo cafufimpli-
titerformet articnlum ejnod mutuauit ad v/itrae , ejuiain mti~
tuantibue tantv.tn nift' probentur recepijfe ,textus non lopni tur,
faciunt nota.tn/imilifupr.tit.n. cap.,. & prortttftodecUndo
jtomincluditdaiioncm ftut.  ,

I4 S

cUt £ '

fticarn aufifuerint admittere fepulturam,
ranenlis concili) centra vfutarios promulg ?t ® e ,

tr.us fubiacere. Nuli us maniftftorum vfurarioru^^
ftaraentisinterfit, aut eos ad confeffionem. a “ n ' e | i j«
fiue ipfosabfoluat: nili de vfuris fatisfecerint j  v  _

fatisfaciendo a  profuarum viribus facultatnfflF

ftent(vtpra;mittitur)idoneam cautionefu- ■ jj,

Tellamenta quoq; manifeftorum vfurariotu
ter fačba non valeant,fed fint urita ipfo iure^- ^

D £ E X G E S S i B V S P K. AE l  A-
torum,& b  fubditoruni.

TIT. VI.

CAP. V N I C V M.

Otta toča  • .

-

papA: <ju a  de hacprohibitionefaerat mentionem.  / « » 7

ČrAvtr f /eiroe  , ,1  re  , i e m  Aat r/Iv. /I/i P' *

*Mendicantts non pojjunt acjuirere noua, locA  ‘

dum, vel anticjua alienare vel mutare , abfifc(pečini’-

tibue tATnen loca pro eremttha vita ducenda, cejjatp^
hov dtiirJoan.aAnd.

Bonifaciuš ottauus.

. r p\d

C Vm ex eo,quod prsdicatores.minotesA

giofi alij mendicantes, in ciuitatibus,t 3  ,
.villis.aut aliis locis ad habitanduffl ^ ; t «
vellocadenouo fufcipiunt,feuolim fufcept 3 j
tunt,fe ibidem ad alia transferentes, diuerfa ,c all j j- £ ,
quandoq; proueniant, & frequentes clatiiercs 3  ^
dem apoliolicam proferantur.Nos fuper hoc P r0
re voienresihoc perpetuo prohibemus edifto,ne “. {t
cepsali^uis velaliquide prsdičbis quibulcunqi‘ >
hoc priuilegiis muniti exilbant(qua; ipfis contr a |■ l[,-
rem conlbitutionis prafentis nullatenus voluW ui
fragari)in aliquaciuitate, caftro, villaf, feu l ° c0
culiq; adhabitandum domos, vel locaquxa in< T | (i
nouo recipere_,,fcu hačlenus recepta mutare-^' ,v  r a i»
venditionis,permutationis, donationis aut t ul

it'

alienationis titulo quocunq; in alios transfc^,^-
fumant,abfq; ledisapoftolicsliccutia c fp ec '(ab&
nam & expreflam faciente deprohibitioneh»> u 1  jel
mentionem : fi lecus egerint, irritum decerne» I£  ' f 0 .
hoc tamen eis, qui vitam duxerint eremiticaffl:Jj#
litariam eligendam,de maiorum fuorum licetia
cellas, manfiones feu habitacula in eremo,
vbi non ftt hommum liabitatio de propinquo, P
acquirere ac mutare) non intelligim us interd<c^^

1)E  PR1VILEG11 S.

T I T V L V S Vil.

CAP. I. p

Erempti Vel priu.ilegiati.vt non teneatitur.niji
dice rejpondere.ratidne deltUi.contraihu ant rei.fi heefij]
ta veljita in točo non ekempto.cormcntuntur corarrt^’* 1
fed ratione domicilij non.

Innocentius quartus tn ccncitlo general*

Lugdunenji. . ,pS'

V Olentes d  libertatem(quamndniwll l3  ^ lt )

ftoiicafedespriuilegio exemptionis ‘ n  ^
Ec integram obferuari,vt & illam al ’i wlat J ,
fringant; fc ipft eius limites non excedant e  “ c  /
tione irrefragabili definimus, qudd quantum cU ” j j f> »
Ec exempti gaudeat libettate, nihilominus
tione delufti iiue contra&us, aut rei,dc

a aifatufanione, b Hac  dm verba, &

dejunt in Anticjuif codicib . ežr in recentioribus mag” e  pflb
c Per iflkd exi tudi tur hic legat us de latere. Pht

d Vide concil. Triden.fejf.7.de reform.ca.r 4 -.vbt ^
iutnnouatur. t f Triutlegiat m non debet excc \’ . pt**
priutlegiorum, fup. eod. Jdne (f CAp pmP* f **‘ ff
fUAnrueunfr&Ct


.49

Ucn' S a 2 ' tur .ritb pofTunt coram locoru ordinariis con-
et  quo ad hoc fuam in ipfos iurifdičHo-
'Otn ■ r ° Ut llls  cx ‘g^) exercere - 7,  Niinquid ergo carent
He c nin ° * n  ^ ,s comm °d° libertatis ? non vtique, quia
^ t0 C6ram  ordinariis iplis,dum modo inloco exem-

tes ,>miffu m  delidnm_^» vel contradus initus, a ut
llt, giofa

, nec vbi domiciiium habent fi alibi delin-
^‘«1  contrahant, a ut res ipfa confiftat, comieniri
, “ytali quat ,. nus  fuperiftismecdomieiliorum Pi?
•lij ° COIUm  diotrcefani (ii vbi deliquerunt vel con-

De priuilegns.

150

D , ,

Alexandfrr[uartns. '*

A Bbates, quos Apoftolica fedes in exhibitione be-
nedirtionis luper populum fpeciali priuilegioin-
fi g ni uit: in ecclcfiis, qu* ad eospertinent plenoiure,
q 11 and o in eis diuina ofificia celebrant, poflunt pcft
railfarum folennia &.vefpertinas ac matutinas laudcs
benedidionem fclennem fliper populum elargivi. Ali¬
bi autem publiceaut per vias,ciuitates,caftra, 8 c villas®
populiš,&plebibus benedidionem facerc vtlimpar-
tiri, non valeant. Nifi hoc eis expreflo ^ apcftolic®
priui!egiolitconcclTum_j.Nec eis c licitum lit aliis.
quam monafteriorum fuorum conuerfis, &quiadill*
conuolauerint, & in quos ecdefiafticam & ouafi epi-
fcopalcm iurifdidionem obtinent, primam clcnca-
lem conferre confuram. Nifieisid competat cxplen®
prafara fedis indulto.

cap.  mi.

Exempti in /or« ntn exempt'u oratoria veltopeUtupne iite-
cefanerum licentiacenflmere nonpejfunt,necinctemptupm

_  . ... . . licentia papa. “Nec (offunt exempu ajfumere caufot prepriM

* UYt fdildio qu° ad illa: nifi illi men Ul h t mitterentur fuorum liberorum hominum m Ji: eteamp idijint [tu cenfuo*

r^eratun r..L:.a .j  ..i,..-_ . -/-• 1.. 1 -—

^taut res ipfa confiftit illi conueniantur) re-
• e  eos illuc, vel ipfis vt Ulic refpondeant, iniun■
«iis 1  r eainaliquam poreftatem : faluis nihilomi- 1
fli ^bus aliis, in quibus eos epifcoporum iurildi-
ite* 11  . effe canonica prači pirit inftituta.Et idipfuin j
tjj^bnus circaillos,quibus vt ncn nifi lub vno cer- ;
t p ^f lc pteneantur dele conqucrentibus rcfpondcre I
^°Iico priuilegio eft coiiceflum-/. ‘

9ila fierio priui/egiato vt eitut monachi n juecunfr
t vet excommunicari nen pofint,cepat in lili

»Us

»ini

tnter -
Mu ordi-

» k fnkieStiordinariu: ijuia tune etiam licet vtrobi-
> ordinarij etiam qno ad predi tl a  tUet iudi-
f^uandiu ibi mctnent h d.

«Xc 0  C ° s  * at *tem ,quibusne interdici , fufpendi vel
^trunicaria quoquam valeant, a fede apoftolica

«11

(h J -i»rvBur )0  a s- Vi c. .ij.iurcuiiv«

trrin p l ?* t . u ™(fi c utiunr religiofi quamplures) in quo-

les.lenn iAnd.

Idera_>.

A Viflorirate fedis apoftolica de fratrum noftrorum
confilio ftatuimus,qubdoratoria vel capellas , in
loeis non e:<cmnns fine dioccefanorum locerum ipfo-

,„ n  , _ D _ _ r _,_,__ rum licentiaexempti conftruere nonprafumant: ne-

i, fiif >tIL 1 ^ e S I ' s  eont>nctur,ne quifquam epifcopus vel ! que in fic conftradis nec tempore interdifti ( cafibus
pt Q  fP‘f co pus monaftcriorum-i fuorum monachos I expreflisiniure dumtaxat exceptis)celebrent velfa-
'* C 0m Cau *" a vl ?° ve  ^ oco  ioterdicere, fufpendere, vel j ciant cclebrari diuina. Quod firalia prafumpfermt, ab

. his perlocorum ipforum ordinarios compefcantur.Et

fi quas propter hoc escmptorum ipforum conferuato-
res m eos fenrentias protulerint, illas penitus reuoca-
mus. Inhibemus infuper, ne in lot iš etiam exempris
hocipficxemptifacereaudeant: nifi fuper his ličen—
tiam vel priuilegium habeant fedis apoftolica fpecia-
le Caufas quoq; fiuelites proprias fuorum hominum
liberorunL-i, qua videlicet tantum ad ipfos homines
pertinent.iidem exempti fuo liomine, fiuevt aftoret
iiue vt defenfores aliquatenus non alfumant. Etiam fi
fint ipfis dieti homines cenfuales: cum id nequaquam
licitum fit eifdem_>.

CAP.  V.

‘Triuilegium pepe,<juod tjuu excemmunictri,fupendi,vel
interdici nen popit,nen extenditur ni fententins ordtmtribrum:
nip tale priuilegium pt cencejfum regtbue, regtntt , vel ipfiruTB
pliu vel reltgiojb lečo vel ordtni.h d lean.^dnd.

Clemens quartus.

N E a!iquideindultisapoftolicisconfidentes,alio*
confidentius in fuo iure moleftent, Acordinario-
rum iurifdičlionem condemnent pariter Sc eludant':
Omnes indulgentias Sc priuilegia quibufcunq; fingu-
laribus perfonis eeclefiafticis vel fecularibus ciinif-
cunque fintpraeminentia, dignitatis.conditionis atft
ftatus, quod interdici a quocunq;, velexcommunicari
non polfint.nccterra vel ecdefiaipforum, ecclcfiafti-
co inrerdifto fupponi,fub quacunq; forma verborum
conccfia. lllis perqu*regibus Screginis eorumquefi-
His.nccnon 8 c religiofis quibufcunq; non perfonarutti
tantum,fedordinum priuilegiatorum vel locorumra-
tione in hoc imroumtas huiufmodi conceditur dutt-
taxatexcepns)de fratrum noftrorum confilio ad ordt-
nariorurn fententias Scproccllus edido perpetuopro-
hibemus extendi.

CAP. VI.

Inferiorni prelati , ejutbue per priuilegium conceditur 'vpit
mitra,p funt exempti in prouinctahbus  jJ- epipopalibtu cenci-
liis.vtipcffknt micru aurtfripatu non habentibus laminat ant

*c'mr municaie  ptsfiumat,iidem ordinarij iurifdidio-
liis Uam  4 uant um ad ifta vbicunq; illi fuerint, peni-
^cerenonfolfint. Nifi forfan ipfi monachi ad
bibi a . ' I 0 r i ,n i fuorum prioratus ordinariis eifdem->
tj n ' ett0s f vtvdgerant eorum c  regimen, vel in eis
f u  1 tta m propnj locorum ipforum monachi refidear)
i ?t) r ‘ nt  dettinati: tune enim etfilibere poffintadea-
^Onaftenarcuocari,ac tamillorum ,quam ipfo-
t0 ,"Mnamiim monachireputentur(cum non fitin-
n , c ^mcns aliquem d  vtrobiq; locum habere mo-
ip|- lcu m) c vnum alteri fubefle monafterio, vel ab
fti  ■'ofeiturdependere^rationetamen eorundem_>
hih ratuum  didi ordinarij lua iurifdidione in ipfis et-
tt 1 ’ C|l i 0  a d pramifia (quandiu morantur in illis) ličite
”°ffunt.

C CAP.  II.

h, Romana habet ftudiumgenerale, fr cim priuilegia,
‘ c ‘t,Ioannei ^dndreat.

Pi v Idem-n

j 11  dediuerfis mundi partibus muhi confluant
Hu a “ftdem apoftolicam quafi matrem: nos ad com
tam  ipforum-*,quaro aliorum omnium com-
beprofedum paterna folicitudine intenden-
eis mora huiufmodi fruduofa) prouidimus,
'Uin'* em c!l:tct0  regatur,Sc vigeat ftudium iuris
X n ‘,r. ! l l ™ ani  , canonici videlicet & ciuilis. Vnde
» tsf ^s 8 c ftatuimus. vt ftudentes infehotis ipfis pe-
<ibr, s  ? em  tandem talibus priuilegiis omnino liberta-
<eut ^.'^munitatibus gaudeant,quibus gaudent ftu-
fcholis v bi generale regitur ftudium,ac reci-
lnt egre prouetus / fuos eccleliafticos licut illi.

C A P. I I I. 1

^^omodo intelligarur priuilegium tjvod'habentcjui-
f^ei depopulo benedicendo ,fr qutbue popint abbates
r ° n /uram.lean.~dnd.

c ' k Si, ■' fr il/i auead hoc-  b Dcintellctfavide De-

d ra P -Iuaru7n.ru. j i ext depriutlcg,  C al.iderum.

t alitjuempcvtrobitfoifrc.  c ^Al. moli tehtan,

1  ‘ "tnal, Tridcnt.pjf.j- de rferm. c. t,inf ne.

C

3 In manuferiptiiita: Jtlex*n. tn.  b al.exf1efP,
Vide con čili um Triden .feff. M reform.c,It.

m Sexti Decret. Lib.V\Tit.VII. 151

gemmm.Stjt nen JUntexempti,albit fr planu vtantur.in altu
htu v ran tur tc minita permittunt.

Idetrtj.

Y T apoftolica fedis bcnignitas (qus nonnullis ab
batibus, <* alusq;pralatis, quibus non competit
ex propria dignitate.cdceffit in ecclefiaru fuarum g!o-
*iam 8 c  honorem,quod mitra b  St aliis pontificalibus
vti poffintjprouideat ncinde fcandala oriantur, lic ta-
nten,qu6d ipfi priuilegiati fuorum priuilegiorum non
fruftrentar effeftu, 8c ex maioritate acdecoremaiori
ornatuum.maioritas appareat dignitatum: De fratru
»ofttorum confilio prafenti decreto ftatuimus, vt ab-
bates & alij,quibus mitra vfus eft ab eadem fede con-
*eflus, exempti q uidem in prouincialibus conciliis.žc
epifcopalibus fynodis (quibus nonnulli eorum inter-
efletenentuf )mitris tantummodo aurifrifiatis (non
*amen aureas vel atgenteas laminas ,aut gemmas ha-
b en ti b us) vti poffint: Non exempti vero limplicibus,
Scalbis acplanis vtantut. In aliis vero locis exemptis,
Hcnonexemptismitris liceat illis vtijproutconcdfa
tis ab eadem fedeindulta permittunt.

CAP. Vil.

In prima pa.ru dtmonfirat,quid turu, cum qui< file priuilc-
giefedicitcxcmptum. In fecunda ibifr autemvjuid turu cum
fuper hoc.prefiriptienem aUcgat.ln tertiaibi,qubdjirolet.quid
snrit.cum allegat vtrum%. i c.tu ..And.

Bonifacius oftauus.

C Vm ‘  perfona ecdefiaftica tam religiofs, quam
feculares plura prsfu'munt, qua ipfis infamiam-.
pariunt,& aliis inferuat lafionem,pratextu exemptio-
mis vel libertatis, quam aflerunt fehabere: ordinario-
lum correčfiones Scordinationes fubterfugicntes, ac
corum forum fine iudicium declinantes : Nosvolen-
tes fuper hocde falubri remcdioprouidere: ftatuimus
vt ij,qui fe aflferunt per primlegia feu indulgetiasapo-
iftolica fedis exemptos: a locorum ordinariis d  rc-
quifiti, humfmodipriuilegiavelindulgenuas (quibus
fe dicunt fore munitos) ipfis ordinariis in loco con-
$ruo Stfecuro, autaliquibusprudentibus viris omni
fufpicione carentibus , ad hoc per didos ordinarios
deputatis inera terminum competetem pto fadi qua-
litate ipforum ordinariorum.vel delegatormn fuorum
arbitrio moderandustuj, iufto impedimento ceflante
oftendere,acadlegendumintegraliter, ‘  exhiberc—>:
Stecnon de articulis, de quibus controuerfia fuerit,
iranfcriptum tradere tencantur. Si autem adfundan-
dam intentionem fuam fuper huiufmodi libertate fo-
lummodo prsfcriptiencm canonicam duxerint oppo-
nendam_j: eifdem ordinariis vel delegatis ab eis viris
prudentibus non fufpečtis,depntfcriptione huiufmo¬
di facere debent fidem.Qupd fi tales priuilegio & pre-
fcriptione aflerant fe munitos: priuilegium quidem_>

' ipfumexhibeant,vtin primo buiufmodi conftitutio-
sis articulo fuperius eft expreflum_>. Et fi priuilegium
exhibitHm no ad plenum perfefufficiat adexemptio-
nem feu libertatem huiufmodi comprob.inttam_., fed
tale eft,quod faltem caufam prabeatprafcribendi: co¬
lam perfanis pradiftis annorum xl.prefcriptionem te-
n»anturprabare,pr 5 ičriptionisq;prqbationependen-
te.licetordinariorumintentio deiure communi fun-
detur:tamenquia de priuilegio (quod faltem caufam
prsfcribedi praibet, faciunt fide in libertatis vel excm-

a lAbbatet on dicantur ejfepralati,vide Gomianum in c.
prafenti de offi.ord.ltb.6 . b Vide Barbatiam in ca. volen-
Ut.exr.de off.dtleg.  c Vide ^Antonium Capjcium decijto-
ne Heapolit.zeg.  d Supplenr Dom. fr P hit.feu alu.cfitoric
iurifdiifio fundato cfl ture communi ant fiatuto priuilegio
noteriit: cjuio Notorium f&EU.vt lote ^incharanus. eperatur
edem tjuod noteriumiurit. Vont.  C Vide Bartoli rubri. fr
eie  soi u eft tMB.fr l .pta.ter.fr.de eden. Hetit.

ptionis poffeffione: non violenta.tton clandeftina n«
concelfa precario.de qua fidem coram eifdem fecerint,
non turbentut: fi vero priuilegium per fe fufficiens>
quando folo priuilegio ie defendunt, vel faltem tale,
quod prsferiptioni canonicx caufam prxftet,cum pr{-
fetiptionem allegant.non exhibucrint, vteftdiftunu
(cum deiure communi ordinatiorum intentiofitfu»-
data)fua iurifdiftione vti poffint in eofdem libere do¬
neč de prxfcriptione canonica(vt pramilfum eft) fece¬
rint plenam fidem-’.

CAP. Vlil.

InteritEltu eft ingrefrtu cccle) 7 * reguUribue vel fcatUriitU
(tjuamuis cxcrnptit)cjui jcientercelebrane velcelebrttrificiunt
diuina in ciuitatibue vel ločit interdilht: niji ficundutnptu
mifiionem iuru.vel <jui encemmunicotet vel interdiSot pubi'
c'e od diuina officiajocratnenta vel fipulturom a dmttunt.hu
dl.it . loon.Mnd.

Idem_i.

E Pifcoporum o  & aliorum ptslatorum quere!il
frequentib.& querulofis clamoribus exciuti,pix-
fenti decreto duximus ftatuendum,ne aliqui fcculntl'
aut regulares quantumcunq; exemptionis feu liberta¬
tis fedis apoftolica: priuilegiis communiti. cuiufcunq;
ordinis,ieligionis,ftatus vel coditionis exiftant,fciea-
tetcelebrent vel faeiant celebrati diuina in ciuitati-

bus, b  cafttis,villis(nifi quatenus eis aiute.concedi-

tur)feu locis aliis interdiflis ab oidinatiis fiue delega¬
tis iudicibus vel a jute:autexcommunicatospubli«
vel interdiflos ad diuina officia feu ecclefiafticafecia-
menta, vel ecdefiaftica fepultura admittant- Qui verb
contraprxfumpfetint(prxteialias poenas aiuteftato-'
tas)ingreffum ecclefia libi noucriat intetdiflant: do¬
neč de tiafgreffione huiufmodi ad arbitrih eius. cu>u*
femtentia contempferunt, ‘  fatisfecerint copeteatei’
CAP.  IX.

Trim  1  penit epuondecxiTuitureccleJia.,<puilimpert»-S , ‘
cundo.tjuande ipjiue canenici.TertieRuande clenci.BtijleU^
dinote declarae in cpuolibetportium affirmottue fr
lecjuendefrecunium loan.^And.

Idenu.

P  Er d  exemptionem ecclefij conceflani ( ipft ec “?

fia & ipfiusmonachi vel canonici, clerici etiao 1 ®
conuerfi,perpetuoq; oblati (non autem ecelefi* ellt  ‘
demprcsbyter,qui partecianorum curam habet> t l u ®
ad ea,qa 2 adcuram eaBdempertinent.nec ipfip 3t ®'
ciani etiam)intelligunturexentpti. Vetum fi canonici
alieuius ecclefis eximantur: ipfi foli canonicijB° n 4 *”‘
tem ecdefia vel alij eius derici.funt excmpti.Sia utt f
clerici cuiufuis ecdefia eximantur: tune tam cano®*'
ci,quam alij clerici eximuntut,non tamen ecclcfia* 1 *
aliud in exemptionis priuilegio exptimatur.

CAP.  X.

Formot priuilegiorum penit hac decretalit: e/uarutte
txtmptionem cenfcrunt,quadam non.loan.^And.

Idem-j. —

S I papainaliquQ priuilegio vel feripturanon fa«
principaliter fuperdonatione » velfentetiacx £,n '
ptionis feu libertatis,aliquam ecclefiam ad ius & P 0-
prietatem Romana ecdefia pettinere, vel confita 11 !
vetba narret: non propterea illius ecdefia exefflp 19

eft probata.nifi de libertate aliter doceatur.Siautent-*

ecdefia vel monaftericrexemptionis priuilegiu® c0 ! t ’
cedendo, vel fuper ipfius exemptiones fententiaa
(cu de ipfi* exeptionis negotio ageretur) alferatip 3 ^

a Videclsmcnt.txjrequentibus.de Jent.excontmu.Hd l j\

rinum conjU.o tit. de(ent.txcemmu. fr late telinutnin 1 *'^
nobit.exrr.de euceptio.  b Ciuitatit appellatione quta  3
mat.videperFelinum in c.Rodulphut.ext.derefcrip‘ c
cerempferint.  d PrKUr dtdcrci htc vl.lt Dcciett cUjiir ■

« cAl. datienc.  , -

De iniuriis,& damno dato.

tjja ' atn ^*re«fmptam_>:aut eam iutis beati Petri

154

|MR -... r -- __„_

v e ( j l ® :  fiueadius Scproprimtetn Roman® ccclef?,
v tlp f ; 1 ? anam  eccieliam fpecialiter aut fine med;o,

lia

rta

utii

t 1(eit] t ‘ an]  fimphciter pminerg_>: per hoc plene debet
finiufmodi eeclefia tudicaii. Chbi  enim jure
*>m Un ' omnes  cccldii perorbem diffufijad Roma-
(jj e t c ^ e fiam pertineant, fi idalicui rocedatureccle
ftob- C ea P et  fiententia iudicent: ex hociplins com-
c 0  J3 1  enemptio: vt pmrlegij nihil alias allatura
4 lt  '“ oe it«lconceditur ,Sf itntentianullumaliter
( £ll  ta ^ u fifidium-ecclefia;(pr o  qna fertur)prirogariua
f ptc . * *«b«aliquid operari debeant ) couferat gratia:
P s Pa * S  eftidem, fi priuilcg u n contineat.vel ipfe
f u [. Petniodum exprimat fuprafcriptu,quad cede.""
t t . 1  ' ta; fieuquod potiatur Roman® ecilefii liberi
ilij . dubdin hoc prirogatiua gaudeat Ipeci li aui
f ‘ a <iefi„i,e,qu6d ecdefii Romana: annuum cen
ipC a  °‘ ua t,adpeicept| indicium libertatis: fiue quod
»U'j? ec defiam eximit ab ordinarij *  poteftate:vel
lip 11011 audeat illic epifcopus catbcdram collocare,
f^j^P^andi feuordinationem quairuns leuiffimam
Cnj^dileKercerc aliquam poteftatem.Similiter fi ali
f tl) tec, Pian tu rin proprios Sc fpeciales fubiečtos,celi¬
la Jj tcxem P t *. Non fic fi in ^rprios Sc fpeciales filios
fto ailiE ecc l e ®* fi.nt fufcepti: tales quippe exenpri
„ P'«ea non exiftunt. Si vero dicatur fimpliciter,
Cr qUa ecc l c f ia  Romani ecdefii annuum cen
* at: non  P ro P ter  * 10c exem P ta  ecdefia dici de
tej' aerr ( dicimus fi circa aliqua per priuilegium con
j 0 libertas,& claafula de cefuannuo perfoluen
f tlt  JS a atur: vt fi aliquibus quod ab alio,quam a papa

U 0l) eitls  legate e.vcomrnunicari, fufpendi aur interdici
[j Cj  ?°ffint,vel aliquid aliud fpecialitcra fede apofto
H ** ‘ndultum : vel etiam dicatur, quod in fpeciales
ecdefii filios fint alfumpti, Sc fequatur in
t^degio, q u °decclcfii Romana;adindiciuin * li-
percepti annuum cenfum foluat. His enim Sc
J Ul »ilibus cafibus fic c j n  certis priuilegiati arti-
f^. s, ^dinatiom m  iurifdiftioni quantum ad alia funt
t^tti.Licet autem fiediuerfos priudegiorum , qui-
tijj ec clefii ac monafteria eximuntur,tenores ad li-
d 0< , ‘Aateriam amputandam dmterimus defignan-
'Pet hoc tanten aliis exemptionum(fi reperiantur)
J liarum libertatum modis vel eorutn eftedibus

UOj, .J. _ o

f ClJ  *Pf r  hoc tam en aliis exemptionum(fi reperiantur)

H 0 < a harum libertarum modis —*  .- - £C - nm *

Ut ^Us aliquatenus derogari.

^ . C A P. X I.

vt tem P ore  interditfi po fint celebrare diuina
Utr ' 5 eCi l e fa,alios etik extraneos admittere non pojfunt .Et fi
^ frguUru perfona fuper hocpriuilegiata ,familiares fuos
in farni ha, conuentus talit er priuilegiati . Hoc
4i^ t  e p*° nongaudet Ul e,cuius culpa ponitur tnterdiclum. hoc
' D °tniniLUs.

Idem—>.

d  vobis concelfum exiftat, vt interdičli tem-

1 lce t
<r r<

l **voce fubmifla diuina celebrare pofiitis: ad ea
p ri u.. a hqu° s  etiam li aliunde venerint ( nifi fuper hoc
' 3l * exiltant) reciptre nulla ratione debetis-
te^ c ° nc eduur lingulari perfona:, vt modo pracmiffo
ti lls  £° re  interdidi celebrare valeat, vel audire diuina:
let)j.. a ?^^ ares  domeftici ad audiendum cum ea,& ce-
p um  diuinum ofhcium, ličite admittuntur.
c°ji \ c  a utem in familiaribus alieuius conuentus, feu
^ e ft eenfendum. illienim nifi priuilegiati fue-
He »L non debent Huiufmodi quoq, concefiio-

non poteft is, cuius caufa feu culpa, dolo

'^t'Ordinaria.  b iAlias>iudicium.  c  sAlita:
^ friuilegiati arriculii. al.it a 'fic infertiipriuilegiati
fifia ^ de n? arena v ide lat ifime in e.alma mai en

* e {*nt. cKom,

V-l fraude fuit a  fententia interdici prolata, feu, qui
ad perpetrandum delidui' | i, cuius occafione lata exii-
tit,pncbuit conli!ium ; auxiUum,velfauorenx-‘.

CAP- XII.

Epif opi cum alt ari viatico celebrare pejfunt , fr fibi facere
celebrari  • itn ramen, cfiiod non violent interdilfum. hoc duie.
loannes ^Andreas,

Idetu->.

Q Voniamepifcopi b  eorumaue fuperiores fe ha-
bent diuertis excau(is ii fnis ecclefiis tc  diafceii-
bus abfemarefrequenter,ncc Temper pofiunt commo-
dead ecclelias accecere pro mifTa ceiebranda vel au-
diepdain ipiis, linequa eos tranlire non decet alfjue
caufa rationabili vilam c diem—prafenti conftitu-
tioheindulgemiis eifdem vt altare polJint habere via-
ticum ; & in co celebrare. ac facere celebrari vbicunquc
abfque interdifli tranlgreffione lllis permittitur ceie-
brare vel audire diuina.

D H 1 N 1 V R U s, h f
damno d ato.

T IT V L V S V I I r.

CAP.  V N I C V M.

7 lepraCalia centra perfonav ecclefafficat con cedi, vel conccf-
fa extendi no debent,contra facientes fntfireua L ent intra men,-
fem)fingulares funt excommunicari )  vniuerfitates interdičta,.
loan. in d.

Gregorius decimus, in conciliogenerali
Lugdunenfi .

T li pignorationes,quas vulgaris elocutio d  re-
prarfalias nominat 3 inquibus alius pro abo pr$-

_ grauatur, tanauam graues legibus, &xquirati

naturali contraria:, ciuili lint conftitutione proliibita:.
Vttamen earum prohibitio in perfoms ecclchafticis
tantoamplius timeatur, quanto in illis fpecialius in-
hibentur eas concedi contra perfonas prsdiftas, feti
bonaipforum c  autquantumcunq; generaliter prx-
textucuiufuis confuetudinis^uam potius reputanuis
abufum fore) conceffas , ad ilias extendi pr.vfenti de-
creto diftričlius inhibemus. lili autem, qui contra fe-
cerint, aduerfus perfonas eafdem pignorationes ,fcu
repraefalias co"nccdendo, vel extendendo ad eas (nili
prasfuinptionem huiufmodi reuocauerint a concelfio-
nis vel extenlionis tempore intra menfem) li perfona:
lingulares fuerint , fententiam excommunicationis
incurrant: li vero vniuerlitas, ecclefiallico fubiaceat
interdičlo.

T71

JL^i

DE P OH IN 1  S.

T l T V L V S IX.

.  CAP. I.

De veteri iurepoterit archiepifiopiu cum inproutncia fita
iurifdicl ionem fv.am execjuitur,punire no tori os iniuridrcsffbi ,
nuncitf,& farnih* fua,f per idfua iunfdictio impeditur:altas
non, nif confuetudo amplim tribuat: Jed hodiš tales h aurias
tunepunit,e tiara f iurifdittionem non impediant.h.d .
Innocentius qiiaitus.

R Omana / eccletia: & infra. Licet autem Rc-
inen.archiepifcopo fiiam prouinciam vilitanti
eos,qui tuc Iibi,vel fuat familix,aut aliis. quos
propter hoc per candem prouinciam dirigit, & etiam

a al. fuerit.  b Et an appellalionc epifiepi veniat cle-
tf us,vide Eclin.in cap.eamte.de refript.vcrf tertio rejbingi-
tur.  c al it a: nulla die.  d Vide Uibrorurn^^uod ra¬
men Cafi us jf.de legat.,j. Bart. in l. Labco.jf.de fup., le.  C aL
ipfarum . f Vtde ^Alex.conf^s .hb.i. in- ipiente fmapri-
m um dubium.vnde intetliges Ruando <juis po fic ejfe iudex in
pr oprta caufa.

155

Sexti Decret. Lib. V. Tit.I X.

ijtf

quatido conriliiim couocat eos,qui nunciis fuis, quos
proillovel a! ias perprouinciam ipfamfua dobita iu-
rifdiiftionevtendo tranfmittit.iniuriari rr.tfumunt: C
liac occafione fta in bis impediatur iurifeiflio.pro in-
iaria huiufmcdi (dummodo eiuftat notoria) propria
auftoritate punirc,nifi amplius eide Rcmcnfis ecclcv
Iix confuetudine competere dignofcatur. Šibi etiam
Sc mctropolitanis aliis in fuis prouinciis ( dum lic in
illis iurifdiftionem exercent ) puniendi inanifeftas Sc
notorias offenfas tanc eifdern illatas vel fuis'(ctiam fi
e.vindeimpediri iurifdiftionem huiufmodinon con-
tingat)libcrabtdcnoftra fpeciati cocelfione facultas.
CAP.  II.

*Docet hac Decretalis.sjuibtu afiiftentibuf Jieri debeat drgra-
dattn,de cjuibtu vefiibus y  ornamentih, libru  dr injirumentu in
degradationefiat erpo/iario  , d?' quibus verbis vtaturipfede-
gradiws.Ioan.iAnd*

Bonifacius VIII. Biteren. cpifiopo.

B Egradatio a  qualiterfieridebeat,anobistuafra-
ternitas requifiuit. Super quc tibi taliterrefpon-
demus, quod verbalis degradatio feu depofitio ab or«
dinibus vel gradibus ecclefiaftiris eft a proprio epifco-
polibiafiiftcmebndegradationeclericorum in faeris
conftirutorum ordinibus, ceno epifcoporum nuniero
definito canonibus facienda: quanquam proprij epi-
fcopi fententia line aliorsm epifcoporum praHntia
fufliciat in degradarione eorum ,qui minores dunta.sat
otdines reccperunt. Aftualis vero fiue folennis coele-
flis militi* militis, id eft clerici degradatio ( ciim ad
eam fueritprocedendum) fier vt esauftorizatioeius,
qui militis deferuit armats, cui militaria detrahuntttr
infignia,fica; a militiaremotus caftris reiicitur,priua-
tus confortio St priuilegio milltari. Clericusigiturder
gradandus veftibus faeris indutus-in manibus babens
librum,vas,ve! aliud inftrumentum feu srnamentum
ad ordinemfuum fpeftans, ac li deberet in officio fuo
folenniterminiftrare, ad epifcopi praefentiam adduca
tur: cui epifcopus publice lingula, fitte fint veftes, ca-
Iix, liber,feuquxuis alia, qux illi iuxta morem ordi-
liandorum clericorum.in fua ordinatione ab epifcopo
fuerint b  tradita, ieu coilata, fingulariter auferat, ab
il!o veftimento feu ornamento,quod datum vel tradi
lum fuerat vltimo ineboando, Sc defcendendo grada
tim degradationem continuet vfque ad primam ve-
$em,quxdatur c  inccllationetonfurx,tuncque ra-
datur caput illius feu tondeatur , ne tonfurs feu deri
tatus velligium remaneat in eodcm_>. Poterit autem
epifcopus in degradatione huiufnicdi vti verbis ali-
qtiibus ad terrorem illis oppoftis, ousin collationiLj
ordinum funt prolata, dicendo presbyten>hxcvel ft
milia verbain remotione planeta : Aiuferimus tibi ve-
flem facerdotaletn,St te honore facerdotali priuamus:
licque in remotiene reiiquorum infignium iimilibus
verbis vter.s in a-blafione vitimi, quod in coilatione_j
ordinum fuit primum_> , infra feripro, ve! alio Črnili
modo pronunciet llue dicat : Auftoritatc Dci omni-
potentis patris St lilij & fpirituflančH ac rroftra, tibi
auferimus habitum cleriealcm.Sc deponimus , degra-
damus.lpott!imus,St exuimus teomnioidine, benefi-
■cio Sc priuilegio clericali.

CAP. III.

Quamv.vs rnuentiocarceritfurt ad cuftodiam : tatioen poteli
praviri poena carcetisperpetuo & adtempiu.Ioan. Jdnd.

Idem_j.

/"v Vamuis d  adreorumeuftodiam non ad poenam
Vd_carcei fpecialiter deputatus effe noftatur: Nos

. e ^cci

tamennon improbarnas feu contr&os( eoru
fibus &perfonis, ca?tcrisq; circunilantiis P rr  )1; .p r o-
liberatione penfatis)in perpetuum vel ad te^F ^
ut vidensexpediie A carceri mancipes adpce nl
peiagendam—;.

CAP. I 111 - ^

P cen a alicui eitts pofteris , non cxten r x p r ef>

fteros UneA fceminea,: nijialiud in iu.re^velfententtAp

fum.hoc dtcit.Zen.

Idem_>. . v fqu<

V Bicunq; *  alicui & eius fUiisdeu pou<^ rl  ^
in certam generationem poena imponitu ^
mine vel a iurc^,poena ipfa eos tantum i n clcr<

mafculinam,non per fcemininam lineam de C  ^ c ^
dignofeuntur. Nili aliud in iure vel fententia
prefTum->.

CAP.  V. . >

‘Trimo punit infec/uentes,percutientes , aut ca P ,ef * e pott !>
naleseius  crimink focios.  t Secunde, corum v 'r^
Tertib, ipfis infeffatoribus pocnam addit.
faEHonem cum ab foluenturfacere debeant: &
lutionem cenfecjuantur. Quinro,de nudk confi!i* nU >
pliciterfauentibus huiccrirmni.  , Set:to,ad cod<ttera^ s P j( p
titpeenas cxtendt. Septimo^ponit de infecjtienttbu* c
rehgiofos familiarespapa vel cardinaUum. Offe,u0:p on  .
cidentibm cardinales.Nono^dicitpotefiates fecuUres V
nu* peenk legalibta contra tales vti debere , & bane  • ^

tirnem etiam facere obferuari: & contra facientibM t
imponit. I oan .*And.

ldcm ^ ..

F Elicis recordationis Honorij paps terti), P r * jdid*
foris noftri veftigiis inharentes^Mibuldat 11
Sc detradis de communi fratrum noftroruffl f® ; yt


uc uciiucui uc cuiiiujuin Aičuium . ,,5;**

hacin perpetuum valitura conftitutione qU^

li quis deinceps in hoc facriiegij genus irrep‘^ r

fančlse Romapa: ecciefix cardinalem fuerit b° ^it
infecutus, vel percuflerit, aut ceperit, vel ( oci llS
facientis,aut fieri mandauerit, vel faftum r atU

buerit,aut conlilium b  dederit velfauorem>a^
en  receptauerit vel defenfauerit fcienter eiind^

a fpnafttcr hodi e f.ert pofitt degradatio  , vide concil. Tri-
d e ?i .fj] is . de ref or,c. 4. ,adde citatos in c. 1. fup.de karet, eod.iib.
h al.fuerunt.  c al.traditur.  d Vrde lo. ^Ananiam
4 n c+A noba.de apejla.dsr Pelin>in ca.cuwJi?*defor, copjpet*

vil 1  in * l— J U VJ vil liutvilt 1 VU.HIV 1  v..- j, [J J'

reus criminis lacfte maieftatis perpetuo fitinft 1  j|j S ,vt
fidatus c  nihilominus & bannitus, fitinreft 5  a( jali'
nec teftamenti liberam babeat faflionem ,n eC
cuitts bonaex teftamento vel ab inteft 3 to 1°
quatcnus ab ommfucceflionerepulfus.publR^jjlij'
pulfa confufus minus inueniat fux maliti® 0ll (iti
remifiant d  habitationes eiusdeferts, 8cvt .j-u*"
qui easinhabitet, dentur cuiičla iplius xdif cl3 . 1)3 tC'
nam.Sc vt perpetua: notam infamia: perpetua
ftetur.nullo tetrsporereparentur: nullus ei
dcre.nuHusrefoondete in iudicio teneatutcjlj 1  Jir
etiam in bonis inuenituripfius fifci,vel teip* 1 ® rje-
minio applicetur, vt ex illis nil tranfmittat 31  ‘ tu r^
ros,led potius cum ipfo quodammodo e0 £fi'

lua Si quaverb feuda.locationes, officium vcl  c \c& s

cium fpirituale vel temporale ab aliquibu 5  f ^tC'
obtinet.ftt eis ipfo iure priuatus, quae lic ^ e< ^ e if^
defias reuertanrur, cjuod ecclcliarum reftp res
pro Uta voluntate difponant. Quod fi quis f^ te 5 p £t

rum filitim vel filios habeat nepotem, vel n c P“ ^n«'
linpflm ripTrPn ^nti»c KpnpficiaClim 3  aAC'

\ 6 eMZj

rečtam linčam defcendentes, beneficiatu« 1 ll ~*
ficiatos quouis beneficio (etiam ii pontinca^ .^ {
ptus vcl adepti fuerint dignitatem) lint eis ip
priuaii: fpe promotionis omnino lu \>\^'

--*—' ' ~~ ■. c .tf0^1

a Trat er Doflores hic vide alicjua per Dectum 1,1  ^ pif'
de I udic.  b’ yide Derium in c.r.de ojf.delegati • ^ p e rw*
fdarc <fr bannire ejuid (ignificet  > docuit ^AngelM ^

1  conJil.ij.Ganimamuinc.i.de homicid. lib.k. & ” e

I fred*u in nth gafarn . c. de karet*  d. Pfaltn  • ***

De poenitentiis&remiffiohibus.

157

teteatalmm filiorum acq-, nepotum cxvirili fexude-
ftcndentium ab eifdem_>> alicuius aperiatur ianua di-
tnitatis, authonoris eccleliaftici vel mundani, fcuad
»licuius loči regimcu lit afcenfus.fit eis poftulandi
ncgata facultas,fit notorie ■» iudicatus, Sc quodlibet
»liudofficium feu minifterium publicum intcrdičlui
iniudiciis eorum afiertio contra quenquam nihilfi-
4ci,nihilcrcdulitatis inueniat.vt ad teftimonium pror
fusieddantur indigni: Gr eis ad ordines afccnlus mhi-
bitus.fitad benelicium velofficium ecclefiaftictmi de-
»cgatus accelliis, b  Sc(vc magis famola lit eorum in
famia)ad aftuslegitimos nullus eis pateataditus.mil
laportapandatureifdem fuperaliquo pricmilTbrum-t,
Omni c  fpedifpenfationis adempt.v'Pra.fenti'ni!iilo
minus adiicimus fan<ftioni,vt cxinfecurione pratdida,
^cut ex iniedione manuutn violenta, ipfo facfto ex-
tommimicationis fententiam quis incurrar : Sc tam
mfecutor,quam alij fopra ditfbi tanti mali participes,
Suandiu in fua eontunaacia perdurarint, lingulis die-
nusdominicis & felliuis pulfatis campanis, Sc cande-
'isaccenGs per omnes illius lociecclelias,in quo tan-
■nmfacinus fuerit artentatum_j, necnon ciuitatum Sc
^cecefum vicinarum d  excommunicati puhlice de-
B ®titnrut: c  nec ab aIio,quam a Romano pontilice
poflintablolntionis bencficium obtinere, niti duma-
ll Htin mortis / artieulo conftituti.

Quum autem fuerintabfoluendiiprimb fufficien-
,( t & idonec caueant qubd inferendz poen; parebunt,

* tiutiliante domino pocnitentiam peragent iniun-
S^dam; deindeper omnes illius loči eccleGas prinei-
Mcs vicinorumq; locorum diebus dominieis & folen
J'busincedant nudi coram populo,femoralia tantum
" J tcntes.& ferulas deferentes in manibus , eum qul-
"Xs per eafdem ecclcfias publice fuftigentur : iruii
Minodum vitramate, Sc ibidem aduri poenitentiam
Potttes aiios ad minus, nec ey.indepoftmodumreuer-
mtiabfque fedis apollolici licentia fpeciali. Veriim
'jm tališ gratiamreconciliationismeruerit(bencficio
jjlolutionis obtento)indulgeatur ei licentia, vt fuam
"fitorum iniuriam profequatur: Sc debitorum illo-
Jpm,quicontraclafucrint, g  de poftmodum acqui-
® tls  repetitio non negetur. lllud autem non duximus
“mittendu m-’,  quod G quis fuerit in pnemiffis nudo
c °nfilio aut limplici fauote culpabilis, iudexin talem
5®nam metiatur cx culpa: vt fecundum quod excef-
J*«xegerit,vindičla ptocedat. Cxterum,quiadignum

* ‘>vtnefandi ratione flagitij vltionis feueritas am-
P'usextendatur, & propter enormitatem culparum,
« lj garum modus exaberet, nec poenis folitis con
'nicru^ftatuimus.vt ad collateralesfratres.videlicet
? c Potes,8c pronepotes talium poffit estcnderepaenas
.“nitiufmodi noftra conftltutione contentas, circun-
MJio Romani pontificis prout circunftantia: ratio-
J niles fuadebunt.

dmffiiffis ctiana dignum cenfuimusanneftendum:
“quifquam aliquoprididlorum excefluum,quen-
]]*sm declericis vel religiolis noftra: familia:, vel car-
OaHum afficere forte' prxfumpferit,propottionetur
f^nadelifto:ita quod vindida ex xquo e.vceifu re-
Pondentcaboftenfa noftrorum cohibeatur deinccps
^ a nias temetaria; formidine vltionis,quasDei vel no-
^leufratrum noftrorum reuciemia non coercet. Si
j™ vero per le vel per alium occideritcardinalcm—-
w°d ablit) vel dederit caufam mortis: vitra quam

^ —I l.notarie . b *Al. aficnfiu,  c ^Al.omntno.
t L** Vici«* ij f M dicantur,vtdeper ^AIex.confl.i 7 .lib.}.
,[f { Ouoniam in morrii ar: nulo nuli a

> n at 9i ‘^ c0 omnes faeerdorcs cjuojlibet panitentes,

triH P tccarit  & eenfuru abfolutrcpojjuntjta ctncilium

153

prsmifta contineant.fic in eumpoteftas iurifdiiftionis
infurgat.fic ngor vltionis infiliat, quod contra vira:
fublidium mortis folatium inuocet viuens parna: non
culpat,vindi(ftx fpeculum nonoifenfa:. Per hocquoq;
fecularibus poteftatibus non adimimus faculrattm-/
vtendi legibus contra tales, quas čduerfus lacrilegos
catholici principes ediderunr. quis enim locus regi-
minis poterit eife tutus ,quis reftor fecuritategaude-
bir.li Romana ecdclia ( qui ommum eceleliarum dif-
ponente domino caput eft& magiftra) cafibus iftis
fubiicitur.li eius filijfpecialcs buiufroodipericulis cx-
ponuntur; Quem eccleGa: Glium_-,quem fideizelato-
rem contumelia tanta non tangeret, dc confuGotam
afpera non moueret ? Porro G Hiius cft, dolebit :fi fi-
delis, matre Gdei laila laidetur. Qmipropter G pri*-
ceps,fenator,conful,poteftas,vel abus dominus
redor contra prafumptorcs prsdidos tam ipfc,quaia
ofticialcs iplius intra mcnfem (poftouam res ad noti-
tiam eorum peruenerit)eoipfo fententiam cxcommu-
nicatioais incurrant Ciuitas veto quauis alia,prxtet
vrbem—,qux talia facienti velfacicntibus feuprsfu-
mentibus,in his conGlium vel'auxiliumdederit aut
fauotem, vel intra menfem faltem taliterdclinquen-
tes(prout tanti facinotis enormitas exegetit, & facul-
tas ei affuerit) non duxetitpuniendos, pontificali Se
fupra Gt eoiplo dignitatc priuata, Sc nihilominns re-
manear interdifta.

D ii

tT

P OH N I T EN T 11 S,

remiftionibus.

T I T V L V S X.

CAP.  I.

Šluttlforei non citanr uliejuoi,licct ets menerepofint. Etto
concedendu tndulgentiu non txctd*nt anhiepifiopi futusum
concilij gancraiu.h.d.Zen.

Innocentius quartus in nncilit
Lugiunen/i.

R Omana ecdclia: 8c infra. O^usftoribus *  au¬
tem fabries Remen.cccIeGm, Remen. archiepi-
fcopus,Gue eius officiales cirandi fuftraganeo-
rum ipfius eccielis fubditos (quosiidem quxftores fi-
bi refiftere,aut nolle parere dixerint)vt fuper hoc com
pareant coram ipGs,nequaquam tribuant poteftatem.
Super benigna vero ipforum receptione ac fubuentio-
neipG fabricsefaciendaipoffunteofdem lufftaganeos
8c aiios Chriftifidcles Remen. prouincim charitatiud
monere. In cocedendis quoq; indulgenciis no excedat
Remen.archiepifcopus ftatutum concilij generalis.
CAP. II.

Concepio generali* confejforu non tangit epifcopo fpecialiter
rofentata y nec abtentu confuetudinupotefi <puit Jtbieligere cott-
feJforem.h.d.Zcn.

Bonifacius odauus.

S I epifcopus fno fnbdito conceflerit.vt Gbi pofllt
idoneum eligere confeflorem: ille quem iselege-
rit,in cafibus,quieidem epifcopo (pecialiterreferuan-
tur, k  millam habet penitus poteftatcm_>: Quum in
generaliconceflionc iila non veniant,qua: non effet
quis verifimiliterin fpecieconcefiurus. Nulla quoque
poteft confuetudine introduci, qubd aliqtiis prater fut
luperioris licentiain confelforcm fibi eligere valeat.
qui eum poflic folucre vel ligare_j.

CAP.  111.

‘Ticcretaluicunt ex eod.tn pluribua epipopie indulgentilut
locum habet.b.d.Zen.

a 'Trtdicatorei tjuaffuarioi omnino JiiUulieconcil.Tri-
dent.fejf.t .dereform.cap. 1 .mfinc,& frff.it.de reform.cap.;•
b Vide concil.Trident. feff.if.de fanciifimitfaniteuria f*-
irameatt.im.u.

159 Sexti Decret. Lib. V. TitXI. 160

Idem_j.

I Ndulgentia, *  qua ab vno vel plnribus epifcopis
in ecdefiarum dedicationifcus vel aliis quibufcunq;
cifibus coriceduntur: vtres nori obtinent, * fillatu-
t im enceflerint concilij generalis.

DE S E N T E N T I A E X C O M.
»lunicationis, fuf 1 >en(Ionis J 8{
interdkti.

T I T V L v S XI.

CAP.  I.

Tudcx e/ni excommunicar, fitfpendir> velinterdicitjin feri-
ptu hoc faciat.ir caufam conf ribat , & recjuifttu cxemplnm
Jentcnt ta tradat infra menfem. Qui contrafecerit,per menfem
trk ingreffu ecttlejia & diuinis efijttfpcnfut  , & relaxabitur tila
fententia per Jitpertoretn abfcp difficultate, & condemnabitur
lator in,e\petifj s &' aliks parna condigna. $i Jicfufpenfi ccle-
Irant vtprinc, funt irregulares: nec abfoluttntur ab Ali o tjuam
k papa.h.d.Itatm.^ind.

Innocentius quartus in ctmdlio
Lugdunenji.

C Vm. c  medicinalis lit eacemmunicatio, non
moitaiis: difciplinans, non eradicans: dum
tamen is,in quem lata fueritmon contemnat:.
caiuc picuideat ;udexectleliafticm , vi in ea ferenda
Qftendatfeprofequi,qu.odcorrigentis fuerit d  Scme-
dentis. Quil'quis tgitur excommunicat, excommuni-
cationem in ičriptis proferat, Sc cauiam e.vcommuni-
e.ationis exprelseconfcnbat,proptcr quam cxcommu-
nicatio proferatur. Exemplum vero huiulmodi feri-
ptur9 teneatut excommumcato tradere intra menfem,
fi fuerit requilitus,fuper qua requilitione fierivolu-
muspublicum inftrunientum, vel literas teftimonic-
les conficiligillo authcntico conlignatas. Si quis au-
tem iudieum huiufmedi conftitutionis temerarius e.\-
titetit violator.per menlem. vnum ab ingreflueccle-
fia, e  & diuinis offictis noueritfe fufpcnliim-/. Supe-
riorveib,adquem tecurritur, fententiam ipfain line_j
difficultatc relaxans, / laterem e.vcommunicato ad
expenfas,Scomneimero(fecondemnet,Sc alias puniac
ammaduerfione condigna, vtpcerra docente dilcant
iudices qušin graue lit excominumcatiomim fetitcn-
tias finentaturitatedeb.itafulminare_j.Et haiceadem
in fufpeniionis Sc interdičli fentemiis volttmus ob
feruari.Caneaiit.autem ecdefiarum pralati & iudices
vniuerfi.nepradiftam poenam fufpeniionis incurrant
quoniam fi contingeret eos lic fufpenfos diuina offi-
siaexequi iicut.prtus , irrcgularitateiaa non effugient
iuxta canonicas fanftiones : fliper qua non niti per
fuotniutB pontificcm poterit dilpenlari.

C A P. I I.

fhti potit nbfolui ad cautelam  , docent excommunicationu
Jententiam.in fe latam cjjh nullam ; abjbluetur cutufcuncjue
contradiiho/ie non obli An te: ruji dicatur.' &■ probetur intraoih
diet excotnmunicaruepro manifesta ojfenfa. fjui probat fe ex-
lommunicatumpoji appellatiottem.:probationependente in tu¬
di otu euirabitur.eatra iudicium vero non.h.d.loan.^ind.

a  Vide B.Thtmutrn.in cjuctlfionibits additis adp. part.cj.
sb.art.}.  b Videl.tufiurtmdum tpuiden conuentione.§.:.
jf.de iuteiur. & iftilfiu.ff quodoumfrJ.ru. Vont.  c. Vide
soneti. Trulent. fcjf.zs. de reform, c.s. &.cur excommunieatio
dicilturmod.dne.iiu /ucukntee do.et loanet Rojfenjts aduerjits
Lutherum.art.o pr Ctruarruuiai in cap.a/ttta matcr.de feriten.
excomtn.ltb.rt.in trn'..  d al tih  e Nota Licex mente
Ij otninict, a o. od. non poterit dom: in orat ono edebrars. Vont.

fe V.idtlpn’.iiAaiX.defent,ex.inter.mn.iitd>l'tint*.

Idemi« eoolent.

S Olct * itnonnullis ;n dubium teuocari,an citma-
liquis per fuperiore abfolui poftulat ad cautelam,
dum ir. fe latam excominur.icationis fententiamatte-
rit efle nullam: line contradictionis obftaculomunus
eidebeatabfelutionis impendi ? Et ananteabfolutio-
nem lniiufmodiis,qui fe offert in iudicio probaturum
fepoftappellationem legitimam , excommunicatione
innodatum-., vel intolerabilem errorem infententil
fuiffepatenter expreffum: ftt in cateris (esceptopto-
batiouis illius articulo)euitandus. Inpnmaigituidu-
bitationelicttatuimus obferuandum,vtpetentiabfo-
lutiononnegetur,quamuis in hoc excommunicatot
vel aduerfarius fe opponatinili eum excommunica-
tumpro tnanifelladtcat oifenfa.ln quocafuterminu«
oftodiemm indulgebitur lic dicenti: vtftprobauerit
quod opponit,non relaxetur fententia, niliprius fufli-
cieitspraftetutemenda: velcompetens cautiodepa-
rendo iuti.ft offenfa dubia ptoponatur. In fecunda et-
roquaftione ftatuinms, vt is,quiad probandum ad'
mittteur,pendente probationis atticulo ,in cateris,
quavtaftor i>  in iudiciis attentanetit, intetim eui-
tetur.Extra iudicium vero in officiis, poftulationibus,
&eleflionibus,aca,liislegitimis. afltbus nihilominus
adntittatur.

CAP.  II  I.

Encomrnunicatio Ura inparticipantes txcommuricJo'A
locutione prfimiUbue (canonica motntione non pr.crnijfo)
tenet.loan.^ind.

Idem in eodem.

S Tatuimus, c  vtnuilus iudieum participantes tu 1 ”
excommunicatis ab eo in locutione Sc aliis,quibu*
ligatutparticipanseKCommunicationeminoti.ante^
monitionem canonicam excommunicare maiorit-*"
communicatione prafutnat : faluis conftitutionibu 5
contraillos legitime promtilgatis, quiin crimiiKf Il ‘
fumunt patticipare damnato. Quod li exlocutio DC ^
aliis quibus.participans labiturin minotetiLv, exco®-
municatus fortittsindutefcat: poterit iudexpoftn>?'
nitionem canonicam huittfmodi participantes conh"
milidamnare cenfura. A liter autem in paitkipan 1 ^
excoinmttnicatio prolata non teneat.- ScpioftK ntef
panam legitimani potemnt formidano-
CAP.  II  I I.

Epifcopi nullam interdibli velJitjpenftonit incitrrunt
tiamjiifiin [ententiajint exprefi.b .d.loan.^ind.

Idem in eodem.

s~\  Viapericulofum eftepifcopis Sc eorumfitp etl< !'

ribus, propter executionem pontificalis offi cl b
quud frequentet incumbit,vt in aliquo cafti intetdjd 1
vel fufpeniionis incurrant fentemiamipfofa<do:N°*
deiiberatione prouida duximus ftatuendumjjVtt??"
fcopi Sc alij fuperiores pralati nullius conftituti° I>lS
occafiomo. fententia liue mandatipradiftam in cul '
rant lententiam vllatenus ipfo iure_j: Nifi in ipfo*®
epifcopis expielTamentio habcatur.

C A P. V.

lUtiut decretaliequing {  funt diola.Primum, tjuodard 111 ^
fopm fententiat latatk fubditU fitorum fujfraganeorurtt i n, t
boehabeatdeconfuetudine^nonreUnet. Sccundum,tpuoilg' nt '
rali* fententia archiepifcopt ligat tantumfubditos.
tjnodproprateiitu vel prafenttbm cu/ptt, monittone nottf*
mijfa,ab.eu Uta fententia eff tniulla. pjuartum rfuodpvf
turu citlpis vel tam cotnrnifufcilicet mfi fatitfactant ffJpJJJ

a - VidecAbb.Felin. & aldot in ccapof oltcA
vbi motita traduntdeabfolutioneadcautelam
b. Vide Dec. in c. intellodmue. extra de iua
patticipanribuecunt excomtnur.icatu* videc.ficut apolM a -*['
tj. j.  Sr ibilate Turrecr. & B. Titom* iti cjualUontbue a*il 1!U

adj.part.daj.amc.i.t.&j. .

mu »tuM

.car. deexctfh
Ituclpellttnti*-
liciu,  c V>

Wi De fententiaexcommunicatioms.

?“’*«* iebenr : ttiji »lara^n/^a^vel offenfa, vel alia iu-
^ ftibfo .Gfuintum, quod iti vniuerfiratem vel collegiu
l n (.^ r<lttire3CC9m7n unicationif fentcntia :fed m tUoJ,<Jui cul-
fl  ' ei  'Ktitemnt Jean.iAndr.

Idem~> A

ecclefia: & ir//a. Cccterum interdi&i, fuf-

^ °mana e

s boffi n -*'° n ' s ' ve ^ excorrinun ‘ c t ’ on ’ s  fententias latas
archidiaconoru i, feu quibuflibet aliis
' CC 1 I' onem  babentibus fuffraganeorum Remen..
ti,/ 11 * fubditis, Remen. archiepifcopus Sc eius offi-
ipfis excommunicatoribus)non rela-
bab a ^ ua contrar ‘ a  fuper hoc confuetudine, fi quam
H e  ent ' Porro excom»nunicationum fententias a Re¬
dili arC ^' e P’^ co P°'*' u ' s< l’ officialibus general iterpro-
ki . S at *> fubiedlos eiufdem iurifdičlioni archiepifco-
f  - 1  ' " • :in generepro

bus, escommu

p. o-i«, mtuectos etuldem lunldiction
a »'«m ligant. Sed nec in fpecie nec i

»ica * ^ °® en fi s  pMteritis vel prsfentib—,----

b r  tI0 num fententias abfque competenti monitione
■ promulgent, 8cficontra pracfumpferint, in-

fle i“

t s  as nouerint  ‘l' as - Caueant etiam,ne tales fen-
g Cl)  I5s  eseommiinkationis, b  fine fpecialiter, fiue
fj.baliter in aliquos profuturis culpis,videlicet fi ta
C df «erint,vel etiaraproiam commilfis fub hac
tinj >b de illis intra tale tempus minime fatisfece-
tijf 'Proferre pracfumantrnifimora inexhibenda fa-
^ftione vel culpa feu offenfa praecefferit, quibus

talj

,'b‘bad

iniungendam fatisfadHonem huiufmodi, &

P to hibenda limilia inducantur: aut aliaratio
J 1 's(quam in ipfis fententiis exprimant) caufa fub
Hij a n . Vn iuerfitatem vel collegium proferriexcommu
C>°iiis fententiam penitus prohibemus: volentes
Um  P er ‘ £ ulum vitare,quod exindefequipofiet,
f tl ^ n °nnunquam contingeret innoxios huinfmodi
tia  brretirhfed in illos dundaxat, decollegio vel
Jttit ® ta te, < l uoscu *P a biles efieconftiterit, promul-

4, corrtrapoteniiamtemporalem etiam/piritua/igta-
ecclefiafiicacenfurafe tueripotefi.hocdicit. loittt-

^»dreas.

■K Idem in eodem. c

|j "efto filio decano Aurelianenfi: & infra. Przter-
te lC  ' lc um omnes Ieges,omniaq-;iura vim virepelle-
fefe defenfarepermittant: lieuit d  vtiq;
tl, ' c an°(fij> r ocdrftus balliuus eum bonis fuis mun
fin„ S  "»iuriose fpoliare.vel ea violenter occupare prx-
lenjf ■ **it: vt fuperius eft expteffum)contra illius vio-
iniuriamq; fe tueri. Etquoniam aduerfus eius
potentiam fufficiens temporalis defenfio fibi
n °n aderat.potuit fe etiam fpiritaliter gladio vi-
hop et  vtendo ecclefiaftico defenfare_>: ac recurrere
iti a V ta ° ca d armafpiritalia, quac funtecclefiae pro-
Pto fu° munimine illis vti ipraefertim cum di-
**alj' u Us poft latas in eum ab c  eodem decano
^'tld Cau ^ s  cxcommunicationis fententias ( ficut
Cat Us r Canus a flfruir)ipfum tanquam exindeprouo-

5. > anten tiisipfis contemptis, bonis fpoliaffet eif
li^^Proptethoc poftmodum ipfedecanus fenten-

tP. Ai ♦'mnnom/nirifnli romnrnnn* »

C A P: V I:

%

' e «d,

ia,terdifli,tanquamfpiritali fe mucrone_j
ct >» contra illius iniuriam & violentiam fibi ab

Nt 0 K Ccafione  ptadiftarumfentetiarum, 8cin ipfa-
bb (t  ntemptum illatum. Etquidemcum liceatcui-
\^®Vicino,velproximopro repellendaipfiusin-

**t 'li°l'' ra  '■ idem in eedem.nl.it a: liinocentiui nuartue. in
^'ifa u $dnnen/i.  b L>Uiio excommtlntcatien'u.deeli in
Tktf. /f'*' 1 * 6 e >eempUnbue^etiam imprcfiu'.  c Itimannfč ..

duaevetba ttneodem. .  d Vide Dec. tn c.cum
, f?, °™'nc.tn primo not.de indic, fr in c./ignificttfti. de ojf.

ii*c dna veri/a, ab eodem decano: defunt in ma-

162

iuriafuum impartiri auxilium, imo fi poteft &negli-
git: videatur iniuriantem fouere, ac eflc particeps eius
culp$ : licuit profefto ipfi decano proprio fibimet fub-
uenire fublidio,Sc fuammettemporalem iniuriam lira
propriafpiritali defenfione tueri: licq; vtrunq;quo-
dammodo gladium Sc temporalem Sc ecclefiafticum_j
alterum videlicet altero adiuuare_^ '• maximequia hi
duo gladi) confueuerunt(exigentenecelfitate) fibi ad-
inuicem fuffragari, Sc in iuuamen alterius fubuentio-
ne mutua£cequentiusexcrceri;

CAP.  VII.

Earcommunicatot d Jubditie fufiraganeorum, arehiepifcopi
non pojjunt abfiluere: fed etccommantcaros d/affraganeit vel
officialibm beuejt a d eoi appellatumfHent.h.d.han.^dnd.

Idena-j.

V F.nerabilibus : & infra,Caiterum Rothomagen ar-
chiepifcopo vel eius officiali non licet escommu-
nicatis ab archidiaconis vel aliis fubditis fuffraganeo-
rum ipfius arehiepifcopi ( cum nec excommunican-
tium nec excommunicatorum fint iudices) abfolutio-
nis beneficium impartiri: excommunicatos autem ab
ipfis fuffraganeis veleorum officialibus polfunt abfol-
uere, fiab ipfis litigantibus adeos a  fueritprouoca-
tum.Neutraverb partium appellante_i,fiquaipfarum >
per archiepifcopum vel eius officialem ab escommu-
nicationecontra eam lata pro reliqua poftulet fe ab-
folui: velalias coram eis departeaduerfa querimonia
fine appellationis interpofitione deponat:noneftin
hoc ab ipfis(cum fui non fint iudices)audienda. Sed fi
excommunicatusdeponat apud eosde fuffraganeo.vt
imponatur eipoena, 8cpro fiiointerefle fuperiniufta
excommunicatione querelam : audirevtique debeot
eum.fecus autemfi conqueratnr deipfo,vtrelaxetur
huiufmodifententia contrafeabeoproalio promul-
gata: quoniam tueri hanc caufam non adiputtn !uf-
fraganeum,fed ad eum,pro quo eft fententia lata, fpe-
ftat. Attamen fi fuffraganeus vel extra iudicium pro
fuorum defenfione b  iurium,veletiam in iudicio ex
fuoprocedens officio c  inquirendo, videlitet velfi-
milequid agendo aliquem excommunicet: in hoc ca-
fuconueniendus eft ipfe fuffraganeus coram archiepi-
fcopo,vel eius officiali: quia ipfius intereft defendere
caufam fuam_r. .

xArchiepiftopw ineajibu4,inquibtee. iurifditfionem habet.  .
ante oognitionem caufa abfoluit excommuntcatum ad. petitio -
nem part it vol officio,ni/i dicatur excommunicatue pro mani-
fefld offenfa velcontumacia: (fr contumaciaprafumpta  dr ma-
nifefiaponit exempla. h.d. loan.^dnd.

Porroarchiepifcopus vel eius officiales excommu-
nicatosafuffraganeis ,fcmper antequam audire cau¬
fam incipiant,in cafibus,in quibuseis iurifdiftio com-
petit;iuxta.ecclefia formam debent abfoluere: vt pote
fi poft diffihitiuam fuerit excomnmnicationis fenten¬
tia promulgata, 8cadeos d  fuerit appellatum : excs-
ptis cafibus,in quibus iuraproliibent poft'fententiam
appellare. Similiterfi fuffraganeus extra iudicium ex-
communicet aliquem pro eius offenfa, vel pro fui de¬
fenfione iuris, Sc fuper hoc querimoniamillepropo-
nat.eft ille primitus iuxta formam ecclefiae abfoluen-
dus:nififuffraganeus probatururnfeofferatiqubd pro
manifefta offenfa escommunicationis eum vinculo
innodauit. Idem eft, etiam fi quenquam pro prarfum-
pta contumacia(videlicet quia citatus praefixo fibi ter-
mino non comparuit)excommunicatione conflringat:

a ^Amplitu inaliOcaJuno.vt percAbbdtem in ca.in li -
terUideoff.deleg.vbivide omnino Decium.  b Videno, in
cap.ttOuit.dcoff.lcg.fr Inn.c.ex partc.Juprd de vcrb.figni.Fon.
Videlnno.ca.humilu.demaior. frobedicn. Bart.inl.e.dc

adult.jf.Eent,  d *4l.ipfot.

HH

Sexti Decret. Lib.V.Tic.XI.

153

quia fi lic Iigatus pronofita querimonia » petatabat-
ehiepifcopo fe ablolufifisie quado fuffragancusexfuo
jccffit offido,fmequandocft ad ipfum archiepifcopu
ante fententiam diffinitiuam appellitum.Se ab aduer-
fario proponatur,quod abfoluendus non iit,nec pandi
ei debeatiudicij aditus.nifi prius expenfas reftituat, &
iudicio lifti exhibeat cautionem: ipieque refpondear,
qubd rede contumax reputari non debet,pro eo qnod
in itincre captus, vel etiam alio impedimento deten-
tus in terminoconiparerencquuiir. tune protin us fibi
iuxta formam eccleliac beneficium debet 'abfolutionis
impendi. Secusautem.fi fe contumacem confiteatur,
vel alias de contuinacia fua conftet,quia forte prsdi-
xerat in iudicio quod Hiinime compareret: tune enim
(citm manifefta fitcontumacia, femanifefta repute-
tur offenfa) non cit ei (niti primo expenfarum fatisfa-
ftione, ac de ftando iudicio cautione prseftita)abfiolu-
tio impendenda. Ethoc ipfum eft in fimilibus obfer-
uanditm: ficut fialiquis ad certum Ioeum citetur,8c il-
le proponat ipfum non efle fibi tutum,& iudex poftea
in eum(quia non probauit hoc.nec comparuit)fenten-
tiam excommunicationis ptomulget. nam tuneli ex-
eommunicatus ipfe ad fuperiorem appellet,& ante o-
mma fe ab eo petat abfalui.(cum probare coram eo ve-
lit ipfum locum non exiftcre fibi tutum^mhoc eft pro-
culdubio audiedus;cum prtefumpta folummodo eius
contumacia videatur. Sed fi iudex pronScialTet locum
illum elVe idoneum&fecurum > & Ule non comparuifi
fet.ac ideoexcommunicafteteundem: ipfepoftmodu
fuper hoc(nifi poftlatam intetlocutoriam intra decen-
dium prouoca(let)nullatenus audiri debet.

Excbmunicatio lata po/l appellatione interpofttam ex caufa
probabilipion ftatimpronur.ciarur nulla: fedfieri poteft re/axa-
tio ad caueelamftttam antenam tncipiat deveritate caufa co-
gnoftere.ldemft dtcatur lata per intolerabilem errorem : dr in
tantrami m error ille probabiliter de fen dat u r.loan.^ind.

Sed fi ex caufa legitima feu prpbabili quis appellet:
putaquia locusnon efttutus,&poftappellationem_>
haiulmodi excommunicationeligetur,ac ddndecon
ftet fuperiori, quodad ipfum ex tali caula extitit pro-
uocatum : non tatnen ilico pronunciare debet excom-
jnunicationis fententiam fote nullam,fed poteft eam
ad cautelam iuxta formam eccleliar relaxare_j.

Sicertum esi excommusica / tonem ejfe iuftam, fir remiftio:
fi certum eft eam intuftam ,* on ftttfi eftdublum , fieri poteft re.~
laxdtio : fed honefttm til remirtere.tenet ramen relaxatio,vbt
ttrcbiepiftopuo eft iudex,licet non f.at remiftio. h.d. loan.^And.

Sane fi certum eft excommunicationis fententiam
effe b  iuftam,velut ciim propier manifeftum excef-
fum eft in aliqutm promulgaca: fuperior iudex(nifi
periculum lit in mora ( excominunicatum ad excom-
municatorcm prorlus remitteredebet: nec debet eum
abfoluere.nifi excommunicator requifitus maliciose
illiabfolutionis beneficium deneget exhibere. Si vero
conftet huiufmodi.lententiam efle iniuftam—., nequa-
quam remittendus eft ad finim excommunicatoreinL-.
excommunicatus : fed debet fine difficultate aliqua
moxabfolui.Qubd fi dubitetur.vtrum iufta lit vel in-
iufta.fupeiior(nifi excommunicatori deferat) relaxate
iuxta formam ecclefia: poteft illam :quanquam hone-
ftius & conuenientius agat, fi ei deferat in hoc cafu.
Vbi autem fuperiori competitde excommunicatione
cognofcere.abfolutio feu relaxatio, quam ipfe fecetit,
tenet, licet forfitan lit iufta: quoniam etli contra ius
litigatoris.non tame contra ius cčftitutionis abfoluit.

Archicpiftopuo in caftbuojn eputbua communicarepoteft,[i
fon/itetudo habet t emendao peettniariaa CHttertpoteft.boe ditit.
toan. ^ind.

a ' Terviamfupplicationu reftitutionit in integmm ap-
ftUationu.Dotn fant.  b sAl.fore.

\6ie

Deniq;afubditis fuffraganei emedas peciW iar ' r£ ,
poteft archiepifcopus fecundum confuetudin c
gionis exigete in cafibus.in quibus ei licet eo seJi
municationis vinculo innodare_i.

Summaturfuprk in.^Sedji tx caufa ibi vtirat
Poteftquoq; archiepifcopus beneficiumabloj u
nis iuxta formamecclefia: nonnunquam impend'
ad cautelam ivtpote li alferittir in excomniun lc
nis fententia,intolerabilem errorem fuifcP ate  , Jt j
expreffum_j,idcft, aliquid lub vi pra;ceptivel w an
apertžin ea contineri,quod communitervelirL
nete eft peccatumiveluti lidicat forte aliquis l* a
fraganco excommunicatuin fuifie pro eoquo“ e  ^
mofvnam pauperitribuebat, velquia faciebataljfl {
aliud,quod in fe bonum eft, aut quia non oper a
id,quod fuo ačlu illicitum eft 8c prauum^.^
neus ipfeaflerat quod pro digna Sc rationabib c
vel pro cofcruandavelexequenda iuftitia hocm 1 ^
hibuifl’et,vel etiam iniunxifiet :nam tuncarchitP
pus ad cautelam abfoluere poteft eunt-i.

Summarium habes fupra in  §• Sodjiex

caufa. tbi vide.  _ _ . p,^,

Similiter fi aliquis proponat fe3nte diffinit* 113  e)£
tentiam in iudicio , vel extra,poft appellatic" 16  y
caufa legitima interpofitam-^,vinculo exconu llU  e,
tionis adftriftum: poteft arcliiepifcopus, poftqU 3

L.J ~1 -/l:. t . . • r • C c  ]„•

bide hoc conftiterit (etiam priufquam incip» at  j[{i
ritate cauheappellationis cognofcerc)abfolutio^ 1 ^
beneficiuad cautelam iuxta forma ecclcfi^

(*'

CAP. Vlil. ., ttl

Iudex ecclefiafficui compellit indicem Uicum ^
communicAtos ab attibu* iudiciariu fibiprohibitii-b'*'
Alexander quartus.

D Ecernimus,vtiudices feculares per cenfa r  ^
ciefiafticam ab ecdeiiafticis iudicibus (f an  5  jb
monitione prarmifla) repellere excoirmi» Illca  ^{\\l
agendo, patrecinando b  teftihcandoin * ul

&iudiciis compellantur.

C A P. 1  X. jjtt'

valet excommuniiatio lata tn particip<Mt eS>  Kfot
nnt tnoniti nominatim. Er canonica monitio diettuft*} jjrfft
dr er um mrerual/a ; tuji necejtitas fuftt ali ud fuadcaP-
loannes sAndreas,

Gregor.X. in conciliogenerali Lugdutt- , a  oc‘fl

C Onftiuitionem feticis recordationis l nnu c\\)Ct
pap* quarti. praidecelToris noftii,
patticipantes c  excommunicatis ea partiOP ^it
quac folam minorem excommunicationen'
(monitione canonica non praunilTajmaiori e*
nicatione ligari.decernens promulgatam a '' tl i| en Ju ,n
municationis fententiam non tenere_i:
omnem ambiguitatis ferupulum declarantes |,oC
mus.ita demum efle monitionem canoni ca  )£ in iat
cafu,fi aliis rite fcruaiis,eos qui monentur), c ‘Kpjjb
nominatim. Statuimus quoque,vtintetn'° n  jja« 1 *
quas (vt canonice promulgetur excoin» lUl " e ' [ atii l1 '
fententia) ftatuunt iura praimitti: iudices f s0 \>( c< e
tionibus tribus vtantur,iiue vna pro oinm l>
uent ahquorum dierum competeatia interu 3  ^
fadti necclfitas aliterea fuaferit ntoderanda-

C A P. X. inftil 11 '

T{elaxatio ad cautelam ftngenerali ititerdUio no
cum.h.d.Dom.

- -— ——

» De ^Anch.bit remittit adoj.ep.r .c.Ji

cuiuflibct .Font.  b ftftuod lucratur patrocm an  p^ifti

b tftuod lucraturpametna^  ’

communicatus. reftituere, vel erogare tn paupetf [f

eftpuafttum.CA.cumJit.deluda.Font.  c lA  JjciPmk
l.t 'ff.de verb.oblig.ca,. lex diutna.n p-*-&
ejuietiam y vbi lex txpreftc meminit de ve. D )!r  eoi
ffon/.Fon.  d y,deEaidm lt.de pre».imf‘- a r

»5

De fententia excommunicationis.

— P Idem in eodem.

p ? -icnti generali declaramus edido, beneficium—>
<iis ■ ' at ‘ on ‘ s  ad cautelam,qu6adinterdidi fenten-
t3  tn C1 uitates, caftra vel qurelibet alia lota ,-line ter-
■ Ul quasgencraliter promulgatas, locum aliouate-
^»onhabe^. 1

rj, .  , CAP.  H

'fond* 10  , excommiitl * cat  tenu limitationibus dantes licetiam
tra  J n diin perfonis vel rebus Jud,vel Jitorum: exercetet cen¬
ili  4 l tc l u °s eccUJiaihiam cen/uram, velexercerifacientes >  vel
. fauantes .SccuncCo ibt,eadem ,pcenam prerogat ad vten-
g  ‘ ve ^ motu preprio idagenteno. Tertie, epsi autemptenam
bt r »nt,hac dicit.lem.cdnd.

- _ Idem in eodem.

[ \  ' l 'iciinquepro eo, quodinreges, principcs, baro-
„(V !1 ts,nobiles,balliuos,vel quoflibet miniftros eo-
p (n p aut c l u °fcunqj aliquos excoiiinHtnitationis, fuf-
|j !0l >is,fcu interdidi fententia fuerit promulgata:
p, “‘■»m.alitui dederint occidendi, capiendi alias in
eos  ° n |s»ant bonis fuis fuis, vel fuomra <* grauandi
°cc < ? Ul ta * es  f cntent ' as  protulerunt, litie quorum lint
ftt, °. ne prolatx,vel eafdem fententias obieruantes,
(pPpiter excommunicatis communicare nolentes
b n  1  ' lc entiamipfamre Integra reuocauerint, vel fi ad
Ct (j. 0tl >w captionem occafione ipfius licentia: fit pro-
t[ lj. uili >nifi bona ipfa fuerint intra odo dierum fpaciu
t t|1 ‘f ut 9,aut fatisfadio pro iplis impenfa,) eoipfo fen-
$***  evcommunicationis incunant Eadem quoq;
^.'“tiafintinnodati omnes ,quiaufi fuerint prsdi-
^utiadatt v.ti,velaliquodpr;emiilbrum_',adquai
"lit I * lltttnda  dan licentiam prohibuimus: alias com-
"'Snf 16  ^ UO motu - Qui autem ,n  eadem fententiaper-
fo(r  er >ntduornm menlluin fpacio: extunc ab eanon
(j c j nt - n ifi per fedem apoftolicam.abfolutioms bene-
obtinere_j.

j. C A P. X I X.

iti c ‘ "'“kfattor c apr tu d indice luke dicit fi elerieum: huitu
‘‘diudnem ecclejjafficum Jpeffat. Et fi notorie vel
Jltf' 1 * f“ma s vel communi aSUmattone habetur pro clerko,
%JJ tt1:m ifiio. Item fi prim figerebatpro clerko : & modo
hl^fofuitin babini clericali. St autem prim fe gerebat
^cet modo in clericali hab itn deprehenfu* fuerit , n:n
fuerit de derivatu probatum , jed intenm
irA.du>.v r-n nul/o precedite h.d.loano*And»

* e *m iudex i
Uldex ^

Bonifacius o&auus.

1  laicus malefadorem captum detlneat,
p et P* s ft elerieum dicens ad curiam eccleliafticam-.
Ci^emitti, vel curiaipia (um tanquam luum cleri-
bj, :  Ic petat iudice illum inficiante elerieum—', ac ob
"Hf !?. ln >»e remittendum : dubrtarionis huiufmodi,
Caft; lcet  Ut, qui repenuu cicricus,ad indicem ectle-
Hl tIl  . Ultl (q(iiade reecclelialHca 5c ijnritali.vocato ta-
fc tt i‘ ud j ce  feeulari, vel alio, curus intereft) cognitio
4t c j fi notoriu fuerit, quod idem malefačlor

^ St iin tlCUs ’ l l u:  buiufmodi priuilegio gaudere debear,
? s tit et ' Sialia cognitione vel farna publicade hoc

tl

■ ' c fiab Illent ’ et ’ aJaI ante  eognitionem de clericacu.ec
'Ke a  ' Ca: c uniae debet reddi. idem effecefemus.llreus
K, l . e  'depreheniionem pro laico publice le non
bdfli^^eprehenfus fuit in habitu clericali, tonfuram
veftes deferens dencalcs; nam talem de

at > a utipfe pro clerico commumterhabebatur:

'^pericum(donec conftet decontrariojrepmtare.
a  p—-1-—--“ t -

^ Bald.ini. hh rebns-Jf'Jbl.matrimon.Srtrt.en l.narn

r !  t-de neg.gefl.jp l.tjuoniam mutrn.C. ad leg.lul.de
fr. n °b.de reJUhui .bsnt.  b Vtde -jilevsn .cor.f.S.
pprtr- lib.-f.. Bul d. tn l.Ji vutt per calumniam. ca.de
c C t ^ c ‘ Lan * tt iifas in c.cum non ab hotnine.eur.de iu-

^ denj m ptaSiem f uaiiion a4} ■ <tr Crtttnmnti-

1 66

Sicutdeillo,qmin poflelllcne ingenuitatis exi(lit:fi
dicamrab alio libertinus.legalis fansit aufloritas, vt
probandi necelTitate non ipfe, fed aduerfarius adltrin-
gatur. iuftum eft enim vt ipfe tališ, qtiem geftat o: ha-
bitnJquoufq; appateat aliud)prafutnatur,qualis is el-
fe.cuius fert habitum comptobatur. Ex ftigmatenam-
queconfueto Fabricenlibus a  imprimi,latitans Fa-
bricenfis agnofcitur Etcuftodes aquarn (quos hj dro-
phylacas nominant)qux eis infigi 1'olet annotationtj
iignati manifefti funt omnibus, & angariarum nomi-
nenontenentur. Isque ftatus alieuius eflevidetur, in
quo ipledeprehenditur,doneccontratium doceatur. I
Non lic autem volumus obfeiuari.fi ante depreheniio¬
nem pro laico publice 1'egerebat, a e pro tali cotnmu-
niter habebatur, quamuis depreheniionis temporc —j
repertus fuerit in habitu clericali: tune enim reltituen
dus non elt,quoufque fidem de titulo fcceritclericali,
cuius eidem probationis ®nus incumbat,propter prx-
fumptionem,qux aduerfus ipftim orta eli ex delatione
laicalis habitus pracedenti. Contra eum tameninte-
rim quiuis procelfus iudicis penitus conquiefcat.

CAP. XIII.

'l^on tenet fujjien/io vel interdtSum Uta inparticipanru  .*
nonpramijfamonitionc canonica.hec dicit. loan.^And.

Idem_<..

S Tatutum Gregorij papa x. facluin ad declaratione
conftitutionis Innocentian^qu3t prohibet partici-
pantes excomunicatis ea participatione, qux folum *
mtnorera inducit, maiore excommunicatione ligari
monitione canonicanon prsmilla : in fufpenfionisde
interdidi fententiis (quar pro humfmodi participatio-
neplcrumq; ab ordinariis vel delegatis d  judicibiis
promulgantur) przeipimus inuiolabiliter obleruari.
Decerncntes eafdem iententias non tenere aliter pro-
mulgatas.

CAP.  X I I II.

'Per negligentiarn nonprojeejuentu debito tempere appella-
tionem, cKcommunicatio poji eam Uta non conuale/eit: fedpe-
tuit tune denunciari,&- debebit vitari > doneč deJententta nul -
litate docueritJi.d. loan.^init.

Idem->.

L Icet excott»municationis fentetia poftappellatio-
nem legitimam promulgata,per negligcntiam ap-
pellantis appellationem fuam miniine profequentis
non ratificetur, nec etiam conualefcat: Excommuni-
catustartieh nominatiin—>, vel fpecialiterSc exprc(se,
qisi poftappellationem legitimam excqmmunicauo-
rns fententiam aflefit in fe latam : li appellationem— *
eandem intra tempus 1  ad ipfani profequerrdam ab
homine,veI aiure ftatutum non fuerit (vt debuit)pro-
fecutus, lapfo eodem tempore excominunicatus pu¬
blice nunciati, & nedum in iudieiaiibus, fed etiam in
extraiudicialibus euitari, ac a legitimis adibus rtmo-
ueri debebit,quoufqiqubdpoftappeilrtionem legiti¬
mam excommunicatus fuerit , Vel alias de ipUus len-
temite docuerit nullitatc-r.

CAF.  XV.

'Tralatus capi faciens,& includens, etiam per iaicos elerieum
non dum inconigtkilem, exeommunicatus non elfinec etiam
ipjicapienres Seeundo ikitur, f tališ datfidcihjjbres deparen-
do iuri,detineri non debet: niji  uti/ a caufa id Jnadear. hoc di-

cit.loan.iAnd.

t Vide Jilciatum tib. t.pratermijptrum, vertc militia.
b Vide c.tuam de ordm.cog.l prsfens. C.ud l.lutiam. de plag.

C alfelam . d Nota tjuod delegatip6jJUnt exrommuni~
care,f.Jpendere,interdicere: quanquam hoc tn litcris delegati e-
nis non expnmatur Je.undum Doktor, vide not fnp. ced.(ta'ui~
ra H* -Pont,  C Vide oAbbat -in e.tef imenium-cxt.de tejlib»

HH »

Sexti Decret. Lib. V. Tit. XI.

terdidlo(nififupcrhoc priuilegiatusesiftsf’
fit concdfum eidem )irregularitateincurrit : a 6 ! 11
qnit peralium, quim per Romanum pontiM**?
rari,5cadebefficitur ineligibilis, quodnec»“ el o
dum cum aliis debebit admitti.

CAP. XIX. p  g,

Tempore interdifii chrifma, die etena domini confiaf
hoc diett.

a''* Voniam n  in baptiftno &confirmatione

167

I detlih.

S l e  elericos tua: mrilduftioni fubiečlos propter
commiffos exceffus,etiam per laicos capi facias. &
cos(ne fugiant)in carcerepoena debita polica caftigan
dos includas:tc vel capientes eofdem (licet nondum
appareat incorrigibilesillosefle)nulla credimns ex-
communicationc innodari. Cum inhis (nili alias ex
propofito excedaturin ipfis ) temeritas vel miuria ne-
qucat deprehendi.Eofdem quoq ;  clcricos fi de paren-
doiuri tibi fideiufloriam dederint cautione, detinere
non debes: nifiexceflus enormitas, velalia caufara-
tionabiiis eos fuaferit detinendos.

CAP. XVI.

Interdiffo cim non eft interdifftupofulut ,nece conuerfb.
Interdiffa entitete propter deliti um domini , cittes non interdi-
ftt extra ipfam audiunt dikina. Interdiffo populo Jingulares
de populo irtteUiguntur interdiffi.h.d.loan.Sind.

ldem_>.

S Ifententiainterdifliproferatur inclerum.nonin-
telligitui(niii aliud fit exprefl'um in ea) interdiftus
populus:nec etiame conuerlb. Vnde vno interdiclo i-
pl"oru,alius ličite admittitur ad diitina. Caterum cum
propter deliftum domini,vel reetoris eft ciuitas inter-
dičlatciues eiufdem(quiculpabilesnon exiftunt,dum-
modo & ipfi propter dominum, velrellorem punien-
dum in eis non fiuerintinterdidi) poffunt estraipfam
ličite interelfediuinis. Cum vero alieuius terra: popu-
lus interdičlo nodatur, fmgulares ex eo perfonac, quas
interdičlas elfe conftat, (ne fententia eifečlu careat,
tura diuinorum auditio, & faeraraentorum perceptio
populo,vt vniucrfis non competant)non debent alicu
bi(cafibus expreffis k iuredtmtaxat exceptis) audire di
uina, vel ecclefiaftica recipere faeramenta.

CAP. XVII.

Interdiffa ciuitate.fuburbia ir continentia adificia dicitur
tnterdicia. Et interdiffa ecclefia,capellacontigua , ir ccemtte-
riumoontiguum diciturinterdiffum.h .d.loan.cAnd.

Idem_».

S I ciuitas, b  caftrum,autvilla,fubiiciantut eccle-
fiaftico interdičlo.illorum fuburbia,& continentia
sedificia eoipfointelligi volumus interdičla. Nam li¬
cet pradifla videantur alias murorum ambitn termi-
nan: hoc tamen cafu ne vilipendi valeatfententiaia-
terdičli(quod fieret fi polfet in ipforum l‘ubmbiis,vel
continentibus ardificiis ličite celebrari, vt prius) expe
dit interpretationem fieri latiorem. Ratione quoq; fi-
mili fi fit ecclelia interdidlo fuppofita, c  vel iubiefta:
nec in capella eius celebrari, necin coemeterio ipfius
eidem ecclefis contiguispoteiit lepeliri.Secus fi ei cq
tigua non esiftant.

CAP. XVIII.

Celebram fcienter in ecclefiapolluta vel prafente excommu-
nicato mdioriencommuniaationet.inegularitatem non contra-
Itit.Vomin.

'Idcm-'.

I S, qui in ecclefia fanguinis , aut feminis effufione
polluta,velqui prsefentibus maiori escommunica-
tione nodatis,fcienter celebrarepra:fumit:licet in hoc
temeratieagat, irregularitatis tamen( cum id non fit
expreifum in iute)laqueum non incurrit.

Scienter celebrant in toče interdiffo , in cafibtu non permifii ,
trregularie ir ineligibilu eft.b.d.Domi.

Is vero, qui fcienter in loco celebrat fuppofito in

a Vide ^Alex.conf.S.lib.r .incip.videtur fuper primo dubio.
conf.ta-v.lib.d.incip.in cttujaincjut/irionis.  o Etan op-
pellatione n tur atu venianr terra [ibi recommedata , Vide >An-
fha.in c/e.ne Romam fane.de eleS.vbiajjcrit non venire ir
cjuafir ratiOjVtde Cur.m c0nf.z04.dtb. 2.ir tjuid veniat appel-
/attone ciuitatupradit Felin.in c.l(odulpljuf .exr.de ref ript.
( Hat dno verba Juppefea,vel:defunt in manuferiptie etdicib.

I vMituu v tu wa^uiHIU pičil"

V^_nedum pueris,fed adultis, propterniorxP M  . ( -_
lum exhiberi pofiunt, ličite tempore intetdifli) c 1  .
matis vtimur vnllione:pofle(licet terra interdi« 1  ^
*nat domini

CAP. XX.

poue^iicer terra m,v.-- j
fiat) chrifma die etena: domini confici, dubiuhi
exiftit.

ti A. . /0.

Sujpenfue ab ingregu ecclefia in ea dittina celebram, “ ^
gularu.Etmorienstmpanitens fujpenfone illadurante 1 .

ecclefiajlica fepultura. Et fujpenfoabingrejjdecdtfa'^  •
fino per appeUationem fetpnentem non fujpenditur.h.d

Idem_r. x  ; ft t

I S, cui ecclefiae mterdiilus ingrefius ( cum
confequens cenfeaturin ipfa diuinorum cel vVjii
interdifta ) irregularis efficitur, fi contra interdi
huiufmodi diuinis in ea fe ingeratin fuo agens o
ficutprins. Tališ quoquefihocinterdiifiodurai ,£  ^
cedat, non debet in ecclefia vel coemeterio e«*^,
ftico (nifi iz  potnituerit )fepeliri. Saneficut'* 1jC j
municatio,fic abofficio vel abtngreflii ecc l e cLt»'
lufpenfio,*ut ipfius eiicci us, per appellatione* c °
tem minime fufpenduntur.

CAP. XXI.

Heligiofum elerieum verberantem, abfoluit epfaP***
fu,cjuo abfolueret clericum .h. d. D orni.

,  Idem-t. e 0 \i-

R Eligiofo, qui manus violentas in cleria> m ‘ 0 c-
remmiecit(nehoc pratextu habeatm atCt, j s |jt'
uagandi).potem ab epifcopo eo cafu abfolut*® 11  ppt
neficium exhiberi,quo feculari clerico poflet > 113
clericum perculfilfet.

Vcrberans »ouitium religionu, cxctmmuniciti< ,,< ” >
rit.h.d.Bomi. .  . ;f'

Quamuis ‘  autem is, qui rdigione ingre^ 1 '^ t ' a d'
ligiofus cenfericttm elfeflunon poffit,do«ec y
te vel exprefse profeifus: fi quis tamen viole" 1 ’ p«
nusin euminiiciat,excommunicationislat* a

vincttlum non cuadit.

CAP. XXII.

,i0'

■la/iudi^ift

E  Os qui a fententia canonis vel hominis ( > ^

\i‘

xAbfilutm proptermorthspericulum, velAttHO'* n '[ t g
tum abeo,a quo alt a s non po ter at :JiceJJante
non pr&fentAt^cum commode poteJl,eia t\^

bebat l recidtt in eandemfententiam. Idem tftdbf 9 *,. ,
fe debet alieuius cojpeftui pr&fentaref hoc non fo cta *‘

queunt propter immineutis mortis articuln*^;,!)«'
lmdnnpedimentumlegitimum pro abiol utl
neficio habere recurfum) ab alio abfoluunm^jjfcn'
te poftea periculo, vel impedimento hu£U j p#
li,a quo his cefiairtibus ablolui debebant ,1<1 1  l>'

commode poterunt, contempfcrint ptsft ,lt3 ‘ Jflir?*’
datum ipfius fuper illis, pro quibus escom ^jiP
fuerant ,humiliter recepturi 5c fotisfačlm :1 ’tj[j l i<f* l>
ftitia fuadebit: deccraimus (nefic ccnl '] !X e
eccleliaftica: jineandent fementiam rccide' a pd^l
re. Idem ftatuimus de his , quibus (

a Viderext.ir tbi doff.inc.no eft. injz.extr.dt It ^c pift

manujeriptu codictbuc irarnifiprt tu peenituertt.it p

Fet.c.cum depuiaii.expr.de tud if lafbdp‘»-i'^‘  '

De fententiaexcommunicationis.

Jifk® 4t '?*P^ us  »tfolutionis beneficium , i quibuf-
tum f nttnt *' s  eonfequuntur) iniungitur, vt ordinario-
# j t  u °rum,vd aliorum quorumlibet fufcepturi poe-
j s  j n . tla m,ab dfdem fe cofpedui reprafentent, Sc  paf-
ftunt ! ri . am -’> feuiis,quibus propter hoc obligariexi-
' lat isfadionem exhibcant competentem: fi hac
,| iimpl^ r * m ” m commo ^ e  poterunt, non curauerint

,. C A P. X X I I I.

^fpttcuftionem in clericum fine meo mandate, tamen nomi~

J  -  -

170

lito J  ' am ratatn  babeam, excommunicatai funt: fectu f
"'mine non pt faffa.Ioannej tAndreaa,

C Idem_/.

y 51  quis abfq; tuo mandato manus iniicit 4  in
b a  • er ‘ cum  tuo nomine violenta«: fiboc ratum ha-
ft' r,s .*xcommunicationem )atam-leanoneincun-
incurris.

tatihabitio tetro trahatur, St mandato debeat
f S( -i P arir i- Si ver6 iniedio eadem tuo nomine non fit
l Jtt|  :  muc iicet pecces ratam habendo eandem^.non
q l [ () t . , ’P ro pterhocexcomrmtnicationis vllius b  vin-
ti„, lnn °daris.Cum quisiatum haberenequcat,quod
•toinine non eft geftum_>.
r  C A P. X X 11  U.

ht trn P° rc  interdidi etiam fant adpanitentiam admittun-
excommunicati: qut non nip in mortit articulo
t,velnipcaufam dederint interdiffo: tjui non ad-
'ntur,ni/t fatiifaciant.vel caueantpnut poffmt. Item iUo
alia drama officia fub pitna difiributionum,
'*»** H’* rcc 'f it  cllebrantur ianutt claupt: plane pne ex-
ij ir interdiffit, ir fonitucampanarum, ir quat,er

(  ' c  cumcampanit ir ianuis apertit celebrareptjfunt,
c Xcommunicatis interdilfoi admitrcre:itaramen
«/ fjr .r  n P ,cr < f H ' >ru ’ n  txceftum latum eft,non appropintjuent
n  eaterd feraandum eftinterdiftum. Er reuocatafitnt
š‘*>vltraid sjuibufcuntfc comeffa.h.d, Iean.tAnd.

. • Idem_;.

,. 1, 'amater ecclefia plerunq; nonnulla rationabi-
Vti|j t ltei:  ordinat Stcon (alte :  fi ua:  P uai ^ ente  iubiedorS
lio Ca ’ t ^->,p o ftmedum confuitius.ac rationabilius rc-

°tat

•* * n  meliufve commutat. Sane a noftris du-
Io c j s  fttprsdeceffbribus conftitutum, vt interrisfeu
tjr^^tiefiaftico fuppofitis inrerdido, nulla(certis
5ci a  facramentis exceptis)diuina cdebrentur of-
miniftrentur ecclefiaftica facramenta. Qjjia
*Hi| e ** diftričtione huiufmodi ftatutorum cxcreicit
1» >t|  ot t°populi,pullulant hatrefeSj&infiftita pericu-
H<t arura  > n,ur S lin t:at ecclefiis fine culpaearum
Hi,! °kfequia Pobtrahuntur, cum fratribus noftris
^ ,J d f rat ’ Dnc  b^bita fuper his diligenti concedimua :
•>on t  ttn pore interdidi ab homine, vel a iure prolati:
, tmf, n . tlln ] nio do morientes,fed d  etiam viuentes,
^“Pte " et * am  infirmi, ad pcenitentiam.( qusc
'H* 1  P. ron ttatem & facilitatem hominum ad pec-
btuj^itunrmenecefiaria efi)iiciteadmittantur:dum
Jtto,, cx 5 0mmi > n t ca ti non fuerint,quos admitti(pr?-.
'llis 5r ?*' n mortis e articulo)nolumus adeandem-".
Hj^tttpropte^uorum culpanuj, dolum velfrau-
t 11)1  depP entent ' a  interdidi, vd qui adperpetran-
Hin euius occafione ipfum interdidum eft

r ?bueru nt  auxtlium,confilium,vd fauorem_<:

• ° f ddia o(fi fint tales,qubd id facerevaleant)
Ni^ttsfecerint.velde fatisfaciendo idoneamde-

b al. Uliti, c Vide l.f.C.decad.
Un  ^ a ‘d.amdprat medicue fecundii tempom alterat
,,J . ^^nlegiUaterlcges.Fon.  d al.ita:fcdirvtHen~
"?i, r  ^dm in mortit articulo nulla eft captttm referuatio:
Nm* antnet facerdotet tjuoftibet peenitentes a tjuibufuil

^''fkun, Cen f' iru  ^filucrepojjiint.tta coniti.Tridfejf.14.1.7 •
m re firnatint.

derint cautionem, aut fi fatisfacerenequeunt, vel hu¬
iufmodi cautionem prsftare iurauerint ,quod quum
poterunt,fatisfacient: & adfatisfadionem huiufmo¬
di per eum.vel per eos,qui facereipfam debent 8cpof-
funt.pra-itandam dabunt confiliu,&auxilium,aciuxta
poficfuum fideliter laborabunt :non eft poenitentias
beneficium aliquatenus cocedendum.Nec tune etiam
quo ad iftos vel aliox,qui circa hoc minimt; deliquerut
(vbiciuitas vel locus alius ,feu vniuerfitas interdtdi
exiftunt) facienda eft relatio interdidi.fed eft eis fo-
lummodoiniungendapcenitetiafalutaris. Adiicimus
pra:terea,quod lingulis diebus in ecclefiis & monafte-
riis mjflac cdebrentur, & alia dicantur diuina officia
ficutprius: fubmifia tamen voce Sc  ianuis daufis, ex-
communicatisacinterdidis exclufis,& campanis etia
non pulfatis.Et tam canoniciv quim clerici eedefiaru,
inquibus diftributiones quotidiana:illis,qui boriš in-
terfunt canonicis tribuuntut: fiad officia nonvene-
nnt fupradida, diftrihutiones eafdem amittant: ficut
interdido perderent non extante,fi diuinis officiis no
adeflent.In feftiuitatibus vero natalis domini, pafchs,
ac pentecoftes,& aflumptionis virginis gloriofe, cam-
pan* pulfentur,& ianuis apertis alta roče diuina offi¬
cia folenniter celebfentur, excommunicatis prorfus
exclufis,fedinterdidii admilfis :quibusob reuerentia
didarumfolennitatum,vtipfi adhumilitatis gratiam,
& reconciliationis affedum 4  facilius inclmentur)
prafatis diibils participationempermittrmus diuino-
rum: fic tamen quod illi, propter quorum exceflum_i
interdidu huiufmodi eft prolatum, altarr liullStenus
appropinquent.Cxtens, qux circa obferuationemin-
terdidorum a noftris funtprsdecefToribusinftitura.in
fuo robote duraturis: non obftantibus quibufuis pri-
uilegiis,ecclefiis, monafteriis, ordinibus.religionibus,
feuperfonis ecdefiafticis,fecularibus,vel regularibus,
cxemptis & non.«xemptis , fub quauis forma vd ex-
prelfioneverbOrum ab apoftolica fede conceflis, qux
contra tenorem prsfentis conftitutionis nullisvolu-
mus fuffragari,cum quibuflibet, tam fecularib’, quim
regularibus fufficere debeat, vt tempore intetdidi mo¬
do pramilfo diebus celebrent fupradidis.

D E . V E RB O R V M
gnificatione.
TITVLVS XIX.

S I-

C A P. I.

Dielarat brc Innoeentitu tjuidprnificit verbumpriutlegij:
recipimue vas in propriot filiot ecclepa Romana : ir quis locni
dicatur ejfg deftrtm-boc dicit. loan,~4nd.

Innocentius quartus,

V Eniens: &finfra. Per illa verba priuilegij, in
fpeciales 8cproprios ecelefis Romana filios
vos recepimus: didos fratres exemptos non
intdligi, &ipfos exilloin proprios eiufdem eedefias
filiOsfuiffe receptos, quod abalioqu'am a Romano
pontrfice vellegato ab eiuslatere b  deftinatorinter-
dicivel ixcommunicari i quoquam non valeant de-
datamus. Illuinlocumdefertum in pramillis intelli-
gimus,quinon habitatus penitus, neq; cultus fuerir,
vel vitra memoriam hominum,fecundumindulgen-
tiam Lucij eft fub Saracenorunv pbteftate detentus:
cenfentes ecclefias in talibus defertis Irfcis, a fratribus
ipfis conftrudas, feu etiam conftruendas in eo plena
libertate gaudere: vt fecundum indulgentiam Lucij,

a alteffe&um.•  b Pet.de ^inchar.ncgatperhunctext.
pnbari legatos cognefcerepoftc decaupt exemptorum, quia bia
eftpriuilegium non tu communc Non apuiparatur ordinariat
fut cnemptu no tuitcant, not.fup.de cffi.Ug.tranJlattone. (on-

HH }

Sexti Decret. Lib. V. Tit. XIT.

171

mhil &b ipfis legis dicecefana: nomine valeat per epi-
fcopjos exigi: qux(fecunduittpriuilegium Alexand'ri)
noii goffint interdičlo, feu excommunicationi (uppo-
m : quas in iocis huiufmocfi dičli fratres habear>tpo
teftatem (petitaafedeapoftolica licentia) conftrHen-
di 3 casq;cum fuis plcbibus per fuos clericos idoneos
gubcrnent,qui ratione plcbium examinandi epifcopis
prafententur: vt ab eis curam recipiant animaru.cum
plcbes epifcopis fint fubicčfa:. Caiterum dičfi fratres
decimas de lahoribus & noualibus fuis, quos propriis
manibus aut fumptibus excolunr,autaliis bonis 1 j bi a
Deopraftitis, conuentibus clericorumordims fui(a
quibus quarta vel tertia.nullatenus exigatur) cu inte-
gritate petfoluat rfalua moderatione cocilij generalis.

In aliis eorum polfdfionibus iure communi, feu
quolibetdho ecclefiis paroeciaiibus,&dioecefano epi-
fcopo rcferuato: Per dcclarationem autem huiufmodi
nolumus dcfcnfionibus afiis, feu iuribus partium_>
derogari.

CAP. I I.

DecUrat manifefium & euidens ejje fynonyma^ idem fi-
gmfcare>quo ad ca/hm decret. de eleff.Si forte. loan.kAnd.

Nicolaustcrtius. *

C Onftitutionem feJicis recordationis Gregorii pa-
pa pr$deceflforisnofhi editam in concilio Lugdu-
nen vr fi forte inter esteta qus obiiciuntur elečlo, aut
poftulato,feu alias promouendo 'ad aliquam dignita-
tem euidentem fcientia, vel alium perfons defcclum
opponi contingat, de illo piimitu^ cognofcatur, & fi
opponentern inuentum fuerit deftitui veritate: a cau-
fx  illius profecutione rotalirer fit exclufus,& alias pu-
niatur,acfiinGbie(fioriim probatione omnium defe-
chTet: In illo, qui mantfdtum defcčhun in vifu, audi-
tu ; 3c aliis corporls ^ fcnfibus.necnon & in memoria,
& etiam intellečfu opponit elečto locum habere__^: ac
qub ad intentionem cGnftitutionis iplius manifeftum
& euidens, idem fupponcre declaramus.

"Declarat conjpirarores <&• coniuratores ^ iurauerunl &
ftainerunt de non recipien do altsjuemin canontcum ad manda-
Tum pap£-,donec. poj] en t refSlere.loan.kAnd.

C<ete<rum canonicos cuiufuis ecclefiaj, qui ftatutum
fecerunt folenniter, & iuramento firmarunt, quod ec-
clefiam fuam 5c feipfos contra omr.es impetrantes ca-
nonicatum ipfius ecclefia: defendercnt vfq; adiusvel
Jfcntentiain. quantum polknt ad iudicium domini pa-
px,velfpecialis mandati eiufdem: & quod comnuini-
bus expenliš , ac cum procuratorio figillo capituli li-
gillato eadem defenfio fieret: £c quod, quandiu ali-
quisde canonicis eiufdem ecclefiat defeniionem hu
iufmodi,& oppobtioncrn veikt pradičfo modo fubi-
re,alij canonici non poflent nec deberent reciperein
canonicum , nec habere pro canonico in capituio, vel
extra capitulum impetrantem confpiratores-& coniu-
ratbres contra fančtam Romanam ecckfiam.ac liber-
tatem--, obediennam ik  aučioritatem ipiiils decerni-
mus &eofdem tanquam confpiratores ac coniurato-
xes fecundum fan.člioues canonicas puniendos.

S ra* ki  um de non rttipiendo alufutm a d p tipa man dat um :
muhi* ex caufs eft detc(iabi!e iUicifum .h. d.

Statutum quoq, iptbm (quod capituio pr^Libato &
fingulis eius perfonis libeitatem obedienriam eidem
ecclefia: Romana: debitam exhibendi faltein vfquead
fente.ritiam 6c c  pontif cum Romanorum iudicium—',
icu fpeciale mandaiun) liquido ititerdicit. promptum
futurorum gtauaminum & expenfirum difcrimen in
g er en s, contradegitimas fartcliones laudabile votum
execrantiumlites verat: iniufiarn licem mouere com-
pellit, iniquae controuerfix 3 feu liti cedendo: bonam

a In pknfij; anticjuit codicib. etiam imprefii itaiNicolauf
tfuartu^,'  b al.corporeu. c Pontificii Komani^c.

0

fidem feu confcientiam agnofcere prohibet, & 3

ad peccanduni)cf>nfpirationem & coniurationeu 1  ^
tincrecontra iibeitatem & aučioritatem ledis
lic3£manifefte:ac alias detefiabiiejprorfustjjfibcn
rep utam us.

C A P. 1 11. r  . tneSf

Consfiturio amplifimapesna cunctas dcclaras
it.z cirat diut Franttfci regv.Uzn conringercpojfunt »

an fratres minoresf. tjuos rordigeros lozanr filltu* rc£ut& f r0 ^
fores [tn r adomma evangelij ton j: ha obhgdti. Ft ' v ^ u1rl
tjttid pr opri um liabcre,<t?, peturna 01 reiiperefegAta^ T ‘]u-
agnofcere valeanr: o um multu altu ambrgititatibM * llc
Unl ifsime refoLutis.

Idem_j. a  u

E Xiit qui feminat * leminare femen fuunn-Pe
patrisintnundum vcfte.fdiicct humanitat> s 111  ^

tusDeifilius Iefus Chriftus, verbum cuangql*cuW

turus in fmgulos probos & reprobos ,inlipi cntt _j 0 ,
ignaros.ftudiolbs & delides, Sc  iuxta prophetam c
n us futurusan tercam femč fuumdodrinam cuan ° J ,
licamlineddeftu difperfitin onines, qui on 'l l>l r n in
fturus adfe,omnes faluare venerat :qui
Deo patri pro falute omnium in redemptioniS" u
lise precium immolauit.Licet autem hoc remeii in . iu( j
gulos commuiiicatiua Dei charitate difperfuffl> 3
ceeiderit (ecus viam-- , fuper corda fcilicet cJa:1 J' 0 f c ili'
fttggeftionibus peruia : aliud fupra petra«),toro a
cetnullo fidei vomere penetrata: aliud “V j ”ibU*
corda fcilicet Vominttm diuitiarum lolicitua 1  j,,;
lacerata.Et ideo vnum prauis afteftibus concult 3  ^
aliud aridum quia gtatia: carebat humort_, :re
vero legitur inordinatis folicitudinibus (uff° c3ia  j, 0 c
Aliud tamemite cor>Sc docile terra bona fufc c P‘'
eft minorum fratrum mitis 8c docilis in paup eIt  .^
humiUtateperalmum Chrifti confeftbreni F ran . n3 „s
radicata religio : qui ex illo vero femine
germen illud.perregulam fparfit in filios, qu° s 1  „ c lij

eu 3 "®

Dco per fuum minifterium in obferuatione
generauit. Ifti funt fili ,qui docente lacobo ve f t> ] l0 rtP
ternumDei filium, infitum hnmanac natur*
virginalis vteri potens faluare animas in
nefufceperunt. Hi funt illius lanifta; regui*
res, qu.v euangelico fundatur doquio, l  vit®
robotatur exemp!o : fundateris militantis eC
apoftolorum eius fermonibusaftibusij;
eftapud Deum depatrem munda Sc  imiJiarH' 3 .^^
gio,qu* defcendens a patre luminum per
exemplariter Sc verbalitcr apofiolis tradita> &c u ett'
per fpiritum fančtum beato Francifco.Sc eu» e ] lir i 0 ‘
tibus infpirata: totius in fe quali continct IL  ( io lo)
nium trimtatis Hatceft,cui(atteftante Patilo 3 P° jgu*
nemo decatero debet effet meleftus : qua®
ftigmatifcus fna;paflionis conSrmauit, v0 * enS
torem iplius paflionis fu.t,fignis norabilit ci: in u f aJ ,v^
Sed nec lic contra fratres iplos minores & cCh lia e° s
hoftis antiqui ccflaun aftutia,
mtens fuperfemmarezizamam,interdum® ll L  ccfl ci
agitatos inuidia,iracundia,Sc indifereta infett« 3  ,
tauit: mordentts fratres Sc eorum legtilann fl^^^J«'
citam,inobferuabilcm_-, 8tdifcriminofan> c3J L n) r c '
tratibus lacerantes.non attendentes hanc ("■", [3 jib' J *
gulam(vt pradicitur)pia£ceptis ac moniti s  * 3 u  [3 p
inftitutam, apoftolicis obferuationibus rob 01  ,!!£
per piures Romanos pontificts ‘‘ appr 0 * 3313 ^-'''.

-—---- - vsili 1 *

a Tn am i omari bite coduibus etiam itn prof o tta, .^^ 1 *
feminat.& infra: dj- n:ox /eejktlur decretaln P r * ul  ^
prima etiam •ioffabk coujlat oltm non fuijfe ta'" 1 "

mtegram :fed dccise id initium tantum.  t  ‘ Nt  ■

per omnfa,vt in extrav.agan. tjuorundam^iadbuc- ‘
« Htnorium 11  l.lnmsentmm 11  L. Gregorinu ’ 1

m

De verborum (ignificatione.

174

etiam per fedem apoftaiicam confirmatam_<,tot diui-
#is teftimoniis communira, qux credibilia fafta funt
nimi6 iiftot fanftis viris, *  in obferuantia huius rc
gulsagentibus Sc finiemibus dies fuos, quoruin non
nalios fanftorum catalogo fedcs eadem ex eortim vi-
ta.&miraculisfecitafTcribi. Ac nouiftinie,quati dicb.
As per pix memoris: Gregoriam papam nonum, prst
dccelTcrem noftrum approbatam elfe ex euidcnti vti
biatc.cjuam de ipfa conicquitur vniuerfalis ecclefia in
generali Lugdunenft concilio declaratur- Nec nos mi¬
nus ovenelimtis',iK)č> profundius cogitamus,ficut pen¬
ine debet fubtilius casteri catholicxfidei profeflbres :
^Uiaipfe Deus ordinem pradiftum Se eius obferuato-
impiciens.lic eos abinfurgentibus inipfos ranco-
ribus lalutari fubfidio prxferuauit,quod nec ipfos flu-
ftitstempeftuofus allifit.nec animos in ordine ipfo
degentium eonftrauit: quin potius in vigore regulari
'oucrcfcatit & aniplientur in fuoru obferuantia man-
datorum. Vcruntamcn.vtordo pr.-cdiftus (quibaflibec
Pttcifis anfraftibus)diftinfta Se pura vigeat datirate,
kficut fratres eiufdem ordinis nuper mgeneralica-
P'tuIo congregatiprouiderant: dileftis filiis generali
^nonnullis aliis prouincialibus eiufdem ordinis mi-
niftris^ui in capitulo ipfo conuenerant,in noftra prx-
frntiaionftitutis, cum ad plenam obfernationem re-
Sulit eiufdem in vigore fpiritus eorum feruere nofca-
intentio: Vifum eft nobis (vt mordacibus huiuf-
■»odi mordendi vias praicluderemus )aliqua, qux in
'Pftregula videri poterant dubia declarare: nonnulla
Perpr^deceffores noftros etiam declaratapkniori cla-
b^tediiferere: in aliquibus etiam regulam ipfam con
'Uigentibus puritati eorundem conicientisprouide-
t£ Nosautem quiatenerisannis ad ordinem ipfum_j
Aeftus noftros P erexinuis in illiš fuccedendo: cum
sli quibus eiufdem cohfeflbris fociis, quibus eius vita
&conuerfatio notaerat ,.fiuper ipfa regula Sc fanfta
'Pftus beati Francifci intentione frequenti collatione
Aftauimus.Et tadem cardinalis.acpoftmcdum eiuf
dnnordinisperpraidiftam ledeni gubernatorScpro-
,£ ftor,8ccorreftorcffefti,conditionesprxdifti ordinis
** imminenti nobis cura pslpauimus in apoftolatus
°fficio: tam de pia intentione confefloris pndifti,
?UMn deiis, qus regulam ipfam & eius obfcruantiam
J 0I >tingunt:expixdiftis longa etiam e.vpetientia in-
*°tmari, noftros ad ordinem prsfatum conucrtimns
Co ?itatus Et tam ea qux per eofdcm predeceftbrcs ap
P r °bata Sc declatata tfle nofeutur: quam etiam ipfam
* c 8ulam Sc eam contingentia maturitate plena difeuf

Nonnulla in ptafenti ferie ftatuimus, declara
llln 'us,certius approbauimus, approbata confirmaui-
j^s-sdidimus.Sc conceffimus plura etiam ordinando
etI o(ius Sc clarius,qux infra leriptis articulis plenius
^Pdmuntur. In pnmis, quia (ficut intelleximus) ab
J ®luibus ha-(itatui,an fratres eiufdem ordinis tam ad
to pblia, quiiin adprscepta euangeltj teneantur: tttm
^uia m rcguli prsedifts principio habetur, Regula &

‘J. 8  minorum frattum hxceft:fcilicetdomini noftri
.“UChrifti fanftum enangelinin obferuare_> viuendo
"ebedientia, fine proprio & in caftitate: tum exeo,
i^odineadern regula continetut fic: Finito veroan-
“uptobationis tecipiautut ad ofcedietitiam_, ptoinit-
e !"*> vitam iftnn (emper Sc regulam obftruare: tum
j > <lani > quja in fine ipfins regulx continentur hxc ver
j. a >Panpertatem Sc bumilitatem— ac fanftum euange-
‘umdomi.ninoftti IcfuClinfti,qiiod ftrmiterpromi-
®Us, obferuemus.

felicis recordationis Gregotius papa nonus

ftonit ^Ant.circafinem rtrti& pariti fu* chrtnicA.

.. l ^ em 4i‘tr la.z 2  jt extr«HA <]Htruxfd*m.v<r.ntitts ven,
'Vfrim.Ftar.

pradeceflor nofter bunc articulum & nonnullos alios
eiufdem regulxdei!arauerit :quia tamen eius dcclara-
tio prof ter aliquorum inlurgentium in fratres Sc regu -
lam inordinatos vel mordaces mfultus, 8c multoruin
pefteaemergentium caftium coniiderandos eueutus,
in aliguibus obfcura,in aliquibus femiplena.Sc in mul
tis etiam contentis in ipfa regula infuftioens videtur:
Nos obfcutitatem ac infufficicntiam lmiufmodi pra:-
fatx interpretationis declaratione ameuere volentes,
Sc cuiuflibet ambiguitatis fcrupulum in eifdtm de fin-
gulotuni mentibus plenioris expolitionis cettitudine
amputare_j.

Dicimus,qubd cum in principio regula; non abfo-
lute.fed cum quada modificatione, (eu fpecification«
pon at ut: Regula Sc vita minorum fratrum lixc eft: fci¬
licet domini noftri Iefu Chrifti fanftum Euangelium
ob(eruare_j, viuendo in obedientia.ftne proptKi.Scin
caftitate; qux tria eadem regula multum atfte profe-
quitur,8c niliilominus alia nonnulla fubneftit prxci-
picnde,proliibendo,confulendo,monendo,hortando,
&fub aliis vetbis.ad aliquem modorum rcducibilibus
praduftorum : deintentioneregulxliquete valet aper-
tius: vt illud,quod in profeflione, quafi abfolute liib-
nefti videtur,promittentes vitam iftam fempei &re-
gulam obferuare,&quodiniine fubiuiigitur,Sc famftu.
euangelium domini noftri Iefu Chrifti, quod firmiter
ptomifimus,obferuemus: totuni ad ipfius regulsmo-
dificatum vel determinatum feu fpecificatum princi-
pium reducatur: videlicet ad obferuantiam euangelij
(vt prxdicitur)per ipfam regulam in illis tribus modi-
licatam vel determinatam.feufpecificatam. Cum non
fit verifimile ipfum famftum verbu ab ipfo femel cum
quadam modificatione, vel determinatione.feu fpeci-
ficatione prolatum: iicet quafi fuccinftoric repetitum
voluiffein luirepetitioncdata f bi per cum modifica-
tione feu fpecificatione fine certa caufa carcre_j. Et v-
triufque iuris argumenta nosdoceant, « ca qua:in
principio ad medium Sc ad finem : illa vero,qu? in nit-
dio ad finem atq; ptincipiu,8c ea,qux in finead vtrun-
qucvcl eorum alterum fxpe referri .Et dato, quod ab-
folute dicereturomnino , Piomitto fanftum euunge-
lium obferuare,non ^ profelTorhuiufmodi intendc-
ret fead omnem confiliorum obferuantiam obligare:
quod vix autnunquampoflet ad literam obferuarc_j,
ptopter quod taiis prcmiflio illaoueare profitentis
animum videtetur. Clare videtur promiflionem hu-
iufmodiad alium intelleftum abfq; jntentione prci-
mittentis non debere perftringi: nifi vt obferuantia
euangelij fic,ficut traditareperiruraChrifto, videlicet
qnbd prjcepta vt prjceptaA confilia vt confilia a pto-
mittentibus obleruentur Quem intdlpftum etiam in
eildem verbis habuilfe idein bi auis Francilcus in fe¬
rie fui proceflus in regula patenter oftendit: cum a!i-
qua euangelica confilia indicat, vt confilia lub verbis
monitionis,exhortationis Sc confilij,nonnulla vero
fub prohibitione ac verbo ptaccpti :ptr quod patet,
qui)d lion fuit loquentis intentio, c quod fratres cx
profeflionehtiiufmodiregulxadomnia confilia, ficut
adpraicepta euangelica tenerenturifed folutn ad illa
confilia, qux in eadem regula prxcep:erie vel inhibi-
torie.feu fub verbis ?quipollentibns funt exprtHa.Vn-
denos ad fratrum eiufdem ordinis confcientias plc-
narit- ferenadas declataiv.us,pu6d ex profeflione ciuf-
demregulx, fratres ipfi ad ea tantum euangelica ob-
feruanda confilia funt adfirifti qux in ipfa regula ptf-
ceptorie vel inliibitotie.feu lub verbis xquipollcntib-

a Sv.itvideingloJp.rHlir.r.eed de reg.itir.tit.de prox. Fen.
b tl.i:umprefejjir,p-c.  c Ecce cx verbu coUigitur in¬
ternet,  f«nr.

H H 4

Sexti Decret. Lib. V. Tit. XII.

175

exprimuntur. Ad nonntilla veto alia per euangelium_>
data conlllia eo magis, fecundum esigentiain fui fta-
tus tenentur plus quam caiteri Chriftiani, quo per fta-
tum perfeftionis, quem per profeflionem huiufmodi
aflumpferunt, feobtuleriitdomino holocauftum mt-
dullatum per contemptum omnium mundanorum—«.
Adoninia autera,qus in ipfaregula continentur,tam
praccpta qu'am confilia, quam esteta ex voto profef-
fionis huiufmodi,non alitcr tenentur,quam eomodo,
quoinr.guia ipfa traduntur: vtfcilicet teneanturad
eoruin * obferuanciam,qu$ in eadem regulaipfis fub
verbis obligatoriis indicuntur.Catterorum vero obfer-
uantiam,qua- fub verbis monitoriis, exhortatoriis, in-
formatoriis,&inftručioriis,feuquibufcunq;aliis con
tinentur:eatenus magis condecet de bono & a:quo
eos profcqui, quo imitatores tanti patris effefti Chri-
fti femitas clegerunr. Forro cum ipfa regula exprefse
tontineat, quod fratres nihil fibi approprient, nec do-
mum.nec locum,nec a!iquam rem:i«q;declaratum
per eundem prsdeceflbrein r.oftmm Gregorium no-
num,& nonnullosalios hocfeniare debere_i, tam in
fpeciali, quam etiam in communi: quamfic arčlam_>
abdicationem venenolis obtreftationibus aliquorum
infenfata damnauerit aftutia > fratrumeorundem per¬
feftionis claritas in talium imperitis fermonibus la-
eeretur: dicimus quod abdicatio proprietatis huiuf¬
modi omnium rerum non tam in fpeciali,quam etiam
in communi propter Deum meritoria eft Sc  fanfta:
quam Sc  Chriftus viam perfeftionis oftendes,verbo &
docuit &exemplo firmauit: quamq; primi fundato-
jres militantis ecclefis, proutab ipfo fonte bauferant,
volentes perfefte viuere_),per doflrins ac vita; exem-
pla in eos deriuarunt. Nec hisquifquam putetobfi-
ftere_a, qubdinterdum dicitur Chriftum loculos ha-
buifle: nam lic Icfus Chriftus,cuius perfefta funt ope¬
ra,in fuis aftibus viam perfeftionis cxcrcuit, quod in-
terdum infirmorum impcrfeftionibus condelcendes,
& viam perfeftionis exto!leret, & imperfeftorum in-
firmas femitas non damnaret: fic infirmorum pcrfona
Chriftus fufcepit in loculis: fic 8c in nonnullis aliis in-
firma human« carnis aflumens ( prout euangelicate-
ftatur hiftoria)non tantum čarne,fed Sc  mente conde-
fcenditinSrmis. Sicenim humanam naturam alfum-
pfit,quodin fuis operibusperfeftus exiftens,in noftris
faftushumilisiin propriis permanfit excelfus. Sic 8c
fumm$ charitatis dignationead aftusquofdam noftr?
imperfeftioni conformes inducitur, quoda fummac
perfeftionis reftitudine no curuatur.Egit nanq; Chri¬
ftus & docuit opera perfetftionis. Egit etiam infirma
ficut interdum Sc  in fuga patet & loculis : fed vtrunq;
•erfefte perfeftus exiftens, vt perfeftis &imperfeftis
le viam falutis oftenderet, qui vtrofq; faluare venerat:
qui tandem mori voluit pro vtrifq;. Necquicquam ex
his infurgat erronee, quod taliter propter Deum pro-
prietatem omnium abdicantes tanquam homicid-t fui
vel tentatores Dei viuendi difcrimini fecommittant:
fic enim feipfos committuntdiuina: prouidentis in
viuendo.vt viam non contemnant prouifionis hunta
n*: quin vel deiis, qus offeruntur liberaliter, vel de
iis,qux mendicantur htimilitenvel de iis, quat conqui-
lunturplaboriciumfuftententur,qui triplcx viuendi
modus in regulaprouidetur exprefse-Profcfto fi(iuxta
promiffum laluatoris)nunquam deficiet fides ecclefie:
perconfequens nec opera mifericordis fubtrahentur,
ex quo Chrifti pauperibus omnis ratio diffidentis cu

a Varit* oltligatorid. funt: teneantur: hdl/cant,& dlid de-
tt.i-.Ma inclem. exiut-§.vt aurem hfc-Sfprettcrea eum. Vont.
b Entraudg. qutd cjuerHnddm.decUrdt hereticum djfercre ,
quod Chriilm nec in Jpecialt, nec in communi projtrium hd
/merit. Foni.


iuflibet videtur efle fublata. Et quidem rbi (quod
eft aliquatenus prafumendum)hxc cunfta defic« eJi ’
ficut nec citeris: fic nec ipfis fratribus iurepo**? B
trem« neccflitatis articulo ad prouidendum lu>* e  .
tioni naturi via omnibus extremaneceffitatedete* t
concefta prscluditur: cum ab omni lege exl:relI1 oro -
neceflitas fit exempta: nec talem abdicatione* P
prietatis omnimodje,renunciationem vfus rerum
quam videatur inducere. nam cum in rebus temp »
libus fit confiderare pricipuum, proprietatem,P°* j
fionem,vfumfru<ftum_-,ius ytendi, & fimplh em  : - s
vfum,& vltimo tanquam neceflario egeat, licetpt*
carere nolfit vita inortaliurn ; nulla prorfus pote 1
profcffio,qu« h fevfum neceflaris fuftentation‘ s ^
dudat: veriim condecens fuit ei profeflioni,qu* IP
te deuouit Chriftum pauperem in tantapaup« 13 ^,
feftari,omnium abdicare dominiu, & rerum fib 1 c
ceflarum neceflario vfu fore contentam. Nec pet , ^
• quod proprietatem vfus Sc  rei cuiulq; dominmm > ‘
abdicaffe videtur, fimplicivfui omnis reirenun c
conuincitur: qui inquam vfus non iuris, fed
rummodo nomen habens, quod fafti eft tantum-^
vtenda prabet vtentibus nihil iuris, quinimo ne £  ^
riarum rerum,tam ad vita fuftentationem-' > ft u3  j Je
officiorum fui ftatus executionem ( excepto
pecunia infra fnbiungitur)moderatus vfus :  fed r
dumeorum regulam & veritatem omnimqd»» n  f,
ceflus eft fratribus: quibus rebus fratres hc> te vt * o jia
fent duranteconcedentis licentia, Sc  iuxta id,ft°°0.
prafenti fcrie continetur. Nec his obuiare d>g*
tur,quod ciuilis prouidentia in humanis
ne conftituit: videlicet non poffe vfum vel vlu T^i>

dumadominioperpetuo i  feparari:quodr>ec \

nium dominis(femper abfcedente vfu) reddete^Ja

utile,temporalem vtilitatem tantum in con>“- tJ -
profpiciens ifta decreuit.Retentio namq; domm.^j,
litim rerum cum conccflionc vfus fafta P* n P jjteP
non eft infruftuofa domino,cum fit meritoria a • 0
na & profeflioni pauperum opportuna, qu*ta» 0
cenfeturvtilior,quantocominutat temporaha P ^
ternis. Profecto non fuit confeflorisChrift 1 r< vP c ott'
inftituentis intentio: quinimo cotrarium iu >Pi t£ 0'
fcripfit.contrarium viuendo feruauit, cum &>P. r ;bU*
poralibus ad neceffitatem vfus fuerit,8cin t. 0 tft
locis in regula vfum talem licere fratribus llia f ' u jpu 05
Dicit namque in regula quod clerici faciant c  pa'
officium,ex quo habere poterunt breuiaria: e* y r u st
renter infinuans,quod fratres fui habituri em 1 ’ 0 p'
breuiarij Sc  libroru, qui funt ad diuinum
portuni.Inalioquoq; capitulodicitur, qu«d 1  . js fia-
Sc  cuftodes pro neceflitatibus infirmorum,
tnbus induendis, per anticos fpiritales fol< c,t  - ol jeS•
gerant,fecudumloca& tempora & frigidas ^ ctia»!

lillU 1

ficut eorum neceflitati viderlnt expedire.

cxliortans fratres per congruum laboris cxert h ’ r js,pf®

ocium euitandum: dicit quodde mercedclab ^ji o

fe Sc  fuis fratribus corporis neceflariarecipiab ^^0
quoque capitulo continetur, quod fratres IZcK
eleemofynis confidcntcr.Habctur c  etiam 11
regula,quod in pra:dicatione,quam fratres **
exammata & cafta eorum cloquia ad ^esi

ficationem populi :annunciandoeis viti®- « j- u pp 0 ,'
petnam &gloriam.Sed conftans eft, q>

nunt fcientia ifcientia rcquiritftudium,exe‘ , roI u-
ienter haberi rJ,  noteft.fine vfu ‘‘_ S**

ftudij couenienter haberi no poreft,fin __

-£—_—-— f 0 a»*'

a De confecr.di/fin.i.ficut it injfi cad.dift f '

d non cji.cum el.derer.iur.Font.  b  rrjrpi*

c.quod non ejt.cumgLM reg.

ff.de vfiijr.L.antiquM. C.eod.Font.  „

Jeff.f.de reform.c .:. d Librifunt udjl *** 1 ** 1 ! 1 .
vidi QIdr*d.con/. t+.inči.tn expedi 4 t hd>crer* u  ^ ^

- ■ frl'

M? cc „ l ie 0 ‘

De verborum fignificatione.

*77

v t  v* v i v» * * *

^uibas omnibus fatis claret cx rcgula ad vici um,
t .m ltum  i diuinum cultum & fapientrale ftudium ne-
a narum retum vfurn ftatribus efle conceifum. l’a-
‘ ta que fane intelligentibus ex prsdidis regulira
kjj a dabdicationem huiufmodi,non loluni obferua
^ ' eia >poffibilem ?c lkitam.fed meritoriam Scperfe-
ma S‘ s  meritoriam,qubperipfam prcfeflb-
‘fus magis a temporalibus propter Deum (ficut
(jSicim^eloBganiur. Adhaccum fratres ipfi nihil
lij la  Cpeciali acquirere, vel ecrum ordini poffint e-
0 fj ,n  communi, & ciim aliciuid propter Dcum ipfis
a, '? ut >c°n c editur,vd donatur.ea(fi lecus non expri-
t tr  '  °feentis, concedentis, vel donantis, verifiinili-
‘^aturintemio, vt rem huiufmodi oblatara,con-
* r/ 1 ?'” 1  d° natarn  perfede concedat, doneč auferat,

„ »bdicet, ac in aliostransferre cupiat propter Deu,
Perfona,inquam loco-Deicongruentius huiuf-
Pttr ^ om > n iu;n rransferar,quam fedes prefatavel
n ; u ° na Rom. Pontif. Chriftivicarij,qui pattreftom-
minorum nihilominus fpecialis. Ne
Pir*? ( CIUm  lub incerto videatur dTe domini«, ciun
Pio' n u ? liro modo,feruus domino,& monachus
Wr Cr * ores  fibioblatas .concdfas vel donatas ac-
li[j taat J 0 mnium vtefilium Sc librorum.ac eorum mo¬
li, “ m  Pentium 8c ftiturorum , qu 2  & quorum v-
fcji fcilicet ordinibus vel fratribus ipfis licet

l a „ e  proprietatetn Sc dominium *■  qubd Sc fere
0os ^Papa 111 I.pradec. nofter fecifie dinofeitur)in
j c  “^^-omanamccdefiam plane 8c Ubere pertinere
Pit, * C1U * c °uft‘tutionein perpetuum valiturafanci-
1  Traterea loca empta de eleemofynis diuerfis Sc
Y ttb ^ CU conce ^ a  ftatribus, fub quacunque forma
'Ufi 0rum  (Ucet fratres fibi cauere debeant, quod hu-
verbis ftatui fuo incompetentibus non vtan-
tjj 3 diuerfis feupro indiuilo poflidentibus.feucer-
f,,j partes i n  ipfis locis habentibus.in quibusipfi pol-
fibi " tCS pro  indtuifo, feu certas partes habentes nihil
oblatione feu conceflione huiufmodi referua
t e ‘ nt:  fimiliter Sc in ius Sc dominium ac proprieta-
f ( j n °ftram Sc ecdefia pradifta eadem audoritate fu
J'Wus. Loca vero feu domos pro habitatione fra-
a  fingulari perfona vel collegio vel ipfis fratri-
li, , CJ!  ‘ntegro conccdenda feu ctiam offerenda (fi ta-
i> c . *°luntate conferentis fratres inhabitareconti-
Iji 1 ?) perfeuerante tantum voluntare concedentis in-
1,1  AcillaUbere prater ecclefiam S: oratoriaad
fca ■ m  deftinata, Sc coemeterium, qua tam ad pra
St n Ia, S uam ac l futura in ius ad proprietatem noftram
>»te ®- omans  ecdefia fimiii modo Scaudori-

(^‘pimusmiutata concedentis voluntate,ac ipfis
tuj . us  patefada dimittantun quorum locorum do¬
la '° ^ eu  ptoprietatenihil nobis vel prafataRoma-
fti 0 ea . c lqfi? retinemus onaninotnifi ea fpecialicer de no

‘plius Romana ecdefia recipiantur aflenfu. Sc
ted Cl “* eni  locis referuauerit dominium, fibi in con-
ft, e e . n ^° concedens, prater inhabitationem fratrum
banf * dominium in ius ecdefia fapedida non
li)(. cat; fedpotius plene liberum maneatconcedenti.
c^^tnecvtenfilia^iecalia prater eoruvfum adne-
tuj ate m Sc officiorum fui ftatus executionem (non
tj . °mniu rerum vfum habere debent vt didum eft)
to»„ ain  fupetfluitatem, diuitias,fcu copiam, qusc de-
Vt 5^P^pettati^el ad thefaurizatione, vel eo animo,
jt 0  .~,>ftrahant,fiue vendant,recipiant, nec fub colore
in 0 ' aetl ti2 in futuruimnecalia occafione: quinimo
Hi 0 j n jbus apparcat in eis, quo ad dominium omni-
'v^J^tbdicatiOjScin vfu necellitas. Hoc autem fecun-

Sl ,

>*» inio 'lide extrAU.lodn.22.incip.Ai conditorem


m

dum exigentiam perfonarum Sc locorum tninifiri Sc
cuftcdes fimtil Sc feparatim in fuis adminifttationib.
Sccuftodiis cum difcretionedifponant:cum detalibus
interdum perfonarum qualitas , temporum varietas,
locorum conditio,5c nonnullsaliscircunftantisplus
minusueac aliter prouideri fequirant:ifta tamen licfa
ciantquod femper in eis Sc eorum aftibus paupertas
fančlareluceat, prout ipfis ex eorum regula inuenitur
indida.Cateriun ciim in eadem regula fit fuperprsce-
pti diftričtione prohibitum, ne fratres recipiant per fe
vel peralios denarios velpecur.iam vilo modo:idque
fratres in perpetuutn feruare cupiant, Sc velut iniun-
dum necefie habeat adimplerc:neipforum puritas in
huiufmodi obferuatione pracepti maculetur in ali-
quo,Sc ne fratrum confcienti 2 aliquibusaculeis ftimu
lentur. Articulum iftum propter detrahentium mor-
fus profundius,quam noftri pradecelfores fecerint af-
fumčtes.ac ipfum clarioribus determinationibus pro-
fequentes dicimus in prirnis , quod fratres ipfi a mu-
tuis contrahedis abftineant, ciim eis mutuum contra-
i here(ipforum fiatu confiderato)non liceat: “ poffint
| tamen ipfi profatisfadionefaciendapro eorum necef
fitatibus, qus pro tempore occurrerint (cefiantibus e-
leemofjnis ,de quibus fatisfieri commode tune non
poflet) citra cuiullibet obligationis vinculmn dicere,
quodper eleemofynas 8caliosamicos fratrum ad fo-
lutionem huiufmodi faciendam intedaut fideliter la-
borare. Quo cafu procureturafratribus,qubd ille,qui
dabit eleemofynam,per fe vel per alium non nominan
dum ab ipfis fifieripoterit. Sedabeo potius iuxta fuu
beneplacitum aflumedum: huiufmodi fatisfadionera
faciat intotumvelin partem: prout fibi dominusin-
ftirabit. Si tamen ipfe hoc nollct facere, vel non pof-
fet,velquia receflus eiusimmineat.aut quia quibus
hoc velit comittere.notitiam non habet fidelium per¬
fonarum, feu quacunque alia occafione vclcaufa: de-
claramus Sc dicimus, quod in nuilo regula puritas in-
fringitur, aut quomodolibet ipfius obferuantiamacu-
latur:fi fratres ipfi alieuius vel aliquorum fibicurent
dare notitiam, vel aliquos feu aliquem nominare, aut
ctiam prsfentarctcui vel quibus ficlcemofynafacien-
ti placuit,committipoffit executio pradidorum, ac i-
pfius habeatur alfenfus fuper fubrogationibus infra
feriptis. Ita tamen, quod penes ipfum dantem domi-
nio, proprietate, acpofleffione ipfius pecunia cumli-
berapoteftatereuocandifibipecuniam ipfam femper
vfque ad conuerfionem ipfius in rem deputatam, ple-
ne,libcre,acintegre remanentibus, in ipfa pecunia ni¬
hil omnino fratres iuris habeant nec adminiftratione,
feu difpefationem, nec contra perfonam nominatam,
ve! non nominatam ab ris cuiufcunque conditionis
exillat,in iudicio, vel extra adionem, perfecutionem,
aut aliquod aliud ius intentent,qualitercunque perfo-
napradidaincommiffione huiufmodi fe habeat: li—
ceat tatr.en fratribus fuas necellitates infinuare, ac fpe
cificare,vel exponereperfona pradida.ac eam rogare,

quod foluat. k  Poffint etiam perfenam eandem ex-
hortariac inducere,quod fideliter in recommiifa fe
habeat, Sc anim* fua 1'aluti in commiffa fibi cxecutio-
neprouideat. Itatamen,quodab om ni eiufdem pecu¬
nia adminiftratione, feu difpenfatione, 8c contra pra-
didam perfonam adione feu pcrfccutione( vtpradi-
ftum eft)fratres abfiincant omnimodo. Si vero perfo¬
nam huiufmodi nominata, vel non nominatam a fra¬
tribus (quo minus per fe poffit excqui ,quodpradici-
tur)cofitigerit per abfentiani, infirmiiatem,volunta-

a ^uiAlibi demcofit tuum  , anodprmomenjratriminori
non cmu.nitiir hancp’Oui/ionem cinapecuni« tppr.lut elem.
tniui.ibi uide a -§-poni, vfcjue ad-^-proitide. Fonr,  b gnid
de htredlbtu tatuptrJin*:Titicš).eed-§-in eo cofu. tone.

HH j

Sexti Decret Lih. V.

170

tem, feu locorum diftantiam , ad ,qus ipfenollct acce-
derefin quibus efihtfolutioftufatisfačiiofacienda.vel
per occafionem aliam impediri: liceat fratribus cum
confcientix puritate quandam aliam peifonam lubro
ganiam ad ptanuilfa jn-nominando & aliis (ti ad pri
mam dantem non p o ti in c vel nolint habere recurfum)
cum ifta perfona facere.ficut fupraprotime deciaraiii-
mus ei licerecum prima: duai u:n enim perfonarum
ininifterium per viam fubroganonis (.vt dicturo ell)
communius 6 c generalius videuir polfe in pridičlo-
rum executione fufficere.cum pradifta fatisfačlioprie
fumatur poffeceleriterexpediri. Si tamen ( vt mter-
dum dičtum eft ) propter locorum diftantiam, in qui
bus efletfatisfačlio facienda,8c conditiones feu cir-
sunftantias alias,cafus emergeret.in quo videretur p!u
ritim perfonarum fubrogandarum minifterium uppor
tunum: liceat ipfis fratribus in hoc cafu itpitanegocij
qualitatem (feruato modo prsdicio) plures perfonas
adumere,nominare , feu prafentare ad iiiud minifte
lium exequendum Et quiaoportet &expedit fratrum
neceffitatibus non folum illis, pro quihus iam effet fo
Jutio, ftu fatisfačlio faciendač vt fuperius proxnne di-
flurn eft)fed etiam imminentibus, fiue tales neceffita-
tes ingruenres immineant,qux breui tempore expedi-
ri valeant, due tales licet paucx romparatiua:, quarum
prouifio^x fui conditione necdfaric trači um * tem
poris habet: vt in 1 ibris fcribedis.ecclefiis feu adificiis
ad vlum habitationis- ipforum conftruendis, libris &
pannis in locis remotis emendis & aliis Cmilibus,fi
quxoccurrerint cum raoderamihe fupradičlo falubri-
terprouideri. Sicin iftis neceffitatibus tiare diftligui-
musific in eis fiatres pode tute & falua cofcientia pro-
cedere declaramu$:videlicet vt ingrueti vel imminen-
ti neceflitate,quae breui tempore, vel qux interdum ex
aliquibus circunftautiis non fic breui ( vt fupra in pro¬
simo cafu dičlum eft)valeat expediri: tam quo ad dan
tem eleemofynani, quam quo ad nominatum vel fub-
ftitutum in omnibus & per omnia(ficur m articulo fo-
lutionis pro necellitatibus prateritis faciends fupra
proximč declarauimus)procedatur. In ea vero neceffi-
tatequaniumcunque prafentialiteringruenti, quse ta¬
lilen cxqualitate lui (vt pradicitur) tračlum remperis
babetmnexum, h  quia in eo cafu verilimileed,qubd
tuni ratione diffantia locorum. qux expeditio ncceffi
tatis ipfius ex fui conditionerequireret tum etiam cir
jcunftantiarum ipfius necefiitatis ratione penfata fre
ajuentercafus acciderent, in guibus ad expeditionem
neceffitatis liuiufmodi oporteret, quod per diuerfas
111 anus & perfonas tranfiret: pecunia neceffitati huiuf
modi deputata.quarum omnium perfonarum impoffi
bilequa(iedetdominum principalem proipfanecef
iitate pecuniam deputantetn feu etiam fubftitutum ab
eo , & tertium etiam ab ipfo fubftituto (fi cafus tališ .
accideret) poftea fubrogatum habere notitiam : detla
ramus & dicimus , qubd in hoc articulo pritter dičlos
duosmodos in neceffitatibus pratteritis & ingrtienti
bus,qux podiut breui tempore vel interdum non bre
lil vt fupra exprimitur)expcdiri(vt prxdixinius)obfer
uaiuios, ad oblcrtiandain ipfius regula ac profeflorum
eius omnimodam puritatem. Quod fi pršilo fit elee
mofgutehuiufmodielargitor.vei eius nuncius, qui pof
fit hoc facerc & ve lit : cx Jr.cffe illi pradicaturafratrib.
quod fibiplaceat vt(domiiiio tališ pecuni? cum libera
poteftatc ce.uocan ji lihi pecuniam ipfampenes ipfum
fempcrvfquead conuerfionem ipfius in remdeputa
tam liberc remanente. vt in aliis duobus cafibus fupe
rius dičlum eft ) perquotUJU£unq; manus pecunia feu
fleemofpna ipfa tračletur,liue perfonas ab eo vel a fra¬
tribus nominatas totum fuo confenfu,voluntateacau

.3  b d.nnneKutu.

Tit.

XII.

180

doritateprocedat, qapa(Tettfum futi*rt p r fffc f ’ n ; t ®P pCi
didis :,iccure fratres re enipta ved ačquifita» ^ -
cunia,pt’r quemcunque (iuxta ir: od urn an nora tu ^
pcrius;vtipoflint, Ad maiorem autem pnedido^
nmium claritatem ac in peipctuum valiturap r0  ^
nis ferie>declaranius,quod frarres ( prarfatis nl0 ‘ ’
predicitur circa pecuniam in iupportandis eciurnp^^
teritis & ingruentibus niccflitatibus cbreruatisj *
inteCiganrur nccdici poflint peric vel per nl j e ^ jVe I
tam peifor.am pecuniam recipere, centra regula*
profeflionis fui ordinis puritate;cum manifen e  P
ex prsčmiliis ipfos Fratres non  folum a receptione,
prietate,dominioJiue vfu ipliuspecuni^verun^
a cotradione qualibet ipfius, &ab ea pecunia P el1
alienos. In eo vero cafuquando(antequam iP Ja  f ' r it
nia 111 licitum reihabenda: vel vtende comm crcUl .
conuerfa) concedenrem pecuniam, mori conng cr  ^
concedens in concedendo dixerit vel esprefferitsH^
perfona deputata pecuniam ipfam in neceffa^ 11 v  •
fratrum expenderet : quicquid de ipfo coiičcuen
uendo vel moriendo contingeret, fme conced cn * j
Hifmodi h^redem reliquerit, liue nompofiintfrt«® q!
perfon-am deputatam (non obftante concede» i:s  ‘
te,vel hauedis comradiftione) pro ipfa e ^ Bi a

denda recurrere: ficut pvnerat ad ipfum doE 111 ’-,,,

concedemem. Quia vero puritatem ipfius c ’ v ‘! IEl cJ ji-
t ima cordis affeclione zelareus, cimi in prsdici lS , .
bus ad detetminatam neceflitatem (vt pi-edicH 111 -' r ■
aliquam pecuniam concedi contigerit, conccac" ^
cuniam rogari poffit h fratribu*. quod fi qa«d d :>-
niaipfa(habitajnece£fitatede.trrnunata)fupM CIlt l t( ;u'
fentiatlpfe concedens , quod reliduum
nix in res alias pro aliis ipforum fratrum |>« dl  j j( ji>
ceffitatibus conuertatur,quo non confehtie> lI£ f^ c ,ni
čtis ipfum refiduura(li quod fuerit) rtftituatur £l ' t
Caueam tamen fratres ,quod folicite fe coap re !f
non plus fcienter concedi coufentiantsqui® vel  u „il
liter sftimaripoffit rem nectjfiiinam,pro quap 6
ipfaconceditnr.valituram. v  ^, ir) te

Etquia f prsdičlorum feriofa expofition £s
vel recipieatede facili poffit errari :vt clari uS v ' jioi-
dantium.puritati ordinis, fimplicitati aliquO ru  \ t \r
plicium , faluti animarum hincinde fecurius_ c0  -jjtel
tur intelit-člum lllum, qui fasis in hoc cafu V aI> ^ c oii'
ligentepercipitur,pt®fentis acin Sternuval‘t ar  ^giit
ftitutionis ferie lucidamus, volentes illum a
nem deduci notitiam :videlicctquod fempef 1 r£ (l«
pecunia fratrih.ipfis mittiturvel oftertur(niu )n[S'
per mittentem vel offerentem aliud expriin anlI ,jj,
diftis modis prorfus obiigata mtelligatur &*’* (ni
Non enim verilimile ett,aliquem eleem 0 ‘)' E ^ Jfl  S*
fine expreffione modum illum prsfigere , p er  9 , iir
donans merito, vel illi, c qučnim neceflii
tendit per donum huiufmodi prouideri, ^ v<: *. J hf c
doni.vel fux confcienti* puritate fraudenttu'- t ;buS
quia fratribus ipfis interdum invltimis vo ' u, ' 1 .pjelfr’
fub diuerlis modis nonnulla legantur,nec ‘l gSCl
qtiid de his agendum lit, in regula vel prsd £Ct  Ju'
nollrorum declarationibus continetur : ne in
bitari contingat in pofterum prouidendo l e S a  of di'
& fratrum confcientiis pracauendo declaratn 11  ’ ^„0
namus & dicimus,quod fi teftatormodumfig -pel*
quem fratribus (eorum conditione inlpeft 2 / , tl 'ib» s
ivon liceret,exprimat in lcgando.vt fi legar et  ‘j oC aH'
vilicam vel agrum ad encoiciidum, domum 5  t g>0'

dum, velfimilia verbain fimilibus proferr«*> 0  j{
dos limiles in relinquendo feruaret: a tali
ius receptione per omnem modum fratres ab ^

Objemati* modo forme -§,/M tameii.S-(° taia cl \

c al. & illi.  d

tt«:& juri

De verborum fignificatione.

181  “ |

$iveromcdu!tt licifum fratribus in fegando teftator
txpre(Terit : vt fi dict’ret,Lego pecuniam pro fratru ne-
ccflitatibus expendedam vel domum, agrum, vineam
: ad hoc,qubd per certam perfonam vel per
fonas idoneas diftrahantur , & pecunia de r<;bus ipfis j
a cceptain zrdificiarcl aliafratrum neceflaria conuer-
tatiic ,aut in legando limilibus modis vel ver b is vta-
tur. In hoccafuillud in omnibus & per omnia(con(i>
deratis eorfi necefiitatibus Sc modcraitiinibus fupra-
diftis)quamum ad fratres feruari decernimus, quod
pernos eft fuperius in conceffis pecuniariis eleemofv-
n isdeclaratum. Ad qux legata loluenda tam hzredeš
tcftatorum , quam executores fc liberales exhibeant.

4  Et etiam prsl.ati Sc feculares,quibus dc iurc vel con.
foetudine ptouifio ifla competeret(cum expedierit)fe
^officio fuopromptos exhibeant adpias voluntates
deficientium adimplendas.

Nam Sc nos etiam per modos licitos Sc fratrum re-
Sutacongrnos intendimus prouidere, quod hierfcdum
c upiditas legitimis ičlibus feriatur:ne piadefunfto-
Jumdeftituatur intentio, ac ipfi fratres pauperčsop-
Portunis auxiliis non fraudentur. Si vero fratribus ip-
^sgeneraliter aliquid abfque modi exprcfiione lege
J^,in hoc legato lic indeterininatereličlo in omni-
®us8c per omniaintclligi ac feruari volumus, Sc in
P er petuum prajfenti conftitutione iubemus, quod fu
Ptain pecunia feu eleemofy»a fratribus indeterinina-
^oblata vclmifla voluiraus, acexprefllmus obferua-
ri: videlicet vt fubmodo licito fratribus intcliigatur
reli&um: ita quod nec legans merito,ncc fratres 1 -
PfiefFcfturelidH fraudentur.

Quia vero libros Sc alia mobilia, quibus tam ordo,
jRain fratres vtuntur, qitorum dominium (cum non
“Rt dominij aliorum) ad praefatam ecclefiam fpeciali-
l ctfpeftaredinofcitur:interdum contingit feu expedit
Vtndi vel etiam comnuitarfifratrum vtiiitatibus & eo-
tu ni copfcientiis prouidere volentes,eadem ainfrorita-
tc concedynus,vt commutati© talium rerum,& ad eas
res >quan.i)n vfutn fratribus licet habcre,de genera¬
lom & .prouincialium miniftroru in fuis adminiftra-
^onibus coniunčlim vel diuifim au&oritate procedat:
^nibus etiam de difpofitione vfus talium rerumeon
Ce dimus ordinare. Si vero res huiufmodi ^frimato pre-
Cly vendt contingaricum fratribus ipus per fevel per
l! ‘um rccipere pecumarn ( regula prohibente) non li-
CCa t:ordinamus Sc volumus, quod tališ pecunia ftu
PfCcium recipiatur S: cxpendaturin rem licitamrcuius
fratribus licet habereper procuratorem a prcefa-
^afede vel a cardinali : gubernationem per ipfam fe-
“Cmgerenri eiufdem ordinis deputandum iuxtd mo-
in fuperioribus necefiitatibus prarteritis Sc in-
^uentibus ordinatum . De vilibus autem mobilibus
J C 1 param valenribus licear ex pr a: fen ti noftra concef-
“One fratribus (pic ta tis feu dcuotionisintuitu-vel pro
a 'ia honefta Sc rationabili caufa) obtenta fliper hoc
P«us fuperiorum (borum licenria,iuxta quodime’rfra
! tes  in generali,vel in prouinciahbus capitulis.tam de
jpfis rebus vilibus feu parum valentibtis Sc earum va-
0r c»qttam prafata licentia, fcilicer a quibus
ter  i>t habenda extireritbrdinatuhi*.intra &c  extra ordi-
ne maliis elargiri. ^ Licet autem contineatur in rc-
^ a *quod fratres habeanevnam tirnicam cum eftpu-
aliam linecaputio, & videri peflit iUafuiffe in-
^tucntis intentio, qu6diiecefiuate ceffante^pluriluis
^n vtantur: deelaramus,qu6d pofilnt fratres de ličen
l *uiinirtrorum & cuftodum coniunčlim &diuifm in
^J^inilbationibits fibi coifimillis, cum eis videbitur

m

a  Notar.tjuod iudcx fc cul aru interponit fc circa legata, pta.
primu.Font,

I 1  Vide Qle. pntrcrM, & extrAuag- qucru/t-

(penfatis ncccffitatibns & aiiis circunftr.ntiis, r ( L’rc fc-
cundum Deum 6: reguhm atrendends videnmr) vti
pluribus, nec pet hoc videautur 'a regnla dcuiaie ; cum
etiam in ip la dicatur eiprdle, quod mimftri & cufto-
des de infirmorum necefiuatibus & fratribus induen-
dis folifiram curam gerant, fccundum loca H  tempo-
ra & frigidas regiones. Et quanquam prardifta rogula
contineat, quod de fratribus induendis & neceffitati-
bus infirmorum miniftri rantum & cuftodes folicitam
curam gerant: 6c diflio illa rantum a  adeo miniftros
d: cuftodes in hac cura perftringere vidcatur, quod ab
eacarteros prima facie CTtclttdat: quia tamen folicite
conliderarenos conuenit, & tempus reguli iiiftitutsc,
quo fratres iftiad compatationem prafentem nutne-
ro panci erant, & forfan miniftri & cuftodes videban-
turtuncad ifta proeurandapode fu£ficere:ac nihilo-
minus multiplicationc-s fratrum 6c moderni tempo-
ris qualitatem : nec fit verifimile beatum Francifcum
inftitutorein regulstvel ipfis miniftris & cuftodibus
impoftibilitatis iugum voluifle prafigere, vel cx ip-
lius impoflibilitatis confcquenua fratres ipfos fuis
necefittatibus vellecarereiconcedimus, quod ipfi mi¬
niftri & cuftodes poffint peralios huiufmodi cura: fo-
licitudinem exercere. Debent etiam Stali; fratres cu-
rath huiufmodi, qii3E prafatis miniftris Sc cuftodibus
prateipue incunibit ex hac regula,ciim fibi ab illis
commiffa fuerit gerere diligenter. Continetur quo-
quein regula, quod fratres, quibus gratiam dedit Do-
mittus laborandi, laborent fideliter & deuote. Ira
quod (exclufo ocio anims inimico ) fanfts orationis
& deuotionis fpiritum non extinguant. Quia veroes
verbo ifto fratres ipfos de ociofitate vita, Sc de regul*
tranfgrcffioneimprobe notare interdum haetenusa-
liqui funtconati:nos morfus huiufmodinefatios rc-
primentes, declaramus, quod confideratis verbis pra:-
dictis Sc forma feu modo loquer,di, fitb quibus fra,-
tresad huiufmodi exercitium inductintur, non vidc-
turea fuifte inttituentis intentio, quodvacantes Au¬
dio vel diuinis officiis Sc minifteriis excquendis ma-
nuali labori feu operaticni fubiiceret, velad hocillos
arčftaret. Cum exemplo Chrifti multorum famftorum
patrum labor ifte fpiritaiis tanto illi praponderet,
quanto, qua funt anima, corporalibus praferunrur.
Ad alios veio, qui fe in pradiftis fpiritahbus eperibus
nonexercent, !>  nifi tales aliorum fratrum licitis'fet
uitiis occupcntut(ne ociose viuant)verba pradičla de¬
claramus extendi. Nifi & tales tam exce!lentis,8c no-
tabilis contempl2tionis,8c orationis exifterent, quod
merite propter hoc non efli nt a tanto bono pro hu¬
iufmodi exercitio fubtrahendi. fratres enim quicun-
que Audio vel diuinis minifteriis non vacantes,fed a-
liotum fratrum ftttdio vel aliis diuinis officiis Sc mini¬
fteriis vacantium feruitiis inharentes tantum,pro fer-
uitiis eifdem cum ipfis,quibus feruiunt,fuftentari me-
rentur: quod aftruitur illa aqua lege, qua ftrenuus pu-
gnatorille c  Dauidiuftedecreuit,videlicet,quod dc-
kendentium adpreliumAremanentiuKi ad farcinas,
pottio aquaretur. Vcrum,qnia exprefše continetur in.
regula : quod fratres non pradicent d in epifcopatu.
ahauus epi!copi,cum ab eo illis fuerit contradiftum:
nos in hoc 6c deferentes regula, & nihilominus auAd
ritatetn apeftolica plenitudinis confcruantes : dici-
mus, quod pradidum verbuin ad literam licut regula
ipfa protulit.oblernetur: nifi per fed.apoftol. circa hoc
provtilitate popu!: Chriftioni lit coticeflum, velordi-
u.,cum aliud.velin polh ru concedatur,feu etiam ordi-

a ijuui icnFiiturio r v rarione fiifcruenientiampl'*-

tur.  b boe ef!',non cotictojinnruradfAtirm^r.en pfalhinif/o*
ligunt.Font.  c  /. Lii.R■ t; c  c,. d r vijp «wntr.o Conc.lri-
4tn.jcJf.fdU rcfarm.cA.t.ir fiji.i+.dt 'rcftm-c.4.

Sexti Decret Lib. V. Tit. XII.

133

r.etur. *■  Et auia in eodem capitulo re guli immedia-
ti- fubiungitur,qucd nullus fratrum populo pcuitus
audeat pradkare.nifi s miniftro generali fuerit exami-
natus.St etiam approbatus:acabeopradicationisef-
fitium ftbi Ut aoncefium. Nos Sc ftatum pHttctjtnm i-
pfius ordinis in pauciratc fui,St modernum in amplia
to fratrum numero ac vtilitatem animarum(vt conde-
cet) aduertentes : concedircus ne dum generalem exa-
minare & approbare fratres prscdicaturos in populiš,
acillisconccderelkenriam prjedicandi,quatenus per¬
lona; idoneitatem & pratdicationis officium licentia
ipfa refpiceret,prout in regula continetur: verume-
tia prouinciales miniftri hocpoflint in capitulis pro-
uincialibus cum definitoribus, quod edam hodie ob-
feruari dicituf,8c in fratrum priuilegiis cotineri;quam
quidem licentiam prafati miniftri reuocare & fufpen-
dere valeant & arčlare:ficut Sc quando id eis videbitur
expedire-. Sed quoniam in defideriis noftris hoc geri-
tur,vt ad Dei glodam falus proficiat animarum: ac di-
fto ordini,perquemiugiter adamorem diuinum affe-
dtio Chriftiana retigionis accenditur, merirum Sc nu
nicrusaugeaturconcedimus Sc prafenti ftatuto firma-
mus licete.non folum generali, fed etiam prouinciali-
bus miniftris perfonas fugientes a feculo in fratres re-
cipere; qua miniftrorum prouincialium licentia pet i-
pfum generalem (ficut expedire viderit) podit anflari.
Vicarij vero prouincialium miniftrorum ex officio vi.
eariie licetiam hanc ftbi nonerint interdičfam: niii pet
miniftros eofdem (quibus hoc pode committere vica-
riis 8caliis liceredecernimus)hocipfis vicariisfpecia-
litercommittatut. Caueanttamen ipfiprouipciales,
cjuod hocnonindifcrete, non padim, fedfic confide-
xate committant.vt illos, quibus hoc committi conti-
gerit fidelibus conliliis fulciant, qna omnia diferetb
piocedant . Nec indifferenteromnes admittanturad
ordinem: fed illi tantum,qui fuffragantibus eis litera¬
tura, idoneitate, vel aliis circunftantiis podintvdles
effe ordini: ftbique per vita; meritum,ac al iis proficere
pet exemplum. Infuper dubitantibus fratrib.pradifti
ordinis,an pro eo,quod in regula dicitur, vt decedente
generali miniftro, a prouincialibus miniftris Sr cufto-
dibus in capitulo pentecoftes fiateleflio fuccedoris,
•jnnium cuftodum multintdinem oporteat ad gene¬
rale capirulum co.nuenire: aut(vt omnia cum maiori
tranquillitate traclentur) fufficere podit, vt aliqui de
fingulis prouinciis,qui vocem habeant tdiorum.inrer-
lint<Taliterrefpondemus,vt fcilicet fingularu prouin-
sjarum cuftodes vnum exfe coftituant, quem cum fuo
prouinciali miniftro pro feipfis ad capitulum dirigent;
vocesautyiccsfuas committsntes eidcm.Qucd etiam
coftituerint perfcipfos:ftatutum huiufmodi duximus
approbandum. Qitod idem pnedecefibr nofter Grego-
rius nonus,in cafnhuiufmodi dicitur refpondide. De-
nique b  quia continetur in regula .fupra didla, quod
fratres non ingtedianturmonafteriamonacharu, prar-
terillos,quibus afedepntdiftaconcefia fueritlrcen:
tia fpecialis: quanquam boe demonafteriis pauperum
jnonialiurn inclufarum fratres attentius inteliigedum
tfte crediderint: ciun eorum fedes prsfata curam ha-
beat fpecialem,8c intellcfhtshuiuftrnodi perconftitu-
tionemquandam temporeregulsdatar.viuenteadhuc
BFrancifco.pcr prouinciales miniftros fuiffe credatur
tn generali capitulo declatatusi.iidem fratrescertifica-
ti nibilominus poftulauerunt, an boe de omnibus ge-
*eraiiter,cumregula nuliuexcipia:»andeillis folum

a ^{erabetie.^ubd PapapeteH ctnftituere expreJse'contra
* 9 nPiitnnontm+licuitu.faRi: etiam jitita, & conFlitutio /Ua  ■
jfr per ulici Pontifitei apprebata. fmi..  b, Vide Cmvt.Trid.
fef.vr.rir.dereguhtnpHffrmeaialiiic.t.frtjttraiK^.PtjPam  I
gaJfcMCtjp itP^famdkamhmK .

\

IH'

• f  * JL  XV* X. X« , .»

monafteriis monialium prardiflarum debM* in  ]j.
Nosvtiq; generaliterid efleprohibitum “ e< ^ u ?_ e niO-
bet coenobiis monialium tefpodemus;8c nom 1  in[C ,
nafterij volumus clauftrum , domos, Sc °"‘ cl , n  -jnes
riores intelligi: pro to,  quod ad alia loca vbi
fecularesconueniunt, poffiint fratres illi c3U . 3 ( -, u i ) uJ
cationis vel cleemofyns petendar aecedete, »s H
id a fuperioribus fuis pro fua fuerit maturitate v
neitateconcedum exceptis,feu pro pradiftaru ^
nafteriis inclufarum, ad qus nulli datur accfden ^
cultas fine fcdisciufdem licentia Ipeciali: qu° ^
ipfumidem predeceflbr nofter Gregor. I^- jne  ^
dicitur refpondifle. Creteriimfanfla: mentor;* c 0  ^
for Chrifti Francifcus ntandafte dicitur circa v “* lD1 )
vita:fue(cuius mandatum ipfius diciturteftamen ^
quod verba ipfius regulx non gloflentur, &(y tv  non
vtamur eiufdem) quod fic, vel lic intelligi ity c a > ^
dicatur: adiiciens,quod fratres nullo modo * Iier j ntc t-
quas ab apoftolica fede petent; Sc alia qusdam ^
ferens, qus non polfent fine multa difficultate 1
propterquod fratres haditantes, an tenerentut*
leruantiam teftamenti pradičli, dubitationcin ,f,.
modiper eundem prcdcceftorcm noftrumGreg
petierunt de ipforum confcicntiis amoueri:q ll *j |,j-
afteritur) attendens peticulum animarum & din , e

tes,quas propterbocpofientincurrere, dubictat^ j( [

ipforum confcientiis amouendo. dixit fratresip
ipfius mandati obferuantia non teneri,quod im ^
fenfu fratrum.Sc maxime miniftrorum,quos r« 1

_HZZB

in parem. Nos autem circa prafentem articulu 1 ?’ f ,
duximus innouandum. * Ad hoc hnonnu ‘ s / e d»
decefloribus noftris Romams Pontifictbus cik t
rationem ipfius regula 8cipfam regulam cont>n£
diuerfas literas intelleximusemanade. Sed * 1 ^#
hocmordacium pr^diftorutn contra regulam’P - g r j-

tagebat,obligarenequiuit,necfucceflbrem * ulin ’
modolibet obligauit; cum non habeat impt rI “

fratres quieuit in ftiltus: nec per ipfas literas ft 3t  ^
trumprouidere ^ in mul tis, in quibus de i isu °ji e j 0>
liter neceflaiio prouidendum efle multorum P°‘ j t3 q»
fuum contingentitimexperientiaindicauit. ^®; s  jr
ne lirerarum huiufmodi Sc pr^fentis conftitnti 0  ^
u.erfitas vel intelledus aduerfitas in pndifto 1 " j,,!,
feruationc fratrum animos perturbaret: Sc vtP^j^^
clarius.Sc certius eorum ftatui Sc obferuantia; f r aJt icii'
regula: confulatur in omnibus, Sc fingulis ill* 5  . e »d
lis,quos conftitutio ipfa connnet ^uanciuaif
eorum aliqui contineantur in aliis literis ap°' t jo-
fupradiflis: Hancnoftram conftitutionem,d e ,r r jci'
nem,feu ordinationem tantum afratribus ip
sc,acinuiolab;bter decermmus perpetuis te^P’ er n°*
obfcruandam. Cum igiturexprsdi<ftisScali< s  P jjfi-
cum multamaturitatedifcuffis,regula ipfa''f/jjifl 1 *'
(ta,  perfeffa, Sc obferuabilis,nec vili patensp 1 • pd
ni euidenrerappareatiilia Sc omnia fupra ft^P d«-
nos ftatuta; ordinata, concefta.difpofita, - 5  pl«'
clarata etiam Sc fuppleta.de apoftolica: potei' 3
nitudine approbauimus, confirmamus, Sc v ® ^di'
exiftere petpetux firmitatis. In virtute,obS<* l£  ci iC'
ftričfe prscipientes , quod hac conftitutio*^ £ll i i#

fcholis- Etquiafubcoloreličiti nonnullit"” Jt qu*'
tres ipfos Sc regulam,in legendo,.expon«ndo
trlofiando oollentdirum virus fua iniuuita* 1

ra conftitutiones ,vel decretales .epiftols-.ltS?

nonnulli ton rdl )S

f

glofiando pollentdirum virus fua niiquitaa^ 7 (I1  i*
dere: ac ipfius conltitutionis intellciftum.'P, -j ti'
diuerfas Sc aduerfas.fententias producente*’ ^5 f 6
inuenrionibusdeprauare : St opintonum dlue (f<f
■diftortiojintclleftus.mulforum, pios.anin’^^^
•-------

a - Vide fub ceUrc.UKth-f f*

■mTerc} itm tlI 1  ... - -S. /la lam  C.l.. — C'

I dtfier$ece!.& DaU.nendub.de leg.Fapp.

jnu 1


Bj

De reeulis iuris.

muoluere, 8cX teligionis ingreffumnltoru corda mb-
trahereitalium deuahentium vitanda peruerfitas co-
git nos viam ipfts ad prsdida pracludere, & cc-rtum
procedendi modumhancconftituttonem legentibus
prifinire.Itaque fub pcena excommunicationis & pri-
»ationis officij ac beneficij dittričle prxcipimus, vt
Prafens conftitutio ciim ipfam legi contigerit, iicut
Pmlataeft, ficfideliterenponatur ad literam : concor
dantia.contrariotates, feu diuerfx vel aducrfx opinio
■rosaiedoribusffeu expolitonbus nullatentis indncan
tur. Super ipfa conftitutione gloffx non fiant(nifi tor
An . per quas verbum vel verbi fenfus, fcucunftrudio,
''dipfaconftrudio quaft grammaricaliterad literam
Tel intelligibilius e.vponatur. ) Nec intelledus ipftits
P« legentem deprauetur in aliquo leti aiftorquearur
a, UUud,quam litera ipfa fona t. Et nc fecundum prx
difta contra detradores huiufmodioporteat vlterins
laborare: vniuerfis ac ftngulis cuiufcun q; prx ena inen
tl *,conditionis,aut ftatus diftndeprscipimus.ne con
tuprididam regulam & ftatum fratrum prjdidorum
fiu contra prxmiffa per nos fiat uta, ordinata,coneefla,
^fpofita.decreta.declarata, fuppieta, approbata, & e
' **ana confirmata dogmatizem, feribant, determinent,
Jradicent, feu praue loquantur publice vel oeculte
®edfiquid penes aliquem in his ainbiguitatis emerfe
*'Ud culmenprxdidx fedis apoftolicxdeducatur,vt
Cs audoritate apoftolica fua in boe manifeftetur in
tentio: etri foli conceffum eft in his ftatuta condere,&
'ditadedarare. Gloflantes vero in feriptis conftitu-
tionem ipfam aliter, quim eo modo, quem diximus.
boftores vero infupet & ledores > dum docent in pu
blico, ex certa fcientia 8c deliberate intelledum con-
flitutionis huiufmodi deptauantes, facientes quoque
•Ommentum, feripturas, feu libellos, ac ex certa fcien
tiaSr deliberate determinantes in fcholis,feuprxdi-
raittes contra prxdida, vel aliqua feualiquod P radi
ftorum (non obftantibus aliquibus priuilegiis, vel in-
dulgentiis ,aut literis apoftolicis, quibufcunq; digni-
tatibus,perfonis,ordinibus, ant locis religiofis vel fe-
Hilaribus generaliter vel fingulariter fub quacunq»e
forma vel evpredione verborum conceffis, qux nolu-
*'Hsaliquib»s in prxmiflis quomodoltbet luffragari)
oacommunicationis fentetix,qtiam nune in ipfos pro-
fotimusjfe nouerint fubiacere:aqua pernerainem nifi
PttRomanumPontificempoffintabfolui. a Infuper
ta miftoscontraquos pernosexcommunicationiseft
Pilata fentetia,quam alios(fi qut fuerint) contra prx-
atiCfavel eomm aliquodyenientes ,ad fedis memora-
** volumus deduci notitiam: vt quos prouifus modus
*<luitatis non arcet d vetitis,compefcat rigor apoftoli-
cs vltionis. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc
P a ginam noftrx declarationis ,ordinationis,concef-
fionis, & difpolitionis ,'fuppletionis, approbationis,
OOttfirmationis, & conftitutionis infringere, vel ei au-
fbtemerario contraire. Si quis autem boe attentare
pr*fiimp£erit,indignationem omnipotetis Dei,8c bea-
torum Petri & Pauli apoftolorum eius fe nouerit in-
ourfurum. Datum Siriani xviij. calendas Septembris,
^ ontificatus noftri anno fecundo.

CAP. XIII.

kxemptit čeku alintiui monaffertj, quid appcUatie čeku fi-
V*ificet,hic ollcndir .loan.^And.

Bonfacius VIII.

p Riuilegiura monafterio tuo conceffum; vt mona-
a- chi Gue fratres in cellis ad monafterium ipfum fpe
ftantibus habitantes,ab alio,quam a Papa, vel eius le-
gato excommunicari,aut fufpendi,velipfxcellainter
sifto fupponi non poffint: non fratres in pnoratibus,

* Intffo  ver.nota.tjuedPapapeteflJibirekeHkntU

**W'r ultra  a dime aliter pnnire.Fept,

186

ecdefiis, feucapelliselufdem monafteri; commoran-
tes, aut ipfos prioratus , eccleGas velcapellas ab ordi-
narioruir. iurifdidione in aiiquo, fed rcGdentes tan-
cum in cdlis,Sc cellas ipfas(hoceftlocafecreta&foli-
taria, qua' ab hominum feparataconuiftufunt ad con-
templandum SfDeo vacandum fpectaliter deputata)
defendat.

CAP.  V.

Priuilegi&to ttliejuOtVr pofiir coferre beneficiaclencorutn fue~
rhm : p ut d appeUatio clcricorum fuomrn dejtrner y el]cndiU
tean.^ind.

Idem.

S Icut nobis Ggnificare curafti, ribi gratiose concef-
fimus, vt beneficiaclcricorum tuorum cedentium
vel decedentium podiš eonferre:quodque iidem cleri-
ci prxbendarum luarum frudus pcrcipiant,ac G in fuift
ecdefiisperfonaliterrefiderent. Venim quiadubitas,
qui clericorum tuorum appellationc debeant conti-
nerl: Breui refpondemus oraculo, qubd illos in his &
Gmilibus calibus tuos volumus intelligi dericos, qui
per te non quxftti, propterea vel recepti Gne frande Sc
tidione qualibet vere tni clerici tamiliares cxiftunt,8e
in tuis expenlis condnue domefticicominenlales. E-
riam a n quos ex illts aliquando pro tuis gerendis
negociis abeffe contingat.

D E REGVL1S I V K 1 S.

Bonifacius VIII.  *

Regula j.

B Eneficium ecclefiafticumnonpoteftlicitb line
inftitutionecanonicaobtinerr.

Idem.  Regula

Poffeffor malx fidei vilo tempore no* prsferibir.

Idem.  Regula iq.

Sinepoffelfioneprxfcriptio non procedit.

Idem.  Regula iiij.

Peccatu e  non dimutiturmill reftituatur ablatum.

Idem.  Regula V.

Peccati venia non datur nifi correfto.

Idem.  Regula vj.

Nemo poteft ad impoflibile obligari.

Idem.  Regula rij.

Priuilegium perfonale perfonam fequitBi, Si  extin-
guitur cum perlona.

Idem.  Regula vii;.

Semel malus,femper prxfumitur effe malus.

Idem.  Regula i*.

Ratum d  quishabeie non poteft, quodipGus no*
mine non eft geftum.

Idem.  Regula x.

Ratihabitionem retrotrahi, Sc  mandato non eft du-
bium comparari.

Idem.  Regula xf.

Cum funtpartiumiura obfcura,reO fauendurn eft
potius,quam adori.

Idem.  Regula xi).

In iudiciis non eft acceptio perfonarum habenda.

Idem.  Regula xii/<-

Ignorantia facl!,non iuris excufat.

Idem. ^  Regula*iiij.

Cum quis in ius fuccedit alterius,iuftam ignorantiat
caufam cenfetur habere.

Idem.  Regula xr.

Odia reftringi,& fauores canuenit ampliari.

a ^iuhi jtf.etutmfiex tilu eh/juos nUcptu.nde.irc.  b t-
lids,ttn:idem. C Ex B.^lugutt. epiff.14.. ad Macedenium

refertluo in decrctopar.ij.c.j. irpar.if.ffr 2f.  d V ide dnin,
tenfil.rrM.+.fr termin p m  d.lik.

187

Idem.  Regula xvj.

Becetconceflum a principe beneficiutn elicmam
&rum. *

litra,  Regula xvij.

Indultum a iure beneficium, non eft alicui aufe-
rcndum.

Idem.  Regulaxviij-

Non firmattir tra£lu tcmporis >quod deiure ab ini-
irio nonfubfiftit.

Idem.  Regulaxix.

Non eft fine otipa, qui rei, quacad eum non perti-
.jnctjfe iramifcet..

Idem.  Regula xx.

Nuli us pluribus vti defenfionibut prohibetur.

, Idem.  Regula xxj.

Quod femel placuit,amplius difplicerenon poteft.

Idem.  Regulaxxij.

Non debet aliquis alterius odio prstgrauari.

Idem.  Regulaxxiij.

Sine culpa, nifi fubfit caufa, non'eft aliquis pu-
»iendus.

Idem.  Regula xxiiij.

Quod quis mandato facit iudicis ,dolo facere noti
Tidetur.cimi habeat paržrenecefie.

Idem.  Regula xxv.

Mora fua cuiiibet eft nociua.

Idem.  Regula xxvj.

Ea, qus fiunt a iudice, fiad eius non fpečtant offi
«ium,vitibus non fubfiftunt.

Idem.  Regula xxvij.

Scicnti & confentienti non fit iniuria neq; do lus.

Idem.  Regula xxviij.

Quar a iure communi exorbitat,nequaqusm ad Con-
iequentiam funt trahenda.

Idem.  Regula xxix.

Qu,od omiies tangit,debet ab omnibus approbari.

'Idem.  Regul a Xxx.

In obfcuris minimum eft fequendum.

Idem.  Regula Xxxj.

!, Xum,qui certus eft,certiorarivlterius nonoportet.

Idem.  Regula xxxij.

Non licet ačtori,quod reo licitum non exiftit.

Idem.  Regula xxxiij.

Mutare tonfilium quis non poteft, in alterius de-
Jrimcntum.

Idem.  Regula xxxiiij.

Gcneri per (peciem derogatur.

Idem.  Regula xxxv.

Jlus femperin fe continet,quod eft minus.

Id. m.  Regula xxxvj.

JPropofitifore habetur,qui dolo defiit poflidere.

Idem.  Regula xxxvij.

Vtile non debet per inutile vitiari.

Idem.  Regula xxxviif.

Ex eo non debet quis fiuftum confequi, quod nifus
#xtitit impugnare.

Idem.  Regula xxxix.

Cum qnid prohibetut, prohibentur omnia, qus fe-
.<guunturexilio.

Idem.  Regula xl.

Pluralis locutio,duorum numero eft contenta.

Idem.  Regula x!j.

'Imputarinon debet ei, per qtiem nonftat,finonfa-
•«iat,quodpereum fuerat faciendum.

Idem.  Regula xlij.

Acceflbrium naturam fegui congtuitprincipalis.

Idem.  Reguiaxlii).

Qui tacet.confentire videtur.

Idem.  Regulaxliitj.

Is, qui tacdt,non fataui; fednecvtique negate vi

jJcuu.

De regulis iuris,

188

r dem.  3  J

Infpicimus in obfcuris, quod eft verifimih®* ’
quodplemnquefiericonfuemt. ,

Idem.  RegU -?teVtt

Is, qui in ius fuccedit alterius , eo iure, qu° 11
debebit. , •;

Idem.  Regula X” 1 !'

rrafumiturignorantia.vbifcientianonpioba« ■

Idem.  Regula »V

Locupletari non debet aliquis cum alterius m |U  ’
veliaftura. .

Idem.  Regula* 1

Inpoenis benignior eft intetpretatiofacienda. .

Idem.  Rcf u  .

Ačlus legitimi conditionem non recipiunt ” e< l

dieM ' egulfl

Idem.

Reg

vit«"

Sem el Deo dicatum, non eft ad vfus human®* v
riusttansferendum. , i:i

Idem.  * R'S ulJ r ''

Non praftat imptdimentum, quod de iute n°”
titul effecftum. ,

Idem.  n eeU |a

Cuilicet,quod eft plus,licet vtique,quoa ett jj,-
Idem.  Reffll

Reg® 1 ?

»deli

Reg'

Reg“ la! s

Qui prior eft tempore,potior eft iure,

Idem.  £

Qui fentit onus, fentire debet commoiiun',

mef

In re communi potior eft conditio prohi b elltl  j y jj.

Idem. I>  Reg 11  ^ gjfc

Contraeum, qui legem dicerc potuit,ap eItI
intetpretatiofacienda. , i v ;ii.

Idem.  c

Non eft obligatorium, contra bonos moreš p
tumiuramentum. ,,[i*

Idem.  Ra- 11 .

Dolo facit,qui peti t,quod reftituere oportet <

Idem.  ^

Non eft in mora, qui poteft exceptione l c 5 lU
tueri. ki

Idem.  R e Sj„ eiU*

Quod ob gratiam alieuius coceditur,non en
difpendium retorquendum. |<ij,

Idem.  Reg®

Nullus cx concilio, dummodo fraudulent®
fueritjobiigatur. lalr®)'

Idem.

Exceptionem obiiciens, non videtur de i® ie
aduerfarij confiteri. , wiii)'

Idem.

Qu,ae contra ius fiunt: debent vtique pr® 1
haberi. ..tal**,'

Idem.

In d  pari delifto vel caufa, potior eft con® 1

fidenris.

Idem.  't'i'

Ciim non ftat per eumad quem pertinet,ft®^j,i)'
ts conditio implcatut; haberi debet perin® c

n us
pleta fjiifiet.

Idem.

Quod alicui fuo no licet nomine: nec aU en °

& bancregulam dicunt PlnLIoan.*And>n° nt °
falia per matrtmonium confattgHinitatem refo^ tu ^e, ph*

lir h<tc regula in tu (jutbtis taata volttntas
ne in princ. ^Aug, Fal/*^*poi7eriori. quibn* modu  ^
b Vide c.cum (Medu*, ae confiiet.  c Vide
s 9 .art.j.  d De cofnmodo pojfefiivnUj vide Vofttf* ffl
riač.df rei viitd* ^0

I8g

Jotcft ,

De resulis iuris.

_, D •

Javm,  Regula lxvii)'.

'Kum'*" ^ U ‘ s  ? er  al»um,quod poteft faccre p er fe-

I n 4  _ J dem.  Regula lxix.

®alis promiflis fidem nonexpedit obferuari.
I« . _ Idem.  Regula lxx.

b  e ft eleftio, & fufficit al-

1  J dimple

Idem.

n . Regula lxxj.

to>‘ 5< * a gendum admittituneft ad excipiendu raul-
admittendus.

Quif • Idem '  Regula lxxij.

ij>f^ raci tperalium,eft perinde,ac fi faciat per fe-

f „ Idem.  Regula ixxiij.

retraiftari non deber,lscet cafus
le ueniat,aquo nonpotuitinchoari.
a Idem.  Regula lxxiiij.

Kisi a a ^* cu ’ gratiose coficeditur, trahi non debet a-

lne) £emplttm.

f t  „ W«»- Regula lxxv.

itn,, Jfanbifidem quis poftulat ab eo feruari, cuifi-

n ' a  (e pratftitam feruare recufat.
Idem .

Regula ixxvj.

I^um c  perfonje,non debet in detrimentum

ll * redundare.

J) . ^_ w __ n .

Iiit;* 1 '® 11 * congruit.vt fuccedat in onere,qui fubftitui-

Idem .

Regula lxxvij.

Sdi i ‘ B ' Th T ,:

Jr-*-*-** b

it

Aiff,


2.cj.2^.art.7. & Turrecrema. in cap Ji
c  7  4 - ^ In omnibus anticj.codicibus legitur^deH-
•oe. .• 'Videglojf.in c.de dtlat.glojf.inc. placu.it. z6.cj.3. In-

e ' c u?n dtleffus. de er din. cognitionum. ^Ant. de Burrio

& contnm. <čr Dočisr* in  4 iubemus. C rfe /tcro-

190

Regula Ixxvii).

In argumentum rrahi nequetint,qua;propternecef-
fitatem aliquando funt conceffa.

Idem.  Regula Ixxix.

Nemo poteft plus iuris transferrein alium,quam
fibi competeredignofcatur.

Idem.  Regula lxxx.

Intoto partem,non eft dubium contineri.

Idem.  Regula lxxxj.

Is generali coceffione non veniunrea,quaquis non
eflet verifimiliter in fpecie concefTurus.

Idem.  Regula lxxxii-

Qui contraiuramercatHr,bonam fidem praditmitut
non nabere.

Idem.  Regula lxxxii|.

Bona fides nonpatitur.vt femei exa<ftum iterum ex-
igatur.

Idem.  Regula lxxxiiif.

Cum quidvnavia ptohibeturaiicui.adidalianoa

debet admitti.

Idem.  Regula lxxxr.

Contraftus “•  ex conuentione, legem accipere di-
gnofcuutur.

Idem.  Regula lxxxv/.

Damnum,quod quis fua culpa fentit,fibi debet,non
aliis * imputare.

1  Idem.  Regula lxxxvlj.

Infamibus ports non pateant dignitatpm.

Idem.  Regula lxxxviij.

Certum eft,quod is committit in legem, qui legis
verbacomplecftens, contra legis nititur voluntatem.

Data Romar apud fanflum Petrum V-  nonas Marti;,
Pontificatus noftri anno quarto.

a !  .1  ejtierl conuentio p.ter sum legem inducit,<ju*

tratttbuifcrumd* eft. Philip,  b ni.elj.

JF I N I S.

192

CONSTITVTIONES

CLEMENTIS P APZE QV1N-

TI, IN CONCILIO VIENENSI

EDIT AE.

PRiEF ATIO,

O A  m N e s Epifcopus ferutis fmiorum Dei,dile(lis fihis, docloribm, V
S fcholaribus vniuerfts Bonoma commorantibusfalutem & apoftolicdffl
[ nedictionem  a .

Vontam nulla iuris fanttio, quantumcunque perpenfo digešht cO 1 '
I ftlto ad humana natura varietatem, & machinationes eita
nabilesfufficit, nccad decifionem luctdam fua nodofa atnlti^ 1 '
" tatis attingit-.eo praferrim, qubd vix aliqutd adeo c at um clarumcfo p n,, ‘'
tur,quin ex caufts emergentibus (quibu$ tura tam pojita mederi non pofint) in dubium reW lt '
t.tir:Quta etiam ab adolefcentia viriprocliuit ad tnalam fenfualitas humana declitiat, pet r
moram fubuerfio inclero &populofrequenterobrepit: necejfaria efi fuperioris auttoritM>\
tamperdeterminatiotns opportuna fujfragiumtollatambigua, litesauferat,altercatioffl^ 1 '
rimat, & obfcura fuccidat, qudmper cultorisprouidifar culam extirpet vitia, virttttcs infr' ft ’
tcorrigat excejfis, moreš f reformet.Hacfane fehcit recordationis element Papa quintuspr^ c '
ccffor nokter prouidenterattendens, &prouide cupiens deformatorumreformationiproJpdV 1 ’
foluere difficilia,ac fančliones quašhombus & negociisimminentibus confonasprotnulg# 1.
Dudam nedum m Concilio Vienenft, quinetiam ante&pofl ipfum concilium conjlitutio ,,el
plurmas ediditjn quibas malta vtiliaJlatuit attfe falubria, & nonnulla dubia in indicih& eX "
trafreqaentata decidit.Et licet eas collečlas invnum volumen,&fub congruis titula coUo
mittere decreuij[et,&darein communefubietlumfulita tamen occupatiocirca magnaftft'
tis humana conditio,quaipfum de mediofufiulit,in caafafuerunt,quarefuumin hacpartcf r J"
pofitum non impleuit.Nos etiam(quificut eidem licet mmeritifm aposlolatm officiofo^
permittentefuccefinms:ftc & in affeclmplemtudmejn iis,qua compendium vniaerfi cotb et '
nuntfuccefijfe debemus, totgrandibm agenda & arduisfuimus, a noftrapromotionh
(ireumfepti, qu'od tam exboe,qudm ex caufisrationabilibusaliis, quasfubfilentioproui^
committendas.pradičlasvobh communkare conffitutionesfuimns haclenus impediti.kun^f
tur (opportunitate cap tat a) illas vobisfub bullanoftra tranfmittmns. Vniuerfitati vedita r
apoflolicafcrtpta mandantes, quatenus eas prompto ajfectu fufcipiatisi,&ftudio alaeri, dr.,
v ob is manifcflatis dr c ognit is v fari dec at ero in indicih & m fc boliš.. Data Auinion. ^ ^
KalendasKouemb.Pontificatiis noUnanno fecundo.

*  Hancbenedičtionem-primbintr©duxit PapaCletus,lococoiusfcribitcir ateeccJefia p r?c ^

Spiritumfaftioris confilij; Et licet ifta benedičtio omnibus profit,qui,tamen nonftudent,no | J?‘
dentpriuilegiojftudi} Z.Vin.Font; 4 Deliis vide C.decontra,& conflipul.Loptimam r E1
Jibellorum d'eproba.quoniam4e re.iunab. lib-6.de <$uo iaSpe.derinftrausj edit.$.reftat.

DE

19 +

193


de SVMMA TRINI-

T A T E, E T F I D E

CATHOLICA.

T 1 T V L V S P R l M V S.

C A P. V N I C V M.

F ut e tur concilium vnicum  De/ Filium in cffentia Dni uternalitcrfubfiftentem,ve-
rum corpus humanutn ajfumpfijfe de Viiginc, & in eopajfutn, & tam mortuum luncea.
pcrforatu?n,approbansin boe ordinem,qucm tradidit Euangelijlaloan.b.d.

Clemens V. inconcilio Vienenfi.

o. *£  * DEI  catholic* fu n da men to, p ra* cer
fiu^Htefte apoftolo)nemopotcft a-
liud ponere,firmiterinh«rentes:a-
perce cum fanda matre ecclefiacon-
fitemur vnigenitum Dci filium,in iis
omnibus, in quibus Deus pater exi-
ftit vna cum patre «ternaliter fubfi-
l^entem : part 2 noftr« natur« fimul vnitas(ex quibus
‘n (c verus Deus cxiftes,fieret verus homo)humanum,
^idelicet corpus pafiibile , & animam intellediua,feu
^tionabilem, ipfiim corpus vere per fe & e/Tencialiter
'uformantemjaftumpfifie cx tempore,in virginali tha-
‘^no ad vnitatem fu« hypoftafis Sc  perfon«. Et,qu6d
ln tacaflumptanatura ,ipfum Deiverbumproomniu
operanda ralure,non folum affigicruci, & in ea mori
v °luit,fed etiam emitfb a  iam fpiritu perforarilancea
^ftinuitlatus fuum : vt exinde profluentibus vndis a-
fanguinis, formaretur vnica & immaculata, ae
Vlr go fanda,mater ccclefia,coniunxChrifti. Sicutde
Wre primi b  hominis foporati, Eua fibi in coniugiu
^formata : vt fic ccrtae figur«primi &veterisAd«
■k|uifecundum apoftolu c  eft forma futuri) in noftro
Adam, id efi:, Chrifto veritas refponderet.
d«cefi, mquam, veritas illius prograndis aquil« val-
itatčftimonio,qua propheta vidic d  Ezechiel anima-
^puscaetcris Euangelicis tranfuolantem ,beati Ioan-
J ,s > videlicet apoftoli<& Euangelift«, qui faeramenti
JUiusrem geftam narrans,& ordinem in Euangelio
**Mixit: e AdlssvM aucč ciim venifienc,vt videriit
CUm 'am mortuum,non fregeruntcius crura, fed vnus
J l dicum lancea h)tus cius aperuir, & continuo exiuit
* n guis & a jua : & qui vidit,tefi:imonium perhibuit,
^ verum efi teftitnonium cius : & ille fcit,quia vera di
??> vt Sc  vos credaris.Nos igiturad tam prodanim te-
:, toonium, aefandorum patrum Sc  dodorum cominu
|Jcni fententiam apoftolic« confiderationis (ad quam
**fltaxat h«cdeclarare pertinet) aciem conuertentes
acr °3pprot)anteconcilio: declaramus prodidum a-
P°dolum C^Euangelifiam Toanncm redu m in p «mif-
f<&« rei ordinem tenuiFfe: narra\do,qub.l Chrifto

&

•ain

niortuojvnus nn itum lancea latus cius aperuit*

z a  y t( *e Gnido nem C ar m e litam in fumma de hareji
• Ut.de harefibui. t^ctri loan.ntod. & etu* fequactttm
V  b G er. efi s i.  c Hom.fr  d JL\echieL cap.i

lonnnps cap.iy.

Keprobat & hxreticam indic at doBrinam^ua habet %
quodfnbjiantia anima rationalus , feu tntelleBiu *, Yere,
&»perfe> humani corports non fit forma, loannes An¬
dreas.

Porro a  dodrinam omnem,feu pofitionem teme-
re aflerentemjaut vertentem in dubium,quod fubfta*
tia anim« rationalis,feu intellcdiu«, vere acper fe hu
mani corporis non fit forma : velut erroneam, ac veri-
taticatholicjeinimicam fidei,pr«dido faero approban
te concilio reprobamus: Definientes, vt cundis no¬
ta fit fidei fy n cer« veritas, ac pr«cludatur vniuerfis
crroribusaditus, ne fubintrent, qubd quifquis dein-
ceps afierere, defendere, feu tenere pertinaciter pr«-
fumpferit,qubd a nima rationaiis, feu intellediua non
fit forma corporis humani per fe Sc  eflentialiter: tan-
quam h«reticus fitcenfendus.

jLjferensconfitendumTnum baptifma 3 JicHtVnum Ve~
um^•‘vnamfidem 3  approbat opinioaem, rjux habet per
tllud conferri , etiam paruulii (qub ad habitum) tnfor-
mantemgrattam & virtutes. loan.^ndr.

Ad hoc b  baptifma vnicum baptizatos omnes in
Chrifto regenerans eft, (ficut vnus Deus ac fides vni¬
ca ) ab omnibus fideliter confitendum. C^iiod cclebra-
tum in aqua,in nomine Eatris, Sc  Filij, Sc  Spintus fan-
di: credinuis efie tam adultis,quam paruulis,commu-
Hiterperfedu n remedium ad lalutem Veriim,quia
quan:um adeftedum baptifmi in paruulis , reperiun-
tur dodores quidam thcologi opiniones contranas
habuifte.

Q_tiibufdam ex ipfis dicentibus,per virrutcm baptif-
mi paruulis quidem culpam remicti: fed gratiam non
conferri. Aliis econtra a(Ter<fntibus, qubd %  culpa c
eifdem in baptifmo remittitm*,dc virtutes, acinformf s
gtacia infunduncur,quo ad habKtum Sc  fi non pro ilio
tempore,quo ad vlum. Nos autem attendeures genc-
ralem efficaciam mortis ( hrifti (qn» per baptifma ap-
piicatur pariteromnibusbaptizan') opimonem ic n
dam (ju* dicic,ta< i piruulis,quam a. J »Iris co.ifen i  n
baptifmo informan .em grati. ra Sc  virtutes ) ta»iqu ra
probabiJ <’rem, & didišiand rum , ac dodorum .■> ■ -
dernorum thcologi* inagu conion.m, Sc  c i neonk -ni
lacro appVobante enneiho duximus
eligendaui.

a t r ide concilJ ater.fi* b I.eone X. Sejl.&.in dccreto. in -
cip.apojtolui regimintf.  b al.uihoc.  c aT.ipjif.

I I

195

'Clementinarum Lib. I. Tit.II. &III-

196

DE RES CRIPTIS.
titpvlvs 1L

CAP. 1.

'Maior pralatus pro mezabrtffiti* (etiam fifunt de men
fa) reum conuenire nun potefi,perrefcnptum apofiolicu ,
nifivbi poffent admintfitstores membrorum. Centra, fa~
ciensin expen fis & mteuff ? pnnitur,&>proceff ss efiirri-
tw. loan, Andr.

Ciemens V. in concilio Vienenfi .

A B r,  a t e  s, a  aut alij religiofi,quibuflibet ad-
miniflrationibus pr^fidenreSjOccafione pri o
ratuum > feu aliorum locoru fubditorum eif
dcm,nuiium auftoritate literarum apoltolic^ fedis,vel
legatorum ipfius,qnomodolibet valeant couenire.Mifi
vbi 3 & coram quibus, prioratuum & locorum ipforum
prioribus aut aliis gubernatoribus hocliceret. Nec oc-
cafione locorum ad menfas pertinentium eorundem,
aliudin ipfis fuper hoc liceat,quara fi loca fiepratmiffa,
fpeciales Tub eis gubernatores haberent.Si quis autem
aliquc-m centra hxc  vexare pr&fumpferit, in expenfis
iibi &interefie per iudicsm (coram quo vexatiofiet
huiufmodi) condemnetur: ©mnisquepraceffus contra
pramiflahabitus fit irritus ipfo iure.

CAP.  II.

Principalis officialis epifcopi <&* prior conuentualis, li¬
cet ob-edientiarius,delegaripojfunt a papa : offidali<t vero
foraneu*,Velpnor da h fr a lis non. lo. Andr.

Idem in eodem.

E T {ib  principalis officialis epifcopi, aut religiofus
conucntuale obtinens prioracum(quan»uis ad prio
ra tu m cundc-m priornon confu-euerit per clc&ionem
affusni) a ftde apoliolica, vel legato eiufdem, dariva-
leat delegatu«: In officiali camen foranco aut religio*
fo,monafterij feu priore clauftrali,nequaquam hoc vo
liifinusobfcFuari.

CAP.  III.

Breuius non poteši fummari.

Id e m in eodem.

A Vditor c  inRonsana cuiiadeputatus anobis,de
beneficio (quod pronunciabit alicui deinrefore
debitum) poterit fibi abfcpcommiflSonealia d  (vt e-
flitetur circuitus) prouidere.

CAP.  IIII.

F.xpečlansbeneficium p erditgratiamfi confequitur a-
Hud , quod cum illo > quod expeciat,de iuretenermonpo*

■ se?l. loan.Andr.

Idem.

G Ratiaj,vt de dignitate,vel beneficio curato tibi
uideatur renunciare videris, e  fi ante adeptione
eiufdem aliud beneficium pacifice afiTequaris ,.quod fi-
mul de iure cum dignitate, vel beneficio virtute dičbae
gratia: tibi debito,retinerc non pofTcs, licet illud refi-
gnaueris,aut fis refignare paratus.

C A P. V.

Graiia fuper vacaturo non comprehendit beneficium.
poji datum in fubjlantia creatum.b.d. lo.de Imol.

a Si habentdisrnitatem principaliter cap. haccon(li-
tutione.de offic.deleg.lib. 6. Bald.per illum text. m auth.
h a bita. cap . n e fit p ro pat.glo. c.dfubdiacono.difiinči.c)];
qu<*glofflimitatur d Dom.ibiper c.quis.§-quanquam. de
prathend.libA.Barb.Fontanus.  b Vide l fin. C. de e diet.
din i Hadrian .tollend, Bart.in l.  r .§• r. ff.de fe cu n d. tab. c. vi
Uma voluntas.\i.qurefi.2. fontan. & vide concil.Trident.
Sefi.io.2ydereformat.cap.iQ,  c vide doti. in ca fuper
eo.de offic dele^.& t/ 4lex.in tmore.ff.de iurifd.omn.iud.
d vide Hi prmc.ffde op er.nou. nunciatBar.  m l.cum
fundum^Jiferuum tuum imprudens.ff.fi certumpet. Fon
tunu*,  e Vide c.i.de iu.l. d: uijrat.res.ff.de lih.catt* Bar.,
in L quid tam en-%fi ar bit er.ff.de ar bit.

.tibi beneficij

Idem.

L Iteras noftras fuper conferendo tjui ^— . j- alunJ
caturo diredas,ad beneficium poli datan) 'P
creatum,ftatiumus non extendi.

D E

gT

E L E C T I O N E,
elečti poteftate
rirVLVs  111 .

CAP.  I. , r ptr

Rsligiofus e ligi non pot e ji adpralaturam non e ff
lemaheriusrelrgionisvelhabitat: ficontrafidt, e y i
h.d, loan.Andr.

Clernens V. in concilio Vi c n c n fi-  _

J Vm  rationi non congruat, vt homin^ F
ris profcfiionis velhabitus, fimul i« el |. C Q (u$

_ _/ nafteriis focientur: Prohibemus,nercPg ! ^.^

aliquis in abbatem , vel prselatum aletrius;
vel habitus deca?tero eligatur. Qiibd fi lecus^^
exritetic, fit eoipfo irriturn & mane a :  P' er  ^ 0 v ^;i ) ec
quin religiofus in epircopuni', feoularis vel eusu $
regularis eccleli«, ličite polficeligi, n o 11. iuccri h  ‘
prohibere.

CAP.  II. _

Ccetus cardinalium fede Vacante iurifditiionemj
lem non exercet y .nifi in quantumpermittit concild 1  ^
dunenfe: nec illud , vel c ih* part em alterarc potep,
nes Andreas.

•Idem. # 0 «j>

N  H Romani elečlioni pontificis indeterm!^ lC  ' vC l
nionua) diuerfitas aliquod poffic ^ \cC n '

dilationem afierre : Nos.inter cajeera prsčip 11 ^ y  ^
dentes,quod lex fiiperioris perinferiorem tolb 170
-teft,opinionem afiruere (ficut accepimus ) l*; 3 ? £ %.
quod cbftitutio felicis recordationis Gregorij
pr^deceRorisnoft:i,circa elcčlionem przfatzft'
in concilio Lugdunen. per coetum cardinali« ,m  . o j jV el
na: ecclefi« (ipfa vacante)modificare polfir,co rr  &Ajp
immutari, autquicquam ei detrahi, fiue addi> v® ^
penfari quomodolibet circa ipfam feu aliq lia
partem > aut eidem etiarenunciari per eu-nb z *n\o^'
veritati non confonam de fiatr.nolhorum con”
probamus, b  -irriturn nihilominus & inane ded■ ^

tes, quicquidpoteftatis aut iurifdidionis ad ^ 0l • I1 *ce ,5
dum viuit,pontificem pertinentis(r.ifi quate nl1 ^.
flitutione prsdi&a p.ermittitHr)ccetus ipfedu xe
dcmvacant^ ecclefiaXexercendum.

Offikium camerarij v elp oenitenU ariorurn p‘ 1 P*
eo mortuo^uiji deficiant 3  poterit ccetus cardtn^
temporevacationisaliosfurrogare. lo.And. g 1*

Eo tam en prouifo,quod fi eiufdem ecclcfi^ c ",j a riis
rium, aut maiorem, vel aliquos alios ex pceni?^

(quorum officium per obitum eiufdem p ant, ^ C u oH ,J
lum us expirare) per mortem, vel alias deficcr e
modocontingat, valeat idem ccctus ad temp llJ  c 0 '
tionis huiufmodi pro numerodeficientiu» v  .
ri:.ctiam,quantum adpoenitentiarios (fi ho£ eu ‘
tui concordicer expedire videbitur) alios furr P^.p 0 fi'
Determinans dicecefim intelligiid, quodin c0, ' C ' ji fi'
citur de terntorio & djjiriciu , fiatu it moriente
tra curiam, ipjiu* eledUonemfieri debere,in l° c °’ rffA'
caufarum lit er a rum audi e n ti a, licet fufigenffi n} l

ordinatam ejf;t de curia transfer e n da, lo.A^d-

Sane ciim iuxta conftitutionem prsedičlam^ p*P ci>
tra ciuitatem,in quacum fuaerit curia^moric 11 ^^ ^
uitate, in cuius diftričlu feu territorio ®oritur>
gulariter-fuccefibris elečtio celebranda> din rl

-:- : -- — -r~7^:

a Vide c. c.ap i tufu m fan el a crucis. de refeript- ,, t f
flo.ffde vulga-. pupill.  b Adh*c vid? •' eH

tif

fin.ff.de iu rifdffh o mn.in dic. Fanta?.*

t«r r ’ !


19 ?

'fftito

De elečlione,5cele(5Hpoteftate.

tc  0ri J nom;ne,dicecefim hoc cafu mtclligendam fo
Ca C p n ^ emus ’ tamen adiedo > quod fi in certo loco
„ arilm  & literarum apoftoiicarum audientia rema-
i { ^l P a P am  alibi moric6cingac,non ibi,fed vbiprs-
tia a J ueiat audientia,memorata cledio celebretur:e-
- * 1 II  nadeni audientia terapore roortis huius vacare
e  c atur: nififorfan ante mortera eandem,ordinatum
^^pcr papam de ctiria transferen da, quocafu ferue-
y ) rouig 0  confticutionis pra?didae.

08 )i ca/kijtfuo contingeret cardinales omnes exire

^°rrb fi Romamo non cledo pontifice,cardinales o-
r  es fit^ul.vel fuccelliue (quod abfit) exire concinge-
con.clauc deputatum eifdem : ij , (ad quos pertinet
con ^i cu ^ on i s P r;t divl*)illos ex ipfis, quibvis
n  r ^ita$ corporis, atit nota debilitas excufacionem
tr  n  ^ a bitjidem conclaue (quam cico poterunt) rein-
ar c compella»c. a  Poenas in didaconltitutione con
i nta s (nifi hoc fecerint) incurfuri. Cardinales autem
^ u lmodi conclaue reintrantes,ad eledionem iam di
fer m  ptocedant: & alias conftitutionem prajfatam ob-

St<

Ruando ipfum(vcpra?mictitur)exiuerunt.

bi, atut * cardinales per-exceptionem excommunicatio-
' ?nfionis>ydinterdičH>ab eleclione non repeUi.lo-

“"'i Andreas.

v j Ocerum , vt circa eledionem praidičhm , eo magis
tij ) entUr  diffenfiones, & fchifmata,quo miitoreligen-
j Us “Jen:diffidendi facultas: decernimus, vt nullus
fi  c »rdinalium cuiuflibet excommunicationis, fufpen-
r t ' ntel 'd‘čHp''*« >: tu , a difta valeat elečtione

^■ e . “.luribus aliis circacle&ioncm eandem ha&enus
n^pldie in fuo robore duraturis.

.Ja. os  &*alios (qm mitterereHvetenetur adenriam)
idfede vacante.h.d. Ioaq..A.id.
t ; er '*m,quia tam exprouifis remediis,quam ex ora-
i ni utis ad Deum ftiper liuius negotio effundendis, y
«ft eUlter  huinfmodicelebretur ele£tio,prae(uniendum
9 |.P r obabiliter,&fperandum c  ftatuimus.vteleSi &
‘j'qui ex quacunq; catifa ad fedem apoftolicam veni
" VpI _r.-.a*. - \ „ j ;*>r_ _>._* r.

n

Ve ^ mietere funt adftridi) ad ipfam , cum vacat ac fi
^vacarec d  venire vel mietere teneancur.
cap.  m.

I . Viyn °ponitfirmam,fecundum <juam appcl/ansappel
intimat appeU*to,vtp er ipfam caufa beneficia-
t ^dmriam deuohtaiur. Secundopronidetcum appella-
. ‘‘elipfiusfieciaiif procurator nequit haberi. Tertio 3
c ^ m P er  MčtMmappellati) "velfuorum intimatio
Qu' He> s n P°* e ^- •Oua.rtbjVitutt intimationem aliter faBa,
P y ‘ oro š > a * bunemodfumintimandi adalioscafu*.

loan.Jlnd.

Idcm.

^ufam eledionis, poftulationis, feu prouifioms,
fcd e  ^ er a PP e llationcm ab ipfa vel occaflone lpfius, ad
a poftolicam emifTamrtuncdemum adfede ean-
cenfemus, cum in appeilaci auc procura-
f Ct)  . ei . u ^dem in ipfa caufa fpecialiter conftituti prz-
f e ^ l * ^pterpofita fueric, auc eorum alteri intra men*
^fd at> inte f polit ione ipfius vel falcem poft lapfum c-
, ni I penfis(quam cito commode fieripoteric)legi-
l ^n l ! ltl,llata:  P orrc ^° videlicec fibi fub feriptura au-
t 0nf C!ca  vel perlečto <? iilius tenore &  copia modo
li pecita fuerint) inde fada. Quod li forfan

b \i^ lc ^ e  Rdvt-in l.fifdeiujfo ff.de lega.i.

col A 1 **' ’ vt cx  c ar din ali bu*.  c Vide Bald. in 1. 1.

tti 0 ^ ^^ de Latin, liber. tol.quanquam.  d Confule l.
Cfj *,°\ff-de iud.c.caueant.^.cjucej}.^. Panorm.in d. c,li'
^'{tncl‘ tclnU ^'  C  ^ Gt ‘ idem ejfi fcripUiram legere  , aut
*ntt- e * hib ere. Vide Litem apud Labeo^conuiiium
^unHa l.lex Corneha^Ji yuif liber.

,  19 -

appellatumabefle, &procuratorem tafemnon inue-
niri contingat,in domo,quam ipfc appcilatushabitarc
coimmunicer confueuit:vel(fi domus eadem in remoci«
exiftat)in ecclefia cathedrali,in cuius ciuicate vel diac-
celi conliftit beneficium: & nihilomimis vcroq; cafn i«
ecclefia vel beneficio,de quo agitur,volumu5 appella-
. tioaem huiufmodi publicari, aede ipfa quandocunq;
pecicum fuerit, copiam modo pr^milfo fieriappellaco*
Verumjlipropcer appeilaci auc fuorum mecum.vcl po
tenciam incimatio fierinequeac(vcpraefertur)appella-
cionem eandem inlocoaliquo puhlico lic folenniccr
volumus publicari, quodadappeilaci feu eius procu-
ratoris nocitiam pollic verilimil^cer peruenire.lncima-
cio vero alicer fačta>om ni careac iuris effe&u-.Nec caw.-
fa pcr appellationem eandem ad fedem cenfeatur de-
uoluca predi(ftam,nifi ad appcllacum eius plena & cer-
ta nocit!a,incra ccmpus prsedičtum abcer peruenilfec.
Idem qiioq; in aliis cafibus obferuari volumus, in qui-
bus requiricur intimacio facicnda.

C A P. IH i.

DecretalifyVt circa Jo cum non habet,cum app e Han rita
finim vel ecclefue direčle profiequitur fied cum in firmam
Velperfionas opponit cnmina VeldefePnn-.juorum circun-
ftantixs.fi non ftgecificatfiuperilli* non audi tur , etiam JI
iuret illas didicijfe de nouo. tiec etiarn in eadem caufa fk~
per illis audiiuralius non appellanr <&profequens com~
mune 3 non proprinm intevejje: poteft tamen ajhflere ap-
pellanti. ,Xppellans 3 qninon feruatfirmam, etiam Jiap-
pellationi renunciat , per v iam querelx non profiequitur
obiečla, nec etiam alia: nifi in cafibus exceptis. O mi ji i*
firma’ licet appcllantem dprobatione repellat 3 non tarnat
infirmat probationem fiuper h ps  l egi t im e fa clam aduerfia-
rij confiftionevelaliter. h.d. lo.VLnd.

Idem.

C Onfticucione, vc circa a  edicam in concilioLug-
dunenfijloci^m decernimus non habere, quando,
qua* opponuncur>dire&e relpiciunt ius ecclefia?,vel op
ponentis perfonanfed ran cum vbi percompecitorem b
vel oppolicorem quemlibec appcllantem in forma auc
perfonas defečtusvelcriminaopponanrur. Ca?terum
quuni circa crimina vel defeftus debitam circumllan-
ciarum fpecificationem pradičlus omiccic appellans,
non eft poftmodum in profecucione negotij fuper his
andiendus,etiam licircunflancias huiuimodi vel pro-
bationesearum periurameneum afferac, ad feperue-
nilfe de nouo. Sane,li quis cuiusincereft,ab eleftione,
poftulatione,vel prouilione,duxerit appdlandum.op-
ponendo crimina vel defedus,forma didse conftitucio-
nis omiffa, codem poftmodum appellatioriem huiuf¬
modi profequente, alius fuperueniens non appellans,
conera appeliatum in eadem caufi principalicer adrnic
ti non deber, pro intereftecommuni eofdem articuloj
profequendo,licet appellanti pollic alliftere ne coliu-
dac: non tamen ei propcer hoc profecutionem proprij
interefle denegamus. Infuper (i appellans ab eledio-
ne,poftulationerelprouilione per viam querelže lim-
plicis caufam agat,vcl eam appellato agete defendac,
repellicur ab obiedibus in appellationc fua cxpredls &
aliis,nificonfticcrir ipfum formam ferualfe prs iidam,
prsetcrquam ih cafibus in conftitutione prcemilfa exce-
pcis-.eciam li appellationem fuam no proiequatur, nec
exhibcat,& illa fe afferac Molle vci: dum tamen de ipfa
cora indice fiat fides:quia per ipfam iusrepefltndieuti
dem aduerfario eft qua;fitum. Iilius vero conftitutio-
nis forma? omiflio, licet appcllantem ab obiedibus in

a Hic not. Car d quodlex aut capitulum allegandum
eJlperfiuumprincipium. Vontanus.  b Kota d/Jj'eren-
tiaminter competitorem &• oppojitorem , g^quio Jit com
petitor: dic,yt in gl.eiufidem, O p p ojitor autem eft 3 quando

l eleclus eftvnicuspnht pend.c.i.£r i.lib. 6:Lxba, el.

II z

199 Clementinarum Lib.I. Tit.IIII.&V. 200

formam cle&ionis, velperfonas eligcntium, vclelcdi
propofi.is vel proponendis, & eorum faciendaproba-
tioncrepellat a  pro' a*ionem tame fadam, fuper his
peraduerfarijcon:*.^ "trn, k  velaliaslegitimc non
infirmatu *

CAP. V*

Sine pedali licentia papa r.ulitu prouidere poiejl ecclt
Jia caihedrah clero ^arenti &populo Chrtjitano Rel/gio-
fu pcrpralatu licentiari non debet rt tali prouifior.t con-
fential:c'cfmt:enj,eiia Ji fr eri t confecraUu,prion p rala to
fubiacet:necin epifcopi.m recipitur,necadalique honorc
promouetur: qu*. contrafientjrrit.a decernit . lo^ndr.
I<k*m.

I N p 1 erifq;ecclefiis nedum (quod doletcsreferimus)
pjafdio f.icultatum pritiati$:fed & clero carentibus
& populoChriltiano multos frequenter & religiofos
pral er c im. imprcuida fuptriorum prouifio ad j^ontifi-
carus a fi umit honorero: rui nec (vt expediret)prodef-
fe,necpj 3 Evdt;vtdectrec) valtntes,inftabilitate vaga-
tioms & n endiciratis opprobrio fe rt ni ta tem ponci.fi-
calis obnubilant dignitatis.\ oicntes igitur contia te-
meritatcn. tam facientmm. ouam vt lrcqutntiusreci-
pientium prouifiores huiufmodi prouidere: de confi-
ko fratru m noiVroru.ni ftatuimus, vt nullus decaetero,
quantacu.nq; dignitatč prapolLens (nifi fpecialifupcr
iocaudornare ledis apoftolkas fulciatur).de paftorc
prouidcat cathfdraliccclefi« libi qualitercunq; fubie-
d£,qiia clero careat & fubditis Chriftianis: Nullusq,
rcligiofus a fuo vn^uam > qubd prouifioni taliconfen
tintdicentictur pra l«to.Quod fi licentiatus etiam hu-
iulrnodi ptouifioniconfenfcrit, & in epifcopum fc fe-
cerit aut pe; miferir comecrari, in epifcopali nullate-
ijus recipiatur bonore: Sed in tantae ambitionis parna
fub rfligioni.s,aut monafterij fin pi^lato femper fic de-'
gat hurnilis, iacearq: proftratus, qiibd nullus cidcm in
rcligione fua vel extra,ad gradum honoris vel admini-
ft r a r 1 o 11,1 s c u i i> fl i b e. t fi c a c e n fus.

Nošenim quitquid tocra pramiffa vel aliquod prse-
miffor um cO' cgerii attčtari, kritem efle decermmus
Sc  inane contraria quacunq; contuetudine non oblian
te. Satu ti; ta pra fatas ect.lcfias prasmuTa fic Ipeciali-
ter proiidendv de^ernin us,quod circa prouifionem
qiiar<mlibct aliarum, facuhatem fuperiorum, nec co-
ardare intcndimus, ne.c vitra i.uris communis limites.
ampliare.

CAP. VI.

Capitulum Jfiiarundam y quo a d difcordiam  £7- minori-
tatem nameri, inielltgitur: quo adrocesfečti > nonfetun-
dum uopsfičiionem.h*d . laan.VLnd*

Ide m..

Vod circa rtligioforum elediones fuper dificor.-
V/diu& minoritate numeri Bomfaciana conftitu-
tioiu eauecut ,de difcordia Sc  numeri minoritate, qua?
in fadto non in fičtione vel iuris cfte&u confiftunt, ds,-
bere. intclligi declaramus.

CAP. VII.

Imolumentum epe turrfdiftione ^JigiUo- cnri* ,rel a-
Uas pertmer.sadpr<elatnm cathedralt1 ecchfue rel colle-
giata: eu r>ac4tne:non obfianie confretudine {dedudi ps  ex
pojiš) referuandum ejl frccejfori: niji tune cert<x drgnita-
ti eompetat itmfdicho c um tpjitts em0lH7nento.lp.Sdnd*.

S Idem.

Tatutum fuper bonis a pralatiscatkedralium rc-

a Not.Jsic confefronemin indici o nuli 6 frdlamValere.
ldtmdixitlnnoc,c.fi.dejreJ^olia.Panor.Vont.  b Innna-
cuntfjptrte litps opponaturfecnndu lmol.Sedfranc.dicit , T
faeeiexc.eptionem dtlatoriam: ideo quia in ifUs (pirita?

lih M n 9 n. c.o ntfJUt u-r Ips.de.fcpe.opponendam anieejuam
protedatur, ad.tUa frfaltas fiffnt poji litem contejt.pergl.

fp*qn*ikt dt?ct,cj. 's.eo.z.iib.6.Fo»l.

gularium & collegiatarum ecclefiarum dimiffis^aut
obucnientibus temporc vacationis earum,futuris fuc-
cefloribus fidelirer referuandis editum : locum decla¬
ramus habere in omni emolumcnto,quod prouenit ex
iurifdidione,& figillo curia- ecclefaftica? vel fecularis:
aut alias vndecunque, quod ad prslatos (ecclefiis non
vacantibus) pertineret,confuetudine quahbet con-
traria non obltante : ita tamen quod in iftis & fijnili*
bus rationabiles deducantur expenfe.C^tcrum ad lin-
gulares perfonas,ad quas rationedignitatu,quasobci-
nentjiurildičiio cum eiuscmolumento dcuoluitur:fe-
de vacante de confuerudine , priuilegio, vel iurealio
fpeciaIi,nolumus praefencem conftitutionem extendi.

CAP. VIII.

Concefro licenti*generali* rehgiofo de confentiend»
elechont fadia relfien(Le t ron ralet . Ia.de lmol.

Idem.

C Vmconceffareligiofo a fuperiorefuolicentia,tft
elečVioni vel prouifioni (fi quam de ipfo contige*
rit ficri) fuumdare pofiit afTenfum , ambitionis viti®
viam paret: nuliius eam cxifterc volumus firmicatis.

DE RENVN CIATIONE.

TIT . mu

C A P V T V N I C V M.

Renunciatio di^nitatirvelbeneficijfačia, perproč***’
tor cm ad hoc conptutu tenet  • hcet pritur prokurator fr’
rit reuocatw y ipjo tamen & frperiore y  cuifiehat ceflt * ,-
gnorante: nifipermalitiam ipforum velaliorum reuoct *
tto ipfisfrerit occultata. loan.^And.

Clemens V. inconctlio Pienenfi.
m a  illulio & vanaiio in perlonisecele^'
flicis maxime fint vitandae, pi adenticonftit u '
tione fancimus, vt, fi quis ad cedcndum pon-
tihcrfli aut alij cuilibet dignitati, b  vel bentficiopN'
curatorem fponte aelibere confticuerit, 6c  iplum ig D °
rante.m poftmodum duxcric quoroodolibet reuocaH'
dum : tencat cefiio fada per eum, anccquam ad ip^ 5
vel illius (in cuius manibusccfliofuerat faciendajno'
titiam reuocatio huiufmodi fit deduda. Nifi forte p cr
ipfosautalios malitiose fadum fuerit, quo minus d
cos  vel eorunt alterum ante ceffioncm potucrit rcu&'
catio peruenifle*.

DE SVPPLENDA N. E O L L
gentia praslatorum,

TIT.  V.

C A P V T V N I C V M.

Si predati re^ulares non conferut infra fex m en fes fr 9
ratus y  adminijirationes , £7° ecclefiat "vacantes , qtt£ n° n
funt de menfa y fed folent fpeciales (licet obedientiAritS
reBores) habcre:dicecefani aučloritate fua y relapojloluJ*
fi fint exempta y  conferunt i&a perfonps y quibus per prah'
tosfuerant conferenda/Hecpermittuntilla applicanmt*
fixprulatorumrelpenfionibtugrauari. Declaranturttt*
decret.de offič.ordin.pr*fenti.& depreebend .
la. m ta li b tu pnorattbu* ecclejits locum habere . I 4 *

annes\Andrexi„

Clemens V. in concilio VienenJi,

V1 a  regulares prodati prioratus, ec dc ( i * s >
adminifirationes,aut qu£.uis alia beneficiar
ad eorum difpoftrionem fpedantia cum va-

a

a Vide Velinum. in c A exparte decani. ext. derefeffp
b fitb ijla roče dixit Cardin.ptx.hunc text. non compj*
hendi epifcopatum. Tejin, in rulindt mator.  ^ ded> itk
coli.6. Fonu

cant,.

2 oi De £tate< 5 cqualitate,&ordine pralciendor. 202

oantjinterdum committere negligunt,vel conferre in¬
fra tempus in Lateranen. a  cociiio conftitucum:dicE-
c ^ani locorum in non exemptis fua, in exemptis vero
a P©ftolica aučroritate negligentiam fuper hoc fupple-
anceorundem. Prioratus,ecclefias, adminiftrationes
Heneficia tiuiuTmodi, illa b  videlicec, qux confue-
»erunt per fecularesclericos gubcrnarij fecularibus
dcricis: alia c  vero»quae religiofisduntaxatcommitti
funt Toliča vel conferri,rcligiofis monarteriorHm,quo-
rumpraelati huiufmodi negligentes fuerinc cdnfercn-
Hadem quoq;au&©iicatedi<£cefani fuffulti nullo
J>odopermittanc,quodiidctn prodati prioratus,eccle-
fias, adminiftrationes, aue beneficia huiufmodi appli-
ttntmenfis fuis: penfionefve nouas eis imponantaut
vetcresaugeanc, fiue,quod ipfis de nouo impofita*, fi-
Ueau&ae foluantur.. Prsmilfa vero de prioratibus, ec-
ddiis,adminiftrationibus, &bencficiis,intelligimus,
V 1 * non funt de menfa pradatorum ipfprum, fed fpe-
oialesprioresjadminilhationes feu re&oresconfucue-
ru nt habere : licet priores feu adminiftratores huiuf-
^odi libere poflintadclauftrum (cum oportuerit) re-
u °cari. In qtiibus etiam conftitutioncm Bonifac. pap.
°&aui pra»dece(f.noftri bonabeneficiorum vacantium
°ccupari d p rad ati s vel aliis prohibentem,ac nihilomi-
in prioratibus huiufmodi & ecclefiis iilud Bonifa-
cl Kiufdem ftatutum,quod religiofum quemcunq; plu
ffbus praeefle prohibec prioratibus, aut ecclefiis curam
an imarum habentibus (etiam fi curaipfa non per eum,
fe <lpcral ium kabeat exerceri)locum fibi cenfuimus
Vl ndicare: licet etiam eifdem prioratibus cura non im-
^ineat fupradi&a.

cipatiofficiis,velmancipabunturinpofterum,aj fufci
piendos facros ordincs propenfius inducantur: ftatui-
musvtnullusdecsetero in huiufmodi ecclefiis voccm
in capitulo habeat(etiam fi hoc fibi ab aliis libere con-
cedatur)nifi falcem in fubdiaconatus ordine fuerit con
ftitutus. lili vero, qui dignitates, perfonatus,ofificia,
velpriebendas, quibuscerti ordines fnntannexi,paci-
ficčnuncobtinent in eifdem ecclefiis vel obtinuerint
in futurum: nifi (iufto impedimento ceflante ) ad hu¬
iufmodi ordines fe promouerifccerint intra annum,
extuncdonečad eospromoti fuerint, nullo modo vo-
cem in capitulo habeantearundem. Ipfisq; diftribu-
tionum,quse danturiis,qui certishoris interfunt,pars
dimidia fubtrahatur:non obftantibus quibuflibet con
fuetudinibus vejftatutis. Pcenis aliis,qUcecontratales
promoueriad ordines recufantesftaruuntur in iure,ni
hilominus in fuo robore permanfuris.

CAP.  III,

In xviv r anno adfubdiaconatum. In xx. ad diacenatu.
In xxv.adpresbyteratupotefi quts liberepromoueri. h.d.
loan.And.

Idem.

G Eneralem ecclefis obferuatiam volentes antiqujj
iuribus in hac parte prajferri: decernimus, vt(alio
non obftanteimpedimento a  canonico) poflit quisli»
bere in dccimoočtauo ad fubdiaconatus, in vigcfimo
ad diaconatus, &in vige(imoquinto jetatis fuieanno,
adpresbytcratus ordines promoueri.

D H

VI¬

DE AETATE ET QJ/ A-
litate,& ordine pradicien-
dorum.

T IT V L V S VI ,

CAP.  I.

Bicecefaniferuare debent^ dfidsfubditisferuarifa-
t*ninraUqueti* dequalitate perfouarum pr.cficienda-
Y *rn ecclefiis. loan.And.

Clemens V. in concilio Viennenfi.

C Vm d  ecclefiže, quibus pržeficiuntur perfona:
minus idoneaj fcientia, moribus vel £tate,gra
uia propter hoc(vtdocet experientia) non-
I uinquam perferant in fpiritualibus & temporalibus
^etrimenta: Nos volentes per locoru dicecelanos,qui-
^usratione officij hoc competit,pr£cipue fuper hoedi
bgentjus praecaueri: eis diftri&e iniungimus, vt ipfi
jtauta canonica,que fuper pra»ficicndis perfonis in hu
mfmodi ecclefiis hadenus cmanarunt, diligentiusper
fapfos obferuent,:& faciant afuis fubditisinuiolabili-
ferobferuari: fi diuinam olFenfam &  fedis apoftolica*
^cbitam vitare voluerint vltioncm.

C A P. II.

In capitulo cathedrahi ecdefiecVelcolIegiat^Vocem no
^abet^ui no eftfiebdiaconu*. Habens beneficium,ci<ian-
'nexue ejl ordo,poftannums/ifiprina (impedimento ceffan
te )pyomsueatur ad tllam , in capitulo Vocem non habet
doneč fuerit ordinatus , &interim perdit dijlributionem
dirnidiam. loan.*And.

Idem.

V T e  ij\ qui diuinis in cathedralibus vel collegia-
^ _ tis  fecularibus vel regularibus ecclefiis funt man-

a ldefjconcil.later.fub Alcx.III.c.S.  b vide con
til-Tridcnt.Sefi.14.de refor.c. 6. c al.it a: iUa vero,&c.
d Vide concil.Tridcnt. Sefi.  24. de reform, c.12.  e Vide
c°ncil.Trident.Sefi.j.de reform.cap.n.^ Sefi.14* de re-
format.cap.  12.

O F F I C I O
čari j.

TIT V L V S Vil.

C A P V T V N I C V M.
hira ločjuentia. de ccclejih curaiis locum babent , cjui
ad trta in vicarihperpetuh ecdejiarumparcecialium. lo-
annes Andreas.

Clemens V. in concilio Venenfi.

V a e de ecclefiis curam animarum haben¬
tibus per receptionem aliarum fimilium a-
mittendis: Ac dc ipfarum re&oribuspromo
uendis ad facerdotium : Etde eorum atate,
a itirc ftatutanofeuntur: inperpetuis b  ecclefiarum
parcEcialium vicariis &affumptisad eas volumus ob-
feruari.

(

Q”

D E

P O-

M.

O F F I C I O E T
teftate iudicis deie-
gati.

TlTVLVS  mi.

C A P V T VNICV
l»dex ad receptionem te Jim m in ciuili &execr*tor,ad
pronidendum cerlaperfona ctgnitione pramiffd d papa
deputati ličitefubdelegant.

Clemens V. in concilio rienenfi.

Vdici s fuper rcceptioiie teftium incaufa ciuili:
Necnon executorcs ddprouidendum aliquibus, fi
per inquifitionem folerccm eos cfle vira: laudabi-
lis & conuerfntionishoneftse repererint, a Ce¬
de  apoftolica deputati, aliis pof-
finteommittere ličite
viecs fuas.

_I_

a Didio Impedimento deesl inantiquioribus cxem-
plaribus.  b V e vicariis perpetuh.vide multa per Te-
linum in cap.G.perpetu*ts.extr.defid.injlru.

II I

E

203 Clementinarum Lib.I. Tit.IX. X. XI.

DE OFFICIO 1VDICIS
ordinarij.

T1TVLVS IX.

CAPVT  V N I C V M.

TLpifcepi ita debent corri^erc clericorum exce{fu* y  quod
metu p Genotipi! arceantur y z^ atu pertimefcant.lo.^ind.
Clemens V. in conciho Vienenfi.

V T clericjorum audacia>qui pr£textu priuilegij
cicricalis ordinis a.  impunitatem excelfuum
obtinere fpcrantes>nonnulla multoties com-
mittunt enormia ,.pcr quae nimirum diffamatur eccle-
(ia,& fcandala grauia in populo generantur, potiflime
cum talia per epifcopos, ad quos horum fpe&at corrc-
<xio  deferantur (vt plurimum) incorrečta,propenfius
compefcatHr: eifdem epifcopisdiftri&e iniungimus, b
quatenus ficcirca corre&ionem clericorum huiufmo-
di vigilanterintendant, & diligenter fui officij debitu
cxequantur,quod &  iidem clericimetu pccn«,afuis
arceainurinfolentiis, c  & alij eoriim exemplo perter-
riti profilire ad fimilia merito pertimeljcant.

CAP.  II.

ValetcoUatio beneficij-fačta a collatore qtiolibet citra
legat um apojlolicum y nbfačla mentionede beneficio y qrtod
priti* h ab e bat if y cuifit .h .d. lo .»And.

Idem.

E T fi ab apoftolicse fedis legato, de beneficio fa&a
collatio beneficium alind obtinenti,non valeat,ni
fc-de illo,quod obtinet fa&a fuerit mentio fpecialii: in
aliis tamen quibufl betcollationcna beneficiorum ha-
bentibus, hocnolumus obferuari.

204

vel prouifum , opponere non p oteli criminatcl defedut,
loan.vtnd.

Idem.

N  On poteft procurator ad agendum vel defenden-
dum a , iuranduroquede calumnia & veritatedi-
ccnda,& generaliter ad omnia alia, qua» fpecale man-
datura exigiuitc6ftitutus(nifi aliud fupcrhocin man¬
dati* Kabeac) opponere in perfonam elečHfcueius,cui
eft prouifio facienda vel fa&a,crimina b  vel defe&us:
Cum fuB generalitače tali grauiora non veniat, vel mi
iora,quam in ipfo procuratorio fint exprdfa.

CAP.  III.

Rsligio/ii* etiampro conreligiofomifipro conforte eiuf
dem liti*  j non poteši procurator conjlitui fine licentia/k-
p erion* y  n ec etiam alium conjlituere y necfubjiiiuere: bat
hoc habeat m mandati*. loan.vlnd »

Idem.

R Eligiofus procurator, etfi per alium religiofumfui
alterius monafterij fuerit conftitutus, licut no po*

| teli dne fui fiiperioris licentia procurationis c  ofEciu
fufcipere, nifi pro fuo in eadem lite conforte: Ita non
1 poteli alium procuratorem conftituere feu fubftitue-
rc, etiam li per conftituentem hoc fibi cxprefsc fueric
commifium.

CAP.  IIII.

Per obitum reclori* ecclefipreuocatur procurator ab t»
pro ecclefia conJhtutu* y etiam qu'o ad negotia tam coepU.
Idem.

P Rocuratorcm a praelato rečcore, vel alio quolibcr,
proecclclia d  1'uavel bcneHcio confticutum ,pc f
mortem conftituentis reuocari cenfemus. Etiamquo
ad negotia iam incocpta, tk  caufas in quibus peripfu®
lis fuerit ante mortem huiufmodi conteftata.

de proč vrat o rib v s.

titvlvs  x

c a  p, 1.

jQuifciensfine proteftatione recipit injlrumentum , rel
literasfiue procurationi* y quibu* conjlituens pro ipfo caue
kat: fuperinclufis in procuratorio dominum defendere co
gitur. loan.Jlndr.

Clemens V. in c on čili o Vienenfi.

I Nstr  v m f N t  o vellitcris, quib.te aliqnrsin cau-
fis (uis procuratorem conrtituens pro tc debico »no
do cauit,(imp!iciter(nulla fa^a proteftationc) a«te
nter reccptis,non potes poftea recufare defenlionč
iUius: imo cogi poteris ipfum defendere in omnib.cau
& negotiis, ad qua? pra^dičia inftrumenta fcu liter«
extendunt. Cum per hsc ad omnia tuum prarftitiflc
videaris affcnfum.

CAP. II.

Procurator habenf man dat um iurandi & omnia fa
ciendi y quarequirunt jpecialemandatum, centra tleflum

X. DiBio srdini* y  deeflinantiquioribu* exemplaribu*.
b Si nefligant y pecca?it mortaliter. 4. diflinH.ee. denique
•Aufler.Fontanu*.  c Obiflam caufampuniuntur rei in
ipfo loco delati y fiilicet m authent.fi vero.cap. de adulter.
fontan n*.

DE RESTITVTIONE IN
integrum.

rirvLVs xi.

CAPVT  V N I C V M.

Ecilefiaprobasfe l.tfamper lapfum temperi* y  adtbuA
tempuv iantum rejiituitur y &- intra quadriennium & t f1 *
pore Ufiont*.

Clemens V. in cencilio Vi en en Ji.

A B ccclefia e  aduerfus lapfum reniporisj| D
quoiel«fam aflirmat, m integrum reftituti®
petipoteli: & caufa reftitutionis huiulmoii
hmri debet intra quadricnnium continuum a tempO"
re l«(ionis, etiam fi minus quadricnnio tcmpuskfi°“
nis exiftat. Sed non fiat reftitutio,nifi ad cancum rem-
pus,quantum fe l«fam fore probabit. ^

a Idem & mu It o magi*fiadaltcrumtantum y cutnt llt

precuratori*minor ejfet potejla*.  b Crimtna inttUiff
magna , Ve/ parua y  dum tamen taliafintqmtprobatatt-
peBerertt elečinm d beneficio^dt quo agatur iuxta
elečl.lib.6.& Clem.conJUt.fup.de cccl.Bonifaciu*.  c
proturatori*.  d Vide c.fi tibt abfenti.de prab en. lib. ^
e . De intel/e ftu h m h* ClementimcMatlhau* de
mAfffifh* decif.i'].

CLE'

F 1  N l S LIBRI  PRIMI.

205 2 0 a

CLEMENTINARVM

LIBER SECVNDVS.

D" Iv D I C I I s.

r n V l v s r.

C A P V T PRIMVM.

C onflitutio Bonifacij,quababet,quod citationes etiam extra dics folennes puhlice fafta,
detjiandatopapa, in audientia literarum apoflolicarum, velpapalipalatio affixa 'tanim
niMons ecclefu loči,in quo papa cum curia fua degit,arctent citatum,acfi ad eum perfo-
naliter deueniffent: reftringitttr ad eos,qui impediunt, ne ad eos popit citatio
peruenire, vel quorutn dotnuilium tlite mn p o teli

adin. loan.Andreas.  •

Clemens V. in

Vdvm a  Bonifacius papa VIII. pra»
dcceffor nofter conftituit, vt citatio¬
nes aučfcoritate apoftolica de perfo-
nis quibufcunq;, ac etiam vndecunq;
ad inftar ediSorum in albo prartoris
propofitorum, etiam extra dies folcn
nes,in quibusRomanipontifrcispro-
j Cc flusconfueueruntfaccregenerales,ipfo papa fpecia-
j! tCr  & ex certa fcientia.id mandante fa&z,  in apofto-
j' Car «m audientiapublicaliterarum, vel in papali pa-
b tl0 puhlice poftmodum muioris ecclelia* loči, in quo
°toanus pontifex cum fua curia refidebit, ianuis affi-
^da*,fic valeant,atq; ar&ent citatos poli lapfum ter-
b  quem (confideratadiftantialocorum)cita-
! ° n ibusip(isapponiconuenitcompetencem, ac li ad
° s perfonaliter deuenilfent. Quia vero ftatutum ip-
^  rationabiliter editum, propter malitiam tempo-
jj s,t unc inftantis nonnullis nimis rigorofum videcur:
j|° s figorern ip^um manftietudine temperantes, idem
pr^fatum modum citandi reftringimus ad
f.° s  cantu, Sc  in illislocum vol ura us fibi vindicare,qui
Cll »nt, impediunt > vel procurant per fe vel per alios
‘ tt °quo modo , ne ad eos podit citatio peruenire : vel
jj.PfUm domicilia fiue Ioca non poffunt tut£ libcreve
Porro ei, quodcirca citationes abfentium,tam
^ “Usfolennibus, quam aliis, eccleha c  Romana di-
. r usexcaufis interdum facere confueuit,per prjjfen-
* conllitutionem feu moderationem,in nullo volu-
derogari.

h  CAP.  II.

^ n Ca ujis etiam pendentibu* beneficialibus, de rimani,
t^J *'*** 5 n * a  h bws,Qr\furarum,<&‘ ipfas tange n tibns,p ro -
* poteftfimpliciter & de piano, abfefo iudiciorum jire-
k  & figura. lo.*And.

' Idem.

Jjupendiofam prorogationem litium (quaminter
b r  ex fubtili ordinis iudiciarij obferuationecau
vj^docet expei ientia prouenire)refi:ringere in fub-

Hu

Modus citandi per ediclum in forma buius C lem en t.
n ' babet in folo Papa, vt not. hiclabareUa.eumride-
b al.termini, c ln (juodam manuferipto ita:Ec-

* Osmana dincrfu ex caujisprocejfus interdum,

concilio ftenenfi.

feriptis cafibus eupientes: Statuimus,vt in cauds fuper
ele&ionibus pofhdationibus,vel prouifionibus.au lu
per dignitatibusjpcrfonatibusjofilcii , canonicatibus,
vel prebediš, feu quibufuis beneficiis eccledafticis,aut
fuper decimis, ad quarum etiam praftationc podane,
qui tenentur ad eas pr«emoniti cenfura eccledaihca
coerceri, necnon fuper matrimoniis vel vfuris, Sc  eas
quoquo modo tangetibus ventilandis procedi valeat,
dec^tcro fimpliciter Sc  de piano ac dne ftrepitu iudici/
Sc  figura: Volentes non folum ad futura negotia, fed
ad praefentia, Sc  adhuc etiam per appellacionem pen-
dentia hoccxtendi.

DE FORO COMPETENTI.

TIT V L V S II,

CAP.  V N I C V M.

Concedit concilmm certo cafu ep/fcopri expuljif d fari
fedibus, quod in locisaliarum dtoeccfiim feruata forma,
quam limitat,pofintprocedere contra expulfores, conji~
li at or e s, &fautorfs, & interfu Odit osi ua dicere.Io. Jhi d.

Clemens V. in concilio Vienenfu

Q Vamvis  faeris canonibus dr generaliter
interdnSum,ne quis epifcopus lurildičtionč
in dioccefi exerceataliena:nos tamen epifco
pis,qui a fuis fedibus proteruia impiorum
expul(i non audent propter metum pcrfcouentium in
fuis ciuiratibus vtldiaccdbus, aut earum partc aliqua
refidere,neciurifdidioncm adfe 'pedantem per le,vel
peralium inibi exerccre,ne iniuria in corura cxpnldo-
ne ipforum irrogaca eceledis hoc pr<ttextu remaneat
impunira: duxirnus indulgendum , vt in dia*cedbus a-
lienis in ciuitatibus vidi licet, vel locisindgnibus fuis
ccdedis vicinioribus,m quibii‘- poterunt fecure mora-
ri, Sc  iurifdičtionem fuam libere exercere pollint, con¬
tra fuov expulfores, Sc  eorum in hac paitc cotifiliarios
Sc  fautores (dummodo ciuicatcs. vel loca huiufmodi
eiidem expulloribus, condliai :is, Sc  fautoribas dnr fe-
cura, Sc  ipd petfonaliter vel ad domum,fi hoetute de¬
ri valeat: aIioquin puhlice incccleda cathedrali loti
vel domicilij eorundem citatiluerint) libere proceac-
re,proutiuliitia fuadebit.

II 4

207 Clementinarum Lib. II. Tit. III. IV.&V. 208.

Si vero dičliepifcopiaufi no fuerint huiufmodi fuos
cxpu!fores,vtleorum confiliarios & fautores dittomo
do citare>vel ipfi malitiose impedimentu pradticerint,
ne potuerint fic citari: licitum fit cifdem epifcopis, vt
e.xpulfores,confiliarios 5 & fautores eofdem diebus ali-
quibus dominicis vel feftiuis cum populus conuenerit
ad diuina:vt lic fatta c.itat.io>ad eos peruenire verifimi-
lius a  prcfumatur, citcnt vel citari faciantpubli.ee in
ccclefiis ciuitatum vel locorum infignium praedičtoru,
&  procedantdeinde contra ipfos,ficitatitaIiterttatu-
to ipfisperernptorio termino competeticoram cifdem
cpifcopis noluerint comparere: ac H citati legitime a-

lias extiti irenr.

Eifdem etia epifcopis in l dulgemus ) vt inter fuos fub-
ditos(ne ob defe&um iuftitia* difpendium aliquod- pa
tiantur)poftint in dioecefibus alienis,in quibus moram
traxerint (dummodoper (e vel per alium hbc in fuis
propriis dicccefibus faccre non audeat,velnon poffint)
iurifdičHonem fuam omnimodam cxercere.Ira tamen,
quodfubditi,qui expulfores vel eoru fautores,aut con
filiarij non fuerint vitra duas dietas, a fine fua? dicece-
fis non trahantur. Volumus ihfupcr> vt ante omnia a
dicecefanislocorum, in quibus moram traxerint,petat
licetiam in prSmiflis:quam fi obtinere nequiuerint, b
procedant nihilbminus,.prout fuperius eft expreffum.
Sane li pra?di&i,epilcopi aflTeruerint,fe non fuilTe aufos
pržefatos expulfores,confiliarios,v.el fautores,perfona-
liter,vel ad domum,autpublice (vt prsemitcitur)in eo-
ram ecclefiacathedrali citare:vel ipfos malitiose pra=-
ftitifle impedimentum, ne per eos potuerint (ic citari,
auc quodin fuis dicecefibus iurifdtčtionem per fe, vel
per alium contra ipfos exercere nequeunt, vel non au
dent: ftari fupeVhis volumus affertionibus eorundera.
Ipfis difiričlius iniungentcs,fub interminatione diuini
iudicij,necirca pr£emitfa,cotra confcientiam, quicqua
mendaciter,aut dolosc a (Teran t vel confipgant. torun
dem autem epifcoporum fienfentias & proceflfus, cuos
in prcErnjfiiscalibusdnaliisdicecefihus duxerint fatien
dos,denuncienr, fen denunciari faciant, per fuas duu-
cefesconuicinicpiicopi: cum. ab eis fuerint rcquifici,
Perpr^milTa quoq; n uliti ex tranfeurfu tempom quan
tiču n q;, vel alias.quoquo modo locorum dicecefanis,
vel aliis ouibu.cuno; iurifdičHonem habentibus inlo-
cis pra?mift;sjn q> ibus psdi&t epilcopi,fic expulfi iu-
rifdičiio- cm (vtprsdicicur) c  exercebunt, pra?iudiciu
generetur.

» ----T-!.......'.. !"l-

DE CAVSA POSSES-.
fionis &propdetatis.
rir\ lih

C A P V T V N I C V M.

In caufa bencficiali delata,etiam.per appellationem ad
curiam , vtraq 3  p ar s poted petitorium gr poffefforium m-
tentare. Et ante caufa conclufione poteši jpoliatusfajpen-
fo petitonofao Vel aduerfarij poffefforium profequi. lo~
annes Andreas,

Clemens V. in concilio Venenji.

C Avsa  d  beneficiali per appellationem , ad.
ledena apoftolicam legitime de.uolu.ca> tam ap
pellanti, quam.appel.lato licere decernimus,
nt-uum petitorium, fed & pofiefforium intentare. Et.
in fpoliantis odium ante cauf«e conclufionem fufpe»a~
dere petitorium afe,& ab aduerfano intenta^
tum,in folo poffefforio proce-
dendo.

a jll.yerijimiliter+  b al,nequibunt.  c al.pr<x*
mittitur.  d. ride Paul.de Cafi. confiLl^J. lib.  1. gr de.,
intelleftu CouarrHuiam libri. Far.re/ol.c.16 -uh.it,,

DE D OL O  ET CON-

tumacia.

r ir vir s 1111.

'C A P V T V N I C V M.
rAppellanr ante definitiuam, etiam d defnitiua latami
abfente citata  ve/ non,appellarepetejl: nifiprimaappd*
latio fuerit friuola manifejie: quo c.-.fa non appeUai>tan-
quam manifeftni contumax. lo.^And.

Clemens V. in concilio V/encnJi.

S I ante a  definitiuam fententiam , a iudice qui J
appellandorecedat, & iudex fuas appellationino
deferen > eo citato, vel etiam non citato vlterius
in caufa procedcns, contra ipfum etiam abfentemfcn*
tentiam definitiuam promulget,poteritidem appella s
a di&a fententia,intra tempus debitum appellare:Niii
eius prima appellatio elTet friuola manifeltč.

VT LITE PENDENTE
nil innouetur.

T IT V L V S K

C A P. I.

Si duo liti^antesfuper bencficio,moriantu,r: fiueTlrtfa
in curia^el/bluf pojiidcns, relncutropojiiditealter t**
ium.altero alibi moriente: ad papam gpin conuerfisc*'
fibus ad ordinarium fpečiat collapio^fi ad alterum bentf“
cium pertinebat. Si. autem alt er tantummontur: Jtf u ‘
perfict^velahtM^HiiM interfit, litemprofequitur,ex
ro euentu apparebit , adquem collatio Jpečlat. loanntt'
Andreas...

Clemens V. in concilio Vienenfi.

I duobus.in Romana curia, fuper beneficio
collato litigantibus>in eadem curia moricontin'
gat vtrunq;,collat:onem huiuiritodi beneficij’^
Kouianum pontincem : .'1 vero extra dičlam curiani)^
ordinarujm decernimus pertinerc: nifi forlan aliu sa .
cia in dičlo beneficio ius haberet., Qjicd fi vnumin^ 1 '
čt.a cuiiajalteru vero cNcramoricontnigat :fi nioritj 5
in curia L-cncficium po f j debat, ad Rv-manum
cem : fi vero alius,ad ordinarium per- ineattollatio l u
pradičla. N utro auten. ipforu m beneficiuropolfi^ 11 '
te,erit Roman us pontifex,propttraučloritausprs r0 '
gaciuam,in collatione huiufmodi prgeferendus. ^ ve '
ro aleer tantum nodo fiue polfefibr, liue pecitor dret -
dat,(I lupcrftes,vel alius,cu.u, interfit, caulam nihd° -
minusprofequatur (cum inrerim beneficium de i»J c
conferri non polfit)ad quem collatio eius pertineatj^
turus declarubit euentus. Nam fi ad defun&um p^ ltl '
nuilfe.beneficium fuerit declaratum : pertinebitadp 3
pa.m> fi file in curia, vel ad ordinaiium, fi extracuri^
‘ fit defunčlus.Qnod fi ad neutrum illud fpedalfeconln
terit,ad ordinarium collatio ptrtintbit. Saluatame n >
in praemiffis omnibus Rom.pot.poteftate:ad quenieC'
clefiarumjperfonatuunijdignitatum, aliorum^bei 1 ^
ficiorum ecclefiafiicorum plena & liberadifpoli.tioj c*
fu<e potefiatis plenitudine nofeitur pertinerc.
CAP.  II.

Li* dicitur pedcre,quo ad hoc,"Vt r.ihil debeat iimotoitt
cum citatio legitimeperuenit adpartem , velpereamy s '
tit,quo minusperueniret > cum tali exprefiione> quod p a '
tuit injirut fuper quo conueniatur. loan.^And.

Id e m.

C Vmlite pendente , nihil debeat innouari: l« tern

,quo ad.hoc penderccenfemus, pofiquam aiudicc

a Kot,ep appel/aripotejlante diffinitiua,ep eflverurf*
indiftin.cle.de ture canonico,dum tamen appe/letur eX Llt ..
fd rationabili. c.vt debitus.ext.de apt>ell.fed de iure cim
non appellatHr>niJi in certis  c afib, Za.bar.dla.

K  cpmpeten-

209

co^petenti,hi eacitatio emanauit, & adpartcm cita-
tam peruenit: velpeream fa&um fuit, quo minus ad
eiusnociciam perueniret. Dum tame in citatione pr«e-
dičla calia fineexpre£fa,pcr qn* plene pofiic inftrtti,fu-
per quibus in iudicio conuenicur.

DE S EQVHS TRAT ION E
poffefsionum & fručtuum.
r i r. vi.

CAP.  V N I C V M.

Si fliper beneficio contra ipfius pofeforem , qut trien-
*tio nonpojfedii in petitorio vel pojfejforie vna definitiua
ferturin curia,etiamJi nuUafore dicatur , ipjlus beneficij
feqneftratioper loči ordinarium fieri debet, cjuam impe-
diens^vel Jerneji tat os fruclus occupans , excommunicatus
'til: efl de litigantibus , cadit d ture fino  , & rejpic/t

pendentia.loan. Jln d.

Idem. a.

A  D compefcendas litigantium malitias,defini-
mus,vt vna contra pofifeflorem definitiua fen
rentia jiiper beneficio apud fedem apoftoli-
cara,duntaxat in petitorio vel pdfiefiorio promulgata,
beneficium ipfum,etiam fi digniras, vel perfonacus exi
curam habeac animarum,a p o (Te libre huiufmo¬
di (Ju m b  tame trienio pacifict* antea ab eo pofieiTum
nonfuenOper loči ordinarium, apud aliquam perfona
idoneam fequeftrerur qtueplenam deipfo & debitam
curam gerens>id,quod de fručfcibus ipfius(debitis eiuf-
dem lupportaris on-eribus)(uperefie contigerit: illi re-
ftituat, qui finalom incaufa vi&oriam obtinebit. Si
cjuis aucem fequeftrationem huiufmodi impedire, vel
fruftus fcniuftratos quoquo moda pr*fiimpfericoc-
%  cupare, excommunicarionis incurrat fententiam ipfo
. fačto : aqua(nifiimpedimcntoprius amoto, Sc  occupa
tisp/»reu:n frudib.«'. re/>icutis)nal!atcnusabfoluatiir.
Bt nilnlominus, fi de litigantibus fuerit: a »ure (quod
fibi in huiufmodi beneficio,vel ad ipfum forfitan corn-
petebaceidem)bocipfolenoueritcecidifie: Pramiffis
nedum circa futura-fed etiam circa perappellationem
pendeatia negocia obferuandis. Non obftante fi cotra
prjefatam fententiam,de nullitate forfan opponatur.

de probationibvs.

r i  r. vil.
cap.  v n  i c v M.

Ver bit lit er ar um apofto li čaru m , q uibus papa prop riu m
fitftum narrat , plene probant , Ji fup er illos pratia v tl in -
ttntio papjefundatur.loan.dnd.

Clemens V. in concilio Vienenji.

L Itebis  noftris, quibus nos dignitates quasli-
bet feu beneficiacollatieninoftrje, vel fedi apo
ftolica? refcruafic, aut refignationem beneficij
Jtlicuius recepille , vel recipiendi poteftatem ali; com-
mififle, vel aliqucm exc©mmunicafie, feu fufpendifte,
feu aliquem capellanum noftrum vel familiarem fuif-
fe>vel alia fimilia,fuper quibus gratia,vcl intentio no-
firafundatur,feciffe narramus,ccnfemus fuper fic nar-
fatis fidem plenariam adhibendam. Volentes ad pre¬
tenta & pendentia(etiam per.appellationem) negocia
hoc extendi.

DE TESTIBVS.
r i t. vm .

CA.PIT. P R I M V M.

Per teftes Cbriftianos conuincipojfunt ludai & Sarra-

a ln v no manufiriptp ita habetur.  b P *de c.corn
**i{f<x.de e le c. in 6. not. Bar L & moderni in.L ^tlfius.fi. de
^Jucap.tent.

210

ceni non obftantibm' contrariis priuilegjts re^um  <*?» prin -
čipu m- efuibusji vtantur.fub tra. h itn rilhs Čbrifiianorum
commercium. loan.Vlnd.

Clemens V. in concilio Vienenji.

C Vm  Iudotiquidam & Sarraceni (ficutaccepi-
mus)quod fuper ciuilibus auccriminalibus co
uinci per Chriftianos non poflmt, fe priuile-
giis regum & principum tueancur (qnia id nedum iuri
contrarium , fed 8c  Chriitiana: religioniopprobriofiim
eft quamplurimum & aiuerfum)reges eoldem & prin-
cipes a  in dominoexhortamur, neconcedant huiuf¬
modi deczcero priuilegia, vel leruent aut feruareper-
mittant,etiam iam conccffa. Q.ubd fi Iudsei,aut Sarra¬
ceni priuilegiis talibus vti prafumpferint: Chriftiano-
rum communio eis fubtrahatur,fic,qubd Chriftiani ab
eorum abftinere communione cenfura ecclefiaftica (ii
opus fuerit) compeliantur.

c a p.  i r.

Publicatis attefiationibu *, tejles produci non poffunt
(etiam in caufa appcllatioms ) f H ^ er  eifdem articulti V el
diretti: contrarvs. loan+*And.

I dem.

T Efiibusritc b  recepris , & eorum atteftationibus
publicatis, ficut non licet fuper eifdem vel direčto
contrariis articulis alios vel ecfdem teftes in principa-
li caufa producere,fic non debet in appellationis caufa
hčere. Cum non minus in appelLationibus, quam in
principali caufa fubornatio fit timenda.

DE IVREIVRANDO.I

TIT.  1 X.

CAP.  V N I C V M. '
lurameta^quje Romana ccclefia prajlant Romani p rin-
cipes , fidclitatis exiftunt.loan.dnd.

Clemens V. in concilio Vienenji.

R Omani  principes c  orthodoxaefidei profef-
fores,facrofančtam Roma. eccleliam, cuius ca-
put efi: Chriftus redemptor nofter, ac Romanu,
pontiricem eiufdem redemptoris vicarium , feruore fi-
dei &  clar* deuotionis promptitudine venerantes, ei-
dem Romano pontifici,a quo approbationem perfonj,
ad imperialis cclfitudinis apicem aiTumenda, necnon
vnčtioncm, confecrationem, & imperij coronam acci-
piunt, fua fubmittere capita, non reputarunt indignu,
iequeilli, & eidem ecclefise, quae a Grascžs imperium
traiVftulit in Germanos,& a qua ad certos eorum prin¬
cipes ius Sc  poteftas eligendi regem in imperatorem,
poltmodum promouendum peruenic, adftringcre vin-
culo iuramentijprout tam m os obferuationis antiqua-,
temporibus nouifiimis renouatas,quam forma iurame-
ti huiufmodi faeris inferta canonibus mamfeftant.Du-
dum fane inter quondam Henricum imperatorem, tuc
Romanorum regem, & chariffimum in Chrifto filium
noftrum Robertum Siciliae regem.graui difcordia fuici
tata: Nosmultis grandibufqucpcriculis,quxcxinde
prouentura verifimiliter timebantur, intendentes ce-
leri Sc  epportuno remedio obuiare, quibufdam exfra-
tribus noftris fanc. Ro.eccl. card. exiftentibus, tune in
vrbe pro reformanda pacc, Sc  lolidandaconcordia in-
ter reges eofdevr. literas noftras, fub certa forma duxi-
mus deftinandas,inter aliainferentes in eis, quodcum
ipfi reges eiufdem ecclcfias fpecialilfimi filij, fibi iura-
mento fidelicatis,& alias multipiiciter eifent adftričli:
ipfius ecclefi* debeant cfle promptiffimi defenfores.

a SJui debent ludmospunire: Vidc l.fiejiuo iu hoi ge-  .
nus, C. de epi fic. & cler. & gtofi. in ca. luka/, tj. de 1 ud.
Pont.  b Vide l. prima  .§• adeunt adtle.n.jj. dc a hl.c
dtčl.&> l.apud eum^imj) erator.jf.de manumi.  c dl-
Imperatores.

De teftibus.

II 5

Clementinarum Lib. II. Tit. X.

21  [

Didis aucem literis in notitiam didiHenriciadimpe-
' ritim iam promoti fic dedudis, idem Henricus ab eif-
dem cardinalibus requifitus, vt fuper contentis in illis
jfuumpropofituna refponderet: quafi molefte tuliflet,
<qu6dde iurameto fidelitatishuiufmodi, per eurn pr«-
ftito in didis literis mentio habcretur, non familiari-
ter nec fecrete, vt tradand« pacis qualitas cxigebat,
fed multis tabellionibus accerfitis & requifitis ab eo,
quod de refponfionibusfuisconficerentpublica inftru
•menta,intercžerera puhlice (pr«fente multitudine ho-
minum copiofa) refpondit, a  fe non fore cuiquam ad
-iuramentum fidelitatis adftridum > & quod nunquam
feccrit iuramentum , propter quod foret ad iuramen¬
tum fidelitatis alicui obligatus, &  quodipfe nefciebat
quod anteceffores lui Romani imperatores vnquam
iuramentum huiufmodi przfiititfent firaulans fe im-
memorem iuramentorum, qu« nobis ante coronatio-
nertt iiiamprsefiiterat, &poftcoronationem eriam in-
nouarat. Nos itaque attendentes,quod huiufmodi re-
fponfio, fi fub diflimulatione pertranfeat, vel filentio
pallietur, poflet in magriuni & cuidens pradudicium
•Roim-ecclef. redundare, dignum admodum & oppor-
-ttmunvfore perfpcscimus, vt de iuranaentis huiufmodi
conftitutioni prsefenti aliquabreuiter annedamus.Di
dusnanqueH.quamprimum fuit in regem Romano¬
rum eledus, folennes b  ad nos nuncios deftinauit:
danseis per fuas patentes literas plenum & fpeciale
mandatum exponendi nobis pro eo deuotionem ipfius
& reuerentiam filialem, quam ad nos Sc  Rom. ecclef.
fyncero gercre fe dicebat affedn : necnon petendi Sc
impetrandi a nobis fauorem & gratiam confactos : of-
fcrendi quoque nobis & pr«ftandi pro eo , & in ipfius
animam debita? nobis. Sc  eidem ecclefi« fidelitatis, &
cuiuslibet alterius generis iuramentum, ac mhilomi-
nus petedi a nobis per noftras fibi manus impendi vn-
dionem,c 0 nfecrationem,& Romani imperij diadema.
•Prarfatis itaq; nunciis innoftra& fratrema noftrorum
•prsefentiaconftitutis,ac fecundum didi tenorem man
dati Auinione, vbi tune eramus cum noftra curia refi-
dentes in puhlico confiftorio, in quo erat pradatorum,
Sc  aliorum , tam clericorum , quam laicorum non me¬
dica multitudo, prsemifiis per eos coram nobis expofi-
tis fupplicandopetitishumiliter, Sc  oblatiš: Nos eode
madato Sc  decreto eledionis eiufdem H. ex parte prin j
cipum tam ecelefiafticorum,quim fecularium,qui eun
dem elegerant, nobis per didos nunciospratfenraris,
pienacum eifdem fratribus deliberatione difculfis, fa-
•daque nobis de eledione huiufmodi concotdi Sč  legi-
tima plena fide, examinata quoq;perfona ipfius H. / p-
ut abientia patiebatur eiufdem , & deipfiuifide, pro
bitate,&aliis, quaein perfonaimperatoris funt raerito
requirenda, cum pluribus prilatis , & aliis magn«au-
doritatis viris, quieiufdem H. moreš, conditionem, &
datum plenius nouerant, inquifito , eiufque perlona,
cuius eriam nes Sc  fratres noftri aliqualem notitiam
prius habebamus, propter quod facilius tranfiuimus
in examinati-oe huiufmodi ido-nca repucata,ipfum no-
iriinauimus, denunciauimus, Sc  dcclara turnus regem
Romanorum , ipfius approbantes perfonam , eumque
fufficientem & habilem declarantes, ad ft-ifeipiendam
imperialis celfitudinis dignitatem, ac decernentes vn-
dionem,confecrationem,imperiique Romanicorona,
fibi per manus noftras debere concedi Et ftjJ>fequen-
tera pr«fatis nunciis,fufficiens ad hocab eo(vt pramic j
tirur)mandatum habentibus,fecundum formam in de
cretis, qu« incipit, Tibi domino,comprchenfam fide¬
litatis recepimus iuramentum. Poilque idem Hi con-

a Pide Bxr.iai.fiiendvm.ff' de vcrbo.obh^.  b 'Pi¬
de c.ad 4 po(lolu*.de re indic.lib. 6.  i. 5 . 1 . f. ejiotc.&  4 6 .
diji.no bihfilmu*. Von*

212

fecrationis& coronationis Cux  tempore
cardinalibus, quosad impes^dendum fibi huJt* nl  ^
confecrationis Sc  coronationis infignia mi&r aJlUlS *
vrbem illud nofiro nomine recipientibus iuran jeP3tli
prajftititcorporale,quod in libro PontificaliR 0 ^?^^

dandum Pontif.per imperatorem coronationish 132  ^
pore continetur, cuius tenor dignofeitur etfe tahs ■ ^
go H. Romanorum rex annuente domino futur us 1
perator,promitto,fpondeo & polhccor,atque in r ° c
ram deo,&: beato,Pecro,me dec3eteroprotedq r ^ , ^ ,/ ^
curatorem a Sc  defeniorem fore fummipontincisj ^
huius fand^ Roman«Ecclefias in omnibus nCce “ lCa j 0
bus, Sc  vtilitatibus fuis cuftodiendo & confef ua ^p
pofieffiones,honores,&: iura eius,quantum diuino u
fultus adiutorio fuero, fecundum lcire Sc  poife
reda & pura fide,fic me deus adiuuet,& h«c fan<^jj .
euangelia. Csterum, quin iuramenta huiufmoo 1 ^ - c
lrtatisexiftant, a retro Romanis principibus, n^ 11  ^
hadenushatfitatum : imo tam quondam Albertus
Romanorum immediatus prsedecclfor memorati n ^
rici Bonifaciopap« odauo pra?decelfori nofiro
re approbationis eiufdem Alberti, quam Rodolp ^
pater ipfius, Sc  ali j pr«decef. eiufdem Romanoru^
ges diuerfis noftris prsedecefioribus iuramentum
litatis Sc  obedienci« prseftiterunt. Idemque B° n ' ^
memoratum A. iuramento huiufmodi ab eo recC ^'^

defratrum fuorum confilio (pra?fentepra?latoru^ > ^

aliorum multitudine copiofa) auderitate apou°
recepitin fpecialem ftium filium & ecclefif
ipfumque in regem Romanorum alfumpfit>
ratorem poftmodum promouendum. Verum^ 111 ^^
pefatus H.qui in proxirais diebus fuis, de hac ^ uce ,
tradus.non virtutem Sc  mentern , fed nudum v ertl  ,
infedans corticem, fenfumque confundens, c

ta reftringcndopr«dida } curiosc videbatur afferC f  ^
prafertur)i 11a ad debitum fidelitatis huiufmodi 11  #
extendi: nouo modo curiofitatis huius luculent^ .
ritatis antidotum ipfius declaratioois oracwlo P r  jlC o
dimus apponendum. Qnia ergo capitulis iura n1<: .
fidelitatis contentis folicita meditatione penfat 15 ^
capitula in pr*fatis imperatoris iuramencis >
ad eftedum,mentern, Sc  virtutem ipforum non e ^
bi um contineri: Nos pnemifiis & aliisrationib u ^ r ^
quis in Romanum aifumptus principem, velinp 01  ^
aifumendus, an iuramenta huiufmodi per did l, ^ ttf ,
imperatorem pr*ftita,& per fuccelfores ipfius
rum priefianda fidelitatis esciftantfin dubitationc^^,
ducerc audeat, vel fuper hi« contrarium aftruer^ ^
ta ti: audoritatc apoltolicade fratru m noftroru^
filiodeclaramus illa iuramentapr«dida b  ^d*- 11  ^
exiftere, Sc  cenferidebere. Porro pr«teriurau 1  ^
pracdida.idem Henricus fuorum inh«r£ns P r ?^ eC j jbi'
rum vefiigii5,priufquam ingrederetur Italiam,ve
dem iura aliqua exerceret, fub teftimonio;! uarU  j s d^
tentium Iicerarum in manibus d dedi filijrt° a11  . j0 *
Mollianis c  fcholaftici ecclefi^ TaJenfis capeH a
firi ad hoc fpecialiter per nos mil« , nofiro ^? x3, Q fyfl
ecclefi« nomine recipientis promifit, Sc  tadis w ^
dis euangeliis iuramento firmauit, quod eanc s
clefiam & fidem catholicam pura fide totifq ue
conferuaret reuerenter, Sc  etiam defenfaret, o gg t
que h«refim,fchifma,& haereticos quoslibet,ra r0
receptatores , Sc  defenfores ipforum excermin a
polfe: ac nunquam cumSarraceno^agaho ‘ c
cojleu aiio quolibctcommunionem 4

a Diflio procuratorem^deeH in dntifjniorib^^.^^,

bus.  b

Otčho pradicla+deeH.in antitjuioribus ct'

c ^AlMelanis.  d Pid htfCvide l.non dubit° j) 1 .$,

t&lnn.c. cap.primo, dtjehif. doc. in i
dc vo- fant.

»o 11

2I 3 De exceptionibus.

habentCjaut cnm aliquoaliopr*fat* ecclefie im-
° 5  vel rebelli, feu eidcm maniftfte fuipe&o vnione
rt*.*? ^cdeuparentclam aut confcederationem ini-
r ' e p noiiram,quam fuccefforum noftroru per-
totjf ° noreai  ^ datum manutcneret,detenderet,&
fr«' erilarec  fontraornnes homines cuiufcunque exi~
tj^^pt^eminenti^dfgmtads^d dat us. Eid«m'e-
‘‘ a  adiicies iurameto, qubd manutencret Temper
M; icruarct priuilegia omnia per pr^deccifores fuos
3 jj &es  ® c  imperatures Romanov, pr*tVt£ Romanj , &
re ^^usiibet eccleffis quocunque concefla tempo

214 S

obftante Seruatatamen conftituttone felicisrecor-
datrionis Innocent.pap* Pl TI. edita circa hoc in
eoncjlio Lugdunenfi.

c :\. c ontinentia cuiurfcunque : ipl"aque omnia Sc  ipe-
^ a / Cer ^cp r e c ipue per clar£ memori| Couftantmum,
Cll  ' r ^ Um >Henri c um, Otonem quarcum,Fcdčricum fe-
c<) Ul ? ,atc l ue  Rodulphiim,pr 2 edecetfores ipiius fuper
q. . Ce ^°ne:, r ecogaitione, aduocatione, annotatione,
c j ICCat j°ne, & libera dimiffione tdrrarum & prouin-
^. r um Romana; ecclefi*vbilibet poiitarum, cjuarum
»n a an l, mu ^ as  nominacim expre01t,fedi apoftolicg Ro-
^^uepontificibus fuper h  quocuaq; tenore con-

D £

£ T RE

^ areco g»ouit,conWauit,&ex ceru icientia inno
Pto 1 - >a< t et * aEn ri °uo conceffir: & terras ipfas atque
cj^^ciasrecognouit adius & proprietatem ipiius ec
Utid P ! enUW  P ert * n ere: eafque nihtlominus ex ab-
nouo ccc i e ii* fapefata; donauit, Fub pr*-
f 3l  ° Pe °bjigans iuramento,quodipfas, aliquamve tp~
(q t  ^  partem nullo vnqtiam tempore occuparec, ieu
? tUl ^ in eo effet)ab alio permitteret occupari. Nec
9 i, t ISjaut aliq u a parte ipfaru iura aliqua, poifefliones,
li 1e - Ceni |ta s l i ab er et,re u  quomodolibetpoflideret, nec
dj£p S et iam potedari*. Teu cuiufuis capitani*,aut iurif
!■(.(. l0ne m qu-amcunqueper fe,vel per alium exerce-
S?®?"!" princeps catholicus &*fxpe dičkaz ec-
ii|jj s ^ a ^ l, o.catus atq i, e defenfqr)ipfam iuuaret,&c6n-
c Un 5 ^ a _ u ^iliis illi adiifteret opportunis, contra quo£-
c 0n? Ue  * n °bedientes Sc rebelies eidem: &pr*cipue
Pto ^ ° CGn P awces  feu turbanteš terraspradi&asTeu
de,q lr, 5^ as » v cl partem quamlibetearundem'. Subeo-
Ui 4  er iam iurarrenco promifit, quod tam ipfam R»-
c| e ^ a !^ čcclefiam,quim alias eccleiias, libertatem ec-
.” c am bona.iura,pulatos, & miniftros ecclefia-
IpParurn  manutcReret, conieruaret,atquedefen-
poife. Et qubd eccleii^ Romanj vafafloseo-
Cccj ti a ni nullatenus offehfurus, deuotosac fideles
fct;q er iam in imperioconftitutos benigne tračla-

Ult >ace

SENTENTIA
iudicata.
t F T V L V S XI.

CAP. L

J^uJ tre sftHtentids contrtviujs in quanis aiu/k report*-
iiit-.de lUarum n u Uit a. te »on agii^nec excipit ipfarum $xe-
cuiione non fa8a : & etiampendenUa.lo. % And *

Ciemens V. in conciUo ViBnenfi.

V''

j .  ie in petitorio vel poirelTorio fentetias repor'-
tauit,ad agendam de nullitate ipfarumi,vel alieuius ex
eis niillatcHus admittatur,donechuiufmodircntentix
plcnarie fuerintcxecutionimandata:. Similiteriiille,
contra quem tres fententia: definitiu« lat* fuerint, ab
interlocutoria vel grauamine ante prolationem ipfa-
vel earum alieuius fe appeltaffe, & caufam appel-

"T a  calumniislitigantium occurratur,is,qna
in beneficiaii vel alia quauiscanfa tres contra


-eo eos  °PP r < i merct  contra iufritiam aut(quantum
b'u s j e ^bt)per alium opprimi fuftineret: fed in fuispo-
^en c Uri ^ >us  ^ j u ^itiis conferuaret. Hoc quoque iura-
ci 0s(v 1 ^ ^ etiam priftinum pro eo nobisper fuos nun
pr * n li tt i tur )P r£e ^i turn  teceptis fu* coronatio-
><S n iis innouauitjprottt in patentibus ante coro-
tOf 0}1  e ! T1  ipfam eius regio magno iigillo & aliispoft
. a tionem eandem eius imperiali aurea bulla mu-
p • Con fc&is literis (quas in archiuis Ro. ccc.re-
ni ><Si: diligenter confei uarifecimus;plenius
continetur.

EXCEPTIONIBVS.

TIT.  X.

l XCf  . CAP. V N I C V M.

\ Hh  P tl ° e  xco munic ati o nvs opponitur dilatoric qmxn~
^ Ue >peremptorio non obftante. loan.^And.
Clemens V. in concilio Vienenfi.
c °mmv-nicationts  exceptio dilatorie,
lft  4 u «libet parte litisopponi poteft> termino
pe temp C0r i 0  per indicem affignato, ad propo-
^Jfcepciones declinatorias Sc  dilatorias, non

ko etiam } d?eB in a.utiauiaYibm codicibu*«-

h Alfuh.

lacionis huiufmodt adhuc pcnderc proponat : fenten
tiarum prsedidarum executionem tali pr*textu nolu-
m-as impediri. Qiia: ad caufasqualitercunque etiam
perappellationem pendentes duximusextendenda.
CAP.  I L

Sententia lata contra citatum extra citantif territorm
exijlentem > nulia efl ipfo iure.h.d.loan.^Und.

Ide m.

P Aftoralis cura folicitudinis nobis diuinitus fupet
cunftasChriRiani populi nationes iniunčla.nos in*,
uigilare remediis fubie&orum, eorudem periculis ob-
uiare,& fcandala remouere compellit. Sanectim iam-
diidurn intcr.quondam Kenricum imperacorem Roma
num,& chariflimum in Cbrido filium noftrum Rober-
tum Si čili* regem grauis fuiflet materia turbationis
exorta,aflerence dcinde imperatore pr^didto^ubd cu.
q«ibufdam ipiius fubdids rex confcedcrationes & con
ipirationes fecerat in ipiius maieiratls otleniam:Quod
que traftauerat & ordinauerat , vtciuitaces qu*dan\
iub imperiji imperatoriseiufdcm obedientiaconii-
ftentes,contra eum, Sc  impenum rebellarent,gentef-
que iuiipiiusfulr^ fubfidio, nonnullasaliasimperij ci-
uitates Sc  cadraiinde violenter eiečtis ipiius imperato-
ris officialibu?) occupartint, Sc  pro ipfo rege occupata
tenebanc: Ac alias etiam in vrbe & alibiin imperij,&
in irnperatoris eiufdem contemptum, Sc  fug maieftatis
initiriam, Sc  reipublicae decrimentum muka grauia fue
runt b  per regem eundem ac malitiam Sc  mftigatio-
nem ipiius tam a-fuis flipendiariis,quam a fubditisim"
peratoris commiifa.

Prahabitis per imperatore eundem quibufdam ,p-
ceffibus contra eum,abfentem tamen, quamuis legiti-
me (iuxta imperatoris affertionem ) citatum: ac quod
fupradičlra erant notoria per imperialem interlocuto-
riam declarat imperator ipfe regem affirmanspropter
prgemida I*i£ maiedatis criminis reu eife, in eum per-
emptorie(vc dixit)&: fufficienter citatu, fed coniparere
contumaciter recufance, tanqua rebel!em 3 proditorem
Sc  hoRem imperij,ac reu criminis fupradi&i, priuatio-
nis omniu dignitatu quocnnq; coprehenfarum titula,

& quib-ie intitulabatrexipfe,au&oritatcm quoq;,ho-
noru,proumciarum,terrarum, bonorum,iuriu Sc  turif-
dičtionu , tam perpetuorum, quam temporalium, Sc d
quado veniretin fuam & imperijfortia,mutilationis c

a De inteUeftuvide Olaradum conftl.io6.incip. qued
littera executoria.  b Al. fuevant.  c Vide l.reica-
pitahfff.de pcen.&l.tranfigere. C.de tranfaB. eum l. eri-
minaliX.deiurifi.emnmm.iud. atrjue L i. C. ne ChriSia.
•**».&Feii.in c.cx Uttrn.xi.col.de conjiit.

215

Clementinarum Lib. II.

Tit.

XI.

216

ctiam capitis fcntentiam promulgauit, omncm fup-
plendodefe&um , (1 quisforfitan fueratexfolennitate
iuris omilfus in proceflibus rnemoratis : pra»mifTa(vt
alTer«it)faciens exigente iuftitia, & de imperiali etiam
poteftate. Verum quia huittfmodi fententia, qu$ non
a difcretione matre virtutum,fed a nouerca iuftitia:,vo
luntaria fcilicet, iudicantis prascipitatione procefiit,
partus forfan de fe detcriores haberct, fi ipfius fenten¬
tia: inefficacia in publicum pracone iuftitia non prodih
ret: Nos circaeam tali vti prouilione volcntes, quse
(dete&is ipfius defečhbus)feminatapeream extinguat
pericula, & in ratione reddenda fit pofteris profutura,
ipfam fubiic-iendam cfie.prouidimus lirna: iuftitia: ,«c
fedadibraminirationis- Piufdem igitur caufis & con-
tinentia necnon conditione illorum,a qao,& in quem
lata fuit diligenti & debita confideratione penfatis, pa
ter.terexeis illius aftruitur euidentia nullitatis: & m a
nifefte arguitur temeritas promulgantis. Notorium
quippe ac indubitatum exiftit, quod grandis exercitus
tempore di&orumproceffuum & fententia:, continuc
imperatori afliftens> regem ipfum & fuos perfeoueba-
tur odio capitali: Pifanaq; ciuitas,in qua lata fuit me-
morata fententia regem capitali habebatodio noto-
rio&antiquo. fcfto igitur, quodrexipfe, alias adprse-
mifiafuiflet legitimč per imperatorem citatus : nun-
quid venire debutt ad iudicem exercitu feroci ac gran-
di,ipfiquecitato(vtpra:mittitur)odiofo ftipatu ?  Nun-
quid etiam debuit comparere in loco admodum popu-
lofo, multum potenti, acpraTatoin cum odioprouo-
cato ? Quis enim auderet, vel qua ratione audere ali-
quisteneretur confiftorij tališ fubire a  fiudicium,&fe
in hoftium finu reponere,ac ad mortem per violentam
iniuriam non per iuftitiam inferendam vltroneumfe
offerre? Ha?c quidem iurc timencur, h^cde more vi*
tantur, haec humana fugit ratio, hac abhorret natura.
Defiperet igitur, qui citationem huiufmodi faperet ar-
. &affe citatum* Vt b  illud tanquam notiffimum nul-
latenus omittamus, quod regem exrra diftri&um im¬
perij in regno,fciiicet,Sicilije,notorie ac continuc tem
pore fupradi&o morantem citare non potuit impera-
tor, neccitatio > fi quam forfan de ipfo incra imperij fi¬
nes fecit, citatum extra iroperium conftitutum ar&a-
. uit. Nos quoqueregis ordinarius iudex , quod adim-
peratori*. iudicium citaremus, vel citari aut remitti fa-
ceremus eundem , nequaqtiam fuimus requifiti:imo
. Iicet ad nos & curiam noftram temporibusillisrumo-
, res frequenter de.curiaimperatoris venirent, & iuxta
eum etiam quidam exfratribws noftris elfent,prius ta-
men dičbse fententia promulgatio,quam aiiquid dc ,p-
ccftibus antecedcntibus ad audientiam noftram per-
, uenit. Denique licec rcx ipfe terras aliquas ab impe-
ratore tenere dicatur in fe-udum : non tamen in eis,fed
in regno prafato domicilium fuum fouebat: vnde im-
peracor in ipfius perfonam nulla ratione terrarum hu¬
iufmodi (nifiexnaturafeudorum )debitam fuperiori-
v tatem habebat. Quod ftpunitio crirainis intra diftri-
. dum imperialem cdmilTi, ad imperatoretfi forfan per-
tinuilfe afieratur : Verum eft quidem fi in codem di- ‘
ftri&u fuiffet inuentusdelinqtiens, velad illumdemo
rercmiffus'. Dicineergolententiameruit, qmeaiudi-
ce, qui per regem rute adiri non potuit, & in loco no-
torie(vt pra:£ertur) non tuto , in abfentem nec citatum
legitime ac inatiditunr per confequens & indefenfum
non maturo fuit iudicio > fed praecipitio , & de tanto
praftercim crimine promulgata ? Rurfus non eft filen-
tiorelinquendum>qubd ipfbreK nofter <& ecclefia? Ro¬
mana ratione regni prsedi&i nocorie fubditus homo-

a jtlias itaifubire tudicium fe in Hojlium finurejjo-
. ncreadmortem><&c f  b jLLftid.

que ligius & vafallus,ac <1  in codem regno,non? ^
pr^mittitur, in intperiocerturs continuum & n0 ^
fuum habens domicilium, ac originem mde tra • ^
imperatori co modo non fubfuit,quod in eum crjrne r - Jl
lsef£ maieftatis commiferit,quantum libet in lente
fupradiifta contenta veritatem indubiam continer >
ficque nedum non iure, imo nec cum iuris c °^ oret ^ aU
imperatorfentcntiam fupraditftarn c  inregcmre* ^
fa,qu j veritatis fubfiftentiam non habca^proptett] ^
etiam, quatenus in eo fuit, regem eundem
regno & rcgiadignitate ac terris etiam aliis,& llirl '.
člionibus perpetuis & temporaJibus,qu£ fubeonu ^
tenus vel ab eo,fed a nobis, & fub nobis tenebat: n
non procedendo contraregem eunde ex illis>

tenus vel ab eo,fed a nobis, & fbb nobis tenebat: n

ac p er

ipfius ftipendiarios ac nonnullos imperatoris
fubiedospermalitiam &.  inftigationem regis
traeum fuifie commiffa in vrbe dicebat: Cunvet 11

fuiftentibidem rcuera commilfa, punitio tame eot ^

in regem velutiextra diftričtum imperij commin ^ 1  ^
ad imperatorem nullatcnus pertineret: inhiben
tiam in eadem fententia fub magnarum app 0 ”? 1  n£
pcenarum, quarum aliquas fibi applicari mandaint?
quis di&o.regi prafumeret in fuis refpondere deN ^
in ipfiufve familiaritatc vel feruitio remanere>
dem contraipfum imperatorem oaouis modoij^F
dereconfilitim, auxilium, vel fauorem,cum d-bite
feruitores, tk  auxiliatores eiufmodiextra imper 111 ^^
in regno coftituti pr-rdičto nuilatenus imperatorJ ,
effent,necex committendisin regno eodem dift lS 5 jo-
fentptrnis adftringi vel aliqualitercademnariF^ r
fum : abfoluendo quoque ab omni fidclitate ,° cSf

tione,feruitio,prominfione,acpado prouinciason 1 ^
ciuitatcs,&caitra,& d  locaipliufquevafallos- i^t
datarios, & alios quoTibet eidem regi qtiowou a
obligatos.cum induderentur in abfolutione h 11 ;’. 1  ^
di terra: &: perfone nobis & ecclefia? Romane
propria terminospoteftatis exceflit,in meflei^» 111
mittens perperam fuam falcem. Cžeterunvdeieo
pl:-tiocirca proceftiis adhibita fupradičfos, t4  Jf
valet adiuftificationem ipforum ik  fententia f u P c ^ni
d2e,quantum ad corum fuggillationem Sc
nullam fuper prcennifis poteftatem haberet
in regem , iibi alias, quam vt pra?fertur non fnb (
non citatum e  lcgicime aut remiffum , & c* tra ‘ ' ^
dum ipfius continuc ac notorie confiftenten 1 ) 0 ^
didafuppletio circa fubditum , etiam adea

.  de ratione referri,'per qnje de crimine pr.rfertit 11  j

uidelatodefenfionis (qu£E d iure prouenit nat

facultasadimi valuiffet: cum i!la imperatoritm r^i
licueric,qux iuris naturalis exiftunt. Vtig ,c
memorata fententia iuris carct effedu, fic a* 1 . c c'o'
te & nonrine rei careat iudicatse,vt nec in °P inl ^ ef ea'
m trni aut vulgi labiisnomcn habere fententj^ '
tur: vt etiam in magnurn iuftitia: ac pacisou
fcandalofis occurratur periculis,qua: cum

clefise prouinciarum multorum regnoruni^n' pr^
turbatione non modica poffent occafionc
tempore fuboriri: Nos tam ex fupcrioritatCjfi^ ^ 0 tC'
imperium non eft dubium nos habere > quam c
ftate,in qua(vacante imperio) imperatori f uC °
v. _:_ ___buiSi.

& nihilominus ex illius plenitudine poteftat^^j^
Chriftus rex regum , & dominus dorninantin^ nr eii y
licet immeritis,in perfona bcatiPetri

_ ___-—

.  a la qnodam manuferipto it a: acia e°d^
.pv<semittituy n-on lmpvrio certum, &c.  b d ^

tomimus.jf.d.eacq.b<er.  c *Alias fepe dičhtrft' c  V
duirverba, & loca defunt in &ntiquiorib• eodte* ^ jj ,
hacrč VicibVldericum eodem te&P .

ort Ju. Bal. in l fi. C. de legat,  f L. "vt yiM  ? T
| 8oref.jf.de lupit.&inre.  .

fi

De appellationibus.

2J7

tiam &proccl!H$ ©maesprasi-ftos, & q*iicquidex eis
fccutum eft vel occafione ipforum, de harrum noftro-
fu:»confiliodeclaram 's fuifle ac eflc ornninoirritos
&inanes, nullumque debere ant dcbuilfe fortiri cffe*
fium feu nocumentum vel notam a{F«rrecuiquam vel
^uomodolibet actttlifTc. Ipfosque nihilominus, quate-
fcus procederunt de fačlo, & quicquid ex eis fecutum
eft, vel ob eos vel in poltemi* fequi polfet,
in irritum reuocamus.

D £

APPELLATIONIBVS.

TIT . XII.

C A P I T* P R I M V M.

Palet appeUatio coram maiore parte plunum indicnm.
hdappellats esl appellatia  > deUtio y  & terminiprafxio
'Mimanda.loan. [And.

Clemens V. in concilio Vienenji.

S I a iudicibus a  duobus aut pluribus fuerit ap-
pcllandum, qttia forte de facili eorum prarlentia
limul haberj nonpoflet: liceat coram ipfis vel
^loriparrc ipforum appellare,& apoftolos petere fe-
P^aciai, valebitque appcllatio tališ, ac li iimul fuiflct
,fl corum praefentia ab omnibus appellatum.Hft tamerv
*Ppcllato ignoranti appcilationis , nccndTi delationis
c °fum & termini praefixioni$,li fubfccutsc fuerint,inči-
^»tio legi time facienda.

CAP. ir.

Sufficit apoftolos peti Vno contextu fiepins & inflan-
ter : ad qttos recipiendos , Ji index certum terminum jla-
' appellans illos nonpeten/m termtno  > appellationi

'^unciat. Idera cit m index fiatuit terminum turts incer-
intra cjuem appellans illos debito nonpetiuit^elob~

recipere renuit.

Tdem.

f\ v amuis rigoriuris expofcateu , qui appellatde-
\£j)ere petere apoftolos congruo Ioco& tempore
‘*pms & inftanrer : Nos tamen anttauam Sc  comniu-
obferuantiam licigantium fequi Sc  sequicacem ri-
8° r i praferri, voienres decernimus (ufficere, quodper
JPpellantem lirnul vno concextu apoftoli inftanter&
poftuientur. Verum fi iudexa quo appellatur,
Cfr tum terminum ad recipiendos apoftolos appellanti
*flignet,& appellans in aftignat o libi terminomon co-
j^ciu coram eo, nec petar apoftolos libi tradi. appel-
j tionifufc renunciafle videt ur. Similiter li iudex ap-
a nti refpondcri t intra iuris termin um apoftolos fe dar
appellationi fca? renuncialfe appellans intelli-
8 ,c ur, nili uitra dičium terminum congruo loco Sc  tem
P° r e inftanter, Sc  faepius faltem vno contextu petat a-
r^ftolos ab. eodem mdice fibi dari, b.  vel fi recipere
^cufatoblatos..

Pont? tre/ cafts.,qnibu4 appellans non habensapojto,
^^ppellattonem.profciiHipatesl. h.d. loan.And.

Quod li iudex in termmoaddandu apoftolosprjrfi-
J°)percum ipfo appellanti peten ti non dederit: aut II
Uinpeterenturapoftoli, refponderit icdatarum.eof-
^  >inullo terminocerroiibi pr*fixp,vel intra iuris
er «iinum fe eosafleruerit velle darc,& poftea per ap-
pftantem.congruo loco & tempore faepius & initan-
^vnoc ontextu etiam rcquifitus , cos non curaucric.

•  a  Kota (jnod mdefinite dicitur iudicibus , in omnibus
P tl * r CH inJcunn. (becieiindicibts»Vendicat fibiTocum 3 >L
iPet.dt Jlnch*.  b <Alt4f> tratit.

213

intra eundem terminum exhibere , appellationem fua
cxtunc profequi poflit appellans,ac fi exprefsc fuiffcnt
eidem apoftoli denegati.

CAP. III.

jdppellans , proJiqui finire teneinr appellationem
extr.tmdicialem intra stnnum d die interpefita appella-
tient/velillati grauamints: quo non faHo (impedimente
iujlo cejfante)appelldti6 etldefirU. b.d.

Idem.

S  Teu t appellationem iudicialem, lic & extraiudicia-
lem intraannum a dieinterpofttionis ipfius, veld
d;e illati grauarninis, vbi d futuro grauamineappella¬
tur, profeijui (k  finire tenetur appellans. Qubd fi lufto
impedimento celfante non fecerit,dcbebiteius appcl¬
latio deferta cenferi.

CAP.  I I I I.

Tempus ad profe^nendam appellationem ab homint
vel d tureprxfixnm non curntappellanti copromtffo du~
rante,Vel de par tin exprejfo confenJU:mfi pencnloimmi-
nente ex mora indexalind decernat.

Idem.

Vandiu a  appellationisprofecutiopcrcompro*
V/milfum, vel aliasde partium cxpre(To confčnfu
dirtcuur : tempus ad profeqiiendum eandem ab ho.
mine vel a iure pra»fixum, currere nolumus appellanti:
Nifi forte iudex videns, ex dilatione periculum immi-
nere,prarcipcret in illa procedi.

c\p: v.

Ante defi/litinam-appellanti non licetprofequi cau/ae t
in appellatione nominatim non exprejfas. Kec procejfns
primi indicu injlijicariveUmpngnari poteši , ni Ji ex ačlis
coram e o.

Idem.

A Ppellanri ib interlocutoria vel a grauamine iudi-
cis,non licet alias caufas profequi, quam in appel-
latione fua nominatim duntaxat expretfas: neepro-
celfus primi iudicis ex nouis, aut de nouoprobadisiu-
ftificari poteft, vel etiam impugnart t fed tantum ex il-
lis,qux ada fucruat vel exhibita coram ipfo.

CAP.  V I.

.ProfecutioappellationU deferla nonimpedit,quinfe»-
tentia cenfeatnr inrem iutiicatam tranjimjje. hoc dicit,
Ioannes Andreas .

Idem.

S T b  appellationem per negligentiam appellanti«
defertam appellans ipfc cum appellato, aut appel-
latus etiam per fe Sc  pnneipalirer profequatur : non
ideo minus in rem ludicatam cenfebitur tranfiuilfcfen
^ tentia, a q^uafuerat.appellatum.

CAP. VII.

A peremptoria repulja ex a h o  , qndm propter inepti -
tndinem , Jecnndd appellans & fnccnmbens non auditHV
Ju P er ea t in appellatione d dejiuitiua.h.d. loa&.And #
liem.

C Vm a repullione exceptionis peremptoria?, fecun-
. Jo appellans fuccumbit, aon eft in caufa appella-
cioms po(tmodum a dcfi»itjua emilfiE audiendus vite«
rius fuper ea: Nili tunerir^ propofita ex eo prius
repulia fuifTc t,quu proponeba-
tur inepte..

a Veintelle&Hjndtldathefilaniimin Authen Jita~
men.c.de temp.appell.  b Pro limitatione hniu* de.Vi¬
de Abbatem in ca. exparte. el.  a. txt. de dew&?

t eri a ib idem plcnijlime Ttltn*

FINI S*.


i, 'A£ 5 &

&££?*?■

cm*:

clementinarvM

LIBER TERTIVS.

■DE VITA ET HONESTATE CLERICORVM.
r l T V L V S V \ I M v s.

CAP.  P R I M V M.

Vrnit clericos coniugatos & alios perfonaliter, & puhlice carnificum & tabernarioruW s f'
ficium exercentes, qui per dioecefanos nominatim & tertio moniti , illud officium non di» 11
tttnt, veldimijfum reajfumunt. Excitat etiam dioecefanos contra illos clericos, quifcM**
ttclus exercent. loannes Andreas.

Clemens V. i» concilio Vitnenfi.

Ioecesanis a,  locorum diftri&e
prarcipimus , vt clericos carnificum
feu raacellariorum auc tabernario-
rum officium publicb & perfonaliter
exercentes,nominatim & tertio mo-
neant, vtficab huiufmodi officiis in-
tra conuenientem terminum moncn
ti um ipforum arbitri© moderandtim defiftant,& quod
ipfa nullo vnquam tempore reaffumant. Qj.fi fi uliter
moniti, ab his non deftiterint, aut ipfa (vt pra»miflTum
cft)exercendo rcfumpferint quandocunque.,coniugati
Omnino, non ceniugati vero in rebus: & fiomninoin-
cedat vt laici, in perfonis priuilegium clericale,quara-
diu prcmilfis inftiterint, eoipfo amittant. Aduerfus
vero aiios clericos negociationibus vel commerciis fe-
.cvJ.aribus vel officiis non conuenientib. clericali pro-
pofito publice infiftentes ? vel arma portantes,fic cano-
nica feruare ftHdeant inftituta, qubd & illi ab exceffi-
bus compcfcatur huiufmodi, & ipfi de danmabili circa
hxc  iifigligentia nequeant reprehendi.

CAP.  I I.

Pramiffo exordio y punitprimi clericos beneficUtos,  v-
tentes puhlice virgatavel parfitaVejle. Seču »do  , fuh-
diaconos , <£r diaconos. Teriio omnes clericos^tonfuram
puhlice cum talirefle. portantes . S^uarto  , habentes di-
gnitatem,perfonatum^beneficinm curatum , &facerdotes
<gr-reli%iofospuhlice portantes talem veflem "vel irifulam.
guintoipunit omncs pradi&os, vtentes tab ar d« notabili-
ter hreni , integre foderato. Ssxto  3  certas caligas dericis
i&terdicit. loan.tAndr.

Idem.

Q Voniam, b  qui abiečtis veftibns proprio con-
gruentibus ordini, alias aflumerc,& in puhlico
portare rationabili caufa ceffante praffiimit, profeflo-
rum illius ordinis prarrogatiua fe reddir indigaum :
prafienticonftitutione fancimus, ouod quicunque cle-
ricus virgata vel partita vede publice >vtetur (nifi caufa
rationabilis fubfit)fi beneficiatus exticerit,per fex men
fes a perceptione fru&uum beneficiorum,qu£ obtinet,
fit eoipfo lufpenfus. Si vero beneficiatus non fuerit,

a Vide coucil.Trident.feff. 2 z.de reform. ca.i.&Ber-
fuirdtnum Dian inpra.crimin. cano. cap. 6].  b Hanc
con onem mnouat & ampliat conalium Triden.feff.

».•- /m.cap. 6,

fl,Vt 1'

in facris tamen ordinibus citra faccrdotium c° n  ^
tus : per idem tempus reddatureo ipfo inhabffi 5  ?
clefiafticum beneficium obtinendum. Idem q 11
cenfemus,de clericis aliis vedem talem finrul ^ 1  c ,
ram puhlice deferentibus clericalcm. Idgnit ate fj C[K
ro,perfonatum,feu beneficium aliudobtinen5i c ^ t ^
ra immineat animarum, necnon eseteriin f3 cer  u*  '
conftituti ac religiofi quilibet, quosoportct
centiam habitus extriH*feci,rr.orum intnnfecam ,jjjj
ftatem oftendere, fi (prseterquam ex caufaratio^ •
publice veftem ferant huiufmodi, aut infuL nl  ^Jo
leiim a  lineum publice portent in capite:
bcncficiati videlicet a perceptione fručtuum
£iorum,quae obtinent,fufpenfi perannum. uS (C^
r b facerdotes & religiofi quilihct,per idem temp
dantur inhabilesad quodcunque beneficium^ ^
ftieum obtinendum. Sed tk  tales&ca:teriq u * cll f jqiiC
clerici vtentes epithogio feu tabardo foderat®
ad ora,& ita breui, quod veftis inferior no ‘f* r'W°'
deatur: epithogium ipfum fecularesclerici^ 1 r
fi adminidrationenv habentes, teneantur
fem dare pauperibus. C«teri vero religij \*e*

illu

d«'

id*

ftrationem non habentes , intraidem tcmp uS
neanturfuis fuperioribus affignare in piosvfu5 a - „jj)
connerticndum . Alioquin beneficiati fu^P en . jdc 1 * 1
cieteri vero inhabilitatis pcenas priedičtas >
tempus fe nouerint incurrifie. Huic infuper V  1  j jj
fančlioni, vt clerici, Dracfertim K^nrflriathC v

ani, vt clerici, prsefertim beneficiad><
fcacatis , rubeis, aut viridibus pu¬
blice non vtantur.

r

DE PRAEBENDIS
gnitatibus.
r l T V L V S 11.
CAP. I.

ET

P J


Claufula inf trt a literis gratiofis fuper ^.p 11  f
cefits, per <juamprouideri mandatur ,

(Ji dignitati imminet) negligatur , vel per ..
tur eleciionem fieri d/gniiatps: nonfacit
ad dignnatem curatam , velad quam i ,er

affumitur. h. d. loan.tAndr.  ^


Vil. pilertmiunennm .

Cl*

■

221

222

S ciemens V. in concilio Vienenji,

-f dignitatem habenci de alia prouideri mande-
1TiUs  a  difpenfantes cum eo, vt limul vtramquc
• v ‘^ eat  retinere, deanimarum cura, qu*il!is vel
rum 5rnm * ncl: n ° habita nientione, gratia hu

3 ^" c i Uatr - con fe<5Hs fu p er ea lite ris fit infereum, quod
in^ UrUm cura  ( fl  dignitatibus ipfis vel alteri earum
uj, tn&a t) nullatenus negligatur. Ad hoe fi alicui ,p-
r *»m fi msn dcrmiSjde dignitate ad cuiufcunq; vel quo-
diV C j! n .d u ^ collationem> prouifionem ,  feu quamuis
^ Miifionem aliam incerra ecclelia pcrtincnte,quam
V cP? r rnen ^ cm  duxent acceptandam : inhibenfres illi
1  * ls >ad quorum collationem,prouifionem,feu ele-
^Ui° nern  ’ dignitates in ipra ecclelia percinere nofeun-
tnterim ad collationem ipfarum , leu prouilio *
dj  \Procedant, vel quenquam cligant, ad eafdem de
^ nit ^ e 5 ac * °i uani  coftfueuit qnis perele&ionem af-
^ 3  ‘^petranti non poterit prouideri: cum in con-

n ‘°di velur furreptitia nuliitts penitus eft momenti

De conceflione pr 3 ebencbe,&:ecclefi&c.

- Tr 7 ' rr ‘ ^ corifsm non poterit, cuius collatio ex negligentia ip*-

fius cpifcopi ,ad eiuldem capitulum deuolutaexiftit»
Licet prouideri fibi poffit,de il.lo etiam, cuius ad ipfum
epifcopum ex £ui capituli vel alterius cuiufcunque , li¬
ne ad nos ex iplius epifcopi> & aliorum in hoc cidem
luccedsntium negligentia collatio fucrit deuoluta.

C A P. V I.

- tAdeptusin ecclefia dionitatemhahentemprabin&dm

annexam y perditpriznamprabendam , quam babebat m
tlia.h.d . loan.tAnd.

Idem.

S r  iuxta noflri formam mandati canonicatu &prx-
bendam ecclefia? Rutiuenfis adeptus, dignitatem,
quam duxerit acceptandam, ibidem c^p_e ft e t, a r ch idia
conatum a  inibi poft vacantera , non obftante quod
cer ta lit libi annexa pnrberida, poterit acceptare: pri¬
makne pra»benda hoc ipfo vacabit, quod fecundam cu.
archidiaconatu pra^didto pacifice fuerit affecutus.

d:] , l0tle gratiže(ad quam non augendam,fed exequcn-
bm \  ^ tn t,qugc de inhibitione fequuntur referri) nul

^ e ei (' t r  i rt n p Cr  t-« rr, <, c rv\ n t- >< > n /* m

ae c l<t6>ionefecerimus mencioncm.
x ,  CAP. ir.

ji' . ev<e  fuper pronifione deri c o rum non includunt ho~
td t  fcmilia i & habentia iura jpiritualia: nijl

x P y imalur.h.d. loan.iAnd.

D E

vvp Idem.

j • k r  hteras a fede apoftolica, vel legatis iplius fnper

J^iCone quorumlibet clericorum diredas,de xe
j 1 s  > 1 e pr ° fa r i i s. c 1 e e m o fy n a r i i s, feu hofpitalibus

fj eečlelias vel capelias, decimas, autalia fpiri-

mus b
caueaturex-

h ^‘*nofonv.»  habere) nuli i poffe dccerni
Cr *" :  hocin apoftolicis literis cauea

■Q«o

pomolit
CAP. III.

J c *r» VacattnadtignittUiferreceptiantmalurius,

“um plurer.

n [ Idem.

^ Plures c  obtinens dignitates, aliam digninatem

»ci^^tioue fuper boe legicime non obtenta : eius

'*ba Uone a d e P ta  pacifice, dignitates ,  quas prius ha-
»/bipfo faflo vacare cenfemus.

dir c  t>e tiefiei a m curam animarum habens accepccc:
‘ ^.*•*- - 1 -

^5

^tf Jt Cut  ®^dignitatem vnica obtinenti alia fimilis con-
»j 5jr ^ r  > £ ius pacificapofleflione habira,pi:ima de iure

v  CAP.  III  i.

Vvj p proutfio facla pr spri o motu pap*z tacenti* bene-
d,- ;  ‘ 'tuiji tju&uinoue jlut  3  & ttuottunaue. hoednit.
^■^idreat.

Idem.

15- pontifex de bentficio alicui motu pro-

't» tn° P r . &u *^ cat: >^ e  beneficiis, qnst obtinet non ha-
^tf v  e . nt i°ne: prouifionem feu gratiam huiafmodi
P» K ij . ,n > dcclžiramu; : qualiacunq; fuerint benefi-
s !i llll i ' nit! ite5, aut perfonatus cum cura vel fine cura,
^i 6 . UtI ' cro quanto£unque, d  qua; ishabebat, cum

j  U (S  , c A P. V.

S*i?u nsbi  - - .

*' r hf !n  capitulum obtinere nonpoterit: deuolutum

^Jia e  e P*ftopum, "vel etiam adpapam ex eninfeun^ue
poterit obtinere.

G

heneficiuniiAd tollaiionem epifcopi dcnolu-

Si*

'fp^^ficio adcuiufcut^ue epifcopi collationem
^^tue alicui conferendo feribamus: fibi illud

. ^ ■—- ...— i —.   —

e  ^^adatif de pronidendo vide quod noUtjltme
iu C)>ei 'b 2 ^' lC2 ^ :im  Frident,fejf.2 4.. cap.j^.  b Kota q<¥

<r>l - f iZCtt  nouum iui^^ boe tenet 7.en\c.de boe de
i h]r^ * illrni( * 'Labard.  c Gide concil. Trid.feff.  7 . de

Idem.

C O N C E S S I O N E PR AE--
bendab&ecclefis non vacantis.

Tir.  lil.

CAP.  V N I C V M.

Decretum conditionale ante conditionit suenium non
afficit potejlatem ordinarij  , V el alterius c o Hat oris: fecu*
quando acceptationi beneficij tempus adiicitur cum deere
to. Etqui beneficium vacans ab executorepetitrelreče-
pit , illudintelligitur accepiajfe: qux t>acatio nota dicituf
expečlanti>ex quo in loco beneficij puhlicefcitur.

Clemens V. in concilio Vienenfi.

V m b  ei,quem in fcientiareputamus idonen*
h perinquilitionem executoris fibi deputati d

_ nobis repertus fuerit efle vit* laudabilis,& co

ueriationis honclU de beneficio certi valoris alicui
uiden mandamus,adiicientes, de beneficio Kiinoris
valoris polh c cidem, fi voluerit ^puideri, ac extunc etia
inane decernentes & irritum^ ii lecus a quoquam qua-
uis aučloritate contigentattentari. (>ula decretmn
huiufmodi in etientum duntaxat prsedi&arum condi-
tionum fssum forticur effe&um: antequam extetpri-
ma conditio,beneficium prstaxati valoris, & etiam mi
noriš priufquam fuam impetrans fuper valore huiuf¬
modi voluntatem declaret, conferriliberepoteritper
ordinarium , aut alium exečutorem a nobis ad proui-
dendun? de tali beneficio deputatum. Secus auteita
fore cenfčnaus, quum decretoappofiitoalicui prouidc-
ri man da m us de beneficio,quod intra menfem a vaca-
tione iplius notitia duxerit acceptandum : vtappofitio
menlis eiufdem aliquid afFerarimpetranti. Qiiinetiarpi
beneficium, quod acceptare poterat, petendo fibi per
fuum executorcm conferri,aut recipiendo libiprsefen^
ti collatum: ipfum ex hoc acceptare,& collationem ta-*
liter libi fadam valere cenfem us,Ca?terum,vt tam diu-
turnis vacationibus, qnam fraudibus & Iitibus occur-
ratur: prfEdičlie vacationis notitiam impetrantem in-
terpretamtir habere,ex quoipfa vacatio in loco,vel ec-
clelia huiufmotii beneficij pu-blicc nota erit. Imputes
quidem fibi fihoccafu ,quodeipfiuscommodo..
agitur, idquodpcrfe, vel per alium
fcire potucrit,igno-
rauit. ,

a Kotaquod archidiaconatus' esl dihnit as. 'vide Do -
Slor.in ca.de mnlta.de prab.^drcbidiaconum, in c.i.de con
fuei.lib.6.<&' Mbateminca.nouit.de iudic.  b Kota
quod promouendusad bentficium , debet e(fe idoneus. de
quo prater Dott.bicvidc Canoniftasin c.fieo tempore, de ■
refer. lib. 6. <&in ca. ei cui. de praben.eod. Hb.MbJn s*. -
dudum.de slečt.&FeUn CApMt.dtprafumpt. .

22? Clementinarum Lib.III. TitJIII.V.VI.VII. 22 +

DE REB VS E C C L E S 1 AE
non alienandis.

T 1 T V L V S 1111 .

CAP.  L

KeligiofM>*[ui concedit alicui ad vitam Velc črtam tem-
putiura^reditusVelpoffefiiones adminifirationit cuipra-
eH,fufyenfus ettab officio,nifi duo concurvant: necvalet
concefiio.duos cafks excipit.h.d. loan.JLnd.

Clemcns  V. a  in concilio Vtenenfi.

M Onasthriorvm,&  aliarum adminiftra-
tionum regularium difpendiis occurrere cu-
pientes,perpetuoprohibemuscdido b  (ne
quis reiigiofus monafterio, prioratui, ecclefi*,feu ad~
miniftrationi cuiuis pradidensjinra,re'ditus,aut poflef
jfiones eiufdcm alicui ad vitam eius, feu aliud ccrtum
tempus,pecunia etiam inde recepta quouis mcdocon-
cedat : nifi neceflitas aut vtilitas monafterij, priora-
tusjccclefis aut adminiftrationis huiufmodi hoc expo-
fcat,conuentus fui,aut fi conuenttim non habeafc,pre¬
lati proprij, aflfenfu ad hcc nihilominus acccdente. Si
<quis autem contra hocfecerit, c  pocnam fufpenftonis
ab officio eoipfo incurrat, necex conceffione ipfitis r:-
cipienti, ius aliquod acquiracur. Vcrum prscmiffa ad
locationes vel etiam redituu.m aut fru&uum venditio-
nes,ad tempus modicum facicndas>declaramus vllatc-
nusnonextendi.

CAP.  XI.

TLpifcopurvnirepoteči ecclefiam alteri,vclloco religio-
fo donare,etiam nonvocato rečlore,vel defenfore. hoc di-
cit. Uan.Jlnd.

Idem.

S I d  vnaecclefiaa!teriecclefia?,feudignitatialicui
vel preebendse per epifčopum , fuo confenrtiente ca-
pitido vniatur, autreligiofo loco donctur , cx eo quod
redor ipfius ad hocvocatus,vtl li vacabat, defenforei
fuper hocdaeus non extitit: nequaqtiam idpoteritim
pugnari.Qubdfi epifcopus(fui etiam capituliacceden-
te confenfii)menf£ fu£ vel ipfi capitulo a!iquam duxe-
rit ecclefiam vniendam : bocirritum efle decernimus
& inanejcontraria quauis confuetudine non obftante.

DE RERVM PERMVTA-

tione.

T J T V L V S V

CAP.  V N I C V M.

Colhttio de beneficiif caufa pcrmutationit Vacantibut
fačlaaliit,qudmpermutanttbut,non tenet. h.d. 1$. jLnd,
Clemcns V. in con čili o Vtenenfi*

N E conceffione sur is vtentibus prarfertim circa
fpiritaalia illudaturs-fi qua e  beneficiaexcau
la permutationis,ab aliquibus refigna£a,aliis>
quam iplis pcrmutare volentibus conferantur, nullms
hoc effe volumus firmitatis*

DE TESTAMENTIS ET
vltimis voluntatibus.
r i  r. vi.

CAP. V N I C V M.

Ordinariat loči rationem exi?it d religiofis,etiam exem
pti* de tejlam-ehtorumexecuticinibttt,quat gejferuntsjrfi
circa id delitjuertht } illovpunit.

a jAl.nia : jdem.  b P/vpter expreJitonem huiusver
bi hite conjiituiio ab omr.ib <■' Vi lex gen erah> eslJeruan-
day‘ l.^.c.de le^ bn*.?Bon>faciu4 de Vital.  c .Al.atten-
tav.ent.  d Ci, ■ .<‘vnionesVide Hatutain con ci.Tri c! fefl'
7 -de c fot ca.d.fA jcJ^i^de ref-  \r. 5.^ de

ref r. ca.ej. vJuJonb . ' c^diob«*- etiam impref-

fis coujidnter legi sur n* ; fi beneficu ex caufa&c.

Clemens V. in concilio Vtenenfi.

R Eligio sis etiam exemptis,depucatis 2

cutionem cuiuslibet vitim« voIuntat ls ’
ipfius cxecutionis officium (quo<i v e!qw e .^ ^
pofTun t, ni(i a fuperiori fuo petita fuper hoc lice- nt[ ^

obtenta fufcipere) volentespr^fcindere mater ^/! n t;Ul -
linquendi:Praefentis conftitutionis au&oritatel *

mus,quod tales etiam fiprselationisfunganturo IC

locorum ordinariis debitam redderc, ipfiq« e
ab eifdem abfque dolo, fraude fen negligcnti a< I e  ^
fccpta: execurionis officio teneanturexigere raCI °
Illos,qmos circa id deliquiffe repercrint,in alioru e x
plum poena debita (quocunaue non obftante •
priuilcgio)punicuri. _ _

DE S EP V L TV RIS

TIT. Vil .

C A P I T. PRIMV  M. ^

'Excommunicatifunt etiam exempti >  qtd in CAfi* ^
permifipf defunČlos fepehunt in coemeteriii temp 6
terdiČH  ; 'velgui faenter fepeliunt excomrnuntcA> :
blice, nominatim interdiclosvel manifefios vfi^ a
loann. jlndr.

Clemcns V. in concilio Vtenenfi.  _

E  Os, a  quiproprise temericatis audacia® ^
dforum corpora, non fine contemptu c ' a  jji
ecclefi*, in cosmctenis interdičli temp or  ’ -
caiibus non conceffis a iute, velexcommunicat
blice,a'ut nominatim intcrdidos,vel vfurarios o*
flosfcienter fepelire pr^fumunt: decernimus^j-
&o excqmunicationis fententias fubiacere: a
latenus abfoluantur, ni f pri us ad arbitri um'di® y
epifcopi e is, quibus perpnEfniffa fucrit
ta, fatisfadionem exhibuerint compecente« 1:
eis circa pratmiffa exempti©nis,velquouis ah° P 1 ' ^
gio, fub quacunqtie forma verborum conceftd ^
liter fuffragante.

c  A P. I I. t9f d

Pars,quie titulam refpicii  , hscintcndit: PrAf
& minores in ločit fuvs Ubere fepeliunt illos, ^ ^
re elegerint. D e funeralibu* tamen>&qutbufct trii i
uentionibu* & reli čl it, etiam de quibui alids non ^
cdnonica>q r Hartam (Jr non vitra foluent ecclefi^V
li.h.d.loan.jind.

Idem in e o dem. .po'

D *Vdum a Bonifaciopapaodauoprardecen 0 ^^^
ftro infra feripta edita decrctali, Benedik 11
vndccimus prsdeceffor nofter aliam illius s fl C'
riam pronuilgauie: quse cuia (vt probauit cn tCr  ^
dum pacis ab audore ipfius fperatse frudum nC fo"
lit,quinimb difcordiat>pro qua fedanda proce
mentumnon modicum imniftrauit: nosea« 5  ^0
caffantes , aliam d pradato Bonifacio editam ,'. : c pt( f
ftantre & approbante concilio innouamus, '.r. c >
tenorem iliius, qui dinolcicureffe tališ: Bon 11
pifcopus feruus feruorum Dei,ad perpetaam t
riam. Super cathedram prseeminentispaft 01 ^’ .
na difponente elementia conftituti: etfi m* 1
duis, qux in ampium Romansc curise alueum “f
confluunt: quafl torren8,praegrauemur neg^^M.jVr^
excitemur innumeris: cogitutionibus pl«’!* 11 ! cC fj^
haraur, circa id tamen feruentibus b  v ° u ‘ s
imis, vacaimisinftantius , acoperofa ftudnj ,ri  ..J* 1 '
dinisimpartimur,ycaddiuininominis c g* 0 ^
tationem catholica- fidci, & profedu fidel* 11
rumfp^acifs radicitus difiidiorum vepribui)
rum anfradibus omnino fubdu6fcii)inter ecC ^ Jepj,
antiftites, adcuram & regimen gregis do« 1111 ^ ffjl

--- .. -•—* dtf 1 ’'

a VeiKidlethi'' : e Dcctuminc.adha:c.eV'

b Jthdfo fiequentibftt\ c jll.numinif.

11**

* 2 S De fepulturis.

^|°^ c * C er asq ne perfonaj, qua? ordo clencalis indii-

220

ftue^^ Cls tran quiilitas vigeat. fcruor charitatis exz-
t ; tas ,lni! alcfi:acconcordiae vnitas, a  animorum iden-
lioi P cr ft B eret.Scimusenim, Sc  ex euidentiafa&icol-
pj c j' Us > < l u bd non ni(i inpacis rempore benecolitar
j a l s * u ®or: nec ignoramus,qubd diifenfiones & fcan
jj . P r auis ačlibus aditurn przparant, rancores & o-
U®‘ ci ta”c,8f illicitis moribusaufum przbent. Ab o-
.j luidern inccrpralatos & reftores, fcu facerdotes
din CriCos  parcecialium ecclefiarum, perdiuerfas mun
^P r °uincias conftitutos exvnaparte, & przdicatorii
f )t  ' n °rum ordinum fratres, exaltera (pacissemulo,
f c  ^ zizanizprocurantc) grauis &  periculola di-
p 0  B, *extitit fufcitata , fuperprzdieationibus fideliu
ni/ U  - ^ cie ndis,eorurB confeffionibus audiendis, pce
tlJ  tBt >isiniungendis eifdem, 5: tumulandis defunfto-
(I tl ' , '. cor P 0r il>us, quiapud fratru na ipforum ecclefias.

Pat ° Ca no ^ cul,tur c 'ig ere  fcpulturam. Nos autem (pij
]j (  " s  ^orelaudabilijmolcfte fcrentes incommoda fi-
.^.reducentes ad exa&z confiderationis examen,
pe&oris clauftrafolicitč reuoluences,qudm fit
Bj pericuhs, quam omifta difpendiisi quamque in
ln */naicftatis confpe&u reddaturexofa difcordia
di".  ® a:  propterea intendcntcs paternat folicitu-

^j' ls  ftudio illa m prorfus eucllere, ac omnimode fub-
j "tre, nullis vnquam futuris temporibus fauente c
t B| "ino fufcitandam: grandiquoq; defiderio cupien-
j.bzt huiufmodi neg»cium,quodpotiiiimčiBfidetcor
J 0 «™, finem ialubrem & celebrem perapoftolicz
D » rt .'* ftudium confequatur, diligenticumfratribus
j . *'*deiiberatione przhabita fuper eo, ad honoresn
tiu ^ ex altationem catholicz fidei, quietum ftatu par
H 1,1  Przdičtarum,ac falutisanimantm fidelium inere-
»'»m:de d  ipforum fratrum confilio, aučloritate
P°ftolicaftatuimus & ordinamus, vt dieftorum ordi-
^ fratres in ecelefiis & locis eorum,ac in platcis co-
»mbus e  libere valeant clero & populoprzdicare,
j n  P ro ponerc verbum dei, hora illaduntaxatexcepta,
p 3"* locorum prarlati przdicare voluerint, vel coram
l  Jt ere folennicer przdicari, in quaprzdicare cefla-
| "i-i pr*tcrquam fi aliud de prziatorum ipforum vo¬
hate proce(Terit,ac!icentiafpeciali.In ftudiisautem
ptteralibuš, vbifermones ad elertim cx morefierifo-
dicbiis illis, quibus przdicari folčuiter con fiieuit,

4  ‘ttneraetiam mortuorum, & in feftis fpccialibus,fi-
e  Peculiaribus eorundem fratrum, poffint iidem fra-
' Cs , & liceateis libere przdicare : nifi fortt illa hora,
r^afolct ad clerum in przdičtis locis dei verbum pro-
j' 0 ' 1 '> epifcopus vel przlatus fuperior clerum adfe ge-
^ralitet conuocaret, aut ex aliqua ratione , vel caufa
c .™' n teclerum ipfum duceret congregandum. In cc-
^diis autem parcecialibus fratres illinullatenus au-
# . ant ,vel debcant przdicare,vel proponere verbfi dei,
''fratres przdičli a parcecialibus facerdotibus inui-
P tl  fuerint vel vocati,& de ipforum beneplaeito Ac af-
c nfu, f cu  p et ; t alicentia fuerit Sc  obtenta: nifi epifco-
^" Sv el pra-latus fuperiorpereofdem fratres przdicari
a ndaret. Staruimus etiam Sc  ordinamus audteritate
.r* l t'.fta, vt in fingulis ciuitatib. & diotcefibus, in qui-
j Ui .•Vca fratrum ipforum conliftcre dinofeuntur, vel
""titatibus & diatcefibirslocis ipfis vicinis.in quibus
Hj' . "iufmodi non habentur,magiftri / priorespro-
les l3 ' es  Pf^^ieatorum, aut eorum vicarij & genera-
^ &  prouinciales miniftri& cuftodes minoru or-
^^"przdiaorum, adprzfentianvpradlfcoru eorun-

l; ^animoruTMi^c,  b ^Al.Satorc c
*n'‘ n:  ‘"'flore domin*,  d .Al. itn  : dc fratr:<m Kcfirot
fi r  e Vide l.fuut cjKtmtd.

"“f amitt.  f jlli .h > m  ^ i ji er.  g ^A-L^enern-

dem locorum feeonferant per fe velperfratresquo*
ad hoc idoneos fore putauerinc, humiliter petituri, vt
fratres, qui ad hoc elečti fuerint in eorum ciuitatibus,

& diorcefibus confeifiones fiibditorum fuorum confi.
terifibi voientium audire libere valeant, & huiufmo¬
di confiteHtibus (prout fecundum deum expedireco-
gnouerint)p<Enitentias imponere falutares, atque eif-
dem abfolutionis beneficium impendere de Iicentia,
gratia,Xc beneplaeito eorudem. Ac deinde przfati ma-
giftri,priores, prouinciales & miniftri ordinum przdi-
ftorum, eligere ftudeat perfonas fufficientes, idoneas,
vita probatas,difcretas,modeftas atque peritas,ad tani
falabre miniilerium & officium exequendum: quas
fic ab ipfis cledčas reprafentent, vel faciant przfentari
przlatis.vr de eorum ličentia,gratia, &beneplacito in
ciuitatibus,& diotcefibus eorundem huiufmodiperfo-
nat fic elefiz, confeifiones confiteri fibi voientium au-
diant, imponant poenitentias falutares, & beneficium
abfolutionis in pofterum <t impendant, prout fupe-
rius eft expreffum : extraciuicates & dicecefes, in qui-
bus fuerint deputatz ; perquas eas volunnis,«; non per
prouinci3s deputari, confeifiones nullatenus auditu-
rz. Numerusamem perfonarum aifumendaru ad hu¬
iufmodi officium exercendum eife debet.prout b  v-
niuerfitas deri & populi, acmultitudo vel paucitas e-
xigit eorundem. Et fi iidemptzlatipetitam liccntiam
confeffionum huiufmodi audiendarum concelferint:
illamprzfati magiftti,miniftri, &aiij cum gratiarum
recipiantaflione,diasqueperibns ficeledz commif-
fum fibi officium exequantur. Ojiodfiforteiamdičli
przlati,quenqua ex diftis fratribus prafentatis eifdem
ad huiufmodi officium Hollcnt habere, vel non ducc-
rent admittendum: eo amoto vel fubtra&o Ioco ipfius,
fimiliter eifdem przfentandus przlatis polfit & debcat
alius liirrogari. Si vero idem przlati przfatis fratribus
adeonfefliones (vt prjmittitur) audiendas eleftis, hu¬
iufmodi exhibcre ličen tiam recufatintmos ex nune ip¬
fis ,vt confeifiones fibi confiteri voientium Ubere lici-
teque audire valeant,& eifdem poenitentias imponere
falutares, atque eifdem beneficium abfolutionis impar
tiri gradose concedimus,de plcnitudine apoftolicz po
tefta is. Per huiufmodi autem conceffionem nequa-
quam intendimus perfonis, feu fratribus ipfis ad id ta.
liter deputatis, poteftatem in hoc impendere amplio-
rem,quam in co curatis.vel parcecialibus facerdotibus
eft a iure concelfa: nififorfaneisecclefiarum ptzlati
vberiorem in hac parte gratiam fpecialiter ducerenc
faciendam. Huiufmodi quoque ftatu to, & ordinationi-
bus nollris adiicitmis, vt fratres diSorum ordinum in
ecelefiis, vel locis fuis vbilibet conftitutis liberam (vt
fequitur)habeantfepu!turam: videlicet,qubdomnes
ad eam recipere valeant,quifepeliri elegerint in locis,

& ecelefiis memoraris. Vcrum ne  parceciales ccdefiz
& ipfarum curati,iiue redores, qui miniftrare habenc
ecclefiaftlcafiicramenta, quibns nofeitur de iure com-
petere,przdicare,feu proponere verbum dei,&confef.
fiones audire fidelium , debitis & necelfariis beneficiis
defraudentur,cum operariis mercedis cxhibitio debea
tur: aučloritate apoftolicaconftituimus & ordinamus
eadem,vtdiftorum ordinum fratres,de obuentionibus
omnibus tam funeralibus, quam quibufcuna; & quo-
modocunque reličtis diftintle vel indiftinfie, c  ad
qnofcunqtie certos, vel determinatos vfus, de quibus
etiam quarta,fiue casonica portio dati, fine exigi non
confucuit, vel non debet de iure: necnon de datisvep

b,-

11 mi 'ujler.

a //.<’ d:;X dičlioncs , in pajlentm: defuntin Ai'.tiqvio“
ribtts codicibuf.  b ~4l.it*i: prout 'pninerlitat cleri , O*
populi multitudo.telpaucitas txigit eorui.it, n. c Vi¬
de l.utttr petitur-^ i.ff.de c.ifl.peA.ifiUo.fyfi.jj. de*l:.£r
eib.i. lev. Pont.

KK

ni  Clementinarum Lib. III. Tit. VIII. IX.

qualitercunquc donatis in morte, Teu mortis articulo
in infirmitace donantis, vel dantis, de qua decefferic
quomodocunque direčte vel indirečle fratribus ipfis,
vel aliis proeifdem quartam partem (quam au&orita-
tc apoflolica taxamus, & etiam limitamus ) parceciali-
bus faccrdoribus,& ecclefiarum re&oribusdeu curatis
largiriintegre tcneantur.Fa&uri & curaturi,qudd ncc
alij,ncc aliis, a quibus quarta huiufmodi -minimfc debc
retur, ad ipforum fratrum vtilitacem , vel commodum
huiufmodi fiant re3ida,aut in eos taliter data , vel do-
nata procedant,fcu duod in morte, vel ab infirsns hu¬
iufmodi dandum , vel donandum fratribus ipfis exifte-
ret: in eorundem dantium vel donantium fanitate,fi-
bi dari vel donari procurer.t.In quibus peripfos vitan-
dis eorum intendimus confcicntias onerarc : vt fi (qcF
abfit) per fratres ipfos dolo vc*l fraude, quicqua in hac
partc agi fortaffe contigerit (pra cer id, quod eos pr o-
pterea di-čhis facerdotibus, re&oribus, Sc  euratis teneri
volunius) etiam dillri&a rario, in cxtremi iudicij exa-
’ mine requiratur ab eis. Vitra portionem autem hu¬
iufmodi, nihil valeant parceciaies,reftoresjcurati, Sc
pr*laticxigcre fupradi&i, nequcillis di<Si fratres am-
plius impenderc dntadftTičtMieque ad id, a quoquam
poflint aliqualiter coerceri. Nos etenim (vt in cunčtis
aqualiter Sc  pacifice fauente domino proccdatur) vni-
uerfa priuilegia, gratias, indulgentias, verbo fcu feri-
pto,fub quacunque forma vel exprcffione, fcu conce-
ptione verborum , a nobis vel prsedeceflbribus noftris
Romanis pontificibus cuicunque ordinum prcedičlo-
rum concefla, necnon confuetudines, conuentiones,
ftatuta&pačU in quantum funt pra?miffis, vel alicui
pra?midbrum contrariajCa penitus reuocamus, vacua-
mus,cafTamus,& irritamus: qutnimo caffa,vacua Sc  ir-
rita nunciamus,& decernimus nullius prorfus exiflere
firmitaris. Ctteriim vniuerfos ecclefiarum pradatos
cuiufcunquc prseeminentia , ftatus, vel dignitatis cxi
ftant,ac facerdotes parceciales & curatos,dwe rečlores
prsedi&cs, prsfentiu tenore rognmus Sc hortamurat-
tente, nihilominufq; a  eis diftridc prascipiendo man
damus, quatenus pro diuina Sc  apoflolicae fetlis reue-
rentia, pnrdičiosordines Sc  profeflbres eorum haben-
tes afFe&u beneuolo eommendatos > fratribus ipfis noti
fe difficil es,graues,duros,aut afperos, fed potius fauo-
rabiles ; propitios,ac benignos, piaque munificentia li-
beralesfe ftuaeantexhibere : fic eos in praTicationis
officio,& b  propodtjonibus verbiDei,acin omnibus
aliis fupiadičiis, ranquacooperatores eorum idoneos,
& laborum fuoru participesprompta benignirate re-
cipiant,acaffečiuose admittere non admittant,vtpro-
indc iilis teternaj beatitudinis prarmium augeatur, Sc  .
animarum falutis inerementa felicia procurer.tur. Nec
ipfos lateat, quod d fecus ab eis agifortafic contigerit
in hacparte. appftolicae&dis benignitžts, qua! ordines
Sc  procefdforescofdcm vbere fauoreprofequitur, Sc
geritin vifccribus charitatis, contra eos non immeri-
to turbaretur, neceadearquanimicerpati poflet, quin
iuper hoc prouidonis opportuna? remedium adhioT^
ret: ipfocjue nihilominus ca?Iefiis indignatioprincipis
dignapro meritisrependentis, cuius obiequiafratruni
ipforura fedulitas curiofa profequiair,mini-
mč praterirec.

DE DECIMIS, P RIM ITI IS, c

& oblationibus.

T / T V L V S Vlil .

CAP. I.

JZ

IX

228

Vonit quatuor cafus, in quibu* relijioji ^rauantes ,vtl
fraiidantei' ecclefiatirircA decimas eis debitas ,fi recjnifid
per illos,quorum intere?}, non dejijlunt intra menfivtjvtl
dev/urpatifrel retentis >intra duos menfesnon fecerint
emendamjfuftenfifunt ab Gfficii'r,adminiftrationibw ) <fr
beneficik : ^ talia non babentes funt excomrmrniuti.
SecundHt,tertiu4 3 <&> auarttu cafusibi^Seu qui.loan.Cdni.
Clemens V. tu concilio Vieuenji.

Eligioli a  quicunque, qui noualium autalia*
decimas ecclefiis debitas ad eos cxaliquacau-
M  ^falegitima no fpečlantes appropriare fibipra-
iumpterint, autexqtiifiti$ fraudibus, fiuecoloribusv-
furpare: Sen, quideanimalibusfamiliarium
rum fuornm , velaliorum etiam animalia ipfaeotum
gregibeis immifcentitim : Seu, quidea«imalibus,qu*
in fraudem ecclefiarum in pluribus locis cmut,empU'
que tradunt venditoribus vel aliis ab ipfis tenenda:
Seu, qui de cerris, quas tradunt aliis excolendasdeci-
mam folui ecclefiis no permiferint, aut prohibuerint:
nifi poft requifitionem per eos, quoru intererit, fupf f
hoc eis fačlam a pramiflis delliterint intramenfem»
aut d de iis, qux contra prsemilfa vfurpare vel rctinerC
prasfumpferint, intra duos menfes damnidcatiseccle*
liis emendam non fecerint competentem: dnt,& tam*
diu mancant ab officiis > adminiftrationibus & bened*
ciis fuis fufpenfi > doneč deftiterint Sc  fatisfeceriflt, vt
fuperius elt exprelfum, Q|)dd d religiod huiufmodi
adminiftrationes, vel benedcianon habeant: eocafa
quo alij fupradičti fu/pendonis, ipd fententiam excom
mnnicationisincurrant, ante fatisfačtioncm condign 1
nullatenus abfoluendi : priuilegiis non obftanrib^
quibufcunque. Carterum prcemiffa extendi nolunii> s
ad animalia, qux per religioforum ipforum donato*
feu oblatos tenentur: dum tamen illi relcii^ei*
cum ededu donauerint,aut obtulerint fe Sc  fua.
CAP.  IT.

Decima beneficiorum ahcui ccncejfa> fibi debetu?ft'
cundum tazationern) de moneta currente:
colleclorespropter hoc dijlraberej veloccupare trnast*'
ta diuink officiis deputata.b.d. loan.<,4.n&+

Id cm in eedem.

S I beneficiorum decima cuius dmplicirer conceda -
tur ad tempus,fecundum taxationem decimarini^
lis partibus, in quibusfict conce-Tio, confuetam, &ad
moneta m currentem b  eommuniter ipfa decim^‘ c '
uari poterit Sc  debebit* Nec per collečlores, c Icua-
tores, due cxačlorcs ipdus decimas, ecclefiarumcab'
ces, libros, & alia ornamenta duiinis officiis deputat 2 '
ex caufapignoris vel diftračlionis capi vel recipivolu"
mus,nec difi'rahi,feu quomodolibet occupari.

a Jll.ita : nihihminus eis dif-ricle pracipiendo man-
Aantes^C.  b VU. gr propofitio/;is.,  c laantiquto~
ribus codicib. etiam impreftis dc/knt hac UtaVcrba: p ri¬
mi ti t4 oblatim.ibui.

DE R E G V L A RIB V S E T
tranfcimtibus ad religionem.
r 1  T V L v s ix .;

cap.  r.

Profefi ordinum m endicantium : ei lam Ulite tranft
tesad non meudicantes , licet adrninijlrationes''habeanh
non babent vocem in capitulo , etiam Ji alij de capi tu h'*
concedant: ncc deinceps coufequi pojfunt adminijitatt^
neSiprioratus^vel officta > etiam tanquam vicarij: nccf*
fe vel aliis animarum curam gerere: &irrit at centra fr
člum.vltimoponit cafum exceptum. Ioan.^dnd,

Clemens V. in concilio Vicnenfi.

a Pid e concil. Tri d. fejf 2$. de refor.c.i z.  b
Geminianum conJil.nj.tgJ ^/llbertum D rtom m confd. 1 )?'
c De po tekate colleEl-o yu&  fubcolleclorum ■ & an  ^
bcat (onjiareper ltterat 3 yide Rotam decifzCb.innotd^

229

Vs

Dc ftatu monachorum, &c.

'T profeflorcs cuifuis paupcrtatis ordinised
libentius, in qua vocati funt vocationcpcrfi-
~ ftere, tranfeuntefque ad non mcndicancium
in' 1 p Cni . * n  codem conuerfari quietius ftudeanc, quo
^PMifcordiarum & fchifmatum produdiuaambi-
re pn’mctur : a  Sacroconciiio approbante ftatui-
j S  > ^endicantes quoflibet, qui ad non mendicantiu
^ ln e$ etiam auftorirate apoftolica tranfibunt in po-
erum  > qutve ha&enus tranfitierunt, quamuisnunc
ri0r atus,adminiftrationcs, vel officia, aut curam ani-
c  irum  vel regimen quodcunc<ue obtineanc inibi, vo-
aut loeum in capitnlo non habere: etiam, fi hoc
1 a baliis liberc concedatur, Ad b  prioratusquo-
jr e >adminiftrationes,aut qua>cunque in antea non af-
j UtTl1  officia j etiam tanquatn vicariosfeu miniftrosvel
^ c °rutn aliorum tcnentes: quodq; animarum curatn
rc gimen , necpro fe poflint, necpro aliis exercere.
SJJicquidaucem in contrarium attentatum faerit, lit

'|j' CUm  ipfo iure j quouis priuilegio non obftante. Ad
°, r umautem mcndicantium ordines, quos apoftoli-

ill.

C J _

f Qrib

,. a kdes eo modo fubfiftere c  voluit,vteorum profcl-

Ws  >itain illis rcmanereliceret, d  qubdnulluex
‘^cadmitterentad proFeffionem eorum, quibufque
licentiam generalem ad approbatos alios or-
nt 's tranfeundi,pr«cfentcm nolumus conftitationem

ext endi. .

CAP.  II.

nhts per Annum deferens babitum nouitiorumnon
r^hntcr diflin&um ab habitu profefjvrum, inieUigitur
, lo*n,*And.

' Idem.

p ^s,qui deinccps in difcretiomsconftitutiscatcno
uitiornm babi tu m jn  aliqua religione pcr annum
£ ftr Uucrint,hoc ipfo religionem illam decernimusefle
r °Fcffo 5 ; Nifihtiiufmodi habitusin colore, fciflura,
vel forma Fe diflin&um patenterexhibeatab
habitu profedbrum.

13  E STATV MONACHORVM,
vel cauonicorum regulaiium.
r it  v iv s x.

CAP.  i.

. ^r*fmittit exordium brcne  , in quc conflitutionUcau-
* rn  p o nit, grgeneralc interdičturn monachorum nigro-
^ rfl  i circa exquilitum ornatum vel uotabilem exce(fum
tt '°'jubuj y cibl‘f, j otr buc,equitAtur:c, lečltfterniif.

N Clemens V. in concilio t^ienenji.

E in agro domtnico.facra videlicet monacho¬
rum nigrorum religione, indecorum aliquid
obrepat,aur vitiofum quicquam perniciose e
l Ue getem coalefcat, fed vt in illa potius flores hono-
v s  honeftatis frufius in vbertate fuccrefcant: eis in
^ hbus inordinatum oranem icu exquiiitum ornatu,
j ' ct| bum , necnon in cibis Stpotibus,equitaturis &r'
"•fterniis, quemuis notabilcm interdicetes excefsu.
^ftcialiter prouidetcircaveftei habitui prtximai ,al-
l^ t,a, i c aputia y calceamenta y r x onac y cultellos y  calcaria,fel
’’&* fixnos ip j forum: grvllimo, lirca habilumfuperio-

^'loan.^lnd.

3 ita tui milSi vt  Cuperjor veftis ipforum habitui proxi-


n, gri, bruni, aut albi coloris esiltat, uivta morem

SUap e ° S  ^ cruar ‘ fblitum in regionc,qua degunt,nec in
f^ini regularis excedatur modeltja, nec quse-

*ut

reprimatur.  b hi manufc.vctuftofati* <&
■ate ita: ,Ad prioratus cjuoslibet adminiftrationer,

HHcecunjue etiam annua officia non ajfitmi y 0*tdn-

t  1  v icttrios Jcu miniftrpsvelloca aliorum tonit ec , &c.

fU-fitftintre.  d M.lictat.  e M.perniciefam

2  30

raturquodpreciolius Stfubtilius, Ted quod vtilius va-
lcat inueniri. Sit etiam vcltis ipfa rotunda per circuitu
&non fcilia, neclongitudinenimia,aut breuitate no-
tanda: largas etiam manicas habeatvfque ad pugnunt
protenfas,non confutitias vel quomodolibctbocona-
tas. Altr.nriis de panno nigrovtl pellibus caputiorum
loco cum caputiis habitus, quem geftauerint.fint cori-
tenti: iuxta tam en difpofitionem abbatisdciflis Tupcr
Kumcros, Sthoneftis ca utiisvti poflint. lnvcftibus
fendatum pro foderaturis non portent. Aeftiualtbu*
largis aut boriš altit pro calceamentis vtantur. Nullu*
zonam,cuhellum, calcanacum ornatu deferre, aut cu
lella clauorum ornatu decorata luperfluo, vel nimis a-
bas rumpcuofajfiue cam frano ferraruram adornatum
habente equitareprgeiumat. Rurfus in locis.in quibiis
ruerit congrcgatio duodecim monachorum aut fupra.
intrafepta monafterij.abbas.prio^autaliHs pra-fidens
portet fiocum de panno, pro flocis aut cucullis in ipfo
monafterio confuero: monachivcro ali/ irj molulte-
riis, in quibus flocos foliti iunt portare, debentetiam
vtieis. In aliisaui-em rr.onaftcriis & intra domos Sc
alios prioratus, vbi noneO.tanta congregatio mona-
chorum ; cucivlias claufas dsferant & honeltas.Cum ve¬
ro abbates,priores, aut alios pralidentes & monachos
alios extra monallerium proficifci continget: flocum,
cucullam, ant capam claufam habeant, & fubtus capi
fi eam portauerint cucullam deferaat, aut fi malucrint
fcapulare. Ciim autem ad feruiendum in diuinis offi-
ciis albisvelfaerisveftibus iaduentur, autcumoccu-
pabunturin operibus, vti eis bciatfcapulari. Verum
ne ex diuerfa acceptione, quam indiuerfis regionibus
buiufmodi vocabula, flocus videlicet, it cuculla dicult
tur habere,hsfitandi circa premiifa niateria reli nqua-
tur: cuculla nomine habitum longum Sc  amplum, Ted
manicas non habentem i nomine vero floci habitum,
qui longas Sc  amplas habet manicas, nosluctlhger«
dedaramus.

Prouidet circa monachorum confejlionem , communio-
nem, expofitioiiemrcguU, & injlruthonem nouiiiorum.
Joan. ^Andreas.

Sane a  fingulismenfib. tam in rr.onaftcriis, oudm
extra (fublata occafione quacunque) ad confejlionem
faltcm femel accedant omnes & finguli morachi.Et in
prima dominica mcnfis cuiuflibet in monafteriis Tem¬
per comunicent.nifi excaufia forte, qtiam abbati.prio-
ri,autpa:nitentiariismonalteriorum non dilferantin¬
tim are, eorumqueiudicio vel abftineantvel accedant.
Regula quoq; ciim in capitulo legitur ab illo, qui pr*-
eft ipfi capitulo, vel alio, eni hoc ipfe iniunxerit,pro-
pteriuniores vulgariterexpoaatur. Nouitiis etiam fi-
delis deputetur inttruaor,tam in diuinis officiis,quam
in obferuantiaregulari.

Prouidettircavenationes aucupationec mondebo-
runt. loan.ALnd.

Porrb aver.ationibus & aucupationibus omnes Tem
perabftineant,neceis interelfe, aurcanes,vcl aues ve-
naticos per fe vel alios tenere prarfnmant, nec a fami-
liaribns fecura morantibus teneri permittant, nifi fal-
tus.viuaria, vel garcnas proprias, vel ius venandi in a-
lienis haberent, in quibus cuniculi vel fei a: aliu forfan
effent,quocafu boe eis perniittitur : dum tamen intra
monalteria feu domos, quas inhabitant.aut coni clau-
furas venaticos canes non teneant, nec venationi pra:-
fentiam exbibeant perfonaltm.

Punit certos pradiclorum tranfgrcffores : omnec alio/
puniri iubens iuxta difitplinam reguhc.Joan.^ind.

Si quis autem pr*mifforu temerarius cxtitcrit vio-

a lfle t/camfrehcndit canonico/ rteulari/, ne rubri-
calitfuperflna , coni ra l.fi quaudo.jf.de lega.i, & c.filo-
ta. de maiorit.  r/ obed.

KK i

Clementinarum Lib. III. Tit. X.

231

lator>regulari fubiaceat difciplinar. Ht nihilominus fi
fotulares non corrigiatos & altos,aut caputia (vt prae-
fertur)non fifiaportare prajfumpferit,fiquidemabbas,
vel prior non habens abbatem propriu fuerit, per an-
num fe nouerit a beneficiojruiH collationefufpenfum :
Si vero alius fuerit, ab adminiftratione, fi quam obti-
net, fit perannum fufpenius. .Quod finullamiiabeat,
eo ipfo per annum reddatur inhabilis ad adminiftratio
nem (k  ecclefiafticum heneficitim obtinendum. Si qui
vero eorum ven at ioni aut aticupationi clamose , vela-
lias,cum canibus aut auibus ex propofito interfuerint:
juxta prsmiffam perfonarum diftin&ionem di&arum
fnfpenlionis & inhabilitads posnas, per biennium ipfo
fa do  incurrant. Abbate autem vel priorea collatione
(vt pr«mitticur)beneficiorum fufpcnfo,ad priore clau-
ftralern, c um confilio &alfenfuconuentus vel maioris
partis ipfius,eorunde beneficioru collatio deuoluatur.
. Prouidet contra p rofejfos eun tes a d cnrim p rincipum,
Velalids Vagant es> v elintra fepta mo naj!-e rij arma tenen-
tes. han. Mndr.

Ouiavero nonnuUi monachorum ipforum (ficut ac-
cepimus) fuaui iugo olfernantise regularis abie&o, in
terdum(propriis reličtis monafteriis fc in eisfecure mo
rarinpn poite $ing£teš,velaU& colorequa:fita) percu-
rias principu na cuagando difeurrunt: ik  nifi a pnslatis
eorum petita penliovel fubuentio aifignetur eifdem,
confpirantes in illos, eisque proditionem vel alia gra¬
ma imponentes>eos capi & incafčerati,ipforumq; mo-
nafteru comburi procurant> & interdum monafterio-
rum ipforum bona in totum vel a  in partem non mo-
dicam occupsre praefumunt: Nos eorum in hac parte
reprobis aufibus obuiare volentes, hocedsdopeipe¬
tno prohibemas, ne n onachi autregulares canonici
admimftrationem ahquam non habentes, ad curias
princip 11 m abfq; fpeciali pradatorum ftioruro licentia
fe conferre prsefumanr. Quod fi.vt iiiis pr.vlatis aut mo
nafteriis damnum aliqnodinferant, b  ad di&as cu
rias fe conferre prže r umpferint, exc5m unica tionis fenr
tenruns eosineumre volumusipfofa&o. .Pradatis eo¬
rum diitričie nihtioazinus iniungeptes j.yt ipfos a pne-
di&arum curiarum acceffu & aliis quibuslibet vaga-
tionibus ik  difeurfu diligenter compefcere > ac fuper
hoc non parentes eifdem, feuere corrigere non ©mit'
tat. Pra‘fat£ quoque fententi*, monachos infra Tepta
monafteriorum, fine licentia abbatum fuorumarma
tenentes, (lecemimus lubiacere.

Proučile! circa.mona c h or um folitudin eyJoan.jl.nd,

Ad ha^vprazdeceflorum noftrorum veftigiis inhseren
tes j perpetuoprohibemus edi(do, ne monachi finguii
in lingulis fibi comrrnflts adminiflrationibus vel prio-
ratibus habitare prasfumant: Sed.liproucntuspriora-
tuum feu adminiftrationum huiufmodiduobus forte
non fuppetant, iidem prioratus feu adminiftrationes,
nifi per abbacesadruitentationem duorum fufficien-
tesreddanturdocis aliis vicinioribus, ad eorum mona-
fteria pertinentibus, vel ipforum monafteriorum offi-
ciis j aut interfeinuicem >prouterit com.modiusj cura.
conlilio ik  alfenfu abbatum,per locorum ipforum or-
dinarios vniantur. Monachis locorum,quoe aliis vnien
turprioribus,ad claullrum primitus reuocandis,& cle-
ncis feruituris »bidem : de locorum ipforum proaentU
bus prouilione debita facienda.

Prouidet depriorum.atate y & ipforumfacerdotio y pYo-
fefiione> & babitatioue . loan.jl^d.

Cat.tcrum jrrioratus conuenruales alicui,nifi xxv.an-
mimrattigcrit ali; vero curamanimarum habentes,
etfi curLt.ipia per feculares habeat presbyteros.exerce-

a .Ali it a,:.-V el j n  parte non modica.  b Vide l.
quifquiy. C.ad le^Jubrnale. Iq . jind. in c. inpcetm. de
reg. iu. Ub. 6.

232

rijCuiquam nifi xx.annum peregerit, 9 on ^ err i"|[„ s ha-
aut committi. Qui autem prioratus iftos vel i
buerint, intra annum computandum atempoj^ _- s
tionis feu commifiionis fibifad:^de eis &p o1  ^ t - s p už g
eorum adept9,vel intra vigefimumquintum * 0< .

annura, fi ante annum ipfum non conuentua e ^
ratus cis commifTi fuerint, aut collati, fe facian ^.j.
cerdotiura promoueri. Quod fi (cefiante rano „
caufa)non fecerint,eoipfo nulla etiam m o nit«on e
mifia, pradi6lis prioratibus fint prinati: q ul  T - qU is
ea vicenulUtenusconferantur. Sane prioratus a H ^
fiueadminiftratio comittialicui vel conferre
fit, nifi exprefsč profefftis fuerit ordinem mon ‘ lC n 1 ^e-

neque prioratus aut adminiftrationes extram^^^^

ria obtinentes permittanturin monafteriiSjie -

tur in iplis prioratibus (euadminiftr.ationibus(qu ^
quenon obftanteconfuetudine) refidere: \$

diorum vel alia caufa rationabili ad tempus tor
huiufmodi refidentia excufentur.

Prouidet de m o n ac h or um ordinatione & ipf oYU
Brina, loan.jlnd. *  'niiS#

Ad ampliationem autem culrus diuini.: ‘ taC . u ^fa-
quod monachi quilibetad monitionemabbate ^
ciant ad omnes ordines facros(excufatione.cefla ^
gitima)promoueri.Ri.irfits,vtipfis monachis
di in fcientia,via opportuna non delit: in.fing ull ^ tcS>
rum monafteriis, quibus ad hoc fuppetunt tacu . ^
idoneus tenearur magifter, qui cosin primicnus
tiis inftruat diligenter. . Cti#*

Confiirmat <&r innouat decretalem pipra eodern ■
ad, monitJJ e riu m y  <& i  cap .In fm^ti lw.h d-loan-M 1 '  *
Praemiifa 'gitur omnia & ea nihilominus, ft u * cce f-
cis recordationis hinocentius papa quartuspr^
for nofter,circa ftatnm monachorum ipforum P r ^. arn i-
riori culcu obieruantiž regularis, qubad vfu 1 ^
fiariim, abdicatidnem proprierati.fi, filtfntiu m > ‘f fi

carnium, ac de ro.cn na capitulis dt  trie^nio i n c f je .
celebrandus,c> eiicm quqad quželibt*t alia ft- aCUjr . . nll 5,
omnia in.aduam n s &  approbamus ) e>:prefsč, V®
ik  ftatuimus firmjter.obiej uari-..

c  a  p. i r. ici  p*

Monidle.^cjuienuUijiibfitnt nifipap *, & can° nt
CuUreSj per ordinarios: & ul:a exempta per feoSp r  * ^
tos debent anni* % fhigulw vtfitari. P.t ponit

fonarumvijitationiinterejfe debentium. h. d> U<l n '

Id e m in e o dem,  jTciP^ -

A Ttendentes, a  quodvbi gubcrnaculuf 11  ^ ^
112 contcmnitur,reftat,vtreiigionaufrage tU
uidendum cenfuimus cite prscipue, ne p er c ,° nX .- 0 ^dC
huiufmodi in iis, quse fe Chrifto votocclebri deip
runt,quicquam reperiatur incongruum,quod ip  r  ^
laris ponat honeftatis gloria maculam,& diui narfl oa p rf
rito poffit offendere maieftatem. Hocigiturfa c
probante concilio dnximus ftatuendum,vt ^ n A U i lC etf
nialium monafteria per ordinarios exempta, vj_ d  ^
qusita fediapoft.quod.nulli ali) fubie<ftanofc l ^ te>
apoftolica: non exempta veroordinaria au^T^u-
ac exempta alia per alios, quibus fubfuntann«s
lis debeant vilitari. Vilitatoresautem huiufi ll( ^' -^\tS
licitudinis ftudium diligencer impendant, vt m?
ipfa»,quarum nonnullas dolentesaudiuimus lB  ur j$
feriptis excedere pannis fericis, variorum fodcp &  v jf
fandaliciis, comatis& cornutis crinibus,Jcac^ c,s
gatiscaputiolis non vtantur: nonchoreas, n0, : ct , s ^
fecularium profequantur, nondie noduve P e . rVl  fa'
plateas incedant , aut voluptuofam alias vita
canr,easque folertius retrahant, abinfolentus^^

bushbet ik  mundihuius illecebris,acinducant ea

Vide conciliii.Trident.feJf. z 5 , titu. de regp
cap.  9 ,

uUrib* 4,

Dc religiofis domibus, vt epifčopo, &c. 234

:--a*..-,;, r..., .1  -— " j-  eoipfo, quodfecusegerint,fe nouerint incurfuros, di-

ftri&ius inhibemus, ne mulieres a!iquasprsdiaum fta
tum (vtpratmittiturldtidumalfumptum fe&antes.aat
ipfum de nouo forfitana<rumentesquomodocunqtie
admittant: ipfis fupereofe&ando vel alfumendoprz-
bentes vilo modo coafilium, auxilium, vclfauorem,
nullocontra przmiffa priuilegio valituro. Sani per
prardi&a prohibere nequaquam intendimus, quin fi

i. Ira pendendum in monaftenis fuis deuoram & dc-
. ltUm dominofamuiatam. Adqu* omnia obferuan-
^•aionialeseafdem (nonobftantibus exemptionibus
pfmilegiis^uibufcimnue^uibus tamen quo adalia
0 | l >miispra:iudieiiim generari)per illos,de quibusfu-
' r, diau m  eftjcompeliiiubemusremediisopportunis.
’tuimusinfuper, vt qustuis ad regimen abbatiarum
“Umpt* in monafleriis, in quibus abbatiflae funt foli-
* °c«edici,intra annum a fuse confirmationis tempo-
?, COtn putandum, a ' munus benedi&ionis fufcipiant:
: ll0 quin a iure fuo (nifi fubfit caufa rationabilis.) pror-
U!  te nouerint cecjdifTe, per illos, ad quos id pertinet
rfoaifionj abbatifiis monafleriis ipfis canonice fa-
cle *>da.lIlasquoq; b  mulieres, quz vulgd dicuturca-
aonicč feculares, & vt feculares canonici vitam dueti t,
®°arenunciantesproprio, neeprofeflionem aliquam
? c 'entes,per locorum ordinariosjii exempt* non ftie-
n »t,fna: fi vero exemptz fuerint,apoftolica audorita-
ptsecipimus vifitari. Perhoc tamen non intenden-
?_* earum ftatum,rcgulam feu ordinetn approbare. Ip-
'°sautem vifitatores notariis duobus,& perfonis dua-
btisrna eedefise cuiatuorqueviris aliis honeftis vtique
^ttiaturis pracipimusin eaquam viiitandofaciant in-
HNtfitione fore contentos. Si qui vero vifitatores ipfos ,
lfl  prarn,ilTis impedire prafumpferint, feu aliquopne-
"'■fforum (nifi monitircfipifcant)ipfofadoexcommu-
fi |cationis fententiam fe nouerint incurfuros, priuile-
Pis, ftatutis, & confuetudinibus quibuslibet in con-
(t »rium minime valituiis.

_________ . —

De religiosis DOML

bus,vt epifcopofintfubieft*.

T IT V L V S XI.

cap.  r.

Iduliercs Jlatum beguinarum feRantet & de nouo df-
*krnenter,dt vtlimtfiin hoc dantesconJUiumvelfaHereni,
*Pfo fačlofunt exccmmunicati: Jiatut tamen panittntid-
m per h ec noninterdicitur , fuundum Vdulum.

Clemcns V. in concilio Vienenfi.

C Vm  de quibufdam mulieribusbeguinab. vul-
gariternuneupatis (quz cum nulli promittant
obedientiam,necpropriis renuncient, neqve
Prontcmturaliquani regulam approbatam, rcligiofac
»equaquam exiftunt:quanquam habitum , quibegui~
larum dicitur,dcfcrant & adhzrcant religiofis aliqui-
bu s , ad quos fpecialiter trahitur affe&io earundem)
*obis fide dignarelationc infinuatum extiterit,quod
tarum alnjuae qua(i perdučlacin mentis infaniam , de
fitnima trinitatc ac diuina efientia difputent & prardi-
cent, ac circa fideiarticulos & ecclefiafticafacramenta
opiniones catholicae fideicontrarias introducant, &
■nultos fuperhis decipientesfimplices, eosinerrores
diuerfos inducant, aliaqu»quamplurapericulum ani-
toarum patientia c  fub quodam vdamine fan&itatis
faciant dteommittant: Nos tam ex his, quam cx aliis
deipfarfi opinione finiftrafrequenterauditis, eas me-
rito fufpedlas habenres,flatum earundem facroapprc-
bante concilio perpetub d»ximus prohibendum, & a
dei ecclefia penitus abolendum: eifdem & aliis mube-
ribus quibufcunq; fub poena exe 6 municationis, quam
incontrarium facientesincurrerevolumusipfo faflo,
iniungentes exprefse» ne ftatum huiufmodidudum for
*e ab ipfisalfumptu quoquo modo feflentur vlteriu.-,
vel ipfum aliquatcBris de nouo afrumanr.Prsedi&is ve¬
to religiofis, per quos earde mulieres in huiufsnodi bt-
guinagij llatu foueri, & ad ipfum fufcipiendum induci
dicuntur, fub fimili excommunicationispotna, q«am

a ^Lnumevaudum.  b Vide ^4rchididC0tHtmin
*-Ji <jMH/Htdenie, 7 .J. 4 . e ^U.^arailin.

fuerint fideles aliqua mulieres, quat promifTa con tincu
tiaveletiam nonpromilfa honeftein fuis conuerfan-
tes hofpitiis,peenitentiamagcrevoluerint: Scvirtu-
tum dominorn humilitatis fpiritu deferuire, hoceif-
demliceat,prout a  dominusipfisinfpirabit.

CAP.  II.

Venem cenjlitutionis canjam,j}atuit bojjfitftlid refsf*
mari per collatorcs ipfomm.gr coqi reRorts eorum ad e e*
feruAtionem locernm &fnornm idr,um, ad hsftitali-
tatem tenend.im : Jldti ens per locorum ordinarios
pleridefeRum vel aigligentUm coUutorum, etUmcirc»
exempu. lonn.And.

Id en.

Q Via coiitingitinterdum, quod xenodochiorum,

leprofariarum,eleemofynananim,feuhofpita!i»

redores,locorum ipforum cura poflpofira, bona,res Sc
iuraipforum interdum ab occupatorum Sc  vfurpatoru
manibus excutere negligunt: quinimo ea collabi &
drperdijdomus & atdificiaruinis deformaripermittut,
& nonattento,qubdlocaipfa ad hocfusdata, & fide-
lium erogationibusdorataf"-r u nt, vtpauperes infe-
diqueleprareciperenturinibi, &exprouentibus fu-
ftentarenturillorum,idrenuunt inhumaniter facere:
prouentus eofdemin vfus fiios d.imnabiliter conucr-
tentes: b  qunmtamen ea,quaadccrtum vfumlargi-
tione funt deftinata fidelium,ad illum debeant non ad
alium (faluaquidem fedis apoltolicte auftoritatc)con-
uerti: Nosincariam c &  abufum huiufmodi deteftan
tes, hoefaero concilio approbante fancimus: vt ij, ad
quosidd*iurevel ftatucoin ipforum fundatione lo¬
corum appofito,aut ex confuetudme praferipta legiti-
mt vel priuilegio fedis apoft.pertinet.loca ipfa ftudeat
in prsdidis omnibus falubriter reformare, ac occupa-
ta,deperdita,& alienataindebite i» ftatum rcduci de-
bitum faciant ,Sc  adipfarum miferabilium perfonarun*
reccptionem & fuftentationem debitam, iuxta facul-
tates& prouenrus locorum ipforum redores pratdi-
doscompellere non omittant. In quo,fi fortc commi-
ferint negligentiam vel defedum , ordinariis locorum
iniungimus, vtetiam fi pia loca przdida excmptionis
priuilegio minuta confiftant,per ieipfos vel alios im-
pleantomnia prKmifl'a& fingula, Sc  redores cofdem
vtique non exemptos propria: cxemptos vero & alios
p-iuilegiatos apoftolicaadidaudoritatecompellant,
Conrradidorescuiufcunquellatus auteonditionis exi
ftant,acpra:bentes eifdem circa pramiffaconfilium,
auxilium,vclfauorem , percenfuram ecclefiafticam Sc
aliis iurisremediiscompefcendo: nullum tamen per
hocexemptionib.feu priuilegiisipfis, quoadaliapra-
iudicium generando.

Vrxcipit hcfyitali* in beneficiumnon etneedi .nifi in
duobuo cabbut , & reprobat contrari.im confuttudinem,
jnbmittens, tjunles efje debeant, quibwadminifiraiio ip-

fa. cammittitur, & de ipforum iuramento, inuentario gr
rj-tiene reidend*: &dceretum apponit. letin.And-
Vt aurem prsemiffa promptius obferuentur, nullus
ex!ocis ipfis fecularibus clericis in beneficium confe-
ratur: etiam fi de confuctudine(quara reprobamus pe-

a Al. itn-, preut ipfis domintte miniflrabit.  b Ad
kune le cum Vide l. ltgatum.ff.de admi.re.ad ciuit.pert.re-
h  er a dc cenfe. diii.  2 , ver. ne.  r. rpiamiut de pan. lib. 6.
C Al.ininri.tnt,

KX J

Clementinarum Lib.III. Tit.XII.XIII. 236

235

nitus) hocfueritobfcruatu, nifi in illorum fundatione
fecus conftittitum fuerit, ieu perelečfcioncm fit de re¬
sore locis huiafmodi prouidendum. Sed eorum guber
aatio virisprouidis,idoneis,& boni teflimonij commit
tatur, qui fciant, velint,& valeant, loca ipfa, bona eo~
4  rum aciura vtilitcr regere, & eorum prouentus &re-
ditus in perfonaru vfum miferabilium fideliter difpen-
fare,& quos in, vftis alios bona prasdi&acouertere prs-
fumptio verirtmilis non exirtat:in quibusfub obte-
ftatione diuini iudicij illorum , adquos dičtorum lo-
Mrum commiflio pcrtinet, confcientias oneramus. lili
etiam ,quibus dičtorum locorum gubernatio feu ad-
miniftratio committetur: ad inftar tutorum & curato-
rum iuramentum prseftare, ac de locorum ipforum bo-
nisinuentaria a  conrtccre,&ordinariis feu aliis,qui-
bus fubfiintlocahuiufmodi, vel deputandis ab eis an-
nis fingulis,de adminiftratione fua teneaiaturreddcre
rationem. Quod rt fecus a quoquam fuerit attetatum:
collationem,prouifioncm,feu ordinacionem ipfam ca-
rere decernimus omnirobore firmitatis.

Veclarat confiitutionemnon extendi adhojjiitalia re-
ligioforum v el milit ari um ordinum.h.d .

Pr*milTa vero ad hofpitalia militarium orcfinu , aut
religioforum etiam aliorum extendiminime volumus:
quorum tamen hofpitalium re&oribus in fančta; obe-
dientis virturc mandam ws, vt in illis fecudum fuorum
ordinum inflituta & antiquas obferuantias prouidere
pauperibus, & hofpitalitatera debitant in illis tenere
procurenc: ad quod pcr fuperiores eorum arda b  di-
itričiione cogantnr, ftatutis aut confuetudinibus qui-
buslibet non obftantibus in pramitflis.

Conferuatantiquas confuetudines taltum locorum,cir-
ca diuina officia cpffacranienta.loan.^And.

Cccteriim noftrs intentionis exiftit,quod rt qua rtnt
hofpitalia,a!tarejveliiltaria, & ccemetcftu abantiquo
h ibcnti.i:& presbyteros celebrantes & facranr.enta ec-
clcrtaftica pauperibus miniftrates:feu rt parceciales re-
$ores confueuerint in illis c  exercerepr2mifla, anti-
qua confuctudo feruetur ,quo ad e.xercenda &mini-
ftranda fpiritalia fupradi&a.

DE IVRE PATRONAT V S.

T l T V L V S XI L

cap.  r.

Si prafentatis ad e cele ji at p er patronos ecclefiajlicosfin
tqutbusigfinon confueuerut omnia onera fupportarc, non
afiignetur intra terminum ccmpetentem congrua portio,
diceceftnus tam afignarc debebit. Sluodlocum nonha-
bet,quando onera funtperpatronosfupportandt, hoedi-
tit.loan.^Andr,

Clemens V.in concilio Viener.fi.

V T conftitutio,qu£ adecclcfiam aliqua,quem-
uis etiam ad exemptorum pratfentationem
admitti confuetudinc non obrtante conuraria
prohibet, nifipr*fentato de prouentibus ciiifctem ec-
clefiie, tališ coram dicecefano portio fuerit aflignata,
vnde iura pofiit epifčopalia f®luere» & fuftcncacionem
haberc congruam,rtcur expedit obfertietur, ipfam de-
elarare,ac d  qua?da adiicereconfulta hniufmodifacri
concilij approbationc prouidimus. Dioeccfanis fub ob-
teftatione diuini iudicij diihi&iusinhibentes ne pra?-
fentatum aliquem per quamcunque peribnam eccle-
jfiafticam ius pra»fentandi, ad ecclefiam aliquem ha-
bentem admittant, nifiintra certum termin um com.
petentemper dicccefan 9 S e  ipfos prsfentatibus. prs_
figendum, iprt prafentato fueri*t coram eis(vcprssicri,

a lAljnuetarium.  b al.ecclejiajlica.  c al.it a:.in
illis partibitSi&c.  d / w  antiquioribus c odi c ib us conftan
ter legiturita;ac ei qu^dam-,&c. .  e al. epifcopof.

bitur a  congrua dc prouentibus ecclert« portioafli-
gnata. Quamii forfaniidem przfencantes,intra ter-
minum ipfum aflignare neglexerint, ne fa&um eorum
noceat praefentato: ftatuimus, vt cxtunc dicccefanide«
beantpradentatum (nifi aliud canonicum obfiftat)ad*
mittere, & in panam prsfentantium , ad diacefanos
ipfos poteftas aflignationis huiufmodi deuoluatur.
Pratcipimus autem dicccefanis eifdem, fub ipfius ob-
teftatione diuini iudicij, ipforumque confcientias o*
neramus, quod moderationem portionis b  ipfius de-
bitefaciant,net odiovel fauore, velaliasinplurivcl
minori, circa illam fcienter excedan-t. Sancin prio-
ratuum vel aliorum, tam regulariHm, quam fscula-
riumlocorum ecclefiis, in quibus religiofi vdali;>ad
quos eorum reditus pertinere nofeuntur, praidičte co»
fueuerunt onera fupportare, praemirta nullatenus ob-
feruentur: fed onera omnia, qu» ecclefiarum ipfaruffl
perpetuis presbyteris, aut vieariis ineumberent, fi di¬
eta eis artignatiofačtaelTet, religiofi alij fupradidi
plene fubire, ac presbyteros, feu vicarios ipfos decen-
ter tradarc,necnon furtencationem eis prarftarefrtffi”
cientem, & congrtiam tencantur. Ad qus omnia in*
tegralitcradimplcnda, & nihilominusadobferuatio-
nemdebitam aflignationis perdicecefanum incafui'
lio (vtprsemittitur) faciendse,religiofospr2dičlos,&
alios quoflibet a dicccefanis eifdem eccltiinflica volu*
nius cenfura compelli. No^ obftantibus eicemptioni*
bus aut aliis quiburtibet priuilegiis, confiietudinib«J>
vel rtatutis, quse circa prsmifla, vel eorum aliquodr€‘
ligiofisipfisautaliis,in nullo volumus fuffragari.

CAP.  I I.

In plurct h ar e de s ‘vnius ex p lun bus patronis tranfd^
patronatu*perJiirpes. h.d.Ioan^^And,

Idem. ■'

P Lur« c  ab vnoexpatronisecclcfi2rclidihvfrC*’
des,voccm duntaxan vnias habebunt in pr^fentl-
tionere&oris. Et(vt faciliusprouieicatur ecdefiis)no n
inconueniens reputamus, patronos ipfos in ter fepo^ c
libere couenire, de rečtore ab cis alternis vicibus prst'
fentando: Quibns etiam cx eadem caufa permittim^
vtpluresad vacantcmecclcfiam poflinteomodopr*'
fentare perfonas, qubdynx ex eis eligi per epjfcop u,n
valcat,& admitti.

DE CEN S IB V S, EXACTlO-
3iibus,&procurationibuSi
r ; r. xiii.

CAP.  I.

Šeligioji fubire tenentur onera-, incumbebctnt ted*

jik per eos ant e boe concilium , actjuijitis: nifi priuiUf^
exemptione Velalia iujla caufa iuuentur: qu(tpriftd e £*
velacemptiones non iuuant in ecclefiis poji conciliut***'
quirendis. h.d. lean.<Arid.

Clemens V. in concilio Vienenfi.

C Vrn rtt naturar conlonum illos non recufart 0 '
nera, qui rerurn commoda compleftutur,
in perpetuum valitura coftitutione fancimn^
vt religiofi quicunque pro mop.ait s eriis,& ecclefiis ,^ 1135
ad eos quocunque lint titulo deuoluta, procuration ^ 5
Icgatorum fedis apoftolicae 3 ac iura epifcopvalia., & a f * 4
prsftari pro ipfis antequam ad eos perueniflent, lb! ,5a
promptd ioluere ftudeant: nifi forfan fedisaportobe*
priuilegio, exemptione, vel alia caufa legitima 3  abhi
fe valeant excufare. Priuilegia vero, feu exemptionC s
huiufmodi ad monafteria,fcu ecclefias,qu2 ad eos oD-
uenire contirget,in poflerum volumus no n exten d^

a p rami t ti tur.  b a l. p en/ion is. c

inteUečlu vide Lambertinutn deiure patran.artic.l 2 > fr ‘
p 4 nh»um,$r„.  p/

J 3 7  De cenfibus } exadionibus,&pf očarat. 23 ?

C A p . II. T
Penit qu*d*m grauamina 3 qua prelati inferebant exe-
t***  * j>r*:ipte CiftercienJibM 3  & illa fieriprohibct: fta~
Hen s>qubd epifcopi 3 qui in monafteriu Ciftercienfisordi-
^charitatiueprocuranturjint contenti cibdriis 3 qux p er
0s JUn miniftrantur.Si veroprtcurantur ex debito 3  ipfis
°f e ntibtu carnes miniftrari, debent extrafcpta mo nafte -
fttlfaltem extra porta 3  qu*e diciturregularis.Ipforum
ett 4»i e le e m ofy n arij fragmentarna nfamm pojfunt paupc
i* 4  *rogare,boc dicit.loan.iAndo  «

Idera.

A fr <*  nbftrum(q>clolentesrcferimws)peruenitau-
ditum , qaod ecclefiarum prajlati ad monafteria
^ercienfis or din is accedentes, licet ab eis charitati-
e r tcipiantur, & eis curiaHcerneceffaria miniftren-
Ur J cibis tamen regularibus non con ten ti, contra pri-
J*£gia di<fti ordinis carnes petunt: & fi eis nor. mini-
g rent ur s  auferant violenter. Ec licet in locis eftiiem
^tdeemof/nascompetenterdpfi ramen praftsti ipfis
l?“giofis inuitis aiias eieemoIyaas faciuist 3 etiarfi in a-
4uibaslocis,in quibus procurationes Hortliabent, de
, . Hfuetudine ve), de iure. Pro equitaturis queque fer-
**idis, licet ferris non egeant , &  coci eorum fui officij
tione pecuniam exigunt & extorquent: Nec eompo-
^nes fuper procurationibus -inter pr&latos ipfos Sc
° s  inicas eisfcruant. Ipfis etiam in recipiendisprocu-
at jonibusn:agraucscxiftune;qubdipfis in eorum mo
^Itcriis & ecclefiis procurationes recipientibtis longi
e mp 0r is vi&um breuis hora confumit: & dum precu-
^tionesrecipiunt, canes venaticos, falcones & acci-
y tre *lcciim habent. Et nifi voluntati fatisfiateorum,
a lu» monafteriorum> feu ecclefiarum per violentiam
^pefranguntur j & ornamenta ecclefi« exportantur,
8 u *fque procurationes recipiunt vna die fedis apo-
°bc* priuilegio non fufFulti, interdum in pccunia nu
*f^ r *ta, vifiutiomsetiam officiononimpenfo, &oc-
^fione tli&arum procurationu , iidem prelati ab ipfis
rc HUenter exigunt, quse illis foluere non tenentur,in~
to lcrabiiia eifdem grauamina cumulantes. Sunt b Sc
JP^nuIli qui procurationes nunciorum apoftolics fe-
? ls ) aiiaque extraordinaria onera exemptis, & aliis re-
n § l ofispro maiori parte imponunt: vtfeac presbyte-
liberent feculares religiofos ad ordinandum hu-
j 1 nodi onerum diftributionem mimme aftumentes:
J 1  to ul tis etiam aliis praftati prelati, exempta mona-
kria, & ipforum ecclefias vtroque illis iure fubie&as,
pauant in procurationibus recipiendis, & oneribus
^‘olitis imponendis: Nos igitur fuper his volentes de
Tportuno remedio prouidere, faeri approbatione ro¬
ji 1 ) duximusftatuendum , vtfi epifcopi non caufa vi-
'Jationis, fed charitatiuse hofpitalicatis, ad monaltc-
a  venerint fupradi&a, vi&ualia gratiofe recipiant,

- charitatis gratia eis fuerint miniftrata. Ipfis au-
€ pifcopis, ad monafteria venientibus fupradičta &
P r °curationes ibidem recipientibus fibi debitas de iu-
f^pnimiini, cofuetudine,,priuilegio, vel iure alio fpe-
in domibus ipforum monafteriorum , extra ta-
e n fepta ipforum exiftentibus, fi qu^ fuerint ad hoc
alioquinintrafeptaipfa, non tamen intra por-
t - quam regulare appcllant,carnium pro congruen-
la t emporis fi volucrint ( priuilegio non obftante
5 ° e nnque) cibaria miniftrentur. Nec inconueniens
P^tamusjft fragmenta,qu£e de raenfis ipforu epifco-
^ fuorum familiariu colligutur,per jpforu epifco
Epru eleemofynarios ibide pauperib.erogetur. Ab aliis
-~i§2*uarainib. expreflis fuperius, pralati diligeter c

t j  ^ide c.cum apoftolM.extra de cenfib.&c. 1.2 ♦ &  3.
Pl ' ■f.&rid.conal.Tri d.fejf.  24. de refor. c.  3. v bi

$ ene  de materi* vifitationif.  b al,funt etiant)&c,
al ' l taidtligentcrprorfu* abšlineant.

abftineant,fidei čcapoftolicse fedis indignatiosem vo*

luerinteuitare.

CAP. III.

Vicecefani , quibur hoc conftat,illos quiexigendo d cle~
ricispedagia, 'velguidagia excommunicAtifnnt Stisni tr¬
di $i 3 pu b lic ar e debent. lean+*An dr*

Idem in e o dem.

P Rsefenti a  conftitutioneiubemus,vtlocorum diet
cefani contra cos qui ab ecclefiis vel perfonis eccle
fiafticis pro earum rebus propriis, quas non negocian-
dicaufa deferunt,aut deferri faciant:vcl tranfmittunt,
pedagia včl guidagia fuovelalieno nomineexigunt #
vel excorqirent in animarum fuarum periculum, & ea¬
rum a quibus ca exigunt, praeiudiciu & grauamen, cx~
communicationis & interdifti fententias a iure prola-
tas:poftquamde b  hisipfisčonfticerit,omninopubli-
cent,vel a fuis fi»bdic'is,tamdiu faciant publicari,doneč
ilii fic exafta c reftituerint, & de tranfgrefsione hu-
iufmodi fatisfcccrint competenter.

C ~Y l

r

DE CELEB RA TIONE d  M I S-

farum,& aliis diuinis officiis.

0 T I T. X l 1 1 1.

CAP.  I.

Prjclathtdtiuvs ccyyech

fttf crisresijp/irum debtni tjfefiliciii , VI boru debili. i»
cathedralilnt.reguluribM & collcgiAtis ecclefiis boru est-
nenieee deuoti ppillantur: (^ejuodiii ecclefiis aliis cele-
brliiir conutnicKter debile diuinum officium
{durnmn principal'ter.hoc intendit.loan.lA/idr.

Clcmens V.in conciho Vienenfi.

Raui e'  nitnirutn turbationc mouemur,qubd
cxnonnullorum rettormn ncgligentia , que
dum fpemimpuniutispermittit, multam nu-
tnrepcftilentiam confucuit, in itibdicis,pleriqueec-
clefiarum miniftii modeftia ordinis dericalis abiefta,
dum offerre Dco facrificium laudis fruftum labiorum
fuorum in puritace conlcienti? & animi deuotione de-
beren-c, horascaisonicas dicere, feu pfallere, tranfeur-
rendo>fyncopando ; excraneaqui<icm &plerunqueva-
na,prophana, &inhonefta intcrmifcendo colloquia,
tarde ad chorum conuenicndo, feu ecclefiam ipfam
abfque rationabilicaufaance finem officijexeundo fre
quenter, aues interdum portando, feu faciehdoporta-
ri, canefque fecum ducendo vcnaticos, acquafi »ihil
pratrendentes de c'ericaiimilitia, in corona, vellibus,
& tonfura.diuina etiam cciebrare, aut eis interefle ni*
mis indeuote praefumunt. Nonnulii etiam tam clerici,
quam laici, prslertim in feftortim cerrorum vigiliis,
dum in ecclefiis deberent orationi inliftere, non ve-
retytur in ipfis earumq; catmeteriis choreasfaceredif-
folutas, & / interdum canere cantilenas , ac multas
infolentias perpetrare, ex quib us ecclefiarum ,& cce-
meteriorum violatienes, inhonefta, variaque deličla
quandoq; feqtmncur, & ecelcfiafticum pleruno; per-
turbatur g  officium.in dininatmaicftatis offenfam, &
aftantium fcandalum populorum.In niultisinfuperec-
'clefiis cum vafis,veftiiiientis, & caeteris ornamentis
ad diuinum cultum neceifariis, indecentibus vtique
(penfatis earum facultatibus )'deferujtur. Ne icitur
tranfgreffiones inualefcant huiufmodi , a!iisque ve-
niant in exemplum, faeri concilij approbatione hoc

a KoUquidresclerkorr<mcn>ident eodentpriuilegio
qtio res ecclefiaru.c.vlt.dtvit.&hcneji.clor. c. ecclefiarum
feruos.\i.q.t.J-nchar.  b al.de ipfis eis con]ulerit,t£rc.
c al.extorla.  d al.itaidecelebrationeMiffdri:m > &a-
liontm officiorum.  e de materin huitiselement.prater
VoB.hkvide caneuiftasinc.i.&. c.dolentcs. ext.de celeb.
mijfitr.  1" al.itaictianiintcrdiii&c. S al.fcrtnrbant.

k K 4

239 Clemcntinarum Lib. III. Tit. XV. XVI. 240

fieri prohibenres: fancimussvt illi,ad quos id pertinct,
&ineorum li vtiqueexemptinon fint negligentiam,
vel defeftu m locoriim ordinarij : fiveroexemptt fue-
rint, autalias circahocpriuilegiati fuperiores ipforum
(omninegligentiavel incuria penitusrelegata) circa
reformandapramiifa, & eoru fingulacorrigenda,nec-
non vt in cathedralibus, regularibus, Sc  collegiatis ec-
clefiis horis debieis deuote pfallatur: In aliis vero con-
uenientcr & debitž celebretur diuinum <* diurnum
& noSurnum officium, li  dei&apoftolici'fedisindi-
gnationeni euitare voluerint, folicitam curcnt diligen
tiam adhiberemontradiSores cenfuram eccle/tafticam
(dummodo ad cos illam exercere pertineat)a.liisque
opportunis remediis conpefcendo, facientes protit ad
eos fpefiatin his, & aliis qui ad diuinum cultum ,- &
naorum rcfermationein pertinent, ac ecclefiarum &
ecemcteriorumrefpiciunthoneftatem,facrorumftatu-
ta canonum, ad qui fcienda diligens curent adhibcre
ftudium, irrefragabiliter obferuari.

CAP. II.

CUrici etiam religiofi,dtmeJlici,cmtmenfdlescardiuii-
lium Vel epifcoporum  , fe prjfuntillisin diuinis.fficijseo-
aptare.h.d.loan.And.  g

Idem in e o dem.

D Ignunj.prorfus & congruum arbitrates, quod de-
rici tam religiofi,qudm alij cardinalium facrofan-
fbe Romam ecdefii, ac quorumcunque pontifiicum
gratiam ,&communionem apoftoltcte fedishabentiu,
commenfalesdomefticife poflintipfisin diuinis offi-
ciis coaptare,vt ilIud,quod iidem cardinules, feu pon-
tificesdiccnt, officium ličite dicere valieant : Nec ad
dicendum aIiquodaliud teneanturfacriapprobatione
concilijindulgemus.

DE BAPTISMO, E.T EIVS
effečtu.

titvlvs  xvp
CAP.  V N I C V M.

In fantibut ecclefiarum, nun in pri natis damibus , de¬
bet baptifma eanccdi s duos capa excip.it , & iranfgreffo-
res puniri prxcipit.Ioan.And.

Clcmens V. in concilia Vienenfi.

TT"> Ralenti b  prohibemusedido, ne quis decatte-
roinaulis velcameris, aut aliis priuatisdomi-
p  bus: fed duntaxatiaecclefiis,in quibusfuntad
Koč fontcsfpccialiter deputati,aliquos(Nifiregum vel
principum,qui'aus valeatinhoccafudcferri, liberiex-
titerint,aut tališ ncceffitasemerferit, propterquam
nequeat ad ecclefiam abfque periodo,propter hoc ac-
ceflushaberi)audeatbaptiiare. Quiautem fecusprat-
fumpferit, aut fuam in hoc pratfeatiam exhibuerit,ta-
liter per cpifcopum fuum caftigetur,quod alij atventa-
te fimilia non prarfumant.

DE RELI QJ/ I I S E T V E Ne”.

ratione fančtorum.

Tir. xvi.

CAP.  V N I C V M.

7ep.um corporis Cbrifii celebrari debet feria qninta,
JojiečlaHamPentectiflef, p* cerritindnlgentire concedun-
tnrits, qu: in fejlo velintra oBauamafficio velhorisin-
tererunt.h.d. Irjan.Ar.il.

Clemens V. in concilio Vienenfi.

S I Dominum infančtiseitislaudare iubemur, di- j
gnum profedbjiuftum & falutare nobis exiftit,
vt fibi in fui quo nos quotidie fpiritualiter reficit
memoriam corporis, laades feftiuse venerationis & gra
tias referamus. Hacigiturconfiderationeindudi,co-

a Al. it a : dturnum officium pariter & nodurnum.
b CtuferuttS tradit*put£,Tht)*.p*r.p<i.2}. art.p

ftitutionem a Bona memorise Vrbano papa quartopri
deceifore noftro fliper hoc editam, de fratrum noftro-
rum confilio diftridbpracipimusobferuariicuiuste-
norfequiturin hac verba: Vrbanus epilcopus ferutu
feruorum dei, venerabilibus fratribus patriarcbis, ar-
chiepifcopis,epifcopis,& aliis ecclefiarum prjlatis,&c.
Tranfiturus de hoc a  mundoad patrem faluatorno-
fter domin us Iefus Chriftus, cum tempusfuapaflionis
inftaret fumpta cosna, in memoriam mortis fui infli-
tuit fummum 8 ?magnificum fui corporis&fanguinil
facramentum,corpus in cibum, &fanguincm in potu-
lum tribuendo. Nam quotieshunc panem manduci"
mus,&caliccm bibimus,mortem dominiannuciamus.
In inftitntionequidem huiusfacramentidixitipfeapo
ftolis,Hocfacite in meam commemorationem: vtpra-
cipuum & infigne memoriale fui amoris eximij, hu«
nos dilexit,eflet nobis hoc pracelfum,& venerabileft*
cramentum: memoriale, inquam mirabileacftupen"
dum,deled*bile,fuaue,tutiffim5, ac fuper omniapre*
ciofum,in quo«nneuatafuntfigna,& mirabilia immu-
tata, in quohabeturomne deleaamentum,Aonioi>
faporis fuauitas,ipfaque dulcedodominidegullatuft
in quo vtique viti luffragium confequimur & faluris-
Hoc eft memoriale dtdcimmum, memoriale facrad®"
mum,. & memoriale laluificum , inquogratamredcia-
ptioniis noftrs recenfcmus memoriam , in quoa^!al ^,
retrah:imur,5: in bono confortamur, & ad virtutum*
gratiarum proficimus inerementa, in quo profefto J*
ficimut; ipfius corporali prsfentia faluatoris. Alian 3 ^
que,quorum memoriam agimus,fpiritumenrequec°'
pleftimur: fed non propter hoc realem eorum prste* 1 '
tiamobtinemus: In hac vero faeramentali Chrifti c0 '
memoratione Iefus Chriftus praefens fub alia quidetn
forma,in propria vero fubftantiaeft nobifeum. Afce n ;
furus enim in codum dixit apoftolis, & eorum fequat > '
bus, Ecce ego vobifeum fum omnibus diebus vfque 3 “
confummationem feculi : benigna ipfos piomiffi 0 "'
confortans, quod remancret&eifctcum eis,etiap r *'
fentia corporali. b  Odigna&nunquam intermif £l1
damemoria : in quamortem noftram recolimusW° r "
ruam,noftrumque interitum interiifle.aclignum vl “'"
iieum ligno crucis affixum , fruftum nobis attuliifd*’
lutis. Hatceftcommcmoratiogloriofa, qu* fidei'. ll l 1 '
animos repletgaudio falutari,& cum infufionel£ ti:l .i
deuotionis lachrymasfubminiftrat. Exultamusiu |1 ’ r
rum noftram memorandolibcradonem, S:recole n “
paiSonem dominicam,perquam liberati fumus,vi x * r
chryihas continemus. In hacitaque facrati(Tiniii £on ’[
memoratione aifunt nobis fuauitatis gaudium ^
&lachryiai: quia &in eacongaudemuslachryn'5 t£ ^
& lachrymamur deuote gaudentes, litashabendol*'
chrymas,&lititiam lachrymantem : nam &corit>ž c *
ti perfufum gaudio,dnlcesperoculosftillatguttaS' v
diuini amoris immenfitas ,diuinipietatis fuperabu 11
dantia, diuin« affiuentialargiratis: dedit enim ne “,\
dominus omnia,qu j fubiecit fub pedibus noftrisA,' 1 !.
per vniuerfas tem creaturascontulit nobis d®* 110 '
principatum. Ex miniftris etiam (pirituum fuperi® r “.
nobilitat & fttblimathominis dignitatem. Admi"
Oratorij nanque funt omnes in minifterium, p r0 F'
eosquihireditarcm falutiscapiuntdeftinati.
tamcopiofafuent «rga noseiusmunificentia,
adhuc ipfe in nobis fuam exuberantem charitatep r *
cipuž Iiberalitate monftrare, femetipfum nobisea
buit, & tranfčendctis omnera plenitudinem largif* .
omnem modum dileftionis excedens,attribuit fe m

bum. O fingularis &admirada liberalitas,vbidoni_

- -

z l* anti<iuioyibui codicibus deeji dičlio hoc.  b
de gl.in met.cau.&gl.in Li* CJ»quib^ c

uh Mb .c tM.JjUfimtmm*.  ^

De reliq. & vener. San&orum. 242

mi igiturexcquendum eft erga hoc viuificum faera¬
mentum corpons & fanguinislasv Chrifti,qui eftfaa-
čtorumomniu a  gloria&CGrona,vtfeftmitate acce-
lebritate pratfulgeat (pedali, quatenusin eo, quod in
aliis miffarum officiis, drča folennitatem eftforfitan
pratermiiTum, deuota diligentia fuppleatur,& fideles
(feftiuitateipia inftante) intra fe prstema memoran-
tes, id qupd in ipfis miffarum folenniis fecularibus for-
fan agendis impliciti,aut alias, ex negligentia vel fra-
gilitate humana minus plene gefferunt, tune attentfc
in humilitate fpiritus &animi puritate reftaurenc. In-
telleaimus autemolim, dum in minori cffemtisoffi-
do conftituti, quodfuerat quibufdam catholicis diui-
nitusrcHelatum,feftunvhuiufmodi generaliter in ec-
defia celebrandum. Nos itaque ad corroborationem,

&exaltationem catholics fidei, digne ac rationabili-
ter duximus ftatuendum,vt de tan to Iacramento,pr:e-
terquotidianam memoriam, quam de ipfo facit ecclc-
(ia, &  folennior & (pecialior annuatim memoria celc-
bretur : certum ad hoc defignantes & deferibentes
diem: vidclicet,feriam quintam provimam, poft oda-
uam Pcntecoftes: vt in ipfaquintaferiadeuota tutba
fidelium propter hoc ad ecclefias affeftuosdconcur-
rant, & tam clerici quam populi gaudentes, in canti-
ca laudum furgant: tune enim omniumeorda & vo-
ta,ora&labia,hymnos perfoluant latitia falutaris:
tuncpfallat fides, fpestripudiet, exultetcharitas,de-
uotio plaudatjiubilet chorus.puritas iocandetur. tune
fingulialaeri animopronaquevo!untateconueniant,
fuaftudialaudabiliterexequendo tanti fefti folennia
celebrantes: & vtinam ad Chrifti feruitium, fic eius fi-
delesardorinflammet, vtper hac &alia proficienti-
bus ipfis meritorum cumulisapudeum, qui fefe dedit
pro eis in precium,tribuitque fe ipfis in pabulum, tan¬
dem poft huius vita decurfum eis fe in prsmium lar-
giatur. Idcoque vniuerfitatcm veftram monemus &
hortamur in domino,& per apoftolica feripta in virtu-
te fanfla obedientisc diftride pratcipiendo mandamus,
in remillionem peccaminum iniungentes, quatenu*
tam excelfum,& tara gloriofum feftum pradida quin-
ta feria fingulisannis deuote ac folenniter celebre-
tis, & faciatis ftudiose per vniuerfas ecclefias ciuita-
tum veftrarum & dioecefum celcbrari: fubditos ve-
ftros in dominica , didam quintam feriam proxim£
prscedente, faiutaribus monitis fo lici tč per vos & per
alios exhortantes, veper veram & puram confeffio-

Hi

*'nitin donum,&datnm eft idempenitus cum datO'
Quam larga&prodigalargitas, cum tribuit quis
'‘Pfnm. Dedit igiturnobisfe in pabulum : vt quiaper
°rtem homocorruerat, & percibum ipfereleuare-
®tadvitam, cecidit homo per cibum ligni mortife-
j m i a  releuatusefthomopercibumlignivitalis. In
0  P e pendit efca mortis, in ifto pependit vitat alimen-
Illius efus meruit latfionem , iftius guftus intulit
patent: guftus fauciauit, & guftus fanauit. Vide
t u a vnde vnlnuseft ortum, prodiit Stinedela: & vn-
l ' mo rsfubiit,exinde vita euenit. De illo fiquidem

‘Hdicicur: b  Quacunq;diecomederis,mortemo-
ctl s.Deiftoverolegitur :  c Siquiscomederitcxkoc
d* ne >viuetinsternum. Hiceft cibus, qui plenerefi-
’ ve ri nutrit fummeq; impinguat: non corpus fed
° r  >non čarnem fed ammam, non ventrem fedmen-
p, 1 "* Homini ergo, qui (pirituali alimonia indigebat,
j U;u °r ipfe mifericors, de nobiliori & potentiori hu-
S| suitdialimentoproanin»£ refečtione piadifpofi-
t 6 ° ne  P. rol| idir.decens quoque liberalitas extitit, & d
luertiens operario pietatis.vtverbum Dei pternum,
t Uo dracionabiIis creaturs cibus eft & refcSio,fadum
via° ’■ rat * ona bili creaturas čarni & corpori, homini
l| elicet,in eduliu largiretur: c  panem enim angelo-
'Pmaducauithomo^ideofaluatorait,/Catomea
Cre  eft cibus. Hicpanis fumitur, fed vere non confu-
j ltUr:  manducatur,fed non tranfmutatur: quia in e-
.'^tem minime transformatur, fed fi digne recipitur,
lr ecipiens conformatur. Ocxccllentiffimum faera-
® adorandum,vencrandum,colendum,gIo
c andum,praecipuis magnificandum laud;bus,dignis
r *conii s  exalcandum, cundis honorandum (tudiis,
^'■otis profequendum obfcqu;is, & fvneeris menti-
,s retinendum. O memoriale nobiliifimum intimis
j 0r[ Unendandum prsecordiis, firmiter animo alligan-
diligenter referuandum in cordis vtero & medi-

^^ne, accclebratione fedularecenfendum. Huius
V tmorialiscotinuam debemus celebrarememoriam,

t  1  i*ns,cuiusipfum fore memoriale cognofcimus.fem

f er memnresexiftamus:quia cuius donum, vel munus
^luentiusafpicicur, huius memoria ftridius retine-
ti [• ^.' cec  igit ur hoc memoriale faeramentum in quo-
“lanis miifarum folenniis frequentetur: conueniens
f t t:, *cn arbitramur & dignum, vt de ipfo femel fal-
11  inanno.adconfundendamfpecialiter haretico-
j I^.PtrficLiam & infaniam, memoria folennior, & ce-
> tior habeatur. In die namque cosnat Domini, quo
]j s Cl Pfe Chriftus hoc inftituit faeramentum, vniuerfa-
fc ^cclefia pro pocnitentium reconciliatione,facri con
ti« ° ne chnfmads,adimpletione mandati, circa lo-
nem  pedum & aliis, quamplurimum occupata, ple-
^ v *care non poteft celebrationi huius maximi faera-
^ 0C£n i rn  circafanftos, quosper anni circu-
!et VCncr armir, ipfa obferuat ecclefia,vt( quamuisin
. *mis & miffis, acaliisetiam ipforum memoriam fat-
ti  ISr en°uemus)nihilominus ramen ipforum natali-
ptf «rtis diebus per annu folennius recolat.fefta pro-
i n  1  • ” c c 'fdem dieb us fpecialia celebrando. Ht quia
gp‘ Is  ' £ 8is circa folennitatis debitum aliquid per ne-
t* h nt ' am  sutreifamiliarisoccupationem , aut alias,
def mana  fragilitate omktitur:ftatuit ipfa mater ec-
ftor* cen am diem, in quageneraliter omnium fan-
br^'''^mmemoratiofieret.vt in hacipforum cele-
P Ul| ‘°« communi, quicquid in propriisipforum fe-
^—‘^'busomifiumenifteret, h  foluerctur. Potiffi-


d al.

*(«,."'" ' rn '•[’>i-  b Gcntf.l.  c lotiti. 6.

J y *° n  ”iconue»ienf,&c. e  /jCr/.p7. f Iotin.6.
l-kcl, 1  f, Tridentimim de fanbiijUmo

nem,elcemofynarum largitionem, attentas & fedu-
lasorationes, &alia deuotionis &pietatis opera tali—
ter fe ftudeant pratparare, quod huius preciofiffimi fa-
cramenti mereantur fieri participes illa die, poffintq;
ipfum fufcipere retierenter, ac eius virtute augmen-
tum confcquigratiarum. Nošenim Chrifti fidelesad
colendum tantum feftum & celebrandum doniš vo-
lenres fpiritualibus animarc, omnibus veri pocniten-
tibus & confelfis, qui matutinali ofncio fefti ciufdem
in ecclefia, in qua idem celebrabitur interfuerint,cen-
tum: Qui vero mifiir, totidem : Opiautcm inprimis
ipfius fefti vefperisinterfuerintjfimilitercentum: Qui
vero in fectindis,totidem: HJis verd,qui primat,tertir,
& fextx, nons ac completori) officiis interfuerinr, pro
qualibec horarum ipfarum,quadraginta: Illis autem,
quiperodauas b  illiusfeftimatucinalibus,vcfperti-
nis, mifla:, acprzdidarumhorarum officiis interfue-
rint , centum dics fingulis odauarum ipfarum diebuj
de omnipotentis Dei mifericordia, ac bcatorum
apoftolorum eius Petri &Pauii aučtori-
tate confifi, de iniunftis fibi pm-
nitentiis relaxa-
mus.

PhiUfi,.

olvtčUuam.

KS

243 Clementinarum Lib.IIII. Tit.vnicus.

DE IMMVNITATE EC.

clefiarutn.

T 1 TVLVS XVII.

C A P V T V N I C V M.

Rcuocat &pro infeBU Vult haberi decretalent,clerick,
eod.tit.lib.6.cumfuio declarati onih us. lo.^fnd.

Clemens Vfmconcilio Vienenfi.

Voniam exconftitutione Bonifacij papa
očlaui prstdeceflbris noftri,qu£e incipit, Cie
ricis laicos, & ex declaratione feu declara-
tionibus ex illa poflmodum fubfccutis, no-
nulla fcandala, magna pericula, & incommoda grauia
funt fecuta,& ampliorafequi (nifi celcriremcdio fuc-
curratur) prefumitur a  veriiimiliterinfuturum : Nos

a %Al. prsefitmantur.

244

de confiliofratrum noftrorum conflitutionem &dc-
clarationem,feudeclarat;onespradiftas,& a  quicg.d
exeisfecutu eft, velobeas, penitusreuocamus, &eas
haberi volumusproinfedis: Volentes & firmiterfta-
tuentesillud (contra quolčunque laicos exigentesfen
extorquentes ab ccdefiis ecclefiafticisq;pe'rfonistal-
liasfeu collečlas autexačiiones quafcunq;, & contra
dances ad idfaciendumcon(ilium,auxilium,vd fauo-
rem : necnon & drča prsftandas fubuentiones laicis
ab ecdeliarum praelatis acaliisviris ccclefiafiicis)in-
uiolabiliter obferuari,quod fuper his a pnrdecdf.noft.
in Laterancn.& generaliconciliis,qu^ nosfubobtclil
tione diuini iudicijpracipimus ob(eruaridiftričte,f8-
Iubritereflprouifum.

a In Vetujio coiice manufiripto itn: ac etnniazr
min cementa in eis penitus, &c.

F I N 1 S LIBRI T E R T I I.

CLEMENTINARVM

LIBER Q V A R T V S •

D  E CONSANGVINITATE, ET AFFINIIAT&
T I T V L V S V N I CV S.

CAP. V N I C V M.

Scienter contrabens matrimonium in gradu confanguinitatu vel affmitatis ■prebiiito.vil
cum moniali: excotnmunicatm efl ipfo iure: & puhlic ari debet & vitari. idem
in profeffo &profcffa vel conjhtuto in facric.
loan. Andr.

inconcUi* Vienenfi.

Clemens V.

Os,»e qui (diuinotimore poftpofi-
to in fuarum perieuium animarum)
fcienter in gradibus confanguinita-
tis, & affmitatis conilitution« cano-
nicainterdičlis, aut cnm raonialibus
contrahere matrimonialiter non ve-
rentur: Necnon religiofos & monia-

a Vide concil.Trident.Sefi.2j\.,de reform.matrimon. I
capde  intelleBu beatum Jlnionmnm traetat. de ex~  |
communicaltont,cap.^.adde Couarmuiam lih .4. decre-
tal.p*rt.i.cap.y§i.Hum.8.  •

les acclcricosin faeris ordinibusconftitutos matr«*
nia contrahentes.reframare metu potnac ab huiuftio 11
eorura temeritatis audacia cupientesdpfos cxconini u
nicationis fententia^ ipfo fa&odecernimus fubiat cr ^
Prstcipientesecclefiaru prsdatisjvt illos,quos eisc®°,
ftiterit taliter contraxilfe, cxcommunicatos piibI lC .
tamdiu nuncient ,feu a fuis fubditis faciantnuncu r >
doneč fuum humiliter recognofcenteserrorem »Pf,
renturabinuicem, & abfolutionis obtinete bent" c |
mereantur. Perprasdifta quaq; iuribus,qua: ficcoO*
trahentibus alias pmnas imponunt,in nuli«
volumusderogari.

II NI S LISTKI OJJ^TL

%

vtunturinfidelesprsecipuc , abundarc fančtam
j^ttatnusccclefiam^ui infidtlesipfos fciant, &va-
.^tfacrisinftitutis inftruere>chrifticolarumq; colle-
^Perdodrinam Chriftian^ fidei acfulceptionem fo-
^pcifmatis aggrcgarc.

j lt  & igicur pericia linguarum huiufmodi podit habi-
. c |'pcrinftručtionis efiicaciam obcineri: Hocfacro ap
ante concilio fcholas in fubfcriptaruro linguarum
vbicunq; Romanam curiarn refidere conti- •
C nccnon  * n  Parifien.& Oxonicn. Bononien. &
t  a ^ntino ftudiis prouidimus crigendas : Scatuen-
c a  j vt in  quolibct locorum ipforum teneantur viri

fufhti^nfpm hn K^nr# 1 «; Hebraira*. Ambirv.

C L E M E N T I N A R V M

LIBER Q VINT VS+

DE MAGISTRI S, E T NE -ALI Q_V ID E X I GA.
tur pro licentia doeendi.

TITVLVS PR1MVS.

c a p v t  r.

tn fiudiis Roman,)’ curu,Parifien. Oxonten. Ronemcn. & Salamantinojebentejfe magiftri
Okolici fcholas regetes in linguif,Hebraica,Arabica,& Cbaldaa,duo fcilicet,pro qualibet Hit -
**'*■ RtJi at uit ur per quos eis debeat deflipendiis & fumptibus prouidcri.

Clemens V. in concilio Fienenfi.

Bonpnieafi)perItaliae: in Salamantino, per Hifpanias
pralatosjtnonafteriajcapitula^onuentus^ollegiaea-
empta& nonexempta,& ecclefiaru rc So res in Hipen-
diiscompetentibus & fumptiRus volumus prouideri;
contributionis onere fingulis iuxfa facoltatuni exigei*
tiam imponendo. Briuilegiis &exemptionib. quibnl : -
cunq; contrariis nequaquam obftantibus,quibustame
nolumus,qi!»adaliapraiudiciumgenerari.

GAP.  II.

Js,ad qs<em ffeBat magifieriumvel čtoBorattc/tribuere,
prius ti dočlorando recipiatiurantenium-, cp.infoUnnita.te
fna nun expe»det vitra fummd triiim milmTtcren.argfn-
teorum.£hiodfi »3 fecerit,etiafifit epifioptts,perfex meti
fes dcctUatione magijlerij esffulpenfics.h.d. loan.ldnd.
Iileni.

C Vm fit nimis abfurdii.vt quis cum vanitate & im«
permaadhonoremafcendatperitialiterarujno!*
fine turbatione miramurillum apudfcholafticos inua
1-uifle abufum,qu6dpleriq; eorimi, qui,in quauiš fcien
tia ad do&oratus vej magifterij afliimutttur honorera,
quutn fna folenniterprincipia faciuntautfuirecipiuC
infignia iio Štor a "us, dr ca cibos^veiies, & alia lic in cx-
penfis excedunt, qubd Sc  ipfi tranfcunte expenfarunx
huiufmodi vanitate vacui pler'unq; remaneant &gra-
uati. Et ca:teri,q«i vel nolunt vel nequeunt fimiles ex-
penias fubire,hac occafionefrequeter a receptione ho
noriš huiufmodi recrahuntur. Volences igitur de op-
portunofuper his remedio prouidere, illis adquos v-
bilibet pertinet honorem tribucrememoratum,diftri-
<Se pratcipimus, vt quoJcunq;ab eis decattero diaii re-
čipientes lionorem,iuramentoprms adftringant, ne vi
era tria milia Turonen. argenteorum a  in folenitate,
circa huiufmodi dofioranim aut magifterium quomo-
doiibet adhihenda eapendat. Ipfosq; nihilommus(nifii .
forfaa nobilis b  conditionisextiterint) vt intra fum-
mam pradičlam huiufmodi moderentur expenfa;,cffi-
caciter exhortan test ac fi hoc iliorum congruere ftatui
vidermt,iuramentum odgetes ab eis, quod certos, in¬
tra fummam prafaram taxandos,abipfis expenfarum
terminos non accedat. Si quisautem pontificalietia «
digni tate prafuIgens,non recepto prius iurameto prse-
fato,honorem cuiquam tribnerit fupradičiiim:a colla-
tione magifterij feu doftoratus ciiiuflibet^erfeKraen n
fes fequentes eoipfo nouerit fe fufpenfum.

Nna s folicitudines noftris hu-
meris incumbentes, pcrpeti cura rc-
uoluimus,vterrantes in viam verica
tis indticere,ipfosq; lucrifacere Deo
(fna nobis coopcrante gratia)valea-
rtius: hoceft, quod profečlo defide-

tj sf , , •• ranterexquirimus,adid noftrsmen

ftu i C “ u '° deftinamus affečhim,accircaillud diligenti
^ ' *o&ftudiofadiligentiavigilamns. Non ambigi-
j.' s autem,qui»iadhuiufmodi noftrnm defiderium af
Sbendmn ^ dj u j norume lgquiorufitexpofitiocon-
„ a  a > , pfotumq; fidelisprasdicatioadmodum opportu-
>tia .^dnecignoramus, quin & hacpromi nofcaijtur
i ?(1 ' nttr > vacuacj; redire, fi auribus linguam loquentis
ter ° run 5^ um  proferantur. Ideoq;iIlius,cuius vicem in
w Ms (li c et immeriti) gerimus imitantcs exemplum,
jK^ltospervniuerfum mundum ad euangelizandu,
'lito ' n °mm linguarum generefore voluit eru-
'biiK’ V * r ' scat ^°fi c ' s  notitiam linguarum habeatibus,

dCi°} lci  fuffieientem haber.tes Hebraica, Arabira, &
liL,].*® linguarum notitiam: duo videlicet,vninfcsji-
V'‘! a g u s pcritr ( qui (cholas regant inibi,-& libros de
IPfoin Latinum fideliter trausfercnres, alios
? s  jpfas folicite doceant,earumque peririam ftu-
e ^a-r iIlos  '“ftrtiSione cransfundant: vtinftrufti &

1 u ® c ietuerinlinguisiiuiufmodi, fruStrm fpe-
5’tUE r° ffinc (Deo  ^&oce)  producere, fidem propa-
^ij 1  ^ubriterin <pf°s populos infideles. Quibus e-
Hft 0 , min 'R°ma n a curia legentibus e  perfedem a-
ftluli ’ s ver ° Parifienfi, per regem Fran-
'"-^J^onien - Anglist,Scotix,Hibernij,ac Vuališf.in

' i h t J'“ leLu domcK Gomesium inre^daCancellart^de  , ,

pl,*i 4'materi*  b al.exe q «cn  a al.argent,. b cu.Mlts.  c d,Sto EUam-

« <c,«ti n& et.  d sdMani* tomimiffi##?-*  1

- i ' Z-dbre&ecitibHfvi...  ^

247 Clcmentinaram Lib.V. Titi! & IIL 24J

DE IVDAEIS ET SAR-

racenis.

T1TVIVS  11.

CHPVT  V N I C V M.

Principe! Chnjliani cempcfcere debtnt Sarractnetjibi
fhbicčlos,ab inteecntione puhlicaneumnicMachometi, gr
dperezrinatione, ejuam facerefelent adftpulcrum ipfiut.
h.d. lean. And.

Clemens V. in cencilie Vitntnfi.

C Ebit  quidcm in offenfam diuini nominis &
opprobrium fidei Chriftiani,qubdin quibuf-
dam mundi partibus principibus Chriftianis
fubie&is, in quibus interdum feorfum, interdum ver*
pcrmixtim cum Chriftianis habitant Sarraceni, facer-
doteseorum Zabazala vulgariternuncupati, in rera-
plisfeu Mefquitisfuis,ad quaeiidem Sarracenieonue-
niunt,vt ibidemadorent perfidum Machometum,die-
bus fingulis, certis horis in loco aliquo eminenti eiuf¬
dem Machometi nomen (Chriftianis & Sarracenis au-
dientibus) alta voce inuocant & extollunt, ac ibidem
verbaquaedaminillius honorem publicč profitentur:
Adlocuminfupervbi olim quidafepultusextitit Sar-
racenus,quem vtfančlum Sarraceni alij veneran tur &
colunt,magna Sarracenorum earundem partium & e-
tiam aliarum confluic publicč multitudo, ex quibus
noftra fidei non modictnn detrahitur, & graue in cor-
dibus fidelium fcandalum generatur. Quum aucem
hacin a  diuinae maieflatis difplieentia non fint vlla-
renus teleranda,facroapprobanceconeilio,ipfa in ter-
ris Chriftianorum diftričlius fieri deinceps inhibcmus,
vniuerfis & fingulisprincipibuscatholicis,fubquoru
dominiodidi Sarraceni morantur, Sc  fiunt pradida,
fubobteftationediuiniiudicijobnoxius b  iniungen-
tes, quatenus ipfi tanquam veri catholici &Chriftia-
na fidei fedulizelatoresopprobrium quod tam ipfis,
qnam caetcris Chriftieolis per pramiffa ingericur ,de-
bita confideratione pcnfantes: ipfum (vt proinde ae-
ternse beatitudinis pramium afl'equantur ) de terris
fuisomninoauferant, & a fuis fubditis auferri proeu-
rent: inhibendo exprefsč, neprafatainuocatio fen ; p-
fcffio nominis ipfins facrilegi Machometi publicč,auc
peregrinatio pralibata ab aliquo in eoru exiftente do-
minio audeat attentari decaetero, vel quomodolibet
fuftineri. Ii vero,qui fecus prsefumpferint, taliter ob di
uinam reuerentiam caftigenturab ipfis, q> alij eorum
exemplo perterriti d prafumptione (Smili arceantur.

DE HAERETICIS.

TIT. III.

C A P V T I.

Pramittit onjlitutionttiaufam. lian. .Andr.

Clernens V. in cencilie Vtentnfi.

M Vltorvm c  querelafedisapoftolicarpul-
fauitauditum, qubd nonnulli inquifitores
perfedem eandemcontraprauitatem haere-
ticam deputati, metas fibi traditas eacedentcs, fic in-
terdum extendunt d fuat poteftatis officium, vc quod
in augmenturo fidei per circunfpe&am eiufdem iedis
vigilantiam falubritereft prouifum (dum fab pietatis
fpecie grauantur innoxij) cedat in fideliu detrimentu.

Penit conjlitutionem de ojficio incjuifitienit excrcende
per dioecefanos gr intjuifitores,primo ponent ejuintjp qun
poteH atter fine altero, Secundo tria , cjun non poteči: gy

a Dičho ln,deet1in antiejuiorib.cod. etiam imprefiit.
b in anlirju.etiam im pr c fin conffanter legitttr y obnoxiuo.
c De materin gr intiUeau Vide D d,in c.rt eoKimijii,etc.
per hec,de liarct.lib.6.  d ai.excedunt.

decretum app  c nitfahmitten s. epu o teto do impedittuvelin •
terejfe nelens cemmittit alij y relconfcntit. Dan. Andr.

Propter quodadDei gloriam &augmentu eiufdtm
fidei, vt negotium inquifitionis huiufmodi eoprofpe*
returfelicius, quč> deinceps eiufdem labisindago fo-
lennius, diligentius, & cautius peragetur: ipfum ram
perdiceccfanos epifcopos, quam perinquifitoresafe-
de apoftolicadeputatos(omnicarnaliamore,odio,vel
cimore, ac cuiuflibet commodi temporalis affeftionc
femotisjdecernim® exc rccri. Sic quod quilibet de prp
di&is fine alio citare poffi t, & arreftare fiuc capere, ae
tutae cuftodi* maneipare, ponendo etiam in compedi-
bus vel manicisferreis, fi ei vifum fueritfaciendum:fu
per quo ipfius confcientiam eneramus, necnon inqui-
rere contra illos,dequibus prohuiufmodinegotio.fe-
cundum Oeum &iuftitiam videritexpedire. Dure ta*
men tradere carcerifiuearao,qui magijad potnaffli
quam ad cuftodiam videatur, vel tormentis cxponcre
illos, aut ad fententiam procedere contra eos, epifw
pus fineinquilitore, autinquifitor fine epifcopodiet'
cefano, aut eius officiali, vel epifcopati fede vacantfi
capituli fuper hoc delegato,fi fui adinuicem copia hi'
bere valcant,intra oflodierum fpatium ,poftqua®ft
inuicem requifierint, non valebit. Et fi fecus prafu" 1 '
ptum fuerit,nulliim fit & irritum ipfoiure.Verumlit'
pifcopus vel eiuscapituli fcdevacantedelegatusca®
inquifitore, aut inquifitorcum altero eorundem,P r0 '
pter pramiifa nequeat, aut nolit perfonaliter conuC'
nire: poifit epifcopus vel eius (eu capituli, fede vaM 11 '
tedelegatHsinquifitori,& inquifitor epifcopo vel cinj
delegato, feufede vaeanteilli, quiadhocpercapit"^
fuerit depntatus, fuper illis eommittere vices fuas vo
finim (ignificare perliceras confilium dtconrenriu"-

Preurdet tiren mttrojreleareeres bnreticoru, ipfit**
claues,ctifteder,(ycnpodumminifros. Dan.Ani-

Sane, quiacirca cuftodiam careerum hareticali 11 ® 1
quimuri in qnibufdam partibus vulgariter nuneupi 11
tur, multas fraudes dudum inrelleximus perpetrata s:
Nos n  voletes fuper hoc prouidere, ftatuimusvt 1 #l '
libettališcarcervel murus,quem decattero epif c 0 P°
& inquifitoripra:diais volumus fore cemmunč.d 11 ”*
euftodes habeat principales, diferetos, induftriosS-'"'
deles: vnum,qacm volet epifcopus,& prouidebiteble :
alium, de quo voluerit inquifitor, cui etiam prouidt'
bit: Sc  quilibet prSEdiftorum cuftodum fub lč alium
num & fidurn poterit habere miniftrum.In quo!ibct<'
tiara conelaui eiufdem carceris fiue muri, eruntdt*
claues diuerfa:: quarum vnam vnus, aliam alius t £nt '
bitprsdiiftorum cuftodn,& cam cum officiominifbf
di, qusincarceratis fuermc miniftranda,fuO P otcrlt
eommittere vel fubdelegarc miniftro.

Penit iuramentum cu^odum , minifrirttmfnirrnti (f
netariorum,&nliorumefficinliunt. D.And.

Porrocoram epifcopo vel capitulo fedevacantt 1
inquifitore pradi&is vel fubftitutis ab eis euftodes I*
pradičli, antequam fuum officium exequantur, i ur<
bunt ad faBČta Dei Euangelia corporaliter d fe tadii?
in cuftodiaimmuratorum dtaliorum pro crimic^
pradifioin iua cuftodia pofitorii & ponendmuiU) 0 ?
nem diligentiam & folicitudinem, quam poteruu 1 ' ,
deliteradhibebunt. Etquod alieui incarceratoi"’
vnus in feereto b  loquetur, quin hoc audiatal tc f t  ,. (
ftos. Et quod prouifionem, quam incareerati reoP'^
exordinatione eommuni,&; illud quodaparentih«*.
amieis, velaliisperfonis fidelib. offeretur cifde«' f

--'j

a De materinijlitte %-ridel.ancb. trači.dehnrtt•-
&  10. Gondifnlunm tračiat. de hnret.fjuajl.il.
rerb.haref.i.  b Vide Archidiac. m cnp.clerietaM ^
jlinčt.&in c.jipeccauerit.l.cjunJi.i.Dnn.And.intt'

dc betrel.

2 49

De hxreticis.

250

?^copi & inaaifTtom, v

a '' Il ario rr* *f"ro .-teM,p \ i i-k fi «•

vel faorum commiffarioru or-

, h e ali

no  retragecur) ipfis fideliter & abfq; deminutio-

j. - il qua miniftrabtinc, necinhis fraudem aliqua ad-
^^ebunt. Ec idcm iuramentum & corarn eifdem per-
0^‘^iniftriajftodtim , prius q u atn fuum excrceant

p ; v '“h,  nciaem luramer
\ ^iniftri cuftodum }  pri

‘kciiinj exhibcbunt. Et quia faepe contingic epifcopos
P r °pfios habere carceres, fibi & dičlis inquii 1 conb.no
* ®Unun.es:volumu$ & didride prcecipinius , vt cufto-
e ? Adincarceracorum pro dido crimine cuftodsa per
Pdcopo 5)  vel fede vacance percapitulum deputandi,
t  e ° ri, m miniftri coram didis inquifiteril>us vel iubfU.

ab-eis prajftent fimile iuram-encu. Kbtarij a  quo
3 Ue ^quilitk>niscora epifcopo &*nquifitorc vel fub-
r  Itll -is ab eis,iurabunt fuum ofHcium fidelicer exerce-
e *^idem fiet dealiis perlonis necefTariis ad pnedidu
cium exequendum.

Plenit epifcop9sjnquifitorer y  eorum fubftitutos y qHi

^^ndo^elomittcndo delinquuntin officio.h.d.

, qnia nimis-eft graue ad exterminationem
P ra uitacis pra^dida* non .agere, quodipSusconcagiofa
ll °rmit:as agendum requiric, graue eit quoq; & dam-
| Cl onedigniflimum malitiose inlbntibus eandem im
J prauitatem: epifcopo & inquifitori pr^didis ac
J lI ^ad didi execudoiiem oflicii fUbftitueudis ab cis,

led,

Pte

v ucute lan&a obedientia ir  ftib interminatione 11]a

vftionis Sterna pracipimus, vt 'ic dtlcrete &

prom-

contra fufpcitoj veldiffasnatos,de hoiuimoii pra-
‘Meptocedac, qub.l nvaliciose ancfraiiiulenter tam
j ? |»btm , feu qijniipfošw exccutioae officijincjui-
'onisimpediut, fitfso alicui nonimponant. Qaodfi
„i gratiae,vel amoris, 1ocriautcommoiitemporalis
p . !nt .n coirrra iuditiam &confcienriam fuamomi-
7 ,r! i' ct > ' tra quenquam procedure vbi fuerit proce-
‘ >l : i'n  uperhuiufmodiprauitate.autobrentu tode,
f a '«ate,n ipfam vel impedimentum officij fui alicui
^ P° 'Cndo.eum fuper hocprjfitnipferint qnoquo mo
Vt xure (prsteralhspcenas,p;o qualitate culpa im
^"'"dar ciidem ) epiičopus aut luperior fufpenfionis
p cio per.tneaiiium ,alij.vei6excommunicationis

coipfo incurrantr. A qua quidem excommu-
^ stiojtisfentencia, quieandem incurretint: niliper
tis nia -° Um  P ont 'l* ccm  nequeant, prxterquam in mor-
.io^itulo, b  &runcfattsfaaionepraniiira, abfolu-
o;„ n i s  ^eneficium obtinere: nullo in hacparce priuile-
• 0  liiffragante.

j »nfismat a»tiquaiura httic csnttitutioni nonobuia.

B  ^l' as  fanc,qua circa pnmiffum inquifitionis offici-
ahoftrisfunc p!sdecefloribus inftiruta(quateHus
c jj., er >tidecreto non obuiant ) faeri approbatione con
I r °borata,in fuavolumus firmitatemanere. .
p . C A P. II.

l h  >poneni conftitutioniiedufam, deterrmnat*ttate

, Secundi, punit in^Hrts, qnipr<etextu
d?? 1  illicitif modi* extorquent,Vel ob dehehtm

h r‘ C ? r!lm >?ccleJiarym bonaamfi/iant.Tertib,prpcipitno
^ l '‘'Jj°ffi c ia.libm fociit, Vt hoc faaentesreprehendat,
bl^ eri °rihu* denundent fi probare pojfitnt. Xdt.irtb,p-
t t '‘”"ixif‘lonliltiabupimanncrnra,&cn-caquaiitlt*-
^'lualitAtem. officialmm.h .d. loan,*A.nd,

\ Idem in eodem.

^jOIentes fplendorem foiinim negotij fidci per^^a-
indiferetos & improbos guorumuis inguiii-

>„* notanorum Hojlienf.&‘ DoH.ittcap.

toufiribciuLu. de h.erci. hb. 6. dr i»xap %
c-l f  tUnci- rtimonaih.  b Irt mortpt articulo-nulla.

bh*f :L:im r efermttio,atqHeide° omne.r Jdcerdotestquof-

hty e ^ ce>t,t erites d quibufeif p eccatd dr c en funt abfol-

*tfr,


tetie,.

I torurn haretic* prauitatis, qua(i tencbroR fumi cali-
gine obfulcari: hoc faero conciiio approbante ftacui-
mus nullis ex nune, nifi qui quadrage(imum atatis an.
num attigerint, officium inqu}5rionis pradiS® com.
mitti inqui(itoribus, & tam ipforum, quam epifcopo.
rum feu capiculorum, fede vacan te fuper hoc deputa-
tis commidariis, quibuicunq; diftričtius iniungentes,
nepratextuoflicijinquifiti 0 nis quibufuis modi^ illi-
citisab aliquibuspecuniam extorqueant: nec fcienter
aetenrent ecclefiarum bona ob clericorum delifium *
pradiftioccafione officij fifco etiam ecclefie applicare.
CI_uod li  fecus-in his vel eorum altero fecerint, excom-
municationis fentencia cos fubiacerc dccernimus ipfo
fafto. A quanonpoilxntabfolui,praterquam in mor.
tis articulo, donecillis, a q u ib us excorlerint, plene ia-
tisfecerint de pecunia (icextorta: Nullis priuilegiis,pa
dtis,aut remiilionibus fuper boe valituris.Notarij vero
&  officialcs dičli offici/,necnonlratres & focij inquiii—
torum &  commiiTariorum ipforum, quididtos inquiii“
tores aut commiifarios, fcerete nonerint taliacommi—
filfe (fi indignationem Dei & apoflolica fedis vitate
voIuerint,& offenfam) ipfos grauiter arguere&corri-
gereftudeantin fecreto.Qiiod fi talicer ea fciuerint,ve
ea probare valeant: fi lic opus,bacpralatis inquifito-
rum & commiffariorum eorundem, ad quos id perti-
nebit,nunciarefolicite debeant. Quiequidem prslati
inquifitores & commilfarios pradiftos reos inde reper
tos ab officiis amouere, & amotos alids punire debiti
feu corrigere teneantur. Pralatis autem inquificorunt
;  id negligentibus agere»pramifla omnia nunciari per
pradifios locorum ordinarios volumus: quibus, vtea
in apoflolica ledis notitiam perferant, in vircute fan-
čla obedientia diftriai: pracipimus & mandamus. Por
ro inquifitoribus ipfis diftriftius inbibemus,vt nec ab-
ucantur quomodolibet conctlfione portationis armo-
rum.necofficiales, nifi fibi neceifarios habeant tales,
qui feconferant ad fuacum inquifitoribtis ipfis officia
exequenda.

CAP.  III.

VamnatfeBum Beguardorum dr Be^umaru^dlemA-
m a  , dr o eh ipfiuf errores , e xcitans diacefanormn dr in ~
quifitomm offidnm,cttntrtiillos, h.d. lo.Mndr.

Idem in eodem. .

A  D noftrum (quidefiderater in votis gerimus, vt fi-
des catliolica nollris profperetur teporibus, & pra
uitashareticadefinibuslidelium extirpecur) non fine
difplicentiagrandi peruenit auditum,quod lečla qua-
dam a b o m i n ab i 1 i s, q u o r u n cl a m hominuni mabgnoru,
quiBeguardi, & quarundam infidelium mulierii, qua:
Beguina vulgariter appellantur, in regno Alemaniae
(procurante fatore malorum operum)damnabiliter
infurrexit: tenens & alferens dočtrina fuafacrilega &
peruerfainferius defignatos errores- Primbjvidelicet,
qubdhomoin-.vita prafenti tantum & tale perfefiio-
nis gradu poteft acquirete,quodreddetuf penitus im-
pcccabilis, & anipliusin gratiaproficere non valebit:
nam (vt dicunt) fi quis Temper polfcc proficere, poflee
aliquis Chrifto perfeSior inueniri. Secundo,qubd ie-
iunare non oportethominem,necorarepoftqu?.m gra
dum perfeftionis huiufmodi fuericafiecutus : quia tuc
fcufualitaseft ita pcrfe&e fpiricui &rationi fubiefta,
qubdhomopoteliliberc corpori conccdere. quicquid
placec. Terrio, cpuotl illi, q. funt in pradiflo gradu per-
feftionis & fpiritu libertads, non funt humana lubie-
dii obediitia,nec ad aliqua pra cepca ccdefa obligan-
tur:quia(vt alferunt) vbifpintus Domini, ibilibercas.
Quartdsquod homopoteft itafinalem beatitudinem,
fecundumiomnem gradum perfediomsin praienti af-

a. Deliclumprelati rpiando noccnt ecciefi:s. tide Veli,.

• in-  c.ud andientiam.de.rejcr. drMlex, co IM.  r.

Clementinarum Lib.V. Tit.IV.V.&VI.

251

fequi,ficut eam in vita obtinebit beata. Qmnto, quod
t[U*libetinteUedualis natura in feipfa naturaliter eft
foeata: quodq; anima non indiget iumine glori* ipfam
eleuatc ad Deum videndum,& eo bcatč fruendu. Šes¬
to, q> fe.inadibtis exercere virtutu eft homiqisimper-
fedi,& perfeda anima licentiat a fc virtutes. Septimo,
mulierisofculum (ciim adhoc natura non mclinet)
eft mortale peccatu: Adus autem carnalis(cum ad hoc
natura inclinet) pcccatum non eft,maxime ciim tenta-
tur exercens. Odauo , q> in eleuatione corporisltsv
Chrifti, non debenc affurgere, neccidem reuerentiam
exhibcre:aflerentes,q> efietimperfedionis eifdem,fia
puritatc & altitudine fu£ contemplationis tantum de-
fcendcrent, cp  circa minifteriu Teu facramentu Eucha-
yiftia;>aut circa paftione humanitatis Chrifti aliqua co-
gitarent: Nonnulla etiam alia fub fimulata quada fan-
tditatis fpecie dicunt,faciunt Sc  committuRt,qu* ocu-
losdiuinjsmaieftatisoffendunt: &graue in feconti-
nentpericulum animarum. Ciina alit ex debito comifii
nobisofficij huiufmodi feda dcteftabile, &prxmiiros
ipfius execrandos crrores (ne propagentur viterius,&
g>ereos corda fidelium damnabilicercorrumpa£ur)ex-
tirpare ab ecclefia catholica neceflarib habeam.us:

Nos facro approbanteconcilio, fedamipfam cum
..prsemiflis erronbus ds.mnamus Sc  reprobamus omni-
no:inhibetes diftridtus,ne quis ipfosdeczeterbteneat,
approbet veldefendat. Eos autem qui fecus egcrint } a-
jumaducrfionecanonica decernimuspuniendos. Por¬
to ducccfani& iilarum partium inquifitores hžeretics
jsrauitatis, in quibus Beguardi Sc  Beguina huiufraodi
commorantur, fuum (Sifficmm circa eos diligentcr exer
ceant, inquirentes de vita Sc  conuerfacione ipforum,
cjualiterve fentiant de ar.ticulis bdci & ecdefi* facra-
naentis. Inillosvero, quos culpabiles repererint (nifl
gibiuratis fponte praždidis erroribus pcenitucrint, & fa
tisfadionem e.xhibuerint c©mpetcntcm)debitam exer
ceant vltionem.

DE

V O-

H O M I C I D I O

luntarioj vel cafuali.

TIT. 1111 .

C A P V T V N I C V M.

infanSj V el dormiens,k omin ewfanutiUm\ "vel
»ccidens 3 non efficitur irre^ulam: nec etiam ille , qui ali-
ter mortemVitarenequiens , fuum inuaforem occidit y vel
mu ti lat , h A.

Clemens V. in conci li o Vi e r. e nji.

S I a  furiofus, aut infans,feudormiens, hominem
miitilet.vel occidat, nullam ex hocirregularitate
incurrit. Et idem de illo cenfernus,quimorce ali-
ter vitare non valcns, fuum occidit yel mutilat inua¬
forem.

D E

V S V R I S.

TIT.  V.

CAP.  V N I C V M.

®ffiualcx communitatum 3 facienlex 3 diHantex 3  vel fcri
benies jlaiuta fiiptrvfuruffoluendvs , non repetendi/, vel
non relliiuendvt-.veliudicantes fecundum ilia-,relnon do~
lentes tila (Ji po funt) infra tres menfes de libris commu-
nitatum,yelillaferuantes 3 excommunicatifunt. lo.^And.

Clemens V. in concilio yt en e n Ji.

E X b  grauiad nos infinuationeperuenit, quod
quorundam communitates ločenim in offen-
fam I>ei,&proxiim, ac contra iura diuina pari-

a Hanc Klementinam latifiime repetiuit Didacus Co-
pearruuiac: eum Vide to.  b Pro materi <2  intcllcHu yide
H.Thomam z^Z^.^B.per totam guaftionem.

252

ter& humana vfurariam approbantes c P ,0 ^ atT V n nia -
prauitate, per ftatuta fua iu ram en to quandoq;
ta J vftir 2 sexigi > & foluir.edum concedut,fed &  a J [IJ!ta

uendascasdebitoresfcientercompellunt,ac ^

ipforum continentiam ftatutorum grauia
plerunq; vfuras repetentibus onera, aliisq; vc en
perhis diuerfis coloribus,&: fraudibus exquift clS . r
titionem impediunt earundem. Nos igiturp^ 101  •
his aulibus obuiare volentes, facro approbante c
lioftatuimus,vt quicunq; communitacum ipfa ruI Jl^
teftatesjcapitaneijrečlores^onfules, iudicesjcon
rij,aut alij quiuis ofiicialis ftatuta huiufmodi “ cC % ir$>

faccre, fcriberejveldiftarejaut ^ubdfoluanturv

vel qubdfoIut3?jciim repetuntur,non reftit^ anCur  ^
ne ac Iibere,lcienteriudicare pr* fu m p fer i nt j ' e  ^ c  ^
excommunicationis incarrant. Eandem etiam ien  .. .

s  ed ita

tiam incurfuri, nifi ftatuta huiufmodi hadenu? ^
delibriscommunitatum ipfarum (fi fupcrhoc.p 0 ^. a
tem habucrint)intratres menfes deleuerint 5 aut i
ftatuta fttie confuetudines effedum eorum
quoquo modo prsefumplerint obferuarc. , 0^
f ccneratoresin caufis yfurarum edere cogunti#
rationumfuarum. loan. Atndr.  tJ . a -

C3cterum,quia fccneratores ftc vt plurimum
dus vluraribs occulte ineunt Sc  dolose, quod v** ^
uinci poffunt de vfuraria prauitjte,ad exhibefl dl  ^
de vfuris agetur fuarum codices rationu, cenf^r r
decernimus ecclellaftica compcllendos.

Pertinaciter afferens exercere "vfuras no ejfep eCC *
hareiicHs eH. loan.jlndr. , Jy

Sane fi quis in ilium crrorem inciderit,vt P£ rt  cC ci'
ter afcrmarc prefumat exercere vfuras non efi c F ^
-tuin:-decernimus velut b*reticum puniendufl?? 1  ^
tiihilominus ordinariis Sc  hiereticse prauitaci*
toribus diftridius iniungentes,'vt contra eos>
errore huiufmodi diframatos inuenerint, aut
dos,tanqHam contra diffamatos, vel fufpe&** 5
refi procedere non omittant.

DE E X C-E S S I B V S P R aE '

latorum.

r  it  n  v  s  vi .

c k  p  v t  v n i  c v m. J«ti

Prouiderat Cre^.contm xxfij.grxuami>itt> l**? cl fd'
religiofisinferebant.eed.tit.Htmtt  s.^ l:ht>cvt r °
liumprouidet contra xxx.d quibuspralatos cejj a/  ^ f 1,
pit,&perfUosfubditos cejfare facere: iuhenstpj°
utlegia & iura feruari.h.d. Ioan. ALnd.

Clemens V. in concilio Hienenfi.

Re  qvnN  s Sc  aftidua nos quorundam *• „$0
forum qucrelacircunftrepit,quod
M  pi, & eorum fuperiores ac ca?tcri ccclc‘j a ,
idr.  ipforum religioforti quietem iniufte in
tibus muitipliciter inquietat. Quidam enim ^ ^ )t ,r^
capiunt,& incarcerantin cafibus non conccm 5  jffl'
Ojiiidamper grauium intermmationem P ojna ^yS^
pediunt,ne debentes exemptis decimas fe 11 rC
los foluant eifdeni: Neve aiiqui miffas eorum a . c o^[
Molentes in rftolendinii, Sc  coquentes in ^ urn
Seruietes quoq; Sc  vafallos, Sc  domefticos e°?.
vel alios qualicercuriq; contrahentes, Sc
cum ipfis fufpendunt, mterdicunc, Sc  excomm
abfq;caufarationabiIiprolibito voluntacis>
rum interdum nihilominus illicite occup^ ntcS .'^,' lC ,
pellationibus, quas prsdidi exempti obpr^
alia grauamina rationabiliter interpontint q
minime deferentes, appellantes occafione
n um hmufmodiinterdum capiunt, aut cap 1

a al.fed & adfoluendum cafdem>& c '  ^

Fi

2 53  De exceftibus praebtofum.

? rcc ri rtuncipari. Ouidatrfpreeterea capcllanos in ec-
efasplenoiure fpedantibus ad cofdem (licec nulla
fubfit legitima ) celebrare no n finunt,nec admi-
^ftrareparcecianis ecclefiaftica facramenta. Nonnul-
a  etiam indebitč abbates, monachos &conuerfos
* x *fcbcr»« __«- -i~-:-1-:. r.  l:.

«05,6

Iftoš, necnon & dericos ipfisplenoiure fubie-
.1  eis non pareant in iis.etia>in quibu?non tenen-
e |-dem JnconfultaFacilitate fufpcnduirc, cxcom-
in? ca P* unC >  & incarccrant, ac!oca & ecclefias
ipfo-iim. In exigcndo infuper ab ipfis ex-
jjj P. c * s  > ipforumq; fubditis žlibiidia charitatis e.vceduc
lr ' m . Ulm  contra eos. Ec infolitas acindebitas ipfis con-
Ulra  cxaftioncs imponunt: Nouos cenfuS & inde-
aor iera parochialibus imponunt ecclefiisjin quibus
■^ Cn *pci ius obtinenc patronatus : Procellus iitfteFa-
jic° s d’eu fententiasiufte latas a delcgatisfedisapofto-
^jvela conferuatoribns pro exemptis, publicari feu
belT t *- < * 11 * manc ^ ar ^ a  faisbubditis,non permittunt.Ta
a  It)n ibus pnblicis inhibent, ne inftrumentaconfici-
Co  : ,®tiudicibus neiuftitiamfaciant,aciurifperitis ne
tib ^ iUm vc * &wxiiiam prsebeanc m caufis, Te« nego-
^otiindem : Prsfeutatosper excmptos ad ordines
i . “ er >eficia,quorum prstfentatio ad eos pertinec, no-
.i ta dmittcre, ni.fi pr&fentantes ponant obedientiatn

l^beneficia,quoruni prarfcntatio ad eos pertinet, no-

-milUllilDUl pliCICU

^onetranfmittunt: Ecclefiis quoqme vacantibus, ii
•'^Usmonafteria ius obtinenc patronatus (repulfi
;' r A>nis • J    — r - :   .. . '

Izbile

It) . -~es & indignas. Quid,un etiam ecclefiascuram
'''tiarum habentesad menfam abbatum fpečiantes:
r' ,r Uni fručhis qttandoq; dericis iecularibus tradur,

. C U Ct \~  - - 1  ‘ ~ 1  - - -

Aii
d

1 c °nccdunt ad firmam »clericis ipfis decedentibus
^.nfcnin* clerids,quanquam ipfis p rop ter ho c ec-
fjj s  * 11 * veritatenon vucent.tfonntiiii quoqj in eccle-
^^onachorum iuraip 'bru m iniaite fih-iappropriac,
r e$ M* orum  re dicib U s*, vtvolunt, ordinant,ica quod
t ar - 0lib us earum b  non remanet vndevalcant fuften
$ ^ifidam cum armis & crefto vexiIIo,mplendina,
q tI ^ Ia b °na centra iuftitiam deftruunt exeniptorum,
. etla ni tanto temporepbdederunt, quod de con-
On* emoria non ex ^i C: i' / bttuntquefrequenterad
a ?criafuarum ciuitatum , ik  diceccfiim fuos con-
c^^eos ik  nepotes, & interdnm animaiia iua cum
*' l ^ Us » vcc ‘ s  debonismonafteriorumdebeatpro
q t , e  ri:  Abbates infuper»&' priores monafteriorum frc-
^^ereompeilunt, vt fuisconfanguineis, (k  nepoti-
Hf s  l, '°nafteriorum fuorurR, feu prioratuum pofibfTio-
W . e c °ncedantinperpetuum , vel adcempus :.quas
v,, ^V^npeilicnes, vel d  pcnfiones nosnullas effe
ip(o iure : Ecfdem quoq; abbates, &  priores

254 :

contentijCque>s,boues >  thefaurum,&: aliabona mona¬
fteriorum & beneficiorum vacantium illicite occupat,
qua? efTent futurisfuccelToribus referuanda. Quidatn
militibus, &aliispotentibusdignitatum fuarum redi-
t us,  A' p ro u e n t u s ven d u n t ad t e m p u s, v c p er i p f os ex-
emptivicini fortius oppiimanrur,nonnullietiam in—
debite nionafteria dirimunt. Alij domos ik  hofpitaiia®
& alia bona monafteriorum mobiiia & immobilia fre-
quenter occupant,& decinent occupata: Plurics qua-
que (ine caufa iufta impediunt ne exempti loca fua va^
leanc reparare. Qiiidam ftatuta faciunt,per qua: dero-
gaturpriuilcgiis exemptorum. Etgeneraliter, quam
plures prelati religiofis pnefertim exemptis, &priui-
legiati in perfonis, &  rebus fuisac iuribus fpirituali-

bus,& temporalibus grauesinferunt,contraiuftitiam,

& eorum priuilegiainiurias, Sc  iaduras, Verum quia
vna eft regularium Sc  fecularium pr^latorum & fub-
ditorum exemptorum,&non exemptorum vniuerfališ
ccclefia, extra quam nullus omninolaluatur,quoruni
omniam vnus eft dominus, vna fides, Sc  vnumbaptif-
ma : decet vt omnesj qui eiufdcm funt corporis , vniiis
etiam fint voluntatis,& ficutfratresadiniucem vincu-
lo charitatis fine adftrifti. Decet igitur vt ik  prelati, Sc
alij tam exempti, qu.im non exempti fuis iuribus fint
cont?nti,& alterin aleerius iniuriam non profiliatrea
ia&uram. Vniuerfisitaq;pr*latis ccclcfiarum prsefen-
tibus iančcionis ediifto diftrifte pra^cipaendomanda-
mus, quatenus ipfi a prsedidisgrauaminibus omnino
ceflantcs, & ceflare fuos fubditos Facientes, viros reli-
gio(bs > exemptos.priuilegiatos,& non exemptos men-
dicantes, Sc  non mendicantes charitatiue tradent Sc
foueant, Sc  fua iura,& priuikgia inuiolabiliter eis fer-
uenr, .Et.quohiam plus folet timeri, quod fptcialiter,
quiin quod generalitcrmhi.berur; eildcm prselatis tU-
ftridifiime irihibemus,vt abbates, priores, & alios re-
ligiofos, ne ad fua generalia, vel prouincialia vadant
capitula,impedire quomodolibet non prselumant.

DE P R 1 V I L E G 11 S,
cxcefsibus priuilegia-
torum.

ET

3 s v?  °S>compelluBt ad praefentandum fibi adeede-
i ^0na*^? n,:es * c ! u *bus ius obtinent patronatus, &ad
| V v , ndm » in ^rdum ruos familiares coniangui-
' c 'te c ’ Ye ne potes Freouenter etiam permittunt,&: ta-
*Uil: t  ^^ en tiunt j qubd in fuo daminio temporali per
^(^ c c ? Va< aIJos, Sc  ipforum temporalesofficiales mo-
0 Cc l(  ri ° ri1ni 'bona niobilia &immobilia perviolentia
n cafibes non permiflis a iure,, Sc  alias va-
llitiiij ‘ r! * Perfonis ecclefiafricis &  monafteriorum ho
•ts,p r Us lrr ogcntur. Prstcreaintcrdum iniufte abba-
' l Scr ° res ’ ataliosbeneficiatasber.eficiis fuispriuar,

r:

p acauos benenciatds
ru ftus beneficiorum iiloru

k '^°ar Ui Den ctrciorum moruni percipere valeant
P r *textu priuilegi; , quod afterunt fc ha-
0t * v ft|; ad certum tempus frudus beneficiorii
V ''\^^pofijnc percipere primi anni: Quibusnon

^vodarn manufeript. it a: Konnulli etiam
^d° s ' monacbof<&> conuerfos etiam exem~

b a ^ ar ' >e ° rurn - c  pcnfiones.  d H<cc

. penfionef) mn habentmin anti^n. eodtei-



r i r v l  rs rtu
c  a p.  r.

Ponitfex caflis, in juibtu religiofbf excommunicai r i
abjolutionempap<t referuat: <&> priuilegii4 i & 1  exemptia-
nibus non obftantibtK eos per ovdmanos lecorum denun —
ciari pracipit. lsan.jtndr.

Clemens V. in concilto Vienenfi.

Eli g  i osi, qui clericis aut laicis faerametum
vn^ionis extremx,vel Eucharifti* miniftrare,
_matrimonidve foleiinizarc, non habita fupor
his parcccialispresbyterilicentia fpeciali, aut qui ex*-
communicatos a canonc,pr£eterquam in caiibus d iure
expreffis, vel priuilegiis fedis apoftolica concefliseif-
dem, vel a (ententiis per ftatuta prouincialia aut fyno-
daliapromulgatis,reu (vt verbis eornmytamur)a poe-
na&culpa abfoluere quenquam prsefumprerint: cx-
communicationis incurrant fententiam ipfo fado per
fedem apoftolicam duhtaxac abfoluendi, quos etiam
locorum ordinarij(poftquam de hoc eis conftiterit)ex?-
communicacos faciant publicč nunciari, doneč de ab*»
folutione iprorum eis Fuerit Fada fides , nullo religio¬
fis eifdem fuper hoc exemptionis, vel alio.priuilegip -
fulFragaRte.

Ponit feptem culpds veligioforum , d ejuibiv torpracipit
ab fiinere fub certispceni*, quas evf imponi iubet: & quas
prelati* ipforum imponit > fin on fatisfecerint. loannes
ji)idr e as.

Q«ibusy«minvirtutc farna* obcdicnciz,&f-b "

255 Clementinarum Lib. V. Tit.VIII. $

interminatione malcdidionis aternat diftridius inhi-
bemus,ncin fernionibus fais ecclefiarum ps aelatis de-
trahant. <c Aut etiam retrabant laicos ab ecclefiarum
fuarum frequentia vel aceefiu, feu indulgentias pro-
nuncient indifcretas. Neve (cim confefiionibus b  te-
ftamentorumintcterent)a reftitutionibusdcbicis.aut
legatis matricibus ecclcfiis faciendis retrahat teftaco-
les : Nec legata,vel debita,aut malil ablata incerta (ibi
aut aliis fingularibus fui ordinis fratribus, vel conuen-
tibusin aliorurapraiiudicium fieri, feuerogari procu-
rent: Necetiam in cafibus fedi apoftolica, aut locoru
ordinariisreferuatisq!ienquam abfoluere: Autperfo-
nas ecclefiafticas,praiertim coram iudicibus delegatis
d nobis,fuam-eontra eos inftitiam profequen tes, vexa-
re indcbiti, aut adlocaplura,&prifertini mu! tu re-
mota conuenireprafumant. Siquiverbpnemi(Ta,vel
*liquoddepiamiffisattentare prafumpferint, psrdu-
osmenfcsfubiaceatpcenis illis, qua fecundum eorum
regulam, velftatuta prograuibuscriminibus feu cul-
pis eisconfueuerunt imponi. Super quibusabfq; ma-
»ifefta ncceflitate cum eis non valcat diipcnfari.Cate-
rum pralati eorum nifi de iis, qua occnfione prsmifTo-
rum c excefluum, ad eos quoquo modo peruenerint
ecclcfiis autperfonisecclefiafticis damnificatis.vcl !a-
fis fatisfadionem plenariam exhibuerint intra men-
fem,poftquamfuper lioc fuerint requi(iti, fufpenfio-
nis fententiam vfq; ad fatisfadionem debitam eoipfo
incurrant, non obftantibus d  pramiflis ftatutis, aut
quibuflibet priuilegiis, cuiufcunq; tenorisexiftant.

Penit moderationem circa duosprimes cafuo. hoc dicit.
loan.Vlndr.

Sanereligiofis il!is,quibus eft ab apoftolica Tede co-
ceffum, vt familiaribus fuisdomefticisaut pauperibus
in hofpitalibus fuis degentibus, facramenta poffint ec-
clefiallicaminiftrarc: nullu er.pramiifis volumusquo
adboc praiisdiciumeenerari.

C  A P. II.

alrcbitpiftopi ptrlocacatmpta pr o id n c: a fudfaciun t
crucem antefe defemiipfi eti.im  ©- dicecefant tbi benedi-
cunt,attdiunt dimna,iUa celebrat, gr/hcittitt celebra-
ri: p er h ec Umen esemptir, felpriuilegiatis in aliis nul-
lumfit praitidicium. lo.afoidr.

Idem in ccdem.

A Rcbiepifcopo e pcr qusuis loca exempta fua>,p-
uinciafacier.ti tranfitfi, autadea forfan dedinan-
ti,vt crucem antc fe libere portari faciat.benedicat po -
pulo, diuina officia priuatim, vel puhlice ibide atidiat,
& eaetiam in pontificalibuscclcbret ,& faciat in fua
pratfcntia finepontificalibus celcbrari (quouispriuile-
gio contrario non obllante) facro approbantc conci-
lioprsefcntis conftitutionis ferie duximus concedcn-
dum. Simili modo concedirnus epifcopo.vt in Iocis eif-
dem fna diatcefispoilitpopulobenedicere, audircdi¬
uina officia,&eaetiam cclebrare,& in fua pratfentia
facere celcbrari. Sic ramen, qtiodpnetextuconceifioj
nis huiufinodi,in locis ipfis exemptis,vel circa hocpri-
uilegiatis, nullam aliam iurifdidionem idemarchie-
pircopus,velepifcopus exe rceat,/necperfonisesc-m-
ptis,vcl priuilcgiatis moleftiam inferat £, vel graua-
men,nullum<q; h  exemptioni,vel,priuilegiiseorunde
aliudprseiudicium generetur, nec ipfisarchiepifcopo,
vel epifcopo ius aliud quomodo!ibet acqniratur.

a Vide omnino cancil.lateranen.fnb leoneX.ScR.ii.
in decreto in cip. Superna maifflatio prajidio.  b al.fa-
blionibua.  c al.pradičiorum.  d In antiep.etiam im~
prepir conjlanter legi tur it a: no it obJiantibttr in p rami Ji ir
Jiatutift&č,  e rtde notata pcrVoH.in  c.i. yt litepen-
dt n  -/c- in cap.antipuj. de primite,  f alids,extrceant .
g o l in Jerant,  h al.tta: Kttlhnr.tfc exemptioni eorum
Iti pn-.uhgits a it ar praiitiduiumgfneretur.

DE P OE N I 5.

TIT.  Vlil.

C A P V T P R I M V M. „

Perctttient epi/topH,capienr,& banmens,'t 1 ^' ,,c ,. n,.
dant>ytiratificani, fcaiM, concilianuo,'faulor,  £f 1  '
fator , ciunfitispojlerbr, ciuittisin/tocdelinqtte»r , (X ^
officiales jpoenio fariir p c  1  conciltum puttittntttr. l Bt

Clemens V. in concilio Vientnfi.  , ^

S I quis a.  fuadetediaboloin hocfacrilegi) ? e
proruperic, quod quemuis pontificem in ' utl ”
vel temere percuiferit, aut ceperit, feu
nt,vel hscmandauerit fieri, aut fa&a ab aliis rS J?; ^
buerit, vel focius in his fueritfacientis, autcon"
in hisdederit, autfauorem , ieufcientetdefenn 111

euiidem : in illis cafibus de pradidis,in quibuse'-- ^

municationem periam editos canoncs non fubjr* t ’
huius noftra conftitutionis audoritate (non

iiret>

,bfta at

quacunq;confuctudine,quamrepuramusapP r0l ’ |j]ll .
facro concilio potius corruptelam) aaiathcnia c,s
cronepercuI!i>s,a quonequear,nifiper funnn» iri lb (1) ,
tificem(prseterquam in articulo mortis) abfolui-A |j.
dis infupeidocationibus, officiis,& beneficiis^Pif 1  (i,j
bus fiue temporafibHs, qua: ab ecclefia,cui fit °" e , e iti

Ji"*
Ji« 1

praeft cpifcopus,obtinet,cadat hcc ipfo,ac ad e ® n
ccdefiam libere reuertantur. Ipfiusfilij pcrnia' 0 "^

dcfcendcstes linčam vfq; ad generationem {c&'fy
(omni fpe difpenfationis adempta) reddanturif 1  e
do inbabiles ad eccleliaftica beneficia in ciu' 1 * jj,
dia-cefi, in quibus idem epifcopus pr.vfidct obt* 11  m
Terra quoquc ipfius(dum tamen vitra vnam
non contineat)vfq;ad condignam fatisfaSiont 1 ’' M
dem.Necnon b  locusautloca ) inquibuscapt us£ J |1I >'
pus detinebitur,quandiu detentio ipfa in eifd cn J. [e tt>
ueric,ecclefiaH:icofubiaceatinterdido. Qno'J ’ jj-
eiufdem duas dicecefcs,vel vitra c6tineat,diff' c ^til
micilij principaiis iplius c, & illa ctiam, in
delidum commiirum,fifuafit > & dua; ali?,qnS
fint eidem loco magis vicinat, interdido fubia cC ^f»*
pradido. Etquueoniaioreritipfius conftifi 0 « 1 !/ Aio'
fueritculpapatentior, quoufq;dignam d  fa 115 *^
nem pratftiterit,peromnesillius loči, in quo c£l  ■“

co  a 1 ”

. ..jTl"

id nV  .1

fum cftfacinus,necnon ciuitatum,& dicccef.v-
ecclenas quibuflibct diebus dorninicis, & ^

fatiscampanis,&candelis accenfis cxcoml T,^1, b c it ,1 '
publicc nuncietur.Et cima abfolučdus fuerit,^ 1 ^;,.^

ter & idonee caueat,qubd inferendie poen* P ar£ c nda'
auxiliante domino pcenitentiam peraget 'f' j ja c '
Ciuitas autem,qua; prsemilfa, vel coruin aliq u ^“
pifcopum fuiim commiferit interdido (doneč(,jl'
rit) fubiaceat memorato.Poteftas vero,con jjld

hol«. J-

liuus,fcabini, aduocati, confules, redores &

ipfius,quociinq; nominc cenfeantur, in p txl ? 1  ( e nt c> '
pabilesexiftetes,fimilitcrcxcommunicatip n * s . y.
tise,aqua(nifi vt prcmittirur)non valcanc^^° n ^t^
obtincrebcnciicium,{intrubiečli. Qti2e e  ° nir ^r^ 1, J
to magis in epifcoporum interfedoribus $

da,quanto in eos feuerior, q in prafatos
exurgerCj &  grauioris indignattonis aculcus c ^^^'
Excnfat rigorem dicens y quodgruuiores pcen*
imponi. loan.^dndr.

Nec fuper hscc quifqua miretur,qudd

petrantibus pamasno inferimus grauiorcs ’

(cp dicere puder) hseproh dolorfreqnent:e r

a DeinteUečluhuius Clement. videlo** 716 . f
trači, de libert.ecclef. part.i.qva:fl.i.  b d l \,

Ucus ant localiiidnquH>U4-,foc.  c <r/. tt*

■ - c ..

terrain qua ) &‘C.  d al.condignam*
tiam tanto magis,



257 De poems.

ltm!tisqtie graflantibus opus eflct enempto, & ex di-
gnitatcoffenfi poenam meriti dcc-eat offendentis. Epi
fcopi enim dicuntut fan&iflimi.Chrifti legati exiftunt,
fpirirales funt patres , noftrique fratres & coepifcopi,
tolumnse comprobantur ecclefix:quare grauem opor
teret efle poenam culpsr violantis dignitatem tanrs
pr*etninentiatadsquandatn. Volumustamen adprse
fcns in poenarum exaggeratione temperare rigorem:
id pocnas alias procefliiri, li proteruitatem delinquen
tium hoc expofcere videamus.

Repetit rus anticjuum de abjolutie in mertit articulo t cjuifa-
veti reinddnnt.fi non fatiifaciantJoansindi

Sane ii quis in aliquo cafuum pr^diflorum fuerit ab
trcommunicationis fententia in mortis articulo ab-
fdutus, nili poftquam priftins.reftitutus fuerit fani
tati, quam cito cornmode poterit confpeftui Romani
fontifids fe prafentare carauerit , eius mandatum “
liumiliter reccpturus, prout iuflitia fuadebit: in ean-
dem excommunicationis fententiam reincidat ipfo
fafto. Qu.imuis enim fuper hoc fatis plene in iureali¬
bi lit prouifum: ne tamen aliquis in hoc ex ignorantia
‘utis fe fatagat cxcufare, hoc caprefse prstmilfis duxi-
»uis anneftendum,

CAP.  II.

. Frocurantes capi viros ecclefiaflicos ,vt renunclentbeneficits,
Otti vt cttati nen.vadant ad curiam:pret.erpoenam extommu .
oicationu,tjitam percanones antitjuos incurrunrfifiat pralati ,
opmeprione frufftlnm per trienniumfunt fttfpenfieinferiores
Vero beneficije funtpriuati: Ean dem p cenam incurrunt ipjt d- >
tari, ejui Je capi procurant. 'Rffignatio etiamfic fiicfa non te-
let: etiamft petprelat esrecepta fuerit,vel rattficata.hoc dicit.
ba n.nind.

Idem.

M  Vitom ad nos grauis quere!a deduxit.quod non-
nulli obtinentes temporaledominium viros f*.
peecdeliafticos capere,captosque doneč fua reGgnent
t>eneficia,aut ne citati ad apoftolicam fedemabhomi
neivel a iure venire ad ipfam valeant, aufu detinere fa-
crilego non verentur: citatos eofdem in exitueerum
difiriduum P, vtplutimam capientes. Confiderates
>gitar.quantum ex his tam noftro, Se apoftolies fedis
Ponori, quam perfonarum eccldiafticarum quieto, 8c
Piofpero ftatni non-iinedamnataexepli perniciede .
'egetar.lacro approbante concilio Aatuiinus,vt pic ter
fententiam canonis quam facientes, & fieti procuran-
'esptimilPas inenrrere dignofcuntur.procurantes ipfi
Perlon* ecclefiaftic* exiflentes:a percepticme fruduu
teciefiarum fuamm ft fuerint prelati, triennio fint fu-
dpenG. C^upd li inferiores extiterintj eoipfoo-btentis
taneftciis lint priuatiilllis poenam incurfuris tandem.
<)ui ne citatifvt premittitur)ad fedem apoflolicam ve-
Uiant, fed vt fe lub obtentu huiufmodi a veniendo ex-
'ufent a poteftate feculari fe capi (vt interdum eonti-
|i(Tcaudiuimus) procurarint. Sane religtiationes be-
neficiorttin modo lupradifto extortas(lictt 'a refignan-
*jum ipforum prelatis recept*, aut rare habits.fue-
r 'at) nullius omnino decernimus c  efle firmiratis:
bocorum ordinariis ifliungentcs.vt poftquamei$ con
fiiletit aliquos fibi fubiedos poenam Sc  fententiam
‘ncunifle, pramiflasipfas publicare non differantre-
*ecutioniqne dobita; (prout-ad eos pertinuerit ) de-
^andare.

CAP. III.

Rttcommnnicat reiigtefei mendicantei tranfgreJferes cenTti-
iationu Bomfae.de excefi'.prelat\ca . vmc.hb.fi . [tem emnes re-
Cjttiin fermonibue,vel alibiproferunt a!ic/tta,vr tetra -

a  al.tnandata.  b al.ttafuorum diElrtcluu»if?c.  C Vi-
de c.abbae modmet.cauf dr  i- J HI  in earcerem Jf. juod metu/
**/JEenC,

258

hant a falatione decimarHmt ananim [biuticnem cirtit dietne
dr in confefiionibu/ fuadere tenentur Juh estru pam t, cjhos  in¬
currunt: Ntfifint taies.cjMrum monaiienu,veiecdefiu,cotrtpe-
tat percipere decimat.loan.-And.

Idem.

C Vpientes eos ,quos ad obferttanmm iurium, vir-
tutum pramianoninducunt, tam adieflarum cx-
aggerationepcenarum, quam adiiciendarumdenou* .
fotmidine a temerariis aufibusrcfrscnare.tranfgreflb-
res conftitutionis, qns religiofts mendicantibus do-
mos adhabitandum.vel locaqu*cunquede nouore-
cipere,recepta hucufque mutare,vf 1 ea transferre in a-
lios cuiufuisalienationis titulo intetdicit. lllos “ e-
tiam religiofos, qnialiquavtaudientes adecimarum
ecclefiis debitarutnfolutione rettahant,in fermoni-
bus fuis, vel alibi proferre pnfiimunt; excommunica-
tionis fubiacere fententis decernimus ipfofafto.

Et quia nifi fiat, quod bonum eft, a malo abftinere
non fufficit, religiofts omnibus iniungimus fub obte-
ftationediuini iudicij, & interminationemalediftio-
nis «ern*, vt quoties populo pradicabunt in prima
dominica *quarta Sr vitima quadragefin'.s, & in feftis
Afccnfionis dominic*. Pentccoftes, Natiuitatis beat*
Ioannis Baptiftx, Afl'umptionis,Sr Natiuitatis beatif-
fim* virginis Mari* matris Dei audientes exprefse ftu-
deant.infotmare,fi ab eedeliarum rečlotibus,vel vica-
riis j aut toča tenentibus eorundem rcquifiti fuerint:
Necnon 8£iis.quorum confcfliones audient confcien-
tiamfacere,quod deciinasfoluexc non omittat. Qjr6d
fi forte in prsdicationibus hoc ipfum fuptadidis die-
bus fuadere fcienter omifeiintvpet iupeiiares eaium .
grauiter arguantur.' Quibus etiam fuperioribiis-itrvrr-
tutefanfts .obedientisdiftride pracipjmus, vt contta
taliter omittentes ftatuta poenalia faciant, fecundum .
qure : fic aeriter puniant tranfgreflores, quod poena eo- -
rumiit cateris in.exemplum:Conftitutione bon*me-
mori* Gregorij Pap* decimis.* 'prsdeceflbris noftii
circa h*c edita in fuo nibilominus robore duratura.
Q_ui,vero.fcientcr pofpofueriut confttentibus con-
fcientiam facere de foluendi« huiufmodi decimis, ab
officio prsdicationis tamdiu maiieant..ipfo'fad:o fuf-
penfi, doneč confitentibus ipfis (li hoc ipfum ti bi di-
cendi cotnmode. fr.čultatem habuerimj conlčientiam
fecerint:Exinde excommunicationis incutfuri fenten
tiam ipfo fado,ii.pt*dicate pralumpfetint pradicla
neghgentia(vtpr*mittitur)nonpurgata. Ad c  reli¬
giofos tamen monafteriorum.vel retitores etelefiatum
decimas petcipientium nolumus hoc e.stendi.

Excernmunicat.vi»lateres Decreti de fepuLt.ltb.C.&abfolte-.
nonet Paparejeruat.b.d Toan.oAnd.

Sanb temerarios violatores coftitutionis illitis, quat
religiofis dericis fetulatibus prohibet, nealiquos .
ad vouendutnjiurandtim.vel fide interpofita, feu alias
promittendiim inducant vt fepulturam apud torum
ecclelias eligant,vd iam cleftam vlterivs immuttnt:
fimiletn fententiam(pocna in diiSa conflitutionecon-
tenta in fuo.perdurante robore) ineurrercvolumusi-
plo faeto ab alio, quam a fedeapcftolica (pritetquam
in aiortis articulo)nuUatenus abfoluendosmuili*
priuilegiis.aut ftatutis cuiufcunque tetro-
ris exiftant, luper his va-
lituris.

a VideContil.Trident.fefi.2r.dejeform-ca.r2..b Inma-
nuferipro cediteJtgirurnoni.  c Itiantrjuioribu/ cedicibu/ e-
tiam imprefiu confianrenkgiturita:ad reltgittfit tamen motno-
fierurrum -vel ecclejidrumfiteimai pmiptcntium,&t.

{ LL

259  Clementinarum

DE P OE N I TE NT 11  S E T

remifsionibus.

T l T V L V S IX.

CAP.  I.

Ttamr.atK admortem hoc pete ribat, ptenitentiaconcedi de-
betrnec valet contrana con/uetudo. Sekundo, locorttm ordina¬
riat ad boe exeqttendum e x citAt: ibt,Locorum,b.d.loan.udnd.
Ckmens V. i« Concilio Vicnen/i.

C ' 1 ? Vm * feefidum ftatuta canonica vltimo de-
putandis fupplicio.negari (fi petant) non de-
j  fiest poenitentis faeramentum, abufum dam
tiabilem in quibufdam partibus centra hoc introda-
člum aboleri ortinino velentes: iuftitiarios omnes &
dominos temporales ,vt ab huiufmodidefiftant abu
fu hortamurin domino.&obfecramuspervifceraim-
fcricordia: lefu Chrifti: Loconim ordinariis nihilomi-
nus iniungentes, vt eos ad hoc ciim primiim commo-
de poterunt dihgentermonere,&(ii necefle fuerit)ec-
defiaftica cenlura cornpellere non omittant.

CAP.  II.

Repe v: concilium generale,de cjv.afforibtu non admittendit,
Jene literit apoflolicit vel dicccefanorum. Et additper dtceceja-
nos literat apoflclicatprittsexaminari.h.d.Ioan.^ind.

Idem.

A Bufionibus, b  quas nonnulli eleemofynarum
qua'ftores in fuis proponunt pracdicationibus , vt
fimplices decipianc,8c aurum fubtili vel fallaci potius
ingenio e.\tcrqueant ab eifdem: ciira in animarum ce-
dat c  periculum , & fcatidalum plurimorum , viam
(prout eft nobis poffibile) praicludere ctipientes, iuxta
ftatuta d concilij generalis duximus ptohibendum
diftri<fte,ne qua’ftores aliqui (nifi apoftolicas vel dioe-
cefani epifcopi literas exhibueririt)quomodolibct ad-
mittantur > nec permittantur (cimi foliim ipfis cornpe-
tat indulgentias fibi coceflas infinuarepopulo : & cha-
ritatiua poftulare fubfidia fuppliciter ab eodem)vlla-
tenus ipfi populo prardicafe,ncc aliud exponere,quam
quodin literis continebitur fupradiftis, Literas quoq;
apoftolicas dioeedani c pi fic o p l (ne quid fraudis com
mitti valeat pet eafdem)antequain admittant quxfto-
res ipfos examinent diligentcr.

Tonit oblo reprebenjibiles a ir tu cjuetstorum, c/uos fieriprobi-
let:& contrariapriuilegia reuocat .loan.^And.

Ad hac cumaliqui ex huiufniodiqiisftoribus, ficut
adnoftram audientiam eft perlatuni, non fine multa
temeritatis audacia,8c deceptionemultiplici animaru,
indulgentias populo motu fuo proprio defafto con-
cedant, fuper votis difpenfent, a periuriis, homicidiis,
& pcccatis aliis libi confitentes abfoluant, male abla-
ta incerta (data fibi aliqua pecunia:quantitate) remit-
tant, temam, e  autquartam partem de poenitentiis
iniunctis relaxent.animas tres, vclplures paretum vel
ainicorum illorutn, qui c!ertnofynas eis confetunt.de
purgatorio(vt afierunt tnendac«ei}extrahat,8i ad gau-
dia paradlii perducant, benefa&oribus Jocortim. cjuo-
rum qu?ftores exiftunt,reraiflfionemplenariam pecca-
torum indulgeant, & aliqui ex ipfis eos a petna, & a
culpa(vt eorum verbis vtamur)abfoluant.

Nos abufus ltuiufmodi,perquos cenfuravilefeit ec
clefiaftica, & dauium ecelefia: auiftoritas ducitut in
conteniptum otnniinodeaboleri voletes: ea per quof
cunq; quaftores fieri vel attentaridecatero diftričlius
inhibemus :Omnia & fingula priuilegia, fi qua fuper
pramillis.vel eorum aliquo fiue aliquibus locis, ordi-
nibus vel perfonis qusftorum huiulinodi quooiodo

a Videnotatapcr Dotl.in e. 2 .cxt.defurtu.  b ^uaflorum
notnen & vfiem omnino aboleuit Con a L Trtd.fiJ5.it. de refor.

c.ft. c  al.cedu.nr.  d a.!. ji at um m.  e al.naiterttri ant quar~

Urn partem altu depeenirenrtif,&<t.

Lib. V. Tit. X.

260

cunqne * concefia(neipforum pratemi^ ttl3 ft rtl , ca
tia, talia vlterius praifumendi) auftoritate apou° 1  ’
quantum adpramiffa penitusreuocantes.

‘Velincfuentet epusfloret per epificpos putiiri pracipd t
obflannbui pritulegit,h.d.lee.n .And.  . .*

Opisftores autem, qui deinceps in primiffi 5 ?e  r
quo prsmifTotum delic.uennt, vel alias etia® E U1  ^
cunque fuis priuilegiis abufi fuetint, fic per i° co1
epifcopos puniri volumus (nullo prorfus eifdetn E.
ftoribus in hac parte priuilegio fuffragate)qudd a  ^
temerariis aufibus,qui vbique (vt communis b a b et
fettio) nimium eKcieuerunt.pcena formidine pr°P
fius compefcantur. _

de s e n t en tia EXCO m-

municationis,fufpcnfionis,&

interdičli.

T I T V L V S X.

CAP. I. flt

'Peltficfi etiam exempti violantes inrerdiffunt p»f ta
Jedem apoflolicam vel ordinariotm toči , vel generalen* ce JJ ‘e
nem diuinorumfabfam perprouinciale concilium , vel
boe pofitt, feruatam per catbedra/em.vel matričent
ci,excommunicati funtipfo facfo: JJon ebjlantibue pr* HI
conuentiomhue.confuctudinibue &• jiacutu:  de reffticit? 1
tia.h.d.loan.udnd.

clemens V.in Concilio Vienettfi.  _

E X b  frequentibus pralatorum qucrelis *
pimus, & nofipfi expetietia certa probam
. in minoribus conftituti, quod plerunq“ e  - jjj
gioli nunepatenter excufationibus fucatis, & m
innitentes, tune latentet ecclefiarum fuatuW > a  v
perforatis.aut in eis faftis feneftris.feu modis a* 11
quifitis non abfque damno cathedralium,& P at ° C  £ a-

lium ecclefiarum & fcandalo plurimorum,dirun 1 ?^
do neruum ecclefiallics difciplinae, ciuitatun 1 ' 1 ^-
nim,5e aliorum generalia locomm interdiftap 1 * \a
prionedamnabili violare prifumunt. Nos >S tttt 0(e
lanifla Dei ecelefia, cui (difponente Domino) P^pj!
tnus: qus quidem vnica eft, & vnum Deuni P 1 * j; t j'
atquecoiit,vnam fidem firmiter 8c fimpliciter c0 ” c0 (i'
tur,vniformitatem(quantum consode pofiln 11115 ^!!'
feruare volentes : circa interdiftorum oblero(“ o£() -
prscdiflorum auftoritate fedis apoftolici, vel 3  Sa¬
turn ordinariis politorum, defratrum nofttor 11 ® t£ |i-
filio diftridte pracipiendo mandainus, quatcoi lS  [(l ,
giofi, quicunque tam exemptiquam non exe' ,1 P |j)£-
iufcunqueordinis & conditionis esiftant, cb n ) eCi [C'
dralem vel matricem , feu paroecialem c  lo £1 . ^( 0 '
fiam illa vidcrint.aut fciuerint obferuare (non a J
tibus qsibufcunque appellationibus, anteaet 1  ]jjs
eandem fedem, vtlalium, feualios intericftiS ’,
obiečlibus,quibufcunque) abfque dolo &PraU‘ i
moderatione tam decretalis Alma,inuioIab 1 ^..j { s'
conferuent. Alioquin non feruantes, exco« lia ( l ( 0 J£'
tionis fententia;,hocipfo volumus fubiacere-
tiain in interdičiis , & in cefiationibus a eUt 1 ‘ n 'j ;pfo*
člis per prouincialium contiliorum ftatuta, vt j^bo 5 '
rum ancioiitate.cum maius fu prouinciale c( ! aC  ji)i r
quamlingularis pralati prouincia', ac iudic iU ‘“ v a '
grum, quod plurimorum fententiis comprob 3
lumus obfcruari. Iu ceftationibus vero qii J *

diuinis ciuitatam,terrarum,5c aliorum locoru'
aliquandd ex confuetudine.velaliils ca^ir

a al.cjuotjttomodo.  b jior.ex virbt jrecucntib**** 1
ra adoprantur ad ea tjua Jrejuenrer emergunt de boe-.A
imptib.literas Zabarel.  c Hac dno verba: fieuparoe^ ^jjib
funt m antitjuioribtce exemplank. etiam it - l> "
inmolttUtieer eaJanent.

26 l

De verborum

2  62

'lcotuientns fecularmm,nut regularium ecciefiarum
,“ ! 'viudicant (quia iplbs lioc vriico lumineadrepel-
'° aas  iniurias eis faftas priuate nolumus, necdebe-
j ^idemintelUgimus oblcruandiim . Ipfi verbiint
‘bgenterattenti, vrftatura Romaribritm Pontificum
noftrorum luper his edira, diligenter
'Muent. Porto hanc « fanftionem ad pendentia
* al 'iirms ;  non obftatibus priuiiegiis.conuentionibus,
, & confuetudinibus quibtiflibet, qua contra
jl^iffa^sualiguod pramillbrum rcligiolis ipfis in
0  volumus fufFragari.

c  A P. XI.

*- ornini temporaleiflui c c punt ahtjuos in loto interdiBo ce-
diuinapvel tjuiperpraconesfaciunt.tune ad tila audten
J l P 0 pulumeuo/cari 1 vetprokibent, ne puhlice excommunicati
b interdifti fuper hoc>per illos.aui mijfcu celebrantgmoniti ec-
otcam.ep ippnominatim moniti y qni non exeut y excom.
niča n funt .pr per papam abfoluendi. h.d- letin—d nd.

Idem.

O Rauis ad nos prslatoumr querela perdusit, quod
j 1  nobiles h  quidam,& Domini temporales(terris
0r nm ccdefiaftico fuppofitis interdifto) ncdum inlo
jj 0t um iiioium capellis.fed 8 c  m collegiatij & aliis in-
‘Sninm locorum ecclefiis mifias, & alia diuina officia
f a oUce,& folenniter faciunt cekbrari. Ad officia ea-
Cl « celebranda, nune hos, nuncitlos vocantes, Sim-
"duin (quod eft deterius) compellentes:hisquenon
'°ntentrexce(fibus, percampanarnm non folumpul-
at *onem, fed & vocepracconiapopulos etiam interdi-
j 0s > v t (interdifti non obftante iententia) ad audien
itiiflas huiufmodt veniant, faciunt euocari. Non
t u ’li ij UO q ue  ipforum fuis plerunque fubieftis,ne (li-
^ et  excoinmunicationis,vel interdifti fententia publi
jj 6 lnt  nodati)de ecclefiis,dum in ipfis mifiarum cele-
^‘Uutfoiennia, mftantibus, etiam celebrantibus ex-
t ; ^PMeipere non vetentur: Ex quo freqtienter con
f c . lubd (non fine Dei offenfa clerique, ac populi
ta^v a *°) ’P^ a n, -t^ atum  lolcnnia remanean t inexgle-
tat« e ’S*tur escelfus fic graues excedcntiurnimpuni-
f 4  ‘ ^dtantur ab aliis in exemplfi,pra:fun!ptorespra;.

° s .quiin locis interdifto fuppofitis,quenquam de-
* tr ° ^' u * ua  čelebrareofficia, quoniodolibet cogere:
!in !  ^ u ‘ m °do pradifto, ad officia eadem audienda a-
o‘ u ° s  exc-ommunicationis praefertim vel interdifti li-
| . 0s  fententia euocare: Seu,qui neexcommunicati
»U 1Cfi . aut interdifti de ecclefiis, dum in ipfis miffa-
a guntur folennia, a celebrantibus moniti, vt ex-
Jj- Ptohibere: e  Necnonexcommutticatos publice
lj' ftt etdifto s , qui in ipfis ecclefiis nominatim a cele-
c* ni ** 5us ’ vt exeaHCmoll ‘ t ' remanere  piaftumpferint,
tJ OInm unicationis fententia ( a qua pet fedem dun-
Co  at . a poftolicam poliint abfolut) lacro approbante
c Uio innodamus.

F  C A P. I 1 I.

/is rtltre3  tninorec ji tempere interuilh recipiunt tn pub ecclc
£ de tiin a, fiar rt s ; prfororci tertij erdtnis, excommuntcati

' nSt p rini legi a tu itant. h.dloan.^And-
Idem.

^eKeo^uod religiofi viri fratres minores in
' ls c ecipiunt eccleliis ad audienda diuina officia
^Hein? Inccr fi’ft ! , fratres & (orores deordine tertio
te Sjf  ^ francifeus inUitmt)txiftentes qui continen
*Urn u “epaniteatia nuneupantur, fcandaluin alio
5jt a ’ D .', Ui „ a blus cxcluduntur,ir,entlbus generetur.cen


.j^efcat ecdetiaftica & miaoric auftoiitatis inter
^ ° ntc ntiarcpute t ut. Eildemfratnbus minoribus

a . ~ —

rrn peno lune triom faniiinnem^j-c.  b 'Hjhil*s ejui
i r li/ a , r  & eur ita vocenturjate docet TiratjucU. trnih .de No-
c  mc.Wifcnptej.tA:pnlnbwe,vdcttAtnunpe-

fignificatione.

diliriftius inhibemus, ,ne decartero a!iqnem , vel ali*
quos pradiftoruin (etiam fi fuper hoc, hi vel illipriiji-
legiis quibufcunquemuniti extiteiint,qui ipfis in nul
io prorfus,quo ad hoc volumus fuffragari)ad diuina in.
fuis eccleliis tempore interdifti quoquomodo admit-
tant. Quod G fecerint.eoipfo excommunicationis fen-
tentiat le noaerint fubjacere,aqua per alium,quam per
Romanum Pontificem, vel fatisfaiftione prsmifla, per
locorum epifcopos (quos auftoritate apoftolica fungi
volumus in hac patre) abfolutionis beneficium ne-
qucant obtinere.

CAP.  I I I I.

S i P apn etiam ptienter excommunica*o participatjllum per
hoc non ctbfoluirjnfi exprimat hoc fe vede. Et jifiienter Juh ti¬
tulo dignitatU nhaucm nominet vel honoret,per hoc illiern in
digr.itate non approbat.loan.Mnd.

Idem.

S I fummus Potifex fcienter etiam excommunicatO
participet literis, verbo, vel ofeulo, feu alio quouis
modoiipfum per hoc abfoluere nulla rarione cenletur,
nili fe velleforfitan, exprimat lllu ex hoc pro abfoluto
haberi. Similiterquoque,fiquem fub titulo cuiuffibet
dignitatis,ex certa etiam fcientia, verbo, conftitutione,
vel literis nominet, «■  honoret,feu quouis alio modo
traftetiperhocindignitateillaipfum approbare non
intelligitur.aut quicquam ei tribuere noui iuns.

D H V E R B O K V M
gnificationc-

TIT V L V S XI.

b i-

C A P. I.

Det Ur at ur in cilitjuihuu ca. Exiir.eod.tit .lih. 6.prafertim an
fratru minoru teneanturad objeruationera tenom omniit , e/ua
tn regala fub verbu itdperariui modi ton ant ur : demdc multa
in/eruntur, ad tju« farni tpfi obligantur . Ec ctnfetjucnter eo-
rum ntmem exeefibtttprohx'e difcufiii.dt ekeliene rmniBrt ip¬
forum luculcnttfime tratfatur.

Clemens V.in Concilio Viencnfi.

E Xiui de paradifo,dixi rigabo bortum pbntatio-
nurtuait illecoeleftE agncola.qui vere fons fa-
pienti*, verbum Dei a Patre in patre manens
genuum in aterno, nouiffitne diebus iftis (fabrieante
fanfto fpiritu) in vtero virginis caro fafttun csinitho-
mo ad opus arduum redemptionis humani generis
peragendum: exemplar b  (edandocoeleftis vita pra-
bens hominibus femetipfmn. Veruni,qtfia plerunque
mortalis vita folicitudinibus prelfus bomo, nientis
alpeftuin ab exemplaris huiufmodi intuitu 1  diuer*

| tebat : verus nofter Salomon in folio militatiris eccle-
I fiz  hortum voluptatis intercirteros quendain-fecit, a
proceltofis mundi fluftibus elongatum .in mio quie-
tius ac fecurius vacaretur conterfiplandis , feruandif.
que huiufmodi operibus cxeinplans in l une mun-
dum introiuit ipfe, vt rigaret ipfun^foecundis acjuis
fpiritualis gratia & doftrins. Hic hortus f:quidemeft
fratrum minorum lanfta religio , qus muris regularis
obferuantise rir.nitet vndique cireunclula, intra fe folo
contenta Deo,adornatur abunde nouellis plmmioni-
bus filiorum. Ad hunc veni ec s dilcftus Dei fiiius mor*
tificantis poenitentis myrrham metit cum aromati-
bus,qua: fuauitatemiravniueriis odorent attrah. ntis
fanftimonis circunfundunt. Hac eii illa coelcfiis vi¬
ta forma & regula,quam defcripfit illeconfelfor Chri-
Uieximius fanftus Prancifcus, ac fi.-fuandam a fuis fi-
liis verbo docuit. pariter 8cexemp!o . 'gin vero dA-
fta fanfta regula profcllbrcs, ac airmlatorcs di uoti,

a Vide Itelinum inrubr.proatmij Gre<rcrtani y ir in c. eun*
vigepmam.de offi.delegat.  b til ilu.euernpUrfe niendo cule-
c  M.tamuia.

L L 'a "«

i

263 Clementinaram.

vv Scalumni Sc veri lilij rami patris affeftabant.ficut Sc
fttuenter affeftant, ad purum , Sc ad plenum przmif
fam regulam hrmiterobferuareiattendentes quzdam,
quz dubium poterant afferre fenfum in iplius regulz
ferie comineri pro ipforum dedaratione habenda re-
curcerunt prudenter olim ad apicern apoftoliczdigni-
tatis « vt certificati per ipfana , cuius pedibus etiam
per ipfam regulam funt fubiefti, poflent dotpino(pul-
fis cunčlis dubiis)cum plena chatitate confcientizde-
feruire. Horum autem piis.ac iuftis fupplicationibus,
plures przdccelfores noftri Roman. Poncif. fuccefliue
(Ucuc dignttm erat) applieantes aures Sc animum, dc-
clarauerunt ea, quz dubia video? »tur: ediderunt non
nulla, Sc aliqua concelTerunt, ficut expedire videbant
fratrum confcientiis,ac pursobferuantiz ftatus. Ve¬
nim, quia plerunque vbi culpa non eft, cim timeie fo-
lent confcien tiz timoratz,quz in via Dei quodcunque
deuium expauefcunt,non funt ad plenum cx didis de-
clarationibus diftorum omnium fratrum confcientiz
quietatz,quin circa aliquaadregulam, ipforumcj; fta-
tum pertinentia, dubitationum inipfis flučtus aliqui
generentur Sc oriantur, ficut ad aures noftras plunes,
Sede quam pluribus in publicis Se priuatis confifto-
riis eft perlatum . Qu,apropter per ipfos fratres nobis
e.xtitit humiliter fupplicatum, quatenus przdiftis du-
biis, quz occurrerunt, Sc quz polfunt occurrcre in fu-
turum, adhibere opportuna declarationis remedia, de
benignitate fedis.apoftolicz curaremus.

Nos igitur, cuius animusabztate tenera pia deuo-
tione efttrbuitad huiufmodi profelfores regulz,Sc ad
ordinem ipfum totum : nune autem ex communi cura
paftoralis.regiminis, quam immeriti fuftinemus, ad i
pfosifouendos,dulcius 8c attentius gratiofis fauori-
bus.prefequendos,tanto prouocamur ardentins, quan
to;frequentius intenta mente reuoluimus frudusv-
bereš, quos cx eoritm exemplari vita, 8c falutari do-
ftrina, totivniuerfaliecclefiz continue cernimus pro-
■cnire.tam pia’fupplicantium intentione commoti ad
petagendum diligenter quod petitur,ftudia noftra du-
ximus conuertenda :ipfaquedubia,per plures archie-
pifcopos 8c epifcopos , 8c in theologia magiftros, Sc a.
lios literatos ,prouidos,8c diferetos eaaminari fecimus
diligenter. Ciim igitur t>  in primis ex eo,quod in di-
ftz regulz principio habetur: Regula 8c vita fratrum
minorum hzc eft, fcilicct, Domini noftri iefuChnfti
fančlum Euangdium obferuare, in obedientia viuen-
do lineproprio,8cin caftitate. Item infra: Finito vero
annoprobationis c  recipianturadobedientiam.pro-
tnittentes vitatn lftam femper & regulam obferuare.
Item circa finem regulp,paupertatem,Se humilitatem,
Sc fandum Euangelium Domini noftri lefu Chrifti,
quod firmiter promifimus obferuemus: Fuit hzfita-
tum,an fratres ejufdem ordinis adomnia tam prače,
pta quam confilia euangelij, ex profelfione fuz regulz
teneantur. Quibufdam dicentibus,quod ad onmia.a-
liis autem aflerentibus, quod ad fola illa tria confilia,
videlicet.viuere in obedientia, in caftitate, Sc fine pro-
prio.ad ca qus fub verbis obligatoriis ponuntur in re¬
gula obligantur: Nos circa hunc articul um przdecef
forum noftrorum vcltigiis inhzrentes, ipfumque arti-
culum, quo ad ahquid clarius prof quentes dičlz hz
fitationi duximus refpondendum, quod ciim votum
dcterminatLim d cniuflibet habeat eadere fub ccrto,
vouens regulam non poteft dici teneri ex vi voti buiuf
modiadea confiliaeuangelica quz in regula non po
nuntur. £t quidem B.Franafci conditoris regulz,hzc

a C*pexiit‘(f.penult.ced.tit.lib.6.Font,.  b Vide Concil.
Triderit fefi > t tir. de Tcgulacibiu <&• monialibue.c.t,  c Vide
Cencil.Trtdent.fef. 2 e.nt.de re^utaribue dr monialibhe ca.if.

i^Vide S.Thsm.t.e.a.is.ttt.i.t.dr )•

Lib. V. Tit. XI.

26+

probatur fuiffe intentio ex hoc qubd qtl?dam eo 311 ^
lica confilia in regula pofuitaliis pizmilfis- Si« 1
periftud verbum , Regula Sc vita fratrum minom* 1
eft, Scc. Intendiffeteosadomnia confilia euang** 1
oblivate, fupcrfiue & nugatorie quzdara eoruin (‘ U P
preltis cxtcris)in regula e.vprefiilfet.Cum autem ,
ra termini rcftridiui hoc habeat ,quod ficexcludit
ipfo extranea, quod cunda ad ipfum pertinentia con
cludit. Declaramus & dicimus,quod dicli fratres no
folu ad illa tria vota nude Sc abfoiute accepta, e* P t0 ,
feflione fux regula- obligantur, f.d etiam tc-nentur 3 ^
eaomniaimplenda, quar funt pertinentia ad hse** 1 .
pra:dida,qu.x regula ipfaponit Nam fihsc tria p 1 *"
da tantum przeise Sc nude promittentes feferuaier
gulam viuendo in obedientia,caftitate, Sc fine P‘°
prio, Sc non etiam ad omniacontentain regula«
hzc tria modificant,ardaretur: pro nihilo & vane p r
ferrentur hsc verba: Promitto femper hanc te S U r £ ,
obleruare:exquoexhis verbis nulla obligatio nal £
retur. Ncctamen putandum eft,quod B. Frand‘ c ^
profelfores huius regulz, quantum ad omnia cont f  ^
ta in regula modificantia tria vota, feu ad alia ip >P
exprefla inrenderit, zqual iter effe obligatos: quin
tius apertedifcrcuit, quodquoad quzdam ipf° ruB1  ^
vi verbi tranfgrcfiio eft mortalis, Sc quo ad quzda>n
lianon. Cimi ad quzdam ipforum verbum apP 01 ^,
pricepti,vel zquipollentis eidem,8cquoad a* 11 )
verbis aliis lit contentus. Item quia ptzter ea,q u * ■
prefse verbo przcepti, ac exhortationis, feu m “ n .' t io
ms ponuntur in regulamonmilla verbo imperatin'
dinegatiuevelaffirmatiue appofito inferuntur,na
nus extitit dubitatum, an tenerentur ad ifta, vta® j,
bentiavim przcepti Etqnia(vtimelleximus)nop
nuitur hoc dubium, fed augetur ex eo, quod f e ^l cll ~ r
cordationis Nicola. Papa tertius <t przdeceflof. . e

fter nofeitur declara(fe,qudd fratres-ipfi ex profem^

fuz regulz funt adftridi ad ea confilia euangelica«^,
in ipfa regula przceptorie vel inhibitorje, feu (nuj J( j
bis zquipollentibus exprimuntur:8c nihiloniinn
eorum omnium obferuantiam, quz in ipfis cade^ ,
gula verbis obligatoriis indicuntur : fupplicau e  ^
przdidi fratres, vt ad ipforum confcientias feruap^,
b  declarare,quz horum cenferi debeantvprsecep 1 ’ fI
quipollentiaac obligatoria dignaremur. Nosit a n £)1 ,
quiin fynceris horum confcientiis ddedamuca 1
dentcs,quod in iis, quzaninxz falutem refpic‘ ullt ’| C t
vitandos graues remorfus confcientiz pars

j eft tenenda: c dicimus,qu6d licet fratres non* j„

! mnium,quz fub verbis imperatiui modi ponun 1  p
! regula, ficut ad przceptorutn , feu przceptis “lik
j Kntium obferuantiam teneantur. Expedit tarne « c ^*'

| fis fratribus ad obfemandam puritatem
: gore m, quod ad ca ficut ad $quipollcmia p& ce P' \ji

! nouerintobligatos ,quxinc inferius annotantu r ’ - }
j autern hxc, qu* videri polfunt arquipolletia
; ex vi verbi, vel faltem ratione materiz, de $s,

1  feu  ex vtroqttc fub compendio habeantur;dee^ a
quod illud, quod poniturin regula, de non
plures tunkas,quam vnam cum caputio, & d c
caputio . Item, de.non portandis caiceamentt 5 ’
non equitando extracafum neceflitatis- 1
fratres vilibusinduamur- Item,qubaieiunareJ-^^

% In cihucjuit Codtcib . et-iarnimprejfu csnflanter r $t

‘N^cotatM P at'% I l.l  /. & deaetalu exiit de (ju/i  /f

tsxr.0jiiti babetureod.tit lib 6 .etiam tribu.it ur Ni^' a ° ce ii'
in auritjuioiib. & emendattorih.exetnplaribtu h  j>tf
tione obferuaium ef£,  b «/. ferenandtu,, id ^1'

ad fercnit a  tem & trancjuillii&rem deducendas. c
de c. con (tli urn. <&■ gl.de obferu.ieiun. c.tuuenu. dejjur'

teSumn-.^.e.

o»J“'

tffll

2 ^5 De verborum fignificatione.

*ii'f'” m  ^ an ^ omm  Natale Domini, Sc  in fex-

*fcrus teneantur. Irem,qu6d clerici fuciant diui-
Um officium,fecundum ordinein famfta: Romana: ec-
i *“*• Itcm qudd miniftri & cuftodes pro necefiitati-
“Sinfiruiorum.&fratribus induendis folicitam cu
^geranr. item,quodfiquis fratrum in infirinitatem
tt c ‘detit,alij fratres debent eiferuire. Item,quod fra-
jk Sn ? n 'P rs£ dicetin epifcopatualicuius epifcopi, cum
j co *Uis fuerit contradiftuin. item,quodnullus au
v  ?* P«»itus populo prardicare.nifi a generali miniftro
id a '” s  ■ quibus fecundum deelararionem prjcdidam
j I° m petit, fuerit examinatus,»pprobatus, &adhoc
‘Jtutus. Item,quodfratresquicognofcerentfenon
Polleprjemiflam regulam fpecialiterobferuare, debe-
nt  & polfint ad fuos miniftros recurrere. Item, quod
. ain ' a  quat ponuntur in regula ad formam habitus,
t  111 n °uitiorum,quam etiam profefiorum, necnon ad
, ce P'ionis modum ac profeflionena fpeftantia, nifi
t  cl Picntibus,qtio ad habitum nouitiorum (ficut dicit
e gula ) fecundum Deum alirer videantur. Hxc, in-
obf ,Ti ,omn ' a  funt ^ fratribus-, tanquam obligatoria
n  ! et uanda. Item ordocommuniterfenfit,tenet Sc te-
jj 1111  ab antiquoiquod vbicunque ponitur in regula
vocabulum, Teneantur: obtinetvim prsecepti:&
“lcruari debet a fratribus ficut tale. Csterum quia
.. :! - ■ confeffor pradičtus agendorum, ac feruando-

b,


.Ptticirca recipiendos ad ordinem minrftris & fratri-
j - modum prscbens: dixit in regula, qučd caueant
tatres & eorum miniftri, ne fint foliciti de rebus fuis
^■Uporalibus, vt libercfaciant deeis, quicquid ipfis a
iiir'"' 00  ^ uei * t  ‘»fpiratum: liceHtiam tamen habeant
"“miniftri mittendi eos,ad aliquos Deum timentes,
c °nfili U m requiratur, quorumconfilio fua bona pau
p Ct, °us erogentur. Dubitauerunt 5c dubitant multi
att um, an liceat iplis de bonis ingredientium quic-
recipc re fi donetur, & fi ad dandum perfonis Sc
5 j ni ’ ei 'tibus pofiint eos inducere fine culpa: fi etiam
t “‘Pponendum de diftributione rerum talium de
a nt ipft miniftri, feu fratres dare confilium, vbi ad
muledum alij,quitm ex ipfis,adquos ingrefluri mit-
PtUr, pofiint idonei inueniri. Nos autcm confide-
*attente  intendifie fančlum Francifcum, i ustre¬
li 1  P rofe flores, quos fundauerat in maxima pauper
e ^ab affeftu temporalium rerum ipforum ingredien
per dičla verba fpecialiter & totaliter elongare:
0  3. Uantu m eft ex parte fratrum ipfoium receptioad
^ainem fanda Sc  puriffima appareret,& ne aliquo
. 0< *° oculuntviderentur habere ab bona eorum tcm-

j 0t aha,fed

S 0s: dicim

ad ipfos tantum diuino feruitio mancipan
.us a  dectetero debete tam miniftros,quam

^atrcs catteros a di&is indudionibus ad iibi dandum
r „_3?fi°nibus, necnon & dandis circadiftributionem

'lus abftincreiciim per hoc ad timentes Deum fta

__intnon ad fratres, vtvere cun-

^ e | 3 P atea nt efie tam falubiis inftituti patrum ftudiofi,

lUs

a| terius

fnj s  l «ms feduli Sc  perfcAi. Cum vero facere de rebus
*“’3»°d Dominusinfpirabit, ipfamet regula ingre-
«j s  tl pus liberum veli t efie : non videtur, quin liceat
4t J“ cl Pere,confideratis fcilicet eorum necefiitatlbus,
°deraminibus declarationis iam diftsc, fi quid
H, 0  , 0llls  fifis inwans, ficut &catteris pauperibus per
in jf Um  3 lcem ofyna: libere relit dare. Caueretamen
le c  Cc P t > on eobiatorum talnim decet fratres, ne ex
Cc iil ° tUm  quantitatc notabili prafumi poffitfinifter
d *i C . ontra  >plos • Pratteieacum dicatur’ m regula,
V, iam promiierunt obedientiam, babeant

babe tUn ' ca m cum caputio, & aliam fine caputio,qui
tis v :f e k Vo ' uer * n t- Item,quod fratres omnes veftimen
induantur:Nosq; prtcdida verba declaraui-

tramudeitrc

2  66

m us tequipollere praceptis: volentes hrte determinari
plenius, dicimus quantum ad numerum tunicarum,
quodplunbus vri non licet:nifiin neceffitatibus, qus
baberi pofiunt ex regula,fecundum quod hunc pafiirm
memoratus pr*decelfor nofter plenius declarauit: Vi-
litatem autem veftium.tam habitus,quam intetiorum
tu nicarum illam intelligi debere dicimus, qua: fecun-
dum confuetudinem,vcl conditionem patria: debeat,
quantum ad colorcm panni, & precium vilitatis meri-
toreputari. non enim qnoad regiones omnes poteft
determinatus vnus modus in talibus aflignari. Huiufi-
modi etiam vilitatis iudicium minifttis & cuftodtbus,
feu guardianis duximus committendum, eorunrfuper
hocconfcientias onerantestita tamen,quodferuent in
veftibus vilitatem Quorum etiam miniftrorum.cufto
dum, 8c guardianorum iudicio eodem modo rclinqui-
mus,pro qua necefiitate pofiint ipfi fratres calceamen
ta portate. Deinde,cum duobus temporibus annotatis
in regula, fcilicet a fefto omnium fandorum, vfquead
natiuitatem DominijSc maxime quadragefim 5 ,in qui-
bus ieiunare tenentur,inferatur in eadem regula:Aliis
autem temporibus non teneantur,nifi fexta feria ieiu-
nare:& ex hoc voluerunt aliqui dicere,quod didiordi-
nis fratres non tenentur, nifi ex condecentia ad alta ie-
iunia,quam ad iftaideclaramus debere intelligi eos no
teneri ad ieiunium aliis temporibus, praterquam in
ieiuniis ab ecclefia conftitutis: non eft enim verifimi-
le,quod vel inftitutor regula:, vel eriam cofirmator alr-
folttere ipfos intenderir a feruandis illis ieiuniis ,ad
quat de communi ftatuto ecdefis obligantur cactcri
Chriftiani. Porro cum diftus fanclus, volens fratres
fuos fuperomnia a denariis,feu pecunia efie totali¬
ter alienos, prsecepit firmiter fratribus vniuerfis,Yt
tuillo modo denarios, vel petuniam rccipiat per (e vel
per interpofitam perfonam: iftumej; arriculum deda-
rans idem pi?decefibrnofter,cafus & modos poluerit,
quibus feruatis a fratribus non pofiint dici, nec debet
per fe.vel per alium pecunis receptatores contra regu-
lauijvel lui ordinis puritatem,dicimus fratres teneri
tauere fummopere,quod pro aliis caulis,& fub modis
aliis,quam ponat difli pracdečcftbris neftri deciafatio,
addantes pecunias fiuedeputaros runciosnon recur-
ranr:ne(fi fecusab ipfis attentarum fuerit)tran(grdlb-
res pra-cepti 6c reguIx,meritb-pofiint dici > atn vbi a-
liquid alicui generabjer prohibetur, quod expr«fse no

concedimr,intelljgiturdencgatum.Qjiocirca qua:flus
omnis pecunia ,ac oblationum pecuniarum receptio
in ecclefia,vel alibi,cippi vel trtici ordinati ad ofteren-
tium,feu donantium pecunias reponendas necnon Sc
quicunque recurfus alius ad pecunias,feu fiabentes ip-
las, qui per declarati.mcm p radi dam non ronceditur,
hac inqua omma funt eis fimplicicer interdida. Cum
etiam recurfus ad anricos fpeciales cxprefse tatum in
duobus cafibus,fecundum regulam conccdautr, vide-
licet.pro necefiitatibus infirmorii,& fratribus induen-
dis:idquepie & rationabiliter confiderata necefiitate
vitaad alias necefiitates fratrum pro tempore occur-
rentcs.cefiantibus eleerrrofynis,feu etiam ingrnentes,
fapedidus pradeceffor nofter duserit extendendiim:
Attendant fratres prafati,quod pro nullis caufis aliis,
quam pradiflis vel fimilibus in via vel alibi recurrere
licet eis ad amicos htiiufmodi :fiue fint dantes pecu-
nias,feu deputati per ipfos, fiuc nuncij vel depofitarii,
fetialioquouis nomine appellentur, etiam fi concelfi
pereandem dedarationem modi.circa pecuniam inte
gre feruarentur. Deniquecum idem confeffor fummi
affeflauerit lua: regula: profdfores,totaliter eife abflra
<ftos ab affedu Sc  defiderio terrenorum , & fpecialiter
a pecunia & eius vfus totaliterexpertos, ficut probat
prohibitio derecipienda pecunia, in regulafapiusre-
petita; curare fratres vigilanter necefie eft ;  q>'bd cum
LL  5

267 Clementinamm

cxcaufis prrecli&iš Sc modi*ad habentes p-ecunias de-
putatas proipforum neceffitatibus recurrere oporte-
bit, ad terventes ipias quicunq, hi tucrint principales,
vel nuncij in omnibus lic fe gerant, qu6d fe cundis o
ftendant in dicbis pecuniis (iicut nec habent) penitus
nil habere.Q,uapropterpra:cipere,qu6d Sc qualiter pe
ciinia expem1ntur, computumque exigerede expenia,
•eam q uo m o d o c u n q ue repetere fine deponere, aut de
bonis facere caplulapecunia;. vel eius clauem deferre,
bos adu? 5c conGmiles fibi fratres illicitos efle fciant.
Prredidaenim faceread folos dominos pertinet,qui
dederunt,fic eos,quos ip.li deputaucrunt ad hoc i-p£um.
1'roinde cumf.vir fandus,paupertatis prsmifls in regu
la modum t*xpnmcns dixerir in eadem : Fratres nihil
lihi approprient, necdomum, nec locum.nec aliquam
renr.fed tanouam peregrini Sc adnense in hoc feculo in
paupertate, Sc humiiitate dominofamulantes vadant
pro elecmofyna c©nfident( i‘. Sicq; declaratum cxtitit
per nonnullos pra-decellores noftros Romanos Ponti-
fices liane cxp r o pri at io n em i n t el 1 i g i deberetam in fpe
ciali,quam etiaui in communi,propter quod Screrntn
omnium conceliarum, oblatarum, Sc donatarum fra-
tribus (quas Sc quarum vfum fadi, fcilicet ordini vci
a  ipiis fratiibus bcethabere)proprietatem Scdomi-
nium m fe,& Romanam ecrleiiamreceperunt.dimiiTo
ipiis fratiibus in ei s, tam um m o do vfu fadi finrpličis:
£.d  noftrum fuferuntdeduda examen, qucc in ordine
fieri dicebantur, Sc videbŽtur pnedido voto Sc puritati
ordinis repugnarc: videlicet,vt ea profcqu.amur ex ip
fls , q,ua: remedio credimus indigere , quod fe inftitui
hsredes non folum fufiinent,fedprocurat.ltem : qu6d
reditus annuos recipiunt interdum in tam notabili
quantitate, quod conuentus habentes totaliterinde
viuunt. Item,qu6d cum ipforu negocia, etiam pro re¬
bus temporaiibus incuriis agitantunailiftunt aduoca-
tis Sc piocuratoribus, Sc ad inftigadum eofdem fe ibi-
dem perfonaliter reprafientat. ltem,qnod executioncs
vltimarum fufcipiiint voUuuaturn, Sc gerunt, fcqj in-
tromittutquandoq 3  de vlurarum vel maleablatomm
difpolitionibus > fini reftitutionibus faciendis . Item,
quod alieubi non folum exceffiuos hortos , fed etiam
vineas magnas habentede quibus ta de oltribus,quani
de vinomultum colligirurad vendendum. ltem,quod
temporibus meflium, vel vindemiar.fi lic copiose gra-
num, Sc vi n um rnendicando, vel alitinde cmendo col
ligutur a fratiibus,Sc in cellariis Sc granati is recondun
tur,quod per anni reiiduum,ablq} eorum mendicatio
ne polTimi tranfigere vitam fuam. Item,qubd ecckiias
vel alia a:dificia faciut.vel procurant fieri in quantitate
Sc curiolitate figura: Sc forma:, ac fumptuofnate nota
biliter excediua,fic quod non videnrur habitacula pau
perum,fed magnarum . Paramenta etiam eccieliadica
in pierifq;locis tam multahabent, Sc tam notabiliter
preciofa,qubd exčedunt in his magnas ecckiias cathe-
drales. Equos infuper>& arma eh  oblata in funeraiib.
recipiunt indiftindre. Tamen communitas fr at rum Sc
fpecialiter redores ipfius ordinis aderebat, quod pra:-
dida, feu plura ex ipfis in ordine non fiebant, quod Sc
ii qui reperiuntur rei in talib.rigide puniutur, necnon
contra talia, ne fianr, funt fada pluries ab antiquo fta-
tuta in ordine multum (hida.Cupientes igiturnos ip-
forum fratrum prouidere confcientiis, Sccumdadubia
(qiiantum poitabile nobis ed) deipforum pt <dorib re-
mouere, ad prsdi&a modo qui fequitmrefpondemus.
Cum enim ad veritatein vita: pertineat, vt id, onocl ex-
terius agitur, interiorem metis difpolitionem Sc babi¬
nim repnefeiptet:neceflVhabent fratres, quifeexpro-
pr»atioiie tanta a temporaiibus abdraxerunt, ab omni
eo ;  quod dida: expropriationi edet/vel podet videri

a &Lita:vtlipJis.

Lib. V. Tit. XI.

268

contrarium, abftinere . Quia igiturin fucccjf 10n ^ m _
1  ran tit non folum vfus rei, led & dominium *“ 0 , e
pote in hsredes. Fratres autem ptsfatinihil fi*’ 11 ”^
čisli acquircre,vel eorum ordim potfunt etiam in ^

muni. Declarandodicimus^qii6dfuccefi'ionuiri ^

modi, qus etiam ex fui natura indifferenferad P
niara ,& etiam ad alia mobilia Scimmobili^ft' 1 *

* ' c saj y  vv c tratit uu critci ut v 1 te* CA. ttitrtt v _ t

dunt(conCderata (iti putitatevoti)nullatenus l u11  j
paces. Krcli#ct eis valotcin haeteditatum
tantam earum p ar te, quod pralumi po0et hoc iti . j
dem iieri, qualt lubtnodo & forma legati fibi :
facere, vel iic dimiifa recinere, quin potius iftf “ 5

l ,aces  fa „-

tantam earum parte, quod prafumi poflet hoc m . j
dem iieri, qualt fub tnoao forma legati fibi P 111 ”.,;
'acere, vel fic dimiifa recipere, qttin potiti
ib ipfis fimpliciterprohibemus.Cumt}; annui

inter immobilia cenfeantur a inre, ac huiulmodi 1  ^
tus obtincrepaupertati,& inendicitativepugn et 1,11 r
dubitatio elf, quod pradiftis fratri bjfs reditus 1“
cunque,ficut &pofieffioncs,vel eorum etiat* 1 v , ere
(cum eis non reperiatitr conceil tis) recipere vel M
(conditioneconfiderataipforuni nonlicet.
cum non folum quod maittm efle dinofcitur.lea
mne,quodfpeciem habet mali,lit a viris petfe« ,s  ‘ cll .
cialitereuitandum?Ex talibus autem afliftentiis 111
riis & inftigationibus,cum de rebus agitur in >P‘° .j S>
cominoda conucrtendis.creduntur verifimilitet^
qutc foris patent (de quibus habent homines f° IIS
dicare) in ipfis rebus fratres * afiiftetes aliqui“ < ! n
rere tanquam fuumtnullo modo debent b u ‘ u .” 0 iis
voti, Scregnla profefiores fe talibus curiis & jjs,
aftibus immilcere, 8c vt teftimonium habeatit 3
qui foris funt, & puritari fatisfaciant voti fui, at
tur per hoc fcadalum pr6ximorum. Verunietiam
diifti ordinis fratres, non folutn a receptione, p J0 P j
tate, dominio, fiuevfu ipfius pecunix,verum e ( l> s3 >
contreflationequalibetipfius , & abeafintpem' ^
lieni,quemadmodum fepediftus pra.’deccfi'or»°‘,
declaratione Iniiufmodi regulse plane dmtiCun' 1 !^
fii ordinis profciTores pro nulla re teniporali p° ^
in iudicio e.speriri, pratdiflis fratiibus non
coriipetit, quin potius (conlidetata fui puritate n „
debent fibi leire inteiditlurn, quod huiufmodi e-'
tionibus, 8c diipofitionihus fe exponant: čutu b* j ^
pitrs abfq; litigio&contreftatione, vel adminift^ )j{ .
ne pecuniac nequeant expediri. Veruntamen * n , piJit,
xequendis dari confilium ipforum ftatui hon p 3
cum ex hoc ipfis citca bona temporalia nulla i ul
cliodiue aftio in iudicio,liue difpcnfatio tribt ' jt0  u e-
cct vero non folum lit licitttm , itd & multum c ° [P
uiens rationi,quod fratres,qui iniaboAbus lf' rl1
bus otationis & fluclij fedule occupantur, hortd^j.
reas habeant competentcs ad recolleflionein > v  ^
creationem fui, & interdtiad ieipfos pott
mfmodi corporaliter deducendos, necnon
ncceflaria horiaiiciapro feipfis : habcreiamcn » c  - y0
alicjuos, v E colantur, ac olera Sc alia hortalip^ ^
diftrahaiuur.neciion Sc vineas,repugnat fucc^^r 11  ‘ ju-
ordinis puritati, iecudum qucd dičius pxa:clc^l ^

clarauit.acetiam ordinauit:quod fi talia ad v.Ai®
me duflos, vt pura agrum, vel vineam ad colen^%Jjjji
confim i 1 i a fratri b u s, l^garentur, per omntun 111  ^
fratres a receptione talnim abftineretvCiun
milTahaberc.vtpreciiim fruduum tius temp° r)
beatur, c naturam Sc formam prouentu ^
pinquet. Rurfus cum pradičlus f^ndus rartlh*
plis vitx, quam verbisreguls oftenderit fe vell e ’ y ilC ,s
fratres fui. Sc f lij diuinxprouidcntix inniten^'^01,
in Deum iacerent cogitatus , qui volueres coe' 11  n

quie non congregant m horrea, nec temina n ti
tiuit: non eft verifimile voluifle ipfum eos hah^^

a al.earum.
habeant.

h al.ita:jratres & ajs’iftenttJ}& CK


269

D C verborum fignificSItione.

^ria, vel cellafVd, vbi quotidianis mcndicationib. de-
^ent lperarr pofle trandgcre vicam iuam. Lt idcirco
*!° n ^timoreIeui.relaxarc a  ledtbentadcongrega-
lQ ?ies & couferusciones ^ huiufmodi faeiendasr.ied
Unc  tcmtuni dim cfkt multtim čredibile c:< iam exper
J s > qaod 4H)iv poffent vita: neceflajria.aliter inueniie.
0c autem im n l  f orti m', &. c q ft o d u m firnul, &c  fepara
luis adminiftrationibus & cudodiis (cdm guar-
la ni^c duorum de conuentu loči difcretomm (acer-
afT* 1 ? > & antiquorum in ordine fratrum confilio &

i Wu) duximus iudicio rclir.quendum, eorum fuper
° c ^pecialittr confcientias oncrantes Hinceftetiam,
cunj  vir lanctus fracres fuos ih paup.ertate fum-
• la a c humilitate fundare voluerit, quo ad affe&u pa-
f fer& effedum, ficutfere regulatotaclamat, conue-
^jphs, quod nnlip modo deinceps iieri faaant , vel
/^ Cl bjftineat ecdclias,vel aliaqua:cunq; ccdiiicia, qu&
c °tifidecat 0  fratrum inhabitantium numero ) excelfi
lVuiltitudlne Sc magnitudine dcbeat reputari : I
. f0 <juc volumus, qilod vbKjue i:i fuo ordine deinceps
^Peratis Sc humilibus <cdificiisfiatconteti,ne liuic
i 111 * paupettati promili a: , quod patet oculis, contra-
t Uni  fori.s clamct. Quamuis etiam paramenta Serafa
ftldiafticaad honorem diuini nominis ordinentur,
?!°pter quem omniafecit ipfeDeus:tamequi abfcon-
tlr° !um  e ‘ t  cogniror, ad animum libi mimftrantium
v ' ?>cit principaliter,non ad manum: nec per illas libi
^■Jferuiri^uifnorum feruitormn coditioni & llatui
1  '°aarcnt , propter quod fufficere debent eis vafa Sc ,
‘ tainenta ecclenaftica decentia in numero ,& in ma- j
^'tudine fufikienua competeter.Superfluitas autem,

(j tnmia preciofitas,vel quxcunque curiolitas in his,
v  »His quibufcunq;non potdlipforum profdlioni,

^ »atui conuenireicum enim iiKcfapianr tliefauriza-
'iij nein ‘^ u copiam.paupcttati tata,quo adbumanum
f<r Rm ’ derogant mamfefte. Quapropter pr.tmiiTa
tl  Uar > a fratribas volumus, & madamus. Circa equo-
Vero Scarmornm oblationes.illitd decernfmus in
”/Hmb

a./ U

promncia: deminiftro fucrit prouidendum, rplins mi¬
ri; iili tlectio “  penescapitulum prouinciale relideat,
quam idena capinskim die fequenti,qua fuerit c or, g re¬
gatam facere teneatur. ! p li us autem eleeiionis ccnrir-
matio adtniniftrti pertineat generalem Etli quidetn
adeleftionem huiufmedt,per formam ferutini; pioce-
datur (Sc voiis in dnicrfa diuilis) elečliones pittres in.
difcordta celebrari contingat: illa, qua? a maiori parte
capi tuli numero ( nulla zeli vel meriti coilatione aut
conlideratione habita)fuerit cekbraia.eaccpiione leu
contradiflione quacunque alterius p>artis nonobflan.
te : per diftttm generalem min.iftrum de conlilio difcre
torum de ordine (prius lamen er officio, prout fpeSlat
ad ipfum diligentiexaminatione prsetnifla) conhrme-
tur vel etiam infirmetur,prout eis fecundum Deum vi-
lum fuerit expedire. Et li fuerit indrmata, ad capitu-
lum prouinciale eletlio huiufmodi reuertatur, Ctctc-
rum,u capituluni memoratum dicpr^dičlaminilirutn
eligerepraEtermittat: ertunc miniftriprouincialis pro-
uilio ad generalem nunillrum libere deueluatur. Ve¬
nim li miniftro predifto & capitulo generalibus ex
certa,manifefta,acratipnabili caufa videreturaliquan
do in prouinciis vlcramarinis Hybtrnia:, feuGr:ccix,
leu Romi, in quibus haiftenus alius prouidendi mo¬
dus dicit ur ex caufa certa & tationabdi fuifle feruat us»
expedire minidrum prouincialcm per miniftrum ge-
neralem.cum probprum ordinis .confilio potius,quam
per capituli pratdicii clečlionem prsfici inprouinciis
H/bernijc, etiam vltramarinis irrefragabiliter: In Ro¬
mana vero vel Grsccia, quando minifter didtae prouin.-
cix morerctur,vel abfolueretur citra m are: illa vice fer-
uetur abfq;dolo,partialitate 8c fraude (fuperono c-®-
rum confcientias orteramusjguod fuper boe dičtuš mi
niftercum dičforum proborum conlilio durerit ordr-
naudupt. In deftitutione vero dictorum tnšniftrorum
prou'.ncia!ium,feruari volumus,quod ftiperhoc bacle-

llns de infis nrrlinz zvrtrzi';*-rtiče..;.-, mrteriim li

t( a ' r uic ’ l,s = Sc per omnia obferuridmn, c  quodper de-
*Hof t: ° nem  P r2 difla;n in pecuniariis ltofcitur elee
j, V 11  i s definitum. lix  premilfis autem fuccreuitnon
fceupulofa<qutcUio interfratres; videlicet, vtru
„ “»ProfdTione regala:obligentur?d arftum& te-
« te( j »iinepauperem vfum rer^ro.Quibaldam ex iplis
t e , itl tibus S: diceiuibus,quod ficut quo ad domiiiiu
ipj; 511  babent esvoto abdicationcrti arftiffimam, ita
tlvg tluo ad vfum arčlitudo marrima 8c cxilitas eft in
•ioii!.' r A ‘‘‘ s  ' n  tdtratium afleretnibt!S.quod ex profef-
Hi J( ' * l,a af i nullumvfuin pauperem. qui non expri-
tl ;t  Ur ' n regula,obligatu r ;lic et  teneantur ad vfum mo
qiA tUln  tempcrahtiai.licut & magis ex condecenri,
ca =teri Chriftiaui. \ olentes itaque confcicntia-
te  P.«difl°rum fratrum prouiderequieti, Sc his al
f t5tr tlQ nibus finem dare: declar.-.ndo diciinus, qubd
Obli« minores ex ptofefTionc fu.treguls fpecijflitcr
*CsJ 5RJur a d arftcs vfus;fepuaupcres,qminipforum

. 6 la conu-... . . — -is modo, lubquo

picere autem,

tj. z izLeie pctiitocutu.,,quod hareticuuj lit
ta tl) ' C V ' ’ ;n ' pauperem indudi vel non i nebuli, fub vo
tinjjj^Selicš paupeitatis praefumpiuofutr. Sc temera
Per „ 1Rt, * c ani us. Dem um/j r.ia er eo,quč d difla reguU
'tad' 10s  čcvbt lieridebeat miniftri gcnerplis eleSlio
ti.m ls  > »iiilam fccit de miiiifirorum prbuincialiuni
Petij E ' tlc vel inftitutione penitus mentionenuorui lu
foHc C Ror etat dubitirio imer fratres: Nos volentes
it;, r ,'fič.s dare ac fecure proccdere in omnibus fa-
ftatuimus etiam Sc ordinamus in
s -^J , “«t?tione inperpctuum valitura.vt ciun alicui


**rc.  b

fll.okftritaiioht:.  c tl.femar.dnm.

nus de ipfo ordine extiteiit obferuamm. Caterum
contingeret eofdem minittro generalicarere,per vica-
fium ordinis fiat lupa l:oc,quod faciendum fuerit per
eundem miniftrum v : fquequo prtmifum fuerit de ge¬
nerali miniftro. Porto, fi qtiid dc huiufmodi miniftro
prouinciali fccus atuntan forte contigent, iilud ipfo
fr.ftofitirritum & ioane. KulU.igiiur otnniuohbmi-
num liceat liane paginam nollrarutn declarationum,
diftorum commiluonis,refponlionis,priihibitionis,

ordinationis.nifendaTijConftiiutionum.nidicationum,

Sc voluntatmn infringere, vel ei aufu teuierario cou-
uaire.Si quis autem,Scc.

C A P. . 1 I.

‘Tietcrminut & declArat, auid[ignificent ttec ‘vorba infčrtA
in tudiciitlibut commij?itnilhM>qui tiunr d pi iticipe id a iitre:
falia‘t,anodproced&titrpmpUuur & de piane, & jinejlrepitit
& figura iudicij I aan.^nd.

Idem Ctemcns  b v.

S i£pecontingit,qubd caulascommittimus , Sc irj
earu aliquibus'limplici$er,Sc de piano ac imeftre-
pim Sc figura iudicij procedi mandamus: de qnorum
lignificatione verborum a multis conttnditur, & qua-
licer procedidcbeat,dubitanir. Nos autem dufciratio-
nem huiufmodifquantum nobis eft poffibilci decide-
re cupientes Jiacin perpetuum volltura conAirutione
fancimus, vt iudex, cui talit« caidafn c riipiittimus,
neceftario libellum non esigat, li ris cone-.itarionem
non peftulet, in tempere etiam feriatum obneccfilta-
tes homšuuui iudultarum a iure proccdere valeaiata-
putet dslatioaum matcria,Jitem quanto pote:it faciat
breuiorem, cxceptioncs , anpeilationes dilatotias > dc

a TPemodo ekčfittin faiifod.i vMc ne.,dl ime fancira in
£onc.Tiid.frfi'*f .tit.deregniarib.& meni Hbue,c.6.  b Hxe
4*t ver!»i,Odm)u V.abfuv.t « tttnBieribtu tudiukm-

LL 4

271 Extrauag.Execra.

frudratorias repelledo, parrium aduocatorum, Se  pro-
curatomm contentiones & iurgia, teftium^ire fuper-
fluam multitudinem refrinando • Non lic tamen iu-
dex litem abbreuiet,qiiin probationes neceflarix, Sc
defenfiones legititna: admittantur. Citationem vero,
ac pratdationem iuramenti de calumnia vel malitia,fi-
ue de veritatedicenda, ne veritas occultetur, per com-
miflionem huiufmodi intelligimus nonexcludi. Ve-
rum quia iuxta petitionis formam pronunciatio fequi
debet,proparte agentis, & etiam rei:fi quid petere vo-
luerit.ed in ipfo litis exordio petitio facienda,fiue
fcriptis,f;ue verbo:ačlis tamen continuo (vt fuperqui-
bus pofitioues & articuli formatidebeat, podit haberi
plenior certitudo, & vt fiat definitio clarior) inferen-
da. Etquia pofitiones ad faciliorem expeditionem li
tium,ptopter partium confediones, Sc  atticulos ad cla
riorcm probationem vfus longatuus in cauds admidt:
Nos vfuin huiufmodi obferuari volentes,datuimus,
vt iudex dc deputatus a nobis ( nid aliud de partium
Voliintateprocedat)ad dandum Cmul vtrofquetermi-
num dare podit, 8c ad exhibendum omnia ačla & mu-
nimenta, quibus partes vti volunt in caufa pod datio-
ncm articulorum diem certam, quandocunque fibi vi-

272

liflioni

Io. XXII. Tit. I.

debitur, valeat adignare.eo faluo, quod vbi remdt'e“‘
fieri contingeret, pro tcftibus producendis P° 0I>
tiam indrumeta produci,affignationehuiufn'°“ 1  .
obdante. Interrogabit etiam partes,due ad čaru®
dantiam,due ex odicio vbicunquc hoc ae q uit as 1 u

bit. Sententiam vero definitiuam (citatisad i“>

non peremptorie partibus) in fcriptis,& (P roUt i T ’ V
dbi placuerit)dans vel fedensproferat:etiam
debitur) concludone non fafla,prout <* expet‘t'
&probatione, & aliisaflitatis m caufa fuerit *a £1  (
dum- Qu:e omnia etiam in illis cafibus,inqu‘( , '* s r ^
aliam conditutionem nodram,velalias procedi po
limpliciter, & de piano, ac fine drepitu &dg ura  j!? us
cij, volumus obferuari. Si tamen in prsmillis ca 1
folennisordo iudiciariusin toto.vel in parte n ° nC ( j- llS
tradicentibus partibus obferuetur, non erit P toce
propterhoc irritus,nec etiam irritandus. D Jt
Auinion. xiij Kalen d. Decembris.Pon-
tificatus nodri anno

fecundo. _

a In »ntitjuinil/m etiam imprefiu canUanter lrg‘ tHr '
prout cxpttinone ir prekatu iraliu.irc.

il> :

Clemmtina, anHitutitnss accurate caffigata, cum Jumtr.anu aimaium
familiaribus finiuntur.

EXTRAVACANTES

SEV CONSTITVTIONES

V I G 1 N T I, A lOANNE PA-

, P A XXII. EDITAE.

DE ELECTIONE ET ELECTI
poteftate.

T I T V L V S V \I M V S.

CAPITVLVM P K. I M V M.

Eleftijuiprofuorum elcclionum negocio adcuriam venire tenentur, etiam fede vACAn*
.non tenentur de necefiitate in ipfa curia moram trah er e: (jr licet alibi
morentur,nullum eu prdudicium generatur. faut dem.
NeRomani.§.jin.cod.tit.

D Onus apoftolica? feruitmis fuperna
difpoiitionc vocati, ambiguitates ex
quibus poflent ccclcfiis danofa pro-
uenire,difpendia tollcrecup»entes,de
poteftatis plenitudine.acfratrum no-
ftrorum coniiiio ordinamus , quod
quibufcunque cledis qui ad fcdera a-
poftolicam venire,vel mittere tcnebantur, ac ipforum
clečlionum inftručloribus , qui in veniendo ad fedein
ipfain,&: fc prafentando ipfa fede vacantc, vtl non va-
cantc feruauerut tempora a canonibus inftitnta(duin-
modopraefentialiteraflintin ciuitate Lugdun velfue-
lint Auinione in Kakndis Odobriš ) vbicunquc fede
vacante moram traxerint, nullum ipfis, feu eorum Ju¬
ri prsiudicium cx mora intetim fada vbilibet gene-
letui; fed corum iura circa elediones huiufmodi hoc

,iii£

nonobftante perinde feruentur illacla, ac fi At*
dem apoftolicam moram traxiflent. Non obft*F ^
cefiorum noftrorum conftitutionibus quibui cl k u jb
quibus tamen quoadalia nullum volumus

cium generan. Nulli ergo.&c. noftrai ordinat' , fl (,

fringere,&c. Datum Lugduni viip Idus Sep te
anno primo.

CAP. II.

Bencficio vacetnte, čutna fruffu* ud certum tet*?** a ji'
Altcui annalta habenti^vclahjtfuatitcr dcbec.nl fr*
utdt tnter tpfnm annalta babentsm , & benefretar*^ t0 tn4 (
fioneftičfa,cuiw fit elebfto,hxc declarat conSfttutio.^r^l^
poni fub tit.de rcfcript.vel Ne Jed.va vel vt eccl bW e P
verborumjignific.

C?

- - stllU " 6

S Vfcepti regiminisnos cura folicitat, vt q cll |tii 5
clefiis non abfqj difpendio miniftrorum:

De rnaioritate& obedientia.

2 n

ietii

f° n grui inoderaminis in melius reformemus . Cum
ac ]Ue in nonnullis ecclefiis obfcruetur.Sc a longis re-
v  ^[, eni poribus fuerit obferuatum,quod fruftus primi
1  >cc un( ji >aut a i ter i us  cuiufcunq; fequentis anni be-
etl cioruHi vacantium in eifdem defunfto vel fabrk$,
f Ut ecclefiis, vel nerfonis habentibus annalia de con-
. ct Udiae,priuilegio, vel ftatuto appiicarur in totum :

illi,qui huiufmodi beneficia canonice obti-
, Cnt i Sc ad quos alias de mre frtiftus ipfi !pe<ftare de-
j. er ent, nihil indc percipiunt: vndc illud inconuenies
^^itur^uodcommode nequeunt ad impendendum
er ttitium debitum relidere in ecclefiis , in quibus be-
^nciati exiftnt.Nos a  dcillo fuper his remedio pro-
^dcre volentes,per quod hi & illi in fručluum pr.vdi
0r Um perccptioneparticipeHt,& cccleli? dcbitis ier-
l tus nonfraudentur: prxlenti decreto ftatuimus de
r .^ r um noftrorum confiho. quod i!li.qui liu&us prx-
i.° s  fibi b  ha&cnus integre vendicabant cx priui-
^6 l o.confuetudine vel ftatuto nihd exinde vitra ium
am,pro qua vnumquodqj beneficioru ipforum con-
/| e uit in folutione decimx taxari,pr$textu cuiufuis pri
!**gi:» confuetudinis, vel ftatuti quouis mudopcrci-
fUnt,fedipfius funimxpercepdoneduntaxat fint om
l no contenti, totali refiduo prxdifta obtinentibus
encficia remanfuro : nift forfan illi qui fru&us eofde
°liti fuerant(vt praferrur) cum integritate percipere,
po fc mailent ipfum habere refiduum , 5c obtinetibus
beneficia fummam demittere memoiatam_>: quo
ijupercipiendi,quod maluerint illis relinquimus o-
‘ ll °nem : fic,qudd intra decem dies, poftqiiam fciue-
beneficia ipfa vacare,iis quibus annalia c  ipfa de-
j entur  ex priuilegio,cofuetudine,vd ftatuto, vel ipfo
^annalium d  collečlores, quam partem haberc_^>
°‘Ucrint,an fcilicet dccimx taxarione vel illa dimiffa

*  ^uummullafubhaftatione pr$miffaeligere tenean-
c Ur ' Oljarn elečlionem, ft intra duftos decem dies non
£^etiiu(vt didum eft) ex tune ad cum,cuius eft bene

. C1 ttjn,huius optio vel elečlio tranfeat ipfo iure_->- Et
_°c in ecclefiis Sc partibus illis, in quibus beneficia
v  a i°ra,Sc alia quae ad folutionem decimx funt taxata,
°luntus obferuari: in illis vero ecclefiis & partibus,
n  cfuibus dccimarum taxatio non eft fatta, feruetur
i u od fručlus Sc obuentiones beneficij tune vacantis,
JjUod e  decimam foluere confueuit,per medium di-
pdantur: quorum medietatem habeat is cui anna-
l Um f  per alterum de prxdi<ftis modis perceptio eft
®ncelfa R.eliquam vero medietatem percipiat ille^>
c Uibeneficium eft conceirum.profuftentationefua, Sc

* lls  ecclefi« oneribus fupportandis. Qubd fi alter de
Ptacdi&is prxfata medietate noluerit efle contentus,
? tero  contentari volente,pars nolentis tranfeat ad vo-
e ut c m. g  ^ vo ], ens  f ru( q us  & obuentiones illius be-
c hcij percipier vmuerfos , eidem beneficio congrue
fciens deferuiri, ac eius fupportans onera coniueta.
t bquicquam aliouis pra:di<ftoru vitra prsemiffa per-

Ce perit,illudq 3  his,adquos pertinebit intra menfem
*J° n  ^ftituerit cum effedu:eoipfo fi epifcopus vel fu-
j r i 0r  prselatus fuerit, a pontificalibus &c  ingreffu ec-
J * ftt fufpenfus.Si autem capitulum-^, vniuerfitas,
c c ollegium, intcrdi<fto fe nouerint (doneč prxdicia
integritate reftituerint)fubiacere. Si vero aliqua
J n gularis perlona eccleliaftica vel mundana id fecerit:
Xc oinmunicationis incurrar fententiamipfo fa<fto, a
i^fine reftitutione prxmifl'a,prxterquam in mortis

m inime abfoluatur : Non obftantibus qui-

(  ^ Vidci. fnndoX.de omni a%ro defirMb.il .  b al ibi.

* a ba*nuali4,  d al.annttaliuvt.  c al.ejuos.  f al.
* H u*lium.  g Vide l.fi totam.ff.de aefHhbtre, L htefiri-

ff.de cendi,ir demon.Font.

274

bufcunque priuilcgiis vel indulgentiis aut contrariis
confuetudimbus Sc  ftaturis luramento « contirma-
tionefedis apoftolicK,aiitaliaquacunq; firmitateval-
latis,qux oinnia,quo ad hoc auftoritateapoftolica re-
uocanius,& nullins demceps efie volumus firmitatis.
Nuli j ergo,&:c noftrar conftimtionis,reuocaiionis,ccf-
fationis.irritatiouis Sc  voluntatis,&c.

ET

E

DE MAIORITATE
obedientia.

T l T V L V S IT.

CAP. V H 1 C V M.

Quia multi aJJUmebant dominium , ir fe cre&ri facUbttnb
p.te/Um & CApttaneot in emiratu Sabina ir aliu hm hic n»-
minaiu,tjui funt depairimonio ecctcjia Romana: inhibeturnt
tahs decater. ajjamatur^nc^ iUu ranejuam taltbur obediatur:
ir cjuod nuli m hutujmodi peacminenuam fibi auieat adfiri-
berepne [pedali heentiafedu apofloltct. Etfifnt altque emi¬
rata, qut babcant im dtgntdi tulci eapitancosperfedem upa-
frolu am confirmandoi, večat papa  , tjulti ant e conprmatimcm
debitam nulla at tanquam tahbus prafietur obedientia .

Cdefii Romana: fuorumq;fidelium difpendi*
diflimularenon poffumus. quin poftquamno-
bis cognita fuerint aHuerfiis eaoppottunis te-
niediis oceurramus. Attcndentes igiturgrauia nocu-
menta,qua- nonnullis ciuitatibus, terris, caflris, intra
patrimonium beati Petri in Tu1cia,comitatum Sabin?
& terram Arnolphorum ronftitutis eidem ccdefis Ro
mana (ubiedis,& perfenis fingularibus eorundem.ei
diuerforu tam nobilium,ijetiam alioru vfurpato regi-
mine prouenerunt, & volenti s fuper hoc in pofteruna
eerum difpendiis pracaucre: Omnibus 8c Cngulisco-
mitatibus.feu vniuerfitatibus, Sc fingulis perfonis ci-

uitatum,terrarum,cafirorum_Sc locorum intra patri-

moninm,comitatum & terram pradidos conftitutis,
inquibus videlicet nobis.feu quibuluis offidalibus
noftrisius b  competit deputandi vel inftituendipo-
teftates. capitaneos, dominos vel reftores aut officia*
les quoflibet alios,ne ipfepoteftatcm.capitaneum.do-
minum reclorem vel defenforem_>, feu quemcunque
alium officialem,quocunq; nomineccnfeatur,in ciui-
tatibus, caftris, terris Sc locis pradidis, aut eorum ali-
quo eligere, aflumere, vocare vel recipere, retinere aut
iam elefto vel aflfumpto vocato fcu recepto, tanquam
poteftati feu capitaneo, reflori fcu defenforiveloffi-
ciali obedirc quoquo modo prafumar.ttnevetaliter
eledus, affiimptus, receptus feu vocatus, huiufmodi
poteftaria, capitaneatus, domini) vel redona, feu de-
fenlaria, aut qucdcunq; aliud cuiufuis nominis offi-
cium recipere,acceptare_j, aflumere vel gerere (nifi de
noftra& apoflolica fedis licentia fpecialij quomodo-
libet audeat: fed aflirmptuin omnino dimittat. Vbi
veto ad communitates feu vniuerfirates, & fingulares
perfonas ciuitatum,terrarum,caftrorum_, & locorum
pradidorum.vcl eorum aliquem ius competit eligen-
di poteftatcm,capitaneum, dominuiii—-, vel redotem
feu officialem quemlibet alium,qui per nos feu quo£
uis ofiiciales noftros d', beat aut cofueuerit confirma-

ti. neante debitant confirmationrin obtentam ipfc_>,

vel earum aliqua fic eledo tanquam poteftati len ca¬
pitaneo, reflori vel defenfori leuofficialiin quibufuis
obediant.neve taltter eleftus quoufque confirmatjo-
nem habuerit(vt praferrur) huiufmodi poteftati*, ca¬
pitaneatus , domini) vel refloria, fcu defenfaris, aut

a Vide c.cum non deccut.de elelfio.lib.t. ir in vcrbt.pa-
ffa.Clcm.dudum.de feput.  b Vide Conjlant.ič.dift.ir t).

tj. S .conucnisr.de clcricuoniug.c.expartc.in authcnt.tjutmod*
opor.epifc.eolum.t.in princ,

LL S

27 <  Extrauag.ExecraVlo.XXII. Tit. UL

<uiufuis alterius nominis offir.io fe immifcere^v^l il-
lud gerere.aut cxcrcerequQuis modo pnefurpat^učlp-
ritate apoftolica diftričlius inhibeinns. Deccrncntes
extunc irriturn inan-t_^ quicqukl contra huiufmodi
inhibitioniš tcnorcm contigffif aucmaii. Nulli ergo
&c.nqtfra? mbibitiqni$,& conftitiujopis infringcrc^.

Datum Auinioni 4  n on as Augufti, Anno z.

D E P R AH B F. N D I S E T

ciignitatibus.

tj-tvlvs  rn .

C A P/ i.

Tempere huiw cap .obtinentes plures dignitates iperfo nat ut,
velbeneficia curam tanimarum habentia en difpenfatione, vir-
tute iUitts no potertintretinerejiifiAjnum : & reli (jun tenebitn-
tur refgn are ver[>alttcr,<& realitcr coram or din ar to fub tefihno-
*uopuhlico intra menfem a tempore not iti a huiits ca.nif fuif
fent cardinales ant rcgumfilij. lili aurem, ejuiplura tali a  fne
difpenfatione obtinebant ,poterunt vUimum retinere,rehpuis
forma praferipta,&fub eottem temporerefignaris. fifui vero de~
inceps tale habuerit benefictum^f cum Mo ficundum Jrmile re-
ceperit^uh m primu m tliitu pcffefipnem habuerit, ve(per eum
ftetevit cjuo minus habeat , primurn tjuo efi ipfo ture priv. at w ,
modo pradifl o refgnare tene tur: alias vtrum^ perdit, & in-
halilUfit ad faeros ordinat pufri p i en do s ,fr ad quod< unq herte-
firium habendum. Tandtnv, ejut dicantur ordinarij
adpramijfa, & cpiafnt beneficia curam afm a/um habentia ,
hi c manifeffarur. h . d. hac extrauagans, cjua eff notabilis
multumprafricabilU , < $rgra.uius oblegat, cjuam ca. de multa.
eod.tit.in antiej. vtpatet adoculum.

276

qui proprer fublimitatem eorum aegeneris clar> r3t?1 ^
funt ppiipris .pirrogatuia gradsjattoll.endi, “ unt ^ [ : s
esceptis) deliberatione iuper hoc cum fratrib- n ° l ' ‘

ir,od«'

habita c!iligenti,de ipforum conlilio, & cx  certa l cl « n
tia nottfa. m. forma fubfcripta du.vinaus taliter
tandas,qub4 pet modmmen uplini m cfltetjatani clt '

caeafdcm perfenas taliurn bencikioruni inulrbun 1 '
nem refrenemu?: ipiiq; impetrantes fruflu dif? CIlla '
tionum. huiufmodi totaliternon fruftrentur. “  ^ ta
tuinmsitaque & defratrum ipforum conlilio ordi" 3
mus,quod obtinentes nune ex difpenfatione leglu 11 ' 3
pluralirarem huiufmodi digniratum , perfonatuufl^'’
officiorum aut prioratuujn feu beneficioi;uH).qu{ 3 ia *
I abfq; difpenfationeobtinetenequibar vnuin t.»n tu,n
I ex dignitatibus.perfonatibus, officiis, prioratibus,. eC '
cleliis vel beneficiis huiufmodi, quibus cura imwi>’ e
aniinarum cum dignitace, perfonatu vel officio. P rl °'
tatu, ecclefia,vel bcnefltio line cura que habererna' uC
rit,t?rxtextu difpenfationis fnfncientis circa id ci.(d flI>
indultar poflSnt ličiteretinere. Qu.c tamen teneanw
eligere intra raenfem numerandumdi te.uporenotn>5
conftitutionis iftiias : estetis beneficija cum čuta- v<
fine cura,quat ipfius difpenfationis pretesni ten«b 3nt '
&quacaliternon poterant c!eiureab|q; dirpenfat’ 0 "'
ličite retin ere, qua; nos e.vtunc vacare decern' imus, « 0 ';
ranvordinario fub te(limonio pubiico intra idem !t ’ 10
pus verbalirer,& reali ter cum efrcflu diinidisiabh) 11 ^
. - •• - -.ib « 0

E Xecrabilis quofudam tam re!igiofonim,quanl
(eciilarium ambitio,qux femper p!us ambiens
eo magis fir infatiabilis,quofibi ampiiusindul
gctur,& improbitas importuna petentium a nobis,&
prstdecefforibus noftris Romanispontificibusno tam
obtinuiffe, quam cxtorfiffeplemnq; nofctmtur, qt:od
vnus interdum etiam advnum bcneficium ccclefiafti
cum minus idoneus, in diuerfis ecclefiis iieduni vici
niSjled etiam ab inuiccm lorige dilfantibosi imbhon-
nunquam in diucrforutn regnorum partibus fitnatis,
dnas aut tres.atit plures dignitateš. perfonatus, ofhcia
fciiprioratus.aut diueifa ecciefiaftica- beneficia curam
animamm habentia poffit dilpenfatiue (cum alias no
licerct de iare communi) recipeie, & fimut ličite reti-
nere.Vnde inter cattcra inconucnientia, fubfcripta fe-
qrutntur,qiibd videl i cer interdum vnus, qui vnicitm..',
quamuis modieum vixofficium impleret fufficienter,
plunmorumfibivindicetflipcndia,quj:niultis'Iitera :
tis viris vitre puritateac teftimonio bone farne pollen- receperunt, dummodo in eo ex collatione f 3 ! 10  ji-
tifcus, qui mendicant, poflent abunde fufficere, xqua competat ius eifdem, intra rempus, vt praferibn' 1 .^

ur -n ... l.,.l. . .. . .. ,,

effeftu dimilfis: abfq 3
eo quodad.illa nunquam line noua collatione ab c '
qui facere poterit facienda redire, aut eorum adn’"."’,
fttationtfeimmifcere pr.vfumant. AIIoquin tam“ lS '
quam aiiis omnibus-beneliciis, qux virtute huiaU” 0
di noftri moderaminis retinere poterant(vt prxfe rl3 "
iintipfoaure priuati,& prorfus inhabiles ad fi" 11 '
beneficia obtinenda. Per hocautcm iis,qui d'S n ' t3t 7, , -
i perfonatus,officia,vel alia beneficia,curam anim 3tl1
J iiabentia ex difpenfatiomo , qux ius b  tribuat ii 1! j[

1  noftram moderationem prsferiptam obtinent, &

: iimilia beneficia noftrarum.vd alias eorundem p r ?”
i ccfibrumaudoritateJiterarum expertant: cumq ;1 ’b u ^

I ell.vt illa cum vacauerint recipere, & vna cum obt« 1 *' .
:  tis retinere ličite valeant,difpe:ifatnm, noIumU s  ■-
! gari,quin eacunvvacabunt,intra difli temporis fp 3Cl  f
pofiint eligere,Sc dimiflis aiiis recipere ir. forma p rS i
feripta, ac ličite retipercij: poenas fimiles incurl«r', .
huic nolira contraire praftimpferint la n f Boni- ?o< t °’
quia quorundam oculos lic auara cupiditatis vit' u
excacauit,qubd plurima talia beneficia limul ablq‘'

difpenfatione canonicaretinere prafuinunr : $' ei  .
iilis prarfenti decreto fiatuimus, vt omnia Sc fin? 1 ".

beneficia licdctenta,illo tantum retcnro,quod vh llfl

1  -ni« 3

diftributione co!lata,liabentibus ipla paraturvagandi
materia,diuinus cultus minultur, hofpitalitas in ipiis
beneficiis dobita non feruatur. Et dum non funt fni in
vnaquaq;regione redores, eedefiaru detrahitur com-
medis Sc honori, qux carentes defer,forum ausilio in
iuribus fuis,& libertatibus multipliciter collabuimir,
Sc ruinis patent rcdificia nobilia qus magnificentia ex-
trueerat dec lTorum: &(quod amatius ell dolendum)
animaru cura negligitur, Sc viticrum fentibus fomen-.
tuni periculose prccbcnir. ffos itaq; tet malis tar.tisq;
diferiminibus occurrere cupientis, omnes 8c-fingulas
dilpenfationes futSerrcceptioneautrtteniione pitititi
dignitatum •prrfor. 2 tumn,offiejortim,prioratuunl ant
beneficiorum, q«ibus ctira animarum fitanncxd,fub
quacunq; fonnr,,vd exprdTione verborum anobiS,ve’l
pra diffis prsdccefforibus cuicunq; perfons concefias
(Cardinalibus tamen fanflse Ro:r.anx eeck-lix,qui cir

, mitattim , verbo Sc fafto ac line fraude coram ordn' ^
rio fub teftimonio fimiliter puhlico dimittere teh« 3 ^

1  tur, Qijod fi non fecerint, etiam illolinfipfo iurcP r * •
j usti,in quo ius eis alias competeb3t: & inhabil« 3  f.

nitus ad quiecunque obtinenda ecciefiaftica bend 1 « 1
j cenfeantur. Qui vero dcinceps receperint dignit 3 ««" 1 ’
i vdjicrfonatum_< feu ofncium—., aut aliud benen« 111 ^
atiihidtum curam habens annexam^': fiantea fi 1111
btneficium obtinebant, iiltid(quo ipfo iure P°^. u ? 0 ,
fecundi polTenionem babuerint, vel per eos omP 13 .
lo Sc fraude ceflantibus, quo minus habeant, [
priuaii nofcuntur.)abfq; mormdilpcndioin ordin-" 1 « 1
mm manibič dimittere debeat pari modo: Ali 0 «l ll i
extuncfint ipfo iure fecundo priuati, Scnedutn 3I V L ,
cros fufcipiendos orJines,quin etiam ad habendu 1 ^

a aijraUdentur.  b Kat.tcK.prbfiatutefacie 71 ^^
c a nos vniucvfaii ecciefirc feruiendo iingularum cede- j tienem de beneficiji,ture clnnentur. nam in tali vC1!
ifiatutn conunoditatibus feimpenduKt,acregum filiis, i/enejiti»tlijj>enjiuiuerelenrti, pcrtex.bic Feitt.

qtiodC“‘ 1

De conceiftonepraebenda^&c. 278

mitatasdioecefes iuffimus afiignari. Venim quiapla-
res ante ordiriationem fdi HJmfiohem noteoi huiuf-
'fhodi tirna riob‘is 4 quatp a predecefibribus noftriš R<t-
nianis pontifitib. apbftolicas obtinuerunt literasr fu-

V7  , j

MUodcunq* J  beneficium ecclefiafticum inhabiles repu
' ate ntur. Quxomnia &: iingiila bc neficia vacatura(vt
P r3c mutitur)'vel dimifla noiircc 5c fedis apoftolica: dif-
Ppfitioni de ipforutn fratrum confilio referuamus : In
,.. n . tes » ne quis prster Romanum pontificem qua
^Unq. fitfuper hoc aučlbritnte munitus, de huiufmodi
^neficiis difponere^.vel circa illaperviam perm uta-
^nisjvel alias innouare qu.oquo modo prefumat.Nos
enilT Mi fecus a&uin feu atten tatvin* fuerit, irrir. urn d<r-
^Uiinius Se inane. Cteterum ordinarioslntelligimus
j^calibus fupraferiptis epifcopos, in qiiotum ciuitati-
, lls vel dioecef. conilftunt beneftcia Jeu aiiquod eq
IllIi bqua: debent fecundum 1  praniifib dimitci, auc ipd,
ea debent dimittere,. cemmorantur, vel ecclefiis
^thedtalibus vacantibus čdpirula edrundem : & In de
e neficiis tam dirnitfi$,quam(vt prxinitritur)pv*iditis,
J®s>vel apoftolicam fedem certificare fhideant,quam-
commode po ter ant indilate , vt de illis falu-
bter difponere valeamus.Quantutnautem ad modi-
cationem attinet ante faitarn_^,illa dunraxar, ?:non
. a  beneficia ecclefiaftica quocimq; nomine nuncu
Pčntur^cuiram animamm habere cenfemu$ ?  qu'a paroe
Clas  babent, in quibus eft anirtiarutn cura, lion pervi-
^rios perpetuos, fed per refteres a ut miniftros bene
^oriim ipforum velilloru temporales vicariosexer-
^ e pda: necnon & illa^uorum miniftris ratione bene-
c iorum huiufmodicompetit vifttare;inquirere,pro-
c |irationes recipere,fufpcndere,excommutncare_;ifeu
cx(.ommunicationis & fiifpenfionis fententiis ab-
0 Uiere de confueiudine vel de iure_> : iuribus ali is de
^unarum cura loquentibus in fuo robore,quo ad cx
^ ra  Pcrmaiifuris.Nulli ergo omnino homintim liceat
au ^P a gi ! iam noftrarum moderaticnis,ftatutorum__;>
^tiititutionum, refemationisdnhibifionis > & volun-
tl mi infringeve, vel d ,‘aufu temerario contraire_^. Si
jJ Uls a uteni hoc artentare prsfumpferit, indignatio-
e ^ o mhipotentiTS Dei,a,c beatoium Petri &?auli A-
?‘’ohrura eius le nouerit incurfuruin. Datum Aui-
^*^3.Calend.Decembris, Anno 2 .

b  t C O N c £ S S I O. N E P R A£-
bend«',& ecclefia* non :

■ . .. vacantis.

Tl TV L V S TUL
'CAP. 1.

d e  x ' scut ft ss  £ ratl aru>n judices c rtu faram a fede apoftolica
tiim  dniifts procedere pojfuntf/cut ante
^ l j‘ 0 nempoterant.Et tongruc pontrur fuš hoc titulo \cttm lo-
'4i u r  d e  execpToril/iu , de quibrt* ftecjuens mentio haberur in
^'de concef pr&Un.Lib,.6 pater in ca.Executor.ca-Si cAp*t*l°>
^, La P‘^ifoli. EtpotuijferJituarifub iit. ds ve Jeri p. vcldcojf-
e £-vel de parcec .

S

Edcs a  apoftolica in (itis ačHbus veritatem pro-
tcquens, hicem amans; libenter euitat nodofe
jjjj' a ™t>iguitatis inuoliurmti, illainc|; libi feinper in
iH; 0ri ^' na t!Onibus referuace cautelam intciidit,yt de
l ^ a  proue!iiat conamodum, v)uod aliis nen imrai-

1 1t^ e i rid , emad  diuini cultus augmentum, &c  ad fa-
CePj. 11  Populi, qijem in nonnullis ciuitatibus ac dioe-
gujj H? multiplicauit aiciffiraus,qu6din earum fin
faft 1  ."SOlorfi vultus nequibat (vt eum decet) vnicus
falub tmf P ice r e ^ u ' a ' 1JS  pattes bonipaftsris implere,
Ho n  ricer  jntendentes, m ipits dioeceiibus, qu4nim—■
> n  duas, & aliquas in phire« dicecefes duxi
Ca th | Uldei, das,certas ciuitates ; & eedefias er'eximiis
^ ed rales,q U arum fingulis, proprias,diftiniftas &ii-

3 Tr

‘■fficiotf g eKtrm *S“' r,s  h it h tur viter commur.es fubtit. de

glcffa.GuiUeiioi de MtmreUudune,

per beneficiis eccleiiafticis inipfistunc integris dioe-
cefivacatuns: quarum nonnulla: reftant adlmc execu-
tioni mandanda:. Nos aAouere volentes cuiufuis du-
hitationis icrupulum, qui citca execuaoncm gratiaru
fuper huiuTmodi beneficiis canceflarum poilet forlan
incidere.& prouide confideraat.es attentins,quodpei
pidi nat ion c m feu diuiiionem noitram pradiHam ius
ad tem expe£latibus dida beneficia antea čompetens
ex ratione mutari non debet,qtiin adeo efficaxindiui-
fis dioecefibus maneat,ficutpriiis etat: audoiitate_j
piadentiura dedaramus,qubd omnes, &: fingulšgra-
ti* fuper beneficiis vacatutis ante dtuifionem huiuf-
modi tn tpfis quondam integris dioecefibus a nobts»
vel pradidis pricdecefloribus pertonis quibtifcunqBe
concef!a’tani m ipfis nuncdiuifis, quam in aliis dioe-
cefibus decifis ab illis eifdein modo, & forma pofiitit
fuo ordme' “ per executores in de datosfsc alios ,atl
quos id pertihebit, ad debitant esecutionem ad.duci,
tjuibu: ant« diuitends ftcpefatas porerant & debebat.
Idefn cti.un declaramus.ortoadliteras apoftolicas iu-
ftitiam cohtinentes : vt videliqet iudices dati per illas
in caufis quarnmlibet perfonamm-j, quct nune de hu¬
iufmodi dioecefibus diuifis exiftunt, 'poffint iuxta ea-
mm tenorem prouide procedere, ac fi dičfa; dicecefes,
de quibus mentio inliteris eifdcm habetur,integra:
remanfiffent.NuUif&c.

CAP.  II.

‘Netilu* impedicit capitu/a; ttrchidiuctinos  , alituptrfbticU
iniarib v l cjujt JiU competebant in ealejtu integris , tjutti til*
tur Aperpffidnt poji diuijionem ipfdmm\feut Ante foltti er ant
percipere rrpiioniam in kencft siu diuijis habet quU ettdcm tura,
qus.'ha.b'cbiti'in integris  : £r hoc cap. Pub hoc lit. futt pojtrum ,
p tCrfnt‘dbn 'd . 'arat pracedcns , vt dare palet Cancer.cap.qutA
manajferidm. derelig.dom.in antitjuii,

A  D apoftolatus noflri peruenit auditum , qubd ali-
quamni ecclefiarum pet nos ab aliis ecclefiis ex
certis caufis,quiad hoc noftrum animurn imluxerunt,
auftoritate apoftolica diuifaruni, ppcelati & fubditi ca-
pitulis,archidiaconis,& aliis perfoiiis ecclefiarum-j, a
quibus fupradiifts ccdcfiac funt tjiuifa;, ntultiplicitec
iniuriari prafumunt, non permittentes cos vti iurif-
didionibus 5c iuribus fuis , ficut ante diuifionent. hu¬
iufmodi vtebantur.Quiaigitur intentionis noftranott
e.etitit,nece:;iflitperdnulionem epifcopatuum eccle-
fiamnt-j,aqutbus diuifiones faifta: funt capitulis, ar-
chidiaconis, vel aliis perfonis velle aliquatenus dero-
gare.-', nifi quatenus in ditiilionuni huiufmodi literis
apoftolicislontinetur exprefse: Nos pr.rfentis auibo-
litate ftatuti vniueriiš pratlatis ,capitulis, Sc-aliis qut-
bufcunque perfonis ecclefiafticis ecclefiarum decifa-
iuhu,  & in cathedtal.es ecclefias per nos auftorttat(i_j
apoftolica eredtamm pratcipimus, Sc mandamus, hc_j
capitula,archidiaconos, 8«alios perfonatus, vel digrii-
tates, officia, (t u beneficia iu pndiftis primariis ec¬
clefiis obtinentes , quo minus vifttatior.es erterceant,
precurationes recipiant, iurifdiftiones, & iuta archi-
diaconalia,& alia bona obtineam in ptardidfis dccifis
dioecefibus, ikut ante diuifionent huiufmodi obtin -
bant, nifi quantum in diuifionum huiufmodi lite s
apoftolicis caueatur e;tprefse,impediat quoquo mod ,
ququlque per fedem apoftolicam aliud fuerit ordin -
tum. Si enim alitjui coiura prafiens procceptu agere,vil
facere prafumpfetint: nos prarfumptores tak's digna
curabimus aniii-,aduetfionepunire.Muili,&c noftroru

a ^4d hec videglojf. in tit.de defen.ciuir-§- t}M igitur.
to.}.Vide ClM.CmtiiincHlainlociiribordinelmpl.Nicol.Euer.

279 Excrauag. Si fratr. Io. X X 11 . Tit. V.

2?0

pracepti,Sc mandati infringerc, Scc. Datum Auinioni
j .Calend Očlobris, Anno j.

N £

sede v a c a n te ali.

tjuid inuouetur.

TIT. V.

CAP.  V N I C V M.

Vacantefede mperiali,cum iurifdrUio adpapamdeuolni-
tur.fubpa#«. excommunicationu liicprthibetur, cfued nullm
tune namen vharij, imperator «, vel alterius cuiuftun% cffi y
retineat,ajfumat,vel refumat, nullmej, ei obediat.vel auxiliu
prabeat: afike excommunicatto in perfonas , ir inrerdiffum in
terrasfnifi intra dum menfei refipuerint)profertur. Tandem
modne huitti procejjus publicandi exprimitur. h.d.

S i fratrum 8c coepifcoporum noftrorum>&alio-
rum quorumIibetiurail!ibata feruari,8c ab orn-
ni fore difpendio diminutionis extranea cupi-
mus,8c ad illud libenter noftra folicitudinis ftudium
adbibemus rmultbfortius equidem pro noftris 8c Ro¬
mana; ecclefia: fponfa: noftra iuribus 8c honoribus con
feruandis ex iniunfto nobis officij debito apoftolica;
prouifionispartes tenemur impendcre_j, ne tempori-
bus niftris vfurpationis iniuriam fubeant,aut detrt
mentum cuiufuisderogationis incurrant. Sane in no-
ftram Sc fratrum noftrorum ded.ufUim eft(fama diuul-
gante)notitiam, quod licetde iurefrt liquidum, &ab
olim fueritinconcufse feruatum,qubd vacante impe-
lio.-ficut Sc nune per obitum quondam Henrici Rorna-
Jiorum imperatoris vacafic dinofcitur.quum in illo ad
fecularem iudicem nequeat baberi rccurfus , ad fum -
jnum pontificem.cui in perfona bcati Eetri terrenifi-
mul Sc coeleftis imperij iura Deus i p fc c o m m i fi t, i i n p e-
rij pradifHiurifdiiftiotregime St difpofitio deuojuun-
tur,Sc ea ipfe (durante iplius vacatione imperij) per fe,
vel alium feu alios cxercuifi'e nofcirur in imperio me-
tnorato : nonnulli tamen in Italia: partibuspqxefta:is
Stdignitatis faftigium illicite ambientes, in noftrum
& Romana fanftsc mattis ecclefiai(quanrum in eis eft)
praiudicium euidens.ac diminutionem honoris St iu-
ris,vicariatus feu alterius cuiufcunque nornen officij,
quodipfo impcratorcviuente ex iplius commiffione
gerebantin certis terris, territoriis line locis poli de-
seffum iplius abfque noftra, vel npoftolicx fedis peti-
ta.vel obtentalicentiaretinere fibi, S: nonnulli etiam
de nouo aflumcre,quod non gefferant, aiit geftu antea
pofteaq; dimifium refumere temerarris aufibus prše
fumpferunt,quo vel quibus adhnc no verentur abuti,
& fub eius,vel eorum coloremulta facere_j, 8c fecilTe
nofcuntur,qux in noftram.fic ecclefia pradid>x iniuria
aperteredundant, non abhorreres per id variis inuol-
ui griminibus, necdiuinx maieftatis formidantes of-
fenfam.Quiaigiturerror,cuinon tcftftirur. approbari
videtur, Sc latum pandit delinquentibus finum_,, qui
eorum peruerfis conatibus non reliftit: Nosvolentes
Jioftris St ecclefia: lponfx noftra iuribus,£c honoribus
in hacparte profpicerc_j.Sc malis acfcandalis, quxcx
retentione, aflumptione, feurefumptione huiufmodi
ortafunt haiftenus Scquxpericulose poflent in antea
fuboririccleriter obuiarc,necnon periculis animarum
huiufrnodiretinentium,afl'uHicntium feurefumentiu
nomina,St eis abutentium(vt prafertur)falubritcroc-
currerecupientes, prafentium auftoritate monemus
fub excommunicatioms poena omnes, & fingulos cti“
iufcunq; flatus,praeminentra,dignitatis,aut condi-
tionis exiftant,etram fi patriarehali, vel quauis alia fu-
periori fiue eprfcopali,velregia,feualia quacunq; pra-
fulgeant dignitate,qui poft vacationem imperij abfq;
noftra, vel fedis pradiftse licentia htiiufmodi vicarij
feu cuiufuis alterius officij namen vbilibet rerinue-
luntj affumpleruntjfeu refumpfemnt Sc tetinem; Sc

j.&fub

qui aflument.vel reftimet fortaftij in poftemm.
tališ donationis pallioabufi funt.St abutuntur, v f
iam abutenturpoteftate, vel iurifdiflione quacun^^

n qu«

feu eius exercitio publice, vel occulte, quatenus c
terb etiam adenominatione huiufmodi feucuiu c

quealTumptione, refumptioneacreretione pr*fi'^! s ;

fus

necnonvfu,poteftate,Scexercitio fupradiclis £
abftineant,8c omnino dcftftant. Inhibentcs w la S

fub poena przdifta omnibus, & fmgulis patriai'

c hi$»

pralatis,8c etiam aliis fuperioribus ac regibus,
tibus, comitatibus, vniuerlitatibus , capiraneis y° .

ftatibusjreftoiibus.comitibus.vicecomitibusjb 31


bus,8c aliis omnibus cuiufcunque fint dignitat* 5 '

ditionis aut ftatus, ne pradiftum huiulmodi n ° tI '/ l , [

feualiud quodlibet in eodem imperio retinentesi

p ra;fertur)aut afiumentes vel eorum aliqui fub “ e

qualitas fafti fuaferit, Sc viderimus expedirc J ''
quibu(libet parendi talibus tollatur oecafro:

Sc fingulos, qui huiufmodi vicariatus nomenrr 11
tibus, allumentibus, feu refumentibus iurarn^ .ji.
delitatis tenentur adftrifti,a iuramento
quantum adhor.de poteftatis plenitudineab>u
tes,aufloritate apoftolica firmiterinhibemus

ne talibus,vtvicariis,vel officialibus imperij ab^j 0 .

nuspareant. vel intendant. Er infuper omnes P^ {S j
nes,obligationes, cor.focderationes, Sc collig a ) l ° a|t f'

quibufcunq; fuper hoc quomodolibet initas,

to vel quacunque firmitate vallatas omnino o>

mus.viribus vacuamus,irritamus,8cquateniis“^|j|,£t

proceflerint, reuocamus. Ac huiufmodi, 8C

ahaiuramenta quibuflibetfuper hispraftita.F e ( jj^J
poffet in pradiflis noftris, Sc ecclefia: noftra F r *j fl cU'
iuribus derogari, prafertim cum inramcntuu 1
Ium iniquitatjs,elTe non debeat.relaxamus- f' 3 ’ i
vt huiufmodi proceffiis verius adcommuneiu
notitia deducatur, chartas fetrmembranas

lurUlj (.lldlldo 1CU llltlllOldlJ*' 3  i „

contmentes eundem, in ecclefia Artinionenh 3 ‘qii<
di.veraffigi oftiis feufuperliminarrbus facie^^eij'

procelfnm ipfum fuo quafi fonoro praconioA^gnl

ti iudicio publicabunt : lta quod omnes « ot ef><

quos proedfus ipfe contingit, Sc comingere P ji
- - - der e ’U •

nullampofteapo(lintexcufationempratender^ o( j'

ad eos tališ proceftus non peruenerit,vel quo» b ^
uerint eundem: cum non litverifimile reinanf
ad ipfos incognitum.vcloccultum^uodtarnP -froV*'
omnibuspublicatur. Datum Auin.in dom 0 *?

li.pridie Calend. Aprilis, Annoprimo.

p£

V 0'

minatione.vel titulo huiufmodi nominum.feuP^,.
ratoresjcommiflarios, iudices, aut vices eorum
tesquocunq; colore qua:fito recipiant.v"1 adrrn'
necvtvicarirs feuvicario aut officialibus impeUl‘ f |
reant, vel intendant, aut pareri, vel intendi facian^_ t
permittaut.nec in his eis, vel ei quomodolibctP“^ (S)
auxilium,confiIium,vel fauorem Alioquin ino 11 ! ,- £ .
8c fingulos pattiarclias,pralatos,8c fuperiores, & *
riores,reges,8c esteros denominationem prx^" f3 fr
(vt pramilTum eft)retinentes,a(Tumetes,feu r f* t ‘ r0 „ 0 j
tes,acillius pratextuexercentes quxcunq;offi* l3 ^ s ,
teftatesfeuiurifditftiones, Screcipietes eoS)Vtv ,c3  I( ,
vel officiales imperij, aut commifTarios eoriim^’' # t
lium.Sc in parenres leu obedientes eis, vt talib) lS ’ 0 , £l
pralfantes in hoefibi confilium, auxilium, vel ‘ 3tt f cri .
r.ifiintra duorum menfiumfpacium adie date P r ? ; 4
tiumnumerandum penitus refipuerint, vel f e * llC . t0 i,
fedrs apoftohes fuper hoc oftenderint comR nin ’ ( (.
excommunicationis in fingtilates perfonas, j.ji>
ras,Sc locaipforum , Sc quaflibet communitate*' jj
uerfitates, ciuitates, aut villas interdičli fentent 13  s ,
fratrum noftrorum coniilio publice promulg 3 ^Pl (( (
Contra eos nibilominus fpiritaliter, Sc temp ol3 tI p,
grauiusproceffuri.proutinobedientia eorum exe | t d

281

de voto, et voh

rcdemptione.

T I T V L V S VI.

r De rcligiofis domihus.

282

pgj *****?**fitftepfionem facrt erdinit folenniXjttumJicet im~
^nd 9 ** air * r>t<,n * lint  feguenj) non ramen prAcedens : etnimji
JU** ** e ff dt  P er  camtf copulam conjumm&THm. Er dtuanre
tipp ltn<,n '°^ tiam n ondum confummato: nulltps pra/Umat ac-
**i,t a ^ e f Hen * de f&crtt erdmibut : quod fifecerit d/jjoiuto etik
p^ rt ^ n ' 0nxo > ne ^ m ilh mtntffrare, nec a  d Juperiores ajcendere
Attcpazm de religionibn6 approbaru ingredtatur , &
Te ^ K ^ m  pr e ji s , vel t actc e profite atur. E(i antem talit
*^* t:i * fi c  ordinat us per dioecejdnum rnonen dne,vt religio-
»^^^diaturTnatrirnotiium nondum efi confbimmaTum  .
t4  . J lre nHerit,& vxor infltterit jomptUttitr per excommuni-
f. 0>i em a( i tnatrimonij confummatlonern.hec dtcit.Et eft la~
qnij r Ati; ijfern non pojjet.

A  C A P. V N I C V M

Ntiqux conccrtationi finem cupientesimpo
nere.ac animarum periculis incle prouemen
.tibus ralubricerprouidere,defratium nolUo
r<° ? Gli° prafvnti etedaramus cck&o, quod licet
um 1'olennizatum per fatri fufception m ordinis,
^Uh? tUm ac * i^P^iendum matrimonium contrahen-
tll ' n,ac a ^ lnmcn dmn , li poft contračtum fuent, fc-
difT i m  “ atuta ca nonum lit efficaxrc:putandum—>: ad
mluendum tamen piius contradum^, etiam ii per
i iu r ni j co £ u * am 11011  ^ uer i t confumrnatuin(quum nec
\ .ft_ e  dimno n ** r  forme mn^ri-umn* canones hoc

irtii* UUii iwvj.il. kuuiuiuuimuu. ^

fia7 aium ? > nec  P er  fatros repemmus canones hoc
ft 0  “ tu ™)inualidum eft cenfendum: auftoritate apo-
t t j cs< f<ftiift!us inhibcntes.nc quifpiam durante rna-
»nio nondam etiam confummato aliquem defa-
la 0  'nibiis praifumat fufcipete. nifi prout faeris ca-
f 0t g Us  nouerit conuenire. Quod fi fecus aquoquam
ttj ltan . attentatum fucrit: ordinamus, quodnec ma-
a dr 0ni o foluto in fic fufcepto ordine rainiftrare, nec
ci  “P«i° r es ordines prouchi,necadaliquod benefi¬
cij- i'^ °fficium eccletiafticum valeat promoueri.
fefli ^ uam  ^ereligionibus approbatis(quarum pro-
■oad „,.n.„au m  Se  ahdicationem tempo

I UUU.au/vil/.

ficfup.crftitiofos conatus infolentmm hominum* de-
teftaiur, videlicet ne fub ouina pelle gregetn domini-
cu:n truculentia lupi rapacis inuadat lubpirtatts ima-
giuc vicashatretkas prauitatis obrepat.&fub pratextu
couuerlaoonis angelica: incaiitis ment.bus fpintus
malignus itludat: cuius rei gratia faeris caiionibus eft
interdiftum_j,nealtquis nouum ordinem ant religio-
nem inueniat, vel habitum uouar religionis afliimat:
fed quiiunq; adreligionem v.r.ire voluerit. ingredia-
tur vnam dereligiombus appr. batis.Nonnullitamen
profana multitudinis viri, qui vulgariter Ftatricclli
feufratres de pauperevita, Bizochi fiue Beguini vel
aliis nominibus nm^iupantur in pariibus Italia.nec-
non in infula Sicibcn. comitatuprouincix Narbon. &
Tholofanen ciuiratibus. & dioecclibus :  Se prouineiis,
aliisquediuerlis cifmarinis & vltramarinis partibus.
contiadnftos canones habiuim noua religionis afVii-
mere congrigationes Se conuenriculas fac< re.Sc lupc-
riores libnplis eligere,qucs mmiftros feu cuttodes vel
| gardianos aut nominibus aliis appellant. plurimos ad
| eorumledlamrecipcre Se locadc nouo conftrutre far
i coi;ftruftareciptre_j,inguibus habitant in communi
j puhlice mtndicare(quafieorum lcčla foret vna dere-
i ligionibusperfedem apoftolicam approbatis temeri-
j tate damnabili prsfuinpferunt, 8e prafumunt etiam
incelfanter Et vt ipforum error rentas. Sc impietas re-
ligioreputetur,plurimieorum regulam feu ordin, m_<
fratru m minorum, quem famftus Francifcus inftituit,
feprofiteri ad literam conferuate confingunt: quan<j
in obedientia geniralisjvelprouincialium miniftroru
ipfius ordinis non morentur: pmendentes fe a lan Sl?
memoriaCelcltino papa quinto pradecclTorenoftro
huius ftatus feu vitxpriuilegiumhabuifle:quodtame
etfi oftenderent.non vareret,cum bon* memorial Bo-
> - n'—avcertiscau-

..■■‘satiiptum canomce contigecitingredi,aa
J ‘ a ? e -' i prefse,vel tacite proliteri: quo cafu dioecefa-
^ s, uper pramiflis Sc fingulis pramilforum cumeo
af !;n ^ ll : e  valeat,nifi lic ali ud canon ieum ,quod obft-
^^•Ad ingrefium huiufmodificordinatum (fi mattr-
con lummatum nonfuerit) pet dioecefanum
fi anter  moneri pnecipimus, Se induci: quod fi for-
" tenuetit adimplcredpfumffi fponfa eius inftiterit) .
^'tenfuram ecclefiafticam compellendum decemi- !
^'•scontračtum matrimonium confummare_iNulli.
j,i ll °ftrarum declarationis. iuhibitionis > ordinatio-
^.bPtacepti Scconftitutionis infringere Datum Aui-
v^l^alend.Decembris, Anno feptimo.

1 D E K. EL 1 G 1 O S IS DOMIBVS.

- T I T V L V S VIT.

I* ' * & religio frcurtceltorum .fiue begHttiorum, qni fe dtce~
rerttl > ordt/te bcan Francifci. cajjarur: tjusniam inter
eccUfitftittfacrzmcnu dtfrhteUnr Etfubfa-
* r ‘°nu omnibm inin*igitur,vt nutii dei^tert
fatP r ‘ um  «S*™anr : &• ne eftifcopt tpfutn concedereprefti-
tde e.jin.cod.tit.in anticj.dr cap J- eod.tit .lib.6.

CAP.  V N I C V M. ••

Anfla a  Romana atq; vniuerfalis ecclefia^cni
aučtore domino,licet immeriti,prgfidcmus,licut
re hgiofa Sc pia vota benigno fauoreprofequitur,

jjt Ilc Beguinvrum febta & crroribtupvide Guido,.em Car
jj pantin JUmma de barefibtu, tit.de harefibm Begunom,&

Ejmerieum in direfterio inguifimrum- p*rt.t-g-'f-

etli oftenderent.non vaicret.cum Don* umov.-

nifacius papa očfauus pr^deccflbr noftcr.e.e ceniš cr.u-
fis rationabilibus omnia ab ipfo Celeilino pradecel-
fore noftro concelfa, qus pet ipfum Bonifacium noil
contingeret approbari, viribus penitus vacuauerit, di-
ftumqs vitapriuilegium non inueniatur pereundem
Bonifacium approbatum Quidam autetn totuin dičftu.
habitum, Sc viuendi ritum a quibufdam epilcopis feu
eorum fuperioribus, vel aliis eccleiiarum pralatis ba-
builfe proficentur, quos nec eis concedere licuit ron-
tra formam concilij generalis.Nonnulli etiam ex ipfis
afferentes fe efie de tertio ordine bcati Frae ilci pani*
tentium vocato pr?dii!lura ftatum Sc ritum eorum fub
velamine tališ nomine fatagunt palliaretcum tamen
in reguia iplius terrij ordinis tališ viuendi ritus nulla-
tenuslitconcefl'us.Etquiainerroiam baratrum faci-
literruunt,qui conceptusproprios patrumdefiniti*-
nibusanteponunt ipforum quamp!uiimi (fuut hde
digna rclatione perccpiinus) a veritate catbolic* fidei
deuiantes eccleuafticafatramenta ddpiciunt acerro-
rea alios ftudent mulriplinter feminare C um itaq; ta-
iiu:n damnanda temeritas in eiufdcm fidei detrimen-
tum,fidclium fcandaluai.prafari minorum Se aliorum
ordinum opprobriu Sc etiam fuarti Se aliarutn anima-
rum pernicieredundare noicatur feflarn ritum, 8e Sa¬
turn lmiufmodi.non obftantibus pramiliis eorum ex-
cufationib',quas friuolas reputamus , St quicquid per
eos communitcrvel diuifim mb religionis cč-uentus,
collegijfeucongregationis nomine vel ci lorc atten-
tatum eatitit; vel esillir, dc fratrum ipiomm conliJio
auftoritate apoftolico r.ullius fuifie Se clfc decernimus
firmitatis: Se quatcnusde laefo procefierunt dc con-
lilio Se auftoritate prsmiffis reuocamus omnino.ac
petpetui ptohibitioni fubiicimus Sc ab tcclefiaDei
penitus abolemus Eildeperfonis Se aliisquibitfcunq;

a Vide I cjtii fttb condiiione.ff.de condi. inftif' l- non etr i‘
^.diumfde iuremr.

2S$

Extrauag.AdnoftriIo.XXn.Tit. VIII. ^

ir illi.quihui ■ octafionefententidt incnrterant^dbfolun^
v Via in futurorum euentibus fic buii ian ^^
” litutincefiitudo iudicij,vi quodcom^ i .

fubpcena fxcomnuinicationis,quam ea$((i lecus fece-
rint)incurfere volumus i p To fafto.mittngentcs expref
se.neftatum iiue bfiam & ritum huiuimodi ab ipfis
afTumptum fefteuturvlterius.vel ipfurii de nouo aiTu-
mere quo‘;uo modo prarfumanr. Eoiičopos quoque &
eorum fuperiores & etiam alios prarlatos quolcunq;,
q ii prsdiftis perlbnis vel aliis ritum viuchdi& habi-
1 u.ttfapradiftos, prater fpecialem apoftolicsfedis au-
ftoriratem deinceps conceiierint: prardift? ejccointrm
nicationis pan* ipfo iure decetnimus fubiacere. di
gnum eft enim vt adulterirtas plantationes, quas non
paterca-leftis, led humana: temeritatis audacia plan-
tatapoftolici culininis cenfura diuellat: nec patiatur
inagrodominicoperuerf* congregationis vepies ex~
crelcere_a, eni proprium cft (diuina opitulante gratia)
virtutes fererc, ac vttia radicitiis e.ttirpare. Nulli ergo,
&c.Datum Auinion.3 Calend.Ianuarij, Ar.no 2.

DE I V D AE I S E T SAR.

racenis.

Tl T V L V S VIIT.

CAP.  V N I C V M.

*Ut Pvtrtu filius repu. CalfelUpio duRut propofto facilitu
,Ug,trenoi infidelts dregne Granata expederer:latafuit ex-
(ommunicationti fintentia in omnei prohibita portanres ipjh
iufidelibu* ir Sarracenit profan regni Granata. Concor.c.l; a
quorui.dam,irc. Ud liberandam. tod.tit.in an.

C Opiofus in mifericordia dominus, qui de fna
abundatia pietatis corda fidelium adfu*ma-
ieftatis obfecjuia deuotionis ardore fuccedit,
pr*cordiis dilefti filij nobilis viri Petri infantis nati
clar* memori* San cilj regis Caftellae.adeo copiose
gratiam coeleftis infpirationis infudit, quod iibi dele
ftabile reputat propriam exponere in ipforum profe-
cutioneperfona. Pio quidem nobilis ipfe du&us pro
polito,tanquam ftrenuus athleta domim negotium_i
jmpugnationis perfidorum Agarenorum,aquibus te
gnum Granata: in Dei contumeliam dctinetuntutorio
nomine_j,chariflimi in Chriftoiilij noftri Alfonfi Ca
dtella: regis illudris, qui fub tencritudine puerilis sta-
tis adhucdinofcitur conftitutus : afliimplit fub lpe_>
coelellis auxihj fementer & viriliter ptofequendum^.
Curaigituromniacupiamus obftacularemouere.per
<]ua difti negocij profecutio poflet quomodolibet im
jpediri, vniuerfis & fingulis cuitifcunqne conditionis,
praeminentiKvc'l.ftatusexiftatdiftričtius inbibemus,

ne arma,equos,ferrum, ligamina.viftuaha & alia qu*.
«unq; prohibita per Romanos pontifices pradeceflb
les noftros,ad terras iB,gyptideferri ad Sarracenos di
<li regni Granat* intra triennium incipiendum a Cal.
Aprilis proximč fecuturi, quomodoiibct deferre pr*-
fumant.Nos enimomnes Sciingulos, quiad diftum_s
iegnumarma,equos,ferrum,ligamina Sc viftualiafu'
jpradifta & qu*cunq; prohibita contra tenorem huius
noftts prohibitionis deferre prafumpferint, illis poe
nis & fentcnriis,quas deferentes huiiifmodiprohibita
in Alexandriam_i,vel ad Agypti partcs lnuimint, de-
eernimus fubiacerc_u Et mhiioroinus ornnes & lingu
los,qui Sarratenis Granat* praftabuntf difti negocij
j>rofecutionediirante)auxilium,con(ilium vel fauore,
ant profecutionem difti negocij ditefte, vel indirefte,
fecrete vel publicbimpedire. vel turbarefottb prafum-
pferint: extdmunicationis fententia incutrere volu-
mus ipfo fafto. Nulli ergo noftr* inhibitionis coftitu-
tionis &voluntatis,&c.Dat.Auin s-Kal tortij.Aiio t.

D £ T O R N F. A M b N TI S.

T t T V L V S IX.

CAP. V N 1  C V M.

ConJhru*io CUrnenrii in cjuibu/d m regnu tornea.mrntAin-
(nhiKiimuni.4titnif 3' intadiiijiii. rtuitatur:

probabilt ex nune int«rdum attenta c
deratio vtile poliicetur, reperiri damico
quandocunq; contingat: nonnunquam < jj 10 “ c ) ?. 1 !tiu!
te ftatuitur, ex fanioris infpeftione iudtcij co 11 Ul  t
reuocatur. Sane felicis recordationis Clemensja,.^
quintus pratdeceflbr nofter attente confiderans „ ^
rale pafTagiuin in concilio Vienen. pto tern '* .

ftiblidio falubriterordinatum.pettotneamenta,

ftiludia: liueiustas 116 leuiter impediti: tuni q 111 * ^
quenterficipfuin pafiagij ntgocium profecului'<> s
naniunt, quod ad eius executionem efficiutitur in F
tentes.tum quia interdum quamplures it crucis a
ptioneretrahunt, dum ab illis abitinere(aliis^ e 'jj J)
centibus) erubefeunt: torneamenra ipla &^
liue iuxtas inregnis Francia:, Angli*, 8c Alman' ^
aliis noHnulIisprouinciis,inquibus ca confuej 1 ‘-

frequetius a  exerceri fpecialiterinterdixit: in _

tium ea,velid eis praftantiu opem,eon(ilium,vft .
fenfum,&illorum etiam in quorum locis.vel diu^.j,
busfierent,non prohibentium hoc cum polten*; .
lorum procedentes ad illa in domibus ("uis reejp
tium,velcommercium quomodolibet exercentn'

cum eifdem petfonas excommunieationis.be m t ^

interdifti lententiasproHiulgando.abfolutionean

coHimunicatione huiufmodt pra:tetc|uam in n 1  ^, (t
articulofediapoftolicatreferuata. Venim quoni* ^
intelleximus) per fententiam huiufmodi P er i^jiili
animabus ingeritur , &pro eo maxime negott®
padagij derogatur: quia nonnulli militari cingni^žjj
ftinent, 8 c quia vacare militia: metu praifettinnP^
fententis HO.n prsfumunt, proptet quod ido n f° jf.

voluntarios ad terrapradiftsfublidium in reg® 1 ^.
dem contingitpauciores lolito reperiri. Nosa®
ftum filium nobis viri Philippi dar* memoris 1  »j it
tis Franci*,& Nauarr* regis, & alioru de dom°
necnon quamp!urium magnatum Scnobilium^’ j.
in regnoFranci*,quam aliunde conliderantiu 11 ?
milfadileriminarepetit* fupplicationis inftan 1
fententias excommunicationis Sc interdifti P c * :c0 t'
pr*miflorum fupplicatiombus inclinati, Sc du-b j;,
lideratiembus antediftis, 8c ex caufis etiam tan° ^
bus aliis in fanorem f*pefati negocij, de fratru 11 ’ £ j.
ftrorum conlilio reuocamus: eos, qui propter e  ^
tium totneametorum feuhaftiludiorum ipft*l!!j 5l SC
iufmodi fententiasincurrerunt,abloluentes a®’ , |£ iis
cum eis qui lic ljgati.vel in locis propterea in te ? ^
diuinacelcbrarunt officia,fupcr irregularitate' p
contra fta auftoritate apoftolica difpenfantes- ^
Lugduni i6.Calend Oftobris.Anno 1. ^_^

DE C R I M 1 NE E AL S I-

TIT. X.

CAP. V N 1 c v M.

Fa } fificantes monetam regu Franci#alttrum l^ c0ri
eumuidnorum alicjuo de cjuaruor moduhic pr«lixc df c  . fi0 ff
ipfo fafto efseommufticatiotrem incurrunt: d qua
pojfuntjhifid paba  , praterejuam in mortti artieuh •
cantibus figiUum ipfiw regu Franci*^habes ea.^Ad
cod\nt.in antisj

1 Rodiens quafi ex adipe iniqmtatis mu

Iroruf

rnic ' 1

&

P a

fceleratorii funefta cupiditas eos in
prarripitare conarur, dum fequi
ingfuiiiern farietatis nefcientem moderami J1 ‘’JL^<‘

--- — .. . . ...... __  . ----" Zn6d^‘

a Vid- gl.in/.tale paffum.fy.fi ff depailit.l f cire

deexc rut.gl.in verbo prafdtntes,reputataf n ^ . pt*

derefcr.ir l.t -C.de raptor. virgi. & Bald.iu
fticus .de pa, ten, Cent.

«c» j

,„ 1 .

De priuilegiis.

285

* Ctlt ur:ipfi etenimturpiu Iucroru fc fxcibus immer-
S^tes.ambitiofis nexibus inuoluuntur: Dei timorem
^nabili aecitatepoftponut,& quafi ambulantcs in
, c bris non vitantexcidia perfonarum, Nuperfiejui-
noftri apoftolatus auditum multorum relatio
a, n% n a perduxit ,c]uod nonnulli nullam habentes

fa • or * t . atcm  iutis, vel cofiietudincm. feu.priuilcgium , %»*»«.*«...—-- - -- --

Je Clen di >  monetam falfam oftendunt, & fabricant in i Nulli,&c. noftrae reuocationis &c  annullationis,cafla-
S**o Franci«, & locis circumuicinis. j tionis,irritationis,& conftitutionis infringeiO« Data

Auin. 7. ldus Aug. Anno 6.

2S 6

nitupandatur aufus ejrcefltbus.cultus latdatur iuftitiar,
dictiq; recftorismultipliciterimpediatur officium_,ac
prouinciarum ipfarum ftatus pacis foederc violato, no
abfque gtandi reipublicz detrimcnco fubuerti poffet
fcandalis, fciffiiris, ex nune aufloritate apoftolica ex
certa fcientia reuocamus, annuliamus,Sc etiamirrita-
imis, ac nullam hsberc decernimus roboris lirmitate.

■Moneta: f u3E(  q u am fabricant, imprimere feuin-'
ti. ,?* re  moliuntur.eiufdem quantitatis Sc  iocundita

■ "jij veto monetam falfam fub vero iigno charillimi
ilia nI ' t0  ***■; n °fi r i Caroli regis Francoru Sc Nauarrj
l 'ftris ftudiose deprauant. Sc ex hoc cadit a fuo tefto
J 0 nder e . Quamplures etia in locis circumuicinis, qui-
“ s  de iure.aut cotlfuetudine, fen priuilegia ius cora-
; l ! £  fabricandi monetam.lignum ptoprium rr.onets
5qn*»- - r , 0  •. .••

J' S p‘ tc taru m  figura quam haljet monetaregia mone-
t - *■■* quam fabricant,euantum polTitnt (imilius, Ipe-
■ent Sc formam infculpunt.conftituunt ?< imponunt:
? 5 pamuis moneta pradicla eorum ad vlurpatain ft-
■utudinem perdudta drficiat a iufto pondere argeti,
jdolitoin regiamoneta, 5 c more, & cotlfuetudine ob-
^■uato: fimplices tamen & populares perlona: non
Jbcntes imer monetas tarnat limtlitudinis peritiam
1  tcrnedi.falluntur quotidie ea occafionein vfumo-
, recipientes monetas falso alTimiiatas pro
et 'S'Sunt Sc ali) qui fcienter falfas mone tas exttare-
Wufn prtediiftum emunt, &poft intra r^gnum ipfum
, s Pottant,vendunt Sc expendunt. Nos igitur atten-
tl P tes iqnod iidem falfartj Sc fabricatores monetam
■Um & emptores pracdiSH per hoc fe dignos maledi
tn°r e . con ftituunt, eos, qut (vt prsemittitur) pramilfa
“Kautfabricare.aut cmere,vel portareadregnum
fcienter pra-fumpferint felicis record.Clc-
t c ! ntls  paps quinti pra-decefloris noftri veftigiis inh?-
f 0 , te . Si excommunicationis lenrentia innodamus: ab-
. ‘Klone pracdičlorum nobis Sc  fuccelforibus noftris,
*'<quaminmortis *  atticulo,referuata. Nulli,&c.

-'"innonationisinftingere.kc. Datum Auinioni
lulij.Anno 7.

de p R 1 V I L E G I I S.

TIT.  XI.

CAP.  V N I C V M.

jj n  ntlrria.fi a na fin:. qu:b:cs tlirjut ntbites CanpcmU ir
dicebcintjc mvtnitoi circa bannirorum rrcrptAti«ne y
^onHititrio prspter caufat hic infertas reuocat & anfitiUttt,
ix;.  A ^ noftri apoftolatus peruenit auditum,quod

Spjfcjk nonnulli nobiles Sc communitates intra no-
ltj (  ..t ftras Campanix, Maritinatq; prouincias con-
^““.allercntes per priuilegia fedis apoftolica: libi
Cor  ^nceffum quod de prouinciis iplts perreftorem
( j Jf m qnieft pro tempore vel officiales curiscrefloiis
bannitt in tenis ciuitntibus, caftris, Sc locis
^ “ r0  moiaii lihere poflint, necin illis idem redtor
f t : Ult 0sipf o s capere valcat :eofdem bannitos in dl
g It - tert ‘s>ciuitatibus, caftris, Sc locis, non ?.bfq; dero-
Ptj ° n , c  ^" cc ** s  apoftolica: manifeftarecipiunt, Sc rece-
ciat »Io S  igitur,qui beneuoli more patris in prouin-
ltQ IJniI pfarumtrjnquillitatis,«c^aciscommodisde-
: fuper hoc(prout ad noftrum fpedfat officiu)
Voj l0,l,Inu ni bono p rouinciarum ipfarum de cogruo
'Uft lltcs reilj edio prouidere, priuilegia fupradidla cu
test^^t^oris exiftant,maxime etaniplorum prs-
Ul Maleficiaremaneant in eifdent prouinciis impu-

I" ntortii nrticulo nuka eff cafunm referu&io. A' 1 }, ideo
t ttJ r 3  ^ cer dotes tjHoJhbet panitentn  4 cjuibufuit peuatii ir
h/i^ U  poJpUnt.ltuptne.T ridfiJf.i^.e.T. de cnfuum

DE POE N IS.

TIT. XII.

CAP.  V N X C V M.

'H&rrMis facimribui bominum ManhU , (jui ftios reCiares
ir officiatci oci iderc/blitt emnt,poft enumerdtior.t  /7. modorit
offenf*,toricle pamu exprimit,<juu inčamt, q H t deutert rali*
prdfument: irpropterpatrunt tni^uitate fi/ios a quibu r cur.ft
hanorib.ir beneficiti Tan$ inciigno, repellit. Ctnctr.ca.ad aurei.
ir cap. m cjuibafdam.  eW. tir. tn antiej. ir cap.felUU. eod.tit.
lib. S.itinHa Clemen. f ljub faidente diako.etiam in eod. tit.

lenim * crcfcentč malina videmus mundii
in deteriora iugiter pr©labi,fic(homina men-

_tes a(luetadeprauantenequitia)malis paftim

cumulum litperaddi.vt 8c boni qui alias odirer.t virtu-
tisamoredelinquere,inrerdum cum peruerlisadntifti,
concurrere cum illis in illicitis habeant, Sc  in apertaift
malinam prolilire.Eft enim compefcendamalorum_>
attdacia, vtfaltcm poenaformidineretrahanturano-
xiis licq; boni feft^ndo virtutem meliores elfedli, non
cogantur cum illis perire. Sane vulgaris farna: notorin
publicat, 8clongelateq;iofa iniuriofa tranfgrelfus e-
uidentia manifeftat, quod nonmtlii de Marchia An-
chonitana prouincia,nobis Sc Romana ecclelia fubie-
fta,nedum olim temporibus diuerforum pradecelfo-
rumnofttorum Romanorum pontifieum gtelfus fide-
litatis egrefli, declinauerunt ad infiuelitatis reprobi
deuium: fed in diebus non longe prateritis cotra nos,
&eccleftaeandem,Scdileiftum filium Amelium pta-
politumBellimontis capeltanum noftrum.ptouinciac
memonts reftorem ceruicem rebellionis erigere prz-
fumpferiit,Scinquofdamofficiales Sc fanliliares fuos
crudeliterfauientes.poftgraues tllatas iniurias, 8crc-
probrofas contumelias itrogatas eifdem. Sc poli bona
ipforutn violenta pradatione fubtradla , eos cruentx
mortis fuppliciis in ore gladi/ tradideruitt: inter qoos
patsdiettur fuilfe non modica,cui tnens fanior inerat,
Sctanta temeritatis e.vcelfus noti ieuiter difplicebat,
fed habuerunt, vel inuiti furori confufa multitudinisi
cedere, dum illius nequiuerunt conatibus obuiare^j.
Nos igitur,vt mali poenarum impolitionilpus grauiutft
territivereanturin anteain confimilis errotis inuium
relabi, ac boni perliftentes in fua fidelitate conftanter
non habeant propter tllorum claudicare perfidiam_»,
remedtisquibus pofluinus pracauere volentes, 8cani-
marum fuarCUTi faluti, dičhrq; prouincia pacifico ftl-
tui paternis affeftibus profptcere cttpieutes: de fra-
trum noftrorum confilio hac in perpetuum valituri
conftitutio.ne fancimus, vt quicunque de prouincia
ipfa.vel aliunde in ea prouincia moram trahetis, cle-
ricusvellaicus farna fua prodigtts (iplius ecclefiacal-
cata reuerentia) in hoc fceleris genus irrepferit, quoi
retftorem feu rcftores,qui pro tempore regimini ditfta

a Hic peto videre traclatum D.Bierij, de fiditiofis ciui -
bui.Trcge addo qnort tfii hic exprij?/\qttia rcbellaucrunt cer r ra
tjhtm riceond!crem pejimm a Papa, centra ijuem comtttiiur
crimenUf* maitjiatu.c.in pr ima in p..r q i.intideruntintUuA
crimen. Bart. inl. hofies.ff.de capt.ir poll.reu. Cynut in  /.»»»
ctnmrj.ij.4-de iniur.ne^ s(ii plfalh fnerunt ernnia in eirem-
ptam Pape.poffantiumta rtrrlinere.arg.ntt.ikifi C}»“ ■i tn -

2.87

2 ?S

Extrauag.Adnoftri To. XXII. Tit. XII.

prouinria: in fpiritalibus & tcmporalibus anftoritate i facultatem vtendi legibus contta talem.quas a< " pj.

£c delinquentem catholici principes edidetu n  ■ _

gnum«temraeft,vtquostimot Del a malo n 05 "'^.
car,pccnaru moles in eos cxaggerata compc! ca *'
Ii,8cc noftrtt funftionis, Sc fandlionis infuperA c *
tuin Auinion.S.Calend.Septemb. Anno 3 .

apoftolicaprefuerint.velipforum a!iqucm,aut eorum
vel alieuius ipforum vicami, ant iudicem, vel iudices,
vel iplius prouinciae thelamarium.aut locum tenetem
eiufdemfquod abfit) occiderit,aut ad olfendendum il■
lum.velillos infecutusextiterit,tepem,captiuauerit,
detinueiit.percuflerk aut etiam vulnerauerit,aut ipfo-
lum r.litjurd vel aliasin locum_-,vbi moram tra.verint,
infultUKi fecerit.aut ipfum.vcl ipfos obfcderit.fiue de
fuo regini ine_u vel officio forfan expulerit,vel fugauc-
lit vel focius fuerit facientis.aut illum vel illos bonis
aliq. 11 i.bus fpoliauerit. vel prouinciat fupradifta alicu
ius ciuitatis.caftri vel loti de prouincia lpfa populum,
communitatem vel vniuerfitatem, ant a!iquos ex eis,

' velquofuis alios de prouincia ipfa diredtevel indire
SH centra nos Sc prafatam ecdeliam, len reftores of-
ficiales Se locum tenentes prardiftos,velipforum ali-
quem ad feditionem qiK>modolibct excitabit, ac re-
bellioncm feuconfpirationem per fe, vel peralium-,,
feu alios facere, vel procurate prsefun-picrit, vel ad ea,
fiue ipforum aliquod dederit auxilium, confilium, vel
fauorem, direčle vel indirečhf, puhlice ve! ocenite cu-
iu < unq; conditionis ordinis.dignitatis aut fiatus.ee- i
cleliaftici vel tnundani fuerint, etiam li patnarthali |
vel atchiepifcopali.fenepifcopali.vel fupericri praful- i
geat dignicatc perpetub lit infamis: vt nec ad teftimo-
nium vel alios aflus legitimos admittatur Sit intefia
bilis.vt neeteftandi liberam habeat faflioncm.vtl ad
alieuius bona exteftamento, vel abinteliato vocetar.
Nullus ei Ciper quocunq; negotiorefpondere.fed ipfe
aliis reipodereteneatur. Nec guaiuis caufa: ad audien
tiam perferanturillius.Nec valeant eius fententite.vel
procefius-Nullus eri* quacunq; caufa,vel negotio pa-
troci nitim praftareprsfumat.Nec ipfead patrocinan-
dumnliis admittatur. Inftrumenta confečlapereum,

£ forte, officium tabellionatus exerceat, nuilam ha
bearit firmitatem-.: ftdpotius cum ačlore damnato
damnentiiti Dignitatibus, officiis,& beneficiis eccle-
ijafticis,vel.mundanis,qua:obtinet, quatcunq; fint, 8c
quoc.unq; nnmine cenfeantur, lit eo ipfo priuatus, ac
jnhabilis & indignus ad ea.Sc quxlibet alia in pofte
xum obtinenda Filij eius ad nulios honores eccielia
fticos.velmundanos.ad nullas dignitates, vel benefi
cia ecclefiaftica, aut cfficia puhlica quc.niodolib t r.d
jnittantur. Libertatibus & etiam immunitatibus rea-
35bus.Sc perfonalibus, priuilegiis & indulg^ntiisoui-
bufcunq; fuhquacunq; fotma verborum, abapoftoli
cafede.concefiis extunc,penituscareant. VafalliSc ho
niinesa.iuramentofidelitatis,&aUaquauisobligatio
jie,quibus tenentur iidem, linr penitus abfoluti.Fcu
<da quoq; iura.honcfces ac officia. & alia quxcunq; bo
na iminobilia 4 qua: in.di£laprouiiicia.Mar<:hia’, & alibi
*bicunquca prsdi&a Romana obtinenr eccielia, fimt
eoipfo penitus confiftata.. Aliis vero feudis, iuribus,
lionoriGus,officiis„& bonis imrnobilibns, qua a qui-
bufcunq; aliis tencntecelefiis.fint eoipfo priuathqu£
fic.adeafdemecclelias libere reuertantur, quod.de il-
lis earum reifiores,pro fua voluntate difponont: mobi-
lia vero bona.ipfius;concedimus frdelibus occupanda:
Jllud nihilomimis.adiicicntes noftr® huiulmodi fan-
ftioni.vt fic delinqufns.cxcommunicationis (enten
tis: Vniuerfitas verp.leucommumtas,qux.deliquerit
in pntdiflis, eiusq; terrirorium Sc diftrictus imerdi-
ftoeccleliafticofubiaceant;ipfofafto: A quaquidcm
excommumcationis fententia. nullus aballo, quam a
Romano poniificeprilit abfolutionis bentbuuvnob

tinere.nifi duntaxat ih moriišartičulb a  confiiumis.
Rer hocautemnoadimimus leculiribus poteflatijbus

DE S E N T E N T I A E X C O
nicationis, furpenfioiiis &
interdičli.

T I T V L V S XIII .

T AKAtiogratiarum fedu apo(telica impetratartiM-?*^
cUu/iiltf eonfuetu^cfudm non conJuetu,hu continetur. &
literat cjuotfa di Rio ne $ linea comptetti debeat, decl& r * tiir 1  .
pauperr&tent reJJ/ettut habetur.Contra tranfgrejfores
penjienu ab officio adJex tnenfes^ quahdo% p rtua  ^

imponitur : & vitra tllam abbreuiatonbus fententid>W eXl
rmintcarionif papa commtnatur.

CAP.  V N I C V M.
f  Vm ad facrcfanifla; Rom.ecclefi^ ^

ad matris vbera referta du!cedine,ac ad 1  1

t;

pont Chriftivicarij fuccefiorisq; PeK'

cio»r

tiam tanquam ad patris plenamptouidemia, P

eta‘*

orbis terrarum, & qui habitant in eo gratiaruih b^j,
afiidue confluantvniuerliiindignumcrediinus 1,0  \ jC .
fote temporibus.vt quibus nos. Sc eccielia ipl" a £ * n ji
ramus ingratiis.deficiamusin doniš:ne mutj 11 ' J( j.

inde prttfteturoccalio.vnde gratitudine neccfi lta ' A
etat collaudandi: neveferipturareddat onuflu 01 ^^
liberalitasfecerat gratiofum.Qua detecircalir £t  t,,
noftrarurn fcriptui'as.regifi:riquoq; noftri,ncC n° |„.
breuiatoruni Rom.curia notas illamintaKand 0 *^.
mus moderarionem apponi,quaperfonax
ti$ huiulmodi concedunturfe gratias lpfas ab tl |ji
lica lede liberaliter fentiatit confecutas: ac b t£
ipfarum feriptoribus regiftti etiam noftri
abbieuiatoribusai;ttd:i51is,qui interdum io e p‘ s {) t-
multolaboredefudant,de iuolaborecogrue s ^
Ad rollendos igitur exceirus, difitcultatesAircb^jdi
anfr;;čhis,qui pofient cx variis hterarum apo”? 1 . p c ri'
taxatiombus prouenirei fancimus vt modus 'J ped
pur, in luiiufmodi tacati oni buv obferuetur :
quod litera grmiš cum claufnlis confuetis fup cr  £ll iD
mcatu,8c pr^benda &alio beneficio ecclefiaft^jljnb
cura vel fi ne t ura vacante, vel vacaturo, etiam ■*

Tul 0 "

a  Qui<* in mortu nrtictilo nuli a  c/t cutU'.* njrr/irunti^i \i-
4tnmtiL iriAtnt.ft/fa.i+.c./. de tafuurn rejinituin/te.

tas officium, vel perfonatus e.viftat, decem

grofiis & non vitra taxetur: executio vero eiul at .jj(,iiS
Turonenlib.& non vitra taxetur: & idem in ^ lirl  u ali'
ljteris beneficialibus gratiolis.puta fuper prioni* £S ,
quo.adminiftratione Sc huiufmodi, ac exccu t0  Jt \$,
rundem feruisridebebit. Siveroeifdem l' terl e La 011
Sc exccutoriis earundem(vc fupra)aliquac c\^ a .^ e id
communes.vel infolits apponantur: circa
claufularum huiulmodi congrue poterit f‘ c
vidtlicetquod non habeatur confideratioin c’ j jit (
maioris , vel minoris gratia eius,quod conced 1
qu6dipčus fint maioies.vel paucioresfrmfi 11 *'^)!?'
Sc prouentus, Sc ex boe plus minufve taxeth ri
h e at ur in taaando illa confidrrati.o ad laborem >
licet longior feriptura magis,& minus breu'° r
tur; hoc.tamen circa huiulmodi.claufulas app 0  ul?
addtto moderaminein taxan do, vt.fi feriptura f -ta'
appofitsnen faciat Ijneatn.nec ipla clauful 311
xaiionem augtncntet.Si,vero perfe,vel (alte®
dita claufulis faciat lineam.in quarta-parte f o£ ]j

grulfis ta.ceturi 8c licpro g ualibet lineahuim ^--^

a Videlnnac.V lil,  in re^ul 66..vbi'-diiil>Q* 0 ^
tfsfi.efl mater pecumanm. Vide sundem in ^

289

jj^claufuUtin taxando quarta p ar s groff. Turon. ad-
atur.fic fi quid fuperfuerit,& minus linea illud fuper-
'*um " ec  taxationem immutet.Lineam autem—^u*
tottiru & quinquaginta literas,feuxxv.cotinet dittio-
es  intdligi volumus in hoc cafu: & vt taxatio huiuf-
odi (dum exempla ponuntur) quodammodo proce-
a t'infertailla daufula. Vcrum ne fub eo pr$textu,&c.
i U:t quatuor continet lineas.vno Turon. groffotaxe-
Ur - Hla etiam claufula, Prabendam vero ac dignitatc,
aO^ciim acceptationereferuat ,qu* quatuor & paulo
p Us  continet lineas, vno Turon. groffo taxetur: & in
■nulibus claufulis additis fecundum linearum nume-
Ut n tdem fiat.Eandem taxationcm cum moderamine
n tedifto,quo adprarfatajliterasin regiftro noftro fer
ari  volumus,cum fuerint rcgiftrand*. Eandem etiam
3xationem quoadpr*fataru literaturo notas,fcilicet
cum antediflo numero abbreuiatores obferuet.
e  oxccutoriis vero huiufmodi gratiarum abbreuiato-
es *pfi,etiam ficlauful* non communes,vel infolit*
jPPonantur eifdem, duos tantum recipiantTuronen.
.°c licet fic in taxationepr*diftarum litcrarum ob-
ctuari velimus, in forma tamen pauperum deferri vo-
. ll, nus,paupertati,& noftram taxationem in illa, vide-
cet ofto Turen, groff. inuiolabiliter obferuaritnam
“cattim forevirum, q u i fuperpauperem_>, & egenum
|?telligit,verbis propheticis a edocemur.Circa taxa-
tl0 «em autem literarum_j,qujeper audientiam tranf-
'Oni.niltil adprzfens aliudduximus ordinandum_<:
'“^oiionabilis modus obferuetur in illis, qui folitus
V.^naftenus obferuari:maxime fecundum taxatione
e'ff rar um iplarum, qu* in libro prouinciali inuenitur
'oonfcripta. lnquatum taxationibus literarum ex
olis rationabilibus fuftinemus,vt Turonen. groff.
g »ndiufcilicet Romana curia extiterit, citramontes
5; an >no fuccedat. C*terum vbieunq; de Turonen.
Vol ’' n  “v^clcmibus pratlibatis fit mentio: intelligi
tt  Ur >ius,quandiu curiafuerit citra montes.Si vero vi-
3 !r, oiitts.Ro!r:x fcilicet, vel in aliis locis, vel Itali*

De verborum fignificatione

290

f t i J~ us  curia ipfaconftiterit, in taxstionibus antedi-
“-Offlaninus pro Turonen.ponatur. Ad h*c praedi-
^ 0r , n °“ r ? a diicimus fančlioni.vt fi forfan(quod quan-

j[. c l ;cont ingit)euenia t ,videiic et q u bd non culpa,ne-
ta t ^ Cntla,vel dcfcc ^ u  fcriptoris,vel ex ignoranti* carci
e,Jllt  torpore defidix,vel ex occupatione.diftradio-
C)! ,aut  alia quauis occafione abbreuiateris :  quinota.

S r °ffa procedir inepteformauerat,eadem
ti , l ltens  S ra tis fuerit refcribenda: hoc ipfi fcripto-
'Vel illi, cums litera huiufmodi fueritrefcribenda,
t lt * noc f a tffed abbreuiatori debeat imputari,intan-
t e  /Vtcidctnicriptoriabbreuiatoripfe fatisfaciat in-
bA r 'j :  ‘ u xta taxationem eiufdem groff* liter* refcri-
PuKr ' C * ter “ m vt  pradifta, qu* a nobis pro vtilitate
ujjj- lca  funt inftituta falubriter, eodiligentiores fui
ctuatores inueniant, quotranfgreffores ipforum-'
t; lQl *notierint fe poena percclli: ftatuim us, vtpr*fa-
t  finguli tam Jiterarum noftrarumto, quam

j plliinoftri fcriptores,quam abbreuiatores notarum
Cnf!?fe ibus  etiam abbreuiateribus fpecialitervl-
Pcs^c ^criptas poenas, quatcnus pradiflas taxatio*
^feruent fub excommunicationis poenamanda¬
ta na' contra  prsmiffa fecerint plus-fcilicet pr*fa-
t St  ofttas beneficiales literas,vel notasipfaruin, vel
d 0  “ nd em in difto regiftro fcripturas taxando, exigen-
Vfq. e rec ipiendo pro ipfis,quam fupcrius lit taxatum:

’ a v^nieftre tempus ofticio.in quo fic delicjuerint,
fiufpenfi. Et li fecundo deliquerint’in eo-
^Cr J  ^ a< ^° eodem ofilcio (quodiquantum in ipfis
lllacu l are  conatiTunt 1 ) perpetuo fc priuato.s I
*^^2^Nuiii er g 0  iiccat,&c. Datum Auin 4* IdusJ

9  VU*'.

Vt*!

Qi

Decembris, Pontificatus noftri Anno primo.

DE VERBORVM S I-
gnifkatione.

T IT V L V S XII It.

CAP. I.

Cumfiatret minorcs tndumentu vtlibw ftcundum eurum
reguUm debetne indui.de qu* milititejit intedigendunt, htc
relinijuip ludicie fuperiomm .prtcipiem Juh parna encommu-
nicationu illu obediri, &■ reprchcndtns fitnes ,tjuipro trbitne
fue habitus curtos.ftriRos dr nouitttu p/enos portabtnt, ejui
tranjgrejjores regult non dicentur.fi in hocfuperioribus obfi~
ijuuntur. Superiorei etiam trbintripottrunt , tn ktbcndtfint
grtnartt,& celltrit pro neceffariu td vi Hum coUigendit. T tn*
demfirttroiipfishorttturtd obedientitm , eputm dicitptuper*
ttti.ir ctfiittti ejfe prtferendam. h.d. treHvtlde Mttbilit.
Concor. c. Exiitquifemuitt. eod.tit. /ib. 6. & C lom. Eniui dt
ptrtdifi. eod.tit.

Vorundam exigit c*c* ferupulolitatis am-
biguum, ac ipforum quodammodo indoffa
fcientia (ne dixerimus, qubd trreligiofa ho-
■ rum fit vana, & in hoc fuperftitiofa religio)
vt dum fuis mauult temere fub eonfcienti* velamen-
to coceptibus, quam prslatorum ordinis fui cum obe-
dienti* merito prouide inh*rerefententiis,nospoft
pr*decefforum noftrorum, &pr*fertim felicis recor-
dationis Nicolai guartiac pi* memori* element.v.
Romani pontificis fuper intelleclu &obferuantiare-
gul* ordinis fratrum minorum.declarationes faltibri-
ter editas,folidas quidem & claras,& lucidas mulraq;
maturirate digeftas,noftras domino fauenteindubias
ipforum prsdecefforum declarationib. declarationes
adiungamus :ficq; dies « dieieručletverbum,&nox
noffi fcientiam manifeftet.ne perperam paucomm di-
<fti ordinis fratrum (quod abfit) infcitia.recla iplarura
declarationum verbaconuertens in deuium,illaq5 fuis
eis profečlo contraria accommodans fenfibus uigrata
Deo,fuperioribus cotumax, prsfato ordini detrahens,
odiofa confratribus vnionem fcindens.iivaleatred-
datur,ac grauc in populo fcandaitim allatura quin po-
tius(vt noftra vehementer fiagitat imentio) antediflis
profugatis incommodis,h*c lamftaminonim fratrum
religio ,ad quam iamdudum (ciun minor nos gradus
haberet) dileftionis, 8c deuotionis femor incanduit,
nune veropoft fuffeptum a nobis apoftolic* feruiru-
tisiugum,adillius religionis gubernationefr^ .protej -
dlionem, defenfionemq; interius exteriusq; propitia
paftoraiis curjlolicitudo nos aiigit,p a t£rn* cogit pro-
uidenri* debitum_>,acintern* charitatis zelus accen-
dit,quietapace gaudeat,fanfto proficiat ocio in 1111 -
tn er o ac merito,quam &plurimum augeatur, blande-
que in redeuntium filiorum fu* fcilicet prolcftionis-
ruat ofcula,maftet vitulum,eoruinq; libens, & fedula
corruatinamplexus: profeftoonum iplius religionis
odor trahat, charitas attrahat, fcientia lucidet , oratio
mereatur,qu*in conuallelachrymarum huius fcilicet

mundi miferia,velcordisconrritione,&humi!iatione
puriflima afccnfiones in corde fuo difpofuit, vtnon'
folum in virtutem de virtute proficiat, fed in eifdem_i
virtutibus permanes, qusfi quibufdam harum ad pro-
feftlonem tendentibus gradibus de die in diem fafta
femeliorafcendat in altius.terrena defpiciat.accoele-
ftia compleftatur: ficq; tandem diuinonumine col-
locatain patria,tant6 Deum fecundum huius fanft*
afcenfionis gradus cognofcatapertius,quantb nune in
huiusperegrinationis anguftiis illos confcenderit al-
tiores. Naarfecundum Dauid prophetam eximium-i,
dum fančlarn ccclelia Deus fufcipiet, in eius gradibus

a ‘T/alm.iS.

MM

29i Extrauag. Quorun.

dignofcetur, Quaproptertantis inCommodis tantisq;
eiufaem ordinis excitatipericulis,acadilla lalubrib',
& oppoimnispei eiufdem fedis prouidenriam circun-
fpeftam adhibendis fummouenda reniediis , noftrs
folicitudinis ftudium couertentes ad Dei laudem.bea-
ti Francifci prtccontum, eiusq; prsefati oidinis pacem,
confolationeinq; fidetium, necnon minus cautis, mi¬
nuse); hatbenrib. inobediendi, vel euagandi occafionis
lubducendam materia ad trepidandum vbitimornon
aderat,fcnvulofam caliginemdetergedam, eosq; fua
tfiter deducendos,vt filios adiplius religionis gtemiu
velut matris- Diligenti fuper his perferutatione & ma
tura deliberarione praehabštis de fratrum nofttoiumj
conlilio infr.ilcriptas declarationes, commtffiones.or-
dinationes,& piKcepta,qua2 inferius inferuntur, duxi-
mus adiungeda in pritnis cimi dicatur.in regala,quod
iiii,quipromiferuin obedientiam_o,habeant vnam tu-
nicam cmn caputio, & aham line caputio, qui habere
voluerint. Itent quodfraties omnes veftimentis vili-
bas induantur, & fuper pradiftorumverborumfenfu
aprafatis pradeceftoiib. noftris Nicolao 6 c elemente
declarationes(vt prxmittitur,)Umpida: emanaruntidi-
flusq;Clemenshuius vilitatis iudicium miniftris,cu-
ftodibus feu gardianis ordinis prsdi&i duxerit coai-
mittendutn, eorum fuper boe confcientias onerando:
nccobhoc inquibufda ex fratribus antedifti ordinis
volentibus plus fapere qu'am oportet fapere, nouarum
adinuetiones ambiguitanjm ceffauere quamplui'imai:
velnon omnino non vetuftatum explicatio qu®ftio-
num.tam videlicet fuper longitudine Sc latitudme-;,
quain sroflltie & fubtilitate,forma 8 cfigura veftimen-
torum ipforum_>:quinimo adeo huiufnrodi adinuen-
tiones Sc qu»ftiones propria excreuere licentia, vt ex
eifdem fratribus aliqui habitus propterea curtos, ftri
ftos.inufitatos & fqualtdos, nouitare plenos ac difil
dij non ignaros,cum a communitate ordinis diferepa-
rent,airumcrent,nec eos ad ruiniftrorum, cuftodum_i,
gardianorum eorundem mandatum requilitidepone
rent,nec alios prout eiufdem ordinis communitas de-
ferebat habitus,iuxta eorundem miniftrorum-;,cufto
dum, 8 t gardianorum arbitrium duceret refumendos,
dicentes in hoc eorundem pralatomm fuorum non
parendum fore arbitno: ciim 8 c fuum lic defpe<ftum_i
regularein 8 c cruciformem affererent: dteterorum vero
fuperfiuum habitum irregularemque cenferentiNec
liuic eorum opinioniprafati Clementis dedaiatione
fspius repetitam obeffe. Nam licet miniftris, cuftodi
bus Sc gardianis prsfatis veftiurn vilitatis dftur in illa
iudicium—s tamen inibi confequentc-r adiungftur: ita
ramen,quod vilitatem in veftibus feruent, praefertim
ciim Sc  in declaratione pradifti Nicolai dicatuf, quod
femperin eifdem fratribus Sc  eorum actibus pauper-
tas fančta rclucear, prout ipfrs ex eorum regula inueni-
turindicla: ac conftitutionibus eiufdem ordinis ge-
neralibus caueatur(vt alfe run t) quod in ommbus,qus
ad habitum fratrum lpedat,reluceat femper afperitas,
vtlitas,& paupertas,vndecum nec paupertatis, vel vi-
litatis oblat® per nuniftros, cuitodes,Sc gardianos ve-'
ftes exifterent, nec ipforuii) fuperiorum ordinis fuiin
deponendo veftes quas gererent, nec in rcaftumendo,
quas darent fequi iudicium vilatenus tenebantur a
generali miniftro Sc careris fratribus,qui pro commu-
nitateeiufdem ordinis aderant luis ratipnibus (quas
breuitatis caufa onnttiinus) contrarium aflerentibus
etaduerfo prout haec Sc alia hincinde coram nobis &
eifdem fratribus noftris feripto leda, verboejue fuerc
^polita,ac etiain coramaliquibus exfratribus noftris

a Vi.Ul.fi vero.§.de viro.in 7.fnUentia.jf.fd/. rit.it. &I.2.
C.de naxal.aft.Bdrt.l.omnci. 6 .tj.principaU.jf.de ittih. ir tur.
Punti’.c./ulit* .tMd.de m.iiontate ir obed. Pont.

Io.XXII. Tit.XIIII.

prsdiftis fuper hoc deputatis a nobis prafertim P era '
liquos exfratribus difti ordinis, qui mpradidis coff-
munitatibus aduerfabantureifdem-i, fuerunt pl u , r ‘
repetita. Quocina nos feriolius raticnibus praidn
auditis Sc aiiis,'illisq; plenius intelledis volentes p er
petuuin prafato finem dare negotio.de prardifton 111 ’-'
fratrum noftrorum conlilio declaramus Sc dicim uS >
quod quum(ficut practangicurjdicatur in regulai *l l i 0
fratres omnes veftimentis vilibus induantur, Sc ctU^
vilitatem huiufmodi veftiurn,tam habitus,quap)
riorum tunicarum illam prafatus, Clemens inteH*^*
debere decreuerit, qua fecundunt confuetudinem v  ^
conditionem patrih debeat.quantum ad colorem P al1 ^
ni Sc precium vilitas merito reputari, atq; confeft 11 * 11
ter huius vilitatis iudicium nunrftris, cuftodibusd e
gardianis pradidis (iplorum fuper hoc confeje 11 ^^
onerando « ) duxerit committendum: prout in
dem Clementis literis fuper hoc confeftis plenius c°

tinetur: in eorundem miniftrorum,cuftodum,ftu? 3 {
dianorum eodem modo iudicio eft relidum. jj
nihilominus prafatorum miniftrorum-i, cuftoduU 1
gardianorum iudicio pr^fentium audoritate t on,nl !j.
timus determinare_i, videlicet arbitrari atque P 1 *^
perc_a: cuius longitudinis 8 c laritudinis, grofl' I , 1 J*
fubtilitatis, forma liue figura atq; fimilium acci« e
tium eife debeant, tam habitus, ipforumque cap ul  ^
qu'am iuteriores tunica, quibus fratres omnes ff 1 ®,,
res didi ordinis induuntur, ac infuper cuius q usB  j,,
vilitatisinduieosiplis veftimentis oporteat,
veftimentis huiufmodifecundum regulam Sc  dfi
tiones eorundem pradecelTomm noftrorum Sc
tas ordinis cotiftitutiones, reluceat afperitas, vil’,
& paupertas :vtrumnequantum ad colorem- 1 ! v ’ ( j,.
tem.paupertatem quoque, ac catera h  acciden 11 *^,
pradtda fratres veftimentis induantur, vt debenj ■
perquibus eorundem miniftrorum, cuftodumv^j.
dianorum confcientias eneramus : Statuentes * ^
ftride pracipiendo mandantes ,quod in prsdic' 1 ^
his limilibus eorum arbitrium, detcrminationei 11  —
iudicium, generalis quidem intotius ordinis 1 P r ° ,[ 0 -
cialium vero, in prottiuciarum miniftrorum ac t {
dum,Sc gardianorum adminiftrationibns, cu&° u ‘ l g ^-
gardianiis liue coijfimilibus ordinis memorati \
rniftis eifdem fratres omnes Scfinguli fequi
de,illisq; parereperomnia teneatur. Acinfup 61 ? ^
illorum fequendo arbitrium determinationeift 1  ^1
iudii ium illiscj; parendo , nec fint nec dici P° lll ! 1 c0 ir
dcbeaiu,neciplileipfosautument iti*regul®
ftitutionum fui ordinis cranfgreflores, maxin lC  ^\-
nec exprefse vel dererminate in pradifla fratru' 11 ^,
norum dicatur regula vel cfeclarstionibus antč A d.
quantalongitudinis,quant® latitudinis, qua nI *||)r
fttiei vel fubtilitatis,qualis forma, qualifve 6 $ at  [t q;
iufmodi debeant efle veftes,ficucnecquahs q u 3 - £ qu«
vilitatis eas dle oporteat,exprimitur in eadem :
quodaminodo eadem vrgente necellitate - 1  > *‘l j[,a s
non impaii,vero fenfu,veroq; id regula; fuade B ‘-uiS
imellečtu, eiufdem Clementis inhaerentes ve £ir ij ( 1
prsfatorum mimltromm,cuftodum_i,Sc gardia B  p-
in pradičtis horumq; limilibus fore iudicium-' 1 ® pe
rare compellimur, iilaq; eis (vt praedicitur) c 0 lIin £e ii s
re inuitamur. N on enim particularium oninm 11 ’ 0 |t-
poteft dari fcientia,neq; eorum(ciim infinita
tingit fieri difciplinamjion ars,non regula
tras fmgulas accidentiaque cunčla

a V ide hic tj ha  ego no/.aui in  c. fiat utam in  §♦ a ^ x prsf'
fapergl.relinejuatderefendib 9.Fon?,  b
fum, c] no d eni coMpertt eognofcerc de princip ali ,c9jnp e ^c n ,i*f'
cognojčere de iU qua conJcquenter accedunt. vfdeglty‘J

eod.m extrauag,ad conditorem.Fons\


293

De verborumfignificatione. 294

efli vel appdlationib. ab eis vel ipforum aliquo

illis minores maioribus obfecjui, illiscj; inten-
re ’ n °n in certis foliim, verumetiam iri dubiis: Sc  in
ji ^ pržfimt artib u s,q u ibus obediant, prarfunt regu-
£. . lll gulis J quibus obtemperenr difciplinis>vt illaruin
^ 1Sp gfegius dcbitis ob(equentium minifteriis Tub
Ca J 11 Af -*r.Sic iudicans cunfta rimatur Sc  difcurit. leges
a  ‘° us  appiicar,canonum decreta fectrnit: fic morbis
pgrauatus medicum, lic virtus tonftans in rhedio la
ClJ tem prudentemq; depofcitrne ti  quifq3 regarur,
le  a Ppctit, confeftim corruat. vt non qu 3 crit, neq; tali
„ r  conuiuentibus nonordo, fed horrorinhabitet: ad
p e  W u °d ablit) difcordia: religans rcligio relegctur
^ nt enti* namq variantur,vt capita, Sc  crefcit in ftoli
' s  °pinionibus phantafia. Eodem modo eifdemque
l Uo dammodo rationibus inuitati,cum praftatorum^
H lI]1 drorum,vel cuftodum fub certa forma: fimul Ici-
t j C . ct  & feparatim in fuis adminiftrationibus Sc  cufto-
a  gardiani & duorum de conuentu loči dif

r I et ®f ur n ^acerdotum Sc  aiitiauorum in ordi

Hi

: fratru

& affenfu p raftat us Clemens iudicio duxerit
ft quendum, an lit multum credibile ex iam exper-
ls j 3 uod fratres ipliabfque granariis Sc  cellariis non
cmi  •■ t v ’ raz nece ^ ar ^ a inuenire_j: quo cafu granaria Sc
Uaria congregationcs Sc  conferuationes huiufmodi
.* ipie conceflit, prout in pradi&is eiufdem Clemen
' s  Uteris pleaius continetur.Nos de prardiftorum fra
P* 1 ** noftrorum confilio eorundem miniftroru Sc  cu
°duni fub eadem forma iudicio prcfentium aučlori-
at ecomittimus dcterminare, videlicet arbitrari atq;
Pj^ciperc eo cafu qualiter, vbi, Sc  quando, Sc  quoties
• a nuni,panem & vinum pro vita: fratrum necefiariis,
at res ipll quxrere debeant,conferuare iiue reponere,
ji . Ia 111  fi rep on en da (intin pra?di<ftis granariis & cella-
. s c onfcruanda : Statuentes Sc  diftri&e prccipiendo
, an dantes > quod in prardiftis Sc  his limilibuseorun-
ial^ ar ^ tr ium determinationem fiue iudicium gene-
c - ls  ^uidem in totius, prouincialium vero in prouin
a j ri,m > miniftrorum ac cullodum fimul & feparatim
jjJJi^ftrationib. Sc cuftodiis ordinis memorati com
e ‘^em_,.cum gardiani tamcn(vt lupra praedici
W/l^ UOrum conue,ltu  i° c * difcretorum ftacerdo-
Wf aitt ^ c l uoru,n  inordi-ne fratrum conftlio Sc  af
^sn. U>  ^ tresomnes  ^ finguli obfequiomnifnode, il
Pj: rere  peromnia teneantur. Ac infuperquod il-
mfeq«endo arbitrarni,determinationem fiue iu-
parendo, nccdicipoflint vel debeant,
^Ui t*  1  . a ^tument fuaz regulae vel conftitutio-

- ** ai  ordinis tranigreftores.Ideocme omnes Sc  fin-

tiAJ  /Xfi4• n - n

Jul,

-jj -.vivj.iutO^UCUUUlCS IX u,i *

f lQ s fratres anrtedi&i ordinis minorum. qui ftriftos,
ft u 5 tos & difFormcs habitus ab ipfius gcneralis naini-
h tl A a liorum de dicfta communitate habitus coram-'
h ^, s »St fratrih us noftris,

&aliis in Romana curia de

^ - — ‘.v.vm  j; ai 113 Ul IWUWH«

j. n 5’ Vf ^defcrunt:monemus &c  horrairmfiir do

Alb °’ e ' s n 'l 1 >lominus in virrute fanftjc obedttntia; St
1, a  e i tcom nui n icati° n is poena per apoftolica fcripta
d e . _ nte $,quatenus ad mandarum ipfius generalis
|cn- n ?' t, ^ uo ' c * f 'ft rullt  habitus,Scaliis ium eiufdem
(vtp a,r  itbitrmm decemhr.ationem fiuciudicimru
Uibu U P r ».Pradici t u r )indua nt u r . Tpficj; generali in om-
ctf c j '“is 8c aliis, & per omnia fecundum beati Fran-
d 5c , r '? l dam & pradiftas pradccefioium noftrorum_>
<i tc | rat !°ne s , concefliones , & commifliones in ipfis
in pfj? tl0 ”ibus comprehenCas, »c noflras commentas
danj 1  ^tibusjhnmiliterobediant parean.r, & inten-
°° n  obftantibus quibufcunq; priuilegiis,indul-
f;io,. l 'i' ,tcns ,l>bertatibus, inimunitatibus, vtl exem
‘ b us,eis, velalicui ipforum a prafatd elemente

Bart.in l.i.§.fip!u r ej ff. deinftif. loan. *And.  dr
^teri in re. nulltit ex ccn!iiia. de rtg.iur.tib.6de

*  'en« teKt.efl^t.pofitn in clcm.exiuh^TnrJm.

couce

ad fedem apoft intcriecdis qua(in qu3umi poflent de,-
rogareprafentibus) viribus vacuarnus Religio nanq;
perirriitur,fi a meritoria fubditi obedieittia fubtrahan-
tur: magna quide paupertas, fed maiorir.tegritas: bo¬
rnim eft obedientia maximu,fi cuftodiatur ilkfa.nam
priiua rebus,fecunda čarni,tertia vero nienti dornina-
tur&animo,quos velut effrenes Jkliberos ditioni al-
terius humilis iugo propria volunratis attringit Ad
liane it aq; fratres pradifh non in uiti,led fpoteredeat,
bane velint Sc appetant,hanc magnis delidenis concu
pifcant,illudq; votis Canticomm « ingeminet; Ofcu-
letur me ofeulo oris fui, charitatis vtiq; Sc dileftionis,
rcligionis huius obedientia fanfla purifiias :nam me-
liora funt vbera tua pr£ceptorii,fiqu;dem& conlihorn
qusedam nutrientia pocula, vino, vnguentis optiinis,
fcilicet bona: farna fragrantia fuauitatis odorem. Nec
formident hi ad obedientia ordinis Deo au<H:ore,dutn
redeuntmam pr^iatos fuos(vt firmiterfperamus,eisqj
iniungimus)fibi benignos 8c mites inuenient, cateros
dulces atq ;  palpabiles.ciim fint & elTe debeant omnes
8cfinguli fratres in Clirifto, & clamitent: Quis mihi
det te fratrem meum communi, fcilicet patre beato
Francifcocongenitum-fugentem vbera matris me?,re-
ligionis vtiq; & profeffionis eius velut matris ebntetn
plationis & eleftion is fuauia & dulcia pocula,vt inue-
niam te foris ab eiufdem obferuantiis quodammodo
difparem.&deofculer blande, videlicet jntracharita-
tis vifcera tecomplexus: & iam me_>,imo & te nemo
defpiciat, profefto quos foris pofitosmtiltiacfidiui-
fos Sc defidesforrafl’edefpexeranr,intus puta intra di-
leillionis interna pracordia Sc conformis obferuantie
dauftrarepofitos , iam nemo defpiciat, fed fulcipien-
tes Sofdem dulcedine quifq; digne laudibus efferet,8c
fulceptos-Nulli ergo,8cc.

CAP.  II.

“Trumiffo ejunliterglejjanies decretalem,Exitt epa feminat.
ced.ttt.lib.6.excommnni<:citionem ipfo faeto non obfta.nttb.qui-
bufcurifa priutlcgiit incurritftllam excommunicariune vf% ad
fedii apoflol.benepiaeitum fufpendit.Et per iftam Jiijpen/ionem
contra fratres minores obletjuedi no intendit tnbuere o c cof iam-.

a  Via nonnunquam,quod conieflura profuturum
credidit,fubfequens experientia nociuum olten-
dit: non debet reprehenlibile iudicari.ii canonum con
ditor canones a fc,vel fuis pradecelToribus editos. vel
oliqua in eifdem contenta canonibus,reuocare,modi-
fcare vel fufpendere ftudeat, ^ li ea obglle potius
viderit,quam ptodelfe. Sane dudum fclicis recotd Ni-
colaus.papa quartus pradecefibr nofter,quandam con
llitutionem dedaratiuam,quaincipit,£xiir iuperre-
gula dileftorum liliorum fratrum ordinis minorum-,,
qnam beatus Francifcus aimus confelfor inftituir,
promulgauit: fub certis poenis ardius intcrdiccns, ne
concordanti* conttarietates, feu aduerfa vel diuejfae
opiniones ab ipfius conllitutionis leftoribns feu ex-
politoribus aliquatenus iriducantur. nec fuperconfti-
tutione glodafiant abaliquibus, niliforfan, per quas
verbum vel fenfus ipfius vel ipla coftitutio quali gram
maticaliter 8c ad literam e.vponarur, nec intellcftus
ipfius perlegentem diftorqtiea;urad aliud,quim con-
ftitutionis eiufdem litera ipla fonat: glolfantes autem
in feriptis conftitutione eandem aliter, quam fuperius
eft e.vprelfum, facientes quoq; commenta, feriptiiras
feu libros, Scex certa fcientia Sc deliberatione deter-
minantes in ftholis, feu pradicantes contra contenta
in conftitutione praedičta, vel aliqtta feu aliquod proe-
didorum (  non obftantibus aliquibus priuilegiis feu

a C ant. r..  b Vide

defenun.excmmm.kb.6, ! e<mt.

tjua notam m cap.aitnamater.de

MM *

295  Extrauag.adCondit.Io.XXII.Tit.XIIII.

indulgentiis aut literis apoftolicis,quibufcunq; perfo-
nis, dignitatibus, ordinibus, aut locis religiofis vel fe-
cularibus generaliter vel fingulariter fub quacunque
forma vel exprelfione verborum conceffis: quz noluit
allquibus in praidiftis quomodolibet fuffragari) ipfo
faflo excommunicationis fententiz voluit fubiacere.
Nos autem attendentes, quod argumentis frequenter
Sc collationibus latens veritas aperitur, quodq;fub
eadem litera fzpe latet multiplexintellečl:us, nec non
eflfe difficile volentibus coftitutionem przdiiftam per-
fefle leeere ac intelligere,poenas adietftas in conftitu-
tione huiufmodi dcuitare:viam veritatis aperire vo-
lentes, Sc periculis, quac ex przdiftis poflent literata
perlonaprzcipue fcholaftics incurtere,falubriter ob-
uiare, prifertiin cum de nouo fuborta fint aliqua du-
bia.circa quac poffec periclitari veritas, 8c erroribus via
pandi,nifi liceret conferrc fupercontentis in conftitu-
tione huiufmodi Sc difputare: prohibitiones & poenas
pridi cftas tam latas, quam comminatas & earum effe-
ftus, in fratrum noftrorum ac multorum archiepifco-
porum,epifcoporum, Sc aliorum przlatorum, nec non
multorum profefforum vtriufq; iuris,& multorum fa-
crre theologii magiftrorum pradentia.dum confiftoriu
tencremus, auftoritate apoftolica du.Kimus vfq; ad fe-
dis apoftolica beneplacitumfurpendedas.Perfufpen-
fionem autem huiufmodi nequaquacuiquam inten-
dimus impartiri, qubd contra fratrum regulam pridi-
ftorum dogmatizare, fcribere feu determinare, przdi-
carefeu praueloqui liceat puhlice vel ocenite: quini-
mohatc omnibus Sc  fingulis aučloritate pridičia di-
ftriiftiusinhibemus. Ne autem inpofterum przmiffa-
rum prohibitionem St poenarumfufpenfio indubiurn
teuocarivaleat, aut alicuipropter defečtum probatio-
nis impingi, quod velut tranfgreffor prohibitionfim-j
ipfarum in poenam feH poenas inciderit antediftas:
Nos volentes fuper hoc de opportuno remedio pro-
uidere_j,chartas feumembranas fufpenfionem conti-
nentes eandem appendi feuaffigi inmaioris ecclefiz
Auinioni oftiis, feufuperliminaribus faciemus, quz
fufpenfionem przdiflam fuo quafi fonoro prateonio
Sc patenti iudiciopublicabunt.Datum Auin.7.Calen.

April. Anno 6 .

CAP. III.

Deminium rerutn, qu& pemeniebant ad fratres min or c 1 re-
tentum ab ecclejia Romana ,Jimplicivfii fafli fratribus ipjis
referuato in c.exiit qut fiminat. eod.tit. lib. 6 .fummtuponti-
fex refutat: multiplici ratione probans cesnon pojji haberein
re cilicjUA Jimpliccm vfiim fabfi. Er Jlatuit tjuod decatero nul -
lum iue nuttumft dominium habeat ecclejia Romana in hit-
iujmodi rebus rfua in poflemm conferentur , vel offerentur ipjis
fratribus.Hacextrauagans eflmttlrum iuridiea, prjubtilss in
pleriitj/ ločit 1 pr&fertim vbi probat vfum Jimpliccm non pojfe
tonftitui inrebtu vfu confitmptibilibus.

A  D conditorem canonum non eft dubiura pertinc-
re,ciim ftatuta a fe,vel pridecefforibus fuis edita
obeffe percipit potius ,quam prodeffe, ne vlterius ob¬
effe valeant,prouidere. Dudum iiquidem felicis recor.
Nicolaus quartus prideceffor nofter attente profpi-
ciensinalmi confefloris beati videlicet Francifci te
gula cotineri,quod nihillibi approprient, neq; domu,
neq; locum, neq; rem aliquam aliam fui ordinispro-
fcfiores,ac confiderans diligenter, quod per piz recor
dationis Gregorij papsnoni, St nonnullos alios prz-
decelfores emfdem fuerat declaratum.hoc debere fier-
uari,tam in fpeciali, quam in communi: necnon 8c
confideianter attendens.nonnullos fratribus ipfis de-
traheie, impingentes eifdem , quod regulam Sc decla-

* De vtilitate difputationis.omnino vidcjf/luam nuptia-
Itm Itdnnit de licuican In princ. Font.

rationes huiufmodi non obferuabant.pie^j con  J
rans ora contra przmifios fratres oblatrantiu® c
dere, ac profefforum ipforum confcientiis Pf 0U1 X^ ipl
inter alia ordinauit & fanxit omnium vtenfiliu®
brorum,rerumquemobilium, Sc przfentium.& etl
futurorum, eedefiarum quoq; 8c oratoriorum ac
meteriorum tam prsfentium,quam etiam futuroru »
necnon 8c aliarum emptarum, Ec eleemofynis dtu*
oblatarum feu conceffarum ditftis fratribus (in q u ( ^
tamen offerentes feu concedentes ipfa nihil ib (P ^
fibi duccrent referuandum)proprietatem, 8c dotn>
plene ac libere ad le, Sc Romanam ecclefiam
re.ipfa in fe recipiens ac antediclam ecclefiam, u<bP
civfufafli duntaxat inrebus, Scbonis huiufmodi
feruato fratribus anteditftis. Et quia nonnunquai"
bros,8calia mobilia fupradičta vendi cxpedit, fe°
commutari: fratribus ipfis in eadem ordinationec
celfit,vtres ipfas cum rebus aliis, quarum vfum
re licet ipfis fratribus(dummodo generalis,8c prot 1
cialium miniftrorum coniunffim vel diuifim au«
tas intercederet) poffent libere comutare. Sed S ? ^
fratribus ipfis pecuniam per fe, vel per aliumredf ' e
ipforum regula diftriflius interdicit, voluit 8c
lit, quod fi vendi contingeret res mobiles. anted*
preciozftimato, quod huiufmodi precium per P j 0 .,
ratorem deberet recipi a prsfata fede, vel catdin 3 * 1  L,
bernatore eiufdemerdinis,deputandumperpi oC  ■(,
torem cundem in rem licitam,cuius vfus effet P cr  j.
fus eiufdem ordinis fratribus eipcndendumibo
ieclo,quod poflent de vilibus rebus mobilibu s > v ' £
rum valentibus fratres ipfi pietatis feu deuotioi' 1
tuitu,velpro aliahoneftacaufa,6crationabili(°' , ^ v£ l
tame fuper hoc fuperiorum fuorum licentia) ' ,n<C3 [C fi
extra d iti um ordinem ordinare_>. Quanquam y
piaconfideratione motus przdeceflor nofter o:t“ .,
uit.fupradifla illa dičlo ordiniexiftimans prof 14  4 c
ipfa tamen attento modo vtendi fratrum ipf° fl1  p.
diflz ecclefi? fubfecuta patientia circa ipfum n °. n  jjjis
fuiffe.fed pstius tam ipfis fratribus, quam muf tlS  jjj.
obfuiffe fubfequens magiftra rerum experientia #
tur declarafle.Ipfis quidem fratribus quantum 3<1  flir
tmn perfeiftionis nequaquam profuit referua 11 ^.^
minis fupradifta: cum enim perfečlio viti Chri ^
principaliter, Sc effentialiter in chatitate confin a! ”jit
ab apoftolo perfeiftionis vinculum dicitur, Sc
feuiungitaliqualiter inviahominefuofinii .
percontemptumbonorum temporalium-i.&ff jpub
cxpropriationem via difponitur pcr hoc P r *

quod folicitudo,quam temporaliainacquirend°’

feruando, Sc difpen Pando exigunt, qui pleru^ft
aiftu charitatisretrahit,amputetur:reftat quod !
citudo eadem poft espropriationem
ante lpfam inerat, perfeueret, ad perfeflioneu 1  (ijt
modi,tališ erpropriatio valeat nihil conferr e:C  f(C'
autem, qubd poft ordinationem pradiiftam °° ^
runt in acquircndis ac conferuandis bonis f 1 ' f/'
iniiidicio,8c extra minus fo!iciti,quam anteii- 3  ( cf
rant fratres ipl!,quanquam fint religioii meB 4 * 1  lt 7
alij habentesaliqua in communi. AdhiicnecVt^pjl
profuit diflis fratribus ordinatio fupradiifta, fi u  u pe'
ad hoc,quod propter carentiam tališ proprij 4  ^qii°
riores dicere valeant, quam fi res ipfas cum •) plf

U. J:-sa- r  . r -.^reU^'1

carete fe dicunt)aominio obtinerent.Licet

et iJi

r er0

1«^

deceflor nofter przdiclus dominium earun’ f^‘ 0 [,U e '
qua: ipfis fratribus offerri feu confern , aut aij 3
nire contigerit, quarum tamen vfum faift* e,f#
habere,licet ordini, vel fratribus antedidb* s  t
fimplici przdiffis fratrib,refemato)in fe R 0 ® 1
ecclefiam recipiendum duxerit,ac libere P er  tjU 1  ,
decreuerit, vt fuperius eft expreffum-': att 01 ’' a cp J ,
ipforum fratrum vtendi modo, Sc eius cStct ' f .^0»

297 De verborum fignification e

1 'entia circs modu* ipfum Romanz ecclefiz fubfecu-
“oon ipfe vfus fratrum dicidebet, led potius Roma-
Jte cclefi x dominium efie fimplex.Quis enim fimpli-
' trn  vfuarium dicere poterit, cui rem vfuariam iicet
punutare, vendere, ac donare? proculdubio hzc na-
ttt *repug nare  nofcuntur.necad vfurarium pertinere,
i 11 ® tamen de rebus mobilibus antediftisfaciunt fra-

p es  'pf>Quod autem dominium Romanz ecclefiz re
t  ^tum fimplex cenferi debeat: ex hocpatet, quod
**‘‘onullum eidem ecclefiztempprale.obuenitha-
^ cn us commodum_>,nec fperatur, quodobuenire de-
. Cat * n futurum, cum nec intentio referuantis,nec fra-
fuerit,quod ad quemcunq; alium,quam

* ut tatres didarum rerum perueniret compendium_i,
n u od proculdubio modus vtendi fratrum ipforum, &
°Wans ecclefiz fubfecuta patientia euidenter decla-
. au, t. Et quod tališ intentio fuerit ordinanris * fr

° c  patet,quod illarum rerum fibi, & ecclefiz ^ om ?i
..*domimum duntaxat retinuit,quarum vfum rach
lc Wet habere ordinii vel fratribus antediflis : tališ au-
Crn  dominij carentiare in przfentiac fpe infuturum
■ Unimodo denudati, quo ad paupertatem tempora-
_ Cn >>quam altiorem (prz mendicantibus aliis in com-
">uni habentibus) fibi vendkant didifratres, paupe-
>orem non efficit non habetem. Quod autem « quo
dres,quz vfn confttmuntur, non lint cenfendi vfuarij.
r *tres ipfi,ex fequentibus liquet fatis : dicere fiquide,
Jubd in talibus rebus vfus iuris, vel fafti feparatus a
ytop t i e tate rei feu dominio poffit conftitui, repugnat
obuiat rationi.necprzdeceffoiis noftri predifta
Ul ue videtur intentio,Romanzeccleli? talium bono-
dominium referuare.Quisenimfanzmentis cre-
erepoteritjOubd intetio fuerit tanti patris vnius ouj,
li n «fei.aut frufti panis,& aliorum vfu eanfumptibi-
^ u,n  fquz fzpe fratribus ipfis ad confumendum e ve-
,‘E 10  conferuntur.dominiu Romanf ecclefiz,& vfum
*tribus retinere! profefto probabile non videtur,

? 5 >ertim cum illorum bonorum dtlntaxat dominium
J,, atzecelefizreferuauerit,quorum fimplex vfusfa-
1  Pertinerepoteft ad fratres diftiordinis,quod ne
"*Wquam„„,.a:-c-e /- t ti --

_- ---X.- \ .

<luibus nec ius vtendi nec vfus faeti feparata a rei
| l0 prietate feu dominio poffunt conftitui, vel haberi.
J^uod dc talibus rebus non intellexerit, euidenter
“endit,dum refpondet lesi dkenti,

m&lirn* A  6  -

a. . . r  - c  ItrdldLl, 11C UUJJlilllUlU-J ’

tnmts, femper abfcedente vfu, inutile redderetur,
z quidem_lex de rebus illis intclligitur, quarum pe-
s vnum vfus rei, & penes alium dominium poffit
tonr* ltlut '* e ) rcIrianere , c luod nequaquam in rebus vfu
ji ttmpribilibus poteft efie.citm in illis per vfum,vel
c onf Um v *' Uar 'l fubftantia tališ rei effc definat, & per
Cii C 'l ucns  proprietas etiam inutilis non fubfiftat.
f e  111  enim vfusfručlus prout eftin re conftitutus, qui
uitus dicitur perfonalis,&pro quo reales competut
*°nes,nihil lit aliud, quam ius-vtendi, nec vlus, qui
V t  a,a J perfonalis eft feruitus,fit aliud, quam ius tantu
. ‘^busalienis faluareifubttantia, id eft ius per-
*r*' ^ ru( ^ us '& vtilitatem aliam in totum, vel pro
feu te / Uo  nomine,qui poffunt ex re, in qua vfusfručhts
tj s  v us  eonftituiturprouenireipropter quod proprie-
(^jj^Pntatur inutilis,a qua perpetuo ablcedit vfus fru-
Vp vfus conftitutus rebus,ex guibus ipfis ftactib.
t c . ri *fluario leu vfuario nulla poffit vtilitas proueni-
j„ t^ 5 i et l i u °^ ac * boc,quod tališ vfusfrutftus, vei vlus
P»1T nj ua  conftitui valeat, requiritur, quod'ex reilla
*d f lnt ^ u flus,vel vtilitas (falua ipfius rei fubftantia)
'^_^luarium,velvfuarium peruenire. Quod fi nulla

»J* ia dcm.extni-^‘pmntle. ter-filmu.

mio perpetuo feparari, ne dominium-o

298

adipfospofletexreipfa vtilitas (falua rei fubftantia)
peruenire, quales res conftat efle vfir confumptibilcs,
nequaquam pofletin rebus ipfis cuiquam vfusfruflus,
vel vfus conftitui 1 vela quoquam haberi. Adhucnec
ius vtendi, quod nec eft ius in re.nec leruitus perfona-
lis,fed mere ius perfonale.pro qu»rcales aiftiones non
competunt in rebus talibus, vel rebus ipfis vtendi po¬
teft conftitui,vel haberi,cum & ius rale exigat,quod ex
re ipfa,quz ad vtendum concediturtali modo ad vfua-
riumj peruenire pofiet vtilitas aliqua, ac cum vfu per-
manete vfuarij lubftatia falua rei, quod nequaqua po-
tett(ficut adfenfum poteft percipi)in reb.vlu confum-
ptibilibds reperiri.Rurfus nec fimplex vfus,qui nec eft
feruitus,nec pro illo competit ius vtedi, in talibus re¬
bus poteft coftitui vel haberi: cum enim vti re aliqua>
nihilfir.aliud proprie,quam fruftus rei fiue vtilitatem
aliam in folidfi vel ,p parte recipere, qui ex ea poffunt
(faluarei lubltanna; prouenirej reftat qubd rc illa vti
quis nequeat, ex qua (eius lalua fubftantia) nulla fibi
prouenire poteft vtilitas, quales res vfu cofumptibile*
effe conftat.Ex quibus patet,quod nec vfus;qui eft fer-
uitus perfonalis, nec ius vtendi quodnon eft feruitus.
fed mereius perfonale, nec aiftus ipfe vtendi fine iure
aliquo poffunt in rebus vfu confumptibilibus confti¬
tui vel haberi,cum quodlibet przmiflorii exigat, quod
exreipfa(falua rei fubftantia) poffit habeti ius vtendi,
feuvtenriex reipfa vtilitas aliqua prouenire, 5 vriq;
in rebus nequit vfu cofumptibilibusicperiri. N ec ob¬
uiat fupradičlis,quodidem przdeceff noft. inordina-
tione przdiifta etiam illorum,quz ad vitz fuftentatio-
nem pertinent, fibi & Romanz ecclefiz dominium re-
fetuarit: hoc enim derebus illis duntaxat debet intel-
ligi,quz vfu non funt confumptibiles.fine quibus hu¬
mana vita no eft fuftentabilis,quzvtiq; non funt pali¬
ca. Licet autem in rebus vfu confumptibilibus, nec iu*
vtendi: nec ipfum vti poffit conftitui vel haberi, ipfis
tamenpoteritius abuti: Abuti antem (dum traftatur
derebus vfu confumptibilibus)pro-rei confumptione
fumitur,quodei opponttur, quod eft vti. Vtiquidem
przfupponit, epeum vfu falua rei fubftantia maneat,
fed abuti exigir,quodcum aftu huiufmodi rei fubftan¬
tia confumatur: cum abuti nihil aliud, quam contra
naturam vfus vti in hac materiaptoprie poffit dici.Li¬
cet autem quis re vifibili abfq; iure vtendi aliquo vti
poffit,ipfum tamen vti etiam in retali abfqj iure vten-
difeparato a dominio velconiunflo.nec ab aliquo po¬
teft coftitui,nec a quoquam haberi. Et quod talis vfus
conftitui nequeat,cx hoc pater, quod dare vclconfti-
tuere quod fuuin non eft,nec ad fepertinetjnemo po¬
teft, licet interdum illud dare poffit aliter,quam lit
fuum. Aftus autem ipii vtendi ad vtentempertinet,in
quantum quis fuorum ačluum perliberum arbitnum
& voluntatem dominus'dicitur,citm per hoc illos non

exercere valeat,vel etiam cxercerc_ 1 : non autem afius

ipfe vtendi ad eum pertinet,qui concedit alij, quod in
re fua aftum illum valeat exercere:quod vtique nihil
eft aliud,quam quod aftum fuum ad rem concedentis
ad ačlum fuum vres valeat applicare. Sicut qui equum
fuum alicui commodat nonaftum equitandi concedit
commodatario,fedquod aflum illum in equo fuo va¬
leat exercere:quod non eft vtiq; aflum vtendi fimpli-
cem concedere fine iure, cum hzc concedere nihil lit
aliud, quim concedere ius vtendi :quod quidem ius
vtendi feparatum a proprietate,fcu dominio in rebus,
quz vfu confuntuntur, nequit conftitui: vt patet ma-
nifeltius ex przdiftis. Frzterea quod fimplex vfus,id

eft fine iure vtedi a proprietate feu dominio feparatus,
ena in  re vifibili habere nequeat,fic probatur. Si enim
poffit haberi vfus tališ.aut ante aefum ipfum—1, auc in
ipfo aftu aut poft contpletum aftum huiulmodi habe-
tetur. Qupd aute hoc nequeat fieri,ex hoc patet,qKod
MM i

299 Extramg\ad Concfit

non eft, nequsquam haberi poteft: patet autcm quod ,
aftus ipleantequam exerceatur, aut etiam dura exer |
cetur,aut poftquam perfedus eft, in renun natura non !
eft,ex quo fequitur, quod haberi minime poteft: lieet j
emm Scanteačtum ipfum quis faculcatem illamha- |
beat esercendi, per hoc tamen a-člus ipfe m renun na- |
tura.nill in pčtentia, non exiftit: ciim autem aftuseft j
m fierfnec adhucqubd ipfe ačfus inrernm natura fit, |
poteft dici-licet pro eo quod fit in fieri>dicipofllt;quod
cn:m dead.u,qui eft in -fteri,prxtcriit, vel futurum eft,
iam non eft in rerum natura, fed memoria vel appre-
henfibne tanrum eft, quare nift prout in memoria vel
apprehenftone tantum eft, haberi nequaqnam poteft.
Qnpd autcm in prccfenti fit,momentaneum vel inftan-
taneum eft,quod vtique magis intelledu quamfenfu
percipi poteft:vnde nec poteft haberi pro tune,nift
pro monvento iilo leu inftanti, in quo cum fit, poteft
dici atftirrn, poftaftum corapletu :licetliexfadoipfo
producla res aliqua fuerit, res ipfa aliqua faifta haberi
valeat: fačtum tamen ipfum , quod iam tranftt, nift in
memoria(prout fupradiftum eft) r.on habetur.Pmer-
ea fi ftmplex vfus abfq; iure vtendihaberi poflit ab ali
quo,conftat, quod non iuftus eflet aftus vtendi huiuf-
modi reputandus :ciun ille vfus fuerit,cuiius n&com-
petebat vtendi: tališ autem vfus non iuftus ad perfe-
dionisftatum nequaquam pertinet,nec perfe&ioni
aliqiiidadricic.fed libi repugnare potius ac detrahere
nolcitnr manifefte Quod autcm vfum norriuftum con
ditor canonis fratribus ipfts intellexerit referuare_^> '•
nequaquain debet aliquis fapiens xftimare, imo quod
de mtto intellexerit ex eo poteft euidčntius apparere,

quodineadem prdinatione curauit adiicere_ j  , quod

illarum rerum duntaxat in fe &c  eccleftam Romanam
recipiebat dominium-', quarum vfum fafti liceret ha-
berčfratribus feuordini anttdidis, fubiunges nihilo-
minus,qubd non rerum orrnium vfum haberc debeat
fratres Chrifti, quantum autem ad vfum faifti fimpli-
cem abfq; omni iure vtendi atnnet, nulla rerum quo
ad fratres differentia eft cenfenda :fic enim vti de fa-
člo poftunt p :ohibit*s,vt permilfis: quare pra:mifia re¬
rum diftincuo adillum vfumfadi potius eft referen-
da ; pro quo ipfts competit fratribus ius vtendi: qua-
rundam enim rerum vfus fratribus ipfts prohibitus
nofcitur,&: quarundam permiffus : cx quo fequitur,
quod vfus fa&i,dequo ordinatio loquitur, de tali m-
telligi debeat, qui iuftus fit, id eft pro quocompctat
jus vtendi,8c hoc conditer ipfe canonis exprimiteui
denter,cum ineadem ordinatione adiecerir, quod mo
deratus vfus in expreftis prius rebus ipfts frarribuseft
concetTiis.Prseterea fi mrebus confumptibilibus poftit
vfus conftitui vel haberi nequaquam fimplex, nec a rei
fubftantia,proprietate,feu dominio feparatus vfus hu-
iufmodi pofiet dici, cimi per talem vfum, id eft vtendi
aeftum &c  in ipfoa<ftu,& cum ipfo aftures confumatur
huiufmodi, ac in iplius rei exerceatur fubftantia, nec
fine ipfius confuinptione efte valeat vfus tališ : cx quo
patet, cp vfus tališ ncc fimplex nec feparatus adomi-
. nio poteft dici. Rurfus a  nedum fratribus ipfis ordi-
natiopradiefta non profuit,fed etiam occalionalitcr
honori facrofanft# Romanse ecdefix non leuiterde-
trabit & dctraxit.Nunquid non praefane ecclefix dero-
garur honori, fi ipfam oporteat nune in foro ecclefia-
ftico,mmc in feculari,imerdum quoquecoram peda-
ncis iudicibus, &; plerunque pro rebus paruis & vili-
buscoiuinue litigare^? Hoc autem notum eft fieri,
cum occafione retcntianis dičti domini) omnes caufce
occurrentes agendo vel defendendo pro bonis h.uuif-

a Vide B&rt.Ub. 2 .nun*ric.S. dift. dicentem conffitutio-
nem Mamut ntu pror/tu cerretfam.adde Ba.ldu.ra relaintnper
Rtf.de iAmbtt.in c le m m. Kxiui.

.io.xmTk.xniL 300

modi nomine Roman* ccclefi* virtiite cuiufdatn P rl '
mlegij a fe. re. Martino papa quarto pndeceflbre n0 '
ftro canccflijfupcr hoc ag.tentur, & ( quod grauius c
cenfendum) procuratorcs caularum huiufmodi mul'
tos vexaredicuntut indebitL', licer poteltas attiibut 1
procuratotibus ralibus per priuilegium antediftu®^’
quo ad admiuiftrationem bonotum prsmifforum
dum feruatanon fuerit, nec feruetur, qu* omniu 111
notam Sc iniuriam fančfa; Roman* ecdeliarno eft “ u '
bium redundare. A  dime ordinauo antud
rum ptslatis Sc reftonbus grauis exilt«e nimiu®
molefta monftratur.Ntinquid non graue pr*mifli s  P°‘

teft exiftere_i.quod ipfos oporteat It opponete
Roman* eccleii* qu* ipforum caput nofeitur 8c OJ*'
giftra,ac cum ea agendo vel defendendo litigare u®'
due velcedere iuri lito ? hoc tamen oportet illos f 3CC ”
re.ciim in multis dičti fratres pr*diftis exiftere ft‘ c3 5
tur iniurij.ficut muhorum pr*latorum Screiftorum®
uetfarum prouinciarun, adhuc in curia exiftentm*^
habet infinuatio,qui quidem fratres fafta fua pe [ P £0
curatores nitunturdefendere antediflos. Nosi[*d ue j
qui veritatem tenemur colere.velut ille, qui illius.ft®
veritas nofcitur.licet immeriti vicem teneainus in te
ris.illa volentes in fanfta Deiecdefia,qu* n <f»  veI ”c
obtinent tantum,fed qu* re potius obferuari: P 1 *!”!!.
Cs in ferutinio red* conftderationis addudis
beratione cum fratribus noftris 8c multis aliis P 1 ®”.,
bitadiligenti,dignuin arbitrantes & congruumP 1
feliores difli ordims non verbis tantum , non fin" 1 ,
tis aftibus,fedoperibus Claris veritate fuffultis P e(t tf
fliotis ftatus,acaltiorispaupertatisfibi prsrogat® 3
pr$ aliis mendicantibus vendicare.ac nihiloinimj* j
nori facrofančt* Roman* eccleii* cuius obnuu* ^
palfet gloria,fitamperuerf*fimulationi,qu*p 10  . ^
Sc ipfis timulantibus oificit,8c aliis fcandah mate 1,3 t;
fubminiftrat, dillimulando lili occurrere confen"^,
I ac infupervolentes indeninitatipralatorum & te
’ rum falubtiter fuper hoc ptouidere, nolentesin P°L
i rum fub pr*textu icu pallio tališ dominij temp 013  ,y
I verbalis, nudi ac anigmatici tanta bona, quant 3 Jl
fratres faciunt,infici,ac fomentuin tantis mah 5  ‘l u3
ta procedunt ex fimulatione hurufmodi minift ,:3t  ^
Defratrumnoftroru confilio hocediepo in P eI P'' tU ‘f,
valituro lancimus <Juod in bonis , cu* in pofter®

■ conferentut, vel ofl rentur,aut alias quomod all ^ jj
obuenire contingct fratribus feu ordini fup M  .
(exceptis ecdeliis, oratoriis, officinis Sc, habh 31 "^.

bus.ac vališ,libris Sc veftimentis dminis offic>‘ s

futa-

catis veldedicandis, qu*ad ipfos obuenient m/ j,
rum, ad qux fe non extenduut adeo lnconaeni^jj
fupraiicta: ptopter quod conllitutionem iftam 33  ^
estendi nolumusj nullumius feu dominium 2 ‘ ,l i , ; 5
occationeordinationis prjcdiSl* leti cuiufuis ^fnc-
aquocunq; pr*deceffetum noftrorurn luper h° c  \\

| ciaiiter *dit* Roman* eccleii* acquiratur, (ed'l u
i hoc habeantur prorfus ordmationes huiufm° 3 ! ‘ 0 (.

! non fadis. Per hoc autem in his, qu* ablque
\  dinationibus in bonis praidittis ad diclam eccl.' ua  f ,i
prouenire vel pertinere quomodolibet poteran*> Sj
debebaut nullam eidem parari pr^iudicium y°i° i|)U s.
led tila libiesprelfius intafla Sc tnuiolata l'e Ill ‘" 0 itri
Etquia pr*fatum Martini pap* praedeieUbn 5 n  ^g.
priuilegium dudum leruatum_j,q uoadadminft 1  u t,
nem bouorum prsmiflorum non extitit, nec ft r
ac i’ '-- ’’ ' -

: iplbtum ptocuratorum otficiuin, qai nom in '
iiniftti»Sc cuftodibus dicii ordin is eccle.fi*
iniutiolum, ac multis aliis moleftu nofeitur, A

rsf

*““**',-.. UtO™

onerolnm—.,diiiričtiusinhibemus, nedeinceps f jj'

cipiendis,pctendis,extorquendis )  d efendendis
miniilrandis bonis, qu* in poftcmm ftatnbu 5 v  ^iC
dtni pr*didis obuti vel confeni, feu alias obU j ( |jCJj*

toi

De verborum fignificatione.

302

'°ntmg en quifquam nominctura quoquam, feu con- j frtadentn. Et pr*.

® ltl iatut amodo nomine lan d* Romana; ecdefis pro- C *Z‘""TZZJdL'' «r**> ***•

Uiator: necoccafionecuiufuis priuilegij,qiiicuiique J . <■ j - . . r

a ^iniftrationem quorumcunque bonorum, qux ob-
? c niicfratribus iofis, vel ordini cotinget in pcfterum
vel estra agendo, vel dcfendendo,fuppli-
q[jomodoliber afTumere vel cxercere_->


-^-»»vclalik

j. 1  ecclelisenomineaudeat,niiide fedis apoftoličas
v Cen tia fpeciali: decernentes irritum & inane, ii fecus
dl Uo quam ih poftcrum contigerit attentari: Non ob-
ntibus quibufcunq; priuilcgiis.a Martino papa pr?-
v  j 0» Vel aliis prardeceflbribus noftris ipHs fratribus
e  °rdini,fub quacunq; forma, vel expreflione verbo
l| lri5 c °ncel?is. Per hoc autem didi ordinis regula: in a-
1 ^ u ° R on intendimus derogare, nec priuilegiis fratri
j-^ipfisjfeu eorum ordini ab apoftolica fede- concef-
• s  duntaxat quo ad prasmifta & ifta tangentia)
j ^Hidicium aliquod generare.Nulli ergo hominura-»
c Ceat -bane paginam noftrse ftmdionis, inhibitionis,
®**«itutionis & intentionis infringcrc, vel ei aufu te^
f  «**iocontrair^. Si quis autem hoc attentare pi*-
. ^pferit, &c. Datum Auinioni 6. Jdus Decembris,
”°nuficatus noftri, Anno 7.

CAP. I I I I.

O ptnio.au a  ajjerit eius difeipulos nibil habuif-

^■>& in hii cjtiA habuerunt nullum im eisfuijje, er r one A esf <It
** eticci, Hac  extrau<igans eft valde notabilu, babe?

yf*nd*s t <ju£ funt ex faera fcrtpturt fontibm hauffA.Sidili-
. tlter  extr<&urf<r/vntp»i j~.  fecjuentem injpexeris,

% gpinioiiedixeru.

OVni a  inter nonnullos viros fcholafticos fx pe
contingat in dubium reuocarfivtrum pertinaciter
Ch r ^! arc re demptorein noftrum , ac dominum Iefum
a P ri ftum eiusq- apoftolos in fpeciali non habuifte_o
du^ Ua -• nec  * n  communi, etiam hseretieum fit cenfen-
& aduerfa etiam fentientibus circa illud.
*fle S  - * C conccrtat ioni finem imponere eupientes,
cr* X ' llen . em  huiufraodi pertinacem, cumferiptura? la
lj t  **| Uac ln  pierifqj locis ipfes nonnuila habuiifcaffe
^ ^co n t radica t ex p r e fse, i p fa m qferipturam facrani-»,
arthodoxsc probanrur articuH,
re ir a ^J rXrn '^' a  ftnncntum aperte fupponat contine
P er  confequens quantum in ca el

( 0ck  ** tr 4&AgAntem pr&cedentem &fequentem infpcxe
** unc aptumfuijje afignatu?n } inea epiniotiedixeris.

Gl r  ^“^uens ouantum m
prob^^ nS  > 1 d f m ca . rholiw

eft 1

cam red dat,

^ * "*'' > “'" aerna ^’ nren s,dubiam&incertam,dein-

Ifbm rr °/i e?m  ^ 0re centen dam 6cha:reticam_^,de fra-
mnoltrorum^nfili 0  hocperpetuo declaramus e-
in pofternm pertinaciter affinnate, quod
ip^ eil ?P cor 5 hoifro praedifto eiusque apoftolis iis, quaz
ipp° s  " s buifTe leriptura lacra teftatur, nequaquam ius
dih vten di c °mpetierit,nec ilia vendeudi, feu donan-
i^ e Us  babuerint, aut e.vipfis alia acquirendi» qu^ta-
f eu n J Pfos de pr*miflis feciffe fcrJptura faera teftatur,
•Ufe- 1  • - S  i >0lu ^^ c  facere fupponit exprefse: cit m tališ
p r ^ ril °ipforum vfmn, & grftaeuidenter indudat,in
H d mi ®8 non iufta, quodvttq; de vlu geftis, feu^fačlis
Ptn^ m?toris  Vei  filij fentire nefas cft.facra: feri-
^fl' e rx . co htrarium_^ , & dotftrinš catholicac inimieum
c °nf' 10llern  *P* am  pertinacem de frataim noftrorum
deinceps crroneatn fore cenfendam merito
declarnmus. Nulli ergo or-nnino hotni
bceat hancpag.nam noftrarum declaratioiium—»
^ Crf> ’ ve ^ aufu ei temerario contraire^Si quis au-
'V-c .Datum Auinioni ;.Idus NoucmU-Aiino 7.

C A P. V.

^^P^batur opinio illorum detreSontm^uipr&fumvAit tm~

hir^ ^ teic  &n taninom p  4 .tir .12  Tttfrecrem.

f *i**dc£ a ieflika % VA$>.lS2.*i ?p <atg*M.

tandem de~

c/arantur tanejuam l:Aretici,& Romana ecdefia rebelles.af/
omnibus eiiirandi^Jideinceps fcientcr vedo, vel/iripto aiiejuid
defendere, vel ctpprobare contra illaspr&fumpferint.Hic babetur
fubparrefecunda <& tertia,de clautam matenaproltxa,& vtt~
lis dijputatio.

a Via qu6rundam mentes fic pater mendacij dici-
tur cxc£cafTe,qubd noftris conftitutionibus,qua-
rurn vna incipit: Ad conditorem canonum : alia vero,
Ciim inter nonnullos. vtiq5 tam cum fratribus noftris
fančta: Romana: ecclefta: cardinalibus , quam cum
multis archiepifcopis & epifcopis, aliisque ecclelia-
rum pradarismecnon & compluribus faera: theofogise
magiftris, ac vtriufque iuris profefforibus delibera-
tione prcchabita diligenti digeftis, ac de pramifforum
fratrum noftrorum confilio promulgatis: no n abfque
muha temeritate pleftibili, nifi funt detrahere, & ni-
tuntur veritatem quam continent, per falfas infanias
obfufcare. Nos tam perniciolis aufibus, ne eorum do-
člrina peftifera fimplicium animos labefacere^, ac in
fui erroris deuium deducere valeat :de eorundem fra¬
trum confilio decernimus fuper hoc falubriter (vt fe-
quitur;prouidere_;.Ad impugnandas autem conftitu-
tiones prsdiftas fupraferipta rationci.^ , tam verbo,
quam feripto vfi funt puhlice,licut fertur:illud in-
quiunt,quod per clauem fcientise in fidcLj^ac moribus
femel definicrunt Romani pontifices, adeoimmuta-
bile perfeuerat, quod illud fucceffori reuocarenon li-
cet in dubium,nec contrarium affirmare^ : licet de iis,
qux per clauem poteftatis ordinauerint, aflerant fecus
efie: in confirmatione aiitemreguls ordinis fratrum
minorum—», Honorij tertij, Georgi) noni, Innocentij
quarti, Alexadri quarti,Nicolai quarti pr^decefTorui^.
noftrorum fummorum pontifieum hs&c verba afterunt
contineri: Hxceft regula euangelica Chvifti, & apo-
ftolorum imitatrix,quac nihil in hoc mrdohabetpro-
prium vel communo, fed in rebus, quibus vtuntur,
habent fimplicem vfumfačH: his adderc ptacfumen-
tespra:fatos fummcs pontifices, ■& rnulta concihage-
neralia per clauem fcietia defmiflc paupenatem Chri-
fti, 5 c Apoftolorum conftitille perfečle in e:vpropria-
tione cuiliflibet temporalis dominij ciuilis ft: inunda-
nf 6c fuftentationem eorum in folo & nudovlu fačli
etiam conftitiffe : ex quibus nituntur con cl ud ere non.
licuift(L^>.nec licere ipforum fiiccefioribus ccoi trap ra¬
mi ffa aliquid ijnmutarc. ldeoque eutn conftitu.tio no-
ftra in ratione pradi&a, contra definitiones pradiclo-
rum pradeceflorum noftrorum(ficut aflt , runt)definie-
rit Chriftum &: apoftolosin iis qua habuerunt hnbuif-
fe non tantum fimplicem vfium fačfi, fed ius faciendi
de ipfis,eoscjiic ipfosfccilfe feripturafaera teftatur:
pertinacem aflertionem dicenticlm ipfos.iu* huiufino-
di minime habuiftb^: cum ačlus illormn fuiftecon-
cludant non iuftos, quod deChrifto nefas eft dicere^,
hsereticam declarando, concluderefatagunt, licct faU
sb, nobis non licuifte dedarar^, vel ftatucrefupra-
dida Item quia conftitutio, A \  conditorem canonum:
contra dennitiones prsdičfas ft.ures minores alTerit
non poffe haberein re ahqua fimplic 41 vfii.n fačli,
nituntur fimiliter condnie;- conna Qubd

aute,quod in ratione p r \ dida prsetnittitur: videli e cr,
quodiiia,qua:pexciaue:x{či?ni'i£ ir ude ac moribus
a fummis ponrificibus femel funt i fiaio, eomni.fuc-
cefloribus r: uccare non ii,er in dubiutiL-,nc - cc<JAtra-
rium afrirmareilicet fecus t: t(lic.;t dic.ut) ir iis ]u:-pcr
clauem poteftatis,per luiusnps pontifices r<rdinantur,
prorfus fitcc.-jtrarium veri: •:'ret  cx fequentib citi-
denter: primo qudefccundun^ ilk>s,qui ttnent aaue
M Id 4

303 Extraua.Cuminter.Io.XXII. Tit.XIIII.

fpiritafem-nequaquam efle fcientiam,fed Iigandi,atq;
foluedi poteftatem : patet aflertorcs prididos ponen-
do efle fcientiam,crrauiffe: pro quibus facit clauis de-
fuiitio,qui a dodoribus datur: Clauis eft fpecialis po-
teflas iigandi atque folueudi, quia iudex ecdefiafticus
dignos recipere, & indignos excludere debet a regno.
Itemquia daues, de quibus agimus in collatione fa-
cerdotalis ordinis, conferuntut:conftat autem, quod
ordinato in facetdotem fdentia communiter no con-
fertur:quare fecundum illos videtur , quod (dentia
non eft clauis,fed potetia tantum Iigandi atq; foluen-
di debeat dici clauis. Adhuc fecundum illos, qui po-
jiunt vnam clauem fpiritalem efle fcientiam, & fecun¬
dum illos, qui audoritatem difcernendi interlepram
*c lepram efle afferunt danem-', Sc  aliam poteftatem
Iigandiatq; foluendi: nofeuntur euidentet errafle->.
Supponunt enim per daues huiufmodi circa ea, qui
fidei funt, & alia pofleperconftitutionemaliquam_>
definiri: daues autem, qui in facerdotali conferuntur
Ordine.ad talia minime fe estendunt: alias fequetetur
quod circa pnmiflapoflent conftitutiones facerdotes
fimplicesfacere,quod falfum eft euidenter. Si autem
intendant daues iftas extendere ad generalem pote¬
ftatem attributam beato Petro, fuisq; fuccefforibus in
perfonam eiufdem in commiflione officij paftoralis,
perquamvtiq; videtur euidenter ipfisomnia concef-
fifle,fine quibus paftoris vniuerfalis conuenienter cu¬
la nequit, feu omcium exp.ediri : adhuc claret ipfos
etiam errafle.dicnnt enim aliumeffedum habere illa,
qui per clauem fcientii,& alium illa, qui per clauem
potentii ftatuuntur,fupponetes alia per clauem fcien-
tii,8c alia per clauem potentii ftatui,feu etiam defini-
ri, quodeuidentereftfalfum: per clauem enim fcien-
tix,fiue per audoritatem difcernendi, feu cognofcen-
diinterlepram & Iepram(liipfam dixerimus efle cla-
uem,nil aliud peripfum illi,cui datur,tribuitur,nifi
audoritas cognofcendi. Ei autem,cui datur audoritas
de re aliqua cognofcendi, de illa definiendi non intel-
ligiturcfle data. Qtiare reftat, quod ad conuenienter
ftatuendum, feu aliquid definiendum, ytraque clauis,
fcilicet cognofcendi Sc  definiendi neceflario requira-
tur: vel quod foli claui potentii ftatuerecompetat, Sc
etiam definire:fed licut lumen materiale clauigerum
in vfum clauis materialis dirigit, & quafi quantum ad
hoc obtineat fcientia vicem lucis. Et hoc (aluator no-
fterinpromiflione dauium fada beato Petro fenfifle
videturexprefse,citm poft illam iremediate fubiunxe-
rit: Et quodcunq; ligaueris fuper terram, erit ligatum
8c in coelis : & quodcunque folueris fuper terram, erit
folutum&incoelis.nulla de fcientia habita mentio-
ne.Qupd autem fubfequenter proponitur in ratione —>
pratdida: videlicet,quod in confirmatione Sc  declara-
tione reguli fratrum minorum, nonnullorum pride
cefloruin noftrorum noftrorum,videlicet Honorij ter-
ti],Gregorij noni, lnnocentij quarti, Alexandri quarti,
Nicolaiquarti,verba huiufmodi continentur. Hiceft
regula euangelica,8cc fuprapolita, vfque ibi in nudo
vfufadi,etiam coftjtifle patet, prorfus obuiat veritati.
Honorius crnidem pr^fata regulam abfq; declaratione
aliquaconnrmauit,incuius confirmatione deverbis
pndidis mentioaliquanon habetur, vtliquerepoteft
cuilibetcofirmationem huiufmodiintuenti, nili qua-
tenus de vita euangelica habetur mentio in ipfaregula
confirmata: ibi.ciim dicit: Hic eft regula fratrum mi-
noru.vidclicet domini noftri Iefu Chrifti fandfi euan-
geliunftobferuare.viuendoin obedientia.fineproprio,
5c in caftitate. Ex quibus verbis concludi non potefl,
quod per ipfum prideceflorem noftrum ea,qui ipli in
verbis prididisaflerunt, fucrint definita: imoporeft
concludipotius,quod vita euangelica, quam Chriftus
tc  apoftoti tenuerunt, habere in communi aliqua non

excludat, quum fine proprio viuere non exig a c fl 110 ^
fic viuentes nihil habeant in communi. In dcclara 11

nibus quoque Gregorij, lnnocentij & Alexandn P 1

didorum,qui eandem regulam abfq; confirn> atI P n  ,
alia dedarant, firtiiliter nulla prorfus fit mentio

pndidis: imo per eas euidenter oftenditur coru®-''

qui habereUcetipfis fratribus.vfum iuris a ^‘Pj UI 'u!
ordinem pertinere-i. Gregorius quidem in fu a  “ cc
ratione, quantum ad hoc,interferuit, qu* fcq uur J^ u  "
Dicimus,quod necin fpeciali.nec in communi debe
habere proprietatem: fed vtenfilium,librorum- , '° Jt
rum mobilium,quaslicet habere, ordo vfum habe J •
žt fratres, fecundum quod generalis minifter, &P 1
uinciales ordinandum duxerint, his vtantur.lnno ce
tius autem 8c Alexanderpnfati in fuis declaratip n ^
bus fic dixerunt: Dicimus infuper, quod cin« j®,‘P
regula contineatur exprefse, quod fratres nihil fibi
proprient,neq; domum,nequelocum,nequealiq u *
rem,quod nec in communi,nec in Ipeciali debentp
prietatem habere: fed locorum, 8c domorutn« &  vt£ i a
lilium,& librorum,& eorum, qui licet habere-i>° r  ^
vfum habeat, 8c fratres fecundum quod generah^.^
prouinciales miniftri ordinandandum duxerint>
vtantur. Cumenim dicaturin declatationibus faP j
didis,qubd ordo vfum rerum habeat primiftaru®'^
vfum iuris neceffeeft hocreferri: fada quidenwd .
fingulorum funt, perfonam veram exigunt, Sc

runt :ordo autem veraperfonanon eft.ledrepr* 1

fu« c

ta Scimaginaria potiuseft cenfenda:quare,qn® -
fadi, fibi vere couemrenequeunt, licet ei polu® c  ,jj
gruereqm funt iuris. Adhuc licet dedaratio N lC  jjjj
auarti prididi contineat, qui fequuntur: Hi
fandi reguli ptofeflores, qui euangelico fund an [|; ,
eloquio, viti Chrifti roborantur exemplo, f un \Li-
rumd; militantis ecclefii apoftolorum eius fe 1 * j„,
bus.&adibus firmantur. Et poftineademdech 1 ^,
nefubiunsit dicens,quod abdicatio proprietati*
nium rerum,tam in Ipeciali, quam in comrtinn> ^
pter Deurn meriteria eft Sc  fanda, quam Sc" "


viam perfedionis oftendens , verbo docuit,
plofirmauit : quamque primi fundatores mib ia \ ( j
ecclefii, prout ab ipfo fonte hauferant,in v °, " e o*
perfede viuere—>, per dodrim ac viti ipforum a * 11  5 ,
dircxerunt.Ex verbis tarnen pndidis nequaqu afll jj 3 i
teftcolligi, quod pnfati pndecefloris noftri tf ,c
intentiofuerit,dicere—i,quod didaregula,qu° e \r
nia,quicoHtinentur in ea,euangelico fundet®^,
quio,ac vin Chrifti roboretur excmplo , nec
poftolorum vita,&adibus fit firmata. Conft at et>
rnulta contineri in dida regula, quinec Chu^^f
bo docuit, nec exemplo firmauit: vtpote,qubd
piteonditor reguli fratribus vniuerlis, vt
do denarium vel pecuniam recipiantper fe_->’ 'f Jjil
interpofitam perfonam-/, necnon Sc dc  mub |S  ( (
contentis in di da regula: qm vtiqiienecChrin l '' jj,
apoftoli verbo docuerunt, nec firmauerunt cx c
Nec obftat, quod Chriftus portare pecuniam 3 P  r£ t,
lis,& difeipulis, dum ipfos ad pradicanduni m** I
interdixit:quodtamenantequarn eos mittc tet ’. [U iii
fuifle legimus inteididum-,. Quodque poft re  e jjc*
pecuniam portsueruiit, in p!enlque locis euan LgU'
veritas, 8capoftolica dida teftantur. Pritere* p,
ftinus dicit exprefse, quod illud non fuit pr* ce ' r #
fed poteftas recipiendineceflariaab iis,quil>i l5
cabanteuangelium-/, quam feruate apoftolijfrf
ve! etiam non feruate—>. Sed hoc Romanus 1 t( i«
prideceflor nofter Nicolaus,quo ad princil ,a
vota. fcilicet in obedicntia viuere—', & line
in caftitate,ac alia, fi qua euangeliareperiantuf 1
fa.in dida regula videturintellexiflc dicere in “ nr i s i*

305

De verhorum fignificationc.

"“»O obuiit fnpradidis: adhuc non apparet ipfum di-
1 ^ entat * oncm  Chrifti, &?.poftolorum eius info
° “^nudo fimplici confiftere vfu fadi: cum,quc ad
hfiftum 8c apoftolos, nullam prcrfatus pradcceflor
°«et Nicolaus in fua declarationc feccnt mentio-
e, n:inid fenfiflefatis videtur exprefse,quodius almd
Ptoprietate habuifle potuerunt: cum dc fola abdica-
to nc proprictatis non iuris alterius in pracfatadecla-
at ione,quatum ad ipfos attinct,menijo habetur. Ad-
idem Nicolaus praideceflor nofter videtur fenfifle,
R u °d Chriftus & apoftoli etiam quoad proprietatem
4 “uerunt a!iquidin commmii, cum enim in fuade-
katione prsdida verba deabdicationc propnetatis
“‘»flet.refpondens obiedioni tacits, qiix fibi de locu
Muos Chriftus habuifle ineuangelio legitur,pote-
at fieri,ftatim qus fequuntur, fubiumnt: nec hit quif-
RUam putet obuftere,qu6d interdum dicitur Chriflum
°culos habuifle: nam ficipfe Chriftus, cuius perfeda
opera in fuis adibus, viam perfecftionis exercuit,
5 u °d interdum infirmorum imperfedioni condefcen
® f ntes in riam perfedionis extolleret, & imperfedo-
Ur n infirmas femitas non damnaret:flc & infirmorum
P^rfonam Chriftum aflerit in loculis fufcepifle. Alias
ttipertinens de loculis fuifiet obieftio, nifl intellexif-
ftt Chriftum etiam quo ad proprietatem loculos ha-
puifle. Pratterea fi diceretur Chriftum in loculis nabu¬
hle tantummodo fimplicem vfum fadi.fruftra dice-
*'tur, quod in perfonam infirmorum ipfos Chriftus
® a buit loculos:cum fecundum eum perfedis etiam
*°nueniat habere fimplicem vfum fadi. Et fi quxra-
ur ’P ro pterquos infirmos iftos loculos habuerit: Au-
Kuftinus.cuius didurn infertum eft in decretis,refpon-
et dicens:Habebat dominus loculos a fidelibus obla
4  conferuans, 8c fuorum neceflitatibus, & aliis indi-
e e ntibu$ tribnebat: vnde conftat ipfum de fuis difci-
P^hs hoc fenfifle. Nec hocfcilicet in communi 8c quo
j 1  Proprietatem aliqua habere derogat, iuxta didum
p r *g'X. prsdidi, altiflimx paupertati, qui in quadam
Ua decretali dicit exprefse,fratres pndicatores & mi-
t'^!o S  * n a ' t *® ma P 3 "P ert3te  Chrifto pauperifamula-
• « tamen conftat ipfos prsedicatores habere in com-
fl u0 a d proprietatem aliqua, quodeorum
Sulsicftatuinon repugnat. Hoc etiam Alexandcr
Pradeceflbrnofterprsfatus in condemnationelibclli,
f. n ,-S . um  prsdicatorum & minorum cditi videtur
en ille,inqua aliquandodididis fratribus, qux fe-
Suuntur iubiunxit, cum infuper refpodet, quod iidem

fiit t rj S - 0mnia ? r0 * >t ' frDeum  dereliquerint, exiliavitx
udia mendicantes,Chriftumque imitentur paupe-
e| ri perfedionem euangelicam amplexando:propter
flriod euidenterapparet eos non folum in ftatu faluan
prum exiftere,fed etiam perfedorum, &per fus teli
»‘onis obferuantiam , qux quidem ipfius perfedionis
“Angelice tenet formam,in retern* retributionis prx-
‘opraccellentem gloriam promereri:vbi quidem cx-
j P s pdicit,prxdicatores Chriftum pauperem imitari,
Plosqu- perfedionem euangelicam amplexari, & in
at Uexift ere p e| .f,;Q. orurni  q U odque lpforum religio-
' s  obferuantia perfedionis euagelica tenet formam,
ramen couftat ipfos habere pofle etiam quoadpro-
Prietatem aliqua iuxta eorum regulam in communi.
obftat,quod dicutlnnoc.alias Celeftinum v.prac-
^reflbrem noftrum dixiffe,altam paupertatem elfc
i i ) ’ er e p niča ptopria propter Deum:altksrem,qu* nul
' " a het propria,tame habet in communi: altiflimam,
Rus nihil habet in hoc mundo, nec in proprio, nec in
ortrrnuni. dicimus quidem quod hoc dixerit, non rt

. a P a >fed vt frater Petrus de Tarantafia in quadam po-
? l| lafu a

> quare dida primiflorum fummorum Ponti
Cl rrn f unt e ; praeferenda. Dicunt etiam quod

foftolus de talululTima loquiturpaupertate, dices:

30 6

Et altiffima paupertas eorum abudauit in diuitias fim
plicitatis eorum. quod euidenter eft falfum :quia ibi
loquitur de paupertate Macedonum, qui etiam in fpe-
ciali bona temporalia obtinebant: de quibus Apofto-
lus aflerit, quodfupra viresfuasmiferant eleemofynas
fandis . Quodautem dicitur in dedaratione Nicolai
pratdeceflbiis noftri contineri, quod fratres minores
in rebus,qnj eis obueniunt,habenttantum fimplicem
vfumfadi: dicimus quod fi ipfe inteliexerit fimplicem
vfum fadi denudatum omm iute, ita quod fratres ipfi
feuordo nulluin ius habeant vtendi, hoc eft exprefse
contra declarationem Greg. Innoc. Alex. fummorum
Pontif.pr^didorum,quibus exprefsequod talium bo-
norurn ordo vfum iiabcat, continetur, quod de vfu iu-
ris eft intelligendum neceflatio, vt fuperius eft proba-
tum . Adhuc dicimus quod eft cum hoc impoflibile,
fcilicct vfum fadi fimplicem abfqc iure aliquo ( quod
nihil aliud, quam ipfum vtiproprie poteft dici) pofle
in re aliqua etiam vfu non cofumptibili ab aliquo ob-
tineri prout in decte ad conditorem cauonum.eft pro-
batum:& « Aug in li.xi de adu,tenet exprefse. Prs-
terca fifimpliciter vfus denudatus ab omni iurchabe-
ri poffet ab aliquo,conftat quod adus vtendi imiufmo
dieflet reputandus non luftus, cum illevfus fuerit cul
ius non competebat vtendi: vfus autem non iuftus ad
perfedionis llatum nequaquam pertinet,nec perfe-
dioni aliquid adiicit, fed fibi repugnare potius nofei-
tur manifefte. Qupd autem vfum talem non mftum
conditor canonis fratribus ipfis intellexeritreferuate,
probabile non videtur.imo quod de iufto intellexerit,
cx es poteft euidentius apparere, quod in eadem ordi-
natione adiicit, quod illarum rerum duntaxat in fe 8c
etiam Rom.eccl. recipiebat dominium,quarum vfum
fadi liceret habere fratribus feu ordini antedidis:fub-
iungens quodnon rerum omnium vfum haberedebe-
ant fratres ipfi Quantum autem ad vfum fadi fimpli¬
cem abfq; omni iure vtendi attinet, nuila rerum po¬
teft cenferi differentia quo ad fratres .lic enim vti de fa
do polfunt prohibitis, vt permiflis. Ex quo fequituc
quod vfus fadi, de quo ordinatio loquitur, de tali in-
tciligi debeat,qui iuftus lit, & pro quo competat ius v-
tendi, 8c ipfe videtur conditor canonis exeo etiam fen
fifle,quod in eadem ordinatione fubiuxerir,quod mo-
deratus vfus in expenfis prius tebus ipfis fratribus eft
concefius. Rurfus impugnatores conftitutionum hu-
iufmodiaflerere publice perhibentur, quod libellum
& dida magiftrorum aileretium didam paupertatem
& vitam didorum fratrum non eife euangelicam & a-.
poftolicam, fummi Potifices damnauerunt, diftridius
perapoftolicas literas inlnbentes ,ne quifquam prat-
mifla vel aliquod pracmiflbrum conmmaciter aftruere
feuquomodolibet prsfumeret dcfcnfare.ftatuentes,
quod prajfumens contrarium tanquam contumax, ec-
clef Rom.rebelIis,acvt hxreticus haberetur. Ad quod
dicimus alfettioncm huiufmodifalfam efle: non enim
continetur in fententia fupradida,quod contra facičs,
vt hatreticus haberetur,qux quidem quoad hoc conti-
net,qux fcqiiunuir: Nos enim nihilominus audorita-
te prefentium diftridius inhibemus,ne quifquam prj-
mifia,velaliquodpr.-cmiflbrum pertinaciter aflerere,
vel quomodolibet defenfare prxlumat:quicunque ve¬
ro hoc praifumpferit, tanquam contuma.v, & ecclcfi*
Roman, rebeliis ab omnibus fidelibus habeatur ,,non
fuit adiedum quod vt hsreticus l>  haberetur, vtpa-
tet in feric fententia: condemnatienis pradidx. Rtir-
fus afleruiife dicuntur publicč huiufinodi aflertore*.

a al. itd: tir ^AuguiUn.dt d t tir h: a. Chrtffiatia tenet, &eu
b a ttxr. benc. ir tjnie dkdtur hdrerittu, v<dt gl”jf cle-
nteti.t. de v/U.c.heretitm .t+.jatff.j irltmn.de TurncreM.
j-.part.if.t.Fvnt.

MM s

Extmii,Quja.Io.XXIL Tit. XIIIL

3-07

qučd abdieatio iuris ii>cuiufcunque reš proprietate Sc
in viu e i n s eft fantta & meritoria propter D e mn , & a
Chrifto in feipfo (ciljata, apoftolis itnpofita Sc ab ipfis
ftib voto aflu-mptauiec propterhoc vfus ffffti ad (uften
tationtrji natura in Chrifto Sc apoftolis conuincitur
efle non iuftus: fud tantoiuftiot atq; perfeftior & Deo
acceptior Sc ni6docxempiarior,quant6 plenius renun
ciatum fuerit o ni ni iuri; per quod poteft lic vtens prc
vfuhuiufmodi quemodolibet contendere vel in iudi
cio litigare.Qua: ouidetn affertio continct muita falfa:
cum netjueChriftum expropriationem prardiftam om
nis iupis in cuiufcnnq; rei proprietate, & in eius vfu in
feieruafic.neeeam impofuifie apoftolis ncq; fub voto
ab ipfis fttifle receptam, euangelica feuapoftolica do¬
cent hifteria: fsd contrarium euidentius manifeftat.
Quod auterti in pradičla aflertione adiicitur, quod per
abdicationem iuris pradifti, videlicet oroprietatis, is
vfus fafti ad fuftentationem natura in Chrifto & apo¬
ftolis non touinciturefle non iuftus, fed tanto mftior,
&c.impoflibilitatem includit Scerrorem diflum hniuf
modi eitideter. Impoffibilc enim eft aftum luimanum
extrififecum efle iuftum, fi exercens aflum ipfum nul
lum ius habeatillum exercendi; imb non iuftus feu in
iuftus,necefiario conuincitur tališ vfits.Item eft abfur-
dum Scerroneum, quod aftus alicuius non habetis ius
aftum huiufmodi faciendi (it iuftiot & Deo acceptior,
quam haber.tis,cum conc.ludatacHiminiuftum iuftio-
rem Sc Deo acceptiorem exiftere, quam Ct iuftus. Ex
jramiflts atitem inferrenituntur,(vt fertur)quod pra-
diftorum fummomm Pontificum definitio,quam deti
Eierunt depaupertate Chtifti & apoftoloiiiac frattum
1:1111  or um pridiftorum regula (prout fuperius expref-
ferunt) per nos non potuit mutari, proculdubio falfa
aflerunt dicendo pradecefT.noftros definiuiffe talia, vt
fuperius eftprobatunr& adbucficloquentes,dura per
talia conftitutiones noftras impugnare fatagunt, con-
ftitutiones illas, quibus fe adiuuant, oftendunt (fi eo
lum falfa; afiertiones vera: exifterent) fore inualidas,er
loneas Scinfirmas. Si enim nobis non lieuit cotra con
ftitutionem Nicol.ll 1 I.pradecefl’.noftri,in quafefun
■dant, pra-cipue aliquid ftattiere commune, nec fibi li-
*uit conunftatuta Gregor Innoc Sc Alexan prarditfbo
.furn ftatuere aut3i>qnid declarare,quod tamen ipfum
fecifleffecundum eorum affertionttn)nofcitureuiden
ter: cimi enim illi declarauerint, quod ordo mtnorum
ha&et vfum earum rerunt, qitSs licet eis habere, quod
ad vfum iuris eft referendum neceflario, vt faperiu: eft
prebatum : ipfe vero fecunditm ipfos fi it uit. quod nec
ordo,necfratres ius vtendi habeant, fed tantufhmodo
iimplicem vfum fa<fti:& inftipcr ordinauit dtcreuit &
ftatuit huiufmodi cčflirutionem, erdinationein Sc de
clatationefn fuan: dunta.vžt a fratri! us ipfis prairise &
anuiolabilititr perpetiiisteaiporibus oblcruadamicon
■ftatnon foliifn quod'contra declarationes pradecefT
pradidorum ordinaticrit : fed ipfum illas auantum ad
ca ,qusfua declaratio contintt etiam. reuocaft e. Ipfe
quoque pradecefibr nofter in lita declararione fubiun-
xit,ad fedis apoftolica: declavationem & ordinatio-
nem eotum, Sc circa ca, quxipfe dedarauerat pertinc-
te,ficdicens;Si quid in prad.ičtis ambiguitatis cmetfe-
rit, hoc ad culmen fedis apoftolica. deducatutivt ex au-
dloritate apoftolica lita in hoc manifeftetur inventio,
cui foliim copceflum eft in his ftatuta condere.Sc con
dira declarare:ouius tamen contraiium atietunt huiuf
modi afiertores . Adbucpatet, qubd aflerunt cflefal
fumilicet enim Innoc-1 11 P ra diet us in general, conci-
lio intcrdix'.flet nouas religioifcs inftitui: tamen fuc-
c e flor c s ipfius (non obftame interdidio huiufmodi)
plures legunturordines confirmafie.out etiam(aliqui
bus exceptis ) fucrunt poftea per Gregor. IX. pride
cefforem noftrum diflbluti ceno modo in concilio ge-

3  0%

nerali. Si igiturpoft interdiftum gencralis concilij U
cuit fumrnis Pontificibus non confirmatos i ntot ^ a _
difioluere, non eft tnirum, fi quod deciarat ciicarc^^
las ordinum folus fummus l’ontifex vel ordinat, ^
ceat eius fuccefloribus declarafle, feu alias im m uta •

Fatetautem quod neque Honorij confirtnatio, nefl

Gregor. neque Alexand. neque Nicolai prtediftoi^
fačla fuerit in concilio generali, eh m per nuli« 111 'P _
rum fuerit generale concilium celebratum, bc ct  ^
noc.I III.  celebrauit concilium generale, tamen m 1  ^
lonec auftomate alicuius concilij fafla fuit ipfiu 3  “
claratio fupradifta.Nitolaus autetn 1 1 II. nec ccieb 1
uit generale concilium, nec aliquid circa dietam rc S 11
lamdeclarauit. Gtegerius autem IX. pradiclus ,>'*
confirmauit.nec declarauit diftam regulam: fed mg
nerali concilio vbi calT-.n fueruat nonnulli men’d lC
tium ordines, diftorum fratrum minorum,&prsd lC
torumordines non ca(Tauit,fed afleruitapprobato ’
fic dicens: Ad eos,quos euidens ex eis vtilttas eccu-
vniuerfali proueniens perbibet approbatos, V tX ^.
tem non patimur conftitutionem extendi. Prs teI ,'^
dicant nobis, vbi legunt alfertiones huiufmodi,
ad fidem vel moreš pertineat, Chriftum Sc apof 0l v _
nonhabuifle in tis, qua: habuerunt, r.ifi firopiice) 11
fum fafti, profeifto direfte hoc ad fidem non pert ,n
cum de hoc articulus non lit aliquis, nec fub q u °
leatcomprehcndi, vtpatet in fyjnbo)is, in quibus
ticuli ficlti continenturmec etiam redufte,ne fl . 11
hoc faera feriptura contineat,quo negato tota fctjP^
ra faera redditur dubia : Sc per confequens arrictd 1
dei, qui habent per fcrtpturam faeram probari.reo®
tur dubij 8c incerti: hoc enim in feriptura faera no* P
terit, fed contrarium reperiri. De fratribus autem 11
noribus pradiftis conftat, qubd deipforum paup ert
te & (implici vfu fafti, feu de dominio eorum, qi 1 *
fis offerunt|ir,qu6d fummus Pontifexillud fibi .
manaiecclelra referuauerit vel potuerit referuare>
quod illud referuatum fucceflori abiicere non

fi hocexpedireviderit,feuquod procuratores co*
tutos attcloritate fummiPontificis pro negociis 01
nis pradiftis fuccefloribus reuocarenon valeaf.i* P
dičlis fvmbolis,euangelio,neque aiftifcns aptoftolot^j,
Seepiftolis menrio aliqua non habetur.Vnde no* P f
funt ex pridi ftis condudere.nififalsb quin c0ntIi J,
dinataperfummos Pontifices circa talia valeat C acC £ e
feraliud ordinare ; quod Nicolaus prafatus e*P lC  -
in fua declararione inferuit.vt fuperius plenius c0
nctur. Nos itaque ne fabricatores mendacioru®
iufmodiac etiam afiertores de tam peftifera, err° •
Sc damnata doftrina, confutatione ac confufio**
queomntdigna,glcriari valeant,8c alios ttahere 111  ^
rorem cum aufu atreptando ac petulantia
aufi defendete publice fuerint damnatam pe rCOl, j (: .
tutionem pradiftam harefim, ac etiam pro bare,
licet qubd Cltriftus Sc eius apoftoli iniis, qu*ha
fe leguntur.tantum habuerint abfqueiwrealiq*° ^

■ plicem vfum facti ex qtio(fi verum effet)fcqueret* ^
fum Chrifti fuiffcnon iuftum: ouod-profecto bla ^
miam coiitinet,&eft catholicafidei inimicum >
hoc de pertinaci animolitate ac erronea non ‘- : ^; v
biutn proceflifle, q tnnes Sc fingulos, qui verbo 3C  k,
pro pet le, vel alium feu alios talia publice pradu®^
rum: ipfos quoque,qui eos docuerunt iti talib* s ’ aC
pramillafacerent indamnatam incidiflebare* 1  ^’ 0[1
vt hareticos euitandos fore dc fratrum tiofitotu«
filiodeclaramus. Siquis autem damnaras P e . rC ,-,«jtP
tutionem, cum inter procdiiftam, hairefes vel *Pj" jp.
alteram deinceps fcienterverbo, vel feripto S e tH
te, vel approbareprsfumpferit, de fratrum eor*
confilio decernimus , vt tanquam hstretieus a» f# i
bus ettideatahabeami. Adhuc qubd conft lti; ^ J ,, 1 ji,

3°9 De pollulatione pršel ato rum. gro

■'oftram, Ad conditorem canonum fupradicVam infa- ; vero contra prarfumpferit, tanquatn contumax, & re-
10 aufuimpugnare nififunt((icut ferturiditlriftius de : bcllis Roman ecclef, ab omnibus habeatur. Nulliefr
torundem fraf-rum confitio inhibemns, ne quifquam i go,Sec. Data Auinion. iiii. Idus Noueuibns
'oiuradetinita, ordinata feu fabla per ipfam verbo,vel j Fontificatus noftri aimo

Kripto fctemeiapprobetaliquid,vel defendat. Si quis I noao.

Conflitutionum viginti loannis vigcfimi Jecandi fini*.

E X T R A VAGANTES

CO.MMVNE& A DIVERSIS

ROMANIS PONT1F1CIBVS POST

S H X T V M i D t T A E CVM S VIS (v T
vocant)i'ummulis.

DE CONSVETVDINS,

T 1 T V L V S V M. V S.

C A P V T V N I C V M.

Confuetttdo impediens ne legati- fdu apotfo ica recipiantur, non valet: & iUa nore
ob sl ant e legati ipfifunt ab omnibus rccipiendt, & eos impedientes ipfofaclo
excommumcationem incurrunt,& e or um tena ecclejiaflico
fubiiciuntur interdiclo.

Ioannes XXII.

V P E R gentes StregnaRomanus
Pontifex a Domino coftitutus , c um
perfonaliter fingulas regiones cir
cuirenon poflit, neccirca gregem il
bicreditum curam paftoralis 1'olici
titdinis exercere: neceffe habet in-
cerdum ex debito impofit* feruitu-
tis fuos ad dmerfas rnundi partes
(prout neccflitates emerferint) dettinare legatos, qui
Vices iplius (upplendo, mata corrigant, afpera in pla-
naconuertaut, & eommillis libipopuliš falutis inere
ttienta mimftrent. Veruntamcn aliqui huiufmodi of
ficiuan.&i poteftatem iplius Roman. Pontificis, quam
non ab homine, led a Dcorecepit, fub fuo arbitrio re-
digere molientes . legatos ipfos nili ab eis periti fue-
rint, vel d.e bcneplatito eorum tranfmilli, libi tertas
fubieflas (dicenres boe eis doconluetudine compete-
tere)tngredi non permittunt. Nos huiufmodi confuc-
tildinem, non tam irtattonabilem , quam nonmin-
quam animatum faluti contratiam , detrahentemquc
apoftoliese poteftati, aufloritate apoft. penitus repto-
bantes legatos ipfos ab omnibus , cuiufcunque pras-
•ninentias, conditionis, aur ftatus fucrint, debere ad-
mini decerninms.nec eos pratextu cniufuis conluetu
dinis impediri pode i quoquam Chriftiaiio nomine
gloriiiite, quo minus regna, prouincias & terras ouaf
libet, ad quae ipfos deftinari contigerit. ingrediantur
liberc, ac cominills (ibi legationis ofiicium c.verceant
ineifdem . Qni vero decartero fliper praediftis diftos
legatos, aut etiam nunciost quos ad q-uafcunq«e par¬
tes pro caulis quibuflibet fedes ipfa traufmiferit, pra-

(tmipfciint impedirej ipfo faclo fententisun exc©m-

municationis incurrant. Regna,terr*,St!ociqusHbrt
fubiefta eifdem tandiu finteoipfo ecclefiallko fup-
pofita interdifto, quandiuin huiufmodi contumacia
i du.terint pertitlendum- Non obftantibus quibuflibet
\  indulgentiis,aut priuilegiis.imperatoribus aeregibus,
I feu quibufcunque i  aliis fub quibufcUnque modis , te-
! noribusde formis afede ipfa edeellis, qua: contrapra-
: milfa nullis volumus fuffragari.

DE postvlatione

pratlatorum.

T l T V L V S 11.

CAP.  V N I C V M.

Min»res xxvij.axnit fecuUm,& memticantes reUgiofi , ad
cerrat ccdafiat fmhibcnturpotlulan : £rpuaiuntur tampstfu-
Untts ,qudmpoHulati.

Ioannes XXII.

D Ifpendiis & periculis variis,qux ex fubfcri-
ptis poftulationibits poffent ecclefiis etteni-
re, fe vaeationum diuturnitatibtis, qua: :co.n-
I fueuerunt nonmtnquam ex poftttlationibus itrationa-
bilibus prouenire.ac ditpendiis , qua: inde frecjuenter
! ecclefn-incurrunt adfuturam rei memoriam obfiftere
| cupientes.illum.qui vigclimum feptimunon attigerit
annuvn.ad cathedralem, netnon profcIForem cuiufuis
mendicautiutn ordinis ad inferiores cathedrnlibus ec
clefias.ad monafteria extra fuos ordmrs poflulari edi-
j fto petpetuo Drohibemus. Qnbd fifecus poftulatu fue
| rit .Se attentatu.irritum acnulliuš penitus 1;t ir:ometi.

I Et qtti fcičterprocefferint adeartdč,e« viccpoflulandii

$u  Extrau.commun Lib. I. Tit. III. 31*

acetigeudi poteftatepriuatos,acbeneficiis,quat in ip-
fa obtinebunt ecclefia, ad quam poftulationem huiuf-
jnodi fecerint, per triennium noucrint fe fufpenfos.
Toftulatos vero, qni poftulationis de fefaftatnegociu
fucrint per fe,vel peraliam in Romana curia profecu
ti, illud ibi proponi in publico,vel priuato confiftorio
facicntes ,etiam feduntaxat difpoiitioni fedis apoft.
*9mmittendo,fi feannum xxvij.non atrigiffe fciuerint
(vt praefertur)vfq; ad xxxv.annum. Cateros vero fecu-
lares & religiofos extra fuorum adminiftrarioues ordi
num perpetuo ineligibiles, ac impoftulabiles efle de-
cernimus:acprorfus inhabiles ad quafcunque dignita-
tes ecckfiafticas,& beneficia quslibet obtinenda.

~DE E L ECI IONE..

TI T V L V S III.

CAP.  V N I C V M.

Multu prelat argumentu promotos in curia non debere ad
prtpria redite fine literu fue pr omot ionu. ghii/ifecus fecerint,
pro prelatu non funt habendr: peenai£ incurrunt h:c exprejfcu.
£t de ifta entrauaganti facit menrienem Panor. in ca.rpuali-
Ter.declctf diceni,quod nullue antecjuem babeat hterae apo/to-
licas fuper fua promotione , debet adminiftrare , n ec debet recipi
ab ecclefia tanejuam prelatu*: ahat recipientes,  dr receptus tn-
ttirrunt pce.nam.de ejua hic..

Bonifacius VIII.

I Niunfta: nobis debitum feruitutis expofcit, vt qui
ad reformandos in clero moreš & ačlus(prout no
bis ex alto permitcitur )  foleitius intendimus: ibi
pracipne reformationis accommodaremedium appo
namus, vbi maius refpicimus periculum imminere
Sane quam periculofum exiftat, quod aliquis in offi-
cio,dignitate vel gradu fore fe afferat, de pro tali etiam
habeatur, nifi prius ipfe, quod alferit, legitimis ollen-
derit documentis: tam ex ciuilibus,quam ex canonicis
inftitutiscolligitureuidemer. Aflerentinamquecum
mandatis principis fe venilfe, credendum non eft, nifi
hoeferiptis probauerit. Nec fimiliter creditui fe alfe- j
rentilegatum. Nunquam enim apoft.fedis moriš fuit |
abfq; lignatis apicibus vndecunquc legationem fufci-
pere. Sed needicentifedelegatum fedis ciuldem,cre-
diturvel intenditur,nifide mandato apoftolico fide
doceatoculata. Similiterclerici ad alienam dioecefim
fine fuorum ordinariorumliteris venientes, nec in fuis
lecipiantur ordinibus, nec ad fuperiores afcendant.
Clericiquoq; & monachiquide fuis ciuitatibus ada-
lienam vrbem proficifcuntut(nifimunitiveniant fuo
rum literis pratlatorum) non funt clcrici vel monachi
leputandi Si quis praitereain clerun) eleflum fe dicat,
fifacerdotem fefenominet,hoc.fcrutandum eft:quia
non,fine periculo eft intalibuscommunicatio indif-
cufla. Qiiod autem in illis, quifeepifcopos,vel fupe- j
liores pradatos, aut etiam abbates, priores, feu alies
monafteriorum reflores qaocunquenoininecenlean-
tur, appellant, lit difcutfio celebris, 8c diligens facien-
da juculenterapparetdi fcadala 8c perieuia grauia(qu$
ipforum parere pofletcommunicatio indifculfa) drli
gentiusattendantur. Hinc nos euidens euocat ratio:vt
eum prtEmiffisaliis cafibus,qpi minoris exiftuntperi-
culi.iit ex conftitutionibus editis iam prouifum: hunc
vitim um, qui peticula grauiora minatur, nequaquam
fine prouifionis opportunte remedio relinquamus.
Prafcnti itaque perpetuo valitura conftitutione fanci-
mus, vt cpifcopi &alij pradati fuperiores, necnon ab¬
bates,priores & caeteri monafteriocum regimina exer
centes,quocunq; nominecenfeantnr,quiapuddietam
fedem promouentur; aut confirmationis.confecratio-
nis, vel benedičtionis munus recipiunt, ad commiffas
eis eccleiias, & monafteria abfq; diftae fedis literis hu-
iulmodi eoium promo nonetu, eonurmauoiiaiu con*

feerationem, feu benediclionem eontinentibus acce-
derc.vel bonorum ecdefiafticorum adminiftrationem
acciperenonpr3tfumant:nulliq; eos abfquediftarum
literarumoftefione recipiant,aut eis pareant vel intea
dant. Quod fi farfan contra prsfumptum fuerit,quod
per epifcopos, prilatos, abbates.priores, & aliosmo-
nafteriotu regimina exercentes prsdičlos medio tem-
pore aiftum fuerit,irtitum habeatur: nec quicquam in-
terim iidem cpifcopi vel praclati .abbates, priores, vtl
regiminaexercentes, de ecclefiarum vel monaftetio-
tum prouentibus percipiant eorundem. Capitula vero
& conuentus ecclefiarum 8tmonafteriorum ipforumi
& alij quicunque ipfos abfque huiufmodidnfta; fedis
literis recipientes, vel obedientes eifdem, tamdiu fi« 1
a beneficiorum fuorum perceptione fufpenfi,doneclu
per hoceiufdem fedis gratiam meruerint obtinere. Si-
militerquoqueepifcopi, prelati,abbates, priores,
lij monafteriorum regimina cxercentes prardifli folitf
fidelitatis & obedientiai iuramento non pratftito. lU*
etiam Pontifices, quos apud prsedičiam fedem p 2 *'
lium continget recipere, abfque literis traditionis ip-
fius pallij,nequaquam ab eadem difcedant: difceden-
tes vero (quoufquehuiufmodi iuramentum prift> 1{ '
rint,8cliterasobtinuerint)nihil de ipfarumecclelj 2 '
rum 8c monafteriorum prouetibus percipianti&njuiC'
quid interim per eos(vt de aliis prsdicitur)aftum ft*
rit,viribus non fubfiftat.

CAP.  II.

Si religiofus elefttu non petierit ipfe, vel eiue ehcforv
riam confentiendi intra tempui moderddum proprefentiem
abfentia fuperioru  , eft eoipfo priuatue iure fibi cx eledi^
ou.ifito , gr pojfunt eleftores alium eligere. b. d. addit ai lt t'
epudm Jit.de ded.in vi.

Benediftus XI.

S I religiofus,qui abfquefui fuperioris licentia C K'
člioni de fe faiftse confentire non poteft, illam P off
elediionem fibi prarfentatam, vel eius eledores io 1 ! 1
tempusproeiufdem fuperioris pracfentiavelabfe> ,I|,
moderandum,nequaquam obtineat:dat generale c 011 '
ciliumLugdunenfe eleiftoribns extuncadeleftion £111
aliam procedendi liberam facultatem. Verum q ul ?
frequenterdubitatum eft, an etiam fit eoipfoiure(®
quod ei competebat ex huiufmodi ele(ftione)P I i 11, *
tus:ftatuimus iilo eum hocipfo fore priuatum.

CAP. III,  -

Quatuorpatriarchalibue ecelefu vacaHtibue.fi atuiter 1 ^
nonpojfeprouideri Romano Pontifice inconfulto cjued fift*
faftumfuertt.nritum decernitur.

Idem.

S An&a a  Romana ecclefia,quacdifponenteD 01 ®'
110  luperomnes alias ordinariat poteftatis obuj 1 .,
principatum aDeo,vtpote mater vniuerforum Ck’
lidclium.Sc magiftra quatuor patriarchales fedes i”**
tuit, interquas poft ipfam Romanam ecclefiam c °*
ftantiuopoliianam primum,Alexadrinatn fecundu
Antiochcnam tertium, & Hierofolymitana qu 2llU ..
locum voluit obnnere, ipfasquemultis prasrog* 1 " 1
& honoribus ac priuilegiis decorauit: de quarum P 10
uifionibus ciun eas vacare conringit: tanto eft i ccU  v
tius cogitandum , & attendus prouidendum^o^j,
maioris eminet altitudinedignitatis, &periculq s£
raretur in prouifionibusearundem . Super hocig 1 '
eum fratrib.noftris habira deliberatione matura,^

alia nofttat conliderationi occutrit,quod omnes (P r ° (
dolorfpradidlarum fedium patriarchaliu ciuitateji r
funt deftruftat, aut occupata ab infidelibus vel a' C J’ f
maticis detinentur,ipfarum capitulis feu conuent'
o. ___ 1: -- ipi aN

& canonicis
per alias regiones

s difpcrlis vndique extra ciuitates >?'
iones,feu loca a ciuitatibus ipfisrenio

a Vide n»tataper Bett.in c• antijua.cKtra

313

De ele&ione.

*3Uo contingit (ficut experientianuper nos docuit)
Vod vacante Conftantinopolitana ecclefia, pet mor-
, 1,1  bon* memoria: Petri patriarchs,folumpervnum
čelu.** 31  eius canonicum fuit de nouo paftote eledio
. e Mata,aliis canonicis fuis agentibus inremotis:di-
us  tainen eledus iuri,fi quod fibi ex eledione huiuf-
t - 0< “ c °inpetebat, innoftris manibus fponte, ac libe-
3 o ^ n3u ‘ t ' Ideoq;decorundein fratrum confilio Sc
jjl .“licsepoteftatisplenitudine ftatuimus.vt quan-
U cjuitates ipfs fchifmaricorum.aut infidelium fub-
at >autfuberuntditioni.aut detinebuntur per eos.ca
®Htci didarum patriarchalium fedium.citm eas vel i-
a. 3tutn  aliquam, feu aliquas vacare contigerit ad ele-
l °aem,poftulationem, feu quamuis prouifionem de
« ra ficičdofibi patriarcha vel pailore nullo modo pro-
j! aa nt, quoufque ad apoft.fedis notitiam deducatur.
in° S en ‘ rn a data prsfemium dccernimus irritum Sc
a ae, fif ecus  p er  p r£( jidaca.pitnlaconuentus vel ca-
°ntcos, aut quemuis alium vel alios fcieter vel igno-
atet fuetit attentatuni:non obftantibus quibufcun-
•jueipfartim ecclefiarum,vel alieuius earum confuetu-
'nibus vel ftatutis, iuramento , confirmatione dieta:
dts.vel quacunq; alia firmitate vallatis, feu conftitu
■onibus, priuilegiis.velindulgetiis fedis eiufdem,pet
Suaceffedus praefentium impediti poffet quomodoli-
ct.vel differrfiScde quibus quorutnq; totis tenoribus
®.everbo adverbuinnoftrisliteris habenda effetmen

j fpecialis. Nulli ergo, Scc. Data Laterani.x.Calend.

J iuarij,Pontificatus noftri anno vij.

CAP. XIII.

Lam beneficia apud fedemapoft. vacantiafintJot/Papa re
* ruAt A> offendtF, qua dr omrum apud fedem vacare dicanrur
primo loijuiturde refimatimibue,ficund'o depen-

_ Ioannes XXII.

C Sdebito paftoralis officij,nobis quanquam imme
r ‘tis fuperna difpofitione commiffi, periculis ani-
■ aru tn& ecclefiarum ac monafteriorum difpendiis,
jjua: ob ipforum vacationes diutinas ipfis folent fre-
gttentins prouenire, congruis remediis (quantum no-
t  ls cx a 'to conceditur ) falubriter occurrere intenden-
h  S A vt . ccleri us Sc vtilius prouideatur ecdefiis, ac mo-
c «teriis antediftis: Se vt Rom.eccl.qua: fuperipfas ec-
e «a$, ac monafteria ex diuina prouifione obtinere di
§ ofeitur principatUjhonor debitus impendatur: pr*-
r  c C Ho rum nofttorum Romanorum Pontificum, pra:-
ttimfeli.record. Ronif.viij.qui dignitates, perfona-
■s.ecclefias Sc alia eedefiaftica beneficia. Sc Cle.v.qui
>n huiufmodi dignitates.perfonatus..eccleftas, bene-
t . c,a > quarn cathedtalcs eedefias quaflibet, monafte-
la . priotatus, adminiftrationes Se officia qu*cunque,
ful* a ^ u .^ ^em apoft.vacarent,prouifioni apoftolica:
o cettis tenoribus referuauerunt, veftigiis inhaeten
es - Nos ex caufis rationabi!ibus.qui adid noftrunt a-
ll jjum induxerunt,de fratrum noltroru confilio non
dl a  detrahendo, aliqua declatando. Se quxdam ad-
'ndodenouoepifcopales, Se earum fuperiores fedes
t  0na fteria Sc regulares ecclefias.ad qu* hi,qui eis pro
'mporeprscficiendi funt, etiam pereledionemcano
Ram alfumuntur,priotatus,officia veladminiftratio-
. Cs  eorundem, d gnitates. perfonatus, praffiendas, a-
a 4ne ecdefialtica beneficia cum cura vel fine cura,
fM° CUtl ^ uenom ' ne  ccnfeantur, qua: apud pradidam
j* e m vacant ad prafens, 8c ex nune in ajttea (doneč
„'nfti dignatio nos dignabitur vniuerfalis ecclefia:
Poiif s  fuaeregimini prcclidere) vacare contigerit apud
, an J :  ptouilioni noftrcede fratrum noftrorum confilio
r■ ”°ritate apoftolica referuamus. Huiufmodi autem
^'.naonafteria, eedefias 8c alia prrfata beneficia ec
M  ® 'aftica, per mortem vel depofitionem, ac priuatio-

3f4


r Rnt, qui ea obtinerent: per elefiionum calTa-

tionem.poftulationumrepulfionem.renunciationem,
quorumlibetproiiifionem,tranflationem,fiueper fuc-
ceffionem muneris confecrationis, aut benediftionis
dudum a dido elementeprideceff.noft. promotis im
penfi : nifi de ipfis difpofuerit prstdeceflbr, Sc  a nobis.
fiueauftoritatenofttapromouendis impedendi apud
fedem ipfam,vel etiam vbicunque,aut quouis alio mo
do canonice vacare, apud fedem intelligimus praliba-
tam.Epifcopales infuper vel alias dignitates ,ecclefias,
monafteria,Sc alia prsdida fratrum noftrorum fanftae
Romana: eccleliae cardinalium apud diflant fedem,
per eorum obitum vacare cenfemus.fiueinibi.fme ali¬
bi vbicunque ipfos migrare contigerit de hac luce. Et
bocidem in dignitatibus Sc beneficiisquibullibet(vt
dealiis prsmittitur) officialium noftrorum: videlicet
vicecancellarij, eiufdem ecclefia camerarij, notario-
rum auditoris contradidarum, corredorum , feripto-
rumliterarum.ac poenitentiariorum noftrorum , nec-
non abbreuiatorum curia: Roman* locum libivolu-
mus vendicare. Rurfushuiusnoftrareferuationisedi-
ftuni ad dignitates,Sc alia iam dida capellanorum no¬
ftrorum commenfalium , Sc quorumli'bet aliorum ra-
tione officij, vel excaufalegitima in didacuriamoran
tium,quando a nobis pro noftris, Sc eiufdem fedis ne-
gociis profequendis, de ipfa curia quocunque moda
prasmiffi.vel aliqui corum tranfmilli.aut legati vel nun
cij fuetint:8ceos vbilibetante ipforum ad prafaram
curiam reditum (durantelegatione.feu profecutione
ipforum negociorum)rebus eximi contigerit ab hunu
nis,duximus extendendum. Et idipfum etiam efle vo-
lurnus in huiufmodi capellanis commenfalibustetiam
fi (vt pramittitur) nune tranfm iffi fuerint vbicunque,
Sc ipfos rebus eximi contigerit ab humanis. Cateriim
edidum ipfum trahimus ad fedes, monafteria, Sc ali*
fupradida,qua riuenteadhuedidoClem.prsdecSfib-
renoftrovfque ad eius obitum:nifi de ipfis pereum
fuetit ordinatum, 8c deinde vfque ad datam prafen-
tium apud fedem vacauerint eandem:illaq; vacare de-
cetnimusapud ipfamdummodoineis ius inre.licet
adrem non lit aliquibus acquifitum: Decernentes ex-
tunc irritum Sc inane, fi fecus in prsdidis Scfingulis
eorum fcienter vel ignoranter.per quacitnq; feu quof-
cunque apoftolica vel alia quauis audoritate attenta-
tum fuetit, vel contigerit in poltenim attentari: Non
obftantibus pis memoria Gregorij decimi, ac Bonifa¬
cij odaui. Sc aliorum Romanorum Pontificum prade-
celforum noftrorum conftitutionibus fuper boe edi-
tis: quatenus edido elTent,&: funt contraria memori-
to. Cateris in ipfis conftitutionibus contentis, in fuo
robore duraturis. Penfiones infuper annuas abepifco-
pis Sc eorum fuperioribus aliisque pralatis inferiori-
bus.necnon quibufcunq; capellanis,conuentibus,col-
legiis, vel fingulsribus perfonis faflas 8c faciedas per-
fonaliter,aliquibus ex eildem cardinalibus,feu quibuf
uis aliis ex pramominatis perfonis, Sc penfiones pra:-
tereafeuaffignationes quatitatum quarumlibet fupet
cettis prouinciis.dioecelibus, ecdefiis, monafteriis, Sc
aliis ecclefiafticis locis aut ordinibus: etiam a quibuf-
uis pradecelloribus noftris Romanis^ontificibus fa-
das ptatmiffisperfonis, fiuealicuiearundem velmom
fteria, prioratus,adminiftrationes quaf!ibet, beneficia
tegulatia vel alia quxlibet quocunq; nomiaecenfean-
tur: non cofueta ab olim dericis fecularibus aflignari:
huiufmodi perfonis vel alicui earundem collata, fiue
conceffain commendam,vel alio quouis titulo ab eif-
dem pnedeceflbribus, feu aliis epifcopis,vel fupetiori-
bus pnriatis, capitulis, aut conuemibus, vel ^ollcgiis
fub edido pradido nolumus aliquatcnus comprbheu
di,quo minus eis cedentibus veldeccdentibusdiue il-
la quouis alio modo dimittentibus, monafteria ipfa,
prieiatus, adminifttationes, beneficia, ac loca huinf-

3 K Extrau.com mun. Lib. I. Tit. IIII. V. VI. ji6

modi, ad ecdefias Sc inonaftcria fine alia !oca religio-
fa,vel alia eccIcliaftica:eorumquc prailatos, (iue perfo-
nas.ad quas amea eornm dilpofitio pcrtyicbat, feu
quibns immediate fubclfe nofcuntur, Ubere reuertan
tur: nili ds qiiid canonicum obftitcrit, vd de iplis ali
ter duxevimus difponcndum.

D  H A V C T O R I T ATE £ T

vfupaliij.

T I T V L V S lili.

CAP.  V N I C V M.

'Tallij tradirio per obiebhtm criminu vel defctfua retardari
Kan debet ptift obiii ier.i pramijfo tu ■aminto.de obieBu pnmpta
fidmfaciat.Er ejuidJit prornpram fidem facere,declarat.
loannes XXII.

M Alitiis hominum,qua: farpe circa impedien
dam pallij dationem committuntur. volen
tes falubriterobuiare:hacin perpetnum va
litura conftitutione fancimus.vt deinceps per obiedu
cuiufuis criminis, feu defedus traditio pallij facicnda
iis,qui ad metropolitanarum eedefiarum feu aliarum
tegimen a(rumuntur,non impediaturin aliquo nec re-
tardc tur.nifi obiicientes firmenteorporali praflito iu
ramento,fe id malitiosč non agere.fed obieda vera ef
fe fe credete, ac de obiedis oflerant faetre promptam
fidem: fr  nihilominus ad poenam ralionisfeu extraor-
dinariam fcobligentarbitrio przfidentis N  Promptam
vero fidem intelligimus in hoccafu fi intra bimclbris
temporis fpacium numerandum a die collationis in
antea probauerint legitime,quod opponunt. Quodfi
non fecerint (eornm obiedibus Dequaquam obftanti
bus)ad ipfius traditionem pallij procedatur. Pertradi-
tionern autem huiufmodi, viz aceufationis, denun
ciationis , vel inquifitionis mtllum volumus prziudi
cium generari.

D £ O FF I C IO CVSIODis!

T I T V L V S V.

C A PT V N 1 C V M.

In religioforum mendicantium conuentibua plures campa
ne cjfe non poffunt fr, e jpe.ialt V epe licentiaplurei autem ram
panultu in refe8oriu,capitulu fr alibi liritipoffunt ipp religio
Ji mendicantes h obete, hoc dicit. Er elf extrauagani netabi/it:
fr (fuia pulfare companos eft 1  uflodu offiuum,vtpatet eod.tit.
top.r. in ant.idto hi c non abi re celin tat a e tl.

loannes XXII

Q Via tunf os orthodoxz fidei profelfores, fr
viros prifertim ecdefiafticos (ic hortamur
adinuicem, & quo ad alios criam conuerfa
r] ,qubdcx ipforum geftis nullius oftenda-
tur iufliria, neccuitjiram fcar.daii materiaprzpareiur.
Aduertentes qubd eo quod uonnulli mendicantium
ordinum profelfores in nonr.uliis fuis conuetibus p!u
res campanas obtinent , &in pofterum fatagunt obti
nereicathedralcsacecdcfiz alia fua queruntur pro-
pterea iuftitia detrahi, & exinde ciuitatibus loccrum
interdum afierri diuiuis ofliciis impedimemumtvidc-
turqueinteripfoslitigiis,5c fcandalis viaaperiri Nos
przir.iflis obuiare cupientes periculis,paccmq; defide
rantes inter ipfos(finc qua bene pacis audornon coli
tur) obferuari: de fratium noftrorum confilio hoc edi-
do perpetuo ordinamus, quod religioli didorum or
dinum mendicantium in nullo conuentu fuo.feu loco
plures campanas habcant. line ftdis apofiolicz licetia
fpeciati , fed vna tantummodo pro loco quolibet fint
contenti. Qubd li forfan con munitas feu vniuerfitas
aliqua ecclefiaftica.vel mudana feu iidem religioli pro
lil is in aliquo ipforum locorum campanam aliam lia-
blje{int,vel nune habčt.non lllam.fed aliana folam co-

rum fpccialitervfibus deputatam pulfare valeant ho-
ris diuvnis fr.  noduinis.nnfiis & ahis ronfuetis.Czte*
rum religioiis eifdem permittimus,quod vbi haftenus
plures campanas fine-lite, 5: contradidione qtialibet
in vfus duntaxat proprios habueriut, & nune habent,
illis etiam deinceps Ubere vti poflint. AlUsquibufcun
guepereos habitis intra trium inenfium fpacium de
fuis locis feu campanilibus deponendis,5c nullatcnus
iterum reponedis. Veium campanulas,quz in refedo-
riis, facriftiis, capitulis, 8caliis forfan officinis religio-
forum ipforum confueuerunt haberi,fub iftanoftraor
dinatione nolumus comprehcndi. Nulli ergo,&c. Da¬
tum ij.Noucmbris,I’ontificatus nofiri anno viij.

D £ O F F I C 1 O D t L E G A H.

T l T V L V S VI.

CAP.  V N I C V M.

Litem apoflolica inipetrata ad granat feu ad litei in abote
btu ciuita ibua feu dicecelilnu dum er ant inteera  , non obflatttl
diuifione farna de ipfis in duae feuplurei ciuitates feu dranfth
■jua diuijio fafiaproprer dtuini cultue augmentum, frpifoli
increniemum.fr etiam extcutoret feu iudit ei earunde hdto 1 *
fub eifdem modo fr forma ib um vigoiem in Jic diuifii , pni’*
babebantin illu.dum Integra remanebant.  a

loannes XXI l.epifcopuafcruueJeruorum Dri,
adptrpetuam tet memoriam..

Edes apoflolica in fuis adibus veritatem pron'
quens,lucemamans libenter euitatnedofat a |n '
biguitatis irmoluerum: lllamquelibi fempet' 11
fuis ordinationibusreferuare cautelam intendmvt^
illis ita proueniant commoda, quod aliis non i»)W''
neat detrimentum. Sane pridem ad diuini cultus auf'
menturn, 8cadfalutempopuli, quem in nonnullis £ i'
uitatibus, fr  dioecelibus fic multiplicarat altiflimuS«
quodincarum fingulis lingulorum vultus nequiba t >
vt deceret,vnicus paftor infpicere, aut alias panesb 0 '
ni paftoris implere:falubriter intendentes in ipfis d' 1 *
celibus, qtiarum nonnullasin duas, & aliquas in pl*'
res dioecefes duximus diuidendas.certas earum ciuiif
tes ac ecclefias erexiinus cathedrales, quarum fingul 1 *
proprias.dillindas &liniitatasiu(Iimusalfignari.
rumquoniam plures ante ordinationem feudiuiC 0 '
nem noflram huiufmodi tam a nobis, quam a pride-
cefloribus noftris Rontanis pontificibus apoftolio®*
obtinuerunt literas, fuper beneficiis ecdefiafticis is 1 '
plis tune integris dioecefibus vacatutis, quarum no»'
nulla:refiantadhucexecutioni mandandz:Nosan ,< T
uere volcntes cuiufuis dubitationis fcrupulum,qu ’ c>i
cacxecutionem gratiarum fuper huiufmodibcnefi £,lS
concclTarnm poficr forfan incidere, conlideraBtes at '
tenrius quodperordinationefeudiuilionem noflr* 10
pradidam.ius ad rem expedatibus dida beneficia in '
te copttcns ex rationeimmutari non dcbet,quinad ££>
efficax in diuifis dioecelibus maneat.ficut in ipfis £ l u0 j
dam integris: audoritate pratfemiu declaramus, £ l u0 “
omnes fr  linguli gratiz, fuper beneficiis vacaturis in '
te diuilionem huiufmodi in iplis quondam inte§ IlS
diarcelibus a nobis, vel pra-didis przdecelToribusn 0 '
ilris pctfonisqmbufcunq; concelTz, tam in ipfis ntt"
diuifis,quam in aliis dioecelibus decilis ab illis eiln*")
m odo Sc form a poflint fuoordine per executores“*'
mandatos, & alios, ad quos id pertinebit, ad debit*r
ex.ecutionem adduci ,quibus ante diuifiones ftp c * a ’
tas poterant.R debebat. Idcm etiam dedaramus q 11 ?
ad literas apoftolicas iuftitiam continentes, vt vi^ £  _
cet itidic.es dati per iilas in caulis auarumlibet
narum.quz nune de eifdem dioecelibus diuifis exin u  ’

a Hat eoctrtfudgans hab er ur inter xx.Lan.xxij fub til d*

lotterffptabaum gl.flantnit Zentplini.

317

poffint iimaearum tenorem perinde procedere.acfi
difta: dioEcefes.de quibus mentio in eifdera literis ha
betur.integra: remanfilfent. Nulli ergo omnino borni-
numliceat hancpaginam noftrs declararionis infrin-
gere.vd ei aufu temerario contraire.Si quis autemhoc
sttEntareprscfumpferit.indignationemo-mnipotentis
Dei.Sc beatorum Fetri 5 c Pauli apoftolomm ems fe no
uerit incurfurum. Datum Auinion. 3 Calen. Nouem-
fctis.Pontificanis noftri anno fecundo.

D~E~fJ 7 b I C 1  O 1  V D 1  C I S

ordinarij.

T IT V L V S VII.

CAP.  I.

Epifcopus mona.fl eri um vijirans non tenetur zccipi re monz-
thosiUitu monafterij pro tabellionibuf.etiam Ji ho o. h zbere t con-
fuetudo. < 2^ecin aftu vijtrationu dobit ejje fb/u4 y /ed dno s vel
tres clcricos cum notario  , cjui jimiliter Jit clei tcns^fecnm aJJU-
tnat.hoc dtcit.

Bonifacius VIII.

D Ebent fiuptriorlbus fuis reuerentiam fubditi:
& dum fialubriter ab cis pro culpis corre<ftio-
nem velut curantium mcdicameta recipiunt,
obedicntiam exhibcre tenentur.rurfus oportct pr;cpo
fitos cum charitate " corrigcre: decet eos inferrehu-
fiiilitcr, quod docent, & paterna fubieftos dileeftione
fouere. Sic debitor delicatus eft'ugitur,fic onerofus ere
ditor minime reperitur. Sane dudam venerabili fratre
noftro A. epiicopo Dulmen. ad vifitandum capitulum
fiiae eccleli# D-ulmen. qurereguiaris ordinis fanfti Be
nedičbi fore nofeitur, defcendcnre: prior & capitulum
iplius ecckfia; excipicntes, quod de confuetudine erat
eccletise fupiadi&je, atempore, cuius non eratmemo
da inconcutse feruata,quod epifcopi Dulmen.qui fue
ruurpro teinporc perfe folos abfquc aliis religiofis fi
bi adi -m ftis 3  vel clericis, vel laicis fecularibus quibuf
c iu.']’aealTumptis fibi,loco notarij monacho feumo-
nacbis c.pituii mernorati,vifitationem fuam haftenus
prxfato irapenderunt capitulo: fupplicarunt eidem e
fifcopo, vt oranes tam clericos, quam laicos, religio-
£>$ & lecuiares (antequam vifitationem adlualiter e-
^crccret) a capuuio prsciperet amoueri: quibus amo-
Vt '  pavmi er.int ipfum admitteie ad vifitationem hu-
iufiii. .11 peiagendam Et quia dičtus epifcopus eosfu-
Pcr hoc noji audiuit, quan ]uam proteftatemr fevclle
Ojnnc - ' 1  ivrieos liios, & alios (praetertres,vel qdatuor,
Enotam remoucre: & licluam vifitationem inci-
pere & c o n: pl er e idem prior &: capitulum ad (edem
apoftolica.n appelhuunt. Fropofito itaque huiufmodi
negocio coraui ni>bis',&/auditis,& intelle<ftis,qu£ par-
tesdicere volueruntrnds conliderantes,quod confiue-
tudo prsdi&a centra communem vtiliratem, faculta
tem prot; •. ionu :(q»9 non eft anguftauda)reftringit,
propterqu.:d etiarn, vt 1'alua fcilicet fitrerum proba-
tio,quia puhlice intereline veri t as occultetiir:cautum
eft iure, vt curent magiftratus teltari, id eft teftificari
volentibusjfcipfos/dc alios teftes, vel lignatores pre¬
bere. Ktltatuit grneraieconcilium.vi , iudicibusad-
hibeaturperfona puhlica, vel duo viri idonei, cfui afta
conferibat. Quosquidem monachos ad prsedfifta.tum
propter eorum profctlibnem,qux illorum vocem facit
luneftam,&ip(bs arect a iudiciis, &publicis fiuecim-
libus acftibus,nec paiitur (prout coftitutio nouella de-
clarat) nifiin inquifiti ;ms lj.vreticx prauitatis caula,
tabellionis (cuius vice in hac parte duo viri per fiipra-
dnftum conciliu obtinent) officium exercere:tum ouia
fiifpefti nec cotra prioreimaut capitulum, quibus lub-
fiint,quae corrigeda inueniientunfideliter & rečle con-

1  Vide Cvncil, Tridfift .'}. ds refarm.ca.r.

De officio iudicis ordinarij. 318

fcriberent.conft.u nondlc iioneos. Atteiletitcs quo-
quequod id epifcopali non modieum tlerrahit digni-
tati.li abepifco.po,quidignitatem propriam fuo ir.ge-
mo augere debet . comites honoris fui caufa aibibiti
abd-ucantur, feq; folum fufpeffis quandoqueforfitan.
quos vifitat, committere compellatur: dičiam confue-
tudinem.per quam prslibati,prior & capitulum Viden
tur nimium delican tanquam non rationabilemrepto
baraus Sed ne Ut epifcopus onerofus,decernur.us.no-
ftrorum pr^decelfomm veftigiis inharrentcs.vt ciun ad
vilitationem dectetero faciendam in ecckfia mcinori-
ta defcenderit.in viCtationis acvu duas.vel treslione-
ftas perfonas clericalicharaclcre infignitas,quarum v-
naad minus fit religiola ordinis fupradidi, & vnum
notarium elerieum fecum habeat,& non plures: Con-
fuetudine aiiqua obtenta, & compofitione qualibet
interpartes ipfas fuper hoc in comrarium fafta hafte-
nus, non obllante. Nulii ergo liceat hancpag.nollra-
rum reprebationis.conftitutionis.Jcc. Datum Anag-
x.Calend. Augufti. Pantificatus noftri anno viii
CAP.  11.

BeneficU filtra ivetnipatibUia obtmens fine dilpmfittione,
debet il/a frarer vltimum in mahu ordinarij infra duos menfes
dnnittereialia  < feenat incurrit hiepofifat. Et debet ordinariat
tales plura beneficia oblinentes compellere ad ofiendendam difi-
pen/ationem: ejitsdfinonfecerit, ab in^rejjh ecclefia fitlpendi-
rur.videcap ordinarj , eod.tit. ltb.6.qitedfidiligenter notetur,
hac extrauagans fub hoc tit.relfe collocata dicetur.

Ioannes XXII.

V T a  quos rirtutis amor i vitioambitionis exe-
cranda:,& auaritis cxcitate non retrahit, faltem ri
gor coerceat difciplintr: Statuimus.vt quicunq; plures
dignitates.vel perfonatus aut paroeciales eedefias, aut
dignitatem, vel perfonatum cum alio benehcio curam
animarum habente.fimul fine difpenfatione canohica
detinens, illa omnia & fmgula(ilio dunravat excepto,
quodvltin)6receperit,quod podit,fitamen in coex
collationc canonica ius libi competat, retinere) intri
duos menfes a die notitix huiufmodi noflrsconftita-
tionis continue numerandos efficaciter verbo , & fa-
flo, abfque fraude aliqua in manu ordinarij dimittere
teneatut.-per eum.vel per eos.ad quem,vei ad quos eo¬
rum difpofitio fpečtabit ea vice libere difponenda.
Qupd fi non fecerit, etiam itlo (it ipfo iurepriuatus.in
quo ius competebat eidem : & inhabilis ad quxcun-
que beneficia obtincuda penitus cenfeatur . Qu,i ve¬
ro deincepš receperit dignitatem, vel perfonatum, aut
beneflčilim curam habes animarum annexam, liprius
fimiie beneficium obtinebat, primuni quo poftquaqi
fecundi poffelfionem habuerit.vel per cum (omni do-
lo, & fraude cefiantibus) quo minus habeat, fteterir,
priuatus nofeitur ipfo iure, ahfquc mora: diipendio in
manu ordinarij omnino limiliter dimittere teneatui,
per eum , vel eos ad quem feuquos collatio feu Ordi-
nario fpeclauerit ,'dilponendum: quod mfi fecerit, cx
tune fecundo lit iplo iure priuatus, & inhabilis ad (i-
cros ordines, & ad quodcunqj beneficium ecclclšafti-
cum obtiuendum.Vrautem premiiforti:n iVudustarif
litis fubfequatur,omnibus & lingtilis ordinariis in sur
ture fanflsobedienrix, 5c fub poena fuljrenfionis ab
ingretfu ecclclia’,quam eos(fiin excquedis fubfequen-
tibusnegligentes fuerint) incurrerc volurotls iplb fa-
fto.diftricle prarcipimus, & mandamus, vt fub certa,8c
formidabili poena eorum arbitrio infligenda, fubditis
fuis plures dignitates & perfonatus aut ecclefias, qui-
bus cura imrninet animarum aut dignitate, vel perfo¬
natum cum alis beneficira, cui cura limilis fit anne.va,
obtinentibusfiniungere debeant,quod difpenfationes

a  Vide Concil.Trid fifi.?. dt reform.ca.o■& +- &f e fi 2J ti
dereform.cap.17.

>

3i9 Extrau.commun. Lib. I. Tit. VIII. 320

audoritate quarum huiufmodiecclefias, perfonatus,
vel dignitates obtinent.fi qttas habent.necnon Sc titu-
los ecclefiarum, dignitatum vel perfonatuum eorun-
dcm intra tempus pro fafti qualitate ipforum ordina-
riorum moderandum aibitrio, ordinariis ipfis, veliis,
quem, velquos ad hoc duxerint deputandos,exhiberr
procurent. Deproceffibus habendis fuperhis exhibi-
tis, propofitis Sc produfHs,redditiiriabfquemoridi-
Ipendioper fcripta publica conficienda fuper] his, fe-

dem apoftolicam certiorem.

D JE M A IO RITATE ET

obedientia.

TIT V L V S V tli.

CAP.  I.

Omnes Chrilfifideles de necejlitatc faluttt fubjitnt Romano
Pcntifici,aui vtrunquegladium habct,  dr omnes iudicat.d ns-
onine autem iudicatur. Hac tamen exrrauagans regem Fran-
016  dr regnicolat nun amplittt Jubiicit ecclefia Romana , auam
prim erantsvtpater if.de priuil.merutt.

Bonifacius VIII.

V  Nam fanftam ecclefiam catholicam Sc ipfam
apoftolicam vrgente fide credere cogimur &
tenete. Nosq; hancfirmiter credimus Scfim-
plicitei confitemur:extraquamnec falus eft,ncc re-
milfiopeccatorum.Sponfo in Canticis a proclaman
te: Vnaeftcolumbamea.perfedamea. Vnaeft matri
fui, eledla genetrici lui, qui vnum corpus myfticum
reprafentat, cuius caput Chriftus: Chrifti vero Deus.
In qua vnus Dominus,vnaFides,vnum Baptifma. Vna
nempe fuit diluuij tempoie arca Noe.vnam ecclefiam
prifigurans , qui invno cubito confummata, vnum
(Noe videlicet) gubernatoremhabuit Sc redorem, ex-
traquamomnia fubfiftetia fuper terramlegimus fuif-
fedeleta. Hanc autem veneramur 8c vnicam: dicente
Domino in h  Propheta: Erue a framea Deus animam
jneam, Scdemanu canis vnicam meam: pro anima e-
nim, ideft pro feipfo capite fimul orauit Sc corporc,
quod corpus vni cam fcilicet ecclefia nominauit. pro-
pter fponfi fidei facramentorum 8c charitatis ecclefii
vnitatem. Hic eft tunica c illa Dominiinconfutilis,
quifcifianon fuit,fed forre prouenit. Igiturccclefii
vnius Sc vnici, vnum corpus, vnum capur,non duo ca-
pita, quafi monftrum, Chriftus videlicet Sc Chrifti.vi-
carius Petrus, Fetrique fuccefior, dicente Domino ipii
Petro, Pafce d  oucs meas,inquit, Sc generaliter non
fingulatiter has velillas, per quod commififfefibi in-
relligitur vniuerfas. Siueergo Griči fiuc ali j fe dicant
Petro eiusq;.fuccc(Toribus non efle commiflos fatean-
trtr necelfe fe de ouibus Chrifti non efle: dicente Do¬
mino in loanne: Vnum « ouile Sc vnicum efle pafto-
jem. In haceiusq; poteftate duos efle gladios,fpirita-
lem videlicet Sc temporalem.euangeiicis dičtis inftrui
mur. Nam dicentibus Apoftolis, Eccegladij duo hic:
in ecdefia fcilicet, cum Apoftoli loquerentur,non ref-
pondit Dominus nimis efle,fed fatis. Certequiinpo-
teftate Petri temporalem gladium dfe negat, male ver
bum attendit Domini proferentrs, Conuerte gladium
ruunv f  in vaginam. Vterqueergoeft in poteftate ec¬
defia:, fpiritalis fcilicet gladius & materialis. Sed is
quidem pro ecdefia, ille veto ab ecdefia exercendus.
lile facerdotis, iš manu>tegum Sc militum, fed ad nu-
tum Sc patientiam facerdotis.Oportet autem gladium
efle fub gladio , 8c temporalem audoritatem fpiritali
iubiicipotcftati. Na cum dicat ApoftolustNon g  eft
poteftas nifiaDeo: qux autem funt, a Deo ordinati
funt, nonautenrordinatieflent,nifi gladius efletfub

a £antie.6.  b Pfalm.u.  e Uan.ipt  d Intn.tr. C
turnim.  f g Rom.r/..

gladio, Sc tanquam inferior reduceretut peralium il
fuprema. Nam fecundum B.Dionyfium,Lcx diuinita-
tiseft,Infirmapermediain fupremareduci. Nonergo
fecundum ordinem vniuerfi omniaiqueac immedia-
te,fedinfimapermedia,8cinferiora per fuperioraad
ordinem reducuntur. Spiritalem autem Sc dignitate &
nobilitate terrenam quamlibet precellere pcteftatem,
oportet tanto clarius nos fa:eri,quanto fpiritalia tern-
poralia antecellunt.Quod etiam ex decimatum datio-
ne.Sc benedidione.Sc fandificatione, ex ipfius potefta
tisacceptione,exipfarum rerum gubernationeClaris
oculis intuemur. Nam veritate tc-ftante,fpiritalis po*
teftas terrenam poteftatcm inftituere habet,8c iudica-
re fi bona non fuerit: fie de ecdefia Sc ecdefiafticapO'
teftateverificaturvaticiniumPIieremisrEcce a  con-
ftitui te hodie fuper gentes Scregna: Sc citera, qusft'
quuntur. Ergo fi deuiatterrena poteftas,iudicabitttra
poteftate fpiritali: fed fi deuiat fpiritalis minor,afco
iuperiori. Si vero fuprema,a Colo Deo,non ab hotni®?
poterit iudicariiteftante Apoftolo.Spiritalis honioiS'
dicat omnia.ipfeautem a nemineiudicatur.Eft aitte® 1
hic audoritas (Sc fi data fit homini,Sc exetceaturp (I
hominem) non humana, fed potius diuina ore diuin°
Petro data,fibiq; fuisq; fucceflbribus in ipfo,queff cr
felfus fuit petra firmata: dicente Domino ipli P« t£,:
Quodcunq; ligaueris, h  8cc.Quicunq; igitur huicP°'
teftati a Deo fic ordinati refiftit.Dei ordinatiom[ £ ‘
fiftit, nifi duo (ficut Manichius ) fingat efle princip*
quod falfum Sc hiretieum iudicamus:quia(teftan te
Mofe)Noninprincipiis,fed in principiocoelumD^ 1
creauit 8cterram.Porro liibefle Romano Pontifici 01 ”"
ni d  humani creaturi declaramus, dicimus, licfi 111 '
mus Scpronunciamus omnino efle de neccflitatefi* 11 ’
tis. Datum Laterani.Pontificatus noftri anno od* 110 '

C A P. I I.

'TnUtinon difeurrant,prafertim haiitu transformt^'^

Ji a d cukam venerint,inde recedere non debent.Jine Papo
tiaialids ifji  jr receptantes iUos,exccmmnnicati funt.

loannes XXII.

V T prilatorum inepta difeurfibus gtauitas & ”■
plicitas fimulationibus obuia,Sc ipforum ai^ .
fti vicarium indeuotio, religiofitati quippe cotit lJ f
non immerito arguenda.cirm reuerentiam illorum^p
ditas,lucern puritas, firmosque maturiraš pofcat! r£ (
fus.vt fint vita mundi,farna clari, proficui^; redda n f
exemplo. Veritm quia ipforum quorundam(vtfi £ i c ^ e
gnorum habet aflertio) eo vana prorupit, interdu®!
dixerimus perniciofatemeritas,quod(veftibus fp* 11  f
lis fanftitatis abieftis.diflimulato habitu) ad reff 01 ,
a fuis fedibuspartes fe transferunt. Quinimo a ^ s
dem apoftolicamclanculonobis non vifis necinfi®,.
to e  quod venerint.venifte,latitafle,difccflifleq uC ( . „
canturmos ne tacentibus nobis non pricifus hu’ 11 ! 03 .,
di morbus inualeat, dumprouidum creditur,qu c . ^
cautum:licitum,quodimpune.Omnibus epifcop 1 *.^,'
perioribusque prilatis fub obteftaticne diuini i#® j
inhibemus, ne abfquerationabili caufa timoris
vel alia,extra fuarum, ciuitatis, Sc dioecefisacprf u  ,,
ciarum (mutatis habitibus) limites indiferetedift
rant. Inhibemus etiam,ne qui epifcoporum Sc fi>P £t  '
rum ipforum latenter (prifertim habitu trasforn 1 ® (
venientesadcuriam,de ipfa Romani Pontifici* jj,
prifentati confpedibus,vel faltem ab eo receden 0 ^
centia non obtenta]recedant. Si qui vero epifcop 0 ',.
Sc fuperiornm huiufmodi noftriinhibitionis cop^jj
diiftores extiterint,Sc abfque ipfius Romani P° ntl ” } lT
recedendilicetiaconcefla,eoq; non viforeceflerm
eadem, necno fi qui fcicnter receptauerint anttdi £

tf

a Hierem.t.  b Matt.i6.  c Gentf.i.  d .sb ti tipk'
nem humanim (naturam. ZkAkaspntimata.  ^

32i DeTreug

»ifi id confeftim eidem Romano potifici vel alicui.per
q«ehocipfum ad eiuscrediderincdeduci notitia, m-
•ifeftarecuraucrintfetiam (I epifcopali,archiepifcopa-
i patriarchali vel quauis aliadignitatc prrfulgeant)

*os cxcomar unica tionis fenten tia muodamus.

CAP.  III.

Fralatiad cttriam nan debent more načina latenter Ve
indc fine papali licentia reccdere: alids infideles
l*iieantHr>gyfenlentia exc«mmunicationu Ugantur.
Ioanncs XXII.

E Tfi deceat quofliber fubdicorum curam exercere
folicite, & per omiiia veluc lucis filios ambulare :
boe tamsn prjcipuc ab ipfis exigitur,qui conflituti per
»ftitudinem dignitacis vc in lpccula,circacomillasiibi
plebes paftorum fimul & cuftodum partes implerc te-
nentur, & coram ipfis laudabiliii operum exempIo lu-
Ctre. Adnoflrum fane pcrucnitauditum,q> nonnulli
Pontificaliprzditidignitate gregum luorii ctillodiam
1 >egligentes,& abhorrentes lucern,tanquam fili; tene-
brarum,non veretur le ab ouium fuarum citra, merce-
»arij more tempore longo fiibducere,& pontificali di-
nitate reiefta nocrubelcunt vagariperdeuiafub ha-
iribus transformacis.ac concempt« de eahibendo pa-
fibus &fuperioribus honore prcccpto,fic abiefli & in-
decori inrerdum ad fedem apollolicam clanculo decli-
Oare pr*fumunt,vbi more nofluz, cuius intuicum nox
illuminac,lux excsc.it, de dic latentes, horis tenebra-
tum, quosfuis arbitrantur conformaridefideriis,vifi-
tanc,fuos eis euomen tes conceptus iniquos, & confpi-
tationesforfan illicitas aduerfus nos & alios pertra-
ftantes,& demu abinde(non abl'q; notabili fedis przdi
fiz conteniptu reucrencia tam confueta, quam debita
non exhibita Romanopontifici,& necab ipfo pecita li
ctntia nea obrerita)recedunt. Nos igiriir & ipiius fedis
Honoriin hac parte profpiccre.ac calium infolentiis fi
Bem imponere eupienteside fratrum noftrorum confi
iio, generali prohibemus edido,nc deeztero przful ali
Suis fine fui lupcriorislicencia, nifi pro negotiis eccle-
nz fibicommiirzextrafuam dioecefim audeatperno-
fiare. firmiter ftatuentes,vt quicunq;pontifex ad Ro¬
manam cnriam veniens,papalc palatium primitus vifi-
tet,ad papam (fi hoc patiutur temporis opporrunitas)
intraturus,acreuerentiamconCuecam dedebitam exbi
biturus eide: nullatenus recelfurus a curia,nifi ab ipfo
fuper hoc peti ta lice tia & obteta. Qilodfi fccus a quo-
quam fuper his fuerit attentatu, nos quofcunq; przla-
tos, quamuis etiam patriarchali dignitatc fulgetes, fic
ad fedem accedentes, & ab i!la(vt przdicitur)rcceden-
tes,necnon quofiibct alios,qui tales apud fedem ipfam
receptarcprzfumpfcrinr.nifiantc rcccptionem huiuf-
modieidem Romano pontifici fignificauerint aduen-
tum illorum : dečernimus eoipfo notam infidelitatis
incurrere, ac excommunieationis fententiz fubiacere.
Nulli ergo,&c.

! : *■ *  1 1 1  . .

DE TREVGA ET PACE.
t  ir v l  rs ix.

CAP. I.

Sixtuspapa Velcns difetrdiam ex pragmaticafanciione
fubortam frd.ire  , ordinariis regni Franci a  ad confercnda
1  btneficiafexmenfts concedtt. Vacultatem concedendi ftx
gratiacfibi retiuet. Beneficia cardinalinm eorum, fjui
cdrdinalibusfant familiares in regno Francij: exi[ientia ,
(n* iiOiffitioni vfifojd certum temp ut nfcrn.it. De benefi
ciif promauendarurn auid fieridebeat,oflcndit.Canfiis be-
ntficiales in primainfiantiavnltin partibus terminari,in
tfuibua ant e dtfiniiiitatn feni en ti am (tuji in Vrta cafn) Ve¬
tji appeHari. £htid de caufis in curij pendentibm facien-
ditmjil narrat. Siautem cadem caufa in diucrfis curitt,di
ferfis re[j?CL c i/bue traiUtur, tjuanam pačit termmada fit,

i Sc  pace. 322

hic recitatttr. Taxat beneficiorum editat a Iaanni XXI1.
feruandas cenfet. Tandem tempui penit , intra quadvuU
ijiaacceptari & feruari.Sctaf autem rjubdhuiufmeii etn
cardata, taniguam utri communi &■ decretia Canjlant,
BafiUcn.cantraru,na» funt ejječiumfortil.i.

Sixtus IIII.

A  D vniuerfalis ecclefiz regimen diuina difpo-
nente clementia vocatis , inter aliapro com-
miflbrum populoru votiua dileftione nil oc-
curntprzftatius, tj, exorca interperfonas ccclefiafticas
(principis tenebraru aftutia) difcordiaru fomenta per
noftrz folicitudinis oecurfum protinus extingncre: vt
(cuiufuis altereacionis falubritereuulfis femimbus)pa
cis & tranquillitacis duleedinem inter creditos nobis
populosfdiuina nobis alliftete gratia)imponere & con
feruare valcamus. Cupientes itaq;,vt fufcitata retroa-
dis temponb.difcordiafproh dolor) in regno Francis*
De!phinatu,aliifq; terris & dominiis chariffimi in Chri
fto filij noflriLudeuici Francorttm regis illuftris, inter
nonnullas exeifdem pcrfonasoccafione cuiufdam con
ltitutionis,qup m eodem regno diutius inoleuit,quam
perfonz przdidz pragmaticam fandionem vocant, ne
fi (q> abfic) maiorafomentafumeret, damnapariter &
grauiora fcandala,periculaq;fubfequerentur, fine dc-
bito clandar,& totaliter fecludatur. Aučloritatc apo-
ftolica ex certa fcientiade fratru nollroru confilio om¬
nibus &  (ingulis przlatis Sc  aliis perfonis ccclefiafticis
regni, delphinatus, terrarn & dominioru eorundč.ad
quos digniratum aliorumq; beneficioru ecclefiaftico-
rum,terrarum & dominioru eorundem collatio, proui
fio,przfentatio,eledio,fen quzuis aliadifpofitioperti
net: de quibufuis dignitatibus, perfonatibus, admini-
ftrationibus, officiis, canonicatib.& przbendis,nccno
aliis beneficiis ecclefiafticis,cum cura & fine cura, fecu
laribus Sc  regularib.ad eorum collationem , prouifio-
nem,przfentationem,eIeiftionem, feu quamuis aliam
difpofitionem pertinentibns: quae dcinceps in Febrna-
rij,AprilE,Iunij,Augufl:i,OSobris,& Dccembris men-
libtis futuris perpetuis temporibus vacare contigerit
(dummododifpofitioniapoftolicz ex aliqua generali
referuatione in corpore iuris claufa, ant per altera ex
conftitutionib. falicium rccordationu Benediki XIII.
quz incipit,Ad regimen. ant Ioannis XXII. lvomanor*
pontifieum przdeceiT. noftrorum, quz incipit, Execra-
bilis,feucontticutiones & regiilascanccllariz apofto-
licz per nos fuper hoccditasrcferuata ecneraliter nS
exiftanc) perinde ac fi aliquz a fedc apoitolica,vel eius
Icgatis expečtatiiiz litcrz no cmanalfent,Ubere difpo-
nendifaculcarem cocedimns per przfentcs.Er quia ifti
fummipontificesprzdccelf. noftriconfueuerunt fe in
concellionib.gratiarum expeAatiuaru a  perfonis be-
nemeritis exhiberc liberalcs, noftrz intentionis exiftit
cocederc in regno,delphinatii,terris Sc  dominijs regni
huiufmodi vitra gratias cxpeftuciuas per nos in cifdcm
regno,delphinatu,terris,& dominiis coi)cc(Tas(quibus
in aliquoprziudicarc non intendimus per przfcntes,
quafq; in fuorobore permanere volumus) fex perfonis
idoneis rcgnicolis : fex alias gratias expcfiatiuas ad
quamlibet collationc , prouifionem, pr^fentationem,
feu quamuis aliait^difpoficione finguloru ex przlatis,
aliis perfonis przdičiis. Ex quibus quide fcxgratiis,
dus g«tiz expeftatiuz coccdenuur dnobus clericis re-
gnicolis idoneis,pro qurb.rex ipfc,& chariftiina inChrl
ito filia noftra regina , aedileftus fili us nobilis virdel-
phinus Vienen. neciion magiftri & przfidentes, ae alij
ofiiciarij,inaliquoex parlamcntis regis titildcm regni
nobis fuper hoc vnanimiter fupplica'ouc,qui duo nomi
natiperregem & regina,delphmum, raagiftros.przfi-

a Gratias expe<iatiuaa madala deprairidtdo nemi
»iamplius cicedi decreuit cic.Trid.SeJi.z^ de refor.c.  19.

NN

3-2J- Hxtrauag.communium. Lik L Tit.IX.

<dente$, Sc  of&ciarios praifatos gaudeat prarrogatiuis a d
snftar familiariu noflrorum cohtinuoru commenfaliu.
Jpfisq; fex gratiis confumptis, alias fex gratias firailes,
aiiis iex gratiis perfonis idoneis modo Sc  forma pra?mif

fis conccdereinteudimus. Volunms aut, aceiufdtm au

doritatc Sc  tenorc praefeneiu decernimus & declara-
liuisjbeneficia^jusvenerabihum fratru noflrorum fan
a« Rom ccci.caidinalium famiiiares continuicomen-

faleseorunvfamiliaritatedurante in regno^delphina-

tu,ttrris,&: dominiisprsefatis obtinenc, &  in poiterum
obtiaebunt,dijpofitioni apoftolic* in pofterum cenfe-
ri referuata, quandiudwnt*xat eardinales pra?fati vita
duxerintin humaniste pofl obitum eorundč cardina-
lium pcr fcxannoscontinue fequentes. Quibi?s quide
fex annis elapiis, alij ad quos eorundem bencficiorum
collatio.prouifio, pr«efentatio> elcdio, feu qu*uis alia
difpofitioaiiis pertinet: de bcnt ficiis familiarium hu-
iufmodi in regno.delphinatu ; tcrris,& doraimispr^fa-
tisconfiftctihusjinpraedidis menfb. difponere valeat,
fouiufmodireferuationeno obftante. Concedimustti-
am tp benefkiorum,qua:promouendi per nos-,dignita
teSjieu beneficiaconlidorialiaipfarum prouifionu pcr
nos decorunj perfonis faciendartim obtinebunt , acin
q.uibus }  & ad.qti3? ius eis quomodolibetcompetit, ac
coni petere peteric per promotiones ac dignitates , ik
alia btnefieiaconfiftorialia pr*dfda, acmunus co*Te-
ccationiseiftlem promouendis impendendum, feu la-
pfum temporis dcconfecrandis epifeopis a iacriscano-
siibusdehniti vacaturoruro,fi promotiones ipfa? in ali-
quo ex fupradidis menfibus fiant,nifi benefieia ipfaef-
fent,aliasdi ( pofiDoni apoftolics(vtpracfcrtur)referua-
ta,ad pradatos & perfonas fupradi&as. Si vero in aiiis
men fib. promotiones eifdem fiericontingat, adnos &
Roma.pontifices fucceflbres noftros collatio,prouifio,
& omnimoda difpofitio pemneat.Et qwonia fed.apoft.
notariorum magnusreperitur numcrus,«orundeHi no
tariorum, qui habitum per eiufdem fedis notarios ge-
ftari fohtum.publice & continuegeftant, ik  in pofteru
geftabutjbeneficiaincifdenu-egnojdelphinatiij&^tcr-
ris confiftentia,duntaxat cenfeantur refcruata:quodq;
auoes & fingula? caufa? beneficiales in partib.coram iu
dicibus competentib. vfq;ad definiciuam inclufiue : in
pr.in-.a duntaxatinftantia , in qua nulli ance definitiaa
iLčetappellarc,nccappcllatio( fifueritcmi(Ta)debeac
admitri, nifi ab interlocutoria, vel a giauamme nego-
tium principale minimč concernence, noft poilir pcr
appellationcm a definitiua fententia rtparari. In aiiis
verbinflantiis in Romana cuFia tradeBtirr.cognofcaiv
lur, & fi n e de bi to t cr m i n č t u r. Ca mar vero b e n eficial es
jpendentesih dičfca curia internoftros, aut didorti car-
dinalium famiiiarescontinuoscoinmenfales ipiis car-
dki2Hbus,in.cadenr'Ctiriaprarfentib»i*sfeu in aiiqua le-
ga.tione,autreereationiscatiia fecedentibus,nccnon
praefat« fedis officiaies,offie!i a^u exercctej, aut alios
apra?rr.iftis* quiper fex mefes curiam prsedičlam iecuti
fequuntur de prafena,cuFiales,^: quofemique
alios eortim a t»u e rfaT io t r  fn pc r quibufuis beneficiiseif-
dtmaduerfariisaučloritnte ordinaria collatis ,-per il-
los, quib.commifiiTe repc,iutur,fi u ahos per nos adid
dtp ata tos, feu etiam deputandos iudices awdiantur 3 t:o
gnofcanturjdecidanturj fineq; debito terminentur> ac
tf«ccutioni debitsederaandentur. Ca? te rit vero fimilcs
caufe beneficiales inter quofctmq; alios pendentes 3  &
qua quibufvis iti dicibus,feu aaditoribscommilfs repe-
riantur,aliquibus iudicib.comp,ctentib.in regno Fran¬
cih, aučloritate apoftolica committantar audiend«,&
cognofcendat,, dicidendar, &irne debito terminanda,
cum ^cceffaria earundein caufarum aduocatione.P; 3c-
terea,quia aliqu* ex fupradidis caufis in eadč Roma¬
li Vide c c«  •’ dttttji eft,  . de r tCe. rm . o»)

324 -.

na curia fuperpctitorio, & diutrfis curiis *r.^ srC ^ tt
fuperpoflFcdbrio traftanturivolumus,^ ^
fis in diucrfis curiis fuperpecitorio Sc  pofTcffor 10
co ,$c  eodem contextu pendenttb. (fufpeBfup etlC0  *
6c  cefuris fuper hoc latis) in poffetfbrio in curiis e( ' r  -
dem iudicum,coram quibus caufa? poltelforij P en . ••
depisfcndprocedant, caufxq; ipla? fuperhutu m  ^
poffefforio intra biennium terminentur, & *

Alioquinbiennio elapfo Iiceat partikipfts p r0 . c ^. 6  (
fuper pttitorio, ik  vlteriusdi(S;is caufis expcditis r
pofleflorio,aut huiufmodibiennio elapfo altcra
litigantiu coram iudice cdpetenti, au^oritate »p 01
lica deputato poterit ius fuum profequi,ipfeq>^P° f
licus iudex intraaliudbienniu caufamin petuoru’
min are teneatur. Quod fi non fece r it, caufa ipf aa  -
auocata,dc lis penitns extinda cenfcatur. Ht u *° r  .
aliquis eorunde iudieum cuiufuis iibi commifT*^®
expeditionč malitiose prorogare,aut difterre pT&jf
pferit^excQmmunicationis, ik  omniu bcneficioru ^
rum priuationis pocnas iplo fafto incurrat,a qua ‘i 1 ^
eKcofnunicationis paenaabiolui nequeat, nili a u
&fuccellorib. nollrisRom.pontificibus, pr*rcrq u ^

mortis articulo: a  quodq; deca?tero in literis
endis in regno Francise, Delphinatu,& terris^lu^’
miniis pra?dictis feruentar taxx fuper hoc edica? ? c *^
an.xxij.papam prscfatum,& exceflTus,fi qui ^ ucrl . nC, [e 5,
rigantur.Ec quiapropter a{fiduasguerras ik  nouit*
quse continue vigent in dičto regn.Ojpratenditur
nas, J um vacantgrauatas, in taxaetiam refori^® 1  •
concilioCendant. quas redučtacflad medietarc ®
qu« taxsev q> grauatus in eadcmtaxapraelatus p r ° j
uendtts (oluat communia,& minuta feruitia, qu^f

\r

res ex Gallisannatam vocanntantum pro vera C 11
tione fruftuum ecclefiae ik  monafrerij, ad qu*
motus, caq; in dičta cancellaria, & camera ap°^° J{
inuiolabiliterobferuari mandamus. Et quia in fdp r ^j
^is concen.ionib.regnum,ac regem maxima
rttatecompIexr,credendu eil,nonimmeritb, v*
notos & obedientes erga fandam Romana ecclc**
beant.QuarevoIunr,us ik  eifdem audoritate & #

ftatuimuv, q» pra:fatus rex intra quatuor menfcs.P^
niifla' acccptare ik  obferuare, ac in regno Oelp^^ ^
& dominiis hurufrnodi obferuari faccre, necnon ,fl
alios duos prxfatqs quaruor immediatcfequč'f slTl  fr
fes fuper acccptatione & bbleruationc,aliisq, P i3 Lfc'
fis omnib.&fingulis perfuas patetes liceras nos &
dem priefatam certificareteneatur. Alioquiirp ra:
tes liter* , ik  inde feenta quicunq; fint calfa Sc  > rr  .j
nwlliusq; roboris vel momenti.Nos enim cxtunC* rI ^
dečcroinrt'& inanc, fi fteus fuper his a quoquiq u ^ f j,
audoritatc fcienter *vcl ignoracer cotigcrit atte 1 *^
Nulli ergo omninohominu lrceathancpagina n°^
rum conceffionis,intentionis, volun-catis, condi^
nis,declarationis, indulti,mandati,Arllatuti iof rlll * r
re,vel eiaufu temerario contraire. Siquisaiith^^
tentareprffu»npferit,indignationeomnipotcn t,s  ^
Sc  beatorum Petri & Pauli apoftolorum eiusfe rj0 . ,
rit incurfuru. Datum Rom* apud S. Petrutn^m 10 ^^
carnationis dominic*,i47 t.fcptimo id us Awgunb
tificatus noRri anno primo.

C A P • I L ^ -p/i'

Difbdvdiainte $rt ligi of» itn enditat ef t & ecclcfi** 1
rocdalium rečtovesitt partib. Germani# fjuatuor dd%^f
comiffa^per tos fub certd firmi* modi* in pa.ee &. -^t

diam t ouerfa fait:qua Romanu* p ont.ee firmat>p* ,liCt f >  ■
Jkbpcena fxc* m m.unieati o ni-s i Ham a  p Y#lat id o

1  ^
a Inmortif Articulo nuli a  ejt cafaumreferuatto'-

ideo omnerfacerdotes quoslibct panitentes a  J .f-
ptccatu & ccnfn ; rif abfoluert pojfunt:conciliuffl-.

■S  ejb i^.c.p.dtCAfuion lefern^ticns,

32 5

Sijttus IIII.

Iflccsilliiis,* qui ftipra petram tedificauitecclefiam
ti *‘ un, (meritis ) licetinfufficientib.)gerentesm ter-
. s >&pereiusimmaculatavcftigia (quantumnobis ex
tc > conceditur)infedere fatagentes,inter Chrifti fide -
v  s  ? a °<lib«t,& prafertim fub vno atq;code facerdotij
• ’f’"°n°bifcmn Deoir,ilitaRtes,pacem&cliaritatem
auccre, & indu&am cofouere, vigilanti folicitudine
I e< wamur affiduč,«: qus iis con tram funt falce vigi-
ant| i paftoralis ad radiccm pofita fubmouerc, prout
erilln  & temporum circunftanti^ id nonimmeritbex-
pofcetedignofcuntur. Naper fiquidem pro parte, tam
' ,tn trabilium fratrum noftroru Maguntine. & Trcac-
?e n.archiepi(čoporu,ac Herbipol.de Vormacien.ifc Spi-
r ^ n -epifcoporuni,cpdiIedifilij nobis viri Philippi comi
*!* PaUtini Rheni,& ducis Bauarij,qiH vn us cx elefto-
Homani imperij exiftit,ad noftrum peruenit au-
“ lt um,q, interdiledosfilios prasdicatorum minoru. &
'atmelicarum ordinum profelfores , Sc  nonnullospa-
Rtcialium rcdores,& alios ctiam ecclcfiaru pr®latos>
In $igunte illoquiranqua leo rugiens Circuit, quarens
9'iem deuoret.in partib.Germani *,Sc  prsefertim in op
P l doEfiingen.Conftan.dio:cef. fufcitatafunt nonnulla
^iffendonum & teandalerum fomenta ex certis caufis
jurienotiis eapreffis, qux nilipervigilanriam paftora-
>is offi cij celeriter fuccidantur, pofleht ad fcandalum
"on modieum Chrifti fidtliinu ilhru partium faciliter
t>eruenire.Nosigiturattendentes,g> facrofan&a Rom.
'rcl.ab eias fundatione primarna in ordine facerdota
‘ 1 >quem Petrus apoftolus, & eius fuccelforesobferua-
, Knt, inflituta, & per viros prouidos Sc  facerdotes vir-
*ioios adauda,& longitlimis temporibus feliciter con
Er uataex«itit. Rurfusq; animaduertf tes,g> hodiernis
lemporib.hominum crefcentc malitia,nifi ager domi-
*> c us cultorib.idoneisjbuccinatorib. Spiritus fanfti,&
P^conib.verbi Dei(qui prsecer carteros in ordinib:fra-
* r tmmenc!icantiumgratiaafiiftente diuina incopio-
0  numeroreperiunturjallidue C0lcrecur,vepribus nra
or utn,&fentib,vitiorutn omniu ederiterobrueretur:
®°npotuimus nonabincimiscordis noftri dolere,q>
‘ntertales yiros,qui fe mutua charitatc diligerc>& al-
le ralterius(iuxtaapoftolu b )onera portarc deberent,
ucordi* feminarium excitaretur.Vndecum vellemus
j^per KisjCa qua decet maturirate confulere,venerabi-
‘biis fratrib.noilris Guliclmo Hoftieli,& Angelo Prse-
*^ftin.epifcopis>& dile&is filiis noflrisluliano tituli S.
,5 tri a< i vincula,ac Peti o riruli S.Sixti presby tcris,car
lr ulibus viuaz vocis oraculo comifimus, Sc  mandaui-
a fingulis partib.prsedi&is,vel eorum procura-
l °ribus legitimis,auditis hincinde propo(iti$,inter eas
c °n€ordiam cračtarent. <^ui quidem epifcopi Sc  cardi-
^les ftatutis loco &  tempore ,  co»uocatis, audicis,&
lnt cllečHs partib.pr£dičl:is(vtpr3efertur)& in pr^midis
S^auiter Sc  confultc pipcedences,partes ipfas de comu
^earundem confenfu ad concordiam infra lcriptam
f >e tduxerut. Vidclicet,q> ipfi paro:.ciani facerdotes de-
c *terb non dicant a mendicantib. hserefes proceiTiife,
Cl ' m  in veritatc fidesnoftia fit illuminata, & ecclefia
jahata per eofdem,& praefertim per ordines pr^dica
nriufl Sc  minoru, vtiura teftatur.i>uodq;iratres men
' Ca ntcs non pra^dicet.populos p^rcecianos non tenen
^dir e  midam in eorum parccciis diebus feftiuis Sc  do-
'nscis, cum iure (itcautu illisdic'bus parcecianos te-
. tf iaudire miflam in eorum p irccciah eccleija: niu ror
ex  honefta caufa abipfi ecclefia fe ab fen ta rent:

De Treuga Sc  pace. 326

quodq;etiam neefratrej, neccurati indKCantaliouo
modolaicos ad eligeudum fepulturam apud eos,& be-
ne caueane propterpcenas, quasimponuntcanones,
cum lit iibera. Quod etiam ipli mendicantcs deliftanc
pr*dicare,q> parosciani non 5ntobIigati,faItem inpa-
fchatepropriocofiterifacerdoti: quiadeiure <t tene-
ttir paroecianus (faltens in pafchate) proprio conSteri
facerdoti., Per hoc tamen ipli fratres mendicantcs non
cenfeanturexclufi,quo minus fecundum iuris commu-
nis &priuilegiorumcifdemcoticefforum difpofitione,
confeffiones attdire,& potnitentias iniungere valeant.
Quod etiam decatero inter ipfos fratres mcndicantci
Sc  curatos,quo ad efftdum prcdicandi, horas cantan-
di,&r campanas puUandi, feruetur cofuetudo anti qua,
qu^ temporib, antiquis ieruata fuit in ipfo oppido Ef-
lingenfi. Et cafu,quo veniat aliqua occalio bue necef-
fitas.non fiatcomnuitatio cemporis, vel hors, in ip-is
pratdicationib.fiendis.-nifi de confenfu partiu.Quodq;
etiam ipli fratres in lermonibus eorum non detrahant

prslatis,& reflorib.parcccialium.ecdefiarum: Neq; e-
tiampopulos a fuarum ccdeliarum parceciaKum fre-
quentia &acceifu abftrahant, fiue retrabant quoquo
modo. Et viceuerfa ipfi reftores & prelati aliquo mo¬
do non detrabantmendicantibus, fedillum fauorem,
quem po(funt,cis impendant,& in omnibus & per om-
niapraftent: ita,vt veravnitas & perfedacharitas in-
ter eos oftendatur.Nos itaq; iliius vicesgeretes in cer-
ris,quiapoftolis fuis disit.-i Pace nieam do vobis.paci
meam re!inquo vobis: eupientes fuperbis opporrunž
prouideri,motu proprio,non ad alieuius fuper boe no¬
bis oblatat petitionis inftantia,fed de noftracerta <bien
tia & mera voiutatc concordiam pradičtam, ac omnia
& (ingula per prafatos epifcopos &cardiBales ordina-
ta(ad hoc,vt perpetudinconcufia perfiftat)au<3oritate
apoftolica, & ex cenanoftrafcientia approbamus, &
cofirmamus ,ac viribus perpetuofubfifteredebcre de-
ccrnimus. Supplentcsomncs &fingulos detefius,tam

iuris,quam fadi, fi quiforfaninteruenerutineifdem.

Iiiiutigentes nihilominus arcbiepifcopis,epifcopis, pic
banis,re£loribus, curatis,necnon prioribus, gardianis,
& fingulisfratribus ordinum mendicantium fub pečna
cxcommuriicationislars fententia,qua contra facien-
tes,&quemlibet eorum contrafaciente incurrerevo-
lumus,eoipfo,a qua abfolui nequeanr,nifi de cxprcfib
confenfu parcis \xix Sc  debka latisfadioneprauia, in-
uiolabiliterobferuent : Et quantum in tiseft, ab aliis
obferuari faciant. Etinfuperquafciinq,lites,& caufas
coram quibufcunq; caufarum palatij apofiolici audi-
toribus,feu alibi occalione prgmiiforum,interdiledos
filiosdecanum & capitulum eedefi® Spirenen. &cu-
ratum difti oppidi, ac fratres praediftos indecifas pen-
dentesdllarum ftatus,tenores,dl: formas,& in eisgelta
&a<2icata,pra:fentibus pro espreflis habentes, ad nos
harum ferie,motu,lcientia Sc  audoritate pradidis ad-
uocamus, & litem feu lites ipfas penitus extinguimus:
Etambabus partibuspradifiis litis huiufmodi confor-
tibus, feu iilis adharentibus perpetuum filentium im-
ponimus:Non obftantibus conftitutionibus'& ordina-
tionibus apoftolicrš, acpriuilegiiseildem fratribusin
genere vel in Ipecic concefiis,c®terisq; contrariis qui-
bBfcunque. Nulliergo.Stc. Datum Roma apud S.Pe¬
tram, Annoincarnationisdominicse, 1478.
xv.Cal.Iulij.Pontificatus noftri

annofeptimo.

a b C xl,6.

a Ctti>.9mntiviriufyutfcxw. depoen.^ rimifi.
b loun.i 4.

FINIS LIBV

NN »

EXTRAVAGANTIVM

COMMVNIVM.

liber ii.

De Iv d i c i i s.

T IT VLV S L

CAPITVLVM VNICVM.'

fZ>ecretalem,SHpercatbedram,qiu( ejt in C le. in cap. duditm. innouata, iubet obferttitri : neqttt
prcpter illam debent religiofimendicantes effemoleJli,& grau.cs prelatu,neque prelati ipfis ret
Iigiojis. El fifintalitjtue iniuria,hdmole/Ltiones bincindefaSU: Tajiti~*ulplujlitiacompltt
mentum breuiter exbiberifummarie,fimpliciter & de pitno ,Jincftrepitu & figura ludinj,7(1
alitcr,front cjualitai excejpmm exigit : 'JS^on objhmtibus qutbufcunq ?  objhtcu:
Hi,qiuepoJ]entht5 obuiare.

Ioannes XXII.

Rf  ojviNTEsimbinnuraerofe quo-
dammodo de diuerfis mudi partibus
vencrabilium fratrum noftrorum e-
pifcoporum aliorumque fiiperiorum
pradatorum , necnon diledorum fi-
liorum, redorum, curatorum,& pa-
rcecialiam facerdotum querel 2  con-
tradiledos filios fratres pradicatorum & minorum or
tirnim,noftrifm & fedisapoftolicar excitaruniTauditu,
&clamorofisfn{inuationibus excitare Srfatigare non
«cfiant,qubd iidem fratres decrecalem dudum editam
a felic. re.Bonifpap.V II I.pradec.noft.qua: incipit,Su
percathedram. Acper pia» memor.Clemenc.papam V.
prajdccefT.noftr. in Vienenf.concil. innouatam tcmere
obferuarenoncurant: fcdipfamtranfgredinon timen
tes,in eiufdem fedis contemptum , animarum fuarum
pcriculum, & eorundem & ecclefiamm parcccialium
praiudicium Scgrauamen. Intelleximus quoq;, quod
plerunq;pra.’fatis di&orum prardicatorum Scminoru,
necnon eremitarum fandi Aug. Sccarmelitarum ordi-
mim fratribus, in cuius ordinis didomm cremitarum
perfonis idem pra*dccefTor Bonif. conftitucionem prce-
didam,in qua tantum dc ipfis praedicacbrum & mino-
rnm cauebatur ordinibus, per omnia voluit poftmodu
integraliter & inconcufic feruari. Etadquem prsdi-
ftorum carmelirarum fratrum ordine, nos fubfequen-
ter conftitutionem eandeni, quo ad omnia in ea con-
tcnta duximus extendcn<Iam : a pnedidis epifcopis,
pr»latis,redonbus,curatis, & faccrdotibus.cootra te-
norem conftitutfbnis prsdičhr graues jniiirise atq; mo-
leflisEin diuerfispartibusinferuntur. Nuperpro parre
Vien.fratris noftri archiepifcopi Bufdegal.Sediledofu
filiorum capituleriim maic^is Burdegal.Scaliarum ec-
clefiarum, prioraitium, conucntuum, redorum, cura-
torum>facerdocuin»& vicariorum,paicecialium,accle-
ricoriira,tam Fegularium,quam fccularium ciuitaiis &
diacefis prardidarum nobis extirit in tim at um,' quod
pra»d:di eorundcnn prardlcato: um,minorum, cremita¬
rum , & caimHttarmu ordinnm Fratres cotra cenorem
deeretafis diufdem, mulce eifdcm S: e or d fingulis gra-
lurainA&iLoiums fnferunt d  iadufas,Quu igitu: pa¬

ram efletiura condere,nifi qui ea tueatnr esiftat:^
volentes de Fratrum noftrorum conftlio decretalčp 1 ’^
dičtam, Super catbedram , irreFragabiliter obFeru2 rl ’
Difcret.v. perapoftolica feripta mandamus, qtjaten ||J
vos,vel duo,auc vnus veftrum per vos, Feu alium,v^^
lios, etiam fi fint extra loca, in quibus eftis conFer 0 ^
tores, feu iudices deputati, tam ei.fdem archicpiFrf’
capitulis,prioribus>conuentibuSjre(ftoribus, curati5c
cerdotibus,vicariis,ac clero ciuitatis, & dieecefisfl rJ f
člarum, &eorumcuilibet aduerfus prsdidos,q u3,fl
econuerfo eidem Fratribus aduerfus archiepifcoptV 2 "
pitula,prselatos,priores, comientus,rečlores, lacet^
tes,vicarios,ac clerum.pra»fatos,& fineulos coruii^v
efficacibus dcFenfionibus praefidio affiR-eme^apF^ 1 ^
tes deeretalem pr^didam , quoadomnia eiuscapi tir
la,prout iacentjfii miter obferuarimo permittatis^ 011,
tra tenorem ipfius per memoratos fratres di&oruifl?*
dinumeifdem archiepifcopis,capitulis, pralatis,p fI ^
ribus,conuentibus,redoribus,curatis > facerdotibi 1 ^ ?l
cariis,ac clero, vel alicui feu aliquibus eorundem > flCC
e ti a m prsedidos archicpircopu,capi.tula,pra:lato5,c 0 ^
uentus,redores ; curatos > racerdotes, vicarios, acclf fU ’
Feu aliquem,vel aliquos ipforum cifdem fratribus g r J"
uamina,ac iniurias irrogari : Faduri ipfis hincinde> dC
quibufcunq; iniuriis, mt>leftationibus,grauaminib l,f '
& damnis viciftim illatis ha&enus, &  etiam in
inferendis eifdem contra tenorem conftitutioniscil ll,,
deni,in illis videlicet, quae iudicialem rcquirunt
ginem,Fummarie,fimpnciter& de piano, iineftrep ,£l1
indici) & figura, in aliis vero prouc qualitas ipFor ul ^
exigit iuihtix complemenctim: Moleftatores min° r S
5c maiores huindnodi, necnon contradidores ^
libet drrebelles quandocunque &  quoticfcunque &
pedierit-, per cenfuram ecclefiafticam appellatio 11
poftpofita cempefccndo. Non obftantibus quibufc un "
que excmitionibus, fpecialibirs vel gencralibus,
fratribus & or-Jinibus pradidis, vel alicui, ftuali^
bus Fratrum Sr ordinum eorundem , quam prasfacis
chiepjlcopo, capitulis, pržeIatis,prioribus,c6uentib* lJ ’
ttdoribus,curatis, faccrdotibus, vicariis,acclero ?' c
ipforum alicui vtlSliquibus, cosnmunitcr vel diui^’

329

fliiacunq; forma, vel expreffione verborum abea-
em  fedeconcellis: aceiufdem Bonifacij, quo cauetur
nc a Hquis cxtrafuamciuitatem vel dicccelim, nifi in

fin""’"

o u1 ^

conferuatorcs a fede deputati pr£edi&a,extra .-

CtT1  Sc  dimcefim, in auibtis deputati fuerint, contra

3 u pfcur- ’ ~ ".‘

De dilationibus.

cejtis exceptis calibns, & in iliis vitra dietam vnam a
" e Uwe.dicecefis ad iudicium euocetur.Seu ne iudices,

conferuatores a : r  ’ ’

Cm  Sc  dioccefim, i

fin^r

^°icunqj procedere, fiue alij vel aliis vices fuas com-
^tere, aut aliquos vitra vnam dietam a fine dicecefis
trahete pr<efumant:dummodo vitraduas die-
**aliqui s  extra fuam ciuitatem au&oritate praftenttu
« 0n  trahatur. Seii,qubdde manifeftis iniuriis,moIe-
. Us >& aliis,qujeiudLia!em indaginem cxigunt(poenis
* lc ° s  fi lecus egerint,&etiam idprocurantes adiedis)
^ uferuator.es le nullatenus incromittant, quam aliis
H^ibufcunque, C ond:itutionibus a Romano pontifice,
,n  deiudicibus delegatis & conferuatoribus, quam
rjtfonis vitra certum numerum per literas apoftolicas
ludicem non vocandis, aut aliis edi&is, quar noftrae
P°uentiurirdidioni,autpoteftati,eiusq )  exercitioli-
. er e quomodolibetobuiare. Seu fi tam eifdem fratri-

. Us, vei corurn 01  dinibus, aut alicui‘,feu aliquibus fra-

rUni  ^ordmum praedidorum , quam archiepifcopo,
c apttulri ----- • ‘ - 1

CUratis,..
ttquibus

, -apituhs,pr2itatis,prk>nbus,conuentibus, redonbus,

cutatisjfacerdotsbus,vicariis,acclero prsdidis, vel a-
«quibus ipforum, feu quibufuis aliiscommuniter, vel
muifim a praefata Ude Ut indultum , quodexcommu-
^icarijfufpendi, velintcrdici, feu extra vel vitra, circa
v «l alio quocunque modo ad iudicium cuocari non
Poftint,per literas apoftolicas -non facientes plenam Sc
^preflam,sc de verbo ad verbum de indulto huiufmo

1  Sc  de eorumperfonis,locis,hornintbusyordinibi!S,&

^uunibus propriis mentionem. Et quibuflibet aliis
Jud h  Ig e n tits, feu priuilegiis didže fedis generalih us vel
P e ciahbus,quorumcunque tenorum exiftant,per qux
v s fentibusnonexpre(Ta,vertotaliter nonincerta no-
r$  iurifdidionis explicatio in kac partc valeat, quo-
j^odolibet impediri. Et de quibus quorumque to tis
e noribus, de verbo ad verbum fpecialem oporteat in
°ftris liceris fieri mentionem. Caeterpm iudicibus,feu
J°uferuatoribusquibulcunque per literas apoftolicas
Suacunque alia, quam prsefenti verborum forma
Ve l expretTroneconfedas>eifdem praedidorum pr*di-
Cat©rum,minorum,eremitarum, ac carmelitarum ordi
UUm fratribus, feu ipfis ordinibus communiter ,vel di-
jjuim,fuper danmE & iniunis, & aliis quibufcunq; re-
Us, feu negotiis alids deputatis, & fubdelegatis eofu
Pr as fe n t ib us Sc  futuris audoritate praelcntium diftri-
ftius inhibemus.ne aliquem feu aliq«0S audoritate li-
tc rarum papalium prxtextu feu occafione quorumcun
damnorum vel iniuriarum,fiuc grauammum,con~
tenorem pra?didae conftitutionis Super cathedra,
5 ls  fratribus, feu eorum ordinibus antedidis comnui
^ter, vel diuifim a quibuicunque perionis i lla tor um
^denu Sj &etiam inferendorum in pofterum coram le
a lc ui deinceps ad iudicium vel alias quoquo modo vo
> arc  > feu in caufam aliquatenus trahere praeiumant.
^kibitionem huiufmodi non foliimad futura, fedetia
d quouis modo adhucpendentia, & inccepta negotia
^°lentes exuendi: ac decernenrespržefatas literas, &
P r °ce(fu S  eorum audoritate quacunque habitos & na
^ndosaddamna, grauamina, & iniurias huiu mo i

330

volumus & audoritate apoftolica decernimus, qubd
quilibet veftrum profequi valeat articulum etiam per
alium inchoatum, quamuis idem inchoans nullo fue-
rit impedimento prsepeditus canonico,quodque d da-
ta pnefentium fit vobis & vnicuique veftrum in prae-
miftis omnibus Sc  eorum fingulis ctrptis Sc  non captis
pra?fentibus & futuris Sc  prartericis,licitum procedere,
ac fi pra?dida omnia & fingula coram vobis ccepta fu-
i/Tent,&iurifdidio vcftra,& cuiuflibct veftrum in prg-
didis omnibus Sc  fingulis per citationem vel modunt
alium legitimum perpetuataextiiift’et: conftitutionc
pradida fuper conferuatoribus, Sc  aliis quomodolibet
in contrarmm edica non obftante. Datum Auinion.
x. Calend. Februarij, Pontificatus noftri anno vnde-
cimo.

D E

1;

da"/ ra tenorem  dičta? conftitutionis iMaca &  inferen-
- diitum cit) deinceps aliquacenus non extendi:
ec <ain irriuim &  inanc, li fecus (uper pramiffis per-
a 10 fcunque fcienter vel ignorantercontigcric aeten-
n  r * :  ^ssbis mliilomincs imnngentcs, vrinhibitionem
^ J ra nt Kuiufmodi ad diitoi um iud.cum, feu confcr-
' or u,'n&fubdcl.-gaconim notitiam, de quibus vo
St!t pedireviaebitur, deducere procuretis. Inluper

OILATIONIBVS.

TlTVLrs 11 .

CAP V T VNICVM.

PrMtifo elegantimrdit^flenfu^pcriculir^aprt-
Htntttut er fatfornm. ftortnerum fiibricaliene, citantur
peremptanefdbric,inles, dahi/Ibi diLtione trium men-
/ium,intra <juof ceram papa citmpareant: alias contra i-
pfis,eorum abfentia non obftantepyocedetur,proHt iujii-
ti.t fuadebit,

Ioannes XXII.

N deli&orum diuerforum nexibus aetenebris in-
uolutos, plerunqtie trahic in maiorum fcelerum

_prscipitiura moles praponderas peccatorum:nam

ten diuerfos diuerfa delifta coinquinent, funt tameit
nonnulli,qui proprite falutis immemores,dcličHscom
munibus, & vulgaribus non concenti,ad profana,& ve
cita prorumpences, fic damnata cupiditate lucrorum,
ac inexhanfta eoru voragine deuoluuBtur, quod dum-
modo fuasingluuies,adquasinhiant, expleant, fe lu-
cris illicirisjinio iaaurisfpiritalibus cemete immergen
tes,honori Dei, & animarum faluci,ac faerorum cano-
num, & imperialibusedičtis, &iuribus communibus,
capturasnefarias,&Iucra illicica anteponunt. Sane
iamdudum ad noftri apoftolatus auditttm multorum
fidedigna relatio farpius eriam repe tiča perduxic, Se  fa
ma iam publica per iadi euidentiam diuulgara eftecit
notorium , nonnullos effe in Lombardih fuperioris,&
Marchias Ianuenfisparribus,qt;i licenti* temeraria la-
xatis habenisjicere iibi prgfimientcs' illicica cudnnr &
fabricanc,fen čudi Sc  fabricari faciunt florenos auri,ie-
cundum formam,& lignnm,&coinum accircunferen-
tias literarum,qui in ciuitate Florcnria'a tempore,cu
ius non extac niemoria) čudi & fabricari funt loliti, Sc
cudunrur&fabricantur eriam in prslenri. Et quam-
uisdiflifloreniad veram florenorum deFloren.tia fi-
mil:cndinem fabricati in vero, & folito florenorum e-
i uidem ciuitatis ponJere com mlini ter, & bonicate au-
ri, & vero florenorum valore dodelane, ipli tam c n ( fi-
mulata eorum effigie)perfonas,vt plurimum (implices,
& quandoque etiam m huiulmodi rebus expertas de-
cipiunt: ipfasque damnisrerum, Se  periculu perfona-
rum exponunc, dum pro veris florenis ipfoš recipiunc.
Ciini etiam pratterea in talibus plurimi non habeant
iiicer florenos, & florenos tant* fimilitudinis peritiam
dilcernendi: Nos itaque tantis, & prsečipue animarum
periculis aftcflru paterno occurrere cupientes, mone-
mus omties. Sc  lingulos calium prstfumptores-, iplis ni-
hilominus diftriiSius inhibences , quatenus dci. ceps a
cuftone , & fabricacione florenorum buiufmodi cef-
fenr, realiter& effefiualiter rcfipilcant. Nihilominus
piEefentis ediftiperemptori) aii&ontarc cicantes eof-
dem, ac eorum fingulos fub parna priuationis iuris, S

NN ?

3 Extrauag.communmm Lib.lL Tir. III. 33^

quod eis fliper cudcrndis florcnu competit,quam iptos
ceifanteiuftoimpčdimento (fiinexequendis manda-
tis noftris huiufmodi remiflt, fe« negligentesfuerint)
incurrere v.olumus ipfo fado : vtintratrium menfium
fpacium a data prsefentium numeradum per fe, vel per
procuratorem idoneum apoftolico confpedui fe pias-
fentent, propofituri, qiio iure ipfis florenos compecat
ius cudendi, acexhibituri priuiiegium, fi quod fuper
boe habeant,vel ius aliud, li quod fibi credant compe
tere oftenfuri. Ec nihilominus fuper praedičtis faduri,
Sc  recepturi,quod iuftitia fuadebit: Incimantes eifde,
qnbdfi non vcnerint, noseontra ipfos fuper prsemiffis,
& ea tangentibus procedemus, prout expedirerideri-
m u s, & fuadebic iuftitia, ipCbrum abfentia non obftan
te.Vcautem huiufmodi noftra nunciatio arquecitatio
adcommunem omniam notitiam deducatur, chartam
iiue mem.branam,citationrm atque monitiemem hu-
iufmoJi continentes, in maioris ecclelise Auinionenfis
affigi oftiis faci$rcvMs. Qua;proce:lf<im hifiufmodi lup
qua'i fon o, o praconio, &.parulo iudicio publicabunt:
vt prše«iičli moniti, Sc  citati, Sc  alij quiainque 5  oni fua
credidrrint interefte , ve.I quo<-procrdus ipfe contin
gtt, nullam.poilinr exc.ulati on m pt#cendere.qu6d ad
eos proceffus huiuimodi non peruenent, vel qwod i-
gnorauerint eundern , curn non fic verifim le remasie-
re.quo ad ipfos, intognumn, a  vel occultij,quod tam
patenrer omnibus puMicacur. Datum Auinion. 6.Ca
lend.Decemb. Potuificatus nottri anno 9 .

DE, D O L O ET GON-

tumacia.

TITVLVS lil.

C, A P V T V NT C V M.

Citationes e liani extra diet folennes puhlice faSla de
■mandato pap~e, in audientta hterarum apojlo lica rum el
papabpalatio affixre iamtu maioris ecclefice.loči , in quo
papa curn curia fua degit , ar H ant citatum ac Ji ad eu-m
ferfonaliter deuenijfent. Rgjlrinoitur tamen hxc extra~
UApans ad itlos i qui /» ptd'unt ne ad eos pofiit citatio per-
uenire  , velquovum domictlium tute adiri nonpoteji , vt
tap.i.de iudic.m cle.

Bonifacius VIII.

R Em  non nouam aggreditnur, neq; viam infoli-
ram ambulamus : icdanterioris i uriš calcatam
veft giis prefentis conftitutionis indubicato,
ronoramusfufFragiQ.& inconcuiTo munimine ftabili-
»mis. Ed fiquidem iam faocitum,qu6d propofitem pu-
i>lica:citationisedidum eum ardec, qui impedic,aut
facir eciam fe celando , ne adeum polEc peruenire ci~
rario.appireattjue contumax, qui fic agit. Quodque
in albo prstoris huiu modi edida propofita iua? iurif-

31 Otcultum nonprxfumitur,quodt>mnib.p»hlicatfiy.  J a iortajlis legendunt^arfient.

didioni fubicdos arceant , a Sc  adftringant magis»
quam li voce prsconia (qua» innorefcit paucis) vel li-
teris citarcntur. Ius enim , quod talern modum cita-
tionibus propofuit,violenrer pi^fumpfilfe credendimi
eft: vt qua> in eodeni albo tot ipfius albi publicum lo-
cum frequenrantiam oculis paterent legenda,ad cita¬
ti notitiam deuenircnt. Vndead prsebendam omni- ’
bus corum , qu£e fanciuntur.plenam ledionem, & no-
tionem ,mandaturlegem tabulis,autlapidibus (cul*
pram,fandilTima2 ecclefise defcribi porticibus, & atEgi.
PrajmilEsigiturin debitam conliderationem dedudis>
acin lance lrrefragabilis ratioms appenfis: nos,quiv''
niuerfis (difponente domino) presede dignofcimur,vO'
lentes per hanc noueliam conditutionern aliquid dr¬
ča prardida ftatuta expfdlius inucniri : declarannis
de fratrum noltrorum confilio, &  nihilominus hoc t'
didoperpetuo valiturofirmamu?, & datutmus, vt ci¬
tationes audoritateapodolica de quibufcunque per¬
lonu vndecunque, & vbicunque fint,cuiu(cimqueda-
tus,dignitatis vd pra?eminenti« eccl<‘fiafiicse,vcl
danje,e-tiam fi imperiali vel regalifulgeant d'gnicate:
praefertini fi impediant, vel faciant per fe, vel peraiio*
quoquo modome citationes ipfse^ad eos perueniant, e *
quacuuque caufafacitndo, vt cicandorum domicil 13 ’
fiue loca tute,vel libere adiri non pofitnc: cum (prou^
fcriptum elt ) exiftimare debeamus.an eb ire liceat, v '
bi eft ciratio facienda, pcrinde ad inftar ediftoru * 11
prafaioruni propofiroriim in albo prsecoris: eciani
tru folennes die , in quibus Romani pontifices fiios* 3 '
cere conlneueruntgeneralesproceflus,pubhceid* 10 '
bis fpecuiite’*,& ex cerra fcientia iubentibus, fafi**
audier.tia Iiterarum noft-arum , aut in aula noftd F a#

1  a c 1 j poftmodum aiHgendse lanuis maions ecclefiad 0 '
ci, in quo Romana communis omnium ChriftianiF 0 '
puli nationum refidebit curta : vt cundis polfintp- ltC '
re, Sc  ita dcferri ciiaris, fic valeant ac ardentciw r0S
poft terminum lapfum ; quem(confiderata locor « 111
ftantia) voittmus citatiombus ipfis,compctaitein a P'
poni, ficut fi to-pciTonaliter appithendiiTent:N 0 * 1
obftantibus aliquibus pI!ullcg.iu,lndulgcntiis,&l l^c ’ ,
ris apoftolicisge,neralibus,.a.ut fpecialibus, quiburc 11 J'
que perfonis pontificali, irHperia.lt, regali,vel aliaerd c
fiafttca,feu mundana dignirjtte praditis: a]iisquein> c '
rioribus ecclefiis, monafteriis,locu, coilegiis,
uerfitatibus in quacunquc forma verborum conce” 1 ;'
per qi;se talium citationum effedus polfit quomo£lol l '
bet impediri: etiam fi de ipfis, Sc  eorum totis tenor 1 '
bus deverbo adverbum,aut de propriis nomini ^ 5
pcrfonarum, monafteriorum, ecclefiai um^ocorun) 11 '
lorurn,quibusconceduntur, vel eorum ordi'
mbus.aucdignitatibus oporteat
in noltris literis fieri
mentionem.

I1N1S LIBRI & E C V N D L


333

<3S» /r>  ct, £> <x <$» e~> e%\ c\  ><$>■

334

<> «t¥> r> i

~ <y r>

r*-r*«fc.

:*

EXTRAVAGANTIVM

C O M M V N I V M,

LIBER III.

DE VITA E T HONESTATE CLeRICORVM.
t T IT V L V S P R 1 M V S.

CAP.  V N I C V M.

PrdmijfatnuJicA artis plurima laude,cantorum lafciua melodiareprobatur,quia con trd
honcflatemclerkalem,quodorecantabant,geftibusfmulabant. Et cantores ipfi tamex-
empti,qukm non exempti per oblo dies ab officiofuJpendunnir.Tojfct ettam hxcExtraua-
gans apte locari fub tit.de celeb.mif

Ioannes XXII.

O c t a fandorum parnim decreuit
audoritas, vt in diuinse laudis offici-
is,qu«edebite TeruitutisobTequioex-
hibentur: cundoru mcns vigilet,Tcr-
mo non cefpitct, & modefta pTallen
tium grauiras placida modulatione
decantet. a  Nam in ore eorum dulcis
refonabat Tonus. Dulcis quippe omnino Tonus in ore
pTallentium reTonat,cum Deum corde TuTcipiunt,dum
ioquuntur verbis: in ipTum quoq; cantibus deuotione
accend.unt.inde etcnim in ecclehis Dei pTalmodiacan
tanila pr 2 cipitur,vtfiddium deuotioexcitetur, in hoc
fio&urnum diurnumq; officium , & mitfarum celebri-
tates aflidue cleroacpopulo Tub maturo tenore, diftin
^aq;gradationc cantantur: vteadcm diftindionecol-
libeantj&mauiritatedeledent. Sed nonnulli nouel-
1$ Tcholasdilčipulijdum temporibusmenfurandisin-
uigilant, nouis notisintendunt fingerc fuas,quam an-
tiquascantaremalunt, in femibreues, &minimas ec-
clefiaftica cantantur: notulispercutiuntur. nam me-
lodias hoquetis inter{ecant,diTcantibus Iubricant, tri-
plis 6c  motecis vulgaribus nonnunquam inculcanc, a-
dcb.vt interdum antiphonarij, & gradualis fundamen
ta de{piciant,ignorent fuperquoquoacdificant, tonos
nefcianx»quos non diTcernunt,im 6 confundunt:quum
ex earum multttudine notarum aTceniiones pudicaf,
deCcenfionesque cemperat*, plani cantus,quibus toni
ipfiTecernuntur adinuicem obfuTcčtur: currunt enim,
&nonquieTcunt,aures inebriant,&non medentur ge
ftibus fimulant,qtiod depromiit, quibus deuotio qu*
rendacontemninir,-vitanJa laTciuia propalatur. Non
enim iuquit Truftra ipTe Boetius, JaTcittus anirnus, vel
laTciuioribus deledatur modts, vel eoTdč Tepe audiens
emollitur, & frangitur. Hoc ideo dudum nos, & fra-
tres noftri corredione indigere percepimus: hoc rele-
gare,imo prorTus abiicere, Sc  ab eadeecclefia Dei pro-
fiigarc efficacius properamus . Quocirca de ipTorum
Tratrum confilio diftride prscipimus , vt nullus dein-
cepstalia. vel his Timilia in di£is officiis,pWertim ho-
riscanonicis, vel cum miflarum Tolennia celebrancur,
attenrarepra?Tumar.Si quis vero contra Tcccrit,per or-
dinarios locorum vbi iftacommifla fuerint, vel depu-
tandosabcis in non exemptis, in exemptis vero per

a Hcclef  47 .

ptžepoTtos Teu pradatos f{ios,P.d quosalias.eorred! 0 ,<l:
punitio culparum,^ excelfuu huiuTrnodi, vel fi mili um
pertineredigno čitur, vel deputandos abciTdem per
Tuipenfiontm aboffic.io per-ododiesaučtorita e hu-
ius canon ispunutur. Per hoc autem non intendimus
prohibere, quin interdum dicbu<> Tdti pr«, ipue >ftue
Tolennibus in miffis, &  pr^Tatis diuints officiis al qu*
conTonantis,quse melodia Tapiuntjpufa o dause^uin-
t^>quarta?, &• huiuCmodi Tupracancum eccledafticum
fimplicem proTerantur: iic tamen, vt ipfitis cantus in¬
tegriraš illibatapermaneat,& nihil exhocde bene mo
rata mudcaimmutetur:maximecum huiuTmodt con-
Tonanti* a udi rum demulceant, detiotione prouocent,
& pTallen^ium Deo aiiimos torpere non linant. Adum
&datum,&:c.

DE PRAEBEND1S ET

dignitatibus.

TJ T VLVS Ih
C A P. I.

Cum bentficta incurinVacantia idorici-f debeantcon~
ferri perfo n p^tllo rum collationent paptt fibi refcrna.t.vtde
cap  .2.^-3 .1^ cap.p rSfenti, eod.tit.lib.G.

BoniTacius VIII.

P  Ta e folicitudinisftddio ducimur,vtdignitates,
perTonatusjpržebendse.alia^; beneficia ccclefia-
Iliča cum cina vel Tnecura, qua? apud Tcdem a-
poliolicam vacare nolcui:tur,perTonis conTeratur ido-
neis: a.  per quas in eis debita impendantur obTequ*’a,
Sc  diuinorum cultus cxerceatur Tolicitc in eiTdem. In-
de fit,quod nos huiuTnodi dignitates.perTonatU 5 ,prje-
bendas, ecdehas, &alia ecciciiadica beneficia qua? a-
pud Tedcm eandem infra vnum menfem a data pralen
tium hadenus in curia vacauerintcomputandum , Sc
quže cxnunc apud eam vacauerint ,in Tutu rum proui-
Tioni iedis eiuTdem audoricate apollolica reTeruamus:
Decernenres cxnuncirrirum & inane , ii Tee: s  in hac
parte icienrer vel sgnoranter, per quemcunq, Teu qnof
cunq;, apoftolica, vel alia quauis audoritate conrigc-
rit attentari. Nulli ergo, & c. Datum Latcran. j.nonas
Maij.anno primo.

a Pide cencil.Tndent.Sefi.24.de reform, c.il.

NN 4

I

335 Extrauag.communium. Lib.III. Tit. II.

33^

CAP.  L L
Prouifionesfub titulo commenda faBas de ecclefiis p a~
triarcbaltbuf , archiepifcopalibuA^ epifcopahbtu y &mo~
najleritsadpetiiionemregum vel quorumcunq }  magna-
turnir cuoc at,

Clemens V.

E X fupern* prouidentia maieftatis,cuius vniuerfa
difpolitione reguntunadapoftolic« pr«eminentia
dignitatis (licet infufficientibus meritk) cuocati, gre-
gemdominicumnoftr« vigilanti« creditum vndique
contemplamur: illumq;faUibriftudemus paftorismo¬
re vioili (rjuantum nobis cx alto permiititur)obferuan
tia cudodire> vt de illo poflimusad ipfius hudem,cu-
ius exercenuis v.ices interris,dignam in extremeiudi-
cio reddere rationem, I<Jeoq; nosdiligens curafolici-
tat,continua pulfatinftantia,& curiofa folicitudoper-
urget, vt circa fidelium datum falubriter dirigendum
fic effi.cacibus dudiis & promptis operibus intenda-
mus, qubd per nodrae cooperationis minifterium erga
fandammatrem ecclefiam deuorio filiorum concre-
fcat, ipforum cetfent grauamina, & tranquillitatis ei
proueniat inerementum: quod tuncred.e agere credi-
mus, cum moledis euentibus viam pracludirnus, indi-
reda dirig:mus,fubtrahiraus noxia, & falttbriaprocu-
ramus.Saoepridem nos,licet infufficientibus meritis,
ad fummum apoftoktu.sapicem(ficut domino placuit)
euocati, ab ipfonodr« promo.tion.is exordio antiqua»
notitiae.regum ? pfGelatorum > nTagnatu.m,& aliorum no-
bijium perfonarum eccleliafticaru & fecularium me-
moreš exide.tes,ac ip.forum. aliquibus,tum quiain ter-
ris morantese.orum grad« huiufmodi promotionis ha-
buisuis,tum quiafolirse ad eos amiciti« fpecialibusaf-
fedibus ducebamur: Aliquibus vero ex afiuetaRoma-
norum ponuhc.urn bberalitate, quam. in iuis exercere
funt foliti nouitatibus:Vo!entes honoris Sc  liberalica-
tis affluervria complacere, ad eorum im portu n as tam e
&,multip!icatas precnm indantias > nonnullis clericis,.
Si  perfonis ecclefiatticis, religiofis Sc  fecularibus diucr
forum o rd imim digi t ii-.a t is, con d itio nun? Sc  ftatuum pa
tr.iarchales, archiepifcopales &  epik opales, eccleiias
ac mooaderia diftind? paftoribus, fub cojnmend«,vtl
cuftodke feu cur«e vel guardj«, aucadinioiftrationis ti¬
tulo, nommeve notabili dnximus perpetuo, ad vitam
feu ad certi tempor.is fpatium committenda/upcr his,
an tales videlicettantasq;gratias pernosficri decuif-
fet variorum arduorum negotiorum multiplicitate di
ftradi, vfq; ad tenpus, quo infirmitate fatis peri,culo-
fa. nos his dk bus vilitauit omnipotens ) nequiuimus co .
gitare plenarie.Verum in debilitate ipfius «gritudinis.
confti.tutijd negotiorum vtcunque difcuffione femoti,
adlioc.lubdiligenti exaruinedireximus aciem noltrse.
me.ntis, demu v  q;prorpeximuseuidenrer,qubdeccle-
Earunv &  monarteriorum eorundem cura negligitnr,
bona & iuradufipanturipforumjac.fubiečHseis perfo r
nis & populiš fpiritalirer plurimu Sc  temporalitcr dero
gatur> eisq; redundantad noxam,qua: dlcebantur c.e-
dere.ad profe^lum: ac nedum ipfis, fed etiam Roman«
matri ec.clefiae,qu« difponentedoniino.ipibrum, caput,
£bredig.nofc : tur Sc  magiftra, grauiorainde futura tb-
menturpericnla. NoLentes igitur his t»t Sc  tantis dif-
p.endiis vlterius cau-anirelinquere : fed- voientes po-
tius opportunum & debirumin hacparte ngmedium.
adhibere> omnes &;fingulas promiffiones ;  huiufmodi
per nos(vr pr«mittirur)ta^:as,quiburcunq; cuiufcunq;.
ordinis, dignitatis, auc ftatus :feJ etiam fan&* Rom^.
eccjef.cardmalibus quocunq; modo vel remporale fa.-
ft«nofcantur,aučlor.it .te apoftolica.exnunc. ex certa»
Icientia reuocamus.callamus, Sc  annullamus, & decer^
nimus dec«.tero non haberc aliquam roboris firmita-
tem..MtilIi ergo-,&c v  Datum apud Rifatu iiuidegalcnf..
diaceTx.Cakud.MiU tij ,aiuui  iccundo..

CAP * IIT * pr*

Beneficia maio/a & minor&vacatid frvacatttM*?
Jertim in prouincia Burde^alen Clem en s Jf.certt* eX c
Jlue.di^ofitioni re£eruauit> cum appojiiione decrett-
Clemens V.. ,

E T fi in temporalium difpofitione bonorum b a  \ ^
da lit diferetionis cautela, pra»cipue, vt ea dig®J
laudabiliterdifponantur: in ccclefiafticis tamen re
multo fortius inuigilare noftra debet intentio» vC 1  ^
ta perfonarum conditiones Sc  Ratus,ad diuini norn1 ^
laudem, &ipfarum vtilitate prouideatur ex nr.erk 0  ^
cleliafticis petfonis :cum iuxtacanonicas fanftionts
nihil fit,quod ecclefi« Dei magis officiat,qtiam ^ •*
gni aflumanturadregimen animarum.Hacigi turC ° ( j C
iiderationemotifpecialiterBurdegalen. ecclefiam?

qualicetimmeritifumusnouiteradhuncftatu f u

apoftolatus affumpti. Sc  monafteriu fan&az crucis o  ^
degalen.ordinisfanftiBencdičii etiam vacanspe f0 ^
tum quondam fratris Gulielmi de Bombic abba^s
iufdem.Et generaliter patriarchales^rchiepircop 3  ^
epifcppalesecclefias,.monaAeria, prioratus, Sc
bet perfonatus,dignitates vel officia, cuiufcunq;i )r ^ y
nis Sc  conditionis exiftant, necnon canonicatus? y
bendas,eccleiias cum cura vel line cura, & alia„
bet bcneficia eccleliaftica quocunq; nomirie
tur,qu« apud lede apoft.vacarenofcunturadp 1 **

Sc  qu« toto noftri pontificatus tepore vacare co® » -
rit in futurum:prmulioni,coUationi & difpofjti 0111 ^
ftrg Sc  fedis eiufdcm hac vice aučloritate a P o ^ 0 ^ lC ^^
feruamus: Decernentes exnuncirritum Sc  i»an e > J £{
contraboc perquofcunq; qnauis audoritate ici . A
vel ignoranter attentatum eit hadenus, vel in
contigerit attentari:Confticutionc Clcment.IIIh^t

nifac. VILI. Rom.ponuprsdeceiT.noft. Sc  alia q ua ‘ J
in contrarium edita non obftante. Ht qiuaplu$‘ l . ^
lolet, quqd fpecialiter iniungitur, q, qiiod gen^ ra
imperatur,hac refcruatione noPra Sc  decreto
lumus ignorant.es. Et quiabullam noliram no® ‘‘ ^
mus ad piakens, ad cautelam praefentium Sc
futurOi:um huiufmodireferuatiorsem cum pr «*® 1  ^
terpoEtione decreti fetibi in puhlicam forma re .^
iuflimus per Bernardom caprarij publieum no c ; 1f  pi
infra fcriptu:quam.etia ligilli(quo vtebamur ob® 1 ' j{ ,j (
deg.eccleli* pr«lidentes )fecimus appen'E’one
Datu Bnrdeg.2 Cal.Aug.Potificatus nodriahop 1


cap.  im.

Pcipct bieprimo ambitione importunitate
religiofcru &feculari7<[uperobtinendbsplurib.bt n  J *
dijp enfa tiue,q ui infufficien tej quan do er ant p*° *j'
diuerjis locp.^reonk & alti* ločit diftantib.recita*' 1  j- h'
nit plures ex hov ccntingetes rniou eni en t ias{ <& iAn  Jjjh
init>(p oes(exceptii ca^dinahb.uc regufilij<s)qttt
ralitate ben eficioru } qud ah ds, dei ure non poterat 0  ^

3Ci, difyenfa.tj.one obtin ent , Vnu cum cura , aliudfi ne
p ofint d. tep o rs notit.ia eligere intra m enfem , ^

ejfe$u dimittere tene atu r: ali ds p m r. ib.fi c difyenf al
ipfo iure priuati.pt idem de beneficirava quibt^ tf ^
vem.dumVacabunt^de p lu rib. e t ia talibuffimu ji
fine difyenfiitione detentitjordinat cpvltimu rett* »fi
omnia aha dimit tat intra mefem i ahoquin omatb-P^fi
uati.lte : V ull ff qui amodb tali a. reče p crin t>
pri mo fa cia n t. c o ra ordinariati* ejfellu >  alioqfii n J.
nibjpfo iure priu ati  •, qu<% omnia fic vacantia d J jr afo'
apoji.fedis re£eyuat, interpretas ordinarios in h 6C  yfitft
los dicecefanos, beneficiorufic dimijjorUo. ltemfi oC :^. l t£
folis beneficiji intelligi: in quibm cjuispjerfe.V.el vlC
fuum temp or alecni. čutara animar.umVel fy^ ta ^jg U 11 '
di clio n e m. ex er c.e t.de.confu e.tu dme-.velde ture.h. ^

bi concil. Lat er.fubIrmo,M lbc>  Zdi. vefert^ in

. hilejl. extr.de.eie$ 9 .

la*® :

at*

337  De praebendis

loan. XXII, epi/c.fevHUJjeruorum dei 3 adper-
petuam ret memoriam.

P Xecrabi!is a  quorundam tam religioforum quam
r 4  kcularium ambitio, qu«£ Temper plus arabiens, eo
”*‘ a gjs infatiabilis creditur, quo fibi anapliusindulge-
tUr >&iniprobitasimpoFtunapetentiumanobis & prx
.  Uoribus, noftris Romanis pontificibus nontam ob

f^uiffc,- — ‘ --—

»aipr

‘ ec efloribu* * w _ r -

f ln uifle,quam extorfiffe plerunque nofcuntur, vt vni._
lfl Jerduro. c ti im ad vnum beneficium ecclefiafticum
>is idoncus,in diuerfis ecclef. nedum vicinis,fed ab
^uicem lojigeddUntibus,imb nonnunquam in diucr
° r umregnorum partibus fituatis , plures quam duas
^ e j fres>aut plures eciam digoitates>vel perfonatus,

Cla  Teu prioratu$,aut diuerfn ecclefiaftica beneficia cu
rarr > animarum hahentia poffitdifpenfatiuc, c um alias
licerec de iure communi.recipere,& fimul ličite re
^ftere. Vndeintereseterainconuenientiainfra fcripta
^fcuntur, quo.dvidelicet interdum. vnus»qui vnum
^uamuis modieum vix officium implere fufficeret,plu-
*h*)orum fibivendicat ftipendia: quas multis Iiteratis
y iris  vita? puntate ac teftimonio bonse farna? pollentt-
l, s s qui mendicant, poflent abunde fufficere,a?qua di-
ttributionecollaca. Habentibus ipfa paratur vagandi
j&ateria, diuinicultus minuuntur , holpitalitas in ip^s
eneficiis-debita no.n feruatur: & dum non funt fui in
Vuaquaque regione re&ores ecclefiarum, detrahitur
po mod is ik  honori: qua? carentes defenforum auxilio
lt1  iuribus Tuis &libertatibus multipliciter collabnn-
: ruinispatent a?dificia nobilia, qua? magnificentia
e ^truxerat decefforum: Et(quod amarius c Ib dolendu)
J^marutn cura negligitnr,<& vitiorum fentibus fomen
, utY>  periculose prarbettir. Nos itaque tot malis tantif-
^^ediferiminibus occurrere cupientes: omnes ikfin'
B u bts diPp.enfationes fuper receptione,ac retentione

rbifium dig i nica*‘um > perfonacuum,officioruintpr-iora-

Uum >2utbeneficiorum,quibus cura fit animarum an-
\ Cxa >/iibquacanque forma velexpreftione verborum
oobis, veldiAi* pra?decefforibus noftris cuicunque
r Cr Jbu* conceffas. (Cardinalibus tamen fanci* Roma.
ccicfif. q u i circa nos vniuerfali ecclefia? feruiendo fin-
ecclefiarum commoditatibus feimpendunt:
c r 5gum filiis,qui propter fublimitatem eorum aege-
*i*claritatem funtpotioris prserogatiua gratiazat-
°llendi, duntaxat exceptis) deliberatione fuper hoc
fratribus noftris habitra diligenti : de ipforum con
j,- 10  ^ ex  certa noftra fcicntia in forma fubfcr.ipta du~
miHstalitermoderandas, quod per moderamen no-
• rum  effrenatam circa eafdem perfonas talium benefi
lorum tnultitudinem refrenemus, ipfique impetran-
e sfručlu difpenfationum huiufmodi totaliter nonfru
^reatur.. Statuimus itaque &de fratrum noftrorum
^^ulioordinamus, quod obtinentes nune ex difpen-

h Icgitima  pluralicatem huiufmodid>gnitatur«j

& dignitatibus. 33S

tempus verbaliter vel realitcrcu effečludimiftis: abf.jr
eo, cp ad lila nunquam fine noua collatione ab eo, qui
faccrepoterit facienda 1  redire, aut eorum adminiftra-
tioni feimmifcereprcefumant.Alioquin tam his,quani
aliis omnibus beneficiis, qus virrute huiufmodi noftri
moderaminis retinere poteran-c,vtpra-fertur, fint ipfo
iurepriuati, & prorfus inhabifes ati fimiiia beneficij
obtinenda.Pcrhocauteiis,quidignitates,perfonatus #
offida,prioratus,velaliabeneficia curam animaru ha-
bentia ex difpenfatione, qua ius tribuat iuxra noftram
moderatione praferiptam obtinent, &alia fimiiia be-
neficia n^ftrarum vel eorundem prsedeceftoriim au<fto
ritateliterarum exptdant, cum quibus cftjVt illacum
vacauerint rccipere, «& vna cum obtentis retinere liči¬
te valeant difpenfatum : nolumus derogari, quin ea
cum vacauerintjintra dičHtemporisfpacium poflint e-
ligere, & dimiftis aliis.rcciperc in.;formaprxlcnpra ac
ličite retinere: pcenas fimilesincurfuri, ft iuiiufmodi
nofti^ con t ra ir e prafumpferint farrčtioni. P©rroquia
qnorundam oculos iicauarar cupiditatis vitium excae—
cauit, qucd plura talia benefida fimul abfque difpen-
lationecanonica retinere pr*fumunt tnos deillis pre-
fenti decreto ftacuimus, vt oninia & fingula beneficia
fic detenta (illo tamč retoro, quod viti m o rečeperut,
dčimodoineocx collatione canonica copetatii^eift-
dem)intra tempus,vt praferibitur, limitatum verbo &
fačto ac fine fraude > cora ordinariis fub • eftimoniofi-
militerpublicodimittere teneantur.C^iiod fi non fece-
rint,& illo fintipfo iure priuari, in quo ius eis alias co-
petebat, &inhabiles penitus ad qua?cunq;obtinenda
eccleliaftica beneficia cenieantur. C^iii verodeinceps
receperint dignitatč vel perfonarum , feu officium,auc
aliud beneficiu,curam animaru habens annexa : fi an-
tea fimile beneficiu obtinebat, illud quo ipfo iure(poft
quam fecundi poiTcflione habuerint, vel percosomni
dolo,& fraude ceUantibus, quo minus habeant, ftete-
rit)priuati nofcuntur,abfq; mor« difpendioin ordina-
rioru manibus dimittere debeat, pari modo : Alioquin
extunc fint ipfo iure fecundo priuati > tk  nedum ad fa-
crosfufcipiendosordines, qnin etia adhabendum qd^-
cunq; aliud ecciefiafticu beneficiu inhabiles reputen-
tur. O^usomnia & fihgulabeneficia vacatura, veprae-

mit titur, vel dimiffa noftra: tk  fedis apoftolicae tlifpoS^
tionijde ipforu fratrum confilio referuamus: lnhiben-
tes , ne quis prajter Rom. potit. quacunq; fit fuper hoc
audroritate munitus, de huiufmodi beneficiis difpone-
re, vel circa illaper mediti permutationis, vel alias in-
nouare hocquoquo modo' p ra: fuma c. Nos enim fi-fecus
a«ftum,feu attentatuni jfueritjrritu decernimus & ina-
ne- Cseterumordinarios incelligimus in cafibus fupra-
feriptis epifcopos, in quorum ciuitatibus, vel dicecefi-
bus confiftunt beneficia,feu aliquodeorum,quxdebet:

.... . *> • j_t_^ j:—

~ piurantaccin numuiiuuiu-g*^*-**-**-*^

;i 0r  natu unj, officiorum , aut prioratuum feubenefi-
lb , 1 ^ jr C l u ^alias abfquc alia difpenfatione legitima
on n ? re ne< l l, ^2t,vnum cantum e.x.dignitatibus,per-
^ attbus, officiis, prioratibus, ecclefiis vel beneficiis
r n • 1  ,r, °di, quibus cura immineatanimarum, cum di-
[ c g ^ tc *perfonatu,yel officjo,prioratu,ccdefia vel be-
p Cn C r°. ncc ura , qu* habere maluerintpr*textu di-
i nt  at J°nis fufficientis circa id eifdem indultspof-
,c,t ^ retinere: quz ramen teneantur eligere in-

10  numerandum a tempore notitia* conftiru-
lu$ 1,S  ^ Us ' J  C^.teris beneficiis cum cufa vel fine.curaj;
i te  ^ lu 5difp e nfationisp r £Etextu t neb»nt,&qu«a~

11 non po>rexant de iure abfque difpenfatione.
tius ' lc ^cretinere, quae nos extunc vacare decerni-

ordinariis fub teftimonio publico intra ide

f*IT  ^^ csncil, Trid.fejJ', ji de reform*, cap*  2 .
^ l \'de. reform.c.ij a .-.

&A-&-

nfif|^nw-- - - L  .

fecundu pržemifTadimitti,aut ipfi,quiea debentdimic-
tere, cornorantur, vel ecclefiis cathedralibus vacanri-
buscapitulaearundem. Ethide beneficiis, tam dimif-
fis,quam(vtpraemitcitur) perditis nos velapoft. fedem
ccrtificare ltudeant,quaniprimum commodc poterunt
indilate,vt de illis falubriter diiponere vafeamus.Oua-
tum autem ad modificationem perfonacuu attinet an-
tcfatam,illa dunraxat,& non alia beneficia ecclefiafti-
ca quocunq; no mine nuneupentur,curam habere ccn-
femus, qute parcecias habenc, in quibus eft animarum
cura annexa,non per. vicarios perpetuos,fed per rečfo-
res, aur miniftros, beneficiorum ipforum, vtl illorum
temporales vicariosexercenda. Necnonetiailla,quo-
rum minidris-ratione beneficiorum huiufmodicompe
tit vifitare,inquirere, procmationes rccipere, fuipen-
dere,excommiin:care, feu ab exc6munica:ionis ^cfuf-
penfionis. fementiiš abfoluere de confuerudine,vel de

iure, iur; bus aliis de animaru m cura 1 oq 11  c cibu* i n fu ^

rohpre^uoadcateragemunfuris.Nulu fevjo omnino*
N. N, L i

339 Extrauag.com mun

hominum liceat hancpaginam nokrorum moderatio
nis ftatutorum, confticuiionum,referuationis, inhibi-
rionis»& voluntatis inhingere, vel ei aufu cemeratio
contraire. Si qui$ autem boe attentare pr#fumpferit,
indignationem omnipotentis del, Sc  beatorum Petri
Sc  Pauli apokolorum eius fie nouerit in-curfurum. Da¬
tum A u im on i,. kale n d. Decembris, Pontificatus noftri
annofecundo.

C A E. V.

• E pifiopatusTholo^anus , in rediti b mplurimum abun
'dam ', m nouam metro potim > propter multiplices caufiis
hi c exp rejfat erigitur , cui pr o fiuffraganed ecclefips funt
'deputata cjuatuerrilla in nouas ciuitates erecla , adiefia
cum ULvs ecdefia jlpamiantm- Htquibus epifcopk & ar~
thiepificopk prtu# fnberant) quidfi e ant m cuilibetpro re-
ditibui fii ajiignatum, hic exprimitur: & tandem cenfk-
TfiZecclefiafUca in Yebellesproferuvtur..Aduerte^ubd ec~
ichfia de Fduro , & ecdefia de Ivlirapice  , fnntfiub ecclefia
Tholozana tanquam fufiraqane.-:: licet de illis hic mentio
nulla fiat- VtiUtas ex hsc capitulo habetur y quoniam co-
gnoficimm caufiis erigendi , & diuidendi ecclefias-, alias a-
lijsfitbijciendi,<& aliasab aliis eximendi,& adfalttmpa-
fam hac omnia fpečlare: cui in fingulari prinilefio ma~
iorescauficmaiora^ negotia referuaniur. patetin cap.i.
de transU-epipio , sumfiuvs concor.

■  loannes XXII.

S Aluator noker,cuius nutuicundafcrmut^iR agro
mundi huitis mekem mukam afpiciens, &opera-
riorum r.ariratem attendens, dominum mefiis rogan-
dum cffe,vt in illam operarios mittere^ccnfuit: Sc  ip-
fe idem etiam exiens manč, veluti paterfamilias dili
gens 5  horis diei variis operarios in vincam fuam.milit.
Komanus itaquepontifex,ficut codem domino difpo-
, nete vicarius eius in terris cflE dignofdtur, fi.c Sc  ipfius
adibus(in quantum finit humana fragilitas)fe confor-
mare tenetur. Vbi ergo fuperexcrcfcere meflem popu
lijvidelicet multitudinem viderit, operarios debet op-
portunos adiicere, & iuxta prophetieum verbum au-
gere cukodiam : cuftodes Sc  cultores idoneos in domi
nicam vinea dekinare. Sane confiderantes attentius,
Sc  intra pedoris clauflra meditatione folickareuoluen
tes,qudd in tanta mulcitudine populi, quanta fcecun-
dauitakiffimus ciuitarem , Sc  dioccefim Tholczanam :

. finguiorum vultus nequibat (vt condecet) vnicus pa-
ftorinfpi,cere, aut alias partes boni pakoris implere :
quadque dnrum erat, atque difficile per talem latam
& diffufam.dicBcefim ad vnum taneum a perfonis eccle
fiafticis,& mtmdanis reeurfum haberi. Attendentes e-
eia, quodlicet Tholozanus epifcopatus reditib. abun-
darec immenfis, non tamen fupererat hucufque memo
ria, quod ex fuorum opulentia copiofa ^lituumali-
quid in ecclefia, vel dicecefi Thol©2.ana prouenilfet in
diuiai cultus augmentum : imb fic ex adipe prodierat,
Sc  prodibac.iniquitas,vt muleoiam tempore luxus cir-
,ca carnis defideria euečtionu pompa, immenfitas clicn
tel^.i m raoderatadiffluxio.in parentes, fumptus enor-
mes > aut vfus exrraordinarij fibi vendicaffent ibidem,
quafi totum patrimonium crucifixi: Sc  verendum erat
ne pra*ful.vnicus Tholozanus inerafiatus b Sc  diiatatus
& excc(Iiwis liuitiTmodi opibus, alias fuperbus pericu-
lose recalcitrans, deum fadorem derelinqueret, Sc  a
fuo falutari recedcns,perniciofum exemplum in flibdi-
.tosderiuarcc. Penfanres quoque, quod fand^e me mo¬
liš; Clemenspapa quin?us^pržedeceffor nofter.eodem
etiam ' tnfpore, eno ciuiras & dicecefis antefat« longe
ndnas v.» populo. ac reditibns affiuebant: tamen ex-
tunt:  benedjcc*!^ domino ,inc?edib;Iii;er creuerintin
vtr^cjue.d. :cere-dignorca : ritur: (piritu bea-

ta- noniideranom-fi * n,-! actui, <ddiu; fionem epifcopatus

a %Unh.  c). b Devt.  S,

Lib. IH. Tir. II.

34 °

cildem firmiter, dum viuerctin tendebat: licet morte
prseuentus fuum in hac parte nequiuerir impler« con-
ceptum. Nos pium prsdecefioris noftri propofituni m
effedum volentes adducere, Sc  tam diilipare
quod pr^didorum redituum copia excefliua produNit,
quam etiam cukum augere diuinumj& fpiritalemani'
manim profedum, quos (fiiuxta facukatis exigentia>
& diffuiam iatitudinem dida; dicccefis fufficiens nufT‘ e
rus in eadem vtilitate pr^ftilum deputetur) in dubi®
prouenire rperamus 5 promouere lalubricerintendefl'
tes Prasmifiis Sc  aliis fuadentibus iukis caufis, ex certa
noftra fcientia de fratrum noftrorum confilio concor
df,& apokolicjeplenitudine potefiatis, adlaudemdcb
exaltationem ecclefize,fideliumq- falutem , epifcop 3 ^
ipfum didamq; dicecefim Tholozanam apokolica^ 11

doritate diuidimus in quinq; dicecefes,quas.pcrcerto

diftingui limices faciemus:V olentes ac decernentes ; ^
pr^ter ciuitacena Thoi.ozanam, qua fuam propriam
diftindam habebit dicece. centis finibus limitan^ 81 ^
fubfcripts qnatuor vil )x  , quarum quamlibec,
confilio & aufloricate in ciuitatem erigimus, &  cltl1
tatis vocabuloinfignimus: fcilicetde monte Alba n ^!
pridem de Catirrcen. ditrce.cui adiicietur certa p aP ?.
čtx  quondam dimcefis Tholozanse: ac fandi Paf 4
Riu is, & de Lumbcriis, &  deipfa quondam Tholot** 1 .
dicece. exikentes, iiij. feparatasdiosce. habeant ccr . : ^ c
limitibus dikinguendas. Quodque beari Martin*'■
monte Albano, vbi corpus fandi Theodori cotifcp 01 ,
dicitur efie reconditum, pra?didse ciuitatis montis^
bani, Sc  beati Papuli dids ciuiracis fandi Papuli? ^
ria; de Lumberiaco , ciuitatis pra-fata* Lumberiaci)
non beata Maria de Riuis ecdefia ipfius ciuitatis
uenenfis fint dec^tero,& habeanturperpetud ccd c  J
cathedrales. EtquiaecclefiaTholozana,ficutf°‘ c
niori karu, Sc  conditione potiorj refulget, fic Sc  g r * 1  r
dioris honeris titulis efferenda ek, ipfam huc«fqi ’ 1 '
fraganeam ccclefiseNarbonenf.ac totam quondad
cef.Tbolozanam de fratrum nokrorum confilio?**^
ccrta noftra fcientia,& apoftolicae plenitudine p° te
tis,ab omni iurifdidione, potekate, ab fubiediofl e  ^
cbiepifcopi, capiculi Sc  eiufdem ecclefia?Narbon* 0 ^
penitus eximentes 3  čara ad laudem diuini nomi n * s j-
honorem ecdefia? fand^ fuac in archiepifcopde 01
metropolitanam erigimus, eamque honoribus &
gniisfedis metropolitanar decoramus : audorita^^^
pokolica decernendo, vtexnunc prometropol 11 -' 1  <
ecdefia in perpetuum habeatur. Et quia.etiam ^

‘ek, v t ex q u o de fi 1 i a fa d a m a t e r m e tr op ol i t i c«
tatis fufcepit infignia, Sc  fuffragaaearum congr 1111  ^
nverum filiarum , ac deccntem prouinciam habc 3 c ^
ad iudicium archiepifcopi Tholozani,qui pro ter* 1 ? ^
fuerit, omnes caufa: fuffraganeorum epifcopor al11
perfonarum ecclefiakicarum,acciuitatum eiufd^ 11 ^^
uinci« iuxta faerorum katucacanonu referantur-
praefatas iii/. ciuitates Sc  ecclefias cathedrales c0ifl

rum dioeccfibus(vt pra?mitticur)d!ikinguendas,kc^ ^

ciuitat-em &  ecclefiam Apamiarum cum fua dio^c^ ’
nune ipfius ecclefia? Thoiozana? iuftraganeas, aco**#
uincia Tholozana in perpetuum fore decernim u  ^
iure metropo.fubiicimus,&: fnbiedas effe volu n1 ^ s ^
ilii.Pfsenominatas montis Albani,quae de dioece** ^
turcen. & Eiruricen. prouincia, Sc  Apamiarum cl
tes Sc  ecclefias, qu^ de ^uincia Karbon.' h a de n u 5  ,^5
fe nofcutur.Necnon reliquas tres ciuitates,^ eC f nl ^
fandi Papuli Riuenen Lumbei iacen. qu* ab 0 1
dice v ce.Tholozanafuerunt, cum earum
tibu*,collegus,fiue capitulis a lunfdičlionc, P ntt  e „(iS
acfubiefiionc miacunque Bituricenfis tk  b |ar ^r 0 la'
archiepifcoporum ac Caturccnfo, tk  quond arn 1  ^ r qi‘ e
X 3 m  epifcoporum, capitulorum , & abbaciim * ^
conucnijuum j & ordir.ariorum quurumlibec

341

De praebendis

Cc defiafticorum , quibus ouomodolibetfuerant huc
u ^uc fubicda? , audoricate prefentiHm perpetuo exi-
Jflcntescle pracdidorum coniTri*, & plenitudinepote-
jtotis. D e  bonis autem,reditibu5,}i\>uehtibus>& itiri-
•tos di čti quondara epifcopatus Tholoza.ipfi Tholoza.
M^ccm miiia & firigulis aliis prsedidis ecciefiis ( Apa-
toiarum excepta)cuide iphs bonis,redi tibus & proaen
tl biis, iuribus, vltrailla , qi«e habere dignolcitur, cer-
tomaftignabimus poreionem noftris aliis liieris diftin-
l-toendam (firrgula quinque miiia librarumTuronen.
‘tonui rcditus/d -  perpetui p.rouent.us,qu» quidem vni-
r Cu *queillarurn fuiftjue poneificibus dignitate acone-
re ,& circunftaatirs aliis attente penfatiš ) deberefuffi-
Cer e vidimus,praeter reditus,prouenti*s,& iura,qua; ad
prsdidas ecdefias,& conuentus carum antea pertinc-
°'*nt, dc quibus ad honorem dei, & ipfarum ecclefia-
fnin com.modum intendimus ordinare: ex nune audo-
ritatc prardida de confilioac plenitudine memoracis
concedirrus,donamus,ac etiam deputamuspercipien-
< tointegraliter per ipfarum ecclefiarum pržefulcs , qui
P r ° tempere fuerint in rebus Sc  locis cuilibet magis ad
Jacentibus Sc  vicinis, iuxta diftindionem, feu limita-
Jionem dioeeefium fingularum,per alias noftras literas
faciendam ♦Interim taracn diftindione, feu limitatio-
He pr^dida pendente: volumus, qubd eorum quilibct
furnmam eum contingentero pro rata aceipiat annua-
tim de bonis,reditibus,prouentibus,& iuribus antedi-
, per man n s eorum , quosad hocprouiderimusde-
Ftotandos. Refiduum vero redituum,prouentuum, Sc
tori um ipforum, quod ( fada de illis , vt praemiflum eft
^ignatiofte)fupererit, necnon iurifdidionem fpirita-
e m & remporalem ,quae addičhim quondam epifco-
P^tum Tholoza. vfque ad tempus diuilionis hijiufmo-
c ‘ l perrinebat,& quaz diftindione , feu limitatione poft
ta< fta pendenre faciemus , per idoneas exerceri perfo-
nas - Ac beneficia, etiam fi dignitates , perfonatus ac
ofi icia exiftant (exeepris hts,ad qu* quis per eledione
a ^Umitur, & in quibus , vel ad quar audoritate litera¬
tom apoftolicarum alicui, feu aliquibus ius eft aliquod
ac quifi c „ni, quibus per id nullum volumus pra?iudiciu
8en Crar j)nunc Sc  in antea vfq; ad diftindionem diosce.
v ^catura ndftrse aefedis apoftolica* de fra-

tfum ipforum confjlio referuamus* Hscigitur per di-
®?fedis prudentiam circunfpedam lic ftatutafalubri-
Sc  vtiliter ordinata , perpetuis eife valitura tempo-
.tous, & robur incoramutabilisfirmitaiis.obtincre vo-
^tes: audoricate pradida diftridius inhibemus , ne
vS^is cuiu(cunque praeeminem-i^, ordinis, conditio-
Ratus, etiam ii archiepifcopali, vet epifeopali,
eu  regia pržefulgeat dignitate , hiti ufm odi ordinati o-
apofto. referuationem , & aliafupradida quouis
J°<*o turbarc, feu quomodolibetimpedire praefumat.
°seniai exnunc irritum decernimus &inane,life-
. fliper his a quoquam quauis audoricate contige-
! ca ttentari. Ht nihilominus in eos,qui ex ccrca fcien
^  contrarinm pr*fumpferint, nili intra odo dierum
Pacimv, poft publicationem prsefentium refipuerint
.','tocffedu excommunicationis in perfonas, Sc  inc erf
!^i in vniuerlitates,ac fufpenlionis in conuentus, ca-
j u la fine coilegia, de conlilio Sc  audoritatepraaidis
n tentias promulgamus: a quibus non.nifi per Roma
• l toi pontificcm abfolutionis bcneficium(pra?tcrquam
toortis a  arriculo)valcant obt-inere. Nulli ergo ho-
I ''tomliceathancpagmam noltrarum diuilionis i vo~
tat, i<?,conftitlitionum, eredionum, infignitionum,

t^to?P r ionum , decorationis r  fub : edionis> concemo-

in articulo mortvfnuUa eflcafuum referuatto :

a  °mnes facerdoter /juoflibetift cenit en tes a  cjuib-u.fi-
J**^^** & cen/um abfioluere p ojfunt. i>Qn£illnm 'Xri~ ■

V


& digniratibus. 342

nis ) doiidcionis,deputati(*nis, referuationis, inhibitio-
nis,prom«lgationis,infringere,vel ei aufu,&c. Datum
Auinion.vij.Kalend.Iulij, Pont.no.Annoprimo*

CAP. VI.

Impcdientes e[ificopatu* TJ:ola\ani crcHionem in ec -
. clejiam catheclralern,& eius dtuifiineminv.dtcece. vitra.
j. pen as  in conttitutione fupeviori dcclurAtas peruunt fet*-
da 3 & cftitccuncjue bcneficia fjnritualia & temperah a.  Et
ji Jint perfiona e celeJiajlicaiy ejficiuntu rinhabiles ad quit-
CHncjtic bcneficia eeclefutjlica.

Idem.

N Vper certis ex caulis, o.ua: n odru m & frktrum no- *
ftroru-m animos ad id rationabilictr induxeruhf> •
quondam epifcopatum Tholozanurn in archiepifeopa
lem>feu nierroptjhtanam crcximus eccleliam:quatuor
vilias,quarum quamlib'et infigniuimus vocabulociui—
tatis, quacuor cathedrales ccclefias creauimus 1 vnarra
videlicctin villa montis Albani, q Uon dam Caturccn.
diasce.adiicienda lihicerca parte quondam diac.Tho-
loz.i. alteram in villa Lumbcriaci, aliam invillafan&i
Papuli,& aliamia villa de Riuis Sede  Robelliiaquon-
* dam Tholo. diccc. Q,urs quidem ecclelias vna eum A-
pamiarum ecclclia, tanquam futFraganeas fubiecimus
ipli metropolitanae Tbolozanseccielije.Debonis quo-
que.& reditibds didi quonda' epifcopatus Tholozan*.
tam ipfi Tholozan. quam pradidis eccleliis iittfraga-
neiscertam portionem, quam vnicniq*ucillarum debe
re fufficere vidim us, prouidiijnis aliignandam : totali
bonorum Si  rtdituum ipforum refiduo ? drfpo{itioa/. no
ftra? Sc  fedis apoftolic? relerdato. Aha etiam circa pr«-
miffafčci m us,decreuim us, &ordinauimus cx ce^ta no
ftrafcientia, de ipforum fratrumconcordi conlilio ■»Sc
apoftolicas plenitudinepoteftatis j diilridiustnhiben-

tes,ue quis cuiulčunque pr«Etminentia , ,ordirds,condi'-
tionis aut ftatus, etiam li archiepifcopali dignitate ful-
geret, ipfam ordinacionem noftram impedireprsefume
ret vel turbare: acdecernentesex nuncirritum &ina-
ne,fi fecus fuper his a quoquam quauis audoricace co-
tigerit- atcentari. Etnihilominusin cos,qui excert&
Icientiacontrarium facercnt,nili refipuerint eum effč-
du,intra odo dieritm fpacium poft publicationem or-
dination : s ipfius, excommunicaiionis in perfonas, in-
terdidi in-vniuerfitates, ac fufpenlionis fententiasi« •
capifula,cp!iuentUo, fiue coilegia duximus promulgan
das, prouthare Sc  alia in apoftolicis literisinde confe-
dis plenius continentur. Verumiqu>aipfanoftraor-
dinatioeo efficacius Sc  inuiolabiliusfperaturferuari,
quo plurium Sc  grauioru vallata fuerit adiedione pee-
narum : Nos ad obferuationem inconcuftam ipfius eo
amplius anhelantes, qub< uidentius in diuinicultus
augmentum Sc  falutem fidclium animarum nofeitur
redundare, prafatis adiicicndofenfcentiisomnes & lira
gulos fcienter turban tes , aut impcdientes ordinati©-

nem eandem.aut aliquain illaconcenta ? feu turbanti-

bus vel impedientibus dantes coirfilium , auxilium vel •
fauorem direde,vel indii ede . pubiicč vel occulte.cu-
iufcunque lintcondkionis.digniratis, ordinis aut fta-
tus ecclefiaftici vel mundani, etiam fi archiepifcopali
vel epifcopali,aut maiori vel fuperiori pra»fulgcant'di¬
gnitate : nifi intra odo dierum 'paciu poft publicatio¬
nem praefentium ab buiufmodi impedimenro, feu tur-
batione ac impenlione confilij, .0  xilij vel fauoris refi¬
puerint eum efFed«,feudivdočationibus, ofTiciis & be-
neficiisowbufcunqifpiiitualihus Sc  temporalibus,etia i
fi < 1 ig n i t a t s vel p r® la r  u r x  q u -v  u is fti e r m t; a u x  ab e c-
clefiis feu in ecclefiis q.uibuicunq; obtinebunt, fisu ob-
tinenc,excc»-ta noftra fcientia, & de ipforfi fratru co^-
filio & npoft.plenitudine poteftatis piiuatos clfe deccr
im' m us ipfo fado.čv fic libere lpia feuda, locationes vel
©&04 scu-c b«flcfiGU%u>ulu iv tcmpoiali^digniutts.

343 Extrauag.commun

& praelatura? ad ipfas,ad qua$ fpe&ant,reuertantur ec-
clefias, & deuoluantur ad redores , capitula few colle-
gueorundcm > quodde illispro (uavoluntate difpo-
nant: Et ad dignitates & pradaturas per eledioac aut
alium modum licicumidoneas peifonas afiumant.Per-
fonafque ccclcfiafticas, quse culpabiles fuerint in prse-
miflis inbabilitamu ad quaecunque ecclefiaftiea bene¬
ficij obtinenda Nulliergo omnino hominum,&c. Da¬
tum Auinion.iiij.No. Augud.Pont.noft. anno primo.
CAP. VII.

txecutorefquatHordantur y  adpoenasfuperioresfolen
niter publicandas.

Idem Bartholom^o eledo Narbo.diccce.<Aguelmo de Bla-
uia £ngehmen.Bduen.  . Arcbtd . & magijlro Beren-
. gario de Lagiit Lemouicen. &iiarbo.

~ ■ eccleftarum canonico.

N Vper ex certis caufis,qua? noftrum & fratrum no-
ftrorum animosad id rationabiliter induxerunt,
&c (vt fupra proxi. vfque adbeneficia ecclcfiaftica ob-
tincnda )Quocircadifcretioni veftra:,perapoft.fcripta
Kiandamus , quatenus priuationem & inhabilitatione
noftram huiufimodi vos omnes feu cres, vel duo fiue v-
nus ex vobis, per vos vel alium , feu alios in eccleiiis &
folennibus locis & aliis, de quibus & quoties expedtre
videriris,folenniterpub!icetis: ne quifquam valeatcir
ca id ignorantiam allegare. Datum Auipion.ij. Idus
Nouembris, Pontm.nodn anno odauo.

CAP. VIII.

' Difrenfat cum quodam abbateyt epifcopus pofiit efrfe:
licet defedum patiaturin ordinibu* <&■> <xtate. Fx hac &
fequenti cognofcimu* caufas y &forma* difrpenfandi SftiX-
cunque enimfcripta funt y  ad noflram do čiri nam fcripta
funt.ad Rom.

. Idem Arnolda ele&o Lumbanen.

N Vperex certisrationabiiibus & mariiftftiscaufis,
qua?adhocrr 0 drum animum induxerunt, ciuita-
tem Lumbanen. 6bm villamde Lumbams , tuncintra
Tholozanardiccccf.limites conftituram, q» ilocusinfi-
. gnis,acmnltiplici commoditatc dotatus exiftit.de fra¬
trum noltrorum conlili-o & apoftolica: plenitudme po-
tedatisperliteras eoftras i fub certa forma in citutate
ereximus , ciuitatifque vocabulo duximus decoranda :
ftatucntes ac eriam decernentes,vt ecclefia abbatize il-
lius loči de Lumban. ordinis fandi Auguttini extunc
haberetur ik  exideret cathedralis : acdemde volentcs
cidem ecclefia: de paftore idoneo falubrirer prouidcre,
in te abbatem eiuidem ecclefia? virumvtique literatu
& literarum fcientia praditum , vita? ac morum hone-
ftate decor-m , diicretionis ik  confiiij maturitate con-
fpicinim,direximus oculos noftra 1 : mentis, teque (non
obftantc defedu £etatis>& ordinum,quem pateris,ciiai
tonfuratus modo in cievicum,& in xxvij.*tatis tuše an¬
no , vel cmca conflitutus eile.dicaris, iuper quo tecum
gratiose daximus di fpenfa.ndum )defratrun; noitroru
conlil. ipliecclefise prsefecimus in epifcopum & pafto-
rera , curam Žk  adminiflratioKem ipfius eccldix tibiin
fpiritalibus,& temporalibus committeBdo. Vnde licet
nontium fit tibi tniinus confecrationis impenfum , nec
apoliolicas iiteras promotionem ruaFn huiufmodicon
tinentes ( cum illas non habeas) poilis oftendere. Nos
tibi, vt (con/ututionefeli.recoi. Greg.pap.viij.pntd.
n©ft.& qualibet alia fu per hoc in contiarium edica.ne-
quaauam obl!antc-)poffis eiufdem EccIePa* Lun, l^an.&
quorumcunque bonorum ipiins adminillratioRem ac-
cipere,. ipfamq; adminiflrationem libere exercere ; au-
doritatc pra»fcntium indulgemus. Contradidis, &c.
Datum anno III I. vt fupra.

CAP. IX.

Hortaiur quenda.m in muhi* commendaium . W čuvam
pafioralem adminijiret in ecdefia , quade nono fu er at in

. Lib. III. Tit. II. 34 +

cathedralcm ertcia. b\c autem inuenies multar.otatu dt-
gnif ima y qua:debeant ledores ad deuotionem ačcentf
idem venerabili fratri Bertraudo epifcopo monttt
^ 4 lbani y ad Vniuerfalis ecclefite regi men
exercendum diuina dijbenfa-

tioneyocato. .

A  D cuiufltbet ftatus ecdefise aciem folicitae con”d e
rationis extendimus,paftorales partescfficio vig 1 '
lanti adhibentes , vt earum fingula? paftoribus gtiber-
nentur idoneis , ik  prouidis redoribus difponantu r '
Quorum difpenfationeprouida 3 &: prouidentiacircy|J
fpeda(illius cooperanteclementia, qui verep^ft or
redor agnofcitur ) fpiritalium ik  temporalium prohc ^
ant incrementis. Nuper fiquidem exccrcis & ratio 11 *
bilibus caulis ; qua ad hoc nodrum animu indu^erun^
ciuitatem olim villam montis Albani, tune intra li |!l ^
tes Cacurcen.diac.conftitutamj quilocus infignis ^
ftit, ac vbertate multiplici hominum & rerum ^
rat j de fratrum noft.confi. & apod.plenitudinep oCi: ^
ftatis ciuitatis vocabulo duximus decoranda: d-a- ueI J
tes acetiam decernentes , vt ecclefia monafte''*) ^ l
loči montis Albani monafterij cafa Dei ad Rom- <^ cC  '
nullo medio pertinentis, ordinis fandi Benedidi b ^
remoten. dicece tuncimmediate fubieda, extuuC'
beretur, & exifteret eccleiia car bed ra lis : poflnao«**

- lef^
co'

,a e« rtl

;iu*

vero de celebri, ac falubn prouidone ipbus ccf
montis Albani, vt fponii folatio la:taretiw , folici^
gitantes,ac volenres illum eidem pra?ficerein .r

rem , de qUo certam haberemus noticiam, q-u9] ]lt ,
dara morum infgnia redimerent, nec e/fet dub^^^
ch a r i t a s, c ir ca pleb e m fu o reg i m i n i co m i t te n d a m > *
cuius fiducia conhderct falubriter fccuritasluba 1  ^
rum. Ad te tune monaflerij prcedidiabbatcm,q^ e ^
terarum fcientiaprseditum , vita: morum hon e / /

decorum,dilcretionis ik  conf lij maturirate confp 1 ^. £
in temporalibus prouidtim,in fpiritualibuscirc « r! 'f - Q
durn,nobis & fratribus noftris placida tuaconu er  ^
continuata,diM apud ied.ap. approbauit, diresil*^ 5
culos mentis nodrse : quibus omnibus debita
tione penfatis, de perfona tua nobis ik  eifde fratr'
ob tuorum exigentiam meritorum accepta,de ip*° r
fratrum cofilio & apoftolic-^ plenirudine potei'
dem ecclefia: montis Albani prouidimus ,
eidem fanda? ecclefia? teipfum in paftorem , tibi c
ik  adminidrationem illiusin fpiritualibus ik
libuscommictendo, ac tibipodmodum faciend^’1^
venerabilem Frat.no.Berengarien. epifcopum ^
lan.munus confecratiomsimpendi: Firma fpe
quetenentes , quod eadem ecclefia monaderi)^,
ni (dominica alddente clementia) per tuše circu 11
dionis & indudrise dudiu fruduofum feruabit ur ^ 0 g-
xiis & aduerfis , & fpintualibus & temporaIib u5 ^ c ol
ciet incrementis Tolle igitur Dei iuguin,tam l cU  ^

lis humilium,quam fuaue,acdiledione pafced^^^

fcipe gregem eius, fuperquem nočlis vigilias . $r
fol icitufcp cudodit, vt liber non pateat aditus p 1  ^
ri, Ck.  dominiu infuipicabili hora venturus fi cC ,n  • pI - o'

r i t fi c a g c n r e m c u r i u co n fu m m a t o, o u i t u o I abo ^ f ^

ponitur, & horum fide feruata,qua? tu« foličil 11
mitruntur.te repertum fidelem in modico»
tacondituat,ac »n dileda gaudiorum fuoruff* ca
cula introducac. Datum, ik c.  Anno quarto.

CAP.

X.

D e clarat , an cvileči or frufluu primi
neficiorum ecclcfiajiicorum rac ant mm & vaC‘i fl<  ^
yfque ad certi tempom fr a n um deputatorurn-> p y0
ne, apofrio.onenbus fa čili u* fupportandh, poji h :ii  ^
neniibus benefcmconuenirc: an altana dot*}*

Jiib tali referuaiione , t&c. .

Idem H u go ni de Ivlirabello canor.ico f.bred^
colieclori fruduumprimi anni 3 & c ’

t)t'

De prabendis «5e dignitatibus.

45

P Oftulafij p er  apoftollcz declarationis euidentiam
. Cl toceri,quici tihi fliper duBiis infra fcriptis circa co
J 1 ®*® tui induftrii recolle&ioriem fručhmm pridi-
tt °rum (aliaspribendarum, autbeneficiorum) immi-
pntibiis lit agenda m. Tuše it'aq; confulcationi breui-
^ re ^pondentes ? te icire volumus beneplaciti noftri
« j fuper frudibus beneficiorum , qu£ ita reperiesin
.Jjlutione decima:mxta verum taxata valorem, quod

I  dim nequaquam excedHnt> cum obtinentibus huiuf*

beneficia, prout melius & vrilius dicecefanis lo-
c ° r Um (in qmbus huiufmodi beneficia fuerint»quorum
Co *ifitia in hac par te requiras) & tibi videbitur, valeas
c °nuenire. Nos enim ipforHm dieeccfanorum,& tuam
jj^fcien tiaro fuper hisoneramus. Licet autem qnoti-

diftributionesiper nos fuerint a perceptione fru
pr*didorum excluf£e, hoc tamen volumus de
/ftributionibns ipfis intelligi, quse dantur eis } qui ho-
f ls  interfunt: fic qubd ill*e,qu2 foluunt-ur his 5  qui funt
115  ciuitate vel locoprsfentes, quamuis horis non in-
f ei> finc eifdem , non fintab onere di&ae recolledionis
J^munes. Porro dedarationeur Silam fadam per nos
1Jl  depurauofte^euireferiiatione fruduum prsedidoru,
Vt  videlicet non extedatur ad vicarias> feu capellamas,
? pbiriiDu a decedcntibusinftitutas ad-miflas pro lp
>s decedentibus celcbrandas ,certis conftitutis rediti-
. Us presbytero inihfcclebranti, locu habere voliimus
In  altaribus dbtatis certis feudis vfuaticis feu cenfibus,
Hcapellanus inibi celebrare debeat pro dotantium a-
jj l mabus certis vicibus,fingulis feptim&nis,& in eccle-
acathedrali horisintereffe diuinis, dummodo valor
llri aus ipforum altarium fummam xx) lib. Turonen.
° n  excedat.A!ioquin incluclanturin deputatione,feu
r ffrruatione pratdidis.Vbi vero prsebenda fueritin de-
% ln H pro tanto t.axata,qubd paru polfet canonico heb
d °^adario (cuicertum pro illa feruitium i/nminetin
r cc lefiafac:endum)poft perceptionem taxationishu-
jufmodi remanci e : volumus quod de taxatiofieipfa ,p
ill,i uQnodi feruitij onere portionem aliquam congrua
P r *dido hebdomadariodimittas, proiam didacasne-
j? šofira refiduum percepturus. Caeterum prabendas
i? rum  > qui taxatione decimae foluere recufantes ab-
€ ue velle fe fimulant, vt taxationem ipfam diminuere
^.^pcllantur : ne per illorum abfentiam huius perce-
P.tione taxarionisfrauderis,qua(i liil de prabenda per-
JPere valeas, de q na non pcrcipiunc aliquid, nifi lalte

II  loco vel in ciuitate prsefentes, quum ramen ecclefii
a nrica tales pribendas ex integro percipere dignolca-
llr : dcclaramusfub deputatione feu refeniationeco-
f rc bendiprafara: vt videlicettasiuxtadeputationis

°irr® modu pereiperevaleas,canonicorumipforum
e (n rui non obftantc.Ridiculnm enim e(Tec,vt eadem
ri ca potio-i, qnam nos priuilegio in talibus vtere-
t . ,r ' t>e illis deniq;,qui licet per multos meafes tenue-
“t eccfefias, velprrsbendas, rubil tamen fe percepiife
Icr untex.eifdem, cum itixta confuetudinem patrii
r ®dece(rores eorum teftati fuerust de bonis illaruni,
(^°Pterquodipfi obtinentes tales ecclefias tibifatis-
oQ? rt  nequeuntdefruSibusantediais: nihilominus
ti J rentes i qubd tandiu frufias ecclefiaru ipfaru per-
./ , 3 s>d‘onec tibifueritindeplenariž fatisfaiSum : pla-

c  n °l>is& volumus vt fi eftita, oblationi huiufmodi
C: famdas. per hoc tamen non intendimus confue-
0£ ,a ^na appiobarepradiftam.Datum Auinion.v.Idus
°br. Pontificatus noftri anno fecundo.

c , C A P. X L

ti[ ltt ^ 1 V'R.?M‘rKusfontifexpro ecclcJiA Romana ncccjlitctr-
pHs ' r,n t14  Ocnejil-iffjrumvacantiumvfjjad certumtcm -
circa illam reftmaltontm j/lucimaarnhi-
atej ort.cfunt^ijHcu hic foluit.

Ideja*

34 ^

C  V m nonnullaeecclcfiadica: perfons in cathedrali-
bus ecclefiis canonicatus, prasbendas, dignitatef,
perfonatus, &officia,acaliabeneficiaccclefiafi:icaob^
tinc»tes,reftbcare conenturin dubium , an frudus,!e-
ditus, &  prouentus primi anni beneficiorum ecdcfia«
fticcrrum etiam vacantium, &qv* in  uiucrfis orbis par
tibus vfq; ad triennium vacare cont-ingcret, quos pro
ecclefi.Rom.necefiitatibus per nortras lub certa forma
literas duximus referuandos, iuxta tenorem literarura
ipfarum camerse noftr^ folaere teneanttir : praefertim
cum archiepifcopales,& epifcopales ecclefia;, ac regu-
Iares abbariže ab huiufmodifolutionefruduum (vt di-
cunt) »n dičtis literis eximantur: Nos dubitatione ha--
iufmodi amputare volentesjaudoritate apoft.declara-
mus, quod-cum fub appellatione archiepifcopalis, vel
epifcopalis eccleiiae aut regularis abbatia, huiufmodi
pr«bend£,dignitates, perfonatus, 8 c  officianequacpua
ihtelligantur, necetiamincludantur: prsdidtos nec-
non & pržebendarum,& oificiorum monachorum,mo-
nafteriorum regularium , aereditusabbatiaru feu ab-
batum earandem, qusc in beneficiis ecclcfiafticis alfi--
gnantur: diftinčlos fruČtus,reditus & prouentusincltt-
di in deputatione pra?di&a 5  & dids camer^ iuxtaprffi-
didarum literarum tenor e m debere perfolui: ac id idč
fuper folutioncomnium frudunm s redicuu,& proucn-
tuum cbmmendatariarum, curtuum feugrangiarum,
monaftcriorum,domorum & locorum , conuentnaliu,
qtiže pro beneficiis ecclefiafticis (vt pr^dicitur) conce-
dqntut(nifi duntaxat in frudibus iilorum,qu£ funt for
fan excepta)declaramus 3 & precipimus obfcruan.Prat-
terea cum in aliquib* ccclefiis tam cathedralib 9 , quam
aliis panis & potus pro quotidianis diftributionib. ip-
farum eccldiarum canonieis > & perfonis deprzbenda-
rum ipfarum corporib.pro die quolibet deputetu-rr &
etiam interdum certa quanritasbladi, & quandoq;cer
ta pccuni^ iiimma, & aliquando ak.eruna pro altero^-
firigulis rnenfibus,velhebdomadisetiamcanonicis ftu.
diortim caufa ant alias pro eorum uegociis, de lkentia
capitulorum ecclefiarum ipfarum abecclefiis eifdem
abfentibus exhibeantur,& etiam perfoluantur: decla-
ramusaudoritate pra*dida illam bladi quantitatems>
&  pecunis fumniam,qua: pro quohbet menfe,vel heb-
domada didis canonicis ( vt prsedicitur) minidrantur*
non debere pro quotidianis didributionibus compu-
tari,fed ijia eantuniy,que prsfacis canonicis quotidie ,p
diurniS) &nodurni 5  horis diftribuuntur fine fraude*
Adiicimus infuper deblarationi prasdid^, quodii obti-
nenti curatum beneficium,aliud fibi confimilecollatfi.
fuerit, vel etiam in pofterum conferatur, poft fecundi
beneficij pacificam polfefiionem adeptam,& fruduum
perceptionem ipfius-, nihil dc frudibus eiufdem primi
beneficij (nifi forfan fuper hoc difpenfatione canonica
fit munitus) perciperc p.oflit: fedpro dida camerano-i
(lraiuxta formam didarum literarum recipiantur, Sc
etiam exigantur. Vbi vero fru&uum,rcdituum Sc  pro-
uentuum beneficiorum ecclefiadicoriim non reperire-
tur certa taxatio : declaramus audoritatc prstdida, q>
frudus, reditus & prouentus beneficiorum huiufmodi
cum vacare contigeritjper medium diuidancur, quoF&
medietasrecipiaturpro cameraprgdičla, reliquam ve¬
ro medietatem ille pro fua fuftentatione percipiafc,qui
beneficium huiufmodi dignofeitur obtinere. Grangiafc
& alialoca Ciftercien.ordinis Sc  aliorum loco¬
rum regularium,in qnibus gubernatores feucuikrde.s*
vel adminiftratores ponuntur ad tempus s .Sc  remoucti-
turad voluntatem fuperiortrm fuorum , e©rumq^fru-
dus»reditus & prouentus a udoritate declaramus ea¬
dem in deputatione pr2edida 3 ac literis noftris fuper it-
laconfedis aliquatenus nonincludi, Nulliergo om-
ninoj&c. Datum Aumion. Nonis.Iaftuarijy P-ont.aQ.lK

Extrauag.commun. Lib. III. Tit. II. 34 8

347

- C A P. X I i.

Trufiuf ambsrumbenejftatrum  , quibw quand. 9 q J  b.e -
neficiAtuspriuatur, tanter* apejiolic* deputantur.
Idem.

C Vm nonnulla; ecclefiafticar perfon* reuocare co-
tjcntur in dubimrijan fi obtinenti dtgnitatem, vel
aliud bcKcficmm ecclefiafticuri^cui cura ininaincc ani-
roarum,aliud beneficium confcratur, co cafu, quoam-
bo bencficia ipta fucceflSuč vacare conttngit, coru*dc
amborum frudus primo anno, quo vacantratione de-
'putationisfniduum, redttuum Sc  proucntuum eccle-
iiafticorum tune vacancium, & qu« vfquead ccrtum
terapus vacare concingere c, quos pro ecclcfia? Roir.a-
112 neccffitatibus releuandis per noftras literas duxi-
hius deputar.dosjnoftra: camer* debcancur.Nos ambi
guitatem huiufmodi remonerc voleBtes, audoritate
•poftolica declaramus, amborum eorundem bcncficio
rum frudus,reditus & prouentusfcum vtrumque ipfo-
rum vacet) pro eadem camcra debere percipi & habe-
-ti.  Nulli ergo, &c.

cap.  x i r r.

• Dijjiojitioni apojloliea referuantur beneficiacurialiu ,
^aliorum-adcurtamaccedeniium^el ab ea recedentiu ,
Ji moriantur inlocts vitra duas diet as lega le s ab ipfacu-
' rta non diftantibu*.

Bcnedidus XII.

f- a  D regimen ecelefiaegeneralis, quanquam imme-
Zjl riti,{upcrna difpofitione vocati,gerimus in noftris
de{lderiis,vtdcbemu$ > qubd per noftr* diligenti* ftu-
'dium adquarumlibetecclefiarum , &monadcriorum
'regimina, & alia bcne£ciaecclefiafticaiuxta diuinum
beneplacitum,& noftrat tntentionis efFedum,viri affu-
'manturidonei, quipnefint, Sc  profint comittcndis eis
ccclefiisjfnoaaftenis,^ beneficiis pr&libatis. P-rscmif-
•forum itaqueconfideranone indudi, & fuadentibus
mobisaliis rationalibuscauds nonnnllorum pradecef-
•forum noftrorum Romanorum pontifieum veftigiis in-
hsereates »omp.es patriarchales, arehit-pifcopaJes Sc  e-
pifccpalesecclefias,& etiam monafteria, priorat«s,di~
gnitates > perfonatus & officia, necnon-canonicatus &
pr2bendas>& ccclefias,cseteraq; beneficia ecclefiaftica
cum cura,vel fine cura,fecularia> & regularia qu$cun-
quc,&qua!iacunque fuerint, ctiam fi ad ilia perfion«
confueucrint fcu debuerinc per eledionem fcu quem-
uis alium modum a flumi, nuncaptid fedem apoftolica
quocunq; modo vacantia,& in poderum vacatura,nec-
non per depofidonem,vel priuationem,fi<u tranflatio-
nem,aut muneris confccrationis rufpenfionem,pei fe~
ličiti re.cordationis loan. pa. xxij. pred. no. feu ei«s au-
-doritate fiadas Sc  per nos feu audoritate nofirain an-
teafacicndas vbilibet. Nccnon fi forfan tempore iam
didi pr2decefibrtsaliqui inconcord’avel difcordia e-
ledi, vel poftulaci fuerint, quorum eledio cafiata feu
•poftulacio repulfa, vel per ecs fada renunciatio r  &
admifia peripfum prsdccefiore, vel au doritate.jp fi ti s
-extiterintyfeu quorum eIedorum,veI poftulatorum ) &
in antea eligendortim feu poftulandoru acrenis-neian-
tium eledionem calfari,vel poftulationem repelli, aut
renunciationem admitri per nos, vel audoritate no-
llra contingeretapud fedem prardidam , vel alibi vbi-
-cunotie **cctiam f.erobitum cardinalium ciufde eccl.
Ro. ac officialium did« iedis : vidciicet camerarij, vi-
cecancellarij, notariorum, auditorum literarum con-
tradidart?m, & apoflolieipalatij caufarum auditorum
corredorum, Sc  Icriptorum Jiterarum apofiolicarum,
acpceniteneiarij pr^fat^.fedis, acabbreiii»torum>rec-
noncommenfilium, Sc  aliorum quorumlibec captlla-
norum ftdis eiufdem,& ctiam quornmcunqi'clegato-
rum fine nunciorum , ac in icrris ectlefia Romana* re-
dorumjd' thefaurariorum: per didi m loan.pradecef-
forem, vel nos fpecialiter deputatorum feu miflorum

badenus, vel a nobisdeputandorutn, antmitt6doru
in pofterum : nuac vacantia Sc  in antea vacatura v *
cunq; didos legatos, vel nuncios feu redores aut t c
faurarios,anrequamadRomanacuriam rrdieriu c e
venerint,rebus eximi contigerit ab humanis. ^ ccn °^
quorumlibct pro quibufcunq; negociisad Komana
curiam venientium, feu ctiam recedentium ab eauen|>

fiin locisa dida curia vitra duasdietas legales non '

ftantibus iam forfan obierint, vel eos in antea tranfi^
contigerit de hac luce. Ac etiam fimili modo quoru^
cunq; curialium peregricationis, infirmitatis > aUt ?
creationis, feu alia quacunq; caufr ad qusuis loca
cedcntium: fi eos antequam addidatti curiam vC ^ C
rintj in locis vitra duas dietas ab eadem curia ( vt Pl^
mittitur)non remotis,dummodo eorum propriu^ 0
miciliuna non exifiat ibidem, iam forfitan deccfo rlt \\
vel in pofterum eos contigerit de medio fubmo 11 ^

tir

nune per obitum huiufmodi vacantia t Sc  in P°^ cr ^p
vacatura. Rurfus mona(leria,prioratus, decanatus>
gnitutes,perfonatus J adminidrationes > officia, cafl°
catus,,pr 2 bendas,& ecclefias,c^teraq; beneficij ccC  if
fiafiica, fecularia 8c  regularia,cum cura, vel un* c  ^
qu 2 cunq; Sc  qualiacunq; fuerint,etiam fi ad ill*P ffI ^
n* cofueuerinc, Sc  debuerint per eledionem, au c  ^
uis alium modum afiunii,qu 2  premori per didu* 15
decefl'oreni,vel ci us audoritate ad patriarchalm ^’' n
chiepifcopalium, & epifcopalium ecclefiarum,* 1 ^^^
monafteriorum regimina obtinebant remporep r ° p(jj
tionum de ipfis fadarum nune vacantia.Ec q«i P cf 'j f ia
feu audoritate noftra in pofterum ad eadem
promouendi tempore promotionis huiufmodi

bunt. Nccnon ctiam,qu* per aflecutionem p acU  ^
quorumcunq; prioratuum, dignitatum, p erfonSf*^^
officiorum,canonicatuum &  pisbendarum eccK
Sc  beneficiorum aliorum per nos>vel cundem l° ž ’P v d
decefforem , feu audoritate literarum noftrarum^^
ipfiusloan. prsdecefforis collatorum , Sc  conk rC ^ iir i
rum in poflerum , nune vacantia, Sc  in antea vaj .j-
(p]ena fuper prsmiffis omnibus Sc  fingulis cum
busnoftris collationeprababica, & majrurade* 1
tione fecuta)«rdinationi,difpofitioni,fl: proui” 0
ftr*(donec miferationis diuin* clementia noS
Tališ ecclefi« regimini pr*fiderc concefferit) ^ cI ^,us :
fratrum confilio audoritate apoftolica rekrw a  ^
decerner.tes ex nune irritu,&inane,fi lccusf> , p c
miffi$,&quolibet eorum per quofcunq;, quaut s ( a  ^
ritate fcienter,vel ignoranter contigerit attčca^^^f
obflantibus quibufcunq; conftitutionibus ap^^^b'
foribus uofiris Rom.ponrificibus edicis, q uaC f n u if lltf
fiftereponfentfuperenarratis articulis, ve ^ . u rn^'
aliquibus eorundem. Nulli ergo omnino hom'^^"
ceat hanepaginam noRrs referuationis & col


nisinfringere,veleiaufutemerariocomraire*
autem hoc attentKre.prsftimpferit, indignati^olo'
mnipotcntisDei,&beatorum Petri Sc  Pauliap
ru eius fe nouerit incurCurum. Datum Aiuni 011 ^^/'
Ianuarij,Potificatusnollriannoprimo. m.c^ c

CAP. X I I I I. .. . ftft'
Bcneficia quacunq 1  fint difyo(itioni dp9y 9 ‘ ,lC
uata->per talem referuationvm funt afjeSia,: itd ^ f } fr*
rum cctUatio nontenet^Ji per nhum čl  Roman 9
fuerit [a  čl a.

PaulusVenetuspapa II. ' r cti n ^

A  D Romani Pontificis prouidenciam » &

dionem pr.ouidam fpedare dignofeitur, ^ j
ris(ex quibus lites graues oriuntur indies )
rationis oraculo teVminare,piout f \0*

tate,&r temporum conditione infpcdii) con
domino falub: iter cxpcdi. e Ciim itaq;
mani Ponrifices, pr^decefifores nofiri per dlU
ruai conftituiiones, quas fuo tempore dunta fC f 0

I

H 9  Ne Tede vacante aliquid innouetur. 350

*? v ol'Jcnirtt > qusrcunq; beneficia eccleJiaJtica,que fui,
J Ian &* Roman* eccicli* wiueiitm'o,& tune exiften-
cardinalinm familarescontitiuicomenfaiesobti-
pofterum obtineient.eorum famiiiaritate
Ur ante: etiam JiabipiafamiliaTitareperoUtum car-
'liliutn.eorunciem velalias reccffiffent, necnon ilta,
V* etiam fručtuum 8c  prouentuum čarnem: apoiloli-
t * t !ebirorum colle&ores: Sc  qui iplt>runvpr*deceflb-
!?*’ temporibus fua officia excrcercnt, vniti fuccollc-
, "res durantibus corutn officiis obtinebant.ac in qui
u <cunq ; locisvacaucrint : cum irritantis appolitione
, Ccr eti,& deindc pradecefforibus iplisiublatis de me
, l0 >aceorum beneficioram occurrentibus vacationi-
j“ s )intervcriufque iuris interprctes etiam officiules
"mani curiae JiepenumeroharJitatum estiterit, an be
e, acia huiuf.nodi,pmprerrereruationem Sc  decretum
P r adidatefertiata vel afFe&a-, remanferint: ita quod
u uus prater Romanum pontifi. deiliis Jifponerepo-
u cric Ruepollie; referuacione Sc  dec eto obJiftcntib.
u fradičhs Ac cum propter ambiguitattm liuiufmodi
,rias  quoq; iurilperitorum opiniones & diferepatio-
ipfas aduerteremus: pleruaque proreferuacione
affc&tone prxmiffis: interduna vero econtraprcntu-
atum &definitum fore. Nor qui vigilis more pafto~
tis fuper hii maturo prou-idendum cJTe coaulionon
'mignecenltiimus: Et propterea in Jingulis cauSs fti*
P e rquib«fuis beneficij, ecclefiafticiscandem ambigui
^'em quonioiolibct coucernen-ibtiSivf^uc ad noltru
'neplaeitn fuperfedere man Janinim: eupientes que-
“ <, modum noftro inčun: bitufficio, dubiis huiufinodi
| l ' ein  imponere ifubditorum obuiare difpendiis,-&(ne
Cs  fianr penicus immortales) deopportunoTemedio
P t0 U'dere : Ftlicts recoedatiouis Vrbani V. Greg. IX.
^■fa. VIIX. Romanorum poncificum, etiam prede-

rfforurn noftrorusB,quiad fubmauenda altercatio-
^ ^fonienta Sc  ambiguicates huiufmodilucidandas,
. tc Wationes (imiles per fuas liceras edidenmt■» velli-
jj? 'nhairendo . acprouideconfiderantes cffectu : per
/ er, <ationem manuiqueappofitionem eorunde pra--
* c? fforunj indi&is bencficiis incife produ S ii perobi
j^ 1 ” ipfarum nequaq«am cenferideberereuocatum.
di<i' lail ‘ q'*°que pontiricis manus appofitionem prx-
I ain tantieefScacia tain*q; virtutiseaiftere, vretji
d e  r * esc fuper prouirionib. beneficiorusi, ant

^ ptouidrndo mandatis.in quibus decretum &  refer-
buiufmodi apponu ti'ur: ex aliqua caufa fuu de-
^ um mn fortianturetfcflum: facukatem tame pro-
^ cne ^ c ** s taliter referuatis quibujcunquc
^  ademptam rinili s perpetu^& irrefraaabiiis
Ei" c Uti ° n ' S  venerabilium Iratrum ifaitro-

(t p. an ^® Roma.ecclef cardinalium conJilio^efm:

®f<ti
fr*,

j! n gula beneficia eeclefiaftica, fecularia & cuiufuis
rr*! 1 "/- re S a f ar ' a  > etiam Ji prrepofitatus, canonicat us,
lu; f“utn r T,8cprxbenda,dignitates, perfonatus, ad-
fi> ' tr atione?.vcl officia fuerint: etiam Jiad illa con-
*jp. 5r ' !lr >quiil!ispra:ficiuntur perelcftionem aJTurni,
a _l'tu ra  immineatanimarum (vtprsmitritur)refrr-

tetta "-aimmineatanimarum (vtprxmitatur)refrr-
**°ni ' •^ >er  ^ omanos poncifiees fuccelfores noftros ca
»ii Slli tC lllt rantesin pofterum releruanda, acet a

■ti,,

-IVIH U. ukbl Vbliui IVHIKI.....V** Ck.»«lbiv

: n ullnmque illii(cum primum vaca-
Vi Ct  v, 8©rit)pf3Bccrcundcm Ramahum pontificcm ea
j?* s mo d°dirp o nc rc  potutife fiuc  poffcb :  ha-
*Hp c  ^ccerniniujjipanterdeclaramus. Quodtam

tu W ntibu5Cdam P cra PP clUtioncm  ? c i u ® ,n

h*i Co _‘ u P e f cif4cm bencficiis(vcpr3Emittitur)rererua-
£3 P^ll eaufisi per .fiiJečtas filios magiftros

h^r Cs  arios  noftros caufarum palatij. apodolici audi-
alios quofcunque delegatos & iudices v-
obfemad fetsaduja) pr

-fef«

quo-

vacanria&inanteavacatura: per tiuiufmo-

er Uatioticm & dečrettim remanlifTe Seremanere

necuiiter fenteuciiri &  de/iniri volumusatque man-
damus eis' 6c  eorirm cuilibet, quauis alia <uperpr«rmif-
fis i ju  e r pr e ca d ifac u k a t e l'u b Ja r a: Decernemes ex nuc
irritum &inane, (ifecui fliper hud qiu>qaam quauif
aufitoricatc fcienter vel ignoranter contigerit aetenta*
ri. Nuliiergoomnmo hominum liceathancpagisana
noflržeconftitutionisjdeclarationisvVolunLatisjmanda.
ti & decreti infringere, vel ei aufu temerario contrai-
re.Si cfuisautem hocattentarc pr 3 rliut»pi*ent,mdigna-
tionem omnipofentis Dei beatoruni Petri Sc  PauK
apoftoloram eius fcnoueritiircurfurum. D at aro Ro*

mar apud fanftum Marcum,annoincarnationisdo--

minic*. m,ccccix vi i. Kal.Scptcmbo
Pontificatus noltri anno
tertio.

NE

S£DE vacante  all

quid mnouetur.

Tir. m.

CAP.  v n  i c v m;

Papd Voltns proutdere dtuino culiui minijirl? eiufr  r
dem>,&occumre dijj’endi^ y qua:ip/ts qustidieimminent
propteroccupAtteues vacantium ealefiarumprimianni %
qujt c*mpeiuntvx diuerfis ti tu It-) Aliquibtur ecdefips fen,
perfanit: fiatuit quod qua.ndo tulit »ccupaiia imminebig
in beneficij- qu& canfueuerHHt tn dtfim* folutiane taxa-
riyCo Ih do res? pforumom n a liu m fint cantenti ipfafumma*
pro qua confueuit dari decima , Ji ipfam eUgtndam dnxe~
rixtytota.li refiduopenes eum> cui collatum eft bvntficiHm*
remantntuveldimijfa eidemfumrnaprxdiciaypojiint4i-
ctum re/id/iumfibi affumere.dum tamen alternm intra X.
dtes dicii e Ugani collečlores: ahds poti x.dies ipforum o-
pt-iodn benefciatum tranfeat tpfo iuro.ln non taHAtvs au~
tem fručhtf'detima.bilcs iliius anni diutdantur per medit**

& vtriqpte e s rum medi tt us tribuatur: iia quo:d jlalter
dimidta noluerit con ten tari,ipjd in 'vdentem tranfeat ip -
foiure\ Ut fi quicquam aliquut contra diciarn ordinati**
nem receperit , p cen us htc contentas iifCurrat.

Ioannes XXI l.epifcop. fcruusferuomm Dei >
adperpcittam ret memoriam.

V S C I t  t  s regiminis nos cura folicitat,vtqua?
in ecelefiis non abique diipendio miniihorum Sc

_ cultus derrimento d mini feruari videamus, per

ippolicionem congrui moderaminis in melius refor*"
meTnus. Cum itaque in nonnullisecelefiis obJeruetur*

Sc  a longis retroačlis temporibus fucrit obferuatunr,
quod frudus a  primi veliecundi,aut alteriuscmufc
queiequentis anm beneficiorum vacantium in eifdem
defundo vel fabric*, aut ecclehis vel perfonis haben*
tibus annalia.de confuctudine, priuiiegio, vel ftatuto
appHCv tur m totum : ita qudd >lli,qui humfrnodibe- . -
neficia canonrce obtinent, &  ad quos alias deturc fruw
dus ipfi fpedare deberent, mhil inde pcrcipiunt: vn-
de illud inconueniens fequicur. qubd commode rc-
queuntadimpendenduT» fcruitium dtbieum refiderc
ineccl< fiis,m quibus benehciaci exiltunt. Nosdeniid
fuper his remedio prouidere volentes , per quod hi &
llliin fruduum perceptioae pradidoium participent,
Aecckfia debiiis feruitiis non fraudentui: prafenti ,
decretro ftacuimus de fratrura noftrorum confilio, q^ *
illi ,qui fruduf pradido* fibi hadenus inregre veadb-
cabunt cx priuilegiojde confuetudinc vel ltatuto,nihil
exinde vitra lummam> pro qua.ynumquodque benefi-

ciorum ipforum confueuir in decima folutione taxarr,
prartextu cuiufuis priuile.gij, confuetudinis vel llatutj
quouis modapercipiant:fed ipfius fumm^ perception^ ■>
duntaxat fint omnino contenti,totali rehduopradida

%. Vide extrauagan t e m P.qV.l 9 mifickmaxmid^'

k^Vurummms^ .

e;

L_/ c

Extrauag.commun. Lib. III. Tit.IV.&V. 35 2

’ r  ' r - - !c ' r —— :  trinsferturcaBcefGoncmAj^pothecamjSocatione™’^ 1

ob.tincntibusbeneficia renianfuro: nifi forfan illi, qui
frudus eofdcm foliti fuerinrfvt pr$fertur)cum integri-
tare percipere, pro fe mallent ipfumhabere refiduum,
& obdnentibus ipfa beneficia luniniam dimitterc me-
moracam, quo cafupercipiendi >quodmaluerint, illis
reUnqttimusoptionem:ficquod intrax.dies poftquam
fciuerint beneficia ipfa vacare,ij,quib. annalia iplade-
bentur expriuilegio,confuetudinc vel ftatuto, autip-
foru annalium colledores, qua partem habere voluc-
rint, an fcilicec dccimse taxationc, vel illa dimiffa refi-
d,uu(nu!!afubhaft:atione pramiffa) eligere tencantur.
Quam eledionem fi inera didos x.dies non fecerint.vt
eft didum,extuncad eum,cuius eft beneficium,huiuf-
modi opcio vel eledio tranfeat ipfo iure. Et hoc in ec-
ciefiis Sc  partib.illis, in quibus beneficia maiora & alia
quantu ad folutione decim j funt taxata, volumusob-
feruari. In illis vero partibus & ecclefiis, in quib.deci-
raarum taxacio non eft fada, feruetur qnod fru&us &
obuentiones beneficij tune vacantis, quos in decima
foluere confueuit,permediuro diuidantur: quoru me-
dietatem habeatis, cuiannaliu peralterumdeprsedi-
dismadis perceptioeftconceffa: Rcliquam vero me-
dietatem percipiatille, cuibeneficia eft čoceffum pro
fuftentatione faa,& aliis ecdefia: oneribus fupp.ortan-
dis. Quodfialterde pradidis pradida medietate vo-
, luerit effe contentus, alrero cotentari nolente,pars vo
lentis ipfo iure rranfeat ad nolentem,& volens frudus
Sc  obuentiones iilius beneficij percipiet vniuerfos, ei-
dem beneficio cogrue faciens deferuiri.ac eius fuppor-
tansoneraconfueta.Et fiquicqiiaaliquispr«didon.tm
Vitra prsemifla perceperit, iliudq; his,ad quos pertine-:
bit intra menfem nonreftituerit curo effedu: eo ipfo fi
cpifcopus Vel fuperior pradatus fnerit,a poncificalib.d
ingreffu ecclefip notierit fe fufpenfum. Si autem capi-
tulu,vniuerfitas vel collegium, ccclefiaftico interdido
fe noHerit (doneč pradidacum integrira te reftituerit)
fubiacere. Si vero aliqua fingularis perfona ecclefiafti-
ca velmundanaid fecerit: excommunicationis incur-
rat fententiam ipfo fado, aqua, nifi reflitutione prs-
mifla(pr«terquam in mortisarticulo) minime abfolua
tur: non obftantib. quibufcunq; priuilegiis vel indul-
gentijsatitcontrariis confuetudinibus,c6trariis ftatu-
tis,iuramento,confirmatione fedis apoftolica:, aut alia
quacunque firmitatevallatis, Qua omnia quo ad hsec
audoritate apoftolica reuocamus, cafiamus, & irrita-
jnus,& nulliusdeinceps efle volumusfirmitatis. Nulli
. ergoomninohominumliceat hanepaginii noftrj con-
flitutionis, reuocationis, caffationis, Sc  voluntatis in-
fringere,velei>&c. Siquis,&c.Datum, Auinio.Kalend.
Nouemb.Pontifi.noftri annoij.

DE K E B V S E C C L E S I AE
non alienandis.
r it  vL v s 1111.

CAP. VNICVM.

Bcnovnm ecclejiaficornm alienatio non tenet , fralic-
*Antcf,&recipicnieifunt eoecommunicali^rHlatif^di-
Herjis^diuerfepceneeimponuntur.

Paulus Venetus Papa fecundu*.

A  M b i T i o s a e a  cupfditati, illorum prsci-
pue, qui diuinis& humanis affedati damna-
tione poftpofi.ta : immobilia & preciofa mo-
dicata, ex quibus ccclefi®, monatteria & pia
loca reguntur, illuftranturque, Sc  eorum miniftri iibi
alimoniam vendicant,profanis vfibus applicarc,aut cu
Biaximo illorum ac diuinicultusdetrimentoexquifi-
tis mediis vfurparc praiiumunt, occurrere eupientes:
Omnium rcrum & bonorum ecclefiafticorum aliena-
tionem : omneq; pafium.per quod iplorum dominium

fide  c o netim m Trideu./ejj~.i$. de reform.cnpe.il.

coduiftionem vitra triennium necnon infeudationc®
vel contradum emphyteutieum, pratcrquam in
bus a ture permiffis,acdc rebus & bonis i» cmpby tca '
fim abantiquo concedi foIitis,& tunceedefiarum eu* -
denti vtilitate ac de fruSibus & bonis, quat feruanu®
feruari non poffunt, pro inftantis temporisexigc ntia ’
hacperpctuo valitura conftitutioneprsefenti fierip r °
hibemus: pr^dccefibrum noftrorum conftiturionib u ^
probibitionibus, Se  decretis aliis fuper hoc cditis-*! 11
tenore praifentium innouamus,in fuo nihilominusr®'
bore permanfiuis. Si quisautem contrahuius noiq^
prohibitionis feriem de bonis & rebus eiufdem <l l " c ,
quam alietiare prsfumpferit: alicnatio, hypotbec*> C j_

ceffio,locatio,condudio,&ififeudatiohuiufmodi I > u ^

liss omnino fintroboris velmomenti.Ettam <l u '** 4 ,
nat,quam is,qui alienatas res & bona prsdida r
rit, fententiam exc6municacioius incurrat: Alie®* 11 ^

vero bona ecclefiarum 1 monafteriorum,locorumqiP
rum quorumIibet inconfulto Rom. pon.aut cotraP r »'
fentis conftitutionis tenorem.fi pontificali velab"
tiali prsefulgeat dignitate,fngreflus ecdefia: fit pe°'
inrerdidus. Et fi per fex menfes immediate fequ ent ^’
fub interdifto huiufmodianimo (quod abfit)pcPr'_ £
rauerit indurato: Japfis menfibus eildem e reg 11 ”
&adminiftratione fine ecclefiie vel monafterij.cu 1 ?^,
fidet in fpiritalibus 5: temporalibus, fit eo ipfolbfP^,
fus. Inferiores vero prElati, comendatarij, Sc  alj ar  r
eedefiaru redores beneficia vel adminiftrationH” „
modolibetobtiHentes,prioratibus,pr*pofituriS)P, r Uj,
fitatibus,dignitatibus, perfonatibus, adminiftr8 [|0 jj # ,
iiis.ofnciis.canonic.itibus, prsbendis, aliisq;e cc £ ^i
fticis cum cura & fine cura lecularibus, &rcgul arl  (■„
beneficiis,quoru res Sc  bo.naalicnaruntduncaX» t ’’ ll<
fado priuati exiftant, il!aq;ab!q; declarationC
vacare cenfeantur, po!lintq; per locorum
velalios,adquos eoru collatiopertinet ,perfonP
neis(illisexcepds qua:proptcrca priuatar fuerind ^
rede iureconferri: nifialias dilpo.fi tioniapoft;" 1 ^^«
fpecialiter > autgeneraliterreferuata.Nihilomi' IllS - 1 ^
natp res,& bona huiufmodi adeedefias,

loca pia, ad qu j an te alienationem huiufmodi

bant.liberereuertancur. Nulli ergo

hui« 1 '

udi

J  V batfj. MII v inuill*,

liceat hanc paginam noftrp prohibitionis Sc  i® Si
doniš infringere, vel eiaufu temerariocontr-’ 11 ''^-
quis hocattentare prpfumpferit, indignatioBd 1 ’^^
nipotends dci, &beatorum Petri & Pauliap®'.
eius fe nouerit incurfurum. Datum Romp a P°“ ,lji tij*

Marcum,Annodo.incarn.M.cccc.lxviij.Kalcnd'‘

Pont

pftri

anno m).

de emptione et

ditione.

T 1 T V L V S i:
CAP. I.

-V£>


ContraBu* cmftiontt & venditionk annui ct*'
conditione reuenditionk , declaratur bicnort e p e ,K C ek f '
vita. Ettn fine mandatu/,(p huiufmodi bulldf> !i
Martius V. venerabilibusjratribtuTre^

& Lubicene.ac oAlmicen. efift •
Egimini  a  vniuedalis cccleii^»
immeriti difponenredomino

. . . .

JL angimuraiEduis,vciuxtacredit** 1 ^

nfacionis officium, fubdicorum quoru

P C . . . „ - r t*

quicti (quantum nobis cx alfo concedicur;

a De materin huitti extrnuagantk
Boresin c.conqupjlua.deyfHr. <&'.Butrium
ca.ad tiofiram. de empt. &vend t  .Ancb. c0 fJ l
Dubitnri folet. Velinum in c*fi ca.utio.de

tum Ub.C t de luji.^iuv.^.^.avt,}.  jti**’

Dc emptione & venditione.

353

??*• Et dubia,qwa inter cos oriuntur pro tempore,ne
lltls  *nfra&um, feu fcandalorum parturiant fomentu,
*°ftromodcramine declarentur. Sane petitio diledo-
filiorum vniuerforum deri, nobilium, incolarum,
«habiratorum ciuitatis &dittcef. Vratiflauien. nobis
Cx nibitacontinebat: quoda centum annis c'itra,&fu-
P ra > & d tanto tempore, & per taneum tempus, cuius
c o&trarij metnoria hominum non exiftit: in eifdem ci-
lu Catc6i dicec.acpartibus ahis vicinis,qusedam confue
tudoracionabilis obferuata, pr*fcripta, acmoribus v-
. approbata ,ad communem hominum vtilita-

introdfida fuiffet. Pro quifouspriHceps> baro,mi-

^ s >ciuis,fitie oppidanus parcium earundem, cum hoc

e *pedire videbatur, mclius pro tune non valentes fibi
c °Rfulere perlona? ccclefiafticas, aut feculari collegio,
^tvniuerfieatij oppido velciuicati > fuperbonis fuis,
dotninitSjoppidisjterrisjagrisjpraediis, domibus, Sc hx-
^ditatibus vendere confueuit,& vendidst annuos cen
Us vnius, velplurium marcarum > autgrofTorum Pra-
£ e ntium nummi polomaei, &pagamenticonfueti: ad
^donemj&pro qualibet marcaannui cenfus,x*xj.xiij.

marca?, aut plus vel minus, fecundum temporis
*hialitatem,proutipfi contrahentes,tunc inter fe con-
^enerant. Ipfi venditori tune integralirer in pecunia
fcum-erata folui confueucrant, bonis in ipfo contradu
tttne expreflis, pro ipfius cenfus annui exolutione in
Ptrpetuum obligatis. Et Temper in ipfis contradibus
**prefse ipfis venditoribus data fuit facultas atq; gra-
, quod ipTum an«unm cenfum in toto, vel in parte
eadem fumma denariorum , quam ab ipfis empto-
us receperunt, quandocunque vellentlibere abfq;
Jbctiius rcqtufitionc, contradidione, vel affenfu pof*
ent extinguere & redimere, ac Te ab ipfius cenfus fo-
‘Utione extunc penitus libcrar^. Sed ad hoc huiuTmo-

354

di

cenfus vcndicorcs inuiti nequaquam peremptores

^ftarijvcladftringivalerent: etiam ipfispoireffi
j)s,& bonis obligatis penitus intetcmptis,fcu deUru
”' s - Fttitquc, & eft tališ concračtus emptionis & ven

jttionispcr epifcopos Vratiflauien. pro tempore exi-
Sc  eorum officiaIes,necnon per diuerfos domi-
temporales locorum & terrarum,ira cjuibus cenfus
uuiuTmodi conftituci extftunt,tanquam licitus & com-
^uni vtilitati deleruiens, firpius confirmatus pariter
rj a Pprobatus. Quodque etiam Tuper huiufmodi cen
^busplurimabeneficiaecclefiaftica, collegia, canoni-
c *tus>& pra?benda?,dignitates,perfonatus & ofhcia,vi-
^ri*,altaria numero plus quam duo milta, dc expref-
°confenfu, & voluntatc dominoram temporalium,
J ub quorum territoriis dida bona obligata confiftunt,
® r Cfta,dotata>&: fundata, authenticis eorundem dami
6 prum temporalium liceris ligillis figillatis,&robora-
^ ,s  fore nofeuntur. Quodque etiam venditores eorun-
c uicenfuum Te nonnunquamad ipforum cenftiu io-
u^ionem , pcenis & cenfuris ecclefiadicis ordinarioru
pcorum fponte & liberb fubmifcrunt: Tiču ti etiam a-
eorum tradu temporis comptilfi faerunt,& corn-
P^liconfucuerunt. Tamen nonnulli ex venditoribus
P ll s in. aretira prauum conuerfi, cupientes cum alte-
***  pecunia locupietari, huiufmodi cenfus hucufque
■Pctcos ante libere,& abfque vila contradičtione folu
j° s eirdememptoribus, tam ecclcliafticis, quam fecu-
^ r |bus foiuere contradicunt & recufant,confingentes
^hufmodi emptionis & veuditionis contradus fore,
* c  e ^-‘ vfirratios & illicitos: ipfos emptores ečclefiafti-
& feculares,necnon collegiajcanonicatus, & pr#-
e nd aS) & dign itates, perfoiKitus &  officia, vicarias Sc
£ Car ia 3 acbeneficia huiufmodiipforum annuprum cen
u utn fpoliant perceptione, S:  detinent fpoliatos, in a-
i !7 a . rum  fuariim periculum :.eorumq; emptoru prat
^ciumjdamnum Sc  grauamen. F.t proptcrea,an con
ra &usemptionis & veadicionis huiufmodi ličiti exi~

ftant,a nonnullis hiffitatur. Qttare pro parte eorande
cIeri,nobiUum,incolarum, & habitatorum ciuitatis &
dicecef.Vratiflauien.aobisfuithumiliterfupplicatum,
vt an conrradus huiuimodi ličiti vel iliicici cenferi de-
beant declarare, & alias eis in praemiffis opportune ,p-
uidere de benignitate apoftolicadignaremur. Nos igi-
tur huiufmodi'fuppUcationibus inclinati: Qiviaetiam
ex relatione diiefii blij noftri Gulielmi tituli fanfti
Marci presbyteri cardinalis ,cuinegouum huiufmodi
cum peritorum confilio commilimus examinandum *,
comperimus contradus huiufmodi iuridicos, &iuxta
determinationem dod.orum licitos fore* Ad huiufmo¬
di ergoambiguitatis tollendum dubium in praemiflis*
prafatos contradus, liticoSj& iuricommuniconfor-
mes,aciplbrum cenfuum venditores,ad illorum folu-
tiones(remoto contradidionisobftaculo) obligari au-
do.apoft.tenorepr*fencium ex certa fcientia declara-
mus: Non obftantibus prajmidis,e®terisqne contrariis
qoibufcunquc.Nulli ergoomninohominu iiceat hanc
pagina noltrx declarationis infringere, vel ei aufu te-
merariocontraire. Si quis autem hocattentareprae-
fumpferitjindignationem omnipotentis Dei,acbeato-
rum Petri Sc  Pauli apoHolorum eius fe nouerit incur-
furum. Volentcs,qudd pra?didx literse noftra: debitum
forciantur effedum : fraternitati veftr* per apoftolica
feripta mandamus,quatenus vos, vel duo.aut vnus ve-
ftrurn per vos,vel almm feu aiios, pra?fatis emptoribus
in pramiffts opportuni fauoris pralidiu efficaciterim-
pendentes,didasq; literas, vbi, quando & quoties ex-
pedire videritis, audoritate noftra folenniterpublica«
tes,faciatis eadem audoritate cifdem emptorib-us, vel
ipforum procuratoribus eorum nominibus, per vendi¬
tores , feu debitores cenfuum huiufmodi de prafatis
cenlibus iuxta contraduu St conucntionu inter ipfos
habitorum formam Sc  tenorem,plenam & debitam fa-
tisfadionem impendi. Contradidores percenfuram
ccclefiafticam , appellationepoflpofitacompefcendo.
Non obftan. li aliquibas communiter vel diuifim a fe.
ap.fit iridultum,qubd interdici, fufpendi, vel excomu-
nicari non pofTunt, per literas apoltolicas non facien-
tes plenam & exprelfam,ac de verbo ad verbum de in-
dulto huiufmodi meationem. Datum Romae,apud fan-
dos apoft.tJ.Nonas lulij Pontifi. noltrianno odauO,
CAP.  II.

Ccntračium (juendam emptionis&*venditionispr<cce-
denti Jimilem de dar at effe iuri confonum , £?>• ab 'vfuris a-
lienum. fit tandem :ubetprafentem bullam cundis ma-
nifejiari.

Calixtus III. epifco.lSlagdebKr^cti.l^uremburgeu.

& Halberfladert. ecclefiarum decanis .
jj  Egimini a  vntuerfališ ccclelise quanquam imme-
-LVriti difponente domino pr^{jdcntes,curis angimur
afliduis,vt iuxta nobis crediti difpenfatione officij fub-
ditorum quorumlibetpaci Sc  quieti (quatum nobis ex
alto conceditur)intendamus. Et dubia, qua; inter cos
oriuntur pro tempore (ne litium anfradus exitide, feu
fcandala proueniant)debito(prouc iuftiiia pcrfuaferir)
declarationis noftra? minifterio fopiaritur. Sane pro
parte venerabilis fratris noftri loannis cpifcopi Mers-
burgen. & diledorum filiorum vniucrfi cleri ciuitatis
&dicecefis Mersburgen. nobis nuperexhibita petitio
continebat. Qubdlicet a tanto tempore,cuius contra-
rij memoria non exiftit, in diuerfis Alimanie partibus,
pro communi hominum vttlitate, inter habitatores Sc
incolas parcium earundem tališ inoleuerit, hadenus-
queobferuata fuerit legitime prcefcripta, ac moribus
vtentium Sc  ordinariorum permiflione, & plerunquc
expreffa ratificarione approbata confuerudo. Quod
ipfi habitatores & in col*, fiue illi ex eis , quibus id pro

a Vide DoEl.in proxtmn pr#cedenti extranagati d tat os,

O O

555 Extrauag.commun

fuis fiatu & indemnitatibus expeuire vifum fuerit : fu¬
per eoruro bonis,domibu$»agris, praediis, pofTeffioiai-
bus,& hsereditatibus annuos marcartam flore, fcu grof
forum moneta* in partibus illis currentis, reditus, feu
eenfus vendentes pro fingulisex marcis florenis,fiue
groflis huiufmodiab eis,qui illas vel illos, fiue reditus
fiue eenfus ipfos emerint certum competensprecium,
in numerata pecunia fecundum temporis qualitatem,
protit ipfi vendentes & ementes in contradibus fuper
his inter fe firmauerunt, & recipere foliti fuere lila ex
domibus,terris,agris,pra:diis ) poifeflionibus J &: hsredi-
tatibus pr£dtdis,qui xn huiufmodi cotradibus exprefli
fuerunt.prjedidorum folutione redicuum , & cenfuum
eflicaciter obligantes, inillorum vendentium fauore.
Hoc adiedo,quodipfi pro rata, qua huiufmodi per eos
rcceptam didis ementibus refiituerent in točo, vel in
parte pecuniam,a folutione redituum , feu cenlufi hu¬
iufmodi reftituta pecuniam contingentium liberi fo-
rentpenitus &immunes. Sed iidem ementes,etiam fi
bona, domuj, terr«, agri, poffefliones, & hiereditates
huiufmodi proceffu teporisad omnimodasdeftrudio-
nisjfiuedefolationis reducerentur opprobrium , pecu
niam ipfam etiam agedorepetere nonvalerent. Apud
aliquos tamen ha:fitacionis verfatur ferupulus, an hu¬
iufmodi contradus ličiti fint cenfendi. Vnde nonnulli
illos vfurarios fore praetenden::es,occafionem quarunt
reditus,& eenfus huiufmodiabeisdebitos non foluen
di. Quare pro parte epifcopi & cleriprsedidorum alfe-
rentium,quodin talibushiceraptis cenfibus & rediti-
bus, frudus, reditus & prouentus plurium ecclefiaru,
monafteriorum,hofpitalium,& ecclefiafiicorum benc-
heiorum ciuitatis & dia*cefis,ac pnrtium prsedidarum,
necnon fere omnes qnotidianse diftributiones, qua? in
plerifq; ex ecclefiis ipfis diuinis intereffentibus mini-
ftrarifolent, confificre nofeuntur : nobis fuit humili-
terfupplicarum , vt fuper his apoftolicas fedis declara-
tionis oraculum im{i>arriri,&adiicerepaternadiledio-
necurarcmus. Nos igitur huiufmodiin hacparte fup-
plicationibus lnelinati, & fadasex commiflione felicis
recordationis Martini papa? quinti prsedeceffioris no
ftridefuper examinationem , & eiufdem pra^decefforis
»oftrideclarationem attentiu-s perftringen&cs,fuisque
veftigiis inhaerentes, ad omne fuper his ambiguitatis
tollendum dubiurm prafatos contradus.Iicitos , iuriq;
eonformes, & vendentes eofdem ad Ipforum folutione
cenfuum & redituum,iuxta dfdorum concraduum te-
nores ( remotocentradidionis obftaculo) efficaciter
teneri audoritate apoftolica prafentium ferie decla-r
ramus. Nulli ergo hominum liccathane p2ginam.n0-
ftrar declarationis infringere,vel ei aufu temerariocon
traire. Si quis autem hoc attentare prsfumpferitjindi-
gnationem omnipotentis Dei & beatoru Petri Sc  Pau¬
li npoftolorum eius fe noueric incurfurum.Datum Ro¬
ma apud fandum Petrum, Anno incarnationis Domi¬
slica, m.cccgl  v. pridieNonas Maij, pontificatus no-
ftriannoprimo. Volentes'itaque , qubdpra?dida? litc-
rae debitum fbrtiantur effedum,fraternitati veftraper
apoftolica feripta madamus,quatenus vos vel duo, aut
vnus veflium per vos vel alium , feu ali05 di&is prapo-
fito,decano, capitulo, acaliis beneficiatis, ©pportuna
defenfionis prafidio afliftentes, dičlasqHe literas (vbi
& quando, ac quoties cxpedire vrderiris ) au&oritate
rroftra folenniter publicantes,faciatis,& eadem audo-
ritate pervenditores, feu debitores redituum Sc  cen¬
fuum huiufmodi dieftsemptor.ibus,feu illis, quibusip¬
forum redituum & cenfuum folutioprafUndaftierir,
de eifdcna cenfibus & reditibus iuxta contra&uum &
conuentionum fuper his habitorum formam &teno-
rem, plenum & debitam fatisfadionem impendi , con-
cradidores verb percenfuram ecclefiallicam appella-
cuanepoftpofita compiifiieuido ; non obftanteiialiqui.-

Lib. III. Tit. VI. 3S«

bus comunitervel diuifim a fe.apo. indultum

quod inrerdici, fufpendi, vel excommunicarinonp 0

fint,per literas apoflolicas non facientes plenam »  c
preffam,acde verbo ad verbum, deindultohuiui^
mentionem. Datum vt fupra.

D E S E P V L T V R I S.

T 1 T V L V $ VI.

G A P. L ,

Corpora defanČlorum enentevantes , (p* ca irnrtt& ni
decoquentes>vt ojfa a  carnibu4feparata. ferantfepw €n
in terramfuam 3 ipfo fnčlo funt excemmunicati.

Bonifacius odauus. *

D Htestandae feritatis abufum , q« enTe ^
quoda more a  horribili nonnulli fideles in ’
prouide profequuntur, nos pia inten c i° n
duaipropofico, ne abufus pradidi fauitia vlteriu s  ^
pora humanadilaceret,mentesque fideliumh or , r ° ii
commoueat, Sc  perturbet auditum , digne decreui 111
abolendam. Prafati nanque fideles httius fua?
banda vtique confuetudinis vitio intendentes,f
quam exeisgenerc nobilis, vel dignitatis
gnitus, prafertim extra fuarum partium limites

tu b  natura perfoluat, in fuis vel alienis rcmotisP

tibus fepulturaeleda, defundicorpusex quodan 11  1

pia pietatis affedu truculenter exenterant,ac d
m’embratim , vel in frufta immaniter concidente s ’ ^
fubfeqaenter aquis immerfaexponunc ignibusd e ^
quendu. Et tandem (ab oflibus tegumentocarn 15  f
cuffo)eadem ad partes pradidas mittunt,feu de&u
tumulanda.Quod'non folum diuina maieftatisc 0  ^
dui abominabile plurimum redditur,fed etiam h u  ^
na confiderationis obtutib. occurrit vehemenc* 11 *, ^
horrendum. Volentes igitur (prout officij noflr 1  ^ ^
tum exigic)illud in hac parte remedium adhiberC’.P^
quod tanta abominationis, tantaque immanif 3t:1 'j
impietatis abufus penitus dtleatur, nec extend^ cli  ^
alios: apoft.audoritate ftatuimus & ordinam 9 ^ ^
quiscuiufcunque flatusautgeneris, feu d g ni ta ^
titerit: in ciimatibus,terri$,feu locis,in qtubus
lica fidei cultus viget,diem d^catero claHdet ^^5,
mum : circa corpora defundorum huiufmodi flJ
vel fimilis nullatcnus obferuetur, necfideliuni nia Qr
tanta immanitate fccdentur. Sed vt defundpru ^ c
porafic impic, accrudelicer non tradentur,
tur ad loca, in quibus viuentes elegerint fepeh rl ’ ^
in ciuitatejcaftrojvel loco,vbi deceflerint, vel
cinoecclefiaftica fepukura tradantur ad temp ^
quoddenuim incineratiscorporibus, aut aliasad ^
vbi fepulturam elegerint, deportentur&
in eis.. Nos enim fi pradidi defundi executor ve 1  .
cutoresjaut familiares eius,feu quiuis alij cui-ufc* 1 ^ ^
ordinis ; conditionis,fl:atus,aut gradusfuerint, e rI  ^
pontificali dignitace prafulgeant, aliquidcon tra j- ut ji
iufmodi nofirri fiat uti Sc  ordinationis tenoreni p r * r.


pferint attentare, defundorum corporafic inhi ,n ^ a .
ter Srcrudeliterpertradando , vel faciendo pp rtl  ^
ri, excommunicarionis fententiam (quam 2

ipfos proferimus ) ipfo fado fenouerint incurf ^ 1  ^
, qua non,nifi per apoftolica fedem(prsBterqua^ T,
ris articulo) c pofiint abfolutionis beneficiu 111  ^
nere. Et nihilominusille, cuius corpus ficinh ul ^ u fli
tradatum fuerit, ecclefiaftica careat fepultura*
ergo,&c.DatuniLaLeranen.xij. Calend. M.artqj-
nofirianno vj*.

C A P. I I. ntffc

Super p /jtdi ca ti onih m-* confefiioni&us & J e f 14
prouidet hoc cap . 'vt to Hat can-tentiones ,

a ^dl.modo’.  b M ori^eH natura debitumf 0 ^

C. Vide conuLTridfcj£ 1 4<c. 7 uit

N

i

357

tn *ercurat»s ex>ndparte , & lacebifas, &* Chordigeros
ex  *heya. Ho c cap. licet fbifjet fu bi at um per extrauagan-
**to,lnter cunHas 3 quce esl infra de priuileg.cjl tam en ho-
,e  inneuatum per Clemen.Dudutn. de fepult,

Eonifacius odauus.

0 Vper cathcdra prareminetitiar paftoraiis diuina dif-
^ poncnte clementia conftituti, etfi mukis Sc  arduis,
in amplum Roman« curi« alucum vndique con-
" u unt quafi torrcns pr«grauemur negotiis, curis cxci-
tef nur innumeris,cogitationib. plurimis diftrahamur:
5 lrc a id canicn feruentibus votisintendimus, vacamus
In ^antiws, ac operof« {luditim folicitudinis imparti-
vtad dimni nominis gloriam, exaltacionemca-
^bolica- fidei,& profedHm fidelium animarum (pr«ci-
ils  radicitus diffidiortrcn veprih us, & litigiorum anfra-
*b« s  oramno fubdudis) intcr ecclefiarucn antiftites,
a dcuriam & regimen gregis dn mi niči deputatos > c«-
tc fasqwe perfonas, quas ordoclcricalis includit, pacis
tr anquillitas vigeat,feruor charitatisex«ftuct,inuale~
concordi« vnitas,animorum identitas perfeueret.
^citrnis enim &ex euidentia fadi colligimus, quod no
in pači« eemp-dre bene colitur pacis audor: nec i-
gnoranms, qtiod diffenfiones &fcandala prauisadi-
?us aditum pra?parant : rancores & odiafufcitant, Sc
lllicitis moribus aofutn pr«bent.Ab olim fiquidem in-
ter prslatos & redores , feu facerdoteš, ac clericos pa-
*<fccialium ecclefiaruro per diuerfasmundiprouincias
^onftitutos ex vna parte, & praedicatorum & minorum
Ordinum fratres ex altera C pacis semulo fatore 7.izani«
P r ocurante)grauis & periculofa difcordia extititfufci-
** ta  fuper pr«d'cationibus fidelium populiš faciendis,
Jorum confeffionibus addiendis,poenitentiisiniungen
dls  eifdem, & tumuladis defundorum corporibus, qui
Jpud fratrum ipforum ecclefias, fiuelocanofcunture-
jigere fepulturam. Nosautem (pij patris more lauda-
®di)mol; e fte ferentes incommeda filiorum,rcducentes
a dexad« confiderationis examen , ac intra pedoris
' c Uuftra folicite reuoluentes,quam fvtplena periculis,
S u $m ontifta difpendiis , quamque in diuina: maiefta-
confpedu reddatur exofa dilcordia fupradida. Et
P r optcreaintendenres patern« folicitudinis ftudio il-
prorfus euellere, ac omnimode fubmouere, nullis
^^uam futuris temporibus fauente domino lufcitan-
:  grandiquoquedefideriocupientes,vthuiufmo
m negocium, quod potilTimc infidetcordinoftro, fine
alubrera & celcrem per apoftolicse folertije Itudium
tonfequatur: diligenti cum fratribus noftris delibera-
tione prashabita fuper eo, ad honorem dei, & exalta-
^onem catholica* fidei , quietum ftacum partium prae-
didarutn 3  acfalutis animarum fidelium incrementum
de ipforum fratru m confilio: audoritate apofiolicafia
t ^mits &  ordinarnus» vt cUdorum ordinum fratres in
eccfeiiis & locis eorunj,ac in plareis communibus libe-
f e  valeant clero tte  populo prsedicare,ac proponere ver
buna dei, bora illa duncaxat excepta, in qua locorum
Pilati prsedicare voluerint» velcoram fefacere folen-
J lt ©r praedicari,in qua prsedicare celfabunt, pržeterqua
1 a 'liud de przelatorum ipforum voluntate procefierit,
^ c bcenciafpeciali. In ftudiis autem generalibus, vbi
e rtpones ad clerum cx rnorte fieri folent, diebus illiš,
Turnus pradicari folenniter confueuic ? adfi-inera etia
^ortuc rurn , & in feftis fpecialibus, fiue peculiaribus
^ 0f undcm fra trum pofilr.t iidem fratres & licear eis li-
. er e pr^dicare : nifi force illa bora, qiia ibJ<er ad cleru
j. n P'*a*dv&is ločiš dei vžrbu proponi.epifcopus ve-hprje-
atl| s {Uperi or derum ad fe nenerahrer conuocaret,
, L 5. al fqna rattone vel caula vrgt
Ucerf :t cohgregindumv in ecclebh

De Tepulturis.

bv, s

«ar

Ur

ntve)debe
. nifi »Var-
•. i :; n il

erum lpuim
»cial i-
nr pr.: db

>KBdjčti-a

.pa

& de ipforum benep!acito&affenfii,feu petitaliccn-
tia fuerit &  obtenta, nifi epifcopus vel pra?Iatus.fupe-
rior, pereofdem fraeres praedicari mandaret. Statui-
museciam & ordinarnus aučtoritatcpratdidtajvt in fin-
guliš ciuicatibus & dicccefibus, in quibus loca fratrom
ipforum confiltere dignofeuntur, vel in ciuitatibus Sc
dicccefibus locis ipfis vicinis, in quibus lo.ca huiufmodi
non habencur, magiftri priores protiinciales prsedica-
torum, aut eorum vicarij &generales &prouiuciale«
miniftri, tl r cufi:odes minorum ordinum pradi&orum,
adprcefentiam praelatorum, eorundem locorum fe con
ferant, per fe vel per fratres, quos ad hoc idoneos foie
putauerint,humiliterpetituri,vtfratrcs5qui adhocc-
lc^i fuerint in eorum ciuitatibus, & dicccefibus con-
feffiones'fubditorum fuornm confiteri fibi volentium
audire libere valeant,& huiufmodiconfitentibus (/put
iecundum deum expcdire cognouerint) pocniteritias
imponere falutares, atque eifdem abfolutionis bene-
ficium impendere de licentia, gratia,^ beneplacito
eorundem* Ac deinde prsefati magiftri, p no res, pro—
uinciales, Sc  miniftri ordinum pr*didorum , eligere
ftudeant perfonas fufficientes, idoneas, vita probatas*
diferetas, modeftas, atque peritas, ad tam falubre mi-
nifterium Sc  officium exequendum: quas fic ab ipfis e-
ledas reprsefenten t, vel faciant pri fen tari pralatis, vt
de eorum licentia,grada, & beneplacito in ciuitatibus
& dicccefibus eorundem huiufmodi perfonae ficele 6 tae
confefiiones confiteri fibi volentium andiant, impo-
nant pccnitentias falutares,& beneficium abfolutionis
impendant, prout fuperiuseft expreffum : extraciui-
tates Sc  dicecefes,in quibus hierint deputat«, per quas
eas volumus, & non perprouincias deputari , confcfi-
fiones nullatenus auditura?. Numerus autem perfo-
narum alTumendarum,ad huiufmodi officium exercen
dum effe debet,prout vniuerfitas cleri Sc  populi,ac,
multitudo vel paucitas exigit eorundem. Etfi iidem
prselati petitam licentiam confeffionu huiufmodi au-
diendaru conceflerint,illara prafati magiftri, miniftri.
Si  ali j cumgratiaru recipiantadtione : d"uft«que perfo-
«* ficelcčl^.commiffum fibiofficiuexcquantur.Q^ubd
fi forte iam di&i prstlati quenquam ex diftis fratribus
pnefentads eifdem ad huiufmodi officium nollent ha-
bere, vel non ducerent admittendum : eoamoto,vel
fubtračbo Ioco ipfius fimiliter eifde pra?fentandus prse-
latis poffit,& debeat alius furrogari* Si vero iidem
prselati pr#fatis fratribus ad confeifiones(vr pršem it ci-
tur) audiendas eledis huiufmodi exhibere licentiam
recufannt,nos ex nune ipfis, vteonfeiliones fibi confi¬
teri volentium, libere liciteque audire valeant, & eif¬
dem pccnitentias imponere falutares, atq; eifdem be¬
neficium abfolutionis impartiri gratiose concedimus,
de plenitudine apoft-olic« poteftatis, Per huiufmodi
autem conce % ffionem , nequaquam intendimus perfo-
nis feu fratribus ipfis, ad id taiiter deputatis: potefta-
tem in hocimpendere ampliorem, quam in eo curatis,
vel parascialibus facerdotibus eft a iure conceffa, uifi
forfan eis ecčlefiarum prala.ti vberiorenr in hacparte
gratiatn fpecialiter ducerent faciendam. Huiufmodi
quoque ftatuto,&ordinationibus noftris adiicimus,vt
fratres didorum ordinum in ecelefiis vel locis fuis, v-
bilibetconftitutis liberam (vt fequit.ur;habeant fepul-
t ura in : videlicet,quod omaes ad eam rccipere vaieat,
qui fepeliri elegerint in locis & ecelefiis memoratia.
Verum , ne parocciales eccleii* , & ipfarum curaci fiwe
redores,qui miniftrare habent ecclefiaftica faeranten-
te, guibtis no r citurde iurc competere , puedicare, feu
proponere verbum dei, confdfiones audire fidebunf,
debiris Sc -necefiariisbeneficiis defraudentur>cum ope-
rani> mercediš exbi'oitiodebeatur: audorirate apo to
bc-t 1 'oku i r u!’!v.'s .V o*d Marnus eadem , Vt didorii or~

i ir.tt.es dr obuetioiiib.

^us-.tam faricralioiis
O O z

359 Extrauag.com mun.

quam quibufcunq; & quorooifiicunq;reličHs,dilHn&£
vel in littinčle, ad quofcunq; certos vel determinatos
vfus> de quibus etiam quartafiue canonica ponio da-
ri, fin« exigi non confueuit, vel non debet de iure,nec-
non de datis vel qualitercunq; donatisin morte, feu
mortisarticuloin infirmitate donantisvel dantis,de
qua decelferitqaomodocunque, direčte vel indireSe
fratribus ipfis,vel aliis pro eifdem,quartam partem (:<£
au&oritate apollolica taxamus, & etiam limitamus)
parotcialibus facerdotibus,&ecclefiarum reSorib. feu
curatis largiri integre teneanrur, fa&uri & curaturi.gi
nec ali), nec aliis, a qtiibus quarta huiufmodi minimi
deberetur, ad ipforum fratrum vtilitatem,vel commo-
dum huiufmodi fiantrelifta, autin eos taliterdatavel
donata procedent, feu quod in morte, vel ab infirmis
huiufmodi dandum vel donandum fratribus iplis exi-
fteret, in eorundem dantium vel donantium fanitate,
fibidarivel donari procurent: Inquibusperipfosvi-
tandiseorum intendimus confcientias onerare, vt fi
(quod abfit) per fratres ipfos dolo vel fraude, quicqua
in hacparte agi fortaife contigeritfpratter id quod eos
proptereadiftis facerdotibus, rečioribus, Sc  curatis te
nenvoltimus) etiam diftriciaratio in extremiiudicij
examine requiratur ab eis. Vitra portionem aute hu¬
iufmodi nihil valeant paroecialcs, reftores, curati &
pralati exigere fupradičti, neque illis dičli fratres am~
plitis impendere line aftridi, neque adida quoquam
poffintaliqualitercoerceri. Nosetenim (vtincunčlis
»qualiter &pacifice fauente domino procedatur)vni-
uerfa priuilegia.gratiasdndulgentias verbo,(eu feripto
fub quacunque forma,vel expreffiene, feu conceptio
ne verborum a nobis, vel prsdecelforibus noftris Ro
naanis pontificibus cuicunq;ordinum praedičforu con-
cefla, necnon confuetudines, connentiones,ttatuta Sc
pa£tainquantum funtpratmiflis, velalicuipramiifini
contraria: eapenitus reuocamuSjvacuamusjCaiTamus,
&irritamus,quinimdcalTa,vel vacua,&irrita nuncia-
mus, & decernimus nullius prorfus cxi(lere firmitacis.
Cseterum vniuerfosecclefiarum prslatos cuiufcunqi>£
prieminenrise.fUtus, veldignitatis exiftant, ac facer-
dotes parocciales, & curatos , fiue rc&ores prachaos
pratfentium tenore rogam us , Sc  hortatnur atten-
te, nihilominusque cisdUlri&c pracipiende manda-
mus,quatcnu5 pro diuina,Ar apoilolicat fedis reueren-
tia pratdičlos ordiues, & profelfores eorum habentes
affeflu beneuolocemmendatos,fratribus iplis non fe
diffkiles.graues, duiosiautafperos, fedpotius fauora-
biles,propitios, ac benignos piaque munificentia libe-
rales fe fludeant eihibere : fic eos in pradicationis of-
ficio, &propofitionibus verbi Dci, acin omnibus aliis-
fupradiftis, tanquamcooperatores eorum idoneos, &
laborum fuorumparticipespronapta benignitate reci-
piant,acaffcflnoseadmitrerenon omittant: vtproin-
de illis Sterna beatitudinis prsniium augeatur,5t ani-
marum falutis inerementa felieia procurcntnr.Nec ip-
Ibs lateat, quod fi fecus ab eis agi fortaife contigeric in
hacparteapoftolics fedis benignitas, quse ordines* &
profelfores eoldem vbere fauore profequitur, Sc  gerit
in vi r ceribus charitatis, contraeos non immeritd tur-
baretur,neeeadem *quanimicer pati polfet, quin fu-
perhoc prouifionis opportuns remedium adhiberet,
ipfosqucnihilominus caleftis indignatio principis di-
gna pro meritis rependentis, cuius obfequia fratrum
ipforum fedulitas cdriofaprofequicur-, mininie prsete-
nret. Nuili ergoomnino, ctc.

DE D ECIMISr

TIT. Vlil.

CAP. V N I C V M.

CnmBttilfncitu decimetru certtf tx Crtufif h tein princi-

Lib. III. Tit. VIII. 3 «°

pio expyejli*ab ecclefiis, <& ecclefiajlicif perfonU
tuiffet y multa dubia cina Mam fuborta funt  > qtidhi (  C*
re&yrolixe manifeflantur. "pide trxtum cHvngto . tn ^
z.eod. tit.rbikac cxtrauagansin multis declacdttufo
Bonifacius odauus colleBon decimot .

D Eclarationes,quas »n ncgocio dccimaspef 110 *
nuper impofit* pro profecutione guerr* 2 *
negocij regni Siciliscotitra hoftesde ecclc"
ins,cc perfonis ecclcfiafticis per totam lca!iamj&f* tC-
raloca conftitutis voiamus obferuari ( cuius quid £
dccimse in illis partibus te fuperintendentem feuc^_
ledoremdEximus deputanduai) talesfunt: De
bus, &prouentibusieprofariarum »domorum DeU *
hbfpitalium pauperum,qui in vfus leproforum,
mcrum,&pauperum eonucrtiinturjdecima non
tur. Moniales etiam aližEque regulares perfons, <l u ^
rum reditus, & prouentus ecclefiaftici adeb ^ unr ?j
nucs Sc  exiles> quod de illis fuftentari non poifunt>
pro habendo vit* fua» fuftentationem necefle hab c JI
puhlice mendicare>&e!eerao!ynaspubliccpetere^ 1 '
dam decimam n'^n perfoluent. Seculares quoquc c  .
rici, quorum ecclefiafiici reditus , &  prouentus
fummatn feptem florenorum aurinon eKcedunt,^^
dem decimam non pr«ftabunt,Si vero vna perfonapj;
rahabeat beneficia, quorum nullum per fe accep^
didam fummam feptem florenorum auri annuatijn aC
tingat (firnui tamencolleda in minimis prouentio^
fummam memoratam excedant, quotquot, vel^ 11 ^
tumcunqne modica fuerint de omnibus Sc  fingulis
cima perfoluctur, fed non foluetur de pitantiis
chorctm. Similiterde iis, quar a Uirifli fidelibusrd ,n '
quuntur ccclefiis, vt e.x  eis perpetui emanrur red^ 11 .
Trem de xcniispralatU« Sc  aliis perfonis cccleflafl^
h b e ral i  t e r fa dis, de ci m a n on fol u e t u r .S ol u e n 11  um ^
cimam elcdioni feu arbitrio commictitur,vtrum ip^ a
velint foluereper totum tempus, quod durabit
ma,pro rata prouentaum y quos fingulis anni> didi tC
poris ipfos percipere contigerir , an per ipfum
pro rata communis »Himationisprouentuum cot^
dem. Sed vna vi a eleda non liceUt alicui variare ad 3 '
liam reuertendo. Etfiat Sc  redigatur per co-llcdores 1 ^
feriptis eledio huiufmodi exprefsc in prima foluti ol \
decims fupradiftje: aI.ioquin iuxta«fti.macionem ^
munem per totum tempus foluere tenebuntur.Dcc« 3
ramus autemqubdij, quielegerint folueredecin>3 ,T J
pro rata eorum, qu* perceperint annuatim , venda^
prouentusbeneficiorum fuorutn , quse perfonalem lC
fidentiam non requirunt, Sc  foluant dccimam ptol o1
precio,quod recepcrint de eifdem: dum tamen
hoc in fraude decimae nihil omninoagatur. Sedecd^
fiaftica perfona, qua? in eccle/ia fua, vel benelicio
refidentiam perfonalem requirit)non refidet, fed ^
in e o de na per flrmaritim, vel vicarium deferuiri, deP u
tando ipfi vicario, vel firmario certam faorum p rou^
tuu portionem : non de vicariatus feu firmarij pov#*
ne,fed de vniuerlis ipfius eccleflse, vel beneficij pi
t/bus decimam cxhibebit. Declaramus etiam, quod
fyluis feu nemoribus, qux non confneuerunt ■!

nil foluetur ,nifi fortb aliquidde illis venditum
durante decima: Sc  tune aeflimabitur quantum ’

fucr ' 11
aI Tf'

debent annui reditus parcis venditac fecundum
fiam , qu^ confueuit fieri de nemoribus in partibus 1 .
lis, in quibu$ nemus fituacum fuerit, & de fola
matione decima perfoluetur, &non deeoquodf C jj
ciperetur de-didis- lyluis feu nemoribus , quas vej 1
non confiieucrunt, nifi forte vendantur durante d
cima:qui tuncfoluerur ex venditione paTcuagM 1
heibagij j aut alterius confimilis prouentus ,
dem nemorum > & lyluarum. Et fi non vendantur
iufmodi pafcuagia Sc  fimilia , nori foluetur de cl ; ,

de W

36i , De decimis.

his:ita tamen, qtibd in fraudem decima; nihil con-
r * hoc attentctur. Idem q; de pafcuis,herbagiis,& con
^uibus obuentionibusfyluarum volumus obferuari.
e  ftagnis,& pifcariis decima fic foluetur, videlicet g>
et  felatio de numero annoru , quibus ante venditio-
cmvltimam vendita non fueruntad quancicace pre-
. , )cxipr a  vendirione vitima recepti: vt precio diuifo
vP ar tes fccundum annorum terminum , durante de-
Cln u>f©Iuatur decima ipfa de tot partib. precij ex ipfa
^dicionerecepti, quot fueruntanni praedičli : vtfi
0r te funt quinq; anni elap(i,ex quofuerat ftagnfi ven-
1Cu m > & tune vendatur pro centum fiorenis, fiant de
Pf e cio quinq; parces, & pro tribus annis,quibus dura-
! c  decima, foluetur ipfa decima de trib. partibus pre-
C1 J tantum videlicetlx.florctiorum , & multiplicabun-
minuenturpartes precij prout plures & paucio-
* e s fuerint dičfcianni. De pifcariis autem fluminum, &

362

. llIIIU. l/V .

ac uum, Sc venationibns ii vendantur Sc  fylnis caduis,
i|uod de Itagnis fiet. De pifcibus ftagnorum ,vel
'luis garenarum , quos pro vfu , vel efu (uo conlumi,
line fraude donarieontigerit,decima no foluetur.
quia nonulli obtirtet a monafteriis,Sc eccIefiis,prio-
^tusjgrangiasjdomos, reditus, penfiones Sc cenfus, in
■oluenda de his decima crcdimtis diftinguendum : vi¬
delicet , an talia in beneficiuni habeantur, an ex con
tračlu,an ex mera gratia. Si talia in beneficiu habean¬
tur, fiue Koc lic concedum per fedem Apoftolicam, liue
Per ipfonun monafteriorum.vel ecclefiarum perfonas,
^eiliorumprouentibus foluetur decima. Cum autem
°btinentur talia ex contra£tu,puta ad penfionem, vel
fitrnamannuam, in quanoneft fa£Ia gratia obtinenti,
tedin hocvterq; contrahentium ftudmtconditionem
'Uam facere meliorem: perceptores penlionis, vel fir-
*•{ de ipfa penfione,vel firma decimam exhibebunt.Si
a Ucem qnis ante, vel poft conceffionem huius decimae
*d vitam propriam emit prouentus prioratuum, vel a-
'prum praedičtoru pro aliqnapecunia, ita quodin hoc
tifcientergratianon eft fada, confiderabitur quantu
I ftimadone communivaleantannui prouentus, prio-
t^tus.grangia:, Somus, terrarum feu redituu huiufmo-
ti* 1  & fccundum hoc ab illis,quorum eft horum propic
Cas > qui indepreciumprofuturotemperereceperint,
P er  tres annos decima exhibebitur. Siautein his gra-
t>afa&a fitobrinentibus,qHiafcienterpro minoripre-
c Jo>quam valeant,funt talia vedita, vellocata, ipfi ob-
t>nentes,& non monafteriu,vel ecclefia de illo, in quo
gratia fa&a eft ipfis,& de reliquo,illi, quorum eft pro-
Prietas,decima exhibebunt. Si autem perfonisaliqui-
uuspro itifta mercede feu remuneraiione laboris, vel
°t>fequij prieftiti, vel proeftandi talia funt concelfa: ij,
Suorum eft illorum proprietasin decimatione prouen
tUum fuorum , etiam horum prouentus merito nutne-
t.ibunt: & de illis(ficut de aliis,quos pro certis fuis vti
fttatibus expendunt) decimam exhifeebunt. Ojsodfi
u$cper illos,qui ea obtinebant, in alios funt tranflata
(quia res tranfit cum onere fuo) etiam circaillos, qua:
P r *diximus, ferttabuntur. Nec deducentur expenf:e,
5 u *pro monachis(qui in talibusprioratibus, grangiis
*5 U  domibus, in beneficium feu ex mera gratia concef-
j! s >ex pado teneri debent) fieri dignofeuntur. Expcn
*autem illorum monachorum vel perfonarum , qua:
'Ueri debent ex pa&o in prioratibus, grangiis feu do-
^ ll) us ad iuftam firmam feu penfionem conceffis, fiue
flet erminatč, fiue non : atftimabuntur teilimacione co-
t^Uni,^ talem ^ftimationem monafterium, vel eccle-
t a i_cuius illorum eft proprietas,cum fuisp^ouentibus
tcimabit. Praelatideprocurationibus,quasin vidna-
1  us percipiunt, decimam non perfoluent: fed qui eis
P r *ftant huiufmo Ji vidualia, in decimatione fuorum
e.touentuum Sc  redi uum numerabunt, Sc  foluent de-
Cll uam deeifdem. Deillisauteprocurationibus, quas

praelati in pecunia numerata rite percipiunt ab anti-
quo, Sc  quas perciperent, etiam fi non vifitarent,deci¬
mam prillarc tenentur. Pratlacus autem,quiprocura-
tionemf nam finevifitationepotuitdeiurepercipere
in pecunia numeratajremittit: quia remitdt quod fibi
debetur, & de quo foluilfct decimam, fi recepiftet il~
lud,tenet ur ex tali procuratione decimam exhibere. Si
ver6procurationem,quam tantum in vidualibus licec
percipi,fortafTe remittit, perfona ecclefiaftica, cui rc-
miffiofada eft, huiufmodi vidualia cum aliis prouen-
tibus fuis ciim foluet decimam,seftimabit: cum etiam
fi non elTetretnifta, hoc facere teneretur. In foluendo
decimam fupradidana folf expenfj nccefiarii,qu{ fiue
in re, exqua fruduspercipiuntur arando, colendo, &
colligendo frudus, fine quibus non poffunt indefru¬
dus percipi, dedu cen tur. Expenfe autem , qua: fiunt in
caftrotura cuftc,Jibus, ciim fiunt extra rem , vel etiam
in adificiisconftruendis, vel conferuandis nullarenus
deducentur; fic vt nec ill^ ,qu^ in vili is tucndis lierent
in guetris fen etiam caualcatis. De iis quoque,quse con

filiut in iurifdifaione,meroimperio,regalibus,acq;fi-

milibus, foluetur decima dedudis falarirs moderatis,
que ante conceffionem decimj confueuerunt foluiiu-
dicibus, Sc  officialibus fimilibusque perlbnis.fine qui-
bus iurifdidio,&esetera (imiha nequeunt expedtri: ita
tamen,quod in fraudem decime nihilcontrahocpe-
nitus attentetur. Sed expenf* officialium, iudieum S<
confimilium perfonarum fada in veftibus fiue vidua-
libus minime deducentur, ficut nec alia expenf*fimi-
lesfada circa familiam prselatorum. Katione autem z-
risalieni,quo perfonafoluens decimam obligatacon-
fiftit,nihil de decima minuentur, etiam fi certat res ec¬
clefiaftica: propter hoc aquoquam fuerint obligatz.
Item de furnis, Sc  de molendinis decima priftabitur.
Soluetur autem de oblationibus, fine fiant pro bene-
didione nubentium,fiueproexequiis mortuoru, nec-
non de prouentibus fingulorum pradatorum, & de e-
mendis, qnxab excommunicatisrecipiuntur. Dele-
gatisquoq; fibi & aliis perfonis ecclefiafticis non per¬
fonarum, fed ecclefiarum , vel officiorum ratione reli—
dis,decima perfoluetur. Pro decimafupradida non ex
hibetur pecunia, nifi illacommunitercurrcret de man
datodomini terrte, &que eft moneta in locis,in qui-
bus confiftent frudus & reditus vnde decima perfol¬
uetur,nec aliqui pecuniam cambire cogentur eandem.
Sed fi ex probabilibus feu verifimilibus pratfumptioni-
bus apparuerit quifquam penfatis eius prouetibus mi¬
nus debito notabiliter de decima perfoluiffe, ita quod
fuper hoc merico fufpedtis debeat reputari: ex officio
noilro per virosidoneos depurandos a nobis faciemus
inquiri ab illis, qui fuper hoc fcire valeant vericacem,
videlicet de cofilio dioscefani epilcopi. velalieuius de-
putandiab ipfo,fi fit eius fubditus, & non aliter,fi epi-
fcopus ipfe vel deputarus ab co commode poffit habe-
ri: & tune demum,& non prius illc, cuius prouentus
fuerint taliterieftimati.pro eo quod minus foluerit, e-
tiam nominacim excommunicabitur: fi eius contuma-
ciaexrgerit, Sc  vifum fuerit expedire. Epilcopi autem
Sc  abbates cater*que perfonae ecclefiaftica honora-
biles non fufpedz, propria confcienti* relinquantur:
ita,quodfufficiat, quo ad tales exc6municationisfen-
ten'ia,qu*in nullo modo foluentes.vel fcienreradhi-
bentes fraudem vel malitiam circa ipfius decima folu-
tionem generaliter proferetur. Super his autem fiet
compull.opercenluram ccclcfiaf icam,prout nobis Sc
illi cui hoc comittendum duxerimus , vifum fuerit ex-
pedire. Proferatur autem ( fiexpediensviiumfiie.it)
excommunicatio generaliter vel fpecialiter in ros, qtii
contra folutionem dtcimavel fuorum aftim.mon m
prouentumn cum fuerit facienda, fraude vel malitiam
(cienter duxerint adhibendam.

OO 3

363 Extrauag.commun.

Fiet autem folutio decima: nonex ipfis rebus, qua:
percipiuntur de prouetibus , Ted in pecunia numerata.

Soluetur autem decima illis quos ad hxc  contigerit
deputari.

Rečlor paroccialis, qui vrgente neceflltate ecclefiae,
|iutaquia ipfe refidendoperfonaliter in eadem per fe
ii.on fufficerctip.fi cure,proptermnltitudinem parcecia
norum vel diuilionem paroccia? fux: fed neceffe habet
vnura vel duos vel plures capellanos conducere, & eis
proptervi^umfalariumconftituere, falarium huiuf¬
modi poterit in decima: folutione deducere: fed ratio-
«e vičluscapellanorum ipforum aliquidnon deducet.

Quod fi in diuerfis ciuitatibus Sc dioccefibus diuerfa
beneficiaobtineantur, de vnoquoq;beneficio in ciui-
tate vel dioccefi,in quailliidfuerit, decima pfoluetur.

De clecmofynis vero feu oblationibus datis ad opus
fabric2e,n«'axime de his oblationibus, qux in ciuitatib.
& afiquibus caftris & locis dičlarum prouinciarum in
certis feftiuitatibusin candelis & aliis confueucrunt
dari Sc  offerriad opus £abrica:deputatis, decima non
foluetur.

Similer nec de illis oblationibus, qua* colliguntur
interdum perlaicos, quiconfortialesdicuntur: inter¬
dum perclericos,quže adopus confortij reducuntur,&
qux offčruntur vtltiminariain ecclefia, cruces Sc  cali-
ces fiant Sc  reparetur, Sc  etiam ex illis pauperibus fub-
ueniacur, & fepelianturcorporapauperum defun&o-
rum. Prelati autem & clericiexulescuiufcunque con-
ditionis aut dignitatis exiftant,de fuis prouentibus ec-
clefiafticis decimam pcrfoltient. lila? quoque expenfse,
qusefiuntpro foffatis Sc  alias pro terris ;edificandis,vt
vberiores fručlus producant, & illas, quae Hunt in con-
feruandis Sc  reparandis aedificiis molendinorum , do-
tnorum,feu apothecarum Sc  fimilium,& ex quibtts fru¬
člus & penfionesreeipiuntur,& nifi repararentur, fru
dus ex eis percipi non valerent: de decima huiufmodi
minimč deducentur. Nec etiam illae, quae fiunt pro cu-
ftodia caftrorum, quanuis fiant maiores folito.

Infuper de oblationibus minutifiimis,quas perci-
jpiunt ecclefiafticaeperfonje ratione ecclefiarnm fuaru,
pro fcpulcuris Sc  da,ndis posnitentiis, decima perfolue-
tur. Ec quia non occurrit nobis , quin quotidianae di-
Jfcfibutionesprouentus ecclefiafticifint,de diftributio^
tiibusqiredantur in horiscanonicis prefentibus,de-
Bcre folui decimam declaramus.

lili quoq;, qui deputati fuerintad colledionem de-
eima?, cura eis,qui debent foluere decimam , de aliqua
certa fumnia folueda pro decima, nequcunt couenire.

Defrudibusarborum & hortoru foluetur decima.

De his autem , qua* confumunturvfu vel efuanima-
fintecclefiarum, foluetur decima, dedučlisex-
pcnfis necelfariis, quse fiunt pro cuftodia: fi vero funt
perfonarum.decima non foluetur.

Tu ergo in his folum Deum Sc  iuftitiam pro premik
fispra: oculis habens, expravdidisdeclarationibusin
decidcndis huiufmodi dubitationibus, quarproparte
leuiter decidi poterunt.cofirmationem accipias: fuper
nsaioribus verodecifione apoftolicioraculiexpečles»

Volumus quoque, & preleta ti um tibi aučloritate
mandamusjvt in vnamquamqueperfonam eccfefiafti-
cam deputatarum tibi partium cuiufcunque ordinis*
conditionis l ,vel dignitatis exiftat, qua? decimam ipfam
itullo modo vel iion integre (cienter, aut non fecundu
verum valorem fručhium fuorum perceptorfi,fiue non
in terminis conftitutis exhibiierit, feu in illorum cxhi-
bitione mahtiani commiferit fiue fraudem:excommiir-
uicationis fententiam aučloritate noftrapromulg.es:
Btet.am in finguios,quiicienterimptdimentumpre-
ftitcrintdiredč velindirede s publice vel occulte,quo-
minus decim« prsedičl^ foluantur. Et omnes Sc  fingu-

Itos, qui huiidmodi fententias latas incurreriat:.: Rer te.

Lib. III. Tit. VIII. 3<4

&alios, fingulis diebus dominicis & feftiuis, pulia^ 5
campanis & candelis accenfis, vfque ad latisfa&ionem
condignfam exc6municatos publice nuncies, Sc  facia s
ab omnibus publice euitari. Aggrauaturus alias nift'
n us tuas contra ipfos, prout protertiiam Sc  contuma-
ciam exigere videris eorundem: quod fi fatisfacere de-
crcuerint: poft plenam & integram fatisfačlionem a®

huiufmodi excommunicationis iuxta ecclefiae formam
abfoluas eofdem, & difpenfes cum eis fuper irregute"
ritatc, fi taliterligati non abftinuerint a diuinis: Pr 0 "
uifoha&enus, quod contra decimam huiufmodi b°*
foluentes nullatenus fine fpecialimandato apeft®^ 10 ?
fedis inuocetur brachium feculare: Q^-iodque ad vala
facra,paramenta,calices,cruces, Sc  libros, ahaque b<>'
na mobilia ad cultum deputata diuimim , vel ad prm 1 '
legia ecclefiarum & monafteriorum , aliorumquelo
corum eccleliafticorum, ipfius occafione decima
nus nullarenus extendacur. Data Anagnin*.Kalen.O'
člobris,Pontificauisnoftrianno feptimo.

- .  _

DE REGVLARIB V S ET

tranfeuntibus ad religionem.

TIT. Vlil.

CAP. I. t

Rgliviofi mendicantes , Jub excommnnicationtf ff r '
pvohibenturconualare ad religionem non mendican^ Hlfiy
quocuncfoquxfito colore , quam ipfo facio incurrunt
rcce[)ti>qudm vecipientes->quacunque lice n ti a non oby A
te. .Quid iurif fit de iam recepti^fubdit.

Martinus I1II.

V  lam ambitiolse cnpiditatis religiofis,potm^

me mendicantibus,prsecluderc cupier.tes; 3

alios ordmes prsfertim monafticos ( fucf c
tamen coloribusafterentibusobfiugem melioris
aur arčliotis obfei uantia:) tam lan čil BenediCti, q l,a .^
Ciftercienfis,Camalduleri!is, V aliis vmbiolše, ca
corum regularium fan^i Aiiguftini, vel aliorum
nafticorum ordinum conuolare nitentibus,licew CI ^.
a fede apoftolica feuRgatis autnunciiseiufdam
ad transferendum fe de mendicantium ordinibus ‘ ^
alios oi dines,pra 2 fertim ea rationc(vt verifimile eft>^
ut fadi euidentia docet)vt liberius degant,digni tatC
quc &beneficia monaftica confequi valeanr, Sc  e xC
tis aliis caufis honeftati nonconfonis obtinentibus*^_
volentes etiam conferuationi ordinum nnendicantm ^
prouidere: aučloritateapoftolicaexcertafcientiaj^
nore prefencium declaramus Sc  etiam decernimusd ^
tuentes, quod dec*tero nullus religiofus ordinu m^ 11 ^
dicantium quorumcunque > cuiufcunque gradus j
tus,conditionis,vel religionis cxiftat,quantumcunq“
Sc  qualitercunque poflit Sc  debeat virtute cuiufcuBH*
liccnti« etiam indulti apoftolici feu poenitentiarijJJ®
ftri curam gerentis, vel alia quauis aučloritate
nus,etiam perliteras apoftolicas facultatum <l uarU u J
uis tam legatorum vel nuncioru fedis apoftolici j  ^
alia aučloritate, maxime de trasferendis fratribus^^
aliquibus prarfertim ordinum mendicantium P^°
foribus in genere vel in fpecie ab ordinibus huiufo 10

mendicantium,fub-quacunque verborum.forniaaFPj s

reant, admitti aut recipi: per aliquos etiam fup cr . l > ° •„
ordinis, feu monafterij, aut Iocimonaftici,feuah aS
monachuru velinfratrem alieuius cx ordinibus n*
nafticis fupradičlis vel aliis expreffis (ordine.C^ rC
fienfium duntaxatexcepto) fub pana excommuni
tionis i  quam tam recipientes, quam recepti.ipf° ^
incurrunt. Et quam exnuncprout extunccontra ^^
libet tranfgreflforcm quomodolibet in preniilfts-.lc 1
tia & aučloritate antefatis proferimusin his lc r! F c u ^

Eti.acmine*iufi cUiiuaxataJR«ina.poiitiLfi* CPf* tc ^jj*

De religiofis domibus.

365

* n  mortis articulo) * excommunicati huiufmodi pof-
w abfolutiohis beneficium quonaodolibet obcinere.

nihilominus fecus fada non teneant,& nullius cxi-
^ncefficaci* vel momenti: Decernentcs etiam & vo-
*5 nt e$, qubd fi quis hadenus virtute cuiufuis licentise
madati huiufmodi fiiiflfet receptus ad aliquem mo-
ordinem, & habitum confuetum geftariper
^nachos tališ ordinis fufcepiffet, fiue profeflionem
cmiferit fiue non,fub dida peena teneatur in monafte-
* 10 )in quoreceptus fuerit (etiam fibcneficiaecclefia-
p ! ca fen redoriasecclcfiaru quarumuisobtineat)fiare
eius totali ordinatione,& in huiufmodi ordinc mo*
^sfiico altiffimo defcruire. Si quis aute prsetextu hu~
*Ufmodi licentia: vel fine habitu vel cum habitu vagan
do incederec,trionitione pršema teneatur Sc  debeat in-
tra  terminum xv. diernra a die monitionis huiufmodi
^omputandoruna ad eius religionem vel ordinem, vn-
decum licentia vel fine licentia receflerat, remearc.
Qnod fi efficere neglexerit, poftipfum terminum tan-
notorius apoftataexcommunicatusin omnibus,
^ per omnia debeat per qucmlibet reputari>& ab om¬
nibus retradari, etiam per inuocationem auxilij bra-
^bij fecularis, quoties fueritopportunum. Infuturis
lucern nullus ex profefiforibus alieuius ex ordimbus
ftiendicantium huiufmpdi in aliquem monafiicum or¬
dinem (Carthufienfium duntaxatexcepto) poffitaut
debeat per quemcun quc recipi vel admirti virtute ali¬
euius licentia: vel indulti, abfque fedis huiufmodi li¬
centia fpeciali fub didis pcenis, & nihilominus fecus
non teneant ipfo iure. Huiufmodi licentiis Sc  in-
dultis necnon conftitutionibus apoftolicis, & mendi-
cantium ordinum prsedidorum,etiam fi de illis fpecia-
hs & ejtprefia, ac de verbo ad verbum in noftris liter is
J^cntio habita foret, & aliis contrariis non obftanti-
quibufcunque. Nulli ergo omnino hominum li~
*5 at  hanepaginam noftrse declarari©nis>decreti,ftatu-
prohibitionis , & voluntatis infringere, vel ei aufu
te meraiio contraire.Si quis autem hoc attencare pr£-
^hmpferit,indignationem omnipotentis Dei,& beato-
r um Petri & Pauli apoftolorum eiusfe noueritincur-
jbrum. Datum Seben. 4. Kalen. Aug. Pontificatus no-
^ f i anno primo.

CAP.  I I.

Ke ligi op pne Jur Jtcpcrioris licentia "vitra mar e euntes,
fant ipfo fach excommun.icd.ti , n ec ibi funt ad pradtea-
tl onem uel diuinorum ccUbrationem admittendi.

Ioanncs XXII.

A  D noftrum nuper relatio fide digna perduxit audi-
twm,qubdnonnulii religionis geftanees habitum,
led d veritate religionis omnino vacui, Sc  a modeftia
? e nitus alieni : ad partes quandoque tranfmarinas fe
tr ^nsferant, in quibus pauci fideles refpedu infideliu
c °mtnorancur. fctvtilli decipere facilius fimplicium
^^irnos ac ipfos & alios in errores prscipitare leu reti-
*\ ere  valeantjMiib ouilla vefte,ac humilitatis habitu la-
P lnQ m animum occultantes, per dodrinas fuas repro-
as 5 & erroneas fidelium meates, quantum in eis eft,
c °trumpere fatagunt: In ipfis parcibu* periculum ni-
fpargere non omittunt, necnon Sc os  fuum po-
|j cnr «s in c*lum,lingua eorum falfidica tranfcuncc fu-
terram, S.Rom.eccle. detrahere conftitutionibiis,
. multa a fide deuia in fuis fermonibus, & feere-

ls  collocutionibus cuomere infanis aufibus non ve-
^otur : ex quibus deps ofFenditur,periculofa fufcitan-
fcandala,paraturfimplicibus laqueus,ipfique taliu
P r *fumptorcs de hterefi vehementer arguunc fe fufpe-
° s *. Nos itaque tantis obuiare periculis patern« dili-
g Cn ti?e ftudiis cupientes : vniucrfis Sc  fingulis religio
s Cl| iufcunque conditionis,religionis,ordinis,vel fia-

a  ^ide coticil.Trid.feff.  14. c.  7. de c a fuum r e Jemati* ue.

366

tus exiftant, de fratrum nofirorum confilio diflridius
audoritateprsefentium inhibemus, ne ipforum aliquis
abfque fuperiorisordinisfui licentia, fibiperipfiusli-
teras pacentes concelfa,decxte^o ad partes fe transfe-
rat antedidas. Superioribus ipfis nihilominusitiiun-
gentes,ne quibufuis fui ordinis fratribus(«ifi duntaxac
viris lireratis, prouidis Sc  expertis) huiufmodi licentia
impartiriprsefumant. Nošenim quofcun.q;prafumen-
tes contrarium,quouis modo excommunicationis fub-
iacere fententia: volumus ipfofado* A qua nullus ab.
alio,qudm a Rom. por.t.pofiit (nifi dimtaxat in mortis
articulo)abfolutionis beneficium obtinere. Oterum
vniucrfis ecclefise pralatis in virtutefand* ©bedienti^
diRridb praicipiendo, pra:fentium tenore mandamus,

quatenus nullos religiofos ad partes fe transferentes
prsdidas, nifi per patentes fuperioris fui ordinis lite—
ras de licentia fpeciali fe iliuc transferendi fibi concef-
fa pralatis cifdem fecerint plenam fidem , in cinitatib^
fuis Sc dicecefibus ac locis, Sc  terris aliis ad prsedicatio-
nis officium,vcl diuinorum celebrarionem admittant:
fed ipfos potius veiut apofiatas capiant,feu capi faciat,
eos carcerali cuftodia: ( doneč de dida licentia fpeciali
modo praedido fibi conftiterit ) detinendo. Ec nihilo-
nainusfiquos rehgiofos approbare, qua: fedes apoft.
reprobauit, vel qua: alias funt fideiobuiain fuisprsedf-
cationibns, feu feeretis collocurionibus dogmatiaare
perfenferinr: vt tales ( quibufcunque cefiantibus pri-
uilegiis)pofiint ličite capere,& carcerali cuftodi^,ficut
fuos poffent fubditos mancipare, licentiam imparti-
mur.Et infuper tenore praifencium mandamus cifdem,
vr de prsemillis fummarie,fimplicirer Sc  de piano,acfi~
ne ftrepitu iudicij Sc  figura, per fe,vel alium , feu alios
fefolerter &: fideliter ftudeant informare, quofqtie de
prasdidis, feu eorum aliquo repererint reos effe, iuxta
ftaruta canonum in aliorum exemplum caftigarepoe-
nis debitis non pofiponant. Non obftantibus exem-
ptionibus, Sc  aliis quibufciin'que priuilegiis, Sc  lireris
apoftolicis eifdem religiofis, vel eorum ordinihus ab
eadem fede conceffis, vel in pofterum concedendis: e-
tiam fi de illis plena Sc  exprefTa mentio, ac de verbo ad
verbum in prafentibm fit habenda. Qjtiae quantum ad
prsedida velaliquod eorundem eifdem in nullovolu-
nnis fufiragari.Nulli ergo,&c. Datum Auinion.vj.Idus
Maij,Pont.noftrianno ix.

dUiTl i g i o s I s DO-

mibus.

r / r v l  v s ix.
cap.  v n  1 c v M.

Licet begmnarum fatus pt prepter mu It as vat i o ne f
per ClementemV.reprobat us, p ernsittilur tam e n muli e ri-
buspde dignis , qua neefunt culpabilesnec fufpečlje,Jub
habitu h egm'•uammviuere: ne c funt tales per ordinanof
molejland-c.^ide cap.i.eod.ttt.in Clemen.

loannes XXII.

R At i o  reda non patitur, vt in nočen tes ad pa-
ria cum nocentibus iudicentur. Sane feli. rcc.
Clemcnspapa v. pia:dccef. no. cum de mulie-
riuus, quse beguina: vulgarirer nuneupantur , nonulla
ei fuiflent pr^cipuč de Alcmani* partibus infinuata
finiftra , Sc  pntiertim qubd earum qusedam de fiimma
trinitate & diuina efientia difputarent, Sc  pra-dica-
rent,accirca articulos fidei,& ecclefiaftica faeramenta
opiniones catholicse fidei contrarias introducerenc, Sc
•multorum fimplicium animasin diuerfos errores in-
ducerenc: cx his Sc  aliis frequentcr de illis auditis ha-
bens cas non indigna ratione fuipcdas,in il!as,qua: fia
tum huiufmodi nouiterafiumpbum , fedarentur vltc-

rius : aut,qu 3 : ilium de nouoaffitmerent, excomunica-

tionis fententiam promulgauit. Veriim,quia in multis
OO 4

367

Extrauag.com mun. Lib. III. Tit. X. 368

numdi partibus plurim j funt maueres, quat. fimilicei-
vulgo begiima: vocatae,fegregar<e.quandoque in paren
tum,au t fuis,intcrdum vero in aliis ,.aut coadudis fibi
communibuv domibusinfimul habicantes,vitasdedu-
cunt honeflas, ecclefiSs de nodefrequcncant:,dieece-
fanis locorum, Scparatcialiumecclefiatum redoribus
renerenterobediunt,curiofitacem difputandi, aut au-
doritatem, feu temeritacem podus praedicandi, nullo
modo fibi vfiirpant.nec fe,vel alias, feu alios quoflibet
pr^miirisop.inionibus,erroribufqueinuoluunc: nec vi¬
la fuper.hiseft.auc fuithademis nota,feu fufpiciacon,
tra.eas,quar ipfas dilfimiles a luce fua conftringeret, vt
nullis earum,quat pcrpetuam forte domino continen-
tiam denoueruntj.occafioprfbeaturad lapfum : & ne
periculis, damnis, &fcandalisplurimis, quse proinde
ve.rifimiUterfequerentur,proprotufione ecclefis mo¬
derna occupentur: beguinas huiufmodi inculpabiles.
(vt pramittitur)nec fufpcdas fub prohibidone.& abo-
Iitione prarniflis (quia de ipjis pradeceffor nofterpra:-
fatuspullatenus fenfiife dignofcitur) de fratrum no-
ftrorum confilio dedaramas, & volumusnonindudi:
Locorum ordniariis nihilominus. iniurgentesvt eas
fub pratextu huiufmodi nuUatenus molcftari perroit-
tant. Et fi.quid.forfan ex hoc,in.bonis,autiurib.a qui-
bufcunquecontraeasattencatum edhadenus, velat-
tentaricontigerit in futurum: per illos pradidos or-
dinariosaud.no. in ftatum reduci debitum volumus:
Inuocato (fi opus fuerit) auxilio brachij <t fecularis.
Caaeru.m ftatum beguinaru huiufmodi, quas eife per-
roitcim us. (nifi de his per fedem apoftolicam.aliter or-
dinatum exciterit)nullatenus expraemi(fis intendimus
apptobare Locorum auce ordinarjos, & alios, ad quos
pradidafpedabunt, curam peruigilem & folioitudine
debitant pracipimus ad.hiberc,ne pramilfanim fequen
tes inuia,.& ipfarumadus temerarios iir.itando, prse-
miflis erroribus, & difputationum, & pradicationum
femeritatibus feinuoluapt; eas,qua contra pradida
prsfump.ferint per cenfuram ecclefialticam.(appdla-
tionepoilpofitaicompefčendo. Porrd,mulieres,quod
cunque.nomen habtntes,quaede iilis,ex.quibus prohi
hitio pricelferit,cu!pabiles fe reddiderint, aut merito
jjotahilesvel fulpe6tas eifc, fi liacum velhabitum quo-
quo modo mutauerint, vere fabprsedida decernimus
remanere ceniura : &  talicercontra eas, perillos.ad
quos pertinuerir procedi volumus Sr madamus, quod
ab errore de, more reuocata, non vitrainfi-
ejantfanas.oues..

D, E, C EN S IB V S, E X A C T I O.
nibusj & procurationibus..

TIT.  X.

C A P;.. V N I C V M..

TitxatpmatrationeSipabuUchaitatis , <&fnifidiumr
thAyitAiinumXaluat\ riuihpia>conuentiones.) confuetur
dines,<gp prtcjcriptionesi&indemnitatem pauperunr.in*
hib.es con.trauenirhpustit tranfirejforer , & e trumfarni-
liares., tgpc.. Et Lacan debet fnb rubrica>de.cenfibit4 , &
promratienibut.

Benedidus duodecimus epifcopuf,firum feruorU
Dei,adperpetuam.rei memoriam.

'Aselcdioms Paulus apoftolus egregius prsr
dicator, le, &eos, qui fecum erant, propriis.
manibusexhibebat'> vtpfeudo Sc  fubdoliso.
operariis fub prsedicationis (pecie lucra fedantibtis Io-
cumpr£filudcre.t,&his,quosipfepafccbat pabulo vet
bi dei, non cxifteret onerofus.. Sane licet circa mode,-

a Brachium fecuUre poteB^mtnde^abecclefiainr
ntcari.e.iM ojf.ord.in antiij..  i

ftiam in exigendis procurationibus obferuanda a P £ {
deceiforibus noftris Romanis pontificibus falubria e

manauerint inftituta: quia tame(ficut experientia 00

cet) nonnulliprflatorum, necnon dioicefis nunciora«
vel legatorum apoflolicj fedis, deqHibusnulla»'> "•j"
ciunt mentionem expreife, ficie reddiderunt, Sr re
duntin didarum procurationum exadiombusonero-
fos,vt opprefli fubditi huiufmodi onera nequeant lup
portare, Srvidumlongi temporis breuis horacom^

mat.. Nosattendentes,quodparcntes debent theiM'
riiare filiis, noa delitiis faftidiofis eorum fitbilantia*
abforbere: accupientes prodiuerfitate conditionu^ 1
vifitantiumprelacoruro Sr prouinciarum, ac eccleM 1
carumetiam facultatum certum modum fufEcienf^
vifitantibus, & fupportabilem vifitatisin prfmil&*°'
redecjteroobferuandum : de fratrum noftrorum c0
filio prgfentis coflitutionis edido ftatuimus,quod
inFranci^Nauarrj, Maioricarum regnis,acterris,,f
uinciis, Sr partibus adiacentibus, & in vicinis cifd.cn’>
necnon in Delphinatu, Burgundije, Sabaudigpro ulI |_
cij, Sr Forcalquerij comitatibus archiepifcopi,
fcopi,ac alij pralati.Sr perfonat ecclefiailicp, quib uSl ^
de iure vel confuetudinecompetit, fnos fubdiros p £r .
fonahcer vifitabunr : Iidem archiepifcopi a fuis, v
fuftraganeoru fuorum cathedralibusecctefiis pzo? ! °.
curatione vnius diei,fiue in vidualibus, fiue a volr ntl ,
bus in pecunia vitra trecentorum : a monafteriis v£r ^
Sr aliis ecciefiis.vel prioratibus fecularibus,vel reg 11 ] __
ribus habentibus collegium , vel conuentumduoa ^
cim,vel pluriumperfonarum vitra ducentoru a c£ l ul *.
quagmta. Ab habentibus vero paucarum perfonar“
collegium,feu conuencum, & qwibufuis aliiseccleu' >
prioratibus Sr locis, vitra ducentorum. Epifcopi '< ctC>
ab tc.cleliis cathedralibus,vltra ducentorum. A ino Dil
ftcriis vero Sr eccleiiis ahis, acprioratibus fecularib' 1 *’
vel regularibus habentibus collegium vel conucnta
duodecim,veI plurium ptrfonarum. vitra ducentor“ ^
quinquaginta. Ab habentibus vero p.ucarumpr 1,
narura collegium,feu conuentum,.Sr quibufuis abb ££ ^
clefiis,prioratibus ik  locis, vitra dHcentorum. Epi^ 0

piveroab ecclefiis cathedralibus, vitra ducentoru^

A monafteriis veroSc ecclefiis aliis ac prioratibus ’ e .
cularibus, vel regularibus collegium habentibus
decim,vel plurium p.erfonarum, vlrra centu m &
draginta. Ab habentibus vera perfonarum collegi u
paucarum,..& quibufliber aliis.ec.de/iis , prioratibus
locis, vitra, centum & quadraginra». Abbates qu° £ l u >
a monafteriis vel prioratibus habentib. col 1 egiu
decim ( vcl plurium perfonarum,vitra centum. Ab a*
quoq; habentibus minus collegium , ac eccleftisjf 1 "^
ratibus Sc  locis quibufcunque, vitralxxx. Architli^ c °^
niquoque> vitra xxxv, Archipresbyteriquoque > v *^
viij.Turonen.argenti valorem recipere n^npr^fu^ 2 ^
Si vero praefati archiepifcopi,prselati,& perfong.ecd
fiafticat ex priuilegio apoftolico per alios vihtarej^^
curationes recipere valeant in pecunia numerata;
dem archiepifcopi a. fuis & aliis cathedralibus ecc
fiis, vitra centum & xx. a monafteriis vero & ecc^

aliis,ac prioratibus fecularibus & regularibus,
tihus collegium duodecini, vel plurium perfonaru ^
vitra centum.Ab habentibus veraminuscollegiu^ 1 ’

quibuftibec aliis ecclehiis, prioratibus.& locis >•>
lxxx^ Epifcopi etiam ab eifdem ecclefiis > monaft^ 1  ^
prioratibus,atque locis, vitra lxxx.abbates,vitra l x
chidiaconi, vitra xxx.. Turonen*argenti valorem> n

recipiant quaquomodo... In Alem,anniaequoque

h*"

gliat, Hungari« j, Boemiže, Polonij, Noruegižfj ^ aC  r
Scoti^,& Šueti5.regnis,terris,ac < p t uiaciw,&partih* c ^
de adiacenrib.archiepjfc.&epilc.alij quoq; p ra
^fonae ecclefiaftica»,cu (vt ppgmiteitur^ufonaliter v 1
ubunt Jidejn archiepifcopi Sc  epifcopi,ccia -fi

exiW

369 De cenfibus,exa&ionibus,&procurationib. 370

c xiftant,£ fuis,vel fuflfragaHeorum fuorum ecclefiis ca
*kcdralibus,& perfonis earum pro procuratione vnius
in vičtualibus, fiue a volentibus in pecunia,vi
tra  trccentum & viginti. A monafteriis vero & aliis ec
c ! e ^i5,prioracibus,fecularibas ) vel regularibus haben-
tl ^uscollegium duodecim,vel plurium perfonarumj vi
tra  cc.& lx.ab aliis vero monafteriis,ecclefiis,feu prio-
raf ibus minus collegium habentibus: aliis quoque ec-
c iefii S) prioratibus & locis, vitra ducencorum & vigin-
tl - Epifcopi etiam a cathedralibus ecclefiis, vitra ducen
c °tum & viginti. A monafteriis vero & aliis ecclefiis,&
Prioratibus fecularibus>vel regularibus,habentib.col-
j e gium duodecim, vel plurium perfonarum, vitra c. &
}***• Ab habentibus vero collegium minus,& quibuf-
bbet aliis ecclefiis,& prioratibus atq; locis, vitra cen-
ta jn & quinquaginta. Abbates infuper a monafteriis,
P f ioratibus,feu ecclefiis habentibus collegium xi j.  vel
plurium perfonarum,vltra centum.Ab habentibus ve-
r ° minus collegium ac ecclefiis,prioratibus,& aliis lo-
Cls  quibuflibet, vitra lxxx. Archidiaconi vero, vitra
t l a *nquaginta.Archipresbyteri etiam,vitra decem Tu-
^uen.argenti valorem recipere non pr«fumant.Si ve¬
ro iidem archiepifcopi, epifcopi, &pr«lati,acperfon«
ecclefiafticap expriuilegio apoftolico per alios vifitare,
& procurationes recipere valeant in pecunia numera-
ta: dufti archiepifcopi, etiam fi primates exiftant, ab
huiufmodi ecclefiis, monafteriis , prioratibus, atq; lo-
cis.vltra centum. Epifcopi, vitra odogtnta. Abbates, vi
rtalx.archidiaconi, vlrra xxx.Turon. argenti valorem
Pro procurationequalibet vnius dieirecipere no pra»-
Umanc. In Cafteft« quoq; lcgionis,Aragoni«, & Por-
regnis Sc  dominiis, terris &prouinciis regum
^ a fteila?,AragonijE,5(: Portugaliia?, & partibus adiacen
^bus etiam vicimseifiiem , excepto Sardini« & Corfi-
c$ regno. Archiepifcopi,epifcopi,&prelati,aeperfo-
^^ecciefiaftic^jCurn (vc pr« ra it ti tur) perfonaliter vifi-
J. a bunt, ii-iem archiepiicopi a fuis, & fuffraganeorum
ftioru ecclefiis cathedralibus j pro procurarione vnius
in victualibus,fiue a volentibus in pecunia vi
centum & quadraginta: a monafteriis vero & ec-
Jlefiis aliis, ac prioratibus fecularibus,vel regularibus
habentibus collegium duodecim vel plurium perfona-
ru m,vitra centum & viginti. Ab habentibus veromi-
** Us  collegium, aliisq; ecclefiis,prioratibus atq; locis,vi
ra  centum. Epifcopi etiam a cathedralibus ecclefiis, y 1
fa centum: a monafteriis vero & prioratibus fecula-
ibusjvel regularibus Habentibus collegium duodecim
el pl tiri um perfonarum,vitra lxxx. Ab habentibus ve
0 minus collegium, aliisq; ecclefiis, prioratibus & lo-
^ ls >vitra Ix. Abbates etiam a monafteriis, velpriorati-
, Us  habentibus collegium xij. vel plurium perfonaru,
t ra quinquaginta. Ab habentibus minus collegium,
hmbuflibet aliis ecclefiis, prioratibus & locis, vitra
k * Archidiaconi vero,vitra vigintiquinq;. Archipref
yteri vero,vitra quinq; Turonen.argenti valorem re
P e re non attentent. Si vero proxime nominati archi-
^Pucopi, epifcopi, & pr«lati,& ali« perfon^ ecclefiafti-
r  \ ex  Priuilegio apoftolico, per alios vifitare & procu-
a  10n es recipere poflint,in pecunia numerata. Iidem
Cc C f ie P^c°pi, ab eifdem fuis & fuffraganeorum fuoru
is C e his,vitra lxxx. A monafteriis vero & ecclefiis ali-
b^ c  Prioratibus fecularibus., vel regularibus habenti-
tra 'l Co ^ e gium duodecim, vel plurium perfonarum,vl-
Ah habentibus vero minus  collegium,^ quibuf
et  aliis ecclefiis, prioratibus fiue locis, vitra quin-
rii c a ^ !nta * Epifcopi etiam ah eifdem ecclefiis monafte-

tii s  Epifcop
r Um ri0rac ’^ us 'fiue locis,vltra.xhAbbates vero,ab eo-
jt^^^afteriis, prioratibus, ecclefiis fiue locis, vitra .-j
r e  * Archidiaconi vero, vitraxx.Turon. argenti valo-

rer '^“—-m—— T - A  —-,Calabri«,

bCor.

r< | cl P t ' rc non  att c| uent. In Apulia vero,Calabri
*-Mbods,5ialu: ) Lomhardia:,Xttfci3E,S4rdijju:,C

cJEteris alijs Italise partibusntenon Sclauonis,
Achai$,Cypri,&esteris regnts,mfulisq;& abii ^juin-
ciis & partibus oronib. vlcramarinis,& etiam tranlma^
rinis,patriarch*, archiepifcopi, epifcopi ac prtelati alij
& perfona? ecclefiaftic* con(iftentes,ciim(vt pramitti-
tur)perfonaliter viiitabunt.Iniem patriarchs Oc  archi¬
epifcopi a fuis vel fuffraganeorum fuorum ecclefiis ca¬
thedralibus pro procuratione vnius diei,fiue in vidtua-
libus,fiue a volentibus in pecunia,vitra lx.A monafte-
ri/s vero &  ecclefiis aliis,ac prioratibus fecularibus,vel
regularibus habentibus collegium xij. vel pluriu per¬
fonarum, vitra quinquaginta. Ab habentibus vero mi¬
nus collegium, & quibuflibec alijs ecclefijs, prioratib.
atq; locis, vitra quadraginta. Epifcopi etiam a cathe¬
dralibus ecclefijs,vitra quinquaginta:a monafterijs vc
rb,alijsq; ecclefiis,& prioratibus fccularibus,vel regu¬
laribus habentibus collegium duodecim , vel plurium
perfonarum, vitra quadraginta. Ab habentibus vero
minus collegium & ecclefijs alijs.feu prioratib. vel lo¬
cis quibuflibet,vitra triginta. Abbaces vero a fuis mo¬
nafterijs,vel prioratibus fimile collegium,vel maius ha
bentibus,vitra viginti. Ab habentibus vero minus col¬
legium,& quibuflibet alijs ecclefijs,prioratibus atq; lo
cis,vitra fexdecini, archidiaconi, vitra dece Turonen.
argenti valorem non audeanc recipere quoquo modo.
Si verbpradati,patriarch3E, archiepifcopi, epifcopi, &
perfome ecdefiafticae proximb nominati, ex priuilegio
apoftolico per alios vifitare, & procurationes recipere
valeant in pecunia numerata: didli patriarch*,feu ar¬
chiepifcopi ab eifdem fuis,vel fuffraganeorum fuorum
ecclefijs cathedralibus,vitra quadraginta. A monafte-
rijs quoq; & ecclefijs alijs, ac prioratibus, fecularibus,
vel regularibus habentibus collegium duodecim, vel
plurium perfonarum,vitra triginta.Ab habentibus ve¬
ro minus collegium, & ecclefijs alijs prioratibus, fine
locis,& fubditis quibufcunq;,vltra vigintiofto.Epifco-
pi quoq; afuis cathedralibus, Sc  quibufiibetalijs cccle
fijs, monafterijs, prioratibus atque locis, vitra viginti. ■
Abbates etiam vitra decem, necnon archidiaconi, vi¬
tra quinq; Turon. argenti valorem recipere non prsc-
fumant.Ita,qubdexpenfe ieu fumptus vniuerfi,feu ca-
xatio pecuniaria huiufmodi procurationis totius diei,
videlicct in pecunia, vel vi&ualibus & neceffarijs alijs,
prjdičlam fummam vel valorem aliquatenus non ex-
cedat: nec vitra diftasfummas vel taxationes, feu va-
lores earum prptextu cuiufvis confuetudinis,vel alias,
vel ab ipfis pr^latis , velfamiliaribus earundem quic-
quam exigere, vel recipere liccatetiam a volentibus,
quando ex conuentione vel confuetudine minus fol-
uere confueucrint,quod propter pra-dičta no plus fol-
uant. Illud quoq;,quod de archidiaconis fuperius dixi-
mus ordinandum.locum habere volumus etiam in de-
canisjprapoficis, aliisq; perfonis ecclefiafticis fuperius
non expreilis, quibus vifitationis ofiicium & procura¬
tionis receptio ex priuilegio fedis apoftoliese, vel de iii
re feu confuetudine competere dignofeuntur : Deca*
nis ruralibus dutaxat exceptis, qui in aliquibus regio-
nibus archipresbyteri nominantur, circa quos in rece-
ptione huiufmodi procurationis, idquod fupraftatu-

tum eft, de aliis archipresbyteris .volumus obferuari.
NoftrJt tamen intentionis exiftit , quod fi ex conuen¬
tione. velcofuetudineitam ecclefiatcathedrales, quam
collegiatai Sc  ali* qu*libetfeculares,ac etiam-mona-
fteria, prioratus conuentuales, &: loca aha qu*uis ec-
clefiaftica, earumqi capitula, collegia feu conuentus,
re&oresetiam & petfonspraffatis quibufuis-fms vifi-
tantibus (vt pr*fcrcur) minus debeant, vel confueue-
rint, quam per uos fuperius eft ftatutum, ad foluendu
vitra con uentionem vel confuetudine huiufmodi nl, l-
latenus adftringantur, fed fuper his circa eos confuecu .
do & conuentio huiufmodi.obferuencur. Huiufmodi

OO: S.

37f Extrauag.communium Lib.III. Tit.XI.

etiam moderationes, & taxationcs a d pradatos quoili-
uiufvis cofuetudinis m monafteriis,

372

bet,quiprsetexcu
liue locis aids ecclefiafticisgratis recipiantur ad pabu.
'lum charitatis.eKtendimus & etiam prorogamus: pro-
tiifo mhilominus,qubd in iocis q u ib ufl ib c c, fe CD n dum
quod maior vel minor reru copia fuerit in eifdem, nec-
non iuxta maiorem velminorem perfonarum & eue-
'čtionum ntimcrum huiufmodt vifitantium expefarum
maiorum vel minorum debita moderacio teneatunita

• tamen,qubd maiores expenfa?non exccdant fummam
fuperius limitatam. Infuper praedičiis omnibus archie-
|>ifcopis>primatibus, epifcopis, & abis fuperius nomi-
nads vifitantibus,ne vitra conuentionem velconfuetu
dinc huiufmodi circaperfonas, & loca vbifuerint, nec
vitra moderationes Sc  taxationes pr£dičtas,quicquam
praefumantTeciperejdifti ičlius nihilomintis inhibem 9 .
Volentes etiam confticutionem prsefcntem pasna? adie
ffcione iuuari: ftatuimus,qu6d fi dičii vifitantes per fe,
vel (fi ex priuilegio eis competat)per alios vifitationis
officium ejcercutrint, & procurationes receperint ( vt
pr^fertur) ipli vel familiareseorum vitra taxationes
pra;di<3:as,aliquid fciencer exegerint, vel receperint e-
tiam a volete:dup!um eius,quod ipfi iidem pradati,vel
eisfcientibusautratum kabentibuseorum familiata-

■ liter cxegerint vel receperint intra duos raenfes poft
receptionem,feu fcientiam huiufmodi ecclefiis.mona-
fteriis, &aiiis locis a q«ibus illa receperint ,reftituere
teneantur.Si vero dičtis pr^latis per alios viiitantibus,
ij,qui pro eis vifitationibus officium excrcebunt,per fe
vel alios vitra moderationes feu taxationes pra?di&as,
quicquaexegerint, feu receperint etiam a volcntibus:
duplum eius,qnod vitra receperint,ecclefiis & mona-

• fteriis vel locis aliis,a quibus id receptum fuerit, intra
praefatum terminum reftituere teneatur. Alioquitt cx-
tunedi&i prslati, qui vitra moderationes Sc  taxatio-
nesprjedi&as,feu conuentionem velconfuetudine hu
iufm odi receperint in pecunia numerata, duplu ipfum
eifdem ecclefiis,monafteriis>fiue locis vitra di&u tem
pus reftituere ditferetesjingreffium ecclefia:,fibi noue-
rint interdidum. Ij vero pro didis pralatis vifitatione

' jhuiufmodi(vt pr*mittitur)exercentes,ab officio Sc  be-
- »eficionouerintfefufpenfos: quoufq; graMatis eccle¬
fiis, monafteriis, fiue iocis de huiufmodi duploplena-
Tiam facisfadionem impendant. Adiicientes conftitu-
tioni prsefentijqubd li qiris de familiaprselati perfona-

• liter viiican tis, aliquid vitra moderationes Sc  taxatio-
-sies prafatas per fe vel alios p rad at o ignorante, ncc ra-

• tum habece receperit ab ecclefiis, monafteriis, Sc  locis
alijs vifitatis,duplum eius,quod vitra receperit,de fuo
proprio intra duos mcnfes,poft receptione huiufmodi
eccicftjs,i-ronaft:enjs,& locis alijs,a quibus illa recepc-
rit,reddere teneatur:Alioquin exrunc reoipiens,fi cle-

• ricus fuerit, tam diu abofficio & beneficiofic eoipfo
fulpenfus. Si vero laicus,tamdiu ingreffium ecclefite fi-

' bi nouerit interdidum, & a communione Hnchariftijc
ipfo fado nouerit fe fufpenfum, doneč de duplo huiuf¬
modi grauatis ecclefijs,monafterijs, fiue locis fatisfecc
rit cum effeduiNulIa eifdem vitra moderationes,d ta
xationes pra?didas recipientibusin his donantium re-
milftone liberalitate,vel gratia valitura.Csererum nvc-
derationes Sc  taxationes huiufmodi in ilJis locis volu-
mus obferuari,in quibus id fieripoteritfecundtim cc-
clefi 2 ,monafterij vel loči alterius facultates.In alijs au
tem tantam proscipimus modeftiam adhiberi,quod per
baec,qn3E ad exoneracione Iocorum eccleftarfr ftatuen-
dam prouidimus,non dolcat fegrauarhnccper hoedi-
di pratlati exigendi,amplius quam ipfi fubditipati pof
lint indulram fibi cxiftiment pot^ftate.Pra-miftis quo-
que adijciendo ftatuimus, cp  fi didi prelati,vel aliquis
eorum ex apoftolicainduigeirtia, vel cofuetudine feu
dciurepctaclibiab ccclefij^ monaiterijs, Sc  locis alijs,

eorttmq; capitulis, collegiis, vel conuentibus, resori-
busjfeu perfonis moderatiuum, feu charitatiuum ft«b *
dium cxhiberi:non poiiint a fiingulis ecclefiis, monaitc
riis, fiue locis pro lubfidio huiufmodi vitra petere, ve

recipere (etiam a volentibus) nifi quantum afcenderec

finguls procurationes in padum,per nos fuperius mo-
deratum,quas iidem prodati poftent recipere, quanujj
ex priuilegio per alium vifitarent. Porro Turon.pt*^ 1
dos,talcs iore intelligimus, qubd xij.ipforum vale^nt
vnum florenum auri boni puri, & legalisponderis, &
cunij Florentini.Perconftitutionem autem huiufm 0 ^ 1
nolanius,quddprxdid:ipra:Iati, vel alij, quibus vifi ca '
tionis officium, Sc  procurationum recepti© ex priid^ -
gio fedis apoftoHc®,vel alias de cofuetudine,vel de {l! '
re competere dignofcuntur,i.us vifitandi,leu procura'
tiones recipiendi,fibi valcant vendicare. Nec per con'
ftitutionem eandem aliis conftitutionsbus fuper p rX '
miffis,perprKdeceffiores noftros dudum editis, qu c f 1
alia contetain efs,aliquatenus derogetur. Inftiper^'
batis Ciftercien.ordinis, fua monafteria vifitantes,
pratfata conftituuone noftra nolumus compreheno J >
cum fuper his peraliam conftitutionem noftram
rim us fpecialiter prouidendttm. Nalil ergo omnino
minum liceat hanepaginam noftrarum coftitutioni s >

intentionis,inhibitio.nis,adiedionis,& prsceptiacv^,'

luntatisinfringere,vel ei aufu temerariocontrairC' “!
quis autem hoc attentare pra?fun»pferit, indignati® 1111
omnipotentis Dei, acbeatorum Petri Sc  Pauli apoft 0 '
lortim eius fe nouerit incurfurum. Datum Auini^
xv.Calend.Ianuarij, Pontificatus vero noftri anno > e '
cundo. ^

D H C E LE BRATIONE
milfarum.

T1TVLVS XI.

C A P V T V N X C V M.

Karvatitperturbationibus plurimif, qu*c ecclefirtj?*'*'-
fertim^per b<ereticosinferuntur:ordinat RomanM.f> 0>:it ^  '
fex>qubd dumtnijjk celebrantur ^in quibu* deuotii^ 0 ^^,
tur^ertapreces hic ezprefptad Deum cfjuhdanturJ'*
Chrijhani adidjint promptiorss iViginti dies
tiarum cunčlp) h oc facientibus elarmtur. .Aduerte^ q u °
fub hoc tit.apie potuijjet loca n ey.trauaga.ns dobi a  , t
ejlfupra de "vita & houejl.cler.vt tbi trači at um e si.

Ioannes XXII.

Iscipvlorvm Chrifti a  gefta nos inft rUl ^ j
| vt in pelago buius mundiprocelia furget e ‘^
diuinum confugium recurrerc debeamus* ^
quidem commotione maris adeo grandifada, vt **

i4nc in nnniciilcjin /inot« Tpcvm  inrraUC''*

d;


dus in nauiculam quatn If.svm lequentes intranet
operirent ,Chriftum dormientem vocibus excitat |  ^
fupplicibtis, Sc  aduerfus ingruentes tempeftatis
tus,ab eo falutis przefidium poftularunt.Gum itaq*

tholicam ecclefiam,quse congregationem b

fideft^

comprehendit,videamus (qudd dolentes referimu 5 '^
cis asmuli, iixaniorumque fatoris malitia ptocutsn^
difcordiarum flatibus concitata, earumq; fludus
eleuatos,quod quafi operiant ipfam cotam : h» reC . jil <,
infuper ecclefiam.ipfam cernamus,& Ichifrnatic 0 ^ ^
pugnare ferociter,ac vt ineonftitilem domini cunl< j )0 -'
icindant , multipliciterlaborare. Cum fratrih us ^
ftris deliberationc praehabita diligenti , expcd J  j
(imo neceftarium potius) stftimamus, vc ad iUu* 11 * H c |^
ad dexteram patris refidet in excelfis, qui ca P ut ta ui
congregationis ciufdem , cuique poteftas onm iS ’, ^
inccelo, qui'.m in terra nofeitur tradita, eiq; vCi}  ^
maria obfecundant, i  leuemus cum manib^coto^

a Luc.8.  b ‘vicleTurrecrem.infumma de tctbf

i.capj,  c Iuc.8.

373 De reli quiis 5 8c ven eratione famdorum. 374

‘ tinaprsertttilans deuot« confiderationis indagineper-

fcrutamur,& intrapedoris arcanareuoluimus, cp ipfa^
(vtpote via mifericordi«>mater grati« & pietatis,ami-
ca humani generis,con folatrix pro falute fidelium,qui
delidorum onere grauantur,) fedula oratrix,& perui- •
gil adregem cjticna genuit, interced.it : Dignum, quin
potius debitum , reputamus vniucrfos Chrifti fideles**
vt omnipotcnti Deo,pro cuius prouidentia eiufde -vir¬
ginis humilitatem ab zternorefpiciens, proreconci-
lianda fuo a udori humana natura iapfu primi hominis
zterna* morti obnoxia, eam fui vnigeniti habitaculum
fančH jpiritus przparatione conftituit: exqua čarnem ■
noftr« mortalitatis pro redemptione populi fui affu-
m^ret, Sc  immaculata virgo nihilominus poft partum
remaneret: deipftus immaculat« virginis mira' conce-
ptione gratias &laudes referant, & inftituta proptc-
rca in Dei ecclefia miffas, & alia diuina officia dicant,
& iilis interfint: indulgentiis,& peccatorum remiffio-
nibus inuicare, vt exindefiant eiufdem virginis meri-
tis, Sc  interceflione diuin« grati« aptiores. Hac igitur
confideratione indudi, eiufdem omnipotentis Dei,ac
beacorum Petri & Pauli apoftolorum eius audoritate
confifi, audoritate Apoftolica hac in perpetuum valr-
tura conftitutioneftatuimus>& ordinamus,qudd onv*
ncs, Sc  finguli Chrifti fidelcs vtriufque fexus,<}u,i mif-
fam, & officium conceptionis eiufdem virginis glorio-
f«,iuxta piam , deuotam, Sc  laudabiiem ordinationem
diledi lilij magiftri Leonardi de Nogarolis clerici Ve-
ronenfis nocarij noftri,& qu« defuperanobisemana-'.
uit,nriff« & officij huiufmodi inftitutionem indic fe-*.
ftiuitatis Conceptionis eiufdem virginis Mari«, & per :
odauas eius deuote celebrauerint, & dixerinc,aut iilis
horis canonicis interfuerint, quoties id fecerint, ean-
dem prorfusindujgetiam, Sc  peccatorum rcmiffionem
confequantur,quam iuxta fceiicis recordationis Vrba-
ni a  IIII. in concilio Vienenfiapprobat« b  acMar¬
tini V. Sc  aliorum Ronvanorum pontiftcum , pr«did*
noftr. conftitu tiones, eonfequuntur illi,qui miffam,&
horas canonicas in fefto corporis Sc  fanguinis Domini
noftri Irsv  Chrifti aprimis vefperis, & per illiusoda--
uas iuxta Roman« ecclcfi« conftitutionem celcbrant*
dicunt,aut milf« officio, Sc  horis huiufmodi interfunt:
pr«fentibus perpetuis temporibus valituris. Datum
Rom« apud fandum Petrum , anno incarnationis do-;
minic«, M.CCCC.LXVI. $.Calend.Martij> Postifica-.
tus noftri anno vj.

CAP.  I L

Exc ommunicationem ipfo fi$o incurrut prddicatovef*
afferentesdiuam<yirgin eminpeccato mortalifuijfe conce
ptam:qui etiam dicHnt,qu'odfeftum Conceptionis eius ce-
lebrantzs,$rauit erpeccant. Etvultpr<«fentein conftitu-r.
tionem in ločif populofis publican-.

Idem in eadem materiji >'

G Raue c  nimis gerimus, & rnolcftum,ciim finiftra
nobis de quibufdaecclefiafticisperfonis referun-
tur:Sedineorum quiad euangehzandum verbum Dei
funt deputati exccffibuspr«dicandocommiffis,eo gra
uiusprouocamur,quoilli periculofiusremanentincor
redi. Cum facile deleri nequeant, qui multorum cor-'
dibiis ficpublice pr«dicando diffuhus, Sc  damnabilius'
imprimuntur errores-Saneciim S.Rom.ecdef.de inte-^
mcrat« fempcrq; virginis Mari« conceptione public^
feftu foIenitercelcbret,&fpecialeacpropriu lug hoc

a Hanc conftitutionem Vrham habes infertam in Cie

ment.l.de reliquiis 3 (^yenerationefančlorumc  b for^

ta approbatam.  c vide concilium Trident. Seftto $.i»

decreto dt peccato origin^vlti.g* ext raHa^antem Pij V

pont. max.in cip./up er [p ecu la m Dominiki, h ocftatuium

> smfirmatHr  ^ a££robuuy. t .

^ r 3>ipfumq; deuotis pulfances precibus, apud eum fe-
^disorationibusinfiftamus, vt infurgentes pr«mifl«
j f emicustempeftatis,qu« qua(i vniuerforum Chriftico
^tum regnaconcutit,fubditos contra dominos viola-
to  fccdere erigit,h«reticis Sc  fchifmaticis ac rebellibus
c cclefise Dei,infurgendi contra ipfam eiflsq; iura vfur-
P^ndi infania damnabili aufum pandit, flatus cefiare,
flll dusq;p r «didos quiefcere fua faciatomnipoceti vir
tll "e:Cordaq;h«reticorum,fchifmaticorum,aliarurnq;
^eUiufn ad Deiecclef« vnitatem acdeuorionem in-
c dnet& habilitet, velforfancum pr«miflis pertinaci-
Cer intendant periiftere,ipforum elidat fuperbi:im,eo-
obftinatam malitiam fu« virtute dexcer« con-
^ er at,& profternat.Corda quoq; fubditorum ad eo.rum
f Ll periores,& eorum fuperiorum couertat ad fubditos,
^°sq; diftidentcs in concordi« vnitatc conciliet^coii“
firmet; ficque det iplis fuperioribus pr«fidere,qubd lic
r ?gnent, vt dirigancur: eorumq; reginrencedat fubdi-
. tls a d falutem pcrpetuam, qi>ietem Sc  pacem : nobisq;
^fe cuius prouidentia in fui difpofitione nonfallitur,
^Oclos & viasaperiat, per quos hoc,quod in votis ge-
^uuis, cfficacirerpromouere poftimus. Et quia in mif-
3rum folenniisad Deum conliieuerunt preces effundi
oeu©tius,de eorundcm frat.con.ordimur,qnod in hn-
gulis miifarum celebrationibus poft didum a celebran
te Pater nofter, refponftoneq; fecutaantequa in mif-
fa vlterius procedatur,illudCanticun»,L«tatus a  fum
lt ]  iis qu« dida funt mihi toifi,cum Gloria patrijd reli-
§to(is clcricis, Sc  aliisliteratis pr«fentibus cum deuo-
Jionedicant. b  btprimodicanturKyrieeleifon,Chri-
e  deifon,Kyrie eleifon,Pater nofter. Et poft ifti ver-
jculi fubfequantur,Domine (aluos fac reges. Ec exau-
mos in die»qua inuocauerimus te. Saluum fac popu-
lln j tu um Doinine,& benedich«reJitati tu«. Et rege
extolle ilfos vfq;in zternum.Fiat paxin virtute
l ^>Ec ab un da n ti a in turribus tuis. Domine exaudi o-
* ? ‘tionem meam, Etclamor meusad te veniat. Domi-
toUs  vobifcum,Et cum fpiritu cuo.

Colleda.

I? Ccleft« tu« qu*fumus Domine, preces placatus
•^admitte: vt deftrudis aduerfitatibus &crroribus
Vll, uerfis,fecura cibiferuiatlibertate.Per Dnm noftiru,
Oftium noftrorum qu«fumus Domine, elide fu-
perbiam:eorum contumaciam dexter« tu« virtu-
^pitifterne.Per Chriftum Dominum noftrum.Amen.
„^nedicat celebrans confequenter. Nos anteni Chrifti
j c ^ esac j€xequendumfupradidapromptiusdonis vo
tih tCS  ^P^ r ^ cua ^^ us  animate, omnibus.vere paniten-
aQ'n- S 5  ^ con ^ e ^* Us  > cam  his celebrantihus, quam iplis
e  ‘^ntibus obferuantibus fupradida>quam aliis pre-
j^tunc deuotas Deo fundentibus, pro pr«miffis die-
3 Sc  mifliš fingulis, quibus h«c fecerint, xx. dies dc
nifericordia, & bearoru
eius audoritate confift, dc iniun-

p^^Potcntis Deimifericordia, &bearorum Petrih
£ u{ \  Apoftoloru

jj-^^ipce.nicentiis relaxamus.Nulliergo,&c.. Datum
Anno xij.

&E RELIC^VnS, ET VENERA-

tionefančtorum.
r i t v i V s X II.

^, cap.  I.

f *° n ™ptione immaculat* yirginis deuote celebra-
l ts  e °dem fefto, & eius očtauis officio intererunt , ta~

fi<lel* UntHr  indulgentia, quales cenfe^nuntu? Chrifti
€s in. corporis Chriftifolennitnte.

C Sixtus 1111«.

V m pr«cxcelfa meritoru inftgnia, quibus regi
na ccclorum virgo Dei gcnitrix gloriofa.fedib.
pt«lata«thereis, fyderibusquafi ftella matu-

.  bi Inaliuf legjtundtiant*.  .

Extrauag.communium Lib.IlI. Tit.XIII. 37<5

inauerit:nonnul.i (vt accepimus) diuerfo- fuerit deferre: etiam voIumus,&dida aiiftoritare de'

D E

ni

375

©fficium ordinauerit:

rum ordinum prsedicatores in fuis fermonibus ad po-
pulum puhlice per diuerfas ciuitates,& terras affirma
re hadenus nonerubuerunt,& quotidie prazdicareno
ceffant,omnes illos,qui tenent auc afferunt eande glo
riofam,& immaculatam Dei gemtricem abfq; origina-
lispeccati macula fuiffe couceptam, mortaliter pecca-
re,vel effe haereticos: eiufdem immaculat* conceptio-
nis b fficium celcbrantes, audientcsq;fermones illoru,
qui eam fine huiufmodi macula conceptam effe affir-
mant,peccare grauirer. Sed & prsefatis pradicationib.
non contenti, confedos fuper his fuis affertionfbus li-
bros in publicum ediderunt:ex quorum aiTertionibus,

&pradicationibus non Icuia fcandala in mentibuslfi-
delium exortafunt,& maiora merito exonri formidan
turindies. Nosigiturhuiufmoditemerariis aufibus ac
peruerfis affertionibus ac fcandalis>qu* exinde in Dei
ecclefiaexoriripoffuflt(quantum nobis ex aitoconce-
«ditur)obuiare volenres,motu proprio, non ad alicuius
nobis fuper hoc oblat* petitionis inftanciam, fed de
noftrameradeliberatione,& certa fcientia haiuimodi
affertiones pradicatorum eorundem, & aliorum quo-
rumlibet,quiaffirmareprazfumerent, eos quicrederet
aut tenerent eandem Dei genitriccm ab originalis pec
cati macula in fna conceptione prazferuata fuiffe > pro
pterea alicuius hazrefis labe pollutos fore, vel mortali-
ter peccare,aut huiufmodi officium conceptionis cele-
brantes,feu huiufmodi fermones audientes alicuius
peccatireatum incurrcre, vtpote falfas &crroneas, &
a veritate penitus alienas: cditosq; defuper libros pr£-
didos id continentes,quo ad hoc audoritate apoftoli-
ca tenorepržefentium reprobamiis,&damnamus. Ac
motu, fcientia,& audoritate prsedidis ftatuimus, & or
dinamus,quod pradicatoies verbi Dei,& quicunq;alij
cuiufcunque ftatus, gradus, autordinisacconditionis
fuerint, qui decaztero aufu temerario prafumpferint
in eorum fermonibus ad populum,feu alias quomodo-
libet affirmare huiufmodi lic per nos improbatas , &
damnatasaffcrtionesveras effe, aut didos libros pro
veris legere,tenere,vel habere,poftquam deprazfenti-
bus leientiam habuerint, excommunicationis fenten-
tiam eoipfo incurrantra qua ab alio,quam Rom.ponti-
fice (nifi in mortis articulo) nequeant abfolutionis be-
jieficium obcinere. Item motu > fcientia,& audoritate
flmilibus, fimili poense accenfur* fubiicientes eos, qui
aufi fuerint afferere contrariam opinionem tenemes,
videiicetgloriofam virginem Maria cum originali pec
cato fuiffcconceptam, h*refiscrimen,"vel peccatu in-
currere mortaleicum nondum fit a Rom.ecclef.& apo-
ftolicafededecifum, non obftantibus conflitutionibus
& ordinationibus apoftolicis contrariis quibu(cunq;,
quibus communiter, vel diuifim a fede apoftolica in*
dultum exiftat,quod interdici,fufpendi, vrel excoromu
nicari non pbffint per literas apoftolicas non facientes
plenam ac expreffam,ac de verbo ad verbum de indul-
to huiufmodi mentionem. Et nc de prasmiffis aliquan-
do valeant ignoranriam allegare:volumuSjqu6dloco-
rum ordinar j requifiti pisientes literas in eccleliis
confiftentibu.v.in eorum ciuitatibus, & fuarum dicece
fum, & locis infignibus,dum maior ibi multicudo po¬
puli addiuinaconuenerit, fermonibus ad populu man
dent,& faciant publicari. Pr*terea,quia difficileforet j 'facitplenumfidem.
praefentes literas ad fingulaloca, in quibus expediens | tatvsibid.perDd.

cernimus,q> earundem literarum tranffumpro *
nu ptiblici nocarij confedo,& authentico alicuiuspj£'
lati ecclefiaftici figillo munito, vbiq; ftetur, prout fta.'
retur cifdem originalibus Iiteris,ff forent exhibit£ vel
oftenf*. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc
ginam noftr* reprobadonis,damnacionis,ftatuti,ordi
nationis,vo!utatis,& decreti infringere,vel ei aufu te¬
merario contraire. Si quis aute hoc attentarepr^fuu 1 '
pferit, indignationem omnipotentis Dei,& beatorum
Petri & Pauli apoftolorum fe nouerit incurfurum.D 3 ;''.
tam Rom apud S.Petrum,anno incarnationis domin 1 '
c*, 148^.prid.Non.Septemb. Pontificatus noffrian* 1 !*

IMMVNITATE

clefiarum.

TITVLVS XIII.

BC-

C A P. I.

Vecretulificlericif laicos.evd.tit.lib.C.habet locuM M*
tumqu'o adlaicos talka* d deri cit exi?entes, & datit eSl '
auxilium-,& non quo ad foluenter.pr^cipit deinde L*
teran-& generali a c e-n a h a diligenter obferuari.
Benedidus XI.

Vod b  olimperfeli.recor.BonifaciumF^
pam VII I.prasd.noft. contra laicos exigf^
tes, fiue recipietes a clericis & ecclefWh c
•perlonis tallias,decimam vel aliam quot‘ 1
feu quantitatem aliquam de prouentibus bonoru ^ 0
rum,aut ecclefiarum : necnon aduerfus foluentes?
promittentcs.vel confentientes fe folituros pcenis a
iedis ftatutum eft, quantu ad poznaš ipfas cx cau& $
confilio frarrum noftrorum reftringimus ad exigc nt  ^
tantummodo,^: ad exigcndum dantes auxilium, c ° iX .
filium velfauorem : non autem, quo adeafdem
in foluentibus aut recipientibus a iponte dantibu®
inceps vendicet (ibi locum.C^terum attendant ff>l lC *
ecclefiarum pr*lati,& alij clericiLateran.coniili_ UI11, -j
in huiufmodi fubuentionib. folum cafum necefl ltat:  ^
aut communis vtilitatis,vbilaicorum ad id non
tantfacultates, dehberatione prouida nofeitur e3iC ^ f
piffe : &dcinde generale ftatuiffe concilium
quorudam iraprudentia, etiam in hoccafu Rom-P^ r j
(cuiusintereftcommunibus prouidere vtilitatibus)^
mitus confulendum. Attente igiturcaueant nep r3? , j„
dorum conciliorum tranfgreffores exiftant,alifi u ! c tt
cafu pr*dido: & multo magis fi cafus ipfe non iu
quoquo modo vel titulo inconfulto Rem:pont. 0 5 ^[
fione fubuentionum didarum concedendo laici s > ^
etiam promittendo: Alioquin tanquam canont' 111 ’
tam iolennium conciliorum teir.erarij tranfgref‘°^ t p
quas proculdubio (Deo propitio) idem infligetp^p
fex,grauiffimas poznaš poterut merito formidare*~
li ergo omnino hominum,&c.

P  ftftoralis cura folicitudinis fuper -cundas
Chriftiani nationes, inuigilare remediis
rum,eorundem periculis obuiare,ac fcadala rem°^ 0 f
compellit.Sane quoniam ex conftitutione felic* 5

dationis'Bonifac.&c.vcin'Clem.Leod.tit.
--—

Indrumentum ex orioinali tran(fumptum^ pt

• b fiLc.uud.M.Lcle*-^

F 1 N I S LIBRI T E R T 1 L

Quartus liber v a c at,

ext»*

EXTRAVAG ANTIVM

C O M M V 'N I V M

LIBER V.

De Sim o ni a.

T 1 TVL  V  S  1.

CAPITVLVM PRIMVM.

fonu tam tali labef<xdatis,&bomfu receptu factendumfit: tandem patefaar.

Vrbanus IIII. ali Us,  V.

Ane,  <t ne invineadomini,noftrs
(licet infufficicntibus meritis)com-
miffacuftodia, nafcentes vepres &
fpina adebconualefcant,qubd fpe-
ratam fruftificatione iplius valeant
impedire: diligentEa noftrat incum
birofficio, vt il!asextirpareradici-
tus folerti Audio procuremus. Sanh
'^■•Itorum fide dignotum rclatione didicimus,qubd in
“nnuliij ecc!eliis,monafteriis,prioratibus, & aliis lo
tls  ^ligiofis, tam virorum, quam muiierum ordinum,
r *8Vonnn» & partiura diuerfarum deteftabilis, & a ea-
"“nibus reprobata ferua tur abulio, quod cum perfonz
j 1  3 U * recipiunturab eis,adobleruantiam regularem,
P"* temeritate prarfumptuofa paftusfeuprandiacapi-
' Is  & conuencibus ipfarum ecdefiarum,monafterio-
’*m,prioratuum,&: locorum,aut pecunias,aut iocalia,

I u . res  alias iplis ecclefiis, monalteriis, prioratibus &
°cis, feu pratlidcntibuseis, exftatutofeu con filet udi-
I e ,qu^ corruptela eft potiusdicenda,tribuerc compel
“atur : Ex quibusdecorieccleliaftica: Stimmaculata:

g'°nis detrabitur. Quamplures etiam, tam execra-
f 0ne  huiufmodicriminis, quain expenfarum onerea
cr^ religionis propofito retrahuntur:Ipfa:q; ccclefiz,
°aafteria,& loca famulantium Deoconfuecisnume-
I^fertianent deftituta>& in multorum mentibus fide-
jJ' 1 " fcandalum generatur. Nos igiturhuic morbope-
lc to cupientes congruam adhibere medelam, & aliis
t ®nis ; n ta j; a  p rSE i'umentes infliftis a iure in fuo robo-
^ duraturisjpocnamadiicere grauiorcm: vnitierlisab-
Ha Us >prioribus, decanis,pripo(xtis &  magiftris.nec-
|Ji . n  »bbatilSs & prioriffis, aliisq;pratlatis, qtiouis no-
e ‘ ne  nuncupatis, & eorum officiahbus quarumcunq;

'anrcccleliarum, monafteriorum , prioratuum , do-
eti rUm  ^ locorum quorumlibet religionum, ordinum
Pto n ' m 'l'tarium,tamexemptorum, quam nctn exem
^ rum > quocunque nomine cenfeantur, ac capitulis
p r ^“ nu fntibus & (ingularibusperibnis eorum> renore
_ ^ n tium  au&oritateapoftolica(quamuis lit eis a iu-

Pj n( . ^'de c.t.nunfatif.cap.cum intccltfitt cirpore,& c.

ibi tietatit,extr. dejimon. adile B.Tbvm. 2.
*raSQMrt.].aA<iH*rtum argionentutih

re inhibitum) diftriftius inhibemus.ne tam dmaribui
quam a mulieribus volentibus ingredieorum religio-
nem,ecdefias, monafteria, prioratus, domos feu loca,
in earundem perfonarum receptione, aut ante vel polt
illam quofcunq;paftus, prandia feu ca:nas,pecunias,
iocalia, aut res alias etiam ad vfrnn eccleliafticum.feu
quemuis pium vfum alium deputata,vel deputanda,di
re&ž vel indirečlč petere vci exigerc quoquomodo
prarfumant. Sed eas potius cum omnimoda pietate re-
cipiant, acinvičlu& veftitu licut alias perfonas fua-
rum ecclefiarum, monafteriorum,prioratuum, domo-
rum, & locorum fyncera charitate pertraftent. IUa
duntaxat quse perfonse ipfa inoredientes pure & fpou-
te,& plena liberalitate, omniq;pa&ionecelfantedare
ve! sfferre ecclefiis,monafteriis,prioratibus,domibus,
&locishuiufmodivoluerint, cum gratiarum acftione
ličite recepturi. Nos enim,qui fecus egerint,fi fint lin-
gularespcrfona tam dantes,quam accipientes, huiuf-
fnodi excommunicationis: (i capitulum velconuentus
fuerit, fufpenfionis fententiiseoipfodecernimus fubia
cere: A quibus(praterquam in mortis articulo) abfolui
nequeantabfq; fed. apoft. licentia fpeciali. Caterura
perfonis illis vtriufque fexus, qua iam labe huiufmodi
funt foedata,earumprouidentesfaluti,debenignitatis
gratiaeasliberantes, concedimusquodperluos loco¬
rum ditreefanos hac vice duntaxat a crimine huiufmo¬
di & notainfamia indc contrada au&orttate apofto-
lica abfoluantur : canonica proinde iplis poenicentia
falutari impofita,dequaipforum difcrctioni videbi-
tur expedire: &demum cum iplis, vt inearumeccle-
fiis, monafterits,prioratibus,digniratibus, & locis liči¬
te valeantremanerejmilericorditerdifpenfetar. Infu-
perergoperfonas lllas, quainpramillisrccipiendo a-
liquacontracanonicas fanftiones peccafle nofcuntur,
voientcs nos reddere gratiofos: omnia recepta huiuf¬
modi (iadconimunem vfuni monafteriorum feu loco¬
rum eorum funt applicata,eaaddičtu vfum ličite con-
ccdimus retineri. Si vero ad (pecialem vfum abbatis
feuabbatifla,prioris autprionfla,autalteriuslingu-
laris perfon*' retineantur : illa venire pracipunusin
communi. Nullievgo hominu.n liceat hancpaginam
no": ra iuhibitionis,lconfticutionis,conce!lionis,A: pre-

ccpti infringere, vel ei auiu cemerario concrairc Št

379 Extrauag.commun

quisautem hoc attentare praRumpfcrit, indignatio-
nem  omnipotentisDei, & beatorum Petri & Pauli a-
poRolorum eius fe nouerit incuriiirum. Datum Rom*
apudfan&tim Petrum 2 .Nonas mcnfis Aprilis,Pontifi-
catusnoRri anno primo.

CAP.  II- j

Omnes jimoniaci afiufcunq 1  digmtatif ant patu* y funi
ipfo fafifi ezccmmunicati■ nec babent fimania.ce ordina¬
ti ovdinis executionem. Et eLeciionesaut ah*prouijiones
perfimoniamfacia non va!em y ncc iuspenipiendi fiuclus
tnbuunt. Mediatores etiam filmom* eadem cenfiura ligan
tur,qui dfolo p a pa abfioluentur. Et omnes p ra dieti funt
%gmano pontifici veuelandi.

Paulus Venetus papa 1 L

C Vm a  deteftabile fcelus limpniacsc prauitatis,
tam diuinorum qnam (aerorum canonum audo-
ritas abhorreatat^damnet: Nos confidcrances quod
plures pcenarum grauitas, qudm Dei tirnor arcere fo-
leta voluntate peccandi,_acfumrnis defideriisaffedan
tesjvchorum peRiferum vrtium nonex yfu folum , fed
etiam ex mencibus hominum faltem propter pcenaru
metum penitus euellatur: pr^decelforum noRrorum
Romanorum pontifieum veRigiis inharentes,ac etiam
omnes &fingulas cxcommunicationis, fufpenfionisj
priuationis, & interdidi fcntcntias, cenfuras & peenas
dudum a Roftianis ponti^e bus pr^didis,& pro talibus
reputatis contra (lojoniacos quomodolibet latas>& il-
los,qui ciuufcunque Ratus > gradus, ordinis,condi-
• tionis; vel prazeminentia fuerinc: etiam fi cardinala-
tus, patriarchali, epifcopali, regali, reginali, velalia
quauis ecclefiaRica feu mundanadignitatibus prasful-
geant,&eorum quemlibet, tam manifcRum , quam
occultum,quas ipfo fado eos incurrere voiumus, con-
. Rrmantes & innouantes apoRoiica audoritate,decla-
ramus qubd omnes illi,qui fimoniacb ordinati fuerint,

' dfuorum fint ordinum executione fufpenfi. b  Per e-
le&iones vero, poRulaciones , confirmationes, proui-
fiones, leu quafuis alias' diljpofuiones , quas limoniaca
.conrigerit labe fieri,&quse vinbusomninocaieant in
ecclefiis, monafteriis, dignitatibus,perfenatibus,offi-
ciis ecclefiaRicis,& quvbufuis beneficiis,aut aliqu-o eo-
rum cuiquam ius nullatenus acquiratur, necinde fa-
ciat aliquis fručius luos ,f£cbad illortim omnium qu«
percepit reftitutionem fubanima; fu« perieulo lit ad-
ftri&us. Staruemes piaterea, quod vniuerfi & finguli
etiam prsemiflis dignitatibus praditi , qui quomodo?i-
berdandovel recipiendo fimoniam commiferint, aut
^uodilia fiat, mediatores exciterint, ieu procitraue'
rint,fententiam e:<,communicationis incurrant: a qua
nifi a Romano pantidfice pro tempore exiftente non
..poffint abfblui', praterquam in mortisarticulo conRi
turi. Etvt huiufmodi labis contagro frequenti«s-re
primatur, omnibus & fin guliš ecclcfiafticis. feculari-
busque perionis cuiufcunque dignitcitis, Ratus, gra¬
dus, ordinis, vel conditionis fuerint: in vir-tute lands
obedientise diflričtiusiniungimus, vteos omnes, quos
fiproniam huiufmodi commififie vel procuralfe, aut in
ca mediatores efie fciuerint, pontifici prsedi&o, vel cui
ide m -p o n t i f e x d u x e r i t c o m m i c t c n d u m, p e r fe ^ e 1 a 1 i o s
rei!.tl^e^quanrocms non omittant. Proreuelatione
hu ufmodi etiam fi complices c  fuerint , n©nToliim

a Vide extraua$ani-cm ipif V. incip.. cum primum §•
&  v tj? m oni ac.f pira/.’. ai':s y per quam hae conftitutdo in-
itiola b i lit er obfe m a n n:tu.da\ui\ ?j*> de inte-lleBu decifio-
-iiem taitidori.litri.de conf:.  b Vide cap.de /mio¬
ma: ibi plene per ; ar.cn. j! ur. ortrd, de finionia. adde

omnin od* ea^u m T bo mam  2. 2 t quu/:is..\0-0. arij r ul. 2. a d
ati ar t um -argumen tum, c CorapLc-i-s c rimi m > q/um-
deque pratmiantur. Codic. a d lege m  lulcim maiefaik. L
quifquw. in fine.

ium Lib.V. Tit.II.

3 S0

veniam a nobis, fed etiam gratiam confecuturb^ €0 ~
rum kidicidparticipes ranti criminis valeantcoerceri'
Quodfi non fecerint, abfolui non vaieant doneč pr*'
dida reuelent, & complices huiufrnodi detedi ardtw*
punient-ur.

Nuliiergo, Scc.  jroRr* confirmationis, innouatio'
nis,declarat!onj.s,^ii: voluntatis infringere,A:c. Datu«*
Roma; apudlandum Petrum, annoincarnarionis D°'
mini M. CCCC. LXIlIi. <?.Caicnd.L>ecemb.P^> n '
tificatus noftri anno primo.Publicata die 24.Noue^«‘ , *
annopra»dido.

DE 1VDAEIS.

TIT. 11.

C A P V T I.

Cbrifiianiarma portantesad infid.eles Chnfianost^
pugnantes,ipfo faBo funt excommun i ca i  z’, cap i e ntiuffl 1  ■

ut infames y & intefiabilc$ y tam affiue, quampafdut  jtT
e o rum bova confifcata. ridc cap.itaquorundam.& J iil P'
ad liberandam.extra eod.iit.

ClemensV.

M Vlta a  mentis amaritudine conciW n,tl  ’
grauiscjue dolorisaculeuspCvfodit me nte  ^
noftram,intelligentes,qu6drenati fonte
p ti Im a ti j  in deuium aberrantes, qui deberent
brium illatum domino in terram hiereditatis fu* t0
viribus vindicare,potius iniuriatoribusfuisfauet^ 3 ^
raccnorum vidclicet horribili & perfid^ nationi- ^
degenerantes mifcrabilitcr a ftatu fidelium ,
propria: immemores ,& falutisobliti, inimicis c rU  ^
Ch'^fti,contraipfiusnegocium,femJm,equos,arn ^la,
aliavetita, necnon vidualia,^ mercimomain
driam, 6c  ad alia loca Sarracenorum terraz Aeg) , P tl  ■ A
fene praefumtrnt.F.x quo manifefte appare^uo^ 1 ^ •
flianos,qui ad defenfionemhsreditatis D^min 11
dem pro fide remanferunt,talibus adiuti fubfidi ^ ir ^
uerenter impugnant : propter quod fidei neg^ 1 , 1  f

ibidem quodammodo nofeitur deperire. Nos
qui ad libcrandam terram ipfiam operam dare » ,c  ,<p
dim us (cum Dei adiutorio) eflicacem.tam graues rf .
greflus vlcerius fiiftinere nolentes, felicis recor ^ a ‘'
nis Nicol. pap.il II. praedec^fT.noftr.veftigiis inh^ r  r
tes, pr« fen t iu m tenore Ratuimus , vt n ul Ius artn*’ .
quos, ferrum »lignarmna, vičlualia, &  alia qu* cl ^ tr
mercimonia m Alexandriam , vel alia loca SarraC e  ^
rum terrae Aegypti deferre,mittere,vel portare>‘ eU ^j
portibuseorum, vtcifdem dcferanturjeKtrahe^^jfl
extrahi permittere, aut eisalias auxilium vel fa ll °  ^
pta-ftarc quoquo modo prsefumat. Nos vero iH cS ^^
contra huiuimodi conftitutionem noftram auR u  ^
rario venire pr*fiinipferint, eo ipfo

nis fent-enti« decernimus fubiacere: a qua-abfol 11 ^^
queant, nifi tantum de bonis propriis in d, p3 r
fublidium conuertendum exfo.luerintjquantun 13 .
tesprsedidas detulerint, vel miferint, ant
de ipforum portibus extrahi permiitrint defei e,)
nec tune etiam ab eadem (pr«terquam inm.ort^.^^
culo) abfoluantur fententia, abfque mandatol^

poftolii « fpeciali. Et nihilomimis, fi perfonas

capi contingat,in feruitutem &  capt.uram

illoru' 11

pr

volu mu s, i n q ttoru mceci derint c a p t i one m • a u  ^

■ ^  - : —ylTtr*»

,.AU^ a r '

te infuperapoRolica fi.a;:uentes,vr illi,qui c o'P^ f ^
iufmodi Rac ut um noRru.m quomodqjibe^y en .' f. 0 \r
fumpfer-intjptsEtcr poicas prsdidas, qua t ; ipfob \^ 3 r
Ciarrat,perpetub fint infarr.es , &  intefiabiies^ . '

~~  " ' 7 f /'i, c  ra> !

a Pr.cter cap./Ja qvorundam. id f r

extrA,de ln'd*efi. yide Clem^L e.o'd,.tit* : &f r -*VU' i  ■
mecena Domini  87 .

38l

tlJ r: ita, qubd ncc teftari, neclegata eis, feu relija
Percipere valeant, &infuper ad fucce-ffiones > tata ex
^ftamento^uam ab inteitato fint prorfus, & reddan-
inhabiles,ncc ad puhlica quadibet admittantur of-
" c ia > fintq; illis omnes adus legitimi penitus intcrdi-
& tanquam excomrounicati>hoftesq;ca-thohcce fi-
jjfi (pf>ftquam de iplbrum huiufinodi temeritate con-
■ "iterit )diebusdominicis & feftiuis puhlice nuncien-
in-fifcum bona eorum omniadeuoluantur.
CAP.  II.

tud#? cidf.dem conuerfinonfunt in bonu molcjiandi,
deterioru condi.tionjf pod baptifmurn y quAm‘ejfent

loannes XXII.

D Ignum a  arbitrantes,& iuriconfonum,fonte re-
natos baptifmatis ludaica caecitate dinriiifa ampli-
® r ibus fauoribus aut gratiis,q«am antea abundarefin-
^ e cens & abfiirdun),vt qui in perfidia abundarent,co-
gantur mendicareiideles: vniueriis 8 c  (ing ul is redo-
r ikus,& aliis officiabb.comitatus Venefim, alioru«iq;
£°ni(itatuum , tk  terrarum pertinetium adapoftolicam
* e de diftridc prsecipimus & mandamus,quatenus con-
huiufmodi,& qui in pofterum conaertentur, in
poflTeilionibus & bonis aliis quocuq; nomine cenfcan-
tur, qux in comkatibus& terris praulidis cojuierfio-
j)* s  tempere obtinebant, feu etiam obtinebunt, occa-
«one praedida nullam moleftiam inferant, nec ab aliis

jnferripermictant: fedipds in his& aliis fe fauorabi-

exhibentes, ipfos ab iniuriis tk  molcfiiis proteganr
p dtfesdant: vc licde feruitute adlibertare fe tranfif-
? percipianty neemiire pr 3 etextu mendicitatis odibi-
ls ^d dimiiTam perfidiam compellacur. Nulli ergo,&rc.
*Joftrorum pr£cepdonis,&- mandati infringere. Datum
J ^nion. io.CaLAuguft.anno 4.

DE HAERETICIS.

titvlvs  m.

|£ap. l

vtcretalem,per hoc.eod.tit.lib.6.declarat>bona bare-
p er dtcecefanos vfiirpari vetans.

Benedidus X I. inquiJitoribm bttreti-
ces prani tatu.

X eo, b  quod q usedam nouella conftitutio fu-
per negotio h«retic£ prauitatis a borne merrio

-__ ria: Bonifacio papa odauo,pnxdccelfore noftro

>ta continet,quod in ipfo negotio per dicccefanos e-
j^copos,&inquificores (upereodem fadoinquiii va-

De hsereticis.

3*2T

E

tommuniter vel diuifim:& fi diuifim procetferint,
^eantur fibi inuicem communicare proceiTus: Nos
^ifulere voluiftis,quando & quotics fit iftaproceffu-
^ communicatiofaeienda. Nos autem de fratrum no
r °tum confihointelbgendodioeceranos & inqui(ito-
.J C. n.-*  Ul « ! 1  l’ Cfi  fl -1 ^

»m-, non quando epifcopi tantum, vel inquifitores
C nt mn procedum:confultationi veftra: breuker re-
qi:ando vtriq; procedunt (čiunaim,
„ j( l ^bent in fine tantum, dum nihil reffat agtndum,.
p r " < lnddfoIum fenrentia prom ulgetar, communicare
j^ceabi. Li cc t enim quibufdam potulifet videri per
crif fm cit, ilem, qubd ficut quandoaliquk ex aiftitatis
^in n * !io  debet ferrercntentiam,vt puta,quando ad.

delegat caufam fibi fenccntia referuaca:

c j* ^ ide omnino eoctraua^antem Pauli Pap^ l 1 J.  2 »-
b '^*l )Ie ntes. Iudtcos. vbi de bat niateria plenim caueiur,
Co/ notata^in cap.per boe. de b<eret.lib.6 . Vide K-i-
1* '^y yner ’cum in direclorio lnojuifitorum. part.

>n k  &  52, {{epertorium h)qmfitoYnmverbo com-



*re>§.

fid quomodo. &  Zb? ndnn u m. tra čl at. de bx.~

faltern in principio,ideft,conteftatione,rarfusin me-
dio, tk  femel in fine qucefunt cxaminata audirc debet:
ita tk  in cafu pr*renti,vbiex adis coram aliohabicis al
ter profert fententiam, fic ter huiufinodi ačta reccnie«
at: quod fieri non poteft, fi eorum denegetur edicio:
tamen id «equitascanonum non admifit.Vnumfane ca
fum excipimus, fi alter commode ncnpofiltprocede 1 -
re,nifi alterius adis vifis. Ex hacenim caufa femel tari
tuni (vt fraudi locus non fiat) in toto negotio copia
tribuatur. Verum quia a  nonnuili dicecelani partem
partis prouentuum de haereticorum bonis inquifitio-*
nis officio deputata:propter expenias,quas d‘uminqui
runt in faepedidp negotio faciunt,a vobis exigere rao*
liuntur,hoctanquamiuriabfonu (cum ordinarij fint,
ideoq; officium tale,quod eisincumbit 5 propriis eos o-
portet explere (lipendiis)fieri penitus prohibemus.Ra
tionem autem iidem dicecefani prouentuum, obuen—
tionumexinquifitionisofficio a vobis, non obfiantc
aliqua confiicutiOne^onfuetudine, vel mandato con-
trariis non expofcant: fed eam camera* noflrs', vel ali;*
cui nos vel fuccefifores noftri Romani Pontifices man-
dauerimus reddendam, reddatis, quae generaliter ob¬
le ruari iubemus.

CAP.  II.

Tret errores magiUri loannvs de Poliaco t  doBe.ru Pari*
JlenJis bi c damnantur,

loannes XXII.

V As b  eledionis dodor eximius, &egregiuspdic£«
tor,cuius prsedicatio mundum docuit vniuerium,
prxfumptuofam illorum audaciam refrsenare folicitus,
qui prudentias propriae innitentes, in errores propnos
prolabuntur,non plusfapere 5 quam oportet fiipere,red ■■■
ad fobrietatem fapere falubridodrina fugge(fif- &
ta Sapientis c eloquium: Qiiifquerua: prudenti^mo
dum ponac. Sane dudum quum diledum filium ma-
giftruni Ioannem de Poliaco, faerse thcologi^dodo-
rem,ccrtis excau(is de Fratrum noftrorum confilio ad
noftram priefentiam vocauilTemus: fide digna relatio
adnoftrum perdaxitaiiditu , quod ipfe in qHibufdam
articulis tangentibuspcEnitentisc faeramentum , non
fobrie, fed perperam fapiebat,infrafcriptos articulos
periculofos continentes errores docens pubhc^ in fuia
prasdicationibus, & in ficholis. Primo iiquidcm ad*
Rruetis, quddconfe(Ii fratribus habentibus licentiam

generalem aiidiendi confeffiones>tenentur eadem pec •
cata,q«že confeffi ruerant kerum confiteri proprio fa*

cerdoti. Secundb,qubd flan.ee, Omnis vtriufque fexus
edidoin conciliogenerali Rom.pontif.non poteffc
facere , quod parceciani non teneantur omnia peccata
fua femel in annopropriofacerdoticonfiteri,quem di '
cit efle paroscialem curatum. Imo nec Deus polfet hoc

facere:quia(vtdicebat)implicatcontradidionem. Ter

tib, quod papa non poteft dare poteftatem generalem »
audiendi confeffionem : imb nec Deus quin confelfus .
habenti licentiam. teneatfir eadem confiteri proprio fsi
cerdoti: quem dicit efle (vr prsemktitur)propriu?u cu¬
ratum. Nos igiturfcire volentes, fi fuggefta nobis ve-
ritatem haberent articulorum praimiiTorum copiam i
eidem magiftro loanni fecimus affignari, &adfuide-
fenfionem plenam audientiam fibipr^buimus tam in
noftra, tk  fratrum noftrorum prcefenria in confidorio a
quam alias coram aliquibus ex ipfis fratribus.per nos
ad htiiufmodi officium deputatis. Verum, licet pržefa-
tusmagifterdidos articulos ,& contenra in fplis de- 4
fendere nitei etur: aflferebat tamen fe paratum crede-
re,& renere in praemiffis,&aliis, qužeteneda& čreden
da eflfe fedes apoffo!ica definirtt. Nos igif attendetes, ,

a Vide £ymericum in direBorio lnquijitorum. p*l. ■
«7.104.105.^/^. b K3m.ll.  c Pro*er. 6 .& 2 3,. •
A StilicetlaterAue»fifyb InnacJU.cap.Zi. .

383 Extrauag.com munium. Lib.V. Tit.1111. IH

qubcl prsedidorum articuloruai afiferlio, przedicatio,& ' "

dodrmaredundarepoterant in multarum pcrniciem
animarum ■ iplos pcr prarlaros magiftros in cheologia
«xaminari fecimus diligenter. Nofipfi etiam cum dičtis
fratrih us noftns collationem foiertem ik  examinat7o-
jiem habuirnus fuper his. Pec quas quid :m collatio-
ne[», Sc  examinationem fuper his habstas, comperim 9
p-rcemilfos articulos dobrinam non fati 2 m, fevd pcricu-
lofammultum ik  veritaticontrariam continere. Quos
Ctiam articulos omnes Sc  fingulos idem magifier loan
ncs,veris fibi rationibus opinienidudu fuae habitaten
trariisdemonftratis, in confiftorio reuocauit: affercns
f c  credcre eos non vero3,fcd ipforum contrarium vcru
cflc, & dicens fc nefcire rationibus fibi fadis in cocra-
rium rcipondcre. Ideoq; neper a{femonem,plsedica-
tionem>& dodrinam huiufniodi in errorcm (quodab-
fit) anima»fimplicium prolabantur,omnes articulos, ik
quemlibct eorum tanquam falfos & erroneos, ik  a do¬
brina faera de uios audoritate apoftolica condemna-
mus,& reprobamus defrat-rum noftroru confilio prae-
didorum,dodrinam contrariam v eram,& contrarium
cfle catholicum aflferentcs: fcilicet,qubdilli,quipr*di
<dis fratribus confitentur, non magis teneantur eadem
peccata confite.ri iterum,quam fi ea alias confefli fuif-
lent corum proprio facerdoti iuxta concilium genera¬
le a.  Optantescj; veritatis vias notas eficfidelib.cun-
&is, ik  praedičtis erroribus pra?cludere aditum, ne fub-
lntrent errores,felicis recordationis Alexandri quarti,
& Clementis quarci Romanorum pontifieum , prsede-
ccflorum noftrorum veftigiis innitendo, vniuerfis &
jfingulisdiftridiusinhibemus, ne quifquam prazmiffos
articulos per nos (vtpr^mittitur) dumnatos &repro-
batos,& contenta in eis,vel aliquo ipforum > vepote a
catholicis mentibus refpuenda, tenere audeat,feu de-
fenfare quomodolibet,vcl docere. Quocirca vniuerfi
tativeftrže perapoftolica fcripta pr^cipiendo manda-
rous,quatenusvniuerfis & fingulis veltrum inciuita-
tibus Sc  dicecef. veftris conuocato clero,& populo com
muniter omnia prtemiifa & fingula per vos,feu alios fo
lenniter publicetis. Nos etiam eidem magiftroIoanni
mandamus,quod in fcholis ik  fermone Parifius praedi-
čios articulos,& contenta in eis tanquam veritati con
trariaproprias vocis oraculo, afteaeratione conftanti
publicčdebeat reuocare.Quod fe fadurum didus ma-
giftcrloannesefficaciterrepromifit. Datum Auinion.
Ž.Calcnd.Auguft. Pontificatus noftriannoquinto.

CAP. III.

lnqui(itoreshareiica: prauitatis c en far as ecclefiafticos
fulminare non pojfunt in officialcs> & nuncios fedis apo-
folica y Jine ipfius licentia tyecia.li: fed de eorum ezcejiibus
informativnem facerepojjunt>&deinde Romano pontifi-
ci jignificare.

Idem.

C Vm b  Matthseus de Pontinian.ordinis pra?dica-
torum,inquifitor hasretica* prauitatis in regno Si-
cilia: audoritate apoftolica deputatus,friuolaoccafio-
nc qutefita, ac noftra ik  apoftolica: (edis reuerentia &
laonorepoftpofitis,in diledum fiiium G.de Baleto,ar-
chidiaconum Foroliuien.capellanum noftrum,Čampa
nia:Maritrna:q', redorem excommunicationis ienten-
tiam inconfultis motibus, non finemulta temeritarc
duxeritproferendam : Nos volentes deca:tero talium
pr^fumptoribus obuiare, vniuerlis & fingulis,tam or-
dinariis, quam delegatis iudicibus, Sc  inquifitoribus

. a Id efliconciliumgenerale Lateran.fub Innocent.Ul.
cap.  2i- <& refertur in cap. omnis. de pcenit. & remijf.
b Super hacconflitutione  , 'v:de omnino confilium Lapi .
incip.fačlum fuper quo.id confiliu nune circunf trtur po?l
confiha Oldradi. adde Ljmertcum in dir e Ho no inquifit.
part,}. quaj},i6.

prauitatis ciufdem & aliis vniuerlis Sc  fingulis,quacu-

que audoriracb fungantur, audoritate apoftolicaui-

ftridiusinbibemus, ik  mandamusexprefse, necontr*
nofiros ik  apoftolica: fedis officiales,veI nuncios,aut 1 *
piorum aliquem, quaui$ occafione vel caufa,abiq; n°“
ftra Sc  apoftolica: fedis licentia fpeciali eis per fedis ip*
f us literas conccdenda, plena faciente de tenore pr*"
fentium mentionem, procedtre quoquo modo pr*^' u *
mane: aut in eos, vel ipforum aliquem excommunica'
tioqjs vel fulpenfionis,feu quafvis alias fententias p r °'
mulgare. Nos enim ex nuncdecernimus irritum
ne,quicquidcontrainhibitionem &  mandatum huiu'
modicontigerit attentari.Volumus tamen,qubddJ tf '
ceiani,& inquifitores prsedidifuper iis, quae negoduj
tanguncfidei,alij vero fuper iis, qua: remtanguntv^
puhlicam vel priuata, fiue ordinarij,fiue delegati q 1 «?'
cunq; audoritate fueriut, prout polfet ad eorum o« 1
cium pertinere, fi quid perofficiales &nuncios ip‘°^
indebite forfan attentatum extiterit, fe plenius inf®^
mare: idq; nobis fignificare Rudeaat,vt prouiderc
per hoc de remedio opportuno valeamus. Nulli erg°J

&c. Datum Auinion^ij.Calead.Ianuarij^PontiH^t 11

noftri anno xj.

D E S C H I S M A T I C I S.

Tir. jul
CAP. VNICVM.

Procefptf fententias Utaspcr Bonifacium 6$*** .1
contra iaccrbum &Petrum de Columna, tanquam
tnatuor 3 <Sy eorum pojhros^reuocat hic Benedičič % *' v f
ceptis confifcationtbus,in qmbu4 nthilimmutat. TLty.^
clarepatet ) hac exiraua^ans corrigit, £?• prorfus v** 6
cap.rnicam. e o d. ti t. lib.  6.

Benedidus XI. ^

D  V d  v m  bon* memoriseBonifaeius papa ^
prsdecelfor nofter, contra Iacobum,P etr  $
ik  loannem de lando Vito,Ottonem
Agapicuw»,Srephanum ik  lacobum Scyarram
memorati Iaco. Si  filios oiim Ioan.de Columna^r »,

ftericatem <

1 »

eorum, necnon contra Richardum>^ c ^
Ioan.de mote nigro, acadiutores,fautores,& recC ^ v ,el
tores eorum cuiui'cunq; ftatus, etiam fi imperij’
regali dignitate fulgerent, contra ipfam infup cr  ^ ^
nefte,dum vixit, variosfecit procefms, fenrencia 5 ?^
uespccnas habentes Sc  multas, prout in eiuiden 1 ?^
cefli b us continetur : ex quibus fi c paucas ex $

prolixis breues exprimimus, qubd intelligi v0 ^ rC f
jpecialiterfingulas numeratas, Sc  nominatim e *^u c
las. Inter ejetera fiquidem depofuit didos Iacob- A
Pet.a cardinalatibus fan dač Rom.ecclcf.redden 5 c j y
filios dičtiIacob.& pofteritatem eorum inhabil cS
poftoliejedignitatis apicem,& cardinalatus .$■
ipfos eofdemq;Iaco.& Ottonem, & Richardu m  '.f
ficiis ecclefiafticis,& ecclefiis cundis priuauit, e ° S ^

Agapitum, Stephanum Sc  Syarram praedidos

ab vrbe: Sc  itaecclefi* fupradidže ipforum c °
bona & iura, plurium excommunicationum f" ent  - J?


of« 1 ^


innodauit, addixitinfamiie, capiendos exp , .

c^uit fchifmaticos, & tanquam hsereticos p unlC
ab adminiftrationibus & officiis,iurifdidioni^ u ^f,^
.j: __1 o. - • n  _^

citio &dignitatibus in vrbe Sc  circa in Rom-

--

i, ac ipforum pofteros perpetuo & in ter r,
ecclef.vfq; in quartam generatioRem,per
Sc  foemininum fexum coercuit: eis incolatun^f^jj !f

tem Sc  habitationem vrbis circumpofitae rcg ;{
cerrarum fubiedarum ecclefiK interdixit, Si ' ltit
les fecit. Nos itaque, qui eius vices in terri^ 2*^$

cuiuseftpropritim mlfereri St  parcerc.eoru' 1 '

o. -- - • > . • - -rrtfl’ (t


Sc  aerumnis com pa

patimur, ad clementiam r a ? ,
»ouemur, ipfispietatis noflr* aperimus ^

385

^anfuetudinem non negamus: mifericordes ab eis no
^uercimus oculos, illi$que pium animum cxhibemus.

■ °mues pravdi das dcpofitionis a cardinalatibus,

Pfiuationis abeneficiis & ecclefiis,inhabilitatis ad pa
PatUTn Romamim>i&':bonoru,&iurium qua> certis no-
»ilJbtirRomanis ciuibus , & aliis concefla funt (confi-
fcationibus exceptis,in quibus nihilimroutanvus ad
P r £fens) feirtentias, prenas Sc  muldas>&alias, qua*in
procedibus menvoratis fiue alibi continentur:verbo c-
Jiarn vita ipfius,vel in morte in eoslatas&inflidas,
J 5 U  cofirmatas Sc  innouatas per prše de c. e im de m, ficut
” (vt prazdicitur) eftent per nos fpecialiter numerataz,

^ nominatim expreftaz tam ad prazdidos Iacob.& fil.
^ifti Ioan.de Col. mafculinam &fcemininaprolemco-
r [*ndem Ioan. Sc  filiorum , & per vmmq; fexum pofte-
^atem dcfcendentem ab eis Pe. Sc  Ričhardo, & Ioan.

monte nigro prazfatos,quam ad coadiutores, fauto-
^Sjreccptatoresjfufceptores^ fequaces eorum quof-
bbetaliGs,penitus tollimus & viribus vacuamus: Ita,
qubd nec etiam pro prazterito tempore pofiint Tuper
Cls  aliqua: perfonse impeti, quaz incurritfent eas, aut
c pntra ipfas aliquem effedum habere. Eisq; qcF qua*-
jjis aliaquam praefatarum depofitionis a cardinalati-
. s >P r i uat i°nis beneficiorum &'ecclefiarum,confifca-
tionisbonorum Sc  iurium,quse(vt pnemittitur)didis ci
uibus,feu aliis funtconceffa,&: inhabilitatisadpapatu
fcntentia, fiuepozna abftulit,reddimus. Etirregulari-
tatem , fi quam quoquo modo contraxerint, remoue-
*^us, & notam abolemus ipfius. Inhibentcs neiam di-
&aPra?nefte cummontefuoreazdificetunvel munia-
tlar  > aut ciuitatis nomen, fiue epifcopatjim recuperet
a bfq;noftralicentiafpeciali. -Non obftantibusquibuf-
cu «q; c6ftitutionibus,proceflibus, irihibitionibus, de-
Cf etis, priuilegiis> indulgetiis, Sc  litcris apoftolicis, per
‘lus prazfentibus non expreffa, vel totaliter non infer-
ta >earum effeduž poffit quomodolibet impediri: Sc  de
S u ibus quorumq; totis cenoribns,de verbo ad verbum
toeat in noftris literis fieri mentio fpecialis.

DE FVRTIS.

rir. v

C A P V T V N I C V M.

Pablicatio excommun iv ati o k  is lata in eos , qni furati
thefaurnm ecclefix:,queminbente elementepapa de
erufio in Lucernam ciuitatem tresviri hic nominati de~
portauerant.lit hic habetur optimapraclica moneridi met
efačlores,Vt intra c črtam termini fiati*faci'ant, alids ex-
c ornmunicationem incurrantmodumipfiu* excommu-
^UationifpubUcanda hac extrauaganxclare manifejUt.
Ioannes XXII,

Nftolidaz prazdicationis alumniTe per
culpa; vitium indignos efficiunt, vc matris ecclefiaz
fihjnuncupcntur, dum ad ipfius matris iniuriara fe
c °nuertunt (quod graui nos commotione perturbat)
ni ^cris eiufdem pietatem ofFendut &his in perniciem
^Terabili cazcitatediiapfis, refpergimt infamiae macu-
ls  locapropriae nationis. Dudurp fiquidem nonnulli
r^generes filij, qui ad qusq; nefaria currere funt aufi,
Peruerfis aufibus in matris'eiufdem profilientes iniu-
l am & ofFenfamrillain thefauri fui maximam partera,
de Perufio ad ciuitatem Lucanam de mandato fe-
^ c,r ecor.domini Clenietis pa. V. pradec.noft.dum ad-
^ Uc  viueret, per diledlos filios Vitalem de Chabenate,
t  eric «m Burdegalen.dicccef.& Guli.de Luna fcriiien-
^ ^praedeceiToris eiufdem, vna cum diledo filio Iaco-
deCafalibu^decano ccdefia: S.Seuerini Burdegal.
capellano noftro extiLerat deportata : Sc  qujein
ris uionafterij S.Fedriani Lucanen.tnnc tempo-
c niabatur: deinde ad cameram priedecelforis eiuf-
Cm  fi^elitcr deferendam tempore inuafionis ciuitatis

386

Lučan en. direpferut in predam, Sc  de p.rsfata facriftia*
per violentiam afportarunt.Nos-igitur ad recupcratio-
nem thefauri prsdidi folicitis ftudiis pr2tendentes:o-
mnes &fingulosafportantes thefaurum pi«edidum,&
alios,penes quos aliqua de thefauro fuerut, vel adhuc
exiftunt,audoritate apoftolicacoram hacfideliu mul-
titudine copiofa monemus,vt ea nobis aut ei,quem ad
id duximus deputandum intra quatuor menfium fpa-
tium a dic datae publicationis prsfentium oumerandž
cum integritate reftituant,& affignet:ac omnes Sc  fin-
gulos fcientes,vbi,vel penes quos afiqua de dido the¬
fauro extiterint,vel exiftant,^vt intra terminum fupra-
■didum,aut ipfi deputato noftro indicare ftudeat: alio-
quin in omnes Sc  fingulos monitianis huiufmodi con-
-temptqres>cuiulcunq;>dignitatis,'ftatus, vel conditio-
nis extiterint,etiam fi_patriarchalivelfuperiori,auta-

lia quacunq;pr*emineantdfgnitate,exnunc audori-
tate pra:dida excommunicationis fententiam promul-
gamus: Mandantes iilosper ditccefanos locorum &rc-
dores parcecialium ecclcfiarum ciuicatum &dicece~
fum earunde fingulisdicbus dominicis & feftiuisput-
fatiscampanis & candelisextindis excommunicatos
puhlice nunciari : proceduri odgrauiora mhilominus
contraeos,necnon &contraciuitates, communitatcs,
vniuerfitates, & fingulares perfonas quafcunque, qu«
fuiflTentin pr^mrfiisculpabiles, ficut proteruiaipforu
excgeric,& viderimus expedire. No obftante,fi eis aut
eorum aliquibus, vel alicui Tub quacunquc forma vel
conceptione verborum,a fede apoftolica fit indultum,
quodexcomniunicari no poflint: perliterasTedis eiuf¬
dem non facientcsplenam & exprelfam, ac de verbo
ad verbum dcindulto huiufmodi mentionem , &rqua-
libet alia didse fedis indulgentia generali vel fpeciali
>cuiufcunq;tenoris exiftat,per quam efFedus prsfenti-
um impediri po{fit;vel quomodolibet retardari.Vr au-
tem huiufinodi noftra mohitioverius adeommunem
omnium notitiam deducatur,chartas fiue membranas
monitionem continetes eandem , in ecclefia Auinion.
appendi vel affigioftiis,Teu fuperliminaribus eiufdem
ecciefix faciemus,qua: monitionem ipfam fuo quafi fo
noro prjeconio & patulo indicio publicabuntfita quod
omnes & finguli, quos monitio ipfa contingit vel con-
tingerepoteft,nullam poftea poftint excufationč prs-
tendere,quod ad eos tališ monitio non peruenent,vel
quod ignorauerint eandem:Cum non fit verifimile re-
manere, quo ad ipfos incognitum vel occulrum, quod
tam patenter omnibus publicatur. Datum Auinion.
2,Cal.April. Pontif.noftri anno j.

DE C R I M T N E F A L S I.

TIT V L V S VI .

C A P V T V N I C V M.

tAlchimiee hic pro h ib entur , & pa man tu rfacien t e s &
fieriprocarantes:quoniam tantnm de vero auro & ar^en
to debent inferre in puhlici*,vtpauperibu* ero<zetur,quan
tum-de fal/b igr adulterino pcfuerunt. htfi eorum faculta
tes non fuffiiiciKt, parnaperiudicis diferetionetn in aliam
commutabituy,&infamesfiHnt. JLtfifintderici benefi¬
cij babi'tis priuantur , &etd hab en da inhabilcs ejficiun-
tur. Vide extrauaga.ntem eiufdem Is .qu.t incipit } Preui-
dens>& eftfab eod.tit. collocata.

Ioannes XXII.

S Pondent,  a  quas non exhibent diuitiaspau-
peres Alchimifts : pariter, qui fe fapientes exifti-
mant, in foueam incidunt, quam fecerunt. Nam

a Vide B.Thom.l.i.q.‘jj, e irt.i ad i.ar*.&ibi.Cuie-
tanum Oldrad.coM fil.j^.tnctp.an alchimif*peccct.fr lx

te Cajfaneum in catalogoglorix mundi,parl.ii.conjidera-
tione  40.

PP

De furtis.

t

387

haud dubic huibs artis Alohtona: alterutrum fc profef
fores ludificantjcum fuar ignoranti;*: coničij eos,qui fu
pra ipfos aliquidhuiufmodidix£rint,adnufent.ur:qui--
bus cum veritas quaftita non fuppetac, diem ce ntu p t,
facultates exhauciimt :.iklemq; vcrbis difiGmiilanc. fal-
litatera,vs tandem,quod non eft in rerum natura, eflc
verura aurum velargentum fophiftica tranfnuitatione
confingant: eoq; interdum eorum temeritas damnata
&  damnandaprogreditur,vt fidis metaliis cudanc pu-
bliCeE. monetse c.haračteres fidis oculis > & non alias Al-
chirnitum fornacis igncm vulgum ignorantcm eludat.
H*citaq;perpetuisVokwtes exulare temporibus, hac
edičlali conftitutione fancimus,vt qnicunq; huiufmo-
diaurum velargentum feccrint, vel fitrifecuto fa&o
mandauerint, vel ad hoc fcien cer (dum id ficret) fa-
cientibus' miniftrauerint, aut fcienter vel auro vel ar-
gento rfi fuerint vendendo vtl dando in folutum : vc-
riim tanti ponderis aurum vel argentum pcenas nomi-
ne inferre c.ogantur in publicum paupenbus erogan-
dum,quanti Aichimitum exiftat:circa quodeos,aliquo
pra?di<ftorum modorum legicime cor.ftitcrit dcliquific:
facientibus nihilominus aurum vel argentum. aichi-
mitum autipfo (vt pnemit-titur)fcienter vtentibus per
pccuse infamise nota refperfis., <Tuodfi ad.prasfatam pcc
nam pecuniariam exolucndam delinquentium ipfo.ru
facultates non fufficiant>potei it difereti moderatio iu
dicis pcenam hanc in alians (puta carceris, vel alreram
iuxra qualitacem negotibperfo-narum difterentiam,a-
liasq;attendendo circunftantias) commucare. Illos ve
rb>qui in tantse ignorantiam infelicitatisproruperint,
vt nedum iiummas vendantded naturalia iuris prace-
ptacontemnant,artiscxcedant rr,etas,kgumq.> violet
interdi&a, fcienter vidclicct adulterinam ex auro & ar
jento alchimitocudendo feu fundenrLo, čudi fen fun -
di faciendo monetarni hac animaduerfione percelli iu
bemusjVt ipforum bonadeferantur carceri, ipfiqiper-
pecuo fint infames. Et fi clcrici fuerint delinquentes,
ipfi vitra pracdidaspcenaspriuen tur beneficiis hab.itis>
Sc  prorfus reddantur inhabiles ad habenda.

D  E PRIVILE G 11 Sv

7  it  n v S' n l

CAP. I.

Hac  extYAUAganj datprAdicatoribuf,^ minoribmpri
v-i,c«ia plunma c ir c a triu : "vi dehtet circa pradicationec,
eonfejitonum auditiones, Jepultura*. Defecundo  />?.§•
fedquiamultoties. De tertio in f^porro. hi licetjit reuo~
čuta per Clew.II. de fepul.multu tamennotatu digna in
tu reperiuntur,qHU nenfuntretracktta. Itpotuijjet non
inepteponi/ub tit.de/epult, Sed non eH inconueniens ide
fap.diuerjisrefj) eftibu* .Juh Vuriif c o Ho fari titulis ; >t pu-
tet in cap.figmfi ca nttbtes. extrd )  d e hb.ob.fcr de ap„

Benedi&us XI.

I NTERcun&as *  folicitudincsnoftras quibusnos
paftoralepremit o-fxicium, ik  debitum apoldolicie
feruitutis adftringitHBa debet efie praccipua,vt gre
gi dominico nobis fuperna difpofitione commiffo,ani-
marum cura non defit, ne illtrm lupus rapax antitjuus
ferpens humani generis inimicus inuadat, eiusqj fan-
guis de noftris (quod a^fir) clamante propheta mani-
busrequiratur. Debemus infuper, quantum cxalto
permittitur,pacem infercre,remonerc fcandala, iurgi-
orum amputaremateriam,.5c intelligere fuperegenu
&paupercm : quianon in finem obliuio erit paupe-
ris,&patientiapauperum non peribit in finem. Sane

a Vide exi rauaga n tem Sixti lihi. ineip. yicH itli.
tit.de irc7'£. tfrpitcc mter a »imune*.

Tit,

VIL 3*s

Extrauag.com munium Lib.V

r r  dudum bona: mc m orise Bonifacius pap.V IIL pr^de ^

ceifor nofterquandam fpecialem inrer prseUt,os,re
res,feu facerdotes tk  ckricos parcccialuim £CC  ^? lU m
ex parte vna, pr&dicatorum. ac minorum ordinu

fratres ex altera, k.per faciendarum pradicacron-tn®**
audiendarum confeliionum per eofdem fratres, ac
eis relidis, & de funcrabilibu^canonicse porcionis ^r
ticulis conditutionem edidit, certum his modum
ponens prout in eadem conftitutione plenius con ti'
netur. Sedproeaquam intendebat quiete».turban®
nata eft, pro concordia funt fubortadiiOdia, &  P U J u ,.

Lats inquietudinespro tratjqul!litate.nofcunttir: h c( i'

dum aniam folu-žfle fe credidit, nodum ligafte videlo
ix  feptern vno.hydr3e amputato capite fuiciraife, I c
mirum,quia pkrunque pariunt noultates difcsrdiatf/
prseiejtim dumab eo, quod diu ^quum vifum eft >
nouam conftitutionem receditur: nec quare recea
tur, v til it as cuidens vel alia caufafubeft. Ideoq;
pientes,vt ipfigregicura noftra eo plenior iinpend^
tur,quoamplior in agro Domini operariorum nun lC
rus operetur,fuper a  egcnumintčdcntes, Sc  p aU P^ r
ac nouitatem remouentes per eandem conftitutione
im-iučtam: ftatuiraus de Iratrum noftrorum confft l0 > v
priorum ordinum fratres, qui adhocdeputati
m ecclefiis ac locis ipforum v  quse in prafentiarum ^ ^
bent,& in pofterum obtinebunt, ac.in platcis com nl H
nibus fc.u publicis libere abfque dicccelanorum, & a
orum pralacorum petita licentia valeantclero, A P°
pulopr*dicav.e,,.etq;proponere verbum Dei. Cau^ a  ^
tamen omninanc hora^in qua dicpcefani.praediftip r .f
dicarent,.vel coram le facerent prsedicari,pradicen c  ^
dem fratresj putamus etenim dignum , vt.maiori
nor,& fuperiori mferior de.ferat in hac parte: nin 1° ^
fan aliud circahocfacerent de voluntate dioectf^ n ^ g
riun ipforum, aut in ftudiis generalibus prsedicat e  .
diebus illis duntaxat, quibus fermoncsad clerum
folent,& folenniter prsedicari, feu mortuoi um fun^
busjvel eorundem fratru m feftis fpccialibusfeu
llaribiis,quiain his cafibus cum dimcefanis in pratoj? .
tione concurrere potemnt. Vbiveroiidem dicecc^ <
vocarcntgeneralicer ad fe clcrum aliq»a ratione» v
vrgente caufii iilum duccrent congregandum, ea b° ^
in ftudiis memoratis diebus, fsrpedičli fratres ab
modi prtedicatione ceflabunt.In ecclefiis autem p ar  ^
cialibus fratres ipfi imjltis eorum re&oribus feu ^
docibus (nifiiuftiafuperioribus eorundenv)
ant pratdicarc. Sed b  quia mukotiespropofitum ve ^
bum Dei audicnte,a peccato non retrahit: idcircop 0 ^
pra:dicationem ncceifarium eft pcenitentisc faerart 1 ^
tum,circa quod(»ifi articulus necelfitatis occurraO’^
cerdoti fac.ie.da oris confefiio(prout feriptu eft: c C° *
de ad iuftitiam creditur, ore autem fit confeftio ad 1
Iaitem)exigitur: alias fruftra effet in faerameto cod
facerdotis (qui inter lepram Sc  lepram debet difcc f ^
re) minifterium infticutum.Elečii igiturab eifde^.
tribus adaudiendas confelfioncs & pcenitenrias j n! (
gendasftibere au<ftoritatc apoftohca abfq;licentia 0  ^
cefanorum,&aliorum pralatorum inferiorum exc^
p.torura,.& non cxcmptoru,quibusfubfunt,qui ad c .
ficertdum accedunt, audeant eis pcccata fua.confif
volentcs. Non religiofos, qui fecundum ftatutai
rum ordinum p.ropriis prselatis confitcji debent»‘ a . x
ab eis,ne confiteantur aliis prohibentur,abfoluafl^
pfisaj pccnitcntias lalutarcs-iniungant, intrafibid^ ..
gnacos terminosad huiufmodi excrcendum
conftitutos. Excommunicationis vero, vel alia s  * .
tcntias.perprselatos latas contrahoc, vel ineiusg^^
dem, denunciamus irritas &  inanes: ncceonfefaj?^

■ubit**'

a Pfdl.  40.; b
dituUtra d pacat a.

Prudicatio non /e m per retra
C fcm.  rov .


389 De priu

fratrih us peecata Uta de qmbus confeffi funt eis,& ab-
pccRitcntes ) de illis facerdotibus propriis cenean
(ficut etiam non tenentur) žterum conficcri: non *
°bftantc conftitutionc gencralis coilcilij,quje fano in-
^lleftu (ne fequatur abfurdum) quod per paniten-
dimiflfa pcccata, quis confiteri dcbeat, Sc  quod li-
beratus debitor adhuc ad foluendum remaneat obliga
tu 5,intclligehda eft (vt ex ea patet) de illis,qui pecca-
* a  fua confiteri aliis ncglexerunt. Sed facerdotes ip-
fotaliter confefiis Sc  abfolutis adftri&i (inc miniftrarc
fr^chariftise, Sc  extremcC vn&ionis etiam faerametum.
Super confeffione atatem faČta fratribus memoratis,
de confitentis foiiuspr«eiudicio(fifalfiun dicat)
Jg3,tur in iudicio anima? fett pccnitentiar foro : ftabitur
**[flplici verbo illius, qm faeramenta petit pr*dida, Sc
dicit fratribusTeconfedum. Duostarnen cafusexci-
Dttus, fcilicec fifacerdosaflerateum excommunica-
c utu,autnotoricpeccatorem. Sed videat, ne id dicat
Ine ndaciter, ant in dolum, vel in fraudem: quia fi boe
c gerit,a delido tali 3  raifi plene fatisfecerit (pr$ter-
fruam in morte) abfolui nequeat, ncc de illo ad paini-
tentiam aliter admittatur. vt a irtem dicecclanis honor
debitus referuetur,pr3ecipimus vt prouinciales priores
•prardicatorum , 8c  miniftri roinorum ordinum ptaefa-
torum, per fe vel alios verbo, vel feripto eis fignificent
fe fratre s ad huiufmodi confcfiionum audiendarum,

Sc  pcenitentiarum initmgendarum officium elegije y Sc
*on nominando,autcoram ipfis fiftendo eos, necillo-
*um nurmerum exprimendo,petant humilitera dicc cc*
^ : mis eifdem , quod iidem eledi fratre« de ipforum be-
®epIacito,-&licentiadidum poflint in eorum ciuitati-
k»*s 3 & dicecefibns intraeis deteraiinatos fines officium
e *ercere. Quod fi denegent, vel intra triduum. non
^oncedant, excunc-iidem fratres nihilominus atidori-
cadem huiufnnodi officium exequantur. Datam
v ^tb licentiam per dicccefanorum mortem nolumus
^rminari. Per hocautem Ron-intendimus, qubd fx-
Pedidi fratres /qui ad hoc eligentjurofficium exercea-
^ Ur n, plus habeant in audiendis confeffionilnis,& pa-
*jfrentiisiniungendis,quam parasciaiesfaoerdotes no-
frunturhabere: Sicque de cafibus epifcopis, Sc  fupe-
ri otibus, quos inferius annotamus, ac fedi apoftolica:
^feruatis, le nullatenus intromittant. Obferucnter-
g<> folicitc dičfci fratres,ne ad confeffioncs recipiant eri
^ttiofos criminibus, pro qtiibus folennis eftpceniten-
Cla  indicenda. Modo eodem excommunicatos refpu-
ant & clericos, quipropter dcličhim irregularitatem
aliquam incurrenmt. Inconuenicns enim exiftima-
, vt a peccato abfoluat, qui peenitentiam ci debi-
imponere, auc irregnlaritatispcenam peccaci fc-
^elam, vel excommumcationem, quteinftigitur ma-
Xlt ne aiure quandooue pro crimine , qu<Eue quem ab
^•clefi a>  & perconfequens a participacione eccldia-
lc ^rum iacramentorum excludit, remouere non po-
Incendiarios,eosq; qui tam enormibus funt irre-
tlf i per.cacis, quod ea rationabilisconfuetudo prxfcri
canonice in epifcopatibusaliquibus refcruauit epi
Co pis: fimiliter non admittant. quam confuetudinem
Xexcawfa,qu3e iufte ad idanimurn noftrum mouit) fo-
l5 nin.iodo circa voluntarios homicidas, falfarios,ecclc
la tu m  immunitatis, Sc  libertatis ccclefiallic^ violato-
r ^s, & fortilegos approbarnus. Quod fi forfan antequa
c o,qui poteftatem habet,abfolui poffint,mors tali—
confiteri volentium verifimiliter timeatur: etiam
pt^dičiis cafibus faepefati fratres eos confiteri volen
tes audiant, ipfisque beneficium abfolutionis impen-
ant ,fed fubeanc iuramentura, qubdliberati fe fuis e-
Pdcopis^ excommunicatoribus praHentabe; t:excom-
^u^icantium fuper his,prq quibus ab eis excommuni-
erant, &  cpifcoporum pro peccato huiufmodi pa-
tlc uri mandatis. Vet um, quia poft baptifmum inter c^-

ilegiis. 390

teumagisad falntem nccefTati* a cftpropolitiover-
bi Dei,quo audičces illud,qnod eft vifioria noftra, in*
ftruunturinfide,docentnrfugiendafugere, & (eSan-
da feiftari,a qno perpcccatum lapfi refurgant,pixnite»
ria* facranientum perficiunt. Grandis nobis folicitud«
incumbit.vt cales ad h«c promoneantui-fratres,qui »-
leodulcedinis verbieiufdem noftrosfoueat fubditos,
a peccaris prohibeanc: inerepationis vino peccatornm
fuorum mordeant vu!*ncra,eosq; ad illa ptrnitentis a-
crimoniapurgandum, & tergendum prouoccnt & in-
ducant. Ad id vero exequendum fententia b  ditiinae
lcgisexporcitur,delideraturordo, & vit* integriraš e-
,tiam poftulatur. Scriptu eft enim : c Tu fcientia repu
iifti, & ego  te repellajn, ne facerdotio fungaris mihi:
quialabiafacerdotiscuftodiunt fcientiam,&legeex-
quirunt exoreeius: aiiasprout ad eum pertinet inter
peccatum Srpeccatum nen poffet diicernere, nec pec-
dator exiftens Deideberet enarrare iuftitias, & tefta-
mentum illius aflfumere per osfuum. Nam cuius vita
defpicitur,confequens eft, vt eius prxdicatio contem-
natur. Qitare dccerninuts,vt priores,& miniftri gene-
rales,& prouinciales pradicatorum, & minorum ordi-
nuro prsefatorum,vel eorum vicarij,de diferetoru con-
filio ad tam falubre officium fratres diuina fcientia do-
dos , difcretionc vigentes, vita probaros, & expertos
moribus(alioquin diftriflam reddent in futuro exami-
ne ratšonem)eliganc,& aifumant: fic enim, quod prs-
dicabunt,facient:quat arguenc,operari ceiTabunt:3c in
eis adificabitur populus verbo pariter & exemplo.Ca-
terum licet(ficutpradicitur)de neceffitace non fitite-
rum eadem confiteri peccata: tamen quia propter eru-
befcentiam,qust nvigna eftpmnicentia pars,vt eortin-
dem peccatorum iteretur confefsio, reputamus falu¬
bre: diftričte iniungirmis,vt fratres ipfi confitentes at-
tentž moneant, &  in fuis.pridicationibus exhortetur,
qubd fuis facerdotibus faltem femel confitcatur in an-
no: alTerendo id ad animarum profečium proculdubio
pertinere.Porro,vt circa fep ul turam apudloca eorun-
dem fratrum eligentium fepeliri, &  portionem cano-
nicam de reliais tifdem fratribus minime detrahenda
nequeat in pofterum dubitari:iubemus,vt corpora de-
funaorum,qui apud eorundem fratrum locaelegerint
dum viucrent fepuituram, proceftionalitcr cum cruce,
thuribulo,& aqua benediaa,cantando feu legendo of
ficium mortuorum, vel pfalmos, tk  alienas ingredietes
paratcias, pofiint afiumere, &  ad fuas deferreecclefias
tumulanda. De quibulcunq; vero reličtis prsfatis fra¬
tribus in comnH;ni,vel fingulis vltimis decedentiu vo¬
lim tatibiis,fiue apud eos fepeliendi fint,fiue alibi,nul-
la perparccciales facerdotesmorientium,a quafratres
ipfos liberos effe vol um us, canonica portio, vel muho
minus per cpifcopos epifcopalis quarta omnino cueis
tanquam exempti non liibfint, ncc etiam debita iure
parotciae,!! forfan cathedralis defunftorum effet parcc-
cialis ecclcfia,detrahatur. De funeralibus autem me-
riietatem,ficominode diuifioncm recipiant: alias eiuf-
dem medietatis aftimatičnem foluanc paracialieccle-
fiac,&'facerdotibus antediftis. Funeraliaverointelli-
guatur hoc cafu,quie cum funere deferutur.De cande-
lis vero,quas fratres portat,portio no petatur.Moneat
aut iide fratres,& propofleinducant confitetes fibi,vt
de ,ppriis bonis fuis parmcialib. ecdefiis, eoruq;facer-
dotib.c 6 petentcrrelinquat, & qust eis debet paroscia-
liaiurarcddat. Adhoc no niurmiiret qusfum ! ' fecitla-
ris ckrns,non gerant molefte pralati,qi circapramiffa
fic Juxim s ‘,puiden<lfi.Attendacquataex iis,q in primis
duob.articulisftatuta funt,falus animarupueniat. Ad-
uertat quata tollat iurgia.A patetercofideret,q> eoru

a VerbiDeiprofofitio r/i tdfah/U v.ililettteeffaria-
1  b f*rtifatntu.  c bfex ^MaLch.z.Pfil. 94 .

l'PV J

39i Extraua 2 .communiurrL Lib.V. Tit.VIL 392

oncra cum aliisnoftro benefiao lalubriter, Sc  quafi
necelfario patiu;itur.

Circatcrtium veroarticulum diligcnter intelligat,
quod fratres ipfi hoc per priuilegia Romanoru-m pon*
tificum cis benigne C0ncefia,ante conftitutioncm ean
dem hačtenus habuerunt. Quodq; funt pauperes, nil

esl. E t.Jl b eneficia ilh rum alils jlnt c o Hat a y tain dantet)
qudm.rscipientcs ipfo fačio funt. exco mm u n len ti: & *f°  * #
papaabfoluendi..

Eugenius. IIIT.

D Juina a  in eminenti. fedis apoftolic* fpecula dif*
ponenteclementia conftituti, ad ea libenterin-

habentes linguli, in communi ruftica przdia, im o nec J tendimus, per q-uae ofHciiles pr&di&e fedis obfequii^
vrbana,vel mobilia eorum alteri vel etiam vniuerfi : eius (adquam veluti fideliumoronium njatrero pr^^"

mendicant vičium,quzruntvefticum,& eatenus fufti-
nete polfunt,quatenus vel viuorum pietas»aut morien
tium charitas eis neceflaria fubminiftrat.Quisergo no
»ifereatur eorum, qui omnia voluntatem habendi e-
tiam reliquerunt ? Quis non compatiatur eifdcm ope~
. rantibus, ram vtiliter in agro prsedi&o ?. Cer.ce nulius,
ni H qui crituratis bouis os impie alligare velit, aur eos
fubtračHsalimentis necare. Inopes patrimonij onera
ipfa non laabendi necellitate non luftinent, 8c  a curia-
libus res ecclefiis vel piis locis donaras: a quar.t» prz-
ftatione,feu lucratiuorum infcripcionibus lex facitim-
munes.Rclifta pauperibus nonpatiuntur falcidiam,&
legata ad fabricam,vel proornamentis eeclcfia?,aut ad
diuinum culcum perperuum t ol ur i oni non fnbiaccnt
canor.icse portionis. Pauperes autem (vt dt&unveft)
funt fratres,&quod eis-reli-nquitur,aut in fua alimen-
ta erogatir,aur in fabricam,fiuei»*cuJtum diuinum,&
ccclefia* ornamenta conuertut. Propter rfqd!nos,qui'
debeamis intelligere fupcrcgcnum Sc  pauperem,& no
obliutfcieorum , cum humanitatis lit etiam lecularts
principi* projpicere egenis,& dare operam,vt pauperi¬
bus alimenta r.on defint: non tam pie,qnam quodam-
modo iufte in eodem articulo egiftius, egenos eofdem
(vtpizmictitur ) reddendo abonere canonicz pome¬
niš exemptos. Ha c autem(dičfa conftirutione,quz in-
cipit,Super cathedra.quam penirus re.uocamus,aliiscj;
qutbnfcunq;conftitutionibu> fpecialibus,#: generaii-
bus ftatutis > priuilegiis,indulgentiis>fub quacunq; for
ma verboi u cohccfiis:etiam li de iplis de ver bo ad ver-
bum vdali qu or urn norninibus in noftris literis opor-
teret fieri ment.ončjConuejitionibus^pa&is, iuramen-
tis,fententiis, confuetudinibus contrariis,neqHaquam
ot ftantibus) inutolabihtt robferuariiancimus. Nulli
ergo omnino hominum llceat hanc paginam noftroru
ftatuti ; .dcnunciationis 5 exemption-is, pr 2 eccproruni,ap
probationis,iufiionis,voluntatis, reuocationis, Sc  fan-
&ionis infringere. Si quis autem,&c..

C A P: I L

RSX Prančiče ^regnicoU,p er extrauaqantem< f  Vna fan
Ham. s .de maior.gr obed, non ampliuifubiiciuntur eccl.
J{pm.quamprius e/aut.

Clemens Vb

M Eruit cHarilTimi iBlij nodri Philippi regis Franco-
rum illuftris, fyncerje alfefiionis ad nos Sc  cicle-
liam Romanam integriraš,& progeniforum fuoru pre
dara merita meruerunt. Meruit infuperregnicolarum
puritas,ac deuotionis fynceritas, v.t tam rsgem, quam
regnum fauore beneuoio prorcquamur.Hinc eft^quod
jdos  regi & regno per ddinitionem Sc  dcclaratione bo*
njsmemoria? Bonifacij papaj V lIl.prrcdeccJT.noft v quse-
incipic,Vnam fančtam.nullum volumus vel intedimus
pra:iudiciunvgcncrari,.Necqubd per illam,rcx,regnu,

& regnicolaipradibatiamplius čcclefi^lint fubie&i Ro
B)a«a,quam antea exiftcbant.Sed intdligantur in eor
dem;c£le.ftatu*quo erantante definitionem praefatam:
tam q«a.ntum ad ecdeliam, quam etiam.adrerem,re-
g n u m }  r e g n icol as fu p e ri us n o m i n a t os.

CAP.  1 IT..

Ordinarij nonpojfuntferre cenfur.is in fnosfubditos£
futi negotiH Remam aunter, ibi manejites, aut ab e^ reče-
deni es,n ecilti spviu ar? kcneficivs: qu o d ji 'fe ce ri»t y  irritu

a Pfal.^6.

nimarum falute qaafrenda, & itiilitia profequenda, de

diuerlis mijndi partibus confluir multitudo ) tutius Sc
quietiiis fe promptiores valcant exhibere. Hinc eft>^
nos ex certis rationabilibus caufis moti,etiam nonnul-
lorum pr^decefTorum Moftrorum veltigiis inhxrentes»
diflridius irihibemus locorum ordinariis,necnon com-
miiTaviis & delegatis eorum , creterifq; vniuerlis Sc  li* 1-
guliš quacunque potellate Sc  audoritate prsfulge 30 ^
cuiufcunque dignitatis v gradus vel praecminentias fue'
rint: nc contra ofiicialcs prref.itos quocunque nomi nC
mmeupentur, in noftris Sc  didre fedis obfequiis n UIlC
Sc  pro tcmporc exiftentes,necnon quofcunque ali° J ^
fuis & eorum caufis vel negociis profequendis ad fe^
prsdičtam vcnientes,ac in ea.(durante negociorum^
canfarum hiuufmodi profecutione) mor.;m crabent^
Sč  recedentes ab eadcm,procedere, aurin eos e^co« 1 '
municationis,fufpenfioniš vel interdi&baut priuati 0-
nis olnciorum,aut beneficioru feu quamuisaliam
tentiam promtilgarc prafumant. Nos enim ornnes &
fingulos procefifus Sc  fcntentialcontra tenore Sc
tem  nofirs inhibitionis huiuimodi latas Sc  habitas &
in pofterum hal endas ac etiam promulgandas,&
cunque inde fecuta,dedaramus nulla, irrita,&
nu!liusque extitilTc v.el exiilere roboris vel moment'
Necnon quicquid incontrarium a quoquam ,
aučloriratefcienter \>el ignoranteratrentatura foi^
eft hačlenus, vel in pofterum con.tigeritattentari : f
tiam decernimu? irritum Sc in« ne. Et nihilorninU-
omnes & fingulosordiharies Sc  officiales, coir*mil^ a "
rios Sc  delega os eorum ,qui fe de digniratibus
neficiis ecdčfiafiicis quibufcunq; ofncialium , autnC'
gocia huitifmodi apud dida fedem profequentiu P r ^
dičlorum : eosillisforfan priuandoatqucpriuatos
ccrnendofeu declarando, vel cuiufcunqde priuati 00 . 1
pr«textuilla ptrfonis aliisconfcrendo., feu de itfif iil
eos quomodo!ibet fe intromirtendo, tam in da^t^' s,
quam in recipier.tes eKcommunicationisjfufpenfi^^ 1 ^

Sc  interdifti lara> fententias prcmulgamus:quas v ° U .
mus eos ip r ofačto incurrere. A qua quidem eNCom* 11 .
nicationis fententiaabfolui nequeant, nifi a nobis ^
per nos deputrandis, prxtcrqua in mortis articulo
ftituti. Prsmilfaautem a dieaffixionis prsfentiuii 1 a
valtias bafilic* principis apoft lorutn de vrbe,ex
fcicntiaquofcunq;ligare volumus Sc  arčlare: Non
ftanribu? apoftolicis Sc  quibufcunq; generalibus, a  ^
prouinci ilibus,aut fynodalibus conciliis, edičlis, co^
ftitutionibus, ord.nationib 9 , & apoftolicis priuib’g !li J
per qua» eflFe&us praefentium inipedtri poftet quom°
dolibet vd difFerri,etiam fi de illis eorumq; totis
ribus habenda clfct in pr?.'fcntrbus menrio fpeciab s;
qua? praTentibus volumus habere pro fulficienter &
preffl%,c*terisq; contrariis quibufcunq;. .

Nulli ergo omnino hominum liceat hanc pagV 1 ^
noftr* inhibitionis, dedhrationis*, conftitution^
voluntatis infringere, vel ei aufutemerario concra’ r
Si auis autem hoc attencare prsefumpferit, indig naC jj
onem omnipotentis Dei, Sc  beatorum Petri Sc P** 1
apoftolorutn eius fe nouerit incurfurum. Datum *.
m«e apud fančiritm Petrum , anno incarnationis do^

a Vide-Cčmc\kTyidentJ>tfi\lY'de reformat.cap- 1 ;
cafinem.&Sej^.2:^.dereformat, cap. veropr lU *

legi a.

nic&>

De poenis.

•Idus Martij, Pontifica- |

J

393

* ic *> M. CCCC. XXXII.
c ' Us  noflri a n n o z.

cap.  mi.

Pr<#mi(fo tenore dnarum conftitutionum-jdicit qnod ho
W l t*Urij fanBi l o ar, nit e x fiatuto, confuetudine,vel prim
ie gio habentcs annalia btnef. ci o ru m v a cantzumf e rcij) e~
debent portionem , quam haberent beneficta obtinen-
tes iji in iilii e(fcnt refidentes.

Ioannes XXII. Magiftro <& fratribm ho-
fjutalk fancli loannk Hiero-
folymitani .

E Xhibita nobis ex parte vefirapetitiocontinebat,#
dudum poft confticutionem per nos edita,qua fpe-
cialiter & exprefse cauetur, quod habentcs annalia in

Cc clefiis de conructudine,priuilegio,veKlatuto,quira

f ione dičtorum annalium frudas primi, vel fecundi,
alterius cuiufcunque fequentis anni beneficiorum
^cantium fibi ha&enus in totum vcndicauerant, ni-
j}ilexinde vitra furnmam, pro quavnumquodq;benc-
“ciorum ipforum confueuit in decims iblutione ta-
Jjari, pr£Etextu cuitifms priuilegij, confuetudinis, vel
ftatuti quouis modo perciperent: Ted ipflus fiinuna:
pcrceptione duntaxat deberent efie contenti, totali
refiduo pra’dida obtinentibtis be4ieficia rcmanfuro:
nifi forfan illi, qui fručius illos folici eftcnt cum in¬
tegrirate percipcre, mallent ipfum habere refiduum,
& obtinentibus bcneficia dimittcre fummam memo-
tacam : quo cafu pcrcipiendi quod mallent, erat eis o-
ptio dereličla. Quandam aliam declaratoriam confti-
tutionem fecimus, in qua fpecialiter cauebatur, quod
lihuiufmodi bencficium ob^nientes in ecclefia, in qua
Ipecialiter illudbeneficium exifteret , minime refide
^ en t, ad debitum feruitium impendendum capitulo e-
tufdem ecclefia: nihil deberct accrefcere : quum ccf-
fente caufa, a  cefiare debeatpariter, quod vigcbat.
Qjiodque ex verbis declarationis huius fatis innui vi-
<kbatur, quod fručhis beneficiorum non refidentium
Accrefcere debeant habentibus annalia memorata. Ve
ex eo, quod in declarationc dičla non continetur
ex prefse de pcrceptione annalium beneficiorum va-
ca ntium vobis debitorum de prsdidis confuetudine,
jpriuilegio, vel ftatuto quo ad fručlus non refidentium
111  cildem, qui vobis accrefcere debent, nulhim adhuc
c ommoduma{fequipotuifiis: Hcet(vt pnrmittiturjdi-
^■i fruftus capitulo non accrefcant. Quare nobis hu-
ftulitcr fupplicaftis, vtquodin huiufmodi dcclaratio-
tie noftra tacite innuitur, declarare expreflius digna-
temnr. Nos itaque petitionem veftram iuri confonam
^ftimantes,ac propcerea in hacparte quieti &indem-
n itati vdtrne prouidere volentes, pr&fenti oraculo de-
c laramus > qubd frudus praedi&a? ecclefia: vel beneficij
Vac antis, cuius annalia,in quibus confifttint,debentur
V °bisex priuilegio, confuetudine , vel ftacuto, etiam
ptoea parte,qua* obtinentibus prabendam vel bene-
" ^ c ium huiufmodi ( li in ecclefia, vbi illa confiftunt,
Perfonalem refidentiam facerent) deberccur, fi non
tefideant ibidem vere vel incerpretatiue, vtpote per
Ipeciale priuilegium apoftolicum,velalias ex caufa ra-
tl onabili ab huiufmodi refidentia lcgitiine excufen-
^ Un  cum didapars(vtprjemittitur)capitulonon accre-
icat, vobis accrefcere debet, fecundum intentionem &
^entem declaratorize memoratae. Nulli ergoomnino
homir>um,&c.vt fupra. Si quis autem hocatten-
\  tare pra^fumplerit, Src.  vt fupra. Datum
Auinion. Čalend.Martij, Pon-
tificatus noftri anno
quin-to.

a  Ladi^ere<§-quamni-f.jf'de turepfitron. cap,cum
ce JT*»t e. d e app ellat.

394

DE P OE N I 5.

, Tir. vin.

CAP.  V NIC  V M.

Tpifcopus Caturccn. propter Variof exce[fm per ipfum
p er p e trat o s , p r afer tim q uiafedi apojishca ;, fuitfu bditif
&fi biipfimiu ri ofut fuerat^aridč p cen at tncurrit:quoni-
am perpetua depofitionk fententiammeruit , priuatutefa
fuitpontificali) facerdotah & alio quoltbet efficio, & a<i
perpetuum carcerem condemnatus. DoBrina vtilit hic no
bi<r tribuitur: vt fcilicct cognofcamus crimina & excejfns,
pro qu.ibu4prxla.tui deponi pojlit. Vacitadhoc c,V eri ta-
tis. extrd,de dolo & contum.& c,ex literk. & c.tanta ejl
danit Peiri.de excejlibu<f prael.it . Etniji antiqui libri boe
c.ftb tit.de poenk. annotauiJfent,fub titul.de excefi.pra-
lat.pojitum fuijfet.,

Ioannes XXII.

D l v r n  i s exemplis,quse noftrorum debent ef-
fe ačtuum regula, patenter ihftruimur, aures
noftras fubditorum a fuis pr^pofitis opprefib-
rum indcbice Sc  aggrauatoru iniufte non obturare cla-
moribus,fedipfis ipfias potius compaffiuis alfiedib.in-
clinare: vt fi per folertis inquifitionis indaginem cla-
mores huiufmodi opere a  completos effe viderimus,
liberationis opportunae remedium folicitis ftudiisap-
ponamus: pcena nihilominus debita punituri in hanc
patratorum qualitatem exccfiuum illicicos oppreflo-
res. Omnipotens etenim dominus audito b  clamore
populi fui propter duritiam eorum, quioperibus pra-
erant dolentis,ad liberandum eum defcendit, & Tuna¬
mi templi prapofito,qui iuxta nominis iriterpretatio-
nem in vias prauas inique diuerterat comminando, fic
ait: c  Expellam te de ftatione tua , Sc  de tuo minifte-
rio te deponam. Dudum fiquidem farnagraui\clamo-
re frequenti, Sc  querela flebili fubditorum deferenti-
bus nobis Hugonem Geraldiolim Caturcen. epifcopu,
de multiplicatis exceffibus, opprefiionibus grauibus,
enormi’ousq; niminibuseife reum: Nos mala huiufmo
di nolentes ante credere,quam probare,fuper iilis in-
qui(itionem per nos &peralios fieri fecimus diligen-
tem. Etdemum inquifitionis ipfius vifo &r examinato
proceffujluculeRterinuenimus quod eius fuerat vitio-
fus ingrelfus, cum perambitionem nimiam &perab-
ruptafimoiiiacjeprauitatis ad pontificalem afcendif-
fet honorem. Progrelfus aute eius (vt execrando con-
ueniret initio)iniuriofus extiterat,quo ad tria. Primo,
videJicet quo ad apoftolicam fedem , cui (licet ipfum
honorafiet in multis, & tandem ad epifcopalis digni-
tatis apicem promoui^et) terga vertens non faciem,
contemptum pro gratia , maleficium probeneficio, Sc
vituperium retulitpro honore.Appellationibus inter- .
dum ad fedem ipfam ab eo vel officialibus eius per fub-
dicos opprefibs emiffis,nc dum deferre contemptibili-
terrenuens,fed eas verbb vilipendes & fačlo,fuis prae—
cipiendo miniftris, quod de appellationibus huiufmo¬
di non curarent, ac nihilominus appeliantes ( quibus
contraopprcffioncs debuerateiTe appellatio ipfa re-
medium)nunc per captionis iniuriam , nune per fpo-
liationem beneficiorum , 8c  alias indebite affligendo
multipbiciter non abfq; vitio ingratitudinis violans iu-
ramentum fidelitatis ab ipfo prsftitum fedi: nec
veritus rnatrisecclefia tranfgrefiionem apertam, non-
nullis quandoq; per fuas patente* literas dc vacaturis
mandauitbeneficiis prouideri, vias ad vacationem co-
rum aperiens nimis illicitas Sc  fufpedas-.perniciofus e-
tiam fuit, Sc  frequens literarum apoftolicarum abufor.
Secundo verb,quantum ad fubditos,erga quos non pij
prelati,vel paftoris peregit offiemm, quinimo tanqua
fuitimprobus, crudelisq-, tyrannus fub palliocharita-

a Gen.\%.  b Exod .3, c

Efa.12.
'P P l

Extrauag.communium Lib.~V. Tit. IX. 39^

tiui fubfidij ineuflis terroribus.violentiis, & iniuriis il-
latis.dolofis indu£tionibus.& traudibus exquificis, ve-
luii recurforiniquus, excorfionibus eos intolerabili-
bus prscgrauando: nuncbinas in anno, nune plures in
die.nunc alias nimium excefiuias,& ecclefiis importa-
biles, vtpote multiplicato euečfionum numero cano-
nibus definico.interdum per fe.interdu per alios procu
rationes cxigende,pro libitovifitationis officio quan-
do que nullatenus,& regulariter non ad fru&um corre
ftioni3,fed ad faturands cupiditatis affeflum impenfo,
adalios qii£ftus illicitos.Sc damnatos fuum exacuit fre.
quenteringenium, neede modo,necde caufa curauit.
Etquuminuenitfubditos fuis in hoc reprobandis af-
fcfiibusnon parences ,nec alias abeisexigere potuit
concupita.calumniofas delationes fieri, contra eos li-
tes moueri, & diuerfa eis grauamina fubdole procura-
uit pluries inferri. Praterea non cicatos legitimb, nec
cenniflos etiam,autconfeiros,fuispriuauit beneficiis,
occafionem pro caufa confingens, no racionem in Uis,
fedtyrannidempotiusprofequens perfonalem. Mul-
ta falfafcientcrinftrumentadidauit.perfuosiUa fa
ciens notario; publicari, & vr illis qualem ipfe habue-
rat,dd;ecclefias pratberet ingreflum, inftitucre ei pra-
fcntatos.feuindicutionisin* eis concedereliteras fa:-
pius renuic, nifi primitus cerca.fibi, & niagnapecunia
propter boe exoluta.. Muha ecdefiaftica bcneficia,
nune permurationis pratcxtu, nune vero fimpliciter
in fuis manibus relignata,modo iure(vc prsetendc-
bat) ovdinario,mod6 luper hoc (vt dicebat) apoftoli-
co munitnine indulto de fa&o fcientercontulit: in-
tf rueniencibus fraude, pafto, & fimoniaia prauitate
fubieSas.fihi ecclefias occupans > earum reditus vfur-
pauit: & ficin.fuis fuit corruptusiudiciis, proceiTum
corum, & finem in pecuniarum commodum ordinan-
do, qtiqH<lQque iuftififcanš impium. innoxium iniufib
condemnans: fic.& alios corrumpere iudices pro ob-
tinenda fuper oppreiliombus inchoans imulta vido-
ria.mfus.fuit. Tcrcib,quantumad.fe,vtqui fibi nc-
quamexifteret, nulliahj bonus effet. fuse nanque fa-
msr pro Jigus, fe periuriispacenter inuoluic, irregula-
ritati..quc laqueis irretiuic, & (quodreferre pudet) in
corpus fuum fornicando peccans percontinuatum in-
concinenti* vitium,quofe dudum f<rdauerat,pontifi-
cali puftea decoratns honore., in fua ponere gloria
macnlara , & femora fua non erubuit mulieribus in-
clinare, fnbis quijem eius lic rep,rchendendi ingref-
fusjfivfcandalofus, perniciofus exemploprogrc£fus
Vt vicio huiufmodi, fiue culpis nefcius finem impo~
nere , S'pcriculofuse^reifus, cum adeb foiecin ip(o
habituata malitia, quod. (remanente fibi-adfolita fa-
cultate) in iniquitatis opere veluntas fibi dcficere mi-
nime fperaretur. Propter quod ne prioribus peius co-
nutterct.illudfolum aftimamus falubre remedium,
vt quod velle.non poteramns auferre, eripcrcmtis vel
polic. Nos itaque fuperprjemiffis &  pluribus aliis eius
nefocdis.«xceflibjiscum fratribus noftrisex fano cofi-
lio ddiherationecohabita diligpntij in profit um Hu-
gonem Geraldi, quj fe.omni honoreaedignitate red-
didit tam indignum ,.quique.ob fuas iniquitates, ne
pratfit, eft abieflus a deo, fuis ligatum peceatis, om-
nique honote,acdignitacepontificali iam priuatum a
domino, de confilio omnium Scfingulorum fracrum
ipforum perpetua depofitionis fentenciam duximus
pramulgandam.Pontificalieum, &facerdotali, & a-
Iioqualibet officio priuantes,&ad perpetuum car-
cerem candemnantes: vt.ibi commietendis ccfTanti-
hus agat pccnitentiamdecommiffis.Nulii ergo homi-
num liceat liane paginanoftra’ promulgatianis ,&con.
demnationis inftingere,velciaufu temerario contra
ire. Si quis aute hoc attentare prsefumpferit, indigna-
tionern omnipotencis Dei» & beacorum Petri Si  Pauli

apoftolorum eius fenoueric incurfui um. Datum AH-
nion.xv.Kalend.Iunij, Potificacus noltri anno fecud*.

DE

ET

A '

C

C

POENITENTIIS

remifsionibus.

Tir V L y s ix.

C A P. I.

Ccntejlmo quoque anno vijitantibus bafilicas Petri &
Pauli apojlolorujntflenijsima peccatorum "verna con cC ~
ditur .

Bonifaciusr VIII.

Ntiquorum a  habet fida relatio, qubd aC '
cedentibus ad honorabilem bafilicam pt ,n '

_cipis apoftolorum de vrbe, conceflse funt:

gnas remilliones 5  & indulgentise peccatorum. Nos iP"
tur,quiiuxt.aoSIcij tioftridebitum falute app€t:it« llS,
&  procuramus libentitis fiingulorum , huiutmodi re '
miffiones & indulgentias oes, & fingulas ratas,& g r *'
tas habentes, ipfas aučloritate apoftolica confi rI11 *
mus,&approbamus,&etiam innouamus,& pra?f^ nCl ?
(čripti patrocinio communimus. Vt autem beatitf* 101 , 1
Pecrus &  Paulus apoftoii to an)plius honorenturj^ 110
ipforum bafilicede vrbedeuotius fuerint a fideli^ uS
frt^uencat^jfiddes &• ipfi fpiritualium largitionen) u "
ncrumex huiafmodi frequentatione magis feni^ r ^
fe refertos: Nos de omnipotentis Dei mifericor ^
eorundem apoftolorum eius meritis , & auftorit* 1 ^
confid de fratrum noftrorum confilio, & apoftol^
plenicudineporeftacis,omnibus in pr«elenti anno mj* - .
leiimo treeentelimoja fefto natiuitatis domini
Iefu Chrifti praeterito proxinie inchoaro, & in
bet anno cetelimo fecuturo , ad bafilicas ipfas a ccc^.
tibus reuere.nter vere pcenitetibus &.  confeflis,
vere pcenirebunt, & confitebunrur in huiufmodip^
fenri Sc  quolibetcenteiimo fecuturo annis^non fol 1 " 1
plenam & largiorem,imb plenillimam omniu fuor» ^
concedeRius,&: concedimus veniam peccatorum-
tuentesjvc quivolucrint huiufmodiindulgentia’ a
bisconceif^ fieri participes: d fuerint Romani, ad ^
nus xxx. diebus continuis ,.feu'interpolatis.,
femclin die: Si vero peregrini fuerint, aut fore 11 '^

Umili modo diebus xv. adbafilicas eafde

cdtd

Vnufquifquetamen plus merebitur, Sc  indulgent* 2 ^
efhcacius confequetur,quibafilicas ipfas. ampl | u5
deuotius frequentabit. Nulliergoomninoh,omi nir ^
liceat hanepaginam noftras conbrmationis, app r0 . _
tionisvinnouationisjconcciftonis, 8 c  conftitutionis^.
fringere,&c.Datum Roma: apudfančtum PetruJflj vl1 ^
Kalcnd.MartijjPontifi.noftri anno vij.

c  A P. II.. t  ' > j

Jlnnus iubilem -> fine plenaria remifiio  , qu* oliv*
bat ur quolibet centefirno anno omnibus vere p cen *t ert  tY i
bus  , confeflis vifitantibus bafilicas beatorurn ? e
& Pauli  > per tflam. extrauagan te m.a d annum
gefimum.reducitur ..

Clcmens. V I. arctnepifc&po Tarracett.

cius^fujfraganeii t  •

V Nigenitus dei filius de dnu patris in vteru dig”
tus eft defcendere matris, in qua,&ex qua»° , ^ i
mortalitatis fubftantiam.diuinitati fua, in f u ppodt J
nitatCjineffabili vnione coniunxit,id quiul fuit, p er

nens,&quod.non erat^aflumens : vthaberet vnde
minem Iap;fum-redimeret, & proco fatisfacercc de° x
tri. Vbi enim venit plenitudo temporis b,  mid c  f
filiumfuiim faftom fub lege, natum ex muliere:^^

;  a  VtdeiVoČl; fcholafticof lib.  4. fente difl.i 9*

21.in de enim fientaperta^ua: traduntur in textu
Jis.adde Rofjenfem-contra Lutherum-iart,!^. &
fcqn.entibns.  b a dGal.^ ? .  ^

397

De poenitent.&remifljonibus. 398

gefinarius numerus inr eft.me»tis,vcteriqui-

S u iiub lege erant,redimcrct, v c adopcionem recipe-
r 5»t filiorum. Ipfe namq; fadus a nobis a dco fapicn
tl *>iuftitia,fandificatio,& redemprio: non per fangui-
ne n,i hircorum 3 aut vitulorum,fed per proprium b  lan
[> u inem introiuic fcmel in fanda, seterna redemptioiie
ln «enta. Non enim c  corrupribilibus auro & argen-
Co >fed iuiipdus agni incontaminati, & immaculati pre
ciofo fanguine nos redemit: quem in ara crucis inno-
Ce ns immolacas noti guttam fanguinis modicam » quar
t amen propter vnionem ad verbum pro redemptione
toc ii^ humani generis futfecifiet,fed copiose velur 9?-
proflu um no r citur eftudifle, ita vta planta d  pe-
»vfquead verticem capitis uulla fanitas inuenire-
f 11 * -  in ipfo. Quantum ergo exinde, vt nec fuperuacaa,
* n anis, auc fuperflua tantse effufionis miferatio redde
r «5 u r, thefaurum militanti eccldia? acauifiuit, volens
fois the(aurixarc filiis pius patenvc fic fit infinitus the-
feurus hominibus,quaqui vfi funt, dei amicitUe parci-
c *pes funt effedi.Quem quidem thefaurum non in fu-
dario e  repofitum , noninagro f  abfcohdicum , fed
per heatum Petrum ctIi  clauigerum eiufque fucceffo-
res  fuos in terris vicarios coniraifit fidelibus falubriter
difpenfandum: & propriis, Sc  rationabiltbus caufis,
nune pro totali, nune pro partiali remi {lian e pcenae te-
poralis pro peccatis debitar,tam generaliter, quam fpe
cialiter ( prouteumdeo expedire cognofcerent) vere
pcenitentibus &confeftls mifericorditer applicandum.
Ad cuius quidem tbefauri cumulum beat r dei genitri
cl S)Omniumqne eledorum a primo iufto,vfque vlcimu
Iperita adminiculum prsftaic »ofemtur: de cuius co-
m m p ti on e, feu minutione non eft .aliquatcnus formi-
dadum,tam propter infinita Ghrifti (vt praedidum' eft)
berita, quam pro to , quod quan.ro pluresextius ap-
Phcatione trahuntur ad iuftittam, canto magisaccre-
^itipf 0ium  cumulus meritorum*Quodfel.ce«jBonifa-
c *us pap.viij.prsedecdf.nofterpie (iicutindubiecredi-
IYlu s) coniiderans> Sc  atrenta meditatioae reuoluens,
^Uantuni apud homines gloriofi principes terrs Pe~
^ r us i\'  PauJus* per quos euangelium ChriftiRom* re¬
pi e nd nit, & p e rq u os ecclelia religionis fumpfitexor-
qui fadi Chriftiani populi per euangelium ge-
^toresjgregis dominiči paftores, fidei lucern*, eccle-
"arum col um na?, pr* c*teris apoftolis peculiariquada
P r *rogatiua in ipfo faluatore fidei virtnte praecellunt.
Quorum vnidcilicet apoftolorum principi, (icut bono
difpenfatort ,claues regni caloruro commifit: Alreri
t anquam.idoneo dodori-, maaifteriuniecclefiaftic* e-
j^ditionis imunxit. In fpecialTvencratione haberi de-
c ant, & debita honorificentia venerari: proipforum
Jjemoria recolenda crebrius, Sc  reuerentia acunčlis
hriih fidelibus cis deuotius adhibenda > ipforumque
P^troeiniofauorabilius aflequedo, inconfumptibilem
j^efaurum hu«ufmodi pro excitanda& remuneranda
e uotione fidelium voluit aperire : decernens defra-
^ ril m fuorum confilio,vc omnes, qui in annoa-natiui?
at edorrini M.ccc.& quolibec anno centefimoexxunc
ec ururo ad didorum apoftolorum bafilicas de vrbe
** c cederent reuerenrer, ipfasque fiRomani adminus
, X5c ’ veroperegriniautforenfesfuerint, quindecim
^ebus continuis velinterpolatis, faltem fernel in die,
pm tamen vere pccnitentes, & confefli exifterent, p-
°jUliter vifitarent: fuoruni omniumobtinerentpie-
t lI1, mam veniam peccatorum. Nosautem attenden-
Cs J  annus ^ quinquagelimus in lege Mofaica (qua
r  ° n v enit domin us foluere, fed fpiritualiter adimple-
)  ^ubileusremiffionis & gaudij facerque dierum nu-
lege fit remiflio, cenfebatur: quadque ipfe

jj; a F  \‘Corinth\i.  b> »Ad.Hebr.j:  c i,Pet.  1..

C I '  e Luc.eiy,.  f Mtitth.  1 $. g Le~  j
•^5*/» ybi plenifiime de.anno tjuhn^uagejima lukiUt «. j

quinquag

dem cx Ugis dationc , nouo ex vnibili fpiricus fan^i 1«
difeipulos miifione , ptrquem dacur peccacoru renui-
fi o, fi n g u I a rirer h o n o ra t u r. Qu o dq; h u i c p 1 u ra Sr gr a n-
dia dniinarum adaptancur mvfteria fcripturarHm: A:
cl a more m pecuharis populi noflri Romani, videhcet
hoc humiliter fupplicacis,ac nos ad inftar Moy f & Aa¬
ron perproprios& folennes nuncios, ad hocdeAina-
cos fpecialicer orarstrs pro toto Cbriftiano populo, &
dicentis : Domine, aperi eis thefaurum tuum,fontem
aqu t vina?, defideran&cs benignius exaudire, non qui-
dem vc fictit illius Ilrae.litici populii-ndurati cedet mur
muratio , fed vt iftius prafdilečii populi, & cundorum
fideliu augeaturdeuotio: fides fplendeat, fpes vigeat,
charitas vehementiusincalefcac. Volentefque quam
plurimos huiufmodi indulgentiae fore participes 5 cum
pauci multorum refpcčtu propter vit* hominu breui-
tatem valeant ad annum centefimu peruenire, de fra.
no. con. prardiftam conceflione indulgeneis ex fupra-
feriptis , Sc  aliis iuftis caulis ad annum quinquagcfimu
duximusreducendam. Stacucn. de fra.con. pr*dido-
rum , & apoftolic* plenitudine poteftatis, vt vniuerli
fideles, qui vere pcenitentes &confefIi in anno*a nad-
uitate eiufdem M. ccc. quinq«iagchmo proxime futu-
ro,&deinceps perpecuis futuris tempodbns de quin-
quaginta in quinquaginta annis prsedi^las eorundem
Petri & Pauli apoftolorum bafilicas & La-teranen. ec-
clefiam, quainclytserecordationis Conftantinus,poft-
quam perbcatum Silueftrum, ficutper eofdem ap.olio
los deo reuelante cognouit, renatus fonte baptilmatis •
fuerat,& a concagiolepr* mundatus, in honotem fal-
aacoris conftruxi{Te,quamq;idem beatus Siluefterno-
uo fanftificationis & chrifmacionis genere dedicade
legitur: & in cuius eccleli« parietibusprarfati faluato-
ris imagodepičia primum toti populoRorrano vifibi-
liter apparuit deuotius veneranda,quam ex his & aliis
certis & rationabilibus caufis, vt ipla ecclefia pariter
indulgentiae praediči* priuilegio decoretur,&: deuotus
ab eodem faluatore, qui in pr*fatis apoftolis mirabilis
prsdicatureoru meritis &precibus indulgentise mc-
reatur pcrcipcre largitatem,in hoc cenfuimus venera-
dam,caufa deuotionis modo prsedido vifitauerint,ple-
niftimam omnium peccatorum fuorum veniam confe-
quantur, ita videlicet, vt quicunque voluerint indul-
gentiam huiufmodi a{fequi,ft Romani ad minusxxx.fi
vero peregrini aut forenfes, modo*fimilixv.diebus ad
pracdi&as bafilicas ,& ecclefiam accedere ceneantur:
Adiicientes,vt ij etiam quipro eaconfequendaad eaf-
dem bafilicas, & ecclefiam accedent, poft iter arreptu
impediti legitime , qub minus ad vrbem illo anno va¬
leant peruenire, aut in via vel dierum pr*taxato nu-
mero non completo in dida vrbe deccfierint,vere pce-
nitentes(vc pra?mittitur)& confefli 3 eandem indulgen-
, tiam confcquantur. Omnes nihilominus& fingulas
indulgentias,per nos vel prasdeceflTores noftros Roma.
pontifices tam prsenominatis,quam aliisbafilicis & ec-
clefiis de dida vrbe conccflas, ratas & gratas habetes,
ipfas audoritatc apoftolica confirmamus &'approba-
mus,ac etiam innonamus,^tpr*fentis feripti patroci-
niocomunimus. Nulliergo omnino hominum liceat
bane paginam noftr*redudionis-, conftitutio. &c. Si
quis autem hoc attentare pnefumpferit, indigoatione
onanipotentisdei,& didorum Petr ršc  Pauliapoftolo-
rum eius fefe nouerir incurfurum. Datum Auinion. vj.
Kalend.l : ebruarij,Pontifi.noftriannoprimo. Quocir-
cafraternitati vcftra?per Apoft.fcripta madamus, qua-

tenus finguli veftrum, in fingulis veftris ciukatibus Sc
dicecefibus pradidas noftrasliteras fubditis vobis de-
ro & populo publicetis , .Sc  intelligibiliter exponntis:
vtannuente do^ninoad promerendam huiufmodi in-
dulg^nciamfe difponant. Caeccrum. quia prafentes li-
PP 4

Extrauag. commun

ter ?.  nequirent, forfican propter vi ara m difcrimina,
vel alia legitima impedimenta fingulis veftrum com-
mode pralen tari: volu m us, qubdper te frater archie-
piicope j didarum literarum tranffumptum manu pu-
blica[fcriptum, tuoqiie munitum figillo vobis fratres
fuffragancitranfmictattir: cui vcluroriginalibus lice-
ris adhiberi voluraus plenam-fidem. Datum, Scc.

CAP. III.

Confiitutio cafuspapa r.eferuatos cornprehcndens cer-
tis cx caufis ku- p o ni mr , d quibu* nuttu-t abfoluere

fineJJ/eciali licentiafedi* apofolica.

Paulus Venetus papa II.

E T fi dominici gregis faluti femper intenti fingulis
cum humilitatepofceatibus ea benigne conccdere
ftudeamus, perqua (peccatorum moledepofita) falus
ipfa.fuccedat, & ab hoftis humani generis feruitute e-
reptas animas lucrifaciamus altifiimo, quinobis eas
■Aiabonitate ccmifit:id tamen propenfiori ftudiopr^-
cauendum effecenfemus,ne (cuiufuisindulgentije>re-
inifiionis velfacultatis obtentu ) Chrifti fideles procli-
niores ad illicitain pofterumcommittendareddantur:
autverna*facilitas a  ei peccanditribuatincentiuum.
Hacitaque confideratione habita, olim emanauic a no
bis conliitutio tenoris fubfeqwentis: videlicct,Sančtif-
4imus in Chrifto pater, & dominus nofter, Dominus
Paulus diuina prouidentia papa fecundus, qui pridem
fuperplenariis remiffionibus, quje femelin vita, Sc  fe-
mel in mortis articulo conceduntur,formam & norma
inftituit, ne paftim fine exceptione quorumcunq; cri-
minum prociiuiores reddercntur homines ad peccan-
dumrper regulam in cancdiariaapoftolica publicatam
ftatuit & ordihauit, qnbdin quibufcunque conceftio-
nibus & facultatib. abfolucndi, cafusftifra fcripti tan-
quam fpeciales fediapofiolicžereferuati femper intel-
ligerentur cxcepti. Videiicetoffenfsecclefiafticje li-
bertati$,violatione> interdidiah e a dem ledeimpofiti,
Criniinum hjerefis,Confpirationis in perfbnam, aut fta
tum Romani pontificis,feu cuiufuis oftenfie,inobedien
tia?,feu rebellionis eiufdem pontificis,vel fedis apofto-
bcx,  presby*ericidij, Offcnfa* perfonalis in epifcopum,
fcu alium praelatum,Inuafionis, Deprjedationis, Occu-
pationis, autdcuaftationis terrarum Romanje ecclefije
mediace vel immediate fubieftarunv. ac etiam inuafio-
nis Roinipetarusn, feu quorumcunque aliorum ad Ro
manam curiam v*nientium : Prohibirioms deuolutio-
nis caufarum addi&am curiam , Delationis armorum,
Sc  aliorum prohibitorum ad partcs iufidclium , Irapo-
■fitionis nouornm onerum realiu, velperfonalium , ec-
clefiis velccclefiafticis perfonis: Simonije fuperordi-
-nibus vel ben.eficiis aflequcndis,in eadem curia vel ex-
tra contračije. Et generalitcr in cafibus contentis in
bulld,quš confueuit in die ccenje domini, per praidccef
■ forcs fuos Romanps ponrifices publicari: Confiderans,
quod plerunque. contingit fuam fanditatcm huiufmo
di facultates & confeftionalia, tam prjefentibus, quam
abfentibus,etiam oraculo vime vocis concedere ( ne p-
textu concefiionishuiufmodi, vel pcenitentes vel con-
feifores in fuprafcriptis cafibus fallantur & fallant)fta-
tuit & decreuit fuas intentionis fuiiTe,& effe,per quaf-
< cunque conccffiones Sc  facultates per fuam fančlita-
tem,tam fcripto quam verbo fadas, & inpoRerum f&>
ciend^s,nemini licere lrretiros dičbis cafibus abfoluerc
fine fpeciali ftue fandlitatis licentia: quinimo concef-
fiones & indulta prjedicia, quo aa cafus exc-eptos hu-
iufmodi r»ulli penitusfuffragari. Vtautem ipfaconfti
tutio (qua‘ dudum , icilicer quinto Calendas April.ari¬
ni ab incarnatione domini noftrilcfu Chrifti, millefi-

Lib.V. Tit. IX.

400

•ji Ve ni a f&ciliteis 'in^entiuum trihuii delinanenfti.c ,
cUricorum.cxtr.de v/ta h o n e ji. clerico ru m .

mi quadrir gcntefimi fexagefimi fexti.pontificatns no-
flri anno fecundo pubhcata fu.it ) eifdem Chrifti fidcli-
bus plenius innotefcat, nullnfque illius ignorantiani
prjecendereValeacin futurum : prjefentibusi.nferi fcd-
mus,vt ad maiorem omnium perueniat notionem.N ui
li ergo omnino hominum liceat hanc paginarn nom°'
rum ftatuti, ordinationis , & decretiinfringerc, vel ei
■aufutemerariocontraire. Si qttis autemhocattenta**
reprsefumpfcrit, indignationem omnipotentis DeiA
beatorum Petri Si  Pauli apoftolorum eius fe nouerit
incurfurum. Datum Romse apud famftum Petrumja^'
no incarnationis dominicje M.ccccIxviij.qiiinto N#n as
Martij,Pontificatus noftri anno quinto-.

CAP.  I I I I.

Bul/a con firm ationif anni Iubilei , publicata apudfi in '
cium Pčtrum in dic n a. ti nit. Domini , in qua continctufi
qubdannu-s lubileics eU ad branitu tempu* reduciu
olim ejfet.: quoniam vigcJimoquinto quoq. }  anno cun^
fideltbu* bajihca* vrbi* Romana: fric exprejfa* vifif^ 1 '
bu* illia* tndulpentije concedentnr. Ut illo dur ant e , Alt*
indulgenti* vbiq }  cejfant.

Sixtus IIII.

a Vemadmodum a  operofi,vigilifque paftoris l°'
lertiaoues fus cuftodi« deputatas, curataf^'’ '
rum prseferuare incurfibus, & ad ftatum profperuit 1  *
tu multiplicatoperducerc: ita quoque tk  nos (quib u
difpofitionefuperna vniuerfi gregis dominici ft>b c,tl L
docommiffa eft)^: fu prem is defideramus aftečtibus>
ftudiis nitimur iridcfeffis cunčfos Chrifti fideles > fi 1105
aiufticisc femitahoftis humani generis diabolicafr aU
de auertitjdepofita peccatoru farcina,fuo reconcift afe
aučfori: vt jeternje felicitatis pramiiis noftri redemP t£,/
risinjeftimabilicharitate media p©tiantur,fiatque n 0
ftrje operationis minifterio vtilicate publica fuaden rC !
etiam per gratiarum fufceptionem, quod eorum
conueniat, atque noftrje & prJedeceflTorum noftror'"'
ordinationes falubres debi tis eftedhbus mancipe^^J
Olim fiquidem felicisrecordationisPaulus papa \ eCk \
dusjpradeccfibr nofter rationabilibus caufis tune
preftis indu&us, de venerabilium fratrum noftro rU  £
cuncfuorum, de quorum numero tunceramus, c ° l]
lio,annum lubileum adbreuiustempusprouida'^
deratione reducens,illum ad anniim vigefimum q 111 . 1
tum apoftolicaaučforitate reftrinxit,ac voluit,

Sc  decreuit ex caufis prjedičtis, quod fin-guliv
quinque annis lubileus annus prjcdičius celebra^^
beret: quodque anno domini M. cccclxxiiij. p 1 ' 0 *,*
futuro, vidchceta vigilia natiuitatis domini noft rl  ■
fu Chrifti, idem anmas lubileusinciperet, Sc  vt f et l 1 ^
tur, finiretur: ac vniuerfi Sc  finguli vtriufque fe.v^.p
deies, qui beatorum apoftolorum Petri & Pauli bf
cas, Lateraaenfis quoque, & fan&je Maria* mai° rl5 ^
mje vrbis ecelefiasflatutis diebus deuote vfitaren c ’ ^
mnes Sc  fingtilas indulgentias, Sc  pcccatorfi rcnft ^
nes confequerentur, quas idcmpontifexfuiqueP^
deceffores anno Iubileo huiufnvodibafilicas ^ eCt  e (
fias prjedičlas vifitantibus deuote concefferant:» f p
quafdam primb, Sc  deinde nos, qni ( di&o
fore , ficut domino placuit, fublato deme^io ) ^

. mus diuina difponente clementia ad apiceitf a
mi apoftolatus affumpti , Sc  per alias noftras ,c  y
eiufdem Pauli prjtdecefforis ordinationem ,  vol* ^,{5
tem , & ftatutum , acornnia& fingula in eifd c ( ?
literis contenta , de fratrum eorundem cor.fl'^^
probantes : Similiter ftatuimus Sc  ordinamus j
annus lubileus prjedičfus, cum eifdemindulg^
remiffionib.plenariis peccatoru, anno P rox l Ir, ^.^

a Vide extrauagantem Gregorji xiij. inči p '•
ac redemptsrqua in diciturfantin* labilen*pro

401 De poenitent. & remijJionibus.

a  vigilia natnucatis eiufdem incipere j & vtfeqmtur :

c °ntinuari deberet: prourin fingulis literft prsdiftis
(^uarum tenorcs,pra;fentibu$ haberi volumuspro ex-
) plenitis continecur. Veriim,qui3 poitmodum,
f a mnos,quarnidem Paulus pržedecelforno&er, du.n
1,1  bunianis ageret, animarum faluti fidelium inrenti,
Jaitorunvprincipum & aliorum Chrifti fidelium, ac
detiorarura perfonarum pulfati precibus, diupfasin-

^dgentias Sc  peccatorumremiifionesplenarasnon'

n '-diis ecclefiis, monafteriis &piis iocis dnxim»s con-
Cc dcndas: propter quas populorum forfan coucurfus
a ^ba(ii'icas & eccle.fias antedi&as retardari, aut ipfius
labilei celebritas minui, vel intermitti polic c, cu
at fitnarum non modico detrimento. Nos qui vniucrfo-
r«m credetium profcdibus, Sc  faluti profpicere exde-
blc o minifterij paftoralis adftringvfiVur (ne proptera-
* a nim iadulgentiarum hačtenus a nobis, feu eodem
j^ulo, vel aliis prasdecelforibus-naftris concedTarum,
huiufmodicfFufionem , hocdan&um opus ac remftfio-
?* s  8c  gratise annus lubileus intermictatut, aut fideles
J pd a tanco munere reddantur expertes) remediis op-
portunis prouidere vo!entes,omnes & finguias plena
rias > etiam ad inftar lubileftac etiam commutandi vo-
ta, aut fuper eis & male ablatis incertis, aut per.vfura-
nam prauitatem, vel alium illicitum modum extortis,
difpenfandi Sc  componendijantilla fub cercis modo Sc
P 1  a r e m i 1 1  en d i> & d ep u ta n d i co n fe (To re s,c u m pote
«ateabfoluendi,etiam in cafibus fedi apoftohca; rcfer-
'jatis,facultates, conceflior.es, Sc  indulcaa nobis Sc  ea-
dem lede , vel illins aučioritate quibufcunq; ecclefiis,
^ojaafteriisihofpitalibus. Sc  piis locis,vniuerfitatibus,
r; *ternitatibus quibufltbet, tam in perpetuum, quam
a dcertum tempus, in vita,feu in mortis articulo, quo-
llls  modojaut quauis caula quomodolibet concelfas Sc
concefTa,^in pofterum forfitan ccncedendas, vel con
Ce denda , aučtoritate apoftolica te nore prajfentium de
a pofiolrcs p o t eft at isp le n i t u d i n e, vfique adnoftrum &
eiuf dem lcdis beneplacitum fufpendimus,illafquc du-
rat Re beneplacito noftro, Sc  fedi s pr*di&* fufpenfas
^ volumus, necinterim alicui fuffragarft indulgen-
tlls  tamen bafilicarum , & eccleharu dids vrbis in fuo
p-nario robere durantibus. Diftričtius inhibentes, a-
! as  indulgentias (prarter iftas duntaxat)in locis publi-
Cls  velpruiatisprsedicariaut nunciari, earumque pra?-
^ xt u a qu3Eftoribus a  aliquidexigi quoquomodo.
HfUuimo quaeftores, & pradicatores quofcunque per
.°corum ordinarios a praedicationibus & qutcftib.hu>-
lu ‘modi »aerendi, volumtis tSc mandamusprsefentium
au ftonr at e areeri, fub cenfuris Sc  panis ecclefiafticis,
^ftuibusvifum fuerit epporcunum. NuUicrgoom-
ln ohominum |>:eat hanepnginam noftrorHm lulpen
inhibitionis-, mandati Sc  voluntatis infringere,
e e » aufu temerario contraire. Si quis autem hoc atp
Ct Uarcpra 2 rumprerit>indignaiione omnipotentis Dei,
cb catorum Petri -Sc  Pauli apoftolorum cius fe notie-
^ lncurfuru. Datum Tyburse anno incarnationis Do-
m. CCC c:lxxi  n. 4 .Kalcnd.Septembris,Ponti-
c ^tus noftri anno tertio.

C- C A P. V.

t -  w, m tempore fuo mvltis cecefferat indulgen-

**  * quas cer tis ex caujis Inc rcuocat.

Y^ _ Idesn

K Tu dominici gregis falutifemper intenti, fingulis
^ Cl *m humilitate pofcentibus ea benigne concedere
fa 7 Ca m^,p er q u ? (p ecc atorum molcdepolita)falus ip-
, Uc cedat, Sc  hoftis Humani generis feruitutecreptas
lI ^asluc r ifa C ianuis aItiflim 0 ,q U i nobis eas fua boni-
, ^p CQ mrni(ic; id camcn propenfiori ftudio pr^cauen-

v a  Pradicatores qu.cjlua.ri os o mn ino.aboleuit conciL  ,
^^JLSide.refor.c, l^vlti.i&fejf.zi. dc.r.efor.m. cu.  ,

402

dum elfc cenfcmus,necuiufuis indulgenti*,remiffio-
nis. vel facultatis cbtentu»Chrifti fidclesprocliuiores
ad dlicica in pofterum committcnda reddantur,aut fe*
cilitas veni« eis peccandi tribiut incentiuu. Cum ita*
que (ficut muhorum fidc dignorum celtimonioacce-
pimus) ob multitucUnem facultatum pcr nos,vei audo
ritate noftra conceftai mn, tam verbo, quam in feriptis
confedis exinde literis vel nonjpra iatis Sc  perfonvs ec^
clefiafticiSjetia religiolis. Sc  feculanbus vtriufq; ; fexns,

capitulis,collegiis,conuencibu!»,horpitalibus ,  confr^

triis>&: vniuerlitadbus,tam in genere, quarn in fpecie,

fub eledis)ne J vel.deputatione confelforum,qui eiige«

tesGofdeuijvel pro i ndulgentiisper.nos concelfis con-
fequendis,adecclefias Sc  aliapialocaconfluentcs, icu
ad aliqua pia opera-manus pon igentes adiutrices, ea-
rundemque confratriurum con.^ratres, Sc  forores,ac in
holpitalibus pra;didis decedetes,feu deferuientes, auc
eis pie aliquid 1  elinquentes, vel aliquaalia meritorum
miinfteršaexhibentes, ik  in ordinibus prsificentes, eo-
rum confelfione diligenterauditain fingulis eriam le¬
di apoftolicae referuatis cafibus femelin vi-:a> Sc  in aliis
totJ.es quoues v ac in mortc pletiarie, vel alias etiam ad
elfedum confequendiqualcunq; indulgfntiaspiena-
ria5,vel non plenarias,abfoluere,& pcemtentiam falu-
tarem eis iniungere y cmilTa quoque vota per illos qu^-
cunque in alia piecaris opera commuture libere , Sc  li¬
čite valeaut: fideles prsefati ad peccandum , Sc  ad alia
illicitacommittendum , nonfinquam; procliuior.es cxi-
ftanr,in non paruum periculum laluusaninvaru.m fua-
rum. Nos qui deopropitio eiufde gregis dommšcirme-
ritis licetinfufficientibus caufam genmus)N:'iUu:''i ipi-
ritalis thcfauri elarg.itione cupimus ipfi deo reddere
acceptabilcm : ne exinde clauium ar.cioritas deduca-
tur in contemptum, ipfique ad peccandum orochur)-
res (vc diximus )libertus prolabantur. Ex prsmillis Sc
aliis raLionabilibus caufisanimum noftrurr. moHenti-
bus,motu proprio(non ad alieuius nobis fuper hoc.ob-
latspetidonisinftanciam,fed de noftra mer. volunta-
te,&.deliberatione)au(ftoritate apoftolica t. nore prc-
fentiuna.ftatuimus,& ordinamus, quod.deca:tero prie-
texru facultatum huiurmodi Goneeflarum a nobis, vel
aučtoritate noftra, & quas concedpquomodolibet con
tingetinpofterum, verbo, literis, autpuauisalia.fen-
ptura : etiam cum claufuia, quod fola fignatura fuffi-
ciat etiam in fauorem fidei, Sc  cruciacse: nulius coniel-
forum eorundem qucmpiam cuiufuisftatus,gradus,or
dinis,vel conditionis exiilac,& quacunque ccclefiafti-
ca,eriam epifcopali-vel raaiori,aut mundana,etiam re**
gali,& maioridignitace prarfnlgcac, qui oftenfd eedc-
fiafiica? libertaris-, violationis interdičti ab eadem led«
impofiti,reu hsrcfis,poftquam fuerint de ea fententia-
liter condemnatftdelatideu puhlice diftamati: confpi-
rationis in perfonam aut ftatum Rom. pont-.feu cuiul^
uis ofl : enfa: ? inobedientise,aut rebellionis eiufdan pon.
vel dičfe fedis, mutilationis membror.um, vel occifio-
nis ci:iufcunque in faerisordinibus conftituti, oftenfac,
perfonalis in epifcopum fcu alium pnelatum : inuafio-
nis^epržedationisjoccupationis^ut deuaita- ionis ter-
rarum Romanae ecclcfi^ mediate vel immediace lubie-
darum : ac etiam inuafionisRomipetarum, ie.u ,quo-
rumcunque aliorum ad Romanam curiam veidendu:
prohibitionis deuolutionum caufarumad dietam cu-
riam,de!ationis armorum,& aliorum prohibitorum ad
parces infidcIiurn:impofitionis nouorum onerum rca-
lium,vel peribnal ium ecclefiis, vel ecclefia fticis perlo-
nis: finroni* fliper ordinibus,vel beneficij confequen«
disin diifta ciicia-vel extra eam contrato^ criminum
quomodolibet reusforet. Et generaliter in cafibus c5 :
tentis in-literis,-qus confue.uerunt in dic ccc naj.domini
publicari: pratexta huiufmodifecuitatuni abfoluere,

^cpcr eos.€inifira.p > crcgrinauonis.vltraniaru.«« t A  Yifir

Extratiag.commun. Lib. V. Tit X. 404

tationisliminum apoftoloruro Peci 1 Sc  Pauli, in Com-
poftella, & caftitatisacreligioim veta. Nifiexfpecia-
liliccn’tia,&*certa fcientia noftra, de qua demum con-
ffarc ccnlearnr, cum in fignacura noftra defuper manu
sioftra feriptum, auc in literis noftris cxpre(fum fucrit:
nos cx  certa fcientia & defpecialigratiaid concedere
cum derogationepraeferitis confiituttonis, illius de ver
bo .id verbum inferto tenore: n«n autem perclaufu-
las id iroportantes,vel in articulo ni ©rt is conftit-utura,
& tune in cafibus (in cpnbus fatisfa&io fucrit impen-
denda)fa£a fatisfadione, vei idonea pradlitacautione
commutareprarfumant. Ec fi aliquiconfdTorum prz
dt&orum centra prsfentem conftitutioncm qucnqua
abfoiuere, aut excepta vota praedida commutare at-
tentauerint, abfolutio &coramucatio huiufmodi nul-
lius lit robonsjvci momenti. Et contrafacientes eo ip-
(bexcommunicationis fententiam incmrant,a qua(ni-
jfiin mortis arciculo a  cenfticuti) ab aliquo> quam a
Romano pontifice abfolui non pofttnt: Noa obftan-
tibus lkerisj& conflitutionibus huiufmodi, ac confti-
.tutionibus,& ordinationibus,&c.Et ne aliquis de prae-
fentibus ignorantiam valcat aliegare : mandamus cas
in cancellaria apoftolica, Sc  audicntia licerarum con-
tradidaruriilegi, Sc  publicari, acinterexrrauagantes
aliasapoftolicas conftitutiones in quaterno didac can-
xellariže defcribi,&c. Nulli ergo omnino hominum li-
ceathancpaginam noftrarum fufpenfionis, inhibitio-
nis,mandati & vo!untatis,&c.Datum Spirat,ann.

Domini m. ccccl xx y 111.

D E

M-

SENTENT1A EXCO
municationis.
r 1 t  r l  y s x
cap.  1 .

txcommunicAti funtom paBix ant promrfiionibu* iu-
fiitiam, vel gratiam a fe-de apoftolica ob ti h en t , tgr-qui ta¬
le* non r ene lani: nec illis abfolutio facile conceditur.
Bonifacius odauus.

E Xcommvnicamvs & anathematizamusex
parte dei omnipotentis, patris, & filij, & fpiri-
tuffandi: aučcoritate quoque beatorum apo-
ftolorum Petri & Pauli, & noftra, omnesclericos,xcii-
giofos,& laicos v-triufque fexus,luie (int familiares cu-
ri:e,liuealijvndecunque,qut aliquodpadum fecerint,
feu aliquod paruum, vel magnum promifcrint,veI pro-
miffionem reccperint, aut cx padofiue promiflione
~occulta,vel manifefta fada fub gcneraiibus Sc  plenaric
non expreftis,fiue lit fub fpecialibus, Sc  exprciHs aper-
-te verbi* quicquam dederint,antrcceperint magnum,
vel paruum, vel promiffionem de quacunque rc aut v-
’ tilitate propter hocconlcquendafecerint,-vel reccpe-
"rincp«oaliqua iuftitia fiue gradu pr o fe aut pro alio in
’ caufis, vel iudioiis, Teu alias per literas apoftolicas, Sc
quibufcunq; raodisapud fedem apoftolicam obtinen-
. da. Et hanc fententiam ad promittentes, Sc  acceptan-
tes,dantes & recipientes duximus extendendam. Iilos
quoq;qui aliquem fciuorint culpabilem in pra?didis,
■'<k  nobis intradierum trium fpacium non retulcrint,
vel alicui, per quem ad nos verbu fideliter perferatur :
(imilidccernimusfententice lubiacere- Decernimus e-
•tiam,vt nullus hancincnrrens excomnumicationis frn
tentiam proprsedidis,vel aliquoprarclidorum(abfque
fpecialimandato) noftr« abfolutionis beneficium va-
lea-t obtinere: nili forfan ad nos habereaccelTum non
poflet in mortis articulo b  eonftitiitus. Necetiamad
abfoluiionis gratiam admiitatur, riili priusquantum
dedir, velrecepit, integralirer pauperibus largiatur.

a yide conc.Trident.feff.14.. de cafUmr, rcferuAtiane
cap.  7. b ytde concil. Trident.feff.14. c.  7. de cafuKn
refernationt.

Iuftitiam ver© fiue gratiam fic obtentam nullius pror-
fu.s eile momenti volumus, onr*nique ftatuimus carerc
eiFedu,& robore firmitatis. Sed & fcienter vtentes Jp*
fis, fimili Fententia excommunicatidnis adftringi mU . s:
&  referuantes nobis abfolutionem eoru cum pratiB*F’
fis omnibus ad pccnas fimiles obligamus.

CAP.  U

PrATKifi* dam ni4 cxinterdicle> prouenientibttf i y A * ui
quod propter dominum debita non ffluentemeiM terf^>
velciuitasjint fj)ecialipap#licentia non interdicatur •

Idem.

P Rouidfc attendentcs^iod vt frequentius,qu^ ml115
non fine caufa, fine culpa tamen multorum
didi fententia proferuntur, quod.q; funtnonnulli 1 ?"’
dicesnimisprompti ad proferendas cafdem , etiam ^
negociis fiue caufis, qu« in terci um plus ex cupidif at *^
quam charitatis radicc perfpicuis indiciis ^peedeve^"'
guuntur: quodque interdidi tempore diuina org irli
fafpeHduntur & laudes, nececclefiaftica facram cllt *
miniftrantur,vt folentitollutitur moreuis feu min uUSI
tur fuffragia, ^>rseiertim per oblacionem Frequ
boltia falutaris: adolefccntes & paruuliparticip* nttf *
rarius faeramenta,minus inflammantur, Sc  folida* 1 ^
in fide : fideliura tepefeit deuotio, hsrefes pullul 3 nt J
Sc  muitiplicsntur pericula animarum. Prscfentis cV*'
fticutior.isprouidttnus tdido, vc nuHaprouincia^ 111 ^
tas,c>flrum,viIIa,locus, territorium, veIdi(lrift‘ !S * U i ,
doritace ordinaria, vel delegata fupponatureccl^.
ftico interdidopropccutaiario debito, vel pro cib l ‘‘ ll tf
monetarjvdpecuniae quantitate,quacunque occa»°,
vel caufa, feu quouis qusfito colore : pro eo ma*!^ ’

fr'

quod ipforum domini,redores feu £>fficiales,qu^ cU j
nomineccnfeantur,aut ineolsp feu habitatores a»i c  ^
gularesperfon* ipforum ftacutis, vel ftatucndis Qi&
natis vel ordinandis terminis huiufmodi debituff* f
quantitatem non foIuerunt 3 hadenus aut in antea &^
perfoluent. Nos enim exnuncdecerniraus irritu^ .
inane, li fecus hadtnus ext.itit attentatum , velc 01 ^,
g-eritatcentari,iUudquereuocamusomnino: N^ 11  °
ftantibusquibufcunquecontradibus,obligation^ .
padisjconuentionibus, compofitionibus,fubmi® 0  ^
bus,fideiu(fionib!is,con(enfibusj|)roceflibus,d: Fen 11
tiis luper hocbabitis,vel habendisiuramentoru^T
narum fpiritalium,& tcmporalium,feu mtsldafH^^jji
pofitionc, vel quacunque aliafirmitatc vallatis- ^
tališ fuppofitio interdidi hadenus foret fada ?^
antea fieret de apottolice fedis fpeciali licentia ? ^
prefla per ipfius fedis patenteš iiteras apparente*

CAP. III. fftl0

.  «■Andronicum PklioŽb^um fe imp e/atovem Gr* c9
nominantemh  tcrefis ipforum fant oxem y  excoffl ll>>1
turn denunciat: omnefčpcnm eo fic nf/nente fod ei,i  ^
contrahenlesfpfb fadlo dicit.excom.municatos , & e$  ^
terras e cclejiafiico fup.p o n en d as in t erdicio. Sun tfi P
dibonif, qua ab ecclefia ten en t: & talit focietasfi H  pp
f ceder at id nulla eJi. F a ci t cap. ad a p oJii ca. deft»“ ,h
*jeiudi.lib:6. '

Clemens V. ,o-

A  D certudinem pr.afentium, & memoriam»

rum Andronicum Paliologum,.qiiiGrafCor» llfl ^ 1 $
peracorem fe nominat , tanquam eorundem
antiquorum, a  fchifmaticorum,&in antiq« at0 . ^c'
jnateconflitutorum, Se  per hochaereucoruim ^
fis ipforum ac fchifmatis antiquifautorcm ?  de

noftrorum confiliodenunciamus exc»mmunN a

fententiam latam a canone incurrifie, ac
fententia: vinculo innodatum. Caeterum v n * u . c ^ ^
fingulis regibus, principibus, ducibus, raarebj. 0
comitibus,baronibus,d' cateris omnibus cutui^V/

a »Al. anfupHAtoriim.

prsecro 1.



c

405 De fententia excommunicat. 4°^

P r *eminenti£.condit:icnis, ftatus,necnon vniuerfica-
, tls  ciuitatum, caftrorum, Sc  aliorum locoru diftričHus
! n »ibemus, ne cum code Andronico Paliologo in hu-
1  u <m o d i excommunicatione manente, focietatcm vel
c ®i'.rccderationem aliquam contrahere fub quouism-
gcnio,vel machinationeprašili mane: vel ei aliasin his,
5 u ‘bus excommumcatus eft denunciacus a nobis, pr*.
‘'areconfilium , auxilium , vclfauorem publicum, vel
° cc ultum. Hc fi lecus prsefumptmn fuerit,omne$ lin-
E u Ures perfonas contrarium prxfumcntes(non obdan
te H»»libet indulgencia fub quacunquc forma verbo-
rt] m , vci expreltione ipiis ab apodolica fede conceiTa,
ve l In poltenim conccdenda, quam quo a d hoc viribus
v °Iumusomnino earere) fententiam excommunica-
tio ms, q 11 -im ex nune in ipfos ferimus, incurrere volu-
'«us ipfo fa&o. Terrasbpforum & vniuerfitaces pra-
^|^tas,quxlecus attentarc praefumpfcrint, prout expc-
dire videbimus, ecclefiaftico curabimus fubiicerein-
j^rdifto. Adpriuationem omnium bonoru,qux a qui-
“»slibct tenenrecclefiis, & adpornasaiias fpiritaleS)&
jetnporales, prout vtile putabimus proceduri. Etni-
nlommusfodetatem Sc  confcederacionem iplas (etia
upccnarura & iuramenti addicioue vel quacunq; fue-
rinc alia firmitate vallata) dccernimtis irritas&ina-
ees. Datum Pi&auis iij. Nonaslunij.annoij.

CAP. lili.

T.xcommunicati funtom literat d papa ante Jitam co»
r on ati o nem con cefraš impugn ant.

(dem. a

Via b  nonnulli(proutaccepimus)co»tradočlri**
\ ./ n am apoftoliiuae prudentia;>quin potiusimpru-
dcncise innitcntes,ac difceptare fuper his de quibus eis
non expedit, fatagentes > afferere non verentur, quoci
iummuspocifex ante ftiar eoronationis infignia fe noa
debet intromittere de prouifionibus, referuationib us»
difpcnfatienibus , & aliisgratiis faciendis > neefem li»
teris epifcopum fimpliciter, fed ele&um epifcopu feri-

bere. Nec ctiam vtibulla, in quanomen exprimatur

ipfius. Nos talium temcricates compefccre cnpientes,
fin gu los, qui occafione huiufmodi aliquas literas »o«-
ftras; fuper negociis quibufcunque confečtas, c  quaed;
nobis ante eoronationis noftra; infignia emanarunt>
aufi fuerint impugnare, excommunicationis fentcnttt
innodamus. Datum apudPefecum Burdc-
galen. dieecef.anno ij.

a Jodnnes de Syluain traffa. de benefic. part.  1.
dum meminit huius extranagantif i  eam tribuit Clemet-, 6 *
b Prouerb. c.  3. c. ne innitaris.extr.de conji.
c M cen cefraš.

E X Tv g I V M £ 0 M M F H, I' V M F I 2{.I S. ■

INSTITVT. IVRIS

CANON I C I,

aviBVS 1VS PON-

T I F I C I V M SIN G V L A R I

METHODO LIBRIS IV.
COMPREHENDITVR.

a Ioan. Pavlo Lancelotto Pervsino
confcriptae: ČdnAula Romana,mandato Pont.
Max. ab illuftribus viris olim
recognitse.

&Qmcprimurru rekciis adfinerru cuiufy columm
lotiš, ‘vndcjjumpti funt .

CVM L 1 CENTI A.




- v. '





T.


' f


.

t •

V.

- v ■ '



> 1

1

j'

)

Pl O PONT. MAX. IO AN.

pavlvs lancelottvs ivre-

CONSVLTVS PERVSINVS, S.

O N Tl FIC f I Iuris Injlitutionesproximisannis
[up en or um Tontificum tujfu  &rnos confcripfimm,
fumm Viri, cafligarmt , qu<t quidem optandum
fine eratftt ijs in lucern proairent au£loribm,quo*
rum mandato (jrfcnpU er recogniufutfjent, Vel
eafaltem ratione cjuod auSloresipJi munera nobis
orati or a acpretiojior*facere confueuerint,

}enon tam quid,qudm d quibm accipiant,bomines
foleantperpendere, Sedquando tdvel ratio temporum, V el aha qu<zcunquc
caufafieri nonfmifilludcertt nullaratione committi debet, ut IurisJahcet
$ontificu Injlitutiones fub alterim,qudm ipfim Fontificis nomine apparc*
<u,t }  jauo Tonttficia onima tura emanant: Velut enim ab Oceano deducla
Amina in ipfumtandem refluuntpta hoc,quicquideftoperiš,quodtotum de
^omanorumPontifcumConftitutiombmdermatumejl, adipfum d{orna u
nion •Pontificem,cjuafiadfontemproprium, redibit. Jddte autem eč iuftius,
pbdmagms aljjsammi dotibus, pub usad $ontificatu tibiaditumparafti,
e\~acUfimamadtunxiftiduruhuiuscogmttonem, VndeperbeUenuncacci -
dtt,ut qua facultas optimum te meliorem reddidit, er ad moderandam difft
c ilhmvs temporibm Chriftianam %empubl infhruSliorem , eam nune tu con*
tr <?,cum Canonum conditor euajeris,bcnejicium reponens mchoremjls t e d*
di tur us: cuius ret non dubuiiam apparent indic ta, cum adrefhtuendos ati ti*
pios Chriflianormi moreš atque harefes extirpandasfan c iijsimas quotidie
Constitutm-es edere non dejiJlm^uMioprocul(Jhnflianogregi non mi
hus : futur/fmtfilubres qsipftsqux iuris Dontifcij, quod nune t menim,It*
brosimplentpjilUs autem Injhtutionesb<e noftrčgradumforte rudionbus
facere po ter mit. Acapies igitur e as placido ac benigno animo: namfi ita
c onim cnrefenferimusgdalia promp tiores reddemur,itr alaeri o^

° res  Dem Opt. Max. te nobis diuincolumem ,
fcliccmq 3 feruet.

C)  *

I N D E X TITVLORVM,

ET PRIMV'M PRIMI LIBRI.

*

*• ~I "XE IureCanonico.
ij. I y De lure Diuino, Confuetudinej&Co
J —*  ftitudonibus.

iij. DejEcdefiafticis conftitutionibus.
iiij Delureperfonarum.
v. DeEpircopis,&fummoPontifice.
v j. DeElečdone
vij. Qui cligere,eligivepoflunt.
viij. De Poftuladone.

ix. De Confirmadone Elečlionis.

x. De Confecratione.

x j. De Receptione,& au&oritate Pallij

xi j. De Vita Se honeftate Pradatorum,

xiij. Deofficio Archidiiconi.
xiiij. DeotHcioArchipresbyteri.

xv. De officto Vicarij.

xv j. DeCoadiutore,

xvij. De Corepifcorum vfufublato.

xviij. DeTransladone.

x i x. DeRenunciatione.

xx. De Depofitione, feu Degradadone.

xx j. De Sacerdotib.ia inferiori gradu cčflitu-

xxi j. De eis,qui in lacris lunt conilitud. [ds,
xxiij. Dcijs, qui funtin minoribus ordinibus

conftitud.

X x i i i j. Communia tam maiorum,quam minoru
ordinum,

xxv. QuipromouednonpofTunt.
xxvj. DeProebendis &alijs beneficijs.

XX vi j. D^Collationibus.
xx vi i j.De Inftitutionibus,&Iure Patronatus.
xx j x. DeClericis non refidencibus.
xxx. De Regularibus, acMonachis.

SECVNDI LIBRI,

j, DeRerum diuifione, atqueillarur» admi

niftradone.

ij, DeSacraracntis.

iij. De Baptifmo 3 & eius effečiu.

iiij. DeSacramento Chnfmatis.

v. De Pccnitendjs &Remifsionibus»

v j. De Euchariftia.

vij. DeExtrema Vndione.

viij. DeSacramento Ordinis.

i x» De Sacramento Matrimonij.

x. De Sponfalibus,

xj. De Nuptijs.

x i j. Qua:Matrimoniuin impedirepoflunt.

xiij. DeTriplici cognarione.
x iiij. De Clandeftinadefponfatione.
xv.. Qui matrimonium accufarepolTunt vel

contra illud teRficari.
xvj DeDiuortij?.

>. vi • De lV-busiacriSjlantl.Sj&religiofis.

x v i i j. De conftruendi.sconfecrandis, & rep a
randis Ecdefiisj &" Altaubus.
xix. De Vniombus Ecckfiarum,
x x. Deimmunitate Ecdeliaru & fubiečH° ne

xxj. DeCenfibus, Exačdombus & Procu rJ

tionibus.

xxij. De CapellisMonachorum.
xx iij. De Religiohs domibus.
xx iiij. De Sepulturis.
xxv. De Canonicapordcne.
xxvj. DeDecimis.

x x v i j. De Rebus Ecclefla: alienandis, vel ll0n ’
xx v i i j. De Peculio Clericorum,ReIičHs > & S uC
ceffionibus eorum.

LIBRI TERTII.

j. De Iudiciis,& illorum diuifione.

ij. De Procuratoribus.

iij. De Pačti$,& Tranfačdonibus,

iiij. DeArbitnis.
v. Delniusvocando.
v j. DeDolo, & Contumacia, & in Pofl" e ‘ sl
nem mifsione.

vij. De Libelli concepdone,&obUdonč>

viij. De Exceptionibus & Replicationib uS ‘

ix. De Mutuis petinonibus.

x. De Reftitutionefpoliatorura,

xj. DeLitis conteftatione.

x i j. De Iuramento calumniae.

xi i j. Vt lite pendente nihil innouetur.
x i i i j o De Probarionibus.

xv. DeSententijSj&Re iudicata.

xvj. DeExecutionereiiudicati.

xvij. De Appellationibus,
x v 11 j. De Reititunone in intcgrum.

LIBRI aVARTI.. 0

j. De Accufationibus , Denunciadonib

Inqui(itionibus,

ij. De Duplid purgatione,

iij. DeSimonia. .

iiij. DeHatretids,&: Schi(maticis,&Appfl a Y j

v. De SortilcgiSjMaledicis, & Sacriteg'**'

v j. DeFurds.

vij. DeVfuris. .

viij. De Adulterijs , &alijs coniun&ionib 11

illicitis.

ix. De Crimine falfi.

x. DeHomiddio.

xj. De Iniurijs,& darnno dato.

x i j. DeEecIeliaftids Ccnfuris.

xii j. De fententia Excommunicationis.

xi ii j. De Ecdefi.iftico Interdifto.

xv. DeSu (pen bone.

F 1 N I S* „ ,,

I  N S T 1



INSTITVTIONVM IVRIS

C A NO NI CI LIBER PRIMVS

I N C I P I T.

I o. Paulus Lancel ottus L C. Perufmus, Iuris Pon-
tificij Candidatis,S.

P R O OE M I V M.

Ib R o s IurisPontifiajdMigenterin-
tuentib.facile apparebit,eos ad quanda
imitationem illorum, qui in iure Ciuili
extant,fuijfe confcriptos,at<^ digeHos.
Nam vt illi Romani Imperator is ,fic hi

_ _ _.  .. _ Romani Pontijicis authoritatepotijli-

mtuntur: ac { velut illiRomanorum Imperatoru con -
fiuutionibus, Senatus,aliorumquemagiflratuum placitis,
& lurifc onfultorum rejjoonfis conftantjic in hocPontificum
lt idem Romanom fanllionesjdcrorum Conciliom de ere ta,
tŠJdnctiJšimoru virom haud dijšimili ordine congefla fente
tl a c ofpiciuntur: qua omnia tam paripojtmodujtudio pojte
r Uas amplexa ejt, ^ tam eodemjijlo interpret ata, utinter bo
n asartes nulla prorjusfint,qua tantafimilitudinefefe inui c e
c °ntingant. No n parua hinc nos interdum cepit admiratio,
j'janarruratione contigerit,ut velut i Imperatono nomine
^fdrei Iuris in c er t os libros redačtafunt elementa ,non ita
et iam adufum jtudiofi iuuentutisad ms Canonicumal i-
hflf P o ntpfcib us compojiu InUitutionesreperiantur, cum
pfhut quidemnuncejt,contemplemur,adijicij cuiufdam re
Nnt [heciemdrnuis atqne omnipr operno dum aditu, car m-

/ . • '
1  •>

Procemium.

tis j una hac tanturn difiimilitudined iure CiuilifeiungA

tur . Plccedit,qubd,cumnemofitmortahum qmgloriA cupl
dinenon tanga tur, boe nonfine magnafua laudefačturi &
debantur. Sed Veteribm q uidemfacile id ignofcipoterit
iaciendis firuendis louius luris fundamentis videlicet oC m
cupatisquafi  materi a defečtu impeditis:at Recetioribut>
eiusfacultatis tra Hat ib usadi uBum c or p m excrefcetibttt>
Infhtutioes inde elicere, quafiderudi marmor efiatua cit

iufdam ejfigicmducerenon dijficilefoijfet:ffi qua noBrorttfi
efifelicitas temp or um,non modo in e a reillufinum vir or
operaruti, verumetiam perfeidprAjlarenonnulh potuifie
Sed h or um quidam-> vita brenkate, quida mul tip h ci ud
harefiium, bellorumque tam ciutli um*qudm externoru p'S'
cellisfacile ex cufari pojfimt.fluisemm infa eri sApoHolafd
faJUgio uniuerfz Ecclefia prafidens ,atq? orbemipfum priP
cipum difiordiisflu&uante, bellorumqueincendiis aBu
t em circunfiicies,ad ocium literarium v ari e agitatum a$*
mum facilepofiit appellere? Sed h o c nos paru aliquando fi
pendijfe videripoffumusmam cim in aula Romana dim 1 '
limis temporibus degeremm, de Infiitutionibus iuris Cart c '
niči Pontificio nomine confiribendi, luBiniani Imperatof
exemplo,ipfi r Ro?nano Pontificifuggefiimm: quauis rrt f '

nusforteopportune, dehistamen confcnbendis ab eodetrtf
datum accepimus,$ quantuminnobisfuit,etiamexplert i '
mus :fiquidemintermijfo fup en or ib us annis p ra legendi rt
patrocinandimuneredmpenseoperddedimus, ut p er nos $
iufmodi Infiitutiones componerentur, qua, ut P ontificio rt 0 '
mine exirent, non indigna iudicarentur: quod quide exffi
t entia nobis cefiifie, it a locupletifiimumfummorum v itd*
probamt tefiimoniu,vt tila i amid de manu Potificis

Procemium.

tiusvepra*venturacrederentur . Sed uj^adeo pofimoaum?
Sum Kom a  ob eamvnamrem diu'futJJemmjtipremA m anus
impofltio dijferebatur, ut quigramjšimis , ac mul tip It ah m
r vndique adjedem Apoftolicam conjluentibus nego cim ad-
tnodumfummum P ontifice,^ natura ipfa( utaiebant)val
de cunčbatorem dipenturrufuijfe ignorauent, magnam tila
tempore inčuna rerum haruTruincuridfuiJjefactlefiipica-
tipotuerit.Itaque diutimjupinerenon valentes in patnam
c oncefiimus,Pontifexpaulo moxinfata. Sed hac commeta -
tio lojujjlciat nos a!iquandofuijfe complexos.Er goficuifčr¬
te audenti ores vififuimus,qui tan tam rem aggrcdi tam trn-
beciliiaufifuerimm,maximisauthoribm,atqueadeb man¬
dat o ipfb Pontificio ha?ic temeritatis culpam redim ere p op
Jumm:velcerteidnonimpunetulimus,qui ob eamremma-
gnoslabores, d impenjas, atquemuidornm obtrečiationes,
n efcio an dicam,fruftrdjiibierimm,utindnonamp!imjubi-
Sedhac omnia j Aquipimoferemmammo,fi, q uodve-
bementer/emper optauimm,noflra hac eiujmodifetfcnptio,
tjuaftudiisvefins commoda vi deri pofšit: quodjdnc h is tem
P ort b usfuturum non dejj?eramm, quibus utnonnullosfor -
te JacroJdnčH Pontipctj iuris ignoratione in errores ali-
< }uos, atque harejesfactlius prolabipotuijfe, it a nune expedi
tiore quadarru tim tracbatione non tam facileiuuemm hoc
l Ure imbutos animos aberraturos verifimiliter exifiimare
debemm.Vndequamuisnon ijjdernu, quibmtncboatmfuit
*ujf)iciis, It berhi c no(ler in lucern pr o de at, incommunijdl -
temperi culo nonfuiffe nos ociofis,Jed quoquomodo tuhjfe
°pem, iuuabit . Accipite igiturpriuati quidem humtms,
v ontijicio tamen mandat o adim Canonicum d Jcriptas,

d


Prooemium.

cajUgatas Inflitutiones: Cumque eis nihilfitcomprehin-
Jum,quod(nifallimur) Jacris Canonibmpenitusnon con'
Jentiat, itaexiftimate,fide Pontijicis manu easaccepifitUi
fuijfe idperindefutum, acfi vohu <vafis aurels,ac longe
dtdifimis mrnfisfmjjentfer cula fubmimfirata: nuc cuw &
manunoftra,acfijicUltbm illa quidern,atque exoticM’
in fapore tamennullamfore dijferentiam.

o './1


DE IVRE G A NO NICO,

Titvlvs primvs.

htuidrtvr tn trespavtes. Inprimapomt, vnde dicatur Im Canonicum.
Infecunda,quidfit. In tertia,ex qutbtu conjiet.

Partespatent, h, d. •

("'Onftitutio a  eft Iex feripta. Conftiojtiotiam
(,  aharCiuilcs.alizeEcclefiAfl-ir*’rii.iles fu

VRI Cmonico dttutufttopera-nof-
fe oportet , vnde tališ denominatio
defcendat. Et quidem la*, generale
eft nomcmCanoaicttm veto, dieitur
a verbo Grscco K L*':■>', *  quod Lati¬
ne idem ftgnificit, quod »egula: vnde
las Canonicum, lus regulare non mi
le dtxeris:quam denomraationem ex eo accepit, quod
e*regulisprifcor« Patrum ad reftam viuendinormam
inftitiuisdedudutnfuerit. Eit igttur lus Canonicum,
quodciuiumac < tiones ad finem Sterna beaiitudinis di
dgit. Conftatvero inprimisid lus diuin* legi« prsece-

tdSjConfucutdinejSt e6(iitutiotlibns:qu»fingulaqua-,

“» fint.diligentihs difpiciamus,

De  IVRE DIVINO, CONJft-
tndine 8t conftitutionibus.

TI TV L. II.

. 1<vdimnnm.cflqaodcontinetur in Lege,ir Zuttngclio.ir tjl
"»putabtlc.b.d.

I Vs diuinnm eft, quod inl.egecontinetur dcEuani
[ gelio, b  atqueimmutabile (emper permauet.Sunt
J c  enim Legis StEuangelij pracepta,autmoralia,
®"tmyftica. Moralia p.raccepta nullam omninomuta-
“ditatcmrecipere poffunt:Myfticaver6,et(iquantum
*d ftipcrficietn mutata vidcantur, fecundum moralem
J rnen intelligenriam nullam mutationam recepilTe
c omperiuntur.

Ipiudfr conjuemdo  , ir nndc duxcrit ori rinem. fr*quani
habeat.h.d.

]Vs d  confuemdinis , poft naturalem legcmfumpfit

cxordmm,exq«o homines in vnum couenicntes coe-
^runtiimul habitare:quod ex eo tempore faftum ere-
. tll r,quo Cain ciuitatem sdificalTe legitur. Ed autem
®°ftfiictudo, * Iusquoddam moribus inftitutu* quod
Pro legefufcipitur: in ijs enim rebus , in cjuibus nihil
j**tidiuina’ftatuitrcriptura, f  nios populi Dei,& in
, lt utamaiorum pro lege ten enda funt: &: ficutpracua-
^caiores diuinarum legum,ita contemptores Ecclclki-
♦bcarum confuetudinum funtcotrcendi.

- 'Trauaconjuetudonon Itgat.

W^\jrmen de ea confuetudine intelligere no opor-
tet*cjiia:neqs diuinoIuri,neq; Canonicis contradi
V P 1 n’ftitutb:fiquidautem £oiltra fidem Catholicam
Urparedignofcitur,non tam confuctudo,quam vetu-
tls  erroris eft appellanda.

la conJUtutio , &cpuotHMex:&,ciuiles conjfitufiones,

j* noti funt ccntraEuangelium fr Canona funt bonoranda,
Cet  *ffts Ecdejia non ligctur.

. c a». r. difiintt.j.  b diftintt. \,tn funt.  c can,fi-fy
(f.  d ca tt. fi iiu vero confuetudin. di-

bit


tebf

'tx.tr,

e canon. coti/Ucrudo.t. diftintf, i canon,in td

>difiintt.

‘ w “ " * v “ v.uiuuimtt/iiui«

tem b  alut Ciuiles,alisEcclefiaftica:.Ciiiiles funt,
quasPrinceps,autMagiftratus,aut populi iibimetipfi*
fanciunt:qua quidem li Euangelicis 1 atq;xanonicis de-
cretis non iint contrarix, c  funt omni reuerentia digny,
atqueeis Ecclefiafacpe contra d  h a r e l  i c o,, c o m r .it y -
rann»s . 8cquofcunq; prauos vtitur:alioquin nullius
funt momeu.quod vfqueadeo obtinet, vt etiam lt quid
in eis IVatutum fuerit,quod Ecclcfiarum refptciat com-
moium,nullius fimiitafisexiilat, mil ab Eccleha fuc-
ritcomprobatum.Sed nos ad EccleliafttcM c jllitutiui
nes ftyluvextamus,earuorigine, Ipeties, 8cautliorita.
tem brcuiterrefercntes.

DE ECCLESI A S*T IC I S CON-
ftitutionibus.

T I T V i V S III.

Canon?! tfuibm ctnflent y tr (juotuplicin/int Cnicil<d>&

Conalia vniuerfalitt.

C ""^ Anonum t quidemalij funt ftatuta Concilio*
rnm, alij decreta Pontificum, aut difta fanfto-
rum. Concilioram vero aliafunt vniuerfalia,
alia ptouincialia, alia vero Epifcopalia. Vniuerfalia
funt,quafa^ftiPatres ex vniuerfoorbe/in vnum con-
uenientes , iuxta fidem Enaagelicam de ApoftolpC
cam condidernnt.

Inittum vniuerfalium Concilioram eclcbrandorumpoj .A  ,
poftolos capit ttrAporibuo Conftantini: & ipforum celebmndf-
rum eilapud fedam ^4pofiolicom nuthoritM.

O Vorum g  celcbrandortim iuitium poft fandififi-
„_mos Apoftolos a temporibus Conftantinimagni
ccepit.ipfeenim primus, cum ferucmc perfequutione,
docendarum plebium commoditas minime daretur,
Chriftianis,vtlibere congrcgarentur, facultatemprati
ftitit. Legitima h  vero Conciliorum vniuerfalium ag-
gregandorum poteftas, 8t authoritas eft penes fedem
Apoftolicam: qus, i  (i Romanus Fontife* interelfe
impediatur, vnum vel plures fpeciales adhoclegato«
conftitucre folet.

gfuatHorfuntprincipaHn Concilia: T^iconum ,ConJlant{.

nopo/irMiim,£phrfinum,Clm/cedoimtfe.

INtcr k ctrteia autem concilia qunuor funt, quat to-
-*tam principaliter Chriftianam fidem compleftutur,
.qualiq«atuorEuangelia: Nicsnum fcilicet, Conftan-

tinqpolitan*,Ephdinfl,&CHalcedoiiefe:inquibus vo
lut in quadrato lapide fandsffdei ftruftura cofurgit.

Interdiftordantia. amciliaprtponeturfintentia eiut qui eff
maiorii authoritatu.

a cantm.conftitHtio.l.diftinSf.  b i. diflinS. in fitm.
c gl pc.Canon, cum itd vmtm. ?(.dilhntf.  d ctm.i in fin.
frcan.feijucnr.diftinlt io.  e c*a. p.rrt dift.t.  f con r.
inprinMrrf.fnbhoc.diji.t;.  g can.c.inpnn.difl r;.  h dil f.
rj.infum.infin.&can.i.frfetjdJiJl.  i cjuib.forte.  k con.
/•§■ intcrcttera.sT ctn.fcij.diif.

A Al

l

Inftit. turis Canon.

A Eta vero eonalia.^uatdu&u fanfli fpiritus congre-
■^*gata Sc celebratafuermt,proxinmni ib iftis fibi lo-
cumvendicat.Quod fiquandointcreadifcors fcntcn-
tiainuenutur,illijis fsntenda magis cftteneml*,cuius
antiquior Sc maioč eft authoritas.

Prouinctalia concr/ia <juafint,& guanttutboritdte kabcant.
13Rouincjalia a  con aliafunt ,qui' propter Ecclefia-
r  fticatcaufas Scaltercationum fedationes per fingu-
las prouincias, conuocantc Metropolitano Epifcopo
omnes prouinciales Epifcopos, & cathedraliura Eccle
fiarumcapitula,celebraripiacuit. Haccautem neq; dif-
finiendi, b  neq; generaliterconftituendi vimaliquam
habent: fcd tantum curandi, vt id feruemr quod alias
ftatutum eft, Sc quod generaliter feu fpeciahter ob-
feruari prcEceptura eft.dicet interdu 8c qua ab his reiftb
ftatuta funt.etiam CatholicaEcclefia fufcipiat.

gpu&Jint £p't(copdliaconcilia>&' guiipfis ligentnr.

"PPifcopaliacoaciliafunt,qasEpifčopusinfua d;s-
■^cefiiingujis annis c conuocat ,duminterfuos Ab-
bates, Presbyteros Sc Clericos cognofcit. In iis, fi quid
ab Epifcopo ftatutum fuciit, ncc fubditi extra Di/Oece-
fim conftituti,ncq; ignorantes (nifi fit ignorantiafupi-
na)!igantur.Quamobrempaftoralis officij cura ppftu
lat,vr,quiin illis coftituta fuerint, Epifčopus fuisple-
bibus nota faccre non oinirtat.

'Dtsrtia Tentifiatm ‘Romanorum Atjuipollent decretio con-
ciLiomm.

TAEcreta d  quoq; Pontificuro Romanorum Cano-
-*-^mbus Conciliorum pari poteftate exatquantur. Na
fi iddeinuhodieprobatur,quodfedes Apoftolicapro-
bauit,8c quod iila repulit,reiicitut:tmtlr6 raagis qu,e ip-
fapro Gatholica fide ,pro fa'cris dogmatibus diuerfo
temporefcripfit.debent ab ommbusrcuerenterrecipi.

Scripta jaačforum non infertnluricommuni,feacndum poji
decreta Pontificnm T^omanorum.focum obtinent.

A Lia e  fane eft caula eorum, qu® fanfti vin, vel fa-
-*■ *-cr.-e dag! 112  interpretes fcripta reliquerur: nam quat
facris canonibus interferta competiuatur, paremcum
eis obtinent firmitatem, caitera vero poft fcira Pontifi-
cuut authoritatem tenent: nam licet diuinaru feriptu
larum interpretes fcientia Pontificibus interdam pne-
cedant,quia tamen ftaruendi potcftate deftituuntur,in
fcripturis quirfem exponendis, illis qtiandoq; prstpo-
jiancuran cauiis vero diffiniendis, fecundum poft eos
Iocum haberemcrenrur Aiiudeft f  ennncaufister-
ir,mumimponere,aliud fcripturas diligentvr imerpre-
tari,citm in negociis diffiniendis non folum neceffaria
fit fcientia,veriim etiam poreftas.

Iiu feinonicum verfaTur circitpcrjbnasjcsiudicia.

A rfirfaruraurem Ius Canonicum circatria: circaper-
^ fonas ,res , & iudicia. Verumquiapofterioraduo
ad perfonas referuntur,videamus prius de perfoniS .■ pa
rum enim effet i!lanofcere,fi perfona: ignorentur,qua-
lum caufa illa ipfa coftitara fant, & per quas ea omuia
adiriiniftiantur.

virtim iudicare. Clerici funt, qui dtuinis officijs tnsnef*
pari funt,Sc quos ab omni ftrepitu ceifare conuenit-’
deamus jgiturdcijs ,qui diuinis officijs funt affcnpo-
nam fi cognoue.timus,quziftse perfons fant,fim, u ’ et '
8cquilaicifint,intelligemus. Horum antenaquid a
funt in facerdetio, quidam in facris, quidam ncc Jn »'
cerdotionec in facris. Rurfus, eorum qni infaccrcioti
conftituti funt,quidam fun t in altiore gradu vel ord 111 ^
pofiti, quidam vero in inferiorc. Videamus jgirur PK
mirna de his facerdotibus qui in altiore gradu p 0 * 1 )'
funt,proxime de his qui in inferiore, ac fubinde de “*
qui tantum in facris ordinibus conftituti funtjvifuni
demum de his, qui nec infaccrdotio nec in facn« ie
perivmtur.

S V M MO

D E

DE I V R E PERSONARVM-
T [ T V L V S lili.

ChriHianomm gnidam funt UiticUrici: fc-clerico-
rum qu. : dam fhnt m faterdotio confi/ruti, gnidam in fncris non
in fac:- do t io,quiclam ntc in facerdetio nec in facris.

k Erfonarum g  gen-era duo funt: vnn laicorum,
alterum rero clericorum. Laici, qui & popula-

__^ res dicipplfunt, funt, qtiibus licet temporalia

pulfiderc, vxor«m ducerc, caufas agete, intcr virum Sc

a dift.i7-f>er tetam.& con propter.diff. iS.  b d.dift.rS.
in fum.  C can, pen, in Pa(ea. tS. dif.& c.Jtcut olim.es« tra šie
Accttf.  d can i.per to^Hm dift.rp.  e disfintt.ie. per to-
tHm  f §< fed adtKiiin- fun, d.diflittčt,19,  g c^non. dw
fant f.

zn jac: a

Pl

EPISCOPIS ET
Pontificc.

T I T V L V S V.  , t

Epifcoporum ordo eft trifertitus  , & ‘Tatriarcha pritft^f
‘Tapam Iocum tenent.  .

““'N altiorigradu conftituti funtEpifcopi. Efta« tC
a  Epifcoporum ordotripcmrus.- Alij enim fu^ 1
^ triarcha: } fmePrimates:alij ArchiepifcopPalij^
pliciterEpiicopi. Patriarclue b  funt,qui primtunP°
Romanum Pontificem tenent locum.qualcs Conf 3
tinopolitanus, Ale -;andrinus, Hicrofolymitanus, A /
tiockenus. Appellantur antern Patriarcbse, quia l ul ^
mehonorefunguntur ,quaft patrum principes:v^
ob dignitatis excellentiarn, Sccrucem c  ijs dcfcfj c ’
ab Epifcopis, Sc  Archiepifcopis appeilationes rccip. c
iure' perm itti tur,

*, Archiepifcopifuntpr&fkles Epifcoporum Tinine prouift ctf, j
A Rchiepifcopi d  funt vnius prouinciz Epifcop 0 ^
^ PrincipePrsfules. Prouinci3eliquidem « 10  .
go anteadaemuin Chrifti temrore, maxima cxp at ^
diuifeerant:qua;diuiUDpoftniodum ab Apoftol^^
eorumfuecefToribusrenouata eft . rtaque vbi dud 15
Prirnates erantfeaili,noftr©s Patriarchas vel Pritr* 3 *
lege Eccleliafttcieponi iuHerunt-ln ciuitatibus a ut
Metropofitanis.quar minores Iudices habebantd^ 1  '
die prxfnnt,qui Metropolitanorfi, aut Archiepifc 0 ? a
rum nominc defignantur Ad hosigitur in‘terfuo3 f
fraganeos cognofcere , perrinčfa quibus tamen
riiis illi habiti Sc  acccpti fuerint,ad Prirnates,
Aspoftolicam appcllarc poterunt. %

Spifcopi funt y ejuiprafunt matoribus populit , fr Latin .
culatores appellaripojfunt) & magna est ipforum in Ec c ‘~l
anthoriras.

OImpliciter iuteEpifcopiftmt, f  quimaioribus P
^pulis Sc  frequentioribus ciuitatibus prsfnnt. Ij ^^
culatorcsLatinedici poffunr: Epifčopus enim,ft u9 .
fpeculatorin ecclelia pratpoftius eft’ Moreš cr.im
tam populomm infra fe pofttorum fpeculatur Sc  P 1
fpicit-Horum aurem non me dica in Ecclelia eft awr .p,,
ritasrnam prjcterligandifoluendi^j poteftatem Sc  v 1
tandi diligentiaai, foli faerum chrifma conficftU? 11 ’
foliDeialtaria Sc  Ecclefias confecrant, &pollutas
purgant, Clericos ordinant, fufpendttnt Sc  depofl^
ad hos pertinet cxcomtinicatu>, purgatioms indi^
difpenfatiojfolennis poenitentiae impolitio. , f/ ;
G)uod inf er lori coceditur malto mag is co cedi tur fr ff er ^.

Q!,

Vodautem diximuspr^diftafolos Epifcopos

_cerepofte,non'eu:n habet intelle<fturayqua^^,

chieplfcopi Sc  Prirnates non eandem habcantpo^^

a can.r. -v er f-ordo diflinčt.ir.  b d.can.i e Tatr< Arl '^
c \canon. antiejua ( l > atriarchalinm. exr. de pri uit.  ^

non. i. diflintl. it.  c canon. j.  difiinft. pp.  f cA)l ° n '.r.o.
Epifopm. difhnSt. jr.  g canon. r. v er f cul. ad Ep'J"
diftintt. 'f ■ canon, difiiutf* 69* fr »6.qM A P° n '

per tetum^


.fei

Lib. I. Tit. V L

5

te » :fcd ,qubd presbfteris & csteris infcrioribas illa
Jonconccduntur Ridiculum enim efiet co2itarc,Epi-
‘C°p>sUlaqnidein permitti,Arcluepifcopis IcPrimati-
bns,qui Epifcopis prxfiunt,eadem denegari
^apa osi ordinaritu emnium ordinariorum>& Scclefia %a-
tozna omnes E ccL.fi s, fnbfunr.

§ lcut autem Pemis a oilolus primusfuit Apoftolo-
. rum,itaScEcc!efia'luo nominc confccrataDomino
ln ftituente.prima eft Sc caput eaterarfi: Sc quiilli prt
c ft>citeros Epifcoposantecel it:vndc ad eam, taquara
^dinatrem a  atqueapicem, omnes maiores Ecdefiar
^ c Epifcopirecurrum,aqua,quafiaquodam capitc do-
I|J ,velut in corpasoitmediffunduntur Ipfaaatcmtan ‘
'^njomnium magiftra .celliore fcdereiidens aquo- ;
Suain iudicari man potem. Quinimo velut tempore |
^peomnes extraarcam po' ti, di!uui)vattitat*e6fum- :
Mfunt: fic extra Petri nauiculam conftituti, sternae
a «ninariouis fiuchbus obmentur.

DE ELECTIONE.

TIT. VI.

P Thtobtu modt< ireanlur Epifiopi.

Roniuuentacauvž tam Epilcopi> quam pralati:
ca:teri,aut per electioue, aut por poiiulationem.
£>HldJitcteciio  , er (jllod ad •viitim Iuc eligendi ha-
■bentes a tari debent,ahas ncn valet clečtio: fr non citat us po~
tefi habere vatam eltcl/onem.

^ Atenam, vt prius de elfdjtionedicamus.Elečtioni-
hilaliudtft,quam hontinis alieuius ad dignitatem,
Ve l fraternan: focietatem Canonice fafta vocatio: nam
cu ™ viduats prouidendum cit Ecclefi^.debent cunfti,
‘Jui.eligendi lus babent, legiiiine citan,vt eleflioniin-
tCf /int Quod fi vel in vnius perlonafuerit id omiffum,
^titamrcdditeleftionetaLis omiffio. Sxpe ctenimie-
lc riptum eft , magis hacin rc vniusobeflc ccmtemptu,
Suatnmultorum contradiftionem: b  plane,fits,qui
c itarusnonfueiit,r^tam aducmens habere vdit de-
^ioneiiijconl mandaeritele&io. c

'-Abfvns pctejl vrti dcc&pitttl* votum fuum dem an dar e. h.d.
S Edt ^ quis cafu aliquo ad cleftione accedere fue-
tit impeditus,vomm fiutrn vni,vd pluribus de capi-
tulo dernandaremimrneprohibendus erit.

■ c ProLurator ad ehgendum non posfrf v n um procuratorio , a-
l ’ Hnt  pr opri o nomhie etigore  , vifi habeat man dat um de e Ur en ž
da c er ta per fon a.

P T d  fi taimiin^ni vctu funm quis demadau8m,&
is vnu luo, allu mondantis nominein fmttinio no
^inanaum duxerit,mhil agit,hifi de certa eligčda per¬
ona man datum acceperk: quo cafuinillam mandau-
s in aliain fuo nominemreconfentireporerit.
btiobu# procuratoribus ad eligondum dati* in folidum e
*** pojjuiif ambo eligere ,Jed erit mehur con dir/o occupantk:  j
fiffon app ar c. at de prioritete in occupando,pnzponttnreU - j
a  ctipituhijVel prim o nominanu in procuratorio.h.d.

O Vod li pluribus e  in folidum vices Tuas quis cora
, miiliit: no quidem omnes redderevotupoterut
bjuia votii liri;:, ere p.ollent in diuerfos>ftcq; res non ha-
.  er cr exitutn) led crii occ,upantis m.elior condmo: Sc  fi
lta  coiicurranr,vr intereos prior 116 apparea^ ,is admit-
tet ur dunraxar,quem.vel capitulum, vel pars maior ele
vel, li concordarc «equeant, is qui primus in in-
butnete,vel Hteris procurationis nominatusfucrit.

pojjunfptstres deputari ad cligendum in folidum.h.d.

K in atu piures no in folidum conlUtuti fucrinr, eade
, ^ationenullus e»rum admitien-dus erit.. fibiq; man-
Q4 nsiniputet,quificcos imprudenter cenftitucrit,
^^^ptspotefi votlim iti eletdioi.e reddiper Ltteras.

' a  vap antiejua. ext.de prhlih  b ca.cjuodfjcut. in fi.prtn d
, -deelfčf c d.c <jucdficut.infi.prin,  d c.Jicfuiuufto^por
,/» e cjicpuii iuftujn princ M eleflan  <f.

0

(^Edeumabfensreclamantecapiruto c^tranedfrl coli
^'ftituere nequeat videamnsan finulltis dccoilegid
vcliteffe proturator, faltem pei lireras votumfoa r cd -
dere valeat?& fane,ciim noaante eleftioncm , fed in i-
pfa eleiftione fccrete, Sc  figiflatim duntaxatiingulorS
vota fint exprim-:nda,per!itteras reddi ncn poterunt.

■ upenus diffa non h ah en t tocum in cleSlione Vapa, in /ju&
muLtafunt fpecialia.h .d

CEdha , cquidemin aliommEpifcoporiim,n©n in R®
^mani Pontiiicis eleefticne obrinent. Tuhuius enim
nec vllaneceftariacft citatio, nec alijcjuis abfcns vo*
tumluum demandare permittitur. Alia quoque in eo
fpccialirer conftitutafunt,cjua: cx pecictalium libris
decentius eftejuam hic,accipere.

Ele&io celebrf.tur tribiu moelufr e/uomode per fnjpiratitne:
fr cjuod lata *onpertnftir*tioncm ,fedper confjtirthonm  d#-
t.unrttr eltgette.h.d,

C ' Elcbraturanteni tleflio tribus modis, a  perinfpi-
Vj rationem, perfciutiniuin. Sc per copromiffum.pet
infpirationern.vt cimi eleftores nulloprstcedentetra-
ftatu,quafi diuini fpiritus impulfu. Emu) omnes in v-
ntunrepcnte confentiunt, U  firnul vnum nominanr:
quodfifortelaici preče vel prccio 4 corruptialiquera
concordibusclamoribus petant,isnon tampetinfpi^
rationem, qu4m pernefariam conlpirationenomina-
tus omni penit us eleftiois fruftu merito carore debet.
Quomodo dicAtHrcelebrarieleftioperfcruunium t t{7/jutfint

fimtatores.h.d.

OEi ferutinium (icri dicitureletftio, ciitn prsfentibus
■ omnibus ,qui.dcbent,volunt Sc p.oflunt commode
intercffe,tTes de coilcgio fidc digni a(Iumuntur,qui fe-
crete & fingulatimyota cunftoru diiigenter exquirfit,
& demu in (criptura redafta publicant Quofaftocol-
lationehabita.is demu cefetureleftus, in q\te, rel oes,
velnaaior Scfanior rars capituli ftatim confcnf. rint.

'Te-rs miner cligentmm ad mfringendam maioru par tu cle.
chenem perrft opponere de pr opri a aurbornate.ac eclo,& de mt  •
n tu elečfi.h.d.

Q Vbd fi eligetium vota itafediuiferint, vt Iti n c oui-
. dem eledlorum pars numerolior confiftat ,inde
minor, iedqttanon minus es: authoritate dligentium,
quam esmerius elečti faniorappareat, ad infringens
dam partis numcro,fioris elečlionem facultas erit mi-
nori.Sc de authoritate cpforumciigentiiun, Sede meri-
tis eorum qui eltffti fuerint,opponere.

Centra eleflioneftt faflam k cinah iu  partibm non poteši
oppont 1 nifi de nuUirate veti alicuitu carum diOarum par~
ttum.boc diiit.

f.JOc tamen tuucobvinebit, ciim non magnus inal-
1  tera partc contigeiit exceflus:csetertim, fi quando
c duabus eiečlionibus tclebratis,pars alteraeligentis,
alia duplo maior nuni ero depreher.datur.contra huruf*
modi eleftores ad eitenuationem meriti, vel authori-
tatis ipforum paucioribus, vel elecloab eis opponen-
di facultas non erit: quanquim, fiqtiid opponere vo-
!ucrint,quod votumillius, eniopponitur,nuilum ipfo
inre redderet,id eismiiiimecenfeturinterdiftijm. Vo-
cantnr autem viri trc§ de collegio fumpti, ferutatores,
co quod fingulorum vota diiigenter lerutentur.

Šnomodoper compromijjum celebretur elelfio, fr cpuiiarbi¬
tri non feruantes formam eompramifii nnllcter e/tgunt.h.d.
j )Er copromiflum celebrat ureledlio, ciim plurei ldo-
1  nei viri eliguntur, in quos omnium vice eligendicer
to modo facultas &. poteftas transfunditur, qui arbitri,
compromilfifines.diligentercnftodiredebent,fcituri,
fiquidnonfecu»dum demandstam formam egetint,
nuilum habitunim eile iuris efteftum.

a c.psrpttuo.Tjbiprafiempt. 8 Mdia deeteff in 6.  b ean.
fierpe.% <j.r fr t.f.lt fklltt.Mtr*,  c eft auande lont^nfr.
dcekS.tti (.

A  Aa X

7

r Potefhuarbitrorumn»nexpirat re non integra , etiafu non
Jicuta deifione.h.d.

Q Vod a  liintraterminoseonftiterint ,quod abeis
.geftnmfuerit,vfq;adeo ratum habendum erit.vt
etiam non fecutaele<ftione,re tamen non integra.de-
mandatafibi poteftas reuocari non podit. Oftendimus
ajuibus modis eleftio celebretur:confeqaens nune eft
Tti videamus, Sc qui poffiut eligere, Sc in quos cadere
poffit elečtio.

Inftit.Turis Canon.

0_y i

V E

ELIGERE, E L 1 G I
poffunt.

T I T V L V S Vil.

Suibus im eligendi competat. h. d.

I Vs igitur Prslatum eligendi ad Canonicos hodie,
Scadviduats Ecclefia- pertinet collegium. Sed Sc fi:
qui confuetudine, vclpratfcriptione, pafto, vel pri -
uilegio fuerint mvmiti ,.ab eleiftione minime funtex-
cludendi.

Impiiberei fr no conflitutiin faeri, non poffunt eligere.h.d:
CEdnequein pupillariStateconftituti, nrque ij qni
‘'raacris ordinibus non funt decorati.funt admittendi.
Abfurdum enim effet,fi. ad tanti potujem res expli-
candas, ij quorum nullum eft animi ludiciura , Sc ad
faera tra&auda, ij qni nondum. illa. attigetunt /aflu
■aerentur.

£xc*municatut.minare cxcbmunicationc eligit.fec 9  maiore.
rLludqux(ttum eft,.an excom.municati adeligendum
x admitti poffintlEt fane, Ji minoris excommunicatio.
nit vineuiotantum fuerint innodati ,ab elefttoneat-
cendi non funt: Anathemare autem- percuffi, ab omni
penitus.eligendlfacuJtate tepellttntur.

S ujbenfus-a canone eligit, fecu: abhomine,

T N fdfpenfo quoqtte non ablimilis obtinet diftmčHo.
■* Si enim qpis perfolam Canonis difpenfationem fu-
fpenfus.fit, ele&ioni intereffe minime prohibetur: fi
vero par ludicis. fententiam , anathematizato Jimilis
habebitut.

Eligere a fupiore phibiti.abfentei faretici no poffunt tli goro;
l_IIs quoq; Sc iiliannumerari debent. quibus a fupe-
x 1 riore,ne eligant .interdicluin eft. Item abfentes:
quitatnen fi legitimis caulia ad eleiftionem accedere
impeditos efte ledocnerint, alrjs de capituto votafuu
demandare,fecundii ea, qus proxime b  expofuimus,
minime funt prohibendi. Hirsticis autem vel non Ca
»holicis,indiftin<fteius eligendi adimitur.

Ob non feruatam formam, fr ob negligentiam elige ntiH, tle
Uto deuo/uitur adproximum jCuperiorem.b d
TNterdum ramen accidit, v,tij,qn.ibusab initio iuseli-
gcndicopetit,eoiure poftmodumpriuervtur: vtputa,
fi quialiter,quam perprslcriptas formas eligeretenta
uerint. ltem,qni pertempus conftitutionibus diiSnitft
ineligendonegligčtes fuerint:quo.cafu ad pro.timura
fuperiorein eligendi poteftas deuoluitiu.

flUifio faifa de indigno  , in* eligendi transfert ad 'Roma¬
nam Tontificen*

ALiafans c  caufa eornm eft,qui fcientcs indignum
“eliguot, am poftulant :narn licetSc ij eligendi iu^
le priuentut, id tamen non ad Primatem ,aut Archie-
prlcopum, fed imrnediate ad.iummum Pontificem de-
»oluitur.

Laiii non poffunt eligere.h.dl

T Aicis d  quoque,etiamli Principes fint, nulloneq;

''confuetudinis,nequepr*fcriptionis, neq; conuen-
tionis iure ad' elecftionem afpirare permittitur. Patre-
ni tamencirca iam faftara eleiftionem,nonindecenter
poftnlatur affenfuš.

ffuilem Epifopum effe oporfeat. h. d.  ^

rAPottet autem eum,qui in Epifcopum eligt """ 5  .

'“'(cum Ars fitartium.regimcnanimaruni)etaten

turam effe,natalibus illzfum, corporeintegrim 1 !*' 1
candidum, literis.inftmftum, religiofum, prudente >

temperatum.caftum.hofpitalem.manfuetum,

henfibilem,fecundumeaqaa latius infra <t dieftuft
raus. Sienimad feculares honores line fuffragatW
meritorumindignum eft pemeniri, Sc  notari ,
folent,quosprobitatisdcrcumetanon adiuuant 'q ua .
diligens ac pcudens liabenda eftdifpenfatio diun 10
munetum,& Ecdefiafticacum dignitatutn?'

vM/nor trigtitt.l annu,exiommunicatw .fufpenjM  , &  ^
confhrntni in JacrU  , dr fihifrnaticus. non reionetliatH*  t
poffunt eltgi.  • , ,

1  Giturts.qui ad Epifcopalem dignitate promotteP l ^j

na" 1

*  eft,annos natus efte debet non miaits trigintat
ea State Dominum c  Scbaptizatu efte,&concio

ftiiffelegimus.'aIioquifiquisminorfuerit,eliginoi>F
terit. Idetn d  iuris eft inijs,quiaut excommunica t  .

nts.aut ftifpenfionis vinculofunt innodati. Sed n<jf f
e  qui in faeris ordinjbus non funt conftituti, faltel
di iconatu,neq- fchifmatici eligi debent. ..

6/igentti inHignumpertriennid ehginon poffunt .hot da

ILU / quoq; qui fcicntetindignu eligunt, non foi
X  ligendi poteftare priuar.di funt:vertun e-ia per to
nium,vt ab alijs eligi poftint,feipfoS inhabiles reda 1 *
r N^eopby tanon poffunt eligi:  f  .

\JEophyt.e^: quoq: in Epifcopos ordinati prohi"^
^ tut: indeceos eft enim, Sc  valdeprspoftetum , 611
fieri magiftrum,qui nodumdidicit effedifcipulus-Alj
pellantut autem Neophpts, b  qui propolitum f* c
religiouis nouiter affumpfertmt. .

D E

P O. S T V L A T I O N E.

Tir. vin.

tfutd fit pofluUttoJioc dicit.

P Oftalatio i  eft eius,qui eligi no poteft in P
latum eoncors capitnli fafta petitio.^ rf

Ulm no animi,vel corporu vitio fed alias nonp 0
ehgi.pnta minorxxx . annitvel fpnriut,potelf pojlu/ari. ^
CCiendum eft enim, quofdam efte qui q ua "! c ,*
eligi non pofiint,poftulari tamen minirniptol" ^
tur.Qmtres ita videtur poftecommode di'iinir:,vt
canqs non animi,vel corporis vitio, fedob al tetiu 5
fetftum qua!itatis eligiimpediuntur, ijdem tatoeOr^j
ftularipollint. Exhocapparet, k enm ,qui trigeb j,
annum nondum compleuit,item in minonbus o™‘ j
bus coriftitntum.atit laicum,item naturaiibus lab'
lieet eligi non poffint,poftulari tamen polic. ...

Epifcopm & eieShu debentpoftulari,non eligi:fecw , -d
dralijtnferioret.h.d.  ^

P?ifcopus m  quoque cum proptis f.t allig * 015  f() ,
•*-^'clelis,ad aliam tron(itum facerenon poteft: ca Pj a , ,
ptetnoneligendus.fedpoftulandušerit.Non ( c o
rit eft n  in Abbatibus,& esteris Prslatis infra EP' r j#
palemdignitatcm.conftitutis: ifti enim, licet f*’!’ .
Ecclefis vidcanturalligati,nihilominus eligiP olll e| j,
propriumtamen nodeiciunt monafterium, m"- lC
tialegitimeimpetrata..

".eol'"\

a infra , de vito & honefra. c lene.  b ea.cum M

' tytr.de elečh  c (ten. prešby ter, difr ‘ 78 -  ^ f u p' eoC k

iUud.&'fy. fiq+.  e cAa.de $yracnjdn<z.infi 4ift.it •*** ^
tis de At ate dr JUAlita. f c.cnm in cunUufy
j Vintonenf.fr e.pt.incjuijirionem extr.de eleft.  g can,t ’-.t>

j 48k h. cAn.i cad difiintf. % -glo.in ver-, vera poftul ari  ^

—- —----—i«,. , .... j i.depofrulatio.in 6 .  k glo. in c:fi.extr. de

a e.in cmfs.eyt.eod\tital.  b fr*pra titiprAcedfr fudet*  j! ptcntcs-%- dent^.deeleft.in 6.  1 cap. innotnit.extra d« e  (</

J* c d.c (juanefuam.  d: d.c.facnfanttjn fi.fr ta.CHtn  m d cap fin.v bi gl;extra.co;tjt..  li c.nhUtu ■rdip< t fa* r

tena j n fr.eo.it, cap st obH.ext.de. /are pa,.  j Ji abkatem.de efetf.jn  <5. j) P

9

Lib. I. Tit. IX. i®

de CONF1RM ATIONB
EleAionis«

T I TV LV $ IX.

Ele&tu debet in trd menfem confcntire de 3ioni , alitqui a-
poterit digi.hoc dicit.

"TVnc uidendum eftdeconftrmaticnc. Sciendum
I I eftitaqueinptimis, Gregoriana coftitutione «

4k  inLugdunenftconciliocautumfuifle^ueleleAo*

*f?»qu^mprimcim commode pc*fsint,opcramde!it,ut dc^
confenfum habeant :qttem ft infra menfem fine caufa
* c gibus cognita, elcAus accommodarediftulerit, iurc,fi
^iiod ci fnerat cx fa!i eleAionc qH3efifum , ftatim carere
0c bere : EleAor'efque ad aliam cleAionem Ubere pofie
c ontiolare*

Sleci tu poji confenfum ele&ioni prafhtum, vel notitiam ha-
debet in trd men/cm dd fedem ^Apojloltcdm itcr ampere,
& Juanto c iti us poterit , tonjirmationent obtinerc,

J? AdemconftitutioneKauetur.eleAum infra tresmcn<
T^fcs poft confenfumefeAioniprzefhtum, finuUumiu*
tmpcdimeimim obfiftat, conftrtnationem ifuperiore
petere deberc:alioqut truneftrifpatio elapfo ele*
klonem efTe penittis irritandam. Sed cum interdum eue*
JUat,ut a1iquorum locorum uicinitas minus exigar, ali^
quorum diftantia pro!ixius tetnpus expofcat, coufultife
ume Nicolaus v  tertius fanxit: V t c!eAi,quorimi eleAio*
ftum confiimattoHes ad fedis Apoftolicae exair.cn dedu^
c,t  immediata fubieAio, uel appeifatio interieAa deaol£
u, Uinfra menfem poft cofcnfum, uel habttam de ipforum
e }cAione notitiam, ad fedem lpfani Apoftolicam iter ar;*
J*Piant,&quanto citiiis commode poferunt.cum omnfi*
l, siunbuscoram fede Apoftohcapetfonalitercompare*

J n itantur, fuarum cleAionum confirmationes. petituri:
^que infuper adiecit, quibus ecclelhrum periculofis
, 5c Jtionibus, ac malignantium fubterfugiis* cieAoriiirfcp
lt1c omodis facile occurritur:qn{ non folum in eleAiomb.
Uer «im etiam in poftulationibus obtinere uoluit.

confirmdttu nonpoteffres Scclefidddminifrare.h. d.
OVandiu d  autem qui$ confirmatus non elt,rerumcc;Z
Vllcfiaftaarum adminiftrafor efte non poteft.Quod fi
h *got«s Ecclefi*. ad quam uocatus eft, fefetemetein^
^fferif,omni iure,quod ti  per eleAionem qu3efitum fueč
llf »ftatim priuandus erit: nullo neque oeconomatus, nec
P^ocurationis pra?textn excufandus,

Sletfo non efi obedi en dum , niji liter is confirmationis ojien-
■rs.boc dicit.

Etei lgitur is qui confirmatus eft, ab Apoftolica fede
literas,confirmationisfu3e tenoremcontinenteSjilUs^
^»eofiender, ad quos ea respertmer: alioqui nulli eum
?bfque diAarum literanim oftenfione recipere tere£
^untur, Quod Sc  in promotionc apud diAam fedem
>8c in confccratioms« ud benediAionismunerc, lo*
fihi uendicat.

I ConJirmatio non conceditur,nifi eum c tuf* cognitionc. h.d.
k autcm.e ad quenu conrirmatio pertinet,diiigenter cxa-
Dinare debet, & electionis procefTum, Sc  perfonam e?
eft enim hoc generale, ut ad eum pertineat exami^
^Uo,adquem manusimpofitiofpectat.Etcum omniari-
^concurrunt, tunemunusei c»nfirmatioms impendaf.
Sv^dd fi feens faftum fuerit, non folum deiicicndus erit
^tgnžproniotus 5 ucrumetiamindignžpromoucns pu^
^UndustNihil eft enim quod Ecclefiae Dei magis ofiici^
quim fi indigai ad regimen affumantur animarum*
piiod cum mcunAisfacris ordmibus fibi locum uedicet,
n  fipifcopo tamen multo fortius: qui ad curam aliorum
infe ipfo debet oftendere,quomodo caeterosin
°>no Deioporteat conuerfari, Qi|dd fiforteeligentium
ot ^ »n duis fc diuiferirl partes, is confirmatoris iudi^

^ 1 c - qurtm ft.de eleSt.in 6.  b d. c. cfuamjit, deeleifto.in 6.
•* 'uptentes.de cletfio. in 6.  d. cap. duarttid.de ded.in 6 .
c * **btl eft. inpnn. cxtra de ded.

I cio alteri praeferendui erft,quimaioi<bus nnflf&riludn*
&mctitis.

Si v n tu ftpo(luldtUiy ali tu dedtu t pr9po^htrdcdtu1^t*^
idonetu y ni/ipojluldntiumjitduplo matornumertu. teime

Jiignoranterindignum pojlulauerint  y  nec deiho vdet, fed f
Jcienter,dedio tenet.hoc dicit.

P T a  fi uacate Ecclelia, fciffb in c5«as parfes capi tul o,
“^alius quide e!e<ftus Fuerit,alius uerd poftulatus,quaert
poteft.efedione confi mada.an uero poftttlatio fitadmit^
tendaf In qua fpecie fi ta poftulatus,quam elfe&us fin 1
nei,rcrponfum eft, Si poftulatium niimcrus fitcligentium
duplo maior, utique poftulatlonem efte admittendam: fin
id minus,ele<ftionenr confirmandam.Sed fi poftulantes in**
dignumneferjpoftufauerunt, necpcftuiatic^nec electio
ratahabenda erit: fifcientes 3c  prudentes. eritdedt#
confirmanda.

In conjirmatienefdci en da citundifuHt,quorum interefepo-
tcft.Et calumnios e opponcntei ,puniuntur.h.d.

T Hud b  etiam conlirmantem obferuare eportet, ne, din*
A nimia inconfirmando celeritate utitur, contra do Arini
ApoftoliprcpriumalfeAum I«ri Sc  aequitati praepomt.
Itaque,fic©eleAus aliquts,ue!contradiAorapparet, ante
confirmationem nominatim uocandus eft: alioqui fi nemo
apparet in fonbus Bcclefise, in qua eleAio faAa eft,ge£
neraiiter edicemium erit,ut  fi qui iint, quiconfirmationi

I futurae uelint opponcrc, ad contradicendam in  afsignato«
peremptorio termino praefentes efte debeant.Qux omnt*

J locum hab en t, fiue concorditer eleAio fuerit celebrata,fts
j uenon. Sciant tamen ii, qui contra eleAionem opponen^
dum duxerint, fc, fi probaiionibuf deftituti fuerint, ab o£
mn i  poenitentiae prsefidio exc!ufos, Icgitimis poenis eflb
fubiiciendos«

^ ‘Torej! dijpenjkri cum tle&ofihijhf4tic9 9 p nuUum ordinem
a Jčhtfmdticu fufeeperit.hec dicit.
p\ H c illo dubitancotingit.an eius qui abiurato fchif#
-“-^matead unitatem ccclefta: rediit,confirmanda fif ele#
Aio?& rcfponfum eft,Si stfchifmaticis imllutn fufceperifl
ordinem,& eius eleAio eanonice celebrata deprehenda^
tur^priTe illam difpenfatiue confirmari,

Confirmdttu & ttondum confccrartu t exercetfolum qud funt
turifdidionis^non qudfunt ordinis. Et nemo dat, quod non hd~
bet.hoc dicit.  ,

T Gitur conflrmatione fecuta, intrr eleAum 8c  perfon3*
•^eligentium, hoc eft, Ecclefiam, fpirituale coniugium d
contrahitur, Qnapropter confirmatus liberamfuperilhs
ftatuendi nancifcitur facultatem. Hoc autem fic intelligi
oportet, e  eorum quidem quae iurifdiAionis funt, utputa'*
corrigendi,excommunicandi,iufiurandum exigendi,con»
fereru1i J confirmandi,& iis fimiliu libera conffrmatopcrrf
mifta fittraAatiorEa uero', quae non iunfdiAionis,fed or#
dtnis fnnt./uelatiClericorum ordinationes, benedf Aio^
nes uirginum.depofitiones, Ecclefiarum Sc  altarium cof
fecrationes,ante propriam confecrafionem peragere pro^
hibctur,Nequecnimratiofuadere uidetur.ut quisinali^
os id tonferre pofsit, qao eundem indigere dignofeitur«
Q«dd fi confecratus,flt non folum quae iunfdiAionis,ue^5
riim  etiam quae ordinis ftmt,exeqai poterit,

DE CONSBCRATIOKE,

T IT V L V S X.

Con frcniti o expediri debet intrd tres menfet poj! c on fr m d~
tioner&.hoc dicit.

D febet lgitur is qui canonic! eleAue.confirmatui
Sc  exarainatus eft^iouifsim^ confecrari. Quod
S  quidemne Ecclelia Paftoris quafldeftituta
iolatio, aliquod patiatur inccnmodutn, intta tresmen^

a c. friptum ejl.extrd de ded.  b c.fin.deeled.in 6.C c.quis
diltgenrm extra de eleddc.i^ficut duti.exfr.de trii Id. epi Ji.
Z.gie Jt.ca.trdnJmtJJa.extr.de: elelf.£c. quodpcu(•Sfraterea.dr
d gl.Ji.extr.de ddt.g can.i.diJiix.7S .

A A* t

II

fes pod eleflionem, mf! legttimtim fubflt impedimentam,
CXpedirt debet: alloqut fl (Vletrcpolitanus, ant rj id quos
orcspertinet, negligentes fuerint, Bccleltafttcis con#
demiutiombus fubuciendi erunt.

Cenficrdtioni interejfe debent ad minut tres Spifiopi , dlio  -
J učno n v dlet. hoc dicit.

f Rdinatiom autem intereffe debelit, n on foliim Mest
^'•'tropolitamjs.uerumemm comprotiinciales Kpifcas
pi, qui numerum conficiant trttim. Nam & bcatus faco?
bus , qui fuftusappellatuseft.iPetre, loanne S;altcro
lacobo, Apoftolis ordinatus eft: fttcceftbribus fuiš fcili?
eet formam dantibus: ut non minus quoquetribus Epi?
fcopis, caeterts quoque affenfumpraebcntibus, Epifco?
pus ordinetur. piibdflab uno, uel duobits Eptfcopis
ordmatio expediia fiient, taliter ordinati*, ut Epifco?
pi nominentur.a fancftis Patnbus mterdicitnr: ergo ii no?
men non habent, officium qualiterbabebunt; Euocandi
funt igitur a Metropoliano a  fulfraganci; qui (i omnes
concurnmt, beneeft: fl aliqui conuer.irencnpoiTunt, fui
praefenliam per epiftolam facere debcnt.

lArchiepifcoptv impeditue  , tonfecrdtionem/itifujfragdnci
Alt en eommittere porefi.hoc dicit.

Q Vod fi Metropolitanus.uel infirmifate, nel alfa iufta
.. caufaita priepediatnr.utfuorum futfraganeorum
aliquem confccrare non ualeat.alicul coepifcoporum m?
res fuasdcmandarepoterit, a quo confecramlus munus
confecrationis redpere tenebitur.

Dcficientibut Epifiepu cempmtincitlibtu, dduocAndifunt
Epifiopi vidneprouincid,

■J Lind qu3eiitum eft,fi in prouinciain qua olimplures
■^■Epifc»pi!fuerint, urnim tamum remanere contigerit,
quidflcridebeat, ctiin & folus ordinare non pofsit, &
nullos quosconuocet, habeat prouinciales; Ocliocin
Sardtcenfl condlio b  flatutum legitur, utfuperftes Epi?
fcopus coiiuocet Epifcopos uicinae proainciae, Si  cum
ciscomprouinciales ftbimct Bpifcopos ordiner.

QuemodoJftexplicandac»nfecratio h,d.

{"''Ongregatis e  igitur ho« Domtmcae lucis tcrtia E?
'Epifcopis Si  Icttitmio cum ptectbus ceiebrato, duo
fupra caput otdinindi, Euangelij codicem tenchtes, ma?
mis imponant, & uno fuper eodem benedicttonem fun?
• dente, eaeteri qui adfuni, mambus fuis caput eiustan?
gint,a(queil 1 “d una'Cum mambus farno clmfmatedeti
ninn: quo demum perafto, Bccleflae Rotnanse, atquee?
ius Ponliiicibus fldelitas fecumlttm formam Gregoriani
refcripti iurandaerit.

D B RECEPTI  ON  EET
aufltoritate Pallfj,

T 1  T V LVS XI.

Tnllij receptio n,n e/l differende: & volem Aticju:dpaHi-
emdo  objctrc, detet iurere de ca/umnia, & intrdduts menfes
tbieffe tira Ure: »liotpti tenctur adpanam talientt.

H Oc d  amplius Metropolitmum profpicere
oportet, ut pallfj petitionem , & receptionem
non diffrrat: cum fibi fine pallio Eptfcoporum
confeCririoncm niinime permiflam fcire debcar, Eftau;
tem paUtum Metropolifanorum iufigne ornamenfum,
qnod decorporc beati Petri fumiror,. Pafloralkofficrj
plenit-udinem defigilans : cuius receptio, ut cituisexpli?
cctur.ncuifsimeconftitutum eft, neper cuinfuiscrinums
obieftionem fone palliando faciendam differri pofsit:
nilt obiicientes corporati luramentopracftito firment fc
l!tcagerequitquamca!lide, ac de oblediš promptam fl?
dem, hoc eft, intra biraeftns tempons fpatium afferant,
ad talionis. uelextriordin:inam poenamfe Praefidisrb?
ligantes.atbitrio, li obiefhraimmdprolMticriHt.Qucid fl

a c*h. i.defi.i;.  b cdn.fi.tUJl.is.

S avt.r.djfi’iti. 7 t-  d cah., c. dipH.it o.

Inftlt. Iuris Canon.

n

contradiAcres ifta.faeere rcnucrmfj eofum obie cr ^ or j|^
bus nequaquan> obflantibuSa ad ^piius traditionem pa ‘
procedcndum erit. ,

dMetroptlitATiHt folnm infka prouincia. fr c-ertii dUbtu-f
lio uti tur, frpaUiumpsrfonAm fequitur > frideocomrno
non potefi, . .

S  Ud co nec femper.n^c ubique Metropolitanos P
ierit(id enimfoli Romano Pontifici a  a  dam ^

cd«bratfpIenni3,pcrmutiEwr) uerdm infua P r ^

ninciasac ccrds duntaxatAliebus.Etcum perfonam p a ^
linm non tranfeata b  nec altcri commodari poterit:& cU
eo quifqucfepclieMdus erir.

rPleracjue diffarle creAtioneEpifcopomm  5  h aferi t locH^
tiam in alijs ra laik  .

IT AccdecreandisEpifcopisdixiffefiifficiat, ^

-*• •“•iHorutn iiita,ac qualis eorum debe it effe com ,e, * i -
tio , pleraque 8č  de caeteris Sacerdotibus intclle^ ar '
paucis expediaruus«

D

DE VITA RT HONRSTATS

PraeJatorum,

T J T V L V S XII,

pracsU.it dignitate, debet fr innocentiapracelbre b  ^
Ebet 4  igitur Epifcopus elieiine crima;*’ ^
cunduin populum cui conuerfatipi 1 ^

_innocennapraeceilsre, Qua!is eniment^ ' 0 ?

catio difcipuii» fi femagiftro intelligat e^e
rem? »im Epifcopus miiniere & admonere omn^ s  ^
bet: nemo autem rede monitoris pcrfonamfufc?p'd> ^
quimoribus fuis aliorum emsa conuicmnat« Qt:od
folam de Eptfcop.o,fed etiam de omnibus qui dom« 1  ■ ^
deferuiuntaintelhgioportet:quia ueb«:menter^Ect^'’^
Del deilruit, meliores larcos eife,qiia'mclericos:
in aliis membrjs EccleEae uacanti cu'pa,f?epein
dotibusbabentur iUicita* ,

Epifcopus ertuere debet ab tmproborum commercio^ & ;?! ^
rigendo non minus eharitatem, qudmpotefatem exerfd c
bet. hoc dicit.

A B improborum quoque cotnmerciis abftinebi f -‘ .
^lorum enim confortia bonos comimpunft Ha^
igitur fecum honeftt teEimoni]' Clericos, qut poEi^
reprehenfibifes inueniri:3č G qu3iido ilfos,fiue
cos infer fe dif£dere contigerit 3  ad pacem magis >
ad iudicinm compcllat: inqTilIis corrigendis P^ uS  ^
beneuolčia, d'qn$m feaeritas: plus chimas,quitn P°
ihstnecp  domitKtri raa^is, quim confulerc Aihditijf
at, n e quod proutfum edad coneordfa.t^ndat ad di£| a
*T ra lat us in corrigendo debet mif ere fuentatem b> ,)
hoc dicit.

P Vm knitite tara en feuerit.is mifccnda eftrNm 1  £tf #
^ricordig moitu demfuir,ij feuerintc cmmno fit
ta:ideoq? Rečtoribus mefie debet iufte confulcns f« 1  ^
cordia,&: pic faeuieiis difeip-ina: ut nec m difcipb* ?  p
gorebenignitatemanfuetudfius,nec rurfas in
dmc diftfidtrionem defe’a'nt difcipfina: : quod'q?* e! '
us caftigire neceffc eft, non faeuientis plc^catut
fed medentis.

‘TraUtu* non debet tolerarepevuerfos.h.cL

0 Reterea tauendmn eft,n,e pentetse agentes ccVV
do toleret. Culp;t enimfacicri,'.b:ibef >

negbgit emendare; Sc  en or, etn no reftftnur, apP r y
Eptfopm orattoni frpradicationidebet inj?f ere.J } -

1 N prnms autem oratiopt &C  praidicitiom
praecor.i% officium fnfeipit, quifq.ins a d ficertRn^fli

ced t; lune eft, qund fuper P.iftores pflmosiitl 11 ’?^^
fpecie Ipiritns Santftus infedit. Eopulum i'aq» c E. e |!I'
carnlo dorett, fetl lili doceaf, qu* i  Dco ipft

-. - .. _ ...._ ^10 ,

a c. adhonorem cod.tit. extra.b. c. z.co.tir. c c * n '\ '

orarium . verf. oportet ipijc. difi.  z/. d can.liettpbvk nt k' ‘‘


A

13 Lib. I.

tt °n qnse iilicarc.ueihHmartus fenfusfuaferiuEapropter
faciis Iibris iugitet  infiftere illu oportet a:  nec enim fufe
fcu prilatis bona conuerfatio, nifi addatur fcieatu

fa&rinx.

£pijc$pus hofjiitalucjfc debet Jr Itberalu. h.d.

S bd  * * nec utr.mcjiu nbi fufficere credatrnam largam j

<pioquepianum hubere debet, Sc  ncccfsitatcmpariemz
^busfubuenire^alienani tnepiara luam cjeelens. Res ftias
int cr hifiaiones^nenatom aut aueupes nunim e difpcnfet:
pauperes podu; m hofpitio recipiat, Sc  faciliiis exem^
Pio fuo adhofpitafifatcni fubditos attrahat.

"PrAlanu deber fobriia ejje , pr ude m &pertC*s, ntnjolitm
Vcritia litcrarum  , verumeriam ricgociorum.

brniš lit , non uinolcntusc : non iltperctdFor * ,&T

•adirtudiift imf^cilis,: lirrd in cmiugeneiercrum agen-
^arum prudenu im fecum kabeat.li enim manami,aut
kilem fan(ftacondi , gereneqiiaquam lex diuiuapemnttit,
tjuantd magisdoni coeleftis diipcn-firorcs efle non coii£ 1
*»enit (id quod e(l detertus) menre detuhratos?

JBpifcopus non debet fecuUribits negociU Je i-mplicare.h. d.

C lOic autem Bpifcopum nuilo^vrore conuenit livuolui,
^  ita nutla debet cupidn ate cotripi : Sc  ,pptcrea lucri cu£
ptdus -efle piolubetur, Sc  aliciri cttamiionefto.negoao, 4
•ut fibi metom Sc  necdliria cjuarrar.upcram dare-bJam 8c
Dominus negoci.uores de templo uerberatos €Xpu!it:
Sč,  Apoftolo telle, nemomilitans Dce, lmplicatfenc;?
godiš fccubribus*

*Tudicitia (ludiofiu ejje debet Spi fcopta.lt. d.
lOVdicus e  quoque debet elie, Sc  moribus Sc  uerbis

•pudorern p ra.' feferre, Eapropter Maguntmo conci^
do/fiatntum legitur,ut nuli us facerdos foeminas,de qui^
bus ftifpido poteft efle y refnieat;fed nequematrem s aut a >
Antant, aut fororem retinebit ; qtua Sc  in illis, inftigante
Diabolo, fcclus perpetratum repcrirur,autin pedifiequis
e arumJraque domefticarum 'g  quoque perfonarum im^
^oder^tam famiUaritatem uiiabit.

Qualis quif Jit interita  , debet per exteriora detnenfirare.

'bo.c dicit.

r^Portct h  itcmEpifcopum ca»terbfqueEcclefufti;S
M^cis officus mnncipatos, per decentiam habitus cx£
tdnfeci.mov^m intnnfecamhoneftateniindicaie .Sc  lded,
fi prsererqua ex caiifa urgcnti,mdumentis,pr2t:ter.oidiiiis
ac  offici] decorcm.»pr2efcrtim pub]ice,luxMieBtnr,illoi um
*n)pifdentiauarus mediš,non minus reeenticribus, quam
«mtiqtus Ppntifioum deeretis coercetur. In furrnna, cum
.pro popiilo E ptfcopifutFragatores ad JDeu parentur.ne"
ceflb cft.utomnigeuere uirtucum eius grattani haberc n i'  ,
tanfur: quia ciitn is, qui difplicct, ad intcrcedendum rnit-
titur.iratianimus ad detcriora prouocatur.

DE O F F i  C I O AR C H IDI

coni*

TIT.VLV S XIII.

'~Archidia.conu* c(l a Ture confiitutuf. tj i čari ut, dr cpusiji ocur
lu« Spifcopi , ir. ter clericoi cognofctt, ^jiftAt.dr corrigenda e~
^lendat, drarduti itd Spijcopurn defert, dccutHi iicentiapotež
*it čtidmexcommutticare. h.d.

Q Vomam uero grauis 8c  lata cft Paftorilis of^
licii cura.recl^ con(luunimcll,ut al;qtn in cc-
clefia frnt, qni u na’c um Epifcopo omrs ferant,
ce mi  . 'ad ualeantfubIeu3re fo]/cittidinein«Taliseft

Archicti icoims,r qui maior poli Eptfcopimi > &: eius ui^
g ari uš j eperittrf. Ouiir uigilinti.i Sc  folcrtia ufqueadeo

a dijlinft  b dijtintf. +2. c difUnff.  44. in

fuM.&pcrtotd. * dijhnft.  45- d can.z.i:. ^s.&pertotum.
C in fum. diflihft.  4b f ca. extr.de cobabit.cle.& mulie.  g
d(fhncf. i^.infum. &/>#■ tor um.  h dtftinčf.  40. &tte.  2.

*od tit d/vit. ho n eft.pr zlat.  i cap.l.& e.ad h.te nos ,ext.
per >Arektdi<ictnM. df.t $.

Tit. XIII u r

in domo Dci cxcubare debeduf odilusEpifcopiflon i v> *
merito meruerit appellari. Eaproptcr debet is audire iur-
gia Engulorum,^ quae corrigemla Sc  emendanda uiderit,

| corrigerc Sc  emendare. Qncd fi qua fucrint ita ar^

I dna, quaepercum commedenonpofsint terminari, ad e^
pifcopum fuum deferet. Difpiaei quoque ut Pr im i cer
iiSjSacrifta,^: Cuiios imunčti fibi muneris  fdicitudinem
dl]igenterexequautur* Sed Sc  tertio quoque anno, 11  Ess
pifcopus non poterit, uniucifim Paifochiam circumirc
debet,& cMn r ta, qu* ordinattoneuel emcndationcindi^s
gere uidem,fecuuddm Canomcas fanaionescorrigcr.&T*
it Epifccpiamhmitas acceflerit,. cxcommunicationis e^
tiaru fententiam ferct t

DE OFFIGIO AR CHIPRESč

bytgri.

TITVLV  S XIIII.  '

^4rchipresbyterefi vicariue Špifiopi  , circa diuina, &*Ar-
cbipresbyterorum dut funt fpectes.h .d.

N  O11 abliimlcs Archidiaconis Archipresbyteri
liabentKr: nam Sc  rj Prsdati fui circa fpintualia
curamfubleuat. « Horum autemduplexeftrpe~
cies: ali) enim urbani funt,ali] autem exteri. Vrbam funt,
qui Prafulis fui abfentis circa diuina in urbe uicem fub^
ftin nt, aut pr^fentis curara niinmint: ut officium incho^
ando,celd-rando,& bencdicend<?,&r cumftis prouidcndo,
quae facerdotum rr.ii ifterio perfici debent.

guAjitpote/lcuforaneomrn ^4rchipresbyter«rum. h. d.

P X  teri liint, b  qm circaiingubs plebes conilituti, n 5
^Tohim uulgi folicitudinem gerunt: uerum eti^m pres-
byterorum, qui perminores.titulos habitarvt, uitamiugi
circunfpedione ctiftodiredebent : quiUcet fuisprxfnit
plebibus* ut Epifcopus Matrici praeeft Ecclefiae : nihil
tam en contra fin pratfulis ordinare decretu audere debet*
Obtinentes altjutmprtpofituram, debent etiam habere.eitu
prtpojit ur a  ordinem.hoc dicit.

A D m one n di cfuntautem rj, qui praepofiturae alieuius
-^^admimilraticnem eanonlce uo'unt obtinere, ut non
foldmtiomen,uerum etiam ordinem habere ftudcant;Vn^
de d  nifi qui Aichidiaconatum tenent,Diaconi:aut qui Ar^
clupiesbyteratum, prcsbyteri infra annum fiant, amittcrvfc
lionorem, etiamfi iufla caufa prohibente Presbytcri aul
DiaconielTe lioiTpotuerint.

DE O F F I C 1 O VI C ARU*
TITVLV  S XV.

Vicartta Spifcopi non potefl inčjuirere, punire , prtuare
bencfictjs„velcadem coferretniji htc fpecialiterfsbi eojnmittan*
tur. ho L dicit .

P  Er Vicarium quoqB,ciim E pifcopus per feipfun?
deferuire Sc  refidere rationabiU caufa prolubejs
tur: aut prafers, omnibuscoinniode par efle ncu
poreft.Epifcopalis vepraefentatur authoritas. In quo ta^*
men illud aduertendum eft,qudd licct per generalem offi^
cij commifsionem Vicario faeram, ecaufarum cogniti®
transferatui: poteftas tamen inquirendi,corrigedi,aut pu«
iuendiaIiquorum excelTus , feualiquos a' futs beneficiis,
ud adminiftratiombus amouendi.uelbeneficia confereodi
(nifi fpecnliterconcefla fit)nontransfertur.

Htbens curam an im ar um in diuerfts Scdcfiu^vel laicut^noK
potefl confiitici vicariiu.

pS Eberautem Epifcopuscircumfpec^us drc,nelaicuin
‘-^uicarium fibiconftituat* Indecorum/eft enim, 1 aiefi
Iromirt? ufros EcclcEafticos iudicafe necinuno eoefem^
que offici© debet drfpar efle profefsio* Qi;rd etiam lege
diuina prolubetur,dicente Moyfe . 7 tyn arabu in bone & *-
finoAnde.  &.Honomnaco«ftitutione iauetu ,g  Vtepi^

a CArtTfSverf \^rrchtpresbyter.difi.  15 . b c.fin.e.rit.  c cle.
i dcAtat. &qu*t. % etn r. dtjtinft. <o. e c.z. &cnp.feq.

etd.tit.tnC,  f can.in notmaflioHt.i6.^.7‘  g cfi.extr.c0 tit.

A A a 4

15

Inftit.Iinis Canon.

16

fcopits eum,qui perpetuam Vicatiamobtiner.per fub-
tiadionem prouentuum vel ipfius Vicariz ablationem
eom^ellatjvt le in presbytetum promoueri faciat.

sA Vicario.appellatur ad *Archicpifcopum:ab ^irchtdiaco-
na,ad £pi/čopunt.h.d.

TNter Vicarium autem,Sc Archidiaconum illudinter-
*eft, quod a Vicario.non ad Epifcopu.fcdad Archie-
pifcopum: a  ab Archidiacono verb.nifi aliudEcclefia-
rum inducat confuetudo,ad ipfum,cui immediate fub-
ia«et,Epifcopum erit appeliandom.

DE COADIVTORE.

TITVLV  S XVI.

gx caufa datur Epifcopo coadiutor,cuiue dasio ad/edem -
fofiolicatn Jpelfat.h.d.

A Ccidit h  etiamintcrdum,vtpaftorfenioaut
corporis valetudine impeditus, aut fanz me-
tis confilio deftitutus,fupet fuum gregem c*
eubias duccre npn pofsit: eaproprer vit prouidus Sc
honeftus,illi in coadiutorem adiugendns eft:perquem
tam epifcopo,quampopulo vtilitcr confulatur. Cuius
datio.ciim dc caufis maioribus elfe conftet, ad fedem
Apoftolicam, nulla obftante confuctudine, referen-
daeft- Quodtainen fic intelligi oportet, (1  non mre
motiš partibus explicanda lit : cztermn , (i procul
ab Apoftolica fedc Epifcopus impeditus deget.tunc
fecundiim Bonifacianz conftitutionis tenoretn pto-
uideadum erit.

E ti.im inferioribus ab Epifcopu datidiu eli coadiu-
tor.fr vtrifcjuc defacultatibue Ecclrjia.eritfubueniendum.
boe dicit.

KTEc c  lolitm epifcopis dandus etit eoadiutor,fed e-
•‘■''tiam.iires exigat,inferioribus:vnde,fi vel Ecclcfiz
Reftotem.,vcl Archidiaconumita motbo aliquocon-
tigerit impediri, vt Ecclefiafticis miniftetiis, vel nullo
pafto, vel non nifi cum fcandalo interelTe poffint, eis
quoq; coadiutor adhibendus erir:5c ita res temperan-
da, d  vt vtrlq;iuxta facultates Eccleliz vitz nccefla-
jiaminiftrentur.

D, E COREPISCOtORVM
vfu fublato.

T I TV L V S XVII.

Corepifcoporuru vfiu fublarue eff.b.d.

E Rantolim Sccorepifcopi,quibus circaplutima
cum, Epifcopis minifteriotum communis crat
difpenfatio:quorum tamen inftitutio tam in
la fede,quarn in aliis totius orbis Ecclefijs,tan¬
ina improba St fuperuacanea, eft penitus interdida.r
, Jdatrimontuva Jpirituale diffoluitur tramlatione
*iarione,fr depofitione.h d.

\7Idimus hucufq 5  de fpiritualis foedere coniugij,
^ quodinter epilcopum Sc ccdefiam contrahitur,
quod eledione vel pofiulatione initiari,firmationo ra-
«ficari,confecration*inteUigiturconfummari;ltemde
moribus, Sc Vieariis, & adiutotibus epifcoporum: tra-
flemus nunc,quibus modis epifcopus ab ccclelia re-
mouetut: Sc fic, quo modo tale coniugium prztet
mortem dilfoluitiit. Contingit autem }d ttibus modis:
Traiidatione,Reaunciatione, Sc Depofitione, fen de-
gtadatione- dequibus.fingulisvideamns.ac primitm
de Translatiene.

0 E. T R A N S L A T I O N E.

TIT. XVIII.

Trantlatio indulfaclf ex vti/irare, fr ex n recfdit.it;; fr ntr
etfiitate cejfanteftamlario irrttatur.h.di

T Ranslationes quz Sc mutationes <« nuncup "
ri polfunt.mftitutz funt vtilitatis Scneceflit
tis gratia. Vtilitatis,citm epifcopus ab eaciiut
te,eni przpofitus eft,in aliam transfertur,in qua mag
proficcrepolfe verilimiliterexiftimatur. Sic olit« p 11 "
ceps Apoftolomm de Antiochena ciuitate fe Rom?
tranftulitjVt fcilicet ibidem copiolius proficete polk'
Necelfitate b  vero nonnunquam epifcopalium' c “'
mutationes fieri folent, hoftium vrgete metu. Sed ao
cafu ficiuitatem, dequa effugerit epifcopus,ab ho“ K
busliberati, e  Scadpriorem flatum contigerit rett®”
cari,ad eam expulfus reuertetut.

Epifcopoi naniftrrc,ad ji. ur a fiemanum 'Tontejiftfn
tinet.hoe dicit.  .

Cf Ciendum eft autem epifcoporum translationesd 1
‘ ^etiam inferiorum,ad folum Apoftolicz fedis A nt
ftitem certilfima ratione pettinere: d  neq;fup £I ' 1
matrimoniis quicquam prztet eius alfcnfum immd
ri debere,autpofle.Quod obtinct non foium,fiep<>f ,
puseftconfecratus,veriim etiamlitantiim canon iC .
fuit eledus, Sc confirraatus: cum (vt fupra dixim u V
poft eleiftionem Sc eonfitmationem,inter petfonas c
gentium Sc eledi,coniugium lit fpirituale conttadf'
jjjui propria autboritato/e ad aliam eeclejiam contulerdi
habita earebit fr ambita.h.d. t  .

auaritia dudi, aut ainbib

U Aproptet e  qtucunq; a
-^neimpulfi, eccleliz fuz

mediocritate defpeda i

d

a c. Homaira.de app in 6.  b e.a. de cl.agrot.vel de¬
bil.in 6. c petXotunotit.extr.de cle.agto;  d cap.ifrpra-
ftnti (]H 0 %,dt tkr.egrijn  j, e <*n , Cerepi/iopi.fr fetp.di.n.

maiorem. fefe plebem propria autbotitat.e tranftm
rint,d,cathedraiepelli debent aliena, Sc carere prop r '
vt necillis przfideaut, quos pet fuperbiam fpteuet 11 '
necillis,quosobauaritiamvel ambitum coneupi 11
runt. Sicut enim vir / non debet adulterare vsote
fuaradtanec epifcopus temeteeccleliam,adquam £ . j
c hi s fuit,relinquere, vt alteri fele coniungat, etiam !
populo fuerit attraftus. <L

Gjuodcenflitutum eltin ecclejiu epi/copahbue: trahitat
tiam ad ecelejias inferioret.h.d.

RTOn abfimilisluris rario obtinetin presbyteris-f
^'c^teris infra Epifcopalem dignitatem conftitU 1  ,
Ni li vel qualibet caufa,propria quis authotitate b
altero fuum beneficium permutare voluerit,
proprij beneficij iaduram faciet.Beneficiomm enin l p
pizbendarum-permutationes genetaliter fieti p r0 ,. ■
bentur: i  przlertim paftioae przmilfa, quz circaft
ritualia,vel fpiritualialibusannexa,fempet labe
niz continetdicet podit Epifcopus de vuolocoada
aliquostrasferre,vt quivni loco minus funtvtiles ,* 11
fevaleantvtiliusexercere. >

Sipermutatio bcneficiorum completa cffcx  vna part* 1  .
peralteramJtae tjuo minut impleatur.rejtttuiturpan adj u
beneficiwn.hoc dicit.  g

O Vbuentum k tamen eft ei,qui de permiUation c  ^
L -^aiio habito traftatu,ptzbedam fuam ciim. refig 1 )*^
fet,ab aliooui cum petmutationis tradatum habu !i, ( _
quipofteafuam tefignarerecufat, deceptus eft:cO nl
nimdeceptis,Sc non decipientibus luta fukueni 3 ^
licet is qui renunciauerit, afie beneficium abdican?
deatur,tributatamen.cft firaplicitati veuia.conn*
tumqi vt ad refignatum beneficium reuerti polfit- a 4 .

CeUatio.de beneficiie caufa permutasionk vacantibue  > r
aliu <judmpermutantibue,non tenet.h.d.

E T generaliter, ncconcelfione luris vtcndbusif y
fettim circa fpiritualia,illudatur,fiqua bene^

a can.mutationei. y,q. i.  b ean.fciaefiater.fr/ef
7 .cj.r.  c ca.pafioralu offieij. difi.J.e/.i.  d ■ ca.e.frp-'^
ee. tit.de tranila.epifc.  e ca.quando.extr.co.tit.  f l*c>f'
cutvtr.p.f.l.  g can.ficutalteriui.infi.di.j.q.x.
cum olim magificr.cxtrn.de rtrumpermutat.  1 o 1 /' i"  '
extra.de rerum permutat,  Jc c ap.cttb* Vltiner/orM# 4

dtrtrutnptrmuti


&

17

caufa permutationis aliqu:bus refignata.alijs quam
'Pfis permutarc voleji tibus conferantur, millius firmi-
tl( is erit ipfa collatio.

'H>n obflantibtu expe(larionibiu, bcneficiorum permutatie

firriptten.h.d.

Q Vrnimo a  fi in dioecefialiquaquida forte autho-
- tirate Apoftolica bencficia proxime vacatura ex-
P c ftent,illi tamen quifeeundiim formam Iuris fua be-
Ncficia in eadem dioecefi ad ordinarij collationcm fpe-
''Sntia,Ubere ac finefraudein manibus Epifcopi rcfi-
S n auerint, nonnificx caufa permutationis refignatu-
ri >ab huiufmodi expc<ftationibus circa faciendara per-
n ' l 'tationem minime impedientur.

Lib. I. Tit. XIX.

iff

i jratialaborb fupiendinon p9tejfrenuncian.ti.ti .
^Ateriim a  obalias caufas renunciationf a {Ferlan,

D E

P;

RENVNCIATIONE.

TI TV L. XIX.

Sfuidfit renuciatio,& cjuih.ex caufitpefiit renunciari.h.d.
Er renunciationem qnoque quis ab Ecclefia fua
nmouetur. Eft autem renun ciatio, imis proprij
fpontanearefutatio. Ea vero propter quat Epi-
•topus poteft ccdendi licentiam poftulare, hatc ferme
®abenr, h  confcicntia criminis,debilitas corporis,de-
feftus fcicntia, raalitiaplcbis, graue fcandalum, &ir-
tcgularitas pcrfon*.

Sjtale debeac ejfe erimen,ob tpuod renunciaripofiit.h.d.
pRopter c  confcientiam criminis,cedcndi poteft li
centia poftulari,non cuiuslibet, fed duntaxat illius,
Propter quod ipfius oificij cxecutio poftperaftampoe-
ai rentiamimpcditur.

£u* deti lit us corporis renumiandi caufam prabeat. h. d.

'On abfimilis d  iuris ratio in debilitato corporis
obtinet; nam non quxliber,fed foliim illa legitima
ei Uinciandi praftat caufam, per qua quis adexequen-
u m officium paftorale redditur impotens: ciim inrer-


Ut tt non plus hortetur fcnilis debilitas aliquem cede-
, e >quam maturitas ,qu*in fenibus eflefolet. tmrm in
Uo  fiiadeat officio permanere.

'M<gniu defeSsu fcientia tribun legitimam caufam re-
^Hctandi. boe dicit.

jJRopter e-  defeftum quoq;fcienti?plerunq; poteft'
j quis petere ceffionem: quia ciim illa circa fpiritua-
CIB  adminiftrationcm fit potiffimiim necelfaria , H
r* r ca curam temporalium opportuua. Praful, quiin
trifijue commiffam fibidebet ecclefiam regere falu-
nter, eirenunciat, fiquo modo ipfam regeredebeat,
gnoret. Quanquain autem defideranda lit eminens
cientiain paftore.in eo tamen mediocris tolerari po¬
dit: qmaiinpeifeflum fcientisc poteft fupplere perfe-
t«o charitati«.

'Malu ia plebis tuflam tribun renunciandi caufam, item vt-
atio fcandali.hoc dicit.

PRopter malitiam / quoq; plebis cogiturinterdum
, Prx!atu5abipfius rcgiminedeclinare:veluti, quan-
° Plebs tam dur* ceruicis exiftit, vt apud ipfam am-
Plmsproficerenonpoflit. Itempro graui fcandalo /
Ylt ando,ciim aliter fedari non poteft,licet epifcopo pe
Cte  ceffionem , n« plus temporalem honorem, qnam
*ternam videatur affeiftare falutem.

04 irrejpularitatempotefl renunciari. b. d..

J Tem b  obirreguiaritatem:puta,fi bigamus. Quodfi
. forte de legitimo matrimonio no« lit natus, licet hu-
‘ufmodi irregularitatem fubticerenon pornerir, fi taa
J^cn&culpalaret,& caufa ,cum eo quifuum laudabi-
‘Jct impleuit officium,iniunčla fibi competenti poe-
jjicntia, poterit nonminus vtiliter, qnam mifericor-
< * 1 ter difpcnfari.''

a  ‘ vn:c9,dcreri<p-.rmut.in 6..  b c. nificumpridemcs:t.

b " e i  C d.ca.nifi-ifropter extr. eod.rit. i d.ca: nifi^- a-
_  * Verč.  e d.camfi.ijpro deffflui  f ca.nififi propter mali'
S, dcuhtti^jmfpm. )h dcta.nifi^perfina,.

tes,audiendi non funt: dum forte a!iqui laboris an
guftias dedinantes.adociura, aduerfus gloriofi Ponii-
ficis exemplum,afpirart contendant.

fpifctpuc cjuiJbnelad Vitam *Monachalem tranjfuit , cm.

pttefirurfuc adrpifcopalem dipnitatemreutrti.h.d.

A Gcidit autem interdum, vt cpifcopus liumilitatis
poenitentia: caufa,ab ecclefia fua remoueatus:
quod tunecontingit, cuin quis Apoftolica concelfione
abEpifcopalifedead Monachalem defcedit fubieflio-
nem. Quocafualius in locum eius fubrogari poterit.il-
le vero refurgere.Conftantinopolitans h  concilio ve-
tante,nequaquam valebit.

Impcdittu admtniftrare Spifcapatum prepterea fatf m
mnnachtu .ecjfantt impedimento.ptteff reuerti adepifeepa*
lem digmtatem.

d^Ateriim e  fpeciales quidam cafus inueniuntur.in
quibus, pradido concilio non obftante, is qui Vi¬
tam monachalem elegit, rurfum ličite poteftad Epifco
patumafliimi. Si enim quis, nerfecutionis rabie faui-
ente, vel prapeditus aduerfa valetudinecorporis , ciim
proficerenequeatin regimine paftorali,de fuperioris
authoritate ad monafticam vita defcendat: perfecudo-
nis velatgritudinis impediraento ceflanre.ad Epifco-
palempoteritrefurgeredignitatem. Idem luris cft.fi
quis propter doftrina defeiftum, locum regiminis de-
ferens .authoritate Apoftolica adociumfe contulerit
monachalemam fi per exercitium leflionis,fcientix re-
perit margaritam, proculdubio denuo vocatus ad Ca*
thedram paftoralem.redire poterit.

mifrcuttu Epifco pati* Jirneniace.fedi^neranter.Jijiatpefl-
ea rebulam  , licet adprimum reuerti non pejlit, alium tamen
Epifcopatum confccjuipote/l.

O V T rfus d  fiquisinfcius cupiditate parentumfuetit
v Egifcopatuadeptus,S< hoc copcrto delioentia fupe¬
rioris illu dimittens, obferuantia elegerit regulare,etfi
ad Ecclefia eande redirc ncqueat, ad a!ia tame promo-
ueripoterit, Coftantinopolitani concilij coftitntionc
non obftante :quam obtinere oportet, ciim pocniten-
tis cau(a,quam Epifcopatum retinens peragt-re no va-
lebat,vitam quis elegerit monachalem.

.Ad eum ficri debet renunciatio , ad cpuem (peifat confirma*
tto. hoc dicit..

A Bbas e  quoque,qui Roman* immediate fubdiru«;
' r *eftEccIelix,nifi licentia a Romano Pontiiicc legi-
timeimpetrata , fui regiminis oneri renunerare mini¬
me poterit : quod'liEpifcopo fubicchis fir, cum ciufde
permiffionelocum fuum licitoiure poterit relinque-
re.Ethocgeneraleeftinprccbendis, & caterisminori-
■ bus beneficijs.vt apud eum ficri debeat rcn unciatio,adi
, quem pertinere dignofeitur confirmatio . exquoappa-

rere poteft, tiuod rclignatio fafla 1'aico / nullanviui»
obtinet firmitatem.

f .\cpapotefl renunciare r Tapatui : h d.

FAE Romano- g  Pontifice quxfifum eft,an, quia nuli
•*—' iuin habet fuperiorem in cuius manibus renucia-
repoffit. Pontificarui ex caufa cedere vafcat? & luper
hocC*lcftinusquintusha:fitationis cuiuslibet volens
occafionem amputare, fiat nit Sc decreuit, Romanum
Pontificempoflelibcre rtfignare.

Ter precurattrcm renunciari potefl, dr fjuatemu v ahat n'
nunciatio fafla aprocuraton reuocato.b.d.
pOteft h  autemquis non folum petfetncripfunrte-
fignare.verum etiam per procuratore: qui ,liadce-

a d.ca.nifi.ipvcrum.  b can.hocnetjMatjud. pa.i. c ca
pofitramidrionem:^. eaterum. ext. tod. rit. deremtne.  4 d.c
pafttratiiUntnemf rurfitc-. eo.nt.  e' cap.fi. vligli extr. eod
f ca.CjHldin dultit. extta .el d til.,  g ca.ude renuc/anc.in L.

h> Cltm. vm.iodi ttt-


19

dendumPbtifkali ant ali) cuitibet dignitati,velbene-
ficio,fponte a c liber& conftitutus fuerit, fi poftmodutn
ignorans reuocatus fueritj,tenebir ceffio pcr eum fa&a,
antequam adipfius procuratoris, vel illius in calUsma
nibus ceffio fuerat facicnda,ftotitiam reuocatio huiuf
modi fuerit dcdii<fta:nififorteperipfos ; aut aliosdolo
malo fačfum fuerit,quo minus ad cos, vel eorum alte-
rum ante cefiaonem reuocatio perueniret.

£hii imperrmit cedcndi hcentiam  , compeilitur rtnuncia-
re. koc dicit .

A Liud iuris eft, fi qui cedendi licentia c um inftantia
^*poftulata,atq; eaobteta,leuitateforfti cedere pr«-

termittant: e os enim ad cedendum compellendos efte

generali Coneib o a  ftatuitur.

Inftit. Iuris Canon. 20

perftes fuerit,ab adminiftrationefui ordinis debet ab-
ftinere. Quod fi cingulo militi« e«leftis exauthorat«5*
aufu temerario fibi dudum commiftum audebit in P°"
fterum attračlareminifterium, etiam ab ecclefia ex C* -
none Apoftolorum erit abfcindendus.

DE DEPO  S I T I O N E, SEV
Degradatione.

T l T V L V  S XX.

S pirituale coniuguim diffoluitur per degradattonem.b.d.

P Etdegradationem quoq; coniugium ecclefi« &
epifcopi diffoluitur. Nihil enim eft aliud degra-
dare,quam de gradu deijcere: quod inft*itutu eft
adiimilimdinem b  exauthorationi$ eius qui militi«
deferuit armar«: cui tam militaris ordo> quam etiain-
fignia ob delidum detrahuntur.

Duplex eff degradatio^verbalif <£r ačlualu.h.d. ’’
'pStaute c  degradatioduplex: verbalis fcilieet &a-
-^-''čUialis. Verbalis degradatio cft,cum ab eo, quiau-
fhoritatem habet,affiftente certo epifcopomm nume-
ro,depofitioms fertutfententia. Ačlualis verd,fiuefo-
lennis eft,cumno foliim fertur fententia,veriim etiam
ab eo qui degradandus eft,veftes 5c fingula infignia fui
Otdinis gradatim auferutur. Cuiusordo ac feries latif*
fime Bonifacianaconftitutionc d  demon ftratur.

‘Tropriuj jolum e.pifopm po reji deponereconfiitutos in mi -
tioribu* ordinibus: feern in maioribus.h.d.  4

Q Vod e  autem dičhim eft,cpifcoporumnumeroaf-

. fiftente,ficinteliigi opoTtet,fi de epifcopo,aut il-
lodegradando agatur,qui lit inmaioribus ordinibus
Conftitutus. C«tcrufide ijs agaturqui minoribus tan-
tbm infigniti fint, proprij epifcopilenteittia, abfq j vi*
lorum cpifcoporurn / internemu,fatis erit.

In degradatione facerdotum ob caufarn b&refit poteft proce¬
dure foin6' epifcopus dclincjuentmm cum fuu m mori bas pra-
fatu. boe dicit.

Q Vinimo interdum etiam fi presbyter, vel in faeris
^conftitutus degradandus fuerit, plurium Epifco-
porom interuentus neceftarius non erit: nam tales, fi
pro h«reft g  feculari curi« tradendi, vel perpetub im-
mutandi fint,quiaEpifcoporum numerus facileconue
jlire non poteft:,foius Epifcopus couocatis Abbatibus
Sc alijs pr«latis, virisq•, fuaedioecefis pietateacbonis ar
tibas inftru<ftis,degradarepoterrt.

‘Degradatus traditur curia feculari  , frproeo deber Eccle-
fia, intercedere  , & degradattu fe mifcens fkens-, excommuni-
catur. boe dicit

C^Lericus imturob grauc flagitium degradatus, cum
^ab ecclefiaftico foto fuerit proiettus, feculari cur;«
traditurpuniendus. Vndecelebranda h  erit talisde-
giEadatio feculari praefente poteftate, tte  cum perfefta
fueiitjpronunciandum vtfccularis mdeKdegradatuin^
taiiquam cleričali pfiuilegio exutu, in forum futim re-
cipiatpuniendum:pro quotameti ecciefiadebetinter
ccdere , vt cifra tnortis pcriculum in eum fententiam
moderetur: Žcfiimpetrauerit, & degradatus poenstfu-

a c.cjuidam cedendi. "Xtr.eod.tit.  b c. aShialtx.de pce-
nis.inti.  c d. ,a.2-§- verbalu. depatnU.in 6 .  d d. cap. z.
e eanon.fi quu tumidm. r$. qux(f.  7.' f carton.fi autem. in
fitrA 7. g cati. r. de hfirct.m  h tanon, mainnu.
extr.de vabif.fignificat.

D E

IN-

U1»t

SACERDOTIBVS  IN
feriori gtaduconiUtutis.

TIT. XXI.

$acerd&fes tnferiori.grAdu.i,fitntprtjbjterr.Hccfufficil^ 1 ''
quid obtrer tračiatum effe. h.d.

Vnc defcendamus ad facerdotes in inferi° rC
gradu conftitutos :fubfequenter poftea dei) s
dufturi > qut licet facerdotes non fint, in fa c ^
tamen conftituti reperitmtur:acdemum de his,qni cli: '
cahumiliorain domo Dei neceffarium miniftcrin e< '
hibent,qui in minoribus ordinibus dicantur conlb ta '
ti: de quibus omnibus , fiquid fuperiits locutifuimt 1, '
obiterpotiits qtiam ex profeflb lecuti fuimus- lnfc fl£,y
res facerdotes,funt presbyterl

Sacerdotum in duas clajfes diuifio  , fitmpfit originem
teflatnento veteri, ua m no it o. h. d.

pT d non ineleganter facerdotes in duos ordi^

■ 'diftributi efle videntur; Ha c enim dilcretio^au* 1
veteriteftameto a Deoper Mo/fen fumpfitexordip^
qui ex pr«ceptis Domini Aaron in fummum Ponb^
ce,filios vero eius inunxitin minores facerdotcs:q uaI ^
etiam in nouo ab ipfo Chtifto, qui duodecim Apoft 0 ^
los,tanqua maiores facerdotes, feptuaginta duos ^ *
in minores inftituit:Petmm vero quafi fummum & ceC
dotem elegit,dum ei pr« omnibus, Čc pro omnibus cl
ues regnic«lorum tribuit.

c Tresbyteri & Epifcopi ohm erant ijdem: fed in remtdi'^
fchifmatu  , depresbjtcns vnus eleffttt ešf qu* Spijcopus d* c>
tur. boe dicit.

pP^sbfterum & autem &: Epifcopum funt qui
x  dem olim extiulfeaffirment, 6c aliud «tatis, aU a ^
dignitatis fuifle nomen. Sed ciim multi in fiuguiis^.S*
elefijs presbyteri conftituti effent, in remedium fd 11 .
matis c  faftum efte, vt perillos vnus eligeretur, fl 1 j
c«tcris effet pr«ponendus: Elecftum autem Epif c °^
tetinuifll* noirten. eligentes preš bytGro.ru m : c\u.o&'f
erp,a Epifcopos vfqueadeo creuit honor, vt illis ff 1
quam lilij coeperintobcdire, nec iam profacerdoti^

habeantiir,quifub nulliusEpifcopi difciplina &P r °
uidentia gubernatnur.

r Presbjtevappcllarurpotiiis a prudentia, quam ab 40*
boe.dicit.

T3Resbyteri d  vero nomen , quanquam a feiied 11 ^
* fit fumptum, magis tamen fapienti« mdicat
litatem,quam corporis canitiem.

<Hua fitpresbyterornmpotefai l & aitfhoritas.h.d. ,

Pifcopi e  lgiturac presby.teri non penitus *
^miliš circa faeraminifteriorum diipenfatio:illoi' u
enim ,qu« gerere poteft-Epifcopus ,qu«dam
ter fuoiure, qu«da illius permiftione exequitur ,q u  ,

dam. vero nullo pacfto poteft attingerc- Proprio

iu^

prcsbyter,Dominici corporis / ac fanguinis
tionem,etiam Epifcopopr«fente celebrat, infant£ s
ptizat, g  fanctificato oleo inu igit benediciE&de 0 ^

culcis peccatis poem. entes , vel in extremts agenti
gratia reconcibati ais admittendi poteftate habef' ^
pifcopopermittente, h  autvltimacogeteneceflM^-

a difl.z .in f<.rnm.&P -r torum.  b can./fj-vnde&ff^,
zr.dtfli/i.  c can.olim id -m. diftinft,  p$. {f ca,n. lcgiM ui ' ^
(lin£t.9\.  d canon. cjMf.cfuis*(}-presbyterQs,diJhnfti° n ‘ ^
e canon.gfmmuu.difttntfioZ  f d.can, (juamuis.
adpresbyt.  2 j. diJHnli\  g caaon. con (lat baprjfna, d? c
feerat difiinfl. 4.  h canvn.igr feq. Z6- cpiaft, 6. &
preibj/t.fcu, de con f e cm< dififjift.  <h

21

Lib. I.

Tit.

XXIII.

n

& baptizatos facro linirechrifitiatc,& virgines Deo di-
CJr e,pre$byteris conceditur.Ecclefias vero crigere,co-
frcrare,reconciliare,facrumchrifma coficere.Clericos
^dinarcjczcomniuiiicare , poenitcincs publice re.oon-
c, bare,folis Epifcopisreferuatur. <t

DE I I S, Qjr I IN S A C R I S
funt conftituti.

TITVLVS XXII.

Iiljacrit con (liruti funt Viaconij-fr Piubdiaconi.fr Diaconi
debent Epi/iopum culiodirc,facerdotibtu cclebruriti bue ajii[lc?
t ; , nounm te Ji amen tlim pradicare : E tichartjliant vero pr a  fen te
Epiftofn vel presbyteropopulo erogare noti pojjunt.h.d..

S Icutautem Epifcopis pvesbyteii,ita etiam b  v-
trifqu« debcntobedientiatn Diaconi: adquosE-
pifcoputn.pradicantem abinfidiis cuftodireper-
tinet,ne aut ipfe quoquo modola:datur,aut diuina ver-
ba per det raftatores polluantur. Sacerdotibus quoquc
celebrantibus c  in omnibus affiftenr, Euangeliura ad
Poptilnm pradicabunt .Sed necbaptizare d  pratlcnte
Epifcopo, autpresbytero, necDominici corporis Eu-
chariftiam populo erogare audere debet , nifi pradiftis
omnibus longiiis fortafTeconftitutis.neceflitas ad id
extremacos compcllat.

tPrcmuma. Ecclcfia nun babu.it Subdiacotios, fr apnil anti-
e/uoi Subdtaconattu non reponebatur inier facroi ordines : fed
pojim fr is ordo interfacros catpttu eif habtri, fr Subdiaconus
potepi eligi in Sptfcopum.h.d.

Vbdiaconos e  licet & Ecclefia primitiua lcgatur
' habuifle,tališ tame ordoapudantiquosinterfacros
ttonanhumerabatur ipaulatim tani en poft aliquotte-
fotum curriculacoeptuseft 5c fubdiaconatus interfa¬
cros ordines repom: eisq; ad ftmilitudinem tam^pref-
bytcrorum,quam diaconorum contincntia / fuitim-
Perata.Cumq; amultis^n inEpifcopum fnbdiaconus
«ligi valpet ,hatfitaretur;nomflime g  poft Vrbanura
lnnocentij proceifit conftituti«, qua, vt is quoq; inE-
pifcopum Ubere cligi valeat,declarauit ae ftatuit.

Citca cjua verfetur officiumPubdipconi.h.d.

"p\ laconum h  igitur fnbdiaconus fubfequitur: ad
J '^’quem calicem Scpatinam adaltare deferre perti-
*>«,& Leuitis tradere,eisq; miniftrare. Vrceolii quoq;,
&aquam,mamile, & manutergiutn tcnere,EpiIcopo,
fresbyteris, & Leuitis pro lauandisante aharemani
btts aquam prabere.

Subdiaceniu potepi tjuii ordinati in dccimooRauo mno\
Vincentu in vigefimoffresbytcrin vige/rmeijutnte.b.d.

C leut anteno fubdiacono minus creditur,quam diaco-
no:& diacono mintis , quam presbytcro committi-
turtita ad fubdlaeonntum minorattas ,quamad diaco-
natuin,& ad diaconatumminor,quamadpresbytera-
tum fuffragatur. Polenit igitur hodie i  quis,nifta-
bud Canonicum obfiftat iiupedimentum , decimoz
oftauonat.us anno ad piimum faerum ordinem , vige-
fimoad fecundum, ad presbyterafum vigefimoqnin-
•o promoueri.

Troptu’facerdotes appcUantur qui Eucharifliam confUiHt ,
ionproprte etiam diafontu fr fubdtacentU.

•I >Izinius autem di.iconum &. fubdiaconum non efle
■*—' facerdotes > proprictatem fernsonis artendentes.
Proprie k euimlaccidosiseftappcllandus,cuifacri-
'ficitvm corporis fefanguipis Doir.inician.altari confice-

a d. can.tjuamuU difi. 6 S.fr mn. l.vcrf ad ejiifiopum  25^
b tanon.. diaconi Jeptem^- yt igitur. dijlin,. 9 fi.&  m«.-
c can.t .verfi.ad dtaf0mtm.dtft.2s.  d can.conftatba-

fHjhja.;de ccffljjecrdt. (Ufi.  4- c c. dmulris..exn,dcK,ra,te &\
lit. f~tap. t.dififhii.ip.  g d. c. a.mu Im. cx.tr ti de a-
h (({ncn.i.verf. <idfubdiac..drfii l ul.  25.
4  fin. de&taic fr qualrtAt*.  k CAtiorn 1. verf. facsr-

te  permittitur. Carterum & ipfi ititerdum facerdotes
appeilanf ar, fed per abufionem . Vidimus hačlcnut
de iis 3  qui in maioribus funt ordinibus conftituti:nune
vidcamus de iiSjCiui in Ecclefia Dei minoribus funt or¬
dinibus iufigniti.

DE 11  S, QJV T I S V NT IN MINORIBVS
ordinibus conftituti.

TITVLVS XXIII.

JAinores ordinesfunt aAcolyttttus ,cxcrcij}atus , leclor.itM u
&- ofiia.na,tiu.hoc dicit.

S Vnr igitur in Ecclefia alij minores ordines> qui. fi¬
ne faeramentali vnčlione, fola Epifcopi benedi-
<Tione, cum quadam vaforum,vel indunaetorum
difiributioncjpr^fiantur: vt funt, Acolytus,ExoEcifta 5

Le<fior,Oftiarius.Acolytus *t eilis,ad quem prepara-
tioluminum,6cquiccreum(aquonomequoqj ducit)
deferre debct,quique fnggcfta pro Euchariftia fufcdia-
conis preparat.Exorcifta b  is eft, qui exorcifraos me-
moriterretinere debet,manusq; fuper energumenos
čccatechumenos inexorcizado imponere.Lečlor c  au¬
tem is appellatur, qui lecTioncs debet pronunciare
ea,quar Fropheta: vaticinati funt,populiš pracdicare. Ad
Ofiiarium d  pertinent Glaues Ecclefix, vr claudatfic
aperiat templum Dei,& omnia qux funt intus extraq^»
cuftodiat, fideles recipiat, excomunicatos & infideles
prouido iudicio repellat.

‘Tfalmiftatus eff minor ord(/,&pot e JI cenferri a foto praby»
t ero. boe dicit.

U St & Pfalmifta,idcft,Cantor,qiuabfiv, fcietiaEpi¬
fcopi, e  prcsbytero foliim iubente , officium fufei-
pit cantandi:qui ipfedicer apud antiouos dubitatum
fueritfinter minores ordines coeptus eft annumerari. f
ConfUriitiin mat ari b tu ordinibus nullo patfo matrimoniut*
eontrabere p o(funt,Jed conftituti in minoribtu pojfunt :fcdp
iontrabant ,priuantur bcneficiu & dignitatibus Eccfef/tJL-
cii.boc dicit.

jP Orum autem S: faerorum valde difpar efi: conrfitio:

fiquidem illis ita eft contincntia imperata, g  vt
nunquam ad matrimonium afpirare valcatthis autem,
fi ad fuperiores ordines prouchi noluerint, matrimo¬
nium contrahere minime interdiciiur:fed eo cafunon;
foliim ad faeros ordines,& Esclefiafticas dignitates,

adminiftrationes admittendi no funtTcd etiam h  be-

neficiis,quafcunqj,forte habuerint,priuandierunt:na
nccea fineprauo exemplo pclfunt & graui fcandalo
retinerc; i &  ralesbona Fcclefiaftica dibpidire folet.
Hucuiqi fingujariter tam de maioribus ordinib. quam
dc minoribus breuiter tračtatnm fuit: exponamus nuc
aliqua, qua'tara maiorum ordinum , quam minorum,
funt ccmmunia.

C Q M M V N IA TAM M A Z O B. V M, QJ A s  M
minoru-m ordinum.

TITVLVS XXI Ul-

JMinores debent maioribus exhib(re reuerentiam  , maiores
vero minoribus amorem charitatem.h. d.

{ ,N primi* admonedi fnntij.q.minori fub ordineco-
ftit uti funt & oftkio,vt iis,q. auterdine pccllut,aut
cfticio,reueretia ?c.obedietia k exhibeat:nec p te-
meiirate alter alKri’partcs fibi,vindicet Maiorcsquo-
quc meminerint,fe maiores cflc ; no dnos-6c ob id infe-
riorib.no taqua fubditisdfnur,fed quaficlericoshona-

3'f47j. /*§ ud acol. diH.  25. b d.can. 1ad exoniflnm^
c d.ian.i'§ adleffonm.  d d-CAnj^- aftoftiarium  e cati.
Pfalmijla di.i 3. f gl.m v er fi Tfialmifta. can. 1. zi. 'difi. ir
ean.  1, verfiadPfial.2 j. drH.  g difltntf.26.. &J*-p er botum,
1) c.i.o.cjuodad.&cap diuerjis.extra decleri-coniuga- .  i •-

r««* d - ^ eni.extr.de eleric.eoniug.  k can a fiMiv:o
98 ll-itC.adaHnijtxt.de temp.,ordu

i

25

rent,Scdiligant:Sc tales fint,qni non foUtra prrfint.vfc-
ritm etiam profint.

Ordinartrei debcnt infiruere orcitnandos ineUninu.h.d.

| T eraTub grauis vltionis comminatione ex ordinatio-
■‘‘negencralis concilij debent Epifcopi promouendos
in facerdotes perfeipfos,velalios idoneosviros fuper
diuinis officiis , Ecelefiafticisq; facramcntis diligenter
inftruere,8c informarc. Sančlins ■» cmm (inquit,)eft
paucos.bonos,qu'am multosmalos habere miniftros*
quia,fi c<rcus cacctim ducat,ambo in foueant dilabetur.
Ordinatronem precedere dcket diUgeni fcrutinium.h. d.

P Rscedet autem ordmationera diligens fcmtinium,
k  ncc niii qui c  tara verbofidei,qttimrefbc couer-
fationi»exemplo,Epifcoporumrcl populari teftimo*
mo probantur.ad ordines admittendi erunt.Ordinatu-
rus d  itaqueaccipiat fecadiuirre legis peritos facer¬
dotes,& in Ecclcnafticis fanflionibus excrcitatos, qui
ordinandormngenus ,patriam,xtatem,locumvbior£
dinati funt, fi literat callent, ii inftručli in lege Dei, Sc
aate omnia diligeterinueftigent, fi fidem Catholicam
diligenterteneant.

Ecamen deketpracedere coUationom kenefieierum.h d.

Q Vod e  8c iu bencficiorum collationibus obferul-
dutn em:qui enim beneficiji Ecclofiafticis prefi-
ciendi fuerinr,a fuo pritis atchidiacono exatninari de¬
bent, Šepet ipfttm poftmodum Epifcopo prefentari.

Tam fi mani Att ordinat* , tjuamordinam ,fnnt punienc
ii.hocdicit.

IPii / veroquibustalit cutacoramittitur,caueredes
-* bent,neaut cuiufquam gratia, aut cuiufcunq;mune-
ris cupiditateiUefti.avero deuient,vt indignum,&: mi¬
nus idoncu,aut non examinatu ad facrot gradus fufci-
piendos Epifcopo prefentent. Quod fialiter fccerint:
ti  qui indignc acceflerit, ab altari remouebitnr, tc  qui
donura Šantli Spiritus vendere conati funt.cotam Deo
lam condemnati,Ecclefiaftica dignitate carebunt.

šju* ttmpora in ordinationihtu feruari dekent.h.d.

TGitur g  pet tres continuos diet diligenter exam ne-
-*tur,& demum fabbato,qprobati funt Epifcopo pre-
fententur:Quitamenfeeudum diuerfitatem ordinum,
temporis quoq; fcruabit diuerfitatem : non enim h  o-
mnes ordines quibuslibet tcmporib. conferri polfunt:
nam Dominicis Sc aliis feftiuis dichus viium, aut duos
ad minorei li cebit promouere, fed ad fubdiaconatum,
niii in quatuortemporibus,£c vna Si  alteta ftatuta die,
nulliEpifcoporum,prxterquam RomanoPontifici,li-
eetaliquosordinare.neca!icuiusloci contraria eftad-
mittcnda confuetudo. Quod fi i  forte fecus fačtum
fuerit, ordinansquidempoteftatepriuandus eft ordi-
nandi; Scordinatus cum characlercm k minime du-
kititurreccpiife.poenitemia tantu preuiain fufceptis
ordinibus miniitrare fubftinendus erit.

‘tjec vno , n rt' duok* ditb* eontinuato ieiunio dno jutri
ordinei conferri pojfnnt. h d.

C Ed l  nec vno die,nec dtiobus eontinuato ieiunio ad
^duos quis poteilfaerosordines promoueri, arbitra-
rit erdinanti fufpenfionis imminente pcena.

Minorei ordinei omari fimul conferripojfunt.h.d.

| \ lucrfum m  ftatuiturde minoribus,quionines vel
'vnica die conferri poifunt.

Cumpromotoper fattum ,potefi,prattnniffo ordine repetito,
dijjien/art .koc dtoit.

Inftit.Iuris Canon.

24

a Canon, rajes. difiinif.ij.  b ext.dofirutinie in ordt.
facien.  c canon. i.čr canon. epifiopi.difiind.14.  d Ca¬
non. Ruando opifcopiu. d. diflmlt. 14 .  e eanon. adliacnoi.
ver/.Cr h:cidctn.e.e. dr ofjic-U'cni. £ canon. tjuando epifco-
p*.§’ ipji autem. diflind.  g d. canon puando epifio-
puc.ffigitur.  h c.i.i.ir i.cxt.detemp.ortL  i c.dt le ihta
fili*. ext.de tem. ord.  k cap. pex.eod.tit.  1  ca. itero.it
ext.detemp.ord,  IU k. dteo.ext.de temp.trd.

DEr a  faltum vero fi promotui fuerit qui« Mtnni^

1  ter ordine pretermiffo repetito,cx mifericordi* nti'
niftrarepermittenduserit.

Tromot* ad facrot ordinei furtiuc centra prokiUteent*
pr etati,non poteVtfieri facerdei, nifipritu fuerit monaften*’*
rngreJf*:/ec*,frnon centraprohikitionem,<juia tune peten c
ptfcep* pra arbitrte difptnfare,  dr pni nex ordinat* fi mt '
feuit diuinti, nun pitampereriterdmart.k .d. .

Q Vodit k  furtiui ad faeros ordine« qnii irrepfc [lt ’

. difpiciendu erit,an prelati fub anathemate p r *'
ceflerit interminatio:tuncenim nulla rationead fuc
dotalem poterit ordine promoueri,nifi regulari
fufcepto laudabilem aliquamdiu duxerit vita: quo ca

fecummifericorditerdifpenfari poterit: alioquinn u '
precedenteinhibitione, condignifatisfadlioneimP^
lita,pro fuoarbitriocu illo poterit Epifcopus di(p c ”
fare.Quod fiis,quinullumadbuc penitusattigit® r “'
nem, c  diuinum a!iquod officium exercuerit,5c ab E
cleiiaeritabiiciendus,8cnunquam ordinaudut- . ,
jfiulnondum kapri tat* ordinat* cit ,dekctkapric£ Tt '
rurfitt ordinari.h.d. 1  .

[ 'NE d  eoqui no baptizatttsordines fufceperit,’,
*-^de dubitatum eil.de quo poli mulram tiden*.
cuffionem obtentumStconilitutuin fuit, ut bapt lZ  ^
tur,atqj iterum ordinetar:5c merito: citm enim baP 1

mus e  omniumfacramenroruianttaiit fefunda® 4

tum, fuperedificari no potuit, vbi fundamentu
Sacroi ordinei tantiem Epifcep* confert,minorei intera
Č~d!j ,rf Epifcop* pni točo, non dignitatr rcuunciauit ljua
ordinei confierre pete ji :fec*,fi etiam dignitati ,tjuia tunefi"
minorei confert.h. d. •

TLlud poilremo omittendum non eft, quod m tef  •

1  nores Sc faeros ordines 11 la eft differentia: qui»® 11 ( ,.
res ab Epifcopis.minores vero etiam ab aliis quandW
conferuntur. Vndedeeo qnxfitum eft,/ qui EP 1  J,
patuirenunciaflet ,'an Jequales ordines confek 4  P
fet!in qua fpecie obtinuit diilindlio, vt ii quide«i \ 0 ^,
tanturn quis renunciaifer, eosquosanterenfici 3,I
poterat,regatus conferre podit.Quod fi non folu®. ^
co,veriim etiam dignitati tenunciauit, minores tat ^
quis ab eo recipere.Sc in illis deferuire,Sc ad mi ! ° rt  \  j
reperiatur idoneus,poterit promoueri. Sani fi ab e
(aerosordines fcienterquisreccperit,quia indig 11  ^
fe fccit,offici) non habebit executionem: vbi aute®
fcienter(nifi crafla 8cfupina fuerit ignorantia) “** c
tns Pontifex difpenfare poterit.  „

Q_VI PROMOVERI  NON  POSSV> I ' r '

T l T V L V S XXV, hl .

Tonit cjnaruorcaufiufiuc rejpeit*, ok puoi prohikentut
miner ordinari.h.d.  ,:jj,

Q Voniam veroprecaueridebet, q u0 ° y %ft,
firmari, vel viruperari poteil:fciendum }
qnofdameifequinoniuntad eccjefi? ,
ordines admittendi, q(Kficti contingkq ^
tuor ex caufis: aut enim quis promoueri impedm' ^
tione fubieiftionis,aut ratione dcličli ia patrati,*
fpicione futuri lapfus,aut ob corporis liiioncm^^^

Seru* & likert* noxpojfunt ordinati,&firu* or
fiiente dominofit ex boe liker & ingcnutti.h.d, ^ tefifi

J > Atione fubieiftionis g  promoueri imprdmt u( i
‘■'"ui: eosenim ,nifi a dominis libertatem e ? n .)il,et
fucrint, nullo debet ordine Epifcopus i"^EP! r f'Qul'
enim čile debet,q diuin* aggregadus eft n, ‘ ll Vf>qui°'
propternon folitm ferui,fed nec,quiretentoob^^

& c.t.difi.  s 2 .dr ca.vni.de cteric.perfalrprom J°

ir fep.ext. de eo tjuifur.ordi. fitfct C cap.l.&fil’

cleri. non ord. mimftran.  d canon.  1 . extr. deprei J  ^
kapri,  e gl.l.d.c.r.  f c.r.oxtr.dtord.akepifiop. 6
ir fit extr.de feruit nonordute m***'

2 $

Lib. I. Tit. XXV. 2*

®anumilTi funt, chm adhue feruiturera quandamfei-
“irevideantur, ftirft a d clericatus ordinem-promouen-
di': quod fi contrafaftum fuerit, tara ordmanris.cjoam
' e iusqui facro prarcinčtus eftcingulo, Canonicis poenis
Cl) crccnda eftaudacia.Si tame fermts, fciente domino,
fueritordinatus,ex hoc liber erit & ingenuus.

bianumijftu ab Ecclefia,vt eideftruiat in diuinie.nonpoteft
fi traniferre ad aliam Eeclefiamfecm ,fifimpliciter fucrit ma-
.htc dieit:

Q Vod fi a  quis Ecclefia: feruili conditione obno-
_xius,abeadem manumittatur, vt infignitus ordi-
n e clericali incaperpetuo feruiat in diuinis, liber faa
ftus & ordinatus,ad aliam fe transferre no poterit: fed
fi abfolute manumiflus fuerit, ad aliam trafeundi non
* * 1 't licentia deneganda.

Monachinan ordinantur.nifide licentia ^ibbatii.

A/]  Onachi h-  quoque,nifi defuifuerint Abbatis vo-
1  luntate prrrpofiti, ad eccleliaftica non funt offi-
** a  pronrouendK

Licentia concejfaa fuperiore religiojo, vt pofiit eonfentire
prouifioni de fefaifa.non valet.h.d.

^Triftius c adhucagiturcum religiofis, nonfoliira
circa ordines, fed etiaracircaeleftionem ,rei proui-
fionem quamlibet :fi cui enim a fuperiore fuo licentia
cancedatur.vteleftioni, vel prouifioni, fiquam de ipfo
fieri contigcrit, fuum accommodarepofiit confenfum,
quia arabitionis vitio viatn parat tališ licentia, nullius
firmitatis exiftet.

'Hpn poteft. sjMfab entranco Epiftbpo. ordinati , niji de licen-
hafui-ordintriji^uamcoeicederepoterit etiam vicartuc ir capi-
tujnin /i fedei vacet.vel qui adminiflrat.it. d'.
jp Ari d  rationeconftitutum eft, ne quia aliensc dice-
cdis virum pratrer propri/fuperioris licentiaordi-
na teaudeat:quam tamen epifcopo in rcmotia agente,
date poterit ipftus in fpiritualibus Vicarius generalis,
v «lfedeyacanteCapitulum,feuis adqucm tune tem-
P°ds adminiftratiofpiritttalium nofeiturpertinere.

itali Epifopi non debentordinate Vltramontanum ,ni/ide
'‘centia Tapu.vel fiti ordinarij h.d.

^ T e- hoc quidem notvlolum obtinet Italis orditia^
ti fiagitanribus, veritm etiam exteris. Etenim illos-
jjullus Italicus Epiicopus ordinate debet, nifi vel a
fiuBnao Pontifice fpecialem habeat licentiamr vel ab
epifcopo,de cuius dioecefi traxerir originem ordinan-
d*s: vel in cuius dioecefi beneficiatus exiftit, per eius
P J tentes literas caufamrationabilemcontinčtes,qua
,c 'plima nolit vel nequeat ordinate: Sc ij qui contraue-
fi erint,cenfuriscanonicis coercentur.prout lariiis ex
^lententis I lil.  conftitutioneapparet.

Homidda voltentariiu nonporeff promoueri promotw eft
*e'r Onentku;ftcm de nece/fario. h.d.

jp Atrati defifti rationequi ordinari' prohibetur.vt eft
homieidinm,autaliudcapitalccrime f  fa<fto,aut
Pratceptot, aut confilio' perpetrauerit: Sc pet furreptio-
neropromotus.deijcicndus erit,diceteDomino,5i><B
ftrinduftriarrt'  g antperin/idiashominemetcitierit ,abalrari
f8fi'c.tfH/».f)ecoitaq; homicida inteiligcndum eft,
'luivoltmtatecommitrit homieidinm. Catteriim fiqui

^cceiftate maxima aretati, effugere nullo pafto va :
* e ntes, homicidmmadinifieiint, nullam exhocirregu.-
Witatem incnrrunt.

Tortuitum homieidinm commijjitm , dum dabatur epera rti
tdicite.impl.il: cjuem promoueri.h d.

Q Vod fineque voluntarium fuerit,neqne Becefla-
. riurn, fed fortnitum, diftinguendura eft, num is

a t ri libehUui.extr.de/ir.nontrd:.  b canon. l. dtft.fi;
t-adattrtu earra de temp.ordin.  c cle.fi. de eleff.  d e. 2 .
fttj.dttemp.ord.in 6 . e t.t de temp. ordin.in«.  f can.fr
iduam..so.di.&ptrl'>rnm.eir  car, de htmicid.  g c.r.
t * tr -dehemie,.

H

cuiusoccafioneperpetratum fuerit,illicit* rei datetr
operanasan ličiti. Si illicitsrei a - dansopetam , vtpu-
ta,vemo lttdo ineumbens, cafu homicidium perpetra-
uerit,vel bello etiam contta infideles fefeimmifccm,
volens Chriftiani nominis hoftem inrerfccerit,ncc b
ad faeros ordines prontotiendus eft, Sc prometus non
foltim ad fuperiores afcendereprohibendus eft,veritm
etiain fuo miniftrare:plane c  ex dilpcnfatione in i»-
ferioreminiltrarefuftinendus erit.

Sidant operam rei ličita ,ex negligentia hommdium to.rn  -
mi/it. irre^ularitatem incUrrit : jtrti./i non en ntgli^onttafod
mere ca/it h d,

(JEd d  Sc fi ličita rei opera dabatur, nec tamen debi-
^tam quis operi fuo adhibuit diligentiam, ex quo ho-
micidium fcquutum eft.abomni minifterio altaris ex--
cludendus erit; quodincorefponfum eft ,quipuerum
e  intuitudifciplin?eita perciifttt,vt expercuffioneex.
pirau’erit,vel ex eain aliam infirmitate incidit, cx qtta
compertnm fuitexpirafte. Praceptoris onim nimiala;-
uitia culpz aftignatur. Diuerfum ftatuitur, fi nulla cul-
pa fnbftt. vt in eo accidit, quocampanas / pnlfante.vt
fignodatoconueniret populus addiuina, tintinabulfi
cadensjitafubieflum puerum percufltt.vtexvulnere
decdfent: nam cum is culpx penitits expers fueric.nul
lamincurrilfe nofeitur irregularitate,etiam fi de homi-
cidio veniam poftulaiieri.r.Bonarum enim mentium eft
ibi etiam culpas agnofcere,vbi culpa non eft.

lnfantes.furtoft/dormicntei excomn*tJJb homicidio non in -
currunt irrcgularitatenrh .d:

j Dem g  conftitutumeftdeinfantibtts ,furiofis,&de-
1  dormientibus,qui fi Keminem mutilent, vel occidat,
nullam ex hoc irregularitatem contrahunt.

Clerici facientei ejuerelam de /uit ntalefaiforibue  , non ftant
irregulares.etiam Ji Iudex mortem Ulit tnferat'h.d.
j Dem Sc de clerici« h  qui.de iniuriis. fibi illatis apud
1  Indicem conqueruntur, proteftantes quod ad vindi-
ftam.feufangtums poenam noninteudunt. Nam fi lu-
dex Iuftitia exigente mortem dclinquentibus ittferat,
acculatoribus imputari non debet: alioqui fi propter
huiufmodimetum,quiafcilicetludcxad poenam fan-
guinis poflet procederejfic conquerinon audtrent,da-
returplerifq; mateiiatrucidandi eos, &ipforum bona
pafsiminuadendi;

epublicepeenitentes non pojjitnt promoueri .po/funt tamen
ex necefietatc deputariin ahcfuo minorum ordinum.h d.
iJOenitentes i  quoquetamadlactos ordincs,quaii).

‘ etiam infimos promoueri non debent: quod vti
nondeomni poenitente inteiligcndum eft , lčd de eo
tSnnim,quem puhlice ac iblenniter poenituit:quxpoe-
nitentiafemel tanthm in Ecclefia concedttur. k Pla-
cuit tamen ToletanoConcilio, / fi neceftitas autvfus.
exegerit,fnteroftiarios,veileftoteshuiufmodi poeni-
tentespofle collocari. (

QniexerciterUHt offteraJecniaria, fihonefti funt >poft reddi-*
ta rattociniapojfnnt ordimari:/tene etide v/nrartu h.d.
tis- m  illifimilesfnnt,quinegocijs&officiislecuIa*i-
^ bus feruiunt: quorum tamen vita fi poft depofitacr*
Bera,Screddita ratiocinta deprehenfa fuerit ittculpa-
ta.omnibus poffunt munerib. honeftari. Q£od fi quis'

vfuras, » dumncgotiaretur,exercuiflecompertusfBC
rit,non folumordinandusnon eft, verumetiaordina-

a c.centinebatur,extradc homteidi  b canon. tlmmro'
ejtei.ircaneni/eep dijhnU.so.  c d. c. continebatni.in fin.
d c. eonunebatur,extra de homuid.  e carin, prubjle-
rum,extr. de homiad. f t.Ioannei f*ctrdoi,d.:itul.de lit--
mic.  g element. 1 . de homicid.  h c. z. de homicid. in S,-

i canon. camnes. apud diftinCf. so.  k canon.fi cpiupoliA’

p»teft.dxtiftina.ft.  1 cantn.placnit.d. di/tinlf. se. ate,
vni: exrra de obligatim. atlmim. trditi.vdnov  *..«»-

■£/

tusdepottechts. <t Menseftimauida,necabftinereno-
uitvetitis.nccgaudcreconccffis- h
Simoniaci yfidiriofi.ee i n mri ar {t vltorct ordinari no pofiiie.b.d.
TDentftatucndum eft deeo,qui quafi donaDeietnptu
•*rus,pecuniam adimitationem Simonis c  obtulerit.
Idem&defeditiofis, d  &his quipropnarai»iniuria-
ium perrinaces fuerint vltotes.

Fur occuitus pote/l poli refittutionem & peenitentiam ud
Jacros ordtnespromoneri.b .d,

J A E e  fare,an adfacros ordinesjrtloueri ;.nffit,qu5-
-^ripoteft :& fi quidem fpontefurtu cofeflits, danu
palTo fatisfecerir.Sc poenitetia peregetit,_lia!ioqui ido
neus fnerit,nec fuperfurto manifefta refperfiu fitinfa
niia.ad facros ordines .pculdubio promoueripoterit.

'Fapricatue in agrirudmc nondebctordinart regulartter,  dr
teb.ipeirati nunquam ardlnanrur.h d,

OEdetlinuHum quis deiifhtmpcrpetrafle deprehen
^'darur, quc'dillum afacris excludcreva!eat imaifte
rijs,adhuc tamen fivel defide eius ,vel continentiafu
fpicio fir, protnouendus non crit. Vt ecce,(xquisin x  ■
gritudine / coftitutus,baptizat«s fue;it, quialidese-
ius no exvoliitate, fcd ex neceflicate videt ur eflc,pref
byterordinari no debet: niti foni pofteaipfus ftudiu.
fitfides emicuerit ,aut homiuum ratitas boe exegeric.
Scienter autem rebaptizatis, g  vtad clericatus gradu
promoueantur,permittendum non erit.

Filij presbjtcrorum non pejjunt ordinari , ni JrJani rtgulares
eueLmonacbi.vclnififint nariex tegirimo matrimonto  , velfint
valde murnu .h.d.

‘i3&.esbyteroru h  quoq; filij i faetis tninifterijs arcen
* di funt, ntli ant monarhi fiant, vel in cogregatione
Canonica regulariter viuetes, religiose probati fuerint
eotiutrfati-Sedhoc i  deijs intelligerenos oportet.ad
quos adulterio natos parerna flagitia hatreditaria fuc-
ceftione defcenduttvnde fi vel calcgitimo nati funt ma
ttimonio, k vel moram honeftaseoscommendabiles
fecerirexemplis fc authoritatibus.non folum faccrdo-
tesfieripoi!unt,(ed ctiam fuminifa-ccrdotcs.

r £igamns,& qui vxoremduxit fiduam ,ciechun 3 vcl mcrc-
tricemjrrdinari non pejjvnr.b.d.

TTem t  repellendi funt, bigamus,8cqui viduam,vel
eieftam, vel mcrctriccm , vel ancillam vxore duxcrit.
Vidua eft, cuius cognitK maritus mortuus eft: Vnde m
isquiabalio quidem duftam, fed minim* cognitam
dtuit vxore,propter boe impedin non debet, quin pof
lit ad faeerdorium promeueri, cum nenrer čarne fuam
diltiferit in pltires- Eiefl« eft,qua: viucnte marito eijci-
tur. Meretrix,qua’ multorum libidini patet,& cuius tur
pitudo publice venalis eft. Qitcd non de ijs intelligen
dum eft,qui tales adhuc vxorcs retinentfnam in ijs alia
ratio eft quiafcilicet coniugatino pefluntin tseris elVe
conftituti)(ed deijs quorum vxores defnuftasfunt.

‘£igamtie efi.qui duat duxit vxorts,£r eni frcund.tr nuptiat
tantiem defaito contraxit, repat atur bigam tu  . It cm .Ji mm
mi dna defach contraxit. h. d.

"O Stautem bigamus, n  qui duat liabuit vxores,fiuc
■^baptizacus ambas.fiueetiam ante baptiftnum aite
tam.Si « qu'stamenlaicns primatu duxetit, infaeris
'Conftttutus alfetan , an (it mter btgamos reputandas,
harfitatum eft.Ex faito autem refponfutn eft, liunc qui-

a can fiqHiiclcricorum.dill.4-7.  b cati. virum.tnfin. d.
di.ff.47. c can.2 infi.dt.2.2, ddr \.q.\.pertotum.  d can.fi -
ditionarios.difiindf. 46.  e c.ex litcru.cxtr.de furt.  f Ca¬
non . l.&fiq. dfilncf.  57, g canon confirmandumcH.infi.
difiinct. 50. h canon.l.dift- s6-d" cap.\.cxiradojil.prcibjt.
i d.can.T.%- Jed boe. diji. ^6.  k c.ad hac.extr. defiliu prab.

1 can.txpccnitentibut. ddr fcq.dy can. Jiquu vtduam.dij.r  o.
eanon.z.di/hnčf.%\.c i.J^i.pertorumtit cx.debig.  m c.dc-

bitum.cxtr.dcbiga.infi.  n glo.pen.cax.pe. dtfi.H. o c.
nupcr.fi- c.fi.cKtr.dt biga,

Infllt. Turi s Canon.

28

dem nec bigami e(Te,nee maritum vidu??: qtliatamcn»
quantam r. ipfo fuir,f^cundas nuptias contraxit> cc vi-
duam duxit,tanqua de bigamo, fore conmtuendum. ^
Fornicatus cumpluribtu concubinu, non incurnt irre&utA
ritAtem bigamia.h.d.

A Liud Iuris eftde coneubinis, a  quas i plures
* habuerir,irregularitarem bigamia: non incurrird''
cum eo tanquam fimplicitqx fornicarus (it 3  quoad exe-
^ utionem facerdotalis officij 5 difpenfari poterit.

Corporc vitmtiu ,niji mo dtca,fit UJio^ordinari no potep p-
C"' A uenda funt autem ijs, qui Ecclefiafticis macip 3 ^
^di funt officijs, non folum animi,verum etiaiw c0 ^
por s vitia. Vndealiqua parte b  laefl, ad facerdona ^
afceudere non valenc.Hoc tamen tune obtinet.ciu 11 ^
uidens & notabilis eftlceiio icaitemm^limodicalit’ *
vtputa, quiexiguam arr.em digiti, vel vngucmnoK^

tes mifetint,itavt finefcandaiopodtnteeiebrare, 3

cerdotio repellendi noh erunt.

xAbJctfiiex necefiitatepromoueripojfunttfecus >Jt e*
tare. hoc dicit.  _ ^

T Dem iuris eft d  de eo,cui vel vi, veli n cunabti!is> v
x de mcdicotuinconlilio metuimminetis pericun ^
rilia fuerint amputata:quod li volentes, 6c carnali^ * 1 ^
reptignarefortecupientcs./eipfos abfciderinc,qtH 3  ^
homicida: funt , adclerum peruenire noh P 0 ^ a,lf ’ tC
Gorporeenimvitiati, non cafujfed propria yoln JIt
funtintelligendi: / 5cftcutinii is veniam cafusi^F
trat ) itavindi<ftaminijs voltimas poftulat.

OcutopriuAtui mdiihnffeprom&uen nonpoteff ,
neat ordines-.Jecuf /7polica ralupnuatto contingar. , ^

OAcautem diftin&io non in omnibus
*-  ^ bi locum vendicar.Cui enim oculum g 9

■  fusdicetvolutais delit, facerdotiu tamen cofcqui n<> j c
j teft. Csercrum fi facerdotali in ordine conftitut 0 , 1 ^^
quid acciderit 3 qd' olim integer acceperic,non.

■Oltmfu rt o [m , vel aliter vexattu,non poteši or d in ari-
ci cjtoi altcjmundofucrunt dttmontact -, nonpojfuntad vlf ert
ordtnes promoueri h.d. c.

:  S h  quoq-,,quiin furorera a!iquando verfus to 1  [(1 f t
it,autquolibet modo vexatiou;s incurfib. jjp

uit,autquolibet
aut,quod prope furore acc

idit,infcenaluferitjV c ^li«

.^ .. J:.: _ .i'.... , ,.riC. ^

fen*'

j ric.i ctiS, : / qm in adolefcentia a dsmonib. co^
- turobiefts, ad. fuperiore gradil afcendere nonp 0 *'

D E

ET ALJ

P B. JL  B E N D l S,

Peneficiis.

TITVLVS XXVI.

C,onnexa dr depend-ntta funt Jtrnal trrJf.tnda h.d. ^

P Oft haccvideamus depr2ebendis,5tillaru ITl
ccf!ion^:quxpai*s Iuris extra propolit 3111
materiam fortafle videri potcrit:loquim u f
inprsfcnudeiurcperfonaruin. Sed cum fupr^ f^f
gnitatibus Ecdeiiafticis, quibus'' prarbenda? v  -

annexx > locuri fuerimus,non line caula,feqnem l
poteft hec-e Iuris m at eri a tračfari.

tn alt ari lai? orat,de altan debet dr v mere h.d• .j^O*

ORibenda nib.il eft aliud,quam lits percipi cn  ,J C 6'

■*  uenrus EoclcC afticos , tanquam vni de coli*
petens.Jc ex canomaproccfteus. Cum cunn, vt  i-
uina prarcipit, k quial: ruir.dealtarideb e * ^jis.

ueretdignum eft, vt qui ditlinis afetibuntut 0l j
Ecclelise fubftementm ftipendiis. El ideo t icul®
olim fuetat, iut ordihationes eoru,qiuftne c ' ;i:I ^^-'

--—— ---" futttt 1 **

a c pc ext.de biga.  b dtfiincb.  55 V» fum. &
c c. r. fi fi. extr de corporc vit  d can.fiquit arn* An fiqab

i.

duob.Jeq.dtf  5 s .c.  5. ir s.cxtr. de corp. vitiar. e j ajnlt.il'
abfciderit. d. difi.  55. f can.pocnitcntu-^- ccrp-d- 1
g can fi dtft.ii.  b can. t.fi-3. dtft. 33 - 1  Ml 7 °- .

1

difljs.  k c.cumftcHtdum.eKt.&d-tip.

29

ordinatieffefitjln InlnilSordinantiu. inancs efifent. Pau
la tim tn btnignins agicocptfi. Coftitutii eft. n. <t vt.fi
Epifcoptts aliqne finecerto titulo, vode vit* ncceffaria
fcipiat.ordinauHt.tadiu ipfeaut ei‘ fucceffoi.ordma-
to nccefldria fubminifrrct, doneč ci inaliquaEcclcfia
c otutenient;a clericalis militi* ftipendia afugnencur.^
Sandal u fufcibicm deordinib.conferedu tertiiperfonit, no
tenetur eifdcmpronidere de beneficto , jed mandani:ficns,Jifit
toandatumgenoraU,vel ordinandi Uce.titim conccdens.

Q Vod fi Epifcopus b  madato alterius inalicnadioe
_cefiordines celebret.diftinguedu«ft,andecertis
'PMfoiiis mandatum fufceperit, an generale & cxpreilo
•'Pmine. Primoenim cafumandans,fecundo mandatu
HtfcipienSjinopi ordinato vit* tenebirur neceffaria mi
»iftrare: eis autem, quibus adicecefauo datur licentia,
»taq uo voluerintEpifcopo, ad faciosordines promo-
“tti poffint.ad prsmifla non quioi dinar,fedquiliccn-
s ' J tntradant,obiigantur.nifi c  tameordinatus depa-
*wnah*reditatevits poffit habere fubfidium.

'Tr&iond* co nceduntHrpcrcoUationem, irper itiftitutioni ,
irfingulu rebusJijiculafuntimpsmendanaminA.b.d.

( 'Oncedfiturautempraebend*, velbeneficiaduobus
v '’modis:percoUationera,Sc perinftitutionem.Colla
tio d  eft liberaqnsdam pricbend* concefllo. Inftitu*
tio eft prabendalis iuris ad prafentationetn patroni fa
fta tfanslatio:qux licetSeipfa collatio podit appdlari,
tommodius tamen eft in prsfentifingulas caufas fin-
Eulis appellationibus diftingui.

Lib. I. Tit. XXVII.

D E

Uti

C

COLLATIONIB v s.

TIT. XXVII.

tribus capitibus conferunt ur pr&benda, fr or din driu col-
oremfacit lex velconfuetudo.h. d.

Onferutar aut prabendic,vcl bentfida, aut ab
ordinario, ant cx madato legati fedis Apofto-

v_/ lic£,autPontificiorefcripto. Ordinarius colla

is eft,quč aut confuctudo approbauit, aut Iuris de-
kgfc a u i t aut h orr t as: v t, E pi fcop us >C apj t u! u ra.

. St Epift&puj frcapitulam habeant potefiare confe/endi cen-  {
>  p 0 f e Jl 'immj  fnealtero  , ntjiin vnoJUfit impedi-  j

nferre: fr fi Epifcoput popit con fene  , tamen ds con
. ■ Ca ptr uli ,et ram Cjuodfit impeditut  > capi tul um non potep fe  j

ln c<> dationeintrominere> nifi Eptfcoput Jit mgligens in rento  - j
ke>, do impedimentu: fr moriuo velabfente eo.cniMt confilio in-  j
tc ruenientt efi conferendu^non eft o b id drjfcreda čoku "to.h. d.  j

V ara eonferendi poteftatem Epifcopus & capini- j
. luin interduin habentcomuniter , interdumdifi \
^nftirmfi communiter, e aiterfine altcroilUm exer- j
Ce re non poterit, nili vel mortis , vel fufpenlionis, vel j
* ^aioris exeoBamunicationis impedimentumin a!teto !
oeffe contigerit. Ciim / veroad loliitn Epifcopum
conluio fui capituli,vel airenru»prxbendq,rum fpe
- at  collatio, eo deftuičlo, vel fufpenfo^infi Epifcopus
ln peteudarelaxationc fiifpenfionis fitinmora,capi-
^luin fenonpoteftintromittere. V-bivero^ collatio
ac *aliquem cum conlilioEpircopi peitinet, ilquidilli
Junaanitus contigerit, non crit ob hoc vacantis bene-
r c ij collario differenda. Idem iuris eft Epifcopo adeb
Jf 1  lemotis agente 3 vt breui non poflit illius haberi prač- |
*cntia:quiain petendijvel expe<ftandimora vacan i be
^ficio polTet imminere periculum.

Si Čccle/ra ftetcrit vacansper Jex menfes  , adcapitulu.n be-

E ^fidum deuoluitur.b d.

Ademrationej vbiad folumEpifcopum fpe o <ftatcol j
latio,li per fcx menfes h  con£errediftulcrir,adca

a  c. epifieptif cxtr.eod.tit.  b
c c ' Čpijcopuc. in fi . e%t. e o d. tit.

can f epifcoptu. eo.tit. in 6.

_ . d cap. i Me regal. tur.tn 4 .

C v  ca P *. inpnn. ne fede vacan, in 6. f d. can. lfr cttm vi-
*• g d.can.r^-vbiveri. k  ni», i.inftn. tatr. dtan-
(f S?r«b V id,

30

piittlum dcuoluiiur. Ex cotrario,!! ad folilm eapitultim
pertinuerit,&infra praftriptum terminum ItocRonfe
cerit, Epifcopus cum religioforumviroru confiliocxc-
quetur:quod fi omnes forte neglexcrint, Metropolita-
nus abfqj contradiftione difponit.

%eguUribus pnUtis mn nnfcrtntibus intr»fix menfes,ft
deuolutio ad or din ari um. h.d.

j Dem ftatuitur in regularibus pralatis: ft enim quxnis
" beneficiaadilloru difpofitionefpcftantuintra con«
ftirutumtempus cbferrenegligant,locomm dioecefani
in non exemptis propria, in exemptis vero Apoftoiica
authoritatecorundem negligentiam iuxta prjcfcriptil
in Viennenfi concilio modum fupplebunt.

Tep 9  deuolutio ti currit folii no impeditis,et a die netitia.h.d,
n^Empus autem fex menftum.ncc currit legitime itn-
peditis , & a die notitia, non a tempore vacationis
erit computandum.

Deuolutio nop habetlocum inEcclefa non namer at a  ?  vel
quando dignitcu eU fupprejfa.b. d.

a  autem dcmuobtinent,fiin Ecclefiaeratdi-

*  fti»<ftio prxbendarum,6c certus Canonicorum nu-
merus.Ca:terum,ft neqj diftin<ftx pr3cbend?,nec certua
lit Canonicorum numerus, Lateranenli concilio de be
neficijs vitra fex menfes vacantibus locus non eri tv
dem ctiam obtitiet,fiper capitulum vacans dignitas le
gitime fuerit fublata.

Sede vacantecapitulum non fungitur vice Epifiopi tn con-
ferendo: fr ceffantecaufd,cejfat fr effetfttt.h.d,
jj Icetautob negligetiaEpifcopi.coferedipoteftasad
■*^capiruludeuoluatur,fedetn vacante b  incollatio-
nibusprscbendaruEpilcopi vice non fungitur :ckmeo
cafu nulliusifuperioris poflit argui negligentia.

Circd collatione faSiam poft deaolutione , difpenfari pot .h.d.
TS c  quoqj,quinimiuceflandocoferedi Iusamiferit,
^ fi poft Ius collationis deuolutum , nihilominus viri*
idoueis de beneficio prouiderevoUierit,qtianquam ob
temporis laplum collatio mero iure non tencat,ex dil-
penfationetauien Sc benignitatetolerari poterit.

Legati ntifii vel nati vigore Jua Icgationtipio confcmnt nifi
fibi fpecialiter concedatur: fcctis eff in legata de lat ere cjui con-
frantjfr  ji ne mandata Jpeaalt , etiarn inuitopatrono Sccie-
fiafhco. hoc diett.

ju X d  legationis quoq; munere conferendi copetit
J ~ ^facultas,qnod tamen non indiftinfte obtinet: nam
fiue miffi fuerint ,iiucfuarum pra;textu Ecclefiaru ali-
qui legationis fibi vendicant authoritate, cx ipfa lega-
tione nuilam habent conferendi poteftate,nili boe a-
licuifpecialiter indultum fuerit, Hisaute quos Koma¬
ni Pontificis latus 5c comitatus illufttat,legatioricfun-
gentibusjfinefpedali conceffioue,ctiamEcclefiaftico
patronoinnito, conferendi facultas cosnpetit. Sicut t-
nimhonorjs pra:i'ogatiualxtaiHur , fic eos authoritate
fungi congruit ampliori.

Legatus dtlaiere no confert cathedrales Ecclefias neeregn-
lares t nec dignitatespoft Tontificalem maiores,necpott.fteodem
tempere in eadem Ecclefia plures refentationes facere.h d.

^ Ed tamen nec cathedrales, e  nec regulares, aut col
A  legiatas Ecdcfias, necEcrlefiaru cathedraliu digni-
tates,adquas per eleftionem promoti,primum poftE-
pifcopum obtinent locum,veluti ArcKidiaconatu, fux
difpelationi 3 aut prouilioni referuare pofiunt. Nec plu
res beneficiorura referuationes eodem tempore, m ea¬
dem cathedrali, vel collegiata Ecc]efia,vel ad erufdem
collarionem perticentiumfaciet.

Tg/eruationes legal or um expirantfinita legat ione h d.

} Llx  quoque,quas iure fecerint, dummodo ad benefi-

ciorum iamvacantium collationenon fitp oceftlun,

a cap.en r parte extr. de concefi prah.  b c. I. extra ne fede
vacanrg.  c c. liter as y e xtr.de fupplen,negi.predat,  d f.li«

etf.lega,m  6. « a Miberatme.de ojf.Lga.me,


Inftit. Iuris Canon.

31

idoipfojtfuodlllorii fiuiturl«gatio,pei»ituseuanefc6t,
tjiec esetutores dati amplius ea couferre poterunt.

Taciturnitai habibi bemficij tnualtdat prouifionem legati
tten ordinarij.h.d.

C Ed a  necalitec beneficium obtmendi ab Apoftoli-
^cacfedislegatofadacollatio valebic,quam fideeo,
qnod tune prouiius obtinet, mentio fadta fit fpecialis,
lxc6t id in aliorum ordinariorum collationibus mini-
merequiratur.

Licctanteacceptione beneficijquu nnUum babeat tn emu,
tamen coUator de cealtcri,frtt*e n en cjnfcntiente, prouidere no
nete ji, tamen prime prouifio prafigi terminu ad acccprandum ,
iju .0  tapfib peteric beneficium alteri conferri, mfipnneuettam
lapfo termine acceprauerit.hJ.

I Llud autem tam in ordinirio, quam etiam inleglto
ftatutust eft,quod ficui betlericium contulerint,licet
is, 4 doneč collatio* emratam non habuerit, nulltlm
ius in eo acquifiuerit,in perfona tamen alterius,primo
non confentiente, de beneficio non libero ab ipfis fa-
čta prouifio non fubfiftet:plane notificata collatione.
Jcad confentiendum termino competenti praiftito, fi
primus non coufenferit.eo lapfo beneficium Ubere,cui
viderintexpedire,confefre poterunt, Anteqtiam tame
ipfum alij contulerint.non obftanrelapfu termini, fuu
primus collationi poterit accommodare confenfurn.

'Terrefiriptum ^Apojtolicu prabenda cenfertur pure in dre,
fub conditione-. ir pura letutta eid.cum alicuifimplicitor de
beneficio prouidetur h. d.

I )Et' referiptum Apoftolicum mandatHr fieri collatio,
* aut pure,aut adiedo die, aut fub oonditione. Pure,
vt ciim mandatur fimpliciter.vt alicui de beneficio,aut
prxbenda prouideatttr.

CoUatto  „Aptfioltdin iii*m fa£fa,dccedet>te decreto lončari¬
te ligat manm ordinarij.h.d.

les adijcitur collationi,vtciim prsbenda cofertur,
-*- v quamquisintramenfem, c  autaliotemporeiva-
cationis notitia duxerit acceptandl-quo cafu,cum tem
poris appolitio fauorem afterat impetfanti, fi decretii
irritans fuerit appoiitttm, collatio per ordinarium alte¬
ri fada,tntraprxfixuteKipus nulliusobtinebittoboris
firmitate. Decreti enim appolitio, referuatio, executo-
ris inhibitio,£t lis mota,beneficium affertu reddunt.

Tablice notam,prafumitur notam etiampriuant.b.d.
TNterpretamur autem qttcm pradid* vacationlsha-
■* berenotitiam.e* qito ipfa yacatioin loco, vel Eccle-
jja huiiifrnedi beneficij puhlice nota erit. lmpurete-
nim fibi,iihoc cafu, qua de ipfius commodoagitur,id
qtiod pet fe,vel per alium fcire potuerit.ignorauerit.

Collatio eonditionaiu  , & cencurrente decreto nen impletu
couditiombae nonligat m etn at ordinat j. h.d.
tj Vb conditione mandatur fieri collatio,vt,ciim d  a-
^licui fi per exectltorisinquifitionem repertus fuarit
vit* laudabilis , vel fi confenfus acceflerit capituli, vel
alia adieda conditione,de beneficio prouideri commit
tit urtčc eo cafu etiam appofito irntante decreto,no im-
pletis ardhuc conditionibus vacans beneficium per or-
dinailitm.aut per executorem ad prouidendum detali
beneficio datum,libere conferri poterit.

Obftattaciturnitao obtenti beneficij etiam medici, nifi pre-
uijiojitfiačra motaproprio.b.d.

t*Ed multuic intereft, motuae ptoprio,an ad alterius
Apetiti on cm de beneficio prouiderimandetur. Si e-
nim propriomoru.longe pinguins erit madatum: nam
etiam dc beneficijs, qux impetrans obtinet, n ulla ha-
bitainentione, erit huiufmodi prouifiovalrda, qualia-
cunq;fue»intbe«efiria,Sc in numero quantocunque.
qux habebat impetrans, ciunfibi prouifio fada fuerit.

3*

a * canon.fin.de ojf.Uga. in, 6.  b c.fii tibi.de prabend.tn S.
c clem- vnifi-fecut- de conccfi. pub,  d d,citnetyt. vnf. tri
princip.de cmcef.prabtn.

Quod fi ad petittone gratia buiufmodi fada fit»
tumcunq; modieum beneficium fcientcr taceatut, v e '
luti furreptitmnon valebit.

CoUatiofaffa motupreprie,pluriheu beneficiji in eadern t.c~
clefiafimul vacanttbupntelligtturfaifa depmganrifibeerp'
eiafintacjualia.adeam ficEhtt elc(Ue,cuigrada cH conccj)*'
CoUatto verbfaSfaad petittenam alterltu.admtnui benefic turi
rtfiringiturfi[int eijuaiea,eligtt t ijui ah en conferebat: & u

preprietunc cenferurgratiafieri,cam ideaprimitar.b.d. .
[Temfi pluribus <t ina!iqua Ecclefiavacantibus« 1 '
gnitatibus, vel prsebendis, Rom. Pontifeit de hac e*

cationeincertus.dignitatž vel przben dbm.fi quanul

debita in ipfa vacat Eoclefia, cuiqua motu ptoprio c 0  ^
Ferat.fiet intetpretatio plcniffima, & ad illam dig nIt *_
tem.feuprsbendamerit habendarelatio, qusintet
las maioris cenfeatur efie valoris: quod fi forfan
les fint.ad eam,quam is.cui cofertut, infra decetn o
pofthabitamde diftavacatione notitiam ,duxeru e
gendam: fi vero ad petitionem alterius gratia hui*' 11 ’
difačla fuerit, ad illam erit habenda relatio, qu* ^
naris valoris eittitit: Sc fi fit xqualitas,ad eam,qua in  ’
ad quem ipfattun tpcftat eollatio,infra diftum temP _
elcgerit,poftquam fibihuiufmodi gratia erit not
tu b  autem ptoprio tune foliim gratia fieri cenft 1  '
cum hocexprefse cautum fuerit.

Solan Topa tribait ius in beneficiji vacatara.h.d.  _
CEd fiuemotuproptio.fiuead alteriuspetili 0 ^‘ j
^referiptum Apoftolicttm fiat prouifio, eteceris
praftat. Namcitmex Latcranenliconcilto, minil'
oc bcncficia Ecclcfia tribui, aut promitti non debe
antequam vacent.Romanus Pontifcx etiam in ip“*
pbtefttribucrevacaturis. r ,

Tonit gradu tjua/danecirtipetefiatemconfefendi M 1
dinarium /egatum & famneum Tontificem.h.d. ^

U St ergo iirter otdinarium Legatum, ac fttmtnu ”
'tificem circacollationispoteftatcm ,quafi Pj ul n  '
dus afcenfus quidam. Nam ad Epifcopuai c  otn p, 0 r,
quidem bafilica!um,qux in eius territorio pofit* ^ £!1
collatio regularitet pertinet: vacaturam tamen P r * n ,j.
dam fuardifpolirioni refcruatenon.poteft,8c Ion g 6  ^
nits in eadem alicui ius tribuere. Legatus autein ,- (}}
modo vacantcsintrafuxlegationis terminos Ecc
conferre,veiiim etiam vacaturasfiuxtaeaqu? f”uP r , j clt i
ximus)referuare poterit, licet cidem m vacaturi ** ^
ius tri btiendi nulla fit facultas. At Apoftolicu*. f e r«
que vacantes donare, Sc  vacaturas fuxpTOUifi° n ! jnfo

uare, d  Scinvacaturis iustribuerepoTeftjJCum 1

plenitudo reiideat poteftatis. tu n,

Siclerictu, luni mandatur prouideri de beneficio vAC  n fi
negli^at petere pralocndam,non poteritpofiea aliamp etert 1
fuerit in canonicumrecepru.h d.  pr r'

Q Vo e  tamen cafu fumus Pontifexdevacatuf*f a ,

. benda alicui prouideri mandat, fi is, in cU1U ( jq
tiam mandatum obtentum eftjptsbendain,*! 1131 ’ „ t x-
cat.negligenter omittit, non poterit poftmod u'
tcxtu dieti mandati,nifi antea in canonieum r°
ceptus,alTam in ipfaEcclefia vacaturam P
fiabens cxpefdatruam ,pete(b acccptare beneficium

rumpTimum,vet fccundum  , vel alterius certum tam

ptare non potefi.b.i.

tun; 1 *

M Otetit / tame is , cuicertis fuperhoc execu
^ deputatisab Apoftolicafedc huiufmodig ,at til
ceffa fuerit , non foliim ptimutn in gen ere vara
beneficium,velprscbendain.Tetiim etiam, fi ra
lis. caufa fubfit,(ccundum Scvlterius acccptare-^
tamen & exprefrum,priufquam vacet, accept 3  ., 4 tC
terit,ne captandte alienx mortis occallo ex bcn&

a c Jr plurib.de prab. in <f.  b c.Ji motu. m p

fint

c ai.*esbajitic&.i6:,c].7.

ricHS.dc fvt.b jn  f

e JI

.41 c capt&ndfi .de co cef^r^ en ' f

d c, idngl.de pr*b.tn 6.

33

Lib. L Ti c. XXVII.

54

8*atiar3 fcdis Apoftoltca <rib natur, qu8d fi de certo ac£
ceptatio f«cutafuerit,nullaobtmebit roboti* firmitatem:
w  Bonifadanae conftitutionis tenorelafius confinetur,
P^r&fcript« Apofiolico dtfpenfatur fuper pluralitate benefi-

I toorum, maxime circa literata!per fona*.b.d.

^de a  ctiam licet beneficiate perfon$dealfobeneficio,
nifl primo illud,qu©d obtmet, omrtmo dimittat, prani*
non pofsit, nifiaut Ckrdinaks fint, auf Regum filip
P e r tale tapicn r efcriptum, -tnaxfmč c ir c a literata* perfois
*as,fuperhac pluralitate difpenfarl patent«

"Obide prioritete beneficij plurtbue; coUati neti con fiat , prim o
PffijJbrAeinde matorprarogatiu* pr afer tur, b.d.

J I cm fi i  lede b  Apoftoika. aut legate; &abordinarro
eodem die ulem beneficm confcratur,&: qaae faerit prf-
faftacollatto,n®n appareat* nemile pofsidente, is  eris
c *teris praeferendus, cwius  conferes ampliore gauder prg-
Jjgatiua. Hac c  ratione &: iis, qul m aliqua Ečclefta. in
V^onico* fant recepti, debent irt praebendaram afiecH^
iione c^teriSjfiuekg.itcrimiafiueahotum qitorutnctmque
authoritateantea fuenat admifsi,a»tefexik
-Qui dicat ur receptu* authoritate Apofiolica. b.d,

Vdoritate d  autem Apoftolicareceptus &'■  is intelli'
gitur,qui legati, uel alterins mandate, cui fpeci.ikter
{? ca ^ autforitas Apoftolica conceffo fuerit, .recfpitur,
ed Sc  is madaiumiegati ratum fiabeat«? Rom. Pontifex»
atquc id au&oiitate fua nmniat, ex eo receptu« non legajS
ti,led Apoftolica intelligitur audoritate recep^us: atque
ideo eftin aflecutione prsebemlae omnibus poft eum re^
Ce Pfk inecclefiadida p raefet en d us,

Exprefito etui cjuod taci te inefi\nibil opcratur,nififer alium
'Tnodu-ag^uam quo tac it e- inefifiu en tfati a etcprefiio. h J.
^S^Eiud iuris eft,ftiis,ad quos alians pertmet Canonico;?

rum rcceptio, facuitas concedatur ab Apoftolico, ut
a Uquem recipiant in Canomcum eiufdem Bcckfiae, or:?
din rtič iub us forte certum namerurh Oanonicorutn
"gcntibusjionobftantibiis.-hoccnimc^fu no ApoftoJica,
* e drecipientiunicenferur audoritatcrcceptus.nift qt»od
auftoritare ApoftoIicarecipiant,inliteris caueatur ex-
P**ke. Quod fi adeos alias tališ receptio nonpertinebar,
Apoftolica dicefur audcritatereceptus. Aln‘s nerodi h*
f *rae impetratae ceiji nameri Canonicorum nullamfece*?
J lnt ttentionem quod lliini« occafionefaclum fueUt,nuI<
smobtiijebit firmitatem*

y«p* non onerataltquemplurtbu*prouijtenibuj , tiifiid ex-
Primat, hoc dicit,

J 'dud etiam omittendumTnon e^nonfokre ApoHoIicu
eundem coilatorem pluribusonerareprouiltonibus,iufi
li uellc fe fuisliteris exprefse faerit complexus*

*Mandati sApofiolici fines funt diligenter cuflodiendi , n ec
** tenduntur, mfiad. cafiu expreJ[os 1  etiam de confenfu , & in
PrtiudiciHmproiufi. boe dicit.  i

^Vnt/autem Apoftolid mandati fines ditigenter cuft^-
diendi, ideoque non debentadcafus alios ,qu^m ex^
preiro5,extendi, Vndeciim lniungituar, ut alicui de pr*be-
a certi ualoris prouideaturdn praebendaminoris ualoris,
ttiamimpetranteuolente, mandatom impleri non potem,
Mandatumfaciens mtntionem decollatiome.non potefi trabi
■ zdpra fentationem, velinfittutionem. b.d .

J k'-"’ S:  obfcruari oportet, G cui de heneffeto, nuodad
alieuius collationS fpeAit, prouideri mšJjtur: lioccnira
cafude eo quod ad eiufdem praefcmitione, uel mftitutio#
llem pertinet. gulden miuimc potent, nec ctij £ coueifo.

Cafut rrfgnmem  »•» inctudnur, nec verificMurin cafu
**i*rtk. h ec dicit.

P Odem ipeftar h  ,1?quis ih  Apoflolicafede mandatom
fufcipiat, ut ab aliquo beuefcij refignatioiie recepta.

a  c. de multt.extr.de prab.e.vtraua . Ioanni unr.eo.tit.&ex-
tr *' Ua £-con.execrabilu.  b c.fia fede.de prab. in 6 .  c c.hi q.d.

6.  d c.bi qui.de pr&bčd.in 6.  e c.fioum fuper. d. titul.
rn 6 .  f cap.cui de non facerdotali^idcm. de p ra beri d. in. 6.  g
c,Cfi  autc.de pr (.bend an 6.  h cafiujceptu.de refiin  6.

idem benefiemni alteri conferai. Si enim is,reRgti  3tu^
rus eraf,rebus ex im a trn fiumams.mandatolocus non erit e
c tim non pe- rcllgnattonem uacaimit, led per niortcm*
Cafus futura vacationu non verificatur in cafiu nou.a ere*-
tionii.boc dicit,

] Dem obtirtet»filiterx Apoft®Iic*fupercon r erendobe^
Heffcfo prexime uacate fucrin; impetratar* Nam ad il£
Jud, qued poft illarumimpetranontrn fueritcreatum,*ioni
extenditur.

<Appcllatione beneficij non venitpenfio.hcc dicit. ^

P T ' a fi  quis literat fuper obtimrndis beneficiis uup a<
■^certamfuminam imperrauent, eidem non in p en bone,
fed lit benetfciis Eeclefiafticis erit prouidendum • niude
penftcneinlitciis men^io babeatur*
c Diflofiti° regu!ari ter refinngituv&d tempu* prifens,^T men-
tiopotontia intelligitur depra/enti.hoc dicit.

P Odem etiam lpedat,quodfide ccnisrerdi. t alicui be-
^iTeftcio ad Epifccprcollationem fpeft mte refcnba^
tur llrud ci conferri ron poterit, cuius collatie ex neg
gemiaipfius Rpifcopiadeiufdem Capitulu deuolutafuitr
qQanquaexcontrario de ecv cuius ad Epifcopu ex Capi-
tuli,ud aitertus cuiufcuncp , ftue ad fedem Apoftohca ex
ipflus Epifcopijtiel aliorumtn hoceidemfuccedentiu ne^
gligeti 3  collatiofueritdeuolutahoccafu^puideri poterit,
JAandatum Apoffohcum refirtftionem rccipit ex perfion*

'prouifi . hoc dicit .

f Nterdum tamen, licet mandatu generale fit, e* perfomi
^impetrrmtis recipit^ftriftionem:ut,licuifl depreeben^
da proxime uacatura bmpliciterprouideri madatur: nam
ft tališ nendum in ea aetate exiftat,ut ad facerdotiuitr pro-
mouen pofsit, facerdotalis iibi prxbenda confcrri noa
poterit.

Sx loco/umitur reficripti interpreiatio. hoc dicit.
p Xlociqucq; expiefsionerdcuptifHtmturdecIaratlO'j
ideo, d  quanqu5fubnormneEcde(iar5, Ciuitatis
etiam Ecclelia Cathedraliscomprehendanir, Cum tameli
alic ui dcbeneficio madatur in ah’qua Ecirleftaru ciuitatis^
ueldioecefis^uideri, ad Cathedralemecckftnm mandata
huiufmodinon ex enditur: fecus eft,li in aliqua eccldiara
proumci*^niderim.idatur:tuncenimd: Metrcpoluana.
dc cčterae Cathcdrales Ecciefiae tali mandato includutur*
Or do fcripturicdedar&tm&ndatum. hoc dicit.
p Xerdine equoqne icriprurae refenpti interpret.Tjtioi
^fumitur, tieluti cum Ioani debeneficio ad collafionem
fuam.uel Pauli,pertinente,ut alicui preuideat, mandatur«
Nam H plura limulbeneficn uacare contigerit ad uti iufi2
que collationem feparatim fpedanfia;tunc ordo feriptuž
rae feruandus eft, 8č  de illo beneffcio protiidendHm erk*
qued ad (oannem nofeitur pertinere,

Cum mandatur prouideride benčficio [pečatite ad prouifi *-
nem plurium,intelligitur comundim.h.d.

C I urrd/de beneticio ad abqu rti collationem,uel prae^
^fentaticncmfpeftante, non adk&o communiter ud di-
uiEm, prouiftoiniuHgiturfaciendafn beneticio quodai
collationem uel praefcntationem alterius tantumpertinef,
adimpkri non poterit.

$x infertione caufk, elicitur interpretatio reficripti. b.d .

T Tem mferiiocaufze declaratrdcriptum : iicut accidit ,g
clenconullum beneftciuni obtinenti ob paupertass
tem per Epifcopu debeneficio prouid rimandatur. Nam
fi anfequamei. prouifsm fit, benefieiumfueiit afiecutusj
cefiantecaufi mandati,prouidere iibi Epifcopug inpo^
fterum non tene'ur.

£xfimplici man d at o de prouidendo ,non potefi prouideri obti -
netitialiudbeneficium, nififueritidexprcJJum:quo cafiu foliirn
v ni c um & non curatum beneficium obtinenti prouideri poterit:
& plura! is locutio reji ringitur ad duo.h, d .

a c, quanuU. deprab. in 6. b dem. fitde beneficio. de pr*-
bend.in 6.  c ca.et cue.deprxben.in 6.  d. c. ejuamuis^- quan~
quam. d. tit.in 6. depr&bend.  e c.mandato.depraben.iii 6, f
o.cumiliH'^ fin.de przb.inb.  g c.fi pauper.de prabon. in  5.

t>bb


Attf* &is,aucottceditur ut ldoneopofsit in fua od
aliena Ecclcliaprouidere bcneffcium,ahud obtinen^
ti  prouidere non poteft, nifi ud primd file beneflcium
quod obtinet,ommn6 dinuttat , ud in conccfsiancmhu^
iufmodi iiiexprefTum, qudd etiS benetfciat* ualeat pro^
uidere perfonae: quo cafu umcnm duntaxat beneficfum,
atque illud non curatum obtinenci* prouideri patent. Sed
<i concdTum fuertt,ut prouidere lil i  ualea> ,qui & aiia be*
neficia nofeitar obtinere,huiufmodi pluralitas debet fo?
lum ad duobcneHcia non curata reftringi,

Jdlandatum fimplex de pr ouidc7ido.no n extenditur ad bene-
fictum euratum, vel eletUuum.hoc diett.

U X natura quoque Sc  benetkrj qualitate Apoftolicum
-^refcriptum reftiirrionem rccipittnam fide ombufcun-
quc benefiriis prouideri mandatumfuerit, de aaimarum
cura mentione nonhabita, de iis prouidendum non erit,
quibus huiufmodicura nofeitur imrnimre, Ulis quoquc,
pro quibus fcribnur ut de perfonatibus Sc  dignitatiibus
ad collacionenjjprouiiionem, prarientationem,ueI difpo^
(itionera pemnentibus quoiunicunque prouideatur, derjs
prouideri non poterit, adquosper eledionem praefici^
cndiaiTumuntur«

(jratia alicui concejfa  > vtprouidere pofiitper/onu idoneis in
certa Ecclefia,perfonu non exprefu  , non expirat re Integraper
objtum eoncedentirjecusfji perfona ejjent expre/fa.h.d.

T Llud quoque orattiendum non cit, Quod fi cut b  milla
•*-faAa perfonarum exprefsione lit gratiose conceffafa^
cultas, ut authoritate Apoftolicaalicpnbus perfonis ldo^
neis in certa Eccleiia prouidere pofsir , uel beneficia,
quorunieollatio eftad fedem Mpoftolicam leginniedep
uoluta, conferre: humfmodi concefsto etiam re Integra,
perobitum concedentis non expirat; fecus, fifuper pro;
uilione certa: perfonae facienda eidem lit data poteftas,
nonobfuam* fedeius, cul prouidetur, gratiam uel fa£
tiorem« 1 Ha eium expirat omnino\ fi coBcedcns re inte^
gramoriatur.

JA an dat ari us  , ati us non eŠielešia indujbia , potefi alteri
mandare.htc dicit.

I Llud etiani intereft, Vtrum.ctii ab Apoftolicafede pro-
uifiodebeneftcioin'certa Eccleiia,dioetefi, uelprottin*
cia certae perfonae facienda committatur, aA de certa Bc£
clefia lncertaefame perfonae? Primo enim cafuličite qius
vices fuas alteri commirterepoterit: fecundo t»erd,cum i«
eligenda perfona mandatarij elefta uideatur lnduftrta,
prouifioriemEbi.comimiram alteri demandare non potep
rit,mft forma comnufsionis id habeat, ut per fe,uel per aP
liumhoc expedire ualcat«

Heneficia Ecclcjiaflica debent fine diminutionc conferri.
boe dicit.

13  O Er em d illud fciendum eft, tam Turcnenfi t  conp
cilio cautum eiTe,ne pr^bendae aliquam fedionem pa^
tiantur: qua’m ex Lateranenfi, ne qut$ conferens benefip'
cium Ecclcfiafticum.pattera proueiuuumfuis ufibusreu^
nereaudeat, chm  line ulla debeant dimimrione conferri.

Inftit.Iuris Canon.

tale ius uariis modi 's : uelati, 'EccUttzt tediRatioiv.,^
tatione, 8c  fimilibits:

yAedificans rite,vel dotam,accjuirit Iuj patronat tu :& eU}i *
fiequi debent commoda^uem fecjuuntur imommoda . h.d.
EdilicatiofleacqumturItts parronat«s,cum q uls
ciefiam de confenfu dioecefani, Iuris ordihe fcrui f0 *
conftruxit v  Ootatione acquiritur,«t ciim is,qui ti^ 11  * uny ’
danit, Eccleiiae pro dote certa bona afsignauit»Sicut enM
m earnali nratrimonio ad onera fuftmenda d os afsig* 13 ^
debet, it a etiam concedendafunt Ecclcfi*e, quse adlui^
naria, &adc«dodiam, Sč  adEipemliacuftodon?.*
cxtera facrae domui necefrdria,fufficiant«rnft{tuturn
gitur, ut qoafi cuiufdam loco remuneratietus ad p* - * 1
tationem patrouerumin fundatis,uel dotatis Eccleid s  ^
c er dot es inftituautur, nulio profefsioiTis uel fextis hib 1 *
to diferimine«

Ecclefiajhcmpatronm habet ad pr&Jentandum menfi f e ^
■ laictu cpHatHor. Ecclefiafiicus non poteši variareJaictH p ote
boe dicit.

36

8i

c ft i*
fen^
fa-

DE 1NSTITVTIONIB YS,

Sc  (ure patronatus,

T I TV L V S XXVIII.

Ruando dieatur prouideri per Inftitutionem , quid fit Im
pat run at h*  , &qu/biu modu conflituttur.h.d.

A OcuUt auteto imerdutn , 'ut prelati liberam de
uacaatibus btnedciis tUfponendi facuitatem
non habeant: quodtunc euenit, edm ea uacare
contigertt, in quibus aliquis Ius obtinet patronatus: tune
cmmftride fumpto uocabulo, noti conferre,fed inftitiierc
dtcentur eos, quibus pradTentanrepatrono prouidendum
crif* Bft lgitur d  Ius patronat«*, poteftaspraefentandi
inEituenduJii ad beiieficiiun uacaiis« Conftuuitur autem

a c.u cui.depraben.in is.  b cficui nuUa.de prah. in- 6. ' c
c,maiortb,ex?r.deprAbend t  d gl.r.can.pit mntfi .16  .q. 7 t

Q V nt tameninter Ecclefiafticos Sc  laicos p^'
i ~ >, pleraequediifrt , entr«,Nain« Eccleliaftico ad pt

tron° Sf

dri^

Undum fexmenlit:mconceditur Ipatium, Laico
u.eHrctempus datur. Bt uidetur optimarationeind 11  ^
utlongiusprcfigvitur tempus Eceleti'afticis,quipp c *' ( lj^
bus femel fariapraefentatione,amplii 4 ^ uariare min*® 1
cer: quod in Liicis diuerfum E at uit ur. _

Sptfiopm quiinfiituit fecundo loco pra/entatum,inp^
tenetur prouidere etiam primoprafientato. h. d,  ,

Q Ed ti  laicH$,ci;i plures pr«*fentandi tr;buta eft ,
oprimo loanneminftitucndu olFerat,fecumlolocor
?um, utrunq«eidoneum, Ordiwawus autem fecundo
prvfentatum inEituat:uideamus,an prtmus appelli rel J^
ieat i Sc  fiatutum eil,defecundo fadam mftitution«® 11  ^
fringi non p o H e: Epifcopum tamen qu' primo loco p 1  .
fentatum dolo recufauitadmittere,rccufato,utin coiflP^
tentibeneffcio proiudeat,compeHandum ♦ ut in eop 1111
tur, tn quo eum debqutife conftat, ri,

Legattis de laterepoteši dcrogareluripatronatus Sccltfi- *
corum,non laicorum. Scclefiajlico patrom reddendarattof 0
tuum patronata E celefia:fecus laico. h. d. ^

j g itus c  etiam benetfdm« inpra^tudicinm Ecd £  \ itf
-^iricipairom.utfupritetigimus, conferre poteE : 1  ^
m Laris  diuarftrm accid.it . (tam Bccletiaftico pitroij 0 .^
temporalibus rebus ratlo debet exhiberi, quod ln^
mm ime obtinat. .

T atronus laictu poteši deferre ad fupsrinres clertcos  > a f l
lapidant bona Ecclcfia cuius e(ipatromu.h.d* ^

J 'Ccbit d  tanicn patrono iai*.o, li lacerdotem c ° >
^-riisin BcdeJjlam rebus fraudarecognouerit, autb^ 1  ^
ftaillum i  onueritionecompefcere,aut Epifcopo ue' c  ^
petenti Indicicomgenda denunciare: q»3d
tenictSc  Epifcopus, Metropo ttanoeiush^cinfi 1 ’, 11 ^^
fin autem Sc  Metropohtanus taliagerat, Principi'
auribus (fi aliter Eccleiia: confuhnon pofsit)
non differet, ^

l us patronatu* tranfimittitur ad quofcunque haredes:<or^
res fuccedcntes uni, habent vocem vnius  , ncc bare s p at r 0,11
fiitutum mutarepotefi, boe dicit, .  u0 d

C Vtcefsione quoque Iuspatrcmtusacquiritw r ;
^q(ridem precedit,fiuefui, fiue exttanet, fiue c ^ l . c  ^0
mento,fiue ab inteftato fintliaeredej. Plures tarocn a ^ ^
ex p tironis Bccleiiaerelicbiharredes, uocem
nius lubebunt in praefentaticne Kerioris, neci 3111
tutos mutare poterunt.

Si patrom in prafentatione nonfint concordes

Attei

nditar

ntaior & rnehor p ar s. boe dicit.

1 fe no** m

C 1  i i« e  torte in plures partas pitronorufl* **
Xv prsefentantipdtuifetint> llie prafficicndus rit  _

a c.vni-fy ftn.dc.im. patnn. in 6.  b c
tit.&d.c.i ni. in gl.f c c.cumdileSm• ' xtr - di :i ‘ r P“  '

Vtl. «.J7, e mnt.extr : ‘ktH r -f‘ t!r '  u j

37 ■' Lib. I. Tit. XXVIII. 3S

?*>qui maioribusiiliumrfnerkis, 8cplurium appro-
ba tur confenfii.

^ieccUfia oipatrtnerum difcttrdium detrimetum pattatur,
Cpijcoptu interdicere dminu .h.d.

Qvodfi a  iu fimultares intereos ort# fuerinr, vt
fticerdos fuo ibi officio cancniee fungi non pof
aliter prouideri non poterit, praecipere deber Epi-
Co Pus }  vt ibi mifiarum folennia non celebrentur, do-
nec patroni ad concordiam redeant: quod Ti intra qua-
fu°r menfes fafhim non fuerit, tune ordinet Antiftes
Ecclefiam, ficut mcliiis ca m fecundum Deum iudica-
ordinandam.

čpifcopus poteft ex caufa. Ecclefiam-fatrenatam fecundum
Ce Ttantformam commendare.h. d.

Q Vodit neceflarium aut expediens effe duxerit, po-
-terit etiam interim Ecclefiam alicui commenda-
te nta tamen,vt fi parochlalis lit Ecclefia,nemini com-
!^enderur,quinon Ut in facerdotio conftirntus: neebu
Iu ftnodiconienda vitra femeftris temporis fpatium vi
tes  faas porrigctmcc in vriius pfona, vnica fieri poterir.
&pi[copu4 in EceteJ/aiuritpatronatu* laicorutnex caufa po-
ponore acoriomos , ejuicolligantJruEhis erogandos ih vtili-
laiccrum.h.d.

Kit b  etiam Epifcopo facultns in Ecclefijs , in qui-
bu-s Ecdefiaftica perfona prarfeniationem non ha-
bctji vel minus idonei praefententur., vel aha de caufa
a hquosin cisinftituere non valeat,oeconomos pone¬
se , cjui frudus perciperc debeant in Ecciefiarum vtili-
^atetn erogandos, aur his qui quandoque inftitaentur,
^dehter referuandos.

i atronipojfunt conuenire deprafentando alternif 'Vtsibus^

. P ture s fimul pojfunt pr&Jcntai i , vt de ipfit Spifcoptu eliga-t
**ftituendu m. h . d.

§Ed c  vt facilius prouideatur Ecclefijs, non inconue
n *ens vifurh fuit, parronos ipfos inrer fe poffe liberc
*°iuveniredc Redore b eis alternis vicibus prsfentan
ci ° : qmbus etiam ex .dem caufaperrQittitur,vt plures
a d vacanter .3  Ecclefiam pralentare valeant, ita vt vmis
Cx  ciseligipoflit perEpifcopum &admitti.

patronatu* aonari poteft, Jed ob donationem non pnaiu-
1c atur iuribiif Epi/c opaiibufitven dt autem hou  poteft, niji g  urn
'jfftftnfitate.b.d.

{jQnati°ne d  quoqueTus patronatus acquiritur.Vt
cum Ius ,quod quis in Ecclefijs ha bet, in aliquem
meraliter confert:qux {IfiatEccIefia:,aut locoreligio-
10 , quam ms abfq«e aflbnfu Epifcopi fafta fuerit, cffi -
* axeitcenlenda,fedpereamEpifcopalibus Iuribusin
. 3 U0  non derogatur. Sed fi quis dato precio, r hu
lufrnodi fibi ius compararc a tifus fuerit, tališ cotrad^
irr mis erit &inanis, nifi tale ius cum vniueriitatereru
tcrnporalium transferretur.

Epifcoptts nonpoteji jpernerepatroni prafentationem + Ta-
■ttoniu non potef cjusru prepria authoritate injtitucre, fub pce-
cxcorrtmu.nicati.onU h.d.

(^Venudmodum autadpralintatione.patcoHi, de.

v^betr.pifcopus clericos mftituere, Sc quod fpretis
! u n,datoribus de vacsntiecclefiadifpofcierit,eritirritu:
ita ctia pat^onus authoritate Epifcopi negligere no de-
b « ; Qu6d filaici / aufu temerario propriaauthoritate
®d inftitutjone proceflerint, tam ipd anathemate feri-
en « 1 , quam etiara perperam inftituti clerici comunio-
ne funt prinadi:qui fi etia adliuc pcrftjterint,amiyifte-
r, o E-cclefiadico & ordine deponendi crunt.

^Atrcm putatitii prafentatjo ccnet.h.d.

J Nterdum g  accidit, vt eins quipatromis no eft, pra-
‘ e ntatio tanje rata fit ha benda. Vt citrn oidinarius ad

a  b c.ciim vos.extr. ds cffic.iird c cU,

• Vtr fic.dryt.dsinr pat.  d c.r.deiur.pat. i« 6.  e c.cjuia
Jaj.ex.der.tr pa.  f c.prUercA.extri.d.tit.  g c.

* 9 n M«thnH.' X uA

eius pnefentationcir. clericum infiitult,qui Sc luris pa¬
tronatus cratpoffeiTbr,&patrorjUS credfbattir:nam ii
poftea Ius patronatus alius in iudicio euicerit, inftjtu-
tus non debet propter hocab Ecclefiaremoueri.

‘JS{emop*teJlfcipJu,mprafinterc.h.d.

T Icet a,  autem patronus alios pra:fcntet ; feipfum ta-

"men,quanquam clcricus iit,prxfentare non potclf,
quantumuis idooeus Ct, &quibufcunque ftudijs iuue-
tur & meritis: cum nullus Ecclefiafticis fefe omcijs vi¬
tro immifceredebeat.

N emo fibi benefcium confert , veluti nemo fe pr*fentap  : ncc
vacaturi beneficij tenet eollatto , aut prafentatienii promifi
fio. hocdicit.

CVnt autem inftitutiones collationibus in quibufda
°fimiles,in quibufdam vero diflimiles . Similes funt,
quia qucmadmodum is,quifeipfum pra:fentat,inftitu-
endus non cfi: ira etiam is, ad qucm pertinet collatio,
b  feipfum non poteftinftituere,cum ir.ter dantem&
accipiente diftinfiio dcbcat e(Te perfonalis. Item que-
admodum vacaturze pra:bendar non tenet rcgulariter
ccllatioiita etiam prom xfiiones.de non vacantibus be¬
neficija Ecciefiarum, in quibus quis Ius obtinetpatro-
! natus>nuilo iure fubfifiutit.

| (Japitulum fede vacante poteft inftituere prafentato s  , idem

\ poteft vic ari u* fine fpeeiali man dato Epifcopi.h.d.

rS I filmi les funt, quia etfi Capitulum fede vacante t
*— bencficia s qui ad collationem Epifcopipertinent,
cenferre non pofiit: prsrfentatos tamen a patronis po¬
teft , fi idonei fint, admittere inftituere. Idemobti-
netinvicario : quia licet fine fpeeiali concefilone con-
ferre d  non pofllt,pra:fentatos tam e inftituere e  mi-
nime prohibetur.

In T{ečforem parochialu Ecelefia poteft prafent ar t etiam  »*
in faeris c o nftitutu* Jtcet fccu* in libera coli ati on e: in Cjuatarae
poteft difpenfari cum eo^aui efteonftitutus in min ort bot*.h.d.
CVnt etiam in eo diftimiles, quodin rc&orem paro-
^chialis Ecclcfisc,etiam non in faeris conftitutuspr«-
fentari poteft,dummodo alias fit idon€us,& infra tem-
pus k Iure conftitutum ad ordines,quos ipfius Ecclefize
curarequirif^promoueri valeat. Collatio autem fieri
non poteft , nifi in perfona eius, quifaltem fit in fub-
diaconatuconftitutus: cum his tamen, quiin minori-
bus funt ordinibus conftituti, fitales fint,qui infra
breuetemptis poftint in presbyteros ordinati, difpen-
fari poterit.

r Patronif dcfgftur circa honorem  , dr vita necejfaria fub-
miniftranda. h. d.

rVEtertut autem patronis non folum circa pr^fenta-
*—^tionem,verum etiam circa honorem proceflionis,
8c circa neceflarium vits fubfldium.Nam ii aut ipfi.aut
illorurn filijadinopiam redaflifuerint.illis crit mode-
fte ab ecclcfia luccurrendum. /

Itu patronatu* tclhlur cefirnt.Celitttj ConjUtutiane, Eccle-
jti dcJlruRione.dehcfiperpetiatione.b. d.

'T Ollitur Ius patronatus ceflione^tputajCum quis id
1  Ecclefie,in qua ius habet buiufmodi.conferendum
duxerit. Item,fi quis Ecclefiam finefui referuatione lu
tis collegiatam fieri patiatur. Eo amplius conftat, 11 s-
desfactatincendioconfumpta; fuerint,vel€tiam terrse-
motu,vel vitic fuo comierint, extingui Ius patronatus
necdle cft. Sed fc fi patronus aufu nefando Rečlorsm
vel clericum ipfius Ecclcfia per fe, vel peralios occide-
re.vel mutilate aufus fuerit,tam alias poenas quam lu¬
ris patronatus amiffionem fubftinere debet, Id cm juriš
efl,fi patronus efficiatur ha’reticus:cumenim : boiiahe-
rericoruravniuerfafint cofifcanda, g  merito cum ifia
vniuerfitatc etiam Ius patronatus interibit.

*--—--r-- i -;-

a c.perngfiraa.ext.d.trt.  b c.fi.txt. deinfttt,  c c.z0xt.nt
fed. Vit.  d c fi.detff.vimr.tn6.  e c.ex fieauentih.de infiit,

f ciz.ciuniirj { fideiiit.iC.a.j.  g c. vereenlu.exr.de kare!;, i:,

.  B E b 1

$9

Inftit.Turis Canon.

4 °'

B E C~t UICIS N O N R E-

fidentibus.

TITVLVS XXIX.

Si cenferaturbeneficmmnon idoneo ad refidendum  , dr prti.
stifts priuttdut cfl bcnfcio,& collatorcofcrendipotefiate.h.d.

D Ebent a  autemhi,quibus£ccleiiaftiea tnini-
fteria funt committenda.tales 4eligi,qui St
reftdere inEcclefia &. curaindemandatifibi
officij per fe ipfos valeant exercere.-qubd fi aliter afturn
fueritjSt qui receptus fuerir, quod contra facros cano
nes acceperit,amittct:Sc qui dederit,largiendipoteftaT
tcpriaabitur.

Qki  fin; mufa non ref det .pofimonititnem priuandm erit:
quafnt iu(ht caufa mn refdendl.h.d.

OI tamen ab initio idonei ad.reCdendum reputati, po
^fteaEcclefias^elprrbendas libiconceffas ,iineiu-
fta & neceflfaria caufa deferant,ft moniti & cogruo tem
pore exj)cftati non redicrint.eis priuari poremnt.Iuftas
non reltdendi caufa: funt: veluti, fiquis aut Romano
Pontifici ,autproprio Epifcopo obfequium exhibeat.
Itemffi iura,8t negotia Ecelefiz fuxfidcliterprofequa-
tur,autii,vt ftudiomm caufa abefle poffir, 4  eftalicui
ipecialiter indultum,Sc fiqux funt alix iimiles.

Admemoriam iuudndam inducit repentio.h.d.
l-I &c  de prebendis.St dignitatibus,atq; illarum pro-
* ^uiitonibus dixiffenos fufficiat. Verum,quiainhoc
tra&atudiffuse immoratifumus,vt(equetiaprxceden-
tibus meliits Contexatnus, quxdamin memoriam redu
cemus. Perfonara ergo quidamlaicifunt, quidam cle-
rici. Rurfus clericorumquidamfuntin facerdotio con
fiituti,quidam .in facris, licet no in facerdotio, quidam
nec in facris nee in facerdotio. Eorum rurfus,qui in fa-
cerdotio conftituti funt,quidam funt in celiiore gradu,
vt £pifcopi:quidiinmferiore,vtpresbperi. In facris
verodicunrmcoftituti Dtaconi &Subdiaconi, Qui ue-
to  nec in facerdotio, nec in facris reperiuntut, lj funt,
qui fantin minoribus ordinibus conftituti .Catteritm,
quoniam adhuc quia in Eccleiia funt,qiti non minus in
laicatu,quam inclericatu conftituti Domino defemi-
nnt, vt funt regttlaresac. monachi ,reftat,vt & dehis
pauca fubijciamu5.

DE R E G[V L A R I B V S, A C
Monachis.

T I T V L . V  S XX‘X.

T{cgu!arircr valet argumentum ti regulari ad mondchum,
rfi centra. h. d.

a Voniam vero,fine de regularibus agendum
fit,fiue de monachis, eade fere Iura fenian-
tur, ne verbofaiiat ettagatio.dirigamus fer-
monem in perfonas monachorum,idem e-
,itam intellečfuri de regularibus cteteris.Nam fiquidin
ijs proprie feiucttir,fKparatimoftendemus.

£x triplicr capite pur fr mouiuhilipT impubri a patre tra-
dottie monafierio-jpofiannumpubortarii potefi redirc ad feeu  t
%tm,f velit. h. d.

R/TOnacfti c  funt,aut e* patcrna dcuotione, attt ex
* ^ptopria profeffione, aut ex voti cmi ffione. Expa-
tcrna deuotione d  monachus quis effidtur,citm pa¬
ter Slios impuberes monafterio offert. Quocafu,fiim
puberes facram tonfuram vel velamina fufceperint,
q»intodecimo statis anno moneri debent Scinguiri,
vtnv.n inipfo habitu permanerc cupiant: fi pcrmanfu-
so  s fc profeffi fuerint,Tcl profeffione afe pri it s faflam
jatam habuerinr.vlterius poenitendi locu.n non babe
bunt: fi vero ad fecufirera habitum teuerti maluerint,
ledeundi licer^ta concedenda erit,quia fatis inutile
vt coaftaferuitia Domino prarftentur. Qua ctiam

a ca. cjuia nonnnlli'% eum igitiirtcxtr.eod.rtt-.  b ca. reli i-

tfim.itjft,  e. ffrmiAchi) i9.y } t,  4

ratione conftitutn eft,ne quis inuittts ordinart debe •
Si impubespraterparentum voluntarcm mmdjlerinni j ue
ntingrejftu ,poJfantparenrei intrn annum reclaxt*rt'.Ji au J
Jjtpubtr. hoc dittt.

Q Vodit *  ienpubes prarter patentum

_.tonfuram accepit monachalem,parentesi4ft
itritarevalent: fed fiintraannum ad proprium Epi' c ®
pum.velaliuna competcntemiudicem noreclamatt ^
rint,reuocareampliiisnon poterunt- Si vero in
diori atate adolefcentes fetuire Deo elcgerint, non e
potefias parentibas prohibendi.

TrofcJTie tfl dnplex,točita & expreffd, & potejl fierid 1
ante amiHm.h.d.

ORopria profeffione monachus effidtur quis,aitt c  ^
^ prefie,aut tacite.Exprefse,vt II quis poft annup r °
bationis habitum fufcipiens monachale«l,regulis ,,1
nafterij obftringi fe velle profiretur. Si tamen antet cl
pus probationis regulariter praffinitum, b  isqu> c0 ..
uerd defiderat,habitum recipit, 8c profeffionem, e "’
tit,Abbate per fe vel per alium profeffionem rccip ie
te, regulari obfemantiaobligatur,Severe monad 1
eft cenfendus.

Ex caufapoji annum poteft profejTio dijferri.vt  /ir' 1 '/'- .
rmnafieritc.fr in c or nit ue. Et feritne triennio in menafiertc  t
moratuc, pertnonachationemft liber. h. d. ,

('AVemadmodum autdifcretus Abbas ex caufe 311 ,,
^vL-probationis tempus profellione recipere p ote  •’
ita ex caufa tnterddproferre. Vnde c  it qtiis inc 0 !! 0
tu»monaftertnm ingredi voluerit,ante trienniutn^
tiachalis habitus concedendus non erir:ne,fi fortč
annum ftatim praftetur, poftea feruus , aut alias i n
bilisadtnonafteriudcpreheBdatur. Qubd fiferuhsP
trienniutn in menafterio comoratus poftea monac 11
effeftus fuerit,ex hoc liber etiam efficietur. , v.

OrdinatH* -ignorante domin o-jffi'at menacbtu ft libtti* 1
donim ut potejl intra annum recipereferuum.h. d. ■

t^VVinimo d  fipriiis ignorante domino ad
Vi_ntfteriaordinatus, monachus fieri elegerit j lU n,
feruitutis etiadet: alias hitra vnius anni fpacium 4°’
no Sc feruilem fortunam probare ,  Scferuum fuo> n
cipere licebit. c,

Trodicateres,Minorei ,dr Mendieantet , nonP°(T un 'J;
teti ante lapfum anni.et recipientee prof efione puniunti* r - ^

Q Vbd e  tamen d« facultaterectpiendi ante tu 1 "
.-Profeffionis dicitur,non eftptrpetuam.
toresenim Sc minores, alijq; mendicantitiin orqf .

ante annum probationis clapfum, quenquam

a d *

dmlsprofeffionem, vel feculi rcnunciationemf** 3
dam, recipere non pofifunt. Qubdli forte contra* j
rint,Sc is qut iic receptus ftierit,eorundem ordini'f.
mealligabitur.&receptoresareceptione ad prpf e  ^
netnquotttlibet fufpenfi s *nm exc6mmticationi, i: l 1 '’. l( ,.
alijspoents, qu3t,huiufmodi regularibus pro e»iP ,s
fligifolent,giauioribris fubijcicndierunt. nafti
'Delat ie habittee taettam ofsndir prof eft on e* & -vnuf
debet fe cenjormarecun* habitu cjuemgcrit.lt. d.  _ „rta*

'T 1 Aciteprofitcturquis, cu idoneis eoniefturis a Pf {>
•* ret,/q>petpetu6vult damino in religioneff 3 ^

Scvitaduceremonachalcm:vtpiira,habitiim P 0 ".^j n ,
retinSdorVbiis nouitijs Sc q>feffis comttnis #c < n  j s  ft
ftus cftjVel profelToruni habitum fufcipiendo,v > ^j
ftinffus habetur. Vnde Sc Tole.tano concilio n 5

eft,vt ci crtci,qui fe fingfit habitu Sc nomine mona

Sc non funt,cornganiu?,& vcrimonachifiant.

'Donit differentid inter exprcjfam  dr raciraproftff 1  ^

> TTrum anteni quis exprefse profeifus f Lierl  ’ „ t g.
** /  citc,interdummultninter«ft. ExprefTaeni

a c. z. txrr.de rogul.  b c-.dd ^tpefiolied. extneo.rtf-
fftrHtu.dtfi.Sof.  d cattffeTHW.vbigl.difi.pifi.  e iC

tifumai.tit.ia i. f t.&miiitmftifMffa-

41

Lib. I. Tit. XXX.

42

f £ is(o,cfi5ffl fieculari Inbiltt no mntate,ilHfeligionipr?<
cise obIigaf,quatn quis profefius fuctit.Tacite a  ucr 6  fa*
infra probationis annum,per habitu$,qui proficč«ibu$
Jintiim datur, fufceptionem, non illi fpedahtcr, cuius eft
•ufceptushabitus, fedgcncraliter reltgioni rniprentem
dumtamen Jegitimsefit atatis, ac fcicns &: piu^
dcns tridno in eiu> habtrus deiationc perfeuerct.

^encficium non vacdtper religionit ingre/fum Ante prof ef-
f°netn jiifi de con fenfn ingrefii. hoc diete.

R f li contigerit euwi qui rehgiciKm ingrcdittir,bem fi-
^ciumrerinere £,mrraprcbatioms;^inum nonerir alK
Cui conferendum: fed intettrnper afium afsignataliti ci>
8 r ua de proueimbns pottione, benctfcic lnfciuiendu crit
tamen ingrefsi 3d id accedat alTertfiis , aut quc-d uiranr
butareuoleerit, !iqt:ido appareat.iut legttimam profef'
^onem enufcrit, bctieficium alren Ubere conferri peterit.

£hii vitam r egu lar cm vouit, moHa(lcriuru vigredi debet >noh
bbjrant e  quod fueriepr&laturam con/ectittu. h,d.

J S quoqu€;,qui uorumde mgtelTn rcligionis compos me>
tis emifit, m monachtis bat, cogeudus crit. Vfqu£adeo
fcnun Deo uott hgat cr»tl io, ut etiam fi qt:is po-ft tto rum
pi arlatui am fuerit confecutus , Domino tamen prcfnifla
reddere fir compeUendus.

_ ^ >eY vor * l rifiltn*ie derogttutftmplici.h.d.

J Uud quaeti potcii^i quis polt uot5 c  de cettareligio£
ne intrand 1 emilTum, aHirn re’igtor»era etnm laxiorcm
ii)grcdnfur, 5 r in esdem profitca. l ur 4 ibidfemnc pofsir.uo^
tosoii obftantepnore* ličite reinanetCf in qtra(pecie,
cumper lecundiim folenneuofurn prior! fin.plici dero^ j
gwi potnem, rdponfum eft, poficmonaclm«; inearcllV
§tone,in qua protefius cft,ie»xj.nerc:eidem tamen prouo^
tononcomplecoj pcenifentiarr; lmponendam* Eft autem
in pi©polito uotum fimp1cx> quod non eft aiiqua ptefef'
t°neHiunitum, Solennc uerd eft, quod qms per prefefc
^onem tacitam vel  cxpreflam comprobamt.

’.Y monachw,cdgtturremdnereinntonafierio.h d.  j

igitur, qui legtrima in -etate conftfiutus.habitumfe^
•nel induu fpome, rebgicfumpropofirum'u ! t>6  fufcež
ptumdefereienon potent, fcdpicprio Abbati cbediens,
incaftitateinproprto dcgpf monalterio.

Jttonariuu non potefr alicjmd proprium haberi  > neccontra
koepoteft 'Tapa difpenfare.hoc dicit.

^ bd d  nec aliq u idproprimi. pofsidere debet: 8č  ft quid
, habet, totumin continentirefignabit. Nam abdicatio
proprietatis adeo eft annexa regulae monacbaU, ut c onrra
eam neefummus Ponnfcx pcfstt licentiam indulgcie.
iiproprietasapud quenquam inuentafueritinmorte» is
eft Chriftiana fepultura priuandus,<5<:repuUusexhuinan-
dus: proKtcaambeatuF Gregorius fefeciftenarrat«

mbnachtu tranfire fot um iti ar (J tor etn rehgionctn: &
fidubstetur^an /ir ur id tor, in quam mtnachu* vult rnigrarefa-
tur tudicio ^Abbatu.boe dicit.

^ybd nectemere manacltusde monifterioe in mortafte^
^rium migraicpetmittedut cft,nil£ nionafterm, ad quod
^aHfitumfacerecupit.diftricfcius exiftat. Quc/cafn,miD
obftante priuilegio, prcclatusmonacho fine difficulrate
debet tranfeundi Ifcendatn indulgcre.neutdeatur prepoj
fitumimpedire diumnus infpiratit. Qndd fi for tč  proba-
biliter dufiitetur, utr um qi»is uebt ad ordinem ati^iorem
tt^nfire, an ad laxiorem, e^charitate, ancxtemcritate,
fupencris eft ludicium requircnduni, ne fortc angelus

a d.c.non foltim'%- facilc.  b c. beneficium.co.tit> in 6.  C
ca.petnilr.eo.tit.in 6.  d cap.cumadmetiaft erium.extr.de (ia-
t ^ntonacho.  e c.Uannes cxer.ca. tet.  f cap.licet quibufdam.
*Ktr,co. tit.  |

Sathanae in luci^ Angefiim fr  £rans r otmef.

rMendicantes jolnm in ordinem Carthufienfiu,m tiiigmc
pojfunt.hoc dtcit.

M Endicantibus 4  uerd approbafis, qui praetextu ar^
čtioris diiceiidaeuit-e admonaftedum cor.fugiunt.e^
tiamtlauihoritatc ApoftolicaDerim mu. iti, Člen čs
tus, l.icro approbante ConCiho, mterdtxitneuocem aut
locum m capitulo taks H)onaftetqhabcrenf,ni:«ead prič-
ratus adminiftrationes,aut qu£cunque o^ficia aftuim poi«
fenr. Sed nouifsmie b  Martmus qmttus omnmo uetuit.
Mcndicanfes ad aliquem mopafttcum ordn em , excepto
ordine CarthufienfiunijfiRefpeciali fedis Apoftolicaeco^
ceEioretraniire: tamrecipientifcus#qua'iHte<eptis,tplo
factoexconjmunicationis poenam incuifum.

v Abbates debent perquirere fugitiuos  > /ptnonacht vonpof£
funtpr&cffc čcciefitip&rochlaltbtu:licet fecits/itin reguiaribut.
hoc dicit.

pVgniuos c uero debert Abbates folicite perquircr^>
1  8č  utad nionaftertum S:  frugem mebons ui»*teuer^
taim;r,oportuntrrcinedns proutdere. nec Ordinarios qut
eorum tuppleantnegli ;> 'čtiam > expe<ftare* Singuh q ( .cquc
monavlu per uilla? d 8c  cppida non debent d.fcarrcrc,
ree per qtiafcunqueparoclila!es eedefias drlponi: quod
in regularibus, cumreguiae inferuiantJ v axion, fpecuhter
cautum nonir.ucitifur. Ideocp e tUi« cummmcri dilliculis
tatcparotlnalibus ecclefihpneelfi: petmrttitur* .

gjiuomodo & qualu/it eligcndta tn ^Abbatem. h. d.

\ 7Tautem inuiclabiiHcr mcnafticadUtiphna cuftoss
V diatur^de congregatione monadiomm Abbas cit gen*
d us eft^ii^uem otdouitae <5^ mcrituinmagis popoicciit
ordinifi^Stiin tanltim prsefft rtionafterio^ui c.’ ums lir in
ragimine,humili$ : & dilcretus, 6c  cuimonachiaim ohika
obedicnua &r deuotione fbbiaceanr.

"H o n profejfttt non poreff cligi in ^ bbatem , fed benein epi *
/čopu ni.hoc dicit»

C 1  T propterea citm inmagiftram^ affiinu non debeat,
•*~^qui forma difcipulinon aflunipliiiiiec lit pr^ticicndus,
quirubi-fle nonnoutt: Rdigtofus^uiregularnn ordincin
ani^ndnfužrftexprcfse profcfiiis^,in Abbatem , uelad
alnmreguhrium praelaturam cligi non poteut: quaquam
ad Hpifcopalem Jignitatcm.Cahs in leculmbus uel regu^
lanbus Ecclefiis e!igi miiume prc lubeamr.

V i/itator c s creandi> & quid agere debtant.hoc dicit.

V lfitatcres quoque m caprulocreandi funtfecundum
formam general is Concilii, qui Uifiration is officiim*
exeqitamur, &  omnia* qua: Viennenficolicilio i  ccnftD*
tuta funt, fideUrer obfei-uari faciant, Sč  de fiatu monafie^
•riorum, 8č  obfeniatitiis regulanbus diligenter incjmrant:
Sc  tam in fpirirualibus, qua'm intemporaUbus corrigant
Sc  reforment, quae uidennt corrigenda, Sc  omnia lecun^
dum Honorau*conl?iturionis tenoiem profequantur.

Non debet quii inuenirir y velfundarc nouam religionem. k.d.
KI Ouifiime fciendueft, generali Conciko femcl atc^
J-^lterumcautum elfie, ncquts in peflerum nouan. reliss
gicneminuenia': edquod, qmcu :que ad reUgionem co»-
uerti uoluerit, ui>am d*, probatts afiumat. Sirmliter etiaui
de lis qui religiofam don um de nouo fundare uoluerint,
cautum efi, ut regulam 8c  inftitutienc dc ^pbatis aftumat.,

a clem en.  I. eod. tit. de r egu Ur.  b extr. l.communi. de reg.
c c4p.fi.cKtr cod.tit.  d can.z. extr.de fiat. monacho.  e ca.
quodDci.de/latu monach.ext.  f lati, <Abbatem. cum duobus
Jcq.ii.q.i,  g ca.tum in magiftrufext.de elett,  h c an. v ulita
retigio/us. de eleftio. in 6.  i dem. 1. co. tit. dc fiat. mouach.  k
c.fin.exn, de rdigio.dom.

FINIS LIBRI PRIMI.

BBb 3

I N S T I T V T I O N V M

I v r i s Canon  i c i,

LIBER SECVNDVS.

DE RERVM DIV1 S IO N E, ATQVE

ILLARVM ADMINISTRATIONE.

Titvlvs Primvs.

Res Ecclejiafticafunt autjptrituales } aut tempovales.h.d.

43

44

[VPERIORE libro de late perfo?
)  Barum expofuirmrs: modo videamus
) de rebus Eceleftaftieis,iUarum<j; wa-
Statione.Sc adminiftratione. Summa
rerum Ecclefiafticaru diuifioinduos
articules deduciturmam aut fpiritua-
lesfunt,auttemporales. Spirituales
funt, quzfpiritui deferuiunt,atq; aninrsc caufa funt in-
ftitutac: vt, Sacramenta Ecclefia, altaria, Se his limilia.
Temporales funt,que non tam fpiritus,quam corporis
grada proEcclcfiaSicisminiftesijs, <acrorumq; mitii-
ftrorum vfu funt comparat*: vt funt.prsrdia, domus,&
fručlus decimalcs.

HejJpirituales funt aut incorporales. aut corporater: fr cor-
porales diuidunturin Sacramenra  , in rej fiuras , fanti tu fr re¬
li eiofu. boe diet t.

TJ Vrfus fpiritualium qustdam funt incorporales,qu$-
■^^dam vero corporales. Incorporales funt , qita£ neq;
tangi,neq; fenfucorporeo percipi pofTunt:qiialesTunt,
virtutes.Sc donaDci ,aut quxin iure confiftunt. Cors
porales funt, qux tangi Sc hamanis feniibus percipi
po (funt. Harum autem quxdam funt Sacramenta,qu£
dam faers funt,St fanbhr,qu3rdam religiofe. Videamus
igitur nune de fpiritualibus : 8c quidem incorporales,
eitna de his tam, fupra oportunis locis loquuti fueri*
mus, quam eriam infra fuo tem pore difhiri fimus, fpe-
cialem traftatum minime exigunt: itaque traetemus
iam de corporalibus,ac primiunde Sacrementis, de
faeris, famflis,8c religiofis, confequenter eriam ioquu-
turi.-acdemiun de rebus temporalibus, tqueillarum
adminiftratione.

DE S ACK AMENI1  S.

TIT.  II.

QuidfitSaeramenrum. h.d.

S Acramentutn, a  eft inuifibilis grad* vifibilis
forma, ira quod eiits fimilitudinem gerens Sc cau
fa exiftar.

Sacramentorum triadam necejptria funt, cjuedam volun-
ta.na.hoc dicit.

C Acramcntorumfummadiuifio hsceft, A quodaut
A - 7 funtneceflaria,autvoluntaria. Neceflaria funt,qu$
fineinteritu falutis atterna: pratermitti Sc contcmni
»on po(lunt:vtftmt,Eaptifmus,Cofirmatio, Pceniten-
tia,Euchan'ftia,exrrema V'nfho:qu* omnia adparticu-

a tan.fac.rifisiu.de confecr.dift. z.  b can. intmifiionefrfed  j
notaniunt,  j.j.  i •£. l,c. ve tUeniceKtr.it ttanfistfio,  i

larem cttiufg; profefluna funt principaliter inftit®*
Voluntarianint,quae fine falutis difpendio,pro cuiujj'
arbitri« recipi poffunt,Screfutari:qiialiafiint,Ordo ^
cer, Sc Matrimonkim: Sc hsc ad totius Ecclefia! prO» e '
Slurn Sc fubfidium principaliter pertinent.

Tteeefidriorum Sacramentorum cjuadam deferuiunt
greffum Ecclefia.tjuadam adprogrejfum in Ecclefia , tfuada *
egrcjfum ab Ecclefia.h.d.

P T rurfus necefTatioru^uccdam ad ingreflum Ecd £ '

fiz funt cdparata,vt Bapdfmus:qu$dam ad progtd'
fumin Ecclefia,vt Cofirmatio.poeniteniia^ucharift 13 '
qua:dam ad egrelTumab Ecclefia,vt poftrema Vneti 0,

;  ecundadifimfrio Sacramrneorum, pubdquadae»cbar<il £ '■
remimprimunt , aua iteraei non pojfunt: tjuadam non itnpfr
munr.aua iteratlonem admittanit.h.d.

IJ Vrfus Sacrarnetorttm qu$dam charrafieaem imp r f
^munt^uzdam vero non. Qu* charaflerem impd'
muntjiterari non poflitnt: vt Baptifmus,Confirmal 1<,,
Ordo faeer. Garteravero, quz characierem nulltinai 1 ”'
primunt ,iterari minime prohibentur: vt, EuchaiilW>
Vnflio,Pa'nitentia,Matrimoiiium.

Sdsraraenracon/lant elementa fr verbo.h.d.

{ 'Onftaot autem Sacramentaelemcnto Sc verbo.E^

^liientum.hicacdpimus, quicquid fub vafibilinat 11 '
rijinuilibilcm gradadelignar 8t con-tiner. Verba fu nt ’
quz form* vilibilis cfficacia exprimunt: ergo accede 11 '
teverboadelementum,facramcn£um fict.

It-lgn Ecclefia, fed Chrifttu inftituit Sacramenta,jua tc ntn
dicuntur Ecclefia, ejuiaillapertafantUficatur, fr rila rm nt '
firar.hoc dicit.  ,

JLlud quoq; fcirenos oportet f quod non Ecclefia. ' e “

1  ipfs Domino inftituenre Sacramcntis vrimur :  fed ta ”
men ideo EccleSz Saci-amenta nucu^amus, tum q ll ° ^
pet ea fantftificata, Sc catlcfti fponfo tnatrimoni) fted e '
re coniumftra fitnum, qubdiIlorum difpenfatio cius cre
ditafitroinifterio. ,

Etin malo niinifler.et heretične pot mini f rare fdcrameta-l.
pRgo a  qui baptizat,qui abfoluit,&infingnli s  S*
^cramenris diuiniths operatur,Dominus efttinit 1 "
vero Ecclefia: in coficiendis faeris myftcrijs,veldifp en
fandis, przter nudum minifterium nihal libi vendicar^
valent,ciim non propriam,fed eius qui.Sacrame»t 3,n _
ftituit, perfonam referant, nec vllaexipfis fanitih 43
divirtus rnaner. Vnde, quanquam eos incnlpa I0S c .
deceat, fi tamen malifint, velaCatholica communt^
ne feiunftt,nrhilomrniis Se conficere faeramenta,*■

3 c *n Mini ef.fr can./eq,iie confeer*t.d‘fiiaii-‘f ^

4 $

Lib. II. Tit. TIL

46

pofmint: uettiti enim perlapideos canales a d I {er gignit, alius qui gignitur: lic  /nfacf jnlittfili gcnei ifi

iJteolas aqua tr^nsfunditur, Sc  folis radti per frca fceti:

, quaiobolci ex aqna Sc  Špiritu fancto rcnafcfiur.

^sima rranfeunfes, rmliacomaftus macnlationeconrais J alius debetefTeqnifpintualitergeir«ct, almsqui gžnc;
*?. In atifur: f? c  multd magis Sacramcnn Rulla miniftri focč
*f atc  commaculantur*

SpirttuAlifpotefttu exercerifenefidepoteJf  > fed n-onfene in -
*i ntl °ne£cdeji&. hoc dicit.

JH 9 C  tamem lic fntdligi oportet, fi tales tpiniftri intenc
koneniE&clefrttconcordemhabe-int. Caeteram fi
.! U(J a gere intendant* putifaerts illudere »iyfteriis, uel a?

Bcclefiae non eonfentiat, mbil agitur : fine fide
c nrmfpirftuaifs poteftas exerceri quid*ni poteft,fme Ec*

G ' feil '* intentione n c n poteft. H:s arca Satramema gene^

Jj^*ercognitfs, ex©rdiamur nucde Ifiigul.s etnm fpecia-
fterdicere: Sc  quiabaptifnius fuudame»fura<* eft 8 č iaz
^aeaeterotum, roento abeo principiurr fumainus.

oh

BAPTJSMO,

'CffifA«.

E T E i V $

m..

TITVLVS
r %ctptijm.us operatur <mim& aLluttonem t &m locutn circutn-

R ftinftituttn. hoc dicit.

AptaVziUi b  dl abluticccrporis exreticr:quae,ad#
hibitacertaucrborum forma, interiorern animae
aHuuowe,iit!efigrKsi,< 5 d operatur. Velutienim tir*
cuncipo iivpo.ptiietf Dei,in fideunftitiafp fignaculum m-
«nufa,ad lign likati enem pucgatioms ongmalis irctcriscp
peceati paiuuiis ualebar: lic Sc  baptifnvus adiKMmiiisin^
fcouatiencat uakrecoepit*

Luet in baptifmo plena centingatpeccaurum remifio , non
bttocn contingit plena ncuitcu. h. d.
pd On tam er: ex quoqoilque haptisiitus^^titn etiam in
f <5  nrnnis iicrus infhmitas abfuniitur, fed renouatio a d
fPmifsior ern peccatosnm inctpit, Sc  adtntelligentiaijj Sc
®Pwarionen» fpirituahom ■  caetcra mero furJin fpe f donec
l . c  cc)mple3»tur.qt»odetit infirrreciicnis tempere.Quam#
efgo m baptfimate plena fiat peccatormn renufsio,n 5
P l0 pterea plenaneuitas Sc  mtitatio contingit.

C ur a baptizandi ad folos Ja cerdo te s {peti* T , fed e.\' caujd ne-
^JpfatU quilibetpotetf baptipare.h.d.

J^Apnzandi d  autem c ura ad folos facerdotcs pertinef,

. cmfqiie'minili eri um necipfis d ia con is cxplere per^
abfcjueTpifcopo ueljNrcfbytero;niflhis procul
j”ffmibns, ultimaJanguoris ccgatnecefsitas: quocafu
1 ucis‘fidehbus, atquc ipfis -muhertbus e  baptizare
P mit ur .k-rcsbyfer uero\cuuis negligeptta comnuffum

quis finebaptifmate ex humams excefi«rit, depo^
^rndits erit f

.. ^Aptizatidb h&rcticii , fehiJ'maticu,pagA‘nU %  velaliasfaci-
^orojis ,non Junr danno rebaptiz&ndi. hoc dicif.

^Hd 8c  fi q«t ar* liacreacis g  fiiicfdufmafcicis, vcJetiV
anipaganis , anfaliis fcumorofis baptizati ftierinf,
q>'afi baptizafi non fuerint , uertmi tjaptizarinon de£
bent, Ant/cjna h  tamep pattuiniitduTcit infistittio, trt qm
ab hisin Tfir.itaris ncamie baptizati fuerint, ciim ad
fi.nftam Edlcibm redierint, airt un<^ionechrifmatts,aut
f ola profefsiopefidei > aU finimi matm Ecciefi« reuo£
centur.

fetpfum baptiste potefi.h. d.

Jv Ed 1  quxi»quambaptiumis jbhaeteticis,fchifmat'cis
°iije! pagants fufceptus ualeat, ipfuni ramen febaptiza^
^nemopoterft : ficutemm lncarnaligetierattone, qua
P^les cx uiro Sc  fcemfcn nafi itur, altus eft qui carnalt^

--- - -----— - -~s---

a cap, veniens.c.vtr. depresb.non bapH^aj  b glo.  1. in funt.
de. c onfe, diflintf.4-. c can.ex tjuo.diftinff, 4-.de confe. d ca».
ct>n ftat.de con Je. difttnB.4,  e can. mulier.d. diftinft. 4<devon-
fžjrat.  f caii. (juicunaue. d. diftinff.  4. g can.fine ab bare-
can.fecj.de confe.dtftirft.4.  h can, Ab A^tijuaM.dr\ 4.

1  tod*

retur.Vndede ludseo, qui in  mortis articulo confiiturus,
in aqt?am feipfum immergendo dixerat, čgo me bapttzpin-
nomine ‘Tatri( ) & Filij,& Spmtutjhnfti,  rcfponfimi eft, dejS
nuo ab alfo illumbap izandunjefie, wt oftendaturj quod
altus eft qmbaptisatur,alius qat bapti&^t: quamuis^ti tatf
Iiscontmud decefsiflet,prcti»us ad painanr eaola-!et,n«
propter fidei faerame/uum, fed propter facranienu fidetn«
Tt apttjmvu alius jlumi-nu-, alius jlatninu, ali ta Jangu m ti*
hoc dicit.

Q V od quidem Sc če  lilo rede creditur, qui nifibibter

_ nen bapnzatusin3rtyrbfubJit facramentum.Ba^

pti-mus enim tnitilibihter.mniillratiir:queiii n n-contem^
ptus religionis, fed termin us necefsita-is excl«dit, Vndc
fcitž a  lcriptuin i  quibufda«/ reper itur,  baptifimim
kaj  efic flam-jiis , aliam flaminis, alinm uero fanguttiis*
cunj bapttimi mrtus Sc  efficacia , non tam ablutione k
corporis, fidc cordts contineatur : Sc  aiiud lit per
m;mfierutmEaptisare, :c  quod faceidos exequitur: ali^
ud per pc'tcftatem,quain Ocmiirusnoai ufqueadedfacra^
mentii aifiunxit, utlmeillis corundem gtatiam tribuess

nonpofjit.

< Ta,ruutibaptizgnttir infideparentum , ffrEcclcfia, ,fr not%
debet miner ejjc virtta baptifmi , cjuamcircuncijicnu.h.d .

N on ta n en , quiafidecordisbapnfm:ids uirius centih
nctnr,ided njinus paruulos, d  qui crcdcieobaetatem
non pofiunt, unda falutans abluit, ciiin Sc  i) non peru^ '
fum,fed perbabfium fidei^ueinfiifcipimuin bapnfmate*.
t redere non male čreden tur, & in fide parentum e Sc  EciS
clefi*, alio profitente, baptizait, ob fidei 1‘acramentum
retfte^dales dici poflunt : 6c  dim aromdfio / tarnal
d«ltis , qua'mparuu!is ex pratcepto Domini conferre^
tur, nebaptifmus, quifuccedii m locum lpfius, Sc %*■&
ncraliortamen exifiit, comtamuiri, quim foemmaeba^
ptizentur, minons uideauireficdiis, tam adulds, qua'm
paruulis eft conferendus.

T 'am mater,<juamfilituipfe articnloparturiendifojfunt
feparatim baptizan , nceadid crsditur baptijmut iteratue .
hoc dicit,

T S g  qnoque,cuius tnater uel  praegnans, uel in  ipfa ho^
•^ra quapar{writ, moms urgentepenculo , baptifmatis
gratiani petceperit, bapnzaiipotctit, ncc propterea bis
bapticatusrcputabitut rciim titiquead maternumeorpus*
eum effet tn utei o,pertineret: nec tbi regeneratio reperiri
pofsif, ubigenerationon praecefierit, nec in ho.c infanti,
qui nafatur,aliquidmater participat,cuni uniufcuiHfque.
propria uoliimas in confefsione iit arrendenda.

*Muti fHrdi t &agratantes baptizaripojfnnt. h,d.

Vt' quoque h Sc  Jurdi^nei!! aegrotantcSsg prc.fer«
^  MpondercnonpofTunt, aliisproleprofitentibus,re5S
de'baptizaii porerunt.

Dormiem & amens >.Ji.antc femnum fr amentiam habue »
runrpvopojittim baptizandi, baprizpsipojjunt.h.d.

| "v E dormientibus s Sc  arnemibirs quael>tum efi, 8c
'planelipnus quimdormircnt, aut amentiam itteur - ^
rcrent, »onbapusandi prcpofTum haberenr, quia in fig
eadem perdurarc tioluntas uitelhgitur, fi ficimmerfifue^
rinti charačtcrem faeramenti nonfufcipiunt: fecusau^
tem, fi prins catechumem extitifient ) -& baptizandipro^
prfitum hahuifient: tales enim in necefsitatis articulo
baptizare confueuit Ecdefia* Tune ergo charaderem

a glo,  1. infum. dcconfe. difttnft.  4. b can. veru* bapri. d
dijhnft. 4,  c can.ahudeft.d. AiFhnCl 4-  d cap. tnaiopes.ttt
Jinepi m. cxtr. cad. c ca&iUud. & can.fetj. ver/,paruuh. de
confe.d:JIM.4,  f cap.matores^ cum ergo. eztra-eod  g can,
Jiad marrii.&can Jecj.de ce*fec. dittinti  .4. h can.pamuli
aho. dr can.jecji d . difhnff, 4, de conjecra.  1 oap.mautrcs, in
fene 3  cxtra eod,

BBb 4

47

Inftit. Iuris Canon.

43

facramcntalisimprimitopcmio, curn obicemvolun-
tatis contrarircnon ir.uenit obfiftentem.

Jnuittu baptitatu* cbarailcrem fufcipit,tir cogendtte cft ad
obferuantiamfidei.fecu* Ji pcnitue coatiueJit. h.d.

0-Ed& fi quis non fponte, dura tamen noti omnino
^coaftus baptiftnatis fufceperit facramentum, Chri-
ftianitatis charačVarcm fufcipit: vtputa, cum quis ter.
roribus, atquefupplici')S ad vndam falutarero trahitur,
Sc  ob id tanquam condirionalittr volens, licet abfolu-
tenonvelit, eftad fidei Chriftiana: cogendus obfer;
uantiam . lile vero, qui nunquam confentit, fedpeni-
tus contradicit, nec rcm, nec charafberem facramenti
fufcipit.Plus eft enim exprefse contradicere,quam mi-
nimeconfentire. %

U de quo no cft prajumptio qued/it baptizatuc. debet Jine
metu iterationu baptiz ari.h.d.

TLlud o in dubium venire n 5  debet,qHotiesnullaex-
- 1  tant indiciainter propinquos 8c familiares,quibus a-
Iiquos baprizatos efledoceri polfit,eofdem baptizari
minime ptohibcndoselfe. Qupdcnimfačlum elfenc-
fcitur,nullaratio finit,vt iteratum videatur:nec teme-
ritasinteruenit prafumptionis ,vbi eftdiligcntiapie-
tatis. Dceo tatne,qui Chriftianis parentibns natus,in-
ter Chriftianos eft fidcliter coiuierfatus, ram violenter
prafutnitur quod baptizattis ftieiit.vt hacpraliimptio
pto veritatelit habčda, doneč euidentifilmis argumeti
tis contrarium probatum fucrit.

Iteru Jitenter baptizatu* debet feuerijtimepuniri. ignordter
vero bit baptizatu* no p o reji ordinari.niJiex necefiitate.h.d.
/"AVodfi b  quisfcicHs Se prudens itemmbaptizari
'^L.fuftinuerit, arftiftiina pamitentis fubijciendus
erit:qu6dfiignorantcr,nulia quidem imponendae-
rit pamitentia, fed nifi magnacogat ncccffitas, ordi-
nari non poterit.

lter.it e: ‘faptifnu funt depenedi ab efjicio.fr beneficiji M. d.
TLliquoque,quiaufutenierario in honiine iambapti-
-^zato ccelefte lauacrum iterareaufi fuerint, escommu
nicationis niucronepcrculfi.ab onim officio Si  benefi-
cioecclefiaftico deponentur.

•M uit elfiiit in baptifma.qua no funt de tiru fubjtatia.h d.

TJGftremo fciendu eft, quod licet verbo tantiim c Sz
* elcmento.baptifmatis fubftantia cotineatur & for¬
ma, multatamen a lamftis patribus ad eius decore fue-
runt fslenitcr coftituta.vtimmerlionis numer«s,exor-
cifmijtlcricorum exlufflationes,fabs benediftiexhibi-
tio, falius contaflusfinunflio: qua: li exneglefhiprx-
termifta fuerint, omiftio culpx reos arguet.

fiaptifmua no debet conferriinpriuntu domibtu ,nijiex nc-
cefttats.vc/obmagnam nobilitatem.h d.
jLlud etiam nouiffitne d  Viennenfi concilio confti-
*tutura eft,ne quis inpriuatis domibus,fed dunta-
xat in Ecclefijs ,inquibusitnit ad iiocfontes fpeciali-
terdeputati aliquos audeat baptizare: nifi Regumvel
Principom liberi baptizandi fuerint,vel tališ ncceffitas
eine;ferit,propteiquam ad Ecdefiam abfquepericulo
accelfus babetinequcat.

D £

SACRAMENTO

matis.

C H B. I S

T I T V L V S l I JI.
fideles pojtreerprum bapttfmum debent chrifmari.h.d.

Q Vamuisautemcontinu6tranlituris regene-
ratio is fufficiat beneficium,vifturis tamen
etia confirmarioms auxilium eft necelfariu,
Eta enim coiuncfta funt hacduo faeramenta, vt vnti ab
altero,n fi inorte prxucniente,feparari non debeat.

Chrifmatis facramentum operatur augmentum grafi*, tir Jo
H Spifcopi chrifmant. h .d.

a can Jinulla extant. de eonfie. dift.4.  b can.quihb.de
tonfec.diJi.p-. c  « no vt.ext.eod.  d cle.vni.eo 4 .rit.

TGituromnes fidelespoft baptifmum,parieletu * P e .

rnanus impofitioneaccipere debent, vt perfefte_Cnr
ftianiinueniantur. Spiritus b  Sandus cnim,qui
aquas baptifinifalntiferodefcendit lapfu ,in rpnte p‘ s
nittidinem tribuit ad innocentia,in confirBiafi° nc 5 ^
bur&augmentum praftat ad gtatiam. Vnde c c«

cjteraivnftionesfiniplexfaeerdos velpresbyterval £ ^

exhibere,hancnon nifi fummusfacerdos, boe cft,EP 1 '
fcopus confcrre debet: alioqui nulla excufanteconlu
tudinechrifmatioirrita habebitur &vacua,nec ip tc ^
Ecclefiaftica faeramenta reputabitut, ciim manutnijp'
pofuilfe prater Apoftolos, quorum hodie vicem u>lt l
nent Epifcepi,nulli alij legantur.

leiunudieiunodebetdarifhrijma  , ni Ji necefitac aliu* (t '
gat.hoc dicit.

A Ccedent igitur, qui legitim* funt xtatis,ad eonfil •
■^mationem ieiuni, d  vt a ieiunis Epifcopisft cl
ehrifniate in fronte deliniti permanus impofition £I p
paracletum recipiant. Plane infirmis, Sz  morte Pp 1  .*
tantibus, vel qualibet caufa impeditis,nulla de ieiu BI
habitaratione,manus imponi poterit. . ■

In Haptijmo, (Jonfrmattone, ej Catcchifmo debent p* rrl
interuenire.h.d .

TLlud e  commune eft tam his qui baptizandi fa al ’
quam etiam illis qui confirmationis munus rcdP^.
debent, vraliquem in patrinum habcant, quicoW £
inreligione Chriftiana Sz  fide Dominica mftituat:>
qui proeis apudDeiim,quafi fideiulfot exiftat: quO»
inCatechilinoobferuandum erit.

r Patrininen debentejfeplura t vcd non baptizari. vel
Jirmandi.h.d.

A Dmoncndi tamen fumus,quod nec pluresq Be
i: *'quamin baptifmoaut in confinnatione fufcip ct
debent,fed vnus f  tantiitn,fiuevir,fiuemulier 111 ,
q»enqita:nquifpiam tenere, vel leuare poterit, qui*P
baptizattis non fit.vel confirmatus.

Parenter non pof unt ejfe patrirupropnonimfitorii.nee ^
bat rti.vel monachi alienorum.h.d.  1

p Arentes quoque proprios filios,vel Abbatcs, g  v
1  monachi alienos de facrofontcfnfcipere aut in ^
firm ationc tenere non dobent.

< djec Baptijmtte.nec Chri/mapojfuntiterari.tir vtruntp, c 1
fern potep tempere interdiifi.b.d.

^Omhiune etiam illud eft vtrifque,quod & neutm
fvt paulo ante diximus J  iterari poteft,quippeq 110
ambocharaderemimprimunt, & quod interdift* te
pore ob imminens ex dilatione periculum vtruttq“
confcrri ,&pro vtroquechrifmaconficipoterit, vt*
fri fuo loco latiiis exponemus.

DE P OE N 1  T E N T 1  I S. E T ' B- £■
miffionibus.

T J T V L V S V.

fluidftpotnitentta.Sr ejfethupornitentic h d.  _

Oenitentia,.eftSacran«emum, quodcontrj tJ

ne,confeflionc, &fatisfa<ftionecdcnrrentibJ 1  ’
ja peccatorumoperatur remiftionem . Multip 1
enimDeimifericordiaitalapfibus liumanis fub l > c ' n ^’

vrnonfoliimper bapiifmi 8c confirmationis g« 1
fed etiam perp<enitentix medicinam fpes aetern*

vit*

tepatarivelit. Vndequidona regenerarionis viola^j

rint,propriofciudiciocond;mnantes, perfaerame

poenitenti?ad criminum retniiTionem,quafi cxnaur
gio artepta tabula adportum peiuenicnt.

' " J. tffl*

d eanon.nouijfime. deconficr.dift.  5. U cdnon.l’
Jecrat.diftfnftj.  c can.vnj-^perjrenrii. extr. ^ e ^ iCT ‘^ n0 T).
& canon. man us qnoc/ue. dc confccrar. diJUnft.  5. « ^ nft

utiriuni. &canon. feq, deconfecr. diflin.  /. e can% V °t(i  4*

omnia.de confecr.diflin. 4. f can.nonpiures.de confic. J

(fccan-Jcq.  g can,nonhcet.ekc^nfec.difi.^

Trti,

frl*

50

49

Lib. 11.

Tit.

V.

Tre i ftntfpecies ptcmtentia.ir panitetio, filennu iterari ne
pcrtii! en r e s ad facros ordines redditinhabilts.b.d.
§Viu autem poenitentia: trcs fpecies.- ouicdam enim
eft fol -mris,quxdam publica, quxdf.m priuata. So-
^nnis eft qu.i propter maiora fcelera Epifcopusin ca-
P*tciciuDij,{čruata certa rcrura ferie,delinquentib. fo-
^tiinpon re qua:quidemneEcclefiacvilefcatauthori-
* a s,iterari non debet: Sctalcspoenitcntes ad facros or-
< '’ n es(utfupracxpofuimus a)  inhabiles reddit, quip
Pe qvix nec aliter poteft facerdotibus imponi, quam fi
ptius calcftis mili tla: cingulo exuri fuerint.

Tubliea delilfa ir publicapeenitentia lui debcnt.h.d.

13 Vblicapoenitentia eft,qu? publice,nulla feruata iu-
risfolennitate.peiagendainifigitur: qualiseft, per-
e grinatio, certi habitus delatio,&: hi« fimilia . Ciim ztt
•»m manifefta pcccata no fint occulta corrcčtione pur-
ganda, rečte conftitmum eft, vt qui puhlice peccando
ptoximo fuo fcandalum prsebuerint, puhlicam etia poe
»itentiam&proprijsfibi facerdotibus impolitam pet-
a gere debeant. Apparet itaque ex lris,quod licet omnis
folennis poenitentia publica fit, non tainen omnis pu¬
hlica eft folennis

‘Vnupjuijifo ftmelin nuno deber confiteri, ir Euchariftiant
/kmere.niji de conflio faeecdotit abfiineat.h.d.

ORiuata aut feereta poenitentia eft,quatin occulto
Dco fit fe facerdoti. Statutu eft enim generali Con-
cilio, t  vt omnis fidelis, qu^m primiim fapere coepe-
rit,omnia fuapcccata proprio lacerdoti confitcatur, Sc
iniumftam fibi poenitentiam propiijs viribus adimple-
rcftudear,fufcipiensr-uerentcrad minus, fingulisan-
Jis in PafchateEuchariftia; faeramentum, nififortedc
•acerdotis confilic ex caufadurcritabftincndumtalio-
*]ui Sc  vinens ab ingreffuEcdefia:arcebitur,?c tnoriens
Chri (liana carebit frpuitura.

T aeniteiiaebfiat eotritione .cofefione.dr Jaticf.'aftione.h d.
Oonftatigiturpoeaitentiaj faeramentum tribus par-
tibns:contritionecordis,confe(lioneoris, Scoperis
fatisfaftione. Contritio nihil aliud cft,quim dolor pro
Pcccatis voluntarie afllimptus cum propofito confiten
fatisfaciendi. Confe(fio(vt Auguftino placetjcft,
Per quam morbus latens fpevenis aperitur: vel,Con-
feflio, eft Canonicapeccatorum coram proprio faceri
^ote fafladcclaratio.

Trt tu* cAjTbtu poteftepuu confiteri non proprio ficcerdoti.fi
nbtinear li.entiam ab eodem  , vel ab Epifcopo  , vel ji confitea-
turjrarribue babentibuo generalen* poteftatem audiendi con-
fefiionet. hocdicit.

Q Vod autem dicitur eoramproprio facerdote , ita demii
. obtinet, fi nullaJegitimacaufa fubfiteius dccli-
^andi iudicium. Cartcrttm fi quis vel propri; facerdotis
»mperitiam c  vereatur, vel alias cius vitam 5c moreš
lufpedtos habea^fcpropterea alienofacerdoti d  con¬
fiteri yolucrit,]icentiam priiis poftulet,8c obtineata
Propriocum aliter illum alienus , quacunquc fuffra-
gaute confuetudine , non podit abfoluere, vel ligare.
Si quis tamen regularibus generalem audiendi con-
feftiones poteftatem habentibus, &locorum ordina-
rijs pnefematis, & abijfdem approbatis.confdfus fne
rit,Farifienfts Doftoris reieda fententia, nonmagis
eadem pcccata tenebitur iterum confiteri ,quamfi ca
Proprio fucerdotiiuxta generalis Concilijdifpofitione
confcflus fuiffet.

Epifopo p ir fuo fubdiro cocedcre licetia eligedi cofejfore.h d.
T? Pifcopus quoq; fubdito fuo,vt quemuis idoneu fibi
'"'deligat confeflbrem,faciiItatem concedtrc poterit,
c "»no minoris eife debeat efficacia: ab Epifcopoob-
te 'ita licentia,quam a Parochiali facerdote.

a tit.tjuiprome.tionpoJJ'§fa»itentei,  b ea omnie vtri-
K f<!ue extr.eod. c ca.fin. depanit. diff. (, & edgmnuv-

'"“/a v »Htem.oxtr.eod.

T{rccfitatfacit affeclum npMaripro sffeClu.h. d.

C Ed Sc  ftpcenitendivrgeatncceditas , needefideran-
^tilocus auttempus proprium facerdotem.offerat.Sc
fiis,cuiquisconfiretur, foluendi nullam poteftate lia-
beat,tarna tamen eft vis confeflionis.vt dignus fiat ve-
nia ex defiderio facerdotis, qui prosimo fuo crirrui
nis turpitudinem confiteri non refugit • Votlim enim
pro opere reputatur , ciim operiš perficiedi facul-.
tas deeft.

Inperpetuumeff inmonafierium detrudenitu ,quireuelap
ionfijštonem. h .d.

QEd 4 fiuepropriusfacerdosjfiueartus poenitentiaia
audiat, caticbitomnino, ne aut vcrbo,aut alioquo-

uis modo confkentem prodat; quonjam qui peceatuni
in panitentiali iudicio fibi detedu rcuclarc aufus fue-
rit,non foivim afaccrdotali officio deponendus crit, vc
rum ctiam ad agendam perpetuopcenitcntiam in ar-
dummonafterium detrudendus.

Sacerdos n*?, debet quem abfoluere de cafibtts referuatis ‘Ta*
p&,vcl ipifcopo.h.d,

jLlud etiam animaduertere facerdotem oportet,ne
^  quem fcilicct ab his criminibus abfolucndo liberarc
tentet,querumabfolutio,aut Apoftolico, b  aut pro¬
prio ordinario eft referuata: vtputa, ft poenitens cle-
ricum enormiter laTcrir, ecdeiiam combuflerit, vel
frcgerit,falfum eommiferic,Cardinalem velEpifco-
pum infccutus fuerit, cum moniali rem habuerit,
in alijs cafibus.

In generali coticefiiene nm veniuntea^ua črnit non cffet vc
rifimiliter in fpc.eie concejjurus. h.d*

J^E c  eo tamen quxfttttm eft, fi Epifcopus fubdito
conceflerit>vt fibi poftit idoneum digere con-
feftorem , an tune ille,quemis elegerit,in calibus, qui
eidcmEpifeopo fpecialiter referuanturjabroluendi ha-
beat facultatem:6c cum in generali conccftione illa rai
nime veniant,quje non edet quis veriftmiilter in fpecic
concefitirus? vefponfumeft, eledum hunc huiufmodi
non habcrc poteftatem.

Contritio & confefio fine fatufaffione param profciant .
boe dieti .

C Ed nec contritio multum proficiet,nec cofeflio, nift
^ambabus adiunda fuerit fatisfadio; Qu* nihil a-
Hud eft,quam quxdam iniuri<j illarx com per.faii oniul-
lus enim delidorum accipit veniam, nift (ft nullane-
ccftitate.fuerit irapeditus ) qualemcunque , erft longe
minorem, quam debeat, pe^nam loluerit. Nec lufticit
moreš in melius commutare,'& a pra;teritis malis rece-
dere,nili etiam ac his, q\ix  fadaiiint, Deo fa-risfiat per
contriti cordis.facriftciiun, cooperatibus elcemolynis,
orationibu^Čt ieiuni)'s>

»Medici y qut igrotes adpesnitentiam non inducunt y funtab
fLcclefia ingrcjfu areendi.h. d.

j’wj Edicos d  etiam admonere oportet, vt ciim eo*

^  ad initrmos vocari contigerit, ipibs ante omnia
moncant,6c inducant,vtmedicos vocent animarurh:
vt, poftquam fuerit segrotanti de fpirituali falutepro-
uifum, ad corporalis medicina rcmediii falubrius pro-
cedattir. Si quisautem medicorum fetus fecetit, ab Ec
clefiae ingreftu arcebitur, don ec pro tranfgrcilione ha*
iufmodi la tisfecerit.

babv.it propo/rtum cenfitcndt, poteft abfolui , fi J miti*,
morbi non pofjet confiteri.h.d,

Q1 quis autem in infirmitate coilftirutus , poenitentia
*^pctierit,& dum ad cuminuitatus facerdos properat,
morbo oppreflirs obmutuerit,vel in phreneftm conuer
fus fuerit,?cpanitentiammoriturus,&permamiš im
poiitionem reconciliationem acciperc poterit.

a c.omnd vtTiHfjHe.^-caHeat. eKtrei eod.  b demon.  I-V
puibiu. verf.me ett.em.de pnuileg, ^ aa.lAcpamten. in 6.

d c.cnm infimitat.mr.esd.

JBb 5

5!

Inftit.Turis Canon.

'Deputatu vlritho fuppticio faeramentum pccnitentta & Eti-
athariflia non negarur h. d.

KJ Ec infiraiis folum, fed etia vltore gladio morituris
V ’ m Itacpartciurafubuemunt, ciun vltimo damna-
ti s  fapplicio a  poetmcntiz faeramentum, fi petant,
11  o a folum negari uon debeat,verum etiam fint ccafu-
ra Eccleiiaftica abordinariis loeorutn eoercendi ,qui-
cunq; aduerfatentur,qu6 minus idc5fequancur. Quod
ipfara & de Euchariltia quoq> intelligendum crit.cim
quibufcunq; poenitentianou negetur,yiaticumquoq;,
quod vere poenitentibus cxhibetur, inteliigatut c 1 -
le-conceflum-i.

DE EVCHARISTIA.
r/TEEKS  VI.

ttaximumeTl Suchariftiicfaeramentum,faltem femelin
anno debet aflu.mi.hd.

E  St autem mter extera, Euchariftiar facrametufn
nmitnum, b  &obiationesonmeslongeante-
cellit.Vnde.ftcut prxftantiqscftcxtens, itaetia
tius excoli debet. F.t quidein cirta prima tidei
ctiuabul»frequentiflima cratapud fidclet ian&iflimi
viatici lufceptio, fed ciim poftea paulatim tepefcciite
chatitate rariiis homiues communicarent, eoftitutum
fuit, c  vtmf quismaioribus fortafic criminibus im-
pediretur, tribus faltern vicibus in anno communi-
care debereridonec refrigefcente peniths religionis ar-
dore.eo tandem vehrum eft, vt femel laltem iingu-
lis aiinis, d  niulcjuiituie cxleitis menfx debeat ef.
feparticeps.

Quatidicfacerdates hodiš pro pepulo facrificare debent , fed
femel tantuin ,n*npluriei.mjiex magna cauja,velm natiuita-
te 'Domini.nocdieir.

T N ualui t tamen. vt Deo qnot Idic facetdotes pro popu
■Mo hanc oblatiouem fačerent. Quoniam enim quoti-
dielabimur, ideo ctiifu Chriftus quondiemyftice pro
jiobisimtnolatur:inquo tamen illud cauendmn eft,ne
factrdos,quacunq; prxfu!geat digmtate, e  amplius
quam femel in die cclebtet: nifi ant aliret faciendum
Domini natiuitas / fuadet, aut vrges cogat neceftitas.
Satis enim fclix eft,qui femel digne celcbrat.

'TresbytcrrantHm debsrexhibtre čucharifiiam ,non infež
rior.nijijubfit ntceflitas.k.d.

C Ed nec ab omnibus ,ncc paffitn omnibus tanrurn
^faerametam exhiberi debetmam veluti folus facer-
<los illud conficit, tta etiam nemo prater eum exhibe-
repoterit. Quodfiprcsbyteraliterquain per femeti-
pfuro infirmum,yolaUum communicer,exRhemenfis
g  concilij difpoftione, fui gradus penculo fubiacebit.
PeamilittaincnLaodicenie conciiium, h  li neceftitas
vrgcret.vt diaconusptefente presbytero Eucharilliam
iufliis crogarepofiet.

Sacerdoi c.nflituttu in peccato mor tali  , tjuo a.ifeipfutn , sli
fufpenftu ,non tjno adaiiot.h.d.

[Mo Scfaccrdotes ,liqua ctiminali i  macula fefein-
J fe<ftos eiTe lentiant ,abhuiufmodiexhibtrioneabfti-
nexedebent.Quaquamft peccato mortali k velmino-
riexcommunicatione illigatus celcbret & faeramen-
taeonfetat.licetgrauit-erpeccet.nullam tamen irregu
laritatisnotam incurrit, &. aaameuta ab eo collata,
viriutts effcčtu i.ou carent: ciim nona collationc, fed
a.partieipauoue,quxinfolapereeptione eofiftit,videa-
ttn efie remotus.

a cls.i.depcenit.  b can.mhilin facrificik. de confecr. di.

3,  c can stjt non.deconfecrat difl z.  d t.omuu. dtpesnit.

c c.te reforontt.ext.de celebr.miflhr.  f c.confuluifi.txt. de

celfi. mtjjdr.  g can pouemt de confic.diff.u  h can.pra-

/enre.diflincr. 91 .  i cim.faccrdtrei  'k c.Ji.

cntr.dt cltnc.tKCtm.

Si

Sctnicu  <fr hiftrionilruf non ettdanda £uchari{ha:prečite*
ru autem > ntaxim 'e inftrmu.femperdebet efle parata. It. d. •

[Tem quamuis regulariternullus, etiamfi que f ace ["
-‘doti peccatorem & impoenitentem efle liqucat,ao
altarifit arcendus/Sccnicis a  tame, atq; hiflrionibus>
csterisq; perfonis huiufmodi,quandiutam detsftadas
artesexercuerint,faciacommunio denegadaerit. N eC
enimEuangeliczdifciplins congruit, vt ptidor Scho-
norEccIelixtani turpi Stinfamicontag one foedetut-
In ceteris profpiciet presbyter.vt fi quis infirinatus
fuerit.itaEucharilliam paratam habeat, b  vtnemoh'
nccommnnione moriatnr.

Sacramentum Suchariftia conflat vijibili forma  , veritatt
corporu.ij fpiriruali vtrtute.Etin ctliccponi fltict vinurn a-
tjnamixrum.h.d.  _ ,

f^Onftat c  autem Euchariftiz faetamentum vifibil*
^ forma,veritate corporis,6c virtutefpirituali. Form 1
vilibiliseftpanis.&vini: d  vinumverohocloco intel'
ligimus aqua permixtttm : nec enim in caliceDoniim«
aut vinum folum , autaqua folaofterri debet ,ciun v '
ttunq; exlateveillius profluxille legatur. Illud etia ra-
tionabilis cofuftudo generalis habet Ecclelia:, vtpl us
in eo vini,quam aqux lit ponendum. e

In faeramonto altaru&panu vinumfiunt vera caro &

fanguinu T)amini.h d.

\/Etitas f  ell carnis & fanguinis :ficut enim ant*
v  confecrationem paniseft Sc vinum,quod natura
formauit: ita etiam pod confecrationem vera Chriftl
efteare* 6cranguis,quembene(iičHocoHfccrauit. g

Vrrttu facrAmenti ef} ah ar tv as  dr vniro4.h-d
X  7Irtus eft charitatis h  & vnitaris: nam veluti e<
^ niultis granis vnus fit panis, 6c mulris racemis vnti
vinum,ita & nos per hoe charitatu faeramentum Cli rl-
ftoincorporarijvnum euadimus.

Ponir,quoniodo dr quivido triadnibus conJfatjAcrumentttf^
altarisijinf facramenraJi.d,

LJIs igiturtepetitis apparet, i  priirum quidem &
L  -^cramenjiim effenon rem 3 fecundtim rem efle k*
mul &fa.crameiimm ) tenium vero rem eire,fed non
cramenttun.Sed primurn quidein faeramentum eft g e '
mina: rei,fecundurn eft faeramentum vnius Se alte* 1 #*
rei,tcrtium vero res eft gemuu faeramenti.

D£ EX T REMA VNCTIONE.

T1 TV LV  S VIL

Sxtremavn5tto filet exh?bert tis>de qu.orum morte dubt^'
tur:dr duplex vnclfO i exrer(or<&’ interior^dr tnteriorem exteri° f
defignat.hoc d:cit.

Ačlenus loquuti fuimus de his faeramenti?
qux ad ingr -ffum/e ad progreftuin in Ecclel* * 3 * 5 * *

_ _comparata funt; eonfcquens nune cft,vt de

vidcamus,quaepropter cgreflum ab Ecciefia funt co 11 "
ftituia.Seiend.um eftjgitur,grauiter§grotantibus 5 S< &
quorum morte probabiliter umeripoteft, ceruas eor-
porispartes fa netiti c at o oLeioa presbytcrisex inftitU'
tione diuina inungidebere.-qua:quidem mun<ftio,n o11
minus inieriiis anim^,quam exterius corporis fanit^'
tem opcratur.Sunt k eiiim vndionis dLi^tpeties,^
terior,qu2e materialis Se viiibilis,&interior, qu3efp irl '
tualrs eiiSc inuilibilis. bxteriore vifibiiiter mungft 11 ^
corpus,lntcrioreinuilibdluer cormungitur
in e'xtremitate vits conftitutis exhiberi confueuit,
rito exti:em?c vnčtionis uomen eftfortita.

aejignavM.

B

a canon. pen. de confec dzfi.i.  b can.prešbj ter
(hittm.de conjec.dift.z.  c glo.wJum.de confi.di z.  d
d.dtff.z.  e c.perntciQfiM.extr.di ctlebr.ntijfar.  f ca. cup*
J\A<Mth&'^-diflingnendiim. ext.de celeb.mif.extr.dgl-  .£>.
non.nos autem.de confe.difi z.  b vtieinprscedg  §’ ^
eum J\darthag- difitngucndu,m. ext, (k cclcb. inif.  k
fiirc te,$xtrfie faera vntfme*  .

55

Lib. 11. Tit. X.

tftthit id . ■ J - -..-.m. h.d.

^ AnSific;'tjmameir oIchui  'c ioco aecipimus, no
medo quoH ipfumtoi i-- era >m eft , fed triam
ftuod eft ccnfec aro »dir i ii ir' a  Poftqtiam huculq;
tir ij s  facramcntis.oi'', modo nccrITitatis funr,

trači atum habuimns: j clirjuum eft, vt de ijs lotjuamur,
tjua: uignitatis funt & voluntatis.

DE SACRAMENT& ORDINIS.

T 1  T V L V % vin.

V QutdJir«rdo.h.d. ^

'  Oltmt.itis Sactamentafunt (vt paulo ante cx
pofuimus) Ordo facer, Sc Matrimonium . Eft
autera ordo , nihil aliud quam fignaculum
ftuoddam Ecclcfi*, per quod fpiritualis poteftas tra-
djtur ordinato: de cuius Ipeciebus, differentijs, 8c gra-
dtbus fatisvidetnr fnperiore libro diČtHm effe . V n
dcfbliim nunereftat, vt ad matrimonij maternim ota-
tronem vertlmus.

de sacramento matrimonii.

T I T V L V S IX.

Siuidfit matrimonium. h. d.

M Atrimoniu b  eftuiri&mulieris eoiur.clio,
indiuidua vita; confnetudine cotinens, eum
diuini & humani iuris communicatione.
Matrimonium pracedit aha fderamenta, ratione ločim quo
'fl-,tempcris,tmplitndmu,ir mjflcrij.hd.

J? T merito interaliafacramentamatrimoniumquo-

queannumerarimernit,citmcatteris loci,temporis,
a ttplitudinis, & mpfterij ratione etiam praeellat. 5i-
t| * l udem aborbis primordioin ParadifoaDeo ipfo in-
:  Ulit Lun eft ,vte(Tet omnibus etiam infidelibus com-
thnne.cjuodinalijsininime contingit. His illudquoq;
“teedit, c  quod animotu eonfenfus Sc corporum coni
t n nttio,qua; in matrimonio intetcedunt, ptimum qui-
~t‘t> c!iariratemfignificat,quse eonfiftitin fpirnuintet
Deu m & iuftam animam, vel Eccleftam : alterum ve¬
tu facrofamftum coniugium defignat, quod inter Chri-
uiim & Eccleftam per incarnationis myfterium eft
contraftum. t

n<>»*matrim.nijfuntftcrAme*tum,fidcs, prala,irfor-

"parianU remedium.h.d.

^Onfequuntur &: inde prstet facramentu.Sc alia bo-
naivtputa, d  fides.Sc proles,Sc quod humana infir
itas in minam turpitudinis prona,honeftate excepta
omugij,minimo laedirur. Iniriatur-sutem matrimoniu
•ponlionc, confenfu ratificatur, Sc copula conftttnma-
tur:dequibus fingulu diftin&ius difpiciavnus.

DE SPONSALIBVS.

Tl TV L V S X.

Ogidfint fponfalia vnde dicantur.b.d.

Ponfalta e  fimtfuturarum nuptiarummcntio J &
repromiflio.* & difta funt afpondendo, qudd per
\ J  ea fibi inuicemfcfuturosconiuges viri Scmulie*
r ® s  fpondent.

Spon/d/ra contrabuntur rejver bu.hr erfs>& confenfu. b.d.
(^Ontrabunturautcm fponfalia varijs modis: vtpu-
ta,re,verbis, literis, & confenfu. Re contrahuntur
Pernudam fubarrhationem, vel anuli immiftionem.
Verbis, vt fi inter virum Scmulierem promifliofuper
^Uuro roatrimonio interce0erit/veluti altero.alteri vi-
c Ctnutuadi cente: Ego f te accip/amin meum maritmn ,
^ e go te in meam vxorem : liue in Hune fenfum verba fi-

a  &t°Jfi fin  L c. quod in dubiis. extra de confccrat. Ecclef
fuv 7 . zj. q.i*§- fane. c. illud. ex tr. depr&fump.  c cap.

^ tr um.exrr. de bigam,  d can.omne.  27 q. 2.  e canon.

s.gloff.  1. capi, hčer, exrra Uetranf. epifcop.

1  c<l p* petnih %  e*tr t  eni*

34

milia protulerint.LiteriSaVt catri abfentes inter fede fu
turis nuptijs perepiftolampacifcuntur:quod ipfum
per nunciutn,vel procuratorcm fieri poterir.^

r Trocuratoradcf>- f  9 rab en dum. matrimonium nopotc&fuk~
Ehtuere y nifi boe habeat in mandatu.h. d.
p 3 Rocutator a  tamen ad hoc fpecialiter conftitutus,
* ob magnnm,quodex fafto tam arduopoflet pericu
lum imminere,alium fubftituerenon poterit jisifi hoc
ei fpecialiter commiffum fuerit.

Si dno impuberes jCjuortonprudentia non fupjtht atatem  > f}’
f pubertari nonfintproximi.vetetia alter tantumfit impubes ,
per verba deprafemt matrimonium contraxerint ■ ralu contra~
tfusrefoluiturin Jponfaliadefuturo :&ex  ce induettur tufti-
ttapublic a  honeftatu b.d.

/"^Onfenfu b  contrahunturfponfelia :vt eumpub^s
& impubesjvcl duoimpuberes,tion proximi pubet
tati,?c in quibus ictatem prudenria non fupplet,matri-
monium per veiba cotraxerint de pradenti. Licet enim
verba in prsefens matrimonium fonent,inris tamen in-
terpreratione in fponfaHadefuturorefoiuuntur. Qu»
cafu dida fponfalia, licer contrahentcs matrimonium.
celebrarcintenderent,coniugium,qnod ab initio xtHtc
impediente,vt matrimoniu non tenuit,pcraducm.uiji
pubertatis minime coualefeit, nili per carnis copulam
fubfequutam vel alium modum cotrahentes eum eiuf-
dem perfeuerantia voluntatis »ad pubertatis teraporar
perueiiilfe evtidenter cojndkcrk:perdi<d:um tamen coti
traAum,qui valuit vt pomit,no ficuti agebatur, publi-
esehoneftatis iuftitia cenfetur indufta.

In redenominadapotins ejfeffum attetidimui^.^edH.h.d.
P T ideo hoc cafu confenfu contra&a fponfalitia dt-
■^cirnus : quia, ii verba fpe<5tes, non fponfalia, fedi^
pfum matrimonium contračVum videri porerit. Cen»
iuemntautem iura eos ,qui, ciim non polfent, coniu,-
gium de fa&o contraxerunt,voluilT’e etiam in cafu quo
poflent, contrahcre: ideocj; faltem, vt fponfalia, vale*-
re conucntioncm.

Sponfalta cotrahutur tripl-ici ter pure, in dre , fr 1  fub codttio-
net^r qtti contraxerunrJponfalia pure , compellcndi funt etiam.
matrimonium contrabere \ & confanguinei coatrabentium non
debent eum ipfis contrahcnttbu* contrabere. h.d.

|3 Vrfus contrahuntur fponfaliajaut pur^, aut adieČla
^die.aut fub coditione-Pure, c  yi  ciim vir & mulier
feinuicefuturos coniu^es polliceilTur. Et hoc cafu nul
lus confanguineorS allcjuo pa-iloalteru ex contrahen*-
tibms matrimonio fit>x copu-lare poterit .* im6 qui con-
traxerunt, vtfcin.uicemrecipiant,Sc mutua coniugali
affečlionepertradent,moneri, 5c miiiratioilabilis cau-
fa obliftetjEcclefiaftica cenfnr.acompelli poterunt.

Si per contrahentem fponfabia indiem , non fietit quo minus
matrimonium contrahcret intra terminu^um alrapojhnodum
matrimonium contrabere poteritJt hi.
p\Ies adijcitur fponfalibus,cum quisintracertu tem
^-^porisfpatium aliquam fe dufturu in vxorem con-
uenit: in quafpecie,fi per eum non fteterit ,qub minus
intra p ra:fixum ter minil cumeadem matrimoniu ■con-
traheretdibeve ad nuptias alterius tran-fire poterit*

Sponjahd contračh* fub conditione, euanejiunt con dir ione
deficientejrifj ab earecejfum fuerit.b.d.

<JVbcOnditione celebranturfponfalia,eum quis,fi
°quidiiet vel contigcrit, nuptias fe cotrafturum pol-
licetur.-velutifi ditfum fuerit, €go d tein vxorem ac-
ciptam  , fi ccntum mi bi deden*: aut, fi pater m e us con -

fenferir.  quibus conditionibus deficientibus, ad ma-
trimoniu quiscompcllinon poterit,nili con enfus de
p le fen ti, aut carnalis lit inter eos comixtio fubfequuta,
eum his cafibus a conditionibus receflum vidcatur.

a cap.fi. deprocut. in 6.  b cap.i^- idem.dcdefiarf.imp,
m 6.  c c.ex literis.cl. fecunda. ext.ee. pit*  d cAp. df

iUh. & cap.per tUAt,ext r ,de mndim^pp^

55

Turpet cendirionM adieSafptnfaUbut vel matrimonio
viriant.fed vitiantur.nijiJintcontra fubfianriam & naturam
coniugij.hoc Itat.

“LJOctamen dehisconditionibus intelligere bos o-

^portet^us honcftie funt, Sc Canonicis inftitutis
non contcarias • nam ii rnrpes finr, aut lmpoffibilcs, ob
fauoretn matrimonij debent pro non adieftis cenferi:
ii tamen non folitm turpes iint, Ted etiam contra fub-
ftantiam,vel naturam coniugipputa,fialterdicat alte-
ri: a Tecum contrahofigenerarionem prelit euitaueris, vel do¬
neč atiam bouore vet facultatibue dtgnment inueniam , autf
pro ijuafiu aduIterandam te tradideru:  matrimonialis con-
traclus, qnautumcunque iit fauorabiha , omni čare !
bit eftetlu.

vWr notesfeprennio nonpojjuntfponfalia contrahere,  dr con.
trati a Upfu tempom non couualefiunt, tuf- noua-volunttu ac-
cefferit ,aut »ixue čopu le inrerueirerit.b.d.

TsJOa tamen omnibus , cuiufcunq; iint aeratis, licet
fponfalia contrahere: nainintenninoresleptennio
h  celebrata, nullins roboris efficaciam fortiuntur: id-
eoq; fiirtfantes.velvnus maior feprennio, e  altermi-
nor,fponfalia contraxerint ipfi,vel parentes pro cis,ni-
lipercohabitatione eorummutuam, fiiiealiasverbo,
vel fačlo eofdem in eadem volumate fa&os maiores
perdurareliqttido appareat, fponfalia huiufmodi,quat
ab initionulla erant, perlaplum didti temporis mini-
me conualefcunt: Scideo cutn iint nuUa,ratione defe
dtus confenfus,publicat honeftatis iuilitiamnon indu
cunt.Sitamen cnm ea,quamnondum feptennem do-
mum quis tradnserit, copula: nuus lnrcrcefferit, aliud
ftatuendum erit.

conna.rcmnt fponfalia , dcbent compelli ad matrimo-
nium.ui/ialijuid trijlc nmealur.h.d.

1 Nitiatumignur fponfalibitsntatrimonium fide con-
-*fenfas ratiticaridebet. -Quoditqni de contrahendo
matrimomo fidem iibi dederunt, d  fe iuuicem ad-
mittcre otr.nino noluerint: inftar eorum, quifocie-
tatem inter politične fideicontrahuut, Sc polica eail-
dcm iibi rcuHttutjdr.lolu.io toieraoporerit: ciim coa-
tliones difficilcs 1’oleant *xitus frequenter habere.

'IJon funt aud.endiin,pub res vnUntes dttfoluere (ponfalja,
fed expeilatidum tempiu puberr atio.h.d.

D E e  illis,qui infra annos aptos matrimonio fpbn-
(alia contrahmit,qua:ri poterit:Sc fane,iiu* vterq;,
fiuealterrcclamet,Scamequa adauuos matrimonus
aptos peruenerint.feparari poilulenr,nonfuutaudien
diifi veroalteruteriftorumadpuocrtatis annospcrue-
nctit, infra eofdem annos altcro exiftera, cum Iponfa
lia contraherčtur,ins>'-iui minoris cft ictatis, ad puber
tatis annos perueniens reclamaacrit.necin atterutn
confentire voluerit,iiidiciocccleiia.' (cpararipoterunt-
Muher-viripotens contrabens cutri .ntpubere, non po rti} re
Jftire.fed tmpubcs failus pubes potep.bul.

K  /j Vlier / quoq;, qus nubiles annos attmgens,ei t
*qui nondum matrimonio erataptus ltupiit.ciun
iii eumfemelconfcnfcrit,amplius dilfentire non po-
terit,niiiipfe,cui nuplit, poltquam ad legitimam sta-
tem perucnerit,in ca fuunegaueritprrcitare cofcnfum.

(fotttrahens fponfalia cumtmpubere coaile,nontcneturex -
peilare impubercm.h d

LJActamen dehis diila intelliguntur,quse fponte
*cum minotibus fponfalia contraxerint. Si qua e-
nim non tam fponte fua,quam a parentibus coaiia,
otm impuberd contraxerit, & domum tradufta fue-
rit,licetaliquando ibi inuita permanfcrit, fi puerum
vfque ad annum dectmumquartum mintine expefta-

Inftit. Iuris Canon.

$6

dum duxerit,ei alium iibivirum accipieiidUiieracoif

cedendafacultas erit. __

%ponftUia eontraiia a paren tibuepton tenent, nififlij afje Jl ‘
tiant&rarificent.h..d.

j\IOnabiimileeft quoddefponfalibus,qu?P 31 ?’]

tes pro filiis puberibas frequenter contrahunt, 1«

tuiturrnam ii quidem ipli filij exprefsi cofenlcrinti ^
tacite, vt fiprafentes fuerint, nec contradixerjiit,ol' 1  ‘‘
gantucSc ex eis oritur public« honeftaiis iu£Htia-ld- ia
etiam obtinet, fifilijtemporefponlaliorum abfen tsi ’
& etiam ignorantes eadem fponfalia, poft
& prudentes ratificauerunt tacite’, vel exptefsil :  ab“
exfponfalibus contrafds a parentibus pro filiisj n£ _
ipli obligantur , nec publica: lioneliatis 111

deexoritur. ^

Spon/dha dijfoluunturip/o ture , Ruando non habctur t- 1 ' 1
vo/untatif contrabentium h.d.

I^IiToluunturfponfalia^ut ipfoiure, autfaflfj 11 !'

minis. Ipfo ittretanc dicuntur fponfalia did 01 ' 11 ’
vt citm nulla habita ratione voluntatis & cotifen' 11
partium, ex certa fuperueniente eaufa diftrahuntut
ex contračiu matrimonij.lacrorum ordinu.ro fufcep tl0 '
ne,religiomsingreflu,cognationisinteruenttt. c

sMatrimonittmper verba deprafenti contraihem, toditjtf
/altapraccdentidtdr iuramentofirmatafed matrinioniutat ,/

rra-lum per-verba de prafenti,non irntatur etiam fecuta cf*
la.boe dicit.

«CIquis igitur eam,quq tibi defponfatafuerar,pei'^ i
lJ ba fibi iunxerit de pracfenti,etiamit interte &ip ,a
fponfaliaiuramentofirmataextitiirent,dumuir' el,i:
pula nonintcrucnent,mililo minus per feeunduH 1111
trimonium,etiam te imuto,tolluntur:licet fidem

■ua»'

it*

gentibus , falutaris litintungeada poenitentia: q'
quam, ii priiis ner vetba eontrasiffes de ptaefenti
iirmum maneret matrimonium.vt per fecundiitn et '
fccuta copula, tolli non polTir. Nec enimvt P*®? 11 «
fidem inrerdum frangi iitra fuftinent, ita etiam
confenfusaboleripermirtunt. „

*Ter fufceptiontn.facrorum ordinum, & ingreffur* M 1
ferij dbJoi-.-.unturfponjltlia.  .

| Teliš ex contrarto,Siquis facvisordinibus fnerit ' n

gnitus,aut relmionem fnerit ingvdlus.pari rar|C ’ 11 i
foluuntur fponfalia. Ccrofultius b  tamen egeritjd^
certammulieremičduftunttnin m  retr forte ,ur % c .
randofitmauerit.fi anteicontrahendo iufiuradui 1 ' ^
uaiieiit:poftcaq; nuliafuofeqaente a rn5licOptJ*f e
gionem ingrediamr;

^Affu.irae Ja perueniens dvomit (bonCalia ds futurebf-

r-m r. ■ ^. ..  /■ . ..r . o . 1  r rr

a c.fi.extr. de conditi.appo.  b c.accefiit. ext. de dejpon.
impub.  € cnpetjjipn.de dcjponfjmpub.tn 6.  d c.z.ctct.
eo.  e cH.de tllif.ext.de dejpon/d, impuber,  f ca,dc iUif'fy
mniicr,extrfL de dejpenfjmpubu

^ Tera fi in ter rponfum 6c iponf^tn affiaitajš fuP ef  Q ,

*  niativiputadtiponfum e  propinejuam fpofat
uiiTc,aut manifeftum fit > aut de hoci.it puhlice J - t .
matus, autfpirituaiis intereos coghatio intercen ^
diiTolucnturiutereos rponfalia^ecad matrinao^
perueniri peterit. " ^

f Pan:t,(]ito7K9dofaSf<i kaminu fponfalia dijJeUuntut- u
C Ačlo hominis diifoluuntur fponfalia, vel cC ! n . t L e'
A  vtriufcp contrahentis čonfenfu, vel cut-n leg^ 1
mergenre catifa,dilfolutio alte lius tantuui v °
permirtitur:veluti,cxfornicatione, d  abfentia?
broruin amilSo!ie,incurabilis morbi iiitCEuentU' p
S ponfilia diJjoluHn.nr etntrario con!-  r Ju ., p& K * >'

tio fpoJifahbiu appojtra>aUcjuidopir<inir.h.d.  . ycl

QIcontrahcntesigitur, vetieic inaicem
^impubes coatrahesaduenientepubenat^^^a^
lit haberematrimonium.difloluentur fp on ‘ dl1 ?' er int ; (
liquid proderit,qudd fub ccrta poenacotraft 1

a c.\^- fi.ca.dedefp0jtfatjn9pub.nl 6
uer.coniuga.  c ca,z.extr.j
non. z„}i q.i cano.uApoftolui.^r
nem.extr.de eo %ui cogue^confingur

b c.z.extT‘

, - „  d er ■

.de cbfdnguinirar, & -r^grit'

tt.drcan.omnes.i2.q.7’ fi ' '

C* 1 *

Lib. II. Tit. XI.

ST

'umenimUfeera matnmotila a  efledeceat-.pcenarum
'nanisomnis eft adieftio.

Oh fornicariouem poji (potiftlia etiam iuritmento firmam
son *miJJtt,poteJt qnu ličite rejiltrr.fr idquod contttntto j dijivn -
£*t,multo mafu impeditconiungendes h.d.

VTNius quoq;.tamiim diflenfu etiam iarati foluun-
. tnrinterdumfponfalia.veluti b  fiquis aliqoam fe
vxorcm dufturura iurauerit, ca poftmodu forni
c ata fuerir. nam licct eidem fornicationem non poffit
°PPenerepraecedente:m,ob fubfequentem ramen poj-
eandeminconmgem non ducere’.quia illi iuramč-
totalis ineft conditio, fi iila eonrra regulam defpon-fa-
**°nis non vencrit: alioquifipofthuiufrnodiiui'amen
puhlica meretruc fieret.tenerentuream in vxorem
®ncere:quod eft prorfus abfurdum- Nam fi poft contra-
“ntn coniugium, vir propter fornicationem ličitepo-
,c ft a fua cohabitationc recederc. longe fortius an-
,e  coniugium ceiebratutn fponfus fponfam poterit
°onadmittcre.

Carnalu fr fpiritualiifornicatiettquiparantur.h.d.
jDe erit.fi fponfus vel fponfa idololatrando.vel hstc-
fim fequendo in fpirituale fornicationem inciderit.
iifpenfi centnhtnt fe itd rente tas regtoncsfptmJk pojfunt fe
*d altorum n •-iptiat utnferre , receptu peierttuerint, pccnitett-
tta.hoc dicit. ir

<»JEd c & fi qui pratftito iuramento promittat aliquas
fe inulieres dučluros.pofteacjjillis no cognitis. pro-
sul recedentes ,ad alias parres fe transferant, libcrum
cr it mulieribus adaliamigrare v9ta:receptatamen de
Periurio.fiforte iuramentum praftiterint, poeniten-
t,a  > A per eas fteterit quo minus fuerit marrimo-
ftium confummatum.

Lepra.,velfimilu morbtu fonftlia dirimitjicct non dtrimat
!* Mrimonium.h.d.

| Tem fi fponfus,aut fponfa.leprofus fiat d  vellepro-
fia:paralyticus,vel paralytica:autnafum veloculosa-
^ntatiaut quid fibi turpius eueniat: ad confummanda
^aritalem cepulam copellinon debentdicet iam con-
fraftum matrimonium fuperueniens lepra.vel alius
^orbtis non dirimat-

. D~ E N V P T I I S.

TIT. XI.

Penit /Ut/ ordinationm pmfinttt Tituli adpracedentta ir
Joqnentia.hoc dicit,

E Xpofuimus haftemis,quidefTet matrimonium,
quauerationcinter faeramentareponatur, ad-
monentes illud i niti ari fpocfalibus , confcnfu
jcatificari, & copula confumrnari. Sed.cum proxime de
1 ponfaIibus,tanquam deprincipio traftatura habueri-
»His: reliquum nune eft, vt de confenfu bc  copula>qiii
«us fubftanria Scperfeftiomatrimonij continetur,dif-
*erarnus:qui4vfmpediar nuptias cotrahi, velcontraftas
•dirimat, cu carteris q«ae traftatui adiacent,recenrentes.

VJuptu confenfupartiumcemtrahuntur^necfufficit confen
Sh* parentum.hoc ($jcit.

|Sj  Vptias igitur, fiue matrimonium inter fe eontra-
nimt,viripuberes, &mnlieres viripotentes
iatq*,in feinuicem confcnferunt. Vbienira non eftv-
trmfq;, con fenfus,uo poteft dl e matrimonium; ideoq;
fi ex altera parte pater puellse tantiim confenferir »ex
alj;era,qmfc cupit maritumfieri,nihil agitur;quan-
<luam honefte faciant lilij > ft pat#rnx voluatati mini-
idučlentur-

fPkbertas Aftimaturnon tam AnnUrfuam corporii habnu:<&
min or e s <]k at tt or de cim annis sopojfunt cotTahere?ndWmomH>
h *Jipro bono ■ poeti & exnecefiitote.hM

a  Cihethifyi'$ cHf?9 itafo.exT.eod.tit.  b c.ejuemodmo dti.

2 rr ‘ 4'iuremran,,  C  4-

™*tningi'9 ttprofa

CEdqui fint puberes, videamus: 8equidam exannis
^tantum pubertatem iudieandam aflerunt, eum efle
puberem rati,quiquatuordecimannos impleucrit: Sc'
viripotetem,quat duodecim, quamuis fardilfime pube-
fcant.Pr^ualuit tamen opinio cxiftimantium ex habim
corporis pubert3tem debere cenftrijatq; co5 qui gene-
rarepoflint,etiafiminores annis fint,in propolitojm-r
bereš rcputari.Itaqi >  fi malitiasetatem fuppleat, etiam
minores ea actateconiungi pofiiirrt- Idem-, fi forte yrgc-
tilfimaneceffitas o  interueniat:vtpotequod pro bo¬
no pacis talium coniundlio fit toleranda.

ilnantum adEccleJiam,triA7?i verba. funt nfcejptnAodcou-
troh en dum matrimonium , ac mutt & funti fi gnu nupttot pof-
funt contrahere .hec dicit.

F Icet b  autem per folumlcgitimum viri ScmuHeris
-^confenrum matrimonium contrahatur , attamea
quantum ad Ecclefiam, veiba prsfentem conrenfuuai
exprimentiafunt neceffaria, ficontrahentes loqui po-
terunt.Muti vero & fuxdi, qui loqui non poflunt & ex-
audire, li contrahere velint, ,&.quod verbia. oftendere
nequiuerint, fignis declarauerint, proculdubio legiti-
mas nuptias contrahent.

'Tonit cjuafdam verborumconceptiones aptauad motrim*--
munr tantrah en dum h.d.

\  /Erba autem ad hoc apta funt :verbigratia, c Ego te

’ in meam uxorcmaccipio,&ego te accipio m me um mari~
tumivtliPromitto quod te ob hoc temporepro coniuge te nebo,
& tibi ficuti vxori men fidem feruabo :  $C contta, ‘Tromit -
to me te pro mori to hobi turam , & tibi tanqu(tm viro pro  efi
priofidemfiruatur-am :  vel fimilia confenfum depraelcnti'
exprimentia.

V er bii pro lata in contrahendo matrimonio funt accipiend<*
fecundum communem vttelligentiam.h .d.

E Ndequxritur, fi alter coniugum ita loquutus fuerit,

1  d  vt qu6dpropofittim eft,altera pars noti intellesif*
fe fe affirmet ,quidagendum fit, fi tali pnctextu caufse
difiidij^u^Lantut 3  in quafpecie 3 fimatrimonium con-
trafturi iudicio Sc  xtatefint idonei, fi alter , quod alter
propofuit,non intcUexent,ftatutum eft,ad commune
verbiintclligentiam eflcrecurrendum, cogendtq; er utr
ambo verba prolata in eum fenfum accipere , que folet'
refte inte/ligentibus generale.

Serui pojfunt etiam inuitu dominti contrahere matrik
monium, dum ramen dominos non fraudent debitti obje*
quiti.hoc dicit•

FLlud quoqj explorati iuris eft, quod matrimonia in-
J terfecontrahunt, nonfolum liberl homines , verurn^
etiamlerui. e  Sicut enim ncqjliber,neq , > fcmus eftab
alijs facramcrOitis Ecclefi® remoucndus, ita n ec inter
ferues matrimoniaprohiberi debent:ideoq},quanqua'
contradicentibus dominis &inuitiscontraftafnerint>.
nullaratione propterea funt diflbliienda.Serui ramen*,
qui contraxerinf,proprios dominos debitis & confue-
tisobfequiis minimefraudare debent.

Si umu coniugum comperiaturpofi contratfum matrime*
niUm Jeruilti conditionu>pote[i dijfoluimatrimonium, nifipoji'
talem cognitionem fueritrenouatm confenfu,vel fequuta
pula.Bt hberi funt e x liber o ventre riatijnfi ahud inditeat icx,
dr mo s regi ort is. boe dicit.

OTmiis tamen, / vel fiquainfci®ns eum,vel ea farni.
° plcrit in coniu^em , quem vel quam poftea femilis
compcrtum fitefie conditionismecpoft diem versec®-^
gnitionis habita: feinuicem cognouerint y aut aliterfa-
fto inuicem in fe confenferint, ita feparari poterunt^r
vtriq; libera eum atiis contrahendi facultas non dene-
getur. Liberi autem funt,qui funt exiibero ventrer

a c.i.infi extr.dč dejponf impuber,  b c.tuafraternita-
ftičxrr.deJpo?i.  c c.ex partc.extr.de fponf.  d c.oxliterti\.
d.l. sxtr.de /Jon.  e c,HViVg  ftrHK $

59

niti , nifi qms pittis COttditiottem fecundum leges 8c
conluetudlnem prouincis fequatur.

£rrorin pcrfona rmpcdit matrimanmm.h.d.

]V/T Vito magis matrimonium inualidatur, cumquis
*  ^in perfona erraueritivtputa, fi exiftimans fe cum
Gemnaa conrrabere,cum Berta cotitrahat.

i Si alter contr&bentium vtitur v trhli dubiif attimt decipien-
dt mutiercm,&■ eatnpojimadumcarnaliter cdgnofeit, tudicatur
prt matrimrsni« trt poro indicialirfecus in partritentiali.h .d.

D E coquaditumeft,qiii ciira non »liter mulierem,vt
fibi cariialiter commifceretur, perducere pofTet,
quam li eandera defponfaffet, proprium mentitus no-
jnen,i!lam per hxcverba defponfauit: a TeUannes de-
jJ«»/ir:anquia virillonominenon vocaretur, nec vliti
nu bendi haberet propofitum, fed copula tantiim car-
nalem exequendi,inter pmliiftos matrimonium lit ce-
lebramm, cum tamen tnulier in viram confenferit!
Et refponfum eft, non debere ex ifto fafto coniugium
iudicari, cum in eoncc lubftantia coniugalis contra-
flus,nec forma contrahendi coiugiuminueniri valeat:
quoniam exalterapartefolummodo dolusadfttit, co-
ftitfus omnino defuit,lineqno ca »era foedus coniuga-
le perficere nequeunt. Sed doneč exprefse non appa
reat,quod is,qiu mulierem defponfauit in propria per-
fona,fubnominetamen alieno, quo vocari tune fefin-
sit,d!flenfit,interimeritproKiatrimoniopr 2 fumedii.

Inftit.Iuris Canoft.

q_v &

MATMMONIVll I M P E-
dire podimt.-
T 1 T V L V S X U.

Irrrrr ptrfana dr sonditiotak impeditmatrimomwn,non au¬
tem ^nalitatU is- fortuna.h. d.

E Rgo non omnis error matrimonium impedit:
nam li quis corruptam in vxorcm accipit, quam
•virginem arbttratur;velqui accipit meretricem,
quaraputatelfecaftam:vierq;qm>lemerrat > neutio ta-
men cafu ob etreremmatrimonium infringitur.

£i tfui pienter ducitin vxorempuhlicam meretricem ,pec-
rata remittuntur. h.d.

Q Vin potiiis quifcientes Sc prudentes,mulierespu-
_blicas delupasari extraxerint, h &c  in vxores du-
xerint,quod agent in remifiionem pioficiet pecearo-
rum:chm interopera charitatisnon minimum lit er-
rantem ab crroris femita reuocare.

pfualis fit mor per/ona  , condttionii, fortuna  , is- cpialita-
tk.hoc dišite

O Olitm igirur perfonae & codjtionis errorobftat ina-
^ trimonio:qua!iratis vero, & foruma non obdat. Eft
autem error perfons, citm hic, quieft loannes.Paulus
putatur.Conditionis,ci:m is,qui feruus eft, liber credi-
tur. Fortuns.vt cum is,qpaupereft, diues exiftia:atnr,
vel contra.Qualitatis,cum is reputatur bonus, qui ta¬
men eft maltts. Sunt de alij plures modi, quibus matrj-
moniaimpediuntur: vtput a, conditioappoiira & non
impleta,fejcundum ea,que fttpra diximits de fponfalib.

S aeerordo, ir votum folenneimpediunt mamimoniumeon-
Irahendum  , dr contraShsm dirimunt: vttum autem fimplex
pri um impedit centrakcndu?n,&pro veto fimpltcifiafhi impo -
trenda cH panitentia.h.d.

ITemvori c  folennisemiffio,Se faeri ordinis fufce-
■*-ptio, tam matriinonitun impedit contrahendnm,
quam poftea contračhim dirimit. Secus vero ftatui-
turin voto lunplici:quanquam enim contrahejidum
impediat, non tamen contradum diflbluit. Sic & reli-
gionis habitusline profeilione fufceptus ,ne contra-
hantiir,impedit, fed iam cor.tradas nuptias nequa>
qaam tollir. Huic tamen,qui nubendo votum flm-

a e.tua nos xxtr.de jpanp.  b c.inter opera. extr. de (pon-
f*l t  c trf.l. & z. pr per marati t, cxir. (ju; cisti,  vet' vvr.r.
Tnatri.concra.pojp.

6o

pl e* fccit ir rit umrjaattte illud matlifeftir.s emifent,
tanto proptet plurium fcandaium erit durior impo'
nenda pcenitentia.

Chrtftiant n trn debentnubsre injidelih us : farji
excommun icati di. ho c dicit.

ltus quoquc difpariras matrimonium, & contr*-
hendum impcditj&c contračlum interdum dirimitt

fiquis enim lud^asconiugalifocietate iungivoiue-

rit,liue Chriftiana lud^o, vel alias-infideli, fiue lud
velalias infidelisChriftiano carnali confortio niircea-
tur, quicunqueeorum idcomanilifie deprehenditur^
Chriiiiano coetu Se Eccleii'^ communione protin us fs*
gregandas erit.

S ivnHiinfidtlium coniugum conitertatur adfidetn, &
ter noht fibi cobabita.re,vel non,fine pcccuro mort<tit
higium, & conuerfus cum ali a  cantrnherepoterit , & prolet cos
manii conncrfo a.fiign.Abitnr.h.d.
j Tem b  fi alt er iufidelium coniugum ad fidem
J  tholicam conuert3tur, &  alter, quiin infideliratetc-
manfttjvel nullo pačlo,vei non fine hlafphemia diuiu^
nominis,vel vt Cathoiicum ad morrale peccatnm p r0 '
trahat ,ei cohabirare voluerit »conuerfiis, quafi pri
matrimonio difibluto, iicite ad fccuuda vota con'
udare poterit, fe  communis proles ipli.conuerro 3 ^
fignabitur. *

S i Alter infidelium coniugum conuertitur, fr antscpiAM
Ugitime co iu n bi m  fumerit, aIiu*  quorj :  conuertat ur,debent fi fn "
ničem recipere. boe dicit,

Q Vodficonuerfum c ad fidem & vxor con uerfaif
_quatur,antequam propter caufas prjcdičlasl-S 1 '
timam niaritus ducat vxorem , eam reciperecompeb^"
turmec quicquam conuerfo proderit ,qu6diam foett* 1 '
diun d  ritum fuum eandem repiidiauerit, ciim rep u/
diumipfum veritas Euangelica repudiaueiit:fed ^
fornicationem dimi flor dimiifas poterit obiicere, p r °"
pterea quod alij poli repudium nupferit, nifi aiias t oi '
nicata fucrit.

SipagAniu pri us plures vxores kabcat 7 pofr fidem
tidh&rcOtr primA.h.d,

Q Via vero e  paganiin plures fimul fccminas
-člam  coniugalem diuidunt , vtrum pefi conu ef ^
fionera omnes,.vel quam ex omnibus eduerfus ret ^- *
re valeat, non immerico du bit ari poterit. Et cimi niu
vnquam lieuerit plures habcre fitmil vxores,nificitiv^
uina fuit reuelarioneconcCiiliiPjHcc cuiquam vxof e c
tiam ob fornicationem dimiffa-, aliam liceat
ducere,euidentcrapparet, pluralitatem in vtroqud^
xu(ciun inter corduees feruanda fit ^ualitfis) cti c
matrimonium reprobandam, Sc dc piuribus prj$ 31
tantiim retinendam. ^

^Matrimonium non foluitur alt ero coniugum fidcli^
h&refim lapfo.h.d,

A Lia fane caufa eft eorum coniugmn, /

J alter velin hsrdirnlabitur,veladiniidelininrt 3 -
ftt errorem.-neq- >  enim boe cafu, qui telinquitur, aft ■
cundas nuptias defcendere poterit. Nam e tli matri* _
nitma venim inter infideles fit, non tame eft ratutj 111  ^
ter fide! es autem, & venim & ratum exiftit, quia
mcntumfidei,quodfemeleft admiirumjnui^ua 3 "; 11 ^
titurded ratum efficit coliiugij facramentum,vtif l11
in coniugibus.ipfo duranj;e,perdiuet,

r PerdaticnemtnJlantitsfaiaitiirar^umcntum.h.d.  . .

Ec g  refert,quod aquibufdam forfan ,

fet, quodfidelis tcličliis non debeatiure .

a can.fi auis Iudarca. z$.a.  r. b c.cfrsanttrbfifr ext '
ter.extr.de diuor.  c c.gaudemtu.-fy ^Hodfice«t>‘ r i‘ im '
drdtitor,  d d.c.^audemm.ij^iu 'atitem.de dtacr.  , *

g&ttdcnpu-k' tpsia vero. extr. de diuor.  f <•
veri. de diatnie,  g d.catt. <jutmtt4-  #w
dcdmsrt.

'culf*

61

Lib. ir. Tit. XII.

c ulpaptiuari,cumidemmulris caftbus contingat ,vt fi
a lter coniugu 1 tncidatur. £x hor c|uoq; qnorundam
n ’ a iitia: oec urritur, qui odio coniugum fimularent ha:-
re 'i-"n> n poftmodum nubentibus conmgibus ab ipfa
re, ftirent. Qutniino,qui ia fide permanferir,ad cum qui
hsrelivcl inhdelitate ad Eccleliam reuertitur , vel
*?uitus redite cogendus erit,nifiadreligionem tran-
maluerit.

Coniugiorumaliud elf legitimum dr non ratum, almd legi-
tlrnum dr ratum,aiiud rutv.m fr non legirimum.h .d.
jp X his apparet.coniugium a aliud effe legitimum Sc
^non ratum:aliud legitimum,£c ratum:quoddam ve-
r °.quod ratum quidem eft,fed non legitimum. Legiti-
^mn.Sc non ratum coniugium eft, quod legali in ftitu-
lione.velprouinciaimoribus contrahitut: hocinterin-
fideles ratum non eft,quia diflolui poteft dato libello
ie pudij,lege fori ,S^non lege poli, quam non fequun-
tur.lnterfideles vero femper ratum eft coniugium,cum
c oniugia femel inter eos conttatfla nuquam folui pof-
fint. Horana veto quxdam funt etiam iegitima, veluri
cum feruatis nuptialibusiitibus, vxorfponfo traditur.
lllorum vero coniugia,qui contemptis legi rimi j fole-
nitatibus,lolo affedualtquam libi deligunc in coniuge,
non legnima, fed rata tantummodo efle creduiuur:
quanquamenim fpretis ritibus Ecclelia, matrimonia
contrahi non debear,non tam en ob id folum faerame-
tum coniugij dilTolui debet. Quin potius li tale matri-
moniura fuerit ab Ecclefia poftmodum comproba-
tum,filij generati,&legitimi iudicandi crunt, Sc hare-
des:aliqua tamen illis erit imponenda poenitentia,qui
contemptis Ecclefis ptaceptionibus mattimonium
*ontraxerunt.

I uti us metu*,niji purgatus fuerit,impedit matrimoniu.li.d.
‘P^Oaftioquoq;8c iuftus violemia metus matrimo-
niumimpediunt.Cum b  enim folo confenfucon-
■ugium contrahatur,plena debet ille fecuritate gaude-
Ie ,cuias eft animusmdagandus.nemetu impulfus di-
c atiibiplacerequododit. Plane c  qutt inuita probat
fponlalia contraxiffe, li comperiatut poftmodum
fpontecognita.admatnmonij diffblutionem proda-
nwre.Sc metum caufare non poterit.

Furorimpedtt matrimonium contrahendum ,Jed non diri -
fn' contrattum .koc dicit.

Vrorq«oquc quia con len funt impedit, n uptias con-
tr hiprohibet.contradas anteni non dirimitt.

Frigiditae tip eoeudi impoteria matrtmoniu impediunt.h.d.

Tem frigiditas d  Sc coeundi impotentia legirimum
matrimoniis iiopedimcntiiafferut.Sicut cnitn puer,
qui debitum reddere non poteft, non eft aptus coniu-
£io:fic,qui ita fimt natura impotentes, vt nec ope me-
dicotum iine mortis peticulo iuuari poffint.apti ad co-
traheudaimtrimoniaminimeputantur.Ea igirar,qiue
adeo eft arda, vt mulier ficri Sc alteri carnaliter coin-
mifceii non podit,niftpenncilionem, ad matrimoniit
contrahendum non debet idoneaiudicari.

Lepro/i pojfunt mattimonium con trahere.h.d.

A Liaeftcaufaleproforum: e  nam£imuliereminue-
*'nerint,qustfibi velirnubere.vel mulierleprofa vi-
lum iibetum erit illis coniugali vinculo colligari.

‘Public*, boneftatu iujlitia impedit mattimonium centra¬
len dum,dr contradum dirimit. h. d.

T)Vblica: / quoq; honeftaris Iuftitiatam matrirao-

* nitim contrahendumimpcdit,quam contradumir-
litat. Eft autem puhlica: honeftatis Iuftitia,qua: exle
8'tiniis fponfalibus ori ur mulicris,quat iilieoniunda

a canfin-^ itemiUud.  28. tj. 1. bc.tHmlocum.exrr.di
fp°nj ? e i.infuper.extr cruimammo.accuf.pojf.  d ext.
fer forum tit.defrigt.il' rnalef.  e c.i.exrr.decenhgjeprif.

* Referente. cx(r. ejdi Jitij Jinf legi ti t  c. iuuenif,

** ftonjul.

61

eft, cum qua nune vir matrfmomin« eontrahtre deS-
derat: vt. ecce cum Berta fponfalia cor.traxi,volo nune
cum Gemma ,quaBertx cognationis vinculo eft con-
iumfta.matrimonium cotrahere:publica honeftare im-
pedior.Inlioneftum enim ac turpiffimi vifum eft exem-
pli,vt eiquis nabere valeat, cuius coniunclam fponfa-
lia frangtndo deceperit, ne in eandem elus nubendo

coniundftat^uafi iniuriam cumulet.

Sponfulia pura  dr certa,cx confenfu valida,liter alids nuli tl,
inducunr publtca bene/latu iufiitiam,/ua fe/uentla Jpon/dlm
dirimir,xon prarcrita.k. d.

\7  Sq; adeoauteex puris Sc certis fponfalibus a  im-
v  pedimentumiuftiti* puhlica: honeftatis cjcotitut,
vt etiam ft illa confinguinitatis.aflSnitatis, frigiditatis,
religionis.aut alia quauis rarione nulla fint,dum tame
non iint nulla ex defedu cofenrus, nihilominus Sc im-
pedire. Sc dirimerc reqnentia fponfalia.vel matrimonia
dignofcantur.licet pr^cedentia diflbluete non ralcant-
Quare, qui fponfalia pure aedeterminate cum aliqua
inuUerecontraxit,Sc poftmodum cum fecundaprioris
confanguineaidem fecit.eapriorutn fponfalioAtm vi-
goreadmatrimonium contrahendum, cum primare-
manetobligarus.

I F/lij nart ex marrimonio, cui obfifiirpuhlic* hotiejlatu iufci-

tia,non fuccedunt patri fiienrercontrahenti.h.d.

Ctlijquoq; nati ex matrimonio, b  quod puhlica ho-
*  neftaus luftitia impediente coiirračlu fuit, cum nec
Ecclefi? permidionem,nec patris allegare poffint igno-
rantiam.adruccelfionem bonorum paternorum mini-
meadmittentur.

DE TRIPLICI COGNATIONE.
TITVLVS XIII.

CogntitioeIfrriplex,jpirirualu,legalis.& natur tilu :&Jpiri •
ruatu cegnario impedir marrimonium contrahendum,  dr con-
rraclum dirimit.boc dicir.

M Vltomagis cognatio matrimoniointerdum
eft impedimento:eft autem cognatio triplex,
Ipiritualis, legalis, Sc naturalis. Spiritualis
c  cognatio eft, attinentiaqucdam proueniens exfacra-
menticollatione^eladfacratnentum dctentione.No
foliim igitur d  int’erbaptizantem,8cillumqui cum de
bapiifmo ihfcepit, item inter bapizatum Sc fufcipienS
tisfilios,Sc vxorem ante fufceptionem a lofcipiente
carnaliter eognitam: veriim etiam inter rufcipientem,
parenresq; baptizati, cognatio fpititualis contrabitur,
qux Sc contrahendum mattimonium impedit, Sc dtri-
nrt poftea cotradum. Et qu^ de fufcipiente didalunt,
eadem etiam de baptizantefaatintelligenda.

S \cepeo baptifinare, dir confirmalione, non orirur ex faera  '
monrif cognatio imprditiuamarrimonij.b. d.

U Ifdemmodis excofintiarione e  fpititualis cogna-
contrahitar, matrimonia fimiliterimpedies con-
trahenda,Sc poftea contradadirimen^.Ex datione veto
aliorumfacramentora cognatio fpirituaUs iiequaqua-tn
oritur,qiisE|nauimoniura itnpediat,vel difloluat.

Cognatio Ipiritualis per C af ccb.ifmum centra;!a  , impedit
marrimonium tontrahendum.fed non dirimit contrafhtm.b.d.
[)Et Catechiftnum / anfpiritualis cognatiocontra-
* hatur, dubitatuiH eft: Scconftitutum eft ,conttahi
quidemilbm,fcd non tantamdicct enim ex ea contra¬
hendum matrimonium iinpcdiatur, poli eam tamen
contradum minime diffoluetut
Spiritualis cognatio non dirimit mattimonium antea con -
trallum.hoi dicit.

|''Uximus autem huiufmodicognationem matrimo-
Lj 'nia contrada dirimerc,non linaplicttcr, fed poftea

a c.i.defpof.in 6.  b c.rcferent.eičt cjuifil.Jtntle. c gl in
'Ver.Jpiritnalis.c.i.decog.jpirit.ini.  d d.c.i.de cog.Jpir.it> f,
!  c c.i -fjin.de  M #, f v.a.tfc C 0 gu»)$ir.

Inftit.Iuris Canon.

6 \

BI

■contraftainam t  fi vir,ve! mulier ex ignoratia vel dolo
proprium filium de facro fonte fufceperit, propter hoc
ieparari non debent..ncc alter alteri debitum fubtrahe-
re.nifi adcontinentiamferuandam poffint induci:quia
fi exignorantiaid faftum eft, eos ignorantia excufare
videtur: fi ex malltia, eis proprius dolus patrocmari no
debet. Quinimbpro taliaufu,matrimonio mafirmita-
te dnrante,poenitentiaimponendaerit.

Filij per cjuorum neutrum ven tam efi ad cempaternitatem,
copulari pcjjunt.nifimai regionit aliudtnducat.h.d.

TA E b  tilijs quoq;,per quorum neutrum ad compa-
-*-"remitat«m ventum eft, an copulari poffint, quafi-
tum eft:Sc fane,nifi confuetudo Ecdefise, vbi de cotra-
hendis nuptijs agitur, vel aliarumvicinaru alitetfeha-
beat.tali coniugiominime,obfiftendum erit.

Liceppturcs non debeant ejfe patrtni,/ipiurei ramenfuerint,
sum omnibue /piritutlu cognatio contrahitur.hal.

^E eo quoq; admonendi fumus, quod, c  licetnon
plures,quam vnus vir, vel vna mulier ad fufcipien-
dum de facro fonte infantem accedere debeant: fita-
men plures acceflerint, fpintualis cognatio xque, quo
adomnes ,inde contrahitur, tam matrimonia contra-
henda impediens, quam etia poftea edtrafta diffolues.
Circa quod idem ftatuitutjSc de confirmatione.

Legala cognatio modo affert temporale httpcdimentum ma-
trimonui ,modo perpetuum .h.d.

I Egalis cognatio, eft proximitas pet adoptione pro-
■^ueniens. Eius autem duac funt fpecie* vna,qux tem
poralemimpediendimatrimonij caufam continetia-
lia,quxpcrpetuam. Temporalem caufam impedimen-
ti cotinet ea,qua interte,Sceam ,qiuetibipet adoptio-
nem fororeflfe coeperit,imercedit. Nam per adoprio-
nem qusfita fraternitas,eoufque nuptias impedit, do¬
neč manet.Perpetuara prohibitionis caufamcontinet,
vtputa,qusinteradoptantem Scadoptatum,item in¬
ter adoptanrem vxoremq; adoptati, Sc inter adoptatu
vxoremq; adoptatis,intercedit. Na Sc peferaacipatio-
*iem,dinoluta adoptione,matrimonium impeditur.

epu idft naturalu cognatio  , quidconfanguinitas, ottid affi-
mtas. hoc dicit.

ISjAturalis cognatio eft, qux medio confanguinita-
'tis,vel affinitatis contmftareperitur. Eftaute con-
fanguinitas d  attinentiapcrfonarnexeoproueniens,
quod vna defcendit ab altera, vel ambo ab eadem: vel
confanguinitas, eftvincu umpcrfonaru abeodcmfti-
pite dcfcendentium, carnalipropagationecotraftum.
Etdicitur confanguinitas,quafi fanguinis vnitas, quia
fcilicet confanguinei de comuni fanguinedefcendut.
Affinitas o  quxda perfonarfi pro.vimitas ex coitu pro-
ueniens:ex eo difta,q.uafi duorum fit ad vnum fine vni¬
tas. Cum enimdux cognationes diuerfa: per aliquord
eopulamcouiungunrur, alter adaltcrius cognationis,
qualiquofdam fines accedere videtur.

^Affinitas & confanguinitas contrahitur etiam ex dnmna-
to coitu. hoc dicit,

KjEc f intererit,quodad confanguinitatcm, vel affi-
■*’ > 'nitatem contrahendam ,exiuftis nuptijs aliquiau
ex dafcnato coitu inuicem copulari fucrint.

Hodiematrimonia vfa adepuartum oradam inclufiue funt
prohibita , dr dc facro contračfa tempom cur/u non validan -
tur. hoc dicit.

{"'Oiiftitutumigitureratolim, vt quicunq;velfepti
'* / mo confanguinitatis, fine affinitatis gradu fefein-
uicemcomingerent, legitimas nuptias contrahereno
jpoffent quod ipfum no foliimiti primo ,verum etiam
in fecundo 8c tettio affinitatis genere fibi locum ven-

a c, z. extr.de cognat./pirit.  b c. fuptreo.extr.de cogn.
fpirit. c c.fin.de cogn.fpirit. inS.  d ^iddi.ad .Arb.con-
fanguin.in 6. in doclarat.  c [it dectar. .Arbor, affin, fin
dec tar. cArt/. affin, in 6.

dicabat: nec fcboles ex fecundo matrimonio fafcept^>
cognationiprimortuiviri copulari poterat. Sede«
huiufmodiprohibitiones difficultatcm frequenferi< 1
ducerent,Sc aliquando pericutimi parerent animan 1 ®’
euidenti vtilitate fuidente. huiufmodi conftitution
abrogatac fuerunt, « fancitumque, vt prohibitio
pulaconiugalis quartumcofanguinitatis gradum P? 1
mi duntaxat generis non exccdat. Vir b  igitur,
ftipite quarto gradu,Sc mulier, qu3r exalio lateredi« 3
quinto,ličite coniungi poterunt. Alias li propiore
dufefe inuicem contingant .temere contraftuna n , /
trimonium adeo eritirritfi ,qu6dnitlIopotent annO'
rum numero defendi. .

Infidetes intra cjuar:umgradum coniunfti,fiiconuertaata  •
non funt feparandieorumproles eif legitima.h.d.

I tamen infideles, c  qui fecundiim veteris.vej P t0 j
prim legis inftituta,circagradus cofanguinitatis, f
affinitatis a Canonibus notatos,coniunfti funt,
no infpirante conuerfi fucrint, matrimonium * nt
eontraftum non erit pofl: baptilrni lauacrum irri 11
dum: cum per faeramentum baptifmi non fo' uant j c
coniugia,fed criminadimittantur. Vude8cprolet 1 *
natalegitimacenfebitur. .

T ropimjuitai virireputatur vxoru .frpropincpiitat dot
reputaturvirt.h.d. .

A  Dmonendietiam fumus ,perinde vinimiconi 1 ^,
■^guineis Sc propinquis vxoris abftineredcbN c ’
vxoremi propinquisviri,atque aproprijs.
tena rei manifelia ratio illa eft.- quia, li fecunduin o 1
nam fantentiam ego Sc vxor mea vna caro fumus, P/
-feftb mihi 8c illi meafuaq; cognatio vna propinq l11  ;
efficitur.Quocirca ego Sc (oror mei vxoris in vno '
mo gradu erimus, filius vero eius in fecundo gradu
ime,nepos tertio.Sclicdeinceps. Vxorem vero pifr
qui, cuiufcunque gradus fit, ita me oportet attf 0 .
quemadmodti li eiufdem gradus foemina propri* f
pinquitatis exiftat:quod nimirum Sc vxori meideP"^
pinquitatemea,incunftis cognationis gradibus, c£l
uenitobieruare. .

Coniun&i vxoru non impediunturmatrtmonium coettt-
recum coniunttu viri. h.d.  •,

Q Vanquam autem omnes confanguinei viri, V5 &

_llnt affines,interconfangmaeos ramen vXOf lS

viri nulla i^ntelligitur efle affinitas contra^a ,proP c
quamintereos matrimonium debeatimpediri-
igitur & filius cu matre& filia , item dno cognati (U
duabus cognatis,ličite contrahere poterunt. . ^

cognouit confangnint’Am vxortsfU&, nonpotefl debd*
petere } Ucet reddere teneAtur , & vxorifuptrfles^cArebit ft* c °
iugij.hoc dicit. •

^1 d  quis autem contrafto matrimonio,

*^«eam vxoris fux cognouerir: vtputH,(i vitricus P rl ^
gnam, vel maritus fororejn p:opri^ vxoiis adult^!^

rit, matrimonium quidemantea eontraftum non -

mitnr:fedqui ie itacontraleges alteri
coniuge ncnquani debitum petere poterit, nec cu ^
liqua legitimas vnqu.arn nuptias contrahere, Ii cCt  ^
pri.t vxori fuperuixerit.

Vxor > cuitt4 cm/anguinea a proprio viro cognita eHp 1 * 9

fr 0  ,

da, eft,non cogenda ad contmentiam h .d.

\TXor  quoque, cuius confanguiiiea.a proprtO’^^/
^ fuit cognira,diligenter eftcommonenda,vra c  ^ lt
mixtioneviri abftineat, e  & in continentia ^
doncc vir viam vniuerfr carnis ingrefliis fuerit • ^ yf
fi forte monitionibuspar5rerecufans,taliS f
de Iapfu ipfius probabiliter timeri pofiit 5 vir

a c.non debet.extr.de con fang. & affi. ^ c

fknguin & affin. c c.detnfidrhb extr deconfang & ^jj,

d c tr*nfmijj&,extr,de eo (jut C9g*i, H9n/anga  e
CKtrM c» qtti cogn.fin/l


terit& debtbif drHtti fibi folitere corcingale: cumnafi
finitas poft rtiarrimmum inique contrac! a, lili nbcerc
n  n debra(,qf.sc itiiguitatis particeps non exiftit.

Snbfequem affinitai non dirimit matrimonium, fedpract-
Aetts legirime.probata.b.d.

J? Kgo prsecedens afilnitas.non fubfeqwens dmmitmas
■‘'^trimenium. Sed nec id qtttdem indifttnfte obtinet. ni
^ Mfi utriufqnecontugumcorftetaftertione, accllmanfe
«tammcinta, quod coningatasantecontraftum tnattis
■^Ofliutn uxorisfure confartgumeani cogrtouerif, propteet
^dconiuges feparatfnoitdebent : nec enim tališ ccnfefr*
Oo  momer.tum habere debet,cum a!ioqut faetie fieripofis
ut qutCKnq»e imer te contraniairimonium uelin: coli
'“dere, ^dconfcfsioneminceftusfacilžprofiliant, fifu*
sflertiom ecclefise iudicium acceflurum credanf. Rutnor
autem uicimae non eft aded tudteandus ualulus, ut, ntfi Rt
dedignae probrtiones accedant, pobu rite cotrtraftunt
•Bitrimonium irntare.

Lib. II. Tit. XIIIL

porre&t tlia.

X .N 'i

DE CLAJNDESTt  RA D Bss
fponfaticmf«

Tl TV L V S XI lil.

Trohilcumr m at umoma contrahiclattdeftinc, nepeftet
Jm-rcd t tU a. dtjfoluere. hoc dicit.

k c  taincB poft fecutam coptilani Sc  ftifceptam
prolem, detectis quibtifdam impedimentis, non
__ liHcgraut fcandaloccntta<fh matrimonta fletra-
ftari oportcar, n^tie* fialtertotuugumqt«icHiB contrac
KcrintjConiugrum negauerit legitinusprobaficiubus dež
"cientibus, Iudicis fenrentia rile fuerit abfolutus, aterž
aliis mibendo rcatum incurraf aJulterrj, conluUilsiž
^ conftitutiini eft, d ut  nullus fidelium occulrž nuptisf
** coiuraftat* Sed cum matrimofua cemtrahenda fucrint,
* per presb/terumproponanurrpub^cžjcompetenti ter*
Runo prseftmto, lntra qnem qui uoliimt, 8 c  nalitem, lež
fcttinumtmpeditnentmn opponat, 8 č  ut ipfe quocp pres^
^Fterperfeimieftiget, utrumahqnod futuro matrimonfo
^fiftaturpedimentum-

Sufpenditur contrafftu ?natrin?onij } donccextatprtfumptio,
*}Uoilnon popit contraki. h. d.

V tu$ / fi apparcCiir probabilis come&ura, contrac
<^uscxprcfse interdicetur, doneč quidfitri debeat,
toanifcftisconftfierit dccumertfis.

'Hat* cx cUndcftinis & interdiCfis motrim on ti* non funt lc~
gitimi  , Itcct n at z ex Huttri m o tu o contraUo infaetem Ecclefid,
ante Jen ten ti a m dtuortij fint kritimi , tuji vteraue coniurum
noHcnt impeeitvnentum. h.d.

Q Vicunque g  uetdhuiufinodi dandeftina & infer^
.. diAacomugiaiiujeaufus fucrit, etiam ignorant
ter>proIcs cx huiufmodi ccniunctionefufcepta* prorfus
*llcgitimacenfebitur a  ncc depatentum ignorantiaullum
eft babitiirartibfid!um:cumflccontra!ientes,t»elnon ex^
pertesfcienttse, ud fihcm atfec^atorfs ignorantih uide^
antur> licet ahoqui, liignoranfes in faciem Bcclefiaecon;^
iraxerinf, ante latam fertentiam diuottq niti, & legitimi
babeantur, 8c  in bona paterna hhreduario Iuie fuccež
dant, idem iuriserit s fiirtconfpečtu quidem Eccleiihc5^
traxerint fed impedimenfum ambo nouerint.

Saccrdos eontemnens eonfUtutitnei £ cclefta punitur pro
e[Haktareculpit, & dan delfina, matrirhoma, fi publicenturft-
tipit Scdejta. h.d.

O Ane h  fi pa^ochialis facerdos tales Toniun^iones
^ prch ibere cont empferit, per tri en n i t:m  ab officio late

a cap. dtfcretionem.injin. fr cap.pen. extr.d*tir.  b cap.
f u P e reo.extr.deeocjuicogno.confa,. c glo.inJum.^$.<j $.&•
t<tn ‘Jit]uudimnu-%"hUitaqut.difttnff.  30.9.j. d can.2.% o.

5. e c. cu tnbibitio . in prin. ext.cod.ttt.  f d. 6 .cum
l *bibttio cum autem. extra cod. tie.  g d. ctim tnbibitio
'^'fiejuif. etetr, eo. tit.  h d % ca. cum tnbibitio  •§• fn. cx*

66

pendemlus erit: grauitU eiiam nimfendue, 0  cutpae
litaspoflubuerit. Verumfi.tfuprjfmdicjumms) Gcoatf
irrlientes clandeftina matiimama pul ltcare uoluerinf,
mfiabacaiifr lmpedtrt, ab h  ccleiia rcapienda funt,trn?
qurm i prim ipie in bedeli* confpeftu centi aSa,

Q_VI  M A TRI M ONIVM ACCVSARH

peffunt.ucftontra illad teftificari,

T I TV LV S XV.

Noti admmittituradaccufandtim mAtrimoniitm t tjuttem¬
pere denunemritnufiluit, vijt luretde calumnta, &epuodpeU
denunciatronem »ouir '.ur ebieUurui efi:  0~ negUgentia-tto.
theritmei non intelligiturejfemeA. h d.

N O : tameisquandocuiique,rutindtfliuiltecffitics
ad matrtmonium impiignandum admlttendt £-'
mirt. Nam ti q uis  tempere fao* ifacerdotr.
denuncirttonis a m ipfa dioecefi conftttutus, milil con-
tra matrimontum dixcrtt, etdem meje coimmftcs impc#
teremtmme comedendumertt.mfl propi toftrmauertt tu#
ramento, ouod ea, q' acebtefiuiuse£l, paftcididicerit.
qu»dquead accufrndum dolononprcfilm: quocafue^
tirni G,qtiodobteiSurus efl,ali i ! !isdidteiffet, qutdenun-i
ciationtstemporefiluerunt, c!a ;di non debetei atoilai]*
diadtttts: qnomametfirblmpetitmre huiufmodi,culpa
extiltii!entiocontrafta, autheres excludat, iftctamen.
qut culpa caret.air.oueti no« debet

£x caupt etiam po/l denunciarmem petefl juh h  at norenj-
um accufare. hoc dicit.

T Dem turls erit, b  (itcn-poredennficiationis, uelejctra,
*  diotcclmt cointnorabrtur, uel altasdenundatio ad etus
notttiam perueniaenon potuir utputa, fi mmiaeiiifirmita.
tis ferucrelaborans.mcmts iioneratcompos, uel inanni*
tamteneris conftttutus trat,ut ad tabum rerum prt, epttr-
ncmeais setas fufficeienon ua'etet,fiue altalejitiniacau-
fa fuerit impedims.

*Ad accufandum matrimanium, rton ex eaupcdeliffi, fiU
coniuges admittuntur. h. d.

C Bdnecomncsadac ufationč , teftimeniumie dteen^
i '^duuiadmittidebent: nam lide tali impcdimeiito agen^
dimi lit, quodneque coiitugum in fedelictum ccntineat,
nec ob id matrimonium diffolui cuiufquam interfit, prse^
terquam tpfontm coniugum (utputa', fi erratum in condtitf
uoneftatus fuerit, uel fi mnliertta lltatfta, uteognofed
non pcfsit, uel m> ita frtgidus, ut coire nequeat) foh ipfl
coniugcs admittentur.

^ddaccufandum matrimonium ex caufadeliOi. cmnei ad*
mittuntur.fcdpotiftmum coniunifiorei,antiquiorei t fr bone -
fiiortr. boe dicit.

/“'VVo'dfi ddiftmn con‘ineat, ttt,quia aliqui in gradu
' v- uctkouclcontraxifte, uel contrrlieie uelle dicantS
tur,tune qni!ibet qmdeiu ad accufandum recipi'u v ,fed 01?
mmummaximeparcntcs: c  & fi defint, proxtmiores,
id eft.foror, frater, prtruus.aiiunculus, amita, matettera,
eor'umquedefcendentes. Quddfi progemes totadefcce-
rtt, d  ab aittiqutorihns,& hon<-ftionbus,qiubus eadem

propinquitas nota uerifimilttrrefte debeat,accufatio,te£
ftimoniumuerecipt potetit. Ideo autem omniurn maxi^
meparentes, Si  ccniutuSiores admittumurl, qoomam
nufquifque fu 3 m genealogtam cum teft bus & chartis
tum ucrdcxredtatione maiorumfcitelaborat, Nulliir:
giturdecentiusidmittidebent, qua'm qui melius fciutit.

Sptciale rji inctuji matrimonj ', juodpater admittitur in
cau/a filij, irccontra.£t tejlimonium parentum interdum
non debet admitti.vbi efl dijjiaritaeinter coniugei. h J.

Q Vod e autemlegttur, pater notnecipiatur in crm=
_ fafilil, necliliLsin caufa patris, in crtminrlibit«

a can.cumin tuadj.aloquin.cxtr. eo.tit.  b can.cumin
tua-§ fuper quo extr. cod. tit.  c c.videtur. exrr. rod. tir.  d.
can.i.cum paleafej. is.y. 6 .  c can. videtur  •( qucd tori.
vitra e». tit.

C C c

67

Inftit. Juriš Canon.

caujis 8c  confn&ibtrs fibi locum ticndicat. Jnmatrimb^
, n f® uerd coniimgcndo Sc  impediendo, tfjcipftuscmuu^
gijprserogariua, Sc  q«iafauorab»Iisreseft, congrueado-'
nuttuntur, V bi tamen a  alter coniugum diuiciis, honore,
Mobilftate, 3c  potentia ftipenor effet, te ft trnom um lilias,
qui parens efTet infeiioris, aded fufpechtni redditur, ut
iUud nullo modo (ifiadmittendum : cum parentes tiho*
rum in orane« tlim , Sc  honoremflUFeetare proculdubio
comprnantur,

Sftuales ejje,fr qu ali ter iurare debent teftesfuper confangui-
tiitate. hicdicit .

Q Voties b  ergo a!iqui proptercagnati«n«propinqui-
, tatis fep u ari petuntur , duobus ucl tribus eiufdem
cenfinguinitaristefjibus adhibitis, ueltotklem feniorič
bns Sc  melionbusciufdem loči, id debet legitimecopro^
bari, Teftium autem examinafio inhac caufa duplicis
interuentu luramenti fien debet: ut lurent fcilicet, Sc  fc
nonpriuato odio, neque amicitia, nec alicuius pro^
prq commodi intuitu , a d hoc iurandum induclos : Sc titf
cut ipti dicunf, rei ueritatem i maioribus accepiiTe, Sc  fe
credereita dfe.

Grohat to matrimonialis impedimen ti mn poteft reproba-
ri.hecdkit.  .

JOKaeftitis jr autem turamentis Sc  impedimertfo matric
■ moni] leg time probato, ii qM$vcHira prsecedentem
jprobationem pambus publicatam , qualt matrimonium
impediniurenon uaieut, prcbareueht 3 a»idiendusnonc^
ri' • 1 piiori ftandum erit prebatioiu,

DE DIVORTIIS*

TITVLVS XVI.

*Diuortiumeft dijfolutio- matrimonij- £tfeparatio toripo-
$ sji App e liart diuortium.h.d.

D luortium d  eft diiTolutio matrsmoni]* quae ufcroj*
qne uiucnte coniugecontingi** Sed Sc fimpliž
cem tori fcparationem dtuortium non nule
appeilamus.

JAatrimonitim regulariterdijfoltti non pote)nijifequ.HŽ
taJit čopu ta .fini tur per ingrefium monafterij jta vt rensanens
onfeculo p o J?it alteri vubere. h. d.

Q Ciendum x eitigifur legttimž confratSura matrimonium
^duTolui non polTe 3  cjtuppe i  De© commnfh ab homine
feparari non debcm 3 necualent: fi tamen airer comugusi,

* qui per uerbaccrrraxitdepraefertn,copul.inoufecuta 3
fefe ad obfennntum regalarem wolueritartringere,potetf
rit id aJtcro etiam inconfal to efi!cere : Sc  ei,qui infeculo
remanere uoIuerit.aUcn fe iungere permittendam crtf.nec
caufari poreritrehgioocm mgrcflVs» fe falfa ad id caufa
induc^m, put^ qudd comugem lepra percmTam credides?
ut,Sc  ob id eius abotamatiK compl4ixus fuerit.cuna Sc Ul
»ecaufa id Vpfum facerepocueru,

‘ r Dicenti fc vede ingrcdircligiancm  , eft certtcm temp ta pr&-
figendumr, infra epsfrd vo-Lingredia:nr, vel od vxorem rede-
at. hoc dkit.

1^1 / aatem quife id religion^m tranfiic nel(e di<fti^
'^'tat 3 cercu!H eif praefigendum rempus, iima quodlegiti^
me caueat, oucM autad reiigiouem fetraiuferet> ud ros
dibitad coniugem,

Rcddit-rationcm , cnr non Jecuta sopulaper religtonu ingref-
fitm matrimopinm dijp)lttitv.rJi.d.

Ivi Bquc mtrtun uideri deber, quod poft legitimum de
^  ^ praefenti praefbtura coufe«fu m, ca m is n5 fccuta com>
miftione, g  altev coniugum etiam altero iivuito ad uitam
reguJarem trartiiUim facere ualcat: quiacum uondum mu.
caroerfečh t?iK> fatis probabilitcr, unoad D e um tiairfo
Wite , alter in feeulo remanere poterit.

6S

< Tei‘facri ordtnu fufceptionemno dijolaitur 'motrimo
otiam non conjv.mmatu.rn h. d. • ..

f 'y.u  rfum itiiuitur, h qais pofthabito Canonico rel
^-^gioms ingreJTu, polt aliquarn per uerfca d proeie « 1
dcfponfat.un 3  faeros ordines fufceperit. quanqHam
uoramper faeri fufceptionem ordii>isfirmattinj>ad
diendurn matrirnbnium futurum, ac dirimendum potit*
con/rarhmihabeatur efHcaxnddiiToIdefldutn tainenp^
us  contn<fhmi etiam non c o nfu uimafuaj 3  li i u ali dume en [t'
tur»Kieoque n!ium ordiiiuninonobftaRte fufceptioi' c> f
ad profitendam probatam r.ehgionem inducinoH ualea^
Sc  fponfa eius ln&icerit c on traA om marrrmoaiiHO
fun-miare 3  per cenfuranv Bccldiaitiacarii compcJR 5 ’^
dtts erir,

Ctilttu dijpantas, & creatoru contnmeliafunt tafta cW
dtrimcndt:<fr qnodf*c:t 'Tapa, Deta cenfe tur facere h .(L
Q Bd Sc  liimeruifideles matrimomo contracto ^ eC l uU
^copula foent, iialter quiin lufidelitatepertnanfc ritj y
uelit aildelt diiiung^aut non mlicum contumslia creato^

ris, cnmaiterocommorari, licebit Chriftianonon m 0 ’

do

c |

a c.fuper co.extra de:efttbns  b t.cjuoties. extr.de tefttbtu,
akurauit.extr.de probation.  d can.  /. m f.o,  ,» cj. n. C‘gl°  ’•
ktt.omnt.:j.q. l.  C e. e x pa rte.k »os att.cxr.iL> ou rf. .j/u*

ga, i cr.trptpttbit&ofitrd« tftug*

: c.i.e.Kt c t.e ti ur.

marrimoniumdlflbluerc, fed etiam (ut fHpridiximuf ^
altai fematt-imomoMiHgeie. Quibu' cafibus cum hath°'
ritatefedis Apoftolicse, Sc  Romani Ponrificis matritno^
mumdiftiaJiatur 3 non iam lnunana, fedpotiHsdiuiH‘' l P 0/
tcilatecomugami dtfToiutum intelligitur.

&b veram coeundi impotentiam-gion obputatiuam
tur matrtmontum.h.d.

f Tem fi quisignarus uirginem in ttxcrem duxerit»
A adt6 arda lir,ut »fcutier fieri noopoftit, ud fimile uif 1
urn ^ natura contraxerit, utope medrcorum non P° , S  .
adiuuari; aur mulier mmm  acceperit 3  qui adedfrig^^
fit naturae 3 ut eidem carnahter commifcen non pofsibP 0 j.
terunt inutcem feparari: Sc  qui marnmonio aptus erif> 3
fecundas nuptias liberž tranlitmn facere.' Sl  q«is ta^ clt
coeuadi impotetstiam caufarus 3  poft fcparationem
acceperit, aut ea e  quae arda piitabatur , a 1 iquend 11 ^
aenerjt, quiiibifcrasreferaret, utroquecafu poft p cr ^
dam pceruteimam t  adpricraconiugta redne comp e *
lendi erutit.

ghtam quis dutiit vel retinnit fciens copuU non idonea^J
hab e h it vtfororemjinon poteft habere velut vxorem. h. d.
OLane fifcienter d  qtus cum ea 3 quxmarifcusmip 0 ^
tens eft coumiifcere» mainmonium contraxerit >
altcriuscomperta poftmodam impottntia , Jimul
rl confonfenm, kis caftbus Bedeli a ludicare confuemO ^
quas uiri Unquam uxoi'es habere non polTinbb^^
amutforores.

Ob formeationem carnalem vel fpirifttalem non
motrimo a ium , fedftt feparatio tori. k. d. ^

0 Ac.pius tamenacckltt, utmat.imonii reraanente faCf^

•^tnento, torilantiimfia:fcporatio 3 utpota,fialter
lngum carnatitcruelfpirituahter for. icatHsfircrit * ■

buscafibus m.i rimomum nniumeaboletur 3  fediibii^”

1 mucem comugcs, etiam feparati.

*¥ endehte iudieto fupsradulterie.ntn habetloeum ftp*t‘ ifTf
tari. hoc dtdt.

O Bd Sl  feparatio non inftituta ftatim dc criniin^ 3 ^ cl C
^fatJ%nc>fjcieHda erir: fed p rob at a e Sc  pencta,
r:«i erum pendente iudiao 3  toiugum alfcruccr 3 lure» c l t, °
habet in altero, pnuari non poterit,

FaSla fep ar at ione tori ob fornicationem carnalem  , p°ft
men dat tonem no compelluntur coniugesfe rejumere: fccuhV
jpiritualem , nifi alter velit monafterium ingredi. h. d.  ^
\/\ V au.e.u .^rcidi ,  utruaiob carnalem > an  /
L  ‘  -^id ob fpirittuLan fornuactonem tori lit facD
para^io, yrtma caitn cafu maritus adultetam u# crei

a c.quaato.e vt.de dturr.  b fupra tit. auamatr tmpe.p n f'

()■ itent. 'p &■ feer.  c c. fratern. inf.n. cxtr. dsfrigi. & maUy
d ca  -i. cmjiAite./iM ■s t extf*defrigid.fy tnaleft.  v c<i;i.Z> e* a '

V*'? 1 **

«9

I.ib. II. Tit. XVI.

®ti3iiiemcndata,ni5&;prelImiUforaicatione <e pol-

*utus fuerit,recipere no compellitur, fed fornicatris in
'lauftris cum rcligiofis mulieribus ad perpetuam agen
Sjb  poenitenciam erit coilocanda. b  Sccundo vero,
fr fornicatus fpiritiialiie£,ab infidelitate reuertarur,co-
getur ,quai ui fide temaa(it,i!lum refumerc,niti Scipfa
a d r e 1 i gi o n e t r a fitu m fatere voluerit:quoderiam no¬
sate viro ad fidera reu'erfo,exequi libere peterit.

'\egulanier v xor fr vir non ppjfunt drfiuiigi ,vt alterfumat
J&cros ordiHcs  , au t m<u*afien um mgrediatur. faU.it hoc lučaji-
k 1 ** prdccdentibti/ & fequentibw.h d.

70

rint diligentia, St eius setatis fint St fragilitatis ,vtcoa»
tincrcnequeant.

Agenti petirorio ml coiiiugcmjMrt cun/ingutK itatis txee*
ptio.fecm ji pojifmo-.p«in anteput de exceptione čofnilfektur,
flckirm r.ftttMio e!} fteicuda, nificiucnttu excipims mret de
mahne & prcbal-r.nts kitbettin pnmpnt: puo čaju fatrejiim.
cio pu'j ad aliapion puo ad copulam.h d.

'p Rgo nifi Icgitima fubfit exceptio,coniugibns tone-
■"—' rta  ri i /i «1 n /vi c  ^termu alt e Hus repetendi femper in-

re difiunftis,all

tegrum lns matiet. Erit anteni legititna esceptio , ciira

....- . aliquis confanguinitatis gradus obijcitur: *quocjui-

It excgpris cafibns alter coniugum.altero in fcculo dem caft , licet fi petirorio iudicio aftum fit, anrea de-
temanete.necad faeros ordines, nec ad regularen) j ipfa exceptione cognofci debeatifi tamen poflcffoi—

H

fufcipiendtts cftobferuantiam, nifi forte renjanes eius
fit xta|is>vtfinefufpicione incohtinentise valeatin fe-
culo reman re.autipfam contincntia vouere voluerit.
Alioquiquanquamdevxoris iicentia c  monafterium
quisingreflus fuerit,& profeflioncu} fecerit, non vxor
ad cotlnentia cogi,fed vir ad vxcris toru euocari pote
*if,nifi poft coniugis ingreflbm fornicata fticrit, autfc
in rtičem edntinentiam promittendo abfolueriut.

fhiitnu.ua. vxore rngrejjia eff mondfleriuao eadem VXO
re redire ceaSFus  , e a mortua,n o n cogifur rurftts in monafterium
reuerri ,fd non poterit ampltue vxaremducere. fjvtodfi vxorc
non contradicentcfuerit utgrejfm , iti a mortua non pot eri e exi-
re,p rafertimjifuiri * prof*Jf$u confentiente vxore.h.d.

Q \ sfituin tamen efi ,fiquis vxore inuita d  mona-
.. fterium in.trauer.it, 6-: repetitus ad eam redire coa
člus fuerit,an eadem mortua, cogendus fit ad monafte
nuin reuerti,-an vero aliam poffit in vxorem ducere :  Et
Jn hac fpecie,refponfum eft,yotu cjuidem non tenuille,
&  propterea ad monafterium redire minimeil.lura- te-
neri: fed cum ingrediendo monaltcriu,debitum fe non
cxa<fturum,proi»ififte videatur, vlterius vxorem duce-
l ‘ e  non poterit: cum id vouere in fua pofitum volunta-
tefuerit. Qtiodfi quis felenre e  vxorc,neccontradi-
cente,vrtani profeffiis fueritmonathalem, vxore poft-
o dum defun<fla,nec habitum quem femcl afliimpfit
abij^cre, »ec aliqua ftbimatrimonio copulare poterit.
Matrimonium quoq^ temere / contrafium dirimen-
dmn erit: quod in eo, qui con fen ti ente vxpre profefiiis
fuerit, mul to magis obtinebit, quancuam monafteriu
Aunquam ingreflus fuerit.

čreden s v trum ejje mortuum , religionem cff ingrcffa.-, a
viro edu da fivt r m»r;a tu r, no togi tur reuerh ad menafiertum,
liccttdfbi exp<*diat.h.d.

Q Vid ftatuem us  dee a ,qu* credcns maritfi niortuu,
..g  haaitu religiouis aflumptlr,an fi coreuerfo, de
monafterio edueta fuerit , poft obitum viri fit a d regu-
Aarem obferuantia compcllenda? Etquidem huic con-
fifitius ad falutem fuerit, fi  ad monafterium redeat: fed
fi.a-d.hoc perduci non poreut,cogenda non erit.

črtam altero coniugum inuito pote.fi cjttis vouereperegrina-
tionem. hoc /ličit.

1 Icetautem alt er coniugum altero inuito religionis
'Votum.non podit aftumere;vmramen etiam prxter
vxorum a H en fum peregrinari*o«is ad terram famftam
p r op o £ r um vc uere. & i m p I er e 1 i b ere v a • en t

Fa or non plene cer Life ar a de morre viri , contrahere non po~
teftfijuamttM continere ncejn< at.h.d.
pT h  quan;uis Ul) diutiftimein peregrinatione com
^morenrur, vel etiam ab hoftibus capri nuncientur,
doneč ccrtum nuncimn de<virorum morte vxores n^n
ieceperint,adaliormnconiugium conuolarenon po-
terunt,quar 5 uis vt certiorarenvur, magtftim adhibue

a canon pen. <& fin,extr.,deadult.  b •\ raudemtu. extr.
de cemterficonnig.  c c.i de conuerf.coniug.  d c.auidam.
ex iradeconuerf coniug-  e c conjuluit ncs.ext.d l/t. f e.
e *patre. ext. d.nt.  g cplacet nobu,ext\\dccouu:rfi loniug.
fi c.inprouinUa nefim>«Xt'defioK*

quis experiatur, a»tequam de confanguinitatedifcu^
tiatur, plenaria erit faciendareftitutio, nifi is q»* con-
uenitur,& demaliria iuret, fuper exceptiot\e prom-
ptas probationes offerat. quo cafu excepta carna-
li commixtione, tantiun quo ad rcliqua, r ftitutiofa¬
cienda erit.

f? muli er refi/tucnda tinteatfauitia v tri,debet ab eo prafari.
eautio:&fieanoputeturfufficiens  , dumeaufaplene ccgnofd-
tur, vxsr cff deponenda in loco honefio & ruto.h.d.
?)Raflandatame erit idonea cautio, b  qubd nullaai

* reftituttf violentiam vir inferet: quod fi tanta fit vi-
rifarnim,aut odio tam capiali vxorem profequatur, vt
trepidanti mulieri, fufficiens fecuritas prouideri nc-
queat, vfq;ad caufte decifionem alicui probx &honc-
ft* mulieri ftudiofiiis cuftodienda committetur, in lo*
co vbi vir, vel eius coiimtti, mulieri nullam poffint in-
iuriam infeive. c

Ob foUm tradvAUoncm mtdierU addomum, nulltcm itn ori-
tur impeditiutim Jecjucntis matrimonij.b.d.
p T hxcquidemobtmet, fecuto inter viros&mulic-
■^resmatrimonio. Carteium d  finullis prarcedenp-
bus fponfalibus, vel legitimo confenfu nuilier ad viri
domum iam tn>du<fta,pofteaabfccder,s alij fortenube-
re voluerir,nuiia facienda erit reftitutio.

fl»i viuentc vxore etiam ab eo feparata <juo adtoru,Jecun~
dam con f tam duxit v x or cm, etiam j/rima mortua Jeparabitur
a fecnnda. fed cum ali a contrahere peterit.h.d.
pOrnicatior.is e  quoqjrcpcteti cbftat exceptio,to-
riqj ob eam caufam fequuta feparatioe, feparata vi-
uer.te,aliav;qiieadc6fuperinducerequis pro.hibet.ur>
vr ii de fa<fi:o duxerit,exq; ea filios fufceperir. etia mor-
tua^dttltera ca n d ena retin ere no po.ffit: quod ipfum 5c
priore vxore minimž cognita fibi locum yendicat, licet
aliam ducereininime prehibeattir.

Si rnulter matrimonium contruxerit cum eo qucm ignord-
bat coniugatum, vxofe prima mortua erit f n etm potefiate vi -
rumretinere.h.d,

jLJ Oc / tame de ea intelligi oportet,quam quisnon

*  J  ignaram.aliam viuere,6cfortealiquidin morteal-
terius machinat.am,in vxorem duxit: nam .fi.q ua pr*e-
cedetis matrimomj p -\nitus i.nfcia alicui nnflpit, prio¬
rje mortua, nifi muli er diuortiu.m petat ;  ad peritionem
viri non fimtfeparandi. Nec enimluftiiiendum eft, vt
vir qui fc^enter in legem comifit,de proprio dolo com-
ropdum reportet.

Cum ca. cjuam quu vxore viuentc cogtov.it no fub fpeete mA
trimotfij,dfunffa vxorepotefiquU contrahere, fr neuter ipforfi,
mathtnahn cff itt mor tem pradfunSta vx.orif.h- d.
pVin ca,autcni ,quamauis vxorc viuentc no prarter-
"^tu manimoni' cognouit, fi nihil inpnicie olin/vi-
uetis vxoris vir,aui mulier cognita ,machinati fuerint,
neefiden. dečotrahendofibiinuicem dederint,cotra-
pofteanuptiar legitiimeteputanda erunt. Sedctfi

a ia literat. extr de refii.fi olia.  b f. litem mfin.extra
derefitr fiol.  c c ex tranjmijja.ext di.tit.  d c.ex par'e .
ext de reftipd.  e c.exlitaaru..extr,dt eo eni dux. in matn
i f c. j. extr.de eo qui duxit h m/ir.

CCc z

l

71  '

fidem quidem fibi inuieem dederint.vcl etiam de facto
contraxerint, <s Unec ante,nccpoft,legitimaconiuge
fuperftite.carnalis intereelfit copula,quamtiis vterque
grauiterdeliquerit, Sc propterca etiam lit imponenda
poeniren.ia.matumoninmtamen contratftiun pult v-
3torisobitum,minimedilfoluetur.

'Jionum alicjuodfubfecutumpracedens delitfum,tr eisupa¬
rnim non abolet.b.d.

\/Squeadeo b  autemmachinatioinalrerius coniu-

» gum obiturn adltibita, inter fuperftites machina-
tores matrimonij fpem excludit,vt li infidelis cd Chri-
ftianacommunicato coniilioeiufdemmarirumdeme-
dio l'uftulerit, licet poftea per ftudium fuperftitis vxo
lis ad fidcrn Chnftiatiara traaslatus fuerit, non tamen
propterea magis eum ea nuptias lcgitimas contrahere,
aut contrartas retmere poterit. Nec enim huiufmodi
lucro,tam deteftandii damnu Eccleliatefarciri patitur.

lAnimui prpropojirum dtftinguunt maleficta.b.d.
'TVuerfa c rado eftcorum,qui ad iidem conuerfi,
•‘“^tllorum fibi tnatrimonio iunxemntvxores,quos
in be]licertamineocciderunt:eommq;qui conuerfas
duxerunt,quarum infideles maritos iirnili modo inter-
fecemnt.namcumtalcsvirorutn defunilorum intcri
tum fpecialiter non quxliuennt,Sc matrimonium inter
huiufmodi perfonas ličite poteft contrahi,Sc lic con-
iundi diuomum poftulare nequeunt.

‘Tmsitur affcbhu lice t non fecjuatur ejfcftite .h.d.
QEdctlimach'nationem adhibitam in nccena csniu-
^'giseffc&us co!equutus non fuent, fiiniidiatoralte-
ri fupernixcrit,G>.econiugij d  perpetuo deftitutus,ad
fecundas nuptias nunquam afpirace poterit: ficut &in
iis accidit,qai inceftum admi crunc .facerdotetninter-
fecemntvN: ahis pludbus calibus.

Stcunda nuptia abCg £  nmoretnfamia intra anatem hiihu
pojfunt coiebrari.fid.non debenebenedict^ujnun^ tempereco-
Trahantur.boc dicit.

TLliidquoq;ad®onendifumus,quibus cafibus fecun-
•* damin nuptiarn permifla eft celcbratio, miniinc vc-
iendumeftiiupturis,nefiintraanrmmluftus adfecun-
da vota tranfeant,aliqua notentur infamia. e  C um fi¬
nim fecundtim Apoftolum mulier vito morcuo fttab
eiuslegefolura,eiufdetn fententia 8cauthoritate,om-
jtis legalis infamiacenfettir abolita.cum in his prsfer-
timfeculares leges non dedignentur facros Canones i-
mirari.Vir/ tamenSc ir ulieradbigamiam tranfiens,
BO debet a presbytero benedici.quia ciim femel bene-
didi fueriut,huiufmodi benediclio itecari non debet.

Inftit. Turis Canon.

DE REBVS SACiUS, SANCTIS,
Screligiofis.

T I T V L V S XVII.

Titn}m fi epu e s [o!nm fubordinat fecpueriaadpr&cedetia.b.d.

/~T hjgsMii  ntorum breuiter explicato ttaclatu, tllo-
rmtttf; feftione ac natura cognitis,tranfeamus ia
ad resTacras &fandas,qnales funt Ecclelia,Alta-
xia,Sandotuinin h)s condnsreliquiaE,vafa,veftes,Scli-
maiiiaad diuinnm cultutn ptincipaliter coparata.Paulo
Jnox Sc de religiofis d duri, vt funt, religiofa; domus,
xenodochia,eoemetena,Sc fepulturai.

DE CONSTR.VEND1S, CONSE-
crandis,8c reparandis Ecclefiis,Se
Altaribus.

T I T V L V S XVIII.

Ufo n Hcetcelebrareptifi ia templu cenficr^tis, aifi ex priui-
legtn,vclex caufa neccfitratis.h.d.

a cfin.extr.de co qui duxitin mam.  b cj.extr.de ctn-
uer/a.tnfideli. e c.i. exrr.de conuer.infid.  d c.r. exti.de di-
aorriu.  e epen.trfin.extr.de Jccm.nup.  f t . vir urnem.
extr.de jemn .rmp.

n

E Cclefiam n  hoclocoaccipimus non tamChr^

liianorum multitudincm, fideliumq; c “S r ^ 3 .
tionetn,qnam manufadum tpfum temp'n
Noranonis domu ,abeoqd , cdunauteiitsq u ° l ' c ® '
netfurnptadenominatione. Sicut ergonoali;, b  qua
facratiDeo facerdotes, facramentaminiftrate debeli’
lic non in aliis I qtiam in Domino confecratis locis>cu
fuis altaribus,'vališ, velbbus, 6creliquis addminncn
ta explendum vteniilibus,xtidem confecratis,faciint 1

oftercc licet tnili quis 1'uper hoc fpeciali lit priut-eg^
munitusjvel fummacoegem neceffitas: vtpote, ‘  ei UI
combuftalit ecclelia. quo cafu, doneč illa reftauretu >
in capellis cumfacratatabulacdebrari poterit.

Coufiirutuinitinere , licetectebrarcfnb dio, tr celebreei
primeru domibus ell deponendue.h.d.  .
jfNitinere d  quoq; conftitutis , ecclefia non repe 1 '|
^fub diojliuein tentoriis,li tabulaaltaris,c3ctera4 ;  •
craminifteria adfuennt.miflarum folennia celebi
permictetidumerit:aboquiliquisin oratoriis e  in 1
piiuatasdomos conftitutis ,lineconl'enfu Epifcop lil
facere aufusfuerit,deponendus etit.

Eptfcopus excrefčentibxs fidelibui.noHAm ecclefiam con pr
repoteči,& viiAminpltirei diuidere.h.d. .

t 1 0nftituuntur autem ecclefts, vel ob inctemen 111
^populi,vel ob commoditatem plebinm,vel cC ^*,
niuerlitatis intuitu.autinpaftoralis dignitatis pB ul
gium. Ob incrementum populi t»ncnoua conftit 116
da eft ecclelia, cum cettis iti regionibus adeo mult> ^
dofiddiumexcreuit,vtiUorum cutjvnicalitimpat
cleiia. Sicut f  enim ea ratione vnus Epilcopatu s
duos,Antiftitis acccdentc voluntate, diutdtpotcft ■'
etiaEpifcopus de baptifmalibus & parochialibus c ^
clelus,Redaru.accedeateconfcnfu, facere poteftbl 11 ?.^
cum fadum fuerit,illa pars populi, qax nouis eccle"
fupponitur,a iura prioris ecclefisabloluetur.

‘Pl ur ti baptifinaies ecclefiee nb debenrfieri fnb vnel terme ^
Tiene,trterminatiori : K contreuerfia dirimendce ettmdiciep
br.im, vehforte.h.d.  .

:  fjLures g  tamen baptifmales ecclelias invnatefl*

. -* natioae facere non poterit. Quod ft de termin 311
ne duarum matricum ecdeliarum cottntio fuerit, P 1  .
bes vtrarumq; difcernent:quod li no conueticnnb "
iudicio conttouerliadtfeernetur..

'lipn efiperiurud EpifiopHs fabncant ecclefiam,licet
rit non telienare eeclefiajltca.h.d.

fsjEc b  quicquamEpifcopooblHterit,qubddereb^

^ ecclelia non aiienandis iurauerit. nam Sc t3 '*. 0 ° r a
obftante iuramento, populoindigenti fuper balili ca
iiiftitutionelalubritcr prouidere poterit^debebi 1 '^
ObcommeditAtem plebimn noua ecclefue edficAtipotefis-l'^
ramen matrici bonerem exhibere dcbet.k.d. .

iJLebium i  commoditas tuacnouamadificareW

3  det ecclcfiam,cum parochianorura pars adeo du
aveterijvtcertistemporibus non line magna 5 .

tate,SepericuloUlana adire,8cibi congtuisremportb

diuinisinterelfe, Sc facramentaperciperepoflin t;< 3

qutdem cafumaxime it miniftrocommode pto * u , c,
tatione fuaprouideri podit, noua quidcm erit eccle
conftruenda, led a filiali matrici ecclelia pro facult 3
ločicompetenshonorexhibendus erit. .o

Vniuerfitatii intuitu.porefi noua eeclefiaadtficare^tf
pro leprofis.boe dicit. ...

\7 Niucrfitatis intuitu noua ecclelia adificari p* im  .

' titur:yeluticiimpluresfimulleprofi k fub c0 *.

n.ficut non a lij. & C f,

edimai.de con/eJer,

a can.ecd fia.de conf dtp.i.  b ean.j
1 ,tbi. eaque.de confi.dc.l. c can.concedtmui.de conji. < .
d cAnxoncedimns.verJi.initinerc.dc confic.diji.i. c can- c

-  ' i *

f can.pmctpimHS-črficui..i6.qnc.i.,  5 ^
plitrosbaprifinalet. 26 .tp.i.  h cfi. extr.de ecrleji.adtfie. J

ricot.de lOnfidift.l.
plitros baptifmales .;

Andientid.cl.1, cxt.de ud. adifie

k c.i.extrJeecclefi^fi^

73

Lib. II. Tit. XVIII.

7*

•»mii uftaeoagregati fucrmt. fis eR:m,qudiIecdeiia cnm
ccemeterio, & quod proprio grudne uajeant prilil leglo,
Pernuttendum erit, Cauebunt tair.es bi 7 , ut imuno!« ues
•enbus elcceftis de fure parochialt nequaquam exrftant,
^jec emm quodeis obpietaiem indij.getuir, adaliorum
irmiriatn flefti comienir,

Epifcop. conceditur pro /epulturApropria ecclejtam f.dijicarr,
*nt nonum monajlerlum conjlrucre. h.d.
t? Pifcopo a  quoque In fua parochia nouam.ecdeiiam
"^aedificare permtttitur. Sedmultumintererft, ecclelE
am tnonafticis informandam reguhsconfiruat, an uero
e xaliicaufa, fortž pro proprns erigerc udrt fcpnltu*
r s. ci.m pranocafu tandemex rebus ecdeffue, cuiptseiis
det, ufqueadqut*qnage4itnatn taimim partem dotarede^
beat: fecuiidouerdnon amplius,quiin centcftmam ccnjs
ferre licebit, ea quocp adhibita cautela, ot unatn tatKutn?
ttodd exlns duabus remanerationem eligat.

fjugJeruari debentin confrucnda ccciejtA , vel cunfecrAndu,
ir fuod ecclefiA ind.tAtA confecr Ari noti debet. h. d.

Q Vacunquetamenex caufaiioua extruemia iit eccUfi
. fia,dbferuindum eftin priiuis.ut ciuitatts Hpifcos
pus, b  fine euiusaiTenfu id iuchoari non debet, ad los 1
cumueniat, tn quo crucem ipfe figet, 8c  publice atrij:
um defignabit.nec rllam antea patietur acdiifcaM.aiu mu?
ntts impcndei ccnfecrationis, qudm dotem bafilrc*. &
obfeqaium ipliusperdonationem cbattula ccnfirmatam
aceipiat, quaead limunaria.iSc ad cuftqdiana*<3e cuftedum
flipendia, fufficere ualeat,

Confiruenti nouAm ecclefUm potefi nouum oput kuucia-  j
ri. hodicit.

P Ed c  fiquis, dumHouaconfltuiturecclefia.autpro?

ptium lus imniinui, aut libi quoquo modo noccri exiS
fiimet , nour operiš nunciatione confulcre fibt potertt:
pofl quamli lcgitimanon Hi i mpetrata remifslo , quics
qutd aediiic.itum firent, fine illud lurefiiue iniuria.oainis'
no tediticantium impenfis deftrueiidum erit, ncgocium;
que lpfum fccundom Icgum & canomun it ati.ta ters
»'■mabitur.

S^ulprAter Epifc.pi c.nfenfumeocUfc.m eonfituit,fAcittA-
dfurnm turu patrollAtHt .h.d.

J Muerfum ftatueturin ea,qu 2 eprcter Epifcopicenfen-
~'Tuuiconftručla fnerit: haec emm it nemim noret, des
ftruenda quidemn5 crir, fed ob fuperror is negleftum exs
cluio inre ipatronatus cum dotibus fuis Epifcopalibtis
Itiribus applicabtur.

£‘cltJiA d.tct.putnto peten at,ItSiCffnfecrAri.k.d.
Afmcaigirui legttrmž. extrufta »onantefaerts efl de-
putanda d  myfterqs,qua’inmunusconfecrationisac*
ccperit:qiwd ne qua dimnocuituiotferatur mora,qnanto
poteritcimis, e eonfieicndam erit.

£ecleJiAtotifecranda ejl ab Epifcopo  , auiprlui bdpttZAUitm-
eolev. regimu.vbicmfinlU efi. h. d.

pT / fi dubitetur d quodedicanda fit,il!ndexquiri I
portebir, cums onntatis Epifcopns,antequam fundu J
retur, incotasbaptizauerit, Sč  ad curus coniigna tonem
fub aivin detiotioneconcurreriru;atque is ctiatn ad con J
iecraiionem uceandaserit,

SccleJiA jemel confeereua, non debet Amplim confecrAri: nec
dicitur itcr.uuntfluod ignmturfernelfaiium. h.d.
pCtiefiae £  autem, uel altan femel Dco ccnficratis
pnon deber iterum confecratto adluberi:quia uelatlnS
fans i facerdotetitebapticatus, no debeti«™ baptizari,
itanec Iocus femel Dco dicatus.ttetum confecrari. Piane
h  (Ide ecclefiarum, udaltatium confectation«d; bitetur,

a cAn.bonArci.pin.it, q z.&c.pcn. ext.de donae.  b t An.
neme cccle[iam.deconfcc.di{Unft.i.  c c. e. drfecp.extr.denow
eper. nuucUt.  d minijtenii , fone.  e can. fin. extr.de con-
fee.ctcleji.  f can.i.cxtr. de relig. dom.  g can. cedejiu femel.
de confe.difhnif.i.  h cAn.filcnnitAtes-fy de eceleJiArum.ir  «-
no.culcfiA vel.dtctnji.dipncd.i.

nec de ea, aa fcriptufjappafeaJ, i«! tt/fes  Otift*nt, Gn»
ulta dubttatione erunt coi fetranda. Nec tališ trepid.ttio
m rationem facit: quia iteratum dret non potefl,quod fes:
mel efTe h cimi: ignora ur,

Scclejla poUutA debet reeonnlUri. h.d.

S  Ed ii omleta,aut « ab tgne exuila, antfufionefan#
guims,uel feinims.uei extomiKumi.ati Ininuttonepoi-
inta Tl:  o i it ;  f tlim ii femel antea coufecrata appareaf, nihts,
iominusdtfigentJfsimeexpurgata, iietatd coftiecranda»
ud reconcilianda erit.

Tropter detrimentunt aHatu,  ipfam AltArc y MHccdeJeA ejl*-
terum lonjhiranda. h.d,

I" \ b.  eo dubitart conMgtt, (i altarc motuni furrit, b mb
^Iapisfuperpofitus, quifigiIlumcotttinet, coufratSus,
aut dimimitus.aneccleiiadebeat iterum eo; fecratl! Ec
refponfuni eit.ob ltbecciefne noti eflecanfectatioiiemite-
randam, fed ipftimfolHm al a edenud confecrandiit*.

^urbu/eunepuediebus pote/l eccle/ia confecrAri t fed folumab
Epi/£opii,qui ea ejuAfunt lunfdtliionu, poflunt debOAndArc in-
ferionbucfecue qnA funt ordinit.h.d.

P Orifict C  auteni pot .ru Kcdefi.innn , Altatiumqae
^confecratio quibufctinque diebus, tani Domintas.-
qua'mpnuatis, fednona' quocunque, Licet 4  enimas:
qua per Epifcopum benedlSa , pcraltum Bptfcopum.
qui aquaebenedi<SioiicmnoniKipendeiit, ecdcliarecon^
ciliaripofsit, idem tamen per faccrdmes ISmpl.tes fieri
non poterit: qula ea qmdem quse lunididioms lunt.etta
am infetionbus Bpifcopis deinandare poteft : fedquse
ordinis funt , infeuons gradus cleticis commtttete
non poteft,

Hort debet confecr ari ccdtJiA } vb;fcpultt t funt corporA infidt*
lium,nijifiruAtAformA hulut h.d.
f Hud etiam autmaduertere confecrantem oporiebir,
•^ne b.dilleam, e  mqua lnfidelium fepulta funt cadas:
uera, fančtificet. SedlJconfccratiomaptautdebitur.etf
uuliis inde cor.poribus, & raiis partetibus & trgius.con*
feerari poterit.

Fejla dedic.il tornim ecclefdrum delenr cclebrAri.h.d ,
COlcnnitates / quoque dedicationum ipfatum ecctefi
‘~ , lianimperiingiilosai>noseruntcelcBrandf, ipfo Do«
mino exemplum dante, quidum ad fcllum dedteattonis
teinpUcelebrandumcimueliqtiis populiš accefsti, omili,
bus idemfaciendi formam trtbuit.

R epAratio tcdtfiApertinet Adpojfejforcm ten eficij, & Spifco-

ptet debet de fua tertiAcontrtbuere. h. d.

H  Pic  dcredliicandls & confecrandts eccleli/s, uelalta-
nbus deltbaffefufficiit: nam li reparandas iiiit, uel ca
mendandre, g  id onei is prccul dubto ad eutn, qui eccle-
iiaftieum pofstdetbeneiidum.pertinebit. Sed Sc  iapifco-
pus rertiam partem libi obtrngentem impendere debeblf.
Nune de ecclefiarum uiuonrbus, paucis defpiciamus.

D E

E C s

V N I O N I B V S

deli:,rum.

TITVLVS XIX.

£uid ft vnio,& quotuplex.h.d.

~  Niomlitl eft , quim duarum pluriumiie eccleitf
fiarum faeta conn«xio: duSa ab umendo, cx ed
qudd plures rcclei?*m unum coniungantur.
Vnionum autem duae funt fpecies : aut enim perpe-
t«2efunt, auttemporales. Perpetuaefunt,qu* ftunt, ut
line pra:fiiiitioiie temporis perdurent. Temporalet
funt, quse ad certuui tempus, puti, adalieuius rutam lurf
ftttuuiitur.

Siumjti

Vi

a can. ecclejtitfemel. ver. niji, deconfe. di.  j. c. prop^fuifft.
c.cenfuluifjti. & c.fi. ext. deconfe. ecclcfa.  b c.i.exr, de cen/e,
ecdefta.vel alt.  c c  2 . extr. d.tit.  d can,Aquap<‘r.Ld. 9-
ds confecr. ecclejt.  c can. ecclefam in qua. & can. Jtq. de ton-
fec. dijlinft.i.  f can.folennitates. deconfec. difii.i.  g c.i.fr
c. de hu.ext.de ccdd t g.dsfic t

CCc j

75

Inflit.Iuris Canon.

76

Caufa v menit /kHt,HeceJfh/U i & vtilitas. hocdicit.

\7 iilut ergo ex caufa. uim eccletia, uel Epifcopatus in
’ plures diuidl permittitur, lic etiam rebus fuadeflfi*
fcus pl are? ecdeiix in imam coniungipoffiint. Caufte ti«*
rd unionum fant,ant <* nrgensnecefsiras, auteuidens afi
tilit.xs Necefsitis,  ueluri cumduae eecldiae adeo fant
pauperes, b  ut fmpofstbile lit eariim prouentus ad un*
dum duoruin facerdoturn fufftcere : aut, lialterahofbum
t  immanitate delolata ilr. Vtiliias, d  utcumlocorumop-
portumt3s id expofcit,ucI tempcns qualms : puta\quu
in Jocontmc Chriftianorunidicatur immminus nqmcrus:
aut>quia obfru&irum tenuitatean non perinde idoneifa*
cerdores ad beneficmni procurandum iuueniarmir ♦ His
sgitur caiibus» ne quid demmenti dfeinus culfus 3č  a aut
maram cura pariatur, debent plurabenefiaa, uelecdefoe
in tmum comungu

Sit** v ” l ' re  ZpifcopAtM pertinet ad %omanum Tomiji-
tcm,Jic minores Sedeji as  ad Epifcopum cm fubjunt, inferiores
•vero nonpojfunt vntre.h.d.

KI On tamen omnibus pafsunquafcunqire ecdeiias u*
htiendi poteifas indiftinfte permittitur , fed certis
duntaxat feruaris regulis* t \  qfrtdr*Tn, e  iicut uniVe E*
pifcopatus, atq»ep-o£eftafi aliervse (ubiicere ad fummum
Pomificem pertinere »ofdtur, ficad E pifcopum fpe*
$atecclefiarumfusedic*cdiS umoatqnefu{?<ieciio*. Ab
Bpifcopo itaque inferiores uniemh poteEatem mini*
me fibi uesdicare pojterunt * ldebque Ci  Prior, uel Ab*
fcas moaaifermttunonaEertofubieceinr, ud umerit,Epi*
tfcopi donfenfu minime requifito,quodincGnfdu>pr<*:fu-
le feceiir, non fubbftet, nec fubiediofum, uel umonc/n
Metropol caai confenfos , uel confirmatie fuftinebii,
edm is in dioecefl ful fuffragauei abfque ;piius aflenfu
non debeat aliquid centra conftituciones Canomca«
attentare*

Spijcopus v n ir e potep Scdefam alt eri , vel loco religiejo do¬
ti Are , etiam nov vocato \effore  , vel dcfenJbribtUj.Jed pr o pri a
? nenfa nonpoteff. h. d.

\ 7'Sqtrcaded aiitem Hpifccpoin propria dioecefi fs is?

*  cultas uniendi compctu, ut fi per eundem coirfenti^
en te capltulo, ecclelia eceleffee, digiutati» uel prsrbendae
umatur, ant religio/o loco donsttir, cx eo qudd Reaor
ipfiusadhoc uocatirs, uel uacabat, deferk' 09 : es fuper
feoc datus non extitit,nequaqu»m impugmtri nalcaf. *liž
ud tamen obflnet,fi quam is eccle&im  menfae fuse, uel  ca*
pitalo tmiendam duxerit: id enim (e*ii capnuliconfen*
fus  acccfferit, & loči c ^nfuetudo fuff#^ge*nr) lmtum pe^
»itus erit; c um unientiKm ittilms  probabikia non rcdlc
jFaA« unionls fufpicionem ingmt.

In vnionefAciemU rujtstritursonfenfus umfolbm caprtnU*
ifeičHAm comm qnt Uit pojfent.b.d.

KJ Ec fol dra capuuli Uftieraris  Epifcopi ia  usiioce co rji
*  ^ fettfus exigitur:fed etiam ili6ram 3 qu-i ex imione laedi
polT«nt. V nde H aut collegiata,aua patrofiata 3 ilicuiue fiff^
fraganci eccldia iitgniciida, coilegfj fuCtaga^

iiei'i1IeRfusn mterueni re oporteb«.

Suitft vnio»if ejftSim . boediaf.

O Ecuta uero umone Canoaica,fl itim is,  cuiaS-ecddi*
^aliaper anione« cii applicaca>MHderaijUMiUtaflina4^
mfaturpoteftatsm, & Ius , qttodm eambj ra habobat.
cui «binatio pr«fwi£: ftafcunep u»iraeecd«U*eade« pr;*
uilegia competunt, q«*c principih eeddite c«rnpeterc
COHiperiuntur,

Ter vmaKcm nonprtiudicatur Itttibtt* Spijetpdlfbm.h.d.

S  Ed qu«ri potent, / ii per Apoftolicum ec^lelia in
cena dioeedi conftituta, poti ia  Pernfiaa, ccdeli« al*
testih dsceciiM,  ueluu Tiphernatis, onira fuerit, an cc*

a c.expofudjti\ feooides.ext. depr*.b.  b ca-  etm tc.rtctr. de
&£}UJilit.tnfi.&ccin.vnio,io.q.s. c ean. poficjKamho-
fitl».i&.q.  1 . d ean.& temporis.it. q.i.  c ca.JicHtvwr9.9K-
iifi.de eff/.ejj.pr^fi. i z, 9 -trderdig.dom*

cleEa per unionem alteri connexa, perhoc a' iurifdiAi°* ,e
prxfuii$ Pemiini cerdeatar cxempra, Sc  Tipliern^
fubieda? Etrefponfum efk,  imrifdiAtoue prloris Ep^
fcopsuttitani ecclefiam non exHHi,ciim Roman* Ponti^ 1
fe«: tnhuiufmodi uiuombus finguhs Epifcopis lura
ibuiolata feraari ucht

V mo dijjbluiturrcmporis Upfn, & cttufk cejfatione^ ™
qui habeni im vnhndi. b.d. .

D iffc luetur autem uuio, b temporalis lit, ten poris J/
pf«; quod i? fit perpetua, ceffantibus eifdem cai*“ s *
ex qmh-us fafta fueti ,ab iis kidem dilfoItK pocent,q l |®J
rum confenfu & authonfate olim fuerit lnliituta :
eftenun tam ratiofti cenibnfsnj quim ut isdcftruaidib- 1 ^
beatpateiiaie n, cui  couifniendi facuitas cortceditur<
Ličit vcicans E celega popit vniri , vnio tamen ScdcJiA^#
vaeandumdijjblut nonpoteff.b.d.  . '

| idud ijirer inliittiendani* 8č  dilToluendam imionetn
-^tereft, quod licet etiam uacans ecdeiia alteripofsit^
ftiri.Utamen eceleiias per unionem eonuexas ua:ar« ^
rigmt, urno interim uacamium eccleliarum difioluin 51 '
nune potent*

Dfi 1MMVNITATE ECCLESlA^

rtim,& fubzedione*

T 1 T V L V S XX.

Immunitas in hoc titulo large ajfumitur , & quidJJit imttM*
nitas. hocdicit\

l" Mmumtas.eft i  muneiibusindulta exemptio*Sed

| loco immunitarem laige accipimus, pro quoli'aet ev/ '

E  deEarumfauore, indalgemu, ngoris remifsiofl^
&prmilegio,

Trlplex cjljpecies immunitatii Sedejiamm, localis, perfi n *J
lis dir realu: & quodimmnnitaslocalis ejt,per cjuamprofan< i
ecdejiu non confeeratu }  vel oratorits e x ere en prolnbenl^'
hocdicit.

U Scautem eccleliarum immunitas rriplex:localis,pc^ 0#
reali«, Localis immunitas eft,qu?efacris 'P' 15
domfeus , ahquibus tacrarum 5ediumintuituconccdin jf *
Cttm enim eccle^a a  fectindiii« Euangelicam uerita 1 ^
Genius eifcckbeatoratioms, mesitd  a profanis ulibus
leconuenit alienam.

Trtscejftu fadi & fe topen d a lata in Ecdejiis  , veiecemetett^
funt n uUr. hoc dr cit.

^Eculares b  igitut iudices caufas , prscipuc ubi^ e
^ fr-Agumis agiam efhihvne, Sc  depcena corporali
claiur, mecdc. is, itc.1 earum coenietcriis agere fab m**
th ,'inatžs infcrtijsn.uiooe prohibemur, Abfmdirm d*
mm ibf iud:c«wn fangurais exerceri,nbi eft vntela cofl^
tam refugi].Proceftias qov»qvd «•' qftos tbt legmma coi^
tea»p r apro»hib*aoue, drfpreta ultione dimna Facien^® 5
daxer»it,ac fpecmtirer prolatae featenti^, onim firmi**'
tatis rc»bore cajebtmt.

(Jonfunpuhlica , rmndina & negecia feculana non debtnt
t rad ort iti ec el tjiu .b.d.

p Vbiicae quoq«e d  qaarumL?bet focietamm, 8f uniS
£  aerfitarum cemaonos, Sc  confiUa , nundawn«», zh°'
rtt«qnefeculari«w» traAatioses negociorum, confabal^'
tto«es,dd „pUn:i coll©quta ab his pemtas amoueridebet*

Cohuihia  n$n debsntficri in Ecdefu.nif ex necefitate: & .
quod dicinn' de SčcUfiu  , iniekigipir etiam de mn evafccut*
<fr oratorrif.hcc dicit.

C Ed e & coDBiaia, Sc  hoCpitia, licet illa defpic«*^
^menoporieat, m faeru doimbuecelebrari«
ceiii laicis non potemat, necetiam a det ic is, nilifort^
tranfe intes ob hofpitiorum nccefsiratemillicrefician* 1111
qiK>ddr inotatorusobferuari co«uen!ct>«it nomini 0P&
ra iugiter impenfa concordet ; Sc  ne j ubi peccatorn*®

a c.cumScclefA,ext.co.tit.  b ca.cura EcdeJ?a-§:Ject*lar(S*
evt eod.  c p.i^ fi.eo.tit.in 6.  <1 c.^cejfent, ( 0 , tit.in 6. 6
C4H9. non opor tet. 4r C4tt.jeq*+z. dijjtnd, ^

77

Lib. II.

Tit. XX.

78

reala poftutahda, ibipeecandi dettiroccafio. Idem
ftatuitur Sc  dc ecclefia.m qua diuina myfteria celebra-
tur ,Iicetadhtrc confeerataHonfaerit ,qui cum obfe-
^uiis diuinis lit dcdicata, nullius temerariis auftbus
profananda,

Sigi imtttum abfrahit * faerk lotit , eiččommuKicatur, &
^uaft.facrilcgui punitur.lt. d.

fijAcrorum a  locorumintuituiliis cocediturit&naa-

- nitas.qniadipfara ecclcfiam confagmnt: nam li cos
^ui ad ftatuam Frincipis fe proripiimt,a.b Otrini violen-
tialegcsfeculares vindicatu,quanto magis coniienit
»d tem pl um Domini confugientes, loti fančei reuerer*-
tia,6cauthoritacedefcadi:Quicunq;igiturinde homi
nem reludantcm re«lam3memqj violenter abftraxc
frt.ramaliis p ceni s pro fa eri legi o, q«ed admifit ,quam
Ecčlefiaftics fubiacebit cxconnmunicationi.

c K(oji  p's refi c<uk inuitm abfrahi d doma Epijeopt , vel ab  ftO
fLtJta, drcuinijntra trrigintapajjm.h.d.

WlEc b  ab grriis tantiim ecelefije quequam inuitum
^ ^ abftraherc non licebit,vcrutxt etiam nec a demo E
pifcopi, &ab eeclefiaj circuituintra triginta padaš ab
ofiio:quod fpacium ccclclias reuerentia defendi faeri
Canones volucrunt.

Ltber hotne non debet ab ecclcjta violenter ab {fraki, ni J? trn-
fetrata. vita,fr mctnbromm inčo/umirate, h.d.
j~1 -^; c ! araen  fenaritas non omnibus ^que Sc  indiftin-
'<f£e iolet indutgers, fed ftatus habsrur ratio Sc  cau-
farum,quibus quisfugiendum ad ecclcfiam duxerit. Si
liber c  igiturquis fir,qnaatumuis grauia pcrpetrauc
rit,non eft violenter ab ecelefia cxtrahcndus, nccinde
ad mottem damnari debet, led ecclciiarum Rcfto*
res vitam S<  raembra debent fugientibus ob ti ne'-
reraiiis tamen pa-nis de eo, quod inique egerint, pu-
Jiiendicrtint. *

H*tablici latroj*ci>& quitn jacrif h cit immunitatk ffe dneh
delin^uuntpriuihgitf pur or um hcorum ttongaudenr.h. d.
jLJ-Ocautem d  dcpublicis iationibiis, vel nočlurnis
A  ‘‘agiorum p©piilatcribus,viarumqjebfefronhus in-
telligi non oportet.Hi enimfecuudum Canonicas fan-
fliones nullalmpunitatepredita violeter , Sc.  egrefiio-
nis adbibitis miidiis , ab ecclefia cxtrahi poterunt. Ide
Sc  de hi.s ftatnendum erit»qui impunitatem fuoium ex
•cefluum obtinere fperantes, hemicidia , Sc  mutilatio
nesmein bror-um inipUs-ccdefiis , vel ipfarum ccemc-
teriis committerenojiyerentiir»quac niii percceleiiam
crederent Te defendi, nulto p a čl o commiffuri fuerant:
tales enim,cum in eq, mqtxoquis deliquir , paniri de-
beat,&.fruftralegisinuocet auxilium,qui inipfam le.-
,gem commi.mrdmmunitatis priuilegio, quolefecerut
indignos,miuime gaudcbtmr.

- 1>9tw'»ttspr&fttte tur&mentedc impunitatc, potefi fertmm
fuum etiam inudtum ab Ecelefia abducere.h. d.

Vod ti feruusfit, e  qui ad ccdetiam confugenr,
poftqu<amdeimpunitate Domimis clericis iura-
.mentum pr^ftiterit-,adfcruiHurri domini fui redireco
pelletur:alioqui fi redire nolit, a domino occupari po
terit:famuli enim,quidominos metuunt,liad Eccleli«
iepca confugcrintbntercefiionem debent qu§rete,non
latebras : aec qucnquam religionis reuerentia proprio
iur e fr a udari conuenit.

Cieriei fr menackidcfirnicntes £ cclejsa. funt e xempvi d niu,-
neti h us pcrfo?u>Jibiu.h.d.

l>Erfonat;s / imrmmitaseft,quxperfonis ccdefiafti
•* cis iMdulgetur.Cum enim in ciericorum minifterio
conftituri,non nili altari Sc  factificiis deferuire debeat.
rcčljffime conftitutum ell,vt Dcodicati ab omnibus

a mn diffmiu.it.  17.17.4. b catt.idconfiituimtts.ij .^.4
C c.interaia^filibcrt.extr.eod.  d d.c. in ter aha fuperksc

*xt.eod. t c.inter Aliar^ fi.CMtT.eod.  £ c\»*a mintu*eKir
^clericu.tcd.Ut.tn 6. fr  §• realu.

perfonalibus muneeibus reddautnr ifhMfltifces ^erfo-* *
nalia autem man era funt,qux cam eorporis labore, Sc
animi folicitudine,ac vigilantia principaliter fuftinrn-

tur.GtncraliterigiturEpifcopi,presbyteri,diacoai, fub

diaeoui, monachi,immunitate omnis tutelae &.curas
jpfoiuregaudebunt.

MiferMii perfmrtm tttteld debevt elertet fitfctpere.h. d.
\7lduarum a  aatem Sc  orphanorum curam fufcipe-
^ renon foltmi non prohibetur derici, led etiam iu-
bentor, cuna' ipfis cupiditatis ncgoiia, non pietatis in-
terdicantur.

^Admnrorum cuftodiam etiam clerid tcnevturjemporc ne r
cefiitatif.ho* dr cit.

p Xcipirui b  etiam ab hismuneribus murorum cu-«

ftodia.a qua fi magna immineat neceffitas, nennne
cicufari conftitutum cft,vt cunčlis vigilaatibus melius
valeat ciuiras cuftodiri.

"Terfona EcdefajUca non poffUntd fetuUribm potejlatibus

eeUečt&ri.koe dicit.

1 > Ealis immunitas cft,pcrquam res ecclefiaftic« a ce-
^ fu, vel collečlis poteftatum feculariurri liberaz red-
duntur.Siquidem c  tam profanis legibus,quam faeris
Canonibus fub exconmmnicatioKis 6c  interdi&ipoena
coftitutum eft,ncquis eorum quiiurildi<flionem tem-
poraiem obtinent,pofiittribiita,collcčlas,leuquafcu,-
que exačlioncs,fubquouis titulo,vel colore,imponere
eccle(iis,vcl perfonis ecdefiafticis,pro dotr ibus, prac-
diis,velquibufcuqj pofleflionibus legitinre acquifitis,
etiamft ipfx ecclcfix,vtl pcrfonx,vel res ftnt intra illo-
i rum rerritorium conftirutar.

Ob magnamneceJSitatem , vel vtilitatem, confv.lto ‘Tontifi -
ce foff h  n r cletici fn e tamen coatfi one Janu JUbuerare.h.d.
pitama d  tamen lit in republica ncceftitas,aut vtili-
v -'tas,vt Epifopus cum clero fuo laicorum nonluppe-
temibus facultatibiis , communes vtilitates per fubfi-
dia ccclefiaftica fubleuandas ducant, Romano prius
confulto F6tifice,omni penitiis ceflante coačlione,po-
terunt aliquid in commune conferre, Sc  laici humiliter
ac dcuote cum gratiarum adionc fufcipere.

EcelefiaEptfcopo omnimodam fubietttonem ticbcnt.b.d.
Vemadraodum autemfacrofančlis domibus fcai-
larium poteftatum intuitu omnimoda debetur
immunitas,tam loeorumratione,quam perfcnarum,&
rerum: lic eifdcm rari»nibus ab illis proprio Epifcopo
omnimeda fubiečlio debetur. e  Nam quantum adi-
p la locapertinet(vtpaulo antediximusj nemo ecclelia
in diaiccli^rdificarepotcrit, autconfecrare, prxter fui
pra fulisconfcientia. Quoadperfonas ecclefiafticas ,i-
plidebetur Canonica obedietia, f  fubiečlio,reueren-
tiarad eudefpečlat inftitutiojdeftiuitio correčlio,rcfor
matio,caufaru omnifi adforfi ccclefiafticu deiure fpe-
člantium klrifdičlio,cccleliaftkarum ccnfurarum pro-
mulgatio, Sacra mentorum exhibitio. Si res eccleftafli-
ca« fpcčlcSiipfi.cenfus debetu r,ipfi cathedraticum.fme
lynodaticum,ipli procuratio annua,ipfi mortuatiorum
Si  decimarum quarta.

^Ad Spifcopum cju&dam pertinent lurcordinatienu^ quad&
lege iu.rr.fditf ionu y quadxm lega Dieecefana.h. d.

CEdhsecomnis paftoralis poteftas in tria principalia
^membra cotrahitut:quxdara enimad'Ipifcopu fpe-
članiiureordinis., vt ciericorum ordinatio , virginunt
benedičlio.altarnim Sc  eccleli^.confccratio^uedaHi le¬
ge iurifdičlionis, vt cctrrigendi, conferendi, excom-
municand4&inftitucndipotefta«:qua:dam lege Dioe-
cefana j vt ius cenius Sc  cathedratieum exigendi, de-
cimam petcipicndi,ius hofpitij indicendi,?< his fi-

a dtfi.z-j.infum &dift-n.infumm.  b ca.z. extr.ee tL
rit,  c cap.  /•§• volenta. eod. ti, in 6. fr^- perfonaht.d. tir „
d c. aduerfus,ext.eod. tit.  c c.de XenodocbiM cxr.
de rcligiofdonubpu,  f c.coMCjua tnte^ not ext.de offic.erdin*

CC c +

O'

79

milia. Sed cutn tam deloca!i,quam dcpcrfonalifubie-
flione, detjue his,qusc ad Epifcopos tam iure ordinis,
quam lege iurifdiflionis pertinčt, fuprilocis congruis
loquuti fucrimus :tranfeamtis nune ad eam ftibieftio-
nem^urcognofcitur exfolurione cenfus, &.reru qus
lege Dioeccfana ad ordinarium pertinent.

D E

C I N S 1 B V S, E X A C T I O-

nibus,8c procurationibus.

TIT. XXI.

Cenftu generaUterfeimptue cmrinet umnempen/ionem, fpe-
.ialiter vero c.in lu m enih e dr at ic urn. h. d.

C Enfus appellatio gencralis eft,fumiturquepro
otnni penfione, qme prilatis de ecclefiafticis
prouentibus ftngulis annis in fignu fubie&io-
jiis,velalterius iuris penditur. Speciali ramen nomine
cenfus, qui Epifcopo ab ecclefijs in argamentum fubie
flionis ttibuitur, Qathedraticum  appellatur:eo quod ob
honorem carhedratperfoluatur.

Quibite tentporibu/  , fr tjuibne caujrtpotejlcenfiu conjlitui
iti ecclefijs.b.d.

^"'Onitituiturautemcenfus,aut fundationis tempo-.
v ^ , re,aut confecrarionis, aut donationis, aut tempore
immunitatis incfulta:. Fundationis, aut confecrationis
tempore cenfus imponitur, qu\a veluti prster ordina¬
rij confenfum, neefundari, nec dedicati poteft Eccle-
lia: itacodetn tepore certum cenlum Epifeopis, in fub-
iačlionis fignumconftituerepoterit. Sed necilludin-
folirum , aut nouum haberi deber, vt ctun Epifcopiec-
cleiias pjj.s focis rite conccfferint, aut exemptas fcce
rint, aliquid fibi in eis peafiotiis nomine referuent.
Sedeš quoque Apoftolica ciim libertatis priuilegium,
vel etiam quibufdam ecclefijs proteftionis indiilget
prarfidium, cenfum gratis oblatum fufcipit, Sc in 'ite-
ris A poftolicis.ad futurorum Pon tifcx memoria quan-
tiras cenfus exprimitur. Sed n  Sc patrono fundatio¬
nis tempore poterit Epifcopus moderatos fumptus
eonftrtucre.

Simplicei 'facerdotes no poffuntprof rine ecclefas f.cere cen -
fuales  : fr cjni de faeto id fecerit , ab ecdefia ipfa remouebi-
/ur bocdicit.

C tmplices autem facerdores,vel clerici no poffunt ec-
*^clelias,qtiibus prrrfunt, propria authoritate, prarfer-
tim pofteorum dece(fum,cenfuaks efficeic. Ideoq; b
qni abeifdem quadam collufionepenfionemannuam
de ecclefijs receperiat, illis dcfunčHs fuper penfionis
Kceptione audiendi non erunt, fi Romani Pontificis,
aut altcrius, qui de iure id facere potuerir, authoritate
fuper boe non inierueniffe conftiterit. Quin potinsfi
qui per colluGoncfti e  raliafacere comperti faerint,
»bipfrs ecclefijs remouendi eiunt.

Spifcopsu. nonpote(l nouum cenfum imponere , vel veterem
augere prarer cathedraticum.b.d .

OEd d  nec Epifcopusipfe,autquilibetalius ecclefijs j
*~mouos cenfus imponere,autveterem augere,aut par
lem prouen afi fuis vfibus vendicare potcrit:idq; adeo .
obtinenvt eriam fi iuramentum e  de nouo cenfu per
foluendoquis fufceperit,no propterea foluere,fed ab
foluiab illi.itoiureiiirandodebeat. Nec quicquapro-
fHerit,quod Epifcopus, velquilibct de nouo / illas de
.manibns laico.um cripuerit: nam neceo cafupricrer
cathedraticnm , Sc qux eateris lmponumur, aliquid
exigi poterit.

&xcAufi Ir non inpropriam vtiliratem poreji epifcopus
ftounmcenfumconflitutre> vel augere vštetem, accedenteion
fenfi' capituh. h d

Indit. Iuris Canon. 80

Q Vod autem ducimus, Eplfeopum nec nouum po^f
^ccnfiim imponere, nec augere vetere, ita intellig 1
oportet,fiin propriam velit vtilitatem conuertere.C#*
tcriim finonin fuum,fedin alterius fibi fubiečte ece *
commodum,cx iufta catifa,vel nouum cenlum con*
ftit uere,vel vetere augere,vel etiam minuere velit, Ca -
pituli accedente cofenf«,id fibi minimc interdicitur.

r Prouincia fr ecclejia de nouo conuerfa inperfolnendrf cenp'
bus femabiintconfketudinem vicinamm.b.d.  ,.

Q Ed quiseritmodus obfequiorii Mctropolitaiioe* 1

j ^bendorum,fiquadeiiouo a  conuerfaprouincia,a

alieuiusecelefisciiirifdi^ionem accefTcrit? Eteacfa^
rcfponfiim eft 3 idobfcruaridcbere,qttodin vicinisp r ®*
uincijs obfcruatumrepcritur.

Epifeopis vijit&ntibn* dtbeturprocuratio.h.d.

\7Lteriiis prslatis dicccefim vilirantibus, b  eti* 1 *
^ procuratio debetur . Eft autem procurationec e '
fariorum fumptuum exhibitio . Nameki Apoftob^
teftimonio ftiffragantc congrtuim fit, vt g quibus lp 111 '
tualia recipimus, eifdcm etiam temporalianoftraco
municemusr redi (Hm e eonftitutum eft, vt cum
dioecclim peragrando dimna nobis exhibet, illis etia 111
anobistcmporaliaexhibeantur. .

Epifčoptu remittens ecclejiaferuiria , "non cenfetur remitt
procurationem  , fedillam dare detreftantes poteft exco?nfflU’ n
čare, fr procurationi non pra/cribitnr.b.d.

U7 T adeo vifitationi annexa eft ,pcuratio,vt fi ^2.?'

^pus c  alicuiccclefiaeomniaferuitiaremiferit,

vifitanti nihilominus moderata debcatur procuraf 1  *
quamfi vifitati exhibercnegauerint, d  fiquaminc^
tumaces rite tulcrit fententiam, critinuiolabilitero
feruanda,ciimnec vllamaduerfus procurationenn ^
rarione vilitationis competit, prajferiptionem cur fcr
dignofcatcir. e

gjumifirarcpofiint, fr Cjubd\ArchiepifcopM poteft
protiinciam.etiam ciim fuffraganti non Jint ncgligentts.hd'-
\ /Ifitandi / vero folicitudo non modo ineumbi 1 ^
^ pifcopis, veriim etiam ArchicpircopiSiPatriarc^ 15 ’
fedis Apoftolica:legatis,nunciis, Archidiaconis, & ^
canis: qui quidem ne non tam diuina, quam P^P 1 ^
qu3cfiuifte videri poffint, caute profpicient, vt ea,
tam generali, g  quam Laterancnli. concilio b  coU tl '
nemur^ejuse Innocentiana i  conftitutione,atqu5 3
lijs Canonibus falubriterconftituta comperiuntuJV 11
uiolabiliterobfemeut. Qiiodautem diximus, Arcb> e “
pifcopis vifirare licere proninciam , ac procuration cS
locis recipcrc vilitatis, tune eriam fibi locum vendit^ »
ciim eius fiiffraganci argui negligentisE nomine
poffunt: nec enim propterea minus fuam liberc vin 1  "
reprouinciampoterunt.

Ob oratorium non eH exigcndci procuratio  , fr »b
veceftitatem poteši Epijlopsu e x iger e cbariratiitum fabft*
dium. ho c dicit.

‘jJOftremo k admonendi fumus, propter priuat*^

a c prkter •*. ia fin. extr. de iu. patro.  b can.praterca.
»>:tr o'itn.  C c.cum derici.extr.co ti< H.  d c proktbemm.
ex.reo.tit. C eftgvificaiitt. d.tit,.  £ c Ano n, ccclrjiu. extra-
oifiganp.eod.t- tul,

oratorium,in quo qnis interdum cclebrat, procut 2
tiones, qu* vilitationis rationc debentur, a quoqn 31 ^
exigi, vrl cxtorqncri non poffe: fed ncc alijs exadio nl '
bus fubditos fuos Epilcopi grauare debčt, / nifi qn^n'
doque eifdem muha: fuperueniant neceffitates : <] ul '
bus caftbus, fi manifefta ac probabilis caufa extite rl  ’
eumeharitate muderatum ab cis poftulare fubfidm ^ 1
fubftinendi erunt..

a c. fupereo. extr. eod tir.  b extr. conf. vaft co. fit- v
ca. cnm vApoftohta eictrauag. co. rit. fr per forum ti- & tr>  /
C tanon.citm. veKcrabilis, extra eod.  d c.cnmnupcr' e0  J
tir.extra. z.jccedente!, ectr. de praftrip  f oan.f alr
cis. eod. rit. in 6 . fr element,  /. d. tir. fr camn. Jop ita. fr cA71 ’
cum inftdntia. extra. eod.tit,.  g can.i.eod. tir in 6.  b (  ’
ciim^Apoftohts,-ixtr.ead.  i c»\,eod.tir.in 6.  It eaflJ xtr

eod.rtu i t.t-Ktfiapoftolusfrprohibcmiu.s^t^od.dK

81  Lib. II. Tit. XXIII. u

DE CATEtMS MONACHORVM.
TITVLVS XXII.

Dmnes ecekjia pojita in diatcejifubfnnt Epifcopo.etia.mono-
fieria, fr moiiachorum capeila ^niji defendanturpriutlegio  , vel
prafcriptione. b. d.

V Squcadeb autem emnesbafillca: a  perdiner
faIocaconftru£te in Epifcopi ,in cuius terri-
toriQ pofitsfunt.poteftate confiftunt, vt fi ec
tlefia, h  vbi monachi habitat - populi curam habeat,
tirni pet monachum plebs rcginS debcat, Capellanus
ad confilium monachoru ab Epifcopo lit inftituendus:
itavt confuetudine, a!itt qnouis ftatato contrarionon
obftat e,ex folms Epifcopi arbitrio, tam ordinatio eius,
quam depofnio,8t totius vita pendcat couerfario. Nec
id miram videti debet, ciim c monafteriaipfa, Scmo-
nachoru difciplina, ft nec priuilegio ,nec legitimapra:-
fcriptione doceantur exempta, ad eum pertineant Epi-
fcopum,in cuius funt territorio eonftituta.

DE RELIGIOSIS DOMIEVS.
TITVLVS XXIII.

junr^Mt pn

X)

Xenodochia , Orpbonotrophia.fr loca f milite Spifcopu JUb-
Icne.ijui pronidere debcnt.ne itlorumres difipentur.b.d.

~^Enodochia quoque,Orphanotrophia,Brepho
trophia, Nofocomia, Gerontocomia, aliaque

__ _limilialooa, ad Epifceporn, d  inquornfunt

dicEcdi,folicitudinem pertineat, per cofdemq; ad eas
vtilitates,quibus conftitata funt,ordinandaac dirigen
da enmtrnec poftquara huiufmodi Ioca adhofpitalita-

tis vfum, e  Scpaupeiumprouifionem ,Pontificit or-
dinationc deputatafuerint, ad profanos vfus conuetti
poterunt: ciim ea,qux ad certum]vfum latgitione fide-
liumfunt deftinata,adalium, faluafedis Apoftolicacau
thbritate.connerti nen valeant.

Ordinarij locttpia fr religio/apoJfnntrcformari authorirote
oApoJlolica.fi opusfitreformatione h.d.

Q Vinirao / fitalium locoru Reftores excmptifint,
_fi tamen Utora. cura poftpofita, bona & iura ipfo-
tum ab vfurpaieruHi manibus vendicare negliganf ,aut
quoquo modo res illorum collabi linanr, potetut ovdi
Harij authoritate Apoftolica libicx Viennenfi cocilio
prašita, loca i pfa falubrrter irformare, & occupata.a-
lienata, deperdita, vt in ftatum priftinura redigantur,
ptocurare: coinradiftoresq;qitofciinqueper cenfurara
ecclcfiafticam, & alijs iuris rcraedijscompcfcere, licet
B&Uum per hoc exemptionibus ,feupriuiiegijs,qu6ad
alin,pntiudiriumgencrari debear.

Xenodochin.fr losaJimhlianonpoJfnnt inbetieficium confer
ri.nifi certii eafibtu.b d

P Oderacauetur Concilio, g  vt nuli us exhuiufmO'
"'—'di locis fecularibus clericisin beneficium confera-
ttir, cti.rir.fi conftietudinc id fuerit alias obfcruatum,
nifi in illorum fundationealiter coftitutum fuerit,fiue
per elcftionem lit de Reftore huiufmodi locis proui-
dendum : fed quod eorum gubernatio vitij prouidis,
ac boni teftimonij committatur , quos bona pradi
fta in alios vfus conuertere , ptacfumptio verifimilis

non exiftat.

cAdminifratores hojpitalium aijuiparantur tutoribm,h.d.

V Tautem h  bi demadata fibi curx diligchtius in-
liftant,inftar tutorum 8c curatorum flebent iura-
mentum pr®ftare,acde bonis imicntariaconficere: &
ordinarijs,fenalijs,quibus locahuiufmodi fubfuot,vcl
deputadis ab eis, lingvriis anttis de adininiftratione fua

rationera reddere: quodfifecusaquoqua ftt«it atten>-
tatran.proniCojfeu ordinatiominime valebit.

Suprd diila, no habent locum in hojpitalibtu mtlitarium  »r-

dinum.autrelipoftrutn.h d.

pRsdifta «t vero ad bofpitalia militariu ordinura,
A T elaliorumreligioforumminimeextenduntur. Hi
enimfuorumordinum inftitutiones & confuetudine*
obferuate cogendierunt.

Holpltalibus cina faeramentorum cxhibi(ionim feiuimiia
eri anncjua confurtudo h.d.

QEd b  & ii qua fint hafpitalia, altaria ?c coemetc 1 -
riura ab antiguo habentia, 5cpresbytcros celebrau-
tes , ficfacramentaEccleliafticapauperibns minifttan.
tes,quoad exercenda& miniftraada fpiritualia pradi-
fla,antiquam confuetudinem Viennenfe concilium
obferuarivoluit.

DE SEPVLTVRIS.

TITVL. XXIII!.

CurinEccteJiufr hcufiurufipHlruraconJiimantur.h.tt.

T Raflremus ntinc de feptilturis, qua: quidcm pet
lideles.non nifi in faeris Sc religiofis locis, ideo
conftitimntHr.'&quod minus ibi fpiritibus ve-
xantur immundis, &: quod fanftorum illori conunen-
danturpatrocinij»,quorum nomini Ecclefia.in quacor
pora conquiefcunt,eft confecrata. Accedit, c  cjuoil
defuiiftoiumproximi ad faera loca venientes, fepuitu-
ramque confpicientcs, fuorum tecordantur, 5c pro eit.
plas preces funduut. Vnde d  mortuorum fepultura.
Sc ccemeteriaapndillasecclefias , Scuionafteria exan*
tiquodifpofitaeirecomperiuntur, inquibuj religiofo-
rum conucntus funt conftituti,vbi orationes, & mifla-
rum folennia, tam pro viuis, quim pro defuncbis.fre.
qnentius celebrantur.

Vnufipuifcjua habet Ubcram facultarcm fepulturam di.fr n  -
di.frjicjuiintneligat, inpimebiali Sedeji*, aue rn.iiorr.mfe~
puichru efi fcpependui b d.

O Egulariterigltur in parochiali ecclefia , ant ibl quis
fepcliedus erit,vbi maioru e  fucrii fcpulcbiacon-
ftitutareperiunmr.'nulli / tamen propterea propria,fl
contemptus ablit, negatur eligere fepultma.'quod vf-
queadeo obtinet,, g  vt antiqua dimilla .nouampoffit
quis etiain loccrminus religiofo fibi deligere; nec pro¬
pterea poterit hodie eleflio tališ impiignari, licet ami-
qua iura fuper hoc di uerfaeflfe vidcantur.

V mr no tenetnr foqtti./epuiturd virt.fi v dir ah c. eligere.h «
l^jEc h  vllafupcrhocimervirum S: nuilicre facicia-

da eft dillinčtio, quali vxor capiris iui fequi iudiciS
Sc fepulturam lit compellenda: fed vtriqi acqualis crit
eligendi facukas, ciim huiufmodi eleflio adeum ftattt
pertinear,quo muli er a lege viri foluititr.

Si v te er ppulluram no elieat.rtuttur ftqtu fepulcuram
Cimiviri.Jiplurei habuent b.d.

CI tamen ipfa fibi fepulturam non eligat,& plures fot
te vnos habuent, i  cumviro vltimo, cuins domici¬
li um retinet,tumulairda erit.

T dimifarni h a s licet nen fofitt alitjuidrelinejieerc pro afiirtra,
Jicareat caprenjipeculie.velejuiiji,tornepotcf fibi eligereJepnl-
turam.nifi f t impube. rpui trfn poterit pater fepelire tihim, lo¬
bi velumr.nijiftcinf netudo in cont/oriu/n h.d.
jT\EfiliofamiUas,an fibi fepulturam eligere valear.

dubitaripoterit, Sc multum intereft, an eius atay
intra pubertatis annos corineatur, an vero puberi atent
exceffexit.-primo enim cafu fepulturam eligere nen po-
teritipcrmittendum k tamen erit patri,fi id loči ccn-

a lan.omnes bafili.o ii p.7'.  b cA.extn.eod.fr co.i.eed.
tir in 6.  c copen.ext.de relig domi.fr ca.z.eod.nt. Ac.de
Xenodribii.cextraeod.tit.  c ca adbac.extraeod.  f clem.
i.inpnn.eed rir.  g dem. Vt fi.iitm.eo.cit.  it d. dem.
2-4- dverfMli etiam.ee-nt-

a clem z4-permijr.et.rir.  b elem.zfrfi.eod.tir. cm.
cumgnKia.M.cj  a, d c.fratcmitatem.rnprinc.extr. eed.rin
e cann. r. fr c. fioternitatem. extr. eed. trt.  f c.in neftra.
extr.eod.tn.  g c l fi.ee. tit.tn  6. b c devxorevero.ext.

i tt&tit,  i k (i de-vxm^fi.extr.etpfjr,

CSt .5

Inftit.Iuns Canon.

fuetudo pati«ur,vbicfi'^5 Voliierit,illura fepelirc: quod
fi. con fuetudo id n on habeat, a  cum fin s maioribus,
v*ei in parochiali Ecclefiatumulandus erit SecundoYe-
rb cafu, cum pubcrtatcm attigit, Ubere abfquepatris
afienfufibi fepulturam. el igere poterit ,quanquam pro
amina fuapratter patfis ailenfuraaliquid iudica.rcnon
podit, niti b  caltrchle , vel quafi caftrenfc pecu*
Uum habuerit.

%eligie'(t nonpejfuntfibifepulturAmdigcre.h d.

TMpuberi iimiles religiofi habetnc: hi enim,cum pro
priče voluntatis libertatem c  noti habcant>cligere li¬
ki.fepulturam nequennt, fed apud propria rnonafteria
tumulandi funtmili adeo forteTint remoti,quod ad ea,
ciim mpriuntur,commode exportari nequeant.

Noti potcfi quu e Ham iurciurando a firpfe abdicare liberam
cligtnd&ftpultura porcftatcm.h.d*

A Lias autem fepultura: vfque adeo libera effe debet
•**ele&io,vr Bonifaeiaua d  coftitutione cautumfit,
tiequiad rouendu.iurandum, vctfidemtcrpoiita, vel
alias promittendum aliquosinducant, vcapud eorum
£cclelias fepulturam eligant, vel iim elečlam vlterius
non immutent,čt fecus fačlurn omnino infringir.

^Mortum ruri,quifispulrura nunelegit ,fifin:periculo pefi
jfip.cxpertari, vel in parochiali E cele ji*  , vel in mahrum fepul¬
tura debet Jepe liri. h. d.

TLlad e  rame in dubium venirepoteft ,fi quem,dum
*  animi, vel agri colendi caufa rulKcatur, ruri inopiuo
forfitan interitu,nec ele&a fepultura contingat o c cum
bere,an in Ecelefiaruriconftit.uta, an potiiis in alia fe*
peliri debeat? Sc refponftim effifi abfq; periculo defnn
S;us iodevaleatexportari,nonin Ecclcfia ruri polita,
led in fua parochiali, vel in qua maiorum iplius ab an-
tiqno fepultura extitit,fepeliendum fore.

Šhtik.no cbmumicamm viuk^nec mernik comunhamtu h.d.
fvj On tamen omnes,quifat6funfti fuerint, F.ccI clia-
^■^fticatradendi funt fepultnrx:quibus / enim non
communicamus viuis,nec defunftis communicarede-
bemus. Ynde carebut Ecclefiaitica fepultura, qui prih«
crant ab Eeclcfiftica vnitate pr&cifi. Igitur necPaga-
*us , nec Iudatus , nec hzeretiens ,nec qui vfuras exer-
cuit, nec qui fibi mottent confciuerunt, aut qui perfo
nis Ecclefiafticis violentas snanus iniecemnt, nec ho-
micidar, ncc incendiarij, aut Ecclcflatum violatores,
Recinccftuoli,necblafphemi, nec vUtis qui pro mani-
feftis condemnatus eftexcclfibtis, Ecclefiaitica fepul¬
tura: tradi poterit.

Tumnlati centre. canonet,fknt exhumandi ,fi ilUrnm cor -
porapofint di far ni d corporibu* fidelium.h.d.

P Tficontigeritaliquandohorum corpora incoemc-
'^'terioEccleliafticotunuiIari, g  liab aliorucorpori-
busdifcerni poterunt,cxhumari debent,ScabEccle-
fiaftica fepultura procul iačtafi. Qjaod ti difcerni non
poterunt, cum excommunicatorum olfibus corpora fi-
dclium extumulanda non ertim,cum licet no oblit iu-
ftis fepultura nulla»vei vilis,ceiebris tamen,vel fpecio-
fa non protirimprobis.

Qui centim p tk cUutbue non humandes in loči« jaerit lettma
nertt^etfcemmu-nicAti o nem incurrit-, d c[ua  nen sH Abfeluendu*
Ante (J'id m AT bi trie Spifcupi fdfufeeetit.h.d.

OIquisaut h  conteptis Ecc!elixclauib. huiiifmodi
iJ perfonas,autintcrdičHteporcquO:!3ibet,inEcclelijs
rel coemeteriju fepelirc aufus fuerit,ipfo fado, excom-
amnicacionis fententiam incurrit: a qua, nitipriusad
irbitrium džoecefani Epifcopi eis, quibas iniuria irro-
gSta fuerit, fatisfačUonem cornpttentem exhibuerit,
abfoluinoa poterit, nec vllum circa pr*raifla contra fa
clwtit*u* priuiiegium faifragabitur.

a cpen.eo.titJn 6 .  b d.c.p en.tuf .in 6 .  c c.fivce.tit.in  6.
d c. r.in prht.ee. tit.in 6 .  e c.is qui.m princ. eed tit. in 6 .  f c.
prtn,ext.eo sit,  g c. fisrkef.eKt.ee. tit. hcie.z.ce.nt.

Reconcilia*i , licet aliočJUi čcdeftA&tai fcpUlfUH
tradendi poji reče h čili At io n em tradi t ePerunt.h. d .
s;Ed hatc deiilis inteiligenda funt,quiimpoenitcnteS

’ deccflerint, nec in articulo faltem mortis, Eccleii*
recenciliati fuerint. Nam a  fi,d&mfoifitanin eJttttf*
mis agerenr,]cgitime ablohiii fuerint, CoemeteriB his
5c  aliaEccIeliadicafuffragia denegari non debent sfrac"
redes tame&propinqui,adqu0sipforuER bonapetu-'
neriiitvn pro eifdetn latisfaciant,ficafus exigat,Eccl fl '
fiaftica funt ccnfura compellendi.

CAdmerapunitorum pccnitentmm funt tradenda fepulcaf*
£ ccUfsaftic& .h. d.

\d  X his apparet,eorum cadaucra,quipofl;confel^ oni;
* - Peo pcradiiipro fceleribus fuis in patibulis rttfpc* 1-
duntur, b  adEcclefiameile defercnda,& oblation cS
pro eis offerendas Cinn enim pro peccatis fuis poen^
e.aremam foIuerint^Scdignepoenituerintjnon ittdic® 6 .
Deus bisidipfum.

Dcprchenjim federe & vuInerAti r Jt cenfefi ex vulnerd^
ra ort ut fuerint f tem impromfi cafu opprejTi , non p mi an tur
clefaficafpuleura.h d.

r 'A Vin etiam c fi,dumin fcelere comprehenduntttO
■s^vulnerati fuermr,&faeerdoti poftmodum co^J
fi v cx vulneribus acccptis decelTerint, comunio eis n lJ -
nimedeitegabitur:quanquali,dum feipfos defehdupb
int«rfedifuerint,aliudlitftatuendum.l3 autem,c^uci* 1
cafus improuifus opprimit, d  li uihil aliudoblili
Eccleliallicafepulturanon. arcebitur.'

,• Pro fepulfurd nonpojfunt dcrici alicjuid exigere 3  nec
titdo in contmrium valet , pojfunt tamen. fante »bUtuff» ^ cCt “
p ere. hoedicir.

i Hud ctiam atq; etiim admonendi fumus , faerisC 3 "
“nonibus penitus interdici, e  nequts te.rramp r0
pulehro vendere, aut pro.hominibus fepeliendis <1^'
quo modo munera / e v .igereaudcat,nitiforte fep c  j"
endus ecclcfia in cuius atrio g  fepelitur,atiquid v' aC . 5
tradi iuflerit,aut poft mortem iplius parentes p

:\<y

vel h^redes pro luminaribus, vel eleemoffna ali^ 1 *
vitro date voluerint: quo cafu fpdte oblatmn ličite fC
cipi poterit: peti ^ verd, vel aiiquid exigi?eit oni tu
vetitum ,ne autvenalis dicaturEcclcfia,aut clericih 0 ^
mitram interitugaud«re videantur, fi. ex iilorum ca “^
ueribus ftudeaiit habere compendiu >  nec obtentu^
infquam cofuetudinisjnifi pia &laudabilis fuerit, i e3
tum finim quis excufare poterit. __^

DE  CANONICA  P ORT  IONE.

T l T V L V S XXV .

G^uidfit C an o m c a portio,& qttod eff duplex,parocht
Eptfčopal;*bdparochralit debetur curato de reUliti f*
Ecclcfia  , in Jiia qttit pejUhabita propria Scclefia elegifftf*
liri. boe dicit.

~^( Anonicaportio eft,quxdereJi£Hs,&pr° llC ^
tibus eccleiijs obucnientib detrahitur,^ P r |^
latis debetur. Eft autem dupIex,Parochiab s
Epifcopalis: Parochialis efi,quz Parochiali eccleli^» v
iplius Curato,8e Refion deberur'. Sčiendum elt en3 ?: c ’
fi cjuis in alia eccleiia, quam in ea, inqua diuina
ofiicia, & ecclefiafiica faeramenta percipit, fep^ lt
ram fibi elegerit(quod quibus cafibus fieri polfit»
xime expofuit»us )  ne parochiali um ecclaSarufl* ■
člores ,quibus ciiraincumbitanimarum , debitis M
dentur fiibfidijs, con Iti tu mm elfe, z vt Curatus dc .
rebus, quas defunčtus pro animafua in vitima di
litionerdiquit ecelefijc, in qua fepeliri elegit,q^^^.

a c. fin. extr. eod. tit.  b caneft. quafifur» eš$-
c canon. fures, clem.pen  15. ^.2, d c. e.v p-trte -

extr.eod.tit.  e c.pea.cxtr.eod.  f caa
13 - tj, i .  g camn pracipiendum. d.  / 3 • <?

>.que(lae &- ( )' 1311

/Uspeti,  i c.cum fupcr.fr c. fcq.exh.de fepult.

*s

Lib. II. Tit.

XXV.

partemperdpiat, aut aliarn , qua^lJcgitimaconfuetU•
dopt 3 tfixeric.

Dchu.ijhzejHK viuem fr fantu eotulit ulični Zcclefitt, Ču¬
taro non /lebrtur Canontt.tportio\Jccm,fi infirmtu.fr ex eadem
Afirmirate decedrns ,h. d,

Ed ctfi nihil q uidem teftamente quis re!iquerit, fed
^in argritudine a  conftitutus cum bonis fuis adloca
rtligiolafe tranftulcrit, ecclčfi* parochiali Canonica
Portiodcbetur,fimcrdd ille de eademsgritudinede-
eefferit.Qu6d fi fanus ad ealoca fe tranftulcrit, dc his,
qu* Icctsipfts contulit, cogi non po telit alit]uid eccle-
na:, a qua difceffit, impertiri: quialiberum eft eis tune
bona ftta nonfoliimrcligiofis, led etiaai quibuslibet
priuatis conferre.

Canonicaportto filttitur etclefiafin <jua ejui: diuint ptrctpit:
frfiduoqv.ii hube at iotpicili *, diuidetur inter ecclefiat dueti
deniciiiorumM.d.

D Vbitaritamcnpoteft,ficiaiiis b  maiores antiqni-
tiisinaliqua ecelefiafepeliri confueuerant, ea di-
aniifa alibi fepulturamelegerit,nu« dimiffa Canonica
portio debeatur.an parochiali. 1  Et ftatutum eft.illi per-
ioluendam ,in qua quis audire diuiua, vel faeramema
reciperc debet. Qupdfiis,quiduo habctdomicilia,fe-
que in vtroque collocat 3tqualiter,in locotcrtio fcpul^
chrumeligat,domiciliomm ecclefise inter feCauoni-
cam portionem diuident.

'Tonit,de ejuibue rebrn parochialis non detrahatvr.h.d.
CVrit c  tame quxda relifta,ex quib. Canonica portio
' detrahino debet.vtpstafi adprofabrica^lumina-
rijs,proanniuerfario,proequis, d  velaimiscotrainfi-
ddes cxercedis,velaliisadperpctniicultu diuinii, vel
Particulariperfonat legantur: de quib. omnibus, nili ea
machinatiolre fa<ftafttcrint,vt parochialis ccclcfia frait
detur,huiufmodi portio d etrahenda nonerit.

rMtneres , fr 'Tudicatorei tndifiinUe de etnnibtu obuentio-
fibtu parochialem portionem felnere tenentur.h. d.

^CEdiftud e  quidern ita demum obtinet, fi ncq; in
J Minorum,neq; Pradicatorum quis ecelefiis fepuhu-
Mm fibi elcgeritihoc enim cafu diftorum ordinum fra-
lf es de omnibus obuentibus, tam funeralibus, quara
qnibirfcttnque ,& qKoraodocunquereliflis, diftinfte,
'■el indiftinCle.ad quofcunq; certos, vel determinatos
v *ns , etiam de quibus Canonica portio dari, fiucexigi
non confueait.vel deiure non debet, nec non dc datis,
ve! qttadtercunque,donatisin ruorte,fetrmortisarticu-
lo, infirmitate donantis ,Vel dantis,de qua deceiTerit,
quomodocunqae t direfte,vd indiftinfte,q uartaiJ* par-
tera parochiaiibus faccirdotibfts, & Ecclefiarti Rccfto-
libus iHtcgrclargiri tenentur.

Canonica Eptjcopalis eft muam detrahit Epi fen hm de reličtu
pro anima,quam tejfator prohibere non potejf, fr viti eadem ra-
tlo,eadem debet ejfe iuris d/Jpofitio.h.d.

^^Anonica portio Epiicopalis eft,qn«e dereli&ls ali-
cui ecckTijc pr<& antma »b Epifcopo dcducitur.Nam
veluti parochialis ccclcha ; p laborc, &: cur3, cjuarn gej>
fir animaruin, certam portionem detrahit de rcliftis
«lteii ecde%,iii q«aquis fepultma elegerit: fic etiam
licebitipfaEpifcopo, / niti fibi quadragcuaria g  ob-
ftetpr^fcriptio,cur* paftoralis iatuiiu, quam dioc-ce-
fuperinteadens fufcipit dcrcličlis, & pro anima cu-
iuslicet ccc  eilx oblatiš Canonicaaa fumere poriio-
nein:ctiamIiteflator ex^reflcrit,quod 116 Ep*ifcopivc
lit elTereliiTunijfedtantum eccl«»x,cum priuata telra-
toris difpolitiogeneraleaiCaiaoiiiscoftumionem im-
Jiiutarejnequcat. b  ^

a c. de iii.exTrd.de fepHlt,  b ca. 2  de fcpuLin  5. c c.fi,
cxt,d £  tefia.  d Crinnojfni.ext.de/epult.  e clem i.vcrum.
& per m um. tit.de fepult.  f c, retpufifki. in prin. extr. de te -
fiam. % ca.dc frajerip.  Ji d.c.rtftrfjfi,

y‘t./ecHs auuttr.

SO

Ecclefji debetitr Canonica portio de reliju Epifcop *, dtnam
tam en poteft tejfator pro h t bere. h.d.

s Tem 4  ex contrario , qucrtiadmodum Epifcopo fua
*■  portio copetit,fi quid cccleliae rclinq«atur / ita li quid
Epifcopo reličlum ruerit, ecclefia de illo Canonica pe¬
tere portionem poterit. Sed hoc cafu>fite&ator expri*
mat, qubd velit illud Epifcop?tantuni elfe, non ccclc-
at oris erit feriiandadifpoiitio.

cS 1 / quidJtmplicitcr Epifiopo k coniunedo fuerttrelicdum  ,>»

dubionon debetur ecclefa C& neinca  p 6ri ' ia : f ectt */i ab ex tra¬
ti eo. hoc dicit.

C Ed b  in hacfpeciemultuintererit,qnalegandifqf*

mulateftator vfus fuerit. Nam li hm p lic; ter dixerit,
'Rem talem  re/zn^^diftinguendum eftjEpilcopi propin-
quus leget,an extraaeus. Prim o enim cafu, cum non ec
defia: relidum prafumatnr intuitu, nifi forte id probt-
tur, fed perfonz, de relifto in vita Epifcopiccclefia
petere nihil poterit. Contraria obtinet prarfumptio
difpofitio, fi ab extraneo quid Epifcopo rciidum
fuerit.

Si cjttid coutunbiim legetur Epifcopo, fr Eccfejta ,fit inter i-
pfos dniifo.etid ji tejfator hoc reliejuerit Eptjiepe, illud ecchtfia\
ntf/fare ve lin t teftatoru -v e lun tati , qucd nb fauortm vitim*
voluntatif conceditur.h.d.

Q Vod fi c  coniunčlim dičlu fuerit, Relin^uo rem E-
.. pifope^fr Etclcjia.  de ea inter ipfos Canonica diui-
fio faciendaerit.Si veroiflud Epifcopoi Sc illud eccleli^
relinquatur,reli(fl:a inter Epifcopum,& cgthedralem ec
clefiamad Canonicamdiuifionem funt redigenda: nifi
ambo teflatoris velint efle difpofitione contenti,qnana
propter vitima: voluntatis fauorem obferuare eft fatis
condecens,vbineqi frausinteruenit, nec alteruterni-
mium debitaporrionefraudatur.

Cvm ecelefiis inferioribus Epifcopus non diuidit jibi relifl%tti>
fed bene detrahit tjuartam de reliČHs diclu eedejtu.h. d.
k', Ec us d  autem efh.fi quid legetur Epifcopo, & capcl
'“Tis,vel monafterijs,autaiijs pijs locis:natri hoc cafu>
quod Epifcopo legatur.eius przcipuum eft: cum eccle-
lia cathedrali,Sc dc illis q'u§ alijs locis legantur,portio¬
nem Canonicamnihilo minus obtinebit. Et hzcideo
tam v ari c, quia non tanta inter monafteria 4  aat capel-
las efteommunio, quantainter ecclcfiam cathedralem
Sc Epifcopum, cjui cathodrali fpimuaii copulatus eft
coniugio: vnde h  quz acquirit Epifcopus,non illis, fed
iftitautiun acquirit.'

St tefiator aliqtUd Epifcopo^aliquid ecclcf u reitep&ttjfr
epifcopum ejfe, contentum fue reliefa  , pojihabita detračfione
(juarra, fruanda, e!t tejfator is voluntae, mjijitfaEta in jtau-
dem.ho c dicit.

T_| Oc autem tune obtinere oportct,fi fimpliciter Epi-
?  fcopo legatum fafturn fucrit:ca'tcrum fi eam adie-
cerit eonditionem teftator, vtEpifcopits fuofit legat©
contentus, e  Scipfelegatumagnouit, quia per hoca-
liis renunciaffe videt ur, dc czteris portionem exig- v .ic
non poterit. Sed fi conftiterit,'qu6d eadem adie<fta con-
ditionein fraudem modieum conftiiuit mortuarium,
vt Epifcopus portione debita fraudetur in carteris,quia
dolus cHiquam patrocinariuon debet,poterit is criam
ex aliis reličlis exigere portione m a Canone conftituta,
falni stamen indulgentiis,quxa Romano Poti£iccqui-
bufdam regularibus luntconcefiz.

Reli ti um ei,<juipotejlprepr>%m poffidere non babenri pral *•
tionem vel adminifirationem,k. cjuocun^, prajumitur rshCium
intuitupropriaperfona^nen Ecdefia.h.d.
jLlud / etiam geueraliter obferuandum eft .cirea
eBmquif(ioprinmpoffiderepateft,pia:latioiiem, vel

a c.rtfjuififii-Cfiab txttaneo.oxtn.ietefi.  b d.c.rtqniji-
ft/fifivtro.  c d.c.re<juifiJH.t)-quiilfi.frfecjiitn.exrrattttfi.

d d.c.requififii-fifecut autem.extrade tofiam.  e oJfitq.fr
l tnfi,\.txtj:ttfi.  f e ,r«/

Inftit.Turis Canon.

V

airainiftritio*eM»cclcfI« »on habentem, quod li ci
iliquidrelinquatiir fpecialitet, non folumapropin-
quo,verum etiam ab exttaneo,non intuitnEcclc%,fcd
perfona e (Te reliftumintelligitur.nifiprobatiomcon
trarium appareretiSc idclrco de i[lo,ncc Epifcopus,nec
eccicSapoteftin vitacius flbi abquidveiidiearc.

Epifcepalu fr parecbialis pari pajfu ambulant,h d.

TTena dcqnibus reliftis parochialis ponionon detra-
•*-kitur,nec Epifcopalis dctrahenda erit.

DE D E C I M I $,

TIT. XXVI.  .

Tonit fubordinatiene tituli odpracedentia fr fecjuetia.b.d.

E XpUcito tračUtuterum, quac fpirltualirate qua-
dam continentur Se cenfentur.fupereft nnnc,vt
de rebus ecclefiafticis quidem,fed temporali-
bus,iUarumq; adminiftratione dicamus.Sed cinn deci-
ma: mediam quandam mterfpirituale« res Sctempora-
les naturam obiineant,quippequodipfum decimandi
ius fpirituale fit.fru&us vero ipfi decimarum tempora-
les Sc  profani,merito dehisquafiin confiuioquodam,
traftattts habendus erit, Sc tam prsccdentibus, quam
fubf«quentibus anne&endus .Quod eo etiam congrue-
tius pode ficri videtur ,quod 8cproximedeiis, quxfa-
cerdotibus, Sc  ecdefiis parocliialibas debentur, Se fi>
milem naturam habere ridentur, loquutifuimus, &i-
pfaruraquoq; decimaruad patoehiales Eccleiias iute
ooramuni lpeftat perqeptio.

Quidfit decinM.h. d.

D Ecima eftquota bonorum mobilium proDeo,tam
diuina,quam humana conftitutionc debita. a
'.Vtcimarum alia perfonalet ,alta pradialct.h.d.

D Ecimarudute funt fpecies:perfonal*s,Se pr$diales.

Perfonales funt,quxex lis prouentibus deducun-
*ur,qui ex propria cu q; folertia k.  indalhia obueniut,
Ttputade negotiatione,artificio, 8c miHtia. Pramiales
funt,qua: exfruflibuspr*diorum foluuntur,vr de vino,
tritico,8c his iimilibus, quas in fignum vniuerfalis iibi
retenti dpminij rcddi Deus pnecipere voluit.

r PerJbnalei prabenda debentur Scclefia,in jua 'j ms fiuramt~
tapercipittpnadialei vero Ecclcfia.tn cuius finibue funt confti-
tutapradta,nifi aliud inducat cenfuetudo .h ,d.

I Nrer perfonales autcm 8c pradiales decimas hocin-
terc£t,quod perfonales lili folum parochi? debentur,
inqua quis ecdeliaftica faeramenta parcipit, tametii
lucrum aBbi contigeritipradialcs vero, fi expratdiism
aliena parochia conftitutis fruflus collefti fuerint, i
debetur Ecclefi* regulariter, in cuuis terrirorio pradia
funtconftituta;quaaquamli confiactudo aliud inero
duxcrit,('eruanda «it. b

Perfonales deetma.jua foluunturtx rebus venditu frparatii
fecunia dramam,foluuntur deduihs impmdtu.fetus veropre
Asales.fr fruli us non, nifieum onere decimarum, ahenartpof
funt.hu Atest.

J Tem fi perfonales, quar de rebus acquifitis, vel faftis
-* ex pecunia decimara,li vendaatur,fohičda fmt, e  yt-
puti fivendatur doinus,ager,vinca,molendinum,grex,
aut merccs,qualibet expenf£prfius,quas quis in rebus,
»arandis feccrit, deduci deben t, Sc de relidao,quafi de
lucro, dedni® pncftabuntar. Expenf.c vero etiam fe
Hliniš, qus Hunt pro perdpiendis fmiftibus, ex illis,
de quibus frudus proueniunt, etiam lidecimatx fue¬
rint,non dcducentnr. quoniam,lalua dedma, fru^
ftus efficiuniut eorum,qui cxpenfas ipfas faciunt: fed
»cc frndus ipfi.niii cuna oaere decimarum, alicna-
tipoterunt.

deducuntur imponfa fafta pro injlaurandis rebus , de
juiius filuenia funt dc:ima,tafn perfinahs,ejuam realet.k.i.

a cpamhiarm.cKtr.eod,  b d.c,aiaptjhUia.infn. e  ,.
pajtoralu effidj.eKt.ee, Ut.

n

TLlud commune umen eftta» petfoKalibus. < l B ^ ,(l

praidialibus^uodeapcnfar^uaifaclKfueruHtpro r s '
ftaurando a  d^trimen[orerum,exquibusdecim5P cr
foluuntur,vt lipars aliqua moriatur arraenti.vineafi^
detcrior.raetcis depereatportio, deprouentibus dec 1

mandis minimbdeduci debent. Cuius rei illa eft r» 110 '
quod penes dominam res inftaurata: remanent.

C enfut fr tribura de fr ud ihta , de ejuibue decima foluM
funt,non debent deduci.h.d.

WEd b  n ec ccnfus, nectributa de frudibu« ,de  <j ul ’
‘■'ons decima: perfoluendo: fuerint, primitiis deda 1 ;
potetunt.Ciim » enim in fignum vniuerfalis domMj
quafi quodam fpeciali titulo decimas fibi Domin« 8 cC
letuauetit,confequcns cfl: vt in prairogatiuani diet 1 5 ^.
neralis dominij decimarumfolutio, cenfuum Se tribu^
torum prcccd.it exadionem;vel faltem hi,ad quos ce«^
fus,vel tribuia peruencrint,quoniam res cura fuo
fit onere , decimas foluere per cenfutam Ecclefi>“
cam compellantut.

T) eomnibtu proucntibus decima foluidebent.h.A.  ,

p Adetn d  rationeconftitutum efl:,vt non foln n *j

''vino Sc arano.frnčribus arborum Sc hortoruffl

d»'

cimKperfoluidebeantjfed etiam de pecoribus,
nationibus, negociationibus , de ipfa etiam militi*’
deniq; de omnibus boni 5 ,Sc proucntibus omnib« 8 ’ 1
vtqui dehiseas cum integritate foluere neglexer lB 1
Eoclefiaftica diftriftione percelli debeant- , f
Omuei tenenturfoluere decimas tam Chrifliani , sjuatn .
dai.ludai tamen tantiem pradialei tenentur foluere,Cb rt P*
fr pradialei, fr perfonales.h. d.

f Llud etiam nullam rccipit dubitationem.ad fo 1“?*?
- 1  nem carum quemlibet tcneri,nifi quis fgeciali F 1 '' 1 *,
legio ab ipfarum prsftatione doceatur exemptus. '
de non folum Chrifliani, fed etiam Iudsi tcneb « n 7  ’
Intel eos tamen illa difFetentia, quodfidcles ad P e ‘
nales Sc pnediales prxftandas indiftmfte tenentu 1 ’.,
dsiveto e  ad pra-diales tantimi, quas li recufent ^
uere.adipfas poflelfiones renunciandas compelI e "
erunt, neforte hac occafionc Ecclells fuo iute ft 3
dari valeant. f

Monachi regularcs,fr cltricicommuniter viuentes f 0 ^^
pradialei decimas, fr juod nauale,eil agtrde nouo reda^ 1 **
culturam.boc dicit.

f^E monachisScregularibus ,feu clericis com® 11 ! 1 '

ter viuentibus videamus,Selane nulla linicr 11 ' ’
vtab hi s dclabonbusac nutrimentis piopriis d«* 1 "
extorqueantut:ad pradioles tame etiam de noBili« 2

dequibusantea decimafoliiebanturjtcnebunrur- (
autemnouale,ager nune primum profciffus,&Idj?
ad culturam redaftus : de quo, quod aliquando c« 1
fuerit,mcmoria non extat.

‘Dciemas jbtucre icnenturmonaebi, fr alij communtt tr
uciices,etiam depradiu de nouo aujuiftns,fr propriu
excultu,nif obflet alt juod priuilegium.hd. ^

c,. Ed {clinldem poflelfiones piafidelium deuot 1

''collatafuerint,autpromonafteriisdenouo f llil  c ,

dis comparata.vel quoquo modo recenter acqui* lt
tiam iieas proprii. manibusaut fumptibus exco ^
mhilominus decimas perfoluent Ecclefiis,qnib l ‘ s  c (
tionctaliu pradiorn antea foluebantur ,nib / 11  ^
boe fpeciali iure,vel priuilegio muniti effe ptobe*^

T nutlegiumtolUturre pratudicata fr prafcripttenc^

CEdnec fempet eis priuilegium Iulfragabitn r ' j*
~ J firesiudicataobCftat,veI priuileg o mumti
per quadtaginta annotum fpacium foluerint,
liberum lit vnicuiqueiuri propriorenunciare,J^_^

pv

a e.paftr>ralis'*j' neepro eo.tit.extr. b c.cum* 0 * e
c c.tun nohti jetrca, med. eo.tit. «xtr.  d c.exparte.& * '“^ 1 '
extr.eo. rit.  c c.de terrif.ex.eo. tit . & ** th

far.  f

S9

lib. II.

Tit.

XXVII.

pa

tionetanti temporis propriopriuilegio dctrahere vo-
luilTeprafumunt ur,Sc eapropter ad decimarum prcfta-
tionem compellipoterunt.

‘Priuncgiafi.nt interpretandaivc nemini indebire demmum

’"fermt.hoc dicit.

jTem fipoft initamintci alkjuosfuper decimis con-
'uentionem certi tenoris priuilegia obteta fuerint,m-
ficoaoentioni pereaderogetureitprefse, iilis non ob-
ftantibus.,eritinuiolabiliter obferuanda :ita enim hu¬
iufmodi priuilegia funt accipicnda, vt nemini lacfione,
Putcipue cnormem,inferredebeat. Vnde a  fiper hu-
iufmodi conceffiones parochiales Ecclefias adeo gra-
nari contingat .vtReftores dercditibus tatum cogrue
fubftentari,Sc Epifcopo debita perloluere non poflint,
P er locorum ordinarios ita prouidedum crit,vt ejfdern
Reftoribus tantum reUnquaHtr,quod Sc competentem
fubftentarionem habere, aliaq; onera debita fuppor-
tarevaleant.

‘Tnuilegiatifuper decimit ,ttnentur ilhu filucre de pradiit

eondu3ie:&priuilegidtM fuper laboribtu pnprihfilu.ec deci-
mut fliperpradiit locatu.h.d.

P Vper decimis quoq; non foluendis priuilegiati :  fi a-
^lienapradiacondujceriur, b  priuilegio miniral ob-
ftanre.decondučHsprrediis folitasdecimas parochiis
fuis integras perfoluenr. Idcmq; erit de locatis prce-
diis, (i priuilegiarus fuper laboribus , quos propriis
velmanibus , velfnmptibus excoleret,terras fuas a'
liis locauerit.

Laici.ir eri um Imperator non pofiitnc concedere priuilcgium
M -ercUcimit non foluendit.h.d.

rjEneraliter autem.nili huiufmodi immunitatum
priuilegia ab Apoftolicapoteftate obteta fuerint,
&ullamhabebuntefficaciam,ideoq; c  etiam Imperia-
liscoceffio quarvturacunq; conceptageneraliter,ciim
®ulla (it laicis de fpiritualibus difponendi facultas,a
folutione decimarum neminem poteriteximere:imo
lactilegij d  crimenincurrit,quidenaanulaicorumrem
ecdclialticam recipiet.

Eaiciu etiam demanti clsricorum non poteftdecimat recipe-
re fnb paenaexcommhntcatiomt i ir priuationitfepuicurAtircU
rieue concedent depouctur.h.d.

contrario quoq;laicusetiamacIericali poteftate

decimas recipere,& in alium,velut hjrcditarioiure,
tranfirnttere non poteriti&c fi fecus ačlum faerit,& qui
conceuerit > a ftatu fuo deiicieiur, e  Sc qui receperit,
Sc ecclefia! non reddiderit,& viuens escommunicatio-
ms vineulo / innodabitur,8c mortuus ecclefiaftica
lepultura carebit.^

%pdiths decimarum lenaripojftnr .dumrmdo Ucatia non fa.
piatalienationem.h.d.

Sjt h  quis tamen,citm ecclefisfuacconditionem me-

liotem facere podit, decimarum fuarum prouencus
alicui locare velit, damodo huiufmodilocatio ad feu-
dum,vel alienationem non videaturcatendi, id faeere
minimeimpedietur.

Epifcopo debetur a fi-Ihnibut qunrta decimeirttm,pitat exi-
guntgiifiprafiriptafueric h d.

podremo fciendum eft,quod veluti parochialibns
1  ecclefiis (fecundiim ea qux proxime cxpoiiumus)
tlečima debentur,ita etiam decimarum ipfarum quar-
taEpifcopo areftoribus ecclefia rum,nifi legidma ob-
ftetpraifcriptio, i  perfoluenda erit.

DE REBVS ECCLESIJS.

nandis,velnon.

AL1E-

a c. 2 -t). vbiantem. eo.tit.in 6.  b c.dilcUi filif.ir ca. ex
parte.extr.ro. ir cap feq.  C- e.tua.ci i.extr.eo.tit.  d ca.du-
diirnf .tu.yn facriUry.cxtr.ee).  e ca. puamuit fif.infi. ex eo.
f ca.aAhac.eo.tit extra.  g ea.prohibemuc.tx. eo tl.  b t. 2 .
vara.lota,  i c,* %Ham.elUUHleprafitnpt.

7  I T V L V S XXVII.

ReguUritar Zpificoptu nenpotcft alieptid agerefine con fen*
fii,vcl confitio t opit ute. b.d.

T Raftemus nune de rebus temporalibus Ecde-
liarum,illaromq; admmiftratione Sc aiienatio-
n e,fine quibus fpiritualium dignitas haud faci-
leeonfiftereporeft. Etquidemillud inprimis iirmare
nos oportet.nihil epifcopum regulatiter fine confenfu
fui capituli vel cofilio poffe fuper his flatuere: cum ve¬
lur caput ad menabrafita fefe praclatus habcat adcapi-
tulum.In eo autem torias videtur effe oonlenfus capi¬
tuli,cui & naaior Sc faniar fratrum aecefletit fentemia.

rdUenath rei Scclefiaffica faffa fine vrilicace teelefia  , &
c/crictrum etnfen/u, non valeč: epr auid etncineat alienatunu
verbu.rn.b9c dicit.

P x his  confequens eil,vt rerum Ecclefiafticitura abf-
que clericorum fubfcriptiorie, & Ecclefisc vtilitatc.
& Romano inconfulto Pontifice, a  ab Epifcopo fačla
donatio , vel alienatio, vel fuppofitio non teneat, nili
eam poftmodutn ratam habeant. Prxlatus enim Eccle-
fiafticarum rerum procuraror eft,non dominus: Sc c5£
ditionem Ecclefi* meliorera quidem facerc potrft,
deteriorem vero non poteft, Quod (i fecus faftum
fucrit,necquod geftttm eft,vires vllas fortictur, Sc Ga-
nonum temeratores tam fecularium,quam Ecclefiafti-
carumlegum poenis fubiacebtmt. Alienationis autera
verbum contincthoeloco venditionem, permutatio-
nem, hppothecam. donationem, conduttionem, em-
phyteulina .Scomnem conuentionem, per quam do-
minium transfettur.

fcclefiam fuamntn patre} ejuugrauarepro alienit debitiijir
delita necefidria falla dpradecejfore luenda funt. Idemfide -
ricuc de mandatefideiHjferit,aut m rcmtpfiuc Ecclefia murni«
vertenc.hoc dicit.

O Ed b  ncc commifiamfibiEcclefiam proalicnis gra-
^uaredebitis,autliteras alicui,velfigilla concedere,
quibus Ecclefia poftit obligari, aliquis audere debet a-
lioqainec Ecclefia ad taliuua debitorun« folutionent
tcnebitur,Scquudaufusfuerit, a fpiritualium Sc tem-
poralmmadminillratione fufpenfits erit. Debita e  ta-
menapradecefibrefuo pro Ecclclis neceflitata cotra-
dta,foluaepr.oculdubiotenebitur Idem, fi clerictis de
mandato fideiulierit, d  ant fi non de mandato,in rern
tam en Ecclafix,mntuumvertctit-

‘ToteHpretlačite rem non magni valom in alicjuem bone me  -
ritum tranjferrc cenamgraria fabricanda Ecclefia alicui
concedere.h.d.

p XcipiunturtannennonnHHi cafus,in quibus donan,-

^dfipermutandidocandidibertatem.feudum.Sc ta-
phyteufim dandi,aut aliter alienandi iure licentia con-
ceditur.Nain e  fiquidpredatus non magnivaloris a*
licuiforte ob benemerita donauetir, ntsefertim fuadS-
te confuctudmc,iurefubftin.ebitur donatio. M ul to m a-
gis idem erit ftatnendvim, fiquidforte foli ad Ecclefiie
fabricam erigendam concelfum fuerit: quo cafu tan¬
tum donarelicet, quantum Ecclefia parietes. conclu-
dere pofiitnt.

‘Trou.entus Ecclrfiajiici poffum vendt ad medic um temptu.
ir adprecariam conceditfua remuanda eruht de c[Hinqu«mri»
in c/uincjHenriio b.d.

TDemiuriš erit Sc deredituim fruiluumcj; venditio-
•* nibus ad tempns modieum faciendis,6c dcprecitiis,
quaquandoq; deecclefiarum pofiiffionibus fierrlo-
lent.qux,ne tempotis longinquirate iuris ecclefiaftici
petrcat memoria, de quinquennio / in quinquennio
rcKouandse crunt.

a cap. 2 . in princ. eo. cit. in 6.  b e. i. extr.de fiiemf.
c c.\.e xrr.de felut, A*c.pen.extr.defickinjf,  e caaiattrm

emdedenat. i c.i.cxtr,drpma.

91

Inftit.Iuns Canon.

92

f Tršc<trium filuitu? ad beheptacitura cencedentis : fecus pre-

cana,ntjf u (fr irrattonabilis.h.d.

lftat autem prccarium a precaria: quia precarium
J  a  tandiu conceditur, quoadis,quiconcefti:, pati-
turiprecaris vero non funt pro volimtate concedentia
reuocadx,nifi fint irrationabiles : qtao cafu poterit fuc-
ceffor a prxdeceftbre conccffam precariam refcinde-
re oe reuocare.

\utnx,prU:a inculta,&fjlufi extirpata,poJfuntfub annuo
cenfu coneedi hr emphy teufm*, drftperbtettninm m foluttone
eenfits ce(fatunifaertt>poteft emphyteuta expe!ii.h.d.

1 ) vinxquoq;, quas ccclcfia rcficerc non valet, & in*
^•cultaprxdia,ut extirpatx fy 4 ux,in emphyteuhm
fub annuo cenfu his concedi potcrfn,a quibus,vd l'uo,
velparentum b  fuorum labore eonftiteritextirp'atas>
niilfortepolftnr aliisadmaiorem ecclefix vtilitatem
curaeodem onere conferri. Qui c  tamen fi perbicn-
niumin folutioneCanonis cefiauerintjnificelerifaris-
fa&ione poftmodum fibl confulerc ftuduerint,iure cx
pelliporerunt:nec quicquam eis proderit,quod vt Ca-
nonem folucreur, nbinunciatum 110 fuit, cimihoc ca¬
fu prxfixus dies pro domino interpellet.

T en ul incommodas , & minus vriler, item Jeruos jugitt-
ttospoteft pralatus alicnare.h.d .

^PBrrulas d  quoqiaut vineolas exiguas, Se ecclefia;

minus vtiies,aut longe poliraš,vel domos ,qux ec-
clefix plus incommodi qu£m vtiiitatis afferunt, fi ne-
celfitas fuerit,difl:nhendi potcftatem epilcopus habe-
feit.Simili rationefugitiuos fcruos,& qui de fugareuo
cati,fetineri non ponunt, fiyoluerint .autilli ex alio
meruerint,epifcopis diftrahcndi poteftas erit.

Feudum d vafaUo ah ena tura, (r difficitu recupcrationj'v, po-
teft Bpifcopus a It en fub conditione recuperandi concedere . h. d .

S Ed&mfcndum e  ceniš cafibus, Sciureiurandode
non alicnando minime obftance,res ecclefiafticas
concederepoterit, velutiiifeudum pervafallum alie
natura fucrit> Se per epifcopum id facile tecuperari no
valcat, poterit enim per epilcopumillud alicui conce¬
di, qui & ipfum rccupcret > Se in feudum ab eccleila
rccognofcat.

Feudum dcuolutum poteft per Bpiftopum alteri conccdi.
h sc dicit.

O  Vinilno / etiam fi tališ neceflitas non immineat,

_irihilominus alienantis filium , vel cofanguineu,

veleiufdcm feudi confortera poterit epilcopus in 11 e
ftire.ldem crit,fi perobitum vafallifeudum ad ecclefia
remeauerit:nam Sceo cafuinueftirc prafiatus aliumli-
bere poterit,ft ecclefi# viderit expedire.

£htialtPjUid contulerunt.velaccjuifttterunt eecleftu ,pojfnnt
pro modo c,oUati,vel acejuifiti manurainert^dum tamen mani*
mijfut. cum pofi gr frate & peculio remtneat in patrocinio Bede-
fex.hoc diet ,

j Llud etiam Toletano concilio g  diffinitum reperi-
•^tur,qubd fifacerdotes aliquid Ecclefi«fuxrelinquut,
vel nihit habcntes,aliquapra‘dia, vclfamilias Ecclcfiis
fuis acquimnt,liceat eifdem aliquos iuxta coli ata mo
dura rei dcflraiiia eiufdem Ecclefia manumittere,ita
vt manutsaifli cmn peculio poderitate f.ia fub Eccle-
£lx  remdneant patrocinio.Quod fi qui nihilde proprio
h  Ecclefix contnlcrtint,libeitatiferu6s Ecclefisc doba
re atifi fuerint,ex codem Coneilio. Epilcopus fucceflor
ad Ecclefiae ras reuocare poterit. Impium ed enim , vt
qui lucrum de rebus fuu>£ccletix non eontulit, dam^
13  um inferrc v aleat*

BPrtnecpspotefl rem/Uam Aqualem i vclmilfrtremcum Eecie-
M icapermu.?are:žr (erni Ecclefafici./ijru^iJintjprAter^ukm
d$frbffrtarem > c 9 rpmuta,ri non pojfunt, h . d.

a c.fin. e -v ir. ds preča,  b c.adartres.extr.eod.  c c.fin.extr,
loea/d CA.terru/M.\%q.z.  e e.z.ext)\de feud.  f ca.ftn.ext,
defmd.  g c.onfin/iu. cxtr.eod t  h c.epife»pi.exir.cod.t<t.

C Ed & princeps,fi caufa probabilis id p6pofcefit,cui^
^re Eccleliaftica immobili,rem fuam maiorem, ve
xqualem pcrmutarepoterit,pragmaticafuper hoc p rlC t

cedenteforma.-Ecclefiafticatarnen mancipis q*uxfr L ^ 1

fuerint,pra:tcrquam ad libertatčf.coHim ari nopoterut*

Bpifcopus potep permu tar e terrat duamop EccleJiArUitf J*
dieeeefs pUarum nečeden te cen fenfu:& de tempoutltbit* ndjf 1

ritualU non poteftfieriperm-Htatio. h.d.

UPifcoptts quoq; dtiarum fuac di(X:cefis Ecclefaru
•^terras , inuicem ambarum a  partiura acceden tC
confenfu,permutare poterit, & fi alterius panis p r ^
dium valove ptacpondcret, ad xqualitatem induc^ 1 ® 1
ab altera partc pecuniamrefundi iubebit. b  De te>^'
poralibus autem ad fpintualia permutatio iure cpnn
fterenon poteft. c ,

Res EcclejiafticapoteUprspterpr&fcriptionem IcgitiM-d 1 * *
£ c dejta abdu ci , (y detrahi. h. d.

p K^terea & ft quis per tempora faeris Caaonibus de"
finita rem Ecciefiafticaiufto titulo &bona fide d
poftederit, vt nullo temporerei coufciltiain habeata
lienar,completa prxfcriptione,res poffefta aiuribtis^
cletix dubio procul intelligimr efteasiocata.

Decima & oblationes pr aferi bi non po funt.h. d.
pRouentui tamen primitiarum ?c dccimarion 11 ^
1  prxfcriptione tolli non poterunt,etiam ft a Roi^ a "
no Pomificc laicus quilibet fuper his referiptusu 01-
petrauerit*


RE¬

TEČ V L IO CLERICOaVM,
li&is 8cfucceflionibus eorura.

r/r r  xxvm.

EccleftafticA reputautur etiam res tila, quae facerdos
fiuit,cbtmtcmporefuapromotionts nihilhaberet: cjut iubp^ff
hi c contentis curabit,vt de rebus d fe emptis ad namen
feripturam conficiat.h.d. ^

Rgores ecclefiafticas abecclefix iuribusab
čare non licet: ecclefiafticas autem res i» tC l
_  ginius,non modo quas eccleftx rationibus 1  ^
cerdos coraperit afčriptas , fed etiam eas, quas is
nt,cuin temporefute promotionis nihil haberet-
igitur hxc,tanquara debonis ecclefixquxfttaeiid
efteintelligintur,nequando Ius eccle*fiafticum » nl111 ^
nuatur,c.urabit facerdos, vt de his,qux fuperemc, rIt ’^
adipftus ecclefixnomenferipturam d  conficiar;& c
defixrelinquat,alioqLiiab eius ordinatione dilced L  ^
Qui vero prxrextu proprij, e  vel alreni nominis
derafacere volueritjfacriiegij crimen incurret. -

%didumfaecrdotipro dnima^cenfeturrehlium ecelefi^l
c us cF/jt epiid ci ftt reli dum fub onere fdeteom ntiftt .h. d.  .

C Ed 6c li non emerit, fed proanima quifpiainin rl11 .^
^ecclefi*lacerdotireliqiierit ,adhucidem ftatn eli
erit.Čongruitenim,vt quemadinodum facerdos h^ lH  '
quodeccleftx diraiflum eft, ita če ecclcfta id hab ea  ’
quod relnqucturfacerdotl, Si qiud tamen perhdei ct
miftum,aut facerdoti.aut ccclehsreličtumfuerit, 311  ^
ri poftmodum profumrura ,id inter ecclefiafti« 43 f
euitates coraputandiim non erit. ft

'Houa quafit* faccrdotiba# intuitu ecdeJta.debenejsm^ nL
■apud ecdefiarp^nec de his poteft quti teftari: & quid eont st
tur  «« min e ecclajia .h.d.

/"jEneralicerf igitur bcoaqu9liber obeccleftS acC l u j|.
' ^fttafacetdotibiiSjfiue mobiliajftueimmobili^jp

fcopus, vel morientis clericifucceflor, ftd congreg 1
communis inrei ligitur, qu*£ rerum illarum cura

■ati0

a c*, t. e jetra eo d. tir.  b c.adcjuaftfrnes extr deruf 1 *^
mut,  c c.fin.dererpermut.  d e.t.ex(rneod.  e tapr

nuLextr, eod,  f e.relatutn^cifeundo. extr.de teftn.


93 Lib. III.

n °nicamc!cb«t habere Siftributioncrn. Vbiautemin
j-ocurn drfimfti vnus tantum fubftituendus erit, is ea
bon.i,Y*l u t & alia,difpenfabit.

CIcnci pejjiint maximc aaedtntc inf. a  c tufu de fonu Ecclc-
firfukftc eršiieemo/jnam.h.d.

I^Icetautem cleiici.iiecdemobllibusipfisteflamen-
. tum conficerepoffint»conlactudinis tame cftncm
JteprobatK, vt de his pauperibus, & rcligiofislocis, £c
**isqui vmentifenuerint.fiuefiht cofanguinei, fine ex-
tr anei,aliquamxtafcruitij meritumconfcrantur , non
*Ciiamčtirationc,fed eleemofyas: dutaxatintuitu. *
Totefi ^HutAntum legtire de bonu ScdefiajiicU  , qu(tntnm
f *ntulcnt Ecclejti.h d.

ITem fi tantundem deproprij Iuris facultate contule-
J rit Ecclefis, cjuantum de Ecclefiafticis bonis legaue-
‘•tjegatum fuftinebirur-

Omcipoflunt teftari de his, <pt* acquifiutnnt mn intuitH
ees Ufi e, hec dicit.

T^Ehis ver&, b  quse autpaterna: fucceffionis,vel co-
' J ' - 'gnatior,is intuitH, feuconfanguineorum, vclanti-

Tit,

L

a can.ad hse.extr,de fefia.  b c.c/uia nos.cxtr.de tefta.

corum mimerc,relpc<fttt no habito ad ecclefiam,ad de-
ricos peruenerint, libere teftari poterunt.

£ Urico in renti« defteientilnu ficceffiritrm ab inteftate fite-
cedit in to tum eceUJia.h.d.

/~\Vbd ft decefterint inteftati, nec aliqui fuerifitiH^
^sOienti^uiiure cognationis ipfis fuccederc valcat,
11 ingenuis gaudeant natalibus, in integruni tune eccle
fta fncccdet, n ec cuiqutm ex rebus corum aliquid prx-
fumere licebit.

'B onaferuipremotiadfhoros or danes &b inteftat* decedcntif
diuiduntur in tjuatuorpartes,vt hic.h-d.

Ql vero feruus a  ad faeros ordinespromotus,lib«f-

tatem naftas fucrit>idemque poftea accelferit int€-
ftatus.nihil olim dominus de bonis cius vendicarc po-
terit, fed eius peculium in quatuor partes diuidetur,
quarttm vna epifcopo, altera ecclcfi#, rcrtia pauperi-
bus aflignabitur, quarta paientibus : & fi non fint ea-
paces parentes,epifcopus eam rccipiet, & in vfam ec-
clefia: diligenter diftribuer.

. can. 2 .extra.dc JucceJf. abiutefi.

flNl S LIBRI S E C y N D I.

INSTITVTION V M

ivris Canonici,

LIBER TERTIVS.

DE IV DIC 11  S, ET ILLORV M

D I V I S I © N H.

T i

T V L V 3

Pr

I M V S«

Quidfit iudiciumquid caufh.hoc dicit.

E S T A T, vt videamus de iudiciis.
Poteft autem iudicium ita dclcribi,
IVDICIVMtft  difcuffio caufx,que
rite fit in foro coram iudice: C A V-
S A vero eft origo negotij,& mate'
riaiudicif.

Hurjint indicix/?culari<*,&qu&Eccle~
fiajhca. boe dicit .

C Vmiradiuifio iudiciorum bare eft, quod ant funt fc
^cularia,?.iu ecckfiaftica. Iudiciafecularia funt, qux
coram iudice laico interperfonas le«ulares exercetur.
Lcclatiaftica vero Tutu, qux coram iudice Ecclefiaftico
interperfonas Ecdeiiafticas agitamur.Duo enim funt,
quibus principaliter orbisregitur, a  Authoritas faera
^ontificu,^ imperialis aeregia potcftas.Vndc ficut ci-
'lilmlegu no nili ciuilis elfedeb t eiecurotrita eiiam
®cclelia4icarum eccleuafticus Iudex eft adminiftrator.

L,>iciu a laitocortttn fetuUm iudicecguentri devet,nifiesuf*
fojpiritu*lu. udf Kititi: & lite: a impetraU ad indicem eccle -
Ji*film m non tenent.b.d.

T Aicus a  ergo a laico coram iudice fecularl,non sh-
■^tem ecclefiaftico conueuiendus erit: qnod vfquead-
eo obtinet, vt etiara fi altemter litigantiu ab Apoftoli-
c <  fed e literas ad ccclcliafticum indicem impetrauerir,
irritxlint5cinanes. Si ramen caufafit huiufmodi,qu£C
adccclefiafticum forum pcrtineat,qualis eftmatrimo-
nii,vfuramna,periurif,6ciimileijicet inter laicos difee-
ptatio fit,Iudexecclefiafticus adeundus erit. Idem iu¬
ris eft, fi vel a feculari iudice iuftitia impetrari non po-
teft,vclconfuctudoloči,velmiferabilitas perfonarum
ecclcfiafticumiudicem compellandum fuadeat.

Gnid babentpriuilegiu^e coram iudice laico conuemri  v*
leant , eni non poteft vito pacio ren unči ari . In iudicem (amen
ecclefiafticum non faumpojfunteonfentire , accedente confmfu
diceccfani. boe dicit.

p Ari h  ratienstam Milenitanenfi, quam Carthagi-
nenfl concilio conSfitutu eft, ne clerici clericos re-
li»ftc luo Pontifice, ad publica iudicia 'fub poena depo-
fitionis auaimonis proprioru iunmnjpertrahant .'»cui

a can.licst.,dr ca.feq. tKtj, defept eot&pet.  b c.jii diti-*
gen. etetr^ de foro emp dt %

95

Inftit. Iuris Canon.

96

beuefic! 0 ,ct!m n on fit perfemle, fed collegio ecclefia- ( & ca quai ad ipfius fpeiftant officium,!iber!l Mcre ctc >
ftico indultum, paftionibus ptinatoru.aut iurarnento
iliicito derogari non poteft. In indicem tam - n non fuu

fus perfona fit ecclefiaftica, H  Epifcopi dioecefani con
fen fus accefferit.clerici confcntirepoterunt.

^Affor fequi debet forum rei Ji.d.

Q Vod fi inrer clericum 8c laicum contentio fit, vt co
_qrnofcamus,vtrum eccleiiallicas, an fecularis iu-
dexcaufam ditimere debeat,difpiciedum erit, quis rei
couenti partes fuftinet. Nam fi clericus, apud ecclefia-
fticutn forfi: (i laicus,apud fecularem etit agitanda cau
la: ciim a  generale fit,vt aftor forum rei fequatur. Ca-
uendura b  eiitigiturlaic 0 iitdici,nequoqiiomodocle
ricum condemnet: quod fi fecerit. ab ecclefia, cui iniu-
liamirrogare nofcitur,tandiufequefttandus erit , quo-
ulq ;  reatumfuum cognofcens,einendet.

Si delinqnent captus pratendatur clericus ,vtrum itd fit,de¬
bet coguofccrc iudex ctertcu* vocato indice fecuUri h.d.
TAVbitari tamen contigit,fi iudex laicus c  delini
-*- J, quentem captum detineat,6t is fe clericum affe-
rens, ad curiam ecclefiafticam remitti poftulet, vel il-
Xum curia ipfa ecclefiaftica tanquam clericum repetat,
li iudexlaicus illum efife clericii inficiatur,&propterea
minimeremittendumcontendat,quis fit huiusdubi-
tatienis legitimus futurus iudex? Et ciim dereEccle-
liaftica fc fpirituali lit eontroaerfia, ad iudicem Eccle-
fiaftieum huiufmodi cognitio pertinebit. Itidex tamen
fecnlaris,vel alius,cumsinterfir,dum res huiufmodi co
gnofcitur,vocandus erit.

'Dainanm captu* habituapro cleric*, fiatim debet refiitui
indici ecclefiafiico.h. d.

C Ed fi notoriu fuerit.vel farna puhlica eniterit.reum
*-^captum talem clfe clericum, qui huiufmodi priuile-
gio gauderedebeat, atuipfeproclerico comuniterha-
beatur,ftatim ante vilam de clericatu cognitionem Ec-
clefiaftici curise reftituendus erit.

T alu cjuiiprafumitur, in cju.iU habitu reperitur alitjuandiu
eonuerfatm & captu*.h.d.

TDem d  dicendum elit, fi ante deprehenfionem pro.
-^eterico puhlice fegerens, ronfuramSc clericales ve-
ftes deferens deprehenfus fuerir: doneč enim contra-
lium non confti cerit, tališ,qualem eum demonftrat ha-
bitus,prafumendus erit.

£x aftu ni9menraneo non tollitur prejumptio orta ex arfu
habente trud um temperi* Ji.d.

A Liud e  obferuandum,li ante quam deprehendere-
tur,puhlice fe pro laico gercbat,&qua(i laicus com
nmniter habebatur: nam quanquam deprchenlionis
tempore in habitu clericali repertus fuerit,ob prffunt-
prionem ,qujcaduerfus captum cx pnccedenti laicalis
habitus delatione orta eft,non anteareftituendus erit,
qnam de dericali titulo fidem fecerit: interim tamen
quiuis proceffns Iudicis penitits conquiefcet.

ieeunda iudicioru diuifie,quod cjuadamfunt ordtnana, pj

g  dam exrra»rdtnaria:& quu fit iudex ordtnanu* .h.d.

St & alia diuilio iudiciorum: nam Eedefiafticortim
auardam funt ordinaria, qu*dam vero erttraordina-
na,ime delegata. Iudicium ordinariii eft, quod coram
ludicibus ordinarijs exercetur. Ordinarius iudex eft,
qui fuo inre,vel fupetioris beneficio.vniaerfalemiurif-
diftionem exercerc poteft, vt Epifcopus, Archiepifco
pus,Legattis,j£ fimilcs.ConfHtuitiir; utem a Lege, vel
Principe,Confnetndine,vel Vnijicrlitate. Igiturcum
Ef ifcopus in tota lira dicecefi iuri tdiftione ordinatiam
nofcatnr habere,poteritin.quoIibct locofuxdioeccfis
non excmpto, peric, vel pcraliu, pro tribunali federe,

a »AMtx.cumfit.extr. de far) compet.  b c.ctnqueflm.
i.tit.  c c.fiiudex.defentent. exc»m.in6. i d. c fiiu-
dtrx4- idem. defentent. excem. in f,  c d.c.fiiudcK-§- non
de fentent. etttt w. in  S.

ciim opus fuerit,auxilium publicnm implorare.

SluidfitiudiciuntextrA»rdinArium , & quldludex dele$
tHi.hoedicit.

p Xtraordinarmm liue delegatu iudidS eft,

^ra iudice delegato exercetur. ludex delegatus elt 11

cui abeo.quidemandarepoteft,caufacommittxtur.

N »n folum f Trinceps,/ed ctiit Alij Ordinarij pofiitt deleg* r  ’
liter delegatu* a 'TrincipefitmAgit priHrlegiatut.h.d.  ,

D Ofliint autem iurifdiftionem mandare, non '°l rt
‘ Princeps,vetiim etiarn alij ordinarij. Is tamen, c u '.
Principe mandatur,cxteris longe prsftar: nam & alte
excaufa fubdelcgare,nifiillius eleftafueritindultt'
b  renitentemq; copellere, & ptopriafententiieit 1 ! ’
c  Sccontra ipfum ordinariumproccderepoteft:d 11 * 1
eseteris delegatis non obtinent. ,

‘Delegatu* a ‘Vrincipe regulariter non potejl quent citate,
compareat p erfonalircr.h.d.

■\JOn d  tamen in ciuili iudicio alterntri pattii ' rtc !j
^^ ram fe perfonaliter compareat, itibere poterit m 1
vel mandatum ad hoc fpecialc receperit, vel
veritate dicenda.vel pro iurarnento calumnia:
do , vel alia iuris neceffitas partes coram exigat lp sCI
liter prafentari. _

Delegatu* a ‘Topa non fubdelegat , nifiperfooit hi* exuit*
ratif. hoc dicit.

C Ed nec omnibus proraifeue vices fuas dcmadareP®
^terit, e fedillis duntaxat,quibus authoritate l Jt ?
rarum fedis Apoftolics, vel legatornm eiufdem c aU
committuntnr, hoc eft,non nifi dignitate pratditis, a
perfonatnm obtinentibus , vel Ecclefiarnm eathet* 1
lium Canonicis. ,

‘Vttefi vna caufa eriampluribu* idegari ,& p in rif c,l t
a on farne adiebla tlaufula jffiod fiomneo, non valebitfi
ccfliu , nififimulprocedant: fecu* fi talit claufula fuen* A  ^
cia:quo capoprocedercpoterunt,ficonfiet alijuos nonp°Jf e  ’ v
neke interejfe.h d.

I Tem mandari poteft iurifdiftio.tam vni,quanr plfV
^ bus,certis tamen: fed fi pluribus mandata fit,non 3
iccloco, Quqdfiomnmintcrej]evequiHerinr,vcl»oI uert  .[
reliquiexequanrur,n\Ci  fimul omnes coniunčlim P’ r ° cC ^
ferint,qtiidquid aliqui fecerint, nulla iuris habeb' 1 c
ficaciam. Plane fi is,qufir.tcrc0c non poteft,vel C° nl .
dici fuo,vel alij vices fuas comiferit, penmlei.es a f cl ^/i
enda eft,atq; fi omnes fimul procedant. Aliud iud 5 £ _f
fiilludadiečiumfit. Namnecimpeditorum coIl e E 5 l[,
fubdelegatos admitterecogcndt ers'.nr,tt quod ? at5 . 1 .,
lerum fecerit,ratum habendum «r.t v Hoct»m*i* 4 “p
mumobtinebitjfi reliquis proccdeievo! :ntib»sPl u °
dam velintereffe non pofle,vel omnino nolleleg* 01 *
conftiterit;alioqui procedentes nih;l agc t.

St vnus ex pluribu* delegatu n ego ti um incho,.uerit,Aly n
pejjuntfeintromittere,nifiex caufaJi d. J c

pOrrovno illorum commiflum negotium inchoa '
r  alij vlterius fe intromittere non potemnt > n "‘L
infirmitate,vel alia iuftacaufail!um,qui cauiam ■
re inccpertt,cdtigerit impsdiii.aut Idcm nollet, ve  “
lo malo in eo procedere recufaret.

luufdichoperpetuataper vxu , r.ueliigitur perpetuata 1
adomuej.h.d.  ..

[ Vrifdiiflione / veropervnumviuo mandatore P
* pernata, quo ad omnes condelcgatos iudices P c£ “
tuata intelligitur , d

Delegatu* debet dilrge ter feruarefines midati & i.

cbminit*r,cifentur tacbmifia.g quxperuenituradiu ^ y

CJ Ed fiue vni, fiue pluribus,fine k Principe, fiu e
‘"'lio mandata fuerit iurifdiftio, mandati foric«*^

a s.l.tn fin.extr.de ojfiord.  b cafi4 prn.extr.de oj] -je
c c. fignificafii.txt. d. tit.  d c.l.deiud.tn t. c c fiatu 1
refcnp.iu  6. f cap.cHmplurujnfi.de ejfic deteg.it>

Lib. III.  Tit. II.

97

gentcr c#&cdien<Ja trii :  nec altquid centra' qua'm itbi
•»andatum fuerit.dclegitus tentareaudebit. Planč iurffž
di&ioncm impcdientes,uel in iudidura uenire detrectan^
dclcgatas a' principe ecclefiaftica diihichonc, eri^
*n»G lirerae commifsioius id non continemt, coercere
potem, uel prodeli&i Sc  cauf* qualitate, fecundiim ar^
bitriNni fuum, ficerta poena i  Ganombus non cxprima£
tur, mul^are: quia exeo,qadd alicuicaufa comjnititiir
fupei omnibus. « qux ad caufain ipfam fpcčbat e nofcu-
tur, plenam recipit poteftatem.

X*tion*bilcs cKceptiones timittetdelegata *, niji verbsre-

fcripti fdnentinctntrarium.h.d.

R Atiottabiles b  quc<# Sc  honeftis exceptiot!es,&ftiu-
ris aequitatenonabhort , entes, licet id evpreficman^
datonon coroprchendatur, adnuttet: bi8 , qwdd nullae de^
bcam exceptiones admi ti* literis exprelViini f netit«

*T>elegatu* habct iurifdiSitnem etiatn in eum t in quemfuit
fatta a/ten a ti 9 poji impetratnm rejcriptum y  licetrefcnptttm.dc
eo non fAciatmentionem-b.d.

C Ed e  erlilirerasaduerfus Titium ab Apoftoltcoim^
^petraueris. Sc  is,utmandafutn eludat, ante qutfralite£
w? ad iudicem datum peruemant, uel etiam pofiea antft
quim ciretur, de poffefstone > dequaco«tvouetiiauerutur,
conimutationetn fecerit, eumqntm pofTefsioncm fefein^
geffcrit, poterit delegatus coget e, uteoram feiuris parc^
ata.quit.iti : tiecquc>d referiptum contra Trium nnpc^
tracum fuerit, opponi poterit ♦ Generahter enim omnis
uenditio, cefsio, Sc  alienatto iudicq mutaiuUcaulafa^
&a*utroque iure prohibetur: alu's delegatalurilduftioad
perfonas referipto non comprehenfas, etiam ipiis uolen-
**bus, prorogati d  nenpoteft.

*Mandatum ^Apofalicum ex cau/a petefi cKteutteniVMitdtri,
*ttg.m in (ilio loco Ab exprejfo in mAndato.h.d.
J^bmlirationsftatutum t  eft,tithi*,perqueniab Apo^
^ilolica fede ccrio loco inqtuiftto, uel quid ahud expe£
mandamr, cbillins potentiam, u«lmaJitiam*contra
^uem inquiri> uel procedimandatur : ud fa uro runi eius
*oloco fecure manditum exccutioni mandati ncqueat,
*d id cx*quendum Iccusn feairiim Sč  idemum ehgere
ualeat, neefuis fcilicet ex proprio dolo * ud fraudeccirui'
•uodum reporter« Quinimo idem facict, fi alta probabihs
caufafubiit, propter quamin loco decreto perftei com^
ciode nequeat,quod mandatur: ne tali prarrextu impedm
comirigat fuandatum Apoftolicum, uel difFcrri«

^Delegati* foluitnr rcuocAtione iuri/diflionij rt ivterr*.
koc dicit.

COJuiturautemdelegatio multismodis : pUtSreuoca^

done, m or te, imporenth delegati, exccutionefenten^
tiae^propru pronunciatione, temporis fluxu,rectifatione,
Reuccationc, edm is, f  qui mindmii lurifdi^ioncm,
*nte qu?';n is ,.c imand itafuerir, ea uti coeperif, mandaj?
timi reuoeat .: cuin cocafuiurifdidio in eum efficaciter
tranHRe non cenfcatur*

vAlortetAmdclegantium^ tjuam delegAttrum fbluiturdele-
gatio : drfi vnin ex plurtbtu de leg Atu moridtur y  adhuc Joluitur
telegatio  , nifi&Uud etcpreJJUm fit.in refrtpto  , velfub nomine
dignitatu faM&fitdelegatu*. h. d.

lC/1 Oiteexitnguiturdelegatio, tam eius quimandauif,
re Integra deceffcrit, quam etiam eorum quidele*
gationem fiifcepeint: quod quidcm ackd obtinc.,ut fiplu^
ribus tudicibus datis unus rebus eximatur humanis, de^
legatio etiatn quo ad fuperfttterexpiret: nilialiud in de£
legatione comprdienfum fueri6, autfubdignitatisnouit^
tiencn proprio fada faerit • i

*Mors dr abfentia A^uiparantur re ntn inte£rx. b.d.

a can. pnterea. in fin. cxtr.didd.tit.  b cah, cx  peirte.
el.z. extr. dcoffic.deleg.  c can.  I. dr 2 . extr. de alie. iud.
tnut.  d c pano in fin. extr. deoffic. deleg.  e can. ftatui-
mm.  deoffic . deleg, in 6.  f cAH.quamtif. de ejfi.dclcg tn 6.

9 *

Q V*ntum eft.fi ib ApW$»!iV* fcdečlafus fuJe»t l  quO“

_ tieseuniabcfte <t  contigcrtt.mcestibifuascom*
miferit. an fi is  rebus cjcimatu, liuttianis, comnuflSmi tis
bi negotium Ubere ualens diffinne t  & cum tune qiro^
o,uecenfeaturabefic, tefcriptuni eft, ftillo uiuetiteturifS
diAione uti coeperis, polti (c non fecus. ac fus uiue#
rct.cSf abeftet.in negocioprocerfere. ldemtuns cft.iitibt
uices fub a  f01 m.i conuiiittat • doscc eas tcuocandat
duxerit. .

Dskgxtioperimiturinjpcdtmentt deU%xti.tunturu quaw
facfi.ttec diett.

C Ed etii deiegatus mortutis qmciemnon fucttt, ttits*
men mipe^tatur. utomnino deleg .ttonis negotto intf
tereflenonpcfsit.extinguiturdelegatio. Impedimentum
lutžintflligitat.tamiuris^uimfaAi. luris.ut a fiiHfa^
misfaaus . autalto legitimo lnipcJamctc detentusiuciit.
FaAi, ut Gjnenitabtltnecefsitatis atuculo, ptiU lniirujta*
tate. prxpediatui.

lurifdtRic delegati i principe expir*fper tKKUti.nerti [e*-
tenric.hecdieir .

T Dcmiutis ft, fi delegatus i principe pet fe, uel p er liif
-‘■amfententiam execuitonimandauit. ueltraudarip:«*
ceptt.Tutic enim eius iurifdiclto ceflar,quia femel eft o tž
fido fuo funAus.

Si iudex delegatu pronunciat fe iuditem iu.mpztentem,
expirat turifdilht.hec dicit.

I Tem £  fi ruderc delegatus ttiter!oquendo pronuitcia*
•* uetit fefuper aliqua caula procedcre non debetc,ufqu<--
adeo mnfdictonetn auu tu, ut etiam exlitigatorum con«
fcnfutlUm rciffumete non pofsit.

Siinreftripte tempu apponatur, traufafi* termine cicpiraf
iutifdiRie.bec dicit,

CEd d Sc  cum caufa intra cettum terminum deciden^
^dacommittitur, termitto ftaniaAo mandat um expirat,
nifi tentpus communt partium confenfu proregatum fuejs
rtt. Tcrntinus auretn tune incipit cuircte, cum mdices lt*
teras recepiftecontigcrit.

Petefi om- eemteniri vigoreliterarum pefteriorttm . etiam ne
facientium mentienem anterierum , quaraduerfariu impež
trauit,fedptramtum non (uit vftu. h.d.

KI On abfinfili rattone conftuutum eft. e  utfiqais Rrf
'poftoltcas literas isrpetransinfra annum, poftquant
tudteum copijitiluhuciit, dol o,uel nfgtigemia ets uti di«
ftulerit,aulhoritatc pofteriotum Jitetarum, quaspoftea
fot fan eius adueifariusimpetrauorir. conucHtri uiieat.li#
tetin poftertortbus nullamentto deptioribus habeatur«

T{ccufati»ne txtingHtrurdelegatio , cumiudex datuefujpe.
chu foftulatur,<b-pronuttciamr.b.d.

L) ficafatione quoque extmgoitur delegatio : qnod eo
^' s_ cafuicctdit,quo tudcx datus altero luigatorum pe^
teme, ob probabilem aliquam fufpicion:s canfam ab
itijicio remouendus prontinciatnr : utput.-i, f (t  iudex
datus dicatur dotnitrus Iitigantium • aut conlanguineus,
aut adaocatus, aut cum altero immodicam contraxiff«
famiharitatem , aut ab eodem in alta caufa partem ap^
peliafte, aut nondum iudiccm ad legitimna actatani
pefucnifle.

Oualitcr cognofiatur Sr expediatur caufa fujficienii.h.d.
f ) Ecufationis autein caufa uarte cognoicituf. g  nam
contra unum exduobusab Apoftolica fede dele#
gatis fufpieionts caufa proponmtr, fi quidetn rila clau#
fula appofita (it, < 2 updfiarnlo interefe ma pofunt, alterim
caufaprocedat:  coramnon recufato coniudice expedten#
daerir. Vbiuerdnon eft difta daufula in referipto, de#
bet fuper boe ad arbitros recu.fus Iiaberi, prout Grcgo-

1 c. fi dtlegatu.de off.delrg.m 6 .  b ca.fcifcitatu.extr.de
rrfeript. c c. fignificantib. exrr. deoff. deleg.  d c.decaufit,
ext.de offic.deleg.  c can.fi autem.i/r c plemnque.extra.de re~
feript.  f can.caHfamqua.ircah.mfiKuante.extr.deeffic.de-
leg.  g c. fi.centra.deoffi.de/eg.in  5.

DDd

99

Inftit. luris Canon,

riama conJfftutfonehtids contme'ur. Cum autcm dde^
gatus Epifcopi recufatur, rccufat onis caufi cora Epifco
po ,pbanda erfi, c licet coram-ipfo,q recufatuj*fic allegada.

ludicium fummarium efi, m (juo fubtili ordinu tudiciarij
vbfcruationepr&termijfa proceditur. Ordinarium folenne efi,
iu cju,o feries ludictana teU obfcruatur.h. d.

T> Vriusiudicicrura tema diuifioliaeccft, q«dd qu 2 ež
•‘•'‘“dam funt fummana , quasdain ordm xnzSč  folennia.
Summamfim?, in quibusiubnii Sč  folenni ordinis iu£
dicnrrj obTeruatione prietermilTi proceditur i ut funt a
caufajelecriomim, prouifioiium, nntrimonrj, afur«rum,
&limiies, ih  qiubus nec foieunts Iibelli porrcAio, ncc
iitis conteiotto ek necefiaria., fedfimphciter de piano
line ftrepicu ac figjura indici ali proceditur. Itaque de
liis iudex, etiam tempere fernrum ob hominum necefsi^
t>afes mdiiltarumcognofcetj&iitem^dilationes ainpman^
do,cxceptiones, Sč  appellationesdilatorias, 8c  frnftra?
torias repellendo, qtnnfo poterudjcietbreuiorem.pro^
wt lisec duabus ClemeiKis lucukntifsimis confhtutioniž
bus  latius conffnentur. Iudiciuni ordinarium Sč (ož
lenns eft, m qno exquifito Sč  folenni iarts ordine Ter j
nato proceditur : urputi, Iibeilum porrigendk, litem
conreftando, Sč  alil faciendo, d c quibus infri lauus uit
futi  Turnus.

I> H  PROCVRATOfUBVS.
TITVLVS H.

fudicia exercemus per nofmetipfos, & perprocuratores t  vel
fyndicos  :dr tjuotprocuratorum (pecies. h.d.

£ Xpolius ge.irribus iudiciorum , confequens nnne
ek, ut. uidearmis. per qins peiToifas ilia exerce£
ripofsini. Exerceraus igitur i udi era nem faklru
per riofmeuplos, ucrum etiam per procuratores noftros,
autfjrndicos. Procurator ek, qui aiiena negoti.i man-2
dato domini; u el q ua kdo ru i n i ad m im kra r. Studie us b
eftuniuerktatts defe:vfor> Sč  procuratorv Fond procu^
ratonnn duae funt fpcaes: aiij enimdantur ad iudida,alij
ad negotia extra ludicium expl(caml u

Procuratorconftitui poteff paterfamilids, t^rfiUuffamilicts:
& a d negotia poteši procurator confiitui , cjui natu* efi annos
xvij.ad indiciaJolq.m n ut tu viginti<juin<jue. h. d.

]3 v> dl ar.temad iuduia no u Tol'im paterfamiliSs, ue-
■* rum eiiam iiliusfamiliJs t  nulio intercedente pa?
tris conCcnfa,  fferi procuraeor, fi legitimam a*tatcm com?
pleuerit. Licet enim  qtus poft xvrj, anntitn procurator
ad negotia ličite conkituaf ur,  ad ludicia tamen,Kiiima^
iorxxv. aimis fucrii,conftini nou poterit.

' I 2$4t2te annos xiiii. poteft ejfein indicio fuper caujTs Jpiri~
tuahbtu per fe,fr perprocuratorcm , non obJlantepAtriaporefia-
te. heedicit.

A Lind d  tainen iuris eft in principal! : nam fi is  ad
■*"*-quarttftndecittunn aetati? annum prruenerit, tncauik
ben?iiciilibus> Sč  aliisfpintualibus , necnau ab ltfdem
dependemibus , ad agemk«n s - defemlendkmque per fe,
uel proLuratorem,perindeadiniftendub erit, atque lini*
geiimamquintum aeratis annummtas diet,nec e  Hllap i*
trise potekatis, uel uoluntatis errt habendaratio: quan^
cjinmalfis regufaritei EliusfuHdits fine patrisaifenfu lji
Audicio eile non pofsit.

j&uomodo fit agendum  ,7 ?minof /jnxtmrdecim annU in caufis
§>mtimlibui in indici o cjft v elit. h. d.

Q VoMf</ qtmu:mdcemuim annumnatusnonfuerif,
inhuiufnodicaulis , nec agere, nec defemlerepcr
fepotmt,fed uel per Epifoopum,uel ciufdem efficialem
ad Iias htes curator jfibi dandus cm* ud k/naicr infant/

a c tem.2. de indic.& clem.fepe.de verb. Ji gnijte at.  b ext.
de fyndico.  c cttn. (jiugenerulitn -§• i eod.tit . in 6.
d can .fin.de iudi.m  <$, e c*n. fin -% in hnmjmodi,de tud.in C.
i ucn■ fin  •$.- fivero. dctud. m  6.

ICO

fucr t, cum authoritate aker/ujeorundem procutarorem
cbnkituere poterit.

1  Delegatu * fedU pofiolica in cetufis cju& agitnntur čarat*
feprominori (juatuordecim annomm , poteft eidem cukata ret*^
dare^vel authoritatem confiituendiprocuratorem. St omnu %***
non prolnbetur , poteči ejje procurator . h. d. .

Q Viaetiam a  Apoftoltcsefedis ddegatus, Sč  abe^
_ dem fitbdelcgatus adeas duntaxat cauTas*^ 11 * c0 ^
ram ipfis  uentilandsefuermt,uel curatorem dare, ue'
curatoris conkituendi authoritatem prseftare poterunt»
Conftitui nutem poterit non fokim clericus>.ueruta etti' 13
Imcus.  Reg.f liri ter b  enim omius, quinon prohtb-f ur *
ad procuratoiis officiuin idoneus lubetur*

Si dno datifintprocuratores in folidum , occupantU erit
lior cenditio  , nift man dat o fit comprehen/Um contrariur*  * ^
cafu folkm altero non valents y  vel nolenteprojec/ui, poterd fr
choatumnegotiumjit/cipere^ni/tiiitjiui non pro fe^uitur,  -

fubfiituerit. Si non fint dati infolidum , vntufine alio proces
re non pot/nt. boe dicit. v

p T tam unus, quain plures pofiuntin unacaufa conjj 1 ^
^rtiipiocurarores. Si tamen c  duo timal, nonaJ^” /
qudd mfoliduai kntprocuratores, conftituantur,
line altero norvadmmetur : feo&s, ii lint mfoiidinn
ftituti Manc enim dlius melior erit condmo, quip^ r ^
tiscotvekanonemnegotium pnmus occnpau:rtt. Et^ J ^
rmnus Iitisfadus alterum excludet, niii conkitucin 4,1
x t:iic, quddoccupanfis conditio mclior eifenotT d^ c /
ref, T unc enim li eatn,qui occup tuu, lut legmtne i^P^
dlricomingat, aut prolequi fo»tanoht, poterit .tlrci^ 2 ^
gotmm ab alioinchoamrn fufcip^re ac perficcre, dwm l3,/
men abairo akus non fuent fubkitutus.

1* roču rato r con (bi rut us etiam ad eatfua [peciah mandat
ex>gunt } ne> »otefie vptiedre ea h a  ex/gut man dat urn fpeci^’
ni/iin pro curator to fit fafra exprefiio alicfuorum artieuior^
jpectAh mandatarn- ex:gentmm ■ q:to čaju etiam non expf'°Jf^
ar ti culo s poterit exequiprocurato r . b .d.

Q  Ed ikiecmus lic procurator, like pid res*, fines min^j
^diligenter cuftodiendi erun,ufq.ue a ded ut it general^
ter d-  epusadomnia, enani^Tpecnlcmi;idrumexi3 e: ^
tia cpnftitutus proctiratorfuerit, extu generalitati5l ,l,/
iulmodiad aUqueni arttouli.nn, in quo mandatum
cxigirur, admitci non debeat, mli elan Tulim generali
quorundam amculorum fpeciale mandatum cxig-m IlU ^
Tubfequamrcxprefsto :pura' cranfiftioms, Sc  imiur*^
dum deierendi, T unc enim Sč  non expidfos caTus
datum complcdctur.

^Mandat urn non compleStitur matom , quamfin t in prot*’*
ratorio exprejja. h. d. \ '

C^Runma e  tamen, ueldefe^os in perTomm
^^ueeius, caiusf iaore, uel fv ienda, uel um f.iA’.a
prouifio, non huiufincdi generalu ms, uel exprcTsicii^
obrenni,opponcndi facultascomperit, nuj Tupcr hoc ^
u J tn man Jati s habeat. Nam huiufmo h generale rn.md^
tum grairiora, uel miiou, qui>n iiupTo procuiatorio
exprdfa,uon compleclif ur t

e Trtcuratori ad negotia liberum efi efuandocuntjue fubfiiM 6 '
re. ‘Trtcuratori vero ad iudicia fubjhruitur fiolumin cafib* 0
h i ce.xprefiu .boe dicit. /

Q Ed&i11tid non ekomittendum, quddlices procu r y
^toriad negotia / liberum fit aliu»nquandocunqu eC ' c *
fiituere, ludiciariotamcn g  mtiuiue id concedi, ntfi
lisfueritconteftata, uel in rem fuam d.tfuslir, ueli^ 0 ,^
niinofjbftituendi fuerit concefiapotekas: quo cafuc ri '
am non exprdfun perfonam poterit in frocuraio^
rem ehgere.

a c. fin  -§• delegatu, deiud.in 6.  b can.i.eod.tit.i” ^
c can.fi duo eod. rit. in 6.  d can. qui ad agendam, eod. t[t ‘
in 6  e elem.z. co, tit,  f can.  i fin .eod. rit. m 6.  g

lic e t. d, r. tn

JrguUrd*

Lib. III. Tit. II.

ioi

'Ktgulmter in emjts crtauntlibui kok  poteft interucnir*
P r °(urator.h.d.

Js^Ontamcnin omni iudicio procurator.interuenirc
poteft. In ciriminalibus a  enimcaufis neq; accufa-
* Q r>neq; accufatus,nifi per ftipfos in\petere,veldcfen-
derepennittuntur,niii b  vel ab illuftri propulfanda
“ t  ittiuria,aut rei contumacia fit excufanda , vel contra
*cculatorem fit excipiendum, aut de leni ciiitiiuc tta-
^ctur,aut li degraui agendamftt,ciuiliteragat-ur.

Clcmi & monacht non pojfunt ejjc procur-i/ores niji proprta
ttcLJis. ,vrgente neceffita-te & fuperioru lujfu.h.d.

£ Ed nec omnes ad procuratoris olHciuin temcie sd-
0 irur,idebern.Ueoq;Epifccpus čc vniuerli facerdo-'
t ^s,cuiRadfolam.Dei laudem, priomn^i operam a-
^tiones ftnt conftituti,ab1miufmodi miniftcrio cxclu
dendi erunt Idemquoq-, obtinet in monacliis: c  nam
&ill6s,.cumfoiirariam vitain degere profireantur,a fo¬
rinti ftrepitu.ac litigiis lummouen couenit.Piane mo-
ttaftcrij exigcntevtibUte, d  velneceftuate, 8eAbba-
tisaccedenteimpcrio,ad procurationis e  oftkiumac-
cedereminime prohibentur.

Carici regu la, n ter coram fsculuribui iuduibtu pofluUre non
poJJUn/.hoc dicit.

jJOftulandi / quoq;qfticium clericis , quiftipendiis
ftibftentantur eccleiiafticis,corain lccui&ri iudicein
f ec ul arih us negociis^ intetdicitur, nili propiia-caulam,
vel ecclefia: fux profequmi fuerint, vel g  nili vrgente
neceftitate p to conmudjs »auumferabilibus perlonis
poftulare velint.

Sxcomn r etinua,ci necproprio nomine , n ec al/eno p°jfuntejfe
* n i udi c to .ritji a d d Jen/io nem. h.d.

J-4I vero,qui excommunicatioais vinculo innodati
*funt, h  nofoldm procuratorio iicmine in iudicio
mterefte non poffunt,verum etiam nec proprio aclcre
ta men impugnante,excommunicato reo legitima: de
^eniionis copia non eftadimenda.

'Trocuraror vniuerjitatii fin cpia funt excommunicati , non
fotefi a iudicio repe Iliriji tnbm c&Jibu*. h. d.
jk s Edbelle dubitaric6tigit,anvniuerfttatis i  alieuius
'procuratorex eo repelli debeat, quod'm3iores Če iu-
tati perquos cadern vniueriltas rčgitur, ternpore ,quo
iniunčlnm.fuit procurarionis ofticium, erant excom-
m unica t ion i s kntentia innodati, quaft Čcille repelli
debcaijcu.us non recipiuntur authores ? Errefponium
eiiduuuhnodi procuratorcm non repellendum,nift vel
fthipii excommimicauin literis piocurationis eftent
xp. vili,velalias eoruin authoritatejarocarationis in>
Itnutio raeta fuiftct ,aut ipla vniuerlitas excommuni
canonis conlcia limul cum ciseundem procuratorem
'Canftuuiflet.

ProcuraterrcHOcanpoteJ} exprcffe,& ta:ise,puta Ji domin tu
.perje mcipiatKtufam traffare.b.d.

^  Andiuautem durat quis procurator>quandiuis,qui
ca m. co n ftiiui r , r eu o c e t, Ii ue expiefse,(iue etiam ta-
cite.Vnde k ii tu Tjtium iimpliciter proenratore con-
ftiiueri ,isqj in iudicio procuratorio nomine efte cce-
pent,deindctu,fmeamebiein contcftatani, liue poft,
adcaufainiplam venias,non vtipfialfiftas, (edvr cau
rameandeintracles,rradandocaulam Titium procu.-
ratoremreuocarecenlens:niliquod non anirno reuo-
candi facias,vel cxpreise protclius 1'ueris, vel ex aliqui-
bus appareat conieduris.

..lAtfus preued-ns JubfequentČ interpret a,t ur .h .d.

Q Edft eundem Titium fub ea forma l  quotiesteab-
^efte-eomj^erit, procuratorem conftitueris; čepoft-

a c.t/i criminx.i.q.iglo.l in c venicns.exr.dc tcatf.  b c.
&bfens*§  c exc.necler veLmona.ch.  .d can.monac.

I ^*f.i. e dem.}.cočCnt.  f cei.u.extretdepofiul. gc.Jhi. extr.de
P°fr-  h c.intellextmui>exrra deiudictu.  i c.Ji .eod.tit.extr,  k
9 ue ^'^Jeuu.eod.cir.in  6. 1 c Ji tjue.inprin.eod.tit.m  6.

TO 2

modum per te ipfum c.iufam ttsAes^oa ptSpteres t»-
'men procuratorem reuocatevideris. OuiinmoTitiu*.
quandotunq; abeffe te contigerit, procuratoris aflu-
met officimruj.

‘Tncnrito, SfublUtuir j »«n poteft fi.bftitutum rmscare.mjt
ir reutcvidi bahatpoteftarem.EtprtcKrattrjuifubjhtuit  <*
vna caufajionprohibtturin abuj, iutromrttcre.b d.

Tlite autem de reuocatione domini funt intelligen *
da.Nam fi a procuratore tuo a  alius profuratorie-
gitime ,fubftituatur,pofl: mandatum fufceptum, etiatai
ii eofnbilitmus vfusuonfiierit^ab illo reuocari, nifl e-
tiam poteftas reuocandifuerit cidem conetilajUon po¬
teft. Sed fijdimad plures , vel ad omnes caulas Titium
generaliter procuratorem conftituiffes,is in vnavd in
altera iubftituerit,in reiit|uis procuratoris officiunt cx-
ercere rainirne prohibetur-

^dilacumproatraetrt MMcato ,donccigrumtur reuocatit,
tenent bec dicit.

A Dbxc etiam admonendi fumtis ,quod fr ignorante
4 indice, vel aduirfario, b  poft conteftatam litem
mandatum teuocatura fuerit,rattim efte debet iudi-
cium,in quo quispoft ignoratam reuocatiouem quaff
procurator verfatus fuerit.

MdTumotiium concrallum per procuratorem reuocatum  n.*
tenprjicet rcHocdtio nori venerit adnctttUmparrium.h.d.

|-y On fic tamen in matrimonio ftatuitur. c  nam it
1  ^ procurator-ad contrahendum fpecialiter conftitu-
tus,antequam contrahat , a dominorenocauis fuerit,
contraftum poftmodum matrimonium, licet tam pro¬
curator,quam ca,ciun qua contraxit, reuocationern ha
iufmodi penitiis ignotaueiint,nulluis momenti peni-
tirs exiftet:ciim lllius confcnfus defcceiit ,iine quofil-
mitatem habere non potuit.

iiaiuduijpoft reuocationernprecuraterk non rgnoratam_ 9
non tenent.h :d.

Q Vod .fi fcientibus indice d  & parte mandatum re¬
uocatum fuit, St nilnlominiis eft in iudicio pro-
ceflum per procuratorem reuocavu,tam alia ačta,quam
ipfafententia nullum afferet domino pratiudiciu : citm
falfi procuratoris exceprio e  non folum ante fenten-
tiam,veritm etiam poliea podit obiici: qua probata ia-
dicium prorfusnnllum redditur.

e f ur at io mandati non impedit refutantem acceptare >Ji
rnandtni perduret in voluntat e mandandi■ b .d.

K On / idem iuris ftatuetur ineo,quiabfensprocu-
^ ^ rator conftitutus prarfentatum iibi mandatum fu-
icipere no!ledixerit.Is enimrefurationehuiufmodrne
quaquambbftante,quandiuconftitucns in eade volii-
tare pcrftitcrit,ad libiium mandatu acceptare poterrt.

%eccptio inftrumenti  , t' cautio domini operantur , Putinu
procurator nonpop’itrenuuciare mandata ,fed tencatur defen-
derc.hoc dicit.

AT g  literis, vel inftrumento, quibusre aliquis m
** caufis fuis procuratorem conftituens,pro te debita
modo cauit, iirnpliciternulla fafta proteftatione.ate
fcienrer reccptis , non potes poftea recufareilliusde-
fenlianenmmo cogi potc-ris illum defenderein onmi-
buscauiis^negociis.ad qu.i:pr?difiainftriimenta > fea
literat fe cxtendunt.c'um perhocadomnia tuum prafti-
tifle videaris alfenium,

Mor te conjlituentie e xpirat man dat um , interdum etiam re
non integra.h.d.

jV/l Orte quoque conftituentis definitquis eiTc pro-
1 1  curatot,quod interdum obtinet etiam re non in¬
tegra. Nam h  fipratlatus, vel reftor te pro beneficro
fno.vel cccleiia procuratorem conftituat, & tuvitient«

c. n tjui.de procur.in 6. b c.mandata extr.eod.tit. c c.

u.de procur.m 6.  a c .inpnviat ione .ir Jeej.extrauag.
j e c.in nofira.extr.de prot .in S.  f c.hc". u eo.til.m  6,
g clem.i.ced.tn,  li vlcmfi.ea rit.

J fi-bfin

P D d' i

103

illolitem eoteftatus fucrit,»utnegotium aliter attige
iis,poft mortetn umen illius,etiam quo ad ccepta,pro-
eurator efle definis.

Inftit. luris Canon.

104

DE PACTIS, ET TRANSA-
ftionibus.

TITVLVS lil.

Jlfeta iudiciorum interdum deuenitnr ad palfa , ad tranja-
fhonei,& adcompromtjfa.b.d.

C Onfcquens n« nc cft,vt videamus de ferie, Sc a-
ftis ipforum iudiciorum. Sedquia interdtnn
accidit, vt iudiciorum metulitigaturiad pada
Sc tranlaftioncs veniant.aut adarbitios dedinet, ideo
priuspaucis dehis dilpiciamus.

Tatu fant feruanda,&pet ca ariatn ir.dultk ^ipojbtlicit de-
rogaripotejl .h id.

U Tquidempaftainterquofcunq;, quacunq; de mi¬
gnita,regulariterfuam liabere debet firmitatemme-
queenim quifpiam, vtdiuinuinmonet oraculum.ea
qi:i dclabiisfiiis ptoceduntdrritafacere debet. Qu,od
quidem vfqncadeo obtinet, vt Apoitolicis etia indul-
tisp.irtumderogct.lnde a ctira monafterio ab Apo-
ftolicafede libera fepultura ebncefla eflet, paftumq;
efiet cum Rertoreparochialis eccleli:t,ne parociliani
iplius adfepulruram recipcrauur.refponfum eft,in di-
rto manafterio fepeliri eligentes.obftante conuentio-
ne,voti fui fieri non poffe compotes.

Ta Jam,por cjuodf.lia dotata renuntiathareditati paterna,
turarnento vaUatam.tenet.hd.

"P odem ctiam fpertat, b  quod partum afilia,dum
■'"■'nuptui u'adinu,curn patre Udu m, vt dote conten-
xa,adbona paterna niillum habeatregreflum , ft iura
mentovaUatumfit,licet Icgeciuiliimprobetur.feruari
debet :cum tale padam non verg.it ina:tcrnac falutis
difpendium_>.

Tajam (jat d ten dit dd pcricttlum anima.non trgat.h.d.

Q Vod (i feruamm in animas tendat detrimentiim,
j:  quiafor:e (it partum jde rc turpi, veluti quod
poftmortem Titij clerici Seius i.i bcuefieto fuccedat:
vel aliter de iurc.vel dc farto fit impofilbilemullam in-
ducet obligationem.

TranfaJianee ,(jaa non funt tari ton t raria.fr utiri debent.pf
partium ttttibut dertgant.h.d.

■'pRanlačliones d  quoq; fimilem iuris firmitatem
■* obtinent,vfq«eadeo vt iutibus omnibus,quc parti-
bus,aut obtentu prsfcriptionis.aut priuilegij, Teu quo-
«unq;modofuffragari poterant,vires adimanr. Sed &
hoc de illis tranfartionibus intelligere nos oportet,
qux non funt itiri contraria:. Alioqui fi autfiiper refa-
cra, t  8cIirigiofa,autin caufamatrimonij interpofita:
S«t,nullum robutobtinent.

DE ARBITRI S.

TIT. lili.

JQui fnt f topne arbitrt.h.d.

A Rbitri/ dicuntnr proprie,qui millam po^
teftatem habentes, confenfn litigantium in
iudices eliguntur, in quos compromittitur,vt
eorum lentcntiacftctur.

Tam m indicem ordinarinm, ejuetmdelegatumpotell com -
premini.hoc dicit.

OEdetfiqtiilegitimaiain partes poteftitem habeat,
‘*-ub cifdem tamenin arbitroseligi poterunt. Quod
non folum de eis intelligendnm eft, g  qui oidinariam
«xercent iurifdiiftionem. Yerum ctiam de his,qui dele-
gatam tantiim obtinent.

a e.\. deprtJ. in 6.  b cap.z.depaB.in 6.  c c.fin. ext.de
palf.  d c.\.ext.dttranf.  c t.conftitattu.Pr c.fin. ext. de
atanf.  f can. dtftdtctbuc.^.-arbitrarij.  a. q.  g can.cdm
thm.coir.tod.gl.pen.can. d indicih. z.  j, (.

Tonit perfonaifn (ju at n vi pttcff ctmprtmitti.h.d. {

CEdneq;fcrui, a nec, qui feruis fimiles fnnt,moiP^
^chiScregulares, arbitru infereciperc potTnnt
hos enim quies, orario,& manuu labor.no autem 1 «>
faram fpeftat cognitio.Haretici quoq ;,apoftau:,
matici,infideles,5cexcommunicationis vinculoob
liftumpropriuminnodati, Arbitromm in fec(Sclu
aflumerc non poterunt. . _

In lajcatn de reJpirituaiinonpotefl cnmpromitti , nifijii t 1
rita adinniluf,vtLin eamfit camprotnijjitm datbaritatt rAp*
fiolica.hec dicit.  -

C Ed nec in eum, cuius licet ex delielp aliquo non 1
^l$faa:ftimatio, laicus b  tam en eft, de te fpirit***.^
compromiffnm fieri poteft. Si tamen e  is, aut d crl '
co fit adiaaftus, aut Apoftolica authoritate eo®? r0 .
mifiitm fufišeperit , Arbitri partc« excqui mini®
prohibebitur.

In fcemineu ntnpotelf conepromitti, nifiidpermittat rt^\
nit conficetudo.fr ordtntt .^ut nonpiohibetur,potejl rccipet' cl
prtmijf cm. hoc dicit.

COemiuaE d  quoq;,licet illi fummte opinionis £ *^
1  ftant,abomni iudiciali examine vfqueadeo funt'
parand;e,vt ex illarum fententiis nulla petna adue rlu ,
illius contemptores,nullaq; pafli ezceptio oriatur,®.
tegionis probataconfuetudotalium munerum part< c1 ^
pes illas redderet.Ctcteri vero,quos ueq; faerorum Cf
nonum,uec fecHlarium legum ftatuta fpecialiter at£ cl >
omnesadtraflandaarbitriaadmittendi erunt.

R epcriunrur cjuidam.cjat non pofftntcompromtttere- h-d. ^
C lemi autem ij, quosfuprarecenfiiimus,atbitria cl( '
^crcereprohibcntur.ita ctiam illorum quidam c°®‘
promitterenon permittuntur, quitamex libris Pon* 1 "
šcij,quam Cxfarei iuris comodiiis cognofci potem®’

Tonit caufas.ftper ejuibiu nonpotejlcompromitti. Et(J u °
fupermatrimonit jpirituali potejl compromitti,Jccuf Japet  t®
nati.hoc dicit. ,

pLerxquc ctiam caufac atbitrorum notionem e« 1 *'
‘ giuntmam « liberales,matrimoniorum,tiliatio nlJ ’
mouachationum, conuerfioaum, in integrum refti®'
tionuiitem f  criminales > 8cqtixmaiores iudices e**"
gunt,perarbitros cognofci non poflutit. Quod autt®
dijimus dematrimoniis copromittinonpolfe,dc cJt '
na)ibus intelligendum eft.nam quod de fpirituali m 1 '
ttimonio compromitti podit, fecundum ea, qux(up 1 '*
dixirnus,nu!!atft dtibitatio.

xArbiterfuperpluribuc Jifuper vnt tantiimpronnncittf tn
cxpira:campromijfum.nijibabnerit d pattibcu facultata*
prtnunttandi.h d.

F lniuntur autem atbitria pluribus modisivtputa, 1«®'
tentixproUtione,Sctempotislaplu.SenteiHia:p r0
lationefiniuntur atbitria, ciim de omnibus, dcquib® J
compromiflumfuerit,arbiterpronuaciauit. Nam »d«
quibufdam tantiim fententiam tulerit, nifi talera
nuHciandi potefiatein ipartibus habuerit, cdprois 1 '
fum non expirat.

T ermini Upfu tompromiJTnm expirat.h. d.

T Apfu temporis cxpirat atbitrium, ciim termin* 5

^compromiflbcomprehenfusreinfeflalabitur.

^Morte tam arbitromm  , (jadrn campromittentiam eo:p r
compromtjfum >niji{pectaliter JttdiJam deharedtbno comjf*
mittentinm.h.d.

A/TOrtis g  quoq; intementu compromiffa irrita®'
^  ^rur,tam arbitrorum ,quam etiam litigatorum-
promiflum h  eHimin compromittentis hatedes no
extenditur,ni(idehisquoq;fpecialitercaneatut. Sn n
& alii modi, quibus compromiffa finiuntur/ qn®

a can.  z-fe- fenu. 7,tj  7. b c.conringit.extr.eod.  coP
tam.inf.ext.eod.  d c.drleciif iJ.txt.eod.  c t.ptTj./n/vV
dtreflir.in integ.  f d.c.pcn.in iriitio.  g c pen <txtr. de ojp
ielt.c.txpattt.infin.tKt.tei.  b capfi.txt xo 4 ,

105

Lib. III. Tit. VI.

106

tanncn,vt ad ccrpmm iudiciarijordinis propofuum fe-
fcinemus»cx aliis iuris libris cognofcedos relinquimu$.

DE IN IVS V O C A N D O.

Tl T V L V S V.

tudcK debet baberonotariu^vel duos virus idoneas , qutfcri-
bant aflaiudictj.h.d.

E Kgo fi parte$neq; pa<^ionibtts,ncqj rrap/aftio-
nibu$,neque compromillis concordes reddi po-
termit,adiudicem deue« i en d um e rit. iHud aa
tem in prirnis profpicere indicem Oportebit,nefcilicct
dcbitarfolennitates in iudicio pratermittantur :adlu
bebitcj; a  puhlicam perfona , ant daos viros ido-
ncos,qui vniuerfa ada iudicij confcribaat, vt luno
ctntianacouliitutione, in generali Concilio edita, ia
tiiis continctur.

Initium iudictorum cit citd.tto.j7ne <jua oftiHrt drftu r egu la¬
ti ter funt nuUi.h. d.

f^\Mnium h  autem iudiciorum inftiniendoruprm-
cipium & fundamentum funt citationes, line qui-
bus omnia,qax aduerfus abfcntes in omni negotio,iut
locoaguniur,viribus carent. Nam ncq s , naturalis ,ne-
<|ue ciuilis ratio quenquam indefenfum iudicari per-
mittit-Quicunq: igiturcuni altero iudicio contendere
voluerit^antc omnia curare debet,aduerfarium ita mo-
aeri,\rt fefe coram iudice cxhibere tencatur.

Ek  (j uatuor capttibua etuforia redditur citati *: & cit at ut
* nonfiio indice non tenttnrcomparere.il. d»
pittamenintcrdumpluribusmodis, <  ytquisvoca-
A  tioni dcfcfaftxparereno» compellatur, vtputa ex
pcrfonx qualitate,loci conditionc,tcmporis ratione,Čc
forma citationis. Pcrfonxqualitas inefficatem reddit
fitationem tam ius dicentis , quAm eriain in ius vocati.
Nam lite is in ius vocet ,quem tibi iudiccm non elle
competentem manifefturo fit,dubio proculad compa-
rendum vocatiotalis teminimecoar&abit.

Sllui l-giumt cit atu* mu tanit indicem  , uon proptereapoteft
dedmare iudiccm^cum (itpraucntttf. b.d.

Cltamcn d  contigeriteum,quilcgitimk citatusfue-
rit,alteriuspo{frnodufieriiurifdi<ftionis ,quali prae-
®entus,ius reuocandi forum non habebit.

Citatue ad in pan namJpohatom non tenttur comparere.h.d.
Dem iuris eft,liiudexquidem tuus fit, e  ex co tame
te niandet vocari.vtin iudicio cfi fpoliatorc tuoftarc
compeilarismec enim anteacomparerecogciis, quam
adomiuaCanonicereftitutus ftteris-. /

L  c a: tjuahtatc loči citatio non arelat ad eomparendum.h.d,

Ocus ^ qnpq-,adquem vocatus fueris ,tuncinua-
lidam reddit citationem , cimi autincertus eft, aut
citantif non fubetHurifdičhoni.Tdcm etiam dici potc-
iit,li cit and us C-Stra iudicis territorium moram trahete
copcnatur. Tune enim ius dicentiimpune no pa ret ur.
Quemad»nodurni li locus citatiorn deliguatus pefli
lens lit,aut,alias pro citato male tut us. h

Dtebue feriatu in honorem T)ei etiam exionfen/ii part ih  m
nonpotepprocedi.Etangujlia tempom ad coraparcndum dati,
vitiat ntationem. h. d.

C Ed & (i te iudcx milem adefle, aut inter angulia ni¬
žini« tempora, aut quxvencranda fmt dimni cultns

gratia »nuiias vites habcbittalis iuflio. i  Q«amuis c
tlim non prorogare,fed cxpcdirc deccatqu*ttioncs > vf-
queade6 tamenhis diebus iudicioium ftrepitus debet
conquiefccre,Ytmin vel necelfitas cogat,vel pietas fua
dcit,confciuicntibus etiam partibus, proccdiis habi
tu> non teneat.

1

a ca.^Honiamcontrti^Ktradepriltatio.  b gl .pen.c a Ec-
jslefiafanttAuMd it.cxr.de conflir.  c glo.t. cdn.penul.f.tj.i.
r  d č.pe.ext.diforc coni pet. \  c gl*, l. can .pen ulr.^.u z.  f ca.
(.J.!, e tlj.  < t-rt  5  a.Z.  k c.t* ctrctiu*. ix:ra

Ftriuinlultu ktmin<imc*uf*rtn%HcUri

A Liud * taraenobtinctjfiobhominumnecertititct
^‘fty:»sinduItJ! fueritn-Tunc cmmačla cunčHtcnct,
fi dc partium proceflfeiint voluntate.

T)etfga • tu dtbrrin cit ti ione inferere ten o rent /it met vri fit-
ttu,& di/ignarc auditorium Suh.  e/fin ordtnoho.d J.

} A in veto nrnltum iiucreft.dolegatufne citet, an ordi-.
^naiiui.Ulcciiiir.cumalienivtaturiurildiftione.lo«-
gčrcinotos, uon nifi litcriscomitufiionis i  fiix (eao-
tem contincutibus , &u*rr.i certa fpacia ejiieni vocare
potcrit-Etcum projniunl no habc a t auditorium, ceuit
huiufincHjilitens It 3 cam,vbite-otaiuscxhibetcvalea«.
defignareibum oportcbit.cunun oidinatio nulla Tub
lit huiufinodi noceflitat.

Temr.Cjuiitrgindumfit dcUotti .ftiurifdiiUo licu etefirtt
in pereJnptorie.b.d.

j Tem in delegato quxripoteft, li pcremptoril c pat-
1  tes is citaucnt,6c earu alttra, diei data, lefe ab fen tat
contumaciter, an faltem circa vltimam diei partem lit

in negotio ptoetdendumife vtrum.fi duxeritexp«član-

dum .fitiierum citandus contumax> Etin hac fpecie
niultumintcteft, dnretiuiifdiiho poft peremptotium
terminum,»ncxpiret. Primoenim cafu,i a  dieir altc-
rai» xquitate luadete iudex expcftare potciit, ncc pr»-
ptcreapereni|>totioelapi'o,paticontuinaxcitanda e rit,
nifi grariam cidemfecctit benignitas iudicantisrpoftc-
tiorc veto .nefruftra indicialiv inllantia euanefcat.fi
pattes.ciim id noucrint.fcfeiudici non pnefentauetint,
hora,qu» congrue procedi poliit ad cxequendum, pro-
pter quodeit legitime tcrininum peremptoriura alfi-
gnauetit, ad cxecutionem libere procedete poterit.
Difctetus ta ra en iudex in alfignatioue peremprorij,
non debetiuiitdicbionem fur.ni, niti neceliitas vrgeat,
adcoeoarflate.

Cottteu perefl cx Icritimoimpeiiimcnto non cotvptrcrc: jut
tanter, eejjante debet Jc tudic. prtjenrtre.lt d.

A Dhuc.tametfioinnialolenitetperafla fuerint, ne«
^'vocatusaccedataditidiceiu,quibufdamcafibus ex-
cufandus erit: vtpnta fi fafio aduerfarij impeditns, aut
ad maiujtiibunal vocatus.vel vinculis, autinfirraitate
detentus.autaliis d  fimiiibus caufitiraplicatus non
acceflerit. Debet tamen ceflantc iinpeditncuto,quanto
poturit citius.iudici fuicopiam facere. v

ET

DE DOLO ET CONTVMACIA.
in poffeflionera millione.

TI T. VI.

Quu dicatur vontuman  , & ju.dJSt contuntscit, & ju.bus
p-cenupunixtur.il. d.

f t Rgo iuridice vocatus^ 5c‘nulla legitima caufi
impcdituSjli fciudrci prafentareneglexcrit,ad-

s  ucifafioaocufanceicontumaci^crimcn incurrit.

Tit enim contumacia,ergaiudicemsvel ptaelatpm ccni-
milla inobedientia.Hxc autem varie iuribus coercetur:
nuncemmJitisdamuo,mmcmulcta v nuc expenfaium.
rcfe<^ione / Sc rei fcqucftratione,vcl ecclelialhca; fen-

tenti« g  innodationeob coiuumaciam fuauico*ue-
tus afficitur.

^Acdor mtttiturinpoJfrjTionctn rerum ret contunutci *, depoji
KnnumcffhitHTvertupojpjfor ,rejeruatx qua^ione Juper  pr#-
prtstatCuhoi dii.it.

J iiud quoq;vidctur ordinariumirt contumaet aduet-
^.fanotuo:Cxiiitntc,in polfelfionem earum raum, dc
quibusqua:ftiovcr!itur, vel h  quxalias funt in patri-

a ix fi.in fin.exrr.de feriit,  b x,t, extr.de diUr.gle. z.ca,
pen.i.tf.e.  c c.confitluit not.extr.de offi. deleg,  d c.ijuo-
»iam4 jia'itemdecarnul.extr. vtUte non conttfi.  e cucum
dilcrft cxrr.de do!o (r contuma.  f c.cum dtlrrft. in fi.txt .
eod.  g -v ua fiat emiratu.ext.v t lite non contefiata, h  «#.
vito u.cxt,\KuenQH tontejlata.

DDd »

107

ntoiuorei, prom odo debitfc, ftperfon.ilis inftimaur^
StOj cufiodiatciufiinducaris* miztdio  afTetSus reus vti?
iMntaliqtnodo r 4 fponfurus,Qupd ita  adhucperamium
in  fui conturaicia perfeuerauerit, iudice deccrnente' ucfi
rus pomot  effiams^upe'* proprietite daataxat adaer*
fte  partDkfenGonerefenfata. SediinuITus & pofkfsio^

nem b  fru<fhisdi{apide$,fequeftr.mdterm!t,<& quod di£

(ira&mu eft,in puGinumftatirm erit reuoc.indtibs.

Stol patentih aduerfarj Contumacu non pofUtaffor poffifi
fio n em 't ngredi,v el tliam amifarit, ni bilo minus efficitur v sr us
pojjejfbr elapfo anno.h.d.

Oltamcn propterrei potentiam, €  fiuedohrm contfa
^gerit, ut infra anrtuui rem.Giiftodiendahr nancifeinon
pofsis, uel eti im acquilitam amitras, ne eonruma:x me^
lioris,quimobediens, condittoms exift.tr, de ca n o ni ca
©ecjuitate fancitsm eft,ut hoc etiam cafu ucms,elapfo \\\Z
»o,pofof[braftorconfti£uatur«

Si tchs  centnrrtax dsderir cautionemde fiando i tiri,n ec mul-
St<indn* eftrfuod aduerfarium nonfueritpajfue ejfe inpojfefiio-
ne.Stmifiionem pajjlu rsfiitueruf.h.d.

C-l Oc Umen d  tune obrinef, cum reus nullam cautiojs
* ^»em prseftititrnam S deftando mri cauerit, »vcc intilcs
$andws, quod in poffefsianeactoreHi elTe pafius non fuc£
rir,& mifstonem palfiisilico reftiruendas erir.

KsifferannoUpJo non repatatur poffejpir ,fiper e ant fteterit,
1 U * minus intraueritpojfefiionem. h.d.
f Dem c  mris eft, G annus lapfu? efle proponamr, per
^reum tamer- non ileterit, quo rnmus ant e temununs Sc
poiFefsionemreceperit, 8c  caufionem lederit.

$xcensmuni:atus a delegata, 'Trincipif etiam delegata mor-
tho non poteft ab Ordinat io abfolui, vel alia,prater cpfam in
mor tu artieuh,v sl de mandata ‘Tapa.h.d.

Q Vaeri / contigitji delegat«iS,quireumproptercon-
•j.  tumaciam manifcftam excomnumicatioms uirrcit^
lo innodauit, ud periforem caafa rei feruandar m poffefc
liorrem induxit, rebus exirnatur hitmarus. an eidem iuri
parfcretiolenfi, Sč  idoneamcanrioBem dffercnti 0rdina£
rius abfolubonis beneftciura irnpertiri s  Sc  poffefsioneni
reftituere ualeat? Et refponfum čil, qudd cini delegatus,
4 uo adhocJitOrdm.lrionmor, excommuiucatus ab eo
spon poteft per ali um , prasrer qui:n inaiortis atti#uTo,
fmemanchto fuirimi Pontiffcts abfoludonis grrti.am ob-
iinere, url po$€fsicnem recuperare, uiti altus ei m onere
diicceGsrit, Sc  hon are.

‘JPajfm mifton e., fi marttto delegata pr&fltt infra annu edutio
nem dep&rsndo mri, eti a poji ann u ramp erah it pojfefcon e. h.d.
Ofid g  ne miGuš in polFdsionem uerus efiiaaturpoft
^annu npoffe/Tor, mifsioHem vpaffus coram Ordinario,
uel, lx eius čopi im habere nequit;erit, coram puhlica? Sc
hondšis uaris, wt qa.iižpr 3 efcripaonem mtemsmpat an£
»alem, offerre^ acprasftare poterit depirettdouni cau^
tionem, ut ftc etiampoft annanj per Apoftoliearufedem
poGcfsionem recuperare mere.itur.

Jncanfts beneficidlibus non hitbet locunt miftio in pojjefio.
nem, fed in locum eius poterit precedi Ute non centeftata. h. d.
QBd h  ifta qmdem tune pvocedent, cumde ptofanis
^rebus erit difceptatio: nam qui fuper dtgiutate» per^
fonatti, uel bsrneficio eccleliaiiieo obtinendis cem a!i£
q io litsgat pofTeiTore, ob partis aduerfae contumaciam
3 M? poiiefsionem mittenJus nonerit, ne per hoc ad exi\\ž
grelfus imiofus patcat. Licebtt umen indici hoc cafu
etiam lite non conteftata diligentcr cxaminatonegotio,
ipfum itne debito terrainarecoiuumaciamabrentisdmi^
»areplen te nraefenda.

fontra ream contamacem , fi de cau/a liqu:at, potefifem

Inflit, Juriš- Canon, to%

fentpnua etiam r.n edufaprofana lite cantefiata  * contraaUf^
rsm vero etiam Ute non conreftata. h.d.  t

{ \ i^od intcuhlm etiam ih  pr. f.u?ts cbtinebit: trtpufa#

' 4  cot .Gata iitc rehs cot«,max fuerit. Sc  de caafa

liquoat,ud aetor ip^econmmaciaecrimenincurrat : qa<?
catustumhteHOHconteftata inGanfereoiudeK Sc  teiles <
recipere, Sc  fentemiam ferre debebit.

Si aUor non veneritin ter mite o , ad quem reurn citari feeerttr
debet reo reficere expenfas, grcauere deinpofterum camparendrt
aliks non admittitur ad aham cit at ion em.b.d.

| Dem b  quoqueador,G ad terminum, ad quem aduer-
^i : anmn citari feccrit, ucnire coiTterapfme i\ aen!eiiti tto
in oxpenGs propter hoc fačtis legititne condemfiabi^
cur : Sc  ad aliam cit itionem minim^ admittendu-s dif*
m G de Gdeliter in po.Feruin comparendo idoneam
tionem dederit*

ludex debet ejfe cantentus vna pesna expUribtu  ,
uerfue contumacem competunt: & exerefcent e cantumaciaf^
tefi etiam ad a Hat procedere.b.d.

Vod autem diximus , luribus narcontumicfaf*
coerceri.non eii ita accipiendam, quaGomnes^
mul pesnas utš dicens iniiigere contumaci debeat,
qadd narurum poenarum fibi datur opno 1 unde altcru^
tra, qtr^e migis t^men debear, iu.icx i  pruicipio con te* 1 "
tus erit,ad ainna lUhilomimis proedfarus« u  hoc meriiC"
rit proteruita ;  čontumacis*

li

a c.r. extr.de eocjui.mitUnpojT.  b c*Z.ext.de(ečfaefi.pojfi  c
90ktingit.extraeod.tit.  d c.\. eod.ttt.extr.  e c.unfi*xxtr.
de eo rp mit. inpojf.  f can.pafioralia officij^ praterea. extr.de
affic.ordin.  g c.pafioraluofficij-i)- praterea.verf veruntamen,
txn.deojf c, «rdm. h  m*, vrtu  *«»?«» mrW , in p’f-
/i/Tia ,;« i,

DE EiBBLLl COWCEPTXOiSB.fi’ 1 '

obhttone.

T I TV L V S VIT.

kAB or reo comparente debet elarum indici libelhtm ojfertf*
& cjuidfit hbellrn. h.d.

N primis lgitur reo in afsignato termiko c©tnpared r
iudici -libsiiia ačtor oiiert 4 f Sc  illu ita d trii Sc
ut ex  eifes mfpeAione deiiberare reus nate it, Htr^
ceder c udir;an contende-e: aiqne irt*ft co ten d eiT.kt (nA*f
rpiceve uakat UKlex, que!n<adoiodum i  feconnpieniti
fententu. Nnileinm aliudeii hbellus, d  qua'iii brewi*
fcriptura,cl.:raiTi adonsintentioncmcontiiicns^ con^
tra adueriarium necefftrid conclndeits.

Libeliorum Alij funt accufatorij,alij conuentionates.h.d.
OOrrd libeliorum du* funt Ipecies: e  alq e nm
*  accufatorrj> alij conuentiottales, Accufatoiijldn^
/ quibus quis aliquos apud iudicem alictnus criuii 1 ^
reos defert: de quibus quidem mpraefemi .nobls non e ‘*
inGttutus lermo s  fed inf n' fuo loco<% ordtne dic«^ f *
t4 , onuent 1 ionales funt, g  qmbu&in ciuiSibus dtfcept^
t«ouibus utimur,d:nn?etn noGram, aut quam nobis deb® -
ri putamns, in iudiuio petimus.

Qu.a  debeat continere libellus : & cjuodineptus,vel obfcurM
libetiuu non obligat adrejpondendnra : & cjuod iudex illumf 9 "
tefi lacerare. hoc dicit.

E? Xpnmct lgitur oblatus libel/ns, »onfohim agentis^
^-^conuenti nomen* fed Sc uts  dicentis. Sc .petitacrei^ ^
Sc adioms q naliti tem, Et G perforuli $  e^penendu^
Gt a<Gione> petžndi q«oque caufa otprimsivda er it: abo^
qui nec c orlu en tus refpondere re«ebitur 4  Sc  rudcx libcl^
luni nonlegitimae conwčrronis formam contiuentein con**
c e rpereac deftraere poterit.

‘Tlurcs dantttr caf u, in cpiibiu f ilsnnu libettiporreflio
c/? neccjfaria.b.d.

C Vntnmencafus, in quibus foleiinislisec libelli obla-^
^tiomimmleftnecifrara: k ueluti in q«ibas

na ac fine ftrepftu Sc  figura ladtcij proč edemi uh  crit, SC
inq itbus etiam non conteflarahce teiies reclpi poiTu^
&alijplures.

a c.caufam\cfita^&.c.fe^.ext.eo.  b c.i.eo.tit.in 6. C c,i *
duciA'§-ojferatur.i, cj-i. ci c.i tngloA, extr.de libel.oblat, c
gh.l.can. i.txt. cod.tit . f can.perfcriptafic- •§• libeliorum
q.%.  g d.gloj. c cin.  t. eod. lit. ex t.  h c.z,eKt.to.tit,  i cfi n °
cxtMit>  k (hm-fipt, dt wrb.fign,

Tbcaefrtt”

lop Lib. III.

Henefaciet iudtx jfrem termin are ejuaret finetela tudicia-
via. hoc dicit.

iNhis quoq;cafiibus,in quibus libelli tft ncceffaria
^porrečlio^beiccieKfec.erit , fiprincipales perfonas,
Vel in fubfidiumetiam aduocatos fa^lum ipium pro-
ponere mflem,&c fine tela iudiciaria cotrouerham ter-
tuinaretentauerit.

O blato Ltbello debent reo dari di la! ione s ed exctpicndum, &
ud euitandum obfcuritatem v na m a ten a ejf 'vm in točo tradd-
-da.hoc d/cit.

O Elatotamen fecundum iuris ordinem libello, ccr-
txrcocoiuicntoinduigend*limtinducia:, a  qui-
bus deliberet,- edendum libi fir,an contendendumrac-
c<jptandus,an recufa: dus mdcx;deniq*,vt propemat, fi
qnas ha bet ,cxceprioa es. -Qu« proptcreacoparata: fant,
vt ij.aduerfus quos inftituuiitiira#ione$,defendantur.
Harut« veroquidam antelitis contcftationcra oppo-
nendxcmnt,quacdam vero etiain poft conteftaram li-
■tcm.Scd ne,fiqui inrerhas alieni tra&atus medi; fue-
rintmtcricfti,hiiiufmodifeftioobfciiritatempaiicit,vi-*
d ca m us nune generaliter de exceptionibus.

1)E E X C E P T I O N I B V S, E T
replicationibus.

T l T V L V S Vlil.

£uzdjtt exrepnocjuodduplex ciza e(lfbecies \dilatoria.
peremptoria. St CjHod dilatoriarum ejuadatn rrfpiciittit iudice >
■eju&dam aeforemrfu&dam reum^uadam caufara.h.d .

E Xee.puo eft b  adionis,vel inccntionisexcIufio.
Excepti©num fumma diuifio in duo generade
dacirur: c  autenim funt diiatonas,aut perem-
ptorice. Dilatoria funt,quar rem 3e iudicium differunt.
Haram quxdam iudicis perfcnamrefpiciunt ,q usedam
ftgenti8,qu-sdamreicqmienti,'qiue'damv-exd aftionis &
caufsequalitatem.Pecibnam iudicisrcfpiciunr, veluuz
illius incompetentiamarguunt,velqux deipfo lutpi-
eionein i-igarunt, fccsndumea ,qux luprkfuo locola-
tius expofiiimuS Et hx declinaroriacquoq;, poterut ap-
pellari. Aftoris partera illxfpe<ftant,qua:iUum non le-
•gitimam in iudicio ftandi perfonam habere demoftrat:
quales fimtproci.iratoriaivtpiitA, fiquisper monachu,
aiitregularein,autclcricumagere veht. Iremfi quis vt :
tutor,vclcurator,vel procurator, vel fyndicus compa
reat,6cillum tutorem,velcuratorem, vel procurarore,
ve lyndicuru efle tiGgetur,vel fua non intcrclle.vclau-
oia non debere proteftetur, & fi quzc funt Iris fimiles.
-x per onarcideducuntur-.veluti fiquis ab eo, qui alie
■nam litem delendit, de iudicato foluendo cautionem
poltuict,aur fi ab aftore fe fpoliatum eiTe rcus conuen-
tus c°ra iudicequeratur y ^c proprerea re&itutionis be-
i>Cncium imploret/v.el fi aetor-em cx Icgitima caufa do '
anurn.reuosct. Ač^ionem 8c caufa m r-efpiciunt, vt cimi
p r o po niru r d t  in ep tilu d i n e, a ut incemtudine libelli,
aut de litis pendentia,auteum sond 12 m diem folutio-
jiis  veiulle prartenditur.

"Declnuitonfi. cxctptu>n$i priponi debent anteomnzm e.vce-
ftionem,altoqui amplius »pponinon potenon h.d.

vero regulariier onanesanta litis cont-eftatio^
X  » cm  proponi debent:fedquas dtclinatorias appel-

lauimus,non modo antcliicm conceftatam>vecii-m c-
uana.,aiueomnem dilatoriaxi\-.exccptioncm opponere
reum oport ebit:alioqui fi aba p rimo propofucri t, cum
per boe in iurifdičtionem cms,coraquo propofuit,con-
lenlilfe vuleatur,eiufdem iurifdtdianem fero declina-
le cona bit ur.

Dita/oric e cxctptionef y ncn dcclinmaria reguUritcrprtponun -
toiren£-e litem con t ejra tam^uando^ tamen etiampoft.h.d.  ■

a caH.indH.i.i"} o§cratur.$.c].$d  b gl-in verji. ir rit ari, c.
dHdt,bxl.:'..ex\dt eldtgl.fi. c.ex pttrte.cxr.de fi rt eomps. c gl  I.
9 ce pd °nu?n.ext.e9d. de except*

Tit. VIII.  no

1 7 Rgo in initio litis decFinatoriSeppdhi SetetU, &
"ptobari:c 9 tcr{poftoblatUiti Iibellutn antelitčcon-
teftatam intra terminum i  iudice aflignatum, tjtianda-
cunq; opponi ?t probati poterunt. Sed Mite contcfta-
taquandoq; easopponerclicebit,veluti * uquanu-
per rco competciis exorta fu« it, vel is, qui sam o
ncrevolucrit,poftmcdtimadfoam notitiam peruenif-
fe iureiurando fideff, faciat.vcl dTet hiuufmodi,quc re-
troaftum pioctCum nttllum rcdderet,vt cftea,qus vel
mandati,vel iurirdiAioHisdcfc6.um arguit.

£t ex hco,<$r ex rcmfan,& ix diefoittitou ducuntur excc~
ptionesjjoc dicit,

j ^VcSturautcm huiufmodiexceptiones aon foliim
X  ^  exfupra pofitis<aufis,fed ctiam exloeo, extempo-
rc,& ex aliis pluribus, vt tam F©ntificij,quam Cscfarci
iuris libris facile^eft legentibus cognolcere.

£xcep r io excomvounicationu iicetjit dilatortAjtamert poteFf
9  p poni dr ** te y &pofi lir cm conte/latam h.d.

Lil Is anrmmcranda e/i etiam excomunicationis b  eK-

1 1 ceprio ) qu3clicct6cipfadilatoriafit,a cartens tamc
difiimilem naturam fortita cfTe deprchenditur: nec e.-
nimpoftoblatumrantum libellum ante conteftatam
litem velutcatera*,lVd inqualibet parte litis opponi
poterit. c  peremptorio termino ad proponendumes-
ceptiones dcelinatorias & dilatorias prxfixo mimme
oblUnte.Quod eft in haccxceptione fpecialiter obfer-
uandum,ne quifquam in periculum animar lit« excom~
municato communicare com pclIamr:quod fi cam rcus
omiferit,vta(fl:or fumptibus &.  laboribus fatigetur^ int
cxpenfis Ugitimis condemnandus erit.

In opponcnda exceptione e.KiommunUationu feruand* eft
certa forma. h.d.

C Edciim per malitiam h^c cxceptio in iudiciis oppo-
^ncretarfrcqucntius,Innocetianaconftitutione co£
fultifiimecautum efi, d  vteertainea proponeda for¬
ma leruari debeat,vti cxipfius conftitutionis tenore fa-
cileapparcrepoteft.

£xceptiocxcommuntcattonU poteft aSlort opponi in prim*
tantum infianrta,non in fccunda.Ide decatem dilatoriM.h.d .
j-IAc e  tamenin prima tantuminftamiafibilocum
^ i  vcndicant.'quod fi fuccumbens ador appellauerit
prxtextu excomrnunicatiouis oppofit$,a} rofequutio-
neappellationis miuime excludendus erir: quod 5cin
cKt-eris dilatoriis multo magis locum obtiner.

excommumcAtiK licetrecenuenire non pofiit  > ddmit~
tirnr ramen adproponeiida* fua* Ugitimas defenfiones.h.d.

D Eus / autem nullo obftante excomi«unicationt$
vincuio,veluti : edeconuenitur,itaad legitinaas d»-
fenfiones femper admittitur. Satis enim abfurdumef-
fetjfiačlore impugnante defenfionis copia reo dene-
garetut:qaficmultoties condenarcmrabfoluedus. R.c-
cciruentionis tame potcilas eideminime permittitnr.

Superius di&a de excommunicAtione , inteUiguntu-r de ma~
iori.hoc dicit.

^'■‘Ateriim g  qua:fup*ade excommunicatione dixi-
^ y mus,nonde>qua,eunq: excoinunicatione fijntintcl-
ligenda,fed de ea raniinn,qu$ a perceptione faeramen.
torum,& a fidelium comm^nione feparat, vt etiami-
pfalnnocentianaconftitutionis verba dcmonftrant.

T^rempcori* exceptionei fUnt , (jut tvu  ačforuptumunt ,dr
femper agentibtKobdant.lt d.

pErunptoti^,leueliforta«iceptionesfunt,qu?into-

1  tumiusageiuis perimut, b  & lempetagentit.ob-
ftant:qualis eft,doli mali.metus, pafti conu enti, foltt-
tioqis,iuriiiurandi,praefcriptionis, « tranlaftionis, $c
rei iudicatrt, U  ft quid cuntra leges faftum e (Te dicatur.

^ r  *r*—**• -- ..

a c pa  j? orali infiex.eo.ti,  b e. enceptionem excommuni.
cationu.ext.eod.  c dej.eo.tir. £ c.i.eod.tit.in 6.  C c.figni-
ficautt.ext.eod.  f cap.cum tnter.ext.eo tit. % c.i.ead. ti&
i»6.  h c«i,de Uti4cvitcftaduti,  i &&..%.*»<>*

VVd  4

nr

£xceptr'enes perenepterialitltJtnita funt , rjna impediunt li¬
tij ingrefium. rm mi:::,

I_j Arum quzdarn. dicuniKtperemptoiisc litis fiititz,
* *qu?edam(i!ttpUciterperemptori£; Peremptoriz li-
tis finttz fnnt,qu* litisdmpcdiunt ingreftHtn.ee aduer-
ff.S agentem orani tempore opponi poiTunt: a  qua!is
eft cxceptio tranfa&ionis , iurifiurandi, &rei indica t.r,
quz vel in ipfo limineindicij propeni poterut. b  Cum
enim fapernegotijs,ttanfaftione,iurciurado,& fenten
tia dccifis,alias lis inchoa.ia terminata fnerittvalde ab-
fonum vifum fuit, fuper eiTdenonualTumi dcbereiut
dicium, & quaftin-iufinitnmforenfuiurgiapxotrahe-
re. Indequoq;litis finita: exceptiones appeilantnr, q>,
vt aliquis elTctfinis litium.inftitutacftterint. Idemiu-
. ris eftin alijs ctiam peretnptorijs exceptionibns, qua:
vulgo manifeftz fant,& notorii habeiuur.

Exceprienes peremptarra prepenuntur p,sl litim tentefla-
tam nnte fententiam. h.d.

{"'Atcr* vero litis conteftatioiietninime impediunt,
'“ / atq; ante fententia erunt regularitet proponer dz:
qnis quidem fi dolo malo fuo tempore in prima in lian
tia reusproponerediftulerit,ctiain iti caufa appellatio-
nis opponendi iibi facultas denegabitur.

‘Traiudiciales eKceptiones funt , guaalterr caufapreiudiciii
afferuntputd exceptio tonfanguinitatir.caufa rtfiitutionu vi-
ri:exceptia naratiumpcririo harcdrratis .h.d.

C-Vnt etiam quzdam exceptiones, qu* priiudiciales
^appellari poftimt, ex eoquodalteri cognitioniprz-
iudicium afferunt: vtpote, fiqua raulicr Tit tu in varum.
pctat,qui ad mulieris intentionem clidendara conian-
gninitatisobijciatexceptionem." c  qua probata, citm
quzttio principal is perimatnr.de ipfa eft cognofcendu
anteqnamaddiffinitionis.articulum procedatur.Idcm
d  (i petemihzreditatemnatalium obieelafitexceptio.
Citm enim fuccclfibnis caufa a caufa natalinm dcpen-
dear.pofteriorequoq; lococognofccndaciit.

S poliatue eppottens de fpolia in modum exctptienit y een c egi
turrefpondere ume rjudmfit rtjlituttu.b.d.

CEd e  Scfiqu»ftiofpolijin modam exccptionij pe-
^tenribus obiečlafuerit.probationes fuper fpolio pri
mitits erunt audiendi: coq; legitimeprobatoreus non
csgetur refpoudere / politionibus, doneč integre re-
fiitmus fncrit.

'Upn debet iudtx in caufa fuperfedere eiteru exceptianit (pe
Hj.nefidicaturfaifum ab afforc.fr bac in ciuthbtu: in crimina-
itbiu verapetefl etiam obijci de[polit d tertie fafle .figure dica-
rar,vet tota fua fubflantra.vel maioriparte [peliatud:ntc agtn-
ti fuper tebree eeclefiaflicu petefl eppem cxcepria fpalij rerii pri-
uatarum.vel eontra. h d.

CEd quia huiufoiodi exceptionetn noanunquam in
^-mudicijs calumtriose propoGtam caitfas eccleliaftb
aaicontingebat impedire, & perinterpofitasappella-
ttones pvincipalis caufz cognitionem perimere.- con-
fititnTtme lnnoetntiana g  conftitutionc decretum
fuit.vr in citiilibtis negotijs fpoliationis-obieftuaba'
lio,quam ab aflore faft$,iude < in caufa principali pro-
cedere non poftponat. In criminalibus vero etiam, fi a
tertio-dpoliatus fuciit.dum tamen, vel tota fua fubftan
tia, velmaiorigartcipfius feperviolentiampriuattam
affitmet.obicclaesceptioprocefium differet.poenis fta
ttatis, fieandem intra certa tcmpora non probauerit
•bijcitnj: eo quoque.falubrit*r adiedio, i vt retam,
ptiuatarumfpoliatio,agenti fupct eccleftafticis ,vel ex
tomrario.non oppoaatur.

-Aecufate excipieti de /polie d tertie falto,debet indutgeri te
psu jntra^f rrflitutievipctat&caufam,fipetjiniat: ejue ela
ffi,nen ebfiante tali enceptiene-etccufari peter ir. h.d..

Inftit.Iuris Canon.

a e.r.deliti tet tfl.in (,  b c.2.3.9.6 c ea.liletMtuu.eeet.
dereft./pel . d c.pe,ext.dt erd.teg.  e efi.extideerd.ceg.  f peth
tiemb,metpru,  g (,lM Ttfi^eliatdn  (• k d.e.l 4 fi».

112

TNterfcholares a  olim dubitati contigit, f fpoTratiis
J  a tertio eontra fuum accufatorctn de ipofio exttpiar,
ancitempus tnduleeri debeat, infra quod rcllitatio-
nem iraploret, ne forte fic  exiftens oranem acccfatio-
nem cludat: Sc  idaqaitati &iuri fatis confonum tH'
fum fuit. Vnde li infra tempus indultum reftitutio’
nem non petierit,ft caufam, cum poftet, adfiaem non
perduxerit, non ebftantc excepttoae Ipolij, deintep 5
accufiri poterit.

£a- ceptistnes centra tefles perempteriarum naturam fapi unf e

ideo ante fententiam preponenda. Ii.d.

O Vnt Stali* exceptiones.,quas proprienequedi!at°'
vJ rias,ueq; pereptonas appellaucris: cuiufmodifunt«
quf3duerfus produetos teftes opponatur.vtputa, d l
quis Msuitim examinatum- infamem, cxcomnlo“ ics '
tam,vel aliascriminofum effedicat Quztamcctim a
petemptoriarumaattiraaccoderevideantur.ipf* < l u0 '
qtte ante fententiam proponendtr erunt.

‘Tontrdiffcrenriam ,vtrumrefli ebrjciatur ervnen , de  f***
numjuamalids fuersrcenuithu: veiobijeiaturcrimen ,dt
ahat puis confejfue cri anutilut futr.h.d,- A

^/1 Vltura tamenintereft, an per exceptioitem ta”'
l tiim teftibus opponantur crimina, de qui bušnil®
qa.nn accnfati fuerinttan veroea, dequtbus alias co* 1 '
aičli.velconfdlifuerunt. Ptimoenim cafu c o*’ 1 ''
ftorum criminu probatio anteacxhi benda erit ,qu ain
caafapcr fententiam tenmnetur:Jc fi conuidli vel con'
fefli fueriat, otdinaria ceffamepotna, fufticiet, qubd
perhibedo teftiinoniarcpeHantnr ,,prxfertim ciim ob- ,
icctnra.crimen minimo caufam- contingat. Poftett°. r 5
vero,cum no txtcuiquam contraalios čreden dam, a' 11
feprtits probauerit in aoceutem,a ferendo teftimoni®
penitiis repelli-porerunt.

Opponens exceprton :m,gua adnerfiu epponentem eppentp 9 '
teffnrhil agit , er boe,/?praprio noneineexcipiat rfecue
mrnefu-t ecctr/fa.b.d.

f ^Auebit autem reas,neqaam eontra aduerfatfn ,n
■ ^fuam exceptionem porrigar,cuius ipfcncaibusim-
plicetur: citin fcire debeat, nulloin hanc efle iaris e« c '

dam habituram: veiuti d  fi plura beneficiapoffiden*

de eadeiu pluralitate aiuerfus alium excipiat: vel “
periurium e  ant excommtuiicationem is obijciat,d UI
peierauit, vel ecclefiaftica fententia innadatus fu crl ^‘
Hoc tame ita accipiendu elhcum proptio nominc coU'
uentas excipit. /czteram (i fuadefendens ecclefiad 3 '
les exceptiones oppofuerit,audičdus erit, necqaod op'
ponens eifdem firobnoxias,rcplicari poterit.

Qui excipir y rien cenfteturagentu intenrione , rprpotefl
plurei etiam contrarias exceptienes epponererpt fi iudex na od"
mittar,petefl appeUari,£r iudex pnniri.h.d.

I_)Oftremb fciendum,eft,eam, qui cxcipit, f  n 0 *

1  propterea agentis intentionem confiteri illum »**
deri,citm eideranon foluin vnatn.fed e«iam pluros
qtianquam contrarias ,proponere liceat :quz fi legi°'
mz fuerint,&iadexnon adtniferit,reo quidcm pot 3 P'
pcllationis iemedium fuccurretur,&mdex tpfc naentis
paenis coercendas erit.

xAduerfiue txeeptie»es dantur repi: uti o nehd.

F^Antur g  aduerfns txceptiones replicattones '
^auibus multis agere fuperuacuutn effet, citm in« 1 '
tutznnt ad Umiliradinem.cxceptionum,qnz aduerm s
aiftiones opponntar t de quibus fi qais pleniits velit
telligere,ex his,qas fupcriits diffase de exceptionibu*
pofutmas.mutuari poterit-

a c \\filet autem.de refiit-fpelin6i  b t.prafcntiuf-
vkigleff.extr. de tefirb. c c. 1  .extr.ead.tit.  d c- 1 **
tccltfia.extr. eod. trt.  e ghjf. inča. prafentium,&ca. ttfi‘~
mantum.txtr.de teflibtu.  f eapit dtlellifiiij.extr ead. a*
excep:tan.  g c. cum Venerah. tx. txtr.eed. c.exc:pfiene1»°
de rt tulu iut. ip d-  „

D*'

Iti

Lib. III. Tit. X.

DE  MVTVIS PETITIONIB V S.

Tl TV L V S IX.

St reuf eonuenttu noiie, velnon pojite exciperefi babsat  vn-
fieacloremreconueniatfotnitiUumreconuenirc.b.d.

} GiturobIatoabačlcfrelibello,fireti5'couentHS nul
la fit exceptione munitus, qusc vel indici« diffeiat,
velliris ingrdfumirapediat.mtituispetitionib. ad-
»erforium fuum fatigare poterit: & agentem corara
tod eni iudice,antequam litem conteftetur,rcum con-
ftituere. Cuiuseniroquis »  in agendo obferuat a rbi-
tnum , enndem habere contra fe iudiccm in eodcm
“egotio dedignari non debet. Propofita ergo aftoris
intemione Jcisfponfioncfsfta luper qu*ftionibus rti
monitione prsmi Ha »incontinenti aclor iefpondere
torapellendtts erit, vt viciilim poftea rationes partium
iudex autbens .concordia, veliudicio vtriufque nego-
siutnterminet.

Ttiam coram iudice delefato poteff reue »Strem rteonueni-
**'. hocdicit,

TsJ Ec folum coram Otdinario rcconuentio tališ fibi lo
1  'cum vendicat.veriira h  etiam coram delegato. vn-
de nifi reus litetas impetrare maluerit, aftorem fibi
ebnoxium eodemdutantc ludicio coram datisiudici-
bus reconuenire poterit.

^dtforis rei conHtnientu utpualie debet cjfecenditio in iu -
dieto. Iioc dicie.

\7’Triufqueautem,tamačtoris,quam rei reconueni-
v  enris aqua debet efle conditioivnde e  cura cau-
faappellationcremota comittitur, fi reus aftorem rt-
eouenerit.vno eodemq; iure circa appellationis rerac-
diutn vterquecenfendus erit-
Coram arbitru non haberloeumrecertttentie.h. d.

J^E arbirris dubitaripoterit ,an coram eis recomten
_ tioniloctrs elTe poffit ? d  8c ciim arbitri iudicare
"d poffint.nifi de Iris tantiim,fuper quibus in eos com-
PromilTum fuir.relponfum eft, coram eis reconuentio-
nem locuna habete non poffe.

Reue conuetttiu coram indice laict,ntnpoteil reconuenire»-
StremfupercaufaJpirituali.h d.

J Ntcrdum etiam accidit r vt nec corara ordinario, nec
coram delegato iudice reoa&orem recouenire fitpo-
teftasjvtputa fi coram iudice laico conuentus, a&orera
luper caufa iuriapatronatus, decimarum, mattimonij,
»ut aliafpirituali reconuenire velir.

Cacemmunieatue nonpotefi reconuenire. h.d.

J Dem e  raris eft.fi conuentus exeamunicationis vin-
culoinnodatus exiftat. Huic enitn,licetafioqui exct-
piendi facultas minime fit intetdifta, aftorem tamen
reconuenire non coccditur,ne quod(vt fuprxdiximus )
in defenfionis remedium fttftinetur,ad irapugnationis
materiam extendatur.

Super cau fa ertminali non remittitur reconuentio :idem m
eaufa depo fin. h. d..

TLlis quoque, qui coram iudice criminaliter conuenti
fuerint, / vel fuper depofito, nifi fepriusinnocetes
probauerint‘,& depofitum reftituerint,alioscriminan-
di.vcl conutniendilicentianontoncedttur.

DE RES TITV  T E O NE  SPO-
liatorum.

T l T V L V S X.

lntenfant folianon poteBreeenucniri, nififuper eaufa/po¬
lij. hoc dicir.

J  S quoque,qui fe quibafdam rebus, aut iuribus fpo-
liatura conqueritur, ab aduerfario fuoreconueniri
non poterit: nam fuper fpoliatione conuentus, ad-
Berfus reftiturionem petentemnon eft, mfifuperqu.T

a cano»:i4' enim.  !• J- *• b c. iiftendia derefer. in (.
« e.Ji. ext. de mut. pet.  d c ‘ itm dileSuc. extr. de »rhit.
«• c«. cum.inter.tn fi. <KtT. de en cepi.  f ttttf.Liri.J.J.II-

IT 4 -

ftionefilij, audiendus. Reftitutionisetrim petitioit*
hoc priuilegiata efTenofcitur,vt ipfam imctans.uo co-
gaturantetcftitutionemfpoliatoribuj rcfpodere. V ir-
de a  cini) quis fe de beneficij poffeffione violcmet;e-
ieclumapudiudiccin conqutritur,fiadu.erfarius cundž
non Canonice dicat m ftitutu.de violeta priuj ciečUo*
ne,quam de Canonica inftitutione cognofcendu erit.

S f el: ar m eif ante omma,&  </'« *d omnia.rejUruendm.h.d,
C Ed etfifpoliatus no primns coram iudice fuper fpo-
O liofibiillatoconfiftar,fedcriminali iudicio ab a<T-
nerfario lacefijtusfpohationis cauiam proponat.irade--
snum ftiperpetitione iudexprocedere poterit r fi pri as.
reftitui fpoliatum fnafentetiaiuflerit. omnes enim le-
ges tam Ecclefiafticac,quam feculares ante omnia c a -
<ftalpoliatis.vel eieftis redintegranda, t  & dana far-
ciendaeflcprstcipiuntrfruftus e  quoq;non tantum i
violento pofTcflbre pcrccptos,fed etia qui a veteri pol-
feffore percipi verifimiUter potuiftent.rcftitnedi mit:
nec reftiturionis folum fententia fiifficiet.nifi te ipli u-
maia iudicis officio reftituautur.ita vt eieflus, vel fpo*
liatusetianaturale poffeflione recipiat ,caaiq;,qiibi
oblata fuerint,eode.vnde furrepta fitcrut, ttuocentur.

fhiefio [polij permodum reconuenritnu propofta.non trn p e.
dit procejfum fuper alta caufa ciuilicer infttrurum .h .d.

Q Vbdficiuiliterconuetus aduerfario fpolij omrftio-
,aem regerat.cum mutusi tune intelliganturpeti-
tioHesinidem iudicium dedufla,vici(Tiruq; tradatz,
vnica fimul erunt fententia termmandi.

C um /ppliHmprtponirurinmodumexceptionu 1  nulla fertutr
refietltianu fententia:fedtjitandiu non fuerit teue rejlituttu,
non efcagcndiu »Sorirejjtonderejt, d.

OEdhsc quidem obtinent.cum inmodum aftiont*
^Ipolijquaeftioproponttur:fedficitralitis coteftatio-
nemde fpolio quis eicipiedum duserit, fuper ipfa qui-
dem exceptioneprobationes primitiis recipicdi erut:
eatamen 1'cgitimeprobata, r.ullareftitutionis erit fe-
renda fententia,fefttandiu fpoliatori fuper petitiom-
bus fuisrelponderecogendus non erit, d  doneč abip-
loreftitutusfuerit.Qncmadtnodu enim.fi in modi:m.
eitceptionis aliquodcrimen.teftiobiicitur e  vtateiU-
moniorcpellaturifeficrimen contraeum ciuiliterpro-
batum fuerit, fibi poenanon infligitut ordiuaria, fed e-
ius duntaxat teftimonio non crediturrfic fooliatione im
modam exceptionis tantiimprobata,ieftuutionis fen¬
tentia minrmi ferenda erit.

T ribut cafibiupriuattet d tudice diciiurJpoliartft.Jibon fer~

uku  it turu ordinemfi HuUiterpronunciMut,fer*tiudixineo~

petem, hoc diett ..

s-Poliatus autem non foliimis intelligitur, qnii pri-
*' ? uatoquocunq; homine rentm quartidam pofleffio-
neindebitepriuatusfuit:fed;etiam f  ille,quemiudei:
ipfeiuris ordinepr*termiflb;benef.cio, velaliis rebus
carerecoegit:vcl is,quilicct iutis quidcmordrnemfcr-
uauerit.fpoliati tamen,& de fafto damnati iudex etat
incompetens:vel,fi-iudexfircompetens,circa ptiuatio-
nem tamen nulliterpronunciauit.

dpeliaffc ir it iHteUi^ttur^uimanddtiit fpo!iari,autfpolium
fitouomine faSumratum habuit, volfpoliatori fucctfn rn  »r-
tium hoc dicit.

T S quoque (polialTeinteltigitur,qm licetipfe non fpo-
1  liauerir.peralium ramen.fpoliari mandauerit, g  aut:
fpolium fuo patramm nomine ratum habuetit:vude

&isreftirutioni'obng8bitur,quemad!nodiu»:i Scilltr
qui tem indebite occupata, leienter recipiendo fpolia

a cap in HterutUK. ex.eo. ti.  b cap. redittrefranda.
3?;t. c cap.granit, eur. eo.rit:  d o.fi.eKtr.doerdin. ea-

i r ‘it.  e e.l.extra dttxcept:  f' ca.conaHcrtntc. exr. co.ric.

g cannotHm.vtigl.ir.fzr.iSrca. citnrad Jecundum.infi.vl*
flo.ext.tofi..  b- e.fepe C»ntineit ,x.t0i

»Ud 5

0

In&t. Juriš Canon.

n'5

torifucceditinidvituifn. 'Liceteaim is non fpoliaue-
riticiim tamen,quo ad periculum anima:, non tnul-
tttm interfit ,vtriim quisiiiiufte detineat, an aliennm
inuaferit, conrrahuiufmodi poffcfforem fpoliato pet
leftitutionis beneficiuin , non obftante isris ciuilis ri-
gore, lnccu-:itiir.

T(cnuciariof*ffapo(l(]n>lii* no imptdit fpoliati ref*imtt,*>?:
fr c ur fr ttnte fueriennuncUtH reji:* fuper fpontanea rotutt-

aiatioue non funt nimitrendlanr: '(( trutientm. h■ ri .
ILludqna:fitum a  eft,fipoftfpoliumecclefiaerenHn-
-*ciaffeqaisdieatnr an ob huiafmodi rcnunciationem
fpoliato (it deneganda reftitutio! Sc citm non lit verifi-
mile,quod fponte proptio iuri rcmmciauem,qui renun
ciat,fpoliatuslunufinodinon obftante renunciatione,
teftituendus erit • Teftesetiam partis alterius deiura
»lento, & tenunciatione fponte faita,noa ante ad^
truttendienmt,qu:im fpoliatus plenarie fuerit reftitu-
tus- Qnod- & ante h  fpo!ium ecclefiam fponte abiu
raffeteperiatur,perpcHium ei fupernegotio filentium
imponendumerit.

‘Tonit alirjuo: raftu cxceptoi aIr tila rebula.Jpoliatu* ante
amniaefl refittuend.it. h d.

C Vnt Sc alij cafus,qtiib. iure denegabitur fpoliatis re-
•^ftitatio.-vtputa,citm agenti permodii exceptionis de
aliafpoliationeopponitur, aut tam fuperproprietate,
qnam fuper fpolio eedetn tepotc difceptari fpoliatus
ipfeconfenferit.autantereftitutionis poftulationepc-
titoria affione iudicium experttts fuceubuerit.

Trolrariojpolij.abfentia (poliatoru, & [apftu temporu .non
operantut refi.tutionem.fi [poltatornon abftc per contumaciam.
A/eldolnm, bo: dicit.

TTem fifpoliatorenon percontumaciam, vel per do-
■*-lum abfente,ab Apoftolicafedeadindicesfpoliatus
litaras obtinueritjVt fieum fpoliatu ittdicibus couftite
rit,inttacertttm tetnporis fpaciureftituatur.fireus in-
tra pratfuum terminum fefe iudici exbiberenon poflit,
quaisquam temporis laplus immineat,8c aftor lit fuam
poffelfionem S: dciefhonetn prebare patatiis , nihilo-
miniis reftituendus »on erit.

Si centra agentem fpolio opponatur exceptio  , per p nam coni:
cludatur ačforrm non pojfiedtjfc. Jpoliatu* ante omnianon rt-
fiituitur.hoc dicit.

Č Ed Sefi tališ opponatur exe cptio, qus agentem im¬
enitne poffediffe concludat, tandiufubftinenda erit
reftitutio, doneč fuper tali exccptionecognitum fue¬
rit : n ecce, nec laici fpiritualia poffidere, nec facerdo-
tejvxoreshaberepo(Umt. Vndeli vel illi febeneficijs
fpoliatos.vel hiabvxoribus ledeftitutos coram iudi-
<teconquerantur, Štab aduetfstijs defeculatitate,vel
defacerdotio agentibus opponatur, ptoculdubio diffe
tendaerit reftitutio.

( um prt (petiatore militat iumprsrfutnptio, fiieliatiu no til
4 nre emnia refiituendnf.b.d.

Q Vinimb fccumfolaiuris pr^fumptioprofpoliato-
. rc contra fpoliarum militat, im.pedienda erit refti
tutioieiqupapparet, c  eum,qui(exetnpligratia)rafti-
tui poftulataddecimas ,quasintta alienxparochixli-
tnites poffcdiflelflcrit,nequaquam teftiruendum effe,
nifi euident« docuerit,quod earurn poffcfiionera legi-
time afl"equutus fuerit: quia eas occupafle iniulle veri-
fimiliter praffuniicui, ctun ex prardijs perueniant intra
aliettam parochiam conftituris, maiufcftumqucfit,eas
iure com muni ad eandem Ecclefiam pettinere, nifi a-
liud pftenfum fuerit,

tfareticus tib refiiruitur ante emnia-idefitri refhtutiot time
tur de perut.': ansma,vel fcandaio.tpadiffertur reftitutio h.d.
■jJLures prst erea funt cafus,qiubus fpoliatus Ulico no
^ reftituilur: vcluti,cima harretis labepollutus depre
henditur, vel fafta reftitutione anima: periculfi immi

U6

neret,vel fcandalum titneri poffitiJc a!5j, qui no mina«
fecularibus,quamPontificijs legibus continentur.

Spohatu* peres f fufpenfoporitorio ante conclufiontnt in cau*
fa,intentartpoffeJfirium : fccsufifr candu/um, nifitamen ali -
ter iudin videatnr.h  <

OOltrcmb fciendumeft,i»fpoliantrs odium conftit*
I tumeffe, a a  Ipoliaius proprieratis litem ingrel-
fus fuerit, nullam de illata ti bi violentiamentioneal

faciens , antequamrenunciatum fit ,aut conclufum M
proprieratis iudicio, vtidetn debeat fuper pofieffo 110 ’
ctiam peritorio fufpenfo.audiri. Qi^od fi renunciatiti°
fuerit, vel coclufum.vt iam. podit caufa ptopnetatis le*
tentiatetminari.nelites litibus inculcemur,&viap o1 '
fit fraudibus aperiri, caufa non decifi, poirefibrion 0 . 11
erit vtendum. laili iudex ,qui de caufacognolcit, koci-
pfum ex iufta caufa viderit expedire: putii, citm ex f el '
fpieuis indicijs iniquitas inuaforis facile arguitut, K
fpoliato cafu. fiuedolo fpoliatoris dominium prob*#'
di facultas fubtrafta fuerit.

DE LITIS CONTESTATIONE-
TI TV L. XI.

Liri f ctntcflatio eilfundamonri* indici*  , tjuo doficicntcp*
fira fuperadrficabitur. fptfUdndo dicaturht contcflata.b d-

Aftenus ea complexi fuimus, qua: plcrani u ^
ante caufarum difeulfionem verttintur, _

__ notam iudicijpartes habentur, quim iud‘ cl ?

rum prsparatoriaipemeniamus nuncad ea,q«>^ us ’
pfum indicium conftituitur. Eft autem iudicio 1 "
quafi fundamentum quoddatn, litis conteftatio: |> a
4 fiillaapanibuspr.etennifla fuerit, proeuidub 1 ? 9 *
mnia,qus fequnta fuerint,cottuent, feque ipfos lit'8®'
tores inanibus laboribus Scfumptibusvexabun t:VI1 *
de nec teftes recipi, nec ad fententiam per iudice p t0 '
cedipoterit. Ea c  vero fit perpetitionem in iure p 1 '®'
pofitam,& congruamtefponfionem fequutam,an' 1 '’
conteftaK.di litem fačlam, ciim iudexper natration' ^
negocij caufam audire corperit: vnde fi quis pofit* 0 ' 1 V A
bus fimpliciter refpondeat, aut petemptoriam e* ce ^
ptionem proponat,nequaquam per hoc effe faff" c ° n
teftatio litis inteliigitur.

Tiocurator,ruror,&■ fimilci.pejfunt litem conteftari.b.d'
pit aiit d  litis coteftationo foliim perprir.cipales: e
etiap procuratoreni.uitorein.Kcperfonas finnl es ' ^

.Adarcati refponfio nififitfiattm r:UG,car4,faciciit** cant<

ftationem.hed.

A N aduocatirefpofio litis coteftatione faciat !d u 1
s  tari pdt,Sc ex faftoiefpofum eft,nifi ftatim reuaf
tafuerit,illius quoq; refponfionceonteftationč
(um ef/icrum ludnu pr* aelion: tnfhtmcur, *H ncc c Jt*
iitrs c o n tipa ti*.h. d.

Ec foliim, cinn per aflionem indicium infti tultU _’
erit litis conteftatio neceliaria: led etiam vbK 11  .
queiudicis efficiii pro ipfa proponitur affione : V e ‘ u
cum reftitutio in integrum non incldenter, fedpr |n
palitetpolhilatur.

Qu: effecfu* fitjuatrtur :x tiru conteflatione.h.d.  _ , (
TGitm fequuta conteftationereus Sc in dici fubijc^ ’
A &acJoriobligatur,diiatorijs exceptionibus _
cluditur,adione* perpetuantur, pvrcfcriptio i nterrU ) lll |

pitur 3 alij quoq^effe<ffcuscmanflnt.vttaciu»iib»s,q u
Bcclefiadicis conftirutionibus fuis locistraditur- ^

Chm eiuilitcragitur, &probaliltter ds mortc tefttu#*> ^
diuruma abfenttA tzmetur,pojfu)it cxanzinArt tefies ettdP
non conteftara.h.d.  _ ^

A Dmoncnditamen fumus^uodtraditu
^contcftara no« potte teiles rccipi, e

t b CAr.*CCe]>t4,etcf^tt,tv\  C 6.

a cat.pAfloraltisext.de CAufitpoJJif črjpprie?*  b (9 A*

e c.dudd.-velfecHndo'Sj licet-.extr*'dtieletfio.  d

C c*tr. vedte non Anteji .per tetam.& ^' eK ^ n ti9^

%

117

Lib. III. Tit. XIII!.

te ntiam perueniri > non cfle perpetuum. Kam fi forte
^emortetcftiunrtimeaturjvelabfentiacUutuma, ciim
ciuiliter cftagenrium, neveritas occultetur, čcproba-
Jionis copia fortuitis cafibus fubtrahatur, fcncs, & va-
jctudinari/, & alij teftes ,dequibus cx probabili caufa
timetu^etiam lite non conteftatafunt admmendi>feu
I^ars conucnta fit contumax, Teu line dolo Ut abfens,vt
conuenirinon poflir.

Qui teftes e x amin mit ad perpctuam rei memoria, debet in¬
fra annu vel conenire adnerfariit^ve/exame defiunctare.h d.
T^Ebet « tamen a<ftorintraannum J exquofacultas

' libi datafuerit,aducrfarium conuenire, aut ialtem
huiufinodi feftiumrecep tipnem cidem denunciareta*
lioqui atteftationes lic recepta: non valebunt, ne forte
boe procuretur in fraudem,vt fcilicet procefiu tempo
ris exceptioneslegitimat ad repellendum teftes, vela-
ft«,tocum haberc non polfint.

'Hpta ex iffo  §• Lenam regulam ad cognoftendum, ejHfivdo
non eii necejfaria lit it conteftatio.b.d.

C^Vnt b  fcaliicafus, in quibus abTq; litis coteftatio-

ne legitime polTunr teftes produci, čtlis fentetiater
čari: giios  tam ex his,qua: in

Ub IVglLtUlV •

lilija ari: qtios tam ex his,qua: fupra de contumacia dixi-
iims,quam etiam ex alijs locis cognofcere liccbit.Etge
n eralitet,vbicunque libellns non cxigirur,aut ius agen
di contra cerram perfonam non dirigitur, litis conrefta
tio non eft neceflaria.

DE IV RAMEN T O CALVMN 1A.

TITVLVS XII.

cfor rocufant fubfre tur ant e mm calumnia , čudit ab aSio-
9 *t.& reus ha&erur pro confefio.h.d.

r T Ed,vt veritatepraiuiaiudicia expediantur, inftitu
tumcft>vtlitigatp|csin ciovdio litis de calumnia

1._ ?  vivanda iurate dcbcant. Qpipd iuramftum fiquis

praftarc iccufaucrit , c  aftor quide ab inftitutacadet
adione,&pro confeffo reus habendus erit.

IncaufaJUaEcclefia elerieua non cogituriurare de calum¬
nia, fectv in propriji: auo cafuiurat prepojita tantttni feriptu-
tis.non talfu.h.d.

TN hac tamen parte qaibufdam cafibus clericis iura
^pepercerum. Vetncrunt d  cnim,nc dum propriacEc
cldis caufa peragitur.inconfuitis illorum praelatis, hu-
infmodi fulire iufiurandum cogantur, licct in proprijs
caufii huiufmodi priuilegio minime gatidere nofcan-
tur- Sed Scquo caiiihociuramentum fubire.vel permit
ttintur prailatnvel iubentur, non tadis, c  fcdtantiim
propofuis feripturis idimplebiiur.

tladic etiam in caufis Jpiritiialib. iuratur de calumnia.h-d.
N caulis fpiritualib. olim de calunia minime iuraba-
turifed quia Sc in illis Iitigatores frequenter caluniari
compertumeft,nouiffimbfancitum eft, f  vtineisid,
quod in czteris conftitutum eft ; obferuari debear.

£riarnprocuratoret iurare de calumnia tcHentur , Ruando-
etiny, ittdici videbitur.h d.

t 1  T non tantum principales, veru etia procutatores,
Si fyndici, h  huiufmodiimamentum fufcipere
compdlcndi eamt,etia (1 quid ponore, aut refpondere
dcbcant, a dorainis infirudi fuerin t, aut poft hac prx-
ftituiuratnentu deputati fuerint: nec enim illud intra
st rti iudicij tempota coar ftatum reperitur, led i  pote
ritiudexexigere,quotics expeditevidcrit.

D e calumnitunralur etiam m cauJaappelUtionu.h.d.

P Rstefca I< quanquam in prima inftantia partes iu
rat.erint.non tameptopterea i caufaappellationis
huiufmodiiuramentum declinarepoterunt,cum rur-

I

a cafi-S ftdjt.cttt.vtliteno/icontclf.  b d.c.finfunt  dr
alij.vt lit.nenctntrfl.  c c.fiAfin. cxtrauag.to. tt.  d c.l. &
feij.ext.eod.  e ca.fi. extr eod.  f c. if fi.ee. u.inb.  g c.if-
fmcuratoret.co.ti in 6 .  h c.pcn.&Ji extr.eod.fit,  i C.2, in
ftn.ted.tit. in (, k f.iJnpan.od.tijin i,

Viž

fus,Sedecalumniavitanda, ?cdicenda viritatc iurate
pattes fint compellcndat.

iHramintidec.ilumniaemifionon uitiatprecejfum.h.d,

] Lludpoftremo adtnonendilumus ,quod proptero-
^miflum 4 tacite in tota caufa calumniac iuramtn-
rum ,iudicialis procclfus alias faflus legitime, ncc eft
nullus.necob eam caufam venit annuUandus: ciim hu
mfmodi turamenta praftan d c fubftunna ordinis iudi'*
ciarij non exiftat.

VT LITE PENDENTE  NI-
hil innouctur.

T I T V L V  S XIII-
^ Litependente nihilinnouandumrir lit tuneptndtrc dicitnr,
cttm citatio leginmaperucnit ad partetn citat ant, aut p er eam
falfum cSI.tjuvminds pcmemrer.h.d.

I Nftitma ergo litc,& folennibus pr^ftitis fatifdatio-
nibuSjSccalumni^ iurameto exhibito,ad ptobatio-
nes,Sc merita caufa,defcendendum erit: Scintetim
pendentelitenihtlinnouaripoterit.Lis t  autempen-

dere boe refpechi tune dicetur,non modo cum lis con-
teftatafuerit,veriim etiam poftquamaiudicecopeten-
ti citatio cmanarit, & ad partetn citata perucnerit, vel
pet eam faftu eft, quo minus ad eius notitia perueni-
ret,diim tame in citationcea fintexptefl'a,perqua;pof-
fit quis inftrui,fuper quibus in iudicio conuenitur.

Ob dilapidationemitiam litependentefit fetjueftralio.h.d.
DLane c  abeo,quipoftquama fententiaprouoca*
1  uitjpoffeffioiiis fruftus dnTipat,cuam lite penden-
tcfequeftraripotcmnt.

Lititpendentia non inualidat matrimoniH centrali n.h. d.
C Ic etiam d  fi dura fuper matritnonio lis p enači, fe-
1-, cutidiimquis tnatrimonium rite contraxerit, fi pri—
mumnon tcnuiflc dedaratum ftieiit,pendemis litis
ebtentufecundum irritarinon poterit. Ei tamen qui
in contemptum coattaxeiit , competens peenitentia
iinponenda erit.

DE HOBATIONHVS.

nmn xim.

SJuidfit probatio quibut medit fiat.h d.

^8”^ Robatioigitureft,idoneis argumentis Sc legi-
1-^ timis medijsfaftademoiiftratio. Contingit au*
B  tem quid probari varijs modis.- vtputa, confef-
fioite panium , depolitione teftium, infttumentoruin
txhibitione , iutifiurandi religione, infpeftione iudi-
cis, notorietate rei, fufpicioue vehementi, f ama ,atq;
alijs adminictilis.

Slfit na/čaturprokatio ex ctfefiieni, ir Jfint pufiricnei.l.d.
13 Artium ccnfeflione tune coftat probat io,cum reus
pofitionibus rcfpodendo, velalias inindicio de in-
tentione confitetur aiftoris. Sunt autempofitioncs,bre
uesqu*damnartationes fadi feriem continentes, ad
elicieiidam veritatem concepta:, fuperquibus quis pe-
tit ab aducrfariorefpoinleri,quas ad faciliorem e  w-
peditionem litium propter partiii confeflioiies.fc pro •
bationum defeftum vfus longscims iu caufis admilitjSe
iuris probauit authoritas.

fiarufnm refpondere poji-roli btti Jr <rbcrur pro confeffo h.d.

qi / quis igiturpofitionib. fibifaftis refpondere rc-
quifitus rccufauerif,vel,nercfponderet,f; percentu
maciamfubiraxerit,pro confeffo habendus rvit.Hocta
men ita dem ii obtiuet, fi a indice refpondere iuffusfil-
lum a b fen tem fieri contigerit: fed fante quam inbe-
te.iur, conrumaeitcr abfcefierit,tune pro confdTomi-
nimeteputabitur,fed contra eundem,tanqua cotuina-
ccm.ptocedendum erit.ptout iuris ratio dicbautrit.

a e.i.inprin fr ij i.eod.tit inf.  b clem.i.n.tit. c ca.
ft.txt.de fetjuefl.poff.  d ca cumin .Apofiohca.txt. defi-enf,

« eltmfin.it vttb.fgn,  f t.\Meenftftdn t-

119

Confejfut  » & pribatithibtu sttjuiparantur : fr

confefitt errtne a  > Jtji At im reuocatur , Han affert praiudicmm,
koc (Ličit*

T > Edditis igittir ctrca exhibita$ pofitionts refponfto:
* .ntbus , d&iigenter ib a&ore difpicicudum erit, an £
reoftiper controuerlia kg t not am confefstonem extor;
fcrrt : qtto q'ilde'n c fu Sc  tp (e  probationum enenbus
rdeuabirur, Sc  ludicis in cognofcedo partibus ceflintibus
ftatimfupertaliconfcfsione prommciandum erir* Plas
nt a  i< pcr errorem fa&i huiufmodi confefsionera ema.
nafledoceatur cou&entf • fed iamen confefsionem f»am
ftitimreuocantimilluin praeiudicium generabitur : alio*
qui, quodfua quifqucuoccdifucidžteftatu$ eft, proprio
non uilebit amplius tdhntiiuo inftrmarr.

non tmetur edcra.atfari , mjiinfirumenta c<mmn
ni A. hoc dicit.

|JOn tamcn, b  quia .pofitfombus reus refpondere
•l^compcUitur.doctmenu quoque,qu* adcaufam per£
lineotiapcnesTe dectner.nift iibi cum a&ote fine commu^
»i Ul»  t  exbtbere compellendus erit:nam graue nimis efc
tct,illum ad eorutK exhibitio«em urgeri, pcr qa* fibi po-
fteapraciudicium rteret.Sed i&or ipfe,!nftcttntereo,fu«n-
ptis congjruis diiauomtm temporibus, mtentionis fu*
proprhsprobationes aflferet.iielteftes taluccndo.uel in£
ftrumenra, Sc  ali.«S fcripturas producendo.

${eus cit An d us efi ad vi ds n dum tur Are , fr deptnere tefies:
fr tefit iniurato non creditur, nifi futr it remijfum turamentum
M partc-htc dicit.

D Ebctautc.H in primi*, ftexdičHs teftiumrci fite£
rujdauentas.admoneriaducrfiriut, qudd auditums
turamentimi ucu.it, d  ne H pi artcrntnTam id fuertr,quod
contra lcges a&imi deprehe»ditar,wiHam habcat krmita^
Cern. Sed Sc  teftiura depolitton« non akter recipiet
iudcx, qua'ra prius ianiiurandi religionc firmauerint,
«p*>d tarnam, quaetiera nouerint, profcfsioncfuaetcfti^
fieauonisapericnt; nullms ciumtefti*ionio,qmn:umcun-
que rdigiofus exiftat, miiiuratns depofucrit, in prxtu
diiumcedi debet a 1 ten us, miiforteiurameutumab ad.
uerfa parte remtttarur.

Ttfies rccufantes. tur Are,funt fubptena eccommun ir At it n is
ttgendi,fr. iurAmerstumde non depsnendo non tenu. h. d.

Q Vodiiieites£iudJc« moritifcfe,ucl odio.uel gratia,
aei tioioic iiercndo tcftunoniofubtraxcrint, pcr
ccnftiras Bcdciiafticasteftifican co^pellemli erunt, nec
aud.entur, quodfcfc,quominus dcpoiiant,propriiiura^
ment. uincnl^irinodatos aflcraiit« e

Dihgcns 'debet eJfeiudeKin tfcAminade JUptr otnnibut qu*-
UtAtibiu tori us c ah [a. h.d.

TNt; riogabit,/ erg» iudcx teftes in qua!ibct ciiifa ad
minus duos (nudi cnimcaufa eft rcgulartter, qux uatns
teftimomo qtiantumu«s Iegitimo tcrminetur) cbfqtiv:di?
ligenter cxamirabit g  delinguks circunftairtiisdilrgcn-
ter i«q»iren$, de caulis uidchcef, de perfoms, b eo, trm?
pore, uifu, auditu, feientu,crcdulitatc, funa. Sc cttti ut
dinc,cjetci'isque, quae ad rem fa. eie , Sc  ncgotioconue?-
uircc^ciftimablt, iHud quoq»c rubtiliteranimaducrtc^
icnonotflrttet, quomiitu, qniaconftamfa, quaticai!imi
^rcpidattoitcteffes deponant, cnm lHterdum ex his, ue»
pifs uriitir ufiibus, magis quiro cx nerborum firicre^
lumnet/us ctuecfcat,

Ex '■atijk delegabit iudex e Kamen teflinm.h.d.

C1 q itarčen eonim, qat interrogandifunt, tialečudtna*]
h  uelfcncs.addebi!*ratcc<n*.fetfii}nbcaiuiir, uei
ctnnj na paupertat« deprr >.t, utadprafentt tm lndicis
uen ne ion p 'dsint, idoneum d dtgcr iudcx, quem ad fu.
fctpicndasi otum>tte^,^ioncs dirigat*

InH:it. Turis Canon.

120

Teftes conJidcrAntHrcondiuone,natura, fr vita.hj*

'T 1  Hftcs  uero no« omnes recipicdt funt, fed fidde« dan^
tixat. Sc idonei,  Cc h  fen tur autem teiles conditioitf*
natura. Sc uit a 4  Condit one, Cliberteilis fit> nonicrutisJ
Teruus eHfmfccpc metu demnnantis uerita is tcfttmoniufli
fupprimiu Natura, ti mr  fit,non fxmiHa: na»n uarium*
<femutabt>efcmpcr foemina,

tMuUeres ntn funt in forum traJienda gratia tejUtttonjfi'
rendtfed ad tas eft mittendm tabcllit. U.i. ^

n V rus  tamen telhmonium, li quando »eceiTariu«
^rit, a  cUjnmultercslioiteftasipfa. ac naturaks
doruiroruin coetibus immifccri prohtbcat, quacunq yC
aufhoritatetcftimonq fcrendiciufa, udaln, quafiut fi
non 2xprxmatur« i« ludictum perfon iltter cuoc.trt P
trahi iio.^poterit: fedad cant mirt^ndui tabcN*o»

proč«

ud
, SC
cdctiS

1 1! u* #

a caf .fin. , nglof.e* r.deconfe.  b can.i.vbi tot. cxtre*d.
C. cau.fi pefp ituua.artr. de fide tuf rv.mentoru.  d cap. z.
extra dettfiibiu.  e capdntmiau.it , extr.de teftibus.  f cap.
Ucuvr -u.erfis.extr. de tcfiibus,  g cap.cum caufttn, CKtT. da
%rf ib us.  h c f quu teflittm. CKtr.detcfitbut.

iuxt* Bonifacian* conftitutronis ttimcm ,
dum erit*

Veitu mala vita car c t fide. h. d .

\T  ftacenfetur tdh«. ti «moc cns fit,Sc  integerm*«* 1

^ ta bona defaeii.»fide carcbit.

Clericipojjunt teiiificariprt Zcdefia , frfingularesperfi* *
prt vniuerfttatefua , mfitamcn aUqua caufaprobabil*
ii At.hoc dicit. s

rNfumma, quicunqueiuremfttime prohibentin , > ^

^■^imoniumperhibcndum funt admutcndt*Clcrici b &
go i ferendo teihmonio fuper negotio proprise Bcf
li*,ueJ aiiaeilitgulires perfon«, in caufafu* uniuerltf*'
tis arcendi »on eruat, niii ad ag ndum , reipondendu^ 1
uc fuerint iniktuti , ud lpfos aha caufa probabt* 1 *
Iinpedierlf*

Jdonachi de etn fenfs ^4 b batu > pojfunt tejtimsniu*
rt. htc dicit* . +

]\7T On chi quoquc, Sc  quicunquefuh alterius
*-  ■*cj,tiacojdhtutifunt, defui praefulis hcenti*‘ c ^
tcfttm dscenr.

Crijtiantrum teflimtrtium aduerfns tnfidelet adntitf^ 11 ^*
fednon contra. h.d. ,

r^Hnibanoium c  quoquc teftimonia aduerfus
^osmomnibuicauiifirecipicrtd iemntjntilhs fibic 0
trahoc principum priuiiegus fuifragantlbus. Sedcont^
Chriftia?ium oec ludaeus ntc i^aganas.ftcc b^reticuJ’ 3  ^
akter »ntideUs . neejue exconimumcatus, aut akter c**# '
nofus rcc^e tcdrniomum du enr.

C.rtminoftupnfeuerans in ertmine nonpotefttcffifi(* rt 1  i
fnendattu vero in caufa čutili potep:, nf: fuertt rcusp? r,li J^
vel mfi(it ajfecius infar/iia:in caufa veri <.nmiua.lt ,H( et er,)C *
datus,tlifpaliu4 adr.-Httitur.h.d. /

D Bane quo t decrumnolo dix;m«s, d,’Rjnett -X |c),T1 x *f
■ cipitmam li is,cul ab idoeriap irtc ipp ?iiai' .d - 1  /
kuc intpfocrimincpcrfcue«at,timin k  u»k, qudua in crl '
minalic.iufaab omniprorfu« tcftificandi ofticio e * C * tl u
dendtis crit: i.  treraisi d : cnirnne emendaius.nec cuco^
tetur infamia, non eft in caufi cinik, u d  enim c«i |rt  .
criiniucciuiliter aguur, p r*rc>quampro reztup** 1 **^
repdlcndus« In crimiualiautem quarftione, fl ,n1  *
iudicio contra ipfum accufarionc de cruntne tn^ ru  .
confdlue, uelconuiflns fait, uel ti funt pcr excep tl °.j
nem conuincatur, aut n us grauata Ut opnuo, ex eo
qumdoque fuittaii modo repulfus: qmmulshoc er
non cxcludejreiur in ciufa ciuik.poteft i  teftimoni®* " c
cgerttpaeniteiuiam^emoueri*

Validttmah inttio traifn temptrit ntn $nfirmAtur,etiAf* n *

uafitpcruimicntecaMfa* h.d. . a

J Uud m dubiumnoi* ucmt • cius teftimonium , q ut  JJ?
‘teger depofuit, infrlngi, debilitariuc mini®^ P° ^
quanqmm illum poft depoGtioncm fadimi eHTc
ngerit criminofnm. N cc enim quod re<5tž fen»d

" . . r  M

* cap. j. de tud. in 6.  b cap. tum nuucttts. e*"'  g
tcfiibus.  c cap.l udai.extr.dt ttfisbm- fr cltm> luttd* t**'
c .t cfitmom u m. rxtr. de tefitK £

i2i Lib. III. Tir. XIIII. 122

*ft,cx humfinodt «w'tu poftea debet infirmari,cutn cul
pandusnon lir,quudonet!imnfi cin teftem producit , fi
a!iquando eundem futurum maluai non diuinauerit.

Domeftici dr Krnilihabetn caitfiim^nb poftiitejfeteftes.b.d.

T~TOmoftici quoque, & fimilem habentes caufam
J  ' coiifin:;Iiqnoq;morbo verbiniUitcr Jaborare exi-
ftimandifuntjfi ccrcutn id fit.aut fuper eolegitime con
ttinci polfin t,G ab alterutrapartium teftes addmfti fue-
fmr,ad teftimonium adicittendi non trum.

T{pn pereft tptis ejfe tefttt in mufa , in <juA.fu.lt aduccatus,
“Cdprocurator. b.d.

T S qi:ocjHe, a  qui in prima inftatia alieuius caufa: ad-
uocationem St patrocinium fufceperir, licet aduoca«
»Ut Se procurator efTedefierit,quia tamen adhucaffe-
ffus caufse pritfuinitur, in iudicio appellationis in te¬
ftem recipiendus non erit.

mtd teftet examinand»i etiatres dilationesdaripofunr,&
»v c tufu etiam ijuarta.fuh ceno ramen iulniurande.h.d.

D Abuntautcm indicci tara in Ecclefiafticis, quam
inciuilibus caufis ad exhibendos teftes, nonfo-
liim vna.fod cx caufa fecundam etiam Se tertia diiatio-
nem:quartam 4 verddifceptantibus non Iatgientur,
niti pridno ab co , qui poftulat, iuramento,quod non
percalliditatem aliquara quartamproduflionem po
ftulct.fed quia iltorum, quos inftat nune de nouo pro-
ducere,prius notitiam habere nequiuerit ,quodq; ne«
queperfe,neq; per alium teftificata fubtraxerit, vel di-
dicettt: quo cafuquartam quoq; dilationem accommo
dabit index, maxime fi produftioni teftium non fucrit
apartibus renundatum. c

Multaconcoduntur,neprobationesintereant,quaalids non
concederenturnjuodprobtttur hic triblu excmplu.h.d.

C Iquidem ne ptobationes depereant, multa permit-
_ tuntur,qux alioqui non concederentur, vt ecce, fi is
in caufa iudcx datus fuerit, quem in teftem produci lit
Beceffarium.remouendus, Se alius in eius locum fubfti'
»uendus erit. Sic 8c alias dtato aduetfario lecipiuntnr,
*»publicanturteftes,quosreusinducendos drncem. Sic
&Eccleiia neceflaria:probationis omiflione Ia:fa,etia
aduerfus Ecdefiam reftituenda erit.

Tublicato prccefu non pojfunt teftet eKamintri fupereif
dem  , n ec in prima  , not in fceunda inftantitifecus fuper emer-
gentibm dentue.h.d.

p Lapfu igiturtribus dilationibus,poftquam renun-
“'ciatum eft probationibus, Se ptiblicata dičla teftiu,
regularitcr producendi teftes rurfus non erit danda co -
pia. Etlicut d  non licet fuper eifdem, vel direftocon-
tranis articulis.Jalios, veleofde teftes in principali cau-
la producere: fic non debet in caufa appellationis Hče¬
re, cnm non minus in ea, quam in principali teftium fit
timenda fuboruatio. Quod fi e  noua contingat emer-
gerc capitula,fuper qmbuspartcs teftes nouosvelint
inducere.reccpto folenni iuraroento teftium, non ob-
ftate publicatione fuper vetcribHs fafta, necin primo,
necin fecundo iudicio reijcicndi erunt.

OucilittT.ir cpiandopojtit in teftes obijci.h. d.

C Ed interdum accidit, vt eos, qui i ur e in teftes recipi
^ non debuerant.admifibs tamen efleab aliquapar-
tium ptstendatur:in quafpecie ftatutum eft, / vt fi
quidin ecs habenr, antepublicationem debcant obi;-
cerc,poftea vero tune demum id licebit, cum iuramen-
to partes firmauerim, quod non dolo velint ad oppo-
nendum defcendere. Sed Sefi oftenderequis paratus
fuerit peft publicatione didiciffefe,quod m perfonas
■vultobijcere, tur.cquoq;opponendi patere debet adi-
tus. Idem iuris eft, fi forte quis ante pnblicationem id
fucrit proteftatui. Cateritm cum quls proteftatus fue-

a mn.teftes.ver.fit.patroni.  4- <?• 3- b epen.extr.de
feftik. c c.coiftitutis. in fi. exr. deteftib.  d ele.i.deteftib.
t c.cnm cmfam.ext.de tepk.  f tprtftHtm.ext.it tefift,

rit,vellefe poftpnblicationem clepofitionum perfonas
teftium repellere,fi quidin fauortfmprotcftaniis di.ee-
rit,non defacilifidcs adhibetur,

Teftesprobatorios , ftr reprobatorios probateriorum reprobare
licet.fedreprobttorios reprobatoriomm non licct.k.d.

I  Llud a  etiam admonendi fumus, quod non foliim
J ' teftes fuper principali negotio deponentes alijs tefti-
bus licebit rcpellere, fed etiam contra fecandospris
morum reprobatorios probationes proferre licebit.
Etnonadmittenteindice,appellationis remedium!i-
citum erit interponere. Vlterius anteni partibus ad
reprobationem teftium afpirare minime licebit, ne ir
producendi quartos contra tertios,Sc ficdcinceps par¬
tibus licentia tribuamr, negotium contingat in intini-
tum protelari.

*lualiteriudexpenfare debet diSfateffids& CjnodpoteftiU*

repetere,dzintenojare,tf Sra dfe„tenrmm,h.d.
pvblicatisigituratteftationibus,n6foliim 4 admul
titudinem teftiumrcfpicereiudiccm oportet.fed e-
tiam adqua!itatem illorum.-item dcpoGtioncs rimari,
Sc diljgen ter infpiccredebet.Scex bis,quibus pptius ve
ritatis lucern affiftereiudicablt.animifui motam infor
mabit: quod ft circa alieuius teftis diiftum hufcicis hatft-
tet intellečlus,eundem rurfus adexamen reuocarepo-
terit. Et generaIiteri»dexvfqueadprolationemfenteB
tise interrogare fub faito poterit,vbicunque aliquid du-
bitationis c  inciderit.

T eftt Tbatim feip/um eorrt£eKti,non adimiturob idjidet , dr
poteffindcx teftem repetere fuper omiftn.h.d.
p Vmqttoque,quinon ftudiose,fed lingux lubrico ec
'rauerit,& fefe cofeftim correxerit, rcprobareiudex
non debet :fecusaute,ficorreftioni fuztempus inter-
pofuerit. Repetere autem non folum obfcuredeponcn
tem poterit,fed etiam fiaprincipio fuper certis capitu-
liseundem interrogare poftulante aduerlario,vel nc-
gligentia,vel calliditateprattermiferint.

cProbariones fiunt non folum tesUbus , fed & inflrumcru-fr
inftrumentorum appcllationc non large fumprt c»ntinentur Jo-
litru ftripturt,tjutin iudicio oxhibeneur.h d.

AT ftpartes viusvocis adminiculoin probandode-
'ftituta-fuerinr, ad inftrumcntorum produtftioncs
decurrcre eas oportebit: & licet inftrutnentorum adeo
latepateatappellatio,vt hocnomine etiam teftes con-
tineantur,quippeScipficaufam iuftruunr,nostamen
in prxfenti pro feripturis in iudicio exhibendis magis
vtimur,qus quidcm in litibus exerccndis eandem cmn
depofitione teftiurn vim obtinent.

Inft ritme ta pojfunr exbiberi vfei adcocluftone in caufa Ji. d,
P Xhiberiautem d  in iurepoterunt inftrumenta.no
^ foliim anteatteftationutn publicationem,fed Sc po
ftea vlque ad d-iffimtiuum fententiac calculum antea ta
men,quam in caufa conclufum fuerit. In caufa e  aute
condufum efle tune dicitnus,uim ipartibus oranibnt
probationibus rcnunciatuin fuerit.

Scripturafoliimpublicain iudiciofidemfacit,& cjua  Jttfcri
p tu ra puhlica, h .d.

j^On tamen omnis feriptura in iudicio produfta fi-
»■'dem faciet,fcd ita demum, / fi pet manum pu¬
hlica feripta fuerit,ita vt appareat publica, aut asthen-
rico figillo muniatur, alioqtii nullius roboris firmita-
temobtinebit.

£xemp!a folenniter fumpta,fidemfaciunt.b.d.

J Dem g Sc  de exemplis dicendnm erit, qux tamen.fi
folenniter fumpta fuerint, eandem cum ongmalibns
habitura funt authoritatem.Solenniter autem tune di-
centur fumpta , h  ciim coram Ordinario iudice, vel

a e.licet ei.  j. extrau.de teftib.  b e.in naftra. ft-c.cumcau
fant.ext.de tefttb.  c c. cumdtmor.ext.de teftib.  d c.eumdi
le£fm.ext.deftdeinft.  e gl in d. ca. eh diieffm.  f c i.exr.de
fide injrr.  g gl.i.e.t txtr*u deftde ,nft. pp.fin.cxt.4efidetnf.

123

*& hoc ab ipfo ipecialiter delegato prsfentata fuerint,
atqueis diligenter infpe&a, dum uulla parte fui vitia-
ta comperit, per puhlicam pcrfonam cxerapla Tumi
pfatcipit.

%id*ftain puhlicam farmam poli mar tem tab elito nit ,fa-
ciuntji dem. hoc dicit.

T} Andem ctiamauthoritatem Sc eaobtinebunt,qus
•^adpetitioneeorum, a  adquos pertinent,pcrmiftu
iadicis ordinarij in puhlicam formam redacla fuerint,
fi tabellio morte prtcuentus ea «5 perfceerir>fed in no-
tas tantum redada moriens reliquerit.

InfrrHtnetttif nart vitiatu  , & de vitro non fufprtfu creditur ,
pp etrov vniiu Hčera, pr raji* in loca non fujpetlo,non vitiatin-
jtrumintum. hoc dicit.

E Xhibebiinrur h  ergo inftrumenta puhlica non can
cellata,neq-, abolita,nec vila pattefui vitiata, aut a-
liquo pačto de faUitate fufpe<nra,quanquam fi exceptor
Jiteram c imprudsns omiferit, autdocumenrum in lo
co non fufpe&o d.  interleuerit, non propterca veri fi~
des,5c inftrumenti aurhcritas vacillabit.

^Adjupplcndumprebarione potefr iujiurandum deferri.h. d.

Q Vod e  finectcftibus, nccinftrumentis intcntio-
_nem fuam aftor legitime deduxerit, permitten-
tc iudice non plene probationes iurifiurandi religione
fiipplcri,Sc caufaterminari poterit. Nec enim aliud eft
iuramcntum,qu'am veritatis confirmatio, cum aliquid
Deo tefteafleritur.

luramentum aliud voluntarium  , aliud nccejfarium ? pr ne-
cefjariumpujiex caufa recufiri nonpote fr.h. d.

S  Ed ciim fir iuramentu inultiplex, duplex fantu in ,p-
pofito confiderari poterit: / aut enim eft neccffa-
tmm,aut voluntariu.Neceflarium eft,quodad mpplen
das probationes a iudice partidefertur :quod propter¬
ca neceflarium mmcupatur,Scqn6drriudice illud otn-
nino deferri partibus oportet, Sc qaod rite delatum ab
eifdemmifi. ex iuftis caulis recufari non poterit.

J fint infra caufa rrcifmdi i ur amen t um. h. d.

C Vnt autem iuftč recufandi caufx, vrputafi a&orple
^ne probauerit, aut fi fibi non plene cognitam rein i-
pfam aftcrat:Sc,fi quce (unt huiufmodi.

■Siproreofunt pr&fumpttones ,fibi deferendum eff turam en
tum.nifialiteriudete arbitrctur.h d.

S Edetfi g  pro reo prarfnmptiones fuerint, cide hoc
facramcn'iimiudexdcferet adfuam tnendam inuo
cenriara ,ni(l infpccris perfonarum Sc caufie quahtati-
bus,dlud attori deferendum cenfeat.

Voluntarin iuramentii e fr, cjuod dej er tur a parte parti,cjucd
defersnri porsfr ref Srt,ni ji'fimut infarnojis acfiontbm.h.d.
JOluntariu h  eft, quod a parte parti in,i.udicio de-
*  fertur: cp quia litem terminar,deciforiu quoq: nu-
cupari poterit.Etappellatur volanrarid, quia pars non
nifi volens deferet, Sc ab eo,cui defeftur,licite recufari
■ ac referri poterit. Plane i  fi reus famofis atftiotiib- con
ueittus fubrit, huiufmodi iufiurandu agenrireferri mi¬
ti ime permittetur,cinn non acftor,fedlpfe , qtii coueni
tur,facri proprij confcius clfe debeat-

*Vonit exemphplura  , in quibu4probationes refj>iciunrper-
fonam indicu, h.d.

TVdicis iufpečlione confiftunt probationes : vtpu : a,
*  ciim; ro terminandis fmalibus qucllionibus proprijs
oculis loca iudex fubijcit, aut exafpečl:u corporis^ta
temcolligitjaut cima exliteris Ordinarij, vel Apoftoli-
ciis excornmunicatus,aut dignrtaribus honeftatus quis
deprehenditur, vel <?iim ad probandum virginitatem
abhoneftis & prudentibus matronis, vice fua iudex
itifpici mulierem iubet.

Infiit. luris Canon.

124

■Si c.p*n ext.de fideinfrr,  b c mterMlellos ext. defide in-
fir.  c c.ex parte.exr.djir.  d ca.ex lit er u -d rtt.ext, c c fr.
derureiur.  f g/, r.c.fin .cxt.de iuretur.  g c jin.ext.de /u-
'i*r>  h d cijin.ingl.i.de iuret.  i c.ji n in priti .ext.de tura n.

Notoriumprobarionendnindtget.h.d. x  .

QEd&fiquidnotoriufnfuerit, a  tefiium depofitio®
^ nibus,vel infirumentorum exhibirioue amplius de-’
clarari non debet,ciim talia probationem,vel ordineis
iudiciariutn non requirant.

ludex debet aduertere,nedttbium recipiatpro notorio.h.d.

C^Edcum mulca dicantur notoria, b  quzenon funt y
profpiceredebctiudcx,ne quoddubium eft, pro no-
tono recipiat.

Vehemtns jitfpicio interdu m habet vim notorij.h d.

A Dnotorium propeaccedit vehemens fufpicio:nat«
v fifexcmpligratia)de c  carnali copula quxratiir,
Sc fint, qm folum cum fola, nndum cum nuda, m co-
dem lefbo iacentem, !ocis feerens , Sc ad hoc commo-
dis,Sc horis eleftts fe vidille deponant, proculdubio
fulpicionibus tam vehemeiitibus fequutam copulana
pronunciaripoterit. Plane fi degraui crimine aflum
fuerit, propter folam fufpicionem quanqua vehenien-
tem,nemo condemnabitur.

Farna prc frat adzniniculum cateru probationibus . Etiude*
ex v arij s debet anintum ju um tnfrruere.h.d.
pAma quoq; fi de ahquo faafo inuulgatafueritjCff^f
ris prarlumptionibus non leue, prarlerrim in qoibtt|*
dam pr.-efiabit adminiculuin. Demum circunfpečlus M
dexmotu animi fui non ex vna tantum re,fcd exvan) s
argusr«entis,S: teftimouijs, qua* rei aptiora efle comp c ;
rerit,confirmabit. Iudicaturum enim oportet ctin<ft^ rl
m ari,Sc ordinem reru plena inquifitione difeutered 1 ^
fententiam priusferre, quam peračfis omnibusu^ 11
habear in qua;ftione,quod proponar.

D E

E T K fi

S E N; T E N T I I S
iudicata.

f I T V L V  S X V.

Duafunt jpecies fententiam , interlocutoria  , diffinttt^’
& interlocutoria poteff reuocari ant e diffrnittuam.h .d. .

V ldeamus nune d e fen ten ti j s, Sc rei udi cata*£*
autem fententia nihil aliud,quam conriouci'*'
__ fix p rop o lita: a iudice rite fafta diffinitio- Sen-
tentiaru d«x funt fpecies/aurenim interlocutoii?^ 11 . 11 ^
aut diinnitmee. Interlocutoria efiilla, quxinterp^ 11-
cipi urn Sc finem caufa’ fertur fuper his,qu5C incidur } v e
emergunr: qualis ciim iudexdandam, velnegandani c  *

Iationem ad examinandos tefie«s,yel exhibendainfi i: ^
menta imerloquiiur, vel fliper afiquibus exeepp ofl1 "
nious pronunciat • quam necin i eri ptis ferri opo>t^t>
Scante difiiuitiuam lententiam quandoque iudext e
uocare poterit.

'Diffrni'iua jntentia ecf,ejua cond:mnando,velabjblue^

liti finem imp:>nit , n^crecjuirisur de necefrtrato in ea verb** 1 *
C on dem m. t ^ibfrluo, fed fvffiiit aejuipoUcns h.d .

f’ . :ro femčtia eft dimnitioiudicialisj < } u2C

c<: uieinnando, v. labfolucndo principali co«t r ^'

uerlj£ fine n imponir. DiHitiituia d  en im, qua: nec cc>'

demnarion .m , nec abfolurionem continet, pronul
habetur. hanc fimul ac tuleiir, retračlandi copia iun lC ^
denegabirur. Non tamen vt fententiavaleat .condcit 1 ^
na udi, vel abfoluendi vcrbiuh neccftario continet 2  .
bebitifed fatiserit, qu6d verbum .xquifnlens con ti- -
neat. Vndcrefcripttun cft,cius difnniuonem,qnii fa  . c
ftatuere Sc prarcipere pronunciaffetjlcgitima: fentent 1 ^
obtinerefirmitatem. _ ^

S entetia debet feni fededo de jeriptr reci tar ion e : alf a* 7,9
valet, pr Epijcopm facercpotefr\qued rdim pro fe reciret’.h.d •
\7  Ocatis igitur partibus, loco Sc tem pore.cog^ s ’| 11 ^
v  dexipfe fedens e  fententiam deferipti rccitatio-

a canon.de manifcfr&.z.cj.  1 . ca. rua nos. extr. decoha.fr ef ‘

pr mul.  b c. con fuluit nos.extr.de appellat.  c c.

fratewitatu.extr.de prajump.  d can. eiqiu appellat "*)"

frnitiua z q.d* e cfi.eo.ut.in 6.  _

nep r0 ^

125  Lib. III.

neproferct;alias finon iudex,fcd alius legerit,vel fcri-
ptam litigatoribus tantum ediderit,vel ftado,no fedcn
do tulerir,nullms penitiis momenti etit,vt ab ca nec ap
pellare lir necefte.Epifeopo tamen, quetn tarna: digni-
tatis apex attollit, inftar peifonatum tlluftrium fenten
tiam peratium rccitare permittitur.

Sxplanbut iudicibiu fujfich.tjudd vmu recitetfententiam
ufieepturali namero: fectte In abiu elečhonie h.d.

C Ed rt Sc ftpluresiudiccs fint vcl arbirri,fi cseteris p-
^fcntibus, ac mandantibus pcr vnura tantum fenten
tu recitetur, fi piurali numero perlegendo vfus fuerit,
perinde habebitur, ac ftab omnibus rccitata fuerit, ii-
cet aliud in elečfcione feruevur.

St dno iudices ordinarij fenten ti m  diuerjasferant , ten et fen
ten tia Uta pro reo.nifi aftorti caufa ftfiuorabilu : f vero de¬
legat ifententi a pen det ex voluntatc d e legam it :fi vero arbi
tri ^ncutratenct: fi vero vntu tantum ex pturibut prommcia-
uerit t nullaerit fententia h.d.

E ’X fa<fk> b  dubitatumfuit,duobitsiudicibusdiuer-
'fasuroferemibus fententias, vtra Cit  habendapo-
tior; in cjua fpecie refp®nfura eft, quod fi ex iurifdidio-
sieordinaria procefterunt, tenct proreo,non proafto-
re lata fententia,niti agentis caufa fit fauorabilis:vtpu-
tajibertaris, dotis, matrimonij. Si vero cx delegata, v-
traque ex delegantis pendebit arbitrio. Quod ft ex com
promilTo,vtraq j firmitatis robore deftituetur. Quod ft
pluribus c  iudicibus datis vnus tantum ex eis pro^
nuncialTe proponatur/adeonullas fententia vires ob-
tinebii, vt nec prouocationisremcdium ncceflarimn
/it fururum.

ludicare fecundum leges & confuetudmem y  debet quili-
betiudex, & fummus r Ponttfcx )  qui tamen ex caufa potts} ab
eliti rccedere. h. d.

^ Ed fine ordinarius Ci  t,ftue delegatus nidcx,in primis
^ illud obferuare debet,ne contra id iudicet, quod le-
gibus, ant Canonibus proditum fit,alioqui ipfoiure
fententia non fubliftet. d  Incaulis quoque,qu:efum-
^i Pontificis e  iudicio deciduntur, ciitn in limilibus
caulis cateti tencanturiudicare, fimiliteriuris ordo, Sc
vigor xqiutatžsfubtiliterobferuandus erit, nifieiim li¬
le aliquid caufa neceflitatis , Sc vtilitatis difpenfatiue
duxent ftatucndum.

Licet fententia Uta eotra itn cofiitutionufit nuli a, fecue ta
men eff tn fententia Uta contra iiu litigatoru. €t Ruando dica-
tur Uta contra im confhtutionii,vel contra ius litigatoris. h.d.
S 1  ta ™ cn /" ente ntia non contra ius conftitutionis ex
N  P r else a iudicelara fuerit, fed contra ius litigatoris,
cumiurequidemtcneat,legitimis medijs retračhmda
cnt.Dicitur autein iudex contra ius-conftitutionis pro-
nunciade, veluti cum defun<ftus,Sc minorquatuorde-
cim annisfuiflcafleritur, Sc teftamentum iure fecifTe
proiumciatur. CStra ius vero litigatoris, velu ti cum mi
norquaniordecim anni$,annu'quartumdecimuimple
uijTe,acpčrhoc teftamentum iure fecifte alferitur.

flui contra leges confcieniiarn , corruptus uidi c at t  varte

pum tur.h d.

TSautem, / qui io grauamen partis »Iteriusiuiudi-
a cio alicruid uiittfte fecerit pet gratiam, vel per fprdes,
.fine ordinarius^fiue' delegatus fit ,ab execntioneoffi-
cij pcr anntun iufpendendus crit, & ad aftimationem
liti: parti, q_uam litferit, nihitomitius coudemnabitur,
&fifu(penlionedurameQiuinis fefeingcfTetit, irregu
laritatis quoque lapuco ianodabitur, a qua non.niii
per fummum Ponrificem, liberari poterit, ali j s quo-
que legum animaduerfionibus coercebittir: ciim di-
gnum fit.vt qui in tnultis audet ofieiuicie.poeiia: ctiara
maltiplici fubdatur.

a c.pr.eo.trt.itt 6'  b t fi.extraeod.t9t. c can.eiqui-§-
fivcro.Tierf.fipUrss.i.i} 6. 6. e.i.extr. tfdjit.  C co4fc.pi

etaujii.exn.t9.tie.  f c.i.ct.ti.in S.

Tit. XVI. ; k «

%ententia Uta pojlattampet tteeem diet nefuitappeUatum,
rcgulariterretraft ari non potrti h.d.

L  A ta tamen fententia ,nifi perappellatione in traters

rr.inii lege conftinitu fufpenfafuerit,amplius rcuo-
carinonpoterit. Cum <» enim poftdecem . ierumfpa
cium fententia in authofitate rei iudicatd tranfeat,t|ui
adprooocatiouisfublidium intra id temporisfpatium
non recurrit,ideoappellandi libi adrtu pruludit, quia
per hoc videt ur interpretationc iti ri s vel le lat x fenten-
tixobteperare. Excipiunturtameumulci calus, inqui-
bus fententia: e tiam poli decem dies rci uidi čara: firmi
tatemlibi vendicare non Valent, vel uti cum de matri-

mon:o h  eft quxftio, autferuai?. fententia falus animx

in diferimen adducitur,&ali) plures.

Rej tneer aties a ti a. alijs puiiu thciii re^ulanter po adfert.h.ei.

I eo quoqj admonendifumus,quod etli fententia
tranfieritin reun iudicatam.pnetet ecs, intei quos

diftgfuerit,regularitememjnem ladtt:fiquis tarucn,

c  cum fibi prim tim de ea re adtio, vel defenlio cornpe-
teret,fuftinuitfequentcm agere, a Ut  paifus eft eum,a-
qtto catifam habuit,experixi,ipfe quoq; fentiet ex reiu-
dicataprxiudicium.

DE EXECVTIONE  REI  IVD1CATA.,
TITVLV  S XVI.

Setifcritialara in reali afitonemandarur eotecuttoniflatim,
inperfojiali veropofi fjuatuormenfei :quieermtoue peecjlbrcž
uiari,& priromati.h.d.

S l igitut fententia: lata: legitima ap pellatio non oe-
cutrcrit, intra ftatuta tempora execut:oni maa-
danda erit Sed multiim intererit,vtrum fitpetrea-
li,an vero fuper perftmalflcftioue fententia lata fuerit.
Piimo enim cafu,ftatim:fecuadonon,niGpoft emenfa
quattior menfium fpacia executionimandabitur. Licet
autem quadiimeftre,tempu5 inperfonaliačiionefit re-
gulariter ftattttum,cx caufa tamen nonnunquam &ar-
člari,6e prorogaripoteft.Sedqui ab initio terminu reci-
pit fponte breuiorem.fibi id intpurare debebit, ciim ex
voluntatepropriaiuris beneficium cotemplifle videa-
tur.Vndepofteanonaudieturappellans,niiifortc ad-
uerfus ett modus executionis Canonicus cxcedatiu,fi¬
ne ab ordinario,fiueaiudice deiegato,fiueetiam ab ac-
bitro res iudicata fuerit.

Delegattie d principepoeefipropriam Jententiam intra annie-
e.cetjut .hoc dicit.

vi Ed d  fi ordinarius ad mandatuin iudicis aprincipc
‘'"delegatinolit.autquibufdam obfiftcnribus fenten-
tiam ab eo latam fuo cffeflui maeipate nequeat, datus
ipfeiudexillam executioni mandare poterit, fe refifte-
tes Ecclefiaftica fententia coercere,St non folum vf—
quead quadrimeftre temptis, quod ad foluendnm de-
bitumalege reo eenceditur, fed vfque ad annmnirt-
regrum ad exequcndain fententiam, inrifdiftioneai
exercere poterit.

Iudex deputat>u fuper executio»efentenua, admittit exce~
prtonemfratidi*.fen nullitatu , non vtfuper caprcnunciet .fed
venegoriumad fuperiarern.ejui iudicauit .tranfmittat .h .d.

Q Vbd e  fiptincepspropriam fententiam pcr a!iqoc
,execurioni mandati iubeat,& circanegctiufisus.
inrerueniife dicatur, executori de toto negotio cogno-
fcendi facultas non erit,fed adfuperiorcm quaftioncs».
fi qttsc inciderint,deferri oportebit.

lud:xordmarim tevetarexetjui fententiam d legatidpri «-
cipe etiam iniufiom.hal.

Q Vm igitur rcgulsriter coi«ingat,quodexecutio feffl-
, tentia: ordmario dematidetnr, qua:ri poterit,an fi f-
pfam iniufta effe cognousrit, executioni eam mandare

a cpucdad eonfiltntp-taliter. ext.re.tit.  b ea lator c.rtt .
eo.tit.  c epe e.etracod.tit  d c.fig, ficajtindu.cxtr.it ef.dr

k.  6 cMuv.tn.exttAefim.igt retud.

127  A. C-C .1

4ebeat,an fit ei fubfiftendum potiils > in qua fpecic re
fponfumeft,quodcum ordinarius delegato tencatur
obfequi,licet lententiam non efte ittftam nouerit, exe-
qui nihilonainus tenebirur, cum fibi non cognitio, fed
exccutio tantum fuerit demandata ,nifi a dato Uidi*
ceimpetrare valeat.vt ab hoc opere ipfum libcret :nec
enim debet iudicis delegati mandato violcnter rcfifte-
re, a fed&apudeundeminftare poterit, yt eiecutio-
nent tandiu difterit patiatur,doneč principiteiveri-
tasinnotefcat.

Si Tapa fiienter commtjit appeUationi interpofinno a fut>
ddr J. iti dato cum clattfii St app e dat ir n; rim tu, iurifiiiSio pri¬
mi delegati eHfupenfec.rjuo adexccutionem.h.d.

CEdquid fi cum a fententia lata authoritareliteraru
^Apoftolicarum, in quibus itihibita fuerat appella-
tio.prouocatum fuerit,& literat poft appellationem ad
alios itidices emanauerint, an ad mandatum pofterio-
rumiudicum exe«utio fententiz a prioribus delegata
retardaridebeatiSc quidemcim Apoftolicus alijs iu-
dicibus appellationis caufam ex certa fcientiacommit
tit,8c appellationem videtnr recipere,8c fimul priorum
indicum reuocareiurifdičHonem. Vfqueee igitutfen-
tentiz fufpendetur executio, doneč appellationis me¬
rita pleniiis difcuflafucrint.

‘Tofhclatii rcftitutionii in intcgrum difiert executiotie. h.d.

D Anrut Sc cafus alij, inqaibus licet lentetiain rem
tranfieritiudicatara, differenda nihilominiis erit
cxecutio: vtputi, fi non protelandi caufac in integrum
teftitutio b  petita fuerit,8c alij plures.

Inilit. Juriš Canon.

D E

APPELLATIONIBVS.

L LA 1

T t T V L r*S XVII.

<%uidptappellatio,p pudre inucntd-h d.

A Ppellandi vfus przcipue indicantium inioui-
tatem ccrrigit.Se imperitiam detegit.Eft aute
appcllatio iurifdiflionis prioris iudicis per fu
perioris inuocationcm legitimefafta fufpenfioivel.ap-
pellatio eft proaocatioad maiorč indicem racionegra-
uaminis illati.vel inferendi.

^AppeUdtio aliaextraiudiaali tf, a!ia iudicialu . £t de ture
(Janotuco črtam t-xtra ittdicium appellatur, ijua appcllatio prt-
Htcatit dtcirurh.d.

A Ppellationum duat funt fpecies. Aut enim extr4Gu-
diciumappeilatur,autin iutiicio. Exiraiudidum
appellatur, ciimqnis ante litis lngrelTum c  abaliquo
grauaraineappeliar.vtputa d  ab elcftionibus, poftu-
lationibus, prouifombus, & quibuslibet extraiudi-
cialibus ačVibus, c:: quibus fc grauatumputet. Licet e
nimfeculareslegcs c  non,miiin cafibus,antefenten
tiamappellatinnem admittanttfacri tatnen Canoncs
cuamextra iudicium pafiimappellarepermittimtinec
folcnthuiufmodi diciproprie appellationct ,fcdpro-
uocaiiones. /

„AppcUatiotudicialu diuiditurin duat (pecict.h.d.

R Vrfns in iudicio appellatur , aut antediffinitiua fen
tentiam,aut poftea. Antea appellatur,vt cum abin-
terlocutoria,velaliograuamine ptouoramr. Poftea, vt
citmab ipfadiftinitiuafeutentia appellatur.

.Apprhai ab mttrlocutoria,dekoi in firiptu trpeli ar c. ir in¬
fra tapir, ta diet iPpofiolot peteri, & drhtim conrinentes cau-
ftm appcUationu.alidi mufa cm/ekinrdtfirta h.d.

A/T Vltum autem intereft, ab intcrlocntoria quij pro-
A v l uocet,vel aliograuamitie,anidiffinidua:nam g
plimo cafu, & caufam appellationis in feriptis afltgna-
rc,&a indice infra ttigilrta diesinftanter petere debet
litcias dimilforUs ,|St eidcmiiitraduflu temporis fpa-

1 c.Ji 'luandt.extr.tUeJ. dele.  b c.fupcUta.eKt.de
tegr.rejtic .  c tdn.cnmptpfivert.exrr.eod.
tAtitni,eod.tit.tn 6 . c can.fUpcrea.clemfecu
f d.iap.iumpt. 6 xt.eod.  g c.i .eod.tit.in 6.

128

cium debent ab eode iudice txhib«ri,eont!nentes Jc a ?
pellationis caufam,fle cur appeliatio no lit admifa> re
fiappellationi forfan ex fuperioris reuerentia fit dela-
tum, Alioqui 4  fi eos intraidem tempus appellans p
tereprxtetmittat,appellationifux tenuncialfe putabj;
tur ,etiam fi vadat,aut raittatad appellationem hutu'
modi profeqaen dam. .

T 'nit tres cafiu, in ijutbui oh mn petittt ^ptfliht C * U J*
deferitnr. hoc diet t. •

IDemiuris b  eft,fiiudex,aquoappellatnr.certtimtet
^minumappellati ad recipiendoi Apoftolos alfig 11 *'
ucrit, fe appellans in affignato iibiteriuino noncoiH'
pate.it, nec eos fibi tradipetat: ide & fi iudcxappel“ R '
tirefponderit intraiurts terminumfedaturum,nec> B "'
tradiftum fpacium congrnoloco Jc temporeinfiante
& fiepiits faltem vnocontextupctierit,velfibiebl* to
appellans recipete recufauerit.

T aciti tpr exprefii eadtm eft virtu*. h. d.

Q Vodfiiudex c  interminopeteu przfixoipfosP 6 '

. terni non dedetit,aurfidum peterentur.vel io''
iuris term inum,vel nullo cetto termino prifixo. fe “ ^
turum afferuerit, poft ea pet appellantem congtuor®
co&tempore, fzpiiis & iaftanter,rnico etiamcontt
turequintus eos exhiberc non curauerit, perinde pr 0 '
priamappellationem ptofequi appellans poterit ,a c ^
ei exprcfse fuiftcnt Apoftoli denegati. Atia quoq;
daerunt.prout extenoretam Innocentianr, d  q o:l
aliarumeonftitutionum luculenterapparet. j

In appcllatitnc a diffinitiud no eft necejfic c aut d iuprer s -*‘.
j N appellationibus autem e  afentetiadiifinitin* 11 *
-*terponendis nec caufam redderetenetur appell**,’
nec etiam fupra difta diligens obferuatio per onin* 1 1
bilocumvendicat.

In appeliatione ab interlocutorid deber talit etapa a!irS Arft
cjuafi cJfervera,repHtarctHr legitima.h.d.  _

( 1  Vmautčcxprobabili caufaab interlocutoria : l u ^
'^duxcrit appellandum, talem tenetur prop° nC '
qt* x fijfbata fuilfet, deberet legitima reputari, d e  *1 | #
pofteaiiiperior cognofcet:nec enim fufficit /
iantiprofcare,qubdcxcaufa huiufmodi appella ult ’

eatn non doceat elfe veram, nifi hoc feofferenspr°°

turum non fullfetadniiffus. ,

Ir cjtiiminus rationabiliter appellauit.condemnatnr

penfii ad inferioren indicem rentittetur, nec potefl ejted 111
caufae profeijui.tjuitm exprejjkf.h.d. r

Q Vod g  fiiudcxminus probabiliterappclls tunl l j;,

. fecompererit,appellantem ad inferiorem IU  .
cemrcmirtct,5ci'nexpenfis alteri parti condentn 10  ’
alioquiipfeprocedet.neclicebit appellanii aliiS c  '
fas profequi,quam quasin appclla.ijnc fja no’'-* J ‘*
timexpreflciit. . .•

bi diciturex iniufia caufa appcllatum.tud  v ad tjuernfJ'
bere non potefl, nippriut recepta appeliatione , vtprobabllfd
ptatcognoperedccaufaveritate.h.d. .g

Q Vod it obiiciatut, h  non ex legitirua CJU ^.p re .

.fententiam appellationeminterpofitam- A' F
ptereanon admittendamelfe.nifi pniis °Pl' e !' ar J.; 0 r
rccepta,velut emifla ex caufa probabili, iudsx
cognofcere incipiat, ne procedatur, inferiori p 10 * 1
re non poterit.

Ceffantr caufa ccjfateffclhu.h.d. ■

CEd&fIiudexfano vfusconfilio i  »b eius cxcc " n( ) 0

‘•^nedcftiterir,quadcomminando,velinterloque ^

ingrauamenpaitisprotulit.nonobftante^non 3  g ,
iufmodi comminatione , vel interlocutio ng P 1  ^

b clcm.i.eod.tit. in princ.  C cf
c  c. r. ctrfn tip'

A c.ab eo.eo.tit.in 6.  _

•Sfin.eod.tit. e.l.eid.rit in 6.

.rod.at.it; S.  f

rion.eod.tit.in .. .

tu 6 .  i c.iHmctifihure-cxr.c 9 .tif.

e.T.eod.tit in s.  e c.i.n-j—,
c .interpopta.*nprinc.exTr. cod.  g fi'
t d.  h c. fontanap epuid p ob*ix

catit' 1 ’

\fl rm\ \\

129

«atnmfuen'(,»ie freceffu« ntge«i fnuoii* occalionibus
tetardctur.in caufae cognttione Ut ere procederepeteru.

Judi*  4 tjuo, etmpellere »tn poteft appellantem d irauami-
te ipjitu rentnemprobare , licet citatepopit  4 d ipfiut renten,
tirnem audiendam, tjuajada ‘n c tufa. prti edere pttcrtt , enu
Ctntumaaa mn obti*»to,acfinun juamapp0U4fet.il. d.

C fcil .4  utdcauius.an lus dicenti obtemperare icnc .rit,
*^i.quo  propter grauatuen. qued ubt tllitum allim,
appelliuerts, ii tibi is ad docendum d c grauaminc, Sc  fi
it  ipfo Uquerit, ad etufdem reuocattonem audiendam
»erotiiium pr3efixerit: Sc  fane coni id ipfuro i  iudice per*
fpiaendumfit. ncecorames.de grauamine docere, nec
ctiam tanq«am .coram indice (cum per appellationem
t W s fufpenfa iit turifdiftio) comparere teneberis. Qnod
fl tam lini, ut reuo.caUonem atid.a-,, teuocandum duxertt,
licet noncempareas, tpfe tamenln terouno graiian.eiv ic-
nocaueriupeundein caufa procedereporenr.ac fiappei#
latlonunquam fuiftet tnterpoiita.

appeUantem ni inttrlocut.riapeenctere.dr faetre, rt
prior iude * cognofcat: fed appeUatofunt 'rejicieiid* eiepija, juaa

iofecit ob appeliatronem. h. d.

A  C uciuci ropoteftate iudicis grauamen rettocantis
poikumeft, non obftante appellatlone caufain refut
mere : ftccoiitri,Gis. qui uocem appel.attomsemiiit, >
cuius adhuc nemint eft demandata ccguitio, pettciit,
tu aduidtcem, i quo prouocault, rurfus caufa retnittatur,
»d ei alterius partis couradiftione minimo obftante tndul*
gendum erit. Sedhocita, utr n legmmis expeufis ad*
■erfarie, quaseum propterhoc fecille tonih tem, con*
demnetur.

'Tonit puimplum cafm, in juibuo nppelintimintn.tft de-
firendum . h. d.

N  On oitmts ergo appellatio indiftinete recipienda e*
rit: nam iiue adeo fit uaga, & generalis, ut tncertitu*
dinem atFerat, ( 5 uequod omiffo medio iitrnterpoiita, a
pai te opponatur, caufa non detscluctur. Idem turts eft,
fl fuper notorio cnmine, uel de quo quts in ture confef*
fus fuit.prouocetur: nec enim ad defenftonein iiuquitatis,
fed ad praefidtum innocentiae eft appellattonis remedt*
um inftitutum.

%eguUrej non appeUant a correBi.no fui prt Uti. T^ec d
iudiceJecuLari Jedi Idpofiolica nonfubdieo nppcUarur ad  Ta*
pum. Stijmnondefert kritima appelUtiom,punt tur. h. d.
p T tfteonec regulaies, cumpio aliquo excelTucor*
■^rigendtfuerint, contra regularem praelatifui, uelca*
pituh dtfciplinam appellabunt, fed quod fibi pro fa*
•ute miungitur, humlltter fufcipient: fed nec tune appels
iatiooi deferendum erit, c  ctim ifeculart iudice, qui
temporali fedtt Apcftohcse lurifdictiom non fubitci#
tur.ad ApoftoUcum appellatum fuerit : & altis quibuf*
dam caiibus, Alioqui ts,qui legitimje appctlatiom ettam
de minima caufa interpoiitae non dctuUt, Canonicis p«*
»iscoercenduserit.

-AppelUm ab ordinariopoteft eirtmeodtm fuper ali* mufu
couHtniri. i.d.

T Icet autem prouocatione Canonicžipartibus inrer*
-•-'teda, iudicis, iquo appellatum fuit, offlciuminilla
quidem caufa penttus conqmefcat,ft d  tamen is. qui ab
ordinario appellauit, fuper aha caufa coram eodemcon*

»eniatur, prsefertunpro graut &maiufefto cnmine,ap*
peliationit obtentu, quomniiis Canonica cenfurapu*
rlatur, elfugere non poteft.

JnnouAtuper indicempofl- diffimriuum fententmm, i ejun
UpptUttumfmr, reuoctnrurftarimper tudicem ^ipofiaUcum,
onnmJi nnte»ppeUationemfuerintinHou»tu. h.d.

Tbeteipouta ergo i difiinittua fementia appellatione,
*noa folitni poit eam mnouata o  debent pet iudicem

Lib. III. Tit. XVII.

a c. fi 4  indice, eo. ti. in 6.  b ca. interpofita  •§• iUe. extra
**d.tit.  c c Ji dnobttffyfi.exrrJ9cl.iir.  d ean.adhttc.extr.eo.  .
+*'frtr<fi,cipriwhied,rir.  c ced, tir, in  [

appellationis pciritus 8 c  lafe efttma rtaicarit ( exce<
ptls tamen caiibus, in quibus iura poit fententiam pro*
iubent appellire) fed edam ca omma, .quae medio tem#
poreinter fenttnriam, &appellationem contigent m#
nouari , pennde ac (i  poft appellationem mnouata
fuiftent,

^ittentntnpoli appellationem anto diffinititmnt non reuo-
caHtur^nifiprim. demeritateeonftiterit, veinifipof inhibitu-
nemdebito modo faltom attentatafuerint.h.d.

JUa 4 uerd, quae poft appellationem tntcrpofttam
■^ante diffinitiuam fententiam innouantur, doneč ap#
pellationis canfam ueram efle conftiterlt, reuocaii non
debent, nifitudex appellarionis, poilquam fibi con#
fttterit, per appellationem enuftam tx caufa prebabt#
li fore ad fe negotium deuolututtt, inhtbeat Cancnici
indici, a'qut»appellatumfuit, neprc.cedat : tune enim.
qutdquid poft lnhibitioncm huiufmodi fuetit innoua#
tum, eft per appellationis tudicem 3Hte ©ninia m ftafutn
priftinum reducendum, iicet candem caufam uon cffe uež
ramcontingat*

Oftn  refcrtrfuidex a^uipoUentibtufiat , &f&8*ptiu tft-
rOentur^HAm v er l/a. h. d.

A FpeJUfie autem dicctur non folum is  , q u i  uocem
ir ^appeJlatioms enuiit, fed «riamqui ahquo indtibiVs
tatofacio prouocandi propofitum dejclataueiit. Vn^
de rejfcnptum t>  eiim, iwquempoft«er ad fedent
Apoftolica^n arreptum excomynunicationis fentcmia
ab Mdmario promulgata fuerit , exconimuiucationts
umculo non teneri , quafi appeHatione penderte lata
fuerit: ctim plus iit fa&o, quntn3uetbo prouocarc. Idem
Sc  in co refporfum eft, s  ojuilicet^jcfimplicitate for^
te uerbum appellationis nor exprcfleiit,fe tamen & Ec-
clefiam fuanisCumnioleftaretur, Komani Pontifias pro£
teAKtmfubtecit.

Jufttti metU4 cxcufatade9,.quod ntn appellans habetur prt
.app eliante ^ Ji fuerit prot eftattu caufas appellatiotiu expref-
/ertt.htcdiat.

IS quoque, d  quem quominus appeHa r et, iuftus me^
^tusimpedierit, ad appellatiopisbcneficiurr. couuolafle
reputabiiur, dum modo infra tempus, quo ličite prouo^
catur coram iudice , i  quo appellaife uellet, uel li ipfius
copiam habere nc^uerit, coram probatis uiriscontefta^
tionefuphoc propolitacaufas appellationis cxprefrerit*
Sufficit appeUarc coram m at orip ar te iudieum. £ c otnniavt-
AČlorum inttrnatioparti appellata eftfacienda. h.d .

Q Vdd .4 11 i  pluribus iudicibus appellandum fuerit,
quianon Temper facile eorum prafentia l?mulha^
beri polTet, coram maioriparte ipforum appellarea&r A#
poftolosfeparatmipetere licebit, ualebitip hsec appel ;2
latio p eri ml e, arque 11  coram omnibus ir.terpofita fuiffet:
omnium tamen fubfecutarum appellato ignoranti mtima-
tio legitime facienda erit.,

fSt vntts e.x plurii/. appellct > & obtinccit in caufa appcl/atto -
tttiprodeft viHoriAcofortibm , Jifttidemnegottu,& caufa.h.d.

J Dem ex contrario, / li plures leiuenria condemnati
-‘fuerint, & unus folus ad appellationis beneficium con-
uolauerit, iftius uitftoriacaeterisquoqueftiffragabitur, H
communi iureiuuentur, idemq? negorium&T eadem caufa
defcnlioms exiftaf.

Si per referiptum committanturplurei articuli connext\ (r
in vno rcmoueatur apptttatio  , intelligitur remota ettam in
aliii. boe dicit.

| Atn dubitari poterit, It ex pluribus £ articulis unis
^precibus comprehenfts in uno tantum contmgat ap£
pellationemuetari.rnrumappellatioteneat, li fuper abis
prouocaru n fuerit : & ctim deh gantis lisec lit mtentio*

a d c.non fo!um-§ illa.eo.tit.in 6.  b c.dileBt filjj.eLfecHn*
-j ,extr.eod tir. c c.ad. audicnttam.txt. eod.tir.  d c.ftn.txt.
eod.  e element.j.eod.tir.  f cap.pen.extr.eed.ti.  g c.fecun -

doreiHirH^tr.Md. tit ,

S  B a

i 3 1

ut' ■Čedttttfibuš'qui in  prccibtrs pomintur, iufti^
tii  ffium confequatnr efFeAum , m omnibus appdiatio
inrerdicja ; i»telhgettjr ♦ V ndc-nilril liitcrcrit, utr um a p £
pdlatio inlubeitur in prime , an in fecundo : in medlo#
aninitne. Sed hoc ita intelligi opoirsr, $capitulacon^
nexa fuerinttcatteriiin a  quoties ciuufuia.per quamap^
peflatiorss remedtum rollmtr, in medio literarum potili
tur , ti funt p‘wtauegom fe minirne contingentia, tari'um
praetniflVcompleaitH^ntfi forte & infinelitefarum pr^
difta claufuia iteretur.

xApfeU<vrt pore j, jloctu non tut m p artibu* ajignatttr, vel
fententia contineat manifejiam intejuitatem ,etiamjjt rejcn-

ftumappellatione remota. h. d.

[NrertJ.mi erum non obftante prohibitione appdlari
-“■'poterit, utdeeretum eft h  in co, cjm per delegatos <u:£
diees in ludiciam ad ločilni «on tuturn »ocatus fuei it: ms*
i? enim■l*c«un idoneiim ludkces afsignent, non critpro^
pterea ajppdlationis remedtum iuterclufum, quddnp^
pdlatione remotj precedi d e bere mami at urn fuerit.
dem etiam obtinet, eumiententiafertur iniqna : licete^
mm caufa appellationc remota commifTa fuerit,fenten£
ttx  tamen ftari non deber, ti  iniquitatcm contineat ma^
irifeftaro,

Lapfo anno , &ex cauja biennio, appellfttio e j deferta .
hoc dicit.

TLlud ramiudiciall appdlationi, qu&nci, quae exfra
^"iudiciimi interponitur, coramune dl, quod c  iumife
modi appdlantibus anrftts, & cx iuffct caufa bienmum
adie appellatioms interpofiti'imlufgerur : quo tempom
ris fpa. io 8c  profequi, Sc  itnire appellatioMis cauiaiu
compellendi erunt: alioquž’fi pornegligemiam * appel-
lantis hoc tempom fpacium flUxenf, adeo caufa defer£
ta cenfebitur, ut etiam fi appellans ipfe cum appellato,
aut appellatus etiam per fe,&T principaliter profeqmtur,
non proporca minus in rem iudfeatamceniebitur tnnfi
ilffe fententia, i  qua fuerit appeHatitm«

‘Tonit cafut  , quihtu temp m ad projequendum non currit.
hoc dicit.

Q Vamiiu d  tamen per compromifTmn ,  ud aliis de
_ partium exprefib confenfu differtur profeciltio,
tempns ad profeque»dam appellationcm ab horninc,
hcI i ime  praefiacum minime currit appellanti, nifi fortž
iudex ex dilatione periculumi nmmere uidens , milla
precedi prxciperct*

Tempu* datuin a ture ad prejetju en dam appellationem, po-
tefi hreni ari per iu dnem ex caufa .h.d. .

■jLJ 1  Tlicetanm# uelbiennij fpacuim appellantibu« in^
■^dulgeatar, potent tamen tudex a' quo, fecundtim !o^
corum diiiantiim, e  perfonarumtp Sč  negotrj qualita^
tem breuius tempus sioderari j intra quod ii is,  qui ap-
pellauit, caufam appellaticmis non fuerit profecutus, te^
neblt fenfentia. Coger ergo iudex partes app«Uattone
nonadmifTa, / ut uel appdlationem interpofiham pro^
feguahtur, uel coram eoiurispareant 3eqnitati.

Ruandopericulum efi in mera , debettudtx brsuiare termi¬
nom profetjuenda appeliationk. h. d.

Vpertor g  quoque iudcx ii ex dilationeuiderit im^
^mi»crepericulum, poreft 8c  debat neutro appcllatio^
nem profequente,ut periculum euitetur, occurrere : puri
ii ifentenna lata fuper confirmationc alieuius electi pro^
uoca^um fuerit, 8č  urraque pars »elit etiam ad annum ap-
pellationis prafecuti^nem difFerre, pofeft utique,nud de¬
bet is,ad quem appellarum fuit, prouide termrnum moder:
tiri, ne  diu gregi dominico cura paftoris deftt*

Interdum ad prsfetjuendam appekationem datur plw,(ju>km
hiennium hoc dicit.

Inilitif uriš'Canon; 'M

/I Ccidit tamen aliquando, ut fin n per  annum, uel bi<* f
enniHm,fed etiam ulrernis caufam appellition sali^

a c,inquifitioni tHA. ext. eed. tit.  b eA.exparte.tuael.pri-
mo.ext.eod.tit . C ca.cHmJi%omana.ext.eod.tit.can.et qui,z.
ej.6, * clemen.pen.de appeUa.  d clem.quandiu.eod. ut. c
ftan.nmjfr Romana. ext. cod.tits  f f.Ad btf.el, fr  g

cul p-.ofeqtN coHcedatur, utouti h cjuemperimpotentiam
a  profecotionem omiGffc covfti.ait, uel\iimjudici &
proprio officio fuper*caufacledionisdiamlapf« bienf
mo ecgnofcere cone: dirur,

‘T ar s poteftfihi tertninum proJequenda appeUationu brentA*
resionprorogare. h. d;

D Ais quoquej»U€i dum fibi prcfe^uendaeappd^ticnis
‘ tcrminum prxfigit . Sedcutn hocgratia irium cittus
cxpedicndiium mdnlt .m faerit, luri« term nus 5 P ar * e ,
prsetienirij nen pror. garipotciit, iicutneč inunacatila
tern d prouocari hcebit.

Confirvnatio in forma commimi non pr&iudicat appellationi,
n ec laiidum inualidum ro borat }  autpractjjum impedit, jed
tenta juper re ab aliqucpacijicepojjejja , facir vfquu nonp°j lC
conuemri abjque mandata jedis  ^ Apolfolica . h.d.

P Oftrcmd fciendum dt, qudd li fentcntiam ippelhtic^

ne fufpenfam , antcquim ipjfius appellatioms cauf*
coramiiTii fuerit, uel iaudum rontra iuris, ud compromi^
ti  formam latum Apoffolicorefcripto in.forma cotnsnuni
confiimari obtentum fuerit, tališ confirmario nccapp 4 ^
lationi praeiudicuiai afferet, nec inualidum laudum uh*
firmitatis roboremuiuet, Nitn etiam fiatrte latam .
tentiam litigiofaeret confirmationem ab Apcfto!icaf^ c
qi»is imperranerit, non proprerea niimisde caufa poterit
iudexcognofccre, & eamfinedebito tetminare. Q«3ri^
quamii rem pacifice quis poflediiTet, ciim indc coniir^
mat tonem obtuiuit, nenentlicitum iudicidequ 2 eftip ne
poftaiodtim exorta 'abfque mandato fedts ApoftoJ ,cje .
decemere: niti  certum fit,quod,per falii fuggeftioneni fn Crf ’
rit eftcita.

DE

IN^

j tac pojit

As

KB5TIT VTIONB  f bi
tegrum •

T I TV L V S XVIII.

JvUnor& Sccieja rejicuuntur aduerju* jentetiam, etiitn #  _
jtdc po je lica latam.h. d, '

Dhucautem tis, qui appellationis rerneJn*^
ftituti funt , auXdfo rcfhtutioms in

_fuccurritur, fed nec omnibus, neefetnper,

abommous. Minor igitur Sc  Ecclclia, h  G feprola^ 10 ^
nefententiae gratmer l^fos eon^Jtierantur, Sdippell^j
ditempera iam fluxerint, reftiajtionemiirintegriun
plorarc poterunt, Quod quldem adeo obtinet, vt ct 'j
atn G ab Arpeftoltco c  fententia lata fuerit - , non prop fCy
rea magis in integrum reftitutionis petitio impedia ri ^
Nec enim negatur, d  Kotnanae fedis fenremtom m
l.us poffe commutari, edm aut iurreptum a!iquid fucrtV
autipfapro conGderatione aetafum, 8c  temporum,
grauiumr.ecefsitatum aliquid ordinauit«

T^eftituitur Sccleja aduerju quamlibet Uft‘onemetialfi
utr ju* aliam S cele jam. h. d.

C Ed G »on fenrehtia,fed uelcontraAu, e  uel confefs^"
^ne./uel  probationisomifsione,ud teperisfluxi/ g tC ~
clefia lefa fuerit, reftitutio tndulgenda ent: nec
contra priuatos homines, fed etiam aduerfus ab® CC/t
cleitam. h

Henejcium rejitutionu in integrum non indulgetur^ij !> *j
tra quatuor annos ji non fubjt aliquarationabil\s caufa,  ,

dum Q/aciumprorogetur.d. d. .

Q Ed i  Gue fententia, fiuc contraciu, tiel aliter ftj ^
^fatn piaetendat eccleGa, Sc  proptereafe a d
um reffitutiontsin iptegrum admitti poftuiet, Equ a ‘ ir *
emitj fpaciuot i  dte ladioms lapfum fuerit,impb u ? f
ftituendanon erit, nifi prseuaricationis» uelmaJiif

a cap. cfcratione. extr. eed.  b cap.  i. cap. ex liteitt-
ap. jeq , extr. tod.  c can. tum ex litem, eod. Ut. extrA.^
i d.c.tum ex literU'%- nos. verje. prajertim.  e can.i-C x
tra eod  f can.z.eod.tit.in (5.  g clem.vnt. eod, ttU  b c **

nnditH' e t xtr*bag eod. tif,  i yw,ut<id,US-w


Lite  IIII.  Tit. I.

133

fraudis probetur fuper 'hofcmttraenifle comracntum,
.ant alia caufa fubfit, qua? indicem ad hoc bencficium
concedcndum inouere debeat.Et a  ii tempore lxfa
aiTeratur,non fiet ret1iturio,niii ad tatum temporis,in-
eprantum fe lafam efledegitime probauerit.

RefUtutio in integrnm- fsmcl n ega ta ne n con cedi tur am
plitu metlam in dl is tudkio ,nijt duobm cajibiu hic comcn-
t is. hoc M cit.

Q VodiiTemcl b  reftitutioin inregrummalio iudi-
_ciodenegata fuerit pra;tcr quam ad appeliatione
«niiilam 5 non eriteidem amplius concedenda, niiino-
uis dcfcniionibtis td huiufmodi be.ncficiiu , H adnait-
teuda fderit-

‘Tonit & ejitando pojjunt de refiitutione in integmm
'tognofcerc. hoedicit.

l—JViafniodi ‘  vero refeituiionum caafac foliim co-
^ ■'rammdicibus ordinariis adtnmiftrationcm habe-
tibuj.veldelegatis abeis tiačlaripoter»int,i< termina-
riiliue hocipfis dclcgatisfpcciaUtcrdemandatum fue-

13 +

ritjftae commiffo eis negotio,huiuftuodi quasftione;tt
inciderecontingat. Delegati vero ab Ordinariis,qm ad-
miniftrationem non habent, fed tantummodo iudica-
difacultatetn,fiue arbitri,de his caufis cognofcerene-
aueunt.mfi coram eis mcidenter motat fuerint.

Tfr tjuerelamfr fttpplicatmum retraChttur fi*tentia.£*

/ub qwAformAfHpplicAtioponi£Ahir.h d.

f)Er fupphcationeni * quoq; Principi porreftam,
' ant pet querelam appellationis remedio deftitutis
fabucnirifolet-Etit autem fuppiicatio intradecem dica
poft fententia*i offerenda: quo ftibfecutoieatentia no
aluer executioni mandabitur, quam G vičirispars ido-
neam fidciuffionem pr^btfetitstantiini reftitnedi čaru
legitimis augrtientis : qua»atuni fucritin condcnftnauo--

ne,fi Iegitima rctračlationc fenteuttiarefoluamr.Ei: niu

fub hac forma fuppiicatio porrigatur, esccatio fenten-
tiar fine fidciuflione procedet', retrnčUtionis iure iHi
fcmando>qui fe grauatum putauerit,vt Hitra b.ienniun*
fupplicare valeat.

a cle.vni ce.tit. bca.Jin.eedtit.ext.  'c  c.pen.ext .eod.tit.  a'  gl.in verfJUpphcauit.c. ex Uterit.extraua.ee. tit.

F .1  N I S LIBRI T E R T I I.

1 N ST I T V T I O N V M

IvRIS  C A N O N I C I,

LIBER Q_V A R T V S.

DE ACCVSATIONIBVS,  D E N V N-

C I A T I O N I B V S, ET IN-
quifitionibus.

T i

T V L V S

Pr

I M V S.

Cnminalia Iudicia non hab eni aliquidfimite cum CimUbm.F.t
. ififijtunptfirper ^Accufltttonem, Denanciationem^ (jr Inquifitto¬
nem.Et acetifationem mjlriptio^denunciationem charitatma mo-
nmofracedere debet, hoc dicit.

A T MI N A tl A IttiUcia nibi! ferinb
| amile habetn cum cmtciis Iudicijs,de
quib. prodimMecsiti furaus :magnaq;
dtueriitas eoru efi:,in  inftitnendis,

1  8cin excrcen4is .Inftituuturauteaut
pet Accnfationer.i,aHt per Denuncia-
tioncm.aut pe r  InquiiIrionŽ. Per Ae-
.csfauoneia, cura folcBni prxced;iite inferiptione a
jpci  Acculitoreui Rei criinen ad Iudiccm defeitur. Per
.Deaunciationem, vt cimi nulla pncce^iente inferiptio-
ne,fedtanrurr. clnritatiai uionitione ad iudicis aoti
tiaiii frimen dedu.citnr. ldeo.autem , cum in oiodurn

Accafauonis.crimeu qbijci,tat,eftiu.lcxiptio aeecflaria,
a ctuun. qni mmt*. i. t.&t. fuferhkJ«fr(Kdf.

non cumin modam Denunciationis.-qt!oniamadde-
pofitioBpm inftituitur accufatio, fedad correčlioncm
eftdcaunciatiofacicnda.

.sitcufAltr nvn pribam ibidlum crimtn Tem tur ad p cenam

& interim dumpur-

gat ? eftfHjpendetidtu.h.d.

^.CcufatctigiturTrkgitin.is deftitutus fit probatio-
nibus,eam poena <» debet incurrere,quafi probaf-
it t.reus fuftinere debebat. Denuncians vero Iicet ad ta
iionem notencatRr,!! tamen b  in probatione dcficiar,
doneč iuam putgauerit innocentia ab officio A bene-
ficio 'ufpendesdBS etit: vt c*teri fimili poenaperterri-
tt.ad aliorutn infamiam fatile non proliliant.

a camni

£Ec e

»s

Inflit.Iuris Canon.


'Tonit.tjuando pratedeniuntjit ptr tnju/Jitimem.h.d.
13Er incjuifitiotie criminaleiudidnm inftituitur,citM
•* pracedentcdiffamatione, t  ac cjuali denuneiante
farna,de crimine Ittdexmquirit.C6ftitutCieftenim,ne
triminfi facilis nimis fit obieftio.- vt licut ad accufatio
nem legitima przcedere debet inferiptio,& b  denun
ciationem charitatiua monitioiita&mquilitionem cla
morofainfinuatio c  przeederedebeat,

Confcjfus crimina coram inquifitore , non poterit confejtio-
vem fuam eopratenru reneeare , quod nonpraccjferit farna in -
qutfitionem. b.  d.

GIquis d  ramen, poftquam coram eo,qniconfrai#
^pfum fliper cerris criminibus inquifitor depuratus
fuerat,eadem crimina confeifus fnerit, fruftrapoft-
rrsodum eo pratextu confeffionem fuam impugtiare
contendet ,quodfuper eifdem criminibus nonfuerit
antea diffamatus.

Si iudex procefferitnon exeipiente inepvijito de non diffama
tiene,proceff w ttnebit. h. d.

j licet enim quofdam fingulare eertamen iniilifTe diuin*
probat biftoris, nunquam tainen n id pre lege tenea j
tur,diuina fanxit aurhoritas.

Canonicapurgatio.Et cfiialts ej/e debent cempnrgA'
torel. koc dv.it.

^ Anonica pargatio dicitur,qus faeris Canonibus eft
comprpbata.-vt ciim a  de crimine infamatus,iu rat
fenon efletali crimine, vel maculainquinatu, &  eerta
compurgatorB nianus eunde a crimine immune,fe ve*
rum credere illu iuralfe,ipfa qnoq; inreiurandofirrnaP
Erunt autem compHtgatores huiufmodi honeftatis »
opinionisjvtverifimilefit, eos amore, velodio,vel ob'
tentupecuniatnon deiefare: necefTeetiam eft, vt eiu*<
quem pilrgareintendunr,vita&nioresnotos habeat.

T> ficient inpurgatione haberurpro conuitio. Et/i*pernoti“
no non efl indicenda purratio.h.d.

~ ■  • defece-

~*per ceniš criminibus fuerit inquiiitio ,te przfente,
nec quicquam fuper hoc excipiente, infamia: inquifx-
tione omiflaad veritatem eorundem criminum inqui-
rendam proceflerit. Nec enim procelfum huiufmodi,
, «oquddnonfuitde infamia pnmitus inquifitum, vl-
teriusimpugnare poteris.

Si crimen opponatur eacipiendo  , non est neceffaria inferi¬
ptio. hoc dicit.

A Ccidit autem i*terdu,vt alicui nec accufando , nec
*Menunciando, nec inquirendo,fed excipiendo cri-
men opponatur,vrputa, f  ciimquidobijcitur, vtquis
»b accufatione, vel teftificatione repcilatur:quocafu
Bon erit inferiptio neceffaria.

‘Upnett necejfaria inferiptio ,ficrimen ob jciatut ,vr c/uit
aboffiij , vel beneficij afjecutione exJudatnr ; cjno ramen cafu
fipojt confirmarionem opponatur ,dejietens in probntionepuni-
Ittrpetna extraordinaria b.d.

C Ed g  an,fiproprerea crimen opponatur ,vt quis a
^ptomoiione officij, vel beneficij aflecutione exclu-
«lamr,neceffaria tune fit inferiptio ? Er prodiram eft , li
inte confirmstionem obijciatur , non cogi quenquam
inferibere: quia crimen hoc modo probatum promo-
.*cndumquidemimpedit,nontainen iam promotum
deijcit.Poft confirmationem vero,ciim fc ilicet ordinan
dusfuerit aliquis, aut etiam confecraudus, quia &ab
obtinendorepellit,&;abobtentodeijcit, ad extraordi-
nariampoenamfecundum arbitrium iudicis cirravin-
culuminfcriptionis, li dcfeceritinprobaiido, eft exci-
pieus aftringendus.

^AVicunque 4 vero in Canonica purgatione
'^_.rint, perinde puniendifunt, atque li deciinai 11 ^

TDem etiam erit, e  iiis ,cui contra te rnnimi/r, f., I ^V Jl J£ dlf k n l atlfucnnf > lc gi t i n ’«conuiifti,velconfvf'

diuH duxcrit. Plane ftipcr notorio c  nul li erit indiccn-*
da gurgatio > fed tantimi condemnatienis proHiul^ 20 ''

da fententia: ciim patrati fcekris euidcntiajne^; sectf'
fatoris elamoreindigear.

Criminumqt6tdamJo/um Deam Udiint, ^uadam ettaM ^
mineš, bo c dicit.

Riminum aiirem qinrdam diuin?c maieftatis
nem eontinent :quxdam vero &: hominibus daja"
num irrogant. Qiix  Deutti prineipaliter lxdiinc,h«c tet
me habem•ur,fimonia,h^ere^lS,^chi^'ma,apoftafia-/o r£, ”
legium,maIedicencia,facrilegiuni.Hominibus vero
fioneminferuiHjhomicidium,adulterium,ftuprumj r ^
pina 5 furtu,vrura,fairum,iniuri*C;dequibus di6in<^i u,3
fed ramen breuiter videamus.

Si

DE DVPLICI PVRGATIONE.

T 1 T V L V  S II.

Quidfitpurgatio, & quotuplex. Etqnbd vnlgariipnrgatio
#/? pometli improbata.b. d.

C >( Ontingit.etiaminterdum,vtlicetaduerfuscri-
minolum nec aceufator confiftat, ncque tefti-
J  bus,aut proprialit confeffionecomiiftus , ita
tameu alieuius criminis, vel maculac puhlica laborat
infamia, quodiuperinanifefta fere nota eidem purga
tio fit indicenda. Eft autem purgatio,demonftratio in-
nocentia; fuper obieflo crimine. Purgarionis dua; funt
fpecies, h  Vulgaris fcilicet,&Canonica. Vulgaris pur
gatio eft,quam vulgus vel in uenir,vel fequitur: vt,cum
aquzfrigid«, vel candentis ferri, vel Cngularis c c na.
jninisquisfubit iudicium :qua:,cum Deusin ea tenta-
rivideatur.meritoiuffaeft faeris Canonibus exulare:

a t.qvaliter&quando.et.%.exnaecd.  b c.i.entr.eod,
€ c.inqHtJifionif‘§ tertia.ver/ic.adhAc.ext.eod.  d c.i.tod.tir,
in 6-  c i.fin.eo.tid.tn i. { e.fuper ku^ cit aiit.Mtrieod.tit.
{ d.ifnp hlri (HT*Mfdxr.(Ui.  b gt.rHv.i/iJtpnr.otnlg.

DE S I M O N I A,

TIT. til.

Slpjd{it{imenitt, pg-vnde dicla. boe dicit. y

Jmonia d  nihil aliudeft ,quam ftudiofa vojuS'
tas.fi ae cupidiras emendi, vel Vendendi lpiritu*'
k J}  lia , vel fpirtiualibusannexa. Vel,fimonia efti 6 *
Ipiritualis vel fpiritualibus annexz, cum aliquo teITt '
porali fafta commutatio. Appellata eft autem *
monemago,qui pjimus huius detellandi fceleti s^l, '
thorfuit,

Simonin aut tif {{mpltx tonuerttionalU ,antrccttn.  f ' rl *~
ite fubdmlditHr in realom conuenttonalem realom Trtc nt *’
lem. hit dicit

c. Imoniz duplexeft fpecies. Nam aut eft couertfioh*'
^lis,aur mentalis. Cdiientionalis eft, ciim aut aliqu>"

\7

damin eft,-veldedando in poftetutraiftatus imerce
ferit, ?yconuentio. Mentalis eft,cum nullum qmdv n5
interceftitfačlum, t  fedfoIaprauadanris,aurrecip> el1
tismens &intentiococucrif Jcpropterearudi,fed co 11
gruenti vocabulo mentalis appellatur.

Cnin/cuncjucmunerv rceeprione{jmonia conrrahi^ni.
pellarionc pecunia comintlur. tpitidjuid hominct habent ti*
terra. hoc dicit.

‘  'Ontrahitut / autem fimonia, non modo ciim P e '
v " y  cuni a ipfan re faera datur,aut recipitut,rel de d»h^
da fcrecipienda tacitž, vel exprefseconuentum
veram etiam citm dans i itngua,vel obfequiorecipi el l"
tis munus exigit- Ciim enim fpiritualia tribuens,
nus ab omni munetejexcutere debeat,id tuc facere in'
telligitur, ciim pro diainis tebus non foluinpecunia
nullam.fcd nec humanum obfequium,aut gratiam a >

a cap. <fU0titni.extr. depurg can.tr can.mcnr.arn tod. rit-

b c.cum lcx.vbi gl.fr c.inttt Jbliiitduinn.ext.de purg.Can*•

c c.pen.cxt.d.tit. a gl.i.infnmj.<).i, e ext.itm.z.eod.nfi
f glojfi.in funt.i.a.i,

V>»*

137

•pum requfrt'. Bt flcttl pro mr.us lmpoiitiontnon Sef
bofiptfcopus. * itanec mimfter, nccnotarius, mor^
dinattonc pro uoce.uelcalamo.pecuniamrecipere. Ectf
euntam usti fcoc loco accipierctts . quidqtttd homines
•ubent; hoc etjim nomine ided omniaconfmenttir, qtiia
~antiqui, quidquid fermelubebattt, snpeccribusliubers
bant, Contrahitur ergofimotua.ciim quis facra qttodam
Bledo in cemmerctttm dcducit.

'Tonit p iur a capirt ,ex qun:u c.mmittiturfimonia.h .d.
CBd b &  tune quoquelimoHia committidlcitor, cim
S ~ 5 q»id pro perfonis ccdefiaflicisdoduccndisinfedem,
»el facerdoiibusinftituemirs.autfepcliendismortms.feu
pro mtbeimum benediftioi.rbut.accipmjr. fs qticqtte,qui
proele&tenepratmialargttur, quta percfe&tonem per.-;
uctutur adeonfeeratiotiem, perntde fimoniacushabebčs

tur, at fi pro confteraticnemuneta dedtlfcr.

Simoniace dieiturtjuifelc&ui.etianfji quid ignorante  ff dd-

tumfuerit,volpromijjum.h.d.

Kjttt dtilmguen. us, c  fciente, an ignorantaeo , qui
•i ' promifsionis , ueldationisalicutos intcrueattu pofts
tnetiumelc&usfuic , proiutffuiu qutd, uel datum fuerit:
quanims enintclečlus temporedattoms , uel promtfsio-
tus confcius non fuerit, nou preptereaminds cletno rci
piobanda elit.

Epijčopm non petlji dijpenfare cum oloBofmoniaeo , hceti-
gnoranrir,fed teni JuperaJJiruatione bsnefiet fmplitu.prauia
ramen rejignatione. h. d..

C Ed ukUamus, a» pod reprabatam cleSionem cum co
^fuperprsciaiione, adquamqms ficeleftusfueru, pof?
fit epifcopusdlfpenlaret & confliiuttimeft, uort pode:
quamuis d  circa etra, qui per fimomacam prauitatem
Cmplex beseficiumrectpit, poflfibeiamreflgnationem
•pifcopt dtfpenfatio toleretur.

Datum in diftendium eligendi » vel Hlo etiam mlamante,
nonfacit eleclionemfimoniacam. h.d.

I3kanž hconfiet eos , quiquld dederirtt, «elproniife£
1  rint, t  qudd per fraudem in difpeudtitm eligendi do-
l o malo id feccrint, autclečto tpfo urn modo' ignorant
te, fed etiam mlamaHte, nec aUquaiido ratumliabcn?
te.fecutaeleftionunimereprobumia erit:,ilioquiii coni
tiageret.qudJ faftutn mfidias immico parami: innoceni
•tdamnofumexiftem, &uir malus defratide fuacoms
medi m reportaret,

Simoniace ordinata cum fuo ordinata ir’Clericomediato-
Tl efl deponendm , laictu vero mediator cxcomm:micatur.
flor d: c ir.

/K  td.iieluti nariismodisifimepiaca labes commiititur,

y iic rtiam uanis poems fintoniacos pcrcclli, admost
»endlfiimus, Nai»fiq*i.<, ut ordiuetur, p timi um Ee
piftepo cbtiilem, f  & qui rurpifstmt hicti corrmio?
do fanct Spsntusgrattam uer.dere | tentauerit, amifis
fionis propsri gtadus penculo fubtacebit : &quiord:tf
natur, eil, a'dignitate , tuira pecunlis acquifinit> erit
prot fus aliemis, St quis uerci h  ram tnrptbus Sc  nefan-
dis ditts.uel accrptts mediator extttenr, 6quidem Členit

tus. eritiproprto gradu detiettndus: li uero Laicuf.ana-
thematiaandus erit,

OtdinUtuA fimonUcononffmor.iacr, <£r fimonlace non li¬
moninem ordinem confmns, non funtdepoHcndi.h d,

T_l itcumciide atlas intelligere nos oportet, quosnec
ignoramia, nec attriAioius exeufat uinlentia, fed Ca
memtactfrttioniice ordinati« uel ordinatores eatiftunt.'
CKteium li qtiis j (imeniaco quidem, nontamen limf#
nuce, orJinentfufceperit, aur (intcniacc noti (Tniomajt

cus ordinem coittulcrit, mtferieotditerinecclefiafuili#

Lib; III. Tit. III.

a can.r.octrit.eod.tit.  b cAj>.nonfttU,& ctip.fetj ext.
e9d. tit.  c cap. fiobiifuit.extr co. ttt.  d ca. pen, extra d
elcSf,  c cap. nohti fuit. extra tod., tir. f can. fi ejttti
r - 9 * r * g can.ejuattdo Spi/ctpuf^ tjuodjt alitcr.z 4 . diflitiU.
h catiefi juucpifcipu4,i.q.  1 ,

m

nendierunr: hos enim fanVflmemVBt.tia« teatotrrirai-
m«.fed ordma-to.uel fitftrpMofimo. ta, r.

Tten.Jlcmm conficuttu Jimonidct peraceufitionem cottooi-
fftv priuntur kene/icio , & deponiturcperontjutjitionem  nrrt
priuiunr cjuidtm beneficio  , jedpoftpnntram panitentiam  r»
fuo ordinepermitritur mimfirare. h. d.

QVdd a fi non ordinem qu(s, fed beneficium ecctci
_ ilailicum data pecunia confeodnis fuerit, mul«
tum inreieft, per accrtfattonem. an pet inqutfitiorent
quis comnSus fuerit. Primo enim cafu non ibrs
lumeceleUa prtuandus , uetunl etiamhonore facerdoti)
presbpter fpohandus erit: peftertore uero, poftquamab
ecclefia, (ibt perpecnntatn comparauerat. amotue
fuirir, St.  inttmflam poenrtennam egerit, in tuf.cptls o«s
dintbua miniilrarepermittenduserlt.

Tumpitruulu, tjui cuprditatepnrentum Ccdejidt juntconfi-
■cu ei, pofi Ubiram rijignanmnnpotiff diftcnfnn. h.d.

QVtntmo b  qutparuuii parentum cuptdi.ate ccclto-
- itas per pccunum funt confecuti, ob p jternum fa^
<5mn non moddafaerts ordinibas non funt rcntouendtt
uertimetiampoilq:tam eai omninodimafetinr, fi Cznofi
niče  tn cifdem uiuete uolueiinr, pro magua mifeiicordis
fuflineri poteruut,

J dem turu ejl de acceJJorio,qKod deprinciptli. h.d.

|yTEcobitcur quis, non confecrattoues ettufle fe.fcd
A  ' l qti3cexconfectattone protieniant. Nam ficutanima
fine corporecorporaluet inucre nen poteft, fic corporarf
lis ecclefia. »el dignttat, Sc  ordo eccleliaf.icus fine rebMs
corporaltbttj p irumpiofitiet. Quifquis igltur eoritmal^
terum uendit, fine quo alterum haberinoncontingit.neuss
truntinuendi'nmreliquifie tnrelligitur.

Sluiltbitadmittitv.r tdnuufandumfimontaiHm . Etfiluf
fimontAcou viterpecmtorei mijjnm noncelebrnt. h.d.

[J Viui autent c .'minil tanta efi labes, r ut etiam ferdi
A  ^aduerfus dotninps, Sc  quilibctcrnrino(tadmitta»cut
ad accufationero. Item onmis pcccator miiTam celebrare
poteft, praeter qua'm fimoniact«: que.it aded quilibet,ut
ab otdtne tnale aiceptorcmcueatur, acciifarepoteil, Ut
ner meret'ixevcJudatur.

ObUtumjponte ,-veldatum^r*ti*redimendn moltjit fnper
iure cjuejito tndtbiieidat* non inducirJimtninmM. d.

C Ciendumtatnetveft, nondattene qualibet, autrece#
■Optične fimentamcontrahl : ttamfi.pdd fponte, pur?,
d  fine pado.iS: ccnueiitione. & t.ixatirne qualibet fue¬
rit gratis oblatum, id fine ferupulo fimoniacaeprauitatis
recipiporerit, ldemofctinetex tontiario, (iquid non
fponte guisdederit, fed ut indebife tllatam molcft..tlorf
nent fliperquatfito iurercdimat.darecoaftusfuerit.,
Tttniutiiur prnUti eommittentes vica fuae fub nnnuo
cenfu. hoc dicit.

rSfinitmifcicndum elitam Cateranenfi. quim Ttttoi
^ ' lično condlio fiatuente, Can 01  lica; d lili lit ion i prx5
latos eosfubiacere., quimces fuas, / uel Ecclefias fub
aitjttiocenfuconcedunt: qma dumfacerdottutr, fubhuiufift
moiUmercedcuenaledtfpomtur, ad accrnse rctnbutioSt
nts ptaimum confidcrationon habetur,

‘Tuniuvtur nlijuid.recipientei pro concedendn docend: U~
ten tin.hoc dicit.

pKodoccndi f  qttocp Itcentia concedcnda nuli«« CHS
* iurqueccnfuetudir.isobterualiqu:dcxigfredebet, &
qui fecus fccerit, ab Ecdeflattico beneficio Set alie<
nus: dignum enimuidetnr, utinBcdelia frnflus fui las*
boriš non Itabeat , qui cupiditate animi , dum utndt*
docendi Ecentum , EccieUafticum profeftum nititut
mpedire. |

a can. dt'tilui. vbi etiamglojf. in verf. omota . i°d- t' f . ix
trn. b ca.ficut tuu  •§■ tjuamuu. extr tod. c iOp.tanra.eK
tra.ni.tit.  d cnn.rud  nei-v f vtro .cxir.i  mii .'-'i e ta*.

\ t.&fe<j.extrancpra\at.vk. /nat.  f can.I.r-cC/irrriir««

tir. cxtr.dc mariA.

EEe *

•139

Iiiftit.Iuris Canon.

14 O

tAnt. hocdi

h:

DE H^RETtClS ET SCHISMA-
ticis> 8 r Apoftatis.

TlTVLV S lili.

®W fint h Ar s tiči, & qui fcbifmatici , & quomodo diffe-
tAnt. boe dtcitk  ■ - .

"■ iLretici funt,qui vanx glorix principatusq 5 fui.
caufa falfas opiniones gignunt, vel fequuntur.
^ . Schifmaticrfunt. qui fe ab vnitateEeclefix pčr
inobethentiam feparant. Licet autem inrer hos aprin-
cipio qa5dam videatur efle diuerfitas, nullum tame eft
fchifma, quod fibi aliqnam tandem hxrefun non con-
žingat,vtab EcclefiareftereGefliflevideatur.

Schifnatici excommanicationefiepojitionefionorH corififca-
tiorte } & a fčgeflorum annallationepuniuntur.h.d,

V rrumquc a  vero crime atrociifimis poenis Ecde-
fiaftica difciplina profequirur; nam fchifmaticos
€xcommiimcarionis fententiaCanonesinfe&antur: 64 ;
fi  rieeficrefipuerint, abomni minifterio Eccleliaftico
dcponentur,adhibito ena, fi neceffe fuerit, brachij fe-
cularis auxilio.ad illorum infolentia coercendam,cum
omnium etiam bonorum confifcatione- Ordinationes
quoquc ab his fa&as, Scdignitatum fiuebencficiorum
conceftiones,alienaviones remm Ecckfiafticaru>onani
penitus firmitate carerevoltierunt.

H are tiči,ntfih&refim abi udicauerint^omni Scclejiajlicapra-
rogatiaa n u dAti } tradu n tilr feculari curia punUndi.h.d.

| N hxrefi b  autem deprehenfi, prxter perpetui vineu
J lum anarhematis.fi clerici fint,vel religiofi,totius or-
dinis Ecclefiaftici prxrogatiuafpoliandierunt,Scomni
ofHcio,& beneficio nudati,fecularis relinquentur arbi-
trio poteftatis , animaduerfione debita puniendi, nifi
coiltinuo poft deprehenfionem eiroris ad fidei Catho-
licae vnitatem recurrere, Sc errorem fuum publici: abiu-
iare>Sč congruam fatisfaftionem exhil: «re cofenferint.
Laici vero,nifi (prout diftum eft)abiurata hxrcfi, Sc fa-
tisfadione exhibita,ad tidem redierint orthodoxa, fe-
cularis iadicis arbitrio reKnquentur, debitamproqua-
lithte fačinoris tfltionemrecepturi.

Honet hareticorum poji latam fen ten ti a. confijcantur.b.d.

T3 0 naquoque c damnatorum,propter harrefim ipfo
-*-*iure, Sc omnifpe porinndx hxreditatis filijs adem -
jpta, confifeata intelligentur: aut fi clerici fiierint, Ec-
clefijs, a quibus ftipendia receperunt ,applicabuntur.
Confifcationis ramen huiufmodi executio,vel bono-
rumoccupatiofacienda non erit,ante quam lupercri-
mine fententia fuerit proinulgata.

Ob harefim maritorum dotee vxorurA. n»n fant confifcanda,
nift fcienter contraxert'nt matrimonium cum harcticu.h.d.
OEd &ciim dlteri peralterum iniqua conditioinfef-
^ri non debeat propter hjercfim maritorum, vxoium
Catholicarum dotes d  confifcari non debent,nifi fot
te cum viris matrimonia eontraxerint, quos hcereticos
etfe fciebant.

Stiampojlmorteni bona hAreticerum conffcanttir.h-d,
130 ftmorrciA ^ quoqticobfcclerisimmanitate hx
•^reticos poena ptofequitur: ideoque&ficriminofo
Viucnte nihil fuerit fuper bonorum confifcationede-
claratum, nihil minus ad canl etiam ipfo mortuo pro-
cedendum eri;,

H Are rta non pojfunt trudi Ecclejiaflic* fepultura.Et tumu,-
lantes eos excommanicantur i nec Ante abfolaantur, qudmpro-
pnu manibuf exhumauerint.h.d.

17 Ccldiaftica / qaoaue fepultura vfqweade 6  carere
•'^debent, Vt fiqui eoldem credcntes autfautores .eo-
rufcienter Ecclenaftica: fepulturartradere aufifuerint,
cx«Commubicarionis fententia: fubiicere debeant, nec

anteaabfolutionis rttereantur benciicium,quam pro-
prijs manibas huiufnodi corppra estumulet & proij-
ciantdocus autem illeperpetuo carcbitfepultura.

'Dsfiendentes ab haretteo vfcj }  adfeciindumgradum^b h&-
retica vfcf g  a d primitm-, non pejfunt habers benefi dara Sedeji A*
ftiett mjiifi pater ant mater deceforint im en dati 4i.d. *

QEd a  & epruirifiltjactbeneficiaEccleliaftica,feupd

^blica officia admittendi no etunt;qdod quidem
pacernam hneam vfque ad fecundum gradum ) per ma-
ternam vero vfquead primii tantiim extenditur. Cum
enim fecundum legirinias fantftiones reis lacf^ maiefta
tis capite punitis, & bonis confifcatis eorum filijs vita
folummo.do ex mifericordia conferuerur, quanto m*-
gis,qui aberrates in fide Deum offendunt, muneribus,
bonis jhonoribus debent.fpoliari? ciun longe lit gr® -
ums,arternam ,quatn temporalem lxdcre maieftateni.
Hoc b  tamenintelligendum eft de filijs Scpofteris eo¬
rum,quitales effe, vel etiam dcceftifte probantur mori
autem illorum, quos emendatos &: Ecclefiae vnitati rtf-
incorporatos efle conftiterit.

fini rccepemntptenitentiam Ec dejta , vel recipere fant pA-
rati , funt rein c o rp o ra >1  di.posl a b luratio n e vero relapji non fanl
ampiim rein corpo ra n di, jed traduntur čari a  feculari: cit tamert
non n egatar fxcr amen tam pecniten ti a  .h. d.

C Ed videamus,qui,& quando incorporari debeant: Si
^conftateos^ui pro culpa huiufmodiad mandatun!
Ecclefi# poenitentiamacceptauerint, eamq; velpctfc^
c,erint,velliumiiiter profecutioni ciusihfiftat,recipic rt
dos effc. Idem iuris eft,li poenitetia nec peračla fit,nco
impofita,dum tamen crimini obnoxij ad eam rccipicn
dam paratifucrint. Quodfi qui poft c  abiurationeifl
erroris, velpoftquam feproprij Antiftitis examinaiiO ■
nepurgauerint,'in abiuratam hxrefim teincidifle dfr
prehenlifuerint, fecularfitidicio fine vila penitus_aU-
dienria relinquendi eruntdicet fi poftmodutn p cenit i'
ant, & pceiiitentia: figna in eis apparuerint manifeft*>
nequaquam lint relapfis humiliter petita ficramenta
poenitenrix & Euchariftix deneganda.

Ruando qau dicatur relapfmJi.d. ^

D Elapfi autem intelligcndi funt, non foliim ij,quoo*

' v ante abiutationem crimen plene probatufuerit,vc
rum etiam d  ij,qui poftquam accufati, vel vehemetef
fufpefti femel hxreflia in iudido abiurauerint, Sc puf*
modum in eandem iterum reincidunt. Plane fi exin°f
dica Sc leuilufpicione femel quis abiurauerit, reinci*
dens ,quanquam ex hoc lit grauiiis puniendus, non ta^
men debet in hxrcfim relapforum potna puniri-
, $Hi abiurauerit in vnoarticufa ji poji fit h are trnu inalth
dicirur relapfue.h. d.

j S vero, e  quiinvnahxrefisXp.ccie,velfedacomnU-

* fit,aut in vno fidei articulo ,feu Ecclefix facramcnfO
errauit,Sc poftmodum hsrefim fimpliciter vel gentra-
liter abiurauit,fideindeinaliam etiam hxrefis fpecie*
fiue fedam, aut alio articulo feufaeramento comittat>
vtrelapfusin haerclim,iudicandus erit-

Snjpefti de barefi^nijifepurgent^funt cxcommunicandi , & ,
eX com man ic atiji in txcommanicatione infordaermt , conder»“
nantHrtanqaamhAretici.h,d.

Q Vi / veroiiiuentjfuerint fola fufpicione notabi-
„les, ob eam quantumuis vehementem de■ ta«*
grauicrimine condemnandi non erunt, fed ni(iiuxta
confiderationem fufpicionis ,qualitaremque perfonsc
puopriam innocentiam congrua purgationemonftr^

a cnp.  I irpertotum tit.de fehijmar.in 6 .  b c.adabolen-
c.cxcQYfttinicamiu-%x.c'xtr.cQd.tit>de har.  c ca .cum
jecundum.ead.ttt.tn 6.  d c.dccreuit.dckaret.in 6.  c c.ac-
€ufatw'(jrper* e$4Mr.in  S. f c.zdnprm.sod.df.fH 6,

uerint,anathematis gladio fefe feriendos esponunt,

' vfčjue ad fatisfaflionem ab omnibus euitabuntur, Sc»
tterannumin excomunicatione perftiterint , velur hx-
retici condemnabmnur,

a cfiatutii.eod.tit.in 6.  b d c. (latatum-^- koc.  c ca.
fuper-eod.tit.infi.  d c.accujatiis ia purieod.tit- fn 6.  e «»

c.afcafatusi.eodtit.iv 6-  f c.ciicontantacia.eO.tit.m 6.

* TJur*

I+I

Lib. IIIL

TiariftecUUtsr indučta funt in caufa harcricerum, frprf-
teffu centra »ot. b. d.

pLuia a  quoqueadhocatrociflimumcrimenvindi-
* c ar, d um fpecialiter&pr;cter ordinarias lurisregu-
las indufta funt,tam tirca iudicium 8c proceifum infti-
tucnduro,6cteftiamdepofitioncs ,Sc carccrum cufto
<diam,& immutationis poena:quam etiam contrafau-
tores,reccptatores Fc dcfcnfores corum ,vt clare cxie-
flioncfacrarum conilitutionum apparcrepotcft.

^tpoft.atu Cjuifint, ir quotnplex ^/pefiafiastir ju* pamp  k
ttiantur ^dpoflata.h. d.

Et h &c ett tert ut pars principalu h tl¬
im tituli.

A Podata: funt,qui a ftatu fitiei, obedienri#, vel reli-
gionis, quam fe renere profefli funt, teraerarie rc-
cedunt. Apoftafis b  triplex eft fpecies : alia enim cft
pcifidije,alia inobedientise,alia irregularitatis. Apo-
ftafia perfiditf eft,c'um qui a frde rccedunt: vtput'a,cum
Chriftianieffediin Chriftifideprsuaricant-ur, c &ad
Iudaices, vel alios deteftabiles ritits fe ccnuertunt- A-
podafa inobedienti^eft, d  cum quis ptacceptum fu-
perioris fui fponte tranfgreditur, Ime patrum regulis,
▼el conftitutionibus non obtemperat. Irregularitatis
Apoftafia eft, c um quis ab ordine fuo, e  iiueaffum-
ptac religio&is recedit. Apoftatas autem facri'Cano-
nes tam inter infames / deputant, quam etiam ex-
communicationis Scaliarumpoenarum viuculis inno-
dandos elfc prajcipiunt.

D £ SOR.TILEG IS, MALEDI-
cis,& Sacrilegis.

T l T V L V S V.

I ntfu 'tftt-or harctua prauitatu non poteft procrdere contra Jdr -
tiUgoš-nrJtfortilegium cocprtfiz contineat'h&rcjtm.h.d.

i Ciendum cftjhssretica’ pcftis inquilitoresde diui-
uadonibus fkfortilegijs^ifi harelimfaperetma-
JL, j? nifefte, fefe intromittcrencn debere,nec talia
exerrcntes p‘o0epunirf, fedeos iuis debere iudicibus
'putiienddsrelii?qu ;re,cum negotiumlidei, quod fum
me priiHkgiatnm efle conuenit>p.erocčUpationes alias
non debeatimpediri.

OutjtntforrjUgiifr (j d'ab ccdejiafint omnino eijctSdi. h.d.
gvnt autem g  lortilegi, qui pratextu reiigionisper

qitafda fortes diuinationisfcicntia profitenttir ,aut
qua;umcunq- fcripturar« infpcčlionc fafta, fiuura $-
mittunt. Ariolorum h  igitur,arufpicum , incantato-
rum,2< omnium fortilegoru artes, c um fint ex quadam
peftifera locietntedamonum atq; hominum quafi pa-
ii:a infidelis &c dolofar amicitisconftituta, penitiis funt
ab eccleiia eliminand^^c fuperttitio£artinces,nid per
poemtcpsiam refipifcanr,perpetuoanathernatefeiien-
<ii: & ii dericilintjdegradandi.

Si btajphs.mtu tntuntfdrnfibipcenitenriam pcragere recufet>
dr vtucns ab ingrejju Sccle/ia arcebirur ) & jnonuHi Scdcjiafii-
M carebirfcpultura.h.d.

T ^Iuerla eft poena maledicorurn : i  nam Equis in
Deunijvei aliquem fančlorum linguam in blafphe
^iriam puhlice relaxare aufus fuerit.poenie, iuxta Grego
rianar conftitutionis tencrem #  lubdcndiis erit: quam
recipere,& poenitentiam peragcrt recufauerit,^: cccle-
fiar eidcm interdicetur ingrellus^: in obit u ecciefiafti-
cacarebitfepultura.

Scurilegi v arij s pcenii puninntur. h..d.

a in S.&dem.  b gloJJ.i.c.i.exirade ^pofla  c can.
nonpoteft.z  d c.z <£r ca.Hlad. extr ,dzmaior. & obedi,

e can.f,}taLd{{lintf.$o. & c. r, extr.de ^4poji.  f :an.i;/fa-
mei,6.(ju&it.i.gl6jj.inc.i.detcmpo.ord.in 6.  g canon. i.z6
lUAft.T.  h extr.de Jbrtileg. Jr fr $. i c.

Tit. VI.

142

CImilibus,interdura(5;»cri«tit>usng?tUfpceiiis»'-l ut

^in facrilegijcrimenineidunt, & ccclefias incendct*
Sc  violareminimc veientur.r.am promodo fcelerisad-

uiifli,f a cttioiisq;perpet r ati,nifipl e ncfatisfecennt,aue

defatisfaciendoplenam fccuritatem exhibuctiHt,nua
pceuitentix bcncficium facrilcgo penitus de»egatur,

nune anathemate vincitur, niicperpetua damnatus m-

famia carceri traditut, aut exilio perpetuz depurtatio-
nis,& depofitionis animaduerfionecoercetuf: ali^ 31 *
do etiam pecuniaria poena muUlabitur.

C°nfintrcnmftimlrgu,& faetrdotes ipfti pamtcntUm dan.
tes  , ve/ fepultura eomm interuenientes, vel alt eu eleemoJynM
recipientes.pari pana cumeu puninHtur.h.d.

Kj Ecfolum talibus poenis illi pleftendi erutit, qui (a-
crilegium admiferint, fed etiam confentientes eis.
Presbyteti quoque,vel clerici, qui in vita, vel morte fa-
ctilegis poenitetias dare.aut fepuliurs intereiTe,vel eo-
rum eleemofynas accipere aufi fuerint, liue tapina pac
dcipes inuenti fuerim .ecclefiaftico bencficio priuati
ordinis fui damnum irrecuperabiliterpatiemut

Samlegium cemmitfitm tam intuitu rerum, quamperfi-
narum.£tqualiter intuitu rerum.b.d.
t. Acrilegium autem admitti dicitut, tamratione re¬
ntam,quampcrfonarum. Rerum, a  vtciimquisfa-
crum defacro,vel lacrum de non faero, vel non faerum
de facroaufert. Sed Jtii non de faero aliquid ablatuin
fucrit, fed intra certos pallus, qui in cireuitu ecclefi*
lunt,adhucfacrilegium comrr.ini dicitur.

‘Pationepcrfonarum committirur facrtUfium , e um quudt
ricum pevcu rit, vel cum motna litem balteth.d.

OErfonarum tatione faerilegium perpetratur, cima
* quis in elerieum , vel monachum violehtas 8c im •
piasmanus b  inijcit•• vel cum perfonz Deo dicata‘pct
coitum appetuntur: de quibus infra (uo loco latius di-
<fturi fumus.

DE FVRTIS.

TIT. VI.

Furtinemire emttiiillicita vfurpatio citinetuf. frfuresp-
moueri nopojfunt,ime pmoti.deponittur.irfi[int incorrigibi -
les ^delten t encbmun icc n./rfi occififuerint infurto , non eft prt
eh orandumpiifiante mortem fint confefii.b. d.

F Vrtiquidemnomine oninis illicita vfurpatio a-
licnatrei concluditur Ted nune deijs tanttim a-
gimus, qux fpeciali nomine deftituta generali
furti appellatione continentur. Furesautem nonfo-
liimfecularesleges, veriimetiam Canones aeriterin-
fefbmturtnam necad faeros ordines promoueri, niti
fecundiim ea,qHa’fupraprimo libro diximus, &pro-
motiabijfdem deijci, Sc li depollti incorrigibiles fue¬
rint , excommunicari, Si  demum poteftati ieculari tra-
didebent. Et fi, c  dum furtum committitur, oeciff
fuerint, pro eis minime orandum erit: quanquam ii
comprchenii, aut vulnerati confelfi fuerint, commu-
nio eis non iit deneganda.

Furtum cemmirtentes ob necefiitatem minus puniuntur ,
ir pesna furumpuniumur partientes atmeu^ir quifurtorum
funrconfcij. b. d.

C Ed hsc de illis intelligere nos oportet, qninulla
_ neceifuate adačli furtum cotnmiferunt. Csteriim
fi quis propter neceflltatem d  cibaria, veftem, vel
pecus furatus fuerk, longe mitiori poenapuniendus
ent. Nec fures folum fupra dičfis poenis tenentur,
fed ij quoque, e  qui aut cum furibus partiiintur,aut
quifuvtorumconfcij fures quxrentibus poffeiforibus
nonindicant.

a can. ejtiiftjULsfifaerilegium.sj. qu*ft.  4- b camn.fi
quu cantumax.fi. faerilegium. p.quafi.A-  c  enn. 2 .extra
eod  .d canon.fi quupropter.extr* ead. t can. tjuicum
jure. tod. titul, entra.

EEe 4

145,

i s.

»E V S V R
T l T. Vil.

V funt qaidfit. fr vnde dičfa : & babem poffefi.'tonem in pi~
gntte,recepta prapna pccuntafi recufttjrubhu infirtem cetnpu-
tare.vfurai committtt.h.d.

V  Sura eft,quidqnid vitra fortem rautuatam per-
cipitur: dičlaab vfu, quia fcilicet pro vfu pc-
cunirerecipitur. Vnde a  &fi quis. pignoris.
obtentureialicaiusnačlus fuerit pofleflionem, ll or-
»em fuam dedufiis expenfisde fručHbusiampercepe-
lit, fi eandem debitori reftitnere recufet, & perceptos
fruftns in fortem computare, proculdubio vfurarum
commirtiturcrimcn.

‘Peer:: v/HrarierumJunt,tHfami 4 ,cxeomunicatie,beneJici 9 i.
mm frofficiorum fr etclefiafiicafipultura amifiie.h.d.

V/T vltiplicibus autepoenis facri Canones vfurarios
*■ V  -Mnfequunttur: nam prater inuftara infamiam, nec
adChriftianam ,nec ad communionem i  admittun-
tur alraris, nec qui(qua demanueorum oblationes ac-
tipict. Et fi clerici.fueiint, c  tam officij,qium benefi¬
cij eedeliaftici peticulum patientitr, Nullus quoq; fab
pcenis Gregoriana d'  conftitutionc contprehenfis, tna
nifeftis vfurarijs aut locabit domus, aut condudas ha-
bere permittet:fed 8c fi in hoc fcelere decelTenat,eccle
liafticacarebuntfepultura.

Licet auu de v funt fatufieri mandat per haredem, non tame
ettteadtndiu ecclefiafctca fepulture ., denec fuerit /atufaffum:
fr contra.faciens incurritpetna* eorundempfrtejlamentav/u-
rariorum non. valent M.d.

'pTidadeoobtinet.n e  etiam (Imorituri in vitima
- L ''voluiitatede vittris fatisfieii exprefiaquantitate,vel
indiftindemandauerint, doneč fecundum Gregoria-
115 conftirutionis. tenorem fatisfadam fuerit, occlc
fiaftica fepuitura čarere debeant. Quicunqtte vero ma-
mfeftos. vfurarios contra prxdid* (anfrionis formam
tumuiarcaufi fnerinr, poen.t Lateranenfis concilij con;
tra vfurarios promtilgatatfubijciendi erunt. Teftamen;
ta /quoqucab cifdem fada, aliter,quam fecunditm di
d* conftirutionis formam nonvalebunt,fedipfo Iu-
teerunrirrita.

debemus facere malum.vt pofrea faciamtu benum : fr
JI nonfint,quibue re(hru*.po(fint v/Ur*  , eroganda funt in pau  -
peres :fr paupertasexcufat d rcfltturione.h.d:

?sjEcquicqua p  proficict, qu6dquis pro captiuis re-
'dimandt:. ,veldeemofjrmsdandisfefevfuras exer-
cuiflealleget: nec enim prepttrea magiscnmvfurario
difpenfaripoteritjciiinjP vitaalterius necmentiriqui-
dem,nedum rapere liceat Plane fi nec ij, a quibus quis
vfuras esiorferit, nec illortim fint haredes fuperftites,
»on (blum pauperibus vfurarum nomine acccptume-
jogarepoterit.verirm etiam copellendus.erit, rufi eara
nota paupertas euidenter eacufet.

folitmjceneratorei , fed etiam illorii baredei debent a-
fuToe refiituere.nuda objlante appellatione.b.d.
ftjf Ec is tantitm ecclefiaftica diftriftione extortas vfu-
ras reftitnere oogendus erit,q foencratus eft.vcrum
etiam b  filij,&quicunq; cxtranci h*redes,quiomnes
fupervfuris coirenti nuliius appellationis remedio rs-
ftitiitionemfubteifugereperantrendierunt.

ludtxfttntratoripateflpracipere jub pana txcbmumcaTio-
ttbptam nearfurasexieat qrfam vtexaftat re/fituat.nt objbane
te iuramentoprafbito de non repetenduvfurii h.d.

C Ed Jfefi quis fub vfuris pecuniam acceperit, & de eis
i -’nunqviam repetendis foeneratori iurauerit, « ad
bttclndex vfurarios per cenfnram ecclefiafticam com-
pellere petem, tam vt ab earum defiftant exadione»

Inftit. Iuris Canon.. 144

&iuramcntumremi£tant,qiiiraedaJtf>vt exaflasrtfti-
tuanc, nededoio ^cfiiucicquenqaamcon£ingatconi*

, Jnodum trepoitare.

ludfiifatufacere dobmt de rmmoderafo grau<vminc
nU^UtiseKcommunkanturmodocfuo pojjiint.h.dl
jVdari a  quoquc, fi a Chriftiani&quocwnquepr£tex-
tugraucs irnmoderatafuc vfuras extorferint,& p e£
fecularcs principes 6c:  poteftates illas rcmitrcrc
compellcndi : & doneč cte immoderato grauami^
competentcr fatisfecerint , ab vniuerfis.ChriftifidelJ-
bus tam in. mercimoni/s , quam in alijs per cxcoi» >
municaiionis fententiam eis omnimod* commufli 0
denegabitur-

‘Tonunturplu.res cnfia , cfuibm quiffcuffM in forttm <&**
puture non tcnetur.h.d..

O Vnt tamen.cafusdn quibus aliquid vitra fortem abf-*
w que vitio vfurarum ličite recipitar. vtputi, li clerictt*
eccledafticum beneficium aliter redimerc non valcns»
pr3etextu. pignoris de manu laiciillud aeccperic: nec e-
niinhicinfortem fruftus tenebiturcomputare. Idetn«
foterra non fit beneficij aiicuius ccclefiafticij-fedad a<^
cipienrcna in pignus Iuredominij.dirciH perdnerenO'

fcatur. Idcm, b  fi pofiefilones pro nomnumerata dote

gener« afocero pignori oblivata; fuerintrcum enim f fC
qnentcrdotis fručfusno fumciant ad'onera matrimo -
nij fupportada,pignoiatarumpofleffionum frudu«i fl
fortem computandi non erunt.

‘ 7 ^oH‘. efi vfuritrim- rem etnens minus tufa pretio^ftu^
verijtmiliter dubhstur  > *,n temp or e folurionu plu* vel nunui
eH.res v&litura ., vel aliter dubius^cuentuf^ vfurarum /itjpi** 8 *
nem remonet. h. d’..

:Lle c quoqne > quidatdecemfolidos,vtaltotempo-
' retotidcm libigrani, vini vel olei menfurarreddattif*
ex hoc vfurarius cenferi non debet: qtiia Ucet tune pfo*
valeantjvtrhm plus vel minus folutionis temporefo c "
rint valirura?,verifimiliter dubiratur.

Vfurariwecff } cpiik debtterereapttalt^utd vitra fertent,**
ti a m fifufcipiat infe pcricnlnm.h.d«

^Liud tame Iuris eft,fi quis nauiganti, d  vel ad nu*i
dinas eunti certam pecuniae quantitatem mutui"
tur >& exeo,qu6dijt fe mutuans periculum flifcipit,ali-
quid.vltrafortem vtrecipiat, conuenit : nam.hic vfor 4 "
rius reputandus erit.,

commtrrtn

A

a ta.i.i.frc ttnejHtjltu.cntrauag.cod.tit.  b ca.quia.in.
extr.ee.. c. c.praterea. eod.tit.ext.  d r l. &feq ea.n.in  6,
e c.i.eod.tir.m 6.  f d.c.i.infn.  g c.fuper eo.-vbi%l. ex-
Irand.  >1  fjbtmi/Stihfvl-tb  s

DE ADVLTEMIS,  ET  ALU S
coniuntlionibus iilicitis..

T 1 T.  VIII.

^Adulterip apptUatit eU generalu: proprie tam en in n up tare
cemmittitur.fr cjuzjit adulterijpcenaeh.d.

Dalterij generalis eft appellatio; comrinet fi¬
nim non modo aiieni tori e  violationem«

_ fed emnemiprope itlicitam fornicationcm-

Proprieramen adultcnum m nuptarn comittitur. P<*'
na in laico,excominunicatio: in Clerico,depoiitio: vc>
in vtroque,certarpcenitentisr impofitio.

rArbitrana el}panaincefim p Stdemia ,fr reihtbita  c* 1 *
bnttis.bocdictt,.

p Adem vel etiam pro Iiidicis arbitriomaior, ant mi'
L ''nor,eos manetpaEiia.quiinceftura coma)ifer6t:vt«
putA,tiim qni cotra naturam human* focietatis pa cen "
tibus,vel lib.etis,relalijseiufmodi perfonis iropudirc
adh*;rent;autlicnmilla,quain quis defaerofontefu-
fccperit.aut quam anteEpifcopum tenaerit; ciitn facr o
ChrifmateimiHgeretur, fornicationis fcehts perpetra^
aerit aut ciunreiičlo natirrali vfu contra natura / mo*
te Sodomirico fotnicabitur: aut humani generis natu¬
ram tranfgrelfusfefe brutis commifeuerit.

a c.pojlmijerabile.cum feq.ext.ee, ti.  b e.falubritet.txt.
eed. c t.fi-§ ille.extr.eed.rie. frc.fin.inprin.extr.ee.  e car.
ifradnlttnbm.ibf.i.  f c,<lertst,vi.dtexcejf.fralan.

£s*

*45'

Lib. IHI. Tir. X.

T4<5

Sputtpanafirfluprantumnlicrm irhontfit viucntem, ir

viipnem drjiordntu.it. rt,

Q Vod fi quis ftapmra admiferit, multnm intererir,
jvtriim cum muliciehonefte viuente refn habue-
*ir,an virginemdeflorauerit.rrimo enim cafuftupra tor
poenitentis fijbditus,pecuniaria eriam petna coercen-
das erit: pofteriore vero st  dotata virginc eaadeni pa
tre conientientehabebir vxorem: fi vero pater virginis
dare noluerit. aut ftuprator eam viorč habere legibus
<mpediatur,reddetpecuniamiuxta modumdotis, qua
virgines aGcipereconfneuerunt. Quod ficonfentiente
patre ftupratoripfc corruptam virginem in vxorem du
cere renuerit, corporaliter caftigatus exeommunica-
tufque, in monafterium ad agendam pcenitentiam re
triidatur, de quo nulla critei egrediendi fine iudicis
permiflione licentia.

T lapnmm poena excomunicatit,iepofitio, irferuittts, cum
faiultateranita feipfinm redimendiM.rt.

R/T Aior b  legumfeueritas raptores cohiber.- na pr$-
*■  ' ^terfecttlariu fairftionu potnas, anathemate cum
fuis adiutoribus feriri.aut fi Clerici fint,proprij otdinis
Sc honoris amiffionem ftibftineredebent.

/n pmpria jjtonfd mn cdrtit rnptui , & rapttttper con/infum
purgari-petolt. ho c rtu ir.

O Aptus c autem tnne committi dicitur.cum illa, de
A v cuius nuptijj nihil aftu fueritantea.abducitur. Vn-
de qui fibi delponfatam , vel parentibus rcclamanti-
bus, abduterir, in crimenraptus, 8cin pccnasminime
incidit. Raptaquoquepuellalegitime cumraptore mi
trimoniumcontrahet,fiprior diflenfio inconfenfum
tranfeat. Raptorenim 8crapta,nominafuntvitiorum,
non.perfotiarum:vitia autem ciunpurgatafnerint, eo-
rura etiam nomina abolentur.

T(aptm Moniatit-purgari non potefi.h. rt.

C Ed lurcdeillisiatelligedafant, q mulierulaicarum
^cofcnfitm habnerunt:namfiquis Deodicatas virgi-
fles rt  vel rapuerit. vel voletes matrimonio fibi fociare
tetauerit,tanqua facrilegiuadmittens,protam nephan
dicrimini* atrocitateplečlenduscrit, nulla e  prorfus
Voluntatis faerarum virginum habita ratione.

Terna fimplicu firnicattonu tH arbitraria.h. rt.

TT Emum fi quis cum muliere foluta 8c impudica fim
•^^pliciterfornicatus fuerit, tam poemtentisc modus,
qubm etiam alia poena ih Iudicis potiffimtim repone-
tur arbitrio,qui exqualitatibus varijs minorem,vel ma
lorem poenam ftatnet..

DE CR1MINE  F A L S I.

TI T V L. IX.

Spi per Ji,vel per abot literat 'Tape falf ant, excbmunicati
fant cum fitufanroribtu, & Clerici tffieijs &■ beneficijsprinan-
mer,prrtegradati trartuntur Curie ficnlari h.rt.

A  Duerfus eosquoque,quifalfi crimen eommi-
/ \ ferunt.varie ftatutum reperitur.illos tamf esc
/it teris aerius Canones in(eftatur,qui literis A-
peftolicisfalfis vfi fuerint.Talium enim literarum fal-
farij / cum fautoribus Scdefenforibusfiuis.anathe-
mateferiuntur: Sc fi Clerici fuerint,omnibus officijs &
beneficijs Ecclefiafticis perpetudpriuabuntur, ita,vt
quiperfefalfitatia vitium exercnerint, poftquam per
Ecclefiafticum Indicem degradati fuerint, feculari po-
teftatitradendifint fecnndtim legitimascoftitutiones
puniendi: per quam Se laici,qui fuerint defalfitatecon
uidt,legitime punientur.

Opctjafi: litem vti'ur fi Clericta efi,officijt ir beneficijs pri
Uaturfi Itictu ,extommunic*tur h.rt.

M ltius cumillisagirur,q>.ulicet bis vtantur, tam en
ipii non falfificaucrunt: fienim Clerici fuerint,

a. c. t; ir fetp.exr.eo ti.  K ti  mtf.j.K tt.pe.&fi*xtMt*
por.. 4fd.i-.3S. e^Ai.rf.fu.i. {t.trtfalfiettt.ttjp,

' officijs St benefi«>ie Ecclefiafticis fpoliandi etutifi lat—-
cl,tandiuexcomuji!cationifubijcientur,quamdiu coin»
pet enter fatisfecerint. In’vtrifq; tame malim grauius ,
quam negligetia punietur: quod Scdehis,qui falfasli-
teras impetrant,obferuabitur.

DE H O M 1 C I D I O.

TI T. X.

cAJJafinium, ficuti omnium homicirtinum tsf Mrecifimut
ita etiam atrteifiime punitur.h.rt,

C Vm non ad opera tantum fit refpiciendust,
fed tempus,caufa,voIttntas,perlbnarum difte-

rentia, Sc ommaquaopet<bus accidunt, fine
perueftiganda,fequitur,vt non fit omnium homicidio-
rumeademconditio. CunCiotum vero illud atrocilfi-
mum- a  videtur,quod .Aprtficn-mn  vub'6 Huncup.it. V n-
de non (bi um a(Tafiniipfi,fcd etiam receptatores, oc-
cultatores,confultore*8r defenfores eotum.Sc qui pec
eofdem quenquam interiici fecerit, aut mandauerit,
dignitatibus,honoribus, officijs, beneficijs , om mbuf-
quebonis nudatus ,excommunicationis Sc depolltio-
nis incutretipfoiurefententiam, Sc tanquam Chriftia-
nat religionis koftis a toto Chriftiano populo perpetub
diffidatus erit.

Interficienspertnduftriamfimtlis efi PJJafino. h.rt.

■^On b  abfimilis cum tenet poena, quilicet non per
^''allafinium.perinfidias tamen Sc induftriam homi-
nem intcrfccent.

Interficiens larrtntm non tx nteefistatepuniturtjeau ,fi esr
v. ttcfiiidt t .hoe rti cit,-

Q V6d.fi e  quis latronem vetfarem peremerit, vi-
. deamus.an fit puniendus:Sc fiquidem furem abC-
que occifiotte copreltendcre potuit, certa aduerius ci
(tatuta poemtentia reperitur: quodfi non potuit, nulla
occifori erit exneceffitateiniungenda poena.

Non punitttr htmicirtium fortuitunt .fi narta c ul p d Cafuti*
praoefiit. hocdicir.

T Dem etiam obtinebit , ficafuperpetratum faerit ho-
1 micidium,vtputi,fiquis d  neccfiarioinfittens ope¬
ri, arboremincidttir, & aliquis fubtus ttanfiens oppri-
matunnamfineq; volit« tatc,necvllaincidcntis culp*
faftum fuerit,vopertranfietts opprimetetur, arborem
incidens liomicidij poenis obnoxius non erit.

4 Tcenirenrid cerrtrttm dnnorunteli ivtungendos' pdrentibua :
opprimtntibtt* filios. hocdicir.

A Lia ratio eft eorunt, qui proprios filios oppreffifte 1
'^reperiumur. Cima enim hos grauiter deliquifie
non fit dubium,certorum anirorum erit illis initvngen«
dapoenitentia.

Filme aparre.veldb alio ,patre fcientr, expofirsto Jsberts-
tura parria poteffatr.fr cxpofilani Jafiivu ni tartani in rt
habetuts h. d.

Q Vod fi t  filius a patre, vel ab alio, patre fciente'
_ fucrit expofitus,aut eidem alimeta denegata fue¬
rint,hoc ipfo a poteftate patria liberabitur. Nec tamen
propterea',qiti expofitos fufceperir, aliquod in eis ius
vendicare poterit;

ImpttUcni cenceprionesn,velabertumproenranspunitur vf

htmicirta. fieste,fiidcafufiericontsngat.h tl.

T S quoq;,qui vel caufa explendse libidinis.vel odij me-
ditatione.viroaut mulicrialiquid fecerir,vclpotan-
dum dederit,quo minus poffit gerrerare,vel concipere,

, velnafci foboles, vt homitida puniendus erit. Quan~
quam alias.fi conceptus nondum viuificatusfuericnec
vt abigeretur, quifquam dolo malo fecerit;qui abortuii
/ occafionem tradidit.puniendns non erit.

a c.  1 .etrtl tir. in S.  b' c.t.tKtr.ad rit. c c.z'.ertraeK
rit. & tatwn. fapecontingir. so.dilUnff. ec.vni.txm-
4i hfd/nJang. ep- txpofi r  f tpcut ta Uiertmun. cxt.torta

Ji-Et- ?

147

£uifbiTnortemtnferunt , habenturJimiles tUi* quiimpoe-
nkentet moriuntur. h. d.

"KJOuifsimčfciendum eftpro his, qui qaoc«nque prae*
A  ~ textu uoluntarie fmo,uel ucneno, ucl fufpendio, uel
q«ohbet modo fibi mortcra inferunt, nullam in oblatione
faciendam efle commemoraticnem., Sc  Ecclefiafticaeos
debere carcre fepultura, non aliter atquc lllos, qui pro
fuis fceleribus impoemtentcs moriurtur.

Inftit. Iuris Canon.

14 S

D E I N l V K 1 I S, E T D A i\I<s

no Jato.

T I T V L V  S XI.

Inferens iniuriam & damuum, debet damnumpajfofiatiffa-
ctre,nec illum emufat ignoranti*, h. d.

M ltiiis a  tuni lus rgitur, qut in pugtu.ue! rtxa
iliquemlapide, ucl pugnoperatflerint, Si
nim sile niortuus non fuerit, fed 111 Jeric iacuc^
tir, ucl opeusexercere fueritimpedi.us, qui percufferit,
& opera eius, Sc  tmpenfas b  lmmodicas reihtuer. Et
generaliter, fi culpa c  tua datum eit damnum, u«r iniuria
nrogara.udalns irrogantibus ope.utuitdi.aut liJtcimpc-
»itia tua, Itue negltgcntia euenerunt, lurc te fliper his fatis
faccre oportcbtt :ncc tc excufabit ignoramia.ii fcire Jen
buifti cx fa&o tuo iniuriam uerilinuliter poffe contingcJ
re, ucl iaAuram.

S ituum animal damnum dabit , pa fes liberari iUud deden ■
do.nififit ferum animal  dr nočete folitum  , ir ?ion fuerit adbi-
bita debita diligentia.b.d.

Q V d l d  li animalia tul nocuiffe preponantur, niliilo
_ minus adfatisfaftionem teneberis, jnifl ca pto 110P
xa dando damnum pafsis, teipfum u«lts Uberarj : quod
tamen a<i liberationcin non fufficit, tifera fuiiTeiit animal
lia,& qux nocere confueucrant, Sc  quam debueias,dtlis
gcntiat« nonadhibutfti. Diucrfum flatuitur tn eo, qut ut
damnum noncontlngcret, nihtl omilit,

Iniuria inferuntnrn, verbie, litem : frpcenaefl arbitra-
ria. hacdicir.

tbJferuntur e  auSeniiniuri* tribus mod is: Rc, V erbij,
Lircris. Rt, ut cum manus mferutar. Verbis, utciiiu
tonuiciumdicitur. Liter«, ut cim in alterius uitupcrar
tionem carmen>autfamofus libellus coirfjribttur; quibus
omnibus cafibos pro qualitattbus adnnfst & atrocitatc,
prudens iudex pccnas irrogabit.

Ctnficiens famofum libeUum, ir manifefians.paripttnafu-
ttiuKtur. hocdicit.

Tq O ampltus it quis famofum libcllum inuenerit, Sc
•*~''non ftatim corruperii, uel combutTertf, fed elut teno^
tem dolos£manifertauerit,quali author, plciScnJus crit.

8c  Sufpeniionis ferfentjam. Excotf«1!lnicatlo, tii i
commumone exclulto. IrtertMum Ectleliailifuni, e "
iccrtis facrjmemis, & omnibus diunus offitii' 8c
pultura Ecdeiialbca f.nSa prolubttio, Sufpcnfio.eftn^
habilitas qua-damordinum, ne! officiorum eKecutioiit''*
impediens, Sedi« de omnibus (imuliraAaiites.Iegen! 1 '
busdiffitHltatem ingrr imus, Jiduirtc dcitngults diffcra'
mus.ac prmnim Je HxcommHiiicatione.

OE SEiSITENTIA EXCOMrVlVN^
catioit/s.

TITVLVS XIII.

tMtnor excommunicatio a ptrceprione fncr47nentoruPi
w Mater etium A fidslium communionc feparat. h. d.

Kcommunicatiomim du*funtfpccies,mt«° r  ^
licet. Sc  maior. Minor eft, per quani qut$
cramentorum participatione confciciUia, !en  ^
tenaaareerur. Maicrefi, perquamquis non
facramentormn excludi»ur perceptioiie, uenim ”
comnumione fideJnm, quaeab cmiuaciudagitim 0  '
parat, acdiuidrc: Sc  hxc aho nomine, * oAnatheM
appeliatur. .

ExcornmunicAtionum ulit funt lat* fen ten ti a  ,*/*•* f rcni  '
St Ut* fententiA ejl , cum qui* fine faeto indicu k iure exi of *
municatur.hocdicit. /

t> Vrfus excommumcat{onum alia Canonis > alii W
Canonu eil, qua quii ab lpfo foliim
neabfque iudiasHumfterio mnodatur, qu* cliani^^
uocabul ■> Ut a  fententiA extommunicAtioi\\ii\cu^\Uit^

endum eft «nim compiures efle cafus>m qmbu5 adeo
deiinquere«x.ftimarur,utiMra expccUta indici«,p s,l j^

E

OE fi- C C L E S I A S T I C l S
ccnfuriiv

TITVLVS XII.

‘Tonit continu4ti»nemprAcedentium &• fubfcquentiu. h.d.

P OftqttiHiU«i priino libro perionarum, quimie^
cnndorerum Ecclefiafticarumtracfcatum cum h is,
quse annexa funt, fu m m at im complexi fuimus,
fuDinde ad ieliquos uenientes, iudiciorum tam Ciuilium,
qu^m Ctiminalium mareriam Sč  feriem explamuimus,
ddi^ornm Sc  naturam Sc  p<xna$ breuittr perftringen^
fes : edm tam rafione eontumaciae, quim etram alio^
tum€xceflaum Eccldiafticis cenfutis interdum aliquos
innodari uai tis loeis adtnonuerimus, fupereft nune, ut o<
peri finem tmponentes, deipfis c^nfuns funus Sc  diflin^
ftiiis  difTeramus.

§}uid ■veniat tppclldtione cenfurA ScclefaficA y  quidfitex-
communicatin,qnid intsrdiStumtfutd fufrenfio. h. d.

"D Ccleiiaftic*cenfur9enffciipauc*tru regula iter com^
■■-^pleditur : fcilicet, Excommunicatioms, IntcrJiAi,

a c.r.ext.eod.tit.  b in medico:c  cA.fn ext.eo.

t*.  d c./i-^qn9d.fXt.eod.tft t  cfU»vir.fHiHrM.c.fi,ext.c9.

ciationeiffo iure exc0mmunicationis mneuhs irinvd*'
tur ; quod qmdem , quauquam innumeiabilibus P r °f y
exemp lis decl ir ar j  pofsit, unius ramen tantum pxofc^
tione coirtenri erinitis.

QUi Deo dicAtos hentines corpornliter off-ndunt, inctd***
in excommunicAtione:> Uta fententiA, a quA non poffa^
folui,nif per ‘Tapan-S, h. d. ,

C I qi s b  i i cicricos, reguiares, monachcJ,p r °^

i  d noiutios , Ui Jconuerfos iitolemas Si  ,Tn ^>
as m tn c s intecerit, ip:'o mre Canonu inciirret fenttnP
am,a s qua praeter qua:n dHomano Pontifice, ueltius
Ia'.ere legajo, c i  quoquam tbfoJninonpoteri ♦

fompbcei rnferentium m%nu* violentus clericu,pAt*
cum inferentibuspuniuntur. h d.  ^

C Ed Sc  ii manus quis uiolentasnoninifcerit, /nf« re ^ {
^tamen uel author , ucli.u or,  ueladiutorfuerit> 3
facftum ratum hsbuerit, piri poena illum jplecfiei« **
Catholxa fanxie authoritas , eosetiam Uehnnucntij 5 ^
fauere inferpretata, quicum poffuntj raamfefto
definunt obaiare,

Dettnens , vel ducens clericos in vincuU , inturrit
TnunicAttonem Ut a  fententiA , nififacidt de voluntate
praUtornm. ho c dfit. .*

JNterdum emni i? nullam corporis loeftonem ^ ri jjt

/*«**

non emdet: ufputa', d  flhicusm publicr, "-ic! ? x ft,
tucullodia illos detinuerit, ne! tn Hincula cc n ci -
nifi Umen id de mindrto fici.tr preclatcrum, q'ioru:i>
funt ninfdiaiom fubieAt: tune enim citrt cxco.it 1  ^
nicatiarismetum.Sf etpere clericos,& td iud | ci“ i1 "‘j|,' >
lenter ducereltici poterunt : t.imhocnonipli,' c  ^ bijI
quoru n tuthoriute hoc f.tclunt, tgere mdeantur, ^
umen non nnplius corumfc extsndttutolcntu ■ c l'
defenlio clencorum cxigit,

--- ,>*■

a čast, fin.  3. 4.

c can. ad eminentiam,
eKtra eed. lit.

b can. non dnbium. >xtr*

emaetd.  tl can. napera

no

149

Lib. III.

$i\s4bt>M Imptrel Uict.vt movachum etiamc*ufk difiiplnu
'verbsret.vterffj inbidit tn txcom7rtumc<itionem : ficM a v, tem.Ji
imperet cl.riso tx i:a'ijanecej?itaris h.d.

Q Vod auterr. diximus,nou facietcs,fcd eos, quorum
_fitauthoritate,quid facere vidcri, abfolute non
ptocedit.Na a  filaicus, quiin Abbatis ipfius feruitio
commorDnir,eiuideir. iufluin clericuiiijvelconuerfum,
vel monachum etiam fubfiftente caufa manusinicce
iit,tamqtti tales verberari pra?tipit,quam qui mandato
verberat dlterms,exco.mreunicationis fententiam non
ettadcnt. Kam fi difciplitr.c regularis grada id faciendu
lit,vel A b bas id pcr feipfum faciet, vel fi neceffitas vr
geat.per cieiicum,velmonachum id fieri iubebit.

Tansftrcutiem veltntemcltritum ,gnim ilericu. conftn-
tienjj/unr eMcommune^t-i.h.d.

V olentem h  quoq; clericum fi quis percufferit, ni-
fiilomimts excommunicationis celuratn incuttet:
vtrefponfum eft dseoclerico ,qui ciimlaieo muiriam
>ntuliflet,volcnsfecunduni confueiudinem patria; pro
iniuria illata offcnfo latisfacete, fponte lita fuftium
feiubiecitpercurtlonibus. Quanquam enimhac ma-
nuum inieblio non lit violenta. tamcn iniutiofa vi?
detur: Canon refpexit non tam fauorem clenci

ordinati, quam elericalis erdinis: vnde hoe cafu tam
percutiens,quam feipfinn perculfionibus fponte fubii-
etens excommunicationis fententia inuodabirur.

‘Temr tres cajiuju a ..ib h,  percutttm claricos in C&nonem
nun iticidtt.h. d.

f' X contrarioact!dirinterdutn,vtetiaro pro violenta
"Tnannum iniedionc txcommtmicaucni qu,s non
fobij ciatiir.veluti c  fi clericum fibi mamiš ir.feretcm
itaqui#inconitnenri ui repellat : vt iaefionem inlerat,
aut in cum,qu 2 incum vxore,matre,forore,vel filia tur
pi ter fegerentcininiienerit,rnanus violcntasiniecerit.
Idem ftatuitur&de eo>cjui illum petcuflcvit ,que pro-
babiliter ignorabatefte cieneum.

Interficientu clericos qut.pftka.biro habitu committut e nor
9nitates t non funt excommunica , -i.h.d.

Q Vinimo etliocciderit quis clericos, vel presbyte-
_ms,qui contempto clericali habitu fceleribus le
& im m ifeuerint, in odium elericalis exceifus Canone
larx fententi# minime coercebitur:fruftra enimEc-
clefise implorat auxilium > qui iti Ecclefiam ipfam
comnatitit. d

£)už rettioneofficij veltntuitu difciplinaclericospercutiunt ,
non funt excommunicati. h.d.

1 Tem li cjuiratione e  officij,quod obtinentin Ecclf-
iia,aut fi clericifeniores,pueros, vel adolefcentes in
jninoribus ordtnibus conftitutos diuinum turbantes
officiu-m.vel etiam fi qui magifterij,vel praclationis ob-
tentu fubditos fcholares correftionis caufa percufTe-
rinr, excommunicatioiiis fententiam non incurrent.
Onod 6c  dehis intelligendum eft, qui aliquos de farni-
lia lua,vel propinquos inferiorum gradumn fifnili rno
do, vt ab exccftibus prohibeantur, fcieutia 'oonisq;
moribus informentur,corrigedos duxerint aliis ca
lib us eonvpluribtis.

Ex c ni./a po tej} quu abfolui ah ali o , quam ab ^Apofloli-
ct.hoc di cit.

Q Vod / autem fupra diximus , ab hae excommuni-
_catione,ab ali o quam ab Apoftolico, ant eius le-
gato abfolui neminem polfe,non eft perpetuum. Nam
fi-.quis excommunicationislatx fententia: vinculis in-
nodatusjinmortisarticulo conftitutus reperiatur, aut
capitales habeatinimicitias,aut alias iuftas excufatio
nesdta vtfinepericulo Apoftolicofe nequeat confpe

Tit. XIII. ISO

(ftuipraffentare, iieebit dio?£efano Eplfcopo iurameit-*
to fecundiimmorem Ecclefiz recepto ,fibiabfolutio-
nis gratiam impertiri.

fefahte canfaceffat effethit.h. d.

P  Eri cul o 4 tamcn &impedimetoceffantibus 3 quam
cito comiriode poterunt, ad ledena Apoftolicamlc
prgfentabunt, mandatum illius luper negotiis, pro
quibus cxcommunicati fuerant,humiliter recepturi,&
prout iuftitia fuadebit, fatisfa<fturi: alioqui fi id facerc
contempferint, ne temere &c impune cenfura: Eccle-
fiaftica;illtuiatur,ipfo iure in eandem fententiam re-
cident:quod generalirer conftitutum eft,quotief-
cunqj legitima fubfiftente caufa,ab alio quis ,quam
ab eo,a quo alias de iure abfoluendas fuerat, ablolu-
tionis beneficium cdfecutus fucrit.* quibufdam cafi-
bus limilibus.

S/ mod.ua.fit tllata iniuria, clerico ,W qu’t tntulit nonprouc~
[fafit a tatu,p o teft Ordinarij abfolnerc cum,qui inetdit in C*
nonem lata fententta.k.d.

| Tem b  ii non $normis, fed modica leuis iniuria.
■* fuerit clericis irrogata, inferens pcr Epifcopum ab¬
folui poterit. Item aetatis intuitu Iuris ligor manfue-
tudinetemperatur. Vnde c  fi in pucriria conftitmus
in Canonem inciderit fententia promulgat*, fiue an-
te, fine poft pubertatem fefe abfolui poftulet, dioe-
cefantiSv Epifcopus abfoluuonis bcHeficium imperti-
n poterit.

tMonachi^velTnonialet Je tnuicem , vel conuerfospercutien «
tss } ftnt ab A bbate^vel Epifsopo abjoluendi.b.d.
h/\  Onachi quuqj, & alij Kcgulares quomodocunqj
K  d  in daniti o fefe inuicetn perculferint,non ad A-
poftolicam fedemremittendi, led fecundiim prouide^
tiam proprij Abbatis coercendi erunt. quod li Abbas
non fufficit, Epifcopus adhtbcadus erit. Simile ftatui-
tur de naonialibusmam li vci in feinuicem,vel conuer¬
fos,aut conucrfas fius, aut etiam in clericos violentas
manus inieeermt, ne contra muhebris fexus verecun-
diatn,&c regularis o bferua n tiacd ecorem peregrinari co-
peilantur, pg: Epifcopum, in cuius dioiccfi monafteria
fuennt,abfolutioneai confequentur. Sunt fk  alij cafus,
qmbus ab alio quis,quam ab Apoftolico ab hac excom-
municatione abfolui poterit,vt exipfis Dccretaliumli-
bris facile appareie pot eft.

tx caufa cer tu c&fibtu abfblutio potefi de leg ari. h. d.
l-l Is autem, e  quibus id ceniš cafibus exofficio com
Apetit,no foliirapcrfcipfos abfoluere, veriim etiam
aliis, ciim expedire viderint, huiufmodi abfolutionem
committcrc poterunt.

£Kcommunicano indicialu eft t quam infert iudex  , & cui
caufa committttur , omnia qua caufam contingunt, cenfentur
permijfo.b.d.

j Vdicisjfjueiudicialis excommunicatio eft,qua:iudi-
cis minifterio infertur.ludice autem hoc loco in telli-
gimusmon 1'oliim ordinarium , verutn etiam delegatu.
Nam fi cui perApoftolicu caufa etiam fimpliciter de-
legetur, nec literarcommiflionis de excommunicatio-
ne quicquam cotineant,potetit nihilominiis delegatus
cqncelfix fibi authoriratis ratione eonrumaces,vt lupra
dixinms,Ecelefiaftica.fcueritate coercere.

Excommunicationu fententiam debetpracedere monitio: &
debet feni in feriptufta vt caufam contineat.h.d.

f ^Voties autem caufa fuberit,vtiudex fubditum fuu
^^.ecclcfiaftica diftriftione coerceat fciim medici-
nalis, / non lethalis excommiinicario efte debeat)
non aliter, quam compctenribus prxmi& monitio-
mbus g  ad huiufmodifententiadefcendet; qua etiam

a c. vniuerptatu.ext. eo.  b c.contingit interdum. ex/r.
eo.tit.  c cfivero el.i^fivero extr.eo.  d c.in audiemia,
^■ad hac. ext.ee. tit. t c.cum volanttfe^ fi. CXE eo.  f c.

a canon. eot qui. eo. tit, in € %  b c. peruertit. ext.et>.
c C.fin. d. tit.  d c.canoniea. ext. eo. tit.  e c-fi*
ext.de ofior.  f c .i,eoM.tn  6. g canon. facro apfirohtK-
te,cxtra eo*u&

15*

defctipurecitationeproferet ,ita vtcaufam ,obqttam
profertur,exprefsi conrineat,aliaq; oblcruabit,qux ta
generaU,quam Lugdunenfi coneilio editis conftitutio-
nibus funt comprehenfa, eaiundcrapotnis.fi contra fe-
cerit,fubiiciendus.

ludex alkpuem eucommunican: t in dubio cenfetur inferre
maierem excommunicantnem,b.d.

OEdquxri poterit, a fiiudexilla verborumformula
^vfiis faetitfl/lumexcommunico.  velfimili,quadcma-
iori,vcl minori cxcommunicatione quicquam non ex«
prefleric, vtramagi quis excommunicatns cenfeatur!
Etrefponfum eft,non tantum minorefti,fed etiam mi-
iorera cenferi p« ludiccra illatam; quam non modo a
facrametis,Sc lideliura parcicipatione exclufio, fed alij
prarterea multi con(equuntur effecEus.

(femmunicanr exeommunicatu tucidrt ih  exeommunicatia*
uem:& iudicer curare debent,ijutd cxcon»munuari ob oSu let
litiMu,& commercit aUtrnm abfiiueant.h.d.

Q VorumiUe prstereundus non eft , quod quadiu de
^excommunicatorum abfolutione legitime non
conftat,qui cumipfisexcammunicauerint ,ip(i quoq;
nuHo obttante prulilegiofipfo iure cxcommunicatione
inciirrunt,decretttmq;eft b  ptoptcrea, vt ab eectefia-
fticis iudicibus feculares iudiccs Canoniea pracmiffa
monitione,ecclefiaftita cenfura compeUantur,vt exco-
municatos ab agendo,patrocinando.Sc tcfiificando in
fuis c ti ni s Sc iudiciis repcllant.

Defelfu,qui obucmt mtbi ex te , non f st avti cm trame ud
tuum eomrntdum.b.d.

lAVbitarutn c  tamenfuit.numis,qui excommuni-
^ cato in locuttone.vel orationc fcientcr communi -
cat,excommunicatum ipfmn i iudicio cotra fe iaftitue-
do fummouere poffit-cum ill« communionS huiufmo-
di contra eum replicet. Sc ciim is,q«i impetitur, a facra-
mentorum perceptione fit retnotus,alias vero etiam st
fidelium communione.replicatione uiinime fuffragan-
te iudicium procedere non poterit.

Eucommunicoto eommunicari nonpotefi untegbfilutionem,
otiamfi dederitcautionem iuratoriamdcparendo mmuLitit ec~
tlc/ie , dr epifctput ei etmniunionem reildiderit.ettainfi mor te
prauentu* noHpotHerrtabfolui.it .d.

KI Ec d idto magis agere voicnli eommunicari pote-
*^rit,quod ipfe«xconfoetudinede parendo manda
tis ecdefi.p inratonam dederit cautionem,ciq; conam it-,
nionemEpifcopusreddiderit,autquodeos.cum qui-
bus participauir,poftmodu*iimpugnauit:namfi poli
nitamentumpr.Tliuumfccundum formam eccieiij ab-
folutnsfuerit,neccautioneeperperam reftituta com-
jnumoqnicqnam proderit. Qmod ipfum obtinet e  c-
tiam,fipoftpra:di&a ,mortequis praruentus, abfolu-
tionis bencftcium obtinere non poruerit: nec enim
ia.cui vino non communicanaas, defun&o commu
nicabinms.

€xcommunieattufrante mortem ofienderttfignapeeniten-
*ia,trtam mortuur potefi abfolui.h.d.

OLane / ftdemortuipamitentiapcteuidcria figna,

*  dumviueret.coKftiteritjdcfunfto queq; abfolutio-
nis btneficinmaproprioiudiceijnpedendum ertt,hit
icdesq;eius,vtprc»ipfb.fatisfaciant,fi fponte nolint,
Eccleftaftica cenfura coir.pellipotcrunt.

D/jfamato de exeommunicatioue rttnpojfumtu communira * 1
rt.HiJifcpurget.vel ad emtelamfefeciat tbfilur : ir tohrattu }
oe  £ s ritji e xn debet vitArrr.fl m ocenite.h. J. /1

CEd x  etfiquiprofacrilegamanuuminicftioneine-
difinm CKcotamanicatiomsincidit.dcnaciatus qui-
demnon ftt, fecidepatratoIcelcrcpublica laborctin-

Inftir.Iuns Canon. m

famia.nemo fibi pari ratione eommuhicare debet, nifi
reladarbitrium Epifcopide hoc fc purgauerit < vel ad
cautelam abfolutionis beneficium eonfequatur, ni' 1
forte a  folitibi de facinore conftet: hoc cuint cauu
quandiu toleratur ab Ecclefia . priuatim tantummod«
a te vitanduserit.vt faitem vetecundij tabore fuffufu**
pro latenti excefl’u fatisfacete compeilatur.

TarttcipAtio crirniinfAcumexcemmunicAtuimpUcat

tieipAHtem c e dem exeommunicdtione.h .d.

C Ed multiim inteteft, qualiter excommunicato co»'
^mttnicaturtnam fiquidem crimini& criminofo co-
manicauit quis confilium.putl auxiiimn, vei fauoretn
impendendo,vel forte eura ciericis ab Apoftolico eX-
conimnnicatis fcienter b  Sc fponth participauerit >*
ipfosin officiis receporit ,cadem excommunication' s
fcnteittia inuoiuetur,qua illi ipfi funt obftricii: qu'ba s
cum itaab eo communicarum fuit, cumque ratione
damnati criminis c  in eum,quidamnauit, delinqat re
videatur,naerit6 ab eo.vci ii videtur, eius fuperiorein'
rament« prxftito,delifti ttme erit abfolutio requircn"
da.Et idem ftatuetur,fi qui cumpaiticipibtts fuis exc0'
municatifuerint.

TAtticipitio cum excommuHrcAto hom crimnofA,tttig* t f tr '
ircipantem minore cxctmmunicAtio*te t a qua pet ordinati***
abfoiuipoterit. b.d.

C A Vod fi aliter.puti d  inchoto.inmenfa.i« ofcnl°*
v ^_ aut iermone excommunicato communicatt"*

fuerir,tuncminor tantitmincurritur, Scnullaintcrtie'

nicnteiuratoriacautioneaproprio facerdote, vel Epi'

fcopo,abfolutionis bencficium obtineripoterit:quaW'
nis enim Sc tunenon iudicis.fed iuris fententia exco«'
municato eommunicans fit illigatus, quia tamen con*
ditorCanonis eius abfolutionem fibi fpecialitern 0 *
tetinuit, eo ipfo relaxandi facultatem aliis cotice*'
fifle videtur.

Communicans CKeommunicato in contemptum, incidit >*
mar trem exctmmunicationem. h.d.

LjOc « tamen tune obtinet ,-Cum non in contemP" 1
Ecčlefiafticsdifciplinatcumexcommun!catis
eommercium habuerit.-namqai contra prohibitione" 1
fuiprxlulisexcommunicatotum communioni fefe* 11 '
gefierit,anatheinatefeticndaserit.

Si exctmmuHiiattuminori in dute/čat, in ea poterit excod>'
munkari maieri.b.d.

Q Vhd ii exlociitione 8caliis fimilibus minori exc®'
,ramiicationelrretitus fortmsindurcfcat>p ol 5 f ^
iudex poft Canonicam ntonitionem / etiam mai® r l
exconrmnnicatione,Scconfinuli participamem rU'S a-
rc.Qtiod Sc in fufpeniionis, Sc interdiili fcnteiuii*
feruandum erit.

a e pen.extraeo dem.  b ca.4eceinimiu.eod.tit.iu 6.  t ca.
T-oxtradeexcept.  d e.cUtudefiderat drc a nobu, elfecundo.
txr.ee. tir. cd.c.dnobir.  f cxi nebu. elfecundo. verf.pottjl
oxt.e§ .tet.fr in fin.  g e.ci de/rderat.fy ficundum.ext.eod. tir.

Quefir monitio.CaUonitA ti.d. . e

H^Vnc x  aurem Canonicatenfebitureflemoniti 0 ’ _
■* competemibus imetuatlis, atq; aliis rite cbfe" 14
tis.eos^juimonemur.eaprimat nominatim. .

Ignoranti* excujwpartiapdtem eumencommueuiAto.b. •
, Ntcrdum tamen excommunicato communicasned'
* trius cxcommunicationis vinculoobftringitur, »t at'
cidi t in eo,qui cum i llo conuerfatus f ucrit, quem exc®'
municatum probabiltcr ignorabat. ,

Spifcopidebentpropalarcnomtnacxictum mcattatrn b.

\ / N de vt excufationis caufa omni juiauferaturiP r ®

’ uidete debet Epifcopi, h  vt cxcoinmunicaiou>
omniumnominatam fuis paroehianis,quimvicints
pifcopis pariterindiceat,eaq;in celebrilocopofir*P
foribus Ecclefia: cunftis conuenientibus inculcen <

a c.cum non abbtmiHe.ext.etd.tit .  b c.fignificauit r,> ,
ext.ttd.tit.  c ca.nupera ntbufi-m prime ext.'o.  d
perinebir b-in fecundo.txt. to. trt.  e cfi.ext.de :ler.
mu. { c.ctnftttutioHtm co.ti.in6.  g i.e.ionjh:utunern.
tt.mi.  h can.curafit.it.jj.

153

trthuiufmodiadhikita ditigentia excotnmunicatis tc-
alefiafticus aditus adimatur.

Omnet epia.ntc pnlationcnt fententia tenebantur ex com-
mttnicat. commnnicarejeneturetiam pofi.h.d.

\ 7Xores quoq; excommunicatorum,filij,ferui,ancil-
* Iz,ruftici,feruientes,fcomnes qni ante fententia:
frolationem excommunicatiobfeqttio tenebantur fa-
aniliariteradlizrere, rton foliima communione excu
fantur.veriim ctiamfprater quam o in criminibus)
communicaietenentur, ciim fineilla debita' przftare
neqneant obfequia.

Vjcefirai , vclf.mplieitu excujata communione mm h t-
reti cii.hoc diete.

M ErcatoreS autem, Si  viatores ,ni(i aut creditores
fine cxeommunicatoru, aut neccffitatis immineat
articulus , abftinere dcbent.-fed fi in terram excommu-
oicatorum deucnetint.vbivelnon poffintab aliiseme-
le,vcl vndcemant,non habeSt, ab eifdem acciperepo-
Urunt: necillos excommunicationis metus impediet.
Trzdicatores quoq;,prsfcrtim quialias fubftentari no
poflunt, ab excommunicatis, Sc  alienorum bonorum
detentoribus eleemofynam ličite recipere poflunt.
Idem iuris eft de iis,qui adeo fun t rudes, vt corum con-
filio verifimiliter fcelera perpetrari non poffint:aut
qui cum iis communicant, qui communicant ex;
communicatis.

Omnino coabhti excommHnicatit commnmcans non caditin
txcommunicAtione feetts Ji cjuiifo/um mera communicet.h d.
CEdaninuitus !>  excommunicatis communicas cx-
^communicationislabe inquinetur,videamus: & fi
quidem fit per coadionem aftričlus ,cum inagis hoc ca
fupati,quam agere videatur, excommunicafione non
tcnebitur. Aliud ftatucndum erit, fi quis per metum fit
itiduiftusdicet enim metus ciilpam minuat,quia tamen
eam non prorfus excludit, cum nullius metus obtentu
Jnortale peccatum quis incurrete debeat, excommuni-
tattonis poenamnon euadet.

Commnnicartu excommumcato in conuertendo.non efi ex-
oommuntcarm.h.d.

j T ero cum voluntate c  čtpropofito maleficiadiftin-
guantur,excommunicarionis fententiam non incur-
tit is,qui excomrmtmcato in his,quat ad abfolutionemj
Vei alias ad falutem eiuspertinent, in locutione parti-
cipat,!icet dcalia vetba incidenter .rtapudeummagis
proficiat,interponat.

_ ^ ibfolutioab exeomunicationeadcAutelampetipote/f. h.d.
qms tamen d  exhis dubitet.vel cxaliis,nc non iiv
dicis,vcl canonis feuteutia fitinnodatus,fefe per co-
petffntem iudicem,mxta Innocentianaruni couftitntio'-
n um ten or e m ad cautelam abfolui poftulare poterit::
quod &: is qui minori innodatas efi: excommunicatio^
ne,exequi poterit.

€xcommunicationit (ibfolutio non dsbetpeti omijfo mciio i
nifiin conttariumjit con fuetttdo.b.d
C Ed hoc cafu aduertendum erit, rte omiflb medio ab
M eo,quituus iudcxnon fit, abfolutioms beneficium
pofiulasi Fone enim ,qubd fuffraganei cuiufdamfub
ditus, puu> Archidiacoiuis 7 cxcomir.unicationis in te
tuiitfe!itenuam,n5iamaMerrapoiitano, cum nec ex-
* 0 tnmumcaRtisiudexfit>nec excommuniCati, fed ab
ipfo fuffraganeo abfolutio petenda erit, nili confilctu-
do t  contrafiumindLixcrit.

§iie vacante dbfituit, <pti bab st Epifcopslem iHrifdiSIio-
TUtm.boc dicit.

P Pifcopali vČFofcdeVacarite, f  rtpitt^I 0 tim,rcuis, td
■*^quem Epifcopalisiurirdi^iotuctemporis pertine-

a c.Jt concubirU.ext.to.tit.  b c.facrite§ can.txt.de Hsc/ha
fidnt^i^ntctHsutcauf.  C c.cumveliittite.ext eo.tir.  d c. z.

e glof.ZiC.reftrentt.ext, depuben, itsvTtt.de
tonhr.fr obedjnt,

Lib. IIII. Tit. XIII.

15 +

te nofcitur,hi5,quibus poffet Epircopu*. fi Viuefet
cxcomm'ttnicationis fentenria,fiueiuris, fiue homini*
fucrit,abfolutionis beneficiS imptiri poteritrnifi eifuc
rit ab Apoftolica fede fpecialtter interdifta poteftas.

SupcnirdecxcommunicAtiovt cognofcent,videni tlUmtu -
pAmAtbet excommnmcAtum adinferiorem remittere  , m Ji a
mahtio>c difernt tbfoluen:ficm .turem, ficomperiAt iUam in -
infum-.ftdjUubtttturJonefttfnciot/iremittet.h.d.  _

\ 7 Bi vero ftiperioti competitde excommumcatiofle
V  cognofcere, fi eam iuftam cfle conftiterit, veluti
n  cum propter manifeftnm excefium eft in aliqueitl
promulgata,fupcrioriudex,nififitin mora pcriculumj
excommunicatum adcxcommunicatorem prorfus re¬
mittere debetmeccum abfoluet.nifi excommunicatot
requifirus do!o illi abfolutionis beneficiuir. exhibcre
deneget. Si vero huiufmodi fententiam iniuftam efle
conftet,excomunicatusad fuu cxcomunicatorcm nest
quaquaremittedus erit, fedfine difficultate debet ab-
folui.Quod fi dubitetur.vtrum iufta fit vel iniufta,fnpe-
rior iUam tollere poterit:quanquam hoc cafu honeftiu*
& conuenientiits egerit.fi excommunicatori deferat.

V bi mnnifejlum efi deliSum  , non conceditur nb/olutio, nifi
prelita cantiane-ali ds Jecui.h.d.

IWI Atlifeftum + autem exceflum iflum efie intelli-
^ ‘gemus,quivelper cofcffionem .velprobationem
iuridicenotus fucrit ; vel fifit adeo res emdens,vr nuila
poffittergiuerfationecelari.Quocafu c  non ante con-
cedenda erit abfolutio,quam idonea pro deličlo pr^fte-
turfatisfaclio:caterumfi de adeniffo dubitetur, vt lett-
tcmiarelaxerur,fufficiet, fidepatendo madatis Eccle-
fn legi time cautum fuerit K]uanquam fi pro fimplici
contumacia excommunicatus, folarr, de ftado iuri cau-
tionem exhibuerit,abfoluendus erit.

Si pari Je dicatpoft appeltarionem, vel alias nullirer faijje
excommunicatam,fiimJiiper hocpartium aimittendaprobaO
tiones ,vt Appareat ,an qitu i n uigrat abfiolutiona.h.d .

7Wi Vltumetiam intererit,vrrum abfolutionis beneff-
^- v  ‘ciurtl poftulans , fepoftappellationem ad Rom.
Pontificemlegrtirfieinterpofitam, vel alias nuli iter ex-
communicationeinnodatum coqueratur:an vero fim^
pliciteriBiuftefeproponat excommunicaturn. In pri#
tria enim fpecie,fi Epifopus fitprobare patatus,iein:
illum,antequam vocem appellationisemitterct.fcn-
temiamprotuU(le.antequamdecernaturaliquid, vtri-
ufquepartis fuperhoc probatione3 funt admittendz:
pet quas deniq;apparcbit,an abfolutioneindigcat c<i-
querens,ve'l potius non ligatus fit denunciandus.

Si ejuu dicat fe i mulit exoommnnicatum .prim efi abfalke*.
dtts, anreejnamjint adrninendaprolrattones fnper iujlitin ex-
cornrn h.ica ~;c  ne.h.d

A Liud iuris erit, cum iniufte fe quis eXcommunica-
^'tum alferitnuncenim fi Epifcopus,vt oftedat quod
iuftb ejtcbnSmunicauerit, prtjbatitmes fuas admitti po^-
ftulet. audiendus non etiunsm etfi conftaret excom«
municationis fententiam iufte promulgatam, nihilo-
miniis humiUter poftulanti efiet abfolutio tmpenden-
da:ideoq; hoc cafuprotinus Uma formam Ecclefiz cd-
'gmentemabfoluenduseiit.vt demura probationibm
Vtriufq;partis admilfis,vtrumiufte,vel iniuftequisli-
gatus fuerit,decernatur.

Innodatne plnribtet ntnpotefiab vnatantitm excotxntunit
CAtioneaifolui.Stabfotutio fiilireptitia non cenet.h d.

Q Vod fiquts piucibus innodattts d  excoMmurtlca-
_tiombus,etiam ex eodcmfačto defcendentibus*
de vna tantum esula vclit latisfacere, communioni oU
id reftiruendus non erit,uecper veritatis fuppreifionS
extotta abfolutiofibiquicquamproderit. e

a c.venerabilibHt-i fane. coi.ti.in6.  b c.ciim elim.ex.
fratt.de verb.Jign.  c c.expnne infi. de -jerb.fan exfr.  «1 «•
mmpn (aKfi,exf.«i,iK,  ¥  f.efjic%,,njiextr.4.at.

155

Iiiftk. Turis Canon.

156

Si or&in&riiu fciatper Jirneptienem tynpetra.ta.mxb <A poso¬
dicafede abfoluttonem , debet remittereperperam abfolut um ad
Jedem ^Apofichcam.fi vero hoc.Jibi n on conftet, fed fufpicetur ,
debet abfeltttiim cogere ad purgationem h.d.

Q Vrnimo fi conftitetit a  excommanicatu.m oecul-
tatis excefiibus, proqttibus in eumfcntenria Uta
fuerit, excommumcationis fuae caufam aliam prsten-
dcntem,ab Apoftolica fcde abfolutionis bcneficium
impetra{Ie,cundcm debet ordinarius Eccleiiaftica cen-
fiira compellere, vteum literis fuis rci veritatem con-
tinentibus ad fedem Aptfftoiicam redeatrll vero iU
lud liquido non cOnftiterit,eum tamč ordinarius,qu6ci
veritatem confcfTus non fuerit , fufpečlum habeat,
ad purgationem praftandam, quod veium faftus fue-
iit,compellet.

• v Abfelutus vi, velmetu,,duplici excemmunkatiove inmda-

tur. hoc dicit.

TLlud etiam admonendi fumus.qu.bd licet vi,vel metu
**• fačla regulafriter m ero iure tencat:fi quis tamč ab ex-
communicationisdufpenfionisjvei incerditfti fentetia,
abfolutionis autreuocationis cuiufcunq; beneficium
pervim velmetum exrorferit,viribus omnino caritu-
rum:quin pouius ne fine vindidarioletiat crefcat auda-
■cia,qui abfoiutionera, vel reuocationc vi rei metu ex-
torferit > qiiafipropriaconfoflus fagitta, iterate excom-
•mu n kation is fententia: fubiacebit.

Sxcommtmicatus^cu.i Tapa com*nunicat,noHpropterea ce-
feturr abfolutus ^nifiTapa id exprimat.!$ d.

■f«C[Ou:fliine b  fciendura eft,quod fi Apoftolicus e-
■^^tiam fcientcr. excommunicato participet literis,
/forte cum falutationis alloquio deftinatis verbis, c  o-
tculo,feualio quouis modo,ipfutn perhoc abfoluere
nuilarationecenfctur,nifi forlltan exprimat, velleillu.
cxhocpro abfoluto haberi. HAC de excOrariVutiica-
tionis feiitentiadelibafTe fufEciant.rumc de interdičto
Eccicfiaftico čtfufpenilone paucis difpiciamus.

flti aeeiara

H?

DE ECCLESIASTICO
Interdičto.

T I T V L Y $ X I T I I.

TnterdiSfum aliudiuris , a lin d indicu : qua dijlinSTio exem-
flis dcoh&ratnr. hoc dicit.

AbcnfEccleiiafticainterdida cum e>:commu
niearione muka commtulia:nam & illorum a-
_j[ liaipfoiure mducuvuur, aiia Iadicisfentcmia-
luris ipfius difpofition-e interdičtum inducitiu*, veluti
cum ciuitas,vet vniuerfitas in elečtione Homani Pon
tificis feruanda non feruauerit, ant in nečem Cardina-
iis aliquid machinata fuetit, fiate ab Ečclefiis, vel per
fonis Ecclefiafticis ajiquidextetferity3ut vfurariis do-
mos commodauerit.Item ciim in Ecclclia d  fanguinis,
velhumaui feminis effufione poiluta , aut fimoniacč
confccrata,ccl cbrari iure vetatur.

(Jelebrans in S cele Ji a poiluta-, velfimoniace c o n fe tratit, ntn
incurrit irreguUritatem: fectn rji alia raiiome violat interdi-
Rum hoc dicit.

C it c auccra inter haccdifFerentianon modica :nam
quis in ea.Ec<slefi^ celebret,qux vel potluti fit,vei
fimoniace conlccrata,licet hoetemerarie faeiac, hu.Uu
tamtiu ob idirregularitatis laqueum incurrit’:is vero,
/ qui fcientcr celebrac in locis alia ratione interdičlo
fuppofitis, irregularitatem ineurrit, a qua per alium,
quaaa per Romanum Pontificem, liberari nonpo
ierit, niii aliqui fuper hoc priuikgto, vel iure mu£
»irifucrint.

^uddJftmdiciale intcrdičfum.h.d.

a c. ex p ar te tim. extr. de off. ordtn.  b dem. fin-, eo.
tijt.  c pano*. Ji alipuando. ene. eod. tit.  d c. n qui.-de
/biten. exitw, in 6.  e d.a.u qui-§' J*». £ d, c Ano n,

%*/*/■$-fin.

| Vdicis feiitentia rune inducitur iftterdi&tim, cum co-
J  petes iudex ex aliqua caufa terram, vel homines ii  dl-
uinis arcendos pronunciat ac prsccipit.

Iiitcrdičiorum qu*dam generali a, q uadam Jpečialia.h.d* .
f^Vrfus interdidtum , quod prolatione mdicis inducs-
^tu^aliudeft genarale,a!iud fpeciale. Generale in-
tcidivHu efl,non folum cum regno & prouinci^, fed J*
tia ciim c.iftro & vili« diuinis interdicitur. Special«
cum inter plures ecclelips pauca’,vei ima interdicitur*
Intcrdifto lečo pnncipalt con fetnr inte: diiins acceffortni ‘V V “
cimu £? con tigu,u*r& difoftia mdteu non debet psJJe reddl
fori&.hoe dicit. r  ,

p Tft quidem ciuitas ,čaftrnm,aut villa a  gencraU
-‘"^fubiictatur iaterdičto,non folum qux muroru con-
tinentur ainbitu,cenf!žntur interdičlo luppolita, led e-
tiam illorumTwburbia,5c ardificia b  eontinantia: ali°"
quia fi in illis locis poflet ličite celebrari, eccledadie*

cenfurafaalecontemnlpoflčtEademquoqi»eration c

fi fpecialiter eccleda fit interdifto fuppofita,nec ine*“.
pella eittsceiebrari, neciacOemuerio eideoa Eccleh^
contiguis fepeliri poterit.

%e[pebd»perfonaruminterdiftum SccUfaficum dft 6

interpreta>ndum\& vntu nonpoteftpro (Ulici o alt en m
mumcari.hoc ddit.

A T non,fieutiinlocis,ita^cin perfonis lataht inter**
L  ^pretatio;idcoqj, c  fi feiitentia interdičti pro.lera-
turin populunnclerusinterdidus nonintelligitur.»e<
cconuersb:vHdeiuterdidoaltcrutro ad diuina ličite ai"
ter admittitur. Sed <k.  ii propjterddicbum domini/ 1531 ?
pro p ecuniaria. caufa fine fpsciali fedis Apoftolicst?
perpatentes literas cxprcffaliceutia,interdiifl) fente 15 ."
tiaferri no poterit) vel reči oris ciuitas tit iacerdičlaj^ 1-
ues,qui culpabileS non exiftunt, alibi diuinis ličite n 5 '
terefle potcrunt,nifi ciučs quoq; prapter dominami
rečlorem puniendum incerdičti fuerint. Qupd quidc flJ
in eJtcoRimimicationis lenteimacontingere no« p ot ?'
rit:neqj enim pro peccato vmus alius.puiaipiius
Ua>excommunicari p oj- er ir.

I nterdtda vniuerftTate & Jingnli de v ni h  er f tat e conft^
rnt srdicri ,n?in 'refdiiTum reddatar eU(bw*m.h.d.

[T ", d  ca m i »cino us as popudiscccleltaftico ^
pouimr interdičte-,.-; ngulares e;; eo.perfonx,quasJ i5 '
terdiebas ctloco-tiititi, ncfcenteutia cffečbu careat ,0^°
debent alicubi.cafib- e.xprefus aidre du‘vaxat exfiept lS,
audirediiiina,vd Ecdeiiafticareapere faerameta:
diuuioriim 'aunitio,^ faeramentorum perceptio
lo,vt vAiuerlis,Hoi5 competar. .r

If egu! ari ter tempere i n terdiefi potefl quii baptiz&ri ■> c ' }ri '
mari,& verbum diuinum audire.h.d. ' .r

fj  Xcepti e  vero eafus funt * fi qui ad baptifmi, c ^ r V.

poellitentilefaeramentum, vel ad v er b 11151
diuinum audiendum admitti velint,tarn fiinfirmi h 11 1
quam fi fint in bona valetitdine con&huti. Quod t ar .
in his,quiinterdičtocaufam dederunt, non obtin^ 11 ^
dififiačtei fed m tis Bonifaciana / conftitiuionis
ma obfcruandaerit. Qux 6caliaquxdam interditbt
pore fieri benigne indulget, vt ex iphtis conliJttitr 01 -
perpenfo tenor e facileapparerepoterit. ^

Tem-poretnterdidi poteft confci Jeter nm C kri fin a: fe® ?  ■ ■
extrema, ScUefiafeicaJepndtu ra , douinorum ce ^ rafl °./J t p^
prohibitOr,nrJiconcejfa qtubufdamfini ex priiulegU' & vt *  •
tes interdičfum iacurrunt eKcommxtuoationem  , non
biitpriurUegm.hd.  '

V/Eliit g  igiruč interdičti tempote iure.Chrim 13  ■

^ vtimurvnčlione, Ec licet regib lit intcidičlo 1

c cH

i

a c.JtduitMAjle fenten.exc9m.in  6. b corigu&.f**'**
{ii*:enna,Mjmtm.exnm.in si c c « m  ' t> '' ,

definttm. excm. in s.  e c. refton/i mpa.ext.de  /»»'f* '

exc*mmn. f ctt.fi*, defonect,,. tKtexe.ii 1  d. .

in.de/intevi-, exeiwm.ut 6.

1 »

,Gi»

357  Lib.  IIII,

.Polita, Chrifma die coen« Domini pt>ffe celici dubium
e ffic non debet. Yn<flio autcin extrema , & Ecclcliafti-
c afepuJtura, & diuinornm officiomm celebratiotem-
poregčncralisinterdifti omnibus denegatur, nili qui :
bufdam ,qmbus id ex gratia certa feruata forma con-
ceditur-.caeteri &utem,fiue cUrici, fiue laici,quiintetdi
clum violando ncruum Eccleftafticjr difciplineconan-
turinfringere, quibufcunque priuilegijs nonobftantič
bus,fem.entix excommunicadonis fubijcientu.r:aqua
pcrfedem duntaxat Apoflolicam abfoluipoterunt.

^ppeliationis pratextw 'vjolatoribm interdiih mrntnic Juf-
fiagatur. hocdiat.

Ki Ecaliquid violatoribusproderit, quod appellalTe,
< atq*, idco fc intcrdicli fenrentiaminnne teneri con I
tendant. licutenimpqft appcllationem exc6municari ;
nonpoiUmt, ficintcrdfičlum, cuiante appellationem
cos conftat eflefuppofitos,declinare ncqueunt.

de svspensione.

Tl T V L V S XV.

Sujpenfio eff duplex , vt excommunicatio, & tnterdiflum
hec dicit.

C Vfpenfio quoque alia eft Canonis.alia iudicis,ficuti
i -^cxcoinmunicatio,& interdičhim. Canonis eft, velu-
f i ciim quis ob fimoniam, vel ob notoriam fornicatio-
nerii, vel aliud crimen ipfo iure a fui cxccuiioue ordi-
liis,vcl officij arcetHr.

01 / mortalc pec:Atnm ven tittorium eff efnis jufrer/fiv, si ho
tifeipjum.noii ijuo ad alioi.h.d.

A Tli <t crimen per fententiam, vel per confelfio-
■**nem fačlainin iure, autper rei iplius euidentiam
nototiurn noa-fil:5cfi qiulibet pro aaoiiali peccato,
quo ad feipliim , fit (nfpcnfuj ,quo ad alios tainen pro
fufpenfo non babetur: idcoq; in officiji Eccleliaftuis
viiandus non cnt.

Šlutfitfujpenjio tudicu. h. d.

■J Vdicis fuCpenfio eft ,vt :  ciim fcntentia qnis ab eadena
executione excaufa rcniouetur.

Sufpenjio folitm trdintm irftatum Scclejiajlicum reff/kit:
& prindr/ 0 prtfuppetiit hal/itum h.d.
p Sranterafulpenftofvdlut Ecclefiaftica cenfnracon-
" fiderata) relpeftu quodam aliqaanto quam *xcom-

tfi.txtr.de »haHt.tleri, ir mul.

Tit. XV. n*

j municatio > vel interdklnm, ftri&ior': quippc q»od St
excommunicatio, če interdičhim non foiitm cleucos*
veriim etiam laicos inneftcrepoilunt: at iufpeiio cim>
nihil aliud fit ,quam inhabiliras quardamad exequen^
dos ordines,če officia Ecclefiaftica^iullos p rete r qu;ini
ip.fos clericos attingere poteft. Nec enim vili eius ordi-
nis, vel officij-, cuiu^> eft penittis expcrs, adminiftratio
vetari & interdici poteft.

Interen $ fe imurrit irregfJaritatem  . St quid/ittr~

tcguUritat. hoc dicit.

f^Autbunt a  igiturClerici,Iudices, & Ecclcfiaruq*

Prarlati,ne poznam hane fufpcnlionisincurrantdci-

turi,qubd II ca durante fefe diuinis iagelferint (ieciin*
dum Canonicarum famftionum tenorern h  diftinaio-

nem; irregularitatis laquco fefe inuolucm/aquo lntcr-

dura non , nifi per furanu, m  Pontificem liberan pote-
rinit. Eft autem irregularitasmota qu<cdam , feuCano-
nieum impedimentura, cxfafto fcu defečfu proucni-
e«s,quo quis tam adEcclefiafticos ordines promoucri.
quampromotus in ijfdem miniftrarc prohibetur.quod
qtialiter accidat, tam fupra ex plimo libro, quam e r
tiam ex varijs Decietalium locis facilc eft legentibus
cognofcere.

Epifcppi & fuperiores nunejuam in c ur run t fcntenUam in -
tčrdith, velfiifpenjionu , ipfo iure , nifi de ipfi exprej]a.mentie>
babeatur. h. d.

Apropter optima rationc Innocentiana b  cenili-

lutionc cautum eft, ne Epifcopi eorumque fu|>erio*
res  vliius conftitutioni.s, fentenria:, ftue mandati occa-
fiqne,intcrdičli,vcl fufpcnfionis fententiam ^nifiini-
Pfis de Epifcopi s exprefla raentio babcatur) ipfo iure
incurrant: eflet enim hoc nimis pcriculofuin,ob Pon*»
tilicalis officij ,quodfrequenter cxercere compcllun-
tur,executioneoa.

Expheir liber quarttt6 & vl&mtv TnjHtMionum Turu
nonictim ejtubus^f cjuid diuerftim LeHorinueneris *b hit ,
in C°tnmei)tArio lampridrm edito delineata inueniuntur , fet-
to ea 1^4 ut haremom v Ivanam Operi Urnam adhtberet jaeliora
/ec ul h  m immu tafe.

a c.i .inf. fc c.it cui.dcfent.excm.iti 6,  b c.futAJH*
riculofuni.de fentent. cxcom.in  6*


m i

w

lOi

Lo c i C o m m  v n e  s Rerum & Verborum ex vmuerfb

1 vris Canonici  -corpore colleftorum,& ordi-
me literario per Genera cauffarum optima
Methodo digcfti.

C T TP O GRAP H V S Le C TORI S.

A hab A -m  v s Tihi, beneuoleLv c r o k  , exaclijsimum l r b^i  s Canon ki
Repertonum : fed cum id modum iuJH indicis excederet, neque boe tam angufto
temporis Jpatio , quo ad nun dimu maturamus ,perfici poffetme diutimfincht
buius nojlri taboru fiuflrareris , vniuerfum illud Opus in-angujlum, ftrvelut in
compmdium contraht curauimus, vt ex boe, velut cx vngue Leonem.maioris o-
peris formam dijudttares. bos itaque Lo c o s communesftreues quidem,{ed vtiles tamen, &
■commodtfme per genera cauffarum, ordine literario digeftos,velutarrhabonem
tnaioris illiusT h e s a  r K.i,qnem breui deinde , annuenteDeo, daturifumus. Accipe ,&vt
Katera noflra omnia in vfum &fiuclummumfelukerverte,&vale.

A

A , Summum Pontificetn
21 .IUI 1  j  repraefentat. dtflin.z i.

c. l.$. i.

Aaronis exemp!um proponiturE-
pifcopis & clciicis, ad (e mul¬
cem honoratidiim. gs.difl. c.Efto.  ^ Aironis
virga, deuorat virgas inagortim.zč.j.f. c.nec
tnirum .ante med.

* 'fftuis Abbas or dinar i poftit.

AbbaS ^^ tel ^ us  fnonafteiij Monachusnon
eft ordinandus, nifi in monafterio
vacante idoneus noti exiftat, vel conftietudo
oci in contrarium cx'tet. de relig.domib. c.ne
nimia.  ^ Geriči iti abbates non ordinandi.
lS.^.2 c.peruenit, cum c.fecj.  denique quahs
abbas ordinari debet,traditur. 18-j.z.c.abba-
tem.m fin.

A eputbm e ligi debeat.

A  Conuentu eft eljgendus, non ab alils.18.7 z.

c. abbas. c -abbatem. c.ouam fit. §.defttnElo.yerf.
qnem fbtpropria. c.abbas yeyfc.tamen eltgant.
item\6.sj.yA.ylt.  Contradkit d.a.z. c.i.  Cui
obie&ioni tefpondet Gratianus.a' c.abbas ft.
ecce.  fed&alij quam monachi abbate eligere
poflunt, fi monachi fint indomits ceruici3,&

- effrenat* fuperbitE.d.^.eccc.eir d.cj.z.c.nuUam.
Vel religiofis fceminis abbas lit prxficiendus.

d. j.z.c jut religiofis.

De Potejlatc .a  & AucloritatCA
Abbatum.

Abbas  Admittere no debet alicnu monachum.
18  ^. 1 . c.abbates. § monachi. ycrf.yel spni mena »

chum.itemtp <j.fc.slatuimus.yerf difcedentem
yero.zo-q.^..c.ylt. inprin.  ^Vt abbates quo-
llbetanno conueniant. c.abbates.tnprin.rerf.
ottijemelinanno.\%.q.z.  ^ Abbas diuei fas (Jel
lulas,diuerfaueMonafteriane habeat 20.^.4.
c.ylt.§.abbati.  ^Locum fuunt delerere poteft
cumlicetLa epifcopi. can  8.18.^ 2. ^Cumfra
tribus in conuentu Manete debet, atq; in offi
■cio fuoSollictt 5  elle. c.cuad'6. §.abbas yero.de
fiatu monach.  ^Abbati a monachis Obedieti*

dtbetut. 18.7. z. c.abbatesft:monacht.&c.cunt
ad.6. §.abbas yero- defiatumonach.  ^mpote-
ftate Epifcopi eft. 18. <J. z. c.abbates. in print.
c monafieria.c.abbatibus■  ^ ne monachos Va-
gati peimittat. 18. q. Z. c.abbates.§.monachi.'
yerf.autper lota alijua.

De Remotione abbatls.

Caufa: ex quibusftbbas eft remouendiis,no-
tantur. 18.J-2 c. p<juis abbas.  & fi infamatus,
vel conuictus fit appellatione remota, nolit
fponte cedere ,commpeilatU'\ de Appcl/at. c.
tjnianos.  & non a monachis, Ped ab epifcopo
Stvicinis abbatibus eft I0C0 remouendus. d.c.
fijuis o 3 bbas.yerf.ab epifcopo,in cuius territorto.
& d.c.nuUam.

De Pcenls abbntum.

Depuniendis feu corrigendisabbatibus. c.ylt.
§ftyerb Abbates. eod.tit.

A KKntifTn mon > a lesBenedicere, confef-
rVUDaillUl fionesaudire, &publicepr*-
dicate non poteh, c.noua qmed.im.'o. depani-
tentfi.  ^Poteftetia fufpendere de.icosde-
lincjuentes ab officio,hcet non poftit excom-
inunicare. demaior,& obed-c-diiečla.  &de e-

Ab

Loči Communes

Abf

ledi on e ahati (Tis vi de c.indemnitatibus.  43 -de
eleBtone. in 6.

j  Al : ‘ c  accufatio cum infcriptione &

0 /iDj^CJc> ft ne C aproponi poteft-4.f 4-
c.nullusfi.abaBi. l.vnica. C.de abigeis.
Ahlit'1 violenterrc  ^ituat ur ante litem con
ilUldlcl teftatam .can .3.3.7 i.

A -v pcenam remittit,fed infamiam

d^OOlltlO non  tollit.fd».8.a.f.3'

A Kort j  i m caufam dans  ’ conce P tli: « e-
iiUtJi LU 1 I 1  ratviuificatum&aniinalratio-

nale,homicida eft.cap.zo.dcbomic.volunt.

A <; A/cufarevel Accufari peraliu non

poteft.cau.ig.j.^ 9. neque iudica-
ri.can.13 &  14 3,7:9.nifi cotumaxfuerit. can,
iyq.%.  fAppellare poteft ex quo fcit, fi in
defenfus fuit -can.zt) fi.fi aduerfus <z.q.6 .  0 F-tU-
flus Beneficiorum percipit,fiftudiorum cauf
fa dbtit.ca.zz.depraben.  «[lnueftiri poteft per
ali um. Mp. 2 4. d« p neben.

nicato communicatie rit, fuit excommunicatn»!
non nifiaPapapoteftabfoIuLc figtiificduit.ti.fi*
fenten.extom.  nequeis qtii ob incendium fuerit
cxcommunicatus. c.tuanos.K). d. st.  neq; is qut
ob id quod ecclefiam cftiegit & expoijauit,fuit
excommunicatus:nifi aPapaeft abloluendus. c.
conquefli.zz.d.tt.  item qui contra interdiflu ve*
ex£ommunicationem fecerit, nifi a Papa pote«
3.bfolui.c.quicunq;.\l. §.fin. & c.is qui in ecckfia.
I vero .verfd cjuo nequit.de fenten.excom.iit 6‘
& qui ob id, qubd iuftitiam vel gratiam pecunia
redemit,fuerit excommunieatus: no nifi a Pap*
poteft abfolui. c ifi.decerntmus. de fentent.escont.
in extrau.com.  item fi quis dericum percufierltr
&proptercaexcommunicatus, non nifi a Pap*
poteft abfolui.17.7.4. c fi quis fuadente, inprin.i'
tem c.\fi.fin.& c.non dubium.f infin.c.eattofcituf'
Ijfi.alios autem.defenten.excom.it. q. 3. c.admejattt.
§.iuxta jgitur bane difiinBioneftnfin.  Fallitjfifi 11 ®
petieulo Papam adire non poffit. c. de aetero.u

Abfolnnn d * u ' d ' tur  * n  puhlicam & pri- c.quamuis.q8.verf nifiimminente.d.tt.  ^Sacer

' U  tlLltJ naram.2 6. q. č. c.tninifiretre.  dos fimplex abfoluere poteft laicum,fi ob id, tf

uatam ,z6.

§.fed ttotandum.

<fi)uu abjoluere p o (lit.

vdbfilucre  poteft capitulu.vide peod.in F.pifco-
pus. ^Cocilium Abfoluere poteft ob hari ofin
excommunicatC,&hic non nifi aConcilio po
tcft abfolui. c./y;V vero §.fin.cum c. feq.de fenten.
excom.difi qo.\.q.y.c.fiquk epifcopus. iure nouo
aliud ed.c.ad aboledam.9 fi.pra.Jenti.verf.ad dr-
bitrtii epifcopt deharcticis.  ^Delegatus ab eo,
cui is qui ius abfoluendibabet,abfoluere po¬
teft. ervit. de offi c.or din.  «fEpifcopo,no ahj ius
abfoluendi copetit.i7.y.4,c omnes.z6.q.6.c.\.
fecus eft fi Priuatafit abfolutio, non publica.
tnneenim ahusabfoluere poteft. d. j.6. c-mi-
■niflrare. fiecce qitod.cpresbyteri.  item ffEpifco
pusfitAbfens,& periculum fit in mora d.q 6.
c. ^iuretius■ ca.fi alicpitis.  § ecce quod.  quatenus

hoe

bytervtiq; cufulere. & d.q.6.c fiqnU de corpore,
in fin. d.q.6 .c.fi aliquis. §.fedfi necefiitate.ctpen.
§.fin,cum ctfeq.item  fi ecclcfia vacetrCapitulo
ius abfoluedi competit c.vn de >naior.&obed.
in 6.  ^qui Excomunieauit vel damnauit, ab¬
foluere poteft non aliusfecundum diftinftio-
nem.c.cumab ecclefiarum.^.infin c.adreprime-
dam.8.inprin.& §. tuvero frater.c. paftoralU.il.
§.praterea. de offi.ordin.č.venerabiltb.J.tnpriti,
de fenten. excomin 6.16 q.6.c.\.  ^Excommuni
catus abfolnere no-poteft.-viVcpi« eod.in H<e-
retici.’  ^Haeretici & Fxcommunicati,neq;ii-
gandi neq; foluendiiushabcnt. 24.^.i.c<t.rt«-
dinimut §.fin. cutnduob.ee. Jequentib.item f)epot
niten difl.r.c.verbum.  ^Legatus de latere ab¬
foluere poteft eutn, qui clcricu percuflit. c.ad
ttnitteniiam. 20. & c.auoddehk z6.inprin d.tt.

Plin a 3 in legatus alatcrc. ^Papa abaliocx-
comunicatos vel damnatos abfoluere poteft.
y.qy.c.fuitfemper.c.cunfla.§ fedr.ee tila.c.cun-
ma.c.fiatru.  & elerieus, qui qubd cxcomuiu-

excommunicato com]r.unicauerit,fueritexcoia
municatus: fi modo extra ctimen lili coniniuul'
cauerit. c.nuper.  29. d tt.

Ex cfuibm caufiis Abfolutis
concedenda.

Sine caufaPeenaremittcnda non ett.c.cutn alt.fi
de offic.ordin.  ^Si damnatus Poenitentiam ege-
tlt.U.q f.c.pierunft ■ §.caufk ergo. c.cum ali^nud’*'
prin. Z7 .q 1 c.deuotamfi.etfi defitient. item
c.domino.§ fin.  li tamen poenitensvel fatisfacie*'
ab errore feu peccato non recedat, non erit ab-
foluendus. n.q.fc.tuncvera.  24. q.z. c.damnatier
inprin.c.legatur.zj.q.l.c.deuotam.inprin-  ^fi
tisfaftum fi t pro crimine. c fverf.vjfi, ad dignat»
fatisfaBionem de offi.ordin c.ex /itsrtt.u deconfii*
tutionibus.  fedhoefi expluribtis caufis damna-'
ttis,pro omnibus fatisfecerit. c.cum pro caufa.il’

'itdAendetcVm^tecusJpVddcmo

. .. nondimt fatisfecerit,necablatareftituctit. c.pe e

catum.a. de reg.iurkfn 6.  &Exemplum habetur,
c. quicunque.z. in prin. verfnec abfolutionis. debff
rettcis, tn 6'.  nam Peccativenia non d at ur, ulj 1
corredto. c.peccati f d.tt.  Quod fi vero deli^ 1 . 1 ”
ob quod excommuniratus eft, non fuerit mani-
feftum, deq-, iurc excomunieationis dubitetur;-
tune enim cautioneprarflita, etiam ante fatisfa-
Člionem abfoluitur. aexparte.zz,.de verbfigttif- c ‘
quxfrote.xqfi.fin.de appellatiomb.c.tfi.ideocp, malt'
datnics.de his quee vi metusue caufa.c.venerabUibut »

7 fi.porri. & §. potefi.de fenten.excom.in 6.  itern -
periculum mortis inftet.tuncenim prasftita
tione de fatisfaciendo,abloluendus eft. d.e-
fionte .24 cf' d c. venerabiiibus. 7. §.Jane fi certum. ■
verf.nifi'periculum.  9 [fi Senteutia fit Iniufta, ab¬
folutio danda. c.cum ad quorundam.l.de exceftb.
praiatorum.

Forma & medm Abfoluendi.
Caufa cognita abfolutio indulgenda.t.J((

Romana.

ifijetu

Abf inliisCanomcum. Acc

■%'.§ fentcnttM.de appellationib.in  <5.11.9.3 c.plerun -
jue conttngit.  fecus (3  caufa excommunicationis
dubia,non manifefta fit. tune enim excommuni
tatus caufa ctiam nodtim cognita, ad cautelam
poteftabfolui. c.ex pttrte.13.de verb.fignifi. c.cum
vlim.z^.eod.tt.c.per tuas.^ofr.verum exverbis.&
jttbdfi abfilutionis. c.venerabili.fz.de fenten-ex-
tom. c.venerabilibtu.7 . §.porro.verj.(imiliterfifuf-
jraganeos.ead.tt. in  <5  item c.i. §.ideoj$ mandamus.
de tvs jnccvi metusue cauja. c. prudentiam. z\. §.6.
verf.ccetcrumfivel.& j  c.cum contingxt.j6. deoffic.
delegati.  fecusetiam fi poftappellatione mter-
pofitam quis fit ejccomunicatus: nam &hic cau-
Tanondum cognttaad cautelam poteftabfolui.
dfr.porro, in prin■ & d. c.venerabilib.7.  §. jed fiex
caujafr.fin- 'vtem d.c.per tuas.  40. §.nos igitur.verf
evtiannuam apofiolica. item c.cum contmgit.  ?6. §.ad
juodtaliter.de  o/j?, delegati.  Nil) caula tališ fit, in
qua appellare 116 licct. dfr.porrofin prin. verj.ex-
ceptis cafibv.sfm juibus.  Fallit tertio,fi fententia
excommunicationis intolerabilem cotineater-
votcm.d.c.venerabilib .7. §.potefl jhoj..  itemdfr.
ad qmdtxUter.&d.  § nos igitur.verf.juanjuam a-
fofiolka.  ^ Cautione Interpofita & de cautio-
necorum quiob hrrrefin excommunicati abfol
uiintur,&ad Ecclefiam redeunt,-wde,j.9.7.r.<-o?i_
uenietibutfr.item Bafilius. c.fi juivoluerint. c.juo-
ties cordis. cfialubemmum. c.fi juts epifcopus. item
l6.j.6.c.his jui in temporefr.fin.  & abloluendus
cauet de parendo mandatu ecdeG^.c.juafronte.
z^fr.Janefi tjuis.verf.abipfi tamen.de appellationib.
CCiratia:nihiltiibuatiudex inabfoluendo.11.9.
$.c.plerunj;.  contra Intcrdičtum ecclefi® gene¬
rale abfolutio quandova!eat.c preefenti.10.de fen
unt.excom.in 6.  ^Impofitionemanus anteatiiu
Ecclefi oe.z6 q.6.c.vlt.'m fin.c.miniflrare. §.publi~
ca.  quodtamen fallit abfoluendo clerico,<ft/Z.
•)0.c.cQnfirmandum.&c.illud juoj^in pnn.diftin.
$2.c.presbyter.§.finitfs tribtu.  itemfi in periculo
moi tis conftitutus abfol u a tur. 2.6. j.6.c.yui rece-
dhntfrnprin.  ^Iurameto pra)ftito ab eo,qtii ab-
folujtm^de^arendo ecclefi^vcl excommunica_
toris mandato, & de non committedo tale quid
in pqfteiu,c.fx te»G;-e.lo. c.a.dheec.iz. c.ntijhr.19.
§.fin.c vencrabili.^z. defentent.excom.ll j. j. c.cum
alijuis. vcrf& defuturis. G  tamen abloluendus
ob id,qubd excommunicato cxtta crimen com-
niunicauerat,fucrit excommuninatus,hic etiain
fine iuramento ablolmtur. d.c.nttper.29. §.is au -
tem j ni.  item fi fine fcandalo iuramentum prx-
v  ftari non polfit: tuc enim fuffidt manualis pro_
IV. iPilo. c.juper eo.fi.d.tt.  item Iuramentum prat-
ftatur ab eo qui impeditus, quo minus aPapa vt
ordinario iudice abfolutione petat, ab alio ab-
foluitur:& iurare debet,ceflante impedimento,
fe Papam acceflurum ,& madatum apoftolicum
fufcepturum. c.de cxtero.\lfr.fin, & c.ea nofeitur.
13. tp.fin.de fentent.excomm.  De reliqua Forma &
Solennitate abfolutionisj vi«'e 11 .juatHfr c.cum
alijuu.

Gntandoabjolucndiit.

Quinta Feria ante Pafcha abfolutio facieda &
peccata remittenda. c.de petnit.de conftc-difi.j.
«;Non nifi peračlaPoenitentia,eft abfolutio
indulgenda.tfrffrMo.c.ai/fr.c./? juis preepofte-
ra.c.domino, item u.j.f c. tune vera.c.plerun jue
contingitfr.ca.ufce er go-item De panitent difiin.1.
c.nonnulit.  Non mfi 1 -cfo Satisladum &abla_
tum reftitutum fit, abfolutio eftindulgenda.
c.ea najutur.\j.ver]fiatufaeto iu.xtafacultatcs.de
/enten.excom.

de abfolutione  retraftandaagitur c.ex part.j.tfir
c fignificauit. 6 .de officio ordinarij.

Infamiaper reftitutionem vel sibfolutionemnon
aboletur. 2 j j.c.Euphemium. §.hinc  c« lltgitur.
c.vltfr.abolitio enim.& §.vnde imperatores.

sibjolutus  in terra, erit etiam in coelo abfolutus.
m.j.l.c.juodcunjue.

sibfolutus  priftinum ftatum recipit. Nifi ex plu-
ribus caufis excommunicatus,ex vna tantum,
non omnibus fuerit abfolutus. c.cum pro can-
fa.zj.de J'entent.excom.  item:Nifi pervimab.
folutio fit extorta. c.i.dehis jucevi metusde cat*
fit,in 6.  tertio fallit,fi imufta fit abfolutio.
Quae tamen exceptio reprobatur c.venerabi-
libus.  7. §. v bi autem. de fentent. excomm. Ut 6 .
Quarto:Nifi ab alio,quam a quo debuit,pro-
pterimpedimentum aitquod abfolutus, cefi.
fante impedimento ei, aquo abfolui debuit,
fe non pratfentauit. c.eos jui.rz. de fentent. ex-
com.in 6.Clement.i fr.fin.de panis.
qui stbfotutHs  eft in periculo mortis poeniten-
tise temporenondum perafto,fi conualuerit,
illudimplere tenetur. z6.ju.6. c.jijuisdecor-
pore  c. jui recedunt.  §. juod fi fuperuiserit. c.it
jut infr.fi fuperuixerit.& § fin. item c.de hia ve-
Tofr.juodfideffieratus.

De b.trc dih m Ahfoluti.

De harredibus eius qui poft mortem abfolu¬
tus eft,ad fatisfačlionem cogendis,videatur
c.d nobvs.zZfr.fin.de fentent.excom.

A rrHTorin m natur . aR:1  c°f>gtuit

nccuidliuin principal is .c.accefjbrium.
4 z.d tt.  adcovtcommillb principali8caliud
committatur. de ofific.delegati, c.prceterea.&  c.
prudentiam.iufi.


a«  Accufatio

vid e 3.in literaP.in Poena. 1

Ac cufar c cjmfiojunt, Del non.

Primum fine legitimo Accufatore,ncmo in-
terreos eft recipiendus. c.i, de aceufationibus.
z 0.1. c .nihil c. in primis. §.jed & deperfonis ac-
cufantium. ^.jutfl.^. cap.dignumfn fih.  6.9.1.
ca.nosfecjuentes.  ^Accufatus priorarco acctr-
fare non poteftnifi prior accufatio fitfinita.
i.J.ndnprin.CHm caficjuen.c.non efi in prin. c.

Acc Loči communes Acc

neganda.^.q.c.ylt.§.fin.6.q. I. qui crimen.  fallitfi
accufater demaiori crimine accufctur. d.c.non
eff. §. hocautem.  item fi reus contra accufato-
rera priorem inferiptiones tantiim pendente
accufatione deponat: hoc enim facere no pro-
hiberur d.c.neganda.infin.& d.i neganda.in prin.
^Ačtor inimicorum epifcopum accufareno po.
teft. z.q. 4 ,,cap .detraBores. item 6.q l-c.deteriotes.
*[Affhiis Accufati accufare no, po teft,vt nec co.
gnatusfamiltaris,.vel.domefticus. c.fimili-
ter.yerfyeladfines. c.accufatores.-verj.necfamilia-
res. item l..q.ii. c.ylt.§ fi quis enim.  ^Alius.proa-
lio accufare. non poteft. i.q.6. c.fiquando. Vide
accufator..  ^ Anathematizatus Videfcod.in
Jtscommunicatus..  ^Apoftata. Videf.eodemHare-
ticus.  ^ q,ui Calumniatus antea fuerit, vel prat-
tiaricatus,hicaccufare non poteft. z.q.v.c.prohi-
bentur. §.alij propterfuffricionem. item 2.^.3. c.ylt..
§. accufittor.  ^Cognatusaccufati. Vides. eodem
-dffinis.  C Cohabitans. Vide eodem Domefiicus.
^Confpiratoi' accufarenon poteft. dietaqusefi.
4..C; confpiratores..  <f qui Confuluit foitftegos
&Magos,non poteft accufare. z.qmeFl.%.c.qu'tf-
qnvs. §.fin.item^.quxB.e t . c.confiituimus. verf.Jeu
ut ud.  ^Contentiofus homo accufare no de_
et.}.quiefl.‘). cap.fu/peBos. <&• diBo cap.Jimi/iter.
dieta quxBj. cap.nullus. tcrfic.nullus frequen-
ter Lijigans.  an Clericus clericuaccufare pof-
fit. l-quxf{j. cap .de accufationibus . cap.accufatio-
nes. cap.accufatores. in princ, cap.nullus. in fine. 8i
Laicus,quiclericus non eft, nec elfe poteft, cle-
ricuro non acc.ufet. z. qu£fl-7 .c. beati. §.finali, cum
cap.fequente., cap. tefles.. in princ. & §-fic & illud.
c_ap.facerdmtt.it.em 6.qugfl. I. cap.omnes_yerQ.yerf.
indignum efienim. cap.tnfam.es ._§-bimmir.nm om-
nes.item  lf. qiuefl J. 'm princ. yerfic. generaliter e-
nim-  ^item.Clericuslaicum non accufet.z.y.7
cap.ficut. ef cap. decretum.  ^ Culpabilis ipfe, &
in crimine conftitutus. accufare non poteft. 6.
tpuaiFt.  1. inprinc. cum cap.Jequente. & cap.beatus.
in princ, item c.qui crimen . item f.quteflj. cap.fu-
fpeSlos.cap.canonica. cap.fimiliter-c.nullus■  huius,
exemplum habetur cap-cum eccUfiafiica. l-deex-
ceptionibus.  ^ qui Deftititfernel abinftkutaac-
cufati.one,iterum accufare prohibetur. cap-licet.
iOf .de accufationibus.  ^ D etračlator accufare no
poteft; 2.^.4. c. detraBatores.  Domefticusini-
itniciaccufati, vel ei cohabitans, non poteftac-
cufate. cap.repellantur.j. de accufationibus. item  3.
tpuasl-  S- cap.accufatoribus. in princ.. ^  itemDo-
mefticusvel familiarisiudicisnon accufet.5.^.5.
cap.fimiliter. inyerbo Gratiofi. <&• tp.epitafi.  4. cap.,
penulttmo. §.finali. cum cap fequente.  ^Ecclefia-
fticaperfonanon accufat. Vide fuprd in Clericus.
^ v Excommunicatus vel anathematizatus accu¬
fare non poteft.4.y.i.c.i.iBpn»i cap.quodautem.
Z,q.j. c.infanBa.6 .quafl.\.c.iUi qui. §fimiliter.c.
cmnes. %.qu<efl.^.c.con/piratores. c.nullus.c.omnes.
Nifi reus accufatori excommunicato. commu-
asicauerit. Sed hoc reprobatur c.i.de exceptioni-
bus.  quar exceptio fallitin cafu. c.i.deexceptto-
mbto*  <| Ext.erus & ignotus.no accufat.

< l .c.canonica.yerf.& eos^ui non funt eorum gentif,-
item c.accufatores.verf.nullM alienigena.  ^ Fami-
liaris accufati accufare non poteft. Vide fuprd. to-
demin ^jfinis.  quod fallit,fi reus accufatorent
propter crimen , quod illi obiicit, afuafamilia-
ritateatrteanon repulerit: hoc enim cafu accu¬
fare poterit. cap.nullij.de accufationibus-C-
nulli.inprinc.  ^Familiaris ludicis.A 7 žVe fuprd in
Vomefticm.  ^Filius paren tes.Vide infra eodem im
Liberi. ^  Harreticus, apoftata, vel ahas vili s ho-
mo-accufare non poteft. i.q.y.c.quarendum.c.a-
lieni. c.pagani. item^.q.^. c.l.c.beatm. c.fi quis. i-
temj.q .5. c.fiiJpeBos.c.canonica.c.nullus■ item  4.^.
l.cap.i,§.omnesetiam.c.quodautem.  fallit, lihxre
ticusharreticum velit accufare. d. c.pagani. §. in
hoc. efr d. q. j. c.fi haereticus. inprinc.  ^ Intamis
accufare non poteft. d.  c. probibentur. §. alijpro¬
pter deliBum. 3. q. 4.* in princ, cum c.feq.$.q. l >. c.ca-
nonica.c.accufatores .in fin.c.eonjhtmmus . c.fimili-
ter.c.nullus. ite‘m 4,.q.\.c.\.§.omnesetiam.6.q.l. in'
prim.cum c.feq. c.beatus.  (j.o-l. c.omnes, c.iUi qui
c.Jumma■ §. finali- cum c. feq -.-fallit fi exlegelulia
deannonainfamis accufet. z.y.r. c.probibentur.
§.mulierem'. yerffamofiquoque .. item fi de hatrefi
vel fjrmonia infamis accufare velit. 6q.\. c.nosfe-
quentes. §.Jedlicer.  Contradicere videtur d.q.r.
c.qusero ergo. Vbi Gratianus fubiicitfolutionl.
verf. vtrum hoc Auguftini. ^ Inferior fuperio-
rem, vel minor maiorem accufare nonpoteft.i.

q.j.c.qualis.§.fin.cum c.feq.itemc.maiorum.c.qup-
rendum.c.in fanBa. yerf.&- ficut maior■ item 6 q .t
c.beatus.in princ.yerf.go- qui cit coxqualet.& § fi¬
nali. c.omnes rero.in fin. item]. q  .J. c.accujationes.
infine.  fallit fi maior fitlnereticus, & minor ca-
tholicus. d.q i.c.cu maiores.  item fi maior exetn>
plo,fuo adinteritum trahat iuniores. 2.^.7- oap,-
'Paulusdicit.  vel, fi maior vita & moribus mino-
re (Tt deterior. d.q.y.cap.qui nos.§.finali.cum c.fe-
quente.c.quanquam. c.puto. c.qureritur.  fed tam€
fi minor fit irreprehenfibilis, accufare poteft. d._
q.  7. c-criminationesanprinc.  Lrimicus accufati
ab accufationerepellitur.j.^ij.c./K/^effof.e^c.c/t
nonica.& d.c.nullus,yerf.nullus,qui inimicitifsfin

det.gj- d.c.omnes. in fine. item.^.qj.c.accuJatores.Ca

accufatoribiis.c.nulli,§.quodxero. c\ yltimo.fi fina¬
li. item ii.q.q..c.eayindiBa.§.fed hutc yindiBg.fr'
c. yltimo. item de accufationibus. c. cum P.io. & a.
meminimus.11 J.q.fm princ.cum cfequente.o.non
omnis. c .non ofeulatur.  licetobftetd.c.noil oftU
latur. §.fin. fed eir,efpondeturd.q.s'. c.vlt. §.fed
alktd.. ^In obediens Papae non poteft accufare.
l.qHefi.4 r c.i.& c.fiquis. ^fiaccufatoris nihilln-
terfit, accufare. non poteft. c. illaprsepofitor. j. dt
accufationibus.  ^Laicus elerieum non accufat.z.
q.  7 . in princ. cum,o.fequente. c.nullus. c-laico. c.in
JdnBa.c.laicos.c.ficut.c.laicb item 6.qiuefl.l- c.bea¬
tus. c.facerdotes. c.funt ptunmi. c.quiefcite. item  n.
q.\.c.elericum. in fin. itemc.cuP.io. de accufat■ &•
c.de etetero  14 .de teflibus. Vide jupra eodem in Cleri -
chs.  ^ Liberi pai en tes non accufent- z.f-i. cap,,
probibentur. nifi in crimine Isefematefiatis.. 3-q.ll.
cap. epifcopus. S. tfr in criminali . y er l crimen yero..

^Libertus,

Acc inlusCanonicum. Acc

I-ibcrtuJ epifcopum non accufet. yq. 5 - c.accuft-
tores. §.finali. & c.nuttus.  ^ necLibertus patro-
num accufet. 3.7.11. c.vtt.§.fin.iz.q.z.c.epifcopus.

Ruiufmodi autem. dr § tn criminali. d.  §. ulijper
l ondithnem.  fallit fi exlegcluliamaieftatisaccu
fet. d. §in criminali. ver j. crimen vero.  item fi ci-
uilitcr, non criminaliteragatur. z.quxFl.t.c.pro-
hibentur.§.liberi.  *quiinMagiftratupofituseft,
accufare non poteft. i.quxfl.l.cap.prohibentur.itt
princ,  ^in illegitimo Matrimonio conftitutus,
vel eiconfentiens,accufare prohibetur. T,.qua.H.
^.urap.cenjknguineornm.  ^ Miles accufare non po
teft. 2. quxFl.  i. cap. prohibentur.  )Nifi nilles ex
legelulia deannona accufet .diSlo cap.prohiben¬
tur. §.mulierem. yerfic. militec quoque.  ^ Mona-
chus clcricum non accufet. z.quxft.  7 cap.pla-
cuit. cap.nuUus. in princ. $.qu*Fl.  4. cap.hiq»i. §.
finali. \.quxFi. 5- cap.canonica. §. finali.  Contra-
dicitdi&a qusftio feptima,cap. vitim. §.  item
Ioannes. refpondetur pet- diftin&ionem diSfi c.
nulltu.  § fedaliud. dr dicfa qnxft.j. cap.negligcre.
cap.fanFia. item De accufationibus. cxp.exparte.  II.

^ Mulier ab accufando repellitur. z.quxFl.  1. cap.
prohibentur. 1j.quxFl.5- in princ, dr cap. decrimi-
ne.  Nifi mulier fuamfuorumve iniuriam perfe-
quatur,di£fa quxFi.\in princ.yerpc.nifi fortcjuas.
dr c.cxeo quod.§-finali, c. certic de caupt. in princ.
dr§.vxortua.  fi tame muliermaritum vel adul-
t^ram adulterij velitaccufare,haciniuriam non
poteft perfequi. 32. qua.Fl  1. cap.apuU mtfericor-
dent. §.puhlico.  Huiusratio eft,32 quxH. cap.
penultimo. § jed qua.ritur.cnm cap.feouent.  item
vt crimenlatfie maieftatisrtiulierdcfcrat 17.7.j.
cap-certis de caufis.§.in quafiionibut, cap.fane.§. yn
deaut.  item ex lege Iuliadeannonaniulierac-
cufet. x.qnKsi.\.c prohibentur. §.mulierem.  ^Par
parem,vel Superior inferiorem accufare poteft.
z.quxfl.  7, cap.pagani.  ^Pauperaccufare prohi¬
betur. z.qnxfl.  1. cap.prohibentur. §. nonnulh. dr
cap.inpriniis.§.j'eddr deperfonis.  <^qui Pecuniam
antea ob accufandum>vel non accufandum acce
pcrit,ab accufatione repellitur. z.quxFl.l.c.pro-
hibentur.  ^ Plures rcos habens,accufare prohi¬
betur. 2. q.i.c.prohibentur.  Plures eundern de

eodemerimine accufare nonpoflunt. c.illa.j.dt
accufationibus.  Nifi priore accufatorc defiftente
aliut eundem reum repetat. z.quxfi.  1. cap.prohi-
bentur. §.abalio.  €qui in Probatione defecitad
uerfus eundem, vel alium, accufatione inftituta
iterum accufare non poteft. o,.quxft.io. m princ,
mm c fepuente. dr c.vltimo. item  4 .auxfl.6. cap. I.
cap.fiaccufatorum. dr cap.vltimo.  Nifi aečufator
propriam caufam.non tameii criminalem,vel ec
clenafticam perfequatur. dicht quxfl. 6. cap.viti¬
ma . yerf. nipproprias.  ^ Prohibitus accufare po¬
teft fuam fuorumve iniuriam perfequi:hoc e-
rim cafuaccufatio ei non deneganda. z.quxfl.i.
sap.prohibentur. §.hi tamen omnes. q.quxfl.6. cap .
omnibus, dr cap.illud vero. verfic.nifiproprias.item
cap.p accufdtor/sm. verfic. nip proprias. dr cap.viti¬
ma. verpc.nifiproprias.  item fi haereticus accufe-
frur. ^.quxfi.y. cap-prxfumunt. §.huic oppoptioni.

verpc- cxteriimpdfide. item 6.quxjl.l. cap.
quentes. §.fedhcet. dr c. cummaiores. cap. quxro.
quod fallit, fi hxreticus de alio crimine,quam
de hatrefi accufetur ab eo, qui eft inferior in con
uerfatione vitx. ‘diBa quxft.y. c.phxreticus.  $. fed,
quxritur.  it£ accufare prohibitus poteft,fi teftis
in reum producipodit. diBaquxfl.y,cap.tejles.§.
nune demonflrandum. verpc.at quicunque.  «fPu-
pillus accufare non poteft. z.quxfi.\. cap.prohi¬
bentur.in princ.  Nifipupillus patris vel aui iniu¬
riam perfequatur. i).qg.cap.certis decaufit.§.ptt-
piUk.  ^quiQuxftuscaufaacculat,prohibetur.
cafi.fig ilficante.  5. qui matrtmon. accufare pojfunt .

Raptor accufare non poteft. cap.confanguineo-
rum. verpc.pmiliter de raptoribus. <{  qui Renun-
ciauit accufationi, antea prarftito iureiurando,
ab accufatione repellitur. cap.venient.t5.de accu~
fatiombiis.  Sacriiegus non accufat. j.ouafl.  4.
cap.nulli.  * Sei'Uus dominu accufare no poteft.
l-quxFl.it. cap. vitima.§.p quis enim. & z.quxF}.g.
cap. vltimo. §. caufa vero. z.quxFi-\. cap.inprimit .

§. quodautem dicitur.  item non poteft onlnino
Seruus accufare. i ) .qnxfl. J. cap .canonica.verJ.au*
libertas.cap.accufttores §.pnati.cap.m<Uus.  nifi ex
legeluliade annona velit accufare z quxft.t.cap.
prohibentur. §.mulierem.  item nifi feruus mulie-
rem,qua: cu proprib feruisrehabuit,deferat.i2.
q.z.c.epifcoput.§.in criminali. verf.quo cafu, cufeq.

^ Subditus prselatum vel magiftratum fuum ac-
cufate prohibetur. z.quaP.q. cap.i. c.faccrdotes.c.
qualis.c.fententia. c oues. c-funtnonnulli. c.phxre-
ticus.§.item quoddicitur. 3.q.4.c.hi qui.6.quxFi.  1.
c.oues.c.deteriores.8.q.z.c.vltim.inpn.  Contradi-
Clt. z.q.y.c.plcrunque.c.tefles.§.ecce oflcnfum.cunt
jequentibus ,vfque ad c.clericos aut laicos.  Item con
tradicit. d.q. 7. c.criminationes.§. colligttur.dr cap.
admonendi.  fallit fupra difta dccifio,fipr*latus
afide exorbitauerit: tune enima fubditis fuis
accufari pot. 2.7.7 .c.facerdotetftn fin.c.oues.verfi.
nipapde. dr c.prafumunt.  ite fi praiatus nomine
tantu fit,non vita. d.q.y. c.non omnes. c.non omnis.
c.fecuti.c.qui nec. c.pterunque.§.pn.c. Taulus-item
8.7.1. c.vereor.  Tertib fallit ti elerieus fubditus
pratlatu accufet. veru h^creplicatio reprobatur.
2.7.7 .c-facerdoter. c.oues.§ his authoritatibits. c.ple
runque.§.itemprobatur. itemt,.q.^.c. elerieus.  cle_
nique fallit fiaccuiator vir fit probus, mioime
criminofus. d.§.hisauthoritatibus, cum c.fequen-
te. dr d.q.y.c.accufatio, inprin. c.funtnonnulli. §.
fin cum c.fequente. item c.fihereticus. §. item quod
dtcitur.  Superiorinferiorem accufare poteft.
vidtfupra eodem Pari. ^  Sufpečtus accufare pro
hibetur. o ) .quxFl. 5. c.fufpcSlos. c.canonica.c.accu-
faiores. §.fin.c.fimiliter.c.accufatores.c.omnes, m fi¬
ne.item i.quxFl.8.c.\.inprin.  Vilis perfona
indignitate conftitutum accufare non poteft.
viie fupra eodem hareticus. item in Inferior.

Quos accufare lic e at, vel neti.

^ Alium quim qui crimen commifit, accufare
aepunire nonlicet. t.qu^Fl.  4. in princip, eumfe-
quentibus.vfqneadc.quia prtefulams.c. crimen.c.

Acc Loči communcs Acc

tudiei.cap.iam ita.que.cap.ntinimputantur.item  24 .
quaff.  3. in princ. § .vnde per E%echielem.&‘ §-qui*
vero.item cap i. cap.certum. §. illscita. 'nem c. z. §.
finali, de kis qua fiunt a tnaioreparte. dr de confe-
tratione. diftinSi.  4 . cap. juter is’ m princ.  eum
qui Coegitad crimen facienduminam &hicte-
netur. Zi.quafi.y in princ, cum cap.jej.  ^Con-
fentientemincrknem nam &hicpropterfuum
cfifenfuni tenetur. n.juafi. yc.qui confentit.  17.
apuaff.ycap.omnes. zz..quaft.f.in princ.  27  .quaff.
J. cap .yiduai.fi finah ■ itern difttnff.86. cap.facien-
tis.  ^emn cuius Confilio crimen fit commif-
fum.hocenim cafu vterque poteftaccufari.de
fanitentfi- diftinSi. I. cap.fi quis iratus.cumcap.fe-
•juente.  Defendentem crimen alterius : nam
&hic ob fuam dcfenfionem tenetur. diSio cap.
qui confentit.verfic.dr defenditalium. itemyerfic.
Ji quic peccantem defencht. Exemplum habttur di-
diaquaff.ycap.ita corporic. dr \y.quaff. l.cap.\.§.
illudrerofidentiffime.  ^ Mandantem. diftinSi.  1 .
f. fi quis iratus. cum cap. fejuente.  ^ Pofteros, fi
j>oena non folum crimen committenti, fed c_
tiam eius Pofteris lege fpecialitcr impofita ftt:
ftoc enim cafu pofteri quoque puniunturjex«m
plo criminis lasfe maieftatis, mft pofteri per foe-
minam , non mafculinam Imeam defcendant. c.
vbicunque.y.de petnic ,in 6. ^  non Propulfailte
iniuriam cuinpoilet. nam &nic tenetur. dift.  83.
in princ, cum cc.fejuentibuc. item cap. confentire.
item diftinSi.  8 6. cap.facientis item zyquaff. y c.
non in ferenda. cap. qui poteff. cap. ab Imperatori-
bus.drcap.yltimo item  13. quafi.  J. cap.mmputes.
cap.non eff. cap.jui vitij s. item zyquaff.i. c.pra-
terea-item defententia txcommunicationie.in 6. cap.
dileSlo.6fi.dr quidem.

Vbi accufare lic e at.

in I.oco,in quo crimen commiffum tft rcgula-
riter reusaccufandus aepuniendus eft. cap. j. de
raptoribuc. z.qnaff.ycapCPaulumfi.renera.yq.6.
inprincaum cap.Jejuente. dr cap.hitimo. yquaf£.
5 . cap.necextra. 6.quaft.t,.cap placuit. cap.vlttmt.
Nifi Papa permiferit alibi accufari. diSio cap.nec
extra.yerfic.fa/ua tamen.  vel ciim alibi de crimi-
neconftarepoflit. vel fiperappeilationem, vel
recufationem iudicis caufaalio deuoluatur. dj_
Bd quxff. 6. cap.pulfatm. §-hocautem.  item fi epi
fcopus accufetur. diSia juaff.6. c.fijuic.inprinc.
^.quaff.y cap.accufatoresfi.nuUus.  denicj; ftreus-
alibi deprehendatur. cap.  1. §. contrahentes.de Je¬
ro competenti.  ^111 Templis,Coemeteriis & aliis
locis Ecclefis, caufte fanguinis agi non debent.
e-cum ecclefia.f. de immunit.ecdef

A fi ud quem accufare lice at.

Apud eum cuius Intereft,accufatio inftituipo-
teft. c.tila- ydeaccufat.  ^ apud Magiftratum Ec-
defiaftieum accufatio puhlica no competit.c.fo
arcbiepijcopatu. y.deraptorib. ^  Apud Stationau
rios accufatio non competit y.q.q.c.nullus. §.fi
guic fe. de atcufathnibus...

Forma,&quemadmodum Acctt«
fatio injlituenda.

Admonitio prsmitteda accufationi prelat#--
r u m. 1. q. 7 C. accufatiofi.fedfijuic. c.fiquic er ga.
^cum Caufse cognitione circaperfona: nam
acculatoris & accufandi caufapremittenda.

d.q.  7. c.fiqui funt c.juaredum.c-accufatio.c.cle-
ricos. c.criminationes-in prin.itemyq.y-c.fi qutf
dyero.infin.yq-9 c.habetur.drc.dignii.  ^p er
Epiftolam accufatio non poteft inftitui. Vtdt
'j. inaccufator.  ^Infciiptione accufantisiuter-
poneda. Vide'ymacetejat.  ^Accufatio in Seri
ptisproducendaeft.ac legenda.2.y. 8. inprin.
cum c.feq.  Contradicitd.^.8.c.Wtd» prin.Cul
refpodetGratianus Md.§.fedCalixtuc.  ^Sub-
feriptioneacculatoris nnerueniente.
ylt. 6 .itemfubfcribere.

ArriiArnr vr, ft e dieztur.c.forum.io.§.ac-

ilCCUidlUl. cuqaur.deyerb.fign.  ^Accufa-
re per alium non poteft, neq;per epiftolam.
2. q. 6 . c.fi quande.z.q.j,c.criminationes.z.q. 3 .c.
perferiptafn prtn.yq.q.c.abfente.c.non oportet-

c. babetur.c.jui accujdre.c.dignii. c.abfe/is. c.xlt-
item fj.z.c.relatu. f.q.y c.in criminaiib.  falliC
fi abientia: caufa per procuratore reddatur.
5 -q f inprin.cumc.Jkq. item deaceufat. c.rentet-
1 f.§.idem yero adfuum.  item fi accufator in il-
luftri dignitatefiteonftitutus. c.abfent.
item fi ciuiliter excrimineagatur:putafi ma-
ritus vxoren) de adulterio accufet,vt ab ea fe~
paretur. c.tua fraternitati-i. deprocurat.  fallit'
deniq-, fi permodumexceptionis eri m e obii
ciatur. c.fuperbic.\ 6 .(j fin.de accujdt.  ^Accufa
tor cuftodia: fimilitudinempatietur. z.q.S. c .
quifquic.  Libelli inferiptio ab accufatore fa-
cienda.2 ,q.%.c.quifquis ille.  3 q. 9. c qu't accufa -
re.yerJ.infcripcioneyidelicet.y.qy.cap.nuUus.§.
inferiptio Jemper. §. in alfi. & §. inferiptio yero.
quod fallit,li maritus vxore de adulterio accu
fctrhic enim rnferibere in crimen no tenetur.

d. c. nuliucfi.fi maritus.  item fi de abigeatu ac-
cufatio inftituatur. d.c-nnllus. §.abaSii.  ite fip
officiales crimen Prsefidi nuncietur. d. c.nnl-
tusfi.alijuando.  vej fi nop acculatione, fed g
denunoationem enmedeferatur. c.fuperhic.
1(5. inprin. deaceufat.  deniq;fip modum ex-
ceprionis crimen obiiciatur: quod probatut
fimul & diftinguitur d c.fitperhic. §.cum autem
excipiendo ■  porrb dc modo & forma inferi-
ptionisjitem iis qu£ defignandajvelinlcriben
da funt. Videz.q.y c.Vaulumfi.umnts igiturj-
8 . c.pen.itemc.yltfi.qua ytro.&§.fedetfialiud.
ad formam etiam tnfcdptionis pertinet vt ac.
cufatorfubfcnbat,vel aIius^) eo,liliteras ne-
fc\M.dc.yltfi.ite fibfcri bere A en\ty,  fi in crimž
inferiptum non fit, vel non rečte: rei nomen
aboletur,&e)fintegrorcpetendireum pote-
ftasfiet. d. c.ril §.quod fi libelli  ^.Accufatoii
Probandi onus meumbit. z.q.7.c fiqt*lc epifce
puf.dri.q- 6 -c.ylt.  quibusautem rationibus
crimen probandum lit ,paulo infcfms inter of-

, fi»-

1

Acc. in Ius Canonicum. Acc.

ficia ittdicis,regul.fi.cumfequentib.docebitur.

de ^iccujatoribus,  Calumniatoribus,Pr;euanca-
toribus,& Tergiuerfatoribus. Vide ^.vtmrn-
q»odque yerbum infua litem.  •

A  rrirTafn« colltumax  coerceturp exco-

XlCCU.lctLUj nninicationČ.4.^.j.<« prin.dt
c.feq.  ^Accufatusapprchefus Cuftodiendus,
nifi reusiudicio fifti,vel de parcndo iuri fatif-.
liare fit paratus. c.ficlericos.\j.§.fin.dc [ent.ex -
tom.in 6 . ^  Accufatus non Recipiendus, nec
occultandus d.c.6.q-3.  nifi redpietes fint pri
tiilegiati ad recipiedum: led reprobatur c.yni
»o. depriuileg. in extrauxg.Ioan.xxij ■  * Accufa-
tusDetendere fep aliumincritninalibusno
poteft,necper epiftolam. 3.7.9. c.vlt.  5.7.3. c.
m criminalibitt,tn fin.<&- c.ylt.ycrf.exceptopubli

to.  quodfaIlitfi abfensfit damnandus ad pce
namihoc em cafu quilibet potius pro eo ver.
ba faciens admittendus eft, qabfens damnan
dus. d.q.J.c.l.c.fiagrotansfi reos. item deaccuf.
t.yeniens.l  5 .§.idemvero.  item fi illuftris peifo
na de iniuriis accufetur.harc enim p procura-
torem fe defendere poteft. 3.7.9 c.abfem.de-
nique abfentii’ caufa p procuratorem reddi
potdl. dehaere diSlums.in ^iccufatore.  C Ac-
cufatus fufpendendus eft interimabofficio
■fuo. 2.7 4. c.accufatum.

A  vt,c * e  dicantur. diff 21. c. cleros.

§.acolythi.  & de ofticio .difl.  25.
oap.l. §.adacolythum. dift .33.0,1 fi .deferuientes.
^De modo ordinandi acolythu caut.-tur.di 77 .
13 ,c.acolythut.  ^Acolythus rem a l > resbytero
confecratam alij neporrigat. d1T7.24.cu.

ArnniflM a “ Ecelefiartico poftpromo-

4 iv.C|UlllLd. t  onem ccdunt eedefih poft

mortem. defuccefi.ab intefi.c fedhoc.

\  /Vo Iudicis non valent, nifiteftibusiuuen-
“ tur. can.cum a nobis ae tefiibus,

an  A.ČH0 ‘ ure  diuinofitpermifta. 14. 7. 1 .in
^ prin.&zj.q.4.  vbivindiftaprohi-
betur: contrarium tnconcluditurd.7.1. c.i.$.
fin.a* dtiob.ee. fey.  litigiofacediac emi

prohibetur. c.ylt. k-cuiguur.dealienat. indic,
mutidi caufa faSla.  ^ Actio Cleiicis & mona-
chis videtur deneganda.14.7.1. in prin.cum c.
Jej.in prin.  fallitfi dedamno vitando,non dc
luciocaptandoagant. d.q.t.c.ifi.lois itn.  item
finon fuo,fed afterius vel ecdefia: nomine
agant. d.c.i fi.atiitd eH.yfq^ ad§.fin.

^iElori  non debet licere,quod reo no permitti-
tur. c.non licet.3z.de reg.iur.in 6.  nam fauora.

bilioresfuntreiconuenti,qa&ores.c.c«/»Br.
II. c.in pari-63.de reg.iur.in 6.

More  non probante reus abfoluitur. decauf.
poffe(l,&propr. c.cum ecclefia.

AČVnS le S ltimlcon<iitionem n ° tecipiunr,

JH.K,  LUO n£C j. jj em _ c rt g mr .' in

A^imnc n atu s eft immortalis. deconfecr.

nadmus difi.+.c.pucmtigitur.
Adlrrinnrms a 8 rG,cui a dfctiptus eft,

/AUlClipUUUb deferere noti debet. cap.
‘ndicatnm.j.de mmun-eedef.

Adn^na P r °ft* re debetordinž an^eqtiaui

rVUUCild. jdmittatur in ordinu fufceptio-
ne,vel vlterius promoueatur.de cler.pereg.non
ord.can.inter puatuor.

DE AD VLTERIIS ET
s t v n o.

Adulterij velflupri qui Auufare
pojimt.

^ Marito adulterij in primi* accufatio copetrt
C.mantis. 4. deadult.  Nifi maritus ipfe fitadtrl
tcc.c.intellexin.’.6.deadnlAVzon  adultcriac-
cufatio adulterij non copetit. 32.^1 .c.apudmt
fericorde §.hocinmulierib.cu feq. item q.$.c.ylt*

Gpuos Adulterij Accu/are Itceat, vel no.

^ qui Adulterium commiftt. zj.j.t.c.nubendi.
§.fin.item difl.Si.c.fornicari.  deiinitio &dif-
ferentiafornicationis,ftupri,& adulterij tra-
ditur. 3d.y.i. c.lexilla. §.fcdnon omnis,cumfeq.
Sane omnis illicitus coitus definitur adulte¬
rium efle.3i q.ei t .c.nemo.<& J 3 ' l - c l-'i' c  iUaauttm.
§.cit ergo.yerf.at enim aitdt  quis tam t  n li bero -
rum procreandoru, no libidinis caufa adulte¬
rium vel ftupru commiferit, accufari 116 pote
rat. 3z.tj.4..inprin.& c.dixit.inprin.c.obijciun-
tnr.  fed exceptio reprobai.d.f.^.c.ficutJatine,
in prin. c.recurras. §.fi.yerfnec illorU.c.dicatali
ejnis.c.Jic non funt.  ^Coitus omnis extralegi-
tinnim matrimoniu punitur.d.c nemo.§ qnid~
quid. & d.§.cumergo.  ^ Concupifcentia fola
quoq; punitur.depanir dift.l. c.fi cui etia.rn.32.
q 7 c.nonfolum.  & fi ob Dcfečtum velSterili-
tatemvKoris cum alia concubuerit, accufari
poteft,32 p.^.c.ficut [attuf.inprin.  ficuiiiDa,
formi vel Pauperefornicatio fitcommifla.14.
q.6. cap. v It. §.quotnodo.  ^ fi Deprehenfutniit
adulterio comugem coniunx retinuerit. e ft
ytr 3.in prin.de adultcn. 32.7.1. inprtn.c.ficut.c.
dixit. ycrf. im o cum tila. c.fi quis yxorem. c. apud
mifericordcm.§.quodfi in adukerio.de §.ynde in
nono.  ^qui Dimifit voxore fuam fine caufa,
accufari de adulterio non poteft. ij.f.z.c.ma
trimomum.c.omnierer.  CquiDimiflumdimif-
lamve ob|adulterium adulterij accufatuRe.
duxerit. 34 9.1. c.nonfatis.§.retn nouam. yerfic .
cumcjueegrejja.  quod fallit,firepudiatus repu
diativepoenitentiam egerit. c.fiytr fcient.  3.$.
fin.de adulterijs.3z.q.\. c.de benedi£Io.c.quodau-
tem.& c.non ent.  item fallit,fi ob aliam,qudni
adulterij caufam quisvxorem dimiferit: hanc
enim recipere non prohibetur.iS.^.i.cd! quU
genti/is.  ^Si quisDuasvxoresfimulhabeat,
vel v«a duobus liuptafit, accufari poteft, nili
pc-r errorem &ignorantiam quis eam,qua: a-
lium habet maritum,duxerit,vel coutra: is c-
mtn eave ignorantih exceptione defenditur.

34 quafl.l.cap.cumper belhcam. yerf.nectxmen
culpabilisdtem c fiquu neceffltate.§ fin.cu.c.feq.

Aliaexceptio eft: Nifi prior coniunx propter
fornicatione dimiflus dimiffave fit. 32 .q.  7 - e.

FFf 4

Adu

Loči Communes

Add

juemadmodum.  ^ qui pci Errorem putans fuatn
cffc vxorem, cutn alienarem habuerit, adulteri)
accufari non poteft. 34-y.i fi.fi nirgofi.fin.cum c.
feq  . ^ Si Inceftus crimen lit conmiillum.accufa-
relicet. 36 .y.i. clexilla. §. inceftus efl.  ^ fi Libc-
rorum cauifa adulterium commiffum fit, puni-
tur. vt S.eod.inprtn. m adulterium.  ^Si quis coli
tra naturam Luxurietur,vel mares cimi niaribus
coierint. t,z.^.7 .c.etdulterij. c.ojferebat. c.flagitia.c.
vjus.  ^fi cumMeretrice,autaliasi°nominiofa
muliere ftuprum fit commiilum,p.unitur. d.c. 4.
t, meretriceseffe. & c.ineo.  <fSi quis ab alio Re-
pudiatam vxorem duxerit,ve!liqua repudiato
liopferit. 31.7.1 .c.denicpue. §.pnmaauthoritas.jz.
ej.\.c.dixit.q.7-c.licife.in princ.c.dominus.in fine.c.
tmnesfi.jui dimittit,nerfi&quidimiffam. nem  34.
7.1. c.nonfatis. §. rent noua.ru. nerf. cumjue egreffa.
^fi cum Soluta fit commiffum, punitur. 32. 7. 4.
c.finon funt. §.finali.cumc.feq.q.7.cap.fieri pote/l.

cum Serua commiffum fit adulterium,vel ftu
prum,punitur. 14.7.6. c.nlt. nerf.ancilla.  5 .% er
Vim aliqua ftuprum vel adulterium fit pada, ac¬
cufari non poteftmifivim paffanon exclamaue-
rit. 34.7.1. c.non fittis fi.legat libros. ^  Amor Vxo-
ris Immodicus& libidinofus punitur. 32. 7. 4. c.
srigo.c.ucurratfi.fin. c.ineofi.fin. & c liberorum.
inprinc.

Forma Accufiandi de Adulterio, dr
quemadmodum accufatiofiat.

^Iuramento accufatoris interueniente. 33. 7. 6 .

c. fiduofi.fin. ciic.Jetj.  <[’Confeflio alterutrius no
probateontraaIterum,quo ad pcenam,fed quo
adpurgationem indicendani fuffich.c.fegnifica-
fti.^.deaduherijs.  2.7.5 .c.interrogatum.  ^Proba-
tio inceftus requiritur. 35.7.6. c fi duo.in princip,
tj Poena. Vide in loco deP ceniš, in litera P.

De Aduocatis dr Pofiulantibm.

‘Poftulare 1^.7.c.infames. §.eflautem.

Aduocati qui ejfie fofiint, et pofhdarc.

^Aduocatus aduerfuseuin,proquoantea po-
ftulauit,in eademcaufa poftulare quis piohibe-
turmificum antea contra patrem pupilli poftu-
Iafi"et,poftea tutor lilij fa&us rationc fui officij
pro pupillo poftulet. 3.^.7. c infames. §.fi contra.
^ Aduocatus fifci contra fifeum poftularenon
prohibctur,excepta caufa,in qua fifci aduocatus
1 'uit.d. c.infames. §.quamuis illi.  q Qui cum Be-
ftiis pugnauit,vel operas fuas, vt cum beftiis pu-
gnaret,locauit,prohibetur. d. c.infames. §frnili-
ter. nerf.vel oui operas . C' Clerici & monachi po¬
ftulare prohibentur. c.nitim, item Depojih
lando.c.l.c.expartc.i.& c.nlt.  Nifi propriam cau
fam perfequatur. d.c.i.nerj.nifi propriam caufam.

d. c.nlt.ncrfnifipr « je ipfo.  item nifi ecclefiar cau-
fam defendat. d.c.i.nerf.nelecclefiafute.&- d.cap.,
vit.nerf.neleccleftaJua.  item nifi caufam coniun-
dti defendat. d.c.nlt. nerfic.properfonis caniunBU.
item nifi miferabilium caufam defendat. d.c.nlu

nerf. aut miferabilibus. ittmdiftitiSl.  87. e.I. cum C’
feq.  denique nifi in iudicio publico. 3.9.3. c.nli'
nerfic. exccpto publico.  ^ Csrcus aduocatus effe
nequit. 3 . tj.7.ctinfamesfi.nam ntpreemifimus ntr /•
nelpropter cafum. ^  Exceptione poftulans, a po
ftulationefubmouetur .dfi.juiaduerfusea.  ^Ex-
communicati poftulare non poflunt. c. inttllexi-
mus.  7 .de iudicijs .c.dccernimus. ii.de fententia excom
municationis.in 6 .  ^ Fceminapoftulare non po~
teft. d.c.infames.§.a/t/ prohibentur. c z. de iudicijs.
in 6.  Nifi fcemina pro fe velitpoftulare.cjua ex-
ceprio non habet locum, fi monaftria pro fe ve-
lit poftul 3 .te.d.c.z.§.caterumftemime.c.vnicum.§‘
porro nemoniales. defiaturegulariumfin 6 .  ^Hje-
retici poftulare non poflunt. depcenitentijs.diflin.
l.c.nemonelinforo.  ^Honoratis vrbisRom*po
ftulare permittitur. 3.0.7. c. infames.  $. apudnr-
bem.  ^ Infamibus poftulare prohibitum. d.c.in¬
fames. inprinc. dr- §■ alijprohibentur. nerf.nelpro-
pter notam.  Nifi infamis pro fe non pro aliis ve-
litpoftulare. d.c.infames. §-alij enim omnes.  item
nin pro parente,patrono,liberis,fratre & aliis‘hu
iufmodi perfonis coniunčlis poftulare velit.d.^.
alif enim omnes. nerf. & pro certis perfonis. & d.c.
infames.§.permittitur.  denique nifi infamis in
integrum fitreftitutus. d.§.alij enim omnes.nerfic.
nifi tn integrum refiitHtionem.  ^Minoribus ie-
ptemdecim annorum poftulare interdičium.d.

c. infames. §.namntpramifimus.  Quod exteditlir
ad minores vigintiquinque annis. c.tpngtneralt-
ter.  f. §.finali. deprocurattribus, in 6.  fed lallit
in caufis beneficialibus & cieteris fpiritualibus,
in quibus maion quatuordecim annis poftulare
permittitur. c. nltimo. de iudicijs, in 6 .  ^ Mona-
chus aduocatus efte non pot tVi.Videfupra eodem.
in Clerici.  ^ Monaftria n e pro fe quidem poftu¬
lare poteft. Vide fupra eodem. 7 «mina.  ^ qui Pro-
curatorem dedit ob id poftulare,& cauli fu^ ad-
effe non prohibetur. c.i.m fine.de procuratoribtu .
in 6.  ^Prohibitus poftulare,aduocatus effe po¬
teft pro fe,non pro aliis. d. c .infames. §.his perfo¬
nis.  item finonfponteffednecelfaribfungantur

officio. d.c.infames.§.his perfonis.ner finififorfi.&

§.omnes.  item pro parente, patrono,aliisque 11-
milibus perfonis poftulare poteft. d.c.infames. 9.
permittitur. & §>.nuru*.  Fali it tamen, fi adfines,
pro quibus poftulare permittitur,effe defierint.

d. c infames.  §. adfinitates.  alias fi prohlbitus po¬
ftulare contra fecerir,poena poftulatiftatuta eft.
depctnit.difi.V.c ijutcun.j',.  J^Surdo poftularef-
hlbitum. d.fnam ni pramifmus.

Ofificia Aduocatorum& Jura.

aduocati  ne cui patrocinium Denegent, caufr
tur. 3.^.7 .d. cap .infames .§.fi juis nerb commonituf.
^Honoraria exigere & accipere aduocati non
prohibentur. quod fallit clericis aduocatis. if-
quxft. z. inprinc.cum cap.fetjuente.  ^ Pacifci cum
cum clientena debent aduocati. d.c.iUfames.d.§.
praterea.  Ne de quotilitis pacifcantur. d.cap-in-
ftmes.§.arcentnr etiam.'  VtRatione,non 1 10-
bris ceitent, cauetui.</.ft.. 'nfamesfi.fi fa*

• • J  JSe

Ali inlusCanonicum. Ali

<r Ne cxinduftria litem Protrabant,cauetur.

d-c.infames fi.pratereanon licet.in fine.
jidueeatut  non habeatibus dandus. c.I .deofficio
iudcis. i juteft.f.c. mfames. §. Ji vero invno.&§.
fiquis autem.

Aequitaš$£ riHffiti *- 2, ; y ^ ,l “-

A pf ^ c ^ quem fcnioremfaciat non vita, gra
alClclb uiterincrepandus eft. 3. 9.7. c. 28.

A Ca : rv non eftaddendaaffli&io.c.e.vp«-
AiniCrO te. f. de cUnco agrotante.  Nec na-
gellatis. 7.^.1. c.i.

De alienatione Rerum ecclejia-
fttcarum.

r6rum  ecclefiafticarum regu-
/VllCllcU.H-' lariterprohibetur. c.nulli liceat.
$.cfi quis-6.de rebrn ecclefia alienandis. extra-
uag.com.vnica.eodem titul. c. fraternitatem. z.de
donationibus.c.vt contmutationes ,z .de rerum per
tnutat. c.  1. c. cum nos.].&c tun nuper-8.de his
epu« punt d prtelato .c. hoc conjultifšimo. z .dere-
bus ecclefia non alienandis.in 6. 10. q.z.inprin.
cum c.fequente.\z.qtttefi.z. in princ. c. apo floti .
cos .c .quifquis .c .non liceat-c .indigne. c. Vulterct-
n<e .c. flatuimus.c. epifcopw.verficul.fi quidde ec.
ctefia.c.diaconi-c.quidquid. c. alienatione:,c.ab ■
batibus.cfiqua de.c.precarix.c.ficut.§. his omni-
bus.c.placuit.c.fine exceptione.inprin. & §.epi-
ftopus ,\6 .quaft.l.c.quia iuxta. c. poffefiioncs .17.
quafi.a t .c.\.c.ratie.i8.q. z.6. quumjit. in princ:
la.tj.i.c.eatnim.  ^ Sedtamen cum aliquan-
do alienari poflintcjtiamtur.

cjut res Eccleftajlictu aliena -
re pofimt.

^ Laicus alienare quandoque poteft,vt li lat-
cusdecimas, quas ab vnaecclefiahabet,alij
ccclefia? donauerit.e. cum apofioltca. 7. eodem
titul,  item fi laicus ius fuu patronatus, qtiod
in ecclefiahabet,eidem vel ali) ecclefias con-
tulerit.c.i.in prin.de iurepatronat.in 6.  ^ Ne
Papa quidem alienare poteft.i z.quafl.z.c.
non liceat Tap*e.  Prjelatus alienare poteft,fi
alienansde fuis rebus, tantum det ccclefia?,
quantum eft in re i\icn2tzxz.quafi.i.cfi quis
qualibct .&• iz.quxfi.yc.fi epifcopus.

Alienatio Eccleftajlicaru rerum per.
mit t it ur, & quarum.

nsi AedesRuinofa?,aut Deftručta? alienen-
tur.Quod probaturcerto modo .\o.quxFl .z.
c.hoc ius.§. fiquasverb.  ^Feudum quoque
ecclefiafticum concedi poteft,de,quo antea
quisinueftitus eft. c.pertuas.$.de donationibus.
item fi feudum apertu ali) rurfus in feudum
concedacur.c.eap^rte. z. defeudis.  ^ Inutile
alienari poteft, vt fi res alienata Inutilis fit ,'Si
multis Prpeflationibus oncrata.d. c. vt fuper-

8 .§.fin.lo.quxfi. z. c.hocius. $.pradium. c.huiuf-
nutdi.§.fin.l2. quxft.z. c. non liceat Tapet, verficul.
nifitantummode.c.fine exceptiene. §.fin. c.terrulas,
cum c.fequente.c.iniuflum.verficul. cum canonica.
^Res ad menfam prelati vel capituli pertinens,
alienari non poteft. c.vtfuper 8.&c.po[l'e(Honer.
10.in prin.derebns ecclefia alienandis.  Nifi, cum
quis iuramentum pradlitiffet de non alienan-
dis rebus ad menfam fuam pertinentibus.non-
nullas res mobiles ad menfam pertinentes, vel
de quibus dubitaturan ad menfam pertineant,
alienauerit.c.vr fuper.8. de rebus ecclefia alienan-
dis.  ^ Mobilia aliquando alienaripoflunt,fed
hascfententia patitur multas exceptiones.nam
alienari prohibentur mancipia,vel coloniad-
fcriptitij:certo tamen modo.c. mancipia.  J. & c.
iniufium.^.dererupermutat.  10. q.z. c.l.1V.q.Z.c.
iniuftum.  itemvafafacra,veftes, aut alia dona.
riaad religionem neceffaria.rf.c.i. verf. velvaftt.
item iz.qu cefi. z. c. ^fttgufli n o. c. utpoftolicos. item
extrauagxn. com. vnica. in princ.v.erfic.&preciofx
mobilia.de rebus ecclefia non atienundis.  ^Modi¬
ca res alienari pot eR.c.caterum.  5. de donationib.
^ Monafterium quomodo alienaripoflit. j6.q.
7-c.nemini.  ^Ptgnori obligatum alienari non
potcd.d.extrauag.vnica.in princ. verficu.hypothe~
cam.  Nififacravafa,veftes aut alia donariaad
religionem neceifaria pignori datafint. c.i.de
pignoribus. quac exceptio veiaeft,fineceftitas vr-
ferit.d.c.i.-vcr^c. nifi iufiifiima necefiitate.  aliasfi
pro alieno debito res ecclefiaftica pignori fit
obligata,non poteft alienari. cap fi quorundam.z.
defolutionib.  Remotam rem alienare licet.tf.
c.terrulas.verfi.aut Longe pofitas.'  * VfusfrU&US
tantiim rei ecclefiaftica: alienari poteft. 10. q.z.
c. fi aconomus , cum c.feepuentc.  cjuod fallit. ele¬
ment.l.dc rebus ecclefite non alienandis.

In quos Alienatio permittatur,
vel no n.

^Si Difpenfatoribus ecclefiarum Liberisue eo.
rum , Cognatis vel Adfinibus alienatio fit fa-
fta, non valet.c. cum cterici:n.decenfib.\o.qu<efi.
z.c.huiufnodifi.quibufcunque.l6.quafi.\.c.in ca-
nonib.§.generaliter.  CSiPeregrinisNeceflita-
te exigente largitio fit fačla valet. 16. qu#ft.  1, c-
poJJeflitmes.<&c.vlt.inprin.  CSeruo eedefi^fi
quid epifcopusafe manumiflo Donaucrit,va-
let.Quod probatur & diftinguitur.rf. autcH.z.e.
fiquosdeferuis.

Ob quas cattfaspermittatur.

■?^ enum vr gensres ecclefiaftica po-
telt alienari. Quod probatur certo modo. 10.
z.c.hocitts.inprin.  17. quefi.  4. c.nuUusres.  ^In
Ahmoniam pauperum alienatio valet.n.?«*/?.
z.c.gloria.c.aurum.  * In Fabricam ecclefia: do-
natio fafta, valet. Qnod probatur & diftingui-
tur .i7.q.^.c.qiiefiifunt.  «[ Si Miferationis in-
tuitu lerui ecclefi^ tnanumittantur,valetmanu-
ttiinio.iz.qniefl.i.cap.cum redemptor.  _f propter

FFf 5,

Ali Loči Communes.

Ali

5R.edefflptionem captiuorum resecclefia: alie-
iiari vaJcr. 10 qtixfhon..z. cap.  I. in fine.  12. q. z. c.
hpoBolicos,m prin.rerficu.excepta caufa.cap.&fa-
crorum.c.facrorum.c.ficutommno.cap.aurum.vt  &
propter reci etn ption em terra: fau£t.e. c.-vIt. §-fin.
deroto.  «(rtcm fi Religionis intuitu res eccle-
fiaftica monafterio alienetur, valet.n. q.z.c.fie-
fifcopus.c.rltitn. & quxfl. t ) . cap It ul. quia loanntr.
1‘6 .q .l.c.poffejjiones .rerj ant monaflerik. quod fal-
•litfildquod religionis irrtuitu alienatur, quin-
quagefimavel centefima partem reru ecclefiae
čxeeirerit.i2.y.2.c.pe». ^ fi p r0  Remuueratioe
«rbfequij datu lit valet </.y.2.c.y»»c*^ ; .c.ecr/c/«-
'fUck.t6.‘j.l-cap.po{fefiioner.yerfnififorii.  Nlfi in
perpetufi pro remuneratioe res lmmobilis da-
ta Rt.d.c.poJ]ef]iones.verf.Jic tame yt hxc. & d q-i.c-
prxdicatorfi.tUud autem.

(fiuibus modls permittatur,
vclnon.

T Donatione,T(Wp?.esc/.i» loco cotnin quor. ^in
E m p hy te ultra dando res ecclefiaftica alienari
potcerta modo. 10 qz c-hociusfi.perpetua.C6-
trlditit. c.ntilliliceat-j fi.alienationis. rerf.  c&“ em-
phyteutictiperpetuu.c.adaudientia-9. dereb. eccle -
J?a alienadk.c.hoc cvfulfifiimo.lfi.no concededo.eo.
tt.in 6 .extrauag.com. rnica,in prin.yerf.nec no in-
feudatione.eodat.ContrzdicititZ  io .q.z.c. de pre¬
sunit-  admittit tame in terra no fertiii de fyl-
us extirpata.c.<tda»rer.7.rf. tt.  Ite admittiturin
reb.folitisin emphyteu(in cocedi, d.yerfinecnon
infeadationem.  li tamen emphyteuta biennio
continuo non fol-uerit canonem :hoc cafu era-
phyteulis poteftreuocari. d. fiperpetua.rerficul.
quirem.  item fiemphyteuta tem fecerit dete-
rioreni.nam & tirne reuocari potcft. d. §. perpe-
tua.yerfi.cuLqui remfecerit.  «( Locari poteft res
ecclefiaftica ad tempus. cap.yefira.i.delocato &•
eonduB s. Quod coarčtatur in triennium ,extra-
thtg.com. rnica, in prit: ip rerficul. locationem &
conduBionem.de rebus ecclefite non alienandk.  item
ecclefise laricis locari non p offunt.cap .Jecundum.
6. in fin. ne clerici yel mon ichi fecularib .ntgocik.
<f'Permutatio.ne quoq; res ecclefiaftica alienari
pot. c. i .de reb.ecclefite alienadk.c. ad quxfiion.6.de
,rerupernmt.\o.q.i. c. hoc ius. §.fibi mutce.  quod
etiaverfi eftli Imperio.vel Iuiperatori res eccle
fiafticafitPermutata c i.dererupermut.io. q.z c.
hoc iusfi.fed& permntare.  non tamen fpirituale
cutemporali Permutari pot eR.-c.rlt.de rerii per-
mut.  ^itl ongi temporis Prsefcriptione alienatio
fit (irmata, no valet dfi.cbtr.tB> aut-rerfinccprx-
fcribedi eiiii.  ^Reftitutione rei oblata: ei,quem
profedSonisp«nituit,feu alias beneficio priua

1. ... - C

fine cofenfupraftati vel fuperioris fačta fiftrSJl

ačtio .d. c. z. yerj.de ajjenfu epifcopi.c.reniet .8 .eo.tt.
ipfetame trafigens dumviuit, nihilominus ob-
llgetur.d.c.S. yerf. nepaSia inter alias. c. decxtero-
5. eod.tit.  ite clerici de beneficio inter fe trafige-
renonpolsut.c. confiitutus.q.d.tit.c cumpridem.
q.depaBis.c.nonfine.z. dearbitru.  mediatori ta¬
men trafačtio iftanocet.c. ex Uteris. 6 . de tranfa-
Bionib .item gratis,nullo dato vel promiflo,traC-
ačtio de beneficio fačta valet.c./»pereo. 7. eod.tt.
deiure patronat® aliquo accepto no valet trafl
i£tio.c.praterea.<>. d.tit.  item no valet (i de fub-
ječtione Ipirituali fit trafačtu .c.praterea.  10 .eo.tt.

Forma K^Akenaticnk & quemadmo'
dum eafieri debeat.

^ II ecdefiat Conditio peralienationem Melior
licfačta,valetalienatio i2.y.i c^./('ct<tccc/e/^ §.
fin.c.fine exceptiene.  item fi cum Confenfu ca-
pituli & folenni Decreto intemeniente fačta
fit alienatio. capit.paBera/h. J. § fin. de donatio-
nibus.10.qutefl.z.cap huiufmodi.§. qmdfinecefii-
tas.17.quxft.^.capit.nuUtures.  item fi capitulum
fciens alienationi non,contradixerit. cap. conti-
nebatur.z.de ijs qux funt d Traelatis.  alias fi fine
Conlenfu capituli & folenni decreto non m-
terueniente fačta fit alienatio non,valet. cap.hoc
confultifstmo.z.inprin. retfi. & cafibusd iureper-
miffis.zfi.contraBusatuem.derebmeccL. non alien.
in 6 . xxx  quoque fi fine Confenfu pnulati aliena¬
tio fitfačta.c preeterea.8.& c.cumclerici.u. dece-
fib.ij.tj.At c.in rendihonibus. inprin.  quod tame
fallit.;» e.i. in prin.de iurepatronatm in  6.deniq;
fifedevacantenullodefenfore conftituto alie¬
natio fačta fitnon vzlet.c.l.derebm ecclefiie non a-
lienand. in 6 .  ^ fi epifcopus folus alienationi
Co n fe nferit n o n valet.i7.y.4.c.inven<imonrŽMf.
§.etiamfi.  ^ fi Confuetudo vel Statutum loči i-
lienationem permittat.valet. Quod probatur
certo modo .d.c.o,.rerfi.&■ iUiu-c terrx confuetudo.
Nifi conftitutio ioci Iaicorum fit. c. rit. de rebus
ecclefise alienandk.  Coiltradlcitc.//«e exceptione.
n.q.z.  pedali alienatioIuramento fit firmata
no-n valet tam en.c.hocconlultifiimo.zfi. cbtraBus
akt dereb.ecclef.no alienan.in 6 .  ^ n ec]j lulfu q-
dem Impatoris alienatio fieripot.rj.y.8.c. con -
uenior-bliCi  res alienata ab Iinperatore ad eccle-
fiamfueritprofečta.io y z. c. hoc ius. in prin.  vi-
detur tamen rei ecclefiaftica: alienatio valete,!*
Princeps aliquis fecularis res ccclefi^ ali enaue-
x\X.c.quires.z.dereb eccte.alienan.iz q. z.c. de reb•

^ fi PapaPermiferit & Confirmauerit aliena-
tione.12 q. 5.c fpuia icdttes.  ^ fi capitulu aliena-
tion-e poftea Rata babueiit.c.c« noc^.infi.eo.tt.

tur,res alienari pot. 17. q.  4. c.hac ergofi.jednotan-  Si res ecclefiaftica ličite ^ilienata  eft, is cui eaeft

4u.&c quod adte.t-fi.fin.de členek coiugatk.  qcF
etiaverfi eft fi oblata ei, quipofteafilios eftfor-
tltus,reftituatur.i 7 .y. 4 .c.-v/i:.$,^»a taudibile.
elericisin Stipendiu datu fit valet.12. q. z. c.fiepe
fit.  ^perTranfačtioneres ecclefiaftica alienari
p 6 1. c ■ fia tm mus, z • c .» k ngit  .3. de traja Bi o uib ■  Mil

alienata,eam vitra debitum & naturacotračtus
Vfurparenon debet. c-hoccojultiffimo.tfi. excon-
traclib.de reb eccle.non alienan.in 6.  De JLuiBio-
»eprseftanda ei.cui res alienata fuerit euičta,c*
uetm.c.ad a1tdientia.9fi.fin.de reb. ecclefalienan.
\o.q.Z,c.hociusfi.c/uirere. rerffed aduerfus £um»

App in Ius Canonicum. App

't%.y.z.c.Vulteraniefifit emptorib.T) e  re aliena.
ta vindicanda  feu Reftitueda io.^. 2 .c.-vit. iz.y.
2.c.monemuf,infin.c.yuifyut5.§  ^n.Quilibet ex
clero re repetere pot d.c.figspresbjterii.6.§.fi.
Mienatiorti  ecdefia; licet non valeat,tamen a-
alienans eamretradarenon poteft. c.jnttrdi-
lefios.K.de donationibus.

.  Ali-oriK finepmifluepifcopino erigen
* c  /lltdllLf.jjj cofec.difi.l.c.nullus presby
ter  fDe altarib.fujjfluis deftruedis.d.iA/?.i.c.
tcclef.in fin.  f?e altarib.fine fančtoru relicpis
inftitutis, rurfus deftrucdis. d. diB.i-e.placuit.
A le icquib.modisad<irim 9 ,i}fdein con
i\rnilSlS trar i 6 a( ftisanuttini s .c.i.dc>-e^.»»r.

4 • element. 1. §.porro dofirinam. de

de MllV&^fnmma trinitate.3z.y.z.c. yuodve
r'o-§.hicde anima. c. Moyfes.de pamt. difi-l-c-re-
fnfciiattu.difi■ z-c.illa anima.

A ’ llc  Diucrfitatem corporum diuerfi-
AnimUb. tas  fequitur animorum.c. yuia di
uerfitatem.f inprinde concefiioneprttbcndte.

Anfpnmm dičtio n 6 ^ r « m P er im P licat -

AlUCCJUcliH c.yuoddicitttr. 4. deverborfi-
gnificationibus.

de Mntinomia  cocilianda ex caufa,temporc 8tIo
co fiabetur diflin. zp.inprin-cum tribus cc.fe-
yuentib.diflinfi.30. inprin.difiinfi.ip. cfilai-
cus- t )-yuodautem,cum c.feyuente. difltnB.  31. in
prmc.cumc.feynete.fs- c.pennlt. §fiyuu igitur.
^ Antimoniar canon um ita conciliatur, quod
eius concilij fententia tenenda eft, cuius an-
tiquior & maior eft zuthoritis.diflin.fo.c.do-
nnno.§.infineautem.33.y.z.c. hoc ipfumfi. in fi¬
ne  n»>.ca:teraslegesvideto.ift/?. 1 y.c.in cano-
nicis.dift.io.c.l.cu c.feymte.n.q.t,.c. yui ref Bit.

Antiftes d 'fi' n ^ lon ' l1,  cleros.§.*n-

de A coercendis, cap.d nobis.  f. de

a f UlUU  *apofixtis.

DE APPELLATIONIB.

Appellationis vfus. 1 .y.6. in princ.cum c.fey.

Mfi* Appellarepoffint?

^Alius qtiam qui condcmnatus eft, vel qui e-
git, appellarenon pot. c.cum inter. J6.dc elefi.
z.y-6. cap.notifolent. in prin.  Nifi alterius in-
teifit: hic enim rationc fui interefTeagere vel
appellare non prohibetur. c. -vit. $fin. -n lite
pcndentemhilinnouetur^tn 6.c.citm Jitper.vj. de
re tud. f  Abfens per coinumaciam fi coudem
natus eft,non poteftappellare. z.y.6. c-funt
ttiam. z  4.^ .3.c.de illicita. §.de conuentionc.Fnl-
lit fi ideo non adtuit,qubd ante definitiualen
tentiam appellauerit. probatur & difiinguitur
C lem -i.de dalo & contumacia.  Ireni fi ideo non
adfuit, qubd dicatfclibellum principi dedifi.
fe, & eius expedarc rerponfum: Ted Repro-
baturhoc 2 ..y.6. c.no folent.  ^ Adiens de At-
tentatis poft appellationem interpofitam, a-
lium iudicem, quam appellatum, non poteft
appella te.c.JbUtcitudmč.  J4 .de appellat , «[Qiji

Admitterenoluntantea,appellationem fin acT«
uerfarijjin eadem caufaappellare ipfe non p6t.
d.c.anfit.dZ.-verf.yu.odcumeo ytti. fr c conftitut.
23. cod.tt. c.bontememoriie.  23. §.dcin inyuireret.de
elefhone.  ^ Ap eries ačta caufa: figilla violadoap
pellare non pot. c.citmolim.tf. d.tt.  tfSiAppel
lanspoftappellationenonuila cotraappellatio
ne Attentauerit,ad appellatione no admittitur.
c.anftt.^z.deappell. \  NeClericus laicu iudicem
appellet. 2J. y.  5. in prin. cumfey.  ^ Confeflus
appellare nbu poteft, vel fi caufa fit manifefta.
e cum fjiecialt-6lfi.porrb.de appell-cap. Romana.3.
§.jiautem pofi. eod.tt.in 6.c.z.y. 6.cap.yiiicunyue .
^ Qui Deferuigantea appellationem abalio
grauamine fačlarn, nihilominus appellare po¬
teft. cap.direSive.i<).deappeli.  ^Qullurauit quod
fententiasvelitftare, appellare non poteft. cap.
yuxfiioni.-2.l. deappellat.  Nifi fententia excedat
limites iuramentidtlicitx promiffionis. cap. ad
htec.zo.  Laicus ecclefiafticum iudicem ap¬

pellare poteft.2. y.6. c. omnit.  ^nifi Officialis a
fuo iudice ob male geftum officium fuetit con-
demnatus,non poteft appellare. 3. y. 6.cap.eiyui
appellatfi.nulli yuoy-. ^ Qui Renunciauit appel
lationi vel litem coram iudice,a quo appellaue-
rat,pofteaprofecutus eft, non poteft appellare.
c.gratum. 10. §. fin.de ojjic.deleg.

A quibm , ad cjuos appellare li-
eeat,velnen.

^Ab Arbitris delegatorum aPapaiudicum Papa
ipp elbdtur,c.ab arbitru.U .de ojfi. delegat.m  Ci.Nift
ex copromiffo Arbiterfumptus pionuciauerit.
Quod jpbatur, & diftinguitur. z.y. 6 d iudicib.cS
c jeyp.fi yuis epifcop. §. arbitrarij tantum.  potta-
me acopromilfario appellati,nin ordinariu vel
delegatu iudicem fit^opromiffum d.c.d iudicib.
-verfi.ab his etfi vt arbitrarij.he d  non oes, in quos
eft c6promiffiun,iudicaueriut. d. y. 6. c.fanefiex
confenfupartiii  deniq; II non fponte,fed iure co-
gete in arbitros fit copromiflum c. ab arbitris.it
de offi.deleg.in 6  ^ ab Auditorefeu Subdelegato
an t puocetur,vide c.fuper  .27.$. -veru cum totd.fs-
§.eiusergo.deojfi.deleg.  A' Capitulo ad epifco
pu appcllatur,fed diftinguitur.c.a collat.n deap-
pell.infi. ^  A'Ciuili iudice Papa no appellatur,
nifi fit de temporali iurifdiftione ecdefi:e. c fi
duob.  7. §.fi n . de appellat.  ^ a Compromiflariis
appellare licet.-v/dt Š eod.ab Arbitris.  <fA'Con
ciho jpuinciali appellat Primas. z.y.6.c.placuit.
6.y.  4. C .funt er. u.j.j.c .presbyteri.  fNon tamead
tm marina cocilia ap peljat. d.c.presbvteri.-verf.ad
tafmanna. fr d.c.placuit. -verf. ad tranfinarina.  vbi
additur exccptio h ? c:Nifi Pipa app elletur. cA v
elegato iudice appellatur Delegans. c.fuper
ytt<efhonum.  27. §.fi n . de officio delegafi. f  Etiam
. d s att i s  ' I£  temotaappellatione: nimirum fi fue
ntadatealij delegata.c. paftoralis.zSfi-prieterea.
de offic. delegati.  Vel cumduobus caufa Dele¬
gataeflet, neab iis appelletur, vnus alteri ex
as vices luas comiferit, c.fuper.  27. §fi vero.d.tt.

App LociCommunes App

^ An ab Epifcopo liceat appellare. n. y. i-cap.*-
mnesitac^.in princip.  Etordinarieab tpifcopo
Archiepifcopus appellatur. capit ul. Romana.}.
§.debetautem. de appeUat.in.fext.  Nifi comniuni
confenfu comprouincialium epifcoporum fen-
teiltia fit lata. 6.9. 4. c.fimetropolitantv. cum cap.
feq.  f ab Executore appellare non licet. capit.
nouit iUe.  43 . de appeUat. cap. quodad confultatio.
nem.ljfi.fin.de re iudicz.q.6.c.ylt.  ^ ad Hxre-
ticum appellare non licet,vel ad eum qui no eft
Fidei catholicie. s. q.6. c.catbolicus aludiceita
dato,neab eo appelletur,appellare nonlicet.c.
pafloralis.j}.in princ, de appeUat. \capit.l. de refcri-
•ftis.  Nifi fpccialis aliquis cafus a ture fuerit ex-
ceptus. d. capitul. $}.ytrficul. qu* d turenon in.

1 lulgetur exprefie.  Et quamuis appellatio exe-
cutianem 1'ententise hoc cafu non impediat:
tamen nihilominus grauaraen appellantis per
iudicem appellatioms poterit etnendari. d.cap.
<g. yerficul.jedfi appellant fuerit.  Item a tali iu-
dice appellatur , fi appellans Priuilegium ha-
beatappellandi. Sedreprobatui^d. cap. l.dere.
fcnptis.  Item li alius , quam cui iudex datus eft,
obfuurn interefle appellet: nam poteft.c^E.
tul.fkper eodern  1 j.de officio delegati. Item a tali iu-
dice appellati potelt, fi fententia manifeftam
contineatIniquitatem.c<tp(f».»»te)- ca ter as. 9. de
re iudicata.  1’raiterea fi cum plura effent ne_
gotia', quibus iudex datus eft, alia eorum pra;-
cedant daufulam, appellatione remota , alia
eam;fequantur. hoc enim cafu claufula illaad
fequentia non videtur pertinere. capit u.mcpuifi-
tioni.  71. de appeUat.  Nifi negotiafint conne-
y.2.d.c.yi.yerficu.fij'unt plura ttegotia Je minime con
tingentia. fr cap.fecund.  41 . in princ.eodern titulo.
Vel fi claufula hsec Appellatione remota, in fi¬
ne litcrarum fuerit repetita: tune enim anul-
lo appellare Jicet. d.capit. 71.1>erf. nifi fone in fi.
nc.ltem aduerfus iudicem datum, appellatio-
neremotarecufatio poteftobiici. capit.pofirem.
}6. d. titul.  Vt & exccptioloci non tuti, fi ap¬
pellans ad locunon fatis tutum in ius vocetur.
c.ex parte.  47 .eodern lit.  ^Legatus Papse omiflo
medioadiri vel appellari poteft. cap. 1. de officio
legati.  aMetropolitane ad Synodu prouocatur.
6.sp.^.c.fimetropolitan. ^ab Officialigenerali e-
pifcopi non appellatur epifcopus , fed Archie¬
pifcopus.c.»o« pntamus.de confuetudine. in 6.cap.
Romana.}.in princip.de appeUat. in 6.  ^ Ad Papa
omiflo medio appellatur. 1 .<p.6. cap. fiquisve-
ftrum. c.omnes. cap.ad Romanam, c.ficpuisputaue _
rit. c. ad Romanam, cap. ideo huic. c.decrete. c. pni
fefeit. c.argnta. cfiquis pntauerit. c. ideo huic.c.
tjuotics.j.sj.č.c.atcHfatus. fr de^ippeUationibus. c.
fidmbus.  7. inprincip.  Nifi confuetudine aliter
»bteructuv. c.Romana.}fi.ab arebidiaconis .ycrj.nt
fialiud.de appellation.in 6-  ^ a Primate regionis-
no appellatur.tf.7.4.c./?»«fcr. §.fin.  ^ a Pari par
iudex aon appellatur. z.9.6. c.anpenorum. §.iUo
yideltcet.  ^a Subdelegato ad priorem delegatu
appellatur,fi delegatus alij non ad fubdclegan-
tem caulam fubdelegauerit. quod probaturfub

conditione.d.c.jBpec tpuefiionim.zj . §. porro. &
§.fivero.infine. deoffic.deleg.  Nifi fubdelegans
aliquid fibi de iurifdidione referuaueritihoc.il.
cafu fubdelegans eft appelladus. dfi. porrd.&d.
c.Z7-in pnn.yerfi.ipje na^ refiondit.fyfi.eius er go.
& c.cumte eonfulente.lH.eod.titul.item c.fi delega-
tm.  7. $. fin. eodem titul, in 6.  item & alio calu a
ftibdelegato addelegantl appellatur, fiextri-
busdelegatisduovices fuas nonintotum fub-
delegauerinc hoc enim cafu tettio delegato cu
duobus fubdelegatis cognofceiite.non ad fub-
delegantem,fed addelegantem prouocatur.c.
fiduo.}.d.tit.de ojficiodelegati.in 6. item (1 fubde-
legans excommunicatus vel mortuus fit. c.fiit
cKT.io.d.fit.vel fi fubdelegans negetur habereiu
rifdidionem. his enim cafibus omilfofubdele-
gante ad delegantem appellatur.c./fd jubieUga.
to.14.code«« titul

A qmbm Acttbus appellare lice¬
at , vel non.

^ Si Aperturateftamcntf concefla fit, nonap-
pellaturatalifententia. c.ylt. (j,.fi<juis etiam an-
fus.de appeUat.  ^ ab Appellatione non admilfa
prouocare licet; vt fi metropolitaiuis a pro-
uinciali epilčopo appellatus, appellationem
fufciperc nolit: ad fynodum prouocare licet. 6.
9. n-cap.fimetropohtanus.  ^ A Cltatione ad lo-
cum non tutum licet appellare, etiamcontra
iudicem datum cum claufula , appellatione
remota.c.c.v par.t.^j.deappell.  ^ a Corredione
regularinon appellandum. c.zz de appeUat.  ^ a
criminali fententia appellatur. Vide infid eodem
in fententia.  ^ a Decreto perpetuo non ap.
pellatur. c. 29 deappdUt.  ^ ab Exigux rei fen¬
tentia appellatur. Vide in Jententia. infid eodem.

^ ab Exceptione reieda appellare licet,vtfi cui
exceptio,ne vitra duas dixtas in ius vocetur, au
feratur. c. olim.  7. de exc_eptionibus.  item fi Exce-
pdo non fufticientis mandati vel li tis penden-
tiae perinterlocutoriam fit reieda: abhac enim
interlocutoria licet appeilare. c.figmficauit.  48.
deappeUationibus.  item fi Exceptio rd peti ta: in
libello non defignatar ppr mterlocutoriam fue-
nx.xf\zQcxc.fignificantibus.‘S,9. d. titul,  variatum
fuithicipontificibusmam tališ exceptio repro
bztur.c.cum fit.5.§fi yero.c.]uper eo.  11 . in prin.de
appeUationibus.z.<p.6.c.qui fcit fi.fin.c. no ita.fr c.
fi  ^/fH-.alias admittitur, fi caufa rationabilis cora
iudice,aquo ante fententiam appellatur, non
fueritab appellante expn.Ha. c. yt debitus. 19.de
appeUatiombus.c.Romana.}■§.cumautem.eodem ti¬
tul, in 6.  Iuxtahancdillindionem intelligen*
dum videtur c. yltim. de dolo fy contumaciafin 6.

^  a Fifcalis negotij fententia non appellatur.
c.yltimfi.quoties etiam.de appcU.  ab Graua-
mine onnii appellare non licet, 13  generalis fit
appellatio de omni grauamine, tam prxfenti
quam futuro.e. inlerceetera. z. deappeUationibus.
Nifi generalis appellatio reftrida fit ad cer-
tam caufaru. c.conju luit.fi. eodem titul.  ^ a Gra¬
uamine

App inlusCanonicuirh App

liamine fublato nonlicet appellare. c.cum cef.
fante.6o.d.tit.& c.fi a indice,  lo. §.fin. eodemtitul.
in6.  ^ ab Interdičlo non appdlatur. c.adhoc.
37. de appcUat-  ^ ab Interlocutoria appellare
lieet. vide juprd eodem in Exceptio.  exepligratia,
' vt fi iudex quxftionem habendam interlocu.
tusfit: ab hac enim Interlocutoria poteft ap-
pellari.d c,nonfolent.§.anteJ'ententiam.  ^ aPof-
feflione fcripto ha:redi decretanon appella¬
tur. c. v/t. etiAmetnfns.de appeU.  5  aPof-

felfionc momentanea decretanon appellatur.
z.quefl- 6. cap. vitim. §. depojje/iione.c. adboc  37.
de appell at ion.  ^ a Probatione exceptiotium

aduerfusteftesdenegata , appelfare licet .capit.
exparte.7.detefUbus.  ^a Sententia conditio-
nali appellatur. capit.praterea.  40. deappellatio-
nibus.  ^ aSententia medio tempore a Papa
confirmata appellatur. cap. borne memorial.  3. de
confirmationevtili.  ^ a Sententia in caufa cri-
niinali appellare licet. z. q.6. c. licem item.c.cum
fit l{o>nana.S.§.fin. deappeUationibut.  ^ a Sen¬
tentia exigux caufaepermilTaappellatio. cap.de
appellattonibut. it. deappeUationibut.  ^ a Sen¬
tentia jncaufa fifctveltributari^funftionis non
appellatur. d.capit. vitim. §*■ quotiet etiam. deap-
peUation,  ^ a Sententia Interdičti non appella-
tur. c. adhoc.37.de appeUationibut..  ^ Neq;fii
Sententia in caufa Momentanea: poflefsio-
nis fueritappellatum. z~quxflion.6.cap.vltim.§..
depojjeffione..

De Forma dppellationis, ejuoties dr
cpuemadmodum appel¬
landum.

^Bis in eadenr csufi.capitul.fuanobit. 6fa deap-
peUationibus.z.q. 6. cap.fi autem, m princ. <&■ vn-
deiufaptimo.  contra id quod perpetuo E-
dičto decretum eft,rron appellatur. cap. confu-
luit.19.de appeUationibut  ^ de Forma appel-
landLagitur.2.9. C .cap. poji apptllationem.§.forma.
vero.  ^ Fruftratorie appellare prohibitum.
quod verum, fi appellatio manifefte fit Fruftra-
toria. cap. pafioralit. fa.in princ, verjicul. quod per
appeU.ttiotiem.de appeUationibut. z. q. 6.capit.ideo
kutic. §. fin.c. qui Jcit. §. patet ergo. cap.quicunque.

Gradatim appellandum eft, non omiffome-
di©'.Mp dileBi.66.de appeUation.c.duo f1muL9.de
ejficio ordinarij.cap. Pirmana.  3.$. ab archidiaconis-
de appettat. in'6.  * Goram.Maiori parteiudr-
cum eft appellandum. element.  I. in prin.de ap--
peUation.  ^ Conrra Regularem difciplinam,,
feu Correčhonem non appellatur. cap., ad no-
Jlram.facap.reprehenfibilis. z6.§.necfubiefii. & S.
fin- c. qui* nos.  32. deappeUationibut.  <f in Seri-
ptis regulariter eft appellandum. z.q.6.cap.poJl
appcUationem. §. fin.  nifi cjuis ipfo die,quo len-
tentiafertur apud ačta, viua voce appellauerit.
z.quxft.6.cap.vltim.§.litigati>ribut.  ^ Terno in
eadem caufa non licet appellare. cap. juanobis.
65-deappel/at.l.q-6.cap.finautcm. in fin■ §.vn¬
el«, in jeptimo.  <[,Viua voce. netpaidem apud a-

čla appellare licet,fi vel ab intei locutoria vel'
extraordinario grauaminead Papani appel-
letur. cap. l.in prin.de appell.in 6.

(fiuando appellandum, dr cjuamdiu?

< ante Sententiam definitiuam non appel-
latur .z.q.6.c.nonfalent.^.fin.  ^ intraStatu-
tum tempus appellandum eft. z.q.6.cap.pro~
pterjuperfluam.  nimirum intra biduum.2. q.
6.c.biduum. §.paldm efl.  intra quinquedium.
d.q.6.cpropterfupcrfiuum.  item Decedium.c/.
q. 6. c. anteriorum. inprin. & c quodadconful-
tationem izdereiudicata.  Plane qux de tem-
pore, quo biduuntac triduum curreremci-
piebat,iure antiquo ftatutafunt, adius no-
uum decem dierum transferri pofiunt. Bi-
duum aute & triduum illud currere tncipie-
bat ex dielatse fententi«.2. q. 6.c.biduum. in
pri».fifententiafub conditionelatafit.d.c.ži-
duitm.§.l.& d.§.biduum. verfič. quidergo.item
c,prxterearequifiti.a t o . de appeUationibut .  item
fallit fi iudex fentetrtiam Imperatori tranft.
mifeiitconfirmandam,vervtlocuspoen 3 ea.C.
fignetiir:hbc.n.cafu etiaa referiptoPrincipi*
tepus appellandi c\irnt.d.c.biduum.§.fi quem
in in ju la.item  fallit fi extraiudicialis lit caufa,
in quaappellatur.Sedreprobatur.c.concprra-
tioni.S.de appeUationib. in 6.  item fallitfinon
perappeirationem,fed peraliud iurisreme-
dium grauamen proponatur d.c  8. verfic. fed
Ji per contradiflionem.denique  fallit fi in fente-
tia prscipiatur aliquidfieri intra certfi ter-
minum; hoc enim cafu videtur non nifi ter-
rnino elapfo decendium cutrere. Sed repro-
batur. c.quodadconfnltationem.V).dere indica,
ta.  ^ item fi appellans rntraSratutum tem¬
pus dimilToriasliterasnon petieritvelimpe-
trauerit,autiter ad iudicemappellationis n 5
arripuerit, appellatio non valet. d. c. propter
fifperfluam.& d q-6.c.ab eo.item Clcment. qua -
uit.z.de appeUationibut.  quod fallit, fi non per
appellantem, fed periudicem fteterit, quo
minus fuo tempore apoftoli datifint.rf. q. 6.
c.poft appellationemfi.fujficit. d. element. quam-
uit.z.§.quodfi iudex.& c.vtfuper.^.in fine -c.ab
eo.6 de apeUat.in 6.

Ex quibm Regiombm appellare li-
ceat,z>elnon.

*f Px Aegjptiaco tradu vel Lybia appellatur

Vtste&us hugu& 3 \\s, 2 .q. 6 .c.anteriorii. §.illud

etid.  ^Ex traftu Orientali appellatur Comes
Orientis.d. c. anteriorum. §.Orientalem autem.

De Appcllante.

A n n 1 7t  n q  e< l e re & trafmittere tene

tur.2 .q,6 c.vltim. §. iudicibm.
c.vlt.deprobatiombus.  -Cf Appellans Apofto-
los feu libellos dimifforios a priore indice
ad pofteriorem peteredebctac dandifunt c.
l-inprin.verfic.petat apojlolos.&c. vt Juper.  4.

App LodCommunes App

«r UUppeflat.in 6.1. q.6.cap.poflappellationem.tn
princ.  FormaApoftolorumpnefcribiturafc.
pori appellattonem.§.form<t.  Caufam appel-
fstiotiis appellas reddereiudici a quo appeL
latur,tenetur. c. yt debhus. %<)■ §.cumautem.dr
e-cim ffeciali. 6\ ■ §. exce(fu quoqite.de app ellati Ci¬
ni b us. c.  I. in in princ, yerfic- caufam appeliatio.
niseodem titul.in 6.  fcd ea iudici a quo appcl-
latum cft,probanda non eft. c.fi d indice. 10.de
ttppel/at.in 6.  neque iudex a quo appeliatio-
nem denegare debet. z. quxfl. 6. c. appellan-
tem.dr cap.vitim.§.fimi/iter.item De appellatto-
nibtit.c.de priore.p. ^  Coram iudice appel-
lationis Caufa probanda eft,quod fcilicet ex-
ceptio legitima non folimi fueritoppofita,
fed etiam non admifia: ideoque appeliatio
interpofira, c. dileSio. 6\. c. interpofita.  70. in
prtn.de appellationibus. 8c  Caufa appeliatio-
nis ab irntio exprefla mutari non poteft,alia-
que in profecutione appellationis allegari.
element.appellanti. j.eod.tit.  necAppella-
tioaiudiceappellationis recipienda,necre-
mittenaa. c.interpofita.qo.§.eidem. de appella-

' tionibus.i.q.6.c.placuit.c.ylt.§ fin.  ^Contu-
niaciaappellantispunienda. c. reprehenfibilis.
1 6 fi fiautemin quocunque. deappellationibus.
c.I.$ quodfiappellationibm. c. l.fi quodfiappel-
lator-eodem titul.inS.  Appellatis iudicem
appellatum mutare,& Errorem fuum corri.
gere poteft. z.q.6.c.ylt.§.fiyero isqui.  ^ A P -
pellatio appellato Infinuanda. d. element,  i.
■verficul.eft tamen appeliatio. dr element.caufam.
j.de eleilione.  «[lter ad iudicem appellatio¬
nis intra certum tempus accipiedum.i q.6.c.
prooter.yerficul.dr, in his ipfis.  ^ Prefequen-
daappellatio quando profequenda ,& qua-
diu,item per tjuos&aquibus? diceturitifrž.

Probate quEllccat in caufa appellationis.
element.  1 de caufa peffeff. & proprietatis. Cle-
mint. appellanti -j. de appellationib.

De Appellato.

A conturn * c * a  punienda. d. c.i.§.

PClidLl yj„. j tem c . cum Jpeciali.  6l.$.ea-
uJjuquoqne.yerfi.nullo autent. dr e.interpofita.
70. §.fin.ue appellationibus.

De Appellaticnis Iudice, e nuj,
officio.

appellationis  caufa remittČda ad iudicem a quo
appellatum eft, li conftiterit male appellatu
eife.c.c/o« in ecdefia.ff,-c.yi debitus. jtpfi.cum
autem. yerfi. eife minus. c.cum ffeciati.6l.§.fin.
deappeUationibits.c,l{omana.$. §,fin.&c cum
appellationib.j.eodem tit.tn  < 5 .quod fallitlicau
fa nondum cognita remittneut.c.accepta.^.de
appellationibus.potAktumen  remitti fi partes
Collfentianf vttemitvjilm -d.c .acctpta.yerfi.ni-
fipartes cotijenjerint.itetu  fi appellans caufam
remitti petat. c.interpofita.-jo.§.lUedenique. de
appellationib.  fecundofallit fi iudex a quo ap-

pellatum eft, appellationeminiuftam admi-
lit: tune enim adeum remittendanon eft-c-
eum appeUatienib.<j.dc appellationib.in 6.

^ipptUamne  a definitiuafafta, reuocari etiapo-
teftinterlocutoria,licetab eanon fuerit ap¬
pellatum,vtprobatur Sc diftniguitur c, ylt. de
appellationib.in 6.

Si conftiterit bene ppellatit  cffe, iudcx ad quž
appellatum eft,refciffapriorefentetia in cau
faprincipaliprocederepoteft ac debet, c.ad
probandum.zn.de reittdicata.c.yt debitus. e l q. §.
cum autem.yerfi.alioquin ipje procedat-dr c.cunt
Jpeciali. 61. fi exceffu qnoque. verfi. appellationis
caufa.de appellationibus.  Nifi exceptio de viti*
duas dicetas non citando reo, propter quam
fuitappel!atum,probeturverarhoc enim ca-
fu quamuis bene appellatum effe coiaftet,ni-
hilominus tame caufa eft remittenda.c. olint•
•}.deexceptionibus.

Sentcntia  priori caflata, no punitur iudex aquo,
nifi inimicitia vel pecunia probetur corru-
ptus. z.q.6.c.hoc etiam-

P cen a ^ ippdlanth  non obtincntis.i.^.6. c. omm-
«o.harc non operatur,fi appellans antefente-
tiam appellationirenuciauerit.rf.^.iJ.c.TA.^-

fiyera is qiti.

Si ad refidendum in ecclefia admonitus ^fppeb-
laueritfintehm  aliasinloCum eius fubftitue«
dus dH.c.peruenit.zS. yerfi.interim verb.de ap~
pellatiombue.

App ellatione pendente.

^tppcllatione pendente nihil innouandum, eftq>
deeoiudici,aquoappellatum eft, per iudi-
cem appellationis inhibendum: Scinnouatu
feu attentatum reCcindendum.z.q.6.c.pofiap
pellationemfi Vlpianus.  Eius exemplum pro-
ponitur fiq-6 -c.accufatus.yerfi.dr dumiterato.
item De appcUationibus ,c.l. dr e. ad pr^fentiam-
l6-dr C.dilefUs.efi.ium c.licet.  14. dejentent. ex-
commun.in 6-c.cum olim.-jZ.de officio delegati c.
cum tufili.\6.detefiib.c.dilellx.  10. de exceptio-
nibus .Quod venim eft etiam antequam Ap-
pcllatio interpofita eft , fueiit innouatum.c.
»0» lolum-7.in prin.de appellationib. in 6.  item
etiam fi extraiudiria!iter fit Appellatum. c.bo
nx.jl.de appellationib. 6.

Appellatione pendente guando ali -
quid mnouan popit.

^vtfi Appellans quoq; cotra appellationem
fuaveladuerfarij fm antea fačta alitpiid nc>-
uauerit. capit .confiitutis.  2 ]. de appellationib. d.
^  nifi per fententiam excomunicatus ad cau-
telam Abrohutut.c.quafiote.zj.d.tit.  fi Ap¬
pellans appellationem 11011 Profequatur. e.
ad hac.zq.c.peruenit.zS.dr c. eum fpecialt-dt.  9 -
exceffu quop--yerfi. quamfiprojeqiti. deappe at.

fi Appeliatio aliquo iure non fijbfiftat.c.-v/-
tim.de dalo dr contumacia.in 6.c.nonfolum.y.ti*
prin.ytrfi.cxceptis cafibus. deappellat m 6 .  S 11

App inlusCanonicum. At

eum ab aductfario dicatur appellationis cau-
felniuitafeu minus.!egiti:na,iudexappellatio-
nis, nondum re-ceptaappeilatione velut ex cau
faprobabUiiačta,ccepcritde caulij vtntate co-
gnofcerertunc enim inhibere nun potcft.rf.c./^o
mana §.qucdfiobijciatur.i]tfod  falht.fia definiti-
ua fententiafit appellatunuhoc.n. ca!u etia an-
tereceptam apptllationem iudex poteft inhi¬
bere. d. j. quodfiobijciatur.ytrfi. ante fententiam.
& d.c.bjttmana.§.fi auttmpoFi-  ^ fi appellans a-

f at depra-beda fibi antequa vacaflet promiiia:

oc enim cafu eapoteft ahj Conferri,  appella-
tionc non obftante. c.relatum.fdt coneejj.pra-
bend<e.  ^ fi nodum Conftet, caufam perappel-
lationcm ad iudiceminhibenteni cifedeuolu-
tam: tuucabeo inhibendum non c-Igmana.

%.§.fivero vocatis.de appellatiortib.in 6.  Deferta
ertufa Appellationis: vt fi in aliacaufavel qiii-
itione procedatur,quain quaappdlatio eitin-
terpofita c.eum terreamur.  17 .&c.preeterea. it-.de
appellationibus.cpto d iallitfi qua:ftio in qua non
tftappellatum ,fine cainquaappellatu eft, ex-
pediri non podit, c-fuporeo.io.d. tit.  item fallit
fiproptsrplura crimina condenmatus,in gra-
uionbus appellauit: hoc enim caiuinalijsmi-
norib.executiofurpcnditur.z.^,(5.c.poj t ?appei/4-
iionem.j.fi quis-expturibus.  denique tallit fi alte-
rum alterius, ob quod appellatumeft, fitacceft.
forium c.dtleBu.S^.deappellationib.  ^ fiabEle-
čtione a tnaiore parte faftafitappellatum. c.  1:
& c.ex ore.j.dehis qtuefiunt d tnaiore parte.  item
fi duobus pradentatis,prior repulfus appeliaue
rit: hoc enim cafu alterius Inftitutio, quamuis
pendente appeilatione fačla,valet. c.pafloraliti
.de iure patronatu*. ^  fi a fentcntiaExcommu
nicationisvel Sufpenfionis fit appellatum.c.p*-
floralis-$j-§.yerum qni*.d.tit.f? c.is c/ti. zo. j.fin.
defentent.excom.in 6.  < fi pofleffbre condem-
nato.Fiuftus rei Sequenrentur.i.y. 6.c.qmties
poff.  iudex Grauamen, obquod appella-
tum tir, reuocauerit. c. fi d. indice to.j.fin-de ap-
piUat-in 6.  ^'fiab Interlocutoria fit appelia-
tum.hoc enim cafu procedt poteft.rf. cap.nonjo-
lum.7-j.il/aaHtcm.KlR  poftea appellationis cau
fiwn veram efie conftet. d.j.iUa ant etn.v erficnl. do ~
tiecappellationis caufam.  item,Nifi legitifnainhi-
bltionefačla innouatum P.t.d.j tUa~autem.verfi.
ruji \udtx appellationis.  ^ fi index a quo appella¬
tum eft, Iufiurandum prarftiterit dc fententia
jutra ccrtum tempus exequenda. Sed hoc re-

probatur. c. venientes.19. de iureiuvando.  ^ fi in
mre g rum reftitutione contra fententiam pe-
tira,piadlimptio fit eam Malitiose ad differen-
dam executionem petnhoc enim cafu exeCutio
iieri poteft, cautione ab aduerfario ptadlfta. c.
fufcitata.C.de in integr.refiiiut.  Sf fi appellatio-
nifitRenunciatum. capitnl. -Vtfuptr.  4 »vcrficul.
nifiappellanani. d. titul,  ^‘fi Tcrtius aliquis pen_
dente appeilatione aliejui ! mnouaue: it:hic e.
cim de attentatiscont ainhibitioncm non re-
nctur. capitnl- fom.vna.  (j. inahutit. deapptda~
tionibus.in  ucs Confounc* bantama:in

eadem caufalat;® f\s\t.element.l.dtreindicAta,

Appellationi affinta remedia.

^iccufatio  &dennunciatk>perperam elefti. c.con
Jlitutis.i r 6.deappcUationib.  ^ Exceptio, Qnodl
quifq; iuris aduerfus ahum ftatuit,vt ipfe eo-
dem lure vtatur,affine rernedium eft: Nifi da
tutum ius non habuerit edečtu \x\.Depaniten*
diBinSin.c.heec autem nerba.  ^ in Integrum
reftitutio aduerfus fententiam otiam affine
eft rernedium. Nifi pro libertate iudicatutn
fit, vel nifi Papa fententiam dixerit.Qua: ra¬
men exceptio reptobd.tur.cdp.t;:mexliteris.f.
de in integr.refiitnt.  Nullitas dequaiudex '
qui fententia tulit,non executor cognpfcit.c.
de etetero.  5. de  re tudicata.c.pafioralis ■  18. §• y»i A
•vero Jtepe.de ofpcio delegati.
t Acxntlin^ e  dano dato adtio aduerfus

exL.Aquilia ()antžc5 p etltc . W£:in?i . iK;/ie

iniaritj.etiafip ignorantiaveliaipeiitia danfi
dederit. d■ c.ylt.inprin.yerf.aut htec imperttia.
fallit,fi ačtordamnu emtarepotuit c. damnu.
86.dereg.inr. in 6.  ^Sl Caufam & occafione
dani dedit,de dano dato tenetur. Nifi quis li
citu facižs alteri caufam vel occafione damni
dedit z$.q.J.c.deoccidendis.§.qiti yerorepeUttn
tur,yfq-, ad §.fin .item fallit fi ne damnu accide
ret,nihil ex cotingeiitib;omifit,& ita culpa ca
ret .c.ylt.§.fin.deiniurtis  51 Si Domu vel fup-
ficie aliaincederit,punitur.c.yr quis domU.C.de
iniuriis.lj. q.  8. c.jiquk mebroru.dSt c.feq.  <( Sl
quisFoucafecerit,inq.alienu pecus cecide-
rit:isq.foueafecit, dedamno dato tenetur.
c fiquis.i.de iniurih-  ^ Si Fruclus alicnosim-
milfo pecoredepauit, de dano dato tenetur.
c.fiUJerit.^.d.tt.  «(Si [gne immifit in alienam
fegete, de dano dato tenef. c.fiegrejfut. e^.d.tt.
*TSii -iberum hoininem vulnerauit, punitur.
c.l.deiniuriis.& d.c.fiqnismembrorumdtnprin.

ArKifPr‘ s el ^> <: l ul  confenfu Litigantium in

ZAI UIUCI Iudicem eligitur,vtipfius fehtetite
ftent.a q.6.c.aiudictbus.  §. quod de arbitri*.&
c.placuit.z.  <^|item nullusarbiter eflepoteft
in eacaufa,in quafuit iudcx. 5. tjutedi.  7 .c.ante
finem.§.fiqttisyero.

Archidiacrmn«? cpifcopus negii.

CHU-ilclCOIl luent, a clei o eli

gi po tdH.Uif/18 f.c. yel/tmus.§.hii.c colligi.  offi

ciaeius enumecatur. difl.zj r.\.§. bi funtordi-
nespvfj-, ad§.archipresbyttr.  ite Archidiaconus
vice geritEpifcopi in cmnib.St maior eft pod
epifcopu.c.i.dp c.adh*t.j.§. arehidiaetn.  ver/.
fecundiiyerb.de officioarebid.  Archi 'iaconus
ponit Abbates tu  abbatiflas in Tede. d. c.tp.ht

/. 5 AcoIythos'ordinaredebet.rf.f., i .§.lf«.tfAr

chiiiiaconus no dat Coinendaticias ad ordi-
n t s. c figmpcafl  i. 8. co. tt.  «fQu^ Corrigeda in
diceccn videt,cor: igere ac emedare p4t ac de
bet.d-ij.fi. et c.adbac-7.j.ite in epifi. eo.tt ,item
Omnis follicitudp & cura cleri & eedefiarum
ems ad archi Ji a con u ptinct.c-i-^crAd^ vem tu

ra'C.<t(lij*c.y.§rarcbi(l. yerffaroih.& verf.oint

Ar

LociCommunes Ar

fSUhitudinem.de officio archidiaconi.diflinElion.
2 f.cap.i.fi hi funt ordincs.  q Curam anuna-
rum line licentia epifcopi nemini corr.mitte-
re debet c.cumfatss.  4 .d. tit.  ^ Cuftodia va.
forum ecclefia; aJ archidiaconum pertinet.c.
eaqux^.d.tit.  q Dečani rurales perepifcopu
&archidiaconum comumter ordinadi ac:e-
niouedifunt.</.c7.$./?». «fDominariclericis,
& cenfum ab eis exigere prohibetur.«/.$ archi
diaconus,cum c.fequente.cilx3.  Euangelifl lege-
dum Officiu archidiaconi. c. officiu. i.d.tit.&
dift-t-S c.  1. §. hifunt ordines.yerf.quis leni tar ti.
^Exame clericoiu orditiandorii ad archidia-
con um pert\net.d.(j.i« quadam.& c.yt noslrii.
q.yerfi.(pr illos esaniinare eod.tit.  ^ Ius Exco-
municandi fineauthoritate epifcopi non ha-
bct .cap. archidiaconis.  ?. de officio archidiaconi.
^ Inftruftio corporalis tamfuper beneficiis
quam etiam dignitatibus ad archidiaconum
pertiuet. d.capitul.7 ■§■ in quadamyero noflra.
^Iurgialineiuorum audire debet, capitul. ad
hecc.7.fiarchidiaconus .ycrficul.& audire. d.tit.
<( Iurifdičtioni eius fubie&i funt diaconi & le
uits: d c.  7. §. arihidiaconus.diJlin£l.zj.c.i.§.hi
funt ordines..yerfi.archidiaconui.  ledin M O n 3-
fteriisiurifdittionem non habet, nifi quantu
tribuiteigeneralis vel fpecialis confuetudo.
f.ylt. de officio archidiaconi.  ^ Onme officiu
ecclefiafticum prouidcndo Lečliones aut Re
fponforia in matrice ecclefia dare debet, &
aufcultare.d.c officiu.i.§. omne.gfr d■ yerfi.quis
Uuitarum.Ocuius  epifcopi appellatur. d.c.7.
§.item in epiftola.  ^ Reprsefentat ordinandos
epifcopo.d c.g.tpjr d.§.in quadam.  ^ Vllitare
Quolibettriennio per dioecefin teneturpa-
rochias. capitul.l.§.fin.de officio archidiaconi.  &
Non nifi fernel in annoad ecclefias vifitan-
das accedere debet,vt diftinguitur, c. manda¬
tnih. 6. de officio archidiaconi.  ^ Clericorum
Vitam inquirerere debet,& corrigeda epilco
po nunciar t.dift.p 4. c.fiquis. §■ archidiaconus.

Atchiepifcopi

chapatri* &  § fin.1tec.nulli.1n fine.  1N on nifi
prcsbytervel diacsnus in archiepifcopu eii_
qf.dP.iifi. 6 a.c.nullus.  ^ ab omnib.fuis fuffra-
ganeis ordinad 9  eft. di/i.66.c.  1. ^Sinefuffra-
ganeisfuis archiepifcopus nihil Agere debet.
d.c.l.in fine.d. c fier fingulas fi.fin.drdffi.^.c.fal
uo.c.archiepifcopus.c fi autem .c.nullus. c.eptjco-
po.item^.q.6.c.difcutere.inprin.^4poflo/. canon.
Si-§.jidneq- illa.  qd f  fallit fi Papa fine fuffraga
Jieisfuis igit.d.c.Jaluo.  item fi patriarcha feu
p rimaš fine fuffraganeis fuis agat. Sed repro-
batur. d.q.-$.c.conqttefhts.  tertib fallitfi fuffra-
ganeuiiufuo officio negligensfit,&fubditis
coniueat.d.j.^ c.c« fimus.čr  c. ylt.  ite fallit fi a
fuffraganeo ad archiepifcopu fitnuocatu.d.
c.coquefl 9 .vtrf.nififortepro caufis.  fallit quoq;
fi fuffraganeus deceflerit.rf.c.<%?<e/jf 9 . yerj.yel
fiepifcop 9 fuHs.ne  fi archiepifcop 9 adhocfpe-
cialiterfitpriuilcgiat 9 ,vt linecofenfufufifa-

ganeoru agere ei \lcea,t.d.c.coqueff il .infin.dc v
niq; fallitfi ad propria ipfius atchiepifcopi pa
rochiam negotiuptineat.oJ q.  3 c.fi ant. yerfl.
nifi ea-s tantiem, c. nullue .yerf.nifi quod ad Juani.

Sine ^irchiepifcopi  cofenfu & cofilio iuffiaganei
nihil agere debet, t- q-6.c. hiec qppe.in prin.p.
q.j.c.\.c.perfinguLas c.nullus.^.fi.c.archiepijco-
pus.yerj.nec ilh-  Nifi in fua ecclefia aliquid a-
gat fuftiaganei,n6 cxtra d.c.pcrfingulat.ycrfi.
nifihoctantu dr d.c.nullus.§ fin. item d.c.archi -
epifcopm,ytrj nifiquatdadJittts.d.c.JJ.^.iLaaiit.

Archipresbyteri

7.§. archidiaconus.yer\.archipr esbjteri.de ojficia
archidiaconi.  ^Non trilTpresbyteraut diaco-
nus in archipresbyterum,vel decanum eft or-
dinandus.d; 7 Zi».<So.c. \.c.nullus in f reepofitunt.
c.innouamus.in prin.

* 4 rchiprcibyter  vicem Abfentis epifcopi gerititi
prouidcndo,vtfacerdotes fuum faciantoffi-
ciu,&in z\\is.c-l.yerfi.&in epifcopi fuiabfentia.

c. minifieriii. 2.§.fi epifcopm. c. officiu-  3. in prin.
de officio archipreibyteri.pjr diFl  2J.C.1. §.archi-
presbpter.yerfi.dr quddo.  ^Prouidere debet,vt
officiu facerdotum c3rdinaliu in comunica-
tione corporis& fanguinis ChriftiSi aliisfi-
milib. rite expediatur.e. minifieriu.z..inprin.

d. tt. f  Archipresbyterruralis presbyteroi u &
Jaicoi li plebani^ fuse cura geiit:cotra decretu
tame epifcopi nihil ordinare pot. c. v/t. d. tit.
<(Officiaarchipreibyteri circainfirmos,pa;ni
tentcs,couertendos &infantes exponutur.d.

c. j.^.debetetia.  qln prtecipuis feftiuitatib.aut
ipfemifia celebrabit,.aut alij celebrandaco-
mittet ,d.c.z.§ fin. fir c. officiu.inprin.eod.tit.
<f Affidue in ecclefiaftare debet, Collefta di-
ccre,aut alf) iniugere.d. c.l.yerf.&afiiduiin ec
clefia dr d §.archipresbyter.yerf.<p!r affidue.  <[At
chipresbyter Pra»cftpresbyteris & presbyte-
TaUb.oinciis d.c.I.vcrfi.igr quodff>ecialiter.item

d. §.archipresbyter.yerf& quodffetialitcr.  q'Ar
chipresbyter Subeft archidiacono. d. verfiar.

chipresbyteri.& c.  1. de officio archipresbyteri.di-
flincl.ij.c.\.§.archipresbyter.  q Prouidere de¬
bet,vt Vita facerdotum cardinalium fithone-
fta& decens.d-c.uverfi.prouideatetiam.

A ran m PII f-l 1 d c.foruAo.^.argumentum.

In argumentu trahi ne-
queut, q ,ppter necefifitate alicjuado funt con
ceffa.c. in argumentii.7it.de reg.lur.in 6.  <[Qu*
iurecomum exorbitat,nequaqad cofequetia
funttrahenda.c .quced iure 1 8. dereg.iur.in 6 .

Ariolus, capitA.fiarioli.de fortileg.

» Clericoru orationes & lachryma.23.

ccL  lH<a. y.g,c. no pila oueerdt. & c. couenior ante
mediu.dif-l6.c.vl. fic Chrift 9  in Aegyptu ab He
redefugiei,&lapidib.Iud«oru ceues,docuit
no arnia aunis,(ed fugaperfequetib-opponi.
23.y.3 c.i.§A.pcrtotttm.ideoqj  etia Petro dičtu
eft:couerteg!adiu in vaginatua.23 y-;8. c. cud
ludscis.  Quare ecclefia non corporalia arma,

led

Ba inlusCanonicum. Ca

Arufp

fed Chriftum patieter expečtet. 1 6. q.3-porro.
^frmalaicis  pro tuitione ecclefig & patii| non
funtprobibita.ij.^.pcr totu.Sc  quatenus cle
lids & ecclefiafticis liceat iaicos hortari.23.7.
8 -c.igitur. & feq.

A rj-pc bbeiales diligenter docendie. 37.diff.
niLC;>  capitul.  1.

„„ 1. §. haruftices.de fortilegiis .z 6.q.  5.
c.centra idoloru.c.nec mirti fi-liaru-
fttcina.  ^ Si arufpice, mathematicu vel fitnile
cofulat ,vel ti credat .z6.q.z.c.inteUigi. ite z6.
q.j.c.qui diuinationes.c.fiquis epifcopus z6.1j.7-
c.no objeruetis.item De fortilegiis-c.ex iutrum z.

Afir^lncrllS aut  ma.theniaticus.16.7. f.e.

non  /i ceat _i n p r l n ^6.q.z. c. I.
§ fic & aftronomia.& §.affrologi.c.illosplaneta-
rios.c.fed & iUudfi. eft & iUud.

Alianr vtl au S ures confulendl.f/. c.ifi.au-
gttres.d.c.necmirum.§.auguria.

Auguftinus t.q.7.c.quanquam.

Alivilinm malcfa£torib - ferendum non
aUAlliUlU eft.14 .q.fpertotum.

B

Ttaliffarii & fagittarij aduerfus Chriftia-
iJclllllclilj no sartc.non eserceant.c.vttico.

de fagittariis.

"Ralnpa Diedominico eoceduntur, dumo-
■DcUliCcl j 0 n 5 fi a nt voluptatis caufa, fed p_
pternccefluate. de coJult.d1ff.3-c.peruenit.Ne
viri cu mulierib.lauacra habeat comunia, ca-
ueturd</?.8i. c.nonoportet.  Hrcfintdičia de
deličtis & quafi deličtis:ad qua: alia plura co-
numeraripoftent.Nam quidquid fit contra
pra;ccptumlegis,deličlum dici poteft,&pce-
narn meretur. iy.q.z.c.quifquis.
rvf j/mnc q u id-dec8»yeo-.d//?/?i.4.c.£<f-
Udpiimub ptifmi.& c. Catechumenum.

Beatitudo^ri“ 0 ^™:

difž.l.c.omnis qui non diligit .

Bepuardi & / Be §“ i " i da „ mnatur

O (  _ religiofis demw, Clem.ad nojtram .

3  de brtreticis.eMrauagJoantt.x xiisrnica dere
ligiofis domtb.M)  hac rcgula.excipiunturmu-
lieres bde digna^necfulpečtejfub habitu be-
gumarum viuctcsiextrauag.com. rniect. eod.tit.

aBclllClS a< ^’ bus ’ aliquibnsdiebusferian_
6nm.cA.de treuga &■ pace.  ^ niii "

»eceihtasvrgeat.ij q.%.c.finnlU..  ^Bellitem
poie qu* fecuritate gaudeant. c. ylt. de treu -
ga (fr pace.

"Rptlpfipl-V c.tuanobis.zz.deverb ftgni.^Be~
CC11C1 | Udj «#£«»e C de 1 iafti CUl n no npo
teft ličite fineinftitutione canonicaobtineri.
e.l de reg.iur.in 6 .  ^ Beneficiu Principis la-
tifTimeinterpretaduic.o/iTO 1 6.&c,abbate.z^.
dererb.fign. c. cu dileffi. 6 -de  rfonat.HuPrcoular
cxceptio eft in Ifteris fiip obtinedo benehcio
\mpeXxafAr.c.quauis.^.in firin.de pr&bedis.in 6 .
*n' L nonlicetid,quodreliquu eftcxeo,
JDlDere quod da:monib. eftimmolatutn.:6.

quseft.z.cap.fed & illud § fin. cuni c.fcejuenii.

Bigami. Z7.q.l.C.qtt0tqu»t.

Blafphemix“S p “"“‘ ls -

D fides non patitur, vt bis idemesiga-

OOIlcl (. ur  c.bena fides.83.dereg.iur.in6.

Bonarum  mentium eft, ibi etiamculpamagno-
fcere,vbi culpanon eft: quiaf*pefine culpa
agitur,quod venit ex culpa. dtft.  5. c.-vlt.§.fin.
c.confilium.z.^cum aiitem. in fine. de obferuan-
tia ieiuniornm •

Bonos  paucos fančtius eft » quatn multosmalos
hzbete.t.cumfit ars.iq..rerf.fanffius enim.dea.
tat e & jrualitat. prteficiendor.

C

qui quoties Cadit, ref “ , git  ’ iufliV °'
de pesnit.dlft.^eC.quctmHi>s.^.hac.in fin.

Calumniantcs fi 4 ra u" u d f a f ™ p ^§ £

z.q.i.c.cjuifquis,J.q.6.c. qui calumniam.cuJeq.

("'amnanai; Religioft mendicantesplu.

VjdllljJcllitlo res habere prohibentur,ex_

ceptis certis cafibus. c.vnico. de officio cuftodis,in
extrauag.com. ■

Pinnnnm oiieo& nuraerus concilio-

Vadiiuiium rum exponitur.#i«0.i5. in
prin.cum c.fequente.diff.l6.c.Jextx Jynoduf.cnm
cc.fequenub.yfqu£ addiffinff.lj.  Canonis
dcUmtio.dift.^.c.l.cum duob.feqnentib.  <f Ca-
nornim iiuifio.d.diff.^.c.regula §.porro cano-
num.  item de Canonibtis apoftolorum caue-
tur.difi.l6.c.Jexaginta c.Clemetis.c.placuit.c.lfi b
dorits.c.fextam.c habco.c. guoniatn.  Contradi-
c\X.d.dift.\6.tnprm.cnm c.fequente:item d.c.Cie -
mentis.  «[Canones& decreta Pontificfi vim
legis obtinent.c.dtc8»/?«»t. dift.  11. c.boc ve-
Jlrsc.difi.iz c.ridiculum.item\.q  7 cap.fi quis.in
prin.zj.q.l.c.nulli. c. violatores. c. omne quod.c,
prima falus.c.generali.c.omnia.c.hac conjona.c.i
fanclis.item zyq.z.c.amputato.c.fiquis dogmata.

Ca ni ff* Ian g uef '«te, facili 9  mebfa corporis

inftcmtut. 6 .q a  -c-funt f turimifi. ye-
riim. & c.exmerito.  feqiiiitur enim caput me-
bra.l z.diff.c.non decet.a dift -c.nolite.de conjecr.
dift.  3. c. celebri tatem.

Čari ta*: znnonx;l ^ft- l - ca f reuen ^diini.§.fi
•-d.o q u ^ c i 0 ^ -7 _ c  , Ka i 0 res. CardinalesPa

pa: in executione officij facerdotalis coadm-
tores adri&uat.c.fundamentaaj.yerfieul.decet
namq; ipfilJomano.de eleBione.in 6.

Cafhfac feu  continentia voluntaria Deo
p[ am>n6  ne?eflaria.3j.j.f.c.a»»e
fthiabitur.circ.medium.

C*/?/iarewferuare,eft viam arftam Sc difficilem
ingredi.2 i.dift.c.dehis,& 33^.3,

Canla c -f orum - 10 ■ $■ caufa d. cafn- & §.ixufa
c  ‘dut.de faro comp.

Caufa  ceffante ceifat efFcftus.c. ctfiChrifius.z6.§
quemadmodum ergo 7’aului.in fine. de iureiurm
do.  »[Prohibita caufa,prohibitus quoq; cen-

G Gg

Cen Loči Communes Clir

fetur effe<ftus.c.c»?» quid.]c>.dereg.iur. in 6-c.
nam concufiifcentiam.ti.de conftitutionib .vt cen¬
tra prohibito effedu,omnis eius caufa prohi-
bita ce n fetur.

n  c.priuileginm.  4. de lerberuM fignifica-

V_/Cli ^.‘tiQ n e.in 6.

(~'e.nCn  ecdefiaftifca.c.?»ere»«V&b.rfe ver-

v^eruura^

Cenfus ex quibus caujts debeatur.

' n /Ji Q  mpraedio alicuius conftitutus

bi V-,CIllUb fi C perbegatum,Indiaionevel
fimilem aliquemodum,debetur. Quod fallit
fi ecclefi* cenfus fit impofitus. c.feientes.fic.
prohibemus .7 .c.cit derici.ll.de cefib. c.pneterea.

zi. de mre patronatih ,nč  cenfus ab eeelefia de-

bet, fiin fundationeecdefia: cofenfu epifco-
pi,cefus ciRtimpoCn s .d.c.zfiyerf.pritteranti-
^uos. c. fignificauit.ii.fiquocirca.de cefibus.  Nifi
vetus cefuspofteafitauftus.d,c.pro/;»£e»j«f.7.
■ verf.necyeteres.fy c.grauis.fi.d^eefib.  item cen
fus ab eeelefiaprxftafj(i epifcopus remitten-
do eeelefia? iura epifcopalia cefumeiimpo-
1 \icnt.c.conftitutus.6.dereligiofis domib.  no ta-

me,fi epifcopus ecdefiaa laicis occupata il-
lis cripuerit .c.ecclefik.p.de cefib .neqj etiaiufiu
randu deperfoluedocefupraeftitu Gt.c.figni-
ficauit.lfiifi c.grauii.li-eod.tt.  item fi ecclcfi*
autoritatefuperioriscefusitnpofitus eft, de-
b etur. c-pr sterea.  8. yerfi.fi pontificis.d.titul.  Nifi
nullaiufta caufa fubfit.d. c.fignificauit.  13 .fifi.
^ ex Prjefcriptione,vtfimultisannis cenfus
fint p erfoluti,debetur. Nifi dericus fine auto
ritate fuperioris exreditibus ccdefise cefum
petColuent.dt.prieterea.8. efi c.c um clerici.  n.
de cenfib.  ^ neq; etiam debetur cenfus,cuius
caufa ignoratur.c.per»en)t.j. eod.it.

Depetitione Cenfuum.

Cenfurn  petens caufa m exprimere debet,ex qua
dcbcitur. c.peruenit.^.de cenfibus.

De folutiene Cenfuum  5  quid &
quantum debeatur?

^Si cefu s annui diuerfis mefuris folutifunt,in
minori Mefura debetur. c. exparte.  18. de cefib.
fi  Soluendi funt cenfus in antiquaMoneta,
in qua funt inftituti.c. penult. de cenfibus.  Nifi
folutio alterius monetas fitpraeferipta- c. 0-
lim.  10. d. tt.  item nifi antiqua monetain vfu
effedefierit: tune enim asftimatio .eiusper-
foluendi.d.c-penult.mfin.  <[ Nerationece-
fus vel alterius exaclionis Plus debito exiga_
tur.c.e* qu<e de.  11. d. tt. efi c.quia plerijue.ii.de
immumtate eccief.

C'(*re\ nr-iri vlterius nnn oporteteumqui

Lioiaii cercus eft c eumqui . ilJereg ,

iur.in b.

Charitatis  Definitio feupotius deferiptio. de pa
nit. difi.l.c cbaritas efi. in primyfque ad  $. ergo
fi charitatem.  item appellatut vndio inuifibi-
iis, d. diji. i.c.vncfio.

fiCharitatis  diuifio in perfečta&imperfecta.d.
difi. i.c.charitas in rjuibufda,. fi  Dilectio.pximi
fpecialiter deferibitur d.  c. charit.ts efi. § pro-
ximos,yfqi add.  §. idirero plus epuim fe.item zfi
a. 4. c. debet, fi  dechantate fuiipfius feuphi-
lautia , quatenus coneclTa.d.c. charita* eft.fi
corpus noftrum.  & ordo charitatis peruerfus
quis fil.d e charttas efi.  ($. ordinem diteEHonis.

Charitas non excidit, vel deferi nequit.d*
panit.difi.z.c.charitas epuee.c. radicata.c. chari¬
tas efi.in prin.yerf.corruptionis nefcia.c.charitas
nuntjuam.c.rncho.c.pela.c.firmam. Contradidt
d.difl.z.c.vt cognouerunt c.fi.tt.c.-vit.ficharita-
ti,vfp; adfin.  & diftinguitur regalapropofita
in charitate impcrfeaa. d. difi.i.c.charitas efi
aqua.§.fin.c.(uper trilus. fi  charitas EcdefiaJ
peccata dimittitac tenet.d.difi.n-cap.ecclefiee.
^ Sine charitate non remittitur peccatum.d«
pxnit.difl.z.c.l.'§.fin.c. charitas efi atpnafi.fine
charitate.§.^ 4 mcn,^imen.c.egefum.tbid. difi. 7»
c.nullus.fijcriptum eft.  ^ Charitatem habes
non peccat d.difi.z. c.if.fin. c. ficta charitas.§.
fin.lk  qui chaiitatem habet,non fitietin *ter
nu. d difi.z.c. charitas efi aqua.in prin. fi  Chl
litas liberat amundanis cupiditatib. d. difi.t-
c.valida.c.charitas efi.in prin- yerf morscritni-
num ergo fi charitatem. yerf.fi c uit blandimen-
ta.  ^Charitasfaeilepeccatorefiftit.d.^.erjo fi
charitatem.^.^noniam fiex toto corde.  ^ Chari¬
tas omnia difficilia perficit.rf.J.ergo fi charita¬
tem. yerf. (fi omnia.  & omnia tolerit.de panit.
dift.i.c.vltfi.hacpropter.  Omnium bonorum
radix eft chantis-depan.dtfi.z.c. ouiaradix.  &
Charitas eft excellentior via ad Deumi.c.
charitas efi. §Jnec efi charitas.  ^ Bona opera
fine charitate non profunt.dedaratur depcen.
difi-i-c.ylt.inprin.  ^an Charitas fit in tepta
bis,&iis qui aliqiiando peccaturi funtdimi¬
li ahtcr,dilietitur.d difi.z.c. ifi.fin. c.fi enim.§*
fin.c.apofiolus.c.mirandum. cap. malti bene.fil.
^Charitatiscontrariumeft odiurn. de pcenit.
difl.z.c.tolle charitatem.Hac de charitate.

j e  °rnatu Si  fuco muberum- de

V^IUIUUI co „f ec ,dup^.c.fucare.

rUiCic ixtrauag.Ioan.xn 11 ■ <puiatpuorundii.

VjlabllS.^ (Pi.d.tt,

nomine.eap.l. k- <}Maverb.verfi.
Chriffus enim. defaera rnflione.
fi  Chriftus rerus Deus & verus hotno eft.M^.
in cpnadam.% .de ctlebrat.miffarum. element.  1. in
prin.de fummatrinitate.c.cum Chnfius .7 .dehst
reticis.  «[ Chriftus Fundamentum eft:quo de-
ficiente,deficit id quod eft fuperasdificatuTO.
l.tp.i.c.cum Paulus.  ^ Chriftus Panis eft vin’.
de conje.difi.z.c.Chriftus.  ^Chriftus quotidie
Immolatur, cum corpus & languis eiusfumi-

tar.d.difi.z. c.Jemel immolattts.de pcen-dijhic.po-
teftfieri.§.fic»t.  <f Senici Mortuus,non am-
plius monet.de confe.difi. z. c.firnel Chriftus.
^Chriftus pingendus eft fpecie hominis,no»
agni.de confe.difl.fic.fextam.

de Lhrifii  grana.de confe. dsftinfi. 4-c.gratia.c.ttn-

tepenuU

Co in Ius Canonicum. Con

tepenultim cum iuobus leguentibus.  ^ Signum
Deitatis in Chrifto eft, qubdfupereumde-
fcenderit &matiferitSpiritus fandu s.depotn.
diri  i -c.guarendum.

^ XI.' voluntati contraria excufat pec-
VjOd.vv.lvd catum.li;.y.l. c. guodautem. §.Jed
hoc &  c.menfo.Coadio an in caufa religionis
locum habcat;qu»d noti-54- difi. c. deludais.
^uodRc.jyg.4-c.ipJdptetds,&guidfdcidt cum

fimilibut.  „

CoaBa officia Deo difphcet .iyg.6.c.tamyero..

CogitadonisS^m^

in Cognationev sluptas reprimenda, ne-etiam in
adu dominetur.d.c kine enim.

, &munenbusc£cu*immunis

s  v—lOilCCLlo c([. c ,iicetnwltum. 4..de cenfib.

con ft> lucr efine authorita-
VjOllCglUAll tefuperioris nonlicet.c.rfj
leCla.lg..de ercejfib-prseldtor.  ^Collcgium fiue
corpus debet habere lyndicum.c*p>t».-wjico.

deJyndico.

f 0  m m i tf en q in Ie § c * 5  fruftra le s e * in -

V,UimiUUClli uo£ltCi?((j<  fruftr*,14..

in prin.de vfitris.

dom m odlil m Pent * re  ftcbet,quife n -
VjCJllllllUU.mil tlt 0 nus,&cantia.Mp.

guifentire. tf. & c.rationi.77. dereg.inr.in 6.
fcx eo non debet quis frudus confequi,quod
nifus extitit impugnare.Mp.ex eo.38. deregulis
iuris.in 6.

inreCommuni f° k tior . cft c6ditio pro

111  mbentis .c .m rtcommu
ni- j6.de regul.iuris.in 6.

Compenfationjs STSŠSf

nem minuit,nifi depofitiadione agatur. c. t.
§.fane depofitori. dedepofito.  vclnili debitu qcP

©pponitur,dubiumfit,nonliquidu.d.c.2.§./j.

Compafsioncm/ d s;“ h »r„"~

difl.c.yera.iyg.y.c.efi iniujla.

concentor.

De Conaliis.

«te

j' nomine & nominis ratione.
1 J dift.\j.c.\.^Jynodusautem, vf.

gue ad finem.

Antequam Concilia  habeanturpriusde ijs quae
corredioneindigent inquiredtmieft. c.ficut
ctim-l<y§.yt ant idyo.leat.Ae accufat.  ^ Abfc]; a-
poftolicae fedis Atitoritate fynodu particula-
rčvel conciliu vniueifale cdgregare nolicet.
difi-lj.inprin cum cc.feg.yjtp- adc.ylt. itemj.g.

(t. c. dudum.  quod falltt fi non ad gencraliter
a1iquid definiendum ,fed ad corrigendum &
indicendumid quod eft ftatutum>concilia cc
lebrentur.d;7?.i8.i«pr(».

A' cjUibtu habenda fioncilia?

«{Regulares quoq; canomci, Abbatei atque

piiorespofluntac debenthabere peculiareco-
cihum. c-infingulis .7 .in.prin.& §.hoc ipjum.de fia
tu mondchorum.

&uando (jr quoties habenda Concilia?

^ Singuiis annishabenda concilia prouincialia-
capitul. ficut e Um.  25. m princip, de accufat toni-
but.diflinBion.lS.capitu.guoniam guident.in prin
cip.  ^ Singuiis Annis bis habenda concilia
prouincialia,d»/?bjf?<0>r.l8. cdpitul. de conciliis.in
f rinctp.cap.propter ecclefiaBiccts. in princip, cdpit.
peruemt. cap.guonidm. in prin.cap. propter ecclcfid.
flicas.inprin.  f Regulares quolibettrienio coa
čili a celebrabunt.cdn Jingu lis.  8 .in princip .deJI d-
tu mondchor.  ^ Aliquot certis Diebus conti-
nue ]ljbeildum. d.Cdpnul.-j.^.hiuujmedi  yero*

Concilia conuocandi?

Gjutad

^  de Abbatibus ad fynodum non cogendis.rfj/.
I i.cdp.epijcopus. itern  18. gudjl.  2. c.yltim.yerjicul.
non enim. fallitfi rationibus caufafubfit.d. yerji-
cul.non enim.gr d. c. epifcopus.  ite.m fallit fi abba-
tes populum habeant .cdp.guodfuper.  p. de maio-
ritdte dr  oied;e«tw.denique failit n concihum lit
abbatum acreligioforum peculiare. cap. in Jingu
lis  .7. in prin cip.dejlatu mondchorum.  ^ Capitula
cathedraliu ecdefiaru adcocilia prouincialia vo
čada & admittenda.c. vlt.de his guafiuti pnelat.
^Diacones,presbyterij& omnes quotquot fe le
fos exiftimant,pra:fentes efleoportet. diftinB.
18. c.propter ecclejidflicas.§.in ipjis dutem. c. ante-
penult.yerfi.itd ytdd concilium. 4  Haretici ad fy-
nodu non conuocandi.a+.^.a.e cam guib.  ^Im
pcratores (ynodis interefle non debet. difi.96.
c.ybinam.N\fi  vniuerIalisfitfynodus, in qua de
fide agitur id.c.ybindm.yerfi.nififone.& d.difiin.
9&.c.nosadfidem. ^  Presbyten religiofi popu¬
lum non habentes.adlynodum non cogendi.c.
nimisprdud.17.tr ibiglojfd. de erctjfibus prteUta-
rum.  SufFraganei epifcopi conuocandi. c. fi.
cut olim.tj.inprm.de dccujaitonibus. item difi.  18.
c.propter ecc/efiaflicas.§.ddmoncdnt dutern.  a \ lli-
uerfi facerdotes conuocandi. cap.cumjuper. 9. de
mnioritdte & obedienttd.&d.c g.inprtn.

Terma Ctnciltorum.

CNe quis exvocatisad fynodum religioforum
plus quam fex euečiiones & 01S0 perfonasle-
cum adducat .cdpituLinfingulis.  7 .inprincip,yer-
ficut hocadhibito.dejidtu mondchorum.  Pratfidcn-
tes{ynodioTdimnd\.cdpitul .7  fi.dduocent dutem.
de Jldtu mondchorum.  Iuramentum (ynodale.
Vj.gAceftion. 6. cdpitul. epifcopus.  ^ deMedit*-
tione & Sollicitudine epifcoporum congrega-
torum circa mandata diuina .diFlinBion.  18 cdpi-
tul.guonidm.  §. dum autem.  ^ de Iiujuilitis quaj
corredione indigent, in concilio proponen-
di*. cap. ficut olim. T-\.  $. vt autem. rtrjkul. & ea
fidetuer.de accufationibus.  ^delnquirenda cul-
papr*fidentium ptiorum cauetur. cdp.eagme.
8. ^-JeguenUt. ytrjic. idern etiam- d. titul, de Bati*
G Gg a

Con Loči Communes Con

monachor.  ^cie Corrigendit excefiib. &ma-
ioribus reformandis, & querelis dijudican-
dis in concilio. d. c. l$. in prin. yerf.in quibus.
& dfi.ytautem.yerfi.ytfuperhis.itcm difiin.  18.
c.de conciliis. y erfi. in quibus.c. prof ter ecclefia-
fiicas.in prin. & c.antepenult.in prin.itemDe
fiatu monachor.c.in fingulis .7§. huiujmodiye-
ro. ^ de Diflidentibus epifcopis reconcili-
andis.diff.po.c.diffidentes.  de Muneribus
. afubditis accipiendis vel ofterendis.dj/ 7 ,i 8 .c.
qnoniamfifi.& c.de eu/ogiis. ^  de Vlfitatorib.
eligedis,&horu officio diši.  18.c. infingulis. 7.
§ erdinentnr etiam.  ^ de Seqaetis concilij vel
capituliloco d efiniedo , cauetur difl.iS.c.jfi.
prouifo. ^  de Cauendo,ne ecclefiatalaicisla:
dantur,cauetur difi.18x.jfi.fi.  ^deVitaco.
muniter celebranda & communibus expefis
CMietur.difi.l8.c.jfi.& qui conuenerint.

de Contumacia  vocatorum n on venientium,vei
non habentium fingulis annis ijnodumco-
crcenda..difl.i8x.nonoportet.c.peruenitx.qno-
niafi.hunc er go ■ c.epifcopus. c. plačni tx.fiquss au
temx.fi eptfcopus. cap. jiquis tpifcoporum.  ^ de
Diepafchatis annuneiando cauetur de con.
fiecrat.difiinSi.Tf.capplacuitytpoficpuam.  ^ de
Statutis publicandis.di/?/»<5?.i8.c.Vr. item de
ftatatis concilij obferuandis.c.j« Jingu lis. jfi.
& qmd Fiatutumfi.fi yero.yerfi. cseteris irrefra.
.gabiliter. de fiatu monachor- item cficutolim.zf.
§.yt autem.yerfi.&qu<£ fiatuerint.de accufatio-
nibus.&de  Pcena tranfgreiTorura.rf.c. i^fifin.
^deniquede iisqujeinfynodo expedidnon
pofiunt,adPontificem referendis. d. c.  7. $ fi
yero .item diri- 18x.de conciliis. in fine.

Concionatores

Ib monachor.  & qualis debeateffe conciona-
torjdefinitur.S.^.i.c.opo«^.

Gjui concionAn popi, vel non.

non admittendi. c.excommunicamur.lf§.qu\*
yero.de heereticis.

Forma Concionandi.

^de Admonendo in concionibuspopulo, vt
decimas &aliaecclefia: fideliter foluant. c. 1.
de decimis.in 6.Clemen cupientes.3fi.iU0s etiam,
yfq; ad finem.de potnic,  item de admonendo in
concionib.popHlo,vt operas fibiinuicem ex-
hibeant.il.^.l.c. tequidem. §.fi. cum c-fequente
ficut.  ^ Omnes ad audienda concionem ad¬
mittendi.de confec.difi.lx .epifcoptunullii.  ^ VC
diligeterConcionib.aufcuitetur.i. q.i. c.in-
terrogo.  ^vtftantes Euangelium audiant. de
confecr.difi.i.c.apoftolica.  ^ Ne antefinita con
cione peračla exeant.rf.di/?.i. c. omnes fidelet%
cum duob.cc.feouentib.

Concubina.;f;2z J, "'""‘“- 5 '

Concufsionis

f on  rit A-1’0 exlege Adfineremediuin-

V-/U 11 U 1 CU.(J terdictivndevi eft,fipoftap

pellationem quid fitinnouatum. c. borne me -
moma  .51  .de appeUation.

c. f onrln A-or damnfli,:|  fručtib.peree
VjUIlU-UtLUI p tis velpcipiedispaffus
fitjremitte.daefteipeiio.c.propter.j. inprin.de
locato & codutlo. Nifi anni pcedetis velfequen
tis fručtusfuerintvberioies.d.c.j mprin.yerf.
nifi cu ybertate.\e  1 nifi culpa condučtoris dam
num c0ntigerit.af.c3. in prin. verfifine culpa.

Si quis holpitium ab a!io ConduElum  ante tem-
pusiftiuscodučlionisjfinitum fine confenfit
prioris conduxerit,punitur.c<tp.i. de locato &
conduElo.

CiCr atin no tollit ius vxori': ideocfc
11 1  liv-dliu bonis damnati publicatis,
Vxor dotem faluam habet.c.decreuit.l^.de ht-
reticis.in6.

De Laicisad Concionandum  non admittendis. d.
difi in B.z-^.c .muli erfi. laicis. item de heereticis c.
cum ex iniunBo.\z.& cficut.u,.  ^ de Mulie-
re ad concionandum non admittcnda.rf»y2<».
13 .c.mulier.ttem de confecrat. diflmcl. p.c.m/f-
lier.itemc.noua qusedatn.lo.de pcemtent.  *( de
Monachis ad concionandum non admitten¬
dis. c.i. de capeUismonachor.ite 16 .q.i.c. demona
chisfi.fi. c.monachus non.c.adijcimus. c. hmcefi.
§,itemillnd itemc.vnico §.perfonis quoq;.de re-
ligiofisdomib.in 6.  qd‘fallitfi monach* inclc-
ricumfueritordinatus.i<J.y.i.c.y»»t nonnullr
§.fin.cumduobxc.fequentibus,yfqi ad §.non eri
huntilitatis.item  fallitfi monacn^fit canonic 5
regularis.c.y«ed Dei timore.  f. de fiatu monacho
rii.  terti o fallitfi diuinagratiaintuscc 5 momti
monachi concionetur.i6.y.i.c.p/a«f rationa-
bilis fi.oftendit ergo.  dcnique fallitfi monachi
confulantur ab aliis habitum- monachaie fu-
icepturis. i q.lx.iuxt* Calccdonenfis. ycrfi.&d

populorum. ^  non ordinati ad concionandu

fon in rut n  res &  confpiratores.c.ce«-

c£teruf

deverb.ftgnifi. in 6.

f ^nlf*n omnes  debent in eo quod
V—OlilCll L11C omnes tangit.e.^«odo»«er.

zp.de reg.iur in 6x.ldhsec.jfi.fin. de officio ar-
chidiaconi.  item quitacet, confentire vidctur.
c.quitacet.\l.dercg. iur.in  <5.1icet qui tacsat,
non vtiq;fatetur>led nec vtique negare vide-
tur.c.« qui tacet.^\.d.tit.

/"•p. nfjlipj ( dummodo fraudulentunt
ex V_.UllllUtJ n 0fl f uer j t ) nullus obligatur.

c.nuUtts.6z de reg.iur.in 6. Confintitionis  defi-
mtioh 3 .betut.dtfi.i.c.conffitutio. ^ Conftitu-
tionum  diuifio in ciuilcs & ecclcfiafticas habe
tur difl.j.inprin.Sed  & diuiduntur conllitu-
tiones in generales & pcrfonales.
Con/litutionerv im legi.s habcnt.c/y». 8.c. qute con-
tra.yerfi.generale quippe.

Confhtutionum peulonaliu definitio, ite priuile-
gioru habet difi  3. c. reguCa. §.fixii c. feq.it e  13.
q.ix.yltfi.cum ergo ahqua.yerfipriuilegia ndq;.

Con-

Cr in Ius Canonicum. DL

l r ' , Att<-Mt c Vnc «conuentionclegem»c-
V~*GMlLi«lV^LU.3 c jp cre dig no fcuntur. c.con

traBm-Sydereg.iur.tn 6 .

t-iri-3 Allegas.no eftaudiedus.c.cS
bi ‘aald o/ (W!- jp g .fin.de cefib  .item co-
haerere & coniunginon poflunt, quib.ftudi»
& votafunt diuerfa. \&.q-T c in nona.§.ynde o-
fortet.  ^ Diftingue tempora, & concordabit

fcriptura.z.a.i.c.^ peccauerit.fidifiingue.

• I. prohibentur. deconfie-

Conuenticula cr at.dui.p.c.nequisie.

iunet.verf & adalienas.

i.  Conueriione 'SSS^£j£Sft

c.conuertimini. in prin.de pcen.d1Ji.7-c. l.c.v/t§.
jHod guamuU.

jeCorepifcoporumJS“ ? ,t

»«• Vfus coepifcoporum prohibetur. d.difl.
6S.c.corepificepi.

Prpatintip hominis:quare non fimuL

<e ^rcauonc f£d alter  ^ aItero fit crea _

tus.difientu^.? f. c. V/I. inprin.  Quidfit q,
adfimilitudinem Dei diciturhomocreatus.
de paniitnt.difl.l-.c.fimilem.

s; r^r^rlifrar ac * e x torquedum debituvim
VdVUllUl adhibuitdebitori,iuscrediti
amittit.l 6 .q (> .inprin.cu duob.cc.fiequ.& c.ylt.
«./?».Nifi non creditor,fed alius ipfius nomi-
nc.non tamen ipfius mandato vini intulitde-
bitori. d. q. 6 .c.placuit.§.fin.cum c.Jequente,fie~
pifcopum.dzr c.rlt.§.fi ergo.

element. 1.6. fiatuimtu.yerli.fin.de
t.UCUl l2.,p tu  monachor.

'ftviiTim.Ccere ferei ad fe nonperti.

c /iefl e jf^,dereg.iur.in  6.

D

Himnura ^ uod  <I uis fua  culpa fentit,
a mn Ulil <* bi>nolialijs  debetimputa.

sre. c. damnum.%6-dt reg.iur.in 6.  Damni ap-
peliationc non continentur cxpenf£.c./» no.
fira.Sde iniuriif.

*'  PipKifnr P r0  ^ uo  ^ c ^' t0 rem a '' enan i
L/CUllUl 0 bligauit,ad eam redimedam

ipfe eiusq;h£res tenetur. c.exprafentium.p.de
_ pignoribus.  De iurequo Dfecimae introdu&se
funt, cauetur.de confiecrat.difiinB.  $. c. epuadra-
gcfima.§.fin.l 6. <p.\.c.dtcimtts. inprin. cp.p.c.iube.
■ittmfi.dedmte.p. j.c.i.§.oportet aute. c.decimat.
item De definitionefeu potius de(criptio*e
decifnamm,habetur.c.t»et nolis.z6fi.rcr h  m JI
itd ytrfi.qu« tributa.dedecimis.l6.pt. I.c. tlečima.
inprin-  & De quatuor generibus decimarum
turit veteris ,cauetur c.l.inprin.d.tit.

de Delitijt.dijfin&itne  41. capitul. de lit! te.

locus. c.I. §. illum locum.de ytrb.
fignifi.in 6.  de Diabolo. Hicaf-
fligens homines.ipfeplus affligitur. depetmt.
difi. i.c.potefl fieri. §. tegritudo .& ib i gtoffa.

T^i-arrsni difi.zi. ca P- Beros §.leuitte.yerfihi

VJ lav C *■*■*■• Gneče,  if Deorigine diacono-
rumlegitur difiinB.zuinprin.§.leuitat.  ^De
M»do ordinandi diaconum. d Ud.  13. c. diaca.
nus.  ^ In iis ordinandis manus corumchriC.
mate perunginon debent. difl.zp.c.prteterea.
^ beptem ordinandi. diji.^fic. diaconi <pui. <&
c. diaconi fieptem.

Diaceni  offrcium circa albam. d. difi. 9p.cap din.
conus. in fine.  ^ De coelibatuDiaconoruia

cauetur. difi.  z8. c.puando.c.precterea.cuin c fie~
quente.difi.-pz. cap. eos qui.  Contradicitrf.rf//.
Z$.c.presbpter.c diaconi.inprin.Huic  obiedio-
ni refpondetGratianut.rf.Mp. diaconi. yerf.fied
tpuoddeelefhone.  ^Compagis Diaconus vti
non debet.rf(/?.p3.c.per»e«;t. «f Diaconini-
hil eorum quaj decretafuntprimis ordinib.
iibi debent vindicare, vt baptifma, euchari-
fliam. &c.difiinfl. 9%. c.diaconm. c.peruenit.c.
no op ort et.  Cuius exceptio eftin temporenc«
ce{CitzUs.d.difi-9p.c.praJente.  «(De Inquiren
disa diacono ijs quarad cultum ecdefia: 8(
difciplinam eius pertinent.rfi/?.p3-c. diaconi et
clefice.  ^ De epifcopo a diaconis cuftodien-
Ao. difi.9p.c.diaconi qui.  ^ Sicut in minifte.
ria.itain difpenfatione fine diacono epifco-
pus Viuere non debet.d.difiinB.ijp.c.diaconi
funt.  ^ Diaconus Siniftrum tantuin hume-
rum ©rario zmbit.difiinB.zy c.audire.infine .
cum c.fequente.  < Diaconi Miniftrantfacer-
dotibus. difi.iyc.\.§.addiaconum.  ^ Diaconi >
Subcffe debent presbyteris, non Te illis prae_
ferre. difi.  93. c. a fubdiacono. fiporro-c.diaconi
fieptem.§.yt igitur.c.peruenit.c.non oportet.c.dia~
coni. c.diaconm.c.nonnulli-c.legimut.c.dominut, .

Nifi diaconus locum naetropolitani lui obtja;
neat d.difi.gp.c.vlt.

TVrrn 5 l-ac Infamibus non pat et.cap.infa.
miius _ S7

r\  Nonnifi caufacognita danda. p.q.

LJndUU  p. c .y lt .§.diudi C e.

DileČtio ^ el  in chtt

Tit 04 .

Dioeccfis Cit P ttu ^ tf.de referi -

Difcinnll creduntureffebaptiza-
1 ti.de confecrat.difhnBione  4 •cap*

Ruando ob. c. p eos.

in Difiunčliuis c - inaltc ^“ t ^- 7°-  *

reg.iur.in 6 .

quatuor conciliorum.rfsT?.^. T^j/j-. vlf . 3T .pdefideLaici non debent. cap*
® e  L/CGiGLio c.l.c.Jicut c fianfia.itemdifi.l6. ^quicunqne.z.§.inhibemuf.deh*

$,fianBa.c-6.c-fieptuaginta.c-yiginti.item  alioru
prastetifta quatuor concilioru decretis. difi.
lgc.ficut fitjuintit yero. c.panda. §.Jedetfigua.
itemdifl.l6.c.Janda.c fieata c.prima.c.ylt.  a[ de
fextafynodo.rfj/?.i^. c. Jexti.c.httbce.c.qiu>nij.

reticis.in 6.

niftinrfin vide fu P ra . in Antinomia,vel
Ul  111CLlu 'contraiia.

T)iuinatio.z6.q.^.inprin.\.q.\.c.nunqnayn. inprin.

caufizd. item quat propouentur. pcaufaj.

Do

LociCommunes Eec

Ratiohuius caufe per obiedionisfolutione
hab etur .d.q.5 .c.vit fi.fi autquiiibec.  Origo tli-
uinationunr expon-itur.26. 9 3. inprin.cum c.
fequente.Kmo  uominis exponitur. d. q.fc.i.
§. dimni.  Genera diuinationnm enumeratur.
d.c. i. §  1. Singulorum generu fpecies in fe-
quentibus caulisproponetur.Diuinationum
autern caufte vel modi expom'itur. d.c.i.0.
CUftl C.J'equ.

T> rie Iuramcntum, vel eius qut ad

■L^OLlOlib magifteiij hsnorem jamouet,
circa expefas prseftado cauetur Clement. cum
fitnimis.z.demagiflris.  ^ Demagiftris& do-
dorib.artium Hberalium vbiq; coftituendis.
dift.57.c.de quibufdam.  ^ Ne pro licentia do-
cendia!iquid acdpiatur. d. c.  1. §.pro licentia.
& c.prohibeas. z.c.ouantp.feod.tit.  ^ item Vt
gratis doceant magiftri.d.§.pro/jcen»»<t.

F)r»l 11S teleti  ^ c °bentientinon fit,ncqv in.

U.3 c . fcienti.i7.de reg.iur-in 6.

Voh  facit,quipetit quod eftreftimturus.c. dolo.
59.deregul.iur.in 6.  af item quicontraiura
mercatur,doio agerepratfumitur. c. qui con-
tra.8z.dereg.iHr.in 6.  Dolo facere no videt
qui iuffu iudicisfacit. c qmdquis.  14. d. tit.

riAmininm adqui>-itur,fi quid capitur

uominium cx  h 0 ftibus,mli bcllum lit

iniuftum.c.^c»t.ip. inprir.- deiureiurando.

.  rvConfuetudo  loči eft attenden-
da.Quodli varia lit confuetudo,
ca potius attendenda, qux magis rationabi-
lis eft,&alij minus prseiudican s.cap.cum olim.
6-de ccnfuetudine.  ^ Humaniorem fentcn-
tiam fequi debemus.c.er 7 ote.2. de reg.iur.caf>.
odiarefitringi.15 .c.in potnis ■ \9 ■ eodem titul.in 6.
^contra eum qui legcm apertius dicere po-
tuit,lnterpretatio facienda.c . contra eum. 57.
dereg.inr.in6.  quod Minimum eft fequi-
mm.c.mobfcuris.^o.dereg iur.in 6.  ^ Infpici-
mus quod Venlimilius eft, aut quod plcrun-
que dchfolet.c.in/picimus.^.d.tt.

T^n i r  i -t  Monafteriaprohibita. 18. 9. 2. c.

\J  lipilClcl sffimmm.

E

Ebrietae  vbi eftftbi etiam libido & furor. 35". difl.
c.venter ,item obcatcat confcientiarn,&fepe-
lit ntioncm.i5q.t.c.fane.

deFkripfnfP P.u | >i e »dst.rf« 7 ?.$ 3 .c. 1  -c.ittx»
/XjL/HL  IdlC r \, 0 fa.c .ecclefia: .c .veter-c .vino
lcntum.c.luxuriam.c.fexta.

Frrlpfi-ifkri &c ‘ u ^ is  Compara-
ho ,difl. c) 6• c. cumad vtrli.

c.quis dubitet.c-dno funt.

VcclefiaC atholicaeft lidelium mukitudo , fide
&charitatevnita.^3.d/j^. c. Itfimtis.circ med. 1.
q.\.c.multee.in fin.z \.q.\.c.hquitur.  ^ Vna eft
eccleliavniuerfalis, extra quam non eft falus.
t.ifi.vna vero.de fumma trinitate.\.q.\. c. tenea-
mus .24.9 t.c.hijKitur .c.cfuia ex fola c. quoniam.
e.pudeudafi etcnim.c.fchifina.item difl. 93. c.qui
cathedrd.  De eccleiiis Defendčdis cotra lai
tvs.dtjl.pb.c.vlt.ttdijl  97 .inphnfijedficut cx.

c.i.cu c.feq.  & de eccleiiis no VioIadis,& vio-.
latoru pcena.c.re/««. 21fifin.de ture patronat.
17 ■ c.adepifcopos.c.attedendd.c.fi quis.  ite poe
na eoruqui£ec/c/<cpace mrbat.24.5r 1. c.qui
cotra.cp.f.c.jmfijuisper.non  eft.n.fubieda Ec-
clelia eu luisjMbnis,reb.& adib.laicoru difpo
fitioi veliudicio. per cc.iampropofita.6y d-dift.
96.inprin.cii c.fequete.c. nosadfide,cu c.fecpuctt
tet.c.vbinam.c denicpue. c.fdtis. c. in fcripturis c.fi
Imperator .c. nnnqua. c ficut .ite difl ■  97. 'tnprin.

Zcclefia  res in nullius bonis funt, nec quifquam
eas tanquam proprias fibi poteftvindicare.c.
ratio.  3. deprtebendis. 16. q.  7.C.I. §. bas vero de -
cimas.yerfi.fed fint omnia communia.  23. q,7.cap.
cpuodautfi.fi aiit priuatim.  In res ecclelia: no
fuccedit ture cofiLhsfiumatis.c.i.deprcebendis.
c-cofulriit.iij.de mre patronat.  1 6. q l.c.in can»~
nibfi generaliter.vcrf.fimiliter & ij-  ^Ecclclia-
ftica laicus Conferre non pot. c.dndum. >i.§.
cceterit. verf. cufacrilegfi.de decimis.c.nullus.17.
de'mre patronatiu.  neque quid difponerevel
ftatuer e.difi-96.inprin. cumfequetib.i6.q.7.c.
nuUus laicoru.c.nonplacuit.c.laicis.c.fiqutsprin
cipu.c.cjuicucj§.fiergo.  Eccleliafticalaicis
no confcreda,nec comittenda.d.^./uid aiit.<&
c .quauis .17-de decimis .item dift  .8 9 -c.indicatunt.
nam non nili ab coifcopo, eiusue confenfu
coferend* ac poftfulend^ {'unt.i6.quaft.7.cap.
cogregato. c. & hocfi.fin.  ^ Res eccleliaftica9
laicus Pofliderenon poteft.i 6-q-7-inprinfi.
Uici adt.c.l.in prin.c. nullus laieorit.V.  lice t Res
fterilis vel onerofa, ecclelia;redhiberi debet.
10.9.2. c.koc im fi. ficut.  De rebus ecclelia; vin-
dicandis.16.9.3.c. i ->nfin. c. inter memoratos fi.
fin. item dereb. ccclefiaalienandis. c.fiquk.6fi.
fin.vide Š-in ^iltenatio.

fifiua Edendct, velnon.

C J j Nomen Adionis necelTarium no eft; fed

A-rU- 1  f a ,9: Urn  j t a exponenduin, vtiudici adio
conftarepoffit.c.di/e(^.6.dc;Wi««. Caufa

adionis edenda d.c.6. & c.vlt.delibelitoblatia
ne. Si  feriptis adio ededa. c.i.de/ibel/ioblatio _
ne .%. q.z  c.vit .in prin .verf. & noprtus.Si^  adio

inepta eft edita,reus abinftatiaabfoluitur.c.
examinata.15.de indici]t.  ^ Reus adori no tene
turlnftrumentaederc. c. l.deprobationll.^.a
$.t.vltfi.qni intendit.  Nili inftrumcnta adori"
& reo communia Cmt.c.G.perpeiuus  12. de.fida
inftrum.  Nontotuminftrumcntu ededum
eft, fed id tantu quod ad caufam pertinet.c.

contingit.).defide inflrumen.

afi... Prohibito omnis eius caufaprohi.

IbUCCLU bitaccnfetur .c.cumquid.  84. de re.
gul.iuri5.in 6.

ElC 61 cap.vidna.

F16*^1 ft genus debeatur,vel v.

IblCCLlVJ num exdnobus.cap.inalternauuis.
7 Q,dercg.iuris.m 6.

BS

Ek

inlusCanomcum. Epi

De Eleemofinis.

diuifie£leem6{yn aru m;

oni emedal -§.ft. cu cap Jecjnetc. 'nem c.dcce funt.
in prin.rjf, ad§.ex hit.  ^Species eIeen>ofyM£
efhrernittere debitu .depcen.Sjl.tt-c.de quotidia
ti it §.fi .&De ratione dandaru eleemofynaru.
IZ. q.2.c.aurH,cit c,Jequite.  ite Vt libdter qui!q;
deteleemolynas, non inuitus, ncc ob pudo-
1 e m. 23. q-6 . c. Um veri. §.rnde apofhlus-

A Gpuibus Elcemofjna accipien-
da,velnon.

«fab Excdmunicato elcemofyn£n6 funt ac-
cipiede,nili q alias fuftetari no poflunt.hi.n.
ab exc6municatis eleemofynas accipcre pof.
ftmt.c.cuvo/itntate.f 4 §.1. de /č«t.cA'c 5 .Deinde
cxcipiuturi) qtton nominatim funt exc6mu
nicati.na & ab hit eleemofynas accipe licet.
zq.q.z.c.fane.  ^EleemofynaIniuftorii noiu-
ftificat.l 4 -f f-t /ttjp«S. Poenitgti dat eleemo-
fyna, & agenda prius poenitetiacjuam dentur
t\eemo!ynx-de poinit.dift.^.c.quiruk.  ^Elee-
jnofynaRaptoris & manifefti violatoris cccle
fkru aclericis no accipieda c.fuper eo. z.§.qui
aut.rerftcul. nec eiut eleemofynatn.de raptoribus.

Viduis etiam danda: ellemofonat. 31. qutefl.
J,c.quomodo §.& ideo apofiolus.

Ex Ouibrn rebrn Eleemofina dan¬
da  , vel non.

Ex rcb.turpitcr qusefitis eleemofyna* no funt
da (Ig l.q l.c.no efl.\\.q.e,.inpriti, cit fequetibus,
rfq-, adc.nemo.itec.eleemofyna.c.neq-,.n. c deni-
qne.c.fcripmef{.c.panale.§.fin.  Contradicit.rf.
q.q.c.quihctbetk.&c.-vit.  De eleemofynarum
effečtu & vfu.ii.q.i.c.anima.inprin.& §.rbi il-
ludetiam.c.tepuf.§ cumfacrificia.E.leemo{ynx
qu;cftorum ofticium.c.cumtx co.14.inprin.rf-
que ad§ ad hatc.de potnitentijr.CUmen.  2 .eod.tit.
p. n  o rapinam punitur.14 .aueeftio.  5. cap.

iLilUCllS rcl pi n am.

£ ‘ Emphyteuta

Alienauerit,eo eadit.c.-»/.$. emphjteutaquoq-,.
rerf.fecm prtefumedo.de locato.&cond.q liod fal
lit,fi dominus reciuifitusipfe ernere noluit.rf.
c-rlt.inprinScd  fi attefiatione prEmiffa em-
phyteuta domino no indicauerit, quatu pre-
cifrfibiab alio offeratur,emphyteufi cadit.rf.
t.rlt.in prj».quod etia vetu eil li ab atteftatio
ne prarmiffa nondu duo mefes practerierint.
■d.c.rl.inprin.rerfreid denuciationis .item fip-
fcmis vetitis alienauerit,emphytcu'fi cadit.rf.
t.ritim.in priti. rerf.qui ab empticne huiujmodi.
eri tem Si emphyteuta recniecerk Deterio-
ie,iure fuo C2.d\X..lo.q.z.c.hoc ius .§-qui re.  «[ Si
emphyteuta ecclefie intra bienniu,vcl ali 5  in-
tra trieiiniu canone non foluerit: iure fuo ca-
dit.c.rlt.§.cmphytestta qupqy de locato & codu-
80.1 o q.t.c.kocM.§.qt*ire .euali dominus 116

foluat einphyteutK meliorationes.rf.^.j 1 «! re.
rerf.no repetiiKrm.vel  li emphytcuta no n t m-
terpellatLis,vtfoluer-et.d.c. rlt.infi.  item fi
emphyteuta ius luu ex caulis p:atdičiis ami-
fitjvt ad domini! res redcat nihilominus pra:-
teriti teporis pefiones foluere,& damnu, quo
res deteiiorfačta eft, ptsftare tenet. d.§ qui

rem.rerf.cul rt tamen jo lic.it
T7 r orizo.difl.  21. c. innouo.

bpllCOpOLUm ^ ety m ologia §.

epifcopus.&%.q.\.c.fii epijcopaitim.  ^Defini-
tio,diuifio epifcoporu&fpecies. difi.zi.c.i.§.
ordo rero.  ^Differetia epifcoporu & coepilco
tpon\.difl.6Z.c. qiiduis.  < Dignitas epifcopo¬
ru eft,vt fint loco apoftoloru,quoru vice in ec-
defia gerut.rfjjSf.21.C.i» notco.§. Cteteri.rerf.ipjit
qftoq-,.dift.6Š.c.rlt.  & Prarrogatiua dignitatis
ex fubfcriptioe &voti ordine colligit"rfi/?.i7-
c.pen.§i.fi.cttni c.feq. Si  ex tppore ordinationis.
diJi.ip.c.rLt & diJt.lS.c-l.  ^ deniq; Compo-
fitionein de iure primati« vn 5 folus, cuiusin-
terefl,poteftimpedire. c. vit.demaioritate &
obedientia.

Eptfcepaltsfedes.

Maiores tantiim Ciuitatespriuilegio epifco-
patus funt honorandse. c.l.depriuilegiis.dij}.
80.inprin.cumfequentib.rfqueadc.rlt.Vj. q. 4.
c.ficKt excellentiam. §. concilium. rerj.ipje rero
pritnas.16.q,\.c.prtecipimm.inpriti, rftjue ad §.
fint.t&‘ difi 68 .c.ecclefiis .§ .tnur epifcopos.^  E-
pifcopales fedes 116 iongo mteruallo a fe de-
Dentclifiungi,rfj/?.8o.c.-r/r. ^ Propterhofti-
um impetum,& crudelitatetn fubditorum e-
pifcopos fuos trucidantiuni,fedes epifcopa-
Iisinaliam ciuitatem Transfertiir.7.y.i.c.fep»

ris. i<j.q.z.c.rlt.  ^ Que  citiitates antea no ha
bueruntepifcopos,in iis nccpofteaconftitu-
endi.i(S.y.i.c./«/jx.

Epifcoporum officium.
fCo rrigere fubditos debet,&ad fideprotio
čare non feueritate,fed bIandimetis.rfj/? 45,
c.licet.c.qui fyncera.c.de ludteis.c.licct. c. cu bea-
. tus.in  /»-;». Contradicittame. rf. c. cu beatm.§.
Salomon, cum jequetib. rjq; ad c. tria funt.  Cui
obiečlioni refpondet Gratianus. rf. dift.  45 ;.c.
ducejitnt.§.ex hit omnib- cumfeouetib. rfq- ad c.

rit.  item de corrigendo populo agi tu r, c. irre-
jragabilt.lq. in prin.de officio ordinarij .dift %6.c.
I.c. odio.c.fncientis. 23. q. 4. c.dno ifta.&C  fi in cor-
ripiedo modum exceiferit,a domino, non a
fubditis veniam petere debet,rfjy?.86.c.ywj<»-
do.  ^porro Crimen non probatum n6 nomi-
natim redarguet, fed in ijenere.c.fi/acerdos.i.
de officio ordinarij.  & de criniinib.inq.rere caq;
punirepoffunt, & li opus fuerit, brachium
feculare implorabunt.cap 1. d.titul.  fed ne in
puniedis deličtis ad qua;llu maris q adleges
refpiciant.rap. irrefiagabilt  13. 5'. fin. eodern ti-
t^deni^ue ne fernione i.icauto infii morum
cof%ntiavulnertt.rfjjrf. ^.c.rl.  «fde Docen-
do populo 3 regedo kamando. 7. q.\.jkr.t nr.

G Gg 4

Tix Loči Communes Ex

fi.epificopHm.diftinB.j6. c.vit.ir difl.86.inprin.

In docendo iacrain fcripturam,non gramma
tic-a,epifcopusexponeie deb et.d.dift.S 6.c.ck
muha.  ^Familiaritate Domefticorii immode-
ratavitare debet. difl.j^c.i.  ^Holpitale Epi-
fcopu decet efie.dift. 40. inprin.  ^ Impaties
no lit neq; percufl'or,fed mafuet s ,neq; alique
^priis verberetmanib.di.! £ ?.4f-c.i.c»”< c.fieq.et
c.epificopu.c.cu beatus.itedift-86. c.non liceat  I.
a.j.c.fi qttk oemfi.pen• ttem de clerico percufpt.
re.c.i.  <[ Vtlnfirmis & pauperib. fubuenfat.
difi.  Sz. in prin.cum c.fieq-dift.  84. in prin.cum
duob.cc.fieq.itemS.qA.c. element.  ^ de Menfa
fupelledile,&vidu epifcopi,cauetur difi. 41.
c.epifcoput. ^  Ne fubditosgrauetSumptib. &
Exadionib. c.cuapoilolus. 6. ^.prohibem^.dc cen
fib.cA.de exceftib.preelatoruAo.q.j.c.quia cogno-
uimus .c.cauendu-c.inter cxtera.c-relatu.c-vh.et
l6.q.l.c.coflitutu.c nulli.c .pdicator.it e extraua.
com.vnica.§.fiecudo verd.de peenk .charitatiuura
taniefublidiulicitu eft. ^ Viduis& orphanis
ecdelie pr^fidiu imploratib.epifcopus debet

fubuonicedift-S 7-in prin.cum fiequetib.v fiq; ad
c.lnWqpo.Reftringitur tamen hgcregula.d^.
88.c tpifcopus gubernatienem.
ie  Fffrn if i c c-ynico 4 .fUeexctfftb.pklor.in
AjIv j.  c _ perlatumfi.tcotra.

JeFlliinCrelin &le g e -*J-?- 4 -c-hacaute.
* e tuaiigcnu § , ex his emni i,y^ ue rifin.

t.cumin lege.

..  E nAf iwi fedexconlilio fada .tfti-
Non ex£UCinU, mand3! ^, +7iC ^ § ^

tum dmb.cc.fcquentib.

Cul/lonc c.confiitutionem.z.in prin.de veri.

£u\acns,fy nifi:in 6 _

FvrPnfifl ac  adioaiudiceeftatten
JjiECpiUa denda, etiamfi fimpliciteriudi-
ci cognitio mandata lit, certa forma exprefla:
hoc enim cafu videtur, quod exceptiones no
debeat admittere.c.e* parte.  13. de ojftc. delegat.
Nifi ita caufa lit delegata,ne iudex vllas exce-
ptiones admittat.rf.c.lj.verJ?. nifi exprimatur.
Exceptio multo magis illi competit,cui coni
ptinc 3 .&io.c.qui ad agedum.71. dereg.iur.in  6.
^  Eitamen denegatur exceptio , quieodem
crimine laborat quod obiicit .c.cum ecclejiafH
ae. 3. deexceptionib.c.coflitutk .23. deappellatio-
nib-c.pro illoru.zz.de prxbendk. c. intelleximus.
6fi-qnod fi.pfxdiSio.ir c-vlt.infine.de adulteri-
k .jz. q .6.c.nihil iniquiw .vide tamen c.dileSh.%.
de esceptionib.  ^ Exceptione obiiciens 116 vi¬
detur de intentione adoris confiteri. c. exce-
ptionem.6j de regul. iur. in 6-ir cap cumvene-
rabtlk. 6.de exceptionibus.  ^ Qpi Exceptione
vfus eft,eo contraquod excepit, poftea vti
fc non poteft.c.cnin olim.  ip .verfi.licet enim.de
cenfib.  Non eft in mora, qui Exceptione fe
poteft tueri.capif.no« efl. 6 o. de reg.iuris.in 6.
^Nemo plurib. Exceptionib.vtiprohibetur,
quauis diuerfj lin t. c-nullm.io.de reg.iur.m 6.
&xcepcione  Dollfubmouetur,quipetitquod eft
refticuturus.c.<f»/0-5j >.de reg.iur.m 6.

Exceptio  Ignoratif dat,fi quid errore vel ignorS-
tia geftu eft. exepio c.apoflohcx.p.in prin.de cit
rico excom.  de diftererrtiainter errore & igno¬
ratia,dl/?.38 c.quduk.\-b\  errare dicitur, qpu-
tatfe fcire nefcit.Isautqui ignorat, nonpu
tat fe fcire.led fallit ?. dida regula, fi iuris,no
fadifueritignoratia.illa.il. noupr 3 eftatexce-
ptione vel excufatione. c. ignoratia. ij.de reg.
iur.in 6A.q.a..c.turbaturfinotadu & § iteign»
rdtia.fi  tame 116 crafla autfupina,fed ^babilis
fueritignoratiaiuris excufat.c. vit.in princ, de
cofti.in  6.ite fi  agat de dano vitado. d.§.iteign»
rdt : a. verf. mrk ciuilk.  fed fi in delidis iuris i-
gnoratiaptendat-.hoccalu ad euitandapoena
(pbabilis ruris ignoratia excufatione 116 pftat.
d.§.tte ignordtia.verf.no itafideliilu.  iteli foemi
na vel milesius ignorauerit,excufat. nifi i* na
turale mulierverniiles ignoraffe dicat.d.§.lfe
ignoratia.in prin.itefi  q.s in ius alteri 5  fuccedes
iu* ei’ ignoret,exceptio ignorati^ ei prodeft.
c.ckquts  14.de reg.iur.in 6.  iteExceptio igna-
ratiar no ^deftjfi crafla &fupinafueritfadi i-
gnoratia,hois nimirufecuri ,c.vl.yerfdtitame.
de cofti.in 6. Plane hoc cafu difpefari pot.c.dp*
fiolic£.9 §.cteterkfi forte.de clerico excom. prar-
terea didaexceptio non prodeft, ficulpai-
gnorantis acciderit, quo minus fciueritivcl li
volutaria fitignorantia. difi m Sl.  37.c. vitim. &•
dftinSl.fi. in princip.fi  tale lit fadum,quod o-
portuitignorantem fcire. 1. 7.4. c.turbatur .J.
notandu. c. quamuk.lo.de regu/k  !»r*j.Ni!i mu
nor fit xtite.d.quafi.4.. capitul. vitim, ^.finali.
ixceptio  Pereptoria antelite coteftatam fruftra
opponii.cA.cuc.fequete.de litk conteflat. in 6.
Licet tamen eain initio litis coteftarij.^.j.c.
vit fi.fi. eft- q.6.c.fiquk epifcoporu. in fine.  ^ Vis
Exceptionis eft,no n codemneturador in id
q, ia excepti6e deducit, fed vt adione exclu-
dat-c.z. deordinecognitionu. c. l. deexceptionib.

Excomunicationis*S|";t

velfentetia.  ^Excomunicatione nullamaior
poena eft in ecc\efii.Zij.q.j.c.corripiatur. verf.
qnapana. ^  Excomunicatio debitoris exce-
ptione ei no przfizt.c.fivere.jip.verj.cuadhoc
debitu.deJeht.excom.  ^ Medicinalis,non mor-
talis eft pazni c i.inprin. de fentent. excemmu~
nicat.in  6.24.7 j.c.notandum.infine.
Excommunicatm  quamuis agere non podit,con-
ueniri tamen pot. c. intelleximus.  7. dciudtcijt.
Fvprnt-in fe^tetig debet differri ad 30.di-
L.A C llO e 4) propter dcliberationem. 11.
q.j.cumapud.

de Esecntorib.  teflamenti , & quatenus vnus fi¬
ne altero exequipolfit clvlt. §. fin.de Teftatn.
in 6.  item De ratione ab executoribus tcfta-
menti ceddenda.Clemen.i.eod.tit.
Fvf 1 nni'i’ Pom P ilticiE  p.lusfunt folatiavu
‘^uoruin, qfubfidiamortuoruni.

■3 q-z.c anitr.s.

Exlmedatio “ Si" f";

de

Fa

in Ius Canonicum.

Fi

j.FvriPsFrifIic c -' vn ' ,ct -  * infantibns &

® e  E<XpUlILIlll ^-Unguidis expofiiis.fiiun-

fans expofitus tollatur&educetur, feruusc-
ducantis efficitur.tftj^Sa.c.-v/. Sed contradi-
cit c.ynicum.§ fin.de infantibus expofitis.
Fvr»rri{W diflin.zi.c.i^exercifite.  & De

4JAUIUUct. mot j 0  ordmandi exorciiratn.
dift.zfic.exorciftx.  itidem de horum ofticio,
difl-i 1 ).  e.i. f).adexorcifiam. d  Exorfclzare non
licet.nifiiis quiab epifcopo ad idfuntpromo
ti.dtf(in-6<).c.ylt. dr de confiecrat. difi.l.c.\.§ fi
nutemvt legitur.  <f Exorcifmus daemonia eii-

eit.de confiecrat-diff .4. c.fkcerdotes.

FvnrpfFl nocerlt > t l u S nc,n  expreflanonn®
cerent. ficmulta perpatientiam
toleratur, qu:efi dedudafuerintin ludicium,
cxigente iufticia non tolerarentur.c.c»»» iam-
dudum.lS .§. fin.de prabendic.

F.

P'iKnlPoetarura  Chriftianis non lesen¬
iha 01 * 1  & dx .}7  difi.c.idco. °

quis per alium, quod poteft

1 aCt-lCf lcere p er f e ipf ura[ .^ 0 j e ,y ?i(5 g_ rfej , ( ^_

iur.in 6.  ^Quod quisfacit per alium,liocip-
fe fecifie vldetur.c.y«i facit.7z.dereg.iur in 6.
^Quod alicuifuo non licetnomine, necalie-
no lice bit. c. quodxlicui. 67-d.tt.

Paff.um  cuique iuum, non alteri nocere debet.c.
moraz%. dereg.iur.iu 6.  CPer procuratorem
quis fadum in iudicio proponere prohibetur
e.pafloralis.  14.de iudiciis.

•k Ta&o  alterius alius conueniri poteft: Nifi a-
lius fadum alterius ratum habuerit.c.c«™ quts
*bfiq-, z bdeJenten.excom. in 6. c.ratihabitionem.
lo.de regul.iuris,in 6.  quod fi tamen nomine
ratumhabentis nonfitgeftum: tune ratihabi-
tio ei non nocet. d.c.23. §-fin.& c.ratum-9. de
reg.turis,tn6.  item fadum alterius alteri no¬
cet,fiiure reprefaliaru incola pro incola con-
«eniatur.quodlimitatur perfonis & rebus ec-
clefiafticis,contra quas reprefali^ concedivcl
extendi non poffunt c ynico, de iniuriis, in 6.
dSucceflori ecdefiaftico non pmudicat fa-

etumprsdecefloris. c.2.de pr«/;: ^»orci^.Nifi

inrem ecclefnefitverfum. Nam fuccefloiin
fceneficio ecclefiaftico conueniri poteft ex
contradu a prcedeceifore fuo in rem ecclefia;
inito.c.i, de fiolutionibus .  ^Pro fado habetur,
quoties pereum qui facerc debet, non fiat
quo minus fiat. 'c.imputari.^i. dr c-cum nojiai.
66.de reg.iuris,in 6.

pall A  i an * mui t> non habet,n <5  men-
n i aUCUUi  Utux.2z.q ux fl.z.cap.beatus.§.
Ule erge.

ffjui falfi accufan pofiint,
vel non.

£ f 4 /wmfitc< 5 iniflum. c J.in prin.de criminefalfi.
quod confiftit in veritate occultada & in men
dacio dicendo.d.c.i.i« fin.  Nifi fine dolo ma
lo, vel per errorem & ignoratiam quis falfum
«oniBiiferit.c.itfcerfw.8.de crimine falfi.  Spe«

cies falfi in literis commiftj enumerantur. c.H
cct.j.eod.tt.  ^Si Alchimiam exerceat, velpro-
curet,punitur.c. ynico,de crimine falfi,in extra.
uag.comm.  <f Si Inftrumenta quis fuppreffit,
veladuerfariis tradidit- iz.q.z.c.fiquisdeden.
cis.i-drc.fi quisde clericis.z.  ^Si Iuftum iniu-
ftum dixerit, fandum non fandum.vel cotra,
alioue modo mentiatur.u.^.j.c^'^« dixerit.
ca.fi quis hominem.ca.yte qui atcitis.c.ynicuique.
^Si falfas Literas non deftruxit,vel refignauit.
c dura.^.§.adiicientes de crimine falfi.  ^Si lite¬
ras Papx de manibus euis,vel officialium eius
non recepit. c.licet  3. §.eosetiam.d.tt.  ^Si circa
Pondera & Menfuras falfum adhibuit, puni-
tur. c.ytmcnfkra.z.deempt.dryenditione.  ^Sl
Monetam falfificauerit,punitur. c.ynico.de eri
mine falfi,in extrauag.Ioan.X X l I.c.ynico,de di -
lationib.inextrauag.comm.  ^Si Muliervirilive
fte vtatur,punitur.d;/Ži»fif. S o. c.fi' q U a mulier.
^fi Pecuniam quis ob accufandum vel noti
accufandum,obdicendum vel non dicendum
teftimonium,velob fentetiam d.c.ynicuique.
§.fin. cum c.fequente.  1 q  1. c.concufiionis.  de
Ponderibus,vide ^.eod.in Mcnfura. <fSi faL
fum dixeritTelUmonium.?.^.9.f.n!/)i/oOT(«wr.
4.7.2. c.ylt. §.quifalfo.  Nifi indignum igno-
rans,dignum dixerit c.ynico,de/crutmio.  ^St
Teflis dida fua vtricp parti prodidit. 4 .queft.
l.c.ylt.§.qui falfo,

curatmorbos,quos gula infcrt.de
conjecrat.difl .f .c nullus.

nimia mulieru incitatan-
f cumiiaruab tiquihoftisftimulos. 81.d*
flinci.c.oportet.

' Ponrtrpm a li cu inscon{Htuta,aduerfus
111  rdU-UlCIIl eum non  f unt  interpretait-

Ai..c.quodobgratiam 6 l.de reg.ittris.in 6 .

Tipi i r  i f a rp P eccantium nihii eli  nifeliciu*.
JTCilt-llclLC 2.3.7 1 c.paratuf.

Pider  non dcfiat.diflin.z.c.firmism.  ^Fides ope-
raturperdiledionem. dcpanitentia.difHn. z.
(.circumcifio.  ^Sine reda fide non valent bo¬
na opera. z^.q.\.c.odi.i.ybi fana.  ^'Quod ex
fide non eft,peccatum eft 28.7.1 c omner.§.tL
ludy ero de pomit. diftin£l.T,.c.qHterxi. §.etfi fidet
defit-  Ad fidemquatenusquis fit cogendus,
difieritur^j^.ij.c.ad/ide. ^Fidem pr^ftarifru
ftrafibipetit, quieam non prxl\at. c.fiufira.
y‘j.dereg.iuris, 6 .

FirlpinfTnr contra,ia  niadatiadioneco*
ITI .IClLLlJUi fequitur,vt indemnis feiue-

tar.c.peruenit.z.de fideiujjoribus.  quou fallit, fi
nondumfoluerit- ador. d.ca $.quxil.[.excef)t:i.
quod fi debitordiuin folutione dehiti celfa-
uerit, fideiufiorindemnitatem confequi po¬
teft. c.yltim.d  «.vt& fi debitordiftipare bona
fqa incipiat. d-c.ylt.yerfi.aut difiipare.  vel fi a-
dor fit condcmmtus.d.c.y/t.yerJ Jeti fliper boe.
denique fi adora creditoribus moleftetur. r.
conjhtHtus.$.d. tt.de fideinfioribus.

Fi n i n m fegundorum adi,o triginta anno-

dlllvlili prsfcriptione elidltur, feduott

r  G Gg

Loči' cemmurfes

In

tn finibus epifcQ.patuura&p2tochiai'um,qui
nullo temporepnKfcribi pollunt.c Jitpcreo.  4.
de parocbiis.

"Pj/^nc capit,quodnon capit Chriftus;id. 7.

A llCUlj 7 .c.maiores &  7.1 .c.decima. circ.med.

Fhmen c ' cieros ' §-f Mer,iote ‘- de  •*«»•£<»•»»*

pl Clement.l.§.Jlatuimus, in fin.de fi Atu

*GCUe>j monacborum.  ;

1  Tiliofamili as  regulariter non competitačlio fine
patri s confenfu, nifi caufafit ipiritualis. črtit.
§■ fin.de iudiemfin 6.

T? vitium omnium maxi-

rormcationis mum  fceius eft. ta.«?.7.

c.nonfolum. fy inter catera.  e gradibus for-
nicationis d. 7.7. c.quemadmodum. fy.funtenim.
& c.adulterij.

T; -rf i i n d  aduer & probatio virtutis eft 3 non
l tli/ d indicium reprobationis. 7. 7.1. c.
aducrfhas,inprin.

de Fnf Tf* ® £ ^ ororev:KOI ' s:  ‘} uo  nomine ap-
GllI  C pelletui .^7.7 5 ,c.quodautem.  ^De
viri fratre &forore: quo nomine appelletur,
d c quodctutem. §.tnariti fiater. & fy.yiri [oror.
V  e duorumfratrum vxoribus: quo nomine
appellentur, d. c. quod autem. §.duorurn autem.

FllcriVnrH honores,& fugientibus ofteren

G G £jl CII CII ^ ^. 7.1. c. j» feriptufis.

G.

fVnfTi ^ nurus,foceri&focrus appella-

vJCUCIi t j () ex  fponfalibus acquiritur. zj.
quxfi.z. c.egrejjus. §.fin. tfif ca.priufquam. yerf.

ficutettam eos.

Centri  peiTpeciem derogatur.c.generi.34.dervg.
iur.in 6.

Generale  interdičlum, c.cummpartib.  17. de yerb.

. fis ni fi c -

in Generali  concemone non venitit ea qu.if quis
non eiTetverifimiliter in fpecie conceffiirus.
c.in generali. Ht.de re?juris,m 6.

Genethliacus. z6.q.z. c.illudrjuid. §.nequeilli ab
hoc. §.genethliaci.  Adhanccaufam pertinent
horofcopi, qui definiuritur d.ca.  1. fy.horofcopi.
Graduum numcrandorinn ratio 35.5. c.ylt.
& de ratione numeri gradnum cognationnm,
quare vfq; ad fexttim gradu m nuni er en tur. 3 5,
q. 4-inprin. cum c.Jequente. <&• quxfi.'j. c. yltim.
fy.fuccefiionic.

H.

XJs?prafie  Gttitl. c.ad abolendctm.9 .in prin.de
bxreticie.  14. q.\.c.lnquitur, cum  c.
Jequente. c.omnib. c.aduocauit. c.qaoniamyetus.
t.quicunque. c.didicimus,inprin. itemq.j. c.bx-
Tefis.c.hatreticm. c.qui in ecctefia. c. quialiorum.
proprium hzrefeos eft. 24 . qg. c.transferunt.
caufa \tXtt^toz.d.c .transferunt.  ^ .veter er.  efle-
flus & vfus hierefis. d.q.t,.c.ylt.  fpecies cogna.
•ta hxrefis,qtlod eftfchifma. d. q.fic.iiliqui. §.
fin.cum c.Jcq.itcmzj r .q.\.c.fchij»:;a,inprin.

FTofnCS turpius eiicitur, quam non recipi-

ilUljj G 5  tur. c.qMemadm<.dutn, zg. fy.ahoqmn

J?, ver/. \ '■ c tar pitn.de mreittrando.  Hicronjr-
mus 1.4.7 .c.qnan.qtiam.

U V i > n r  ri tnp P an ‘ tent  dfflinB.z.c.muU
Ijj  pG Pene.fy.Mud Gregorij,cum c.

fequente C iti us.

aTL„ nr " ^ & Confidcntia, 6.qA.ca.mitart.
AtiGLclll^llcl ^ c .reuertimini. fy.fi quis do-

flur.3z.q 5 c.fiPaulus.

Fnnarinc diausquafi iamu anni.atque
lctllUcllIUb piincipium.dt/Z. 76,c.ieiunmm.

fy.menfedecimo.

iJoiiiniC plenus venter faciie difputat.
deieiumo l2 .q.z.c. g lori.t.fy.plenM.

A  o T m -z  rri r-i i kn ir landorum. de cofec.dift-

deimagimbUS } . c _ ferUmm .  Iniagines

fanftorum memoria funt&recordatioprete-
ritorum. d.diBg.c.yenerabi/es.

j. | no tvo vic elečltone. c. yenerabile *

llIipCidlOrib 34 de de pi ione . &  cle-

ment.t. deiureiurando.  & de iuramento quodi
prxftatImperator.d.C/e)»c«t.I.

Imperator vel  Rexiura Imperij vel regni,etian»
prsftito iureiurando,nequit alienare. c.mtel-
leBo.-tf.de mreiurando.  Imperatore mortuo ni
rifdičtio Imperij vacantis ad quem pertinet.
c.rnico, ne jede yacante aliquid innouetur.  t^de
iudicio Imperatoris difputari non oportet-
17 .q. qx.fi quis Juadente.fy.committunt.

admpofiibiie;:r s l'4 b ]sr

/«c»t«J;trar,incantatrix. z6. quxf{.e ) . ca.epifcopi. fy.
illudetiam. c-quicunque. fy.fin. cum cjequ-item
t.peruenit. item qu.q. c.admoneant.z6.quxfl .3.
c.l.§.tncctntatores.

dcTnrr=nrlitc puniendis. c.fi quisdomnm.
AllCCllUlIo 6.deiniuriis zj.q.%. c.fiquis
membrorum.c.pcjfimam.

delnconftanri '1  d ‘aorumfaaorumq;.
incunudiiiia 2; , ? 4  ‘t n ufquifqMc.

§ .fin.c .incommutabilit .c .nonfemper. cMcignte.de
panit ent. dift.  i .c.Jia.gamm.  c. qua.mobrem.

Tn firm i ne du ? lex - '5-f 1 '« t rin -

iii Ul lili icio infirmitets. c.illud veLatum.
teujtee ut^y[que ad §.furor.c.concupiJčentia,

TnTomif 3 call *" x  enumerantur.3.^.7. c.infa-
mer. fy.porro infdmia.  millier quaj
intra annum lnftus nuptias iteratno notatur.
c.penul.& ylt.de Jecundic nufiiiis.  ^ Carcer non
infamat c.fuper his.H.depetnis.  ^ Condemna-
tus ex cauflafamofanotatur:quod falllt finul
la vel minima fuerit iniuria, propter qua quis
eft condenmatus. c.cum te ab.z$.de Jententia dr
re 'mdicata.  Plures aliae caufte mfami.e en ume
rzntw.6.q.\.c.Jumma.§.fin.cum c.Jeq.

Tn i m i r i ri oe  benc Iot l uendo  ^tingued^

11111111 tlClcV i\,q.^,c,miufium.^.homini.

Tn in ri o m m netur non  »? ft u j fe

iniuiiaruill cit,fedisquoquecuius do-

lo vel opera iniuriam ftcit.de ptcnitent-difi-i-f-

fiquis tam.§.fin.  ^Si matremfamiKas,aut prx_

testatu pmextattnuie Adfedatui fuent,iiuc

ah-

In

in Ius Canonicmru

In

alicuius pudicitiam attentauerit: punitur. de
panitent.dift.i.c.fijuis tam mafculum.inprin.&
§.attentari.  L' ibellu,cartnen aut tale quid

adalicuius infamiam fcripferitvel confinxe_
nt:pumtur. 5 tj'  I. c.l .cum duob.cc.fejuehtibtss'.
item filibellum famofum inuentum non cor_
ruperit,punitur. d-c.l.verfic.&<jui eam.  c ir d.
f.i.c.ylt. §.fi juis famofum.-*,  Si aduerfus ali-
quem Manus leuata: fint, & tepe territus fit
qua!i vapulaturus:puMtur.d.cto?.i.£.y»7»*rp**/
fatus.  quodfallit (iiocoautcafufa<ftufit,non
iniuria: facienda’animo. l^.tj.i.c.illud §.<juare
fi juis .item fi quis Iiberum hominem pro fer-

tct. n.j.j.c.temerarium.c.fi juis dherit.e.nolite.
§.fin cum c.fefi.

Iudicium,c  10. §.y/>catnr autem. '& tudi dum. in
extrauag.com. ae iudiciis.  In iudiciis non eft ac-
ceptio perfonarum habenda. c. in iudiciis.lt.
dereg iuris,in 6.

res Iudicata  vini iegis non liabet; Nifi Pontifex
Maximus fententiam tulit. cap.in caufis.19.ds
fententia & re iudicata. -verfic. cum in fimilibut
cafibus.

Tu n m pntnm no " eft obli § ltoriG c °"

iuuunuuuiUjtrabonos moreš prarfti
tum.c.no« efi.58.de reg.iurisftn 6.

uofuopererroremcatciderit. ij.j.i.c.vlt.dfi.  Tiircnnm ca P; l0 '§ iurgtum.dever o f-
fi auis Iiberum.  itcminiuriarum non tenetur, fc> 'g n ‘fic.  , , „

fi reus errorem aperte confeffus fuerit,acre- T nriQ CIU ' ' s origo. difiinff.7^ c.l.Cum U j'~
uocauerit. dfi.finautem in eadem. verf. velfor-  » cjuentib.^  ^Iiim Pontincij origo. > ■

tifciens.  neque tenetur fi furioius vel lmpu-
besiniuriam (ecevit.d.c.iUudfmprtn.  vtnecfi
quis nocenteminfamauit. j.7.1. c.juidam. §■
fin autem in eadem.v«  1 fi iniuria remiffa fijzzj.f.
4.c.fiillic,in prin.

In Iniuriarum  ačhone tentanda prius eft recon-
ciliatio,quam ad fententiam perueniatur. 2?.
y-4- c.fi illic ybi.yerffin vero nihit■  ^ Iniuriaru
ačtione damnatus fitinfamis-.Nifi modicafue
rit iniuria. c.cum  te. 13.de re iudicata.

T • • viciofum, tračlu tetnporis non con- ^
*niCIO ualefcit.c.»;o>» firmatur.i8.de reg. inris,
in 6.  qVix bono peraguntur exitu,qu3e malo
inchoatafuntprincipio. difl. 61.c.miramurfi.
frincipatm -iteml.tj.i.c.principatut ■  ^ Quodi-
niuo vicicifum non eft,ex poft fačto non vitia-
tuc.c.fa£lum. 7 $.dcreg.iuris,in 6.

Tnnni'1 debitorismanem redditačlionem.
Aiiupicl 1( j j e  reffitut.fpoliat.  poteft

tamelaicus debitor incarcerarl in clerico de-
bitore : fecus eft qui praftlito iureiurando de
foluendo,fi quando potuerit,dimittitur. cap.
Odoardus.j.defoUtionib.

TnfTmmpnrn amiflr ° contenta in eo

Al lllLllIldltO pt>qbari poftunt perte-
ftes,& quodfueritfine vitio.c .cum olim.it. de
priuilegtis.

c Tnf^rifrif res  ft u:B  P et itur,reus exce-
nlilldiCllL ptione defenditur, fi inter-

pellatus exceptione fe tueri potuit.c.rcora efl.
60.de reg.iuris,in 6-  item fi alius, non reus,in
morafqerit .c.mora zj.eod.tt.

Tmfprnr^f^ri e ' us  ius Interpretandi
An>-vipiClail.j c .g eS)Cu j us e ft. & j us  f e ren-

di. zCfj.i.c.vltfi.jHanjuam.  ^ Leges priores - ,
quamuis abolitatjin pofteriotibus interpre-
tandis adhiberi poDfuut. c.fuerunt.§.paulatim.
dsflinSi.j.

T Dri,de panitent.difiinbl-l.ca.produSlior.
de Ud §'fi n ,

Y 1 c.lo.§.iudex.deverbfign.  aiudicefa-
J.UUCA, čtum quod ad officium eius non per
tinetjfatum non eft .c.eajua fiunt.z6.dereg.iu-
ru,in6.  «[SiIudex litem fuam fecerit,&male
ludicaueut,punitur.£.i.dcye»«aiM & rt indica

c.l.cutn jej.  11 s dičlum eft,quialuftum.c.i.vr
generale.§.ttts autem.disi.l.  ^Ius qui d.c.iusdi-
clum.iz. dcverb.fignif.  < Differunt ius &lex,
quemadmodum genus & fpecies. Lex enim
iurisfpecies dicitur. d. c.iusgenerale, in princ.

«flus diuiditurin naturale jgendum Sc  ciuile.
diFlinEl.\.inpHnc.& c.ius autem. diflinel  11.c.
catholica.  «[ diuiditur in diuinum Schumanu,
difiin.i. c.omnesleges.diff.S.c.i.  ^diuiditurin
ius Perfonaru,rerum & aftionum. Ad ius per¬
fonarum pertinet iusmaris& feminse. Mas
autem diciturad imaginem Deicreatus,foe-
mina non item.Ideoq; hec velare caput iube-
tur.33.^ fc.hac imago.c.mulier.  ^Iusaliud Pu-
blicum,aliud Priuatum dicitur, diB.i.c.penult.
Eadem legum diuifio, fedalia fententia,haba
tur. 19.j z.c.dmsfunt.  »flus diuiditurin Scri-
ptum & non fcriptum,feu leges & moreš, diff.

1. c.ius generale.

luris  naturalis dcfinitio. difl-i. c.i.§.ius naturale.
difiinfl.6-c.non efl peccatumfi.hu itajue rejfort.
detur.d.dift.l.c.ius naturale.  € Species iuris na
turaliseft,rerum communio, diFhn.8.in prm.
cum c.i. fejitente.  &ibidem de difterentia iu¬
ris naturalis &ciuilis. Sed &aliadifferetia eft,
qubd naturale ius vetuftius Rt.difiin.fmprin.

§ naturale.  item,quod naturale ftt dignius. d.

§.naturale.&d.c.ififin.

Ius 2,cn\ium.dtFlinB.i.c.iusgentium.  itemhuius
fpecies eft ius militare. dejao difiinSl.i. ca im
militare.

Iuris  ciuilis definitio. difiin.i.c.ius ciuile.  *rSpe-
cics iuris ciuilis eft, rerum propnetas, feu di-
ft in iti o dominiorum.di/?ini?.8.i?i prin.cunt c.
ferjuente.  q Difterentia iuris ciuilis & natura-
lis eft,quod CHiileius fit pofterius, c.vlt. §.na~
tura/e ergo.diftin&,6.

Ius  ciuile exvnaquaqueciuitate appellaturpro-
prium Oairitutn. diJhn&.i.cMt.  ^Diuifio iu- n
ris ciuilis in fcriptuni &non fciiptum,</i/?i».i. •>
c ius generale,in fin.difiinft.n.c.eccltfiafiicxrum.  •
^Spccies iuris fcripti enunverantur. diftinft.t.
ci.  ^Definitio iuris non fcripti lubetur. di-
JlinEl.i.c.mos eFi.c.confuetudo.inprinfi.vocatHr
autem.

La

Locicommunet

Li

lurk l'egtimq; ratio & vfus eft coerci.human* au
dači* & nocendi ha\\tM\%.difi.^.c.i.cum  /iy.
13.9.3.c.non fr utira.

Iure  dilceptare. c.forum.\o.§.iureautem. de veri.

fignific.

e  Iufiurandum

relaxandum ačtio competit. esemplo c.i.c.per-
uenit.i. cfiv.ero aliquis. %> c^erum.l^Jn prin c,
ficut.zg .inprin.y.erf,eu?n a prsftito.de mreiuran
do.  Nifi iufiurandum feruari poifit fine interi-
tu falutis xterna:. d.ca.H. §.duximus tihi.  IDe
modo relaxandi lunfiiirandl.c. venem in ea.if,
§. ceeterum.de iureiurando.

Tnflitin c.firum.io.Sj. yocaturautetn.de ytrb.
Sox\Xi\.\a, ftg n ific.z^,^.\, c .ybi fc nai

Iu\ta c ' < "' 1?  d eyer ^-f ! 'g ni f

T c ]p r p  alium non licet.deliftum perfonat

Ji-cvUCiC Ilon  debet in detrimentum ecde-
fi* redundare. c-deliBunt.76.de reg.iuris,in 6.
Mutare confilium quis non poteftin alterius
deti unentum.c.mutare.^c-dereg-iurisjin 6.
Lai el Vnt l t: t ^' 5  n- epueefl.i.c.duo funt.§.aliud

T Q-j librorum facrorum 5 : vCns.diJlin.^S.
JmCvUU c Jicut,c.iuxta.c.egni ea.
leBoret,difl  11 .c.cleres.§ leSioret.  & de officiole-
ftoriam.id 9 .il. e.i.§ LeB0res.diFl.z3.CAfi.ad le-
Borem. V  e modo ordinandi leftorem.iij?.
13. c. k Bor.

Icftordebet effevigintic]uinq;annorum 10.7.J.
c.placuit,infin.  «LeCtor Orario vti 116 debet.
difi.zc.c.non oportet.

T /=»rric deJinitio. diftin.z.c.lex efi.lnflit.de iurt
naturalifi.fcriiptum.yerjp.lex eri .d: ju n . I.
e.tex eft.  Species aliquot lcgum enumerantur
difl.Z.c.eputedam,cum duob.fecpuentibus.

«utn Lex  inpr*tentum quid lndulget, in futu-
rumvetat. 1 .^.f.c.^uoties dpopulis-c.eaigunt. e.
donatumfi fin.

<ie If^Vtaione.Translato facerdotio.legis quoq;
ferends poteftas transfeitur. c. translato.3. de
tonflitutionib.  ^ Qu*in legibus ferendis at_
tendenda, defimtur difl, 4. c./uche. § preeterea,
cumc.fe^uente.

JeZegaminftitutione ac confirmationc,dilTeri-
tur difi.Af.c.in iflis temporalibfi.leges.

^LegitimationeJ^iStrbŠ

Leuitae jdifiinB. zv.c.cleros fi.leuit«.

acLiberal lt ate,2“r^r d r. d ';

tum duub-feejitentib .c .non /atis,cum fcquentibus>
yjqueadc fuidetnentiam.

1 vnde dkantur,ja y-4 .c.libenftnfrin.

^Liberi parentibus reuerentiam &
®b r equium deben h^.^.^.c.efiordo.  etiam in
diuinis difhn.$o c.t,  ^Si alter coniunx ad fi.
dem Chriftianam redeat,altero in hsrefi ma-
»eutctapud coniicrfum lilij alendi & edacau-

di funt .cap.z. de centterfione infidelium.

Liberi  naturaies dicuntur, qui non ex iuftis im*
p tliš runtprocreati.32.^,4 c.vltimfi naturaies ..
Nifi publice in facieecdefi* fine cotradiftio-
ne matrimonium fit contraftum. c. cum inter .■
l.c.peruenit.U. ir c.ex tcnore.l^. epui filijfint le-
gitimi.  fi tarnen vterq; parens vitiurn matii-
monij fciucrit,fiinttantum naturales.c. yltfi.
fi cpuis yere.de clandesiina dejfionfat.  d cin de le.
gitimi funt, fi parentesinfideles, qui iniuftas
nuptias c6traxerunt,pofteaad fidem fintcon
uerfi -c.ylt.cpui ftfi jint legitimi.  ^Naturaiesli¬
beri matris.non patris conditionem fequun-
tur.31.y- 4.c.v/rim. <f Naturalis filius per fub-
feqnens Matrimonium legitimatur. c.\.<puifi~
lij fint legitimi.  Nifi filius fit adulterinus.c.r mue.
eft. 6 . eod.tt.  5 Naturalis legitimatur per Re-
fcriptum Pap^.c.per yener*biUm.\l>.qui filijfint
legitimi.  Nifi filius lit adulterinus. dc.tcfi fin. ’
^Naturales *que ac legitimi honefti efle pof.
funt.3a.y-4 c ficut fitiiM. §.rndecunque.  OTA~
ftio qua qu*riturvtrum quis legitime natu«
fitPapud ecclefiafticum iudicem competit,no
ciuilem,quamuisincidenterproponatur. c.la
tor.5. & c caufitm.7.qiiifilij fint legitimi,  f Dc
Piobatione,fi queratui vtrum naturalis,anle.
gitimus fit filius. č.per tueu.n.d tt.

qui T iKri fi nt ^ e g en ^*> ve Dion.i;j 9 i)i.c.yi(*.

n i A  U11 §,iam nune jubiiciendum , rfaun.

*d§.ceeterum.  &quo temporefingulilibrile-

t endi.d fi.aeter um,vjrjue ad fin.  ^Veterum li.

rorum fides ex Hebr*is, nouorum esGrs-
cisvoluminibus petenda. difi cj.c.vtveterum
^Siquidparum rationabile in libris canoni-
cis inuenitur:quid de eo cenfendum lit. d,di~
fitn.9-c.eg0 [olu.& c fi adfcriptur/is.

T ' vnde ditiz, c.forum.lo. §. lis.de y eri .fignific-
^Lismota c.ex parte.30.eed.tt,

Litis  conteftatio fitnonperpofitiones,8t ad ea*
refponfibnes,fed per petitionem in iure pro-
pofitani,& refponfionem fecutam. c.vnico. d*
litis conteBaiione.c.dudum.  54. §. licetautem.de
e/eBione.  Quod autem dicitur.per refiponfio.
nem fecutam fi eri litis conteftationem,id in-
telltgendum de refponfione,quf innegande,
non diftinguedo conliftit.Nam peresčeptio.
nem,quamuis percmptoriam,quaein difiin.
guenda confiftit, non fit litis conteftatio. c.fi
ob lato.z. de luk conteflatione,rn 6.  ^Omiflaii.
tis conteftatione f proccffus eftnullus.d.c.Tjjj-
co. yerf. epuia litis omterlat tonem tun inutnimua
effiefaBam,&c. & d■ §.licet autem.  fallit fi no»
iure aftionis, fed officio ludičis procedatur. '
c. iudick.z. de ofticio iudicis-  ^ Viginti dierum
dilationem habetreus ad litem conteftanda.

3,y .3. c.ylt.§-offeratur.

res Litigiofa  prohibetur allenai i.c.ecc/f/Ta.j.vr//-
tependcntenihilinnouetur.\\.q.\.c.ylt.  Nifi re*
*quiualens in locum rei alienatat fubftitua.
tur.d.c.3.& c.f.eod.tt.  ^De rc litigiofafeque.
ftrada. Sequeftratio regulariter prohibita eft.
Nifi poli eftor vel in poffefsitmcm nnffus rc*

vtl

Ma

in Ius Canonicum. Ma

vel emsfručtus<ii(fip£tatq; confumat. c.dile-
dtu.-i.iiy c.vlt.de fetpuefirat.poffefi.  vel, nifi fen
tentia contra pofleftorem lata, executio per
appcllationem fuetit fufpcnla. d.c.vlt.ittm  a.
■q.6.c.quoties pofl. item Clement.vntca^deJeque~
ftratione.  cuius exceptionis replicatio eft:Nifi
triennio paciiiceareo res lit poficffa. d. ele¬
ment. ynica.yerj.dum tamen triennio.

T . condučtorem prohibere non po

Locacor teft,quo minus re condučta frua-
tur. Quod fi fecerit,ex codučto tenetur.quod
fallit li reslocatavlibus domini neceflariafit.
c.prt>pter.^.§.verum.de locato ir conduffo,  item
fi dominus aedes locatas reli cere velit d.§.ve-
ritm.  item li condučtor male in re condučia
6 .tVCtC 3 ttus.d.§.verum.verf.qu- etiam inde.  de-
niq;licondučtornon fsluent penfionem. d.

§.verum.verf veleum canonem.

T r-in ^.1  non  debetaliquiscum alte

.LrOCUpiClcUl rius inimiavel iadura. £ ./».

cupletari-de  reg.iuris,in 6 .

J e  T nr |f“ m  de pccnitent. diflin.z. c.penult.
■*“'*■* ^ 1  ^)§.hinc etiam diabolus. c.vltim.
inprin.vjf; ad§.cbaritat.

del nfll P r °hib' to ' diflind.^1. c.l.in fin.  De
LiUlU ] uxui jj s nen  naturalibui puniedis.
c. clerici.tf.de excefiibut pr e. Utor.

M.

Magia

z 6  q f. c.ni oportet.c.eptjiopiftn prin.

' c.nec mirum. §.magi funt. ir  26 7.3.
c.i.§.pritniim autem.

Macnftnnis r , atiobabctm - 2 * nm

iVla^liLl ‘-ILLIS i rH f^ r/l  c  ^ rinc -p e S C re[ M
tem- c.adminiflratores,tnprin.  & de h X reti C is,
corumq; fautoribus,reeeptoribus,liberis,&c.
cwetut.c.quicunquc.2..§.b<eretici. ir c.Jtettntu.
lf.de  Inerettcis,in 6 .

Qui & tjuales ordinandi.

1D einfamibus non ordinandis. c. penult.de
reg.iurU y in 6 .  ^De Iudatis non ordinandis.
17 .q.\.c.ntmini,in fin. cum c.feq.  ^Ne alicui
Patrih fua: adminiftratio committatur. 17.7.
4 -c fiquis fuadente. §.committunt,infin.  tjDe
Potetibus externis,horutmie cognatis in m#-
giftratum vrbis Roma: non eligendis.c./'««^.
ment&.Yi.dt eleBidnefn 6 .

Gfuemadmodum Magislratus or-
dinandm.

eIureinrando ab ordinato pratftando. 1.
7.7. c.fancimm.  Aliudiuramentum de h.crefi
cauendapraefcribitur. c.vtojficium.n.§.ftatui-
muf.  de heereticis, in 6 .  ^Ne per Seditionent
aut Ambitum magtftratus ordinetur, 1.7. 1. c.
principatm.

Magtfiratus  fuperioris exemplum inferioresfe-
quuntur. c-magme.l .§.prxterex. de vato.  «flnte-
gritas pr*lidentium, falus eft fubditorum. di-
f{in. 6 l.c.miramttr§.integritxs.  CTotUS famili^

ftatus,8c«rdo nutabit,fi quod requiritur in

corpore,noninueniatur in capite. d.ca.mtrt•
mur.§.nam to tim.

officutm Magistratu*.

V>'  Coercendis deli&is. 23. qf. c.inceftuofi.
c.regum.c.nonfolum.c.non efl.c.qui malti-c.funt
7»<td«?».c.mrfe£et.^De Ecdefiaper magiftra
tum defendenda, caaetur 23.7.3 c.dic.tt.§.fin.
cum c.feq.&c,res autem.^\i)<t  Malis ad bon um
cogendis. i-j.q.6.pertotum\\n  cuius fineponi-
turobieftio, nimirum c.vltim. §.fed obitcitur.
item Solutio ibid.§JW itn.  ^Minormagiftra-
tus maiori cedere debet.c.7«;« contra. §]in.di-
Jlin.i.c.volentes.Z.de officiodelegati.  11.7.3.0.7»»
ref Bit-  ^ De Reuerentia & ob(equio magi-
ftratuipratftandoj^^.f.c.TAr^d c.dicat  quod
verum eft, fi non iniuftum quid tubeat magi-
ftratus,vel contratium ei quod alius magiftra-
tus fuperioriufieiat: tuc enim impune ei ob-
fequium non pra:ftatur 11.7 3. c.xp qui ref. fiit,
cum c.feq. item  2.7.7 c.admonendi.  item fi ma-
giftratus exc 5 niunicandi poteftatem non ha_
beat,nondebeturei oblequium. Quar tamett
exceptioreprobaturexemplo. c.dilecla.  2. de.
maior. ir obed.  non refertur ad vniuerfos-
quod puhlice fit permaiotem partem 1.7.7.
c.ejuottes d. populiš.

Ayf p,-! J /Q-| iniufta prxmium eft. 11.7.3.
IvidltUltUU c.quiiuflm,inprin.

M 'lin m m * n * mum ex  duobus nialis e!ige»
IViaiUUl dum.22 7 4.c no«/<i 7 >i»»-

fi A/*/equa2litisbenevtatur,per hoc noniuftifi-
catur. 14.7. f.c.neque enim c.denique.
de MaliS)Cpxx.  fint.iy-7 I c.iUa cauend*.§.fin.

tli and ati ačtio nafeitur: Nifi
iVidllU.cilU ronfilium fuetit noti frau-

ex

confilium fuetit non frau-
dulentum.c.nultm. 62.de reg.iuris,in 6.

M-nnirl-itVM coniugium deteftabantur .di
iVldlilLlicvl fiinB.  30. iH prin>verfic, cdtt~

fa fuit .

Manifeftum“:SS»"”»i i ” ? ™'

A/T nr ’ fanda,quodin peccatomortali
ac  lVldlld non fitconcepta,&defefto con-
ceptionis, habetur c.grauem.z.de reliquiii fxn~
Bo rum y in txtr&ua.g .com.

A/lnrim ‘ n  l' eru > tutem  feclatlo, nihilotTii-
IVicll 11 (J nus vxor manet libera.i^^.z.c.c«-
im rci.fj.fin.citm c.ji 7.

deMartyrio,:^;::^ ;ai ' c ^ 0£CJ ^ £ -

AAAff“P ln *" antem  *P* a n utrire,non alij nu-
iVldLLl triendum tradere debet, diftin.  5. c.
ad eitu.^.praHa autem.

Mathematicus. ^

& atlronomM. §• gt-

ncthiiacl-

Mdtrix  ecclcfia,c. 'venera.bili.n.de verb-fign

Matrimonium ^"oc^eandiT&e!

ducadis potiores partes fint matris, quam pa
tris. c.z.§.a.d qmd tila. de cenmrfmc inf delnem.

Me

Locicommunes

Ne

5 P  rima diuifio eft,quod aliud litini tiatum,a-
liud ratum. 27 .j.z.c ftatutum. §.fin.  ^Secun-
da diuifio eft,quod aliud fit Legitimum &na
ratum, aliud ratum &non legitimu: aliud de-
nique legitimum &ratum. z8.quxfli.cap.ylt.
conhighim .

Matrimoni/  finis eft, procreatio liberorum,& per
eam propagatio generishumanigi.quxfl.v.c.
Deiisgz.q.z.inprin.  Matrimontum bonus eft
vfus concupifcenti*.j2 f enim .^Cora

paratio coniugij cum virginitate habetur 32.
q.i.c.nupttx,inprin.  fDe coniugiononcon-
te m n en do. difig  o .c.fiquis prof ter. c.fiquis rel.
c.fiquis nuptias.item diflgl.cfi quis yituperat.c.
quicunqueyirginitatem-

Tt/fprliri 3nte omn * a  infirtnum ad confeC-

iViCUlCi fionem inducere debet, necquid-
quam illifuadere,quodad periculumanima-
rum tendat. c.cum tnfirmitas  13. depotmtentiis.
<[Si execrabili modo medeatur, vel fanari cu-
piat.2 6. q.z.ca.illud quod. c.quifine. quxfi.  7. c.
* tdmonexnt.cap.non objernetis. yerfic fiue qui per
quofdam.

*M«<ficanribus.^2±3&

t.vnico,de excefJ.prxlator.in 6. Clentent-l.de re.
gularibm. Ctement. cupientes.  3. de penis. extra~
uag.com.vnica , de ojficio cuflodis edtrauag, cum.
•vices.z.de treuga &■ pace.eztrauag.commttn.  1 .de
regularibus.

Metropolitanus.f^oLSI;

patriarcha patrumfin fin.  ^Metropolitanus di
gnitatisfibi traditas antiqmtus ius intemera-
tum obtineat .zs.qnxfi.z.c.igitur. & c.feruatis.
5 Ne  in vira prouinciaDuo metro poliram co-
iiituantur.rfi/?.ioi.c.i.

Ji.Mir»rmknc- hi  po^ntvbiq; vel fine
de  dVi inOUDUS.j icentia  prelati pnedica-

te.c.in iis gO.de prt uiltgits. element-dudum.z.de
fepulturis. extrau com.vnica , de iudiciis. extrau.
(om.fuper cathedram.z. de fepultrtris. e.rtrauag.
comi.depriuilegiis. c.quiaex eog.de pa£Iis,in 6.
c. txiitg.de yera.ftgnif.in 6. element-t.eod.tt ex-
trauag. 1 oxn.X X I l.i.deyerb.fignif.extrati.Ioan.
X XI I.fuia nonnuquam.Z.eodtt.extruuag.loan.
XXII  adconditoremg & yIt.eod.tt.

* Mifericordia^ll^.SlŽ: l

fterium monialium ingrediatur, cap. monafle -
ria. 8. de-vita & honefiate clericor. cap. unico-, in
prin.-verfic.nuUtqiiexliquatentts.de fiaturegula-
rium,in6.  ^De Colloquio monialium cum
monachis interdicendo. \%.q.z.ca.indectmst.
-verffedneque abbatem. & d.qu.z.ca.diffinimus>
§-fin.  f Ne cum virisconcumbant. 27.7.1. c.
nec aliqua,cum c-fcquente.  ^ Ne fimul cum CX~
nonicis & monachis Conueniant in clero, i 3 .
q.z.c.perniciofam. §.fimili modo.  ^Ne monia-
les monafterium Hgrediantur. c.ynico.inj>rin.
de fiatu regular. in a.  Nifi abbatifla pratuandi
iuramentifidelitatis caufa monafterium egre
diztur.d.c.ynico.§.yerum.  ^Ne fančlinronia.
lespropria receptacula habeant. i8.q.z.c.per~
niciofitm,inprin.  ^ de Vcftitu monialium,di-
fiincl.zi.c.fanctimonialis.  ^Dc confectandis 8t
Velandi* fan&imonialibus. 20.7».1. c-deuotis,
cum jequentibus , yjque ad c-ylt.  ^ De Vlfitan-
dis nronialibus & earum officio. element. yIt.
de fiatu monacborum.  ^deniq; regula eadem
in monialibus,qu^in monachis,iurafunt ob-
feruanda.c.Wr §. fin.de fiatu monachor.

in lUrtn noneft, quipoteftexceptionele-
gitimafetucri .c.nonefl. 6o dereg.

i ur is, in 6.

r  ft u ' s  * n contra  ft^teti-

hiVlUIldLUr cosac  infidelesjiuftificatur.
Z 3 .q.$.c.omnium.q.%.c.omni timore.

A/Tnl -CV-j alicui indičta iure ciuili pertinet
ad fifeum./. J. Codic. de modo muU
Eiarum■  Secus tamen obferuaturiurePonti-
ficio.

A/flllrVr ^Deorationi-

i.V]UllCi.b us  &meritis mulierum eedefia-

fticamnijCaueturdi/r.d i.c-v/t.

My fteriumi ‘‘ 5 ' "v -

N.

Natus. c  ■ nam & egcjg.de yerbfignlfic.

fiexNaufracrio quid a bftule.it,excom-
±.  hiujiu^iu  mumeatur ,ca.excommu-

nicationig.§.iUt etiam.de raptoribttt.

NprpAtras !icitumfacitc i uocJnon  K-

-L>ICCClMlcl 5  citumin lege . c.qnodnoneft,
A.de reg.tun■s.

de Negligcntia.^f^;^^"'*-

tem difim.f>6.c.q:ticlementiam.
j Ji^lffJaOngine.Ijeconfecrdi/l.i.c.Iaiobus.  VT P /T A rinm c.forum.\o.§.negocium.& §,
IVILIicC gj jg cau i a  iniffig & vftl. habetur c.  ’ Cg(JCiU.lH.j„ omni.item diflinbl.88. ca.
cum creatura.il.de cekbrat.mifjar.

Moderatio.ff“ 5 ' i "^‘ JJ '

^.deyerborum

‘ fignific.

Monachus. >*?**■

de Monafle.-io  foeminaru longius a virorum mo.
nafterio .Tdificando. \8.quefl.z. c.monafhria,
CPU ellarum monafteria monacborum pratfi-
dio & minifterio regantur. \$.q.z.c.in decima.
plurali:.  jo. de reg.iurif, in 6. \  Ne vir mona-

quoniam.§.fin.  ^Si quisuegociaecckfi^ge.
rendo vel eedefia; rebus damnum intulerir,
fibiluerum captando: vel contrain fuis rebus
damnum .fenferit, dum vtilitati eedefia: ftu-
det,hoc damnum hincinde pr^ftabitur. iz.
q.g.c.l.§.fin.cum c.fequente, yfque ad§.fiyero dt
rebus.  <[Si quis Negocia ecclefise gerendo ref
eius confumpferit: hocpra:ftandum eft. 1 z.q.
j.c.obitum.  Quo nomine etiam aduerfus h*_
redem dat ur adio,d.c.oi;f»».

Nu

in lus Canonicum.

Nu

'^tgociator.diflinZi.c.eiiciens. §.oflcndam ergo.de
verb.fitntf.

Noual e .

"NJruii °P cr ’ s  nunciatio remittitur,!! is cui

INOU 1  nunciatum eft, cautionempraftetde
opere, (i non iure fuerit ardificatam, dcmo-
liendo. Nifi in eontinentivel intratresmen-
fes probari polut,non iure xdificavi. c.penult.

& ylt.de noui operiš nunciationt.  ^Si quis con
tempta noui operiš nunciatione,opus fece-
rit: iilud deftrucre cogitur. c.i.cum c feguente.
i.tt.  etiam fiiure opus fačtum fit. d.ca.i.cunt
feguente.

Nullitasfententia quandofit ex
perfona i udi c ant is.

S  Exco m m u n i catus fententiam tulerit. 14 .g.
l.c.AchatiusJm fin. cum c.feguente. d.giueri.l.c.
miramur.  C Nifi Hxreticus fententiam tule¬
rit. 1 .guafl.6. ca.catholicus.  quod fallit,fi iu-
iiexde hatrefi nondum fuerit damnatus. fe_
cus (i ipfa ha:rcfis iam olim fuerit uamnata.
z^.guaft.l.in princ, cum c feguente.ca.maiores.
c.Achatius.  vel, (i nouam hsrefin cffingens,
eam ex corde prsdicare coepit. d. g  .1. c. audi-
utmus-§.fin autem ex corde,cum feguentibus.
a Non competente iudice fententia fit lata.
c.at ji clerici.^.de itediciis. z.guafi.l.ca. inpri-
mis. § de perfona epifcopi. ^.guafl.H. ca.  1. §.nul-
Lum.9.guafl.z.ca.\.\\.guaFi.\,ca.in clerjtcorum.
iju&fi.j.čap.ctii efl. Clemeutina.z.dereiudica-
ta.  tallit, fi ačf or a iudice condemnatus,exce-
ptione propofita vtatur: Iiuic enim ea non
ptoden.^.guiefi.i.c.i.^.cuhis.  item fi publice
ab omnibus iudex competens fuerit exifti-
tnatus. i-guaft.g .cap.i.infin.  ^ fi iudex Pecu-
nia corruptus fententiam dixerit. e X tra»ag.
comm.  1. §.iustitiam yero. de fentent. excomm.  2,.
g. 6 .c.vlt.§.venales.  ^fi Quidam, non Omnes
ludicauerint. z.guaft.6. c.ylt. §.item fiplures.
yguafl.6. cap.difcutere.ycr ji c. ita yt nemo exeis
defit. De offtcio delegati.c.caufam.i6.c.vno.^z.dr
c.vlt. inprin- y erf. idem guogue.  quod fallit,fi
omnes fuerint prxfentes: tune enim, quam-
uis non omnejconfenferint,ftaturtamen fen
tentis maioris partis, c.l.tn prin. dr c.y ltim.de
tis gua fiuntdmaiore par te.  Plane fi vtriufcjue
fententia: pares numero iudices fint:quid fe-
Cjuendnm fit > c.v/t. dereiudicata.  Quod au¬
tem.d.c -r/r.dicitur: Si ex delegata ppteftate,
vtraque pendet fententia ex ?rbitrio dele-
gantis verum eft: diuerfum etiam obferuatur,
fi in fynodo prouincialidifienferint. hoc c-
nim cafu ea fententia obtinet,cui metropoli-
tatius vidna? prouinciae accedit.tf.7.4.»««•*».

cum c.feguente. c ji guis epifcopus. c.ji mterepi,
fcopos fin prin.  Pori© d-c.ylt.tn fin.  caueturde
diffenfu arbitrorum compromiffariorum.fal
litdeindefi ita conuenit, vel caufa delegata
fit,vtvnoyel pluribus abfcntibus,c*tcri ni.

hilominus iudicare poffent. c.prudentiam. ti.
§,adiicimus. c. cum jisper. zt,  . vsrf. guamuis jblue-
deojjicio delegati. c.cnniplurer.S.in prin. eod.tt.
in6.  fedtamen fi non conftiterit abfentem
adelfe noluiffe vel non potuifle,valet fenten¬
tia. d. ca.prtidentiam.zi.inprin. dr c. 'cum caufa.
iz.cod-tt.  denique valet fententia, fiprxfens
fubdelegatum abfentis admittere noluit. Sed
reprobatur. c.coram dileSlo .3 p.eod.tt.  ^Nifi iu-
dex Recufatus fententiam tuierit. ca. cum fu-
per.  13 deojjicio delegati.

Experfona eiM-cjui tudica-
tm eH.

Sicontra Abfentem fententia dičiafit, nulla
cR.c.tenor-lo.dere iudicata..c.confultationibus.  10.
deojjicio delegati, ca.inter guatuor.8. de maioritate
dr obedientia.z.guteft.l.c.in primis.§./eddr deper-
fionis. yerj.fi jčriptis iudicatum efl. tt-quiefl.il. ca. I.
§.fin.  Nifi pet contumaciamabfensfuit,contra
quem iudicatum eft. d. ca. confultationibus.  10. in
fin. ver/, nifi is gui pofiidct. c-yeritatis.S. de dalo dr
contumacia. z.rpuafl.l. ca. namen. §.fin- i,.qu<zB.%.
c.l.§.fin.z$.gueefl.$. c.deiUicita. § de conuentione.
fedtamen contraAbfentem contumacem non
valet fententia,fi ex difpenfatione Pontificis
abeft. Approbaturexemplo c.cum olim  .7 -de do-
lo dr contumacia.  valet tamen fententia,fi iudex
probetur circumuentus in fententia ferenda,
velexaftisiniquitas fententi* conftet. Appto-
batur exemplo. c.cumBartboldar.\8.dere 'mdica-
rd.Nifi legitima abfentise caufa probetur. d.c.  18.
item non valet fententia,!! abfens non fuerit le-
gitime citatus. %.quafl.z.  c.r. fed contra abfen¬
tem valet fententia,fi cum eflet pnefens, a iudi¬
ce recefferitappellans. c.v/t. de do lo & contuma¬
cia,in 6.  Quod etiam verum fi cum abfenti pra:-
fixus eiTetterminus ad profequendam appella-
tionem, eam intraterminum non fueritprofe-
cutusihoc enim cafu contra appellantem ab¬
fentem , etiam non legitime citatum, fententia
lata valet. c.[tepe contingit-^^.- de appeliationibus.
item fententia non valet,fi ante terminum prat-
fixum ,vel in ipfo termino, partibus non expe-
čtatis fententia fit lata. d. c. 44. verf.fi guis autern
terminum. ca.ex infinuationc.fo. § interim autem.
dr c.fignificante.6p. verfadiiciens qnod cum de con
fenfu eod.tt.  Nifi ante terminum i lege,non a iu¬
dice vel partibus prxfixum,iudicatum fit. c. ob¬
lata.  57. d.tt.  Nifiiurifdiftio iudicis delegati in
termino prxfixo expiret. hifce enim cafibus va¬
let. cap.confuluit.  24. de officio delegati.  pra’tcrea
fententia contra abfentem lata non valet, fi ab¬
fens ad Papam de caufa litigiofa iuit,, vel nun-
tium milit, c dilecli. $z.de appeliationibus.c.vnico,
de clerkis peregrin. extrauag. comm. Viuina  3. de
priuitegiis.  quod fallitfi poft citationcm iter ar-
ripuit, vel nuncium tmfit. cap.meminimus.9. cap.
fuggeflum  15. dr cap.adhcec-l o- de appeliationibus.
item fi ante fententiam appellans fine rationa-
bili caufa, dicat le nuncium mifilfe. cap. vt debi _
tus, 19. verficul. non obflantefidicat. eodem titulo.

Nu Loči Communes Nu

Sententia contra abfentem valet, ctiamfi procu
ratorem non habeat, fi pofl: condufam caufam
man datum fuerit reuocatum. c.auditis.K.depro.
curatoribtu.  item fi ignorante iudice Saduerfa-
rio mandatuni fitreuocatum. c.mZdato.\$.eod.tt.
•finter Alios, quam quibus iudex datus eft,iudi-
catum fit,fententia nulla e&.c.Vetro. 14Q.de officio
delegatu  Nifi alius iurifdi&ionem iudicis dele.
gati impediat:in hunc enim *que aein eos qui-
bus iudex datus eft,iurifdičtionem exerccrepo-
tdk.c.i.eod.tt.

Ex qmbm caufiis nullitas oriatur.

Si fententia nequeAbfolutionem neque con
demnationem contineat,nulla eft. i.tj.S.c.vltfi.
diffinitiua.  Nifi verbo aiquipollerm iudex fitv-
fu s.c.in ik qux..V) .deverb fignif.  «^fi de Alia re iu
dicatum.fit, quam de qua iudex eft datus, nulli-
tas eft. approbatur exemplo c.cum dilebla. 22. §.di~
ffum. dereferiptis. c.cum olim.32. de officio delegati.
Nifi id de quo pronunciatum eft.acceflbrium fit
eius de quo iudex eft datus.c.prudentiam.iifi.6.
in fin.de officio delegati. Cuius exemplum habetur d.

«ffi Authoritasfuperioris contra fententia
imploretur, nullitas eH.6.^.4. c.vlt. c.quod bene.
verf nififorte vbifuerit.  Sed hiecimploratio vi-
deturintelligendadeappellatione, vel dein in-
tegrum reftitutiotie. iffi contraCanoncsiudi-
catum,vtde š.eod.Leges. fi fententia fub Con-
difione Iata,conditio defecerit,nullitas eft.35. q.
g.c.apoffolicie.  .ffi Caufa fententia; Falfa fit, vel
Contrarium eius, quod fententia quafi fačtum
ronunciatum eft, poflit probari.fcd hocrepro
atur.ii.^fee/^.j.c nonfolumfi contingit-35.in
frin.c.lacinoflrifi.quia er go . Contradicittamen
d.c.loci nofirifi .his itareffiondetur.& d.tj.9.c.qnod
tpuis.c.veniam. c-fententiam. c-grau.e c.yLt. Exem-
plum horum proponitur. d.q.$, c.penult.  admitti-
turtamen in matrimonio ex falfa caufa direni.
pto , d.c.loci nofiri. §.aliud ejl.  fi ex Falfis inftiu-
mentislitiudicatum, nulla fententia eft. ca.cum
venerabilis.6. §.licet aute.de exceptionib. c.fupereo.
2-decrimine falfi.  ^item fiex Falfo teftimonio
teftibuscorruptis fit iudicatum.c ficutnobis.^.de
teftibus.c,cuml.& ^2. zz.de re iudicata.  quod fal¬
lit,fi no probeturiudiceni falfi teftimonij fidein
fecutum in pronunciando. dc.zi.yerf.vel licet de
koc confiaret. dfi  Fines fu£mrifdičtionis iudex in
feretida fententia exceflerit,nullitas eft. d.c.pru-
dcntiam.21.inprin.yerf mandatifitjuidem, z.tj.C.c.
vltfi.item eumeerta.  quodfa!lit, fi fententia ni-
hil iniquitatis habeat.c cauftm.i 4. de re iudicata..
^fiGrauatus obvim fibi fačtam appellare non
potuit,fentetia,nulla eft.quod probatur fub con
dition tic.ylt.de appeUationib.  item fi grauatus.
iter a d Papamvarripuerit, fententiaannullatur..
e.ynico,de.clericisperegrinantibuf.  ^fi Iudicatum
contra altquem poffquajrf proteftioni fuperio.
ris,quis fe fubiecit,iudicatum non valet, c.adau-
dientiam  34. deappdtatlonibus item fi contra fen
ten tiaro p n us dietam iudicatum fit. z,cj.6. c rit.,
(fettemfijententia,-  qu.od fallit.fi' anteaidilpeiifati.

ue iudicatum fit.^.t). c.fententiam.  item fallit
fiexceptio reiiudicata; antepofteriorefenten-
tiam no fuerit oppofita. c.inter monafierinm. 20.
dere iudicata-  fi Iure liuilo fententiamtaturnon
valet d.q.$.c.cttieft. item Dereiudicata.c.inter cec-
teras. p. Cuius excmptum habetur.c.non poteft.3.dr
c.lator.j. eod.tt.  Nifi pertrigintaannosa morte
iudicis numerandos resex iniufta fententia fit
poflefla.ld.^.3 -c.fi facerdotes.  ^ fi contra Legcs
veIcanonesfententiafitlata,nulla eft. c.i.de rt
iudicata. c.aduerfus.7. §.quia veronecfic. de immu-
nitate ecclefiar.2.q.6.c.vDfi.itemfifententia.c\uc>A
fallitprimbjfi contraius litigatoris magis quam
contra exprelfas leges fententia lata fit quafi in
hoc cafu lexlocum non habeat. d.§.itemfifenten
tia. yerf.fi vero contra ius.c.cum inter.13.dere iudi¬
cata.  item fallit, fi ex confuetudine contra ius
comrmmefcriptum fententia lata fit. item fallit
fi in caufa clericorum ex iure Pontificio contra
ius ciuile fententia fitlata.c.^aorf clericis.cf.defo-
ro competenti.  Quartb fallit fi Papa difpenfati-
ue contra ius pronuciaueiit.c.i« caufisA^.in fin.
de re iudicata.  Poftremo hoc loco notanda eft
diuifio iniufta; fententia; trimembris. (jute habe¬
tur. ll.j.^.c.epifcopus, §.adhocrefi>ondendum.  ^ fi
regioMetu vel potentioris iunu fententia lata
fit, nulla eSl.u.cfg.c.miuftum.  <[fi Nočtu fitpro-
nunciatum,non vniet.c.confuluit. 24fi.nevcrb.de
officio delegati.  51; Noua lnftrumenta poftfen-
tentiam latam in caufa fint inuenta,fententia
non eft nulla. c.inter monaflcrium.io. verfic-cum
fub pmetextu. &• c.fuborta.  XI. fifin. de re iudicata.
^fi Ordinaturis non feruato iurisordme fit iu¬
dicatum non valet.x.<3«<e/?.I. in prin. c.prohiben.
Utr. §. fin. cjuxFt.6. c.vltim.  §. item fententia cttra.
II. g.3 .c.epifcopus.C. ad hoc reffondend-verffed non
ex ordinc.c.ferueturfi.fin.c.eorum. Exemplum hn-
ius exceptionishabetur. c.exhibita.\<). de iudiciis. c.
cum dileclis  15 fi.his igitur dir alits. verf.prxtermifib
iuris ordine.de purgat.canonica. Contradicit  1 \.q t.
c.neti fulumfi.cnm ergo.  fed fallitfupradifta defi-
nitio,fi caufa fitmanifeftafeunotoria.d.c.pro^;'.
benturfi.fin.verj.htec de lUis intelligenda funt. Hu-
ius exemplum proponitur c.adpetitionem.22. de ac-
cnfationibus. c.tjuoniam.lo.de filiispresbyterorum.
N otorium autem dicitur tribus modis, per fen-
tentiam,per confeftionem, &j)er euidentia rei.
c. vlt.de cohabitat.clericor.  fed contra non valet
fententiafiiudicitatum caufafit manifefta, non
etnm 3 \\\s. 2 .rj.i. c.multfcum c.fegu.  vel ficaufa
aliis nota,iudicifitincognita.d.^.l.c. 7 >e«r. velfi
reus faftum neget. d.c.Deus. §.quando autem cri-
ruen.  fecundo fallit & fententia valet etiam iuris
ordine non feruato,fi iudex iuramentnm pr^fti-
terit, qubd in omni caufa ordinem iudiciarium
fitobferuaturus: quod tamen reprobatur. c. ad
noElrajii.de iureinrando.  item tertib fallit & fen¬
tentia valet, fi caufafit ecclefiaftica beneficialis,
decimarum, niatrimonialisjvfurarum &fimilis:
in huiufmodi enim caufisde fimplici & piano
abfque iudiciorum fttepitu procedendumj Cle-
tfjent. diffiendiofam.z.de indicih. .  Quod&ad m a.

uinio.

Ob

in Ius Canonicum.

trimoniales caufas attinet. Concorde cap  i. §■
confulta.tioni-veflrx.ut lite non contefiata.  Quar
to iententia valet, fi caufa mdici ita comimfia
{it, vt fimpliciter & de piano, & line ftrepitu
ac figura iudicij procederet. Quce replicatio
approbatur fimul & declaratur Cltment. -vitim .
de veri. fignific.  alias fi Papa iudicauerit iuris
ordine non feruato,Iententia nulla eflet. c.in
caufis.it) .de reiudicata.  denique fententia va¬
let etiara iuris ordine non feruato, fi quis in
h*refin iam damnatam incidit: hic enim i-
pfo fačio pro excommumcato habetur,etiam
fententia non interueniente . 14 .quceft.  1. in
princ, cum tribus cc. fequentibus.  ^ fi Rclcri-
ptumfit a Papacontrafententiam taihilomi-
nus fententia valet, c.ea qux. 4. de re iudicata.

fi poft Reuocationem delegationis iudica-
tum fitnonvalet: nimirum fi ludexfuperior
caufam ad fe reuocallet. cap. -vt no fham.j6.de
appellationibus.  ^fi Satisfacere condemnatus
fit paratus,nihilominus fententia valet, c.cum
altquibus .6 .dere indic.

ne 'KJnnr!ino> intern P ,is  vel coemeteriis
ne INUnamaB celebrentur. e«.

cejjent in eccleftis.de immunit.ecclejiar.in 6.
XJnnr* abobnubendo dičtse funt. 30.7.
iN UpilcC j c.nec illud, in prin.  ^ definitio.
17.q.z.inprin.§.funt enim.29 0 i.inprin.Infiit.
depatriapoteflate.§.i.c\\xx  declaratur. d.quxfi.
z.c.beata.$.indiuidua.

O.

de OhpdlPnfifl c .fciendum.lt.

ne VJDLaiCnUa. q. s .cnonfemper. c.fido .

minut. cquid ergo.

ex rebus Turpitcr qua:fitis non accipiendar; <
14. epitafi, j. cap.immolantis . Contradicit d.
quttfl.j.c.fcriptum.§.econtrd.  S oluiturhatc ob¬
ledi oibid.c.jej.

femel Oblatum  Deo, non eft reuocandumnec

retinendum. 17 .^ 4 .ca.funtqui opet,cumca.feq.
Sacrtlegium.lj.q l.c.clerici.

1 ~ exillicito fadtonon naliitur.

D1123-L10 c.rjuod Ut enter. j. de regul. iuris.
^fed ex contradu &quafi contradu, malefi.
cio & quafi male lici o regulatiter oritur obli-
gatio fimul & adio: Nifi iuflu magiftratus fe-

ceiit.ca.quodquis.z^.deregul.ittrii) in 6.  item

Nifi fciente & confentiente aduerfario fece-
tit.c.fcienti.27.d.tt.in 6.

in Oklrnrn id fequendum,quodlegibus

V/ L)IL U. 1 U contrarium non eft. ca.ylt.in

fin.diflinSt.\\.  vide ?.in Dubio.

alieno alternon debet pratgrauari. c.
non debet, n.d.tt. l.q.\.in prin. cum cci
fequentib.yfque ad q.j.

non funt  conftituendi lai-
Vjcconomi ci,fed denci.16.qutefi.7.ca.

in noua.

,j  publicaPagani non filntadmit-

wlllCld tendi,vide 'j in Pagani.

Offirialic ex  generali commiffione nott-
V/illCldllb p 0 t e ft inquirere,corrigere,de-
ponere & punire fubditorum excefius. c.li-
cet.z. de ojficio-vicarij, in 6.  necbeneficiacon—
ferre pot eft.c.v/t.eod.tt.

de Operibus.depanitent.difUn.3-ca.pium efi.cap.fi
quando,c.cauendum.c.quidergo.c.yltim.in prin.
de confecrat. difl.j .cap.nihil enim , cumduob.ee .
fecpuentibus.

Obhnonp«; c - cau f a - l 3-§°Z , t at > o nes.&c.  de Opinionibus  dodorum .dtflin&.i. cap.reffon*

—A ^ hx  hodie pi . obabilem  tantiim obtinent'

'cummter.19.de serb.fignif.
li.j.l.c.-videntes.verf.ipfe enim.  NOblationum
appellatione continetur,quicquid donatur
ecclefi* vel mobile vel immabile in ecelefia
vel etiam cxtra ecclefiam. d . ca. cum inter nos.
zcf.de serb.fignifii.at.

Cfuorum oblat ione s non rect-
penda.

oblationes  Diflidentium fratrum non accipien-
dre.difHnfi.g o- c.oblationes. c.neque.  ^ Obla-
tiones Fxcommunicati vel pro excommuni-
cato fačte, non funt rccipiendx . Sed &hu-
ius regula; cxceptio eft: Nifi excommunica-
tus poenitens, antequam abfolueretur, mor-
te fuerit praruentus, dum facerdotem inue-
nirenon potuit. z6. qu#ft. 6. cap.fialiquit,in
prin- &qnxfi 7- ca.facerdos. §.p<xnitentesyero.
^  Oblationes eius qui Filium fuum Exhxre-
dauerit, non accipienda:. if.^.4. c,.-vlt.inprin.
^ Oblationes Iniuftorum non accipiendae. d.
c.fcnptum.  f Oblationes eorumqni Paupe-
resopprimuntjnonaccipiend^.d.Mp.oi/itr«,-
nes.&c.eorum.ead. difiincl-po.  ^ Oblationes

authoritatem,non necelfariam. difHnB-9-ca.
noli meis.c.negare.c.ego folls.ca.noli jrater.ca.ne —
que quorumlibet. item diftinfl.zo. in prin. cum
c-fequente.

De Oratiombm.

h OrationeCŠISSS;

\*ca.quando.  Genua fleftenda, vel proftra-
to corpore orandum. z6 quxft-7. ca. facerdos.
§ diebus etiam remifiionis.  Nifi in die O o mini¬
co, &per onines dies Pafch« vfque ad Pente-
Coftem .diflinfl.j o .c.-vlt.§.fimiliter. diflinči.76.
c.Jcire debet,in prin- serfic. nequc ad exerandum.
itemDe confecrat.difl.7,.c.quoniam funt.  ^Non
verbis tantiim, fed &corde orandum. de con¬
fecrat. difhnEl.j.c.non medioertter. & d.c.quan~
do.  ^VtoratioDominicamatutinis&vefper
tinis fubiungatur.de confecrat. diFHnEl.\cap.id
femper.  «(De oratione pro feculari poteftate
habenda. de confecrat. diflinB-l• c,de hymnis.§..
componuntur.

Oratoria priuata permittuntur certo modo . de

Pa

Loči Communes

Pe

tonfetrat. dijiin-l. ca.vnicuique.  In oratoriis
piiuatis campanx publicce haberi non de-
bent c. patentibiis.lo.de priuilegiis-
/^v/l' & de nomine & officio oftia-

V./lv.iailLLS rjorutn. difiin.zi.c.l. §.fin.difi.
%•;. c.ifi.adofiiarium.  ^Ne oftiarius orano v-
tatur.cWZ.23. c.»0» oportet.

P.

P„n. |lm  c.paSium.n. deverb.fignific.  «jPa.
i dtlulU. iStum Iegis commifforis in pi_
gnoris contračtu prohibetur. c.fignificante.  7.
de pignoribus.

p f • & rečtigalia noua fine confenfu

i etCU.gia principis imponere non licet. c.
innqMamus.io.de cenfibus.  vide 3.in Pedagia.

■ P^rrnnie P r;£ dicant,pofluntcibisabi-
*^ U1  ^ pfis appofitisvefci. cap. qnam

fit.lo.m prin.de ludais.  ^Vtiis quiidonei funt,
permittaturPaganis prsedicare. d.ca.io. §.in~
fuper.  ^NePaganiadofficia puhlica admit-
tantur.c cumfit.\6fi.fin.eod.tt.

dc Papa. difiinfl.zi.c.ifi.Tontifex.

p ' funt,quid fačtum non efie, & inutiliter
X cllld eifefačlum .c.nttnpraefiat.^z. c.qu& con-
tra 6.{.& c .in malis.6 9 .de reg.iuris fm 6.

De Parocbi ordinatione.

p -./'line non or ^i n:m( Ius nifi in fa-
J- arOCHUb cr j s  conftitutus, qui ad minus
fitfubdiaconus. cpraterea.S-de cetate & quaLi.
tate.  Non nifi idoneus moribus, fcientia,&
qui vicefimumquintum annum ingreflus eft,
in parochum eftordinandus. c. Licet canon.l\.
de elcfhonefm 6.

De Parochi officio.

Varochus ordinatus refidere perfonaliter tene-
tur.d. ca. Licet tamen.  14- §.is etiam.  ^"Parochus
ordinatus intra annum facerdos fieri debet,
fub poena priuationis. dfi.isetiam. verf. & in-
tra annum.  Nifi ecclefiafitcollegiata. c ftatu-
tum.21.eed.tt.  iteniNifi epjfcopus loči cum
paroclio ftudiorum caufa difpenfauerit. cap.
cum ex eo.ny.eod.tt.  iteniNifi anpps nondum
fitcompletus. cap.commiffa.tf. in princ, eod.tt.
iteniNifi exiuftacaufafuerit impeditus, quo
minus intraannum parochus fitfačtus. d.c. 3?.
§.annusautem.  itein n  ifi anno elapfo eadem
ecclefia eidem turfus conferatur. quodre-
probaturd.c.jj.^porro. deniquefi intra an¬
num facerdos fadtus non fit, praiter priuatio-
nem,frudtus quoque perceptos reftituere te-
netur, & ordinato* ecclefiam debet pi jeftare
indemnem.d.c.jf.$.c<etefK)». ^Ne parochia-
lcm ecclefiam parochusalicui non conftitu-
to m legitima a:tate & facerdotio, neque vi¬
tra fexnienfes connnendet. cap.nemo.  15". dee-
iefiione , in 6.

tj . cab.nam &rcx.z.deverb.fignific.  ^Pa-
1  cltCl'"[gr filios Alere debet. diflinfi.. 30. ca.fi

cjnis relijuerit.  etiamfi ex iniufto matrimotiio
fintnati. c.cum haberet.f §. fin.in fine. deeo qui
duxit in matrimonium^ quam polluitper adulte~
nuni.  ^ Pater filium Caftigare debet, quod
eft charitatis. ij.pHteff.f. c.non putes.  •[ Pater
conueniri non poteft pro filio, neq; tenetur.
c.vlt-de dc/iBis pueror.ttem \.q.y. c.ludcei,infin.

Vatria  poteftas foluitur,fi Alimenta pater dene-
gauit,velfi pater filium languidum Expofuit.
c.rnico. de infantib. & languidis expofitis.  * E-
pifcopalis dignitas filium a patris poteftate
liberat. diftinSt .54. ca.fi fertius fciente. §.fed&
iuspatriie.  ^Hseretici liberos fuos in potefta¬
te fua non habent . Ideocjue emancipatioab
iis fačlanihil opetatur. c-qutcunque.zfi.fin.de
hcereticisfm 6.

deVatriarchis  & de loco & origine patriarcha-
rum. difitn.gp.c.l. & difiin.fto.ca.l.cum c.fequ.
^Definitio re2lis.d.difiin.c>q.c.nuUi.  ^De no¬
mine & fpeciebus patriarcharum. diftintf. zu
c.i. §.patriarcha Gneča. & §. patriarcha patrum
Trinceps. ^  Patriarcha & Primas nomine tan-
tuni,non re difterunt. difiin.99.inprinfi.pri~
mater.ipr  c.i serf.nofiror patriarchas.

1 L/CCclLi.uiditu r item peccatum in origina¬
le &  adtuale. de confecrat ■ difiin.  4. c.regeneran~
te.  ^Diuiduntur peccata in mortaha & ve-
vfvPdz.diftin.zi. c.-vnum orarium. § vnde Hiero-
nymus , cum fequentibus, -vfquead c.qni in aliud.
^Alia dicunturvoluntatis,aliainfimiitatis, if.
quafi.\.inprin. c.illacauenda.  ^ De tribus ge-
neribus peccatorum. Depcenitent.difiinfi.z.ca.
ficut tribus , cum fequentib. ■vfquead c.Jttper tnb-
iDe quatuorgenerib»s peccatorum. De p<e~
nitent.difi. i.c.Jitper tribus.

Pecunia.' ■qu&B i.c.totum.

P^rtacT io  c l uida § la ’ falinaria uiterdičlaqu£.

X '~'~lcl^ ) lcL) C  p u ^ e> . q u n,ujdam. z6. §.prxterea.

de -verb.fignif.ivlt  ? in Pedagia.

Penflonem ^““^‘“us^beiusprar-

X CIHliJ-m-lil fumitur, dominus. c.cum ve-

niJfet,derefiit.fi>oliat.

^ Peregrmatione ^4"“^

fe,fed Hierofolymis bene vixiffe, laudandum
eft. 12 .q.z.c.gloria.§.penult.

JePerftcution

c.nimiwn.§.item fifemper, cum fe^uentibus, itettt
23.5”.c .non vos.i^.quceft,l.c.a rečfa,

dePietatis ft u d i o if?. 4 7 -c.comes.

enTignoris  contračtu regularitercompetit aftio
pignoraticia &hypothccariaad perfequendu
pignusiNifi liber bomo pignori fit obligatus.
ca.lator.z. de pignoribus.  itemNifi extraneus
poffefTorrem vfuceperitvel pra:fcripferit. 16.
qutefl.l- c.placuit ut. §.prcefcriptionem. verf. non
jolurn.  fi tame alius quam qui rem vfucepitvel

p ras-

Poe in Ius Canonicum. Poe

pr2cfcripfit,conueniatur,huic alterius prsfcri
ptio non prodeft. d. c.placuit ut. §.fiyero ada-
lium.yerjic.necfibt proderit.

GfPignori  obligataeit eadem resduobusvel plu
ribus : is potior eft, qui prior eft tempore. c.
qui prtar.f ^dereg.iuris,in 6 .

quod femel p 1 aCU 11, p™W21°.

de reg.iurisfn 6 .

Tlagiariornm  poena eft,vltimum fupplicium. c.I.

de jur lis.

, 1 j [ f ,  Huius definitto habetur

e  piCDllUUO. dijim.z.c plebijcitu.lnjitt.de
ture naturali. §.plebifcitum.

1 quis petierit, punitur. c. ynico.de plus
IT p LUS petitionib.Cai  licet quod eft P/»r,licet
vtiq; cp  eft minus .c.ctti licet.^.deregiur.in 6 .
Tlnrališ  locutio duorum numero contenta eft.
c-plura.Lis.etO.de reg.iurisfm 6 .

nrpmrilm * nuentarum ratio>eftetnen-
pOCllcHU.111 j at i 0  delinquentium. 11.7.1.

c.placuit.§.fin.zi,.q.4.c.efiiniufta.§.fin.

Gjuibut Pozna remittantur vel
temperentur.

Qui fine Culpa,  nifi fubfit caufa,deliquit,non eft
puniendus.c./ 5 'ne culpa.i^.dereg.iurisfm 6.  Sa¬
ne caufa: publicorum iudiciorum generales
enumerantur. De paniten dift.l.c.autfaEfa.  A-
nimalbrutum fi commiferit deliftum,non pu
mtur.if, qutefi.i.c.firmifiime.§.animalia enim. d
Coaftus commiferit,punitur. 15.7.1. c.merito.
fi Corrupcrit reus accufatorera : hoc cafu pro
oonuičto habetur.i q.%.c.ylt.§.in omnibus.  ^fi
Epifcopus comiferit,hicaccufari nequit, oec
damnari. 11.7.3 c.irritam. 6.q.  1. c.qui crimen.§.
fin.cum c.feq.z q.7.c.accufatto.§.ynde liquet.Con
tradicit.d.q 7 .c.prtefumunt.c.fihtereticnsfi.item
quoddicitnr.  *fi Furiofus commiferit,non pu-
nitur.3.7. p .c.indicas .15".7-i .in prin.& c.iUud.§.
fnrorfi.meas -vero .item c.aliquos. c.illa cauenda.
yerf.neque'enimfiper.c.nec is qui,§.fin.  ♦ fi Mi-
nor^tate commiferit,non punitur i^.g.i.c.iL
litdfi.fin.c .firmifiime.in prin. ite c.inteUeximns.
z .de deliSiis pueroru.  nifi Minor doli fit capax.
d.§.fin.yerfnifi rationis jit capax. item c. I .de deli
Bispuerorum.  quitamen mitiuspropter ana¬
tem punitur.rf. ca  1. yerf.quamuis in eis non ita.

Ex qmbn4 caufiu Pa na remitta-
turjuel non.

fi Abolitio criminis interuenerit.a^.c. ■*/*.$.
defiitiJje.yerj.abolitio enim.  <ffi eadem Accufa-
tio antcaquoquein iudiciumfuertt dcdu&a,
vel eiufdem criminis nomine adutu,non po v
tfeftiterumaccufari. c.dehis. 6. deaccufatiomb.
Nifi prioraccufator fucrit pr^paricatus, vel
p er collufionem reus abfolutus. c.ylt.de collu-
fionc deteg.vel  Nifi crimenfititeratum.de quo
pofteaaccufatiojnftituitur.M l.depotnis.  fi
per C^citatem commiferitpron punitur.Pro-

baturfimul Scdiftinguitur. 1 5.7.4. c.iltiid §.fed
obiicitur.  ^fi accufator D eftiterit,reprobatirr.
ca.l. tj}-1. de collufione detegend.  ^ fi fine Dolo
malofačtum fit, Stnoniniuria: gratia.
inprin. item §.cui fententite. item c.non efl.ttem
depisnitent,difiinB\.c.fciendtim.  Huius exem-
plum proponitur,firatione officij fecit 13.7.

3 .c cum homo,inprinc.& d.c.  ^ fi pcrEbrieta-
tem commiferit,non punitur. 15.7.1 .c.fanidi-
ximus. & c. inebriauerunt.  perlnfirmita-
tem vel Ignorantiam commiferit,punitur.15.
7».l .inprin.  §.l .c.illud. §.itaqueytex prornijUs.
Contradicit d. 7.1. c.illa cauenda. §.quinetiam L
p Ji us.  ^fi lufiu cius cui parere neceffe fuit,
commiferit,punitur. c.quodqnis.i^.dereg.iu-
risjn 6. itemde confecrat.diJiin-4. c.quaris dme,
in prin.  Contradicere videtur d.c.meriti. &
reus mortuus fit,poena extinguitur. 33. qu.z. c.

admonere. §.&nune poflmortem. yerfic nec ate

pofl.  Nifi de hatrefiquis accufetur.i^.z.c.pe-
nult. §.fin.cum c.fcquente.  ^fi accufator Mor¬
tuus fit, vel ex alia caufa impediatur accuf 3 -
tionem profequi. z.qu.8.ca.yit.§.fin.  ^ fi cri-
men propolitum non fuerit fmcftum.iion
punitur:quod tamen reprobatur potnitent.
diflin.  1. c.quijquis,inprin.& c.aut fa£ia.§.euen-
tus.  alias ficrimen ad aftumnop peruenerk,
no punitur. Nam cogitationis pcenam nemo
patitur. d.difiin.  1. c.cogitatio. & c.cogitationis.
Hrecquoadhominem. Namapud Oeumdi-
ftindio lam diilano admittitur, a quo etiam
cogitatio punitur. d.dtftinci.\.c.nunquid. item
l7-q.l.c.youentibus.i,z.q- ^.c.Jicut enim-c.fi Tau-
lus.c-necfoto. c.qui vident.item $z.qu.7.e.nonfo-
Utm.  crimencommiflum fitVulgare&V-
fitatum .13.7.4 .c Ji qttis potefiatem. §.fin.cum c.
Jequ.  poena fine.culpa.(nifi (ubfit caufa) non
lmponitur.c.^Trce culpa.13.de reg.iuris,in 6.

fiin hacvitaPcfnjoM fuftinuerit, iuflificatus per
hoc eft inalteravita approbatur fimul&di-
ftinguitur d.qu-S-c.quid ergo depanitent. difl .3.
c.Juntplures. §.authoritas tUa. c.ignis fuccenfus.
c.quterat.

Pren i ten  f i rr quid ’ De  ?* nitentd f in ; Vc '

a.  tlel eccenunc. §.penult.&ylt. c.

tres funt.§.efl enimpcenitentia.c.quis aliqttando.
§.illud autem.yerf.efi enim pcenitentia.& difl.%%
c.i.c.panittntia. ca.pcenitenttam-§ fin.  ^ Diui-
fio poenitentis trimembris. Depanitentiadifi.
i.c.tres funt.  ^ & diuifio pcenitentia: bimem-
bris,in veram & falfam. ‘De potnitent.difl.^.c.in
tantum.§.fin.& c.fceleratior.§.u  ^itidem diui¬
fio poenitetis bimembrisin interiorem &ex-
tenorem. Depanttcnt.dift.i.c.quis ahquando.§.
econtrd.yerf.efi enim  /><t»»mtM.<[ExetnplipQe-
nitentia. De pomit. difi.  I. c.conuertimini. §.yti~
de pofl trinarn. difl.^.c.totam. c.^ichab.  <Quo
iure fit introdučla poenitentia. 33.7 nafi.i-.c.au
diuimus.§.qjtiapro omnibus.  ^adquem caufe
Poenitentiales pettineant. c accedentibns.ii.de
exccfi.prtelator.item g.a.z.c.p/acuit rtdeinceps.

HHh 1

Po

Loči communes

Pr

n„ pi-rp  non  legfntli. £&>nEly7-c.ideo prohi-
i vJCcd, frftfffjn  priti.

PoH tl tCX..‘b ,c tinSf.H.c.clcros.§.Tonttfex.

P a <lq u ' r i tur  i x  confuetudine lo-

A OllCISlO ci, quamoaicum terrse loco rei
tradendas datur, vel in extremitate pallij mi-
nu apprehendentis fuftinetur. cap.ex literis.t.
de confuetudine.  Per folutionem penfionis res,
pro qua pcnfio foluitur,tradita cenfetur. cap.
cum veniffet. 9. de reftitutioneJfso/iator.  ^ Si vis
fiat ei qiii in Poffeflionem miffus eft, datur
eo nomine ačtio:Nifi cum oblatitantem de-
bitorcm creditor in poffeflionem bonorum
eiusmiffuseffet, debitor cautionem ofterat
iudicio fifti &iudicatum folui. cap.  1. de doto &
tontumacia.  vel: Nifi miffotale crimen obii-
ciatur,quo probato poffeffione effet priuan-
dus. quod tamen reprobatur c. accedtns.zi.de
accufationibus.  fine Poffeffione prjefcriptio
nonprocedit. c.fine poJJefioneg.de reg. iuris.
pro VoJJcJJbrc  habetur qui dolo deliit pofiTuiere.
c.propoJJeJforeg6. d.ttdde reg.iuris.  Poffeffor
mal* fideivllotempore non prarfcribit. cap.
pojjeffor.z. de reg.turisftn 6.

Pr\ 4 ernrnm 3 PP ellatione in  p*nisno
A Ullv/Uaiuiu continentur per fceminas

defcendentes. c.vbicunque.y.de pcenis,in 6.

Pracentgr.;r,/r • § ' • mmmh  *
PrsdeftinatiogjJ.t/i«'"S";!:

obtintri .cap .TSlabuchodonofor .cap .vaps. item De
panitent. difi .z.c.prmum.c.nullus .c.talibns. ca.fi
tnrm.§-fin. c.^ipoflolus. ca.mirandum.ca.multi.
ca.citius.ca.vlt.tnprin. vpjucad§.cbaritas.item
De panitent. diftin£l.y.c.fiexbono. c.bcnediSiuc.
c.nouit Deus.c.indomo.c.banc Jocietatem.

Pr*pofitus.g $“* i *■ Mn “'

in Triepofitum  non eft ordinandus,ni(i presbyter
vel diaconus .difl.6o.c.nullus.

Pt-^iimnrin viol , enta  euidendlEmam
J- l*iuui^uw probationem rcqumt.r<c.

veniensg. in fine. de presbytero non baptinato.
^Semeltnalusffemperprarfumiturmalus. ca.
fcmel.8 dereg iuris,in 6.  Ignorantia prarfumi-
tur,ni(i probetur fcientia. cap.prttjitmitur. 47.
de reg.iuris.  Qui con tl a iura mercatur, bo-
nam fidem non habere praefumitur.c.j«* con-
tra.8z.de reg.iuris.

Prr»mril differentia &precaiiarum.c.r^.v/:.
i  I CCdl 1 J prečki#'  v bi dicitur,quou pre-
canum mutatavoluntateconcedentis,vele-
ius cui concedens alienauit,reuocari poteft:
precaii.e vero non item. ^Soluituritem pre.
carium morte eiusqui precario rogauit. d.ca.
•vitim, verfic.foluitur quoque.  Solili quoquc
videtur precarium morte concedentis. Sed
hsec caufa reprobatur d. c. vit. verfic. non etiam
eencidcntit.

de "Precariis  ecdefiafticis qualiter fieri debeant.
j o.qutefl.z cap precariteanemine.  ^Depreca-
riisquolibet quinquenniorenouandis caue-
tur .d.juafi.1 c precario de quinquennio.& cap,
l.deprecariis.  Nifiitafaftum fit precarium,ne
vnquam reuocari poflit. quod tamen repro¬
batur cap.de precariis.z.d.tt.& d.qnafl. a. cap.dt
precariis.

Tresbpteri  & Presbvteras, difhnfl.21. ca.cleros,§.

presbjter. difhngz. c.vlt.diflin.8y.c.vlt.

Pri m n  c notl a ppellandus eft vniuerfalis, di-
1  lllLldci^ c.nullns.  Primas non ap-
pellandus eft Princeps facerdotum vel fum-
mus. d.difimH.99. ca.prinue.  ^ Archiepifcopi
primatibus obedientiam debent,& ab illis ad
hos prouocatur, non contra. difhncl.  99. in
princ.§.ab arcbiepifcopis. & cup.l.verfic. adquot
epifcopi.

de  Pri m ir pri i officio circa  *colythos,

ac  A AI 1 AIICC 1 . 1 J exorciftas,cantores atq;
lečtores&alia. dijlin.  15. ca.i.§.adprimiccrium.

c. vnico,de ofjicioprimicerij.

Primiri^riim ori g°' c '»- , J atyer ' oJede ~

J. IlUllUdiUm dmis.  ^Primitisepenn-
de acdecimarfacerdotibusfunt foluendat. di-
jlinEl ]l.c-pr<eterboc.§.deinde.  Quantum au-
tem primitiarum nomine foluendum. d. §. at
vero.verf.traditionem quo<pue.  Primitiarperin-
de ac decimce funt in difpofitione epifcopi.

d. §-deinde.verfic. & vtipjie.  ^ PrimitlZ inter
diaconos & alios clericos diuidendse. d.ca.o-
mnium. ^.^.manifefium.

Primogenitus

Pri nr tcmpore^otior iure. c.y»i prior.ttf.de

reg.iuris,in 6.

de Vrioris ofEcio.c.cnm ad.6.^. prior anten*.defla
tu monachorum.

Prill ilf“CTin m P CI f° na ft perfonam fequi
■*- tur,&extinguitur cu per-

fona. ca.pnutlegium.J.& ca.qu0dalicui.7y. de
reg.iuris,in 6.  ^Decet conceflum a principe
beneficiu n effe manfurum. c-decet.\6.cumca.
fequente.eod.tt.  ^Qtiod ob gi atiam alicui con

ceditur, non eftin eius difpendiu retorquen.
d\x\w.c-quod ob gr atiam.(tl.tod- tt.

PrrsKiJrifl C.forum. io.ifi. probatio.de veri.
x lUUdll KJ -ftgnific.

Prc^rpfTii c c * c  & piano qualis fit.

i element z.deverb.fgnif.

p/' 1  j /l,. dijiinfl.zi. cap. cleros. §.lcffores.
1 Idili 11 lld. ^Pfalmifta orario vti non de-
bet.di/l.Zfc.non oportet.

*  Purgatorio.

lis.cap.qui inaliud. diflinff.ij.item cap.vlttm.§,
nonpromittimus tamen, cum fequentib.de potni-
tent.dtftmbi.  7.

CL

r  Omrlvnrspc damnum dederit, datur
u V^ /Ud CllUpLj aiSio,vtvel damnum far-

ciatur,

Ra

in Ius Canonicum.

Re

Ciatur, vel quadrupes nox£ dedatur. ca.rltim.

quod fianinial. de iniuriis.  etiam fi fera be¬
lini, vel qua: confueuit nocerc, damnuin de-
derit: liane enim dando dominus non Iibera-
tur . d §.quod fianimal.rerfic. quod tamen adli-
berationem.  vel fi culpa domini, quadrupes
damnum dederit. d. ^.quod fianinial. rerfic.&
quam debueras. item cafi bos , 3 . & ca .Ji hejerit.
^■eod.tt.

S&adrupes  qn« nocuit, etiam ordinana pcena

punitCir.\%.q.l.c.firmifiime.§.rnde etiam de bru
tis.§.fin.cum c jeq.Mulier.

c.forum. lo. §■ iudidum. dererb.
V^Ll 3 C LLOr. fignific.

R.

13 r . nf>  fegis ce(rante,ceffatlex.r.7.7.c.f/
remes ii 0 .  & vbi eadein ratio,i-
biidem ius conftituendum eft: Nifi aliquid
contra ius commune ftatutum vel introdu-
dtum fit. hocemm ad fimiles cafus non eft tra
hendum.c.y»ie d iure.iS.de reg.iuris^in 6. item
Nifi propterneceflitatem aliquid ftatutu fit:
nam n ec ho c ad fimiles cafus trahendum.c.i«
argumentum.jS. dereg.iuris^ in 6. t.q-7. c.quod
pro.remedio .9 .q.\.ca.ordXnationes. §.quamuis. c.
cumin cunElis.'] .inprin. rerf.eapropter.deeUSl.
c.in caufit.19. in fin.de fententia & re iud.
J{ationei  vim legis habere dicuntur aGratiano.
difl.i. c.conjiietudo.§.porro.

Rflf II m * la b cre  non poteft-. quod ip-
iVdlU.111 fj us  nomine non eft geftum.cd.m-

tum-9.de reg.iuris,in 6.  ^Ratihabitio retro-
trahitur,& madato comparatur. c. ratthabitio-
nem.lo.de reg. iuris.

RegUla. diHinči.}.c.regulafinprin.

Reconucntionis f  exc f e P tionis d i f -

terentia .c.cumdi-
leSiup.z.de ordine cognitionum.

T> »/'rttiiian P° creus  aftore in eode

iteconuenire fudidoi&conuentio &

reconuentio paribus palubus ambulare de-
\>t\\X..d.c .cumdileBus .zfi.nos autem diftmguen-
ium.rerf.quanquaminidem. itemc.l.de mutuis
petitionibus.NiR  interdfdo recuperand* pof-
ftftionis agatur: huic enim reconuentio non
poteft opponi .c.rltim.de ordine cognit. item c .
adrltimum.z. de caufapojjefiionis.  fallit etiam
Ibpradidaregula, fi excommunicatus recon-
Hentionemopponat. cap.cumi'nter.\. §.fin.de
esceptionib.  tertio fallit fi apud alium quam
ačtionis iudicem reconuentio opponatur. c.
dijpedix.$.§ rem qwque.de refcnptis.jn  <T.Quar
t b,  fi apud arbitros caufa agatu \‘.e.cumdileEi*.

6 .de arbitris.  <^Modus procedendi per referi-
ptum conuentioiii prano iptus, ejaani recon-
uentioni datus inteliigitur. c. prudenuam z.de
mutuis petitionibus.

TT 1' ' r  locus, efSciturlocusadhofpi

J\Cilgl01rUi> talitatis vfum deputatus. c .ad

hxc.\. de religiofit dtmibus.  ^Locas in CjUeriT
mortuus illatus eft, religiofus eftfcitur: Nifi
h^reticus cb fit illatus. c.quicunqnt.Z:mprim.
rerf.& locus ille.de hareticis,in 6.

res litra »tl Religlofe SuŠSfSS?

commodari non poteft, iz.q.z. c-nulli. c.prce~
dia.item Dereg.iurisfn 6.c.femel.p.

r> 1 ’  confultationis exem

ante  Relationem p i um  i lt i g ato r ibus e-

dcndiim.c.infimafii.6i. dcappeUationib.  «Ne
ielationependenteiudcxpronunciet,vel ali.
quid innouet. c.licet.e. deojficio legali-z. q.i. c.
nomen.rerj.quod nec in negociis .  ^Rclationc fa
fta &refponfo accepto,fententiaq$ exindela
ta,appellatio dpnegatur. 2.7.6..

ad quos fit Recurren du m,JwST S

thoritas doRt.difiinSl.zo.c.rlt.

"R pmpflinm c.redintegranda. 3 .quafl.l.c.
uvnivui %A - XX L * r edi n tegranda,

ReprcfiTalia ,vide in litera F.in Fafto.

Kei vendicatio po fielTorem copeut:

Nifi dolo defierirpofftdere. Kic enim propof
lefibrehabetur. c.prepe{fejjbre. 3 6. de reg.iurk.
^Rei vendicationeinftituta,regulariter qui-
deinipfares venit in condemnationem. Nifi
res fit confecrata: tune enim atftimatio eius
venit prarftanda. 14 .qu.6. c.  1. §.fin.cum c.jecju.
Comperimut.  ^ Rei vendicatio 'bi, vbi res eft
de qua contenditur,competit. c.fane ji. 3 .defo
ro competenti.  ^In rei vendicatione ačtor rem
quam petit, tenetur fpecificare ac defignate.
cfignificantib.z. dehbefiobkttione.  Cin rei ve-
dicatione fuccunibitačlornon probans cau-
fam ex qua petiit,licet poft adlionem in iudi-
cium dedudam exaliacaufa dominium fit.na
btus.c.abbate.j de re iudicata,in 6.  ^In reiven-
dicatione ador reo fumptus, quos in rem bo
nafidefecit,teneturreftituere. Aquaregnla
excipiturprecium, quo rem com-parauit. r< 5 .
q. 3 .c penult.§.rniuerjds.  ^Rei vendicatio Ion
gitempotis prcefcriptioneeliaitur. ea cum  0.
Um.lS.de pnejeriptionibm.  id. c.pUcuit rt
quicunque.§.pnej'criptionuffi.

T? p/nrsn /fi  Prudentnm.vide s; in litera.O.
1XC1 F 0nla  Opiniones.

c.io.§.reHs.dererb.figni/.  ^Non debet
X\Ctic>. a £i :or j Jicere, quod reo non perniitti-
tur.c non licet.^z.d.tt-l.nondebet.^i.fi.eod.tt.

iR pffl'f 11 fl' ’ n  ‘Htcftunr partibus prsefen.

t ip, us  petendaac decernenda.
c.cum ex tneru.j. tandem deliberatio . de ir. in-
tegr refiitut-  ^Non totius tempoits reftitu-
tio facienda,fed eiustantiun,quanto Pela-funt
probat. Clement.rmctfjm fin. de in inttgr.refii¬
tut.  ^In internim reftitutus meliorationes
aduerfario reflituere debet, cap-z. in fin. de in
integr .reHitut.

HHh i

Sac LociCommunes

Sol

S ' CCrdoS i! - cap it til. clerot. §.

r r nm  quod eftvelfemelDeo dicatum,

OclCIU lil llon  eft ac i v f us  humanos vlterius
transferendu m.capit.jemel.  51. dereg.iur.in6 •

Sacram entum.JJ^^Č. &De

ratione ncnninis.rf.cap. malti. §.funtautemfa.
cramenta.verficul.qute ob id facramenta , yfque
ad y er fiati. quce ideo fiuSluofa. item d.difiinBio-
nc  2. capi tul. q:ti manducant. §.iflaideo dicun
tur facramenta.  <f Dcfinitio facramenti.i.y»(e-
Jiion.l.cap.multi fecularium. §.facramentum. de
confecrat.diflinSl.z.cap.facrificiunt. DecUrcitur
d.difiincl.z.capfignum.  ^ diailio facramen-
torum in facramenta neceffitatis & dignita-

tis.l.cap.remifjionemfi.jed notandum e JI. Species
facramentorum d.  7. i. c.multifeculariumfi. % funt
autem facramenta.

^irnrimn ingrediprohibenturfubdia-

OcU.IdllU.111 con j & miniftri non facrati.

diflinB .z^.c .non oportetfubdiaconos.fir cap.non
oportet in facratos,

Sacrificium . c b ™£$* crificiHmd '™

Sacrilegium quibm modis com-
mittatur.

C-irrjlpoin m quicq.d in facratkDeo
OdClUCglUli i re bu*&cpifcopis iniufte

Agitur,pro facrilegio reputatur .cap. ju* tnuU
totiens.  7. deregulk iuris. \z.qutxfl.z. cap.nudi.
cap.prxdia.lfqu<eJ}.z.cap.quioblationes.infine.
17. quxfi.^.cap.quirapit. cap.fi quis contumax.§.
facrilegium ergo ■ cap. quifquis.§.facrilegium, yfq- >
adfinem,  etiam fi rein priuatara e locofacro
quis furripuerit.d. capit.fi quk contumaxfi.ft-
trilegmm ergo.yerficul.yel non facrum.&d.cap.
quifqukfi.fimiliterfacrilegium- &§.fin.  quod
fallit, fifacruna e loco priuatofurripuerit.ij.
nucefi.^.cap.quidergo.§>.final.  * Sireseccle.
bar Alienat,vel alienationi confentit: facrile¬
gium committit. 17 .queefi.  4. cap. omnes eccle-
fix.  ^ Si ecdefiam non permittatordinari
vel Confecrari, facrilegium committit. 1.7.1.
cap.nullusfi.qtti autem,cum cap.fequ.cnte.  d Si
deiudicio Imperatoris velPapar Dubitat,fa¬
crilegium committit .dfi.commituintetiam.yer
fictel. aut qtti deprincipali. §.final. cum capitul.
fequtnte.  ^ Si quis Legata ecdefia: retineat,
facrilegium committit.13.7,1. cap. qui oblatio-
nes.in fi-n-fj-q cap facrilegium.  <fŠi diuinam
Legem non obferuat.vel in articitlis fidei er_
rattfaerilegium committit.17 .q.q..c.fiquk fua-
dente fi.committunt etiam. ^  Si Sacerdotes in.
fequitur,facrilegium committit.^. q.a t .c.ficut
qui.cfiqnk contumaK.§.dicitur ctia. cquifquk.
§.i.ycrffeu qni iniuriam.c.fiquis deinccps.cap.fi
qnkftuder.te.in prin.  ^Sacrilegium commit-

titur j fi laicus iura ecclebaflica Vfurpauerit.
c.conqnefhts .16.de foro competenti.

Sacrifta SST‘ ° fficio ' ■ ynico.de officit

de Sllarin &merce< ^ e  niagiftris aedodo-
OdldliCJ nb.artium liberaliudecernedo.

c.\.c.quianonullk.^.& c.ylt fi.fin.de magiftrk.

C n 1 j yigcfi-,naJixta,quteflionetertia}Cap.l.

OdnlUL.^j kll[oret

<=>r» depsnitent. dtfiinclion. z. capi-

OdpiCllUd. jK /y^ ew

Satisfačtu 1,y de ywUr '

Secundum.|^r * J ' * veriorum

Scnatufconfulti

Cpnrpnti'1 ‘ n ‘ u ^ a  indicem potius lardif,

OCillv.ll Ud. eum i n que temere fer-

tur.U.q.fc.nolite.§.fin.  ^ De fcntentianoil
prtecipitada. 11 .q.y. c.fummopere.  ^Sentetia
ab ipfo iudice fedete recitada.c.Wr.$ fin. dere
iudicata.in  č.fallitin epifcopo iudice. d.c.ylt.
in prin■  ^ De Sententiain plurali,non fingu
lari numero proferenda .c.cumab yno,$. d.tit.

e Sententia ex feripto recitanda. 2.7. i.c.
inprimisfi.fed & deperfonk. yerfi. fiferiptk iu-
dicatum.& §.fin.cum c.fequente. c. legum.  Nifl
epifcopus in caufa clerici fententiam ferat.n.
q.l.c.fi quk cum eterico.

Cp r j-i-iio ludtei Chriftianus fieridefide-

5>i OC1UUS re t,perhocliber efficitur.d»/?»».
54 .c.nullafi.fin.cum cc.fequentib.yfq• ad c.fijer
uusabjente.  ^Si Seruus epifcopus fitfadus,
perhocliber efficitur. difl.  J4. c.fiJerttus fcien-
tefi.epifcopalk.

^ Schifmaticis

co.de fchifmatick.in 6.

■•f-7 -cMt.inprm. ^  eiusdefi-

OUilUlilcl. n iti o.l.q.i.cap.q U ifiud e t.'Exhoc
canone Simonia definit ftudiofavolutas eme
divelvedendifpiritualia. ^Eft aut Simonia di
da a Simone mago.24.7.3.c.pcn.;»pr(».Simo
nia vero eileherefin,patet exd.c.rlt. in prin.i.
q.\.c.yentiifi.fi.cum cjcq.c.cuomnk.e.eos qt:i.c.
placuitfi.es illa.  Concordat ite^pofit* cau-
far.i q.l.c.ergaSimoniacos.& c.nuqud & l.q.$*
c.ea quat.it cm extrauagans com.z.de Simonia. &
extrauag-com.\.defent,excom.  ObiiciturI.f
c.placuitfi.itemopponitur.  Species feuexfp!a
huius caufa: exponuturc. nonfatk.%.& c.cum
inecclefiat.p.de Simonia.  cjui Signa rebusalie-
nisimponunt,coercendi.i^.7.d.c.i.

^nliiirnr eo  § enere  quodque,quo colliga

vJUlUllLli tum  .dereg.iur.

C n 1 > lr iproficit  debitori ad liberatione

OU U L x U ^ tX ceptionem.Nifialij cjuacre-
ditori folutum fn.cap.eate. zz.de iureiurindo.
itemnifiahud pro alio foluatur vel pra:fte-
tur.c .cum aliquib.6.dere iudicata.

^Solu-

Sor InlusCanonicum. Suc

»Solutioprastereaproficit debitori,fi caufa
de qua iudicatum cit, & qux p er fententiam
eftfinita.rurfus deducaturin iudicium : nam
obftatreiiudicat£exceptio,etiamfi cum an-
tea apud ecclefialticum iudicem ačtum eflet,
nuncapud ciuilem iudicem agatur: vel con-
tra -c.ylt.de excep.\n  6.quod an fempcrvcrum
fit,vide n.y.i.c.yi««(n^»e.fallitfup!adičtare-
gula,fi ex alia caufa nune agatur,quam ačtum
eft antea. c. ■vit. de caufapoJfefiionU.c.cum olim.
lq..de priuUcgiis.NiCiin  rem agatur.c. abbate-l.
dere iudicata.in 6. ^ipprobatur tbidem §.fccus
ttutem.  fallit fecundo,u caufa ob quamin prio
re iudicio reus, fuit abfolutus,in pofleiiore iu
dicio ceffct. cap .aducrftrio.13.de esceptionibus.
CUment.ylt.de appellation.  Tertio fallit fi con-
traalium in iudicio priore ačtum eft, quam
contra qucm nuneagitur.c.ca?« o/im. 7.de catt
fapoffefiionis.  quod ita eft, nilipriorScpofte-
riorcoHiientus fintlitis confortcs.a. q.6. c. ei
<pui appeliat. §. quandoq-y  Quarto fallit fi alius
antea egerit,quam qui nuncagit .c.cumjuper.
17.de reiudicata c interdiiePlor.8.§.fi. infine.de
donationib.c.l fi.perpreefatam. de mre patronat,
in  d.proficittamen prior folutio,fi cum pofte
rioriačtori ačtiopiimum compcterct, is aliu
antea agere paffusfit.c.<p»«»i»w.2j. dereiudi-
cata.  vt etiam fi pofterior ačtor fitfucccflor

appdlatione contineantur, feu an fponfus
& Iponla coniuges refte dicantur? cuius qu£-
ftionis partem quidem afftrmatiuam primu
probatargumentis&authoritatib.d. quefi.z.
in princip. capitul.Ji*jficiat.§.cum ergo.cap.beata.

§.final. cap.coniuges.c. coniuKX.cap.omne itafue.
cap.qm dcjponfatam.in princip.&  § .1. it eni cap.fi
ejttts defionjauent. §.final.  13  eindc pattem ne-
gatiuam defendit, fponfalia videlicet coniu-
gij appdlatione non contineri,& fponfuni

fponfamcjue coniuges non rečtedici. d.§.fi-
nal.cum feejnentib■&d.puafiiott.z. capitul.de-
cretafi.  1. cap.epmd autem. §.ynde apparet.§.item
fi(jbonfd. cap.fi ijuisfi>onfam.§.l. cap-fiatutum.§.

apparet.  Poftremb Gratianus liane canonum
contrarietatcm conciliare conatur,diftinčti-
one fačta inter coniugium initiatum & ra-
tum : initiatum appelians , cui carnalis co-
pula non interuenerit: tatom appelians, cul
copula ifta interuenerit. diSi. capitul. fiatu-
tum.  §. quomodo. & d- quafiion. z. capitui.cunt
initiatur.

^nAtrnlanim nomine clerici iudican
Op(_)IlUicHU.IIl tgsnihilprofuis fenteu

tiisaccipere debent .cap.cumab omni.\o.deyi-
ta & honefiate clericorum.  Taxatio expetila-
rum prolitetiscancellarise dandarum. extra-
uagan.Ioann.  xxn. ynica.de fententia excom-
municationis.

eius qui antea egit.d.c.zf.infine.  Quintb fal- .

lit fi alia res petatur nunc,quam antea eft pe- C * 1 * poenali fi no fiat quo(l

X\C 3 ..c.dileElnf.\%.de offieto ordinarij, c. cum olim.  ČJliptllcltlOIiC p u ] 3  p (X . na  promitlum

7.de caufa pojjejjionis.  fi pro Solutione debiti
pignoribus cauere debitor fit parat 5 , petlioc
exceptione non defenditur.captt.cum alijui-
but.š.dere iudicata.

eft,attio datur aa pcenam petendam. Nili
matrimonium fub poenafit promifium. cap.
gemma. z  9. de Jponja/ibus.  item nifi pro parte
pratftitum fit,quod fub poenapromiflum eft.
hoc enim cafu pcenalis ftipulatio non nifi
pro reiiqua parte,non in folidum committi-
. . . .  tur. c.juam.c).depoetih,

uemt. cap.-epifcopi. inprinc.& <puafi.7 .cap.non  C,, 1-. d J n  i difiinef.11.cap.clerot.  ($. hy-
obfernetiš.yerficu&fines, item Defortilegfi.c.  C 3 UDClld.LGlll.^ 0£ ^ j;C( ,„ ( , J .. «f Subdiaco-

nus non debet efle minor viginti annis. diflin

cum  e.

Sortiletms x 6 -v ix fi- z - c ^- i -§'fi n

D 'Sequente.cap.hiqu'tdepagants
cap.non exemplo.y. •j.in prin.cap .Jortcs. cap. p er.

l.Definitio fortilegoru.ic,. q.\.inprin. cum c.
feejiiente.item <j.$ c.l.§.fortitegi.

.i nediefolenni, prstermif

ad ^pCCtaCUia fo e ccIefi*conuentuea-

tur.de confe.difl.l.c. rpiti diefolenni.

C n iritne fi aU| ft us  precedit a Patre ScFilio.
vjpii ILU> cap.ynico.dc fumma trinitate. in 6 .
de confecrat .difiinB.7-cap. de (piritu. & cap.ylt.
An & cjuatenus permaneatvelrccedat Spi-
litus fančtus.de pcen.dtfi.z.c.^uarendum. c.po¬
te fi difeurjus.

Cnnlinme conucnirinopoteft, anteoua
^poiiacus reftituatur .z.^utefi. 6 .cap.ylt.§.
appeliatore.

< snnnf'lli'l ^°-V l ^'i-c-noJ}ratet.  C Di-
opUlliaiia. u i ( j un £ in  fponfaha de praefen

ti & de ittluva. capitui.fitnteryirum.si.de jpon-
falibus.

Sponfaliorum p™™-

1. Gratianus differit , an fponfalia coniugij

Piton. 77. cap. fubdiaconus.  ^ Calicem&pa-
tenam ad altare defeit,diaconjs tradit,vrceo-
lum quoque Sc aquam,manile & manuter-
gium tenct.Scc. difiinPtion.  rj. cap.t.§.adfub-
duconum.difiinPiionetrigefimatertja, capit. i.§.
dejeruientes.

S iic c e n t o r.|f' ^' 21 ' c ^ UuL cieros ' § ‘

SnrrrfTibr pta-ftatfaclum prsdeceflbris,
jUttUlUl nifi perniciofum fit:tune eniin
mutat.<Jj difiinpiion. cap. tjuiafantia.§.yerum.

Nemo plusiuris ad alium transfert, quam
ipfc habuit.cap. koko potefi. 79 deregulis iuris.
in 6.  ^Succeflorvti debet iure fui aučtoris.
cap is  ^«>.4(5.t/.Hf«/.lecus fi manifefta fit ini-
quitas.ioo .difiinPl.cap nonit.  ^ Succelforiu-
ftam habet ignorantih caufam. cap. tum <pi<is.
i4.de regulisiuris.in 6.

Sili c ^ c,:icl - ca fifi‘ut.5. deyerborum fignificatio-
e3Lli ne .i n  g'

BHh 4

Tac LociCommunes Ven

Qnr 1 prftif-ir» eft)C ^ ldt l uidIn i ,itt ” :um eft
ijlipCrillllL)p er i lonl ; Jies ac j facied*&čo

lenda idola,vel ad colen Jam,ficut D eu,crea-

turam.2 6 .q.t-c.itlud.

k- c-/! 1  „1  fidelis horao facile

,n  Sulpicionem yenire non debet. n.

q uxft.yc.abft ■

a«Symbolo

TadturnitasS^"*«^-”

*-p j. • nniltiplex: Dei,hominis&dia-
A eiliauo boli de potnit.difi.i.§.opponitur.

efr  §• econtrario.

Teftamentum;" r J '““™’£5

velvtqstidam.verf.vnde & teflam.  ^Teftamen-
tum pupillare paterniteftamenti pars eft.c.i.
§.fin.in fine.de teflamentis.in 6.

Tpftimpnti ^ eter ‘ s  & Noui difieren-
i Cliamcnu tia. 31 . quxfl.\. caf.fi quiafue

ritf.fcd inveteri.

cap.farum-lo.§. teftei. de verborum f-

J, CII 1^'griific/itione.

, 'Tl-, <=.,-» 1 rt i /-*> ftudiofis ad fcholas trall

de i tieologiae mittcndis , caj , lMtim .

demagifiris.

Tlv/aAnr^rii officium. divi. tq.cap.if.ad

1  neiaurarij £he[iurarium _  f

*TJ ~y\  aj*  Dei.n .yuafjthn*$'Capitu/'pii omni-
X llllUi potentem,

*'  Torn eamen tis J?"

mentis.Mutttarzc  tolliturhoc. extrctuag.loan.
xxil.vnica.eod. tit.

m Tnrrt &  P arscont| "etur,& * n  «> quod

^ plus efteontineturminus. ca.plus

femper.tf. ir cap in toto.8oderegul.iur.in 6i

Tn r]i f i A P rse( ' um ^ ex lolutione pen-

A ItlUAlIU lionis. c, cumveniffet. cp.de ^efli-

tut.ffoliat.

Tnnftf^in no ” ni ‘ norern  antoritatem,

A 1<UA1<IC<L1U q U am res rudicata obtinet,

omnemcp difputationcm caufas principalis
tollit exceptionis ope. caprit.  I detranfafhoni-
£wj.Nifi de benelicio eccieliaftico acceptape
cunia lit trznfačtum. cap. cumpridem.  4 , depa-
8 is.item  nifi de caufa matrimomali lit tranC-
ačtum, cap. vitim, verfi. exceptis nhniretm.de traf-
stEhombm.  alias non refciaditu^etiamli traff-
gentem ftatim poenitnerit; cap. duodfemel.  21 .
dereg.inr.in6. quo d fi aduerlH quoq;pars.£-
dera tranfačlioni nor> pratftet 1 , & altera eam
feruatr,non tenet. jruftra. 7 q. dereg.iur.in 6.

Kti  <-)-i rn vdam ličite ab ecclefia dat,
liULA-Al £ Tedint U it U paciš.i 3 .y.i : c^d.
Tn  j.p]. > T riplex-l6 ; y 1  cgenevalmr.  flf.Vtu
A UlCIcl tc [ a  pi  cur3 excn(antur clerici & mo
nachi .di[i 88.cvtt.l6 .f.b.c. vctteralier.il. q.  4  c.
6jrf>rjan.,.  ^Pubertatf pupJh timt tutda,Cut

tame cotradicit. c. puberes.yde def>enfat.mfu.
!T»fortenetur defendere pupillum,& iudiciutrt
nomine eiusfufcipere.n.y«<c/?.i.c«p.i. ISTili
tutor efle defietit.cap.ex pane.67 .de appelUt.

■  IT- —& fenfus obfcuritateiH
in V dllllcliCIIl deducit omnis fcientia*
qu*adtropologiam non conuertur. 37. di-
FlinB.c.nonnt.

T epe difiinSVusne vigefma prstna, capst. c/e-

V atCb. r 0 J ^_ yat es,

nouum non  p ot eft epifcopusira

V CCLlgdi p onere  rrvonafterio. cap.[cientis.
3. eir c.innostamus. lo.de cenfibus.

V^mtlVa c l u:e  dericis permiffa. 76.dif.in-

V ClldllU ft, on . ca pitul.Efa.u.de CO nfe C ra.difl.
q.cap.nunquam.

Venrlf^nrli caiaus  emetiditpe ftudium,

V CIlUCUU .1  max i m ^ clericis piohibetuiv

14 quafi.^.c.canonum.

Si Venditor  deceptus lit vitra dimidium iuftt
precij: valet quidem venditio, fed vendito-
ri datur aftio, vt reftituto precio rem reci-
piat. capitttl. c um dileEn.$.& capitut. cum cau¬
fa. 6. de empttone &venditione.  Nifi emptor
offeratquod iufto precio deeft.d«??. capitut .3.
& dichn. cap. 6. & d. difiinB.\ repl.\.  ^ Ven-
ditor cogi poteft , ne carius vendat merces
fuas tranfeuntibus , quam in mercato ven-
derepoffit. capitut.  1. de empttone &vendnio-
ne.  ^ Venditor vitium rei in vendendo in-
dicare tenetur: alias empti actione vel red-
hibitoria tenctur. Nifi emptorvidum fciuit.
capitut.eum qui certus.^l.dereg.iur.tn 6.

Re Vendita  euida, emptor regrefliam habet ad-
uerfusvenditore de praiftanda euidione. qd*
fallit (i emptor conuetns non demuciauit ven
ditorr,vt defenfioni rei zdefiet.c.vit.in prin.de
emp.fp- vend.item  fallit fi emptor contumaci-
rerabfuittepore (entetis lat x.d c.vlt.verfvel
contumaciter.  Tertio 15  periniuna ittdicis eni-
ptorviftus fit.d.c.vlt.verf.feuper iniuriam.

T 7  j „ facilitas incentinu pr^ftatdelinqu 5 '-

V CllltC j) 23 q.6,.c.ef iniufia.in fin.& c fita.
cum feq.^6. q..q.c.ldci.Z6.difl.c.infcriorum.

■y non efl omittendapropter fcada-

V CAllcli>.j lim  euitandum .c.quifcandali^aue-
rit.^.de reg iur.

'  V^rifTfe D’eicxit,qnia fi d e- & charitate
a  ' CillclLC 3,bit:2q.q.y.c.cumaliquK.
'y r p/Aj < ,q u * nonpropter neccflitateni,fe<l

V CiUb prnntei-venuilatnn accipitur, datio
niš habet caiumniam.zi.^.^.c.i.

\ 7 1 tl 11 1 d-flinciion.i  4. cap.vidua.cap.presbjte-

V i

(} £  Vi pnblica& pnuataaetufiripotefF,(iquis
^ 1  alicuivinifeccrit : hoc iudicio accufari
poteft. quod fallit (i niagiftratus alicui vini fe
cerit; f; c.non efi.c^ui malos cap. wdex\*
item li iuift.1 niagiftratus vina feccrit. 23. 7.4.c.
dHoifta.§.fifi.c.Mmfeqncnte.

.  ^ Vira

Vn inlusCanonicum. Vf

^ Vim faciens ab eius loči magiftratu puni-
endus eft,in quo crimcn commifit. cafit-i.de
raptoribus.  Exvifačtain litem iuratur ta-
satione liudice fačta. capitul. yitim.de his quse
yi metusue.  ^ Vim infetentis peena ecclefia-
ftica,excommunicatio.rf.c<?p. i. fr cap-excom-
ttmnicationi*}.eodem titul, item  23. qntejl.  8. cap.
ji quismembrorum. fr cap.peffimam.  De pas¬
na huius criminis Lombardica & feculari.
It. quaflione  i. caf.cum deuotijjimam. capitul.
Ji jeculi.

l/ninerfinn debitum, non  debetur fin

V IllllCIllld.ll g U j ls ex  vniuerfitate.c.c»»t

clerici.19.de veri. figmf.

VnitUS ^dei > ibi nihil contrarium

V Hilda i,]fert diuerfitas . feptima quteftione
prima, cap-nihil.

cap it.  10. verficul.fr vtrumeodemreatu. devjit-
ris.  Si quid vitraSortem recipiatur.c. con-
fuluit. lo. devfuris.  14. quxfl. in princip.cunt
fequentibus. quafl.  4. cap.Ji quis clertcus.infine.
fr cap. nuli us.

Vfurarius  clericus deponitnr.c«p.i.$. quod fipojl.
fr cap .pr aterca-7 .devfuris .\ \.quxji .a. cap.  1 .ca
pitul.fi quis oblitus-cap quoniam.  ^ Vfurarius
Teftamentum facere prohibetur. cap.quan-
quam.z.§. final.de vfuris.in 6.  ^ Vt vihranj pe
regrini expellantur, nec domusillislocetur.
eap.ifi.fr quia.de vfuris in 6.  ^ Dehatredi-

bus vihranj defunčH. cip.tua nos.  9. de yjuris.

Vfns 116  debettolliperabufum.i4 f v c, ” e "

” . enim  qui non Vtiturpartisjaut ma

Ievtitur,alienum poffidere videtur.l^-.^«#/?*
q.cap.quiddicam §.h<ecvtiquc.

Vnlnnta«; l 1-^ ux fl‘on.l.in princtpfi.efiau  Vfiinninnp < l llo< l ue  rerum dominia
” 'temvoluntas. ’  iUliC adquituntut.

Vili TU* debentur ex mora.quod fallitfi non

V lUic£ reuSj  p e j alius moram fecerit: nam
reo alterius mora non nocet .cap. mora.  15 .de
regulis iuris. m 6.  itemfallitfi reus interpel-
latus exceptione fe tueri potuit. cap. non eji.

6 o. es dem tit.

Vfurarij  vtriufque teftamenti pagina damnan-
tur .cap.quia tn omnibus.  3. verficul. dr qualiter.
cap.fuper eo.^.inprincip.devfuris.  quia omnis
negociatio cft prohibita. cap.eijciens inprin-
cip.diJlinB.8S.  Obiečtio ponitur & foluitur.
d.cap.cijcicns.§.dicitaliquis.  ^ Vfurarius ra-
ptori a:quiparatur. decimaquarta[quteJlione.  4.
cap.Jiquisyfuram.cap.quid dicam. cap. vitim,
verficul. [me ferro.

Vfurarius ex cjuibus caufis cjuis ac*
cufari pofit,'<vel non.

Si Vfuras quis exerceat. cap. 1. in princip.de  *-
furis.in 6.cap.z.de vita dr honefiate clericor.  ^Si
quis Annonam vel Vinum cmat.vtpluris ven
dat ■\ii,.quafi.e t .cap.qHicunque.  Nifi cum tem¬
pus traditionis rei emptat effet dilatum,ve-
rifimilitcr dubitetur ,vtrum plus vel minus
tempore traditionis res fitvalitura. d. cap.vl-
tim. §■ ille quoque.  Si Fručtus pignoris credi-
tor pro pecunia crcdita loco vfurarum per-
cipiat capA.de vfuris.t\uod fallitfi beneficium
ecclefiafticum hoc modo a laico redimatur.
d.cap.l.verfic.nififorthecclefia: beneficium  ltern
fi dominus avalallo feudum pignori accepe-
rit.remilfis ci feruitiis.c<t/M de feudis. cap.con-
oueflus.S.in fine.de vfuris.  Tertibfi pro dote
maritus pignus accepit -cap.falubriter. 16. d.ti¬
tul.  ^ Si quis Plus iufto prccio rem fuam ven
dideritob dilatam precij folutionem.. d. cap.
10 .verJi dr an negociatorpotna confimili.item ca-
pit.iti ciuitate.  6. eod■ titul.  Nifi alias non erat
vem ditkadurus.cap. vltimfi.fin.de vfuris.  ^Si
Parabolam iuramenti non aliter conccdit,
«julm emolumetum aliquod indepercipiat.

1 6.qusejl. I.

placuitfi.potefi.

Gjui Vfucapere non pofrnt.

Quifciens rem alienam Pofiederit,rem no«
vfucapit. 34. qu#Jl.  1. cap.fi virgo verficul.ficut
in iure.& cap. vitim, deprafenpt.  etiamfi trl-
gintaannorum prseferiptio obiiciatur. capit.
vigUanti. 1 ) cap.fi diligenti.\q■ §.fi vero dicatur.
dr cap.vltm.de pnefcriptionibus.cap.pojfiejfior.z.
deregulisSuris.in 6.  ^quinonfuo,l'edalie-
no nomine PofTederit capitul fi diligenti.17.i1t
princip.de prtejeriptionibas.  ^ fi Poflellorme¬
dlo teporevel pofi: impletam vfucapionent
priuilegium contrarium vfucapionipetierit.
cap. veniens.  19. depraferiptiombus.  ^ fi is qui
rem vfucepit ,poftea eam rem polfulerc de-
fierit: fi malafide quiprxlcripfit,po{Tederit.
d-c.placuitvt.§. quodfimalx.verfi.fi vero aliquo.

Gjua Vfucapere non liceat.

res Ecclefise vfucapi non poteft.n?.^. 3. ca.
licet.cap.placuit vtfi.pote/l etiam.  ^ res Fifci
vel lmperatoris vfucapi nequit. \6.quxfl.z,.c.
penultim.  §. vniuerfas.  in rebus non Pofltflis
non proceilit vfucapio.cap. cum olim.  18 ■ infi-
ne.de prteferiptionibus.

Gjuemadmodum 'vfucapio impe.
diatur.

^  fi Caufa falfavcl nulla pollellionis fuerit.e.
l.deprajcriptionibus.in 6.cxp.\. deregulis iuris,
in 6.  Nifi ms commune, vel praelumptio lit
pro polfidente d.cap.i.dcprsefcriptionib.in 6.
kem nifi tempus fit triginta annorum quo
polfedit,vel ini memorial e.d. Mp.i. in fine. fr
d.cap.placuitvt.§.fiautemnuUo titulo.  fine
Pol\tlVione.cap.finepoJJelfionc.^.de praferiptio-
nibus.in 6.  veluti etianijii non perlegitimurn
tempus poffiederit.quod fallit liacct llione v-
taturfui authoris.i(5. quseft. 3. cap.placnit vt.§.
quod fi ab eo.  Nifi ab eo caufam polfidendi
»ion habeatpollelTorj veliplc malafidepof-

Vf Loči Communes in Ius Can. Vx

fide-at. d.cap.pUcuitvt.§.J}uodfimalct.verficul-
ti c c fibiproderit.^fiP offeuio  fueritinterrupta,
; Scres medjo tempore non poffefla,non vfu-
capitur .d.cap.pUcuit yt.§.hxc deprafcriptioni-
. bm deeitintjf.Htti  a tempore poffeflionis recn-
perata« triginta anniexceflerint. d- §. htec de

prtejcriptionibuf.verjiatl.tjuodfiper.

Vilisfrnf^-ns’" '5 S rebus c * L ' a:vru con '

y iuou  f utn uiUiir,confntui no po

teft. extrauag. loann.  x x 11 • ad conditorem .3 ■§.
yuodeiutem quo adres .deyerbuYum fignification.
^De cautione ab vfufručtuario praeftanda. c.
f yltim.de pigtioribus-

T7 j. j j „ n o n deb et p er inutile vitiari.c.r«/e.37>
V vil re gaur,m 6,

Vynr « quibus caufiit non fit dknittends.

Fxoris  & Viri paria Iura quoad caftitatem.ja.^.
4 .c.nemo.& c.nec.

F>:orem  cognofcens libidinis caufa,& immode-
rato zffedu,pecc 2 t.- i z.^uxJi.^.cetp;tuLorigo.'^
cap.libtrorum.

Vxorem  in adulterio deprehenfam, an liceat oc-
cidere. 33. quxfl.  2. capitul. sntcrfcclores .cum
fe^nente.

7rli-K Indircretus re P ro ' :)at “ 1 '- l 4-?»^*'»

Uj non  ' n  pcrpetHum.

F I N I S..

•'5


/

■v-



' \ .

>


&

/

C

zr'

1

f

<»

\

• ; 5;

>%

't



- ■  ■.