. - ;v ■ '. ■ ; y i i'; VI- * è V * -‘I H <' ■•i / D. ZEGERI BERNARDI VAN-ESPEN Celeberrimi Jurisconsulti Lovaniensis IVS ECCLESIASTICVM IN EPITOMEN REDACTVM AC SVBJVNCTIS BREVIBVS SENTENTIIS, ATQVE ARGVMENTIS- STVDII PATRISTICI , INSTRVCTVM A Plurimum Reverendo, Religioliffimo atque Eximio D. P. BENEDICTO OBERHAVSER, I. V .D. Reverendissimi ac Celsissimi S. R. I., Principi s ac Archiepiscopi Salisburgensis Consiliario ecclesiastico. PARS SECUNDA. Editio novißhnn et correda. CILLEJAE, aPud Franciscum Joseph um Jenko. M D C C X C V. -V: . D. VAN-ESPEN. IVS ECCLESIASTICVM. P A R S. II.. DE R E B V S SACRIS. T I T V L V S I. De Sacramentis. CAP VT I. De Sacramentorun} definitione, et divifione. 1. Praeteritis divertit fignificationi-bus Sacramenti tuperetì in Decreto Gratiani ex lentendis S.Auguttini collecta illa definitio Sacramenti : Invifibilis gratiae vifibilis forma. V eteres enim exteriorum illum ritum formam, lignumque dixere, donec faeculo XIL et XI11. ex PripateticaPhilofophia diftinctio inter materiam, et formam Sacramentorum Scholafticis praeplacuit. Refertur vetus definitio c. 32. D. 2. de Confecr. 2. Hodie a Theologis art exemplum Catechismi Romani traditur communi-ter illa definitio Sacramenti, quod fit Van-Efpn Eccl. P. 11. A — ( 2 ) — invißbilis gratiae vißbilc figmm aclno-firam jußißcationem a Chrißo Domino infiitutum. Atque hujus definitionis uberiorem expofitionem praeflat Theologis relinquere. Trid. feir. 3- Exortis Sacramentariis Concilium 7.deSacr. Trideiitinum definivit: Si quis dixerit-) Sacramenta N. L. non fuiffe omnia a Chrifio inftituta , aut effe plura, vel pauciora -, quam feptem - - aut etiam aliquod horum feptem non effe vere, et proprie Sacramentum, anathemaßt.% c- 6- 4. Et infra: Si quis dixerit. Sacramen- ta N. L. non continere gratiam, quam fignificant, aut gratiam ipfam non ponentibus obicem non conferre , quafi figna tantum externa fint acceptae per fidem gratiae, vel juflitiae, et notae quaedam Chrifiianac profeffionis, quibus apud homines difcernuntur fideles ab infidelibus, anathema fit. S. Horum Sacramentorum alia necef-faria, alia voluntaria dicuntur, utpote neceffaria dicuntur, quae fine Mutis in-territu praetermitti, et negligi nequeunt, fi haberi poffint. Voluntaria cenfentur Ordo, et matrimonium, quia pro cujus-que arbitrio lufcipi, aut omitti poliunt, c. 4- Ait S. Synodus : Si quis dixerit. Sacramenta N. L. non effe ad falutem neceffaria, fed fuperflua; et fine eis, aut eorum voto per folam fidem homines a Deo gratiam jufiificationis adipifci ? iìcet omnia ßngulis neceffarìa non finti anathema fit. 6. Inter illa Sacramesta alia funt, quae iterari poliunt, et alia, quae iterari non poliunt, quia indelebilem charaéterem imprimunt, fi vel temei valide percepta fuerint. S. Augufiinus diverfis olim 'rationibus , et exemplis indelebilitatem Baptismi evicit,quae recentioribus Interpretibus breves, er juftasideascharačte-ris indelebilis fuggellerant. c. 96.1. q. 1. c. 40. B. 4. de Confi. 7. Concilium Tridentinum diferte illa c. „Sacramenta explicat, quae charaéterem imprimunt. En Decretum, fi quis dixerit, in tribus Sacramentis i Baptismo fiilicet, Confirmatione, et Ordine non imprimi charaSlerem in anima, hoc efi, fignum indelebile quoddam, et fipiri-tuale, unde ea iterari non pojjunt ; anathema fit. Et unde aequiores rationes hujus charaéteris explicare pollemus, quam ex peculiari horum Sacramento-rum effečtu? Baptismus generatio fpiri-tualis efi, Confirmatio juvenilem vigorem tribuit. Presbyteratus inftar fene-ftutis efi; ut ergo nemo bis generari, Demo bis adolefcere,nemo bis fenefcere Poteft; ita et nemo bis baptizari, nemo bis confirmari, nemo bis ordinari, vel Bresbyterari debet. . 8. Argumentis juris novi decidit Pon-fifex, nec Ordinem Subdiaconatus (lege Diaconatus) mifla impofitione manuum, etie iterandum, nec Confirmationis Sacramentum effe repetendum, fi per errorem non chrysmate, led oleo collatum fuit, quia fufficit caute fuppleri, quod incaute fuerat praetermiffum. c. i. de Sacr. non iter and. 9. Excu favit Grego ri us IX. defeffum impofitionis manuum per contaSium corporalem in ordinatione Presbyteri, Diaconique, ut tamen caute fuppleretur, quod per errorem extitit praetermiffum. Ait Pontifex: Sujpenfio autem manuum debet fieri, cum oratio Juper caput Ordinandi effunditur. Enim vero Scholaftir ci, ad quorum rationes Innocentius III. et Gregorius IX. videntur refpexilfe, manus impofitionem et in ordinationibus Presbyteri, Diaconique ad folemnitatem ritus referre maluerunt, c. 3. ibi. 10. Sunt tamen et haec Sacramenta iteranda, fi de eorum valore juftus dubitandi fit locus. Statuit Synodus Cartha-ginenfis V. de infantibus, quoties non inveniuntur certijfmi tefies, qui eos baptizat os effe fine dubitatione tefien-tur, neque ipfi fiunt per aetatem idonei de traditis fibi Sacramentis refiponde-re, absque ullo ficrupulo eos effe baptizandos : ne ifta trepidatio eos faciat Sacramentorum purgatione privari» Refert Gratianus c. 3.D.4. de Confi. — Cs) — 11. Veteri ergo jure fimplicireiterationi locus fuit, quoniam non poteft in reiterationis crimen venire, quod omnino certo J'aùium effe nefcitur. Vel ut alio loco: Conferentum eis abfolute videtur-, quod collatum effe certiilimis teftibus nefcitur; quia non temeritas intervenit praefumptionis, ubi efi diligentia pietatis. Superlinit Decreta, c. uz. et 113. ibi. 12. Jure novo praefcriptaeft conditio-nata formula illis cafibus. Alexandri HI. fupereft Decretum eo tenore : De quibus dubium e ft, an baptizati fuerint, baptizantur his verbis praemijfs : fi baptiza-tus es, non te baptizo : fed, fi nondum baptizatus es, ego te baptizo etc. Refert. £. 2. de Bapt. 13. Juxta Rituale Romanum cum Baptismum iterare nullo modo liceat, fiquis fub conditione fit baptizandus, ea conditio explicanda efi hoc modo : fi non es baptizatus, ego. te baptizo etc. (n reliquis monet Rituale, nec hac condi rionali formula utendum effepaf- fin, aut leviter, (ed prudenter, et ubi re diligenter perveftigataprobabilisfvb-eft dubitatio, infantem 11011 fuiife bapti-Zatum. 14. RitualeMeclilinenfecenfuit, probabilem ordinarie effe dubitationem , Quando infans ab obftetrice baptizatus icitur ,• quia facile ab illa vel turbatione» « Rit. Rom. cie Form. Bapt. vel ignorantia erratur, ut aliquid eff en-tiale omittatur, aut certijjìmi teftes definì , qui fidem facere queant, Baptismum rite collatum fuiffe. 15. Quum de Baptismo recentiorum haereticorum moveretur faepius quae-ftid, Concilium Rothomagenfe Jnn> Conč. 1582. et Concilium Aquenfe de* Sae? " ^ decernunt : Quia dubitabant non' Aqu. de nulli de valore Baptismi, ab hujusmodi Sacr- haereticis collati, eo quodnon haberent Bapf’ intentionem baptizandi in remiffionem peccatorum. Verum, quoniam illa for' mula baptizandi fub conditione fuit introducta propter baptismata occulta, et de quibus non apparebat, nec uni mulieri, feu alteri privatim baptizanti credi debet. Contra vero conflabat, Calviniftas in caetu publico baptizare in forma verborum, et materia a Chrifto inftituta nec de hoc facie ambigi poterat; vetamus ablutioneri repeti cum qiiibuscunque verbis a Galvanismo, aut aliis haere/ibus fimili-ter baptizantibus ad noftras EcclefiaS transeuntibus, ne de Anabaptismo redarguamur. Cap. 2. 16. Ait Ann. i?83. Concilium Burdi' Admi-tU galenfe : Ecclefia nihil habet pretiofuS 1 niftr.sacr. nihil ad falutem aeternam confequen-Burdigai ^am ma&s necejfarium, quam a Chriflc Tit. s. ’ feptem infiituta Sacramenta, quibtd de Sacr. omnis juftitia vel caepta augeatur, vet ami ff a reparetur. 17. Quid inde falubrius Concilii Nar-bonenfis de ami. 1609. Decreto? Sit, inquit^ Parochus? cid qucw, uduiiuifir atio Sacramentorum fpecla, purus, et ab omni labe lethalis peccati alienus, ne, dum aliorum quaerit falutem, feipfum condemnet, fibique aeternae damnationis fit minijler, et illi dicatur aDeo: figna novi. Sacramenta approbo, gratiam largior; tu vero labiis, et corde pollutus quis es P 18. (Itantem et populus ad fufcipien-da Sacramenta majori cum reverentia, atque animi devotione accedat, praecipit S. Synodus Tridentina : Ut nonfolum, cum haec per feipfos erunt populo ad-minifiranda, prius illorum vim, et uf uni pro fufcipientium captu explicent Epi-icopi,/ßtf etiam idem afingulis Parochis pie, prudenterque etiam lingua vernacula, fi, opus eft, et commode fieri poterit , fer vari find eant. Hoc exemplo Synodus Atrebatenfis mandat omnibus Palloribus, ut in Sacramentorum ad-minifiratione femper aliquid adferant ad explicandam infiitutionem, et utilitatem Sacramenti ; ex quo praefentes aedificationem aliquam capiant. Quippe non modo fufcipientium, fed et aditantium ? praecipue in adminiltratione Ba- cone. Narbon, e. 13. de Sacr. Trid. felT. 24- c. 7. de Refor. SynocL Atreb. de Sacr. c> t. Synod. Mechl. Tit. a. c. 5. Trid. feff. 7- de Sacram. c. 13. ptismi ? Viatici, et extremae Unttionis ratio habenda eft. 19. Praecipit Synodus Mechlinenfis P. II. Ut Pafinres ad adminiftranda Sacramenta vocati non tardent-, graviter alioqui 'puniendi, gravi [fime vero, fi quem ipforum negligentia, fine Baptismo , Confezione, facro Viatico, aut extrema UnSlione, ex hac vita migrare contigerit. 20. Reliqua Decreta Ecclefiae paffim fpečlant, commendantque obfervantiam caeremoniarum, in Ritualibus praefcri-ptarum, quas privato arbitrio, aut zelo immutare, vel negligere haud licet. Inquit Concilium Tridentinum 5 Si quis dixeritreceptos, et approbatosEcclefiae Catholicae ritus in folemni Sacramentorum adminiftratione adhiberi confue-tos, aut contemni, aut fine peccato a Minifiris pro libitu omitti, aut in novos alios per quemcunque Ecclefiarum Paftorem mutari poß’e; anathema fit. Enimvero fi quid vitii injuria temporum, vel hominum in Ritualia irrepfiffe videatur , Epilcoporum eft , ea luftrare , repurgareque. 21. Caeterum novo jure ordinaria Sacramentorum adminiftratio lingulis Parochis in fuis diftrièlibus, et refpeftu fuorum Parochianorum privative ad ex-clufionem omnium aliorum inferiorum Sacerdotum vindicatur, c. 12. de Paenit. ttRmiJf. Praecipit Synodus Tridentina Tri fundatis, fuper fabulis, et Juperftitionibus frivolis. Vera Religio tanto in majore pretio erit, quanto melius nota fuerit. 26. Fidem facit Papebrochius ? Innocentium IV. etiam faeculo XII[. jus fe-cille cuidam Epifcopo, ut conformiter ad confuetudinem àpud Sclavos receptam, divinum officium in linqua ibidem ufita-ta recitaret, eoquod fermo rei, et non res fermoni fit fubjecla. 27. Concilium Tridentinum damnatis privatis aufibus, aliisque obtentibus haereticorum , ufum linquae lati nae patrio idiomati praehabendum duxit, ita tamen, ut fingulis Palloribus praeceperit, quatenus frequenter inter Miifarum celebrationem', vel per fe, vel per alios ex iis, quae in Miffa aliisque Sacris leguntur, aliquid exponant — diebus praeferrim Dominicis , et felli vis. 28. Nihil eli, quod homines a reverentia facrorum Myileriorum magis alienet , quam turpis quaeftus Miniftrorum. Querebatur faeculo XIII.Durandus,Epi-fcopus Mimatenfis, quod fepulturae in multis locis vendantur, et in aliis pro Baptifmo, Paenitentia, Eucharifiia, et aliis Sacramentis ex peftifera quadam c011 fuetudine pecunia recipiatur, et levetur, Neque profunt remedia fuper hoc confi,ituta, pro eo, quod multi ex majoribus Columnis, et Praelatis Ec- Dau. Papebr. in Conat. Chron. Hift. riiff. XIII. Trid. fcIT, 22. de Sacrif. cap. g. et can. 9. Cap. 4. De Exaft, pro Sacram. Durand, de mod. Cone, gen. ce leb.P. 2. Rubr. 6b. — ( 12 ) deficte in hoc 'peccant; et ideo <> quia ah his male agitur, facile trahitur a fuh-ditis in exemplum. 29. Recentius nonnulli obtentu paupertatis has exaétiones excufare vide- Cone. bantur. Hac occafione et hunc titulum riesacr1'^" recent',oresSynodirepretrevaiit. Conci-Conc"* lium Aquenle Ann. i^8v Concilium -Aven. Avenionenfe Ann. 1^94. titulum egefta-Tlt'II* tis diferteperftringunt. Illud praeterea, inquiunt Patres Aquenles, diligenter caveantParochi, omnesquealii, ad quos cujusvis Sacramenti adminiftratio [pedat, ne pro illis adminifirandis ab ullo, vel omnium rerum inope Sacerdote, verbis, aut etiam fignis quidquam pror-fusvel minimum quovis modo petatur, exigaturve. 30. Verum licet adeo Tevere Mini-ftris in adminifirandis Sacramentis cujusvis rei temporalis exaétio prohibeatur , Eccl&fia tamen vult retinere oblationum ufum, nec vetat voluntarie oblata accipere. Quinimo Concilium La-teranenfe IV. fub Innocentio III. incap. 42. de Simonia, Acuti vetat a Miniftris aliquid in Sacramentorum minifterio exigi, ita pariter vult laudabiles con-fuetudines aliquid offerendi a Laicis ob-fervarj. Et Rituale Romanum Pauli V. poftquam omnem exadtionem in Sacramentorum adminiflratione profcripfit, immediate fubjungit : fiquid vero no- mine eleemofynae, aut devotionis ftu-dio, peraéto jam Sacramento a fidelibus iponte offeratur, id licite pro con-fuetudine locorum Miniffer accipere poterit. 31. Enim vero et praeftat veteres con-fuetudines edam in via fimplicis oblationis immutari) aut abrogari, fifequio-ri fufpicioni, aut turpi quaeftui locum facere videantur. Ajebat in Concilio Ba-fileenli Julianus Card.: Nonne gratis offerre, et eleemojynam dare eft pium , et charitatis opus ; fed quoniam tempore Baptismi mimos projicere in concham praetendebat fpeciem mali, emendari, et aboleri juMt Ecclefia. Refert Eliberitani Concilii Decretum Gratianus c. 104./. q. i. Refert recentius et Glof-fanus, S. Carolum vetuiffe, ne Presbyteri quamcunque rem in adminiftratio-ne Sacramentorum acciperent, etiam 1‘ub obtentu eleemofynae, ut omnem occafionem, et notam avaritiae adimeret per exaétam obfervantiam divini Praecepti: Gratis accepiflis, gratis date. 32, In pluribus locis paffim alibi fu-Perfunt et in via exaétionis jura ftolae, Ut vocant? praeftanda occafione quo-rundam Sacramentorum. Alt unde his juribus titulus ? Direptis bonis Ecclefia-l'um Parochialium Pallores plures ex Elationibus, in Sacramentorum adgii- Gloff. in vie. S.Var. — (14 ) — mftratione fieri confuetis > vidtitare cogebantur, quibus aliunde ad vitam a-gendam nihil fuperefie videbatur, hinc-que contigit, quod ipfa egellate compellente, fi non diredte, etexpreffein Sacramentorum adminiftratione, indi-redte tamen, et tacite dandi necefiitas occafione quorundam Sacramentorum infinuaretur; adeo, ut ipfis laicis quali perfuafum fuerit, oblationes illas non elle voluntarias fed necelfarias, quia et Epifcoporum audforitate definitae vide-Conc. Co- bantur. Concilium Colonienfe Ann. 1^36 ion.p. 8. ita decernit: Certa, ac competens fub-miniftratio vidtus, et veftitus fiati id-que ad eum modum, ne in adminifiran-dis Sacramentis quidpiam exigendo o-neri fint Parochianis, aut cibum vica-tim difcurrendo emendicare cogantur, quo nihil turpius, aut fordidius. c „ 33. Et infra: Laudabiles confuetu- dines in civitate Colonienfi pro Parochorum fufientatione, per viam taxationis introduBae obferventur, donec ipfis Parochis de vidtu magis fufficiente fuerit provifum: Haec jura videntur in compeufationem Decimarum peribna-lium fuccelfilfe, tenenturque Ecclefiae Miniftri in illorum jurium, et oblationum receptione, et petitione eam fal-tem fervare modeftiam, et circumfpe-dtionem, ne avaritiae, turpisque quae-llus notam incurrant, qua ipforum apud - (IO - Laìcos minifterium vituperetur, et Sacramentorum, flliorumgue Sacrorum üfus viieicat. *34. Procul dubio et confultiffimum foret, ut, miffis illis juribus, neceffi-tati inopum Paftorum ali unde provideretur , vel per collationem Decimato-rum , qui proventus Parochiales fuos fecerunt , vel per cenfus, et penfiones aliarum Ecclefiarum, quae uberioribus reditibus abundant. Juxta fententiam S.Apertoli: Inpraefentitemporeveftra rr.Cor.g. abundantia illorum inopiam fuppleat ; ut et illorum abundantia veftrae inopiae fit fupplementum, ut fiat aequalitas , ficutfcriptum e fi : qui multum , non abundavit, et qui modicum, non minoravit. f3i. Inter haec, aliaque argumenta, quid ad rem fandioris difcipliuae falu-brius facit, quam fententias Patrum, quae omnem turpem quaertum, fpeci-emque mali a l'acro minifterio Sacramentorum rejiciunt, faepius relegere ? Ait Matth. 10. Chriftus Dominus diferte : Gratis ac-tepifiis, gratis date. En Decretum Concilii Trullani ! Ut nullus fiye Epifco-pus, five Presbyter, fi ve Diaconus — ejus participationis gratia, obolos, nel quamvis aliam fpeciem exigat: non e fi enim venalis gratia, nec pro pecu-utis fpiritus fanSiificationem imparti-Wur, fed ea iis, qui digni funt, abs- Cone. Tnill. c. 23. S. Gelaf. ep. ad Epifc. Lučan. c. 3. Conc.ìVTo- giinr. Tit. 92. c. admures. Synod, Narb. c. 13- que tilia eft calliditate communicanda i fi quis vero exigere.vifusfueriti de-ponatur ■> ut fimoniaci erroris, et maleficii aemulator. S. Gelafius decernit : Quoniam, quod gratis accepimus, gratis dare, mandamur, et ideo nihilpror-Jus a praediStis occafione cujuscunque Sacri exigere moliantur, quo vel paupertate cogente deterriti, vel indignatione revo cati, redemptionis fuaecau-fas adire defpiciant. Quid concilii Mo-guntini deann. 1^49. Decreto aequius '? Execrabilis, inquit, qnorundam Sacerdotum avaritia usque ad Sacramentorum ipforum contemptum, et injuriam nonnunquam irrumpit , dum fine numerato pretio conferre Sacramenta detrectant. Quorum pravam cupiditatem , facris etiam Conciliis invijam, et damnatam comprimere volentes, omnibus nobis fubjeflis Parochis, feu Ec- < clefiarum Minifitris ferio prohibemus, ne quid de-Sacramentorum adminifira- 1 tione, velante, vel poli, a quoquam velut debitum aut exigant, aut reci-piant— fed ultro etiam id oblatum*, quafi non debitum modefte recufent. Inquit Ann. 1609. Synodus Narbonen-fis: Jd haec noverint ReSlores anima- 1 cum Sacramenta fint dona Dei 1 rum ■ liber alit er, et gratis con ceffa, nonfo lum fine labe fimoniae, verum etiam fine avaritiae fufpicione effe exhibenda- Juxta JuxtaDecretumCoiicilii Mediolanenfis I. Cum Sacramenta Eccleßae non folum fine fimoniae labe-, verum etiam fine a varitiae fufpicione praebenda fini-, caveant omnes, nein eorum adminifira-tione, quid quam exigant,» aut etiam verbis, vel fignis dir e file, vel indir e-file prodant. * I. 2 3 TITVLVS II. De Baptismo. CAPVt I. Di Éa\itismi NectjJttuU. eie. I. Pronuntiat in Evangelio Dominus » hifi quis renatus fuerit ex aqua, et Spiritu fanfito, non pote fi introire in re-, gnum Dei. Et alibi : Euntes docete o-innes gentes, baptizantes eos in nomine fiatris, et filii, et Spiritus fan-fiti. 2. Inde Baptismus Sacramentum re-gèneracionis, per quod in adoptionem ^iliorum Dei tranfire oportet, dicitur. Repreilit Synodus Tridentina recentio-rum haereticorum errorem, ^ui obtendebant, Baptismum effe liberum, hoc efi non neceffarium adjalutem. 3. In Capitularibus Regum Franco-rtltn Decretum ett. Si Presbyter ordi-natus deprehenderit, fe non effe bapti- ^an-EPytn Eui. P. IT. B Cone. Medio!. Tit. de iis, f quae ad Sa er. Adm. Joann. g, Matth.28. Trid. reir. 7. deBapt. c. 5. Capit. Mb. 6. c- 94. xatum, baptizetur, et ordinetur iter-min. Gratianus hancfententiam Concilio Compendienfi fuppofuit. c. 60. /. q. i. 4. Sic et Innocentius III. decidit, Presbjfteri, qui le comperit non elle in legitima forma baptizatum, ordinationem 1'ulcepto Baptismate iterandam elle? quia non intelligitur elle iteratum, quod ambigitur elle lačlum. c. 3. de Presi7, mn Bapi. <). Bonifacius Vili, diferte declarat, Baptismum elfe fundamentum, et januam reliquorum Sacramentorum. Quia inftar cujusdam generationis non poteft non elle principium reliquorum remediorum* t. 2. de Cognat. Spirit, in 6. 6. Supereft nobis ex Innocentii III. Decretali argumentum praefumptionisi quod de illo, qui natus de Chriftianis parentibus, et inter Chriftianos eft lideli-ter converlatus, adeo dubitandum nor fit, eum fui(fe baptizatum, ut haec prae-fumptio pro certitudine üt habenda, donec evidentiilimis forfitan argumenti! contrarium probaretur, c. 3. de Presb non Bapt. 7. In reliquis arg umentis tum veter ris, tum novi juris triplex Baptismus ordine ad conleqnendam falutem diltifl' guitur; utpote Baptismus fluminis, flaminis , et ianguinis. Veteres lententia5 S. Auguftini Gratianus in luo Decreto rey liquit, c. 34. et 37. D. 4. de Conf. g. His argumentis refcripfit Innoceii-ius III. Cremonenfi Episcopo, ut prò Presbytero) defuncto fine unda Baptismatis , in Eccìetia pia fuffragia fierent) quia in S. Matris Ecclefiae fide) et Chri-iìi nominis confelìione perfeveraifet) ut de Haptismo tiaminis juxta lentendas Patrum nullus dubitare polPet. c. 2. de Presi, non Bapt. 9. Suffragatur Baptismus flaminis) et fanguinis ad falutem ) ii Sacramentum Baptismi per aquam haberi non pofiit. Quippe Baptismus fluminis efl: verum Sacramentum regenerationis. Ait Concilium Tridentinum: Si quis dixerit 1 aquam veram', et naturalem non effe de neceffitate— anathema fit. 10. Repreffit Innocentius III. eos » qui quondam parvulos) quos in articulo mortis propter aquae penuriam) et Sacerdotis abfeutiam aliquorum limplici-tas ialivae Confperlione liniverat) legitime baptizatos exiftimabant. c. 5. de Bapt. 11. Novo jure praefcripfit Alexander III.) ut Baptismus aquae per illam formulam adminiftraretur: Ego baptizo te in nomine Patris, et Filii, et Spiritus fanSti; utpote) ut ačlus) qui per Miniltvum exercetur, fuflicienter exprimeretur. c. i. de Bapt. Trid. feir. 7. deBapfo c. 2. Jacob. Goar. P.355- S. Cypr, cp. 75- 12. Atque haec efi: formula la ti nae Ecclefiae, quae in Sacramentario S. Gre-goni lupereft. Graeci utuntur formula: Baptizatur fervus Dei N. in nomine Patris, et Filii, et Spiritus fanet i, nunc, et femper, et in faecula faecularum. Arnen. Probavit et hanc formam veluti fuHicientem Eugenius IV. in Decreto unionis pro Armenis. 13. Veteri more ritus immerfionis in utraque Ecclefia fere communis fuit, ut affufro nonnifi extra ordinem recepta videretur. Unde apparet, inquit S. Cyprianus , afperjionem quoque aquae in-far lavacri falutaris obtinere. Super-vetus immerfionis ritus adhuc in Ecclefia graeca. In Ecclefia latina monet Rituale Romanum Pauli V., lingularum Ecclefiarum confuetudinem effe retinendam , ut tamen et per affufionem , vel afperfionem tam notabilis quantitas a-quae corpus baptizandi contingat, quantum opus eft, ut vera ablutio cenferi pollet. 15. Rituale Romanum praecipit, a-quam fuper caput affundi, in quantum fieri poteft. Nemo, inquit, in utero matris claufus baptizari debet. Sed, fi infans caput emiferit, et periculum mortis immineat, baptizetur in capite; nec poftea, fi vivus evaferit, iterum erit baptizandus : At fi aliud membrum emerferit, quod vitalem indicet mO' — (21) — Um, in illo i fi periculum immineat i baptizetur, et tunc, fi natus vixerit, erit fub conditione baptizandus. — Si vero ita baptizatus mortuus prodierit ex utero, debet in loco facro fepeliri. if. Refert Jacobus Goar? inEcclefia Sui,r' graeca, quoad obfervare licuit, puerum fedentem in pelvi, ad cubitum profunda, ter fuperinfufa non modicae quantitatis aqua calida purificat ; vel certe ne aquae copia obruatur, et nimium forte epotet, pronum pofitum, et finifira in ventre fuftentatum Sacerdos capite, et toto corpore faln-taribus aquis abluit, et luftrat. 17. Juxta Canones Apoftolorum trina immerfio praeferipta eft c. 79. Alii aliquando una merfio placuit, c. 82. Ex lententia S. Gregorii de trina, vel una merfione baptismatis nihil verius re-fponderi poteft, quam quod in una fide Nihil officit fančtae Ecclefiae confuetudo Viverla, c. 80. D. 4. de Confi 18. Recentioribus faeculis inter Epi- Capt. 2. icQpum Claromontanum Pontium, et yaeJorM Tliomam Epifcopum Tornacenfem ex- ‘,pr‘ arfit controverfia, an baptismus collatus fimpliciter. per verba : In nomine Patris, et Filii, et Spiritus fianSU va- jidus effiet? Contendebat Thomas* rejena verba: Ego te baptizo, nec in Evangelio praeferipta ede, nec in fan- Cap. 3. DeMinift Bapt. Tertul. d< Bapt. c. 16. S. Hier, adv. Lucifer. Cone. Veron, c. g. étis Patribus exprefla reperiri, in reliquis perluafus, ut hanc cianfulam, quae a baptizantibus debet, etfoletdici, ici-licet: Ego te baptizo venerandam elle, et obfervandam, cum mater Ecclefia , inquit, fic induxit, ut ejjetdefolemni-tate minifierii, non de fubflantia Sa-cramenti etc. 19. Novo jure Baptismus fubhac formula : In nomine Patris, et Filii, et Spu ritus fan FI i collatus declaratur invali-1 dus, fi baptizans, (v/e Sacerdos, fi ve Laicus, non exprclltnt : Egotebapti* zo, ut aótum minifi cnalem innuat, c. 1. de Bapt. 20. Jure veteri Epifcopus Baptismi proprius Minifter habebatur. Ait Tertullianus : Dandi Baptismi jus habet fummus Sacerdos, qui eft Epifcopv. : ; dehinc Presbyteri, et Dicconi, nort tamen fine Epifcopi auStcntate. £t S. Hieronymus: Sine Chryswate, et Epifcopi juffione neque Presbyter, ne/ que Diaconus jus habent baptizandi. 21. Saeculo Vili. Synodus Verone«' fis decernit : ut omnes Presbyteri, qé in Parochiis funt, fub poteftate Epi' feopi effe debeant, et de eorum ordì' ne nullus Presbyter praefumat in ilD Parochia baptizare, vel Miß as celebri re fine juffione Epifcopi. 22. Novo jure Presbyteros titulo«1 curae ab Epifcopo impetrare oportet > qua adepta jus Parochis perpetuum, efc proprium obtingit, in ibis Parochiis 1'uos Pavo chi an os baptizandi, ut ab Epi-fcopo citra juftam caufam prohiberi nequeant. Juxta Pontificale Romanum Pauli V. legitimus Baptismi pro fua Parochia Minifter efl Parochus, vel alius Sacerdos, a Parocho, vel Ordinario delegatus. 23. Presbyteris, et Diaconis in ipfa Ordinationum formula alligna tur officium , fi Parochus, vel Ordinarius cou-celferit, iblenmis Baptismi. Supereft fub nomine Hormis ’ae vetus Decretalis eo tenore : Si quis baftixaverit, aut aliquot divinum officium exercuerit non ordinatus, propter temeritatem abjiciatur, et nunquam ordinetur. Refert, c. i.de Cler. non Or din. minifi. 24. Urgentecafu neceffitatis, etilne caeremoniis defeétu Clericorum Laici quoque rette baptizant. Juxta Termi- Termi, lianum enim quod ex aequo accipitur, r,1Pr-c-I9-ex aequo dari potefi; Sententiam S. Auguftini refert Gratianus c. 21. D. 4. de Confi. 2?. Decernit Concilium Eliberitanum* Cone. peregre navigantes, aut fi Ecclefiain Ellb> c-38-proximo non fuerit, pojfie fidelem, qui lavacrum fiuum integrum habet, nec fit bigamus, baptizare in nece filiate infirmitatis pofitum Catechumenum. Utpote ut ex multis Laicis praeferatur f ille n qui poenitens j aut bigamus non ( fit. V 26. Concilium CarthaginenfeTV. ve- t tat mulieres conferre Baptismum, ut- « pote publicum, et folemnem, atque / extra calum neceffitatis. c. 20. D. 4. de Conf. Et ibi Gratianus, qui- et ob fer- p vat, in caufa neceffitatis et foeminas t baptizare polle juxta Decretum Urba- v ni. c. 4. XXX. q. 3. 1: 27. De Baptismo haereticorum inter a S. Cyprianum, et S. Stephanum olim e grandis controverfia emerfit. In Deere- P to Gratiani fuperfunt rationes S. Cy- t priani c. 20 I. q. 1. Vicit has progreifu f temoris fententia S. Stephani, quam E fuam veluti jam decilam fecit S. Au- e guftinus C 28.29. et 34. D.4. de Conf. s.Auguft. 28. De Baptismo, quem infidelis. E L. 2. vel Judaeus contulit fuoaevo et S. Au- E Parmén. guftinus dubius haefit. Saeculo IX. et c c. 13: hanc quaeftionem decidit Nicolaus I. ad x coufulta Bulgarorum referibens, reba- c ptizationi locum haud etfe. c. 24. D. 4. i de Conf. 1 29. Hinc paffim omnia Ritualia, et ^ Paftoralia recentioris aevi monent, * quemlibet hominem in cafu neceffita- ^ tis Baptismi Miniftrum effe ; quod fi c plures, qui baptizare polfunt, adfint, f illi ordini Rituale Romanum locum fa- 1 city ut, ß adfit Sacerdos9 Diacono t ir praeferatur. Diaconus Subdiacono, m Clericus Laico, et vir facminae-, nifi ■pudoris gratia deceat facminam po-2- tius, quam virum baptizare infantem t- non omnino editam, vel nifi faemina ie fciret formam, et modum baptizandi, le 30. Quum veteri more folemnis Ba- > ptismus pene folis Epifcopis refervare-is tur, fere in sola Ecclefia Cathedrali> t- vel certe baptifterio illi conjunéto publicus Baptismus adminiftrabatur, donec ■r aufto fidelium numero etiam in una, n eademque civitate plura baptifteria in > principalioribus Ecclefiis conftrui opor- - teret. Quae inde finit Baptismales addif-u ferendam aliarum Parochiarum, quae 1 Baptifterio deftituebantur 5 dičtae. c. 54. - et aut aliquod ab hominibus incommodum devitando, quorum of-fenfionem, aut inimicitias reformidat, vult fieri Chriftianus, non fieri vult potius, quam fingere. 36, Ablbluf j rtatione Audientium a-fcendebatur ad clalTem Orantium •> aut genullečdentium, quoniam precum » et exorcismorum, qui fu per Catechumenos effundebantur, confortes, partici-.pesque fiebant, donec proceffu Litur-giae ab Ecclefia midi fierent, dicente Diacono: Quicunque Catechumeni di-fcedite. Interim habebant et hi fuos Ma-gifiros, et Catechiftas, qui eorum uberiori inftra&ioni vacarent, fmgulorum-5 que profeótui invigilarent. Decernit ’ Concilium Neocaefarienfe : Catechu- ’ vienus, fi Dominicum ingrediens, in f Catechumenorum ordine fteterit, is ' autem peccat: fi. genu quidem fi,eStens-, 1 audiat , (ideft, in ordinem Audien-' tium rejiciatur ) fin autem etiam audiens • adhuc peccet, extrudatur, id elt, ab-folute ab Ecclefia in fortem Paganorum l’ expellatur, et abjiciatur. 37- Qui expleta hac Statione > idonei ^ a fuis Catechiftis judicabantur, ut Ba-r ptismum perciperent, hi fub horum fi-ß de, et teftimonio Epifcopo praefenta- 1,1 bantur, daturi fua nomina, ut annota-r rentur inter illos , qui Baptismum pe-! Cone, Neocaef* c. 5* s. Md. L. terent. Juxta S-Ifidovum Competentes z- de didi funt, qui jampoft doSlrincm per-Tgccil fertam fidei, po fi diutinam continentiam c. 21. vitae, ad gratiam Chrifti percipiendam feflinant. 38. Plerumque initio Quadragefimae, nominibus dandis locus, et tempus fuit. Cone. Praecipit Concilium Carthaginenfe IV. carth.iv. Baptizandi nomen fiuum dent, ac diu J'ub abftinentia vini et carnium ac manus impofittone crebra examinati ha* ptismum percipiant. 39. Siqui horum reiteratis ferutiniis, ad Baptismum fufeipiendum adferipti erant, Elefti appellabantur, atque prope inter fideles jam computabantur. Ait lixdorus : Competentes autem jam pe* . tunt, jam accipiunt, jam catechizan-tur, id efi, imbuunter infirufiiione fidei , et Sacramentorum. Ifiis enim fa-lutare Symbolum traditur, quafi commonitorium fidei, et fandae confejfio-nis indicium, quo inftruSti agnofeant, quales jam ad gratiam Chrifii exhibere fe debeant. 40. Atque ad hanc clafTem per Crucis lignum, ac manus impofitionem recipiebantur. Unde fupereft hujüs ritus memoria , quod juxta Rituale Romanum poft fartam exorcizationem, et varias preces, tandem praevie ante introdurti-onem ad fondem baptismalem fignet Sa- Cerdos infantem in fronte ßgno Crucis? et imponit manum iuper caput infantis. 41. Imprimis Competentibus fidei lymbolum tradebatur? et exponebatur? quia illud ad ingreffum Baptismi reddere recitareque tenebantur. Hinc et hodie Sacerdos procedens ad fontem clara voce dicit lymbolum ? refpondeutibus pro infante Sufcep tori bus, per modum cujusdam profelfionis fidei. 42. Reliquis abrenuntiationibus? quae fequuntur, exprimitur profeflio morum. Quippe veteres cenfebant, non tantum fidei, fed et morum doéfrinam ante Baptismum elle tradendam, quia juxta S. Auguftinum, peccatis prius eft renuntiandum, vitaque mutanda, quam quis ad Baptismum (extra cafum necellitatis) admittatur, ne fanSlum canibus detur. 43. Erant in hac Ratione et frequen-tiores orationes, exorcismi, et manuum impofitiones, xit iis mediantibus Catechumeni a vitiis; et reliquiis veteris vitae perpurgarentur, ad Baptismum digne fufcipiendum uberius parandi. Meminit S- Auguftiiius, Exorcismos, et exfuffla-ttones adhiberi confuevilfe, quia in peccato originali nafcuntur. 44« Jam perpurgatis ad Baptismum minuta quaedam Sacramenta, five Sa-cramentalia praebebantur, ut nimirum per ea ad vera Sacramenta fufcipienda difponerentur. Ait S. Auguftinus : De S. Auguft. de fid. et oper. Kp. 194. ad Sixt. Tresli, ;n- Ca- tHa: ?. Cone. Carth.IH. c. 5. Sacramento fané (fcilicet i'alis) qnijda^ cipit (Catechumeuus) cum ei bene coni’ mendatumfuitßgntuulu quidcu remiti divinarum effe vi/ibìlia, jed res ipfui invifibiles zn eis « ..orari, nec jh ha' bendata effe illamJpeiicrn fan'cüß 'c iaw quemadmodum h òetur in uju quali' bet. Licendum e:. ■ tn, quid fgnificd ille fermo,quem aiu viuquid in ilio erudiat, cujus illa res j ■. 'Uitndinem gerii 4S Statuit ConciLi; 'i Carthag'-^nft III. Placuit per folemniffmos die. Pa-jchales Catehumenis Sacrament um, noti dari, nifi Jblitum fai. Quia , fi fideles per illos dies Sacramentum non mutant, nec Catechumenis oportet muta' ri. Eu originem benedicti lalis, quod hodie in os infantis 1'nb pra et cripta for' mala immittitur. 46. Egreifi e fonte baptismatis albis < quas continuisfeptem diebus velutveiies vulgares deferebant, per totum corpus induebantur. Juxta hodierna Ritualia imponitur capiti neo-baptizati infantis linteolum fub hac formula : decipe vefterfl candidam etc. Superfunt reliquae rationes veteris MyItcrii in Decreto Gratiani c. 91. et 92. L. 4. de Confi. 47.. Neophyti et cereo accenfo pet feptem dies utebantur. Hodie 1'acerdoS Pattino, infantem baptiza tum tenenti) porrigit candelam accenlam, dicens : Jv cipe lampadem ardentem, et irrepre-henfibilis cafro di Baptismum tuum etc. 48. Olim bgptizati, etiam infantes, mox Confirmatione, et Euchariftia donabantur. Hodie Neophytus a Presbytero ungitur in vertice «, tub hac formula: Deus Omninotens Pater Domini no~ ftri ffeju Chrijti et e. rIaec formula rečen tior eh. 49• Defrt noflri aevo benediéfio, et porreftio lačtis , et melis, quibus olim Neophyti ad indicandam myiterium Chriftianae infantiae donabantur. Super-eft tamen vefiigium veteris lolenmitatis Pafchalis, Pentecoftalisque, quod in lignum laetitiae, mulo omi.i jejunio, ve-luti ludtus indicio, per feptem dies fe-ftiva haberetur. Exinde enim eli, quod et apud nos Oélavis inftruantur. So. SuperiuntPattini. Guj enim olim baptizandum Epilcopo praetentabant, Sponfores, et Fideijuifores didii funt, tanquam, qui pro fide, et inftruftione Catechumenorum fidem darent, fponde-rentque. Juxta fpuriam Decretalem Hygini confuetudo Romana eft, quod fin-guli fingulos fufcipiant. c. ioo. D. 4. de Conf. . 51. Quum veteri more plerumque nu-di mergeroiitur, etiam plerumque viri viros, mulieres mulieres de baptismo iulcipiebant. Juxta Confli turiones Apo-llolicas in Oriente praeceptum erat, ut Gap. 5. Do Patr. et obftr. Conrt. Apolt. L, 3. c. 16, C one» Parif. VI. L. X. c. j 9. Syiio(?, Aiiilom. Tit. 3. e. 6. virum quidem fufeipiat Diaconus, rntt' Herein vero Diaconijfa. S 2. Reliquum Sulbeptorum offici uni iliverfum fuit nimirum Neophytos tum fidei myiteriis, tum do ótri nae praecepiis privatim inftruere, iiTftruótosque tuffici enter Epilcopo ait Baptisnium offerre. Hos et ex fonte regreffos futeipiebant? et alba vette operiebant. Juxta Decretum ConciliiParifientis VI. uti Parentes filios fuos, ita et Patrini eos, quos de fonte lavacri fiuficipiunt, erudire Juni' mopere fiudeant. 53. Synodus Colonienfis Ann. K36. Suficeptores infantis memores e fleprae* cipit, quod ipfi fint, qui Ecclefiae no* mine, et in fide Ecclefiae Chrifti parvu* los offerant per Baptismum, ac Je pro-pemodum pro pruvulis Fidejujjores confiituant, nomine parvuli rcj'pon-dentes: Quem etiam, pofiquam adoleverit, Symbolum fimul, ac Orationem Dominicam edocere, atque vitam Chri-fio, ac profiejjione in Baptismo faffla dignam perpetuo agere, Jaltem , ubt id neeeßitas poficere videbitur, cohortari non omittent. 54- Hinc Synodus Audomarenfis Arni, mandat Palloribus» ut videant» quibus tenellas Chrifii oviculas credant: cav eant que, ne quosvis ad hot ojficii minus admittant, et parentes moneant, ne quosvis promificue eligant» gant; verum eos tantummodo s de quibus probabile fiat, fore, ut praejient id quod promittunt. Et infra : Idcirco confuitum foret, abrogare prorfus illam munerum offerendorum confue-tudinem, quemadmodum EdiSlo Cae-J'areo Caroli V .aliquando cautum fuit. S5- Caeterum ab eo munere rejiciuntur haeretici, excommunicati, crimi-nofi, rudes, qui ipfimet nefciunt ea, quae rfocere oporteat Neophytum, aliique, fle quibus conflat, quod hoc officium paf-fim praeftare nequeant, ut qui curaePa-ftoralis, vel alia vitae profellione prohibentur. Juxta vetus Decretum Concilii Antiffiodorenfis non licet Abbati, vel Monacho inde de Baptismo fufcipers filios. Refert, c. 103. D. 4. de Conf. 56. Veteribusfatvulgare fuit, quod Parentes fuos proprios filios ex Baptismo levarent. S. Caelarius Arelatenfis tefta-tur, quod, quia infantes per fe minime profiteri pojjunt, Parentes ipfornm pro eis FidejuJJores exiftant. Deliit vetus ufus, poftquam impedimentum di-timens ex cognatione fpirituali indučtum luit, tn Concilio Moguntino Ann. 8 i3-uiferte ftatuitur, ut nullus proprium filium, aut filiam de fonte baptisma-tis fufcipiat. Nec Commatrem ducat uxorem, filiolam, aut illam, cujus filium, vel filiam ad Confirmationem du~ Vm-h[m V.Kri.e.U' e S. Caef. Arei, hom. 12, Gonc. Mog. c. 55- Synod. Colon, c. 4. Cap. 6. DePurif. puerper. xerit: ubi autem faSium fuerit 9 fepa* rentur. t7. Recentiores Synodi obftetricum juttam cautelam commendant, tum, ut Baptismi rite conferendi jufta fcientia polleant, tum, ut reliquae luae artis peritae fint. Synodus Colonienlis Ann. 1280. praecipit, ut, fi certum fit, quod mulier praegnans moriatur, tenatur os ejus apertum, et cum magna cautela uterus ejus aperiatur : et fi infans fuerit vivus, educatur, et baptizetur. 58. Invaluit exemplo B. Virginis et in Chriftiana Religione, quod mulieres Chriftiane, legitimum partum enixae, le in Ecclefia purificandas filtere vellent, licet veteri lege Moyfis neutiquam tenerentur. Ait S. Gregorius: Si mulier eadem hora, qua genuerit, afiiura gratias intrat Ecclefiam, nullo pondere peccati gravatur. Refert, c. 2. D. ante Ecclefiae fores id profejf fumus : declaravimus enim, nos Jatanae, et mundo renuntiare, et £fe-fu ChrifiO' totos nos tradere. Qtwdfi, ut Chrifiianae militiae adferibemur, tam fanSla, ac folemni profejfone nos 1pfos Domino noftro devovimus, quo fupplicia digni erimus, fi, poftquam Ecelefiam ingrefii fumus. Dei voluntatem, et leges cognovimus, poftquam' Sacramentorum gratiam percepimus, ex mundi, et diaboli praeceptis vixerimus ; perinde, ac fi, cum Baptismo abluti fumus, mundo, et diabolo, non Chrifto Domino, ac Redemptori, nomen dediffemus ? * *• T I T V L V S III. De Sacramento Confirmationis* CAPVT I. ■D« O i fpofitionibus. *• Olim Confirmationis Sacramen-L . rn°x fufeeptum Baptisma infeque-n, Ä adeo ut vix fideles, autChriftiani audiiiient, qui Confirmationis Sacra-mentum nondum fufeepiflent. Quippe Sa-ramentum hoc inftar cujusdam perfc- Con. Laod, e. 48. S.Carol. inftruft. de Confimi, p. 420. edit. 168$. étionis ad Baptismum referebatur. Ait Concilium Laodicenfe: Quod oporteat eos, qui illuminantur, pqft Baptisma inungi fnpercaelefli Chrysmate, et effe regni Chrifti participes. 2. In veteribus Scripturis hoc Sacrai mentum paffim manus impofitio , aut Chrysmatio appellatur. Novo jure Confirmationis nomen praeplacuk, quia per hoc Sacramentum Spiritus fandius datur ad robur, et augmentum, c. un. §. 4. de Sacr. UnEt. 3. In Ecclefia graeca fuperefi: et hodie veteris ufus obfervantia, quod mox poft Baptismum conferatur Confirmatio. Juxta Rituale Romanum et in Ecclefia latina de Baptismo adultorum praecipitur : Si adfit Epifcopus, qui id legitime prae-ftare pojfit, ab eo Neophyti Sacramento Confirmationis initiantur. 4. Caeterum praevalente quotidiano Baptismo infantum confultius vifum fuit, Sacramentum Confirmationis in prove-étrorem aetatem, v. g. feptennium differre, ut melius fiifcepti Sacramenti memores effe poffmt, nifi ex rationabili caufa, forte propter diaecefeos amplitudinem , Confirmanti aliud videatur. Praecipit S. Carolus, ut Parochi fuas plebes de hoc Sacramento rite infimant. Illuduero,inquit,maxime hortabitur Parochus, ut /e, cum hoc Sa- tramenio Spiritus S. gratia uberrime conferatur 9 ad eam confequendam je* juniis-, eleemofynis, q ui per facultates, et vires pojflint, aliis que pietatis officiis, et operibus parent; atque imprimis frequentiore, et ar dentior e orationis religiofae ftudio devote fefe exerceant, exemplo SS. Apofioloruni, qui, dum exfpenarent Spiritum fantium, per fever antes erant in oratione, et jejunio. 6. In Concilio Meiiiolanenfi IV. mandat S. Carolus Palloribus, ut paucis ante miniftrationem diebus Parochus, in cujus parochia hujus Sacramenti ad-miniftratio indicitur, primo Orationem publicam mftituat, ut fui divinae gratiae dona uberrime recipiant. 7. Synodus Audomarenfis primas partes fui officii Palloribus explicat, ut fub-ditos Juos fedulo moneant, quo pueros fuos, nondum Confirmationis /'aeramento infignitos, qui quidem fextum fuperaverint aetatis annum, ad illud reverenter fufeipiendum praeparent, edoSlos orationem Dominicam, etfym-bolnm Apofioloruni, quantum fert aetas, atque capacitas, jejunos, fi permittat valetudo, confeffione expiatos, fi doli fint capaces, corporis habitu, et capite imprimis mundos. Inde nonnullorum jufta cautela commendatur, quod neminem ad Confirmationem fu- Cone. Mediol. P. S. Tit. de Vifnat. / ~ ( 40 ) — fcipiant, nifi teftimonium a fuo Parocho meruerit. yeivr''!* 8. Concilium Tridentinum, repreffis Confim. " erroribus Novatorum, inter caetera et Trid.feiir. illud dogma declarat. Confirmationis Conii"de ordinarium Miniftrum effe Epifcopum. n rm' Siquis inquit, dixerit, Janctae Confirmationis ordinarium Miniftrum non effe f ohm Epifcopum, Jed quemvis firn-plicem Sacerdotem; anathema fit. 9* In Decreto Gratiani comparent fpuriae Decretales, quae id genius Mi-nifterii diferte Epifcopo vindicant. Ait Pleudo-Eufebius: Nam, fi aliter prae-fumptum fuerit, irritum habeatur, et vacuum , et inter eeclefiafiica nun-, quam reputabitur Sacramenta. Refert, e-1, 2, 3. et 4. D. <). de Confi. innoe. i. _ 10. Supereft purior fons veteris ju- Decenr ris ™ Decretali Innocentii I. De confi-^ eceiu. glandis vero infantibus, inquit, ma- nifeftum eft, non ab alio, quam ab Epifcopo fieri licere. Nam Presbyteri licet fint Sacerdotes, Pontificatus tamen apicem non habent. Haec autem Pontificibus folis deberi, ut vel confignent, vel fpiritum Paracletum tradant, non folum ecclefiaftica confuetudo demon-ftrat, verum et illa lectio Hctuum Apo-ftolorum etc. ii. In Ecclefia Orientali viget tamen et hodie ufus, quod Presbyteri baptiza-tos in fronte confignent. Aegre inaudiit — (40 — S. Gregorius > quod hic mos aliquando in Sardinia receptus elfet. c. 19. i). 4. de conf. Alt poftquam S. Pontifex certior faòtus eft, Sardos a veteri more revocari non poffe, indullit* ut tibiE-pifcopi defunt. Presbyteri etiam in fronte baptizato s Chrysmate tangere debeant. Refert, c. t. D. 9 <>. 12. In Concilio Florentino recruduit controverfiaQuare Pontifices non inungerent f aero Chrysmate, fed Sacerdotes; cum hoc Pontificibus jit datum? Subditur mox in textu : Haec a Latinis objeSla Mytylenfis canonice omnia, legitimeque diffolvit. 13. Innocentius III. haud tulit» quod latini Presbyteri Conftantinopoli ad morem orientalis Ecclefiae fibi Sacramentum Confirmationis conferre arrogarent, quia Latinis fequendus eft ufus latinae Ecclefiae. c. 4. de Confuet. 14. Inde oportet inter Miniftruni ordinarium » et extraordinarium, vel delegatum diftinguere. Minifter ordinarius Confirmationis eft folus Epifcopus. Alii Sacerdotes extraordinarii Miniftri effe poffunt. Eugenius IV. ita fuppofuit : Engen. legitur, inquit; tamen aliquando per -dpoftolicae Sedis difpenfationem jim- pro Xr-plicem Sacerdotem Chrysmate, per E- men-pifeopum confecrato, hoc adminifiraffe Sacramentum Confirmationis. • Cone. Telet. C. 20. it. Refert Gratianus veteres Cano\ nes, qui vetant Presbyteris Chrysrni conficere, c. i. & 2. XXVI. q. 6. Juxt» Decretum Concilii Toletani I. Epifco po fané omni tempore licet ChnjsnU conficere. En difciplinam faeculi V. quamvis et eo canone praeceptum fiti ut de fingulis Ecclefris Diaconi ant< diem Pafchae deftinentur ad Epifcopum confeétum ab Epifco po chrysma recep turi. 16. Antiquae, quae tamen putantui fpuriae, Decretales praecipiunt, Chrysma elfe conficiendum ab Epifcopo c. 18 B. 3. de Confecr. Hic ufus faeculo Vili receptus videtur, quia tum in Sacramentario S. Gregorii, tum in veteri Ordine Romano, tum in aliis illius aevi auctoribus pallini relucet. 17. Statuit Concilium Carthaginenfč IV, ut Presbiteri-, qui per diverfa! Biaecefes Ecclefias regunt, non a qui' buslibet Epifcopis, Jed a Juis, nec pel juniorem Clericum, fed (juxta Gratianum omni anno ) aut per feipfos, ani per illum , qui Sacrarium tenet, anP Pafchae folemnitatem Chrysma petant Refert, c. 4. I). 95. 18. Saeculo IX. Hincmarus teftis eft> Parochos ab Archidiaconis aliquando chrysma recepilfe. Reliqua veterum Canonum cautela fuit, ut vel pro balfamoi vel pro luminaribus emendis nihil 3 Presbyteris, Guysma petentibus, exigeretur. c. ici, 102, 103. et 106. I. 9. i. 19. His argumentis novo jure declaravit Innocentius III. fimoniacam eile confuetudinem quorundam Epifcoporum in Provincia Cantuarienfi, quod exigeretur peccunia pro Chrysmateidque per anticipatam folutionem: ne viderentur pro Chrysmate accipere, c. 36. de Simon. 20. Ait S. Cyrillus: Quemadmodum fanis Euchariftiae pofi S. Spiritus invocationem non amplius eß panis communis, fed eft corpus Chrißi. Sic et S. hoc unguentum non ampiius eft uji-guentum nudum, neque, {fi quis ita appellare vellit) commune, poftquam jam confecratum eft, fed eft Chrysma Chrifti, quod adventu Spiritus fanSU per ipfius divinitatem energiam habet. Quo frons, et alii fenfus corporis — fymbolice inunguntur : eft corpus quidem ifto vifibili unguento perungitur : animavero fanSlo vivifico Spiritu fan-ftificatur. 2r. Hinc patet, ufu OrientalisEccle-fiae non tantum frontem, fed et alios fenfus, v. g. oculos, nares, aures, et pedes in Sacramento Confirmationis perungi. Ait S. Cyrillus: ac inde quidem fronti illinitur, ut eum a vobis ab-ft^rgatpudorem, quem primus homo Cap. 3. De Ritib. Confirm. S. Cynll. Catech. 3. Myftag. Supr. trans gr e ff or perpetua circumferebat ■> fimulque efficiat, ut poßitis vultu non velato gloriam Domini intueri. Deinde vero aures unguntur i ut ad audiendum divina myfieria aures accipiatis etc. 22. Conveniunt Graeci, et Latini > quod fignent, feu ungant figno crucis. Quippe juxta monitum S. Caroli memi-nille oportet» illo figno crucis , quo Chriftus triumphavit, chrifiianum hominem, in cujus fronte dum confirmatur, in numerum adfcribi fortiffi-morum ejus militum. 23. Unétionem Chrysmatis tum apud Graecos» tum apud Latinos praecedit o-ratio, quam Epifcopus recitat expanfis fu-per confirmandos manibus,quibus idem re ipfa indicatur, ac fi diceretur» impofitisfu- s.Auguft. per confirmandos manibus. AitS. Augu--l" ftinus : Quid enim eft aliud manusimpo-fitio, quam oratio fuper hominem. 24. Divulfa a Sacramento Baptismi Confirmationis adminiftratione Patri-nos» et Matrinas aeque, ac ad Baptismum placuit allumere, inter quos impedimentum dirimens coniti tui tur. Nonii ullibi hic ufus exoluit : alibi recentiores Synodi confiliunt Parentibus, ut» quantum fieri poteft, cognatos, aut affines, aut Clericos in facris Ordinibus coniti-tutos in Patrinos feligant : Ne multi' plicentur impedimenta Matrimonii. 1. 3. de Bapt. c. 16. — < 41 > — 2f. In latina Eccleüa Chrysma per modum crucis fronti confirmandi illinitur praefcripta formula: Signo te figno Crucis et confirmo te chnjsmate /alutis innomine Patris, et Filii, et Spiritus /ancti. Quo tempore haec formula innotuerit, apud Interpretes incertum eft, quorum et plures praetendunt, formam hodiernam graecorum elle : Signaculum doni Spiritus fancli. 26. In reliquis recidit ad officium Epi-fcoporum providere, ut, poftquam Confirmatio a Baptismo disjunóta, in pro-vedtiorem aetatem differri caepit, nemo, quantum fieri potei!, tam falubri Sacramento deltimms decedat. Quippe, ut ait Farvacquius Arniacanus Primas Farvacq«. Hiberniae, qui Sacramentum Confir- ^ y-inationis retardant, finequo plurimi c" 3°* /uorum Jubditorum ab hac luce recedunt, graviter valde coram Deo delinquunt. 27. Synodus Bufcoduuenfis in Belgio synod. monet: Dum hoc Sacramentum mini- Uufcod. ftratur, non modo, qui illud /u/cep- c'7' turi fiunt, quippe eos, velut Patrini offerunt, /ed, quotquot etiam prae-/entes /anSlo illi minifierio ad/unt, /anSte, pieque orent, ac Jumma animi intentione /pectent, quod in illa /o-lemni minifierii celebritate peragitur ; tum vero mente reputent caeleftia illa Spiritus /ancti dona, quae illius Sa- Cone. Medici, c, 8# I. Vetr. 5. ad Ephel'. 6. • S. Cypr. ep- 3« eram enti virtute fidelibus impendun* tw, imprimis que tacita meditationi videant, quas in illis progrejfiones habeant, et an vitam agant tanta eae-lejlium donorum ubertate dignam ? 28- Concilium Mediolanenle V. fub S. Carolo tum claufulam, quae nominis mutationem fpečtat» his rationibus explicat : Ut, qui haStenus non ad nor-mam Chrifri Domini vitam injlituit •> jam abje'clo nomine hujusmodi, depo* Jitoque veteri homine, et antiqua fio* cordia, rurfusque novo, acJanSlo fufeepto nomine , virilem inJan'cìe a-gendo conftantiam perpetuo deindi praejiet. *29. Atque hac, vel alia occafione ad ftabiliendam lančtae vitae conftantiam, quid Palloribus conliiltius, emani inter tanta pericula reliquarum ledu* čtionum, et tentatioiium plebes ad veterem frequentiam eliciendi vivam fidem atihelcere '? Ait S. Petrus ; Adver-Jdrius vefier diabolus, tanquam Leo rugiens circuii, quaerens, quem de* voret, cui refiftitein fide. Quid clarius Tentenna S. Pauli: Propter ea, inquit # accipite armaturam Dei, ut pojfitisre-fijlere in die malo, et in omnibus per* fecit ftare — in omnibus /umentes ficu* tum fidei, in quo pofitis omnia teU nequijfimi ignea extinquere. Juxta S. Cyprianum : Manere apud nos debet Mei robur immobile et flabilis, atque iiiconcufla virtus contra omnes incur-Jus, atque impetus oblatrantium fiu-ftuum, vehit petrae objacentis fortitudine, et mole debet refflere. Ex fen-tentia S. Cyrilli Alexandrini : Oportet, s. Cyriit. ut in fide confirmemus, qui jam in ad Chriftum crediderant, quos fanguine imp. ' Juo acquifivit, fincerosque adoratores effecit. Quid monito S. Auguftini falu- s.Aug. Ijrius? Occipite, ait, filii regulam fi- de symb. dei, quod fymbolum dicitur. Et; cum acceperitis, in corde feribite, et quotidie dicite apud vos: antequam dormiatis, antequam procedatis, veflro fymbolo vos munite. Symbolum nemo firibit, ut legi pojfit, fed ad recen-Jendtm , ne forte deleat oblivio, quod tradidit diligentia. Sit vobis codex ve-ftra memoria. TITVLVS IV. Ve Sacramento Eucharifliae. CAPVT i. Dt Materia, Forma et Minifiro Eucharifliae. I. Elidendis aftibus vivae fidei am pii f-fimum locum praebet augulìillimum P Eucharifliae Sacramentum. Ait B. s. E-Ephrem: Participa immaculatum cor- l,e Vus, et fanguinem Domini in fide ple- d ei “curio i'. non Ivrut. — C 48 ) - nifjlnm, certus, quod agmm ipfuffi comedas. 2. Quippe juxta Oraculum Concilii Lateraneniìs IV. Chrifti corpus, et Sanguis in Sacramento Altaris fub fpe-ciebus panis, et vini veraciter continentur, tranfubftantiatis pane in corpus , et vino in fanguinem potefiatt divina, ut ad percipiendum myfieriurt unitatis accipiamus ipfi de fuo, quod ipfe accepit de noßro- Referc. c. i83' 'de SS. Trinit. 3* Juxta Decretum Concilii Conflati' tienfis firmiffime ergo credendum ejh et nullatenus dubitandum, integrafi Chrifti corpus, et fanguinem tam fui fpecie panis, quam fub fpecie vini ve raciter contineri. Quid dilertius ? i^'lìess* 4' Reliqua dogmata auguftiffimi hujii EÙch! * Sacramenti explicat, illuftrat, et vifl sacram, dicat S. Synodus Tridentina, inter ali c'declarat S. Synodus : Si quis dixerit fub qualibet fpecie, et fub qualibt ipfius parte non contineri facta fepfi ratione totum Chriftum, anathema fd' j Adječla hac claufula Concilium Catho' , licis reliquit difputare, an Chriftus f j tus eRet in qualibet particula Hofli^ , integrae, nimirum ante leparatione111 , factam. j Eug.iv. Decretum Eugenii IV. declara^ , pro Ann. materiam hujus Sacramenti pro co# j cratione corporis effe panem tri dee# e_t pro confecratione facri Sanguinis effe vinum de vice. Graeci pane fermentato : Latini pane azymo, falva unitate' tidei, et diverßeate dilciplinae, utuntur. Hinc cuiijue ritus fuae Ecclefiae religioie colendus eit. Jure novo latino Presbytero imminet depofitio ab officio, et beneficio, fi in pane fermentato confecrare aufus fuerit, c. 1*4. de Celebr. Miß'. 6. Graeci, Latinique formam hujus Sacramenti in verbis ipiis Domini reponunt. Hodierna quidem latina formula calicis, . quoad tenorem verborum , non eft in Scriptura Iaera, nec in Liturgiis veteribus; e It tamen optima, fiuia exprimit lentum aliarum formularum , quae exftant apud Evangeliftas, et S. Paulum. In Decreto Gratiani u-berius relucent veteres aučforitates, quae_ virtutem, et majeftatem divinorum illorum verborum explicant, c.tf. et paßim. D. 2. de Conf. 7- Minifter hujus SacBpmenti eft Sacerdos. Reprellit Synoflus Nicaena I. nide olim audaciam Diaconorum, quod quibusdam in locis S. Euchariftiam Praefumerent adminiftrare Presbyteris. Huod, ait, nec confuetiid 0 tradidit, ut, qui offerendi poteftatem non ha-! iis, qui offerunt, dent Corpus ■ griffi. Rilerat S. Hieronymus Hilarium 1 Icbismaticum, quod, cum Diaconus ^an-Efytn J. Eccl. P, H, D Menard, ad Sacram. S. Greg. p. 19. Cone, Nicaea. c.iS. S.Hieron. adr. Lu-cif. ( ‘f o ) — ab Eccleßa ree e flit > Jblusque, ut putaU turba fit mundi, neque Eucharifiiani , conficere poflit, Epifcopos, et Presbyteros non habens. 8- Vetus tamen Diaconorum officium fuit, Sacramentum Euchariftiae populo difpenfare. Statuit Concilium Cartha-ginenie IV. Praefente Presbytero, Diaconus Euchariftiam Corporis Chrifti populo, fi neceflitas cogat, juflus eroget. Refert, c. x8* D. 93. 9. Difpenfatio ergo Corporis Chrifti nonnili extra ordinem Diaconis obtigit ; difpenfatio vero Sanguinis Dominici frequentius, et vulgarius Diaconis com-petiit. Veftigium veteris difciplinae ho-die fuperefle videtur, quod Diaconus ic, Miffa folemni calicem una cum Presbytero offerat ; dicit enim Sacerdos ifl oblatione calicis pluraliter : Offerimusi cum inoblatione panis dicatur Angulari' ter : quam tibi offero. 10. Poftquam circa faeculum Xlf-aut XIII. communio LaicorumTub utrS' que fpecie defut, et vetus officium Dis' conorum difpenfandi populo caliceli1 exolevit, hac oocafione jure novo ^ Parochos, titulo curae animarum, recidit confecratio, difpenfatioque SS. Eü' ehariftiae, quia ab iis populum oporte1 Sacramenta percipere. Clem. 1. de M vii. ii. Seafim emerlit libertas a quovis Sacerdote (altem extra tempus Pafchale, SS. Euchariltiam obtinendi. Dum enim in Écclefiis Regularium, aliisque Oratoriis pallini populus ad Sacra admitti coepilìet, confequens viftim fuit, quod» ubi lacrificio in ter eile liceret» ibi et (aera Communio percipi poliet» quia Communio ett quaedam pars ipfius fa-cribeii. Interim indiicreta libertas prae-primis fuffragari vifa efl: multiplici illius Sacramenti profanationi. dum fceleftis quibusque, etiam notoriis peccatoribus via aperta eft, fine ullo repulfae metu ad S. Menfam obrependi ? Quid enim facilius eft, quam negiečfo Parochiali Presbytero, cui ejus vita nota elle po-teft) alium quemquam ignotum Presby-turuin adire, ut ab eo Euehariftia perci-piatur, fpretis tantis Synodorum De-C1'etis, nt publici, ac notorii peccato-res a Sacramento repellantur. I2. Ex inftituto Chrifti Domini eft Euehariftia cibus, et potus animae. Hic enim Ordo elucet fpiritualis vitae, ut, 'luemadmodum per Baptismum ad regnum caelorum generamur, per Con-^mationem roboramur, ita per Eu-c . riftiam nutriamur. Ait Chriftus Do-niinusdiferte: Caro mea vere eft cibus, et > unguis meus vere eft potus etc. 13« Hac confideratione multis faecu-ils ufitatum fuit, quod haec tria Sacra-D 2 Gap. 2. DeSS. Com. Joan. VI. Trii?, fefl", 21. de Comm. cap. 4. In Aa. Mediol, menta per continuam ferìem mox ad-miniftrarentur, ita, ut et ipiìs pueris, in tenera, et infantili aetate baptizatis Eu-chariftia porrigeretur. Superettet hodie vetus ufus in Eicclefìa orientali. [11 Eccle-fia latina veteris ufus meminit Hugo a S» Vičtore, quifaeculoXI.fcriplìt. Puerili inquit, recens natis idem Sacramentum in fpecie/anguinis efl miniflrandum di* gito Sacerdotis, quia tales naturaliter fugere poffunt. 14. Labentibus faeculis a Baptismo fe-cernere Conlirmationem, Communio'1 nemque placuit, ut progrelfu aetatis uberior locus initructionis, et praepa; rationis, ad percipiendum cum majori fruita utrumque Sacramentum, luper-eilet. Hinc S. Synodus Tridentina docet, parvulos, ufu rationis carentesi nulla necejftate obligari ad /aeramen' talemEucharifiiaeCommunionem :fiqui' dem per Baptismi lavacrum regenera' ti, et Chriflo incorporati, adeptafl jam filiorum Dei gratiam in illa a et a' ' te admittere non poffunt. i ^. Pertinet inde ad officium Palio-rum, ut pueros, procedente aetate, de tanto myfterio follicite inftruant, explorent, curentque, ut ad primam coiti' | munionem , cum jufta reverentia, & pietate fumendam, admitti mersati- J tur. Inter alia ftatuit S. Carolus in S/' ( nodo diaecefana XI. Mediolanenfi, ^ Parochi ßngulis nienßbus fernet certa Mnfiituta diei pueros9 qui annos novem attingunt i ad Ecclefiam evocent : figillatimque ad reUlarn confitendi rationem infimant, regulis in facra-rientali libro traditis : Illos autem 9 qui decennium attigerint i hebdomadae ■SepUiagefimae initio accerfant9 et fi-gillatim infimant i atque erudiant ad cognitionemi cultumque SS. Sacramenti Eucharifiiae; doceantquei quam humiliter i et religiofci rev er enter que ad eam /umendam accedant 9 ex regulis item prae/criptis ejusdem libri facra-mentalis. i6. Supereft et in adultis juftae discretioni uberior locus, ut nemo indi-8uus ad S. Menfam accedat. Olim Dia-conus magna.voce, teribili clamore (ut loquitur S. Chrjrioftomus) tanquam praeco trnšnum tollens in aitimi flans vxcelfus, et omnibus manifefiusi clamabat: sancta sanctis ; quafidiceret; fi quis non efi Sanctus, non accedat* yfnfolum de peccatis purus i fed etiam Janotus : Sandlum enim non facit fo-liberatio a peccatisi fed etiam Praefentia S. Spiritus, et bonorum o-perum copia. Non folum volo vos a jfffe liberos, fed albos effe, et *7. Praecipit Rituale Romanum : Ar-c&ndi funt a facra Communione publi- S. Chiv-foft. hom. *7. in cap. 9. ad Hebr, Supr. p, 601, Cone. Medio!. V. i. Tit, 9, — ( <4 ) ce indigni, quales funt excommunica-ti, interdigli, manifefteque infames, ut meretrices, concubinarii, faenera-tores, magi, facrilegi, blafphemi, et alii ejus generis, fi ve notorietate juris, five notorietate faóri publici peccatores , nifi de eorum poenitentia, et emendatione confiet, et publico fcan-dalo fatisfecerint. 18. Quid falubrius Decreto S. Caroli ? Neminem peccatis publicis irretitum ad communionem excipiet ( Parochus ) nifi prius fcandalo publico fatisfece-ritetiamfi abfolutionis a Poeniten-tiariis, aut Confefforibus etiam Regularibus , acceptae teftimonium produxerit. 19. Ex veteri rigore poenitentiae fatis diu alibi fuperfuit ufus j quod damnatis ad ultimum fupplicium SS. Eu-charifiia denegaretur, led poflfquam Clemens V. decrevit, his, fi peterent, denegandam non elfe poenitentiam, praevaluit indulgentia, ut et SS. Euchariftifl donarentur. En Decretum S. Caroli in Concilio Mediolanenfi V. Reus capitis damnatus, inquic, quo die pro Viatico SS. Corpus Domini fumpfit; Chrifio Redemptori, qui pro illius etiam ani' ma fanguinem in ara Crucis profudit, apiis '‘judicibus, Magifiratibusque, illo ipfo fanguine redemptis, tribuet' tur, ut ne eo die fuppUcio afficiatur, — c ) — mitis locis piae, et laudatae confile-tudinis eft. 20. En reliquum Decretum Ritualis Romani quoad peccatores occultos. Occultos vero, inquit, peccatores, fi occulte petant, et non eos emendatosco-gnoverit (Parochus) repellat; non autem fi publice petant, et fine fcandalo eos praeterire nequeat. Haec, et vetus cautela fuit. c. 19. U. q. 1. 21. Repulfus indignis inter caeteros olim frequens, et fere quotidiana communio viguit. Stetit enim ufus, Pontificem , confedfis myfteriis, fumiilfe Eu-chariftiam, et fingulis praefentibus tum per fe, tum per Diaconos tradidilfe, quin ullus interelTe Sacris permitteretur, nifi qui offerre, fi poffet, et de oblatis participare vellet. Ait S. Hieronymus: fido; Romae hanc effe confuetudinem, ut fideles femper Chrifii corpus accipiant. 22. Quum faeculo VI. vetus fervor remittere videretur, ftatuit Concilium Agathenfe, Catholicos ab Ecclefia ejiciendos effe, nifi in Natali Domini, Pa-rchae, et Pentecofte communicaverint. Ci I9. D. 2. de Confecr. 23. Hoc exemplo decernit Concilium Turonenfe III. Etfi non frequentius, faltem in anno ter laici homines, communicent, {nifi forte majoribus quibuslibet criminibus per ordinem poeni- Cap. 3. De Com» mun. Tafch. S. Hierea. ep.5. ad Pam-mach. Trid. feff. IS. de Euchar. c. 9- SelT. 22. de Sacrif. Miff. c. 6; Bened. XIV. de Svnod. Lib. 7. tentiae canonicae impediuntur) in Va-fclia videlicet, Pentecofie, et Natali Domini. Gratianus id Decretum perperam Fabiano inferibit c. 16. D. 2. de Conf. 24. Novo jure annua communio ad Pafcha reftriétum eft. Statuit Concilium Lateranenfe IV. Omnis utriusque fe-xusfidelis, pofiquam ad annos difcretionis pervenerit, omnia fua folus peccata faltem femel in anno fideliter confiteatur proprio Sacerdoti et injunctam fibipoenitentiam propriis viribus fi.udeat adimplere, fujcipiens reverenter ad minus in Pafcha Eucharifiiae Sacramentum. Refert, c. 12. de Poe-nit. et Remiff. * 2?. Concilium Tridentinum anathema pronuntiat : Si quis negaverit, o-mnes, et fin gulo s Chrifli fideles utriusque fexus, cum ad annos diferetionis pervenerint, teneri fingulis annis, faltem in Pafchate ad communicandum, juxta praeceptum S. Matris Ecclefiae- 26. Alibi tamen S.Synodus declarat) fibi in votis effe) ut Chrifli fideles frequentius ad facram Communionem accedant; imo) ut in fingulis Miffis fideles adftautes non folum fpirimali affe-éìu) fed etiam facramentali Eucharifiiae perceptione communicent. Juxta crifin Benediéti XIV. Tridentini Patres con’ fulto tamen abftinuerunt ab univ er fiali — C S7 ) — vigìlia di hac n tradenda; cum fatis exploratum habuerint, eam unice pof-Je a peculiari cujuslibet ftatu» devotione , et charitate defunti. 27. Quid diicretius lententia S.Chry- s.chry-fcftomi ? Quinam , inquit, erunt nobis. ^ inlom' magis accepti ; an, qui femel, an, qui Epift. ad faepe, an, qui raro? Nec hi, nec illi, Hebr' fed ii, qui cum munda confcientia, qui cum mundo corde, qui cum vita, quae nulli efi affinis reprehenfioni. Qui funt hujusmodi, fcmper accedant. Qiiinon funt hujusmodi, ne fernet quidem. 28. Quantum ad praeceptum annuae Pafchalis communionis pertinet, ea cuique fidelium in propria Parochia a proprio Sacerdote accipienda eft. S. Caro- , Ius in Concilio Mediolanenfi P. II. üa-tuit, ut Parochi — ad populum con- n. tu. t. ver fi denuntient, ut, fi quis eorum , De« 12. qui ad funt. Parochiae fuae incola non eft, ad fuam quisque Parochialem Ec-clefiam abeat, ubi, quemadnfodumfqn-Stionibus Canonum juffium eft, eo tempore faeram Euchariftiam fumat. 29. Pafchalis communio eo moderamine praecepta eft, nifi forte de confitto proprii Sacerdotis, ob aliquam ra tionabilem caufam, ad tempus ab ejus perceptione duxerit abftinendum. Mavult enim Ecclefia, ut quisquam diutius abftinendo digne accedat, quam ut praecipitanter fumendo judicium fibi man- Cap. 4. De S. Viat. Rit. Rom, — C ) — ducet. In reliquis, quamvis certum fit? per proprium Sacerdotem intelligi proprium cujusque Parochum, nihilominus juxta modernam dilciplinam quisque ConfeflTarius, qui in Pafehate habet po-teftatem excipiendi confelfiones, etiam habet poteftatem refpeótu fui poeniten-tis tempus Pafchalem communionem prorogandi, quia folus poteft difcerne-re, quid cuique poenitenti conveniat? 30. Ex Decreto Concilii Lateranenfis IV. qui communionem Pafchalem vel contemnit, vel negligit, vivens ab in* greffu Eccleßae arceatur, etmorienS ecclefiafiica careat fepultura. Hanc poenam alii ferendae, alii latae eile fenten-tiae cenfent. c. 12. dePoenit. et Remiff. 31. SS. Altaris Sacramentum et infirmis necelfarium eft. Inquit Rituale Romanum : Hortetur Parochus infip mum, ut S. Communionem fumati etiamfi graviter non aegrotet, ani mortis periculum non immineat; ma-ocinie fi fefti alicujus celebritas id futi' deat: neque ipfe illam adminiftrare re-cufabit. — pro viatico autem mini' jlrabit , cum probabile eft, quod eat>1 amplius fumere non poterit. Quodfi aeger furnpto S. Viatico dies aliquot fupervixerit, vel periculum mortis e-vaferit, et communicare voluerit, ejiP pro defiderio Parochis non deerit. — t 59 ) — 32. Oportet ergo duplicem infirmo, rum communionem diftinguere ; unam per modum devotionis, et alteram per modum Viatici. Inter utramque haec notatur diverfitas, quod juxta Rituale Romanum Viaticum poEt dari brevi morituris , etiam non jejunis : caeteris autem infirmis» qui ex devotione in aegritudine communicant» danda fitEu-chariftia ante omnem cibum» et potum» non aliter» ac caeteris fidelibus» quibus nec etiam per modum medicinae antea aliquid fumere licet. Ett et differentia in formula adminiftrationis. Pro Viatico enim dicit Sacerdos: decipe frater, (vel foror) Viaticum corporis D. N. C.qui te cufiodiat ab hofie maligno ^et perducat ad vitam fempiter-nam. Pro devotione locus eft formulae ordinariae. Corpus D. N. C. cufto-diat etc. 33. S. Viaticum et faepius ab aegro peti poteft » et aegro adminiftrari debet» etfi jejunis non fit. Juxta Rituale Pari-fienle: Quod fi per aliquod tempus in eodem periculo conftitutus remaneat » poftquam periculum mortis eva-ferit, denuo in illud incidat, et fa-' erum Viaticum iterum petat, annuet ipR Parochus, dummodo faltem dies decem ab altera Viatici fumptione in- tercejfmnt SyBod. Bufcod. Tit. 7. C« ig«, 34. Illud utrique communioni infirmorum commune eft > quod etiam jux- , ta modernam difciplinam ea refervetur Parocho, miliis Regularium privilegiis, quae ad proprias Ecclefias reftringuutur, ut ad domos infirmorum extra cafum neceffitatis haud porrigantur. Jure novo lata eft cenfura excommunicationis in Regulares, qui Clericis, aut Laicis extra fuas Ecclefias Sacramentum Eu-charifliae admiuittrare, non habita fuper hoc Parochialis Presbyteri licentia fpe-ciali, praefumpferint. Clem. 1. de Privil. 3?. Reliquum eft inde Parochi officium, ut paratus, promptusque fit diu, noftuque, quantum opus eft, infirmis adminiftrare Sacramentum. Quftl aequius Decreto Synodi Bufcoducenfis ? Nunquam tamen? inquit, Paftor, tempore notturno? aut alias? quantumvis importuno vocatus ? cum id infirmi flatus pofiulat, ab officio faciendo fe ex-cufet? gravifiime puniendus? cujus culpa infirmus non munitus Sacramentis e vita excejferit. 36. Monet tamen Rituale, cavendum effe Parochis, ne ad indignos cum aliorum fcandalo Sacramentum deferatur: quales funt publici ufurarii? con* cubinarii? notorie crimino fi? nomina-iim excommunicati aut denuntiati? nifi fe prius facra Confeffione purgaverint? ( 6i ) et publicae offenßoni prout de jure> fatis fecerint. 37. Nec deferendum eft Sacramentum ad aegros, quid illud fumere non poffunt, aut non volunt. Vetat Manuale Camera-cente. Sacramentum in domos deferri ad ador andum,feu devotionis caufa ofien-dendum. Quippe Sacramentum nec ad hoc infiitutum eft, neque hanc confue-tudiuem habet Ecclelia Dei. Si tamen aliquando accidit inopinato, quod aeger, vi morbi correptus, illud fumere nequeat, ut illi tunc reéte adminiftrari non pof-fit. Parochus cum aliis,quiadfunt, oret: et, fi aegrotus optet, aperta pixide, liceat o(tendere adorandum, fed non detur ad ofculandum. Atque hoc cafu Parochus non defit officio, aegrum in-ftrnendi, et monendi, ut illud fumat fpiritualiter, per defiderium fcilicet, votum et fidem vivam, quae per dilectionem operatur, confolando eum his Verbis S. Auguftini : Crede et mandu-cafti. 38. Honorius III. mandat Sacerdoti, ^ S. Euchariftiam in decenti habitu, J uperpofito mundo velamine ferat, et rtferat rnanifefte, ac honorifice ante pectus, cum omni reverentia, et timo-ve, femper lumine praecedente, cum ■ f undor lucis aeternae, ut ex hoc upud omnes fides, et devotio augeatur. Refert, c. io. de Celeb. Mijf. S. Aug. Trači. 25, in cap. Vii Jean. Cone. Medici. VI. Tit. 9. Ciip. 5* 1 De cult. SS. Venerali. 39. Inde recentioribus conttimtioni' bus frequenter cautum eft, ne SS. Sacramentum unquam, nifi necelìitas inevitabilis appareat, clanculo, aut quafi in occulto ad aegros deferatur, etiamfi infirmus frequentius communicare vellet, aut nollet aegritudinem fuam inde propalari. 40. Reliquae ordinationes decernunt, ut, ad conciliandum populi concurfum, comitatumque Sacramenti augendum, cum campanae pullu fignum detur, Con-fraternitatesque inftituantur. Ex Decreto S. Caroli in Concilio Modiolauenfi IV-Parochus hortetur-, et curet, ut unusquisque Pater familias praefertim dato campanae figno, quo S. Eucharifliae ad aegrum deferendaefignificatio fit, fine mora in Ecclefiam Parochialem conveniat, vel alium de familia digniorert mittat, ad illam cerei, candelaeve lumine profequendam etc. 41. In latina Ecclefia folemniffime au-čtus eft cultui publicus SS. Sacramenti) repertis Oftenforiis et Monfirantiis pef Proceffiones, et Expolitiones ùtnéìitfin]1 Venerabilis, quibus progredii tempori5 felli vitas corporis Chrilli argumentuifl) et exemplum tribuit, profufis indulgentiis, quibus recentiores Pontifices tan1 laudabiles iuftituriones ftiparunt. Cie#1, un. de Relig. et Venerat. SS. — < 6j J — 42. Tridentina Synodus declarat, jw>, Trid. reir. et religiofe admodum in Dei Ecchfiam 13.^ induSlum fuiffe moreni ^ ut fingulis an- ar* nis peculiari quodam , ac fefio die praecelfum hoc, ac Vener abile Sacramentum fingulari veneratione, ac fo-lemnitate celebraretur, utque in pro-ceßionibus reverenter, et honorifice illud per vias, et loca publica circumferretur. 43. Quum vero labentibus faeculis in-difcretior ufus folemnium harum procef-lionum-, et expofitionum aliquando obre-pfilfet, Concilium Colonienfe Ann. 14^2. vetare voluit, quod deinceps ipfum SS. Sacramentum. nullatenus vifibilifer in quibuscunque Monfirantiis ponatur, aut deferatur, nifi in fanStifimo Fefio Corporis Chrifti cum fuis Octavis fe~ mei in anno , in qualibet civitate, aut oppido feu Parochia, vel ex fingulari induito Ordinarii ; aut alias pro pace, aut alia neceffitate imminente, ex indi-fpofitione, rempublicam praegravante. 44. Inde SS. Congregatio frequenter decidit, non licere Regularibus, ut-cunque exemptis, etiam in eorum Ec-clefiis fancti fimum Eucharifiiae Sacramentum publice adorandum exponere, nifi ex publica caufa, quae probata fit ab Ordinario. . 45• Cavendum, yie nimia expolitio-his frequentia minuat reverentiam. Que- — C <4 ) — rebatur Gvopperus Archiepilcopus Co-louienüs : Venerabile Sacramentum in pivceffionibus nimis crebro circumfertur, et populo plus nimio, et plerum* que palam JpeSlandum exhibetur-------- utinam Deus ea corrigat, iisque, ut ea corrigant, infpiret, qui ex ratione functionis fuae corrigere jure obligantur. 46. Refeétis corruptelis providendum eft » ut Venerabile, lì julta caufa exponendi eft, decenti, cultu, et ornatu pre- conc.Me- ducatur. In Concilio Mediolanenfi IV. dioi. p. 2. Ra tui t S. Carolus, ut, dum Venerabile c’ 3‘ exponendum efi, Proceffo in exponendo SS. Sacramento per Ecclefiam agatur, Lytaniis fiatisque Antiphonis, preci-, bus, et orationibus cum cereis accen-jis: itidemque in eu reponendo fervetur. 47. In reliquis omne punétum folida devotio populi fert, qui inde iedulo in-ftruendus eft, quomodo, et qua de caufa Venerabile exponatur : ut nimirum Chriftus ibidem, fub fpeciebus panis vere, et realiter praeiens, tanquam verus Deus pro nobis homo faiftus cultu latriaß adoretur, atque fpecialis memoria pai-tionis ejus recolatur, majorique quafi fiducia, praetente Advocato noftto, ad thronum gratiae accedamus. #48. Quid falubryis, quam ex lentendis Patrum nonnulla tam piae, et juftae fiduciae fiduciae argumenta fubneétere ? Ait S, Chryfoftomus: Ne animo concidamus, qui carnem fuam, et fanguinem ipfum nobis communicavit i quid pro J'alute noftra recufabit facere? Ex fententia Salviani : Extendit Deus fuper fpes nofiras munera fua, et quod maximum-) et rariffimum efi , dona illius etiam tua vota vicerunt. Juxta S. Hieronymum : Quotidie hoc convivium celebratur, quotidie Pater filium recipit, fem-per Chrifius credentibus immolatur. En verba S. Petri Chryfologi! Chri-fiiane, inquit, qui fe tibi hic ad manducandum dedit, quid fuum tibi denegare poterit in futurum. Quid brevius fententia S. Bernardi ? Quid melius feipfo dare poterat, vel ipje. TITVLVS V. Be Celebratione Miffarum. CAPVT i. •U£ Liturgiarum Origine, et Diverfitate. i. Declarat S. Synodus Tridentina: um natura hominum ea fit, ut non tacile queat fine adminiculis exteriori-us ad rerum divinarum meditationem JfPolii y propter ea pia mater Ecclefict mtus quosdam inßituit, caeremonias- Kn-Efren J.EcdJ.n, E s. Chryf, hom. 2. ad Pop. Ant. Salvian. L. 2. ad Eccl. Cat. i S. Hier, ep. ad. Damas, S. Petr. Chryf. ferm. 67. S, Bern. Trid. feir. 22. de Sa-crif. Miff. cap. 5. S. Anguß, ep. 34. S, Juftin. Apol. 2. que adhibuit-----ex apoft olica difdpli- na, et traditione, quo etMajefias tan-tìfacrificii, et Sacramenti commendaretur, et mentes fidelium per haec viß-bilia religionis, et pietatis figna ad rerum altijfmàrmi, quae in hoc facri-fido, Sacramentoque latent, contemplationem excitentur- 2. Hunc proceilum » complexum que SS. Rituum, et caeremoniarum Li tur-giam appellare placuit, quia ordo praeierimus e(t, quo augnila illa Sacra con-fecranda, difpenfandaque funt. Ait S« Auguilinus : Èt ideo (Chriftus) non praecepit, quo ordine deinceps fumeretur, ut /lp oft olis, per quos Ecclefias difpo-fiturus erat, fervar et hunc locum. 3. Veterem liturgiam S. Juftinus iti delineat: Die fotis, inquit, omnes,qui in oppidis, vel in agris morantur > conveniunt in eundem locum, f'domuifl privatam) Omnibus codSlis Commentaria fipoftolorum, aut feripta Prophetarum, quantum per tempus licetf leguntur. LeStore quiefeente, Praefidens orationem,'qua populum inftruiU et ad eorum, quae pulchra funi, imitationem adhortatur, habet. Tumßntd conjurgimus omnes, et praecutiant? fundimus; Et fi cut jam diximus, finitis praecationibus noftris, panis offeC tur, vinum, et aqua. ConfimiliterProt' pofitus ipfe, quantum potefi, vota, $ gratiarum actiones effundit ; et populus faujle acclamat, dicens: Anien. Et diftributio, communicatioque fit eorum) fuper quibus gratiae fiunt aStae, cuique praefienti: abfientibus autem per Diaconos mittitur. 4. Labendbus faeculis pro locorum, temporumque divertitale, et Ecclefia-rum libertate, et nece ili tate variae Liturgie non modo in Oriente, led et in Occidente, quas recenfere longum foret, innotuerunt. Hac occatione refcrip-ferat ad S. Auguftinum in Angli am S. Gregorius: Mihi placet) utfive in Romana ) fiive in Gallicana, five in qualibet Ecclefia aliquid invenifii, quod plus Omnipotenti Deo placere poffit) Jbllicite eligas.----Non enim pro lo- cis res, fied pro rebus loca nobis amanda fiunt. 5. Quid inde fuperefl:, quam, ut quisque privatus ritum tuae Ecclefiae, lui* que aevi religiofe colat 'i Inquit S. Au-Suftiuus: In his rebus, in quibus nihil cem Jiatuit divina Scriptura, mos po-puli vei inflituta Majorum pro pge tenenda fiunt : de quibus, fi disputare voluerimus ) et ex aliorum con-Juetudine alios improbare, orietur interminata luElatio. 6. Veteres Milfam publicam dixere, ad quam populus convenire foiebat, ut proprio Fattore Sacra perciperet. Quippe E 2 S. Greg. lib. i 2. ep. 32. S. Auguft. ep. ad Ca-ful. 36. Cap. 2. De MilT. Publ. dièta eftMilTa publica, folemnisj conventuali s que a coniluxu populi circumflantis, offerentis, communicantisque. S. Gregorius eo lenfu frequenter meminit Miffarum publicarum, quas vetat inMo-nafteriis, aut aliis Oratoriis privatis fieri. c. 6. XVIII. q. 2. 7. Quippe ad unionem fervandam facere vifum efl, ut quisque in fua Parochia a proprio Fattore facris inftitue-retur, imbuereturque. Hac occafione veteres Canones cenfuram faepe ftrinxere, fiquis diutius a Miifa Parochiali abef-fet, aut alibi diebus feftis, et Dominicis intereffe Sacris maluiffet. Refert Decretum Concilii Nannetenfis Gratianus c. 4.. IX. q. 2. 8. Sub finem Saeculi XV. fuborta ett in Germania quaettio inter Parochos, et Reèfcores Ecclefiarum, Mendicantes-que Ordines, qui jaftabant, populum recentioribus privilegiis religioforum Ordinum difpenfari a praecepto frequentandi die dominico, aut feftivo Miffam Parochialem. Sixtus IV. ea occafione decidit, ut Fratres Mendicantes non praedicent , populos Parochianos 11011 teneri audire Miffam in eorum Parochiis diebus dominicis, et feftivis, cum jure veteri, novoque cautum fit, illis diebus Parochianos teneri audire Mifiam in eorum Parochiali Ecclefia.------Non oh flantibus confiitutionibus, et ordì- nationibus yjpoftolicis, ac privilegiis eisdem fratribus in genere, vel in fpe-cie conceffis. Refert Decretum Extrav. Com. c. 2. de Treug. et Pac. 9. Praevalente remiffione difciplinae Concilium Tridentinum praecepit Epif-fcopis, ut moneant populum frequenter ad luas parochias, faltem diebus dominicis , et majoribus feftis accedere. Cum ergo olim faeverius contra abfentes a Milia Parochiali procederetur, hodie tantum praelcribuntur monita ad illam frequentandam. _ 10. Supereft in Decreto Gratiani Capitulare Theodulphi Aurelianenfis, eo tenore : Et hoc attendendum efl, ut ■Mijfaepeculiares-, quae per dicsfolem-nes a Sacerdotibus inferioribus fiunt, non ita in publico fiant, ut propter eas populus a publicis Miß arum folemni-bus, quae hora tertia (juxta computum ecclefiafticum) canonice fiunt, abfira-hatur. Refert Gratianus fub epigraphe S. Auguftini. c. 52. R 1. de Confi et ibi Corr. Rom. 11. Hoc exemplo recentiores Synodi Paffirn decreverunt, ut durante officio Pacchiali nullibi Sacra celebrarentur. En Concilii Turonenlis de Ann. 158V Decretum ! Aie, inquit, praetextu divinorum officiorum, quae in aliisEcclefiis, quam paraecialibus celebrari fiolent, 1 evocari aut difiraki (Parochiam) pofi- Trid. fefi'. 22. Decr. de Obf. et evit. in celebr. Miff, Synod. Turon. c. 15. fini-, majorem Mijfam, et vefperas in Ecclefiis Cathedralibus, Collegiatis, et Mowfteriis, pofi paraeciale offici' um peraSlum, tantum debere inchoari decernimus. Quod, ut commodius fiat, Epifcopi, feu eorum officiales, ipfis Rectoribus, feu Par aecis certas horas, quibus majorem Miffam, et vefperas in fuis Ecclefiis celebrare teneantur, ita praefcribant, ut paraecialibus di' vinis peraSlis, ipfi Paraeciani ad Ca* thedralem, Collegiatas, alias que Mo* nafteriorum Ecclefias, ad divina in his audienda, pro fua devotione fe trans' ferre valeant. 12. Reliquae Synodi inde horam oE-cii Parochialis ita definierunt : a fefto Pafchae usque ad feftum S. Remigii, feu Calendas OStobris, Miffia Paro' chialis celebretur hora oSlava, vel circiter; a Calendis vero Ociobrisus' queadPafcha, hora nona. Hoc Decretum eft Synodi Mechlinienlxs Diaecefa* nae de Ann. 1609. Juxta Concilii Turo' nenfis Decretum. Nec prius, nec taf' dius celebrent hi, quibus incumbit, etiam nobilium, vel aliarum Per fona' rum favore, aut precibus, minisi feu comminationibus in contrarium non praevalituris. 13. Jure novo et campanas Paraecia-les, quibus lignum datur ad conventui« Miflae Parochialis, a campanulis parti- cularimn Oratoriorum ■> feu Regularium, Ecclelìarum diftinguere placuit. Eccle-fiae enim Parochialis eli plores, et majores campanas habere. Regularibus pvaefcripfit Joannes XXII., ut imam tantum, et minorem campanulam ad Sacra facienda adhibeant. Extrav. Com» c. un. de Offic. Cuftod. 14. MiIfa Parochialis fpecialiter offertur pro populo illius Parochiae : infu per in Mi ila Parochiali non tantum Evangelium legi, aut cantari debet, fed etiam explanari, et a Parocho populus inftrui: Pive ipfa concio Miffae Parochiali jungi debet. Praecipit Concilium Tridentinum, ut Epifcopi curent, ut Parochi inter Mijfarum fole.mnia, ac divinorum celebrationum facra eloquia, et falutis monita, vernacula lingua fin gulis diebus feflis, vel folemnibus explanent. 15* Aitin Concilio Mediolanenfi [V. S. Carolus: Curent Epifcopi, quod veteris Ecclefiae infittiti e fi, fermonem , facramque Concionem ubique inter Mijfarum folemnia, leéto Evangelio, potiffmum haberi, Jive ab illo eodem Sacerdote, qui Miffam celebrat, five ab alio habeatur. 16. Scribit Walafridus Strabo : fatendum efi, illam Miffam veteri ordine effe legitimam, cui inter funt Sacerdos , *refpondens, offerens, atque com» tnunkansj ficut ipfa compofitio pre- Trid. feir. 24. c. 7. Cone. Medio!. IV. P. i. Tit. de verb. Bei Praedic. Cap.' 3. Be MifT. Privat. Wal. Strab. de Reb. Eccl. C.M. MicroI.de Obf.Eccl. e. 51. Trid. feiT. ai. de Sacr.Miff, e. 6. Morin, de Toenit. Lib. «. c. 14. eum evidenti ratione demonftrat. Scilicet) fi defunt communicantes, MiB non eft legitima quoad illum finem, quo fpiritualis populi fidelis nutritio exhibetur. Quippe juxta antiquos Patres foli communicantes, miliis Catechumenis ? et poenitentibus, aliisque, qui fe ad communionem non paraverant, facris Myfteriis intereffe confueverant: hoc enim i pia confedirio Sacramentorum innuit, in qua Sacerdos non pro fola fua oblatione, et communione, fed et aliorum rogat, et maxime in oratione poft communionem pro folis communicantibus orare videtur. Nec proprie communio dici poteft, nifi plures de eodem facrificio participent. Haec Micrologus obfervat. 17. Hoc argumento et Concilio Tri-dentino in votis ftetit, ut in fin gulis Mijfis fideles adfiantes, non folumfpi* rituali affectu, fed facramentali etiam Eucharifliae 'perceptione communicarent, quod ad eos SS. hujus Sacrificii fruStus uberior proveniret, i8» Si fides Morino eft: Confuetudo moderna corpus Chrifti propter fidelium commmunionem refervandi recens eft, a Monachis primum induSta, de' inde ab aliis plerisque ufurpata, quae nondum tamen Romani ritus Rubricas expungere potuit. 19. Rituale Romanum Pauli V. haec praefcribit: Communio autem populi Euchar*. intra Miffam ftatim pofi communionem Sacerdotis celebrantis fieri debet — cum orationes, quae in MiJJd pofi communionem dicuntur, non folum ad Sacerdotem, fed etiam ad alios communicantes /pectent. 20. In quantum vero Sacrificium in-ftitutum fuit» ut Deo per illud tupre-mus cultus exhibeatur, precesque pro populo fundantur, et Mi flas privatas , in quibus folus Sacerdos iacramentali-ter communicat, probat, commendat-que S. Synodus, fiquidem illae quoque Jrid' Miffae vere communes, et publicae cera- tipi" feri debent; partim, quod in eis populus fpiritualiter communicet; partim vero, quod a publico Ecclefiae miniftro non pro fe tantum, fed pro omnibus fidelibus, qui ad corpus Chri- fti pertinent, celebrentur. 2\. Saeculo IX. invaluerunt Miffae privatae, quae dicebantur folitariae, eoquod Sacerdos folus etiam nemine minillrante, aut praefente eas privatim, et folitarie perageret. Miffae hae pri-mum in Monafteriis fuerunt frequentatae , ^ et fenfim etiam a Presbyteris fae-cularibus celebrabantur : fuerunt vero a Pluribus Synodis reprobatae, prout pa-tet ex Decreto Concilii Parifienfis VI. Con. Jrrepfit, inquit, in pleris que locis, vi — ( 74 > — partim incuria, partim avaritia reprs-henßbilis abufus,et congrua emendatione dignus, enquod nonnulli Presbyterorum fine Minifiris MiJJarum fio lemma frequentent Quod nec verba Domini Salvatoris, quibus 'Uyftcria corporis, et fanguinis fui celebranda tradidit', nec Jp oft oli Pauli documenta declarant, nec etiam in ip/is a lis Apofiolorum, fi enucleatimi legantur, ita fieri debere ullo modo invenitur. Unde conveniendus, imo interrogandus nobis videtur hujusmodi corporis, et f anguinis Domini folitarius Confecrator, quibus dicit : DOMINUS VOBISCUM, et a * quo illi refpandetur: et cum spiritu tuo » vel pro quibus Domino fuppli-cando inter caetera: Memento Domine, et omnium circumflantium , cum nullus circumflet, dicit: quae confine- ■ tudo, quia Apoflolicae, et Ecclefiafti- 1 cae auSloritati refragatur, et tanto i Myflerio quemdam inhonorationem irrogare videtur, omnibus nobis in com- ' muni vifum efl, ut deinceps hujuscemodi ufius inhibeatur; provideatqut ■ unusquisque Epifcoporum, ne in fufi Parochia quisquam Presbyterarum Miffiam fiolus celebrare praefiumat. Ecce rationes, quibus vigilantia Pattora-lis veteri mori inhaerendum cenfuit » ut mox in ortu glifcentes corruptelas reprimeret. 22. Refert Gratianus Decretalem Pfeu-do-Soteris, tit nullus Presbyterorum Mijfarum folemnia celebrare prae fumat, nifi duobus praefentibus, fibique refpondentibus, ipfe tertius habeatur: quia, dum pluraliter ab eo dicitur: dominus vobiscum ; et illud in fceretis : orate pro me: apertiffime convenit, ut ipfius refpondeatur falutatio-nu Ergo jam eo tempore , quo fpuriae Decretales innotuerant, invaluit, ut Milfa paucis refpondentibus celebrari pollet, c. 61. D. i. de Confi. 23. Viguit praeteritis faeculis fatis diu ufus, quod Miniftros Altaris oporteret eife Clericos. Statuit S. Carolus in ?)-Car®l* Synodo Diaecefana IV., ut in Mififiae cr‘" etiam fiacro non Laicus, fied Clericus , qui Altari miniflrat, fiemper adhibeatur. Et mox: In omni igitur Paro chi ali Ecclefia illum talem Parochus habeat. 24. 'Spretis tantis Canonibus fupereft nunc ufus, quodMiffas,minifl:rante quodam fordido, aut rudi puerulo, quotidie fieri videamus. An tam indignus Mini-fter alienus a tanta gravitate divini My-fterii videri non poffet? Sane confue-tudo, vel corruptela, nifi citius eradicetur, in privilegium, et jus aflumi-^r, ut pro lege venerari incipiat, c. 3. cap-4- 2f. Quum veteri more omnis popu- Dc at' lus, qui facris Myfteriis aditabat, communionem perciperet, quisque et fuam partem Sacrificii offerrebat, ut ad ipfius incruenti Sacrificii oblationem fefe eon-s. Cypr. currere finguli oftenderent. Hinc S. CV' rib. et pnanus cuiquam mulieri dedit vitio> Eleemof. quod fe ab illa collatione, et oblatione difpenfare vellet. Locuples, inquit, et dives eft; et Dominicum te celebrati credis, quae in Dominicum fine Sacri' fido venis, quae partem de Sacrificio) quod pauper obtulit, per communionem fumis. Cone. 26. Concilium Matifconenfe IL fut e.4.t,rc’ finem faeculi VI., dolens veterem oblationum ufum lanquefcere, decernit) ut in omnibus dominicis diebus ditaris oblatio ab omnibus viris, et foe-minis offeratur tam panis, quam vi' ni, ut per has oblationes et peccatorum fuorum fafcibus (id eit, onere ) et congerie) careant, et eum Abel) vel caeteris jujie offerentibus promereantur effe confortes. Cone. 27. Saeculo IX. Concilium Nanne-aa‘c-5' tenfe praecepit Sacerdoti, ut de obla' tionibus, quae offeruntur a populo 1 et confecrationi fuperfunt, partes in-cifas habeat in vafe mundo, quas pofi Miffam illis diftribuat, qui non communicarunt. Hae partes Eulogiae di-étae funt, quibus in nonnullis Ecclefiis frcceflit panis benedičtus. Nobiiìbus $ Patronis, aliisque Benefaétoribus erro-gandus , quia honoriticis juribus accendetur. 2g. In Ecclefia orientali Eulogiarum cabafii vulgaris eft ufus. Teftatur Cabafilas : {{1turg*po * Sacrificio peraElo Sacerdos oblatum c. fin. panem, ex quo facrum panem abfci-dit, in multa divifum tradit fidelibus : ut qui fanSius fit, eoquod templo fu-erit dedicatus, et oblatus. Illi autem cum reverentia fufcipiunt, et dextram deofculantur. 29. Supereft in Concilio Nannetenft Supr. vetus formula benedicendi Eulogias eo tenore: Domine S. Pater, aeterne, 0-mnipotens Deus, benedicere digneris hinc panem tua fanSta, et fpirituali benediSlione, ut fit omnibus falus mentis, et corporis, atque contra omnes morbos, et univerfas inimicorum infidius tutamentum etc. 30. Rarefcente fidelium communione populares oblationes panis et vini exoleverunt. Ait Honorius Auguftodunen- Honor, fis : Quia populo non communicante in non erat necejfe, tam magnum panem Anim. fieri, ftatutum eft, eum in modum de- «. 58J Uarios formari; et ut populus pro oblatione farinae denarios offerret. Qui tamen denarii in ufum pauperum, qui membra funt Chrifti, cederent, vel in Chrift. Lup, di ir. 2. proem. ad Tom. 3 Schol. in càn. c. II. Ibi. Synod. Colon, c. 20. aliquid^ quod ad hoc Sacrificium pertinet. 31. In crifi Chriftiani Lupi ha e c puritas, quod noneJJ'et Jpojiolicae legisi et quod priorum oblationum emolumentis aut non pojjent) aut nollent privari Sacerdotes, non diu permanati ut antea panis, vinum, et farinai ita et hi denarii illis pedetentim appropriavi coeperunt. Et haec ubique fere efl hodierna diteiplina, quod oblata inter Millarum folemnia cedant Sacerdoti, nifi alio titulo alteri competere oftendantur. 32. Reliquum rerum fucceflum refert citatus auétor: Hinc ob avitam populi de Cleri avaritia , et nimiis proventibus calumniam, defecit paullatint etiam denariorum oblatio , contratta fere ad Jblam Miffam in exequiis de-funttortm ctc. 33.Synodus Colonienfis Ami. 15491 reftitutura pias oblationes Altaris, tum dolet, quod hominibus piis caufam, et originem offerendi ad altare ignorantibus et impiis cupiditate Sacerdotum ufum illum introduttum calumniofi afferentibus, vetus iidelium pietas ex-aruitlet ; tum Sacerdotibus praecipit > ut pro fuggeftu populo juftas rationes illarum piarum oblationum (utpote ut gratitudinem vel exigui munufculi oblatione pro rebus acceptis Deo conteften- tur, quoque etiam preces Ecclefiae in eos conquadrent) exponant, quia Deus non tam a-i dona, quam piam voluntatem refpieit, etfi locupletes, et divites conveniat elle liberaliores, quo grati-tudinis de fe amplioris fignum praeli eant, et tefieiitur, Je a Deo, ad Bei honoremn et cultum habere, quidquid habent. 34. En S. Caroli in Concilio Mediola-nenti L V. rationes ! Oblationum, inquit, inftitutum, quo gravius his temporibus a fidei, doclrinaeque Catholicae hoftibus exagitatur, et lanqùefcente pietatis fiudio, quo magis a fidelibus negligitur, hoc diligentius fervati, atque ad execrdionis ufum, per viam inftruétionis, et admonitionis, ubiin-termijfum eft, revocari convenit, cum praefertim et ad cultum divinum pertineat, et populis/aiutare, per modum eleemotynae, fit, ad expianda-que peccata utile ; omni modo curent Epifcopi, ut in Jblemnitatibus Domini, diebusque Dominicis, ac fefiis item, quos coli aut praecepti, aut confue-tudinis e fi, omnis Chrifiianus aliquid, prout fua quisque pietate, devotioneque maluerit, Deo offerre procurret, idquein Ecclefia vel Cathedrali, cum ad Mifjae Sacrificium, quod' folemni-ber celebratur, vel in Parochiali cum Parocho convenerit. Cone. Mediol. P« 2« c* j5« Gap. g. DeStip. Miff. Chrodeg. in Reg. Canon, c. 32. Eug.n, «. 17. Strab. de Reb. Eccl, c. 22. Remiffo fervore communium oblationum increvit ulus ftipendiorum, et honorariorum, quae a pri va ci s rumante , tum poft mitfam Presbytero celebranti ea lege praebentur, ut partieula-tim pro iplìs MilTam applicet. Meminit harum eleemofynarum jam fuo aevo Chrodegangus, ut eas Tibi refervare poffent Canonici. 36. Inter ea faecula Laicis obrepfit) quod quisque ob modicam ftipem fibi Mifias arrogaret. Hac occafione Euge-nius IL, et Leo IV. in Synodis Romanis decreverunt: Presbyteri nullius blandiantur ■> aut fuadeantur fermo-nibus, ut non omnium ad fe concurrentium in quibuslibet facris locis oblationes ad Miffarum folemnitates recipiant: quia, cum Mediatores Dei, hominumque exifiunt, in exercendis votis, relaxandisque peccatis largijf-mam debent orationem peragere. 37. Hinc Walafridus Strabo popularem errorem ita reprimit : Sed etinhoc, inquit, error non modicus videtur, quod quidam fenon aliter poffe plenam commemorationem eorum facere, pro quibus offerunt, nifi fingulas oblationes pro fingulis offerant: vel pro vivis, et defunElis non fimul aefiimant immolandum, cum vere fciamus, unum pro omnibus mortuum, tinum panem effe, etfanguinem, quem Ecclefia unfi vwfalis offert. Qiiod, fi cui placet # pro fingulis fingulatim offerre, pro folius devotionis amplitudine, et ora-tionum augendarum dele elatione id faciat i non autem pro fluita opinatione, qua putat, unum Dei Sacramentum non ejje generale medicamen-tum. 38. Rejeéto tam rudi errore noftra aetate nihil frequentius eft? quam fti-pendia praeberi fub ftriéta obligatione, ut pro fingulis Milla fiat. Sic S. Congregatio Anu. i62f-fimt, modo ferventi charitate, et viva fide Sacrificio adfint, memores, quod Sacerdos omnium circumftantium memoriam fpecialiter faciat, quorum Deo fides cognita efi, et nota devotio. Hujus rei caufa fupereft Ecclefia praeceptum , ut populus diebus dominicis, et fcftis Miffarum folemniis devote affiftat. _ 43- DirektoriumColonienle iiteoufu ftipendiorum monet Sacerdotes peculia- saderdf' Hus : ut, fi quando nihil, aut minus Dirert. aUquid liberali animo honorarii loco r* cis domatum fuerit, non in hoc con- offic. *. trifientur, minim eque aliquod indigna- 11 • 53. fanis dent indicium ; quin potius, ut °fiendant J e magno, liber alique animo Cone. Tolet. c. 6. gratis dare-, quod gratis acceperunt; ab omni cogitatione ■> et defiderio muneris, ac honorarii fe femper contineant; et fi quando aliquid accipere cogantur, illud quamvis exigmimlaetiore , libentioreque animo accipiant, quam paupercula illa vidua aera minuta duo, quae fola habebat, in ga-zophtjlacium mittebat. 44. Ita enim dubium non eft, et haec honoraria, veluti fidelium oblationes in fuflrentationem Mjniilrorum fačtas, non iecus, ac alias oblationes bonis eccle-fiafticis elle accenfendas, et juxta eorum conditionem diipenfandas, ut non VoHint non aberrare illi, qui ftipendia haec Miffarum aliis bonis patrimonialibus, aut induftrialibus, vel et profanis proventibus aequiparare contendunt : cum enim compertum fit, haec honoraria fucceliille in locum oblationum popularium, confequens eft, quod fur-rogatum lapiat naturam illius, cui fur* rogatur. 45. Quid falubrius Concilii Toletani de Anti. 1324. Decreto : Cum, inquit? diSlum Sacramentum, facrificiumque fuper omnia pretiofum fit. Uber aliter i ficut caetera Sacramenta, celebrari' dum: difirictius prohibemus, ne ali' quis Presbyter pro Mifiis celebrandis pecuniam exigat, vel rem aliam tempo-ralem ; fed grate accipiat, fi aliquid — ( Si ) — per facientem Mi [fas celebrari oblatum fibi charitative fuerit-, absque pačto , et conventione quacunque etc. _ 46. Enimvero turpis quaeftus» avaritiaeque quodvis genus graviiiime in reverentiam tanti Sacrificii peccat. Praecipit Synodus Tridentina Epifcopis» ut ^ripef^ir’ e medio tollant imprimis cujusvis mer- de ou-“" cedim conditiones-, paSta-, et quidquid fery. et. pro novis Miffis celebrandis datur, nec non importunas, atque illiberales Mio; eleenwfynarum exactiones potius, quam pofiulationes-, aliaque hujusmodi, quae a fimoniae, mentalis ial-tem, labe, vel certe a turpi quaeftu non longe abfunt. 47. Ait Zofimus Papa : facit hoc nimia remi fio Confacerdotum nofirorum (Epifcoporum) qui pompam multitudinis quaerunt, et putant, ex hac turba fibi aliquid dignitatis acquiri. Hinc pa/fm numerofa popularitas, etiam in locis, ubi folitudo ejl, talium repetitur, dum Parochias extendi cupiunt, aut quibus aliud praefare non pojfunt, divinos Ordines largiuntur. Ouod di-firicti femper effe oportet judicii. Rarum enim eli omne, quod magnum efi. defert.-c. 2. D. S9. 48* Viderint mea pace de tanta indi-fcretione hi, quorum eft rationes diftri-fti judicii aliquando reddere. Regulis et novi juris fanclius efi fin ordinatione Cap. 7. De fundat. et Anni-verf. Synod. Coyae. maxime Sacerdotum) paucos bonos, quam multos malos habere Minijlros-Hac brevi cautela fequior numerus» vel abufus quaeftuariorum Myftarum refcin-di puffet, c. 14. de JEtat. et Qual, et et Ord, Praefic. 49. Corruptis faeculis numerum quaeftuariorum Myftarum praeprimis auxiffe videbantur Anniverfaria, et reliquae fundationes Miffarum. Veteri more pro celebratione Anniverfariorum proventus in Collegiatis, et Regularibus Ec-cleliis ad uberiores refečtiones fratrum (quas charitates, et pitantias vocabant) reliquasque eleemofynas recidebat. Synodus Coyacenfis Ann. iofo. hinc fta-tuit: Clerici, et Laici, quia ad convivia defunSlorum venerint, fi panem defuncti comedant, ut aliquid boni pro ejus anima faciant; ad quae tamen convivia pauperes, et debiles pro anima defuncti vocentur. $0. Jure novo haec convivia inter Canonicos, qui a communi convičtu re-cefferant, in denarios degenerarunt, qui, ad exemplum diftributionum quotidianarum, tantum inter praefentes di-ftribuendi funt. c. un. de Cler. non re-fid. in 6. <1. Hoc exemplo et Celebranti, Mi-niftrisque affiftentibus honoraria affigna-ri coeperant, idque pro ratione folem-nitatis, qua celebranda funt Anniverfa- via; infuper numus aliquis fabricae Ec-clefiae, pro impenfis in facrificium , et ornamenta faciendis, conftitutus eft. 52. Reliquae Fundationes Mitfarum, quae vel quotidie, vel faepius perheb-domadem, per menfem, per annum, celebrandae funt, ftipendia, et honoraria multiplicarunt. Meminit Alexander III. quotidianae Miffae, quam Capitulum Eccleiiae Infulenfis fundavit. Hac occafione refcripfit Pontifex, Sacerdotem , cui illud beneficium collatum eft, frequentius (fulva hnneftate fua, et devotione debita) teneriMif-farum folemnia celebrare, t. n. de Praeb. ?3. In ConcilioCompoftellanode An. iof6. prima Milfae quotidianae recurrit mentio : Ut omnes Sacerdotes •> Epi-fcopi, atque Presbyteri Miß'avi quotidie celebrent. Ait Mabillonius. Et quidem id maxime probandum, fi modo Sacerdotum omnium mores tanti My-fterii dignitati, et fanétitati refponde-rent, abeffet fordidus quaertus, et lex confuetudinis, quae in trivialem ufum degenerat. 54. Refert Innocentius III., Caele-ftinum III. talem praebendam in duas inde divififfe, quia uni Presbytero effet nimis onero]um-) divina fingulis diebus celebrare. Quid ergo? Cenfet Fa-gnanus, ftatutum, vel paétum, quo Mabtll. Praef. ad P. 2. faec, VI. Beli ed. n. 95. Inuocent. III. lib. 2. Regiftr. P. 487- Fagn. ad c. ii. de Praeb. Sacerdos obligatur ad unam Miflam quotidie celebrandam, ex ipfo jure hanc interpretationem admittere, ut illam > quanto frequentius, falva honeftate, et devotione poterit, celebret. Atque huic moderationi in reliquis locus elt, fi Sacerdos fer fe obligatur quotidie Mi (Fani dicere. Enimvero, fi in fundatione » aut inftitutione exprelfum non fit, ut ille Presbyter per fe Miflam quotidie dic$t, ceflat illa ratio honeftatis, et devotionis , quam Pontifex pro principio moderationis adduxit, quia praefcripta Mifla poteft quotidie per alium celebrari. Si. Sub Urbano VIII. decidit S. Congregatio, fatis efle, quod Redtor beneficii, qui poteft Miflam per alium celebrare, tribuat Sacerdoti celebranti elee-mofynam congruam , feu honorarium fecundum morem civitatis, vel Provinciae, nifi in fundatione ipfius beneficii aliter cautum fuerit. Si autem Sacerdoti aliunde, quam titulo beneficii, oblata fuerit major eleemofyna pro cele-• bratione Miffae, quam per alium facit celebrari, tenetur eandem integram ce-Buli. lebranti reddere, quia nullus titulus le-Tom'iv git™115 ipfi lupereft, ut partem ftipen-p.°9o. " dii oblati pollet fibi retinere, et 91. 56. In reliquis et eum, qui titulo beneficii Capellaniam pro dicendis Mif-fis poflidet, meminiile oportet, ut fe dignum miniftrum Ecclefiae exhibeat > quia omne beneficium datur propter ofli-cium c. if. de Refer, in 6. Abfit, ut pinquiores reditus iuffragentur ad alendam otiofam, aut deliciofam vitam. In Concilio Tridentino multi? et pii o-ptallent, fimilia. beneficia extingui? aut aliis uniri ? vel aliter reformari. 57. Synodus Tridentina monet Epi-fcopos? ut curent, fidelium vivorum Suffragia, Miffarum fcilicet facrificià, orationes, eleemofynas, aliaque pietatis opera, quae a fidelibus pro aliis fidelibus defundtis fieri confueverunt, fecundum Ecclefiae inftituta, pie, et devote fieri, et, quae pro illis ex tefta-torum fundationibus, vel alia ratione debentur, non perfunétorie, fed a Sacerdotibus, et Ecclefiae minifttis — accurate , et diligenter perfolvi. <8* Alibi S. Synodus Tridentina facultatem reliquit Epifcopis, ut in Synodo diaecefana, itemque Abbatibus, 6i Generalibus Ordinum, ut in fuis Gapitnlis Generalibus, re diligenter perfpeSla , pofint pro fua confcientia in praedictis Ecclcfiis, quas hac pro-nifione minuendarum Miffarum, reli-luarumque obligationum indigere cognoverint, futuere circa haec ; quid-quid magis ad Dei honorem, et cultum , atque Ecclefiarum utilitatem viderint expedire. Špečlat Decretum tum Trid. refi 25. Decr. de Purgat. Trid. feff. 25» c, 4* veteres, tum rečentiores fundationes. Et quideta in illo ufu rariorum Synodorum Epilcopi propria auétoritate reducere folent in noftris regnis has, illas-que fundationes, praeterita Urbani Vlil. Conftitutione, quae vetat, has reduétio-n és vel extra Synodum Diaecefanam fieri, vel porrigi ad fundationes poft Concilium fačtas, inconfulta S. Sede. Quippe haec Bulla extra Italiam recepta haud cenfetur. Cap. s. 5 9. Inter recentiores abufus Concilium e^Ak^' Tridentinum et illam irreverentiam Fort. tanti Sacrificii profcripfit, quam indifcre-tior ufus difpenfationum, et Privilegiorum, celebrandi in altari portatili, feu viatico quovis locorum genuit. Honorius IU. hujus Privilegii meminit, c. 30. de Privil. 60. In veteribus Canonibus faepe cautum fuit, ne facra Myfteria alibi, quam in publico caetu fidelium fierent. En De-Conc. cretum Concilii Laodiceni ! Quod, in-^a°g' quit , non oportet in domibus fieri oblationes ab Epifcopis, aut Presbyteris. Nov. gg. 61. Quid difetti us Novella Juftiniani Praef. Imp.? Omnibus interdicimus magnae hujus civitatis (Conftantinopolis) habitatoribus, magis autem etiam noftrae ditionis totius, in domibus fuis habere quasdam, quafi orationum domos, et in his facra Myfteria celebrare etc. — ( 91 ) ■— 62. In Occidente faeculis barbaris in valuit, quod Dynaftae ruri fua Oratoria erigerent, conduéturi übi Sacerdotem, qui illis procul a Parochiali Ecclefia domi facra faceret. Concilium Ticinenfe ita queritur: Quidam Laici, et maxime CL. ' Potentes, ac Nobiles, quos fiudiofus ad 'praedicationem venire oportebat, juxta domos fues Bafilicas habent, in quibus divinum audientes officium ad majores Ecclefias rarius venire confue-v erunt etc. 63. Refert Agobardus, Lugdunenfis ^gobard. Archiepifcopus, glifcentem corruptelam ^ jür!’ eo tenore: Increbuit confuetudo impia, sacerd. . ut pene nullus inveniatur anhelans, c'IJ’ et quantulumcunque proficiens, ad honores, et gloriam temporalem, qui non domefticum habeat facerdotem, non, cui obediat, fed a quo inceffan-ter exigat licitam fimul, atque illicitam obedientiam, non Jolum in divinis officiis , verum etiam in humanis. — — Et quia tales, de quibus hac dicimus, bonos Sacerdotes in domibus fuis habere non poffient (.nam quis effiet bonus Clericus , qui cum talibus hominibus dehonefiari nomen,' et vitam fuam feret"?) non curant omnino, quales fint illi Clerici, quanta ignorantia eaeci, quantis criminibus involuti ; tantum, ut habeant vel ex fervis pro-Priis, vel alienis Presbyteros proprios, quorum oocaßone deferant Ecclefias, Seniores , et officia publica Sacrorum. 64. Vetus cautela lupereft et hodie in ftylo ordinario pro conceffione Oratoriorum, ut, fi quis extra Parochias, in quibus legitimus eft, ordinarius que conventus, Oratorium in agro habere voluerit, reliquis fefiivitatibus, ut ibi Miffas audiat------permittimus: Pa- fcha vero Natali Domini, Pentecofie, et fi qui maximi dies in fefiivitatibus habentur,nonnifi in civitatibus(i'eu Ca-thedralibus, reliquisque publicis Eccle-fiis) aut in Parochiis audiant. Refert. c. D. i. de Confi. Trid. fcir. 6v In reliquis mouet Synodus Tri-de Evd"" ^en,:ina Epifcopos, ne patiantur privati obf! " tis in domibus, atque omnino extra Ecclefiam, et ad divinum tantum cultum dedicata Oratoria, ab eisdem Ordinariis defignanda, et vifitanda (fLibiate indiferetiore Altarium portatilium privilegio, et ulii) fimetum hoc Sacrificium a faecularibus, aut Regularibus quibuscunque peragi. Abfitvero. ut inde ConciliumEpifcopisademeritfacultatem conce dendi Oratoria privata, fi jufta cau-fa appareat', ut nulli abufua locus fit. «ap.g. 66. Exemplo veterum Canonum Sy-De Reiiq. nodus Tridentina Epifcopis, ad juftani Rever.""0 reverentiam divino Sacrificio, miliis ir-s. sacrif. reverentiae occafionibus, conciliandam nipr.' fefr commendat) ut finguli in finis diaece-23. c. 16. ' fibus interdicant-, ne cui vago, et ignoto Sacerdoti Miffas celebrare liceat. Et alibi : Nullus Clericus peregrinus fine commendatitiis fui Ordinarii literis-, ' ob ullo Epifcopo ad divina celebranda , et Sacramenta adminiftranda admittatur. Praevalentibus enim vagis ordinationibus majus periculum imminet, ne inter illos ignotos, et peregrinos Clericos quidam ad facra Altaria obrepant, qui multis titulis divina Mylteria profanare audeant. 67. His literis oportet non tantum fufceptortim Ordinum, fed et morum legitimam fidem fieri. Synodus Burdi-galenfis Ann. i?83- vetat quemquam alienae diaecefis ad celebrandum in quacunque Ecclefia admitti, nifi acceptas ab Ordinario Juo litteras, fibi conceffe facultatis, et ante a St a e vitae, morumque ac religionis teftes exhibeat; quae antiquiores non appareant, quam quae intra annum /criptae fiunt, 68. Relinquitur di (cretioni Parochi, ut et hos, literis Ordinarij inftruólos, a Sacris in fua Ecclefia arcere pollit, cfuia ei haud praeceptum e ft, tu eos admittere debeat. Quinimo recentiores Synodi Parocho praecipiunt, ut a lacris repellat Sacerdotes, quos novit aut pridie temulentos, aut in «notorium crimen iaplos, aut impudicitiae, quamvis fe-C1'etae reos, aut mala fama notatos, Synod» Burd. Tit.s. Cone. Medici, L Tit. 5. Triti, reff. 32. Decr. de Evit. et obl'erv. Ibi de Sacrii. c. ,'i. Cone. Mog. c. 58. Cone. Rem. de F.uchar. N. 5. aut quaertum ex celebratione Miilae fe-čtaates. Sic S. Carolus in Concilio Me-diolanenfi L ftatuit : Sacerdotes, qui publice-) et notorie criminofi fuerint, a celebratione arceantur-, nifi emendata vita fceleris maculam eluerint. 69. Praecipit S. Synodus Tridentina ipfi Sacerdoti celebranti, ut non aliter Miljam celebrare incipiat, nifi prius, qui interfint, decenter compofito corporis habitu, declaraverint, fe mente etiam, ac devoto cordis affeSlu, non folum corpore adeffe. 70. Refeótis his, aliisque vitiis commendat S. Synodus Palloribus, ut ad uberiorem fruétum SS. Sacrificii percipiendum , frequenter inter Miffarum celebrationem, vel per fe, vel peralois ex iis, quaeinMiß’a aguntur, aliquid exponant ; atque inter caetera hujus SS. Sacrificii mvjfterhm aliquod declarent, diebus praefertim dominicis, et feftis. 71. Concilium Moguntinum de Ami. 1549. monet, ut fcilicet difeant et ipfi fideles fuam, totiusque Chrifiiani orbis fallitevi tam falutaris, et gratae ho-ftiae interventione, et Chrifti meritis Deo Patri commendare. 72. Synodus Remenfis Ann. 1583» hortatur Laicos, qui inter eos doétiores, reique Chriftiane peritiores extiterint, praeclarius agent,/loco precum privata-rum exferipto, vel libro recitandarum, a praefatione, quae myfleriot pertrahantur, animo defixo mentisque fervore compleSlantur, atque contemplentur. 73. Inde ad mentis colleftionem facere vifum eft, ut fub fummo Sacro aliquando prohiberentur Miffae privatae : Ne fimultanea illa plurimorum celebrantium turba doceri domus Dei ■> aut myfi,er iorum venerationi, aut gravitati aliquid decedat. Eft haec reformationis formula fub Carolo V. Ann. 1550. 74. Inter haec tempora perfpexit et Synodus Tridentina, recentiorem illam mollitiem, etlafciviam, fonum, et ftre-pitum mufices elfe alieniffimum a decore domus Dei, reverenda, et gravitate cultus divini. Ab Ecclefiis vero, mquit, muficas eas, ubifive organo, cantu lafcivum, aut impurum aliquid mifcetur : item faeculares omnes ahiones, vana, atque profana colloquia, deambulationes, firepitus, cla-mores arceant Epifcopi, ut domus Dei vcre domus Orationis effe videatur, ac dici pofiit. Concilium Cameracenfe de Anti, hanc dat inftrudtionem : In Mif-M, quae in choro canuntur------quae- dam ad doctrinam pertinent, et eru-fionem fidelium, ut Epifiola, Evange-rim, Symbolum-, -quaedam ad laudes, Trid. Decr. de Evit. et Obferv. Synod. Cani Tit. 7- c. 3* S. Greg. IVaz. Orat. I. quaedam vero ad preces--------quae ad eruditionem leguntur, aut canuntur) ita legantur , et canantur , ut prae-Jentes difiincte exaudire fingula verba po/Jint. Quare in fymbolo canendo placet, nec organa, nec muficam adhiberi, nifi fit fimplex, ac talis, ut fingula verba fine repetitione pojfint intel-ligi. Quae vero ad laudes pertinent, ut fiunt hymni. Gloria in Excelfis, San-cius, in his mufica locum, habeat, fied nec tuficiva, nec choreis potius, quam choro congrua, Jeci gravis, ac moveris pios affectus. Quae vero in Miffìs ad preces referentur; fic fiant, ut ajfeSlus potius deprecantis, quam exuit antis laetitia demonfitretur. Abiit, ut reliquas corruptelas utbs, vel diutina oblervan-tia, vel Praelatorum negligentia a Centura Canonum excufare queat. 352 76. Quid aliquando in tanta remif-fionediiciplinae tandem imminet, quam terribile degenerimi Sacerdotum judicium ? Ais S. Gregorius Naz. : In uni-verfium autem illud apud nos confiat, quod, quemadmodum in Jublimi, et pendulo fune gradientibus in hanc, vel illam partem deflettere minime tutum eft, nec etiam parva inclinatio parvum periculum affert, verum eorum falus in aequilibrio pojita efi; ad eundem quoque modum utramvis in partem quispiam Jive ob improbitatem 'vitae, ./we ob imperitiam propenderit, haud leve periculum tum ipfi ■> tum iis, quibus praeeft, imminet, ne in peccatum prolabantur. Ex lententia S. Chryib-ttomi : Neque licet imperitiam, aut quodvis aliud praejudicium excufare, neqtte ad ignorantiam confugere, neque aut necefjitatis, aut violentiae fpeciem obtendere, quandoquidem, qui delegatus ejl, ut alienam emendet ignorantiam aut aliena peccata expiet, tum vero diabolicum inflare bellum denuntiat, is profeSto ignorantiam praetendere minime poterit, neque vocem hanc ufurpare : tubam non audivi : bellum non providi etc. Quo nomine fupplicium nulla excufatione depellere poterit, quamvis vel unius duntaxat animae jaSlura accideret. JuxtaS. Hieronymum : Non igitur eft facile flare loco Pauli, tenere gradum Petri jam cum Chrifto regnantium. Ecce ! inquit Ifidorus Pelufiota, Opus eft haec res, uon ludus, atque animi oblectatio : cur------non luxus P munus referendis rationibus obnoxium, non imperium ab omni cenfur a liberum, atque immune; paterna procuratio, non tyrannica, aut ludicra licentia; difpenfato-ria praefeSlura ad propriam, alienamene falutem conciliandam, non ejus-niodi potefias, quae fub reddendarum rationum neceffitatem minime cadat. E finn y. Eui. F. II. G 5. C hryf. de Sa-cerd. lib. 6. c. I. S. Hier, ep. i. ad. Heliod. S. Ifid. Pel. lib. 3. ep. 216. ad Pallad. Diae. ( 98 ) Triti, fein 14. de Poenit. Sacr. cap. 4. TITVLVS. vr. De Sacramento Poenitentiae. CAPVT i. Ve Diverfo Nomine, et Genej-e Poenitentiae. 1. Poenitentia apud veteres diverfis nominibus effertur. Dicitur ab effeéìu reconciliatio, ab accuiatione poeniceiv tis Confeilio, ab externa caeremonia manus impofitio, ab abfolutione Sacerdotis communio, et pax, a juftiftcatio-nis gratia fecunda poff naufragium tabula, ab operi us fatisfaftionis laboriofus Baptismus. Trid. fej]'. 14. de Pomit, cap. 2. 2. Vulgare nomen Poenitentiae a contritione lupereft, qua peccator erratimi Va um deteftatur. Continue dolendum eß de peccato , quod declarat ipfa dic ti 0' nis virtus. Poenitere eft enim poenam tenere, ut femper in fe puniat ni cif cen* do, quod commißt peccando. Refert fu h epigtaphe S. Auguffini. c. 4. D. 3-de Poenit. 3. Declarat S. Synodus Tridentina: Contritio, quae primum locum inte( diStos Poenitentiae a Plus habet, animi dolor, ac detefiatio efi de peccato coiii’ mijjb, cum propofito non peccandi di caetero. Fuit autem quovis tewpoid ad impetrandam veniam peccatorum hic motus contritionis neceß'arius etc. 4. Quantum ad Conefììionem ex in- fiitutione Sacramenti-----univerfa Ec- clefiaJemper intellexit-, inftitutam etiam ej]e a Domino integram peccatorum confejfionem, et omnibus poft baptismum lapfis jure di vino neceffaricm cxi-ftere etc. 5- QuippeSacramentalis haecConfef-fio haud fimplex, aut nuda eli relatio Peccatorum 9 ied humilis acculatio lui i piius, ut anima ad curationem di (ponatur, et difpofita per reconciliationem (anetur. Ex quibus S. Synodus colligit, non tantum peccatorum feriem elle exponendam, fed et circumftantias, quae Speciem peccati mutant, aut iniigniter aggravant ; quod fine illis peccata fua neque a poenitentibus integre exponantur, nec judicibus innotefcant, et fieri nequeat, ut de gravitate criminum reSle cenfere pojfint-, et poenam, quam oportet, pro illis poenitentibus imponere. . Quid opus e it lacisfačtione 'i Sane, Wquit S. Synodus, et divinae jufiitiae ratio exigere videtur, ut aliter ab eo ln 'gratiam recipiantur, qui ante Baptismum per ignorantiam deliquerint ; “Uter vero, qui femel a peccati, et dae-‘Monis fervitute liberati, et accepto spiritus S. dono, fidenter templum Dei Ibi. cap.5. Ibi. Trid. cap. 8. — ( 100 ) — violare, et Spiritum S. contrifiare non formidaverint etc. cap. 2." 7* In reliquo uih difciplinae olim poe- re pubi, nitentia publica viguit. Et quidem huic Poenk’ non modo peccata publica, fed et occulta Cleri, populique, fi ex canonicis fuiirent, fubdebantur. Stetit tamen vetus differentia, quod occultis criminibus iecreto tum poenitentia imponeretur 5 tum et ablblutio tribueretur; publicis autem peccatoribus publica Poenitentia , publicaque ablblutio ab Epileopo impendebatur. Inquit Canon Concilii Carthaginenfis III. : Ut PoerlitentibiiS fecundum differentiam peccatorum Episcopi arbitrio Poenitentiae tempora decernantur, et ut Presbyter inconfulto Epifcopo non reconciliet po enitentem: nifi, abfentia Epifcopi necejfitate cogente. Cujuscunque autem po enitentis publicum , et. vulgatißimum crimen ejh quod univerfam Ecclefiam commoverit ante abfidem (hoc eft, in gremio na' vis Ecclefiae ) manus ei, ad agendatf poenitentiam, imponatur. Hoc Deere' tum in duas partes divifum, refert Gra-tianus tum c. 14. XXFI. q. 6. tum v 7. 8. Eluxit et alia differentia, quod pf0 peccatis occultis Poenitentiae exaéti0 effet fpontanea, at publici peccatores cenfuras ad fubeundam Poenitentia!11 publicam cogebantur. Meminit hujas _ ( IOI ) — differentiae S. Auguftinus. c. iS» et 19» U. q. i. 9. Inde a faeculo VIL invaluit quod Poenitentia publica nomiifi publicis criminibus refervaretur? quia occultis peccatis Poenicentiam privatam decernere placuit. Hac occafione publici peccatores non modo per cenfuras ecclefiafìi-cas, fed et poenas civiles adigi ad condignam Poenitentiam agendam caepe-runt. Concilium Cabillonenfe II. Ann. 813. (latuit, ut a Ludovica Imf er atove impetretur adjutorium ? qualiter, fi quis publice peccat, publica mulSte-tur poenitentia, et fecundum ordinem Canonum pro merito fuo excommunicetur. . 10. Recentius Scholaftici inter Poe-m tenti am lojem nem 1 et publicam di- ,luXerant. Sic ad folemnem Poeniten-tiam referunt, quod ab Epifcopo decer-»enda, tollendaque fit ; quod nonnifl mtnel tribuatur, quod praefcripfit folem-^tatibus imponenda, peragendaque fit. Wunc enim redringunt. c. 64. et pajfm U- so. . Il* Jure novo peccatis publicis Poe-mtentia fimpliciter publica decernitur. Refertur vetus Decretum : Manifefta peccata non funt occulta correSliont purganda. Quid enim rationi, juftitiae-qpe divinae congruentius, quam utPoe-mtentia' fit peccatis, utpote publica pu- Cotic. Cabil. cap. 25, Trift. felT. 24- c* 8. Cene. Medici. I. Tit. quae pert. ad facr. Poeti. Cone. Medici. III. de iis, quae ad facr. Poenit. pert. blicis a proportionata ? c. 1. de Poenit-et Remi]]'- 12. Juxta Decretum Synodi Triden* tinae quando igitur ab aliquo publice^ et in multorum confpectu crimen coni' miffum fuerit, unde alios fcaudato of-fenfos , commotosque fuiffe, von fit dubitandum ; huic condignam pro modo culpae Poenitentiam publice a Sacerdote injungi oportet ; ut, quos exemplo fino ad malos mores provocavit, fuae emendationis teftimonio ad re clam revocet vitam. Epifcopus t arnesi publicae hoc poenitentiae genus in aliud fecretum poterit commutare, quando ita magis judicaverit expedire. 13. E11 S. Caroli in Concilio Medio-lanenfi I. Decretum : Udem Confeffariü inquit, quemadmodum a S. Synodo Tri-dentina juffium eft, publice peccantibus publicam Poenitentiam ( v. g. peregrinationem cum baculo, et pera benedilla) imponant, neque illud Poenitentiat genus , nifi data ab Epifcopo facultate) fecreta alia Poenitentia commutare aW deant. 14. CaetemmEpifcopi publicam Poenitentiam in ufum revocare allaborent? Inquit S. Carolus in Concilio Mediola-netili III. Studeat Epifcopus ad [acro-rum Canonum, et Concilii Tridentini praefcriptum pro publicorum deli Borim gravitatis ratione, et publicani) — ( 103 ) ~ et folemnem Poenitentiam in ufum revocare , ut publicum fcandalum repare-turf poenitensque eos, quos malo fuo exemplo ad malos mores provocavit, emendationis lime teftimonio ad reótam vitam reducat. 15. Ab antiquis tanti momenti exi- £aP\3-ftimatum eli, condignam, et fceleribus e^iitr." coaequatam Poenitentiam agere, ut Poenit. non modo Epifcopi - quorum erat Poenitentiam dittare, led etiam ipfi criminum rei dottiffimos quosque, et in Canonum lettione optime verfatos diligenter confulerent. Plerumque fententia in Synodis reddita elt. Hujus enim argumenti 1'unt fingili i fere Canones Elibe-ritani, Ancyrani, Nicaeni, Arelatenfes. Saepe et Pontificem adire libuit, ut is Poenitentiam Canonibus inftitutam integre, et juxta Canonum placita, mentemque definiret. Supereft exemplum illius confulatiouis in Decreto c. 17. Xll. q. 2,.. . 16. Quum faeculo Vili.impofitio Poe-mtentiae, praefertim pro peccatis occultis ad Presbyteros devolvi caepiifet, Placuit ex Decretis Conciliorum, et lentendis Patrum illos Canones, regalasse 5 qui, q naeve ordinem Poenitentiae ‘Pettant, feligere, ut in unum volumen colletta mox cuique Presbytero in Promptu elfent ad jullam Poenitentiam — ( 104 ) — Conc- decernendam. Statuit Ann. 829. Con-yarif. lib. cilium Parifieiife Vi. ut unusquisque I.C.33- Epilcopomm in fua Parochia iuiVituat Presbyteros, qualiter et confitentium peccata audire-, eisque congruum modum Poenitentiae, fecundum canonicam auctoritatem noverint imponere. Quoniam hactenus eorum incuria, et ignorantia multorum flagitia manferunt impunita. 17. In veteri ordine Poenitentiae canonicae di veriorum graduum, quos et ftationes dixere, occutrit mentio. Horum plerumque quatuor recenfentur.Or-dines enim erant poenitentium, quibus fucceffive afcendere oportebat ad per-feéìam reconciliationem, communionemque promerendam. Sic decernit S. s. Bafii. Bafilius : Debet quatuor annis deflere, s6. flans extra fores Oratorii etc. 18. Primum ergo ordinem Fletum Jbi. dixere; Po e nitens enim, ejeétus ex Ec- cleiia, ante fores Ecclefiae precabatur fideles, ut pro i pio intercederent. Inquit S. Bafilius: Et fideles ingredientes inEcclefiam rogans, titpro eo prečen-tur, fuam iniquitatem pronuntians-Eu fummam hujus fiationis ! unde nihil ad eos pertinebat Milfa Catechumenorum : nullae fuper eos preces fundebantur: imo nec ad praedicationem admittebantur. In latina Ecclefia haec fiatio ut minimum feptem faeculis ignota erat; — ( IO? ) — licet nonnulli ante fores Ecclefiae Ilare confu e vi lient, fidelium intercelfionem merituri, id tamen voluntarie, ac fine determinatione temporis faciebant. 19. Secundus gradus dicebatur Audi- s. Greg, tio. JuxtaS. GregoriumThaumaturgum. kp' CaR Auditio efi intra portam in Narthece, uhi oportet eum, qui peccavit, fiere usque cd Catechumenos, et illinc egredi. Audiens enim feripturas, et doctrinam ejiciatur, et precatione indignus cenfeatur. Habebatur enim velut Ethnicus , et Catechumenus, de quibus fan-xit Canon Carthaginenfis : Epifcopus nullum prohibeat ingredi Ecclefiam usque ad vertibulum, et audire verbum Dei, five Gentilem, fi ve Haereticum, five Judaeum, usque ad Miffam Catechumenorum. Sed in nullis, nifi in Poenitentibus, auditio inftar ftationis erat, quia aliis, ut ibi flarent, in poenam, aut poenitentiam injunčtum haud erat. 20. Ex fententia S. Gregorii fiubje-dtio feu fubftratio, veluti tertia ftatio Poenitentialis efi, ut intra portam templi flans cum Catechumenis egrediatur. T°to tempore hujus ftationis crebrae nebant manus impofitiones, fubjunétis Precibus fu per Poenitentes. Praecipit Concilium Cathagineiife IV. Omni tem- Cone,.. Pore jejunii manus Poenitentibus a c<\rjth- acerdotibus imponantur. Hic locus c' S. Baili, c- 75- Felix III. ep. 7. erat, in quo varia opera laboriofa, jejunia, vigiliae, eleemoiynae, aliaeque caftigationes, et mortificationes, pro cujusque vulneris ratione, exigebantur. Plerumque haec Itatio reliquis prolixior erat, ut deličhun expiaretur: unde et Itatio, velut eilentialis, femper viguit. 21. Ait S. Balilius: Poftquam Poenitentiae fruSlus dignos ofienderit, decimo anno in fidelium orationes fufci-piatur fine oblatione ; et cum duobus annis una cum fidelibus ad orationem fubfliterit, fic deinceps dignus habeatur boni communione. Haec {latio confi-ftentia dièta e It, in qua Poeni tenti bus jus erat, Midae fidelium usque ad finem adiftendi; fed fine oblatione, et communione. Haec enim correlativa erant, ut, qui communicarent etiam offerrent, fi haberent. Inftituta in reliquis haec cen-1’ura fuit, ut poit toleratas graves mo-leltias Poenitentiae in ftatione iiibftra-tioiiis aliquanto tempore explorarent Patres, an iis liberati vitam ducerent fideli dignam, qua mererentur ad S. Euch ari ftiam tuto admitti. 22. His fta tinni bus fere lingulis fixa erant a Canonibus tempora. En Decretum Felicis III. Tribus annis inter audientes fint ; feptem autem annis fub-jaceant inter poenitentes manibus Sacerdotum. Duobus annis oblationes modis omnibus non finantur ofierrei fed tantum [accularibus in oratione fodentur. 23. Poterant E pi (copi, praefcripta tempora?, vel minuere, vel augere, fi et in quantum converfatio poenitentia mereri videretur. Juxta Decretum Concilii Ancyrani : Epijcopi modo conver-fationisexaminatopoteftatem habeant, vel utendi clementia, vel plus tempo-ris adjiciendi. Ante omnia autem et praecedens vita, et quae cenfecuta eft, examinetur, et fic eis clementia impertiatur. 24. Hoc exemplo (pediat etiam ad Epifcoporum diteretionem , ut poenitentem ex inferiore fiatione, praeterita media ad fu peri orem transferre uno (altu pollent- fi poenitens, in ea ftatio-ne ita converlatus? ferventer Poenitentiam ita peregi 11 et, ut de ejus foli dio re converlione dubitandi nullum locum re-liquiffet c. 86. D. i. de Poenit. _ 2V En S. Gregorii Nyfieni jullas rationes ! Quemadmodum enim, inquit, porcis margaritas projicere efi vetitum, ita et pretiofa margarita privare eum, qui jam. per alienationem a vitio, et purgationem homo facius eft, abfur dum efi. Quid diferetius ? Sivide-ant, quod peccatores diligentiori con-v erfat ione ufi fuerint, et ita ad id, fuod bonum efi, reditum ofienderint, liceat ipfis ( Epilcopis ) pro ecclefiafii- Conc. Ancyr. c. 5 - $. Gre*. ep. ad Leone, c. 4. — ( io8 ) — 'eae Oeconomiae utilitate, tempuscoli“ trahere; et celerius ad converfionem deducere. 26. Abfit tamen, ut quisquam locus perfonamm acceptioni datus lit. Prae-Hincm. cipit Hincmarus Remenfis in Capitulis, picPresb. nemo Presbyterorum a quocun-art, 13. que poenitente aut gratiam, aut favorem , aut munus fufeipere praeju-mat, aut minus poenitentem ad reconciliationem adducat, et ei teftimonium reconciliationis ferat, et quocunque livore alium quemlibet dignius poenitentem a reconciliatione removeat. Vetatur idipfum et novo jure c. 14. de Simon. 27. Stetit hic ufus poenitentialium Canonum in Ecclefia latina fere usque ad faeculum Xtl. At eo ineunte exterior ille rigor tum in aftione Poenitentiae, tum in reconciliatione poenitentis fucceflive decrefcere, et oblblefcere caepit, tum ob peregrinationes, et expeditiones, tum ob remiHiones, et redemptiones ; tum denique ob incuriam, et injuriam temporum. Hac occafione praevaluit fere univerlalis Confeflariorum fententia , Poenitentias quascunque in foro confcientiae elle arbitrio Sacerdotum reličtas. 28. Remilfo vigore Canonum Poenitentialium praevaluit corruptio morum* Querebatur Concilium Toletanum Iit : Quoniam comperimus, inquit, per quasdam Hifpaniarum Ecclefias non fecundum Canones, fed faedißitne homines pro fuis peccatis agere Poenitentiam, ac, quoties peccare libuerit, toties a Presbyteris fe reconciliari po-fiulent. Ideo pro coercenda tam exe-crabili praejimptione a fancto Concilio jubetur - ut fecundum formam Canonum antiquorum detur Poenitentia. 29. Refert uberius querelarum genus Concilium Parifienle VI. Deplorat S. Synodus, quod multi Saecerdotum, partim ignorantia, modum poenitentiae , reatum fuum confitentibus lecus, quam Canones decernunt, freti luo arbitrio imponant , — et ob id non vulnera curant, fed potius foventes palpant , incidentes in illud Propheticum. Vae ! qui confuunt pulvillos fub omni dubito manus, et faciunt cervicalia ad decipiendas animas. Quanta inde ruina animarum ! quam exiguus, vel nullus fvuétus Poenitentiae ! nonne hodie contingit, quod foedillime pro maximis fae-Pe_ peccatis Poenitentia agi videatur, tpiia quoties peccare libuerit, toties a Presbyteris reconciliari poftulant, et ferant? 30. Quid praevalente remiffione disciplinae falubrius inde Epifcopis iuper-čft, quam ut juxta Decretum Concilii Cap. 4. de Rem. Can. Poeni t. di-fcipl. Cone. Tolet. III. c. II. Cone. Parif. VI. lib I. c. 32. — ( HO ) — Parifienfis Presbyteros, quos ad confef-fiones excipiendas ieligunt, solerti Audio iiiflituant, qualiter, et coiifitenti-im peccata difcrete inquirere, ipfis-que congruum modum, fecundum canonicam auctoritatem, Poenitentiae imponere noverint. 31. Enimvero cenfuit et recentius S. Carolus, ftudium Canonum Poeniten-tialium ConfelFariis in direótione Poenitentiae elle faluberrimum, miliis libellis putidorum Cafuiftarum. Concilii Parifienfis VI. vetus querela fuit, quod vulgaris incuria, et ignorantia Confef-fariorum inde proveniret, quia codicillis contra canonicam auCloritatem [criptis, quos Poenitcntiales vocant, fallebantur, ut deleétabantur. Pertinet ad audforitatem Epifcopi, tam perni-tiofos libellos, qui hačtenus in fcholis, et Seminariis omne punčfum ferre videbantur, diligenter perquirere, et inventos igni tradere, ne per horum fcan-dalum, et praejudicium imperiti Sacerdotes poenitentibus juftoplus conni veant. Tria. feir. Juxta Tridentinum Decretum moneu-rteìih, tur confeffarii, procul ab omni fequiore sacr. a Heft u, quantum fpiritus, et prüden' c-tia fuggejferit, pro qualitate criminum, et poenitentium conditione [aiutar es, et convenientes fatisfaStiones injungere. — Habeant autem praeo-culis, ut fatisfaCtio, quam imponunt) non fit tantum ad vitae novae cufto-diam, et infirmitatis medicamntum, Jed etiam ad praeteritorum peccatorum vindictam-, et cajligationem. 32. Veteri more, qui obtinuit, quod abiblutio non daretur, nifi poft exaótam vel ex integro aut ex parte fatisfaéìio-nem , uberior locus fuit deliberandi de injungenda, et attemperanda falutari, et convenienti Poenitentia,- tunc enim in tanto tračiu temporis negotium inter plures verfabatur, qui liuceritatem, et foliditatem converfionis, et conver-fationis explorabant. Hujus ad exemplum foret et hodie gravioribus pecca-toribus confultum, ut aliis confiterentur ad confilium, et Poenitentiam injungendam, aliis ad benedičtionem, et ab-iolutionem promerendam, aut faltem Uni eo moderamine faepius confiterentur. Supereft, ni fallor, hujus rei argumentum c. 5. de Poenit. et Remiff. 33. Novo jure, et Ufu recidit ad di-fcretionem Confeffarii, poenitenti ju-ftam fatisfačtionem, tum ad emendatio-uem vitae ; tum ad expiationem peccatorum decernere. Inquit Pontifex : Saldos autem fit dijcretus, et cautus, more periti medici Juperinfundat °Jeum, et vinum vulneribus fandati, diligenter inquirens et peccatoris cir-cUniftantias, et peccati; quibus prudenter intelligat, quale ei praebere Cap. 5. De Moderi!. Poenit. di-fcpl. Trief. l'upr. Synod. Audom. Tit. 7. c. 13. debeat conßlium, diverßs experimentis utendo ad falvandum aegrotum. Refert, c. 12. de Poenit. et Remi(J'. 34. Id ipfum multiplex pro dilcretio-ne Poenitentiae officium Medici, Judicis, et Confinar» ad mentem veterum Canonum uberioribus rationibus commendat, et illuftrat S. Synodus Tridentina. Nam, inquit inter alia, claves Sacerdotum non ad Jblvendum dunta-xat, fed et ad ligandum conce [fas e-tiam antiqui Patres et credunt, et docent. 3 judicaturi pro conditione temporum, perbonarum , aliarumquecjrcumftantiarum, qualiter has Poenitentias moderari, aut mutare oporteat. 39. Audiantur S. Caroli rationes: Patres docuerunt, inquit, quamnecefla-via admodum fit Sacerdotibus Canonum Poenitentialium fidentia. Etenim^ fi omnia, quae ad poenitendi modum pertinent, non prudentia fiolum ac pietate, fied jufiitia etiam metienda fiunt, certe norma haec a Canonibus fioenitentialibusfiumatur oportet. Sunt namque ii, quafi regulae quaedam, quibus tum ad culpae commifijae gravitatem recte dignoficendam, tum ad imponendam pro illius ratione ve-Ram poenitentiam Sacerdotes Confiefi-Jurii dirigantur, aut ibi fingula, et Qnae ad peccati magnitudinem, et quae cul Poenitentis flatum, conditionem, aetatem, intimumque cordis contriti dolorem pertinent, accurate perpenderint; dum demum Poenitentiam judicio, ac prudentia Jua moderentur. 40. Et alibi : Ideo Sacerdos Canones oenitentiales confiulet, quibus licet cum prudentia, dificretione,modoque, Cone. Medio], P. 2. Tit. 6. S. Carol. praefat. ad Cati, Poenu. Cap. 6. DeiMiiiift. Ord. Poenit. S. Cypr. ep. H. pro Po enitentis conditione, qualitate, fiatu, aliisque circumfiantiis uti debeat, obfervandi tamen funt, ita, ut juxta eos, quafi traditam fibi regulam Sacerdos fe gerat, prout expedire ei vijum fuerit; et quando Poenitentiam Canonum rigori conformem non imponet, tamen Poenitenti eam fignificabit, uc ad contritionem eum moveat, et leviorem injunStam Poenitentiam ipfe ardentius exequatur, motus fcilicet ex hodiernae Ecclefiae benignitate, qua antiquioris difciplinae rigor mitigatur. Nihil procul dubio conlultius, et lalubrius ad id propofitum fuerit, quam ut Epifcopi exemplo S. Caroli ex variis Conciliis, et Canonum colleftionibus Poenitentiale cujusque diaecefis proprium difponi curarent, evulgaturi illud ad jullam inltimtioiiem Confeifario-rum. 41. Enimvero proprium, et vetus officium Epifcoporum eli, Poenitentiam moderari. Conqueftus eli S. Cyprianus de quibusdam Presbyteris, quod luo arbitrio arrogalfent Poenitentiam reconciliationem. Jtidio, inquit, quosdam de Presbyteris, nec Evangelii memores, nec, quid ad nos Martyres feri-1 pferint, cogitantes, nec Eptfcopo ho-' norem Sacerdoti fui, et Cathedrae re-fervantes, jam cum lapfis communicare caepifie, et 0ferre pro illis, et- — ( II? ) — Euchariftiam dare, quando oporteat pr ordinem ad haec perveniri, etc- 42. Supereft vetus Beer. Cone. Cardi. It. eo tenore : Ah nniverfis Epifcopisdi-ctum jft, — reconciliare quemquam in publica Miffa Presbyteris, inconfulto Epifc., uonliccre. Ref. c. x. XXFI. q. 6. 43. Juxta Decretum Concilii Nicae» Cone. ni [. In his omnibus examinare conve- IVlc-c- J2‘ nit propofitum, et fpeciem Poenitentiae; quicunque enim et timore, et lacrymis, et tolerantia, et bonis operibus converfionem reapfe, nonfpecie tenus demonftrant, hi impleto auditionis tempore, quod praefinitum eft, merito orationum communionem habebunt. Pofimodum vero liceat Epifc0-po humanis aliquid de iis ftatuere. 44. inde a laccalo VII. invaluit di-feretio inter peccata publica, et occulta , eo efleóìu, ut Poenitentia publica fionniti peccatis publicis refer vare tur. Hac ovcaftone Epifcopi nonni fi peccata Publica libi refervare caeperunt, relidis peccatis occultis, quae ad difere-tionern Parochorum ablegarunt. Hinc Canones, et libri poenitentiales ottavo, pt jeqnentibus faeculis conditi praecipue ’pfos Presbyteros» tanquam Poenitentiae Miniftros refpiciunt, cum antiquio-res Canones fere folos Epifcopos inftru-®rent, et Difpenfatores Poenitentiarum apponerent. 4t« Non tamen poterant omnes indifferenter Presbyteri indiftinfte quoslibet poenitentes reconciliare: fed ejusmodi auétoritas erat penes folos illos Presbyteros, qui fpecialiter ad curam animarum tanquam proprii Sacerdotes erant populis praepofiti, et deputati. Sic pluribus faeculis obtinuit, quodcon-felfio fačfa alieno Sacerdoti invalida reputaretur, nifi licentia proprii Sacerdotis praecelfilfet. Cum aliter ille reum non poffit Ibi vere, vel ligare, c. 12. omnis utriusque fexus de Poenit. etRemiff. 46. Invaluerunt tamen novo jure Privilegia , quod nonnulli fuo arbitrio pof-lent Confelfarium fibi eligere. Inquit Gregorius IX. Ne pro dilatione Poeni' tentine periculum immineat animarum, permittimus Epifcopis, et aliis Superioribus, nec non minoribus Praelatis exemptis, ut etiam praeter fili Superioris licentiam providum, et difcretum fibi poffent eligere Confefforem. 47. Exortis Fratribus Mendicantibus, concelfum iis fuit a variis Pontificibus ut Fidelium ad ipfos accedentium con-feffiones libere excipere, iisque convenientes Poenitentias, et debite difpofi-tis abfolutionem impertiri valerent, quibus etiam ipfi Epifcopi eandem facultatem dare caeperunt. 48. Scribit Matthaeus Pari G en fis, quod Gregorius IX. omnium primus in quadam Bulla omnibus Praelatis per An- — ( 119 ) “ gli a m conftitutis mandaverit, ut Fratres Praedicatores benigne recipiant-, et populos fibi commiflos fedulo admoneant, ut ex ore ipforum Ferbi Dei femen devote fufcipiant, confiteantur, cum ipfis (ait Papaj auStoritate noftra liceatconfeffiones audire, ac Poenitentias injungere. • 40. Cum autem nonnulli Praelati Anglicani Fratres Praedicatores in hujus privilegii ulu turbare viderentur, renuentes, eos fine licentia ab ipfis impetrata ad excipiendas confeffiones admittere, hi Fratres recurfum habuerunt ad Innocenti V. , qui Anno 1243. Bullam expedivit in favorem eorundem Fratrum, iiifcriptam Epifcopis Vintonienfi, Vi-gorienfi, et Norwiceufi, quibus praecepit, ut diélos Praelatos compefcerent, iisque mandarent, ut juxta Apoftolica fcri-pta Fratribus Praedicatoribus permitterent libere fidelium confeffiones excipere. 50. Diffidia haec inter Clerum iaecu-larem, et regularem non tantum fer-vebänt in Anglia, fed etiam in reliquas chriftiani orbis regiones fe diffuderunt In Gallia ReligiofosMendicantes omnium vehementilfimus impugnavit Guilielmus faiifto Amore, edito quodam con-tra illos, eommque privilegia opufculo, quod tamen poftea ab Alexandro IV. fuit condemnatum. Contra eundem e-jF'sdem Doétoris libellum fcripfit S. Thomas Aquinas edito defuper opufcu- Cap- 7. De Jure Paroch. et Privil. Regul. Io» in quo nervofe confutatis Guilielmi de S. Amore argumentis propugnavit privilegia Fratrum Mendicantium , fi-gnanter de audiendis Confeflionibus. Habemus quoque plura S. Bona venturae opufcula, quibus haec Fratrum Mendicantium privilegia tuetur. 11. Habentibus annis praeceptum confitendi proprio Sacerdoti ad annuam con-fellionem reftriftum fuit. Hinc Marti-nus IV. Anno 1282. declarat, quod ii, qui Mendicantibus confitebuntur, faltem fuis Presbyteris Parochialibus fernet in alino confiteri teneantur, prout Cone. Geroera/p Lateranente IV. fiatuit. <;2. Bonifacius Vili, privilegia Papa-lia Regularium ita moderatus eft, ut Superiores illorum Ordinum fe conferant per fe-, vel per Fratres-, quos ad hoc idoneos fore putaverint, humiliter petituri a Praelatis (Epifcopis) ut Fratres, qui ad hoc eleSti fuerint, in eorum civitatibus, et Diaecefibus confef-fiones fubditorum fuorum confiteri fili i volentium audire libere valeant, et hujusmodi confit entibus (prout fecundum. Beim expedire cognoverint) Poenitentias imponant faiutar es etc.Si vero Udem Praelati praefatis Fratribus ad confefifiones (ut praemittitur) audiendas electis, hujusmodi licentiam exhibere recufarint, nos (ait Papa) ex nuncipfis, ut confefifiones fibi confiteri , ( 121 ) — vole,ntlum, Ubere, licet que audire va-Uant, et eisdem 'poenitentias imponere falutares, atque eisdem abfolutionis beneficium impertiri, gratiqfeconcedimus de plenitudine Jpoftolicae, poteftatis. Refert. Extrav. Com. c. 2. de Sepult. <3. Benediftus XI. tam anguftos limites privilegiorum Regularium haud tulit. Declarat ergo, quod libere auctoritate Apofialica absque licentia Diaecefanorum, et aliorum Praelatorum inferiorum exemptorum, et non exemptorum, quibus fubfunt, qui ad confitendum accedunt, audiant, eis peccata fua confiteri volentes. Quippe in reliquis cenfuit Pontifex honori Diae-cefanomm Praefulum fatis confultum, quod Provinciales, et Priores Praedicatorum, et Miniftri minorum Ordinum praefatorum, per fe , vel per a-tios, verbo, vel /cripto, eis fignifi-cent, fe Fratres ad hujusmodi cnn-feffionum audiendarum, et poenitentiarum injungendarum officium elegij]e, ft non nominando, aut coram ipfis Mendo eos, nec illorum numerum ex-priniendo, petant humiliter a Diaece-Jfinis eisdem, quod electi Fratres de 1Pjbrum beneplacito, et licentia dictum Vojfint — officium exercere. Quod fi denegent, vel intra triduum noncon-Cedant, ex tunc Udem Fratres nihil-°^inus aubìoritate eadem hujusmodi Synod-Atrebat, de Sacram. Poenit. C. 2. officium exequantur. Refert. Extrav. Com. c. i. de Privil. 54. Succeffit Clemens V., qui, re-jeóta? et abrogata Confli tu ti one Bene-difti XL privilegia Mendicantium ad limites Decreti a Bonifacio editi reftrin-xit. Superell Clementis V. Decretalis Clem. 2. de Sepult. Sixtus IV. faeculo XV. repreffit obtentus Mendicantium» qui praedicabant, Parochianos non elle obligatos; faltem in Palchate proprio confiteri Sacerdoti. Ait Pontifex. De jure tenetur Parochianus faltem in Pafchate proprio confiteri Sacerdoti : Per haec tamen ipfi Fratres Mendicantes non cen-fentur exclufi, quo minus fecundum juris communis, et Privilegiorum eis conceffiorum difpofitionem corifefiones audire, et Poenitentias injungere valeant. Extrav. Com. c. 2. de freug. et Pac. ,)6. Recentiores Synodi paffim eam Sixti IV. decifionem fuam fecere. Synodus Atrebatenfis fub Franc. Richar-doto Anno 1^70. ita ftatuit: Paftores diligenter confiderent ovilia fua, et infcribant fingulos, -c/ui (femel in an-' ! 110 faltem) co nfeffit fuerint peccata pro- ( pria, idque proprio Sacerdoti, aut alteri idoneo, qui hujus rei poteflateM ? habeat ab ipfo Pafiore, ut intelligut . et plane cognofcat in fuis gregibus 1 an fini aliqui', qui hoc fancltim Ec-clefiae praeceptum negligant , quos tenebitur notare, et deferre. 57. Quis fit fingulorum proprius Sa-, cerdos, exponit Anno 1583. Synodus Synod. Audomarenfis his verbis : Proprmmau- tu.0™' tem Sacerdotem illum intelligi declara- c. 2. mus, cujus curae quisque propriefub-jeSlus efl. Sic Parochus proprius Sacerdos cfi Parochianorum fuorum tam Sacerdotum, ac Clericorum Parochiae fubfervi entium, aut in Parochia habitantium, nec ad certam Ecclefiam pertinentium, quam Laicorum. Sic Archipresbyterum, feu Decanum Christianitatis cujus que loci proprium Sacerdotem effe, et agnofci volumusPa-fiorum fui Decanatus ; fc Archipresbyterum civitatenfem, proprium Sacerdotem ut Paftorum fui Decanatus, ita et caeteronm Archiprcsbyterorum, five Decanorum Chriftianitatis. Eorum, qui Dignitatem, Canonicatum, beneficium, vel officium in Ecclefiis collegiatis nobis fubditis obtinent, proprius Sacerdos efl is, cui ratione Dignitatis cura animarum incumbit, aut ubi hujusmodi non efl, cui id muneris nos crediderimus. Monachorum efl Praelatus. Singuli itaque juxta prae-feriptum hoc proprium fuum Sacerdotem agnofeant, aliquoties annis fin gu- S. Carol. in Synod, Diaecef. XI. Trid. reff. 2i. c. 4. lis et ut minimum fem-el fuo quique con-fitentes. Noftva aetate palfìm viget ul'es ? quod cuique faecularium pro fuo arbitrio liberum fit et pro anima confelììo ne ex tacita, et praefumpta licentia Parochi quemque approbatum Gonfefia-rium eligere, ut tamen fchedulam Pa-Ichalis Confeffionis Parocho exhibeat. Enim vero et S. Carolus monuit Parochos, ut fe in concedenda licentia alteri confitendi faciles praebeant. In Diaece-fi autem, inquit, et generatim, et fi-gillatim Parochus fe facilem praebeat in confentiendo Parochialibus fuis, de quibus nulla fit fufpicio, eos medicinae vitandae caufa Parochi judicium fubterfugere, ut ad alios Confejfarios a nobis teftimonio fcripto probatos fe conferant, qui confejjionem peccatorum fuorum audiant. Imo vero eam facultatem fponte figillatim offerre debet iis, qui lites, controverfias, dif-fenfionesve fecum exercuerint, exer-centve de iis praefertim rebus, quae ad munus fpirituale Parochialis curae non attinent. Qua in re fi Parochus defuerit, tunc Vicarius foraneus fa* cultatem concedat, ut alios confeß'a-rios adire pojfint. <9. Unde praecepit Concilium Tri-dentinum Epifcopis, ut in omnibus Ec-clefiis Parochialibus — cogant Retto- rf£.r, vel alios, /ibi tot Sacerdotes ad he munus adjungere, quot fufficiant ad Sacramenta exhibenda t et cultum divinim celebrandum. 60. In Hiftona ecelefiaftica fatis exploratum eft, primisEcclefiae faeculis amnem auéfcuricatem moderandi, admi-uiftraudique Poenitentiam penes Epii copo s ftetilfe, ita, ut Presbj^teri nihil fibi poteftatis arrogare potuerint, nili quam, et quantam , et quamdiu Epifcopi, quorum Vicarii, et Delegati habebantur, concdfilfent. c. 5. XXFI. q. 6. 61. Novo jure inttitutis beneficiis Parochi , Curacique ipfo jure titulum ad-niiniftrandi Poenitentiam fuis Parochi-anis načli cenfebautur, ut ex fufeepta illa cura animarum ordinarii Miniftri Sacramentorum in finibus fui beneficii reputarentur, quibus et jus fuit, id genus officii et aliis Presbyteris committendi. c. 12. de Poenit. et RemijJ'. 62. Concilium Tridentinum edixit, Rullum Presbyterum, etiam Regularem Vojfe ConfeJ/iones Jdecularium •> etiamfi Sacerdotum audire, nec ad id idoneum reputari, nifi aut Par 0 c Male, aliudve iratum beneficium, aut ab Epifcopis V/r examen, fi illis videbitur effe necef-Jurium; aut alias idoneus judicetur, et approbationem, quae gratis detur, Qbtineat, privilegiis, et confuetudine Cap. 8. De Approbat. Conleff. Triti, feli. 23. c. 15, Synod. Nam. Tit. 5. c. 7. quacunque etiam immemorabili non ob-ßante. 63. Jus illud ordinari uni Cura torum re-Ityngicur ad linesParochiae ex fuo genere, ita, ut in aliena Parochia, ne quidem ex conlenfu Parochi, inconlultoEpiicopo, ullam adminiltratioiiem arrogare pollent. Ulus tamen invaluit, quod et ille in alienis Parochiis ex Volo contentu Patio* rum per totam Diaecetinapprobams cen-featur. Sic Synodus Namurcenfis Ann. 1659. indulget Paftoribus, qui in aliorum veniunt auxilium-, tempore indulgentiarum , vel Turni, Con fraternitatum , aut alia jufia caufa, etiam audire Confeffiones in illorum Ecclefia Parochiali. 64. Reliqui Sacerdotes faeculares, re* gularesque, utpote dettiti!ti juris titulo, reftringuntur ad examen, et approbationem Episcopi, ita, ut ne in Mona-fteriis quidem-, et locis, ubi Regulares fpiritualem, temporalemque jurisdictionem habent, quis quam Sacerdos, etiam Regularis, et exemptus Confeffiones audiat; nifi primum ab Epifcopo , intra cujus diaecefis fines ea Mo-nafteria, locaque fiunt, ad id probatus fuerit. Ita declaravit S. Carolus. 6f. Haec approbatio Epitroporum ? cum precaria fit, vel limpliciter revocari, vel ad tempus, locum,, pertonas-que reti ringi potetti En exempla ! De* t cillit S. Congregatio; Regulares generaliter approbatos ab Epifcopo ad Confe/fiones perfonarum faecularium audiendas, nequaquam ccnfri approbatos ad audiendas Confeffiones Modialium fibi JubjeSlaruni., fed egere quoad hoc fpeciali Epifcopi approbatione. Item: Regularem ad audiendas Confeffiones Monialium unius Mona-fierii ab Epifcopo approbatum, mini-die poffe audire Confeffiones Monialium ulterius Monafierii. Denique : Confef-furios extraordinarios femel deputatos, atque approbatos ab Epifcopo ad Monialium Confeffiones pro una vice Uudiendas, haud poffe pluries in vim fpprobationis ejusmodi illarum Con-RJfiones audire: fed ab Epijcopototies eJfe approbandos, quoties cafus deviationis contigerit. . 66. Hoc exemplo et S. Carolus fpe-j^ales Clericorum Confeilarios ielegit. Synodus Tornaeenfis Ami. 158?* has Synod ^'ones adduxit : Sacerdotes bonum, Vorn de Vobatumque eligant Confeß'arium , Sacr- Poe‘ cUrn bonus Confeffarius magno fit au- nn' c"2" 11,10 ad obtinendam veram contritioni et feriam vitae emendationem. nue illud quis inficiabitur, magna Vudentia, et eruditione opus effe, ut Ififi non tantum ponos Chrifìianos, bonos Clericos, Chrifiianorum fu-r°s> Magifiros, formare queat. ' Cone. Medio! IV. de hi nvae ad jacr. Poenu. pere. Cap. 9. De Re- V. caf. 67. In reliquis monet S. Carolus Epi-fcopos, ut a Confe/jìonilrns audiendis fnjpendant, a ut omnino amoveaut Con-JeJfarios etiam Regulares jam approbatos , quos pro Jua timoratae con-/dentiae religione viderint in eo munere non ita fincere, integreque, et cum aedificatione fe gerere, quemadmodum et tanti miniflerii illis cuin-mißi fanèìitas, et animarum falus de-pofeit , quae fuae fidei concredit d funt. 6gr Uberius reftričtionis, vel revocationis argumentum fuperelt per refer-vationem cafuum. Ait Synodus Triden- ferv. 14.1 deussi" tina: Magnopere ad Chriftiani populi Poenic. difcipHnam pertinere J'anBißimis 110-sacnf.c.7. ßrjs Patribus vijum eft, ut atrociord quaedam j et graviora crimina non a quibusvis, fed ad funrds duntaxcd Pontificibus abfolverentur. 69. Vetus uiiis fatis diu viguit, quoi d. omnia crimina faltem publica Papae et Epifcopis refervarentur. Hodie vero retiti čtore diferetione opus eti, ut refer-vationes haud multiplicentur, quia d earum multiplicatione procul dubio et eorum auétoritas vilefeere polFet. Hinc S/' nodus eas relervationes ad crimina atro-ei ora, et graviora retirinxit, et quo lilietum,ut populus per dipicultatem obtine11' daeabfolutionis tanquam quodam fraen0 ab enormioribus quibusdam exceffibu* cohi- ( 129 ) — Cohibeaturj tura, ut illis morbis per peritiores, et feleéìiores Medicos jufta reraedia, et pharmaca parentur. Quippe poteftate ad aediiicationem, non ad de-ftručtionem utendum eft. 7P. Synodus Arelatenfis Ann. 1260. haec verba facit: Quum propter imbecillium , impotentium , et pauperum occupationes, et penuriam aliquando per villas, et oppida conjucvijjent E-pifcopi Poenitentiarios Juos in Qua-fir age fima de finiar e, qui eos a cafibus, qui Majoribus rejervabantur, abfiol-verent: indicium haud objeurum , inferioribus confefidriis per villas, et oppida confiitutis facultatem abfolvelidi a rejervatis non fuiffe communicatam. Neque Poenitentiarios, ab Epi-Jcopis defiinatos potuijje quoslibet a peccatis rejervatis abfolvere; at dun-taxat illos, qüi per in potentiam, aut Penuriam ad Epifcopum facile accedere poti poterant. Recen dori bus moribus 1,1 valuit, quod Poenitentiariis Epifcopi abioluta tribueretur facultas ablblvendi a caiibus Epifcopo reiervatis. Supereft tflmen, quod Epifcopi declarare polline, SUoddam fpeciale peccatum ob fui grattateti! non contined i'ub generali lice 11-^ abfulvendi a reiervatis. Sic in ple-r,sque diaecefibus excipere extra arti-Pulum mortis placuit peccatum quodli-et mortale, et externum contra cafti- ^an-Efycn Ecd. P II, I Synod. Arei, c. i£. , — ( 130 ) — tatein complicis, et follici ta tionis ad turpia. 71. Meminit S. Synodus Trideptina et caluum Papae refervatorum. Quippe inde afaeculo XII. fenlìm invaluit, quod Epifcopi nonnullos, graviorum criminum reos ad Sedem Apoftolicam ablegarent , ut vel a Papa abfolverentur, vel, ut Poenitentiam a S. Sede mererentur, abEpifcopis peraóla Poenitentia abfolvendi. In Concilio Londinenti Ann. 1143. Decretum eli, ne aliquis qui Eccleßam-, caemeteriumque violaverit, vel in Clerico, vel in viro Religiojb manus injecerit violentas, ab alio , quam ipfo Papa pojjìt abfolvi. 72. Hoc exemplo in novis Decretalibus, reliquisque recentioribus Confti-tutionibus diverlae fu cere v erunt refer-vationes cafuum Papalium ; ceufebatur enim tanta difficultas obtinendae veniae apta, et nata eile ad retrahendos homines ab illis vitiis, quia tunc temporis oportebat Pontificemipfum adire, ut quis abfolvi poliet, nili aut lenio, aut valetudine, aut aetate, aut fexu ex tanto itinere, cujus fatigatio pars Poenitentiae cenfebatur, excufaretur, ut ab lipi-feopo pollet abfolvi. c. 6. et 13. deSenU Excom. 73. Succeffii temporum Pontifices a caübus refervatis S. Sedi abfolvendi facultatem coeperant pro foro confcie»- tiae inferioribus Presbyteris, et Con-feifariis maxime Ordinum Mendicantimn delegare , led eo moderamine ut hae occatione fibi nihil poceftacis in catus Epitcopo retervatos, praeterito ejus contentu arrogarent, etti refervati Epilco-pis catus etfent e numero relervationum Papalium. V etat S. Carolus in Concilio Mediolanenfi 111. Ne Confe j] a rii Regulares eorum peccatorum, quorum ab-folutio Epifcopo referrata eß, vinculis irretitos poenitentes abfolvanU Quemadmodum a Sede Apoflolica fae-Pius declaratum efi, id eis, niti licentiam obtinuerint ab Epifcopo, non lice-re, quavis privilegiorum Juorum au-ftoritate. 74. Inquit Concilium Tridentinum : ^erumtamen pie admodum , ne quis hac ipfa occafione pereat, in eadem Ec-tlefia Dei cufloditum femper fuit, ut ^ulla fit refervatio vel Papae, vel Epicopi in articulo mortis-; atque ideo °»ines Sacerdotes quoslibet Poeniten-u quibusvis peccatis, et cenjnris abfolvere poffunt. Extra quem arti-culum Sacerdotes, cum nihil pößint in ^ a (ibus refer vatis, id unum poenitenti-bus persuadere nitantur, ut ad Suppiores , et legitimos judices pro be-neficio abjolutionis accedant. . ®7S: Quid in rationibus vulgaris Poe-l,tentiae reliquum e It parilis difcretio- i 2 Cone.Me-dioi. IIt. Tit. s. Trid. fupr. Greg. Vit. in Cone. Kom. G. 5* Cone. Aguenf. Tit. quae ad Poen. Sacr. pert. nis, quam» ut et caeteri poenitentes» qui aut vitüs afl'ueverunt, aut proximis periculis inhaerent, ab abfolutione repellantur, donec oiheio luo latisfecille videantur ? Ait S. Gregorius V11. Sicut enim falfum Baptisma non lavat originale peccatum ; itapofi Baptismum falfa Boemi entia non delet nefas commiffum ; ideoque valde neceffarium ejl - ut, qui fe aliquod grave crimen commifiß’e co-gnojeit, animam fuam prudentibus, et religio fis viris committat, ut per veram Ponitentiam certam peccatorum fuorum confequatur veniam etc.--------- quoniam , qui aliena bona diripuit, et ea cum pojfit reddere, et emendare noluerit,------vel qui hujusmodi ne- gotiationibus, aut officiis implicitus fuerit, quae fine fraude , fine falfi-tate, fine invidia, fine deceptione Fratrum, exercere non pojfit, nec ad Dominum converfus, nec de perpetratis facinoribus, veram Poenitentiam facere, credendus efi. En Concilii Aquen-fis de Ann. 158?- Decretum ! Epijco-pus, inquit, Sacerdotes Confejjdrios etiajn Regulares--------praecipue moneat--------------------quam caute in poenitentium abfolutione agere debeant, cum pret efer-tim vel de refiitutione,vel de occafioni-bus, quibus ad mortalia peccata aditus fit, abjiciendis agitur. Quid diter- tius monito S. Caroli ? Videat diligen- s. Caroi ter, (Confeffarius) ne quem abfolvat, qui vel odium, vel inimicitiam de- q^e'in jionere nolit, vel refiituere pro fa- Minili. cultate recufet alienum vel a fiatu pec- ^tcr;_oe' cati mortalis paratus non fit di feeder e, obfer. occafionemque fimilis peccati vitare. Enimvero hi, qui vel damnum, fi pof-fimt » reiarcire , vel odium deponere nolunt» aut malis habitibus» occafioni-busque inhaerere malunt, conviti tenentur, quod illo firmo propofito, quod ad remilfionem peccatorum praeparat, dedi tuantur. Ait S. Carolus: Quod fi poenitens------neque efficax propofi- tum abfiinendi m impofierum ab aliquo peccato mortali ofiendet; eum minime Confeffior abfolvat etc. TITVLVS. VII. D e Indulgentiis. GAPVT I. Vuriis Sfitciibus, it Formulis In/iulgintitirum. . i. Docet Concilium Tridentinum , rrid. feff. diligentiarum poteftatem a Chrifioin Ecclefia reliStam fuiffie, illarumque uiquis monumentis S..- Sylveftri L S. Cregorii I. S. Leonis III. commendant, aut explicant. . 8, Alii afaeculo IX. exemplum recen- Gap. 2. tiorum formularum deducunt. In Conci- PeRe* Tri buri enfi Ann. 89L decretum eft: Poenit* ^ quis non potuerit jejunare , et habuerit, unde pojfit redimere, fi dives luerit, pro feptem hebdomatibus det ^ ( 136 ) — folidos viginti : ß non habuerit tan* tum, unde dare poßit, det folidos decem ; Ji autem multum pauper fuerit, det folidos tres. Pro uno menfe, quod in pane, et aqua jejunare debet aliquis, pfalmos decantet mille ducentos genuflexo, et fi non genuflexo, mille fexcentos, et oStoginta. 9. Recentiores harum indulgentiarum fpecies per viam commutationis, vel redemptionis neceflariae videbantur, poftquam opinio invaluit, pro quolibet peccato mortali effe Poenitentiam fep-tennalem peragendam. Quippe novo hoc computu faepius defperare oportebat, quod per vitam hominis Poenitentia compleri poffet. 10. En rationes, quibus recentiores formulas indulgentiarum explicare li- Guiiiei. buit. Refert eas Guilielmus Epifcopus Parif.rie Parifienfis, ubi inter alia ait: Manife-e.a 13.0rd" ftum eft’ dfivd et honor Beo fit, major que utilitas animabus, ut facrifi-ciis, et orationibus aßidue fuccurra-tur, et SanSloftim futfragia ; qui, quaecunque voluerint, apud Dominum pof-funt, die, ac nocte ab eis impetrentur, in qua inccßantcr hofles invifibiles impugnentur, caeteraque bona, quae memoravimus, et nominavimus, ibi (ine intermiijione animabus impendantur ; major, inquam, efi honor Deo, tmjorque animabus utilitas, quam quantacunque affliSUonum poe-titentialium carnificina etc. it. Quid in has rationes acutius crifi ö. Fleury? Si hae, ait; rationes ejjent folidae, debuiffent movere fanStosEpi-Jcopos priorum faecularum, qui Ecclefi-ue praefuerunt, et determinaverunt Poenitentias canonicas: fed hi longius prp-fpiciebant et comprehendebant,!)eum in-finities plus honorari per morum puritatem, et virtutem Chrtfiianorum, quam per conflruStionem, et decorationem, templorum materialnim, cantum, caeremonias, et omnem cultum exteriorem, qui non. e fi, nifi cortex Religionis, cujus anima, et ejfcntia eft( vir-tus. Et infra : Et fané, fi experientiae Credamus, nunquam Chriftiani fanSti-°res fuere, quam dum Poenitentiae C(lnonicae maxime viguerunt : tibi econ-tr« nunquam fuerunt magis corrupti, quam ab eo tempore, quo Poenitentia-lls difciplina abolita fuit. ,2. Senfim Pontifices veteris Poeni-^wtiae canonicae moderamini tndulgen-t]as ftationarias fubftituerunt. Bonifacius VIII. Anno 1298. haec verba facit: Fre-Quenti cenfid er titionis indagione perlu-yqmus, et intra clauftra peStoris fol-Jf da meditatione difcutirnus, qualiter «Ror optimus, Ecclefiae S. Lumen, • Gregorius, dum adhuc in terris *>ereret vices Chrifti, Patriarckalibus, Fleur. Dite. IV. et aliis ejusdem urbis Ecclefiis primOi prout tradit antiquitas, et alii pofi' modum Romani Pontifices — de stpofto- ' lica e Sedis liberalitate munifica div erfO’ rum tenorumfiationarias Indulgentias conceßerint. Sunt plhres ex modernis criticis, qui Indulgentias Stationarias a S-Gregorio fui ile conceifas omnino negant: ait eorum argumenta non funt adeo firmai ut communior opinio deferenda videatur. 13. In Concilio Tridentino monuit E' pifcopus Mutinenfis, ab uberiore trači at u Indulgentiarum fecundum quae-Itiones et difficultates a Theologis trattari folitas effe abltinendum, ratus, cali' fis omnibus confideratis, et quaefliO' nibus excuflìs, rem fore longam adniO' dum, et difficilem, multumque tempo' ris defiderantem : neque enim caput illud fatis dilucide explicari poffe, nifi prius illud conjlitutum fit-, anfint ab-folutiones, an vero compenfationeSi et fuffragia? Et utrum poenas tantu^ a Confeffiore impofitas remittant, ^ quascunque debitas? Itidem, an thi' faurus, qui fundamenti loco fubftef' nitur, ex folis Chrifii meritis confiet’ an vero opus fit, infuper meritis SaV' Siorum? an dari poffint fine ulla oc' cipientis opera? an ad mortuos etio^ fe extendant, et alia non minoris diy ficultatis? — (93 ) — 14. His rationibus Concilium Trideu-tinum nihil amplius definivit, quam po-teftatem Indulgentias concedendi a Chri-fto Ecclefiae reliétam effe, eammque ufum elle falutarem, fi juftae. difcretionis locus fit. Ex lententia tll. Bolluet, In- Bo fluet, dulgentia unice confiftit in remi Ilione ,,e Illdu,2* Poenitentiae, quam in fatisfa6tionem c'I'n"2/' criminum peccatoribus Canones decernunt. i^. Quippe et novo jure dicitur Indulgentia in hac poenae, et poenitentiae remiffione proprie confiftere. Hinc Pontifex, ut aučloritatem, vel potius pro-fulionem Epifcoporum in concedendis Indulgentiis reprimeret, expreffe declarat, ut tempus praefixum de injunSiis Poenitentiis indultu remiflìo non excedat. Refert, c. 14. de Poenit. et Reniiff. 16. Sane grandi moderatione in con- cap. 3. ceflione Indulgentiarum utendum effe, der™°in-et exemplo S. Apoftoli, et argumento adg." ufu. veterum Canonum docemur. S. Apofto- Ins Corinthio illi inceftuofo nonnifi polt affličtionem tam gr*vem poenitentiae, ut ex ea defperationis periculum immitteret, veniam feverioris, et prolixioris cenfurae fecit: Ne forte-, inquit, n.Coivi. abundantiori trifiitia abforbeatur. 17. Juxta Decretum Concilii Ancy- Cone. rani Eyiifcopi modo converfationis exa- A,lcyr-tninato i potefitjtem habeant , vel utendi c‘ 5* Dementia -----ante omnia autem et Cune. Nicaen. C. 12. S.Cypr, ép. io. praecedens vita, et quae confecutaeft, exawìnetur ; et fic eis clementia impertiatur. »8 Permittit Concilium Nicaenum> cum illis humanius agi, quicunque et metu, et lachrymis, et tolerantia, et bonis operibus converfionem et opere, et non tantum habitu ofiéndunt. Eece veteres cautelas, ad quas Canones indulge» ci as reftringunt. 19. Inde S. Cyprianus nonnullis vitio vertit, qui aut indiferetius libellos Martyrum porrexerant, aut inde promifeu-um ufum indulgentiarum negleétis meritis poenitendum libi arrogarunt. Oro, inquit, vos, quibus poffum precibus, ut Evangelii memores, et confiderantes, quae et qualia in praeteritum vefiri An-teceffores Martyres conceß'erint, quam folliciti in omnibus fuerint, vos quoque follicite, et caute petentium defide-ria ponderetis. Ipforum quoque de-UStorum genera, et qualitates cogitetis, ne, fi quid abrupte, et indigne vel a vobis prcrmifi^im, vel a nobis fa-Slum fuerit, apud Gentiles quoque ipfos Ecclefia noftra erubefeere incipiat. Quid clarius? Veteres ad interiores difpofitiones poenitendum indulgentias moderati funt. 20. Recentiores Pontifices, invale-icentibus novellis caulS, et generibus Indulgentiarum, pretium exteriorum — (140 — operum fpeétandum cenfuernnt. Prae-Opit (jelalius ili.» ut fecundum laoo- Ceiaf. III. titm-, et beneficiorum Juorum Eccle- g5-re. Me impenj'orum quantitatem, ad Epi- chriit." fioporum arbitrium, in quorum Parochiis degunt, poenitentiarum fua-rum remißionem, vel indulgentiam tonfequantur. 21. Caeterum novo jure indulgentias Hidifcretiores, et extentiores cohibendae videbantur. Ita in dedicatione Bafili-cae indulgentia ad unum annum, et in aliis anniverfariis ad XL. dies reftriiigitur. En rationem : Cum Rom. Pontifex, qui ' plenitudinem poteftatis obünet, kocin talibus moderamen conjueuerit obfer-vare. Ref. c. 14. de Poenit. et Remi]]'. 22. Inflittita folemnitate Corporis Chrilti, inde et Pontifices ad centum , ot ducentos dies indulgentiam moderati Etnt. Clem. un. de Rei. et Vener. SS. pW moderamine et Sixtus IV. circum-Wpfit Indulgentias pro tefto Concep-^°nis immaculatae ti. Virginis. Extrav* t-om.c. i. d. t. 23. In Canoniza rione Sanétorum fuc-.Wyit locus augendi indulgentias. Ca-‘jxtus III. in Canonizatione S. Vincen-n Fererii accedentibus ad iepulturam r ^oolefiamque hujus Sanfti feptem aqnos, ^totidem Uuadvagenas de injunéfis Poe-^tentüs relaxavit. Leo X. in Canoni-^atione S. Fraudici de Paula in loco l'e- — ( 142 ) --- pulturae-) et die depolitionis divino of-/ iicio devote alìiftentibus perpetuo duraturam quadraginta annorum, totidem-que quadragenarum indulgentiam condonavit. Sic ex Epocha temporum confìat, recentiores Pontilices in concedendis indulgentiis liberaliores priori-bus fuiile. 24. Succeffere indulgentiae plenariae pro vifitationibus nonnullarum Ecclefìa-rum, aliisque diverfis cautis. Hac occatione Sixtus IV., abolitis extentioribus, et indifcretioribus Indulgentiis, moderamen praelcripfit, ne cujusvis Indulgentiae-, reni i (fiotti s, vel facultatis obtentu Chrifti fideles procliviores ad illicitainpofterumcommittendareddan-tur ; aut facilitas veniae eis peccandi tribuat incentivum. Refert. Extrav. <. de Poenit. et Remiff. in Com. Trid. 25. Synodus Tridentina, reječtis fupr. corruptelis, quae in ufum indulgentiarum ex Quaeltorum avaritia, et fallacia irrepi erant, in his concedendis mode-rationem, juxta veterem , et pRoba-taM in ecclesia consuetudinem adhiberi cupit ; ne nimia facilitate ecclefia-fiica difciplina enervetur. synod. 26. Praecipit Synodus Cameracenfis deludili?. Parochi populum futim diligen- ter admoneant, ne circumforaneis qui’ busdam, aut etiam imprejfis libelli? temere fidem adhibeant, qui ex levi’ Hx, vanis, et Juperßitioßs caußsexorbitantes , centum, milleque anno-riim Indulgentias pollicentur, cum indulgentiae nonniß ex piis, ex rationabilibus caufis, jufta diibretione? concedi debeant. 27. ln cri fi eruditorum Poenitentia- Gimft. ks Presbyteri, qui tempore Indulgen-tiae pro gravibus peccatis imponunt sansfaft. ^yes poenitentias, hallucinantur in- illdulg. fipiiter, et peccatoribus plurimum no- e' 8' cent. Qao major eis Poenitentia imponitur, eo viciniores fiunt fatisfaSlio-ni, et ad indulgentiae fructum aptiores. 28. In Regulis Cancellarne cautum Reg. eft, ut in litteris indulgentiarum po- Canc- 53-natur, quod fi Ecclefiae, vel Capellae, nel alias aliqua indulgentia fuerit yncejja, de qua inibi fpecialis men-ie> faSta non fit, hujusmodi litterae fint nfillae. Quia, fi Papae fadta fuifiet men-tl0 de alia indulgentia, forte illam non ueditfet, faltem non ita faciliter. 25». Et infra.; Item voluit D. N.quod 54* ltterae fuper Indulgentiis non ex-tfdiantur ad instar, nifi fpecificen-fr' Utpote ad inftar aliarum indulgen-larum aliis Ecclefiis, locis, Perfonis-vUe concelfarum, fuper (juibus Poiiti-^ non vult expediri litteras, nifi in-dgentiae antea concelfae fpecificentur : , ne nimium multiplicentur indui. — ( 144 ) — gen ti a e, tum, ut praecaveantur fraudes» quae facile in hujus generis generali-tate irrepunt. ciem. ix. 30. Clemens IX. Ann. 1669. inftituit in Baila6' n°vam Congregationem Cardinalium 1 Rom. et aliorum Praelatorum cum facultate omnem difficultatem, ac dubietatem in Indulgentiis emergentem, quae ad fidei dogma non pertinet ( circa graviora , et difficiliora prius Rom. Pontifice confulto) expediendi: abufus quoque-, qui irrepfiffe pojfent, corrigendi, et emendandi — falfas, Apocryphas, indifcretas que indulgentias typis imprimi vetandi, impreffas recognofcen-di, et examinandi; et, ubi Pontifió retulerit, ejusauSloritate rejiciendi-' ac in Indulgentiis concedendis modi' rationem adhiberi, omniaque pie, Jam Ple, et incorrupte fieri curandi. Cap. 4. 31. NovaeDecretales meminere Quae- Ouae!tir" ftorum ’ qui deligebantur ad colliges-ihduVet das eleemofynas tidelium, ut recentio-rum indulgentiarum fruétum mererentur. Placuit eos formatis spiftolis ftipare , ut fraudibus eorum occurreretur> qui J'e alios mentiendo, abufionesnow nullas in Jua praedicatione proponi bant. Refert, c. 14. de Poenitent. d Remiff. 32. Labentibus faeculis eorum abu' fuum uberior leges fuccrevit. Inde Concilium Viennente cavit, ne QuaeltoreS aliq.ui — ( H? ) — aliqui (nifi Apoftolicas, vel Hiaecefani litteras exhibuerint ) quomodlibet admittantur, recipianturque. Inquit Papa : Litteras quoqiie Apoftolicas Diaecefa-ui Epifcopi (ne quid fraudis committi valeat per easdem, ) antequam admittant Quaeftores ipfos, examinent diligenter. Supereft Clem. 2. d. t. 33. Succeiiu temporis conftitit, has cautelas medendo malo impares fuifle. Hac occafione Concilium Tridentinum Tril!-feir-et nomen, et officium, et ulum Quae- * 'cap* ftorum Indulgentiariorum fimpliciter expungendum duxit, decernendo, ut nullus ad hujusmodi officium admittatur Pofthac, non obftantibus Privilegiis — aut confuetudinibus etiam immemorabilibus. 34. HocDecr. S. Synod. omnem quae-ftus fufpicionem indulgentiarum ufu arcendam cenfuit, hinc et fubjunxit, ut Indulgentiae lidelius difpenfarentur, eas, aut alias fpirituales gratias deinceps per Ordinarios locorum, adhibitis duobus de Capitulo, debitis temporibus effe publicandas. 3?. S. Carolus in Concilio Mediola-fienfi V. inde vetat, ne cuivis ReBori p.r. de ° Eccleftae, etiam exemptae, quovis mo- In(1u,5' ^0, neque ulli Ordini Regulari, ne-fue cuiquam Scholae, Confratide, et-la,n Rofarii, et Cruce ftgnatorum , Io cive pH Collegio, praetextu, cau^ ^an-Efpm Eui. E. II. K — ( 146 J — fave-) vel Privilegiorum etiam antiquorum ? vel Indulgentiarum, quas lilii quovis modo conceßas, etiam injlr.r Ecclefiartim, locorumve piorum con-fratriarumve urbis Romae habet, liceat illas ipfas in Juis Ecclefiis promulgare : Jed, ut Decreto Tridentino cavetur, per Epifcopum, adhibitis duobus de Capitulo, illae quotannis publicentur, atque evulgentur. 36. En reliquum Decretum Medio-lanenle: Ne Indulgentiarum litterae infcriptionesve earum nomine exaratae, eo loco, ubi Capfa ad colligendam eleemofynam apparata eft, etiam extra Ecclefiam proponantur, affigan-turve, fed vel in Altari majore, vel in alio, ubi Indulgentia e caufa flatio , oratione confiituta eft. Et infra : ubi illius Indulgentiae celebritas agitur , Parochus, concionatorve doceat fimul diligenter, ejus confequendae cauj'a non effe neceffario praeftitntam elee-mofynae largitionem: iit coeleftem eunt thejaiirum, fpiritualiaque munera exponi omnes intelligant, non ad quae-ftum, fed ad peccatorum fatisfaSlio-nem, et ad pietatis exercitationem. 37. Pleniifimam Indulgentiam prot mulgavit per Jubilaeum Bonifacius Vllf» ftatnitque, eos concelfae Indulgentiae participes fieri, qui, peraéìaSacramentali digna Poenitentia, fi fuerint Roma- ti, ad minus triginta diel)us continuis, leu interpoilatis, et faltem iemel in die; S vero peregrini fuerint, auc forenles, fitnili modo quindecim diebus ad dičtas tiafilicasaccedunt. Extrav. i.dePoenit. et Remi]]’, int. Coni. 38. Bonifacius Viti. Jubilaei Indulgentiam quemlibet annum centefimum reftrinxit. Clemens VI. in ordine ad hanc Indulgentiam quemlibet annum 'luinquagefimum Jubilarem elfe fanxit, ti tanto plures illius coeleilis thelauri Participes redderet. Extrav. Com. 2. ibi. 3 9. Recentiores Pontifices, Paulus II. » e_t Sixtus LV. annum Jubilaeum adquem-'ibet annum vigefimum quintum reduxerunt, fuipenlis reliquis Indulgentiis Per eum annum quibuscunque Eeclefiis, aut locis extra urbem, et lub quacun-tiie forma a Sede Apoftolica coucellis. Extrav. Com. c. 4. d. t. 40. Auftoritate Pauli II. invaluit, |luod, Anno Jubilaei Romani abfoluto, ^Inigentia fublequente anno ad alias 'tipertas Ecclefias generaliter propagantur. Haétenus enim vel Bonifacius IX., Nicolaus V. nonnifi particularibus ^tovinciis, et civitatibus Jubilaeum Inigendam conceiferant. 41. Inter recentiores Pontifices Six- V. primus eft, qui Jubilaeum indi- *** uufpicio luae aifumptionis ad implo» K 3 randuniDeì auxilium pro bono regimine Pveipublicae Chriftianae. Inde hujus e- ( xemplo reliqui Pontilices et ex aliis cau-fis generale Jubilaeum indixerunt, et ad difperlas Ecclefias milerunt. 42. Forma, et conditiones Jubilaei, in Bulla Sixti V. expreiìae, fere eaedem funt, quae in Bullis hodie exprimuntur. Sic allignantur duae hebdomadae, in quarum altera conditiones requifitaeim-pleri debent; nimirum, ut quis intra hebdomadam illam jejunet, eleemoly-nam eroget, Eceleiias, ab Ordinario de-fignatas vifitet, et Sacramenta Poeni-tentiae, etEucharilliae fufcipiat. 43. Circa Confellionem relinquitur fidelibus libertas, pro hac vice vigore Jubilaei Confeflarium fi ve faecu larem, live Regularem, ab Ordinario approbatum eligendi, qui quemque poifit ab-Volvere a quibuscunque criminibus, quacunque ratione relervatis, a cenluris, lententiis, et poenis ecclefiaflicis quo-modlibet contraéìris, injunéta pro modo culpae poenitentia Valutari, commuta-reque vota quaecunque, praeterquan1 cafiitatis perpetuae, et Religionis approbatae. 44. Dicit quidem Bonifacius VIII. i/1 fua Conftitutione. Antiquorum habet fida relatio, quod accedentibus ad Venerabilem Bafilicam Principis Apoltolorun1 de urbe conceffae fint magnae remiffi0' wes, et indulgentiae peccatorum; aflc harum indulgentiarum olim concellarum non reperitur authenticum teftimoni-nm : ideo haftenus idem Pontifex Boni-facius Villa creditur primus illius in-dulgentialis formulae promulgator, 4V Commendatur exemplum fre-quentioris concurfus veteribus aučiori-1 tatibus. Ait Nicolaus I. Tanta millia s. Nicol. hominum protectioni, ac interceffioni {$-c8h'_i(d /tpoft,olorum Principis Petri ex omni- imp. hus finibus terrae properantium fefe quotidie conferunt, et usque in finem • uitae apud ejus limina fernet manfura proponunt etc. 46. Veteri jure arbitrium iudulgentia-1 rum juxtaCauonum argumentaPontifices 1 Kpifcopis reliquerunt: cum enim vix ’ pollibile fit, quod Romanus Pontifex , ' tum defafti, feu criminis qualitate, tum ' de vita, et conditione poenitentis, in > remotis partibus agentis, rite, ac plane fit informatus; latius vifum eft, modum poenitentiae pro gravitate criminis determinandum, ejusdemque miti-gationem, vel condonationem Epilco-Pis in fuis Diaecefibus relinquere. Re-fcripfit Vigilius Caefario Arelatenfi : Pharitas tua, totius faCti qualitate* Gc poenitentiis ipfius compunctione PwfpeSla, praediStum Gl. Regem , fi-tinnì nofirnm et de temporis ob fervanone non omittat infimer e, etneul- ~ ( ISO ) ~ terms aliquid pr a e fumatur, inflantcr expofcat. Quia ( ficut charitatem tuam hene nojfe confidimus) modus poenitentiae PRAESENTIUM potius SACERDOTUM inspectioni committitur, ut juxta compunctionis meritum > VENIaE possit quoque indulgeri remedivm ) tune hoc potius aeftimationi credimus relinquendum. ^47. Nil magis praei entium Sacerdotum infpeótioni» et difcretioni in officio Sacramentalis Confeffionis commendatur» quam ut poenitentes vigore re-centiorum Indulgentiarum ad perfectionem purioris charitatis difponant. Quip-Mare. w. pe ex utraque lege hoc primum omnium mandatum eft naturale, divinumque : Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, et ex tota virtute tua. Sic dixit Dominus Simoni Phari-faeo de muliere, quae erat in civitate Lue. 7. peccatrix : Remittuntur ei peccata mul' . ta, quia dilexit multum. Cui autem minus dimittitur, mimis diligit. Ait B. Apoltolus: Et fi habuero omnem fi' dem, ita, ut montes transferam ; cht1' ritatem autem non habuero, nihilfuni- > i. Cor. 13. Et fi diftribuero in cibos pauperuM omnes facultates meas; et fi tradidero corpus meum, ita, ut ardeam > charitatem autem non habuero, nihH nühi prodeft. Quid hrevius fententia S= jx- Joaim-Joannis: Qui non diligit, inquit , ma- 'p' L‘c j' tiet in morte. Ex fententia S. Profperi : fine charitate, quae difita e fi via, non cont.’ ambulare poffunt homines, federrare. L.i.c.ig. Juxta S. Gregorium: Hoc Jblum Deus ^^res* Sacrificium accepit, quod quidem ante pa«. 3. ejus oculos in altari boni operis fiam- c-I0* tna charitatis incendit. En ex veteri formula Vigilii, quam mox retulimus, perfeóìio contritionis illa conditio erat, ut juxta compunctionis meritum veniae quoque pojfit indulger i meritum. Clemens VII. inde pro rationibus Jubilaei has recenfet, ut cunStorum fidelium augeatur devotio, fides fplen-deat, fpes vigeat, et charitas vehementius, perfeétiusque incalefcat. Refert. Extrav, 2. de Poenit. et Remijf. int. Com. * i. TITVLVS VIII. Sacramento extremae UnSUonis. CAPVT I. De Inftitutione hujus Sacra mc n t i. i. Synodus Tridentina de hoc Sacra- Tril|)-efeflr-hlento inter alia delinit ea: Siquis dixe- Ex‘trem. rti, extremam Unctionem non effe ver e, una. c. 1. proprie Sacramentum, a Chrifio Do- et 2* ,nino noftro infiitutum, et a B. Apo- DeExtr. Una. «ap. I. Členi. Vili, inftr. ad Epifc. lat. floto a coho promulgatum, fed ritum tantum a Patribus receptum, aut figmentum — non conferre gratiam, nec remittere peccata j fed jam cejjafe, quafi olim tantum fuerit gratia curationum-, anathema fit. 2. Et fupra : Inquit S. lacobus Apo-ftolus : infirmatur quis in vobis — quibus verbis, ut ex Apoftolica traditione per manus accepta. — Intellexit Ecclefia, materiam efle Oleum ab Lpi-fcopo benedictum. 3. In Ecclefia Orientali a Sacerdoti-bus confecratur» et adminiftratur fa-crum Oleum ; nam S. Oleum, quod E-pifcopus in coena Domini confecrat, mox confumi tur, quia canòri, S. Sy-naxin gccelfuri, in expiatipnem peccatorum unguendos fe offerunt. Abfit, ut latina Ecclefia hunc morem Graecis vitio dederit. Clemens VIII. inter caetera ftatuit: Non funt cogendi Presbyteri graeci Olea fanSla, praeter Chrisma, ab Epifcopis latinis Diaecefanis accipere; cum ejusmodi Olea ab eis, in ipfa Oleorum, et Sacramentorum exhibitione ex veteri ritu conficiantur 0 et benedicantur. Speótat ergo Tridenti-num Decretum, in quantum oleum ab Epifcopo benedióhim determinat, materiam fufficientem, et etiam pro uft* Ecclefiae latina neceffariam. — ( if3 ) — 4. In Ecdefia latina praecipiunt paf-fim Ritualia? ut quilibet Parochus habeat loco nitido, et decenter ornato in vafe argenteo, aucftaneo, diligenter cuftodituro S. Oleum infirmorum, quod lingulis annis feria quinta in caena Domini ab Epifcopo benediétum, veteri combulto, renovandum eft. Id tamen, fi forte intra annum aliquo modo ita deliciat, ut 1 ufRcere non polle videatur, neque aliud ber.odiétum haberi queat, modico oleo non benedico, in minore quantitate luperinfufo, reparari poterit. Arg. c. 3. de Conf. Eccl. Quantum ad formam explicatTri-dentinum Decretum hodiernum ritum Eccleliae latinae. Ecclefia graeca nec olim, nec hodie illa formula utitur, tn Sacramentario S. Gregorii oratio ad infirmum ungendum hac formula refertur : Inungo te de Oleo S. etc. fic confiat, formulae indicativae in Ecclefia latina ferius fuccelliffe formulam illam deprecativam. 6. Fuit et olim grandis diverfitas in Partibus inungendis infirmi. Saeculo VI. ttioris fuiife videtur, ut tantum pečfus fungeretur. Saeculo VH. caeperunt Plures partes inungi; fed non eaedem pbique. Aliquando pars magis infefta fungebatur, quia dixit S. Jacobus : Et Aleviabit eum Dominus. Sed haec tinnio jam pridem defiit, ne forte haec — c m ) — facra Unétio magis ad medicinam corporis., quam animae adhiberi cenfere-tur. Juxta Rituale Romanum Pauli V. Quinque corporis partes praecipue ungi debent, quas veluti fenjuum in* ftrumenta homini natura tribuit ; nempe oculi, aures, nares, os, et manus; attamen pedes etiam, et renes ungendi funt: fed in mulieribus ho-neftatis gratia, renum inunctio fem-per omittitur; atque etiam in viris ; quando infirmus commode moveri non potefi : fed five in mulieribus, five in viris alia corporis pars pro renibus ungi non debet. 7. Praecipit Rituale Romanum, ut eandem, ac integram formam ad fin* gulorum membrorum UnSlionem Sacerdos pronuntiet: Dum oculos, aures, et alia corporis membra, quae paria fiunt. Sacerdos ungit, caveat, ne altero eorum inungendo, Sacramenti formam prius abfolvat, quam ambo hujusmodi membra paria inunxerit. 8. Quid in morbis contagiofis? Juxta Manuale Cameracente: Ungantur celeriter quinque fenfuum organa in capite dicendo — Indulgeat tibi Deus » quidquid deli quitti per vifum, auditum etc. Quod fi tantum contagii, vel mortis fit periculum, ut nec confuetae partes ungi, nec illa forma pronuntiari — ( 155 ) — po [fit ; ungatur organum Jenfux, magis ad unctionem expoßtum dicendo: per iftam unSiionem indulgeat—quid-quid deliquifti per quinque fenfus tuos. In rabidis ungatur pars ori vice-uà, ne fatica, quae inficiendi vim habet, tangatur. In Pefliferis uti licebit virga oblonga, oleo tinSla, quae deinde comburatur, aut ferranda purgetur. In variis Diaecefibus moris efi, ut etiam extra periculum contagii, unctio fiat non pollice, fed.vir gula. 9. In reliquis pronuntiat S. Synodus Tnd.de Tridentina : Si quis dixerit. Extremae Unctionis ritum, et ufeim, quem ob- Una.' fervat S. R. Ecclefia, repugnare fen- can- 3-tentine S. ffacobi Apoftoli; ideoque eum mutandum, poffeque a Chrifiianis absque peccato contemni i anathema fit. 10. Inter haec declarat S. Synodus, Ca». 2. ejfe hanc Unctionem infirmis adhiben- et dani ; illis vero praefertim, qui tam Exn-. ‘ periculo f e decumbunt, ut in exitu vi- tue confittiti videantur : unde et Sa- 1 tramentum exeuntium nuncupatur. Quid di fertius verbis S. Jacobi : Si quis ^firmatur in vobis ctc. 11. S. Innocentius I. relatis verbis Tn'd- ^ Apoftoli Jacobi inde fcribit: quod E“^_r' de efi dubium, de fidelibus aegrotan- Una" ' ibus accipi, vel intelligi debere, qui cai’- 3-; ‘ Oleo Chrismatis perungi pojfunt : S. Innoc. ep ad Decent, c. g. Rit. Rotu de Excr. Unct. Goar. ad Rit. Graec. P- 432. quo ab Epifcnpo confeSlo, non fohm Sacerdotibus, fed omnibus uti Chri' fiianis licet in fua, aut fuorum necef-fitate ungendis. 12. Juxta Rituale Romanum debet autem hoc Sacramentum infirmis praeberi, qui, cum ad ujum rationis pervenerint , tam graviter laborant, tit mortis periculum imminere videatur, et iis, qui prae fenio deficiunt, et in diem videntur morituri, etiam fine alia infirmitate. 13. In ufu graecaeEcclellae aegri plurimi , Unitionem recepturi, aliorum manibus, et ope adEcclefiam fe deferri faciunt, ibique plurium dierum fpatio nonnunquam in Catechumenaeis decumbunt, jacent, et morantur, et Iaera tandem Unitione fibi remedium expo-fcunt. 14. Paftorale Mechlinienfe haec monet : Nemini autem, qui gravi morbo affectus non fit, Sacramentum Un-Etionis dare licet , quamvis periculum mortis adeat ; vel quia pericu-lofam navigationem paret, vel quia praelium initurus fit, a quo certa illi mors impendeat; vel etiam capitis damnatus ad fupplicium raperetur. Non ergo fufficit imminens mortis periculum fed requiritur, ut vi morbi immineat. Neque mulieribus in partu laborantibus; fed faeminis in partu deficienti- — ( 157) — hus Sacramentum Unctionis adminì” kandum e fi. Rabidis, pelle infeòlis, iethaliter vulneratis, ex hauftu veneni periclitantibus, etiam dum adhuc .robu-fti funt, fi pofteat fufcipiendaeUnč^ionis opportunitatem non habeant, admini-ftrandum eil. Reliqua Ritualia monent, ne Extrema Unótio miniilretur pueris, ufum rationis non habentibus; iecus de pueris periclitantibus, qui doli, etConfef-fionis capaces funt. Quid de amentibus, et furiofis '? fi nunquam fana ratione potiti funt, et hujus, et alterius Sacramenti incapaces funt. Amentes autem, et furiofi habentes interdum ufum rationis, fi eo potiffimum tempore piam animi fignilicationem dederunt, aut hoc Sacramentum petierunt, licet poitea in furorem, aut infaniam incidant, ungendi funt, nifi tanta fit phraenefis, ut infirmus aliquid contra reverentiam facere pollet Sacramenti. Praecipit Rituale Romanum : Infirmis autem, qui, dum fana mente, et integris fenfibus ej]'ent% illud petierunt; aut verifimilitef peti-iffent, feu dedetintfigna contritionis, Atiani fi deinde loquelam amiferint, vel amentes effefli fint, vel delirent, aut non fentiant, nihilominus praebeatur. Ait Paftorale Mechlinienfe : Quamvis non petierit ; fi tamen erat bonae vi-Ate, quia non praefumitur immemor Synod. Wigorn. c. 19. fuae Jalutis in morte plus, quam in vita. Unde praejumitnr, quod petat, vel petiijj'et, fi advertißet, et quod petere voluit, Jed non potuit. 16. Quid reliquum eft, quam ut Parochi aegrotos iaepe invilant, horten-turque, ne ad extrema hujus Sacramenti fulceptiouem differant ; ae proinde ienfibus, rationisque uiu adhuc integris illud libi adminiftrari petant, uberiorem ejus fructum percepturi V Quippe fat vulgare eft, quod nonnullis praejudicium imponat, quia libi perfundent, fufcepto hoc Sacramento libi ademptam effe fpem reconvalefcentiae, aut libertatem conjugii, teff a menti, edendarum carnium, Synodus Wigornienlìs Ami. 1240. querebatur : Sunt quidam, ut audimus, qui poft perceptionem hujus Sacramenti Jan,itati prijlinae reJUtuti nefas reputant , vel uxores Jpas cognojcere, vel carnes comedere, vel etiam aliqua ratione nudis pedibus ambulare. Horum autem errorem, utpote doctrinae Janae contrarium exeramur, et excommunicationibus, et monitionibus eos duximus corrigendos. 17. Obrefperant haec, aliaque praejudicia $ eoquod extrema Unrtio, ve-luti complementum Poenitentiaelpetffa-retur. Inde Graeci, etiam fani, facra Unftione utuntur, in lignum Poenitentiae , et peccatorum expiationem. Ih — ( 159 ) — latini s Ecclefiis (tetic aliquando et con-tiiecudoj figuandi aegrum ligno crucis ex cinere j atque imponendi aegro cilicium. i8. Enimvero illud certum et hodie elt, extremam Unitionem, vehit complementum Poenitentiae , valere ad peccatorum reliquas abltergendas juxta fententiam S. Jacobi: Et, fi in peccatis fuerit, remittentur ei. Hinc latis diu viguit utiis, quod poft Iaeram Unitionem Communio veluti Viaticum praeberetur. Hodierna Ritualia praecipiunt tamen, ut, quantum fieri potelt, extrema Unitio nonnili polt Sacramenta Poenitentiae, et Communionis tribuatur. Inferiorum Presbyterorum non eit, ? recepta lege recedere, nili aegrotus 'Ple petierit, extremam Unitionem 3iite Iaeram Communionem libi admi-tùftrari. Reliquum eft Epitcoporum, Pro rationibus tanitioris dilciplinae cau-hin agere, reftituereque, proculaprae-ludiciis non attendendis. Cap. 3. . I9. Ex principiis veteris traditionis DeMmiit. aic Innocentius I. Ca et erunt illud fu- cmn/" V^fluum videmus adjeSlum, ut de E-Jlfeopo ambigatur, quod Presbyteris *cere dubium non efl. Nam idcirco Pres-fteris diSlum eft: (fi quis infirmatur £ c‘) quia Epijcopi aliis occupationi-„ J impediti, ad omnes lanquidos ire n°n pojjunt. — ( i6e ) — Trid. reff. 2o. Pronuntiat Condii um Tridenti* 14.de nuni : Si quis dixerit. Presbyteros Ec- Und* deficte, quos B. Apofiolus ^facobus cau. 4. adducendos ejje ad infirmum inungendum hortatur, non ejje Sacerdotes ab Epifcopo ordinatos, Jed aetate Seniores in quavis Communitate ; ob id-que proprium extremae Unctionis mi-niftrum non effe Jblum Sacerdotem; anathema fit. 21. Meminit B. Jacobus plurium Presbyterorum Pvituale Graecum feptem Presbyteros, aut laltem tres adhiberi praecipit, quorum quisque infirmum Goar. ad inungit, orationemque dicit: Haec ora-Graec tio, inquit, ab unoquoque Sacer do-p. 40s! tum dicitur, poftquam dixerit Evangelium , et orationem, cum videlicet • infirmum Oleo perungit. Menard in 22. In veteribus Codicibus et latini« cod. facr. U£pote Sacramentario S. Gregorii habe* pi 253'f' tur : Multi Sacerdotum infirmos perungent in fuper in quinque fenfus-Et alibi: Imponunt manus fuper infirmum omnes Sacerdotes, jubente, vg permittente tantum Epifcopo, qui11 canonicus fit ordo docet. 23. Novo jure refcripfit Alexaude1 HI. unum Presbyterum ad adminiftraii' dum Sacramentum Extremae Undtioni« fufficere. Sacerdos, inquit, uno prae‘ fente Clerico, et etiam folus infirniufl ungere poiefi. Refert, c. 14. de U. S. 24. Re- — ( l6i ) — 24. Refertur ergo pluralitas Sacerdo» S- Thom. tum ad folemnitatem, et utilitatem Sa- conti-, cramenti. S. Thomae rationes funt : Quia ®ben^ hoc Sacramentum perfeStae curationis c. 73, effeffium habet, et in eo requiritur copia gratiae, competit huic Sacrameli- to, quod multi Sacerdotes inter finti et quod oratio totius Ecclefiae ad effe cium hujus Sacramenti adjuvet. Unde fifacobus dicit: Inducat Presbyteros Ecclefiae, et oratio fidei fanabit infirmum. Si tamen unus Jolus Presbyter adfit, intelligitur hoc Sacramentum perficere in virtute totius Ecclefiae, cujus minifier exiftit, et cujus perfonam gerit. 25. Monet in Concilio Mediolanenfi IV. S. Carolus Parochum, ut id Extre- J mae Unctionis Sacramentum minifira- jvTp.V. turus, quot commode potefl, Presby- c. 6. teros, et Clericos adhibere ftudeat , fuperpclliceo indutos: qui ipfum, et minifirantem , et praecantem , pietatis, et orationis ftudio in eo minifte-rio adjuvent. £11 argumentum veteris dilbiplinae reducendae. 26. June novo inter Sacerdotes foli Parocho admiuiltratio Extremae Unti: io-!1is refervatur. Clemens V. cenfuram pxornmunicationis. S. Sedi refervatae, JPfo faéto ftvinxit in omnes Religiofos, il vel Clericis, vel Laicis Sacramentum l^an-Efpin ‘7 Btel. F. II. L Cone.Medio!. V. P. I. Tit. ir. P. 2. de iis, quae pen. ad Extr. Unti. Cone. To. lof. P. 2. c. 9- S. Unčtionis, praeterita fuper hoc fpe-ciali licentia Parochialis Presbyteri ? miniftrare praefumpferint. Clem. 1. de Privil. 27. S. Carolus in Concilio Meiliola-nenli V. edidit hoc Decretum: Ne, inquit, alius Sacerdos, nifi Parochus hoc Sacramentum Extremae, Unctionis miniftret. Si porro is impeditas, aut alias in mora e fi, mortisque periculum infiat, tunc Sacerdos alius miniftret licet. 28. Reliqua recentiorum Conciliorum Decreta fpectant ea, quae admi-niArationem Sacramenti vel praecedere, vel comitari, vel fublequi debent* Monet Concilium Mediolanenfe IV. Parochum : Hoc curet diligenter, ut die noStuque ad Extremae Unctionis Sacramentum mini Arandum praeAo fit, et paratus. 29. Decretum Concilii Tolofani de Anno 1590. fic fonat. Cum callidus fer* pens, et hoftis humani generis calcaneo infidiori, hominemque in extremo 'fpiritu oppugnare maxime foleat, aegrotos Parochi, quanta màxima fieri poterit charitate vifitabunt, conjolebuntur, infiment, ultro fefe offerent iis, etiam non vocati, dabuntque fe-dulo operam, ne in id tempusJaerami extremamque , Unbìionem differant 1 quo novijfma conflictati valetudine 1 — ( 163 ) — mSliorique modo, tam 'profuturi 'Sacramenti commoda, quod frequenter nimium accidit, fatis agnofcere non pojfmt. 30. Ait Concilium Mediolanenfe I. cone. Parochus, cum ad ungendum infirmum Me dio li, accefferit, diligenter eum confoletur, qifae et hortetur, ut bono animo fit-, et fe pert, ad a curis, ac defideriis hujus vitae ad caeleftis beatitudinis cogitationem erigat, ut abjeSto mortis metu. Je a Deo in aeternam requiem vocari gaudeat. Omnes vero, quiadfunt, moneat, ut preces Chrifto Domino pro eo faciant. 31. Juxta Concilii Remeufis de Anno Cone. 1^83. Decretum: Nec putet fuo fatis-faStum officio Sacerdos, fi Jemel tan- mia-tum aegrotum invijerit, dum Un elio fuit adhibenda: Jed, quam diutifiime poterit, eum confoletur, et inculcet, quae fpeSlant ad falutem — — atque quousque e vivis exceffierit, affiflat, et Operam impendat. 32. Aliquando difputatum fuit, an Sacramentum Extremae Unctionis reiterari pollet, eoquod fpecies folemnis Poenitentiae cenferetur ? Praeplacuic Moderamen, ut iterationi locus relinqueretur, fi infirmitas, aut laltem flatus infirmitatis mutaretur. Inquit Synodus Tridentina: Quod fi infirmi poft fufeeptam hanc UnSlionem convalue-vint, iterum hujus Sacramenti Jubji- una. h 2 (;aP- s- C 164 ) — dio juvari poterunt, cum in aliud fintile vitae difcrirnen, licet ex eodem morbo, inciderint. Cone. 33. Ait Concilium Burdigalenfe : eos Tit 'ij praeterea adefie oportet morientibus, eosque fanSUs admonitionibus, et piis precibus omni ratione juvare ; ut, q uod eis jupereft vitae, in vera, et Catholica fide pojfint explere, ne propter peccatorem fuorum multitudinem, atque gravitatem ullo modo de divina mi-fericordia defperent. * 34. Quid hac , aliaque occafione falubrius lupereft, quam reliquis facris auóìroritatibus paternam curam infirmorum Fartoribus commendare? Scriptum Ecci. 7. eft : Non te pigeat vifitare infirmum ; v- 39- ex his enim in dileStione firmaberis* 3. Hier. Inquit S. Hieronymus > Officii tui efi > ad Nepot. vifitare lanquentes. Juxta Decretum couc.Me- Concilii Mediolanenfis I. Parochi—ae-dioi. i. grotos — etiam non vocati invijant, Tit. i. ut ad Sacramentum fufeipiendum, fi opus eft, inducant: et eorum animabus? quacunque ratione poffunt, follicite Medioi. consulant.EnDecretvm Concilii Medio-v ■ p. i. lanenüsl V". Ouod Concilio Jgath enfi cau- in‘lu tum eft , id unusquisque Parochus praeftare curet, ut Miffae facrificio peracto fiquos in Parochiali vicinia aegrotos habet, frequenter, atque ideo quotidie, quantum per alias Juae curae Parochialis occupationes potejh invifat i atque eisdem praeflet, quae fint follicitudinis, munerisque Paro-chialis officia) prout opus ejje viderit. T I T V L V S IX. De Sacramento Ordinis. CAPVT i. Ii e Materia et Forma Sacramenti. 1. En Decretum Synodi Tridentinae: Trid. r«ir. Si quis, inquit, dixerit) praeter fa- g^rrk cerdotium non effie in Eccleßa Catholi- Ord, c. -i, ca alios Ordines ) et majores) et minores ) per quos ) veluti per gradus quosdam in fac er dotium tendatur; a-nathema fit. 2. In veteri difciplina latina nonnifi Diaconatus praeter Sacerdotium ex majoribus Ordinibus fuit. Supereft hic ufus et hodie in Ecclefia graeca. Novo jure Latini et Subdiaconatum inter majores Ordines adoptarunt, c. 9. de Aetat. et qualit. et Ord. praefic. 3. Ait Gratianus: Levitas autem ordinatos ab Apoftolis legimus, quorum Maximus fuit B. Stephanus ; Subdia-conoS) et Acohjthos procedente tempore Ecclefia fibi conftituit. In Ecclefia Utilia inde a faeculo III. quatuor mino-l'e$ Ordines, qui hodie fuperfunt, re-CePtos legimus. In Ecclefia graeca non- Ibi. can.3. Bug. IV. Decr. pro Armen. nifi Leétoratiis ex numero eorum Ordì' num notus eli. tu Ecclefiis tum latinis) tum graecis et Cantoratus, leu Pfalmi-ftatus alicubi, et aliquando ex numero minorum Ordinum cenfebatur. Grat, 'praefat. ad c. 1. D. 21. 4. Pronuntiat Concilium Tridenti-num: Si quis dixerit. Ordinem, Jive facram Ordinationem non ejje vere, et proprie Sacramentum, a Chrifto Do* mino infiitutum — anathema fit. Conflat Tridentino Decreto veritas, etiamfl folus Presbyteratus Sacramentum diceretur, quia indefinita propofirio in materia contingenti plerumque in propofi-tionem particularem a Logicis relblvi-tur. Hodie in fcholis fatis vulgare efb Subdiaconatum , et reliquos minores Ordines a ratione, et dignitate Sacramenti expungi. <. Juxta Decretum Eügenii IV. Sicut Presbyteratus traditur per calicis cum vino, et patenae cum pane-porrectionem , veluti materiam : Diaconatus vero per libri Evangeliorurt porrectionem. Explicat Pontifex hi5 terminis materias vulgares latiuae Ec-cleliae in ufu Scholae. Graeci omneS Ordines conferunt per manus impofitio' nem. In Ecclefia latina quondam haeC inflrumenta pro majoribus Ordiuibu5 caep erunt poft ordinationem exhiberi , ut inde has materias jecentiore* — ( IÓ7 ) — ab eilentialibus-merico diftinquere oporteat. 6. Ecclefia gvaeca nec olim, nec hodie in Epifcoporum » aut Presbyterorum ordinatione Unčtionem adhibere confuevit. Ecclefia latina eam ferius recepit faltem in ordinatione Presbyterorum. Concilium Tridentinum anathema Tri(1:ibi. dicit: Si quis dixerit i fauci am UnStio- can-:’1 nem, qua Ecclefia in Janeta Ordinatione utitur, non tantum non requiri fed contemnendam, et pernitiofam effe fimiliter et alias caeremonias Ordinis', anathema fit. Ecce S. Untino inter caeremonias refertur. 7. S. Epiphauius Aerium ftoliditatis £ap. 2. arguit» quod Presbyteris aeque, ac E- oniinat. pileo pi s jus ordinationis vindicaret. Si- s. Epiph. quidem unus Ordo (Epifcopalis) ad gi- haeref-s6-gnendos Patres pertinet: hujus enim . cfi Patrum in Ecclefia propagatio : alter fPresbyteralis) cum Patres non pof-fit, filios Ecclefiae, lotionis generatione produxitf non tamen Patres , aut Magiffros. 8* Ex lententia S. Chryfoftomi : So- s. ckryf. ^ quippe Ordinatione fuperiores illi d (Epifcopi) fiunt, a tque hoc tantum plus, Timòth. quani Presbyteri, habere videntur. Ait c- 3-S- Hieronymus : Quid facit Epificoptis (toccepta Ordinatione) quod Presbyter non faciat. Refert, c. 24. §. 1. B. 93. ^ ( 168 ) — feti; 9« Inde Synodus Tridentina pronuntiat: Si quis dixerit, Epifcopos non effePresbyteris fuperiores, vel non habere potefiatem confirmandi et ordinandi, vel eam quam habent, effe illis cum Presbyteris communem anathema fit. 10. Manifeftum eft, S. Synodum de ordinaria poteftate ordinandi loqui, cum ignorare alias non potuerit. Abbates titulo, privilegiis, et novo jure minores Ordines luis Regularibus conferre, elfeque nonnullis Theologis perfualum, et Presbyterum polle ex delegatione Epifcopi, aut Papae ordinare Diaconum, aut et Presbyterum juxta illam lenten-tiamGloffae: Ordinatus Ordinem, quem habet, confert, Papa delegante'. Gloffa ad can. 4. D. ?. de Confi 11. Juxta reliquos Canones ftatiitum • eil:, ut quisque a proprio Epilcopo ordinaretur. Ait B. Auguftinus : Recenfie Concilium, ibi invenies de fiolis Clericis , non de Laicis fiuiffe ftatutum.. Quippe veteri more quisque prima ordinatione fubditus illi Epilcopo cenfe-batur, ut abhinc a nullo alio promoveri pollet, c. 2. etc. D. 71. 12. Jure novo ex argumentis juris civilis forum originis, domicilii, et beneficii, veluti rei fitae, adoptare placuit, ut inde tres proprii Epifcopi ad confequendos Ordines emerferint. c. 3*-de Temp, Ord. in 6. 13. Papa habet jus ex univerfö orbe, et pro univerfis Ecclefiis ordinandi quemcunque Clericum.' Jure novo cautum hac occatione fuit, ne Clerici a Papa ordinati exemptionem praetenderent, C. 7. de Maj. et Obed. 14. Succellere privilegia, quibus Papa nonnunquam jus faciebat, ut quisquam a quocunque Catholico Epitcopo quem elegilfet, ordinari poliet. Concilium Tridentinum abolevit privilegia titularium Epifcoporum, qui indilcreti-ores ordinationis in locis nullius Diaece-iis, aut exemptis, aut Monafteriis fibi arrogabant, i^. Alibi S. Synodus inftaurat regulam, ut unusquisque a proprio Epi-fnopo vel originis, vel domicilii, vel beneficii, ordinetur. Quod, fi quis ab tilio promoveri petat, nullatenus id ei, etiam cuptsvis generalis, autfpe-Oalis refi cripti, vel privilegii praetex* tu permittatur, nifi ejus probitas, ac uiores Ordinarii fui tefimonio commendentur. 16. Quum aliquando Pius V. Mendicantibus jus feciffet, praeterita Ordina-porutn licentia, ordinationes a quolt-,et Epifcopo recipiendi, eam coniti tu-t]qnem expunxit Gregorìus XI1L ut terminos Decreti Tridentini reltitueret, ^linc lub Clemente Vili. S. Congregatio ^claravit, Superiores Regularespojfc Trid. feff. t4. c. 2. SeflT. 2-3.. c. *>• Innor. XI f. Bull, fpecul. fuofubdito itidem Regulari, qui prae* ditas qualitatibus requifitis Ordines fufcipere voluerit, litteras dimijjbrias concedere, ad Epifcopum tamen Diae-cefanum, nempe illius Monajierii, in cujus familia ab iis, ad quos perir net, is Regularis pofitus fuerit. Et i fi Diaecefanus abfuerit, vel non ha' buerit Ordinationes, ad quemcunque alium Epifcopum, dum tamen ab eo Epifcopo, qui Ordines contulerit, ex a* minetur quoad doSlrinam etc. 17. En uberiorem Innocentii XI(-Conftitutionem! Decernimus, et declaramus, inquit, nulli Epifcopo, feu eu-jusvis loci Ordinario, tametfi Cardi-nalatus honore fulgeat, licere externum quempiam, ac fibi ratione origi' nis , feu domicilii, juxta modum iri' ferius declarandum, legitime contrarii non fubditum, ad Clericalem tori' furam promovere, cnjusvis benefica ecclefiaftici ei ftatim , ac tonfura kii' jusmodi infignitus fuerit, feu ad quod is a Patronis jam praefentatus, fen nominatus fuerit, praetextu, etiam/1 beneficium praediSlum de novo ea ex' prefja adjeSla lege fundatum fuijje coii' fiiterit, ut quis immediate pofi cleri' calem characterem fufceptum ad illud inftituatur: praeterea Clericum,. E111, legitime jam a proprio Epifcopo fid eandem Clericalem tonfuram, feu ettari — c 171 ) — ad minores Ordines promotus fuerit, 'ion poß'e ab alio Epifcopo , ratione, ac titulo cujus cunque beneficii in illius Diaecefi obtenti, ad ulteriores Ordines promoveri, nifi ante eorundem fu-[ceptionemteJUmoniales litteras proprii Epifcopi tam originis, quam domicilii fuper fuis natalibus, aetate, moribus, et vitri fibi concedi obtinuerit, easque Epifcopo ordinanti, in aSlis illius Curiae confervandas exhibuerit* Licet vero Clericus ratione cujusvis beneficii in aliena diaecefi obtenti, fub-jici dicatur jurisdictioni illius Epi- •> fcopi, in cujus diaecefi beneficium hujusmodi fitum eft, eam tamen de cae-tero hae in re inconcujfe fervare volumus Regulam, ut nemo hujusmodi fubjeSlionem ad effectum fufcipiendi Ordines acquirere cenfeatur, nifi beneficium praedifitum ejus fit reditus, ut ad congruam vitae, fufientationem five juxta taxam fymdalem, fivc ea deficiente, juxta morem regionis pro promovendis ad SS. Ordines, detractis oneribus, per se fufficiat, illud-que ab ordinando pacifice poffideatur, fublata quacunque facultate fupplen-di, quod deficeret fructibus ejusdem beneficii cum adjefilione patrimonii, etiam pinquis, quod ipfe Ordinandus ltl eadem, feu alia quavis diaecefi obtineret; ac Epijcopus fic ordinans tam Cap. 3. De liner, (ììmilìbr. de praediSlis tefimonialiirns litteris-) quam de reditu beneficii hujusmodi ex' preß am in confueta collatorum Ordinum atteftatione mentionem facere debebit etc. ig. Tam diverfis, et amplis coufti-tutionibus opus fuit medendis periculis, et incommodis, quae ex recentiori recurfu ad varios Epifcopos pro Ordini-bus fufeipiendis oriri videbantur. In Conventu Cleri Gallicani de Anno 16^7. Epi-fcopi perfuafi, ex multiplici titulo, quo jure novo proprius Epifcopus efficitur, ineptis Clericis occafionem fuppeditari obrependi in facras ordinationes, ju-fi um que examen eludendi, optaffent linum folum Epifcopum Originis pro Ordinibus ordinarium effe reputandum, quia ei de vita, natalibus, caeterisque qualitatibus Ordinandorum citius, et certius conflare poffet. Antiquitati propius foret confi li um eorum , qui > expunétis vagis Ordinationibus, Epifcopum beneficii praeoptarent. 19. Antiquitus dimifforiarum litterarum amplior fenfüs fuit. Cum enim fecundum veterem regulam 'Clericus nofl ordinaretur, nifi fimui cujusdam Eccle' fiae fervido illigaretur, ut ab ea nunquam, invito Epifcopo, recedere poffet ; fi quis ad aliam Ecclefiam , fe.u Diaecefin transeundi a fuo Epifcopo li' centiam meruiffet, litteras accipiebat, quibus obedienda fui Epifcopi àbfoì-vebatur, ut ab alio Epifcopo in Clerum cooptari pollet. En Decretum Concilii Carthaginenfis I. Nullus omnino Clefi-cus, in quocunque fit gradu,'poteftatem 1 habeaU fine proprii Epifcopi /cripta di-liiijforia in alienae Ecclefiae catalogum te fer ri. 20. Novo iure vulgaris fenfus dimif-foriarum reftriétior eli ? ut Clerico nullum aliud jus faciant) quam quod ab alio Epifcopo ordinari polfit} illaefo reliquo omni jure» quodEpifcopus in eum Clericum habuit, habetque. Jrg. c. 8. de ojfic. Jrchid. 21. Sicut ergo Epifcopi funt ordinaci Ordinum Mini dr i» ita et eis folis jure communi competit dare dimilforias. Ait Honifacius VIII. Inferiores Praelati, &eligiofi, vel alii, nifi eis, quod fuos Clericos, aut fubditos pojjint, a quo v°luerint Epifcopo, facere ordinari, a Sede Jpofiolica fpecialiter fit indul-\'^m,vel Officialis Epifcopi (cum ad hoc lffms officium fe non extendat) hujusmodi nequeunt licentiam impertiri. Ref. c* 3* de temp. Ordin. in 6. 22. Concilium Tridentiuum, expun-“Cs recentioribus privilegiis inferiorum “caelatorum •> edixit : Nec ipfi Abbates, alii exempti, et Collegia, et Capitula t]jlaecunqiie, etiam Ecclefiarum Cathe- ralium litteras dimijforias aliquibus Cotič. Carth. t. cap. 5. Triti. fefK, 23, cap.io. TriiL fé IL 7.c. 10. Seir. 23. c. 9. Clericis fa e cidaribus, ut ab aliis ordinentur; concedant, fed horum 0-mnium ordinatio fervatis omnibusi quae in hujus S. Synodi Decretis continentur, ad Epijcopos, intra quorum Diaecefis fines exifiunt, pertineat' non obfianiibus quibusvis privilegiis etc. 23. Haec dimifforiamm refervatio ju-risdiftioni Epifeopi vindicatur, ut et Epifcopus elečtus, confirmatusque, licet confecratus non fit, dimilibriales dare queat: Quippe inde Epifcopus et collationem Ordinum delegare poteft-Arg. c, i<. de EleB. 24. Hac ratione olirti obtinuit, quod Capitulum Sede vacante daret di mi Horias , donec Synodus hanc _ facilitateli Capituli Cathedralis reftrinxiHet. Juxtä Tridentinum Decretum Capitulum Seds vacante nonnifi completo vacationis anu0 Laicos ad Tonfuram, et Clericos ad OS' din es dimittere podeft; quamquam iif tra vacationis annum pollit litteras di' miHorias iis concedere, qui arétati di' emitur, feu qui ratione beneficii tenei1' tur intra annum, fub beneficii perdei1' di periculo, certum quemdam Ordinet11 fufeipere. 25. Praecipit Concilium TridentinUj? ipfis Epifcopis, ut per femetipfos Orf' nes conferant; quod, fi aegritudo fuerint impediti, Jnbditos fuos nOj — (170 " ‘ aliter, quam jam probatos, ad alium Epifcopum ordinandos dimittant, quid clarius? A mence Eccleliae vagae, ec indifcretiores dimilliones alienae funt. Ecce juxta Tridentin um Decretum aegritudo loco exempli e It, quo indicatur, quod graves, et necellarias caulas oporteat intercedere, ut Epifcopus cuiquam dimilforias concedat. 26. Jure Decretalium vetat Clemens IV. aliquem ultramontanum ab Epifco-po Italo ordinari, nifi in litteris dimif-forialibus cauta legitima exprimatur, quare illum Epifcopus originis ordinare nolit, aut nequeat? c. i. de temp. Or-din. in 6. 27. Juxta Tridentinum Decretum fi et jutta cauta exprimatur in litteris di-fifillionis, oportet teftimonium vitae et blorum, reliquarumque qualitatum, ad ordinationem req uiti tarum fub jungere. Vetat enim S. Synodus, quemquam ab ibi c. g, alieno Epifcopo ordinari, etiam cujus- vis generalis , vel fpecialis refcripti, aut,privilegii praetextu; nifi ejus probitas, ac mores Ordinarii fuitejiimo-1110 commendentur. 28. Decreto S. Caroli in Concilio 1IT Vediolanenfi III. haec praefcribuntur : quae pere {nfirma valetudine , aliane jufta cajifa ad Ord. ^peditus Epij'copus, fi flatos Jaeros lacr' ^clines habere non poteft, et aliquem opter ea Clericum Juum ad alium E- Coni-. Med. V. P. 3. de init. Ord. facr. Trid. feff. ?. c. II. fyijcopum mittere velita a quo alicui Ordini ecclefiafìieo adfcribatur, tefti-monialibus litteris ei datis haec ad-fcribat, et teftata faciat •> vitae imprimis, et morum probitatem, doctrinam , quia idoneus, examine habito i judicatus efi, eccleßaflicum Ordinem, quo efi proxime initiatus, tum praeterea natales, aut difpenfationem, fi-quam Juper illis obtinuerit: fi vero majori Ordini adfcribendus efi, aetatem item, ac titulum, fufficientemqui cenfum beneficii, vel penfionis, vel patrimonii, quod ille habet. 29. Superfunt aliquando caufae, quod in ordinantem Epifcopum examen Of' dinandi litteris dimilforiis rejicere opor-teat, quia ex remotis locis ad propriurfl Epifcopum fine grandi incommodo re' verti nequit. Ait S. Carolus in Conci' lio Mediolaiienfi V : In hoc cafu liceat examen illud fpeciatim Epifcopo delegare, in cujus diaecefi illi morantur ■ at vero tunc litteras dimifi'orias noü det, antequam examinis faSli litt era* ab eo acceperit, cui illud delegavit- 30. Ex Decreto Tridentino facultate* de promovendo a quo cunque non fuj' fragentur, nifi habentibus legitima^11 caufam , ob quam a propriis EpifiO' pis ordinari non pojfint, in litteri* exprimendam; et tunc non ordinem tur, nifi ab Epifcopo in Jua diaeceß re fidente deficiente, aut pro eo Pontificalia exercente, et diligenti Praevio Examine. Juxta declarationem S Congregationis Epilcopis, quibus alienum fubditum ordinandi tribuitur per litteras dimillb-rias facultas, reliquum eft, quod et eos, quos propriiEpifcopi teftantur examinatos, idoneosque repertos fui fle , ad novum examen vocare polfint, licet Uon teneantur, nifi fcirent, ipfum etfe indignum, ut rejici mereretur. 31. Reliquae funt cautelae S. Caroli in Concilio Mediolanenfi IV. evulgatae : utpote ne Epifcopus cuiquam, antequam S. Ornationis tempus proxi-inflet, litteras dimifforias pro Ordinibus, ab alieno Epifcopo fujcipien-dis, fine ncceßtatis caufa unquam concedat : neque item iisdem litteris facultatem det plur es Ordines fufcipien-di, quam illos ipfos tantum, quos Uno, eodemque tempore ab eo fufcipi voluerit, ac per facros Canones, conciliaque licuerit Praefiniat praeterea lu illis ipfis certum fufcipiendi Ordi-uis, cui quisquam adfcribendus eft 9 tempus, quopraeftituto temporetrans-°£to, eas litteras, eo nomine a fe c°nceJ)as, ei impofterum nihil fuffra-Sftri , nihilque roboris habere iisdem litteris declaret. Fagn.ad carit. 16. rie praeb, 11.52. Cone. Meti. IV. quae pert. ad Ord. facr. — ( 178 ) — Cap. 4-, 32. Omnibus Epiicopis praeceptum mineOifj. putamus» quodS. Paulus ad Timfitheum I.Tim. 5. perfcripfit: Nemini, inquit, cito manus impofueris, ncque communicaveris peccatis alienis. Quippe i nidi ere-tioribus Ordinationibus grandis occatio tribuitur fcandalis, et criminibus. 33. Inquit S. Leo: Quid eft cito manus imponere, nifi ante a etat an maturitatis, ante tempus examinis, ante meritum laboris, ante experientium difciplinae, facerdotalem honorem tribuere non probatis? Et quid cfi communicare peccatis alienis, nifi talem effici Ordinatorem, qualis ille eft, qui non meruit ordinari? Refert, c. 3. D. 78. s. chryf. 34. Ex fententia S. Chryfoftomi, quid in ep 1ad eft illud cito? Non ex primaprobutio-'j'imòth. ne, nec fecunda, nec tertia, Jed ubi confideratio praecefft, exaStiffmaquC difcuffia, tunc imponito manus. En gravitatem tanti negotii. 35. Redundant his cautelis, nemine excepto, veteres Canones. Inde et in-ter Monachos jufto leleótui locus fuit > ut in facerdotium haud cooptarentur» nifi illi, quos morum gravitas, ac vi-Sirie ep ^ae 5 inftitutio fanSla comniev- i. c. is." dat. Quid clarius illa lententia Shicii? Trid.feir. 36. Noviffime Concilium Tridenti- 33. c. 13, num djferte veteres illos Canones in* flauravit. Sciant, inquit, omnes Epi- Jcopž, non fingulos, in ea aetate con-ßitntos debere ad hos Ordines affimi; Ad dignos duntaxat, et quorum pronta vita feneièlus fit. Regulares quoque nec in minore aetate, nec fine diventi examine Epifcopi ordinentur privilegiis quibuscunque quoad hoc penitus exclufis? 37. Veteri more Ordinandorum nomina publice populo denuntiare placuit, Ut de eorum vita, et convellanone te-ftitnonium redderet. Ait S. Cyprianus : s. Cypr Ordinationes nonnififub populi ajfiften- ^erad conficientia fieri oportet, ut plebe Hirp", Ir enfiente vel detegantur malorum crimina, vel bonorum merita praedicentur. 38. In Concilio C an h agi n en lì IV. deletum eli, ut Epificopus fine confilio %r icor um fiuorum Clericos non ordnet, ita, ut civium conniventiam , f tefilinionium quaerat. Ecce a populo ^ftimenium vitae, reliquorum que medorum quaeritur, (juod uberiore exa- et experimento dilcutit Clerus, lt: Epitcopo juftum confilium fuggerere 1l|eat? c, 6. Ö. 24. t- 39. Auéto Clero felečtiores, et pe-ltl01‘es Examinatores ex reliquis feli-videbantur, qui julto confilio ad- S. Greg. lib. 2. ep. 48. jd^nt Epifcopo. S. Gregorius Adeodato Alleo po referi pii t : Si qua ndo de his ecipiendis ( ad facros Ordines) trucia- Synod. Colon, de alt. med. ad Reform, c.2. ri neceffe eft, graves, expertosque viros confiliiš vefiris adhibete participes , et cum eis communi de hoc deliberatione penfate. 40. Praecipit Concilium Nannetenfe : Tunc Epijcopus a latere Juo (id eft, Clero Cathedrali ) eligere debet Sacerdotes, et alios prudentes viros, gnaros divinae legis, et exercitatos in di-fciplinis ecclefiafticis. Refert, c. — OSO — requirimus Provinciae noftrae Epifco-vos in Domino, ut vel ipfimet huicfuo muneri fatisfaciant, vel curam iL lam imponant viris piis? doStis, et de Ecclefiae profectu fallicitis, quorum diligentia fit eis explorata. 43. Hoc exemplo Synodus Triden- Trid. fc#r. tina (latuit, ut Epifcopus Sacerdotibus, 23'Ci et aliis prudentibus viris, peritis divinae legis, ac in ecclefiafiicis functionibus exercitatis fibi adfcitis, quorum diligentia et integritas ei fit probata. Ordinandorum genus, perf(mani, aetatem, inftitutionem, mores, doStri-nam, et fidem diligenter inveftiget, et exati inet. 44. S. Carolus in Concilio Mediola- £onc-nenfi IV. faluberrime inftituit, ut id E- v ^" T^* pifcopus, quantum per occupationes quae pert, fibi licet, maxime curet, ut, cum ex- Qr([acr' perimentum, examenve de iis inftitui- tur, qui Ordinibus praefertim majoribus initiandi, quique Ecclefiis Paro chialibns praeficiendi funt, ipfc prae-fens in eo examine adfit. 4t. Concilium Mediolanenfe V. uni- Cone, verlos Examinatores monet, ut, qui- p1^1-cunque fini, noverint fibi munus adeo TiO. grave committi ; ut, fi negligenter, ^ut male fe ullo modo gefferint, Deo imprimis culpae, in eo munere admif-•ae 5 exactam rationem reddituri fint. ( 182 ) Quare non fpe, non metu-, non prae- mißt curam per ant. Propoßto ßbi imprimis timor e Dei, ne quemquam, quem mpignum noverint, probent: rurfui quem experimento > periculove faSlo idoneum-, dignumque comperimi, ne rejiciant. Trid. feir. 46. Quid ergo in tam jufto examine as. c. 14- fpeétandum eft ? Inquit Synodus Tri-dentina : Itapietate, accaftis moribus confpicui fini, ut praeclarum bonorum operum exemplum, et vitae monita ab iis poßint exfpeSlari. Seu juxta Pontificale quod odor vitae eorum fit delectamentum Ecclefiae Chrifii; ut praedicatione doftrinae, atque exemplo morum aedificent domum, id eft ? familiam Dei. 47. Quum ergo integritas morum praecipue defideratur Ordinandorum, ut c- 5- irreprehenlibiles fint, praecipit S. Synodus, ut hi-, qui ad fingulns majores Ordines erunt affumendi-, per m en feni ante Ordinationem Epifcopum adeanU qui Parocho, aut alteri, cui magis expedire videbitur, committat, utno-minibus, ac de fiderio eorum, qui volent promoveri, in Ecclefia propofitis-> inftar bannorum Matrimonialium, de ipforurn Ordinandorum natalibus, aetate, moribus, et vita a fide dignis diligenter inquirat; et litteras tefli-moniales, ipfam inquifitioncm faSlam continentes, adipfum Epijcnpum quam-primum transmittat. Quid falubriushoe Decreto? Padim tamen recidit ufus eo, quod Ordinandi a Parocho, vel frequentius a (ludiorum Direétore litteras telimi onial es doéhiuae, et morum paulo ante ordinationem afferre fatis habeant. 48. Inde fuccedit aliud examen. Tri- c» 7* dentina Synodus antiquorum Canonum vejligiis inhaerendo decernit, ut, quando Epifcopus Ordinationem facere di-fpofuerit, omnes, qui ad S. minifle-rium accedere voluerint, feria IV. ante ipfam Ordinationem, vel quando Epifcopo videbitur, ad civitatem evocentur. Epifcopus autem Sacerdotibus, et aliis prudentibus viris peritis divinae legis, ac in ecclefiaflicis functionibus exercitatis fibi adfcitis, Ordinandorum genus, aetatem, infiitutio-nem, mores, doctrinam, et fidem diligenter inveftiget, et examinet. No-ftra aetate plerumque Epifcopi ab examinis hujus praeleutia le difpenfant, re-lidi uri totum negotium deleótis Examinatoribus. 49. S. Carolus Examinatoribus cer- s. Caroi. tam formulam praeteripfit, qua illorum, qui examinantur, et litterarum do- p. 3. c.i. ftrinani, et vitae clericalis difcipli-Uam, et rei ecclefiafiicae peritiam ex- — ( 184 ) periantur, in omni experimenti, examinis ve ratione S. Bibliis; Catechismo Romano imprimis. Concilio Tridentino, S9. Canonum Decretis, et aliis Pontificis confiitutionibus. Synodisque tum Provincialibus, tum Diaece-fanis ufuri, unde fuas interrogationes hauriant, quibus, prout efi illorum ingenii captus, explorent et eorundem Jcientiam, et ecelefiafticarum rerum notitiam, atque ufum. 50. Inter haec inquit S. Carolus ; Cum vero a caeteris omnibus — qui clericali militiae adjcribuntur, de vitae fpiritualis, fanSliorisque inftitutis, atque exercitationibus perquiratur, tum maxime ab iis, qui vel Sacerdotio initiantur — a quibus omnibus, et fingulis, cum ad examen veniunt, praeter caetera, quae ad fanEtae fpiritualis vitae ufum pertinent, ea maxime explorentur, quae de orandi modo , deque omni SS. meditationum, coelefliumque contemplationum exercitatione ab aliis, qui in eo genere religio f e fe exercuerunt, tradita funt. £°"cr 51« Reliquum eft, quod in Concilio P e2l ' v* Mediolanenfi IV. S. Carolus SS. Ordi-Tit. §. num Candidatis pia exercitia commendet. Subdiaconatum fufcepturus, quo diligentius vitae perpendat rationem , cui fe, illum fufcipiendo Janete ob-firingit: ac proinde de re tota accura- tius deliberata, puriore mente, ar-dentioreque animi voluntate, ad rem tanti momenti accedat, priusquam co S. Or.dine initietur, ad aliquem femotum locum adeat, ubi ab omnibus curis , et occupationibus liber, cum o-mnis anteacìae vitae fune diligenti confdentine f une difcußione peccata rite confiteatur ; tnm in falutaribus meditationibus , aliisque fpiritualibus exercitationibus totus verfetur. Duce, et moderatore fibi adhibito, reli-giofo viro, earum ufu perito, quem Epifcopus praeprimis probarit. Quid funeftius ne gì e chi tam falutarium Decretorum. 52. E11 rationes, ordmemque inter-ftitiomm! In Concilio Sardicenfi: Ofius Epifcopus dixit: hoc quoque necejfa-rium exifimo, ut cum omni cura, et diligentia examinetur, ut — in unoquoque gradu, fi dignus exifiimatus fuerit, ad Epifcopatus faftigium pof-fit afcendere per progre/fionem. Habebit autem uniuscujusque gradus Ordinis non minimi, fcilicet temporis longitudinem, per quod et fides, et morum probitas, et conflantia, et moderatio poffit cognofci. 53. Haec progrelìio per illa interniti a cujusque Ordinis initar tj^rocinüfpe-&abatur, ut explorandis, parandisque Sieritis inferioris Ordinis ad afcenlum Cap. 5. Dc Ord. Interftit. Cone. Sardie, c. io. fuperioris Ordinis morofus locus eilet. Veteri hinc more procraétiores v. g. per quinquennium morae inter lingulos Ordines fuere, c. 2. et 3. D. 77. t4. Inde et in minoribus Ordinibus hic ufus fletit. Pri (tinis enim illis faeculis nemo quocunque Ordine initiabatur, nifi ut fulcepti Ordinis fu néri 011 es ačtualiter exerceret, et tanquam v. g. Ofliarius, aut Accolythus miniflraret. Cum ergo fmgulorum Ordinum diver-lae elfent funčliones, nemo duobus Ordinibus eodem tempore initiandus videbatur, quia alienum a ratione fuilfet, duobus Ordinibus aliquem infignire, qui nonnifi unius Ordinis funftionibus vacare poterat. In reliquis, fiquis majorem Ordinem mereri cenfebatur, quin in minore proximo, vel remotiore Ordine eilet probandus, minor ille Ordo praeteri batur; nam mox ad fuperiorem a-fcendendi jus erat; neque taliter promotus per fai tum ordinatus judicabatur; aut Ordo omilfus, priusquam i» Ordine fuperiore miniftrare pollet, fup-pleri debebat. 55. Novo jure ftatutum, ut quisque inferior Ordo ad integritatem fuperioris ordinationis requireretur. In epifto' Ia Decretali Cajo Pontifici attributa ab omnibus fervati mandatur, ut ad Of' dines Ecclefiufiicos fic afcendant in Etcì e fia 3 cui ordinari merentur; id efi’ fi quis Epifcopus effe meretur ■> fit primo Ofiiarius, deinde LeSlor eie. Ref. c. i. D. 77. 56. Unde invaluit, quod per falcimi promotus cenleretur, fi vel uno ormilo ordinaretur. Nam in fufeepto Ordinefu-fpenius eft) donec omilfum Ordinem receperit, et difpenfationem obtinuerit, ut in iuperiore Ordine poffit miniftrare. c. un. de Cler. per /alt. promot. 57. Concilium Tridentinum tum de Trid. feir. Ordinibus majoribus, minoribusque pro- 23,c- I4-nuntiat : Cum promotis per fi altum, fi non miniflr aver int, Epifcopus ex legitima caufa poßit dijpenfare ; fei licet, ut in Ordine fufeepto poifint mini tirare, poftquam Ordinem omilium fufeeperint. 58- Recentior, ac moderna Difcipli-na Ordines inferiores non tantum requirit, ut quis eorum funčlionibus applicetur, etinfiftat: fed infuper necelfa-rios, requirit ad majorem, ita, ut Ordini fuperiori aliquid quali deeiTe videretur, fi omiiTo inferiori effet collatus. S9. Statuit Concilium Tridentinum, c. 13. tt ut promoti ad S. Subdiaconatus Or- I4* dinem , fi per annum faltem in eo non funt verfati, ad altiorem gradum, nifi aliud Epifcopo videatur, afeende-Vf non permittantur. Similiter et pro Diaconatu annua interftitia praecepta — ( 188 ) — fant. Atque annum non civiliter, fed ecclefiaftice ,• v. g. a Pafchate usque ad Palcha computare oportet. 60. Relinquitur tamen Epifcopo di-fpenlandi ininterllitiis; id eft, eainter-iìitia annua contrahendi facultas, hac tamen cautela , ut duo facri Ordines uno, eodemque die etiam Regularibus non conferantur, privilegiis, ac induitis non objlantibus quibus cunque. 61. Jure Decretalium foli Romano Pontifici refervatur, quod quisquam extra tempora ordinari poilit. Hinc moris eft, quod ad S. Sedem recurrere oporteat eos, qui vel uno, eodemque die plures Ordines facros fufcipere, vel extra ftatuta tempora ordinationum ordinari volunt, c. 3. et 4. de temp. Ord. cap. 6. 62. Supereft, ut de titulo ordinan- or(iinltuL dorum agamus. Veteri jure tituli alia notio in ordinationibus non fuit, quam Ecclefiae, cujus minifterio quisque per ordinationem ftabiliter adfcribebatur : capit. In Canonibus Ifaaci, Epifcopi Lingonen-ri(acio ^1S ’ taecul° IX. ftatutum fuit, ut Pres-cU.10' byteri, qui in titulis confecrantur; fecundum Canones, antequam ordinentur, promiffionem flabilitatis illius loci faciant. 63. Veteri enim more nemo fiebat Clericus, nifi Ecclefiae neceffitate exigente ab E pi Ico po certae Ecclefiae mi-nifterium lortiretur, ex qua et alere- — C I89 ) — tur : fic quoties Epifcopus quemdam ordinabat, timui et officium, quod alicubi gereret, affignabat, ut relatus in catalogum eccletiafticum, vel in dies, et tneules.ratam oblationum, vel aliorum proventuum acciperet. Quae nonnun-quam obrepfere vagae, et ablblutaeordinationes, utpote minifterio certae Ec-cletiae detiitutae, a Concilio Clialcedo-nenli reječtae funt. c. 1. D. 70. 64. Damnatae illae et funt faeculo XL ab Urbano II. in Concilio Placentino , cujus Decretum refert Gratianus c. 2. D. 70. En et Synodi Londinenfis de An-, no ii2v Decretum! Nullus•> inquit, in Presbyterum, nullus in Diaconum, nifi ad certum titulum (id eft certam Ecclefiam, cujus minifterio fungatur, Iruaturque reditu) ordinetur; qui ve-ro abfolute fuerit ordinatus, fumpta careat dignitate. 65. Duravit dilciplina haec usque ad faeculum duodecimum, fub cujus tinem Concilium Lateranenfe III. ftatuit, ut Epijcopus, fi aliquem fine certo titulo , de quo necejfaria vitae percipiat, in Diaconum, vel Presbyterum ordinaverit, tamdiu ei nece furia fubmini-ftret, donec in aliqua Ecclefia ei convenientia fi/pendia militiae clericalis ofiignet — Nifi talis ordinatus defila, vel paterna haereditate fubfidium vitae Vofiit percipere. Huic exceptioni fequi- Trid. fcfr. 23. c. 16. Sefi*. 21. c. 2. or interpretatio vocis poffeflionis ? qua Concilium Calcedonenfe Oratorium pagi denotat, viam inftruxit, Supereft Decretum lateranenie c. 4. de Praebend. 66. Occalione hujus interpretationis titulus ad luftentatiouem explicari ab eo tempore caepit. Reliquis enim novi juris argumentis firmata eli regula, non effe neceffarium, quod Clericus minilte-rio, redituqueEccleliae potiatur, dummodo vel ex fubfidio Ordinatoris, vel ex proprio cenlii habeat, unde vivat; necum dedecore Ratus ecclefiaRici mendicare, aut fordida miniReria obire cogatur. c. 16. de praeb. c. 36. in 6. ibi. 67. Inter haec tempora faepe titulus patrimonii lummae tenuisadmiffus fuit; aut nonnunquam et Epilcopi oEcium lubfidii recufarunt, ut juRae fuflenta-tioni locus fuiffet. Hinc fubnatis corruptelis Concilium Tridentinum diferte Decretum Chalcedonenfe reflauravit, Ratuendo, ut nullus in pofierum ordinetur, qui illi Ecclejiae •> aut pio loco ■> pro cujus necejjitate, aut utilitate af-Jumitur, non adferibatur, ubi fuis fungatur muneribus, ex reditu illius Ecclefiae alendus, ne incertis vagetur fedibus. 68. Etfupra: Statuit S, Synodus, ne quis deinceps Clericus Jaecularis > quamvis alias fit idoneus moribus » fcientia, et aetate, ad SS. Ordines — ( T91 ) — promoveatur, nifi prius legitime con-Skt, eum beneficium ecclefiaft.icum, quod /ibi ad vitium honefte/ufficiai, pacifice poffidere. Id vero beneficium refigna-fe non pofiit, nififaSia mentione, quod ad illius beneficii titulum fit promotus ; ^eque ea refignatio admittatur, nifi confitto, quod aliunde commode vivere pofiit; et aliter jati a refignatio nulla fit. Patrimonium vero, vel penfio-nem obtinentes ordinari pofihac non pojfint, nifi illi, quos Epifcopus judicaverit afiumendos pro necejfitate, vel commoditate Ecclefiarum Juarum; eo-que prius perfpeSlo patrimonium, vel penfionem vere ab eis obtineri, talia-9ite effe, quae eis ad vitam fuftendan-dam fiatis fint, atque deinceps fine licentia Epifcopi alienari, aut extingui, Vel remitti nullatenus pojfint, donec beneficium ecclefiafticum Jufficiens fiint adepti; vel alunde habeant, unde vivere pojfint. 69. Noftris tamen moribus tituluspa-tritnonii ■> vel peiifionis frequentillimus cujus reliqua conditio eft, ut vere» et non liète poEdeatur ; live quod re-vera tanquam proprium illud habeat, proventus illos libere libi, luisque Wibus applicare queat. Fičte enim polii-.ere cenfetur, qui illud ea conditione ta-cita, vel exprella accepit, ut illud qui-r‘ein in titulum ordinationis fupponere. S. Auguft. contr. litt, l’e-til. L. 2. c. 30. S. Amlir. in I. Tim. 5. S. Greg. Pait.P. i. c. 9. Triti, feir. 2j. c. 12. et afìeétare queat fed nunquam proventus illius) quos integros? aut majorem illorum parcem danti relinquere velit, luos fit facturus. Sixtus V. cen-iuram fufpenfionis in Clericos ftrinxit, qui fióto titulo patrimonii ordinationibus obrepunt. 70. In recentiori, vulgarique ufu Ordinationum ad titulum patrimonii Epi-fcopi praejudicio, aut vitio non vacant, qui eo obtentu, quod defit titulus beneficii , aut patrimonii, viros bonos, doétosque, caeterisque dotibus inftru-ótos leviter a SS. Ordinibus milfos faciunt, indifcriminatim illis admifiis, qui vel pinqui beneficio, vel amplo patrimonio freti ordinandos fele olfe-runt. * 71. Quid fententiis Patrum difer-tius? Ait B. Auguttinus : Ut fit quisque vere Sacerdos, oportet, ut non Jblum Sacramento , fed etiam jufiitia induatur. Juxta S. Ambrofium: Merita debent praeire bonorum operum » ut dignus habeatur ad ordinationem. En fententiam S. Gregorii : Ex antea-Ela ergo vita fe imus quis que invernati ne in appetitu culminis fe imago cogi' tatioms illudat. Quid di teretius Tri-dentino Decreto ? Non finguli— debent ad facros Ordines affimi, fed digni duntaxat, et quorum probata vita feneSlus fit. titv- c 193 ) T I T V L V S X. De diverßs caufis irregularitatum. CAPVT i. D t Irregularitate in Genere. 1. In rationibus Ordinum ecclefiafti-corum titulus meriti orane punétum fert, ut irrepreheiifibile minifterium appareat. Concilium Nicaenum Presbyteros fine examine meriti ordinatos irregulares inde pronuntiat : Tales Regulanon admittit; quia, quodirreprehenfibile efi, catholica defendit Ecclejia. 2. Hoc exemplo elucet, jam pridem quasdam regulas fuiffe evulgatas, quibus nonnulli ab ordinationibus {impliciter arcebantur. Vetus formula plerumque habuit: Sit alienus a Canone; utpote a regula ordinationum reje&us. Hac formula Concilium Nicaenum a Clero milfos facit eos, qui uluras ex mutuo, vel aliunde turpe lucrum fečtan-tur. 3. Vetus difciplina plerumque hati Centura quosque criminis reos, aut fu-fpečtos perftrinxit: tam irremifibiliter, Ut, etii poenitentiam 'egiflent, retti tui tion mererentur. Inquit S. Siricius: Quia, quamvis fint omnium peccato-rum contagione per Poenitentiam mundati, nulla tamen debent gerendorum Van-Efttn J.Eul F. U, N Cone. Nicaen, c. 9, c. 17. Sirie, ep. 3. Cap. s. De Irreg. ex bigam. Sacramentorum infir amento, fafri pere » qui ducimi fuerint vaja vitiorum. 4,, Senfim vetus rigor defiic» quia per Poenitentiam, et facramentalem abfolutionem remilFo crimine, et impedimentum vetus fublatum cenfebatur, Hac occafione condringitur Centura ad pauca quadam crimina, aliosque defe-mis, quibus ex tpeciali canoneìrrcgu-laritas fcripta eft. Nam jure novo pro regula invaluit, irregularitatem non contrahi, nifi in caiìbus a jure exprel-fìs. c. rg. de Seni Excam. in 6. <). Itaque fi non ofieudatur jure po-fitivo huic deliéto, vel defeftui irregularitas annexa, non debet illius vidi reus fa pro irregulari cenlere. Si autem conflat, illi deliéto, vel defedili elle annexam irregularitatem^ fed dubium faéti fuperiit, an quis deličlum Gommiferi t, ut irregularitatem contraxerit, in dubio pro irregularitate flandum eft. c. 12. de Homicid. et ibi Interp. 6. Supereft ex veteri ditciplina, quod irregularitas per Poenitendam haud aboleatur." Unde dilpenfatione ad eam abolendam , et eluendam opus eft, ut ad fulcipiendos Ordines, iublato irregula- 1 ritatis impedimento, canonica habilitas impetretur. 7. Inter caufas irregularitatis recen-fetur Bigamia, quia S. Apoftolus hanc conditionem diferte exprimit, ut quis — ( I9f ) — irreprehenfibilis fit ? oportere effe unias Uxoris virum. Oportet, inquit, Epi- s.Paul. fcopwn irreprehenfibilem effe, unius ®^I-ca:t7' feparatam a viro, aut meretrictm — Epifcopus, Presbyter, aut Diaconus, aut deinceps ex confortio Jacerdotali effe non potefl. 16. Graeci et hujus irregularitatis caufam ex infamia, aut fufpicione criminis » leu incontinentiae repetunt, innixi illis verbis Apoftoli: Filios habens fideles, non in accufatione luxuriae. Inde pro ratione difciplinae O-rientalis perorat S. Hieronymus his ver- ?• Hier, bis: Tam fanctum nomen Sacerdotii eft, ut nobis etiam ea, quae extra nos c. i. Junt pofita, reputentur; non quod propter vitia noftra Epifcopi non jiamus , Jed quod propter filiorum ex a-lieno thoro, uxorum que incontinentiam ab hoc gradu arcendi fumus. 17. In Ecclefia Occidentali et,hanc irregularitatis fpeciem ex defedlu my-fticae lignificationis Sacramenti explicare placuit. Sic inquit Innocentius III.: Cum ergo propter Sacramenti defeSlum (in ordine ad myfterium unius eum una) inhibitum fit, ne bigamus, aut maritus viduae, completa copula, praefu-niat ad facros Ordines promoveri ; Quoniam nec illa eft unica unius, nec ifte unus unius. Refert, c. de Bigam, n°n Ordin. iS. Recentiori aevo fucceifit Bigamia fimilitudinaria ad effeótum irregularitatis praejudicio Canonis Ancyrani, qui in verlione graeca ita exprimitur: Quicunque virginitatem profitentes pro-fißonem fuavt, contračtis nuptiis, z>-ritam reddunt; ii bigamorum definitionem-, in ordine ad agendam annalem Poenitentiam, impleant. Reddit Gratianus ex verlione Ifidori textum, c. 24. XXVII. q. i. 19. Novo jure definitionem hujus bi-gamiae, quam limilitudinariam dicunt, ad effečtum irregularitatis interpretari placuit. Bfefcripfit Innocentius III. exinde Clericos Monachosque, qui fprèto voto folemni calti tatis nuptias ambiunt, irregulares effe, non propter defeSlwn Sacramenti (quod per impedimentum dirimens matrimonii nullum eft) fed propter effeStum intentionis cum open fubjecuto. Supereft refcriptum. c. 4. de Bigam. 20. In minoribus Ordinibus aliquan-do difpenfatum cum bigamis fuit. Concilii Toletani I. hoc elt Decretum. Le' Stör-, fi viduam alterius uxorem du- ' xerit, in Lectoratu permaneat; aut, fi forte necefiitas fuerit 1 SubdiaconiV fiat. Notum enim eft, veteri more Sub- , diaconatum inter minores Ordines fuit- | fe relatum. Refert Decretum, c. i8-0. 34. 21. In Romana Ecclefia major rigor apparuit. Refcripfit Siricius: Quisquis Clericus aut viduam-, aut certe fecundam conjugem duxerit, omni eccleßa-fiicae dignitatis privilegio mox nudetur, laica fibi tantum communione con-cejjfl. Supereft refcriptum c. f. D. 84. 22. Hoc exemplo et novo jure Itatu-tum eft, bigamos omni privilegio clericali etfe nudatos, et coercitioni fori faecularis addiétos, confuetudine contraria non obftante, quibus et fub anathemate prohibetur deferre tonfuram, vel habitum Clericalem, c. un. de Bigam. in 6. 23. Concilium Tridentinum fundtio- Trki. feir. nes Ordinum minorum , fi caelibes de- 23- c3!’-1?. elfent, Clericis conjugatis retti tui t, vel concefllt: led ea conditione» dummodo non bigami effent ; ergo nec ad exercitia horum Ordinum bigami admitti poliunt, aut in iis tolerari. 24 Et quare non 'i Ait Lucius Tfl. ß bigami ad facros Ordines fuerint promoti, eis ideo funt privandi, quia in bigamis contra Jpoftolum difpen-fare non licet, ut debeant ad facros Ordines promoveri, vel in eis, fi promoti fuerint, remanere, c. 2. de Bigam, non Or din. 24. Quid ergo ì an nec cum bigamis fimilitudinariis difpenfare licet? Decidit Innocentius HI. cum eo contra do- — ( 200 ) — Širinam Apojloli tanquam marito viduae difpenfare non licet; non propter defeŠlum Sacramenti, fed propter affeSlum intentionis cum opere fubfe-cuto. Refert, c. 7. ibi. 2<). Et quid eft, quod cum fornicariis, et adulteris Clericis difpenfare pof-fit Epifcopus quoad executionem facer-dotalis officii ? Enimvero praecipuum eft, quod requifivit Apoftolus, ut quisque fine crimine fit. Non incurrunt illi irregularitatem bigamiae ; quamvis af-fečtus fequior intentionis cum opere fub-fecuto eluceat; fed rejiciuntur ad irregularitatem criminis, c. 6. d. t. Cap. 3. 26. Quum corruptis faeculis Ecclefiam Deirre&. latinam propudiofus concubinatus Cleri Natal?01, »Hfeciffet, ac graviffimae violentiae, quibus Duces, et Comites fuos paffim ex ancillis baftardos violenter intrudebant in facras dignitates, eandem turbaffent, placuit irregularitatem criminis in infelicem progeniem propagare, quia ut plurimum illegitime geniti parentum vitia, et incontinentiam imitari folent. Veteri jure irregularitatem ex defedtu Natalium ignoravimus, c. 3. etc. D. j6. 27. Ignorant eam irregularitatem et-iamnumOrientales. InterNieephori Con-fefforis Canones fic ftatuitur; Qui eX concubina, fcorto, bigamis, aut trigamis nati funt, fi virtutibus praediti appareant, et fini faceret otio digni? ordinentur. 28. In Ecclefia latina promulgata eft haec irregularitas ab Urbano II. eo tenore : Prebyterorum filios a facris Altaris minifieriis fubmovernus? nifi aut in Caenobiis, aut Canoniis religiofe probati, fuerint converfati.fiuxta Gratianum hoc intelligendum efi de illis, qui paternae incontinentiae imitatores fuere. Gratian. ad c. i. D. 56. 29. Novo jure, ahjeéta Gratiani di-ftinrtione» juxta Decretum Concilii Pičla vienfis ad quosvis illegitimos irregularitatem extendere placuit, nifi aut Monachi? aut Canonici JR.c^iilarc&iicrcute c. i. de fil. Presb. 30. Concilium tamen Pičlavienfe Monachos , et Canonicos illos , fi ex illegitimis natalibus orti fui flent, non nifi ad Ordines facros admific, ut a Praelaturis Regularibus, faecularibusque exclufi ef-fent. Refcripfit generatiti! Grdgorius IX.Nimis--------deformatur Ecclefiae honefiàs, ex eo quod filii Sacerdotum, et alii non legitime nati, ad dignità* tes, et Perfonatus, et alia beneficia curam animarum habentia, fine difpen-fatione Sedis Apoftolicae promoveantur. Refert, c. 18. ibi. 31. Paulatim non tantum ad facros Ordines, et majora beneficia, fed et ad Tonfuram, et minores Ordines, re» liquaque beneficia fimpHcia ciefeftum natalium in via irregularitatis extendere placuit, ita tamen, ut Epi ico po relinqueretur facultas cum illegitimis dilpen* fandi in ordine ad minores Ordines, et beuehcia fimplicia, dummodo talia el-fent, fuper quibus per Epilcopum di-fpenfari valet, utpotetitnon fint Perfo-natus, Praebendae Cathedrales, vel alia beneficia fimplicia, quae majoribus propter quandam praerogativam accenlen-tur. c. i.de fil Presb. in 6. 32. Decrevit Gregorius IX. difpen-fationem illegitimorum in ordine ad lacros Ordines, et beneficia curata, aliaque majora facrae Sedi refer vari. In ftylo Curiae hinc pro obtinenda difpen-fatione Papae qualitates fpurietatis in precibus exprimere oportet ; alioquin dilpenfatio cenletur fuhreptitia; nam jure Decretalium intèr Nothos, et Man-zeres. Naturales, et fpurios in ordine ad faciliorem, diflicilioremque annutum gratiae diftinquitur, c. ro. deRPny,nt. . 33. Hoc principio* quod difpenlatio-nes et Papales fint in hoc argumento fìriétae interpretationis, referipfit Boni faci us Vili., ei, qui a Sede Apollo' lica, ut non obflante defeótu natalium podit ad omnes Ordines promoveri, beneficiumque etiam curatum obtinere, meruit difpenfationem , fecundam , eC aliam difpenfationem Papae, ut duo, —' ( 203 ) — vel plura beneficia curata poffit acquirere vel retinere, haud fuffragari, nili in fecunda gratia defečtus natalium rurfus fuerit exprelfus: Cum non fit ve-rifinì il e, Sedem /l-poftolicam cum illo praedidlum defeSlum patiente, voluif-fe, fi hoc fuijfet expreßum, eidem m pluralitate beneficiorum huj'ismodi di-fp enfiar e. Refert, c. 2. de fil.Presb.in 6. 34. Relicjuisexemplis reftrióìioris interpretationis ex Itylo. Curiae fimplex Papae difpenfatio in defečtu natalium pro Ordinibus fufcipiendis intelligitur de minoribus, nec extenditur ad majores Ordines. Si Papa difpenfat, ut il legi cimus Ordines etiam facros fufcipere pof-fit, non cenfetur difpenfatus propterea, ut et beneficium obtinere poffit. Sit difpenfatio Papae pro illegitimo concedit facultatem obtinendi et beneficium ; difpenfatus ea occafione non poteft praetendere beneficium curatum. Si Papa illegitimo veniam facit, ut poffit et beneficium curatum accipere, nec fub hac gratia continentur dignitates, et Praelaturae , nifi exprimantur. Jrg. c. 1, de Fit. Presb. 3?. Si beneficium fit fitum in eadem Ecclefia, in qua Pater miniftrat, aut miiiiftravit, neceffario -id exprimendum eft, eoqttod difficilius aut rarius difpenfetur, ut illegitimus filius iifpa,-tenia Ecclefia beneficium obtinere pof- — ( 204 ) • —' fit. c. iv. Ait Concilium Lateranenfe: Ad abolendam peßimam, quae in plu-• - ribus inolevit Eccleßis, confuetudi-nem, firmiter inhibemus, ne Canonicorum filii, maxime Jpurii, Canonici fiant in faecularibus Ecclefiis, in quibus infiituti fiunt Patres eorum. Ref* c. 16. d* t» 36. Et huic Jocus eft, etfi filii e flent ex legitimo matrimonio fufcepti» eo tamen .tempore, quo conjuges mutuo confenfu fefe voto folemni caItitatis ob-ftriuxerunt: quippe et hi in Centura irregularitatis fimpliciter illegitimi cen-fentur. c. 14. ibi. Tàd. feir. 37. Statuit Concilium Tridentinum: as- c. 35. Ut paternae incontinentiae memoria in locis Deo confiecratis, quos maxime puritas, fianffiitasque decet, longi fime arceatur; non liceat filiis Clericorum, qui non ex legitimo matrimonio nati fiunt, in Ecclefiis, ubi eorum Patres beneficium ecclefiafiicum aliquod habent, aut haberunt, quodcunque etiam dijfmile beneficium obtinere ullo tempore ; nec in diSlis Ecclefiis quo-quomodo miniftrare, nec penfiones fiu-« per firufilibus beneficiorum , quae Parentes eorum obtinent, vel obtinuerunt alias, habere. Quod fi in prae-fienti Pater, et filius irr eadem Ecclefia beneficia obtinere reperiantur, cogatuf filius- fiuum beneficium refignare, aut —■ ( 20f ) — cum alio permutare extra Ecclefiam intra trium menfium fpatium ; alias ipfo jure eo privatus exiftat, et fuper iis quaecunque difpenfatio fuhreptttia cenfeatur. t 38- Ipfo jure quicunque illegitimi di-fpenfati, aut legi tim a ti in ordine ad quosvis Ordines cenlentur perProfeffio-neni religiofam , ut tamen a Praelaturis, nifi Ipecialem Papae difpenl'ationem defuper mereantur, live in eisdem, fìve in aliis Monafteriis, tum in Ecclelìis regularibus, tum laecularibus, exeludah-tur. c. i. de FU. Presb. 39» Supereft plenior modus omnem irregularitatem ex defeétu natalium tum ad quosvis Ordines, tum ad quaevis beneficia abolendi per fublequens matrimonium, fi quocunque medio tempore matrimonium legitimum ftare potuit inter' Parentes, etli alio tempore aliud matrimonium intercefferit. Fidtio-Be enim juris matrimonium retrotrahi-tur ad punčtum temporis favorabilis, bt legitimati legitimis aequiparentur. c- 6. qui Fil.fint. legit, et ibi Interp. 40. Reliquis juris novi argumentis et filii legitimi Clericorum removentur ab immediata fucceliione "in paterna beneficia, nifi a Papa juftam difpenl'ationem °ntihuerint. c. 17. de FU. Presb. 41. En aliam fpeciem irregularitatis, Cap. 4. fibam ex defeétu lenitatis repetunt, Com- ri re5* Len, S. Auguft, ep. 15. ad Maced. mendant maiifuetudinem tantam illa verba Apottoli : Non percuflbrem. Quippe Paftoralis officii eit pai'cere omnes ; occidere neminem. 42. Hinc iWa vetus ceiifura a Clero miilos fecit milites, Advocatos, judices, et reliquos Miniftros fanquiiiolen-tae jultitiae, quia Dominus non vult mortem peccatoris, fed magis, ut convertatur, et vivat. Refert Gratianus veteres auftoritates. c. 1. etc. D. ?i. 43. Veteri piote difciplina Ecclefiae tam aliena a juflitia, vel vindióta lan-guinis humani fuit, ut econtra ad officium Epilcopi rovocaret, pro ipfis ma-lefaétoribus apud Judicem, et Principem intercedere; non quatenus impunitas crimini daretur, fed quatenus cor-reótio criminofo adhiberetur. Explicat tam falubres rationes S. Auguftinus ) Morum porro corrigendorum nullus alius-) quam in hac vita locus efi. Nani poft hanc vitam quisque id habebit 1 quod in hac conquifierit. Ideo compellimur, inquit, humani generis diari-tate intervenire pro reis, ne iftam vitam Jic finiant per fupplkium, ut, ed finita, nonpojfmt finire fiuppliciwn. 44. In Concilio Toletano VI. refertur: Saepe Principes contra quoslibet Majeftatis obnoxios Sacerdotibus ne' gotici fina (eorum confilia vel audituri» vel fententiam rogaturi ) committunt- 'Quia vero a Chrijìo ad miniflerium fa-lutis eletti funt, ibi confentiant Regibus fieri judices, ubi jurejurando J'uppltcii indulgentia 'promittitur, non ubi difcriminis fententia praeparatur. Supereft in Decreto Gratiaui. c. 29. XXIII. q. 8. 4f. Et mox ex Concilio Toletano Xl. His, a quibus Domini Sacramenta trattami a funt, judicium fanguinis agitare npn licet. Et ideo rnagnupere talibus exceffibus prohibendum ejl; ne indijcretae praejumptionis moribus agitati, aut, quod morte plettendum e fi, fententia propria judicare prae-fumant, aut truncationes quibuslibet p er fanis inferant pèr Je, aut inferendas praecipiant. Refert, c. 30. ibi. 46. His exemplis referi pii t Alexan- der Ul. irregulares elfe, qui aut per le truncationes membrorum laciunt, aut judicant inferendas. Quod inquit» tale quid fecerit, honore privetur et loco. Refert, c. 5. ne Cler. vel Monaeh, 47. En Decretum Concilii Lateranen-fis I V. Sententiam, inquit, Jdnquinis pullus Clericus dittet, aut proferat: fd nec Jdnquinis vindittam exerceat, aut, ubi exercetur, auótoritative interfit, Supereft. c. 9. IbiT 48- Alibi rel'pondit Alexander III., 'Ipod, fi. Rex quosdam malefactores pudendos judicio Epifcoporum, reiiquillet. Cone. OXOD. c. 7. poffint eos mulótis, aut et flagris percellere , ea tamen cautela, ut flagra iu vindiéìam fanquinolentam haud tranfire videantur, quia graviorem excetfum, qui mutilationem, aut fupplicium meretur, oportet regiae lententiae refer-vare* c. 4. de Raft. 49. tn Concilio Oxonienfi inde Decretum eft Anno 1222. ut Clerici benefio dati, aut in facris Ordinibus confti-tuti non fini Senefchali, ai^t Ballivi talium adminiftrationum, nec jurisdictiones exerceant faeculares ■> prae-fertim illas, quibus judicium fanqui-nis efi annexum. fo. Excufavit tamen Bonifacius VIII. a cenlura irregularitatis Praelatos, quibus jurisdiftio criminalis vi fui temporalis territorii competit, fi fuisMiniftris, aut cuique alteri faeculari Judici demandant, in malefadtores didtante ju-ftitia procedere. Hinc hodie illi eccle-fi a Itici Principes limpliciter Officiales confiituunt faeculares, ut jure fui pffi-cii criminalem explicent jurisdiétionem. c. 3. ne Cler. vel Monadi, in 6. 51. Innocentius III. excufavit eteuitt E pi l co p um irregularitate, qui quem- quaifi Clericum merito fui criminis curiae tradit faeculari, fi modo efficaciter interceffit,* ut Judex citra mortis, et muti lationis periculum circa eum fen-tentiam moderetur. Hodie haec nuda for- formula tum cauta degradationis, tum in proceffu Inquifitionis apparet, c. 27. de V. S. f 2. Hac formula proteftationis et alios Clericos a cenfura irregularitatis excu-fat Bonifacius Vili., qui apud judicem faecularem civiliter injuriam libi illatam perfequuntur, proteftando, quod vindi-ftam, aut poenam fanguinis propofita querela non intendant. Plerumque hodie haec Proteftatio fuperflua eft, quia ad accufationem criminalem nemo, niti Procurator Fifci admittitur, c. 2. de ho-viin. in 6. t 53. Juxta Concilium Lateranenfe et illi Clerici irregulares declarantur, qui executioni fupplicii interfunt. Et certe alienum eft a rationibus flatus ecclefia-ftici-his fpeétaculis adefle: cenfura tamen irregularitatis communi interpretatione retlringitur, qui per qnandam auétoritatem fententiae interfunt. Innocentius III. Albiganenfem Epifc0pum irregularitatem incurrille decidit, quia judicio fanguinis non tantum per prae-fentatiam corporalem, fed et per autoritärem additit. c. 16. de Excejf. Prae-lat. Alibi ufus habet, quod, fi in Con-ftliis regiis Caufa criminalis agitetur, ipfi Confiliarii eccleuaftici fe fubtrahant; ne orlan fua praelentia in lententiam fan-Suinis induere videantur. Pan-Efren y. foci' />. jj_ o Cap. 5. De Irreg. ex defeci, corp. Can. A-poft. c. 76. c. 77. ibi. ^4. Plerumque viget et hodie ufas i quod Notarii, Graphiarii, Teiles, et Aótores ( liquidem noninii ad civilegi perfecutionem admittuntur) ab irregularitate excutentur, etfi procelPus criminalis diélante jullitia lublequatur. Quippe nulli horum fundere languinemj vel effufionis elle caulae cenfentur. Sv Solus Pontifex in hac irregularitate alias difpenfat, qui committit fm> pliciter Ordinario, ut cum Oratore di-Ipenlet, fi preces veritate nitantur: dummodo Orator referiatur idoneus ■> vitaeque, ac'morum probitas, aliaque merita libi fuffragentur, nec aliud ob-liet canonicum impedimentum, et quod de caetera a fimilibus abfiineat. 56. Exulat in Oriente irregularitas ex defediti corporis. Ait Canon Apoftolo-rimi : Siquis vel oculo orbatus, vel femore oblaefus, EpiJcopatu autem alias dignus fit: fiat. Non enim corporis damnum eum polluit, fed animae inquinatio. 57. Quid ergo de muto, furdo, caeco? an nec haec vitia corporis obliant "? Subjungit Canon Apoftolorum : (fui vero mutus, jurdusve, et caecus eft j Epfi /coptis non efficiter: non quia oblaefo corpore e fi, fed ne impediantur munia ecclefiafiica. 58. Vigilavit feverior cenfura in eos qui fponte fuo eorpori vitium fecillent* — c 211 ) — Jtixta Canones Apoftolorum, ßquis ab-fcidit femetipjum (id eft, ßquis vel per limplicitatem, vel per luperitirio-nem » amputavit fibi virilia) non fiat Clericus, quia fui ejl homicida, et Bei conditioriis inimicus. Refert, č.4.5.^5. 59. Ex Decreto hmocentii [.Qui partem cujuslibet digiti fibi ipfi volens ab-fcidit, hunc ad Clerum Canones non admittunt. Cui vero cafu aliquo contigit, dum aut operi rufiico curam impendit, aut aliquid faciens fe non fponte per cujfit, hos Canones per accipiunt et Clericos fieri, et, fi in Clero fuerint reperti, non abjici. In illis enim voluntas ejl judicata, quae fibi auJa fuit ferrum injicere: in ifiis vero ca-fus veniam tomtot.Superelt c. 6. ibi. 60. In Decreto Gratiani nonnulli alii Canones recitantur, qui (forte praejudicio veteris legis Molaica e.) aliquando extentiorem irregularitatem ex vitiis corporis generatiam explicant. Ita Hilarus , et Gelalius inter irregulares re-CenientCorpore vitiatos, aut aliquafnem-brorum damna perpelfos c. r.ef 3. Z>. 5 5. 61. Novo jure caula irregularitatis ex vitio corporis reftridiof apparet, Referi-Kit Alexander [[[.Epifeopum polle Pres* bytero, qui per fu am culpam digiti !W- amilit, peračta poenitentia gratiam licere, ut in fuo Ordine miniftret, fl ^ntum de digito non perdiderat, quin line fcandalo pollit folemuiter celebrare. c. i. de Corp. Vii. 62. Honorius III. excufavit Monachum ab omni cenfura, cui ferrea barra ungulam a pollice avnllìt, fi membro fupereflet virtus ad frangendam hoftiam fufficiens j et ei aliud canonicum non obfifteret. c. 7. ibi. 63. Reliquis novi juris argumentis explicatur inde irregularitas ex vitio corporis, fiquis vel fponte fibi damnum feci fiet, vel vitium executionem Ordinis impediret, vel deformitatem usque ad fcandalum, et horrorem afpicientium, praefeferret. c. 2. et pajfim. d. t. 64. Si in Curia Romana petitur difpen-fatio vitii, ea per Datariam dirigitur ad ipfum Epifcqpum, etiam pro cauta Regularium, ut infpeSlo per feipfum, et confiderato diligenter defeStu, fi talis non fit, nec ex eo proveniat tanta deformitas, quae fcandalum gene' ret in populo, aut divinis impedimentum praejiet, fup er quo ejusdem Or di' narh confcientia oneratur, cum eodem Oratore, dummodo ad id reperiate idoneus, vitaeque, ac morum probitas ■> et virtutum merita fibi fuffragentur 1 nec aliunde ei obftet impedimentum i difpenfet. 65# Juxta jus commune Epifbopi eft> defedlum corporis explorare, an talis fit, ut vel fcandalum generet in popu- — C 2I3 ) — lo vel facris funétionibus obeundis impedimentum praeftet. Enim vero quisque alius defečtus novo jure non parit irregularitatem, nili vel executionem Ordines omnino impediat, aut fcanda-lum generet in populo c. a. de Corp. 66. In Decreto Gratiani et aliis exem- plis vetus Epifcoporum auétoritas explicatur. Praecipitur alicubi, ut hi, qui aliquando corporis incommoditatibus in terram elifi fuerint, tamdiu ab officii fui ordine, et loco fint fufpenß,-quosque ------per difcretionem Epifcopi inveniantur ab incurfu liberati, Jeu alieni, c. a. D. 33. c. a. VII. q. 2. 67. Hodie, fi difpenlatio petitur fu-per defeftu oculi canonici, ne iple patiens legendo Canon em, vertat fe ad populum, volens "oculum dextrum verius Canonem dirigere, additur in formula referipti haec claufula : Et quoties Miffam celebrabit, tabellam Canonis in medio altari ‘tenere debent. 6g. Inter irregularitates praecipue re- fap. 6. cenfet S: Apoftolus illam ex crimine. Ait alicubi diferte : Et hi probentur 1. Tim."*. primum, et fic minifirent nullum crimen habentes. Et alibiOportet Epifcopum fine drimine effe, ficut'Dei difpenfato-vem. 69. Juxta S. Hieronymum: Non eo s.Hferon. tantum tempore, quo ordinandus eß, Incu-loe- Silič. ep. I. c. 14. /m ulto crimine fit, et praeteritos culpas nova converfione diluerit; fed ex eo tempore, quo in Chrifiorenatus cft 1 ?m//a peccati conficientia mordeatur. 70. Quid difertius Decreto Syricii ? ///«i/ quoque par fuit nos providere^ ut ficut cuiquam poenitentiam agere non conceditur Clericorum, itaetpoß poenitentiam, et reconciliationem nulli unquam laico liceat honorem Clericatus adipifici: quia, quamvis fint omnium peccatorum contagione mundati » nulla tamen debent gerendorum Sacramentorum' inftrumenta fiujciperei qui dudum fuerint vafia vitiorum. 7*. Supereft referiptum S. Gregorii eo tegore: Pervenit ad nos, quosdam de faevis Ordinibus lapfios, vel po_fi poenitentiam, velante, ad minifi erit fui officium revocari. Quod omnino prohibemus, et in hac re (aeratifimi Canones contradicunt. Qui igitur pofi acceptum fiacrum Ordinem lapfus it1 peccatum Cumis fuerit, facro Ordini ita careat, ut ad altaris minifteriu^ ulterius non accedat. B efert, c. 9. iQ- II, jO. <;o. 72, Haec igitur vetus difeipiina fletto quod poft Bapminum admiifo vei clam» vel palam crimine irregularitas tum ^ Ordinum fufeeptionem, tum ad fulcep' torum fufpenfionem tam irremifi.bilite'' t — ( 2t* ) — inhaereret, ut nec peradta poenitentia polFet aboleri. InquitMartinusL: Sipojl ordinationem fnam quisquam in la-pfum inciderit, et praevaricationis peccato fuerit dcprehenfus obnoxius , omnimodo prohibendum efi, eum manibus lutulentis, atque pollutis Mv\-fieria noftrae falutis tractare. Su pereti c. 12. D. 50. 73. Labeutibus faeculis invaluit di-fciplina, vi cujus peraóta condigna poenitentia irregularitas criminis abolebatur. Inquit Calixtus in epiftola ipfi attributi : Erant, qui putant, Sacerdotes Domini pofi lapfum, fi condignam egerint poenitentiam. Domino mini-jlrare non poffe, et fuis honoribus fruì, fl. bonam deinceps vitam duxerint, et Juum Sacerdotium condigne cufiodi-èrint. Refert, c. 14. §. 3. D. 50. 74. Gratianus jiuceras, fpuriasque iuiéloritates Recreto fuo infperfit, quas conciliare fibi vifus efl, quod» inter cri-Uiina publicaj et occulta cenferet di-^incjuendum : Pojfunt, inquit » prae-oiiffae auSioritates aliter diflinqui, Quorum enim crimina m anifefi a funt, ante, vel pofi ordinationem a fa eris dinibus d ejiciendi funt; quorum au-foritatem peccata occulta funt, etfei-^ffcelione fecreta fecundum facerdo-tis edictum purgata , in propriis Or- dinibus remanere yoffunt. Gratian. ad c. iz. D. so. 7S» Enim vero jam iaeculo IX. hujus diftinótionis veftigia ex Decreto Nicolai , et Rhabani relucent. Ait Rhabanus : De his'vero vifum eft nobis feri-bendurU) qui, facros Ordines haben-tes, ante, vel pofi ordinationem fe effe in capitalibus criminibus contaminatos confitentur. In quibus, ut mihi videtur, haec diflantia effe debet, ut hi, qui deprehenfi, vel capti fuerunt publice in perjurio, furto, fornicatione, eteaeteris hujusmodi criminibus, fecundum Canonum facrorum Inftitu-ta a proprio gradu decidant, quia fc and a Ijm eft populo Dei, tales perfo-nasfuper fe pofitas habere, quas ultra modum vitio fas effe confìat. Ref. c. 34. ibi. 76. Iu reliquis placuit et hanc differentiam ita moderari, ut fro criminibus occultis Clerici graviore, et prolixiore poenitentia defungerentur: Si fe per jejunia, et eleemojynas, vigiliasque et orationes facras jurgare certaverint. En juftam conditionem, vel cautelam, ibi in fin. 77. Novo jure irregularitas criminis fupereft deliótis publicis, quia non tam caufa, quam infamia criminis dignitati clericali obeffe cenfebatur. Refcripfit Alexander 111., Clericum, fi crimen occultum eft) afta condigna poenitentia ad altiores Ordines promoveri polle. > c. 4. de temp. ordin. 78- Reliquis novi juris argumentis veterem rigorem pro enormioribus nonnullis deliftis v. g. homicidio, fimonia, h aer eli retti tuere placuit, etfi occulta ellent. Refcripfit Urbanus JI. : Siquem vero', quod ab fit, aut pofi acceptum ‘officium contigerit, peremptorio quodam eprum, quae in lege morte muttiantur, five palam, five clam occupatum crimine inveniri, eos maxime, qui adhuc mundo vivunt, ab omni eos altaris minifterio fequeftramus. 79' Concilium Tridentinum inde declarat, quod liceat Epifcopis in Irregularitatibus omnibus, et fufpen-fionibus ex delitto occulto provenientibus, excepta ea, quae oritur ex homicidio voluntario, et exceptis aliis dedutiis ad forum contentiofum, di-Jpenfare. 80. Quum ergo novo jure irregularitas criminis ad infamiam publicam recidit, haud intereft, an infamia juris, aut fafti fit; utrinque enim grave fcan- I dalum fupereft. Juxta Decretum Greg. IX. accufati de crimine. ( nifi prius le Probaverint innocentes) a fufceptione Ordinum repelluntur, c. 56. de tefi. 81. V etat et Concilium Tridentinum, ^ Epifcopo difpenfari in irregularitati- Trid. feff. 24, c. 6. T rirl, fefT. 14- C- I. bus ex delitto occulto provenientibus , fì ad forum contentiofum dedu-ftum fuerit. Pendente ergo accufatipne ab Epilcopo difpenfari haud poteft. Quid vero"? au dìfpenfare pote fi" -, fi accufatus abfolutus eft defettu probationum ? Affirmant, quia manet occultum ; et quia non fuit deduttum ad forum contentiofum cum effeclu, ex quo non fuit prò-, batum. 82. Alibi declarat S. Synodus, fatis a mente Ecclefiae alienum elfe, quod criminofi, licet occulti, feuilli, qui ut tales judicialiter convinci nequeunt*, in facras Ordinationes irrepant. Hac occatione edittum eft, ei, cui afcenfus ad facros Ordines a fuo Praelato, ex quacunque caufa etiam ob occultum crimen quomodlibet, etiam extrajucli-cialiter fuerit inter ditius— nulla contra ipfius Praelati voluntatem concejfa licentia de fe promoveri faciendo — fuffragetur. Vigore hujus Decreti E-pilcopo attribuitur plena auttoritas prohibendi luis 1 abditis accedimi, vel a-fcenfum ad SS. Ordines quomodlibet, etiam ob occultum crimen, extrajudici-aliter ex quacnnque caufa. Unde ex lententia S. Congregationis corrigitur difpofitio novi juris, quatenus decernit, occultum criminoTum nonnifi commoneri , fed non abfolute prohiberi pof fe ab afeenfu ad fa eros Ordines, juxta c. 4. de temp. Orditi. 83. Invaluit in ftylo Curiae, quod, ii Epifcopus aliquem ordinare reeufet, hic poliit querelam de hac reptatione ad Pontincem inftituere, ut demandetur Metropolitae, vel viciniori Epilco-po rationem reculationis explorare: illo vero caufam legitimam non allegante Metropolita, vel vicinior Epifcopus eundem recufatum ordinare poffit. Vix tamen haec praxis cohfentit Decreto Tri-dentino, quod (tiferte ftatuit, ut nulla ei licentia de fe promoveri faciendo contra ipfius Praelati voluntatemfuf-fragetur* , 84. vSubditS. Synodus: aut qui a fuis Ordinibus feu gradibus, vel dignità^ tibus ecclefiafticis fuerit fufpenfus, nulla contra ipfius Praelati voluntatem concejfa — ad priores Ordines, gradus, dignitates, five honores re-ßitutio fuffragetur. Et quare facra Synodus ab hac periodo illas voculas 5 quacunque ex caufa, etiam ob occuU tum crimen, quomodlibet, etiam ex? tra judicialiter: avellit? Scilicet in hoc ea fu procedendum eli fecundum Canor nes, quia fufpenfio ab Ordinibus fufeep-tis» dignitatibusque adeptis quaedam eenfura eft, quae ex quacunque caufa , etiam in crimen occultum non cadit, nifi judicialiter fuerit probatum. — ( zzo ') — Be' irré 8 V Ex genere criminum fupereft ho-exCho-re5" micidium voluntarium, cui vetus rigor mitili. cenfurae immijier. Jure divino veteris legis ita tutum eit: Si quis per induftri-am occiilerit proximum fuutn, et per infidias : ab altari — epelles eum. Ref. c. i. de homic. Epift!':!. 86. Juxta S. Bafilium : Qui fuafpon-c. 56. te interfecit, et poftea Poenitentia du-Plus eft, viginti annis Sacramento non communicabit.- Viginti autem anni in eo ficdifp en fabuntur. Debet qua-tuor annis deflere, flans extra fores Oratorii, et fideles ingredi entes rogans, ut pro eo precentur, fuam iniquitatem pronuntians. Poft quatuor autem annos inter audientes recipietur , et quinque annis cum eis, qui in fubflratione orant, egredietur. In quatuor annis folum flabit cum fidelibus , fed non erit oblationis particeps. Is autem expletis, erit Sacramentorum particeps. c. 57- 87. Et mox : Qui non voluntarie interfecit, undecim annis Sacramentis non communicabit. Undecim autem anni in eo fic difpenfabuntur. Duos quidem annos deflebit. Tres autem annos inter Auditores perfeverabit; in quatuor fubftratus, et anno folum confi flet, At deinceps ad Sacramenta admittetur. En poenitentiam culpabilis homicidii. • — { 221 ) —*■ 88- Sed an calila defenfionis excula- c- 58. bat? Qüi, inquit, fe latronibus adver-fos objiciunt, fi funt quidem extra Ecclefiam, ab qmni communione arcentur-. fi fini autem Clerici, a gradu deponantur. 89. Referipiit Nicolaus L: De his Clericis,—fcilicet, qui fe defendendo, paganum occiderunt, fi pofteaper poenitentiam emendati, pojfint ad gradum priftinum redire, aut ad altiorem confcendere: fcito, nos nullam cau-fum dare, nec ullam tribuere eis licentiam quemlibet hominem quolibet modo occidendi. Verum, fi contigerit, ut Clericus facerdotalis Ordinis faltem paganum occiderit 1 multum fibi confidit , fi ab officio facerdotali receffe-rit. Refert, c. 6. B. fo. 90. En S. Atf|uftmi generalem regu- s.Augnft. lara ! Exceptis iis, inquit, quos vel kx juft-a generaliter, vel ipfe fons ju- c. 21. " fiitiae Beus fpecialiter occidi jubet, hominem, vel feipfum, vel quemlibet quisquis occiderit, homicidii crimine innectitur. Et alibi: Be occidendis ho- Ep. 47. minibus, ne ab eis quisque occidatur, non mihi placet confiliim: nifi forte fit miles, aut publica functione teneatur, ut non pro fe hoc faciat, fed pro uliis, vel pro civitate, ubi etiam ipfe efi accepta legitima potefiate, fi ejus congruit per fona e. 9t. Novo jure Clemens V. primuseft) qui ditene ab irregularitate excuiavit Clericum ? Ii pro detenlione vitae propriae invalbrem octidiiret. Nullam, ait, ex hot irregularitatem incurrit i qui mortem aliter vitare non valens, fuum occidit i vel mutilat invaforetn. Supere!!: Clem. un. de homicid. 92. Abiit vero, ut hoc exemplo ex* culatus cente a tur, qui pro defenlione famae, patriae, aut et alienae vitae quemquam peremerit. Inquit Honorius 111 : Mandamus—a mini fi er io altaris abfiineas reverenter. Refert, c. 24. de Homicid. 93. Reliquis novi juris exemplis ned homicidium cafuafe cenfura vacat, fi adtio rei illicitae ei caufam praebuit* quia inde indireóte cqlpabile, et voluntarium in caufa cenletur ; fcilicet, fi ex actione, quae ob periculum caedis, aut mutilatiouis illicita elt, et vetita, occidit. Bonifacius V tll. irregularem de* claravit et eum, qui quem quam verberari mandavit, licet expvelle inhibueri, ne ullatenus occidatur, aut mutiletur, fi mandatarius lines mandati excedens caedem fecerit : Cum mandando ih culpa fuerit, et hoc evenire poffe cogi' tare debuerit. Refert, c. 3. de hornis in 6. 94. Inter haec, et alia novi juris ex* empia commendatur regula, in dubiu > tutiorem partem eife eligendam; ut-, pote ti dubium lit, num quis reus fuerit ìiomicidii, aut mutilationis, debet fe pro irregulari gerere, ut talis ab ex-ecutioneSS. Ordinum abftenturus. c. 12. de hotnic, c. 5. de Cler. Excomm. minifi. 9 V Decernit Concilium Tvidentinum : 2?« fua voluntate, per indultriam, in-lìdias, et ex propolito, homicidiumper-petvaverit, etiamficrimen id, nec ordine judiciario probatum, nec alia ratione publicum fuerit, nullo tempore ad facros Ordines promoveri pofiit; nec illi aliqua beneficia ecclefiajlica; etiamfi curam non habeant animarum, conferri liceat: fed omni Ordine, ac beneficio , et officio ecclefiafiico perpetuo c areat. Speótat hoc Decretum homicidium dolofum, et direétum. Si vero ut quis fe a morte defenderet, fuiffe commiffum per culpam, et excelfum moderaminis, narretur; quamobcau-Jam etiam ad SS. Ordinum, ut altaris toinifierium, et beneficia quaecunque, 0c dignitates jure quodammodo difpen-Jdtio debeatur, committatur loci Ordinario, aut ex caufa Metropolitano, Un viciniori Epifcopo, qui, nonnifi Caufa cognita, et probatis precibus , Clc narratis, nec aliter difpenfare pof- Trid. MV 14. C. 7. Trii), feflr. 24. cap.6. 96. Refervatur ergo difpenfatio hujus irregularitatis ex homicidio culpabili ? aut cafuali fummo Pontifici» *fi publicum fuerit; fi enim homicidium hujus generis occultum fuerit, Epifcopus proprio 1 jure difpenfare poteft, quia juxta Decretum Tridentinum ejus eft difpenfare in omnibus irregularitatibus» ex delitto occulto provenientibus, fola illa excepta , quae oritur ex homicidio Voluntario-, utpote per induftriam, infidias» et ex propofito diretto. 97. Si petatur a Papa difpenfatio fu-per homicidio, quoad Ordines fufceptos, aut beneficia de fafto obtenta, folet lupplica juxta Itylum Curiae remitti ad Congregationem fuper interpretatione Concilii, ubi ipfae fiipplicationes proponuntur, difcutiuntur, et plene examinantur, ut inde difcernatur, au gratia fit concedenda, vel deneganda? Quodfi videatur concedenda, remittitur ad Datariam, appofita ad calcem formula : Videtur concedenda, fi fari-Slijfimo videbitur. Annuente Papa com-miffio dirigitur ad Ordinarium, qua d poteftas fit cum Qratore difpenfandi ? eumque ad Ordines promovendi, vel in fufeeptis rehabilitandi juxta tenorerf* commiffiouis. Delegationis formulae folet apponi claufula : Si narrata ver# deprehenderit, Oratorem, impofita ^ alinna poenitentia falutari, et attett' j ta pace (utpote compofitione jufta facta i uter homicidam, et haeredes defuncti) ' ut praefertur, habita, abfolvat, fe-cumque,dummodo o d id reperiatur idoneus, vitaeque, ac morum probitas, ac alia virtutum inerita, fibi aliasJuf-fragentur, nec aliud canonicum Jibi obßßat, ad beneficia, et Ordines ($vo-iit exprimitur) difpenfet pro fuo arbi-, trio. 98. Quoad difpenfationem irregularitatis, quae ex haereli provenit, ait Concilium : Idem et in haerefis crimine in foro confidentiae eis tantum (id ett, Lpilcopis ; non eorum Picariis fit permiljum difpenfiare. Moribus tamen noftris alicubi invaluit, quod non modo Vicarii generales, Poenitentiariique, fed et Presbyteri, quos delegant Vicarii, abfolvant ab haereli. s 99. Caeterum quid verius, quam Sacerdotes malos elle ruinam populi Ì Diferte fcriptum eft: Laqueus ruinae populi mei i Sacerdotes mali. Juxta effatum Concilii Paril. VI. Quando vita Sacerdotum cum dottrina non concordat, et auditoribus infirmis Jcanda-lum, et animarum provenire periculum non eft dubium. Concilium Aquis-S'ranenl'e tl. Ann. 863. ad Pi pinum Regem haec perorat : Saepe accidififc^ legibus , culpam Sacerdotum extitifte rui-, bum populi — fient aperte liquet, cui- yan-Sfpen ff.Eccl.P. II, i* Supr. Ezcch. 44-Cone. Parif. VI. c. 4. Cone. Aquisgr. lib. x. c. ~ i 226 ) — pam Helii filiorumque ejus populi ex-s. Augtift. titijje minam. En querelam S. Augufti*-IkMm65' H^: Mali illi, inquit» Pafiores non par-’ eunt talibus, nempe ovibus crajfis ? et fanis. Parum eft, quod illas lanqucn-tes, et infirmas, et errantes, et perditas non curant: etiam illas fortes, et pinques necant, quantum in ipfis eft. Illae vivunt de mifericordia Dei; tamen, quantum ad malos Pafiores attinet, occidunt. Quomodo, inquis, occidunt? male vivendo, malum exem-s Greg. fattoi praebendo. Ait B. Gregorius ; Ne-iaft.p.i. mo quippe in Ecclefia amplius nocet, p> 3* quam qui perverfe agens nomen, vel Ordinis fanElitatem. habet-------Per prava, quae faciunt, non foli moriuntur , fed aliarum animarum, quas pra-' vis exemplis deftruxerant ; rei funt. s. Bern. Quid fenteiitia S. Bernardi funeftius ? ad Paft. pauci, inquit» plane Operarii, et admodum rari inconfufibiles, qui afpi-cientes in audior em fidei, et Conjmn-matorem %fefum, quos inftruunt verbo S. praedicationis, non deftruant exemplo pravae operationis. ( 227 ) T I T V L V S XI. De Seminariis Clericorum C AP VT i. D» Origint, et Fi ne Seminariorum. 1. Recentioribus faeculis placuit Seminaria inftituere, vel reftituere, ut Clerici ad pietatem, religionem, eccle-fiafticam difciplinam, bonos mores, et litteras erudiantur. Inquit Anno r^83* Concilium Aquenfe : Quam utilis fit Cone Seminarii inftitutio, ac ad Cleri difci- ^semin plinarn in fingulis Ecclefiis propagandam; animarumque falutem procurandam necejjdria, ex eo intelligi potejl, quod hujus rei falutaris ratio, aliquando interinila-, damna, et detrimenta non mediocria Ecdefiae Dei, per exempla malorum Sacerdotum attulit. 2. S. Auguftinus olim praecipuum p0md. ia exemplum praebuit extruendi Collegia, vn. s. et Monafteria Clericorum, ex quibus, c ceu quodam Seminario ad varias Eccle-tias viros doétos, et exercitatos emittebat, ut tum fandris moribus, tum fanis doótrinis, et praedicationibus falucem animarum obirent. 3. Hoc aufpicio, ait Synodus Toletana IV., conflituendum oportuit, ut, fi qui in Clero puberes, dut adolefcen-tes exifiunt, omnes in uno conclavi p 2 atrii commorentur :-----deputati pro- batijjimo Seniori, quem Magiftrum do-Slriutie, et teftem vitae habeant. Ref. c • i • XII. q. i • Cone. Pa- 4* Quid difertius Decreto Concilii Parii, m. rifienfis III.? Inter nos, inquit, pari ^h;o1- confenfu decrevimus, ut unusquisque Epifcoporum in fcholis habendis, et ad utilitatem Ecclefiae militibus Chrifli praeparandis, et editcmidis abhinc majus ftudium adhiberet etc. 5. Quum fubnatis Rudiis publicis Uni-verfìtatum aliquando vetus inflitutum Tsid. reir. vernilitiet, Synodus Trideutina flatuit, 23- c- l8- 'ut fingulae Cathedrales, Metropolitanae, atque his majores Ecclefiae, pro modo facultatum, et Diaecefis amplitudine certum puerorum, ipfius Ci-• vitatis, et 'Diaecefis,' vel ejus Provinciae, fi ibi non reperiantur, numerum in collegio, ad hoc prope ipfius, vel alio in loco convenienti ab Epijcopo eligendo alere,‘ac religioj’e educare, et ecclefiafiicis difciplinis inftituere teneantur ---------------ita , ut hoc Collegium Dei Minifirorum perpetuum Seminarium fit. 6. Ecce tam falubris Decreti fcopura? Cone. Ro- Juxta Concilii Rothomagenfis Anno tHoni, cap. x^gr. Decretum Seminariorum funda- ' tio eo tendit, ut Clerici ad pietatem ■> religionem, ecclefiafticam difciplinam, bonos mores, et litteras erudiantur. 7- In eo genere nihil uberius eli initi tu rioni bus, et inftructionibus S. Ca- s.cami. roli. Sunt igitur, inquk, potijfmum ea de caufa Seminaria eretta, ut in iis boni, flrenuique Operarii ad curationem animarum , quas fuo fanguine pretiofijfmo Chrijlo redemit, bonis moribus, et fcientiis inflituantur etc. Ac fi cut probitatis major e fi neceffitas, quam doctrinae, fic Ulis in eo ftudio Magis eft elaborandum ; cum praefer-tim acquifitio virtutum in uniuscujusque ajfiduitate, et indufiria potius, quam in Rettorum, aut Praeceptorum diligentia fit pofita; ita ut, nifi quis laborem adhibeat, non multum, aut nihil illi aliorum vigilantia fit profutura. 8- Hinc ad partes Confeflarii pro Seminario revocat, ut, ad conciliandam probitatem vitàe 'ftudeat in omnium mentibus maximum animarum zelum, propriae voluntatis abnegationem, veram obedientiam, paternam charitatem infer er e; interna] ceTitia opimorum beneficiorum , vel divitiarum defideria Salutaribus monitionibus extinquat, quoslibet iis dem de rebus fermones prohibeat ; folam denique illis Dei gloriam, et animarum falutem procurandam effe doceat, et expetendam. 9' Juxta Decretum Tridentinum in c»p. 2. lloc collegio recipiantur, qui ad mi- Trid. fupr. S. Carol, fupr. P. i. e; g. nimum duodecim annos, et ex legitimo matrimonio nati fini, ac legere, et fcribere competenter noverint, et quorum indoles, et voluntas fpcm afferat, eos ecclefiafiicis minifieriis perpetuo infervituros. Pauperum autem filios praecipue, eligi vult S. Synodus; nec tamen ditiorum excludit, modo fuo fumptu alantur, et ftudium prae-feferant, Beo, et Ecclefiae inferviendi. 10. Praecipit S. Carolus, maximam cautionem in eo adhibendam effe, ut idonei Clerici in Seminarium recipiantur; neque folum ingenium, et habilitas ad ftudia litterarum, funSliones-que ecclefiafticas exercendas fpeSletur, fed multo magis morum, ac difcipli-nae in fingulis ratio habeatur. Quales enim illi fuerint, qui admittentur, tales prorfus e Seminario fruclus exi-fient. 11, S. Synodus reliquam curam Seminarii erigendi Epifcoporum arbitrio reliquit, ut tum ea^ quaeinftruéìionem juventutis fpeétant, tum illa, quae ad morum difciplinam facere poffunt, definiant. Quae omnia, inquit, atque alia, ad hanc rem opportuna, et necejfaria Statuta, Epifcopi finguti cum con filio duorum Canonicorum feniorum, et graviorum, quos elegerint, prout Spiritus S.fuggefferit, confiituent; eaque. — ( 23 r ) — ut fèmper ob ferventur, faepius vietando operam dabunt» ia. Haec vifitatio l'peétat Seminarii tam quoad temporalia, quam quoad fpi-ritualia perfeétam notitiam ; ac praecipue ipforum alumnorum mores, et pro-iečtum tum in fcientia, tum in pietate. Ait S. Carolus: inter haec certior fiat s.Caroi. Epifcopus a Rettore Seminarii de difci- rupr• c> 8-piina, et moribus cujusque, ac fingulos leparatim alloquatur ; quae fit eorum mens, quis fenfili, quam in vocatione flabilis inquirat, ae fiquid aliud praeterea fcire voluerit. 13. Reótoris eft, divinae imprimis gloriae amplificationem Ip eft are, Clericorumque fubditorum in omni virtutum genere perfeftionem procurare. Studeat, inquit S. Carolus, ut, quae ad fpiritualem progreffum fpeciant, reEie , atque ordine adminiftrentur ; ut quotidianae, aut alias flatae exercitationes, nifi necejfaria de confa, non intermittantur. 14. In Seminario S. Caroli comparent fuperiorum, inferiorumque fcien-tiarum Profelfores. Noftris moribus paf-fim receptum eft, quod et alumni pu- ’ blicas fcholas frequentent, nifi quod iil Seminario cultiorem Theologiam, alias-que fanftiores fcientias addifcere, vel repetere teneantur. Eft ergo Epifcopo« runi Profelfores pietate, eruditione ac Cap. 5. De fluid, pro Erečh Sernin, želo animarum praedantes fuis Semi-nariìs praeficere, fi ex fuis alumnis Pa-ftores illis qualitatibus inftručtos educare velint. if. Nonnullarum Ecclefiarum datu-ta provident, ut finguli Studioforum itt fua ad diétum Seminarium aflumptiotie juratam fidem dent, quod, fi idonei fuerint » id muneris in Ecclelia Dei fu-fcipiant, quod eis Epifcopus injungendum cenfuerit; alioquin refufuri fum-ptus, quos fecerint Seminario, pro quo dare fidejuflores tenentur, obliganturque fpondere, quod in communem ejusdem Seminarii utilitatem aliquid liberaliter elargituri fint, fi ad pinquiorem fortunam pervenerint. 16. Ut autem tam falubris indituti erigendi, vel-redituendi media in promptu eflent Epifcopis, S. Synodus eis confidilit, ut, fiqui fupereireut ad id genus propofiti fundi, eos praeprimis eo applicarent. Ea, quae ad infiitnen-dos , vel alendos pueros in aliquib us Ecclefiis, et locis deftinata funt, eo ipfo Seminario applicata cenfeantur. 17 Si hi deeflent, aut non fuffice-rent, fuggeritS.Synodus, ut UdemEpi* e | fcopi cum confilio duorum de Capitii' lo, quorum alter ab Epifcopo, alter Capitulo eligatur ; item que duorum de Clero civitatis, quorum quidem alterius “ dleSlio fimiliter ad Eptfcoporum, al* ferius vero ad Clerum pertineat, ex fruHibus integris menfae Epifcopalis, et Capituli, quarumcunque Dignitatum-, Perfonatuunh officiorum« Praebendarum-, portionum-, Abbatiarum, et Prioratuum, cujuscunque Ordinis, etiam regularis^ aut qualitatis, nel conditionis fuerint, et Hof pitalium, q uae dantur 6 in titulum, vel udmini firationem —et beneficiorum quorumcunque, etiam Regularium, etiam fi juris Patronatus cujuscunque fuerint, etiam fi exempta, etia mfi nullius diaecefis,vel aliis Ecclefiis, Mo-nafieriis,etHofpitalibus et aliis quibusvis locis piis, etiam exemptis annexa, et ex fabricis Ecclefiarum, et aliorum locorum, etiam ex quibuscunque aliis ecclefi-ajlicis redditibus,feu proventibus etiam aliorum Collegiorum, in quibustamen ' Seminaria difcentium, vel docentium ad commune Ecclefiae bonum promovendum aStunon habentur : haec enim exempta effe voluit,praeter quam ratione reddituum, qui fuperflui effient ultra convenientem ipfiorum Seminariorum fuften-fationem,Jeu Corporum, Confraterni-fatum, quae in nonnullis locis Scholae nppeUantur, et omnium Monqfieriorum non tamen Mendicantium,etiam ex Deci-n*is, quacunque ratione ad laicos, ex Quibusfubfidia ecclefiaftica folvi folentt et milites cujuscunque militiae, aut Granis pertinentibus, Fratribus S. fifoan- — C 234 ) — nis Hierofolymitani dmtaxat exceptis, partem aliquam, vel partionem ad malfarti Seminarii detrahent. ■ 18. Hoc medio promptius eft illud per unionem beneiiciorem fimplicium,cuius-cunque qualitatis, et dignitatis fuerint» vel etiam pr-aeftimonia, et praeftimonia-les portiones. Atque hanc unionem fieri concedit S. Synodus etiam ante vacatio-nem,fine cultus divini tamen, et illa obti' nentium praejudicio : etiam fi fintvel re-fervata, vetaffeéfa. Neque hanc unionem impedire poteft vel refignatio ipforum beneficiorum, vel alius quisquam modus» velreicriptum Curiae. Si tamen beneficia illa fint juris Patronatus laici, pro unione conlenfus Patronorum exquirendus eft. 19. Inquit S. Synodus: Ut,fivelpro unioflibus, feu proportionum taxatio^ ne, vel afiignatione, vel in corpora-tione, aut alia qualibet ratione ali' quam difficultatem oriri contigerit 9 ob quam hujus Seminarii inJlitutiOf vel conjervatio impediretur aut pef' turbaretur ; Epifcopus cum fupra dt' putatis, vel Synodus Provincialis pi'° regionis more, pro Ecclefiarum, et beneficiorum qualitate, etiam fupra fcripta, fi opus fuerit moderando, aut tegendo, augendo, omnia et fingala, qiicd ad felicem hujus Seminarii profectu^ neceffaria, et opportuna videbuntnt> decernere, ac providere valeat. •— < ) — 20. Supereft, quod Epifcopi pro feliciore operis executione regias litteras implorare, impetrafeque foleant, quibus et ipfa conftruftio Seminarii probetur, et exortae diiHcultates fuppriman-tur, et propofita media in effeótum deducantur. Atque harum litterarum plura exemplaria exhibentur in aóìis Cleri Gallicani. 21. Patres Concilii Parifiemfis de Anno 829. Ludovico Pio humiles preces fecerant, ut regias litteras ederet pro erezione quarusdam Scholarum publicarum. Similiter, inquiunt, etiam obnixe , ac fuppliciter veftrac Celßtudini fuggerimus, ut, morem paternum fe- nentes, faltem in tribus congrucn-Uffimis Imperii veftri locis Scholae publicae ex veftra auctoritate fiant, ut labor Paftris veftri, ac vefter per injuriam, (aut incuriam) quod ab fit, la-befaCtando non depereat: quoniam ex hoc facio magna utilitas, ct honor S. Hei Ecclefiae, et vobis magnum mercedis emolumentum, et memoria fempiterna accrefcet. 22. Hoc exemplo exortae funt Uni-verfitates, et Academiae, ad quas ve-lut ad fludiorum, et fidentiarum emporia undique concurfum eft; in qni-bus juxta Morinum doSlrina Chriftiana PtrfeStius, diligentius, et fplendidius, 9uam in Collegiis, et Seminariis tradita eft. ASt. O let. Gali. Tom. it. Tit. i. c. 5* Cap. 4. De Coli. Acati. Motili. SS. Oret. V. 3. E- xerc. 13. c. na* 23- Ut autem non tantum (cientia ? (ed et optimis moribus, et dilciplinis f juventus academica in(ìrueretur,hac oc-cafione et has urbes peculiaribus Collegiis, et Seminariis exornare, ditareque placuit, ut cultiori fcientiarum eccle-fiafticarum profeóìui, et faiiétiori morum difciplinae quidam locus veluti refugii fupereliet, quia eos, qui divinae vocationis fpem ad (latum ecclefiafti-cum faciunt, inde a vulgari colluvie Scholarium, converfatioue, et reliqua familiaritate feparare oportebat. 24. Fundatores horum Collegiorum praeprimis contuitum pauperibus voluere, fpe concepta, quod hi, defpera-tis propriis, vel paternis facultatibus , feleoblequiofioresad leges i lias Collegio-rum, et Seminariorum elfent exhibituri, ni periclitari velint, illis iubfidiis vitae, et viótus per fuum vitium excidere. 25. Praeeft lingulis his Collegiis quidam Praefeétus, feu Regens, ut alumnorum illorum converfationi, et correzioni invigilet. Enimvero reéta Seminariorum inftitutio maxime a provida ReZoris, aliorumque Miniftrorum» quibus eorum regimen eft commiffum» eura habetur. Si difcretus, prudens, do-Zus, piusque Praefes, qui Statutorum executionem verbo, et exemplo urge- at, et perfuadeat, fuerit, quisdepro-fečtu alumnornm dubitare vellet? 26. Praefidis hujus primum officium eft, eorum, qui fulci pi pollulant, capacitatem, et mores explorare. Oportet eum effe Ibliicitum, ut line ulla per-fonarum acceptione, quantum leges fundationis fuerunt, magis merentibus, utpote de quibus propior fpes affulget, Suod llrenui Eccletiae Operarii evadant, illa Itipendia diftribuantur. 27. Admiili ad Collegium per dies aliquot in locum, exercitiis fpirituali-bus deftinatum, fe recipere jubentur; ut de vitae clericalis ratione, ffudioque rite inftituendo deliberent, et per fan-čtas medidatioiies fe praeparent. Idipftim ftatuit et S. Carolus, fi transaéto vacationum tempore reverfi in Seminarium, ftudiuni auspicentur; aut fi facris ordi* uibus fufcipiendus locus eft. 28. Quotidiana per annum tum iturorum, tum pietatis exercitia hoc fere °rdine inftituuntur. Mane ad iqedium horae quintae excitantur, et ad horam Quintam omnes infacellum Collegii con-veniunt, per femi - horam meditationi, et orationi vacaturi. Hanc immediate hjbfequitur Sacrum, cui omnes affiftunt. ||oc finito retrahunt lefinguliin fua cubicula, ibique ftudiis incumbunt, quo-Us_que tempus leétionum publicarum, *liave exercitia fcholafiica alio vocent. — ( 238 ) •*- Diebus autem fabbatinis j finito Sacco» a Praefide brevis habetur exhortatio de iis» quae praecipue Clericis, et Theologis conveniunt; utpote, ut praeprimis il* lis neceEtas, utilitasque Orationis coni' mendetur; nec non, ut ex eorum ani' mis omnis beneficiorum cupiditas evellatur, quia inordinatum, ac turpe eft» quod in militia Chrifii faeculi lucra quaerantur. ttg. Ad mediam poft undecimam rur-fus ad faceilum convenitur, ibique per quadrantem meditationi vocatur: quf finita ad menfimi acceditur, et fub initium prandii aliquid e Iaera Scriptura praelegitur. A fumpto prandio recrea* rioni tempus datur usque ad horam fe* eundam, quando ad publicas rurfus le* ) étiones, aut ftudia fe retrahere debent-Media ante feptimam iterum ad facel* lum usque ad horam feptimam conve* niunt, meditationi, et recolleótioni va* cantes. Diebus fabbatinis cantantur Lati* des, quarum initium fit a Litaniis Lati' Tetanis B. Virginis. Hora feptima ad mentam coenaturi accedunt; poft eoe-nam vacatur usque ad mediam nonami hora vero nona liberum eft, cubitum concedere. 30. Praeter lettiones, et exercita* tiones publicas, habentur in his Coli6, giis hebdomadatim tres Leétiones doffl6' üicae; nimirum feria fecunda, quarta? et fexta, praeter difputationes, quas antiquo vocabulo Sabbatinales dicimus, ^uae feria quinta inftituuntur. 31. Diebus dominicis, et feftivis, Praeter jam dièta pietatis exercitia $ # habetur hora oétava matutina concio per unum Baccalatireum, cui Prae-les temper affiltit, fedulo in defeétus advertens, quos mox linita concione concionanti corrigendos exponit. Concionem fequitur folemne Sacrum. Poft Meridiem hora fecunda decantantur ve-Iperae, et circa textam Completorium, 9Uo finito dicitur concio a quodam Juniorum, affittente Praefide, utdefeètus nhfervet, et corrigat. 32. Diebus folemnioribus totum officium, etiam Matutinale, folemiiiter decantatur, ipfo Praefide officiante ;'o-öinesque non Sacerdotes S. Synaxi tub Sacro reficiuntur. Qqin et diebus dominicis, feftisque, femper plures fub Ss-cro communicare confueverunt, adeo, nt fingulis faltem duabus, tribusve hebdomadis plerique ad SS. Communio-nom accedant; plures etiam lingulis o-^riduis etc. Quid his intlituds falubrius, h cultus fandtiorum fcientiarum alicubi etiani effulgeat? ..33; turettimendo cultu et inferiorum cap. 5. •ciendarum, artiumque deludat et ho- De schoi. d!e nojtra aetas. Jure novo fùperett ve- uer’ ttis inftitutum? ut quisque Presbyter, qui Thei-d Capit, ad Paroch. Syiiod. Cam. de Schol, cap. I. Synod. JViechl. Tic, 20. c. x. fiebern regit-, Clericum hab eat-, qui fé* cum cantet Epiftolam, el leStionem legat-, et qui Scholas tenere poßit; et . monere J'uos Parochianos, ut filios Juos ad difcendam fidem mittant ad Ecclefiam, quos ipfe cum omni cafii-tate enutriat. Refert, c. de Fit. et honefi. Cler. 34. Eo aevo praecipit Theodulphus Epii'copus Aurelianenfis, ut Presbyteri per villas , et vicos fcholas habeant > et, fi quilibet fidelium Juos parvulos ad difcendas litteras eis commendare vult, eos fufvipere, et gratis docere non renuant, /ed cum Jumtna charita* te eos doceant. 1 35. Corruptis faeculis ignorantia paf-fim praevaluit. Hac occafione recentio-res Synodi pailini decrevere, ut curent Epifcopi, ut quamprimum fcholae in urbibus', oppidis, pagis Diaecefiumfua-rum, fi collapjbe fuerint, refiituan-tur: fi confervatue, colantur, et augeantur. Ita flatuit Synodus Camera-cenfis P. i. 36. Saepe faepkis id genus curae, ef officii per pagos, et vicos demandare Archipresbyteris placuit. Ait Synodus Mechlinienfis P. II. : slgant Archipres- j byteri cum Magijlratibus ; et Praefer ' Elis locorum, ut eae Scholae rurale* mox erigantur, fimulque rationem ineant, ipfis Ludimagijtris de annis fii' pendiis. pendiis•> ut pauperes gratis doceantur, providendi. 37. En Synodi Namurcenfis de Ann. synoit: 16o4. Decretum ! Oportet hujusmodi i. ftipendium Ludimagiftro alfignari: quo oap". i. Mediante, fi fieri potefi, gratis doceantur: fic enim fiet, ut a parentibus pm-eri lubentius ad fcholas mittantur. 38. Juxta Decretum Synodi Came- synod, racenfis P. 1. fmgularem locum dare o-portet fcholis Catecheticis, quales et Dominicales dixere. Quia autem, inquit, multos inopia prohibet, ne filios in fcholis litterariis enutriant, quorum tamen falutis habenda efi ratio, cum fini et ipfi in corpore Čhrifti, et familia. Quamobrem diebus feftis, et maxime dominicis, expleto vejperfino officio, jubet S. Synodus, Ludimagi-ftros docere eadem rudimenta fidei, et Catechismi pro captu, et ingenio juventutis , quae litteras non didicit, nec non fubinde per vias interrogare, utfciatur, anproficiat, atque huic negotio tam in pagis, quam oppidis Pafiores incumbant, aut Sacellani, aut Clerici, feu Matricularii. Parentes, fifuos mittere negligant, moneantur-, moniti, nifi i par eant, Ala gißratui deferantur. Pafto-res vero, aut Ludimagifiri, fi idcon-tempferint, ab Epifcopo corrigantur: et, quantum fieripoteft, inJcholispuerilibus puellae feparentur a pueris. Pan-Ef\ien Eccl. F. II. Q — C 242 ) — 39. Exemplo harum Synodorum in noftris terris praeprimis regiae leges fa-lubriorem ordinem, et frequentiorern illum utriusque fcholae, utpote tam litterariae» quam Catecheticae refulci-tarunt, ut inltituendae juventuti tam in cultioribus litteris, quam in purioribus dogmatibus uberrimus locus fuper-fic. 40. Caeterum fpeéhat ad officium Pallorum, ut pro executione tam falu-brium legum difciplinae, politiaeque graviter adlaborent, induftriam , et integritatem Magiftrorum excitando, di-Icipulorum profeétum fcrutando» fcho-las vilitando , ut friatur, an juventus rite inftituatur ; quis fit puerorum in litteraria /cientia, et fcriptionis peritia profefitus; an Magijiri, Magi-ftraeve infiruendae, erudienaaeve juventuti fedulo J e impendant; modum convenientem, prudentiamque in regenda juventute teneant; quos libros pueris praelegant, an praejcriptos legendos tradant, aut legere permittant; an nulli praelegantur, aut permittantur, qui turpe, aut obfcanuM quid contineant, aut bonis moribus, aut fidei Catholicae adv erfum ; an curent, ut libri legantur, qui pueris pietatem, ac morum honeftatem inftillent? synod. 41. Quid difertius Decreto Synodi s^hoide Cameracenfis I« ? Iti omnibus, inquit; cap. 5. — C 243 ) — Parochiis finti vita » integritate, fcL-entia, moribus, et con verladene graves , qui doceant primam juventutem^ maxime in his, quae numerofam plebem habent: Pattorque fingulis menfi-bus, aut hebdomadis, et frequentius diligenter inquirat, quantum proficiat pueritia ; idque maxime provideat, ut a teneris imbuatur timore, etamo-re Domini, ne corrumpatur ulla licentia, aut dottrina, quae nec religioni, nec bonis moribus correfpondeat. Netiti quam quemquam Sacerdotum pudeat tanta dimiHionis: pigeat tantae mole-ftiae, aut fartidiat ruditatem, aut poe-niteat fatigationis, aut taedeat ibllici-tudinis. *42. Quid enim vigiles Pallores et in eo genere negotii certius manet, quam merces aeterna» ec multa nimis V Ait S. Apoftolus; Qui bene minifira-nerit, bonum gradum, ad vitam ae- motlL *• ternam promerendam, fibi acquirit* Ecce lentendam S. Augultini : Accipi- s. Aug. nnt, inquit, filfientationem neeeßitatis i'^ Ezech.' boni Pallores a populo, mefeedem di- c. 34. fpenfationis a Domino, Non enim efi [doneus, populus reddere mercedem dlis, qui fibi in charitate Evangelii fcrviiint. Juxta S. Bernard um : Ma- s.Bem» gnus enim vere eorum locus in regno Vei, H bonum fibi, J'ed qui bene mini-&ravermi, gradum /ibi acquirent. In- S. Greg. Moral. lib.19. i cap. 29. D. Job. quit S. Gregorius-: Si magnae mercedis eft, a morte eripere carnem, quandoque morituram ; quanti eft meriti, a. morte animam per ialubres inftru-étiones, et inftitutiones, liberare in caeleflipatria fine fine victuram? _jt---------------------------------------- TITVLVS. XH. J)e Sacramento Matrimonii. , * C AEVT I. D e Siionfalibus. 1. Satis vnlgaris et apiifl veteres, et apud iuperftites gentes ulus viguit, vi-getque, quod nuptiis Sponialia praemitterentur. Ait Jurisconfultus : Sponfalia dirla funt a fpondendo. Nam moris fuit veteribus fiipulari, ac /pondere fibi uxores futuras. Refert, L. 2. de Sponf. 2. Inde Sponfalia definiuntur, quod fint mentio, et rcpromiflio nuptiarum futurarum. Tantum enim Sponfalia a nuptiis differunt, quantum fpes a re ipCa diftat. Quippe veteri jure alia Sponfalia nota haud funt, quam Sponfalia de futuro, c. 3. XXX. q. 5. 3. Veteri more Chriffianis fat frequens fuit, quod et Sponfalia publice coram Sacerdote oporteret contrahere* Supereft hic ulus et hodie alicubi, ad — ( 24) ) — folemnitatem tamen potius » quam ad neceffttatem. In Rituali Romano nulla mentio fit de Spontalibus in facie Eccle-fiae, feu coram Sacerdote ineundis. 4. Recentiora Manualia» vel Ritualia, quae praecipiunt, Sponfalia coram Sacerdote celebrari, et locum, et teftes defignant. Hinc illae formulae commendantur: Sponfalia non alittr, quam yublice, nec alibi quam in Eccleßa, vel Jaera Capella, aut loco publico, ho-neftoque alio ; minime vero in cauponis, autpoft diffolutas compotationes fiant. Hac occafione commendatur Parocho, ut videat, mm defponjandi fobru fitit, ac animo bene deliberato ? an adfint utriusque partis Parentes , aut alii eorum nomine, fine quibus procedere temere non debet? f. Si defponfandi diverfarum Parochiarum fint, ulus obtinuit, quod coram Parocho Sponfae Sponfalia contrahere debeant, quia honeftius elle exiitima-tur, quod Sponfus Sponfam in fua Parochia quaerat. Parochus tamen Sponfae haud difficilem fe praebere debet, tic id negotium fufeipiendorum Sponfa-Hum alteri Parocho relinquat, fi juftae rationes hanc conniventiam videantur exigere. 6. Reliquum e It hujus, vel alterius Parochi officium, ut ab utraque parte exploret : au Catholici fmt, fu (Heien ter- ve rudimentis fidei in ft ruft i ? an confirmati fi nt"? an fei ant, in ter effe aliquod impedimentum ? His exploratis praecipitur Parocho, ut praeferipta forma u-triusque partis verum., et ferium de contrahendis Spontalibus animum fibi edi poftulfct, ita, ut defponfandi ad o-mma rice attenti reddantur. Inde ipfe fubjungit: Et ego; tanquam Minifter Ecclefiae ejus nomine hanc veftram mutuavi pfomijftonem accepto , et approbo. 7. Juris novi argumentis Sponfalia fimplici confenfu utriusque partis perfici cenfentur, fi modo de mutuo con-fenfu fatis exterius confiet. Hinc et muti, et Curdi Sponfalia legitime celebrare dicuntur, fi fignis confenfum mani-feftaverint. c« 23. de Sponfai. 8. Ex fententia Modeftini nobis fu-pereft regula, quod a primordio aetatis Sponfalia effici poflint, f modo id ab utraque parte fieri intelligatur ; id eft, fi non fint minores feptem annis. Refert. L. 14. de Sponf. 9. Quantum ad reliqua Sponfalia puberum , adultiorumque praecipiunt paf-fim Synodorum Decreta, ut Parochi contrahentes admoneant, ut ad periculum incontinentiae, aliaque inconvenientia evitanda, ultra fex hebdomadas poft fadtas proclamationes, fi impe- dimentum denuntiatum non fuerit, Matrimonium folemnifare non differant. io. Caeterum hortatur S. Synodus Tridentina, ut, illo intervallo Spontalium , conjuges ante benedictionem facer dotalem, in templo fufcipiendam, utpote ante folemnilationem Matrimonii, in eadem domo non cohabitent; neve ita alter cum conforte convertetur, ut fornicationis periculum, fufci-pio, aut crimen intercedere poilit. n. Ait Innocentius Iit. : Praeterea hi, qui de Matrimonio contrahendo pure, et fine omni conditione fidem dederunt, commonendi fiunt, et modis omnibus inducendi, ut fidem p'aefti-tam obfiervent. Spontalia, veluti contractus B. F., mox ut mutuo contentu perfetta funt, veram obligationem pariant, ut tempore debito, quod promi tfum eft, utrimque impleatur, c. a. de Sponfi. ia. Sed an et coattini locus ett? Re-fcripfit Alexander III., quod, fi is, qui jurejurando aliquam in uxorem ducere promilit, monitis fui Epifcopi non acquieverit, ecclefiaftica Centura ad fidem implendam compellendus fit, nifi rationabilis caufia objiiterit- Refert, c. io. ibi. 13. Reliquis novi juris argumentis rationabilis illa cauta cenfetur, fi ex illa eoa èlio ne provideatur grande periculum Trid. feif. 24. deRef. Matr.c. I. Cap. 2. De vin-cul. diilbl. Sponf. — ( 248 ) - acerbioris difcordiae, odiique. Inquit Lucius III., quod cum Ubera debeant effe Matrimonia ■> monenda efi potius ’pars refraftaria, quam cogenda, cum coaStiones, abfolutae difficiles foleant exitus frequenter habere. Supereft c. *7. d. t. 14. Nonnullibi id moderamen fuper-eft) quod, fi de initis Sponfalibus confiet? judex ecclefiafticus pronuntiet? fidem eH"e exfolvendam ; quod fi fpon-fus reculet? imponenda ipfi eft poenitentia? aut erogatio eleemofynae ob fidem violatam : fed ad dotandam, vel alendam SponfiSm Sponfum cogere non potei! ? quamvis id olim fieret per cenfu-ram excommunicationis. Difiolvit autem defponfos, et permittit, ut coram judice faeculari ad damnum, et intereffe agant. r^. „Juxta Interpretum fententiam et Judex civilis poenis? etmulftis adSpon-falia complenda compellere poteft? et-fi juramento confirmata haud fint ; ficut cogit ad aliorum contraótuum fidem non violandam. 16. Ipfis partibus plenior libertas efi? Sponfalia contratta? etfi juramento confirmata fint, mutuo confenfu diffolven-di? quia nihil tam naturale eft, quam unumquoque eo modo diffolvi» qu0 eolligatum eft. c. 2. de Sponf. 17* Spoiifalia tamen tnpuberum et-, iam mutuo confenfu dilfolvi non poliunt, niß poftquam ad annos pubertatis pervenerint. Statutum id eft ita ob incon-ftantiam , et levitatem puerorum ; ne quotidie nova contrahant Iponfalia, et rurfus ab iis reliliaut. c. 8- de defgonf. Impub. j8- Sunt et in fponfalibus puberum legitimae caulae refiliendi ex parte partis laefae, tametfi Sponlalia juramento firmata fuerint, quia juramentum naturam contraftus (equitur. Hinc decidit Pontifex, Coivi Sponlalia ex parte fponfi, lì fponfa fornicata fuerit, vel evaferit leprofa, paralitica, caeca etc. c. 2v de gjurej. 19. Si fponfa cum alio Matrimonium contraxit, Sponfus a fide data fimplici-ter liberatur. Si tamen evenerit, quod contraéfum cum alio Matrimonium fo-lutum fuerit, urgente priore fponfo, fponfa a priore fide haud liberatur, c. 32. de Sponf. et ibi Interp. 20. Hoc fere exemplo fi alteruter de-fponfatorum ingteditur religionem, mox ah ingrelfu cenfentur Coivi Sponfalia ex Parte partis remanentis, ut nimirum ei liberum fit cum alia contrahere: fed ex Parte ingredientis potius obligatio fu-'penditur, quamdiu in propolito perfti-terit: fi enim eam deferuerit, mox ex Parte ipfius prior fides revivifeit. — ( 2 cum Matrimonia fuerint con* trahenda, in Ecclefia per PresbyUros proponuntur competendi termino, Refert. c. 3. de cland. defp. 2v Praecidit Concilium Tridentinum, ut impellermi, antequam Matrimonium contrahatur, a proprio contrahentium Parocho tribus continuis diebus fefiivis in Ecclejia inter Miß'arum folemnia publice denuntietur, inter quos Matrimonium ßt contrahendum. 26. Quum fcopus harum proclamatio-nuni fit, detegere impedimenta Matrimonii; merito requirit S. Synodus, ut a proprio u trips que contrahentis Parocho fiant, fi defponfi diverfae Parochiae fuerint. En Synodi Mechlinienfis II. Decretum : Quandocunque, inquit, Matrimonium contrahere volentes funt ^iv er far uni Diaecefnm, Decanatuum, Vel Parochiarum, Parochus unius ad folenmis actionem Matrimoniinon procedat, nifi et omnes proclamationes in Ecclefia fua fecerit, nulhmque intel-hxerit impedimentum canonicum ; et Aniliter Parochum alterius defponfo-rUm omnes tres Pro c laniationes fecifie, nullimque canonicum impedimentum ^enuntiatum effe, ex tefiimonio ejusdem Paftoris certo cognoverit, vel de difpenfatione Ordinarii ipfi conftiterit. At fi forte fignaturam illius Paftoris ^ffn noverit, et teftimoniales fibi exhi ffas de falfo fufpePlas habeat, exi-teftmonium faltem unius perfonac Trid. feff. 24. <1e Ref. Matr. c. I, Cone. Mechl. Tit. 10. c. 3- — ( ) — fide dignae, quod tefwnoniales illae fint/criptae, vel fubfignatae manu e* jus, a quo /criptae, vel /ub fi gnatae effe dicuntur: vel, fi hujusmodi tefifi tnonium haberi non pojfit, exigat jU' ramentum ab altero dc/pon/orum ■> quem teftimoniales illae concernunt i quod eas a Parocho /uo acceperit, vel ab eo /criptas effe /ciat. Et, fi quem hic perjurum effe, aut crimen /alficommittere contigerit, is graviffme puniatur. 27. Si Matrimonium contraéhm in Parochia» in qua moderna eft eorum habitatio, brevem moram traxerint ; ita, ut ibidem haud fatis noti iint; etfi ibidem Matrimonio jungi polfint, nihilominus in Parochia, in qua prius habitabant, ubi verifimilius eft, fore, ut impedimenta fciantur, denuntiationes fieri folent. Siquis plura habet domicilia in diverfis Parochiis, faciat denuntiationes in ea, in qua diutius habitat, et principaliorem habet larem, vel potius in ea, in qua verifimilius eft, fein impedimenta. 7rid. 28. Hoc fine decernit S. Synodus ? Supr. proclamatiOnes fieri diebus feftivis i*1 Ecclefi'a inter Miffarum folemnia: quando nimirum folet effe major populi con-curfus; ut ita Matrimonium contrahendum magis innotefeat, et impedimenta facilius detegantur. Hinc alicubi ftatu- — ( 2f3 ) — tum eit, ut proclamationes publicae, tjuae ad Matrimonium contrahendum praerequiruntur, fiant initio concionis» aut poftleétum in ea Evangelium, aut alio non minus commodo tempore, alta tamen lem per, et intelligibili voce, exprefio nomine defponlatorum ,• et caveatur, ne illa alterentur, aut in aliud idioma infleólantur. 29. Porro Parochi eltj frequenter monere populum, utfiquae noverit impedimenta, quamvis occulta, ipfi fal-tem Parocho revelet ; ne alioquin fuo alienorum peccatorum complex reddatur. Enimvero lufficit unus teftis, vel alia femiplena probatio ad Matrimonii impedimentum opponendum, ut fole-mnifatio differatur, aut uberiori inqui-fitione procedatur, c. 12. de Sponf 30. Ecce et privata notitia Parochi ei Julium locum facit, fedulo monendi de-fponfandos de longa ferie peccatorum, aliorumque incommodorum. cui fe in-Ueftunt, qui cum impedimento, licet occulto, contrahunt. Quippe hac monitione fieri poteft, ut ipfi contrahentes, aut alter eorum impedimenti conscius illud ultro fateatur. Juxta Deere- synod. tum Synodi Audomarenfis Parochus in Audom. Confeffionali ultro poenitentem roget, an nulla fciat Matrimonii, quod con-traclurus e 11, impedimenta. Non ta-, quod a Parocho revelanda, aut Trid, loc. aperienda aliquando fini peccata Pot1 nitentis, aut ea, per quae in peccatorum illius notitiam veniatur. Sed quod adduci eo-, et perfuaderi poenP tens poffit, tit aut aperiat ipfe, aut aperiri permittat -, propofito ipfi aeternae falutis Juae hinc pendentis difcir mine. Nam-, fi huc adduci non po/fiti neganda quidem ipfi e fi abfolniio >,J peccatis; Jed a Matrimonio-, etiamf illud forte vere-, propter impedimen' tutti dirimens, non ineat, invitus rt pellendus non efi, quando res nomf fi ex Confezione nota efi. «t, 3 r. Ait Synodus Tridentina : Qliod' ' fi aliquando probabilis fuerit jufpiciih Matrimonium malitiofe impediri poj- ' fe, fi tot praecejferint denuntiationeSi j tunc vel una tantum fiat) vel fatteti ( Patocho, et duobus, vel tribus tefti' bus praefentibus Matrimonium ceU‘ ; (j bratur, ita, ut ante illius confutili*', ^ tibnem denuntiationes in Ecclefia fi' ant — nifi Ordinarius ipfe judicavi' rit expedire, ut praedictae denuntia tiones remittantur, quod illius pr}i' dentiae, et judicio S. Synodus reliti' quit. 32. Hoc Decreto S. Synodus difert0 difpetifationem contrahendarum, i'c; ,rj mittendarum que denuntiationum OmJ' ti 11 a ri i, id eft Epifcopi diaecefani, vindi' cat autoritàri , ita, ut aìii inferiori )f Praelati, Epifeopali qaafi jurisdičtione A-‘teti, eam lihi nequaquam arrogare ei lueant. Atque ita a S. Congregatione, ut f' r U n 4 ir ■i' Probante Gregorio XIIL decifum fuilFe teltarur Fagnanus. Fagn. ad , 33« Et vero Epifcopalis difpeufatio ciand!'e “ina cautela reftringitur; una, ut lai- defp." una denuntiatio praecedat ; altera, G periculum tale fit, ut nec tantillo Stupore differri queat,Matrimonium, regilla omni denuntiatione .coramParocho, 6tteftibus contrahi quidem poteft, fed a,Qte illius conlumacionem denuntia-fiones in Ecclelia fieri oportet. At haec cautio patfim negligi tur. 34. S. Synodus quidem unam tantum •pufam difpenlandi : Si probabilis fuerit lujcipio etc. expreffit, dubium tamen ''on elt, polle plures, et alias caulas °ccurrere, quia judicio Ordinarii relinatur, nihilominus eo exemplo often-,:'tur, Ordinarium debere elle valde Moderatum, et difcretum in relaxandis firoclamationibus, nam noiinili gravi de Caufa difpenfandum eft. Ablblutis denuntiationibus locus CaP- 4-0 Matrimonio, quod novo jure ali- De Ma'r* Piando dicitur difpenfatio de prae lenti. Relinitur illud ad exemplum legum ci-bnum Maris, et foeminae conjunSiio, ^dividuam vitae confuetudinem condens. Refert, c. 11. de Praefumpt. 36. Ita Matrimoni ii m fumptum ttì-pliciter ditti nguitur. A lind dicimr legitimum : utpote quod lecuiidum leges » in proprietate contractus, vel ftatus civilis, gentilisque legitime celebratur, quale eft et Judaeorum, et infidelium : Matrimonium enim verum et inter infideles exiftit. c. 7. de Divori. 37. Inter fideles autem et verum ? utpote legitimum, et ratum-, exi Iti t: Quia Sacramentum fidei, quod femel ejl admiflum, nunquam amittitur; fed ratum efficit conjugii Sacramentum , ut ipfum in con jugibus illo durante ■perduret. Refert, ibi. 38- Omnimoda infoilibilitas Matrimonio legitimo, ratoque accedit per confu-mationem copulae, qua vir, et uxor una caro efficitur; exinde enim quaedam perfeétio, quantum ad myfticam lignifica tionem, refultat, ut vinculum Matrimonii magis indiffolubile reddatur. c. 5. de Bigam non Or din. Trid. fe(T. 39- Reliquum eft, ut explicationis 24.de cauta, proprietatem coutračtus a digni' tate Sacramenti aliquantum divellamus* »an, i. Pronuntiat Synodus Tridentina: SiqW* dixerit. Matrimonium inter fidele5 non effe vere, et proprie unum ex ff' ptem legis Euangelicae Sacramentis 11 Cbrifto Domino inftitutum — anath&' ma fit. ( 257 ) — 40* Quantum ad proprietatem contra-čtus, Matrimonium folo confeniu legitimo contrahentium perficitur. Nuptias enim (ait Jurisconfultus) non concubitus, fed confenfus facit. Refert. L. 30. ff. de Reg. £fur. 41. Hic confenfus non modo verbis » fed et litteris, ef (ignis exprimi poteft. Sic decidit Pontifex, et mutum, et furdum contrahere polle Matrimonium, (juia, quod verbis non poteft, fignis valeat declarare, c. 2 3. de Sponf. 42. Contraélus Matrimonii et per Procuratorem abfolvi poteft. Procurator tamen juxta Jus Decretalium ad contrahendum Matrimonium non cenfetur idoneus, nifi mandatum habeat fpeciale ; et quamvis alias Procurator alium fibi fubftituere poifit, in hoc tamen negotio non poterit deputare alium, nifi hoc eidem fit fpecialiter conceffum. Sane, inquit Pontifex, f Procurator, ante-quam contraxerit, fit a Domino revocatus : contracium pofimodum Matrimonium ab eodem (licet tam ipfie, quam eadem, qua cum contraxit, revocationem hujusmodi penitus ignoraverit ) nullius momenti exiftit, cum illius con-fenfius defecerit, fine quo firmitatem habere nequivit. Ita dilette c. 9. de Proc.in 6. « 43. Ex parte contračtus Matrimoni-nm admittit et conditiones, et modos. Van-Efytn J.Eccl. F. IT, JR Gonzalez. ad c. 3. de condit, app of. Tri d. fefi". 24. de Ref. Matr. c. I. Edift. Bleff. art. 49, Conditiones de praetenti, aut •praeter-ito contraétum mox validum, aut invalidum reddunt. Sed conditiones de futuro contingenti contraétum vere fu-j pendunt. Inde cenlent, his potius Spontalia de futuro, quam Matrimonium contrahi , fi quidem non adeft confenfus de praetenti, quousque conditione fufpen-ditur. 44. Jure Decretalium conditiones turpes, et impofiibiles per viam modi adjeétae, pro non adjeétis habentur, nifi contra fubfiantiam conjugii inferantur ; hae enim, per viam modi expref-fae contraétum nullum reddunt, c. 7. de Condit, appofit. 4 — 60. Ait S. Synodus: v d alio Sacerdote de ipßus Parochi, aut ordinarii licentia. Nomine Ordinarii intelligimr Epifcopus DiaecefaniiS) i‘ub quo contrahentes degunt, tum et ii, qui in au-6toritatem, et jurisdiétionem Epifcopi fuccedunt ; veluti Vicarius generalis, aut Sede vacante Capitulum Cathedrale, hujusque Vicarius. Poteft quidem Ordinarius hanc licentiam, et invito, vel inconfulto proprio Parocho, alteri Sacerdoti delegare; fed non expedit, nifi jufta caufa urgeat, quia non vacat injuria, Parochum fuo jure ordinario truncare aut fpoliare. 61. Quum multi flirt, qui, fixo do- Trid.fupr. micilio deftituti, vagantur; inde S. Sy- c- 7’ nodus praecipit lingulis Parochis, ne illorum Matrimoniis interfint, nifi prius diligentem inquifitiomm fecerint, et re ad Ordinarium delata ab eo licentiam id faciendi obtinuerint. Multis locis proprium Vagabundorum Parochum conftituere placuit, ut coram eo Matrimonia illos celebrare oporteat. Militum proprius Parochus Capellanus Ca-firenlis cenfetur. Qui in praefidiis, vel Provinciis morantur, loci Parochum, ut proprium fortiuntur. Reliqui ignoti, et qui certas fedes non habent, ad contrahendum Matrimonium admittendi haud thnt, nifi praeviis atteftationibns Palloris, ubi novilfimam fecerint refi- dentiam, aut aliorum fide dignorum ? j quorum figlila, vel fignaturae fint Pa-ftori » coram quo contrahere volunt ? bene notae, autfdfficienti aliorum de-1 pofitione apud eundem comprobatae, 62. Praeter praelentiamParochi, aut alterius Sacerdotis requirit S. Synodus et alfiftentiam duorum, vel trium te-ftium. Qualitatem teftium nullam ex-preflit Concilium. Unde admittuntur te- > Ites quicunque mentis compotes; viri? et mulieres, proximi, et extranei; rogati, aut inviti. 63. Praefentiam Parochi, teftiumque oportet elle non modo corporalem, ied et moralem, ita, ut fciant, et intelli-gant, quid agatur. Quippe horum tefti-monio Matrimonium comprobandum eft, ut incommodis ex clandeftina conjun-étione imminentibus occurri poflit. 64. Juxta Decretum Tridentinum haec Parochi, teftiumque praefentia adeo neceflaria eft pro valore Matrimonii > ut nec ignorantia, invincibilis etiam ? ejus defeóhim fupplere queat, aut privati alicujus neceflitas excufare poflit ; ideoque Matrimonium» Parochi, teftiumque afliftentiadeftitutum, (eoquod vel tempore peftis, vel in articulo mortis horum copia haberi non potuerit) invalidum cenfetur. 6f. Huic Decreto locus eft in omni-supr. bus Provinciis, in quibus illa Conftitu- (260 — tìo promulgata fuit. Decernit enim di-ferte Concilium, ut hujusmodi Decretum in unaquaque Parochia fuum robur poft triginta dies habere incipiat, a die primae publicationis in eadem Parochia faBae numerandos. 66. Succedente libertate religionum alicubi receptum eft, quod ad vitium clandeftinitatis abftergendum, oporteat vel. coram Magiftratu civili, vel mini-ftello haeretico nuptias celebrare. 67. Superfunt diverti ritus » quibus Matrimonii Sacramentum inter fideles celebrandum eft. Meminit Nicolaus I. veterum rituum, quibus Matrimonii Sacramentum adminiftrari in Ecclefia confuevit. c. 3. XXX. q. 68. Horum exemplo Synodus Came-racenfis Anno 10-obfervat: Matrimonium res facra eft, fanSla, et arcta conjunctione divinitus inftituta, cum nondum inter homines peccatum natum eft et. Ouare nec fufcipi, nec tradi, nifi /ancte, ac religiofe debet. 69. Quantum ad locum : Matrimonia in facie Ecclefiae fieri mandat Synodus, ac Paftoribus praecipit, ut doceant conjuges, non tantum eft e ho-norificium, fed utile, fauftum, ac au-fpicatum , fi res facra , cujusmodi Matrimonium eft, loco facro celebretur. Cap. 6. DeRit. admin. Matr. Sacr. Synod. Camer. Tic. 15. cap. i. c. 7. Corte. Rem. de Matr. Trid. cit. loc. 70. Quantum ad tempus: Matrimo-nii benedictio nonniß fub finem Miß-fae, cui interfuerint contrahere volentes, nec ante quartam matutinam, nec pofi meridiem conferatur. Peccare autem graviter admonemus eos, qui no-Slu, vel clanculum benediSlionem nuptialem fibi dari procurant propter metum maleficii. En Concilii Remenfis de Anno 1583» Decretum. 7t. Inter hos ritus locum habet be-nedičtio, porreétiove amiulorum. Ex lententia Ifìdori : Qiiod in primis nuptiis annulus a Sponfo Sponfae datur, fit hoc nimirum vel propter mutuae fidei fignum , vel propter id magis, quod eodem pignore eorum corda jungantur. Refert, c. 7. XXX. q. 72. Ex praeferipto Paltoralis Mechli-nienfis Sacerdos myfticam fignificatio-nem annulorum hac formula exprimere monetur. Accipe, inquit, annulum fidei matrimonialis, in nomine SS. Trinitatis, ut illum portans, fis armata virtute caelefiis benedictionis, et proficiat tibi ad falutem aeternam. 73. In Decreto Gratiani meminere, veteres auéloritates benediétionis lacer-detalis, qua nuptias donare oportet. JuxtaDecretnmTridentinum ; Parochus viro, et muliere interrogatis, et eorum confenfu intellecto, vel dtp at pro formula benediétionis: Ego vos in Ma- trimonium conjungo, in nomine Patris, ct Filii, et Spiritus JanSli, vel aliis utatur verbis juxta receptum uniuscujusque Provinciae ritum. Enim vero ex lententia probabilior Theologorum hujus Sacramenti elFentialis forma in his, aliisve verbis, a Sacerdote prolatis confi flit. 74. Accepta facra benedictione prae- ibi. cipit S. Synodus, celebrata conjugia, ut certa lem per eorum fides haberi q ueat, litteris contignari. Habeat, inquit, Parochus librum, in quo conjugum, et teJliuni nomina, diemque, et locum contratti Matrimonii deferibat, quem apud fe diligenter cuftodiat. 7S- Mandatur et fcdi&is Principium , Ut Magitiratus locorum quotannis exemplum authentizatum cumRegitiroParo-chiali, in quo notantur Baptismata, Matrimonia, et fepukurae omnium eorum , quae toto anno occurrerunt, a Parochis exigant, in fua refpečfive archiva relaturi. 76. Epileopis praecipit Concilium Tri- Tril,-i'e,r dentinum , ut curent nuptias ea, qua Matr.c m. decet, modeftia, et honetiate fieri.Sanata enim res elt Matrimonium, et fan-fte traftandum. Juxta vetus Decretum Synodi Laodicfenae. Non oportet Chri- Syncri. Manos ad nuptias venientes fe turpi- Laod‘ ier, et indecore gerere, vel /altare; 53‘ Tob. c. Synod. Andom. Tit. io. e. 17. fed modefic caenare, et prandere, ut decet Chrifiianos. 77. Synodus Agathenfis fingulariter commendat Clericis : ut nuptiarum evitent convivia, nec in his caetikus ad-mifceantur , uhi amatoria cantantur i et turpia , aut obfcaeni motus corporum choreis , et faltatiojiibus efferuntur. Refert, c. 19. D. 34. # 78. Inter has modeftiae leges quid 6. falubrius fupereft, quam ut Parochus et novellis conjugibus fobrietatem, et moderamen confortii connubialis commendet? En confi li um angelicum ! Accipies, inquit, virginem cum timore Domini, amore filiorum magis, quam libidine ductus, ut in femine Abrahae benedictionem in filiis confequaris. Hoc exemplo praecipit Concilium Carthaginenfe IV., ut Sponfus, et Sponfa, cum ac-ceperintbenediHionem,eadem noCte pro reverentia ipfius benedictionis, utpote Sacramenti, in virginitate permaneant. Refert, c. ?. XXX. q. ?. Praecipit Synodus Audomarenfis, ut Parochi novellos conjuges inftruant, ubi res poftu-lat, verecunde, et modelle , ut non exifiiment, fibi quidvis inter fe licere, nec fe habere mutuam corporum pote-flatem, ita, ut quidvis alteri liceat cum alterius corpore--------quam mem- bra ad generationem a natura deputata, quibus utantur eo modo, quo ex naturae infiitutione generationi fer-viunt, non alio. Juxta Paftorale Me-chlinienfe: Parodili? novos conjuges etiam coram populo hortetur egregie, ut ad exemplum Tobiae, et SS. Canonum confilium, propter reverentiam Sacramenti, et benediStionis biduo •> vd triduo orationibus Vacent, et ca-fiitatem fervent, ut fic tanquam Filii SanSlorum conjugium Chriftianum cum Dei timore confumantes sciant uter- i, Their. QUE VAS SUUM POSSIDERE IN SANCTIFI- c.4.Y-5* CATIONE ? ET HONORE, NON AUTEM IN Passione desiderii, sicut gentes, qu^E IGNORANT DEUM. T I T V L V S XIII. De Impedimentis Matrimonii. CAPVT I. D* Auctoritati Statuendi Impedimenta. 1. A legitimis conjugiis oportet di-ftinquere reliqua lequiora conforti a, quia nequidem nomine Matrimonii digna habentur. Quippe in cenlura juris damnata conjugia verius funt crimina, quam con-hubia. c. 8. XXXV. q. 2. et. 3. 2. Ecce! et divinae leges, et humanae titulo criminis nonnullas nuptias Exod. 20. Pridem profpripferunt. Superiunt nobis veteres leges divinae Theocratiae he- •— (270) — braicae in facro Codice, quibus gradus levitici titulo iceleris, et abominationis prohibentur. 3. Inter reliquas gentes prodierunt leges humanae, quae tequiores nuptias damnant. Meminit S. Augultinus, etiam inter impios Idolorum cultores inva-luilbe, quod a fraternis conjugiis ita Tolerent abhorrere, quafi nunquam licere potuident. c. un. XXXF. q. 1. 4. Reliquis omnium gentium veteribus auctoritatibus conflat, legitimam poteftatem legislativam luam feci ile illam curam, legitima Matrimonia dilcer-nendi a fequioribus conjundtionibus , quas infamia criminis jufta crifis rejecit, vel fefperfit. Ait S. Auguftinus: Capitulatio ergo maris, et fa eminae, quantum attinet ad genus mortalium quoddum Seminarium e fi charitatis, feu ut alii legunt, civitatis. Integer locus S. Auguftini fubdit : Sed terrena civitas generatione tantummodo: caele-ftis autem etiam regeneratione opus habet, ut generationis noxam evadat, c. un. §. 3. XXXF.q. 1. f. Coutraétusmatrimonialis ut finem, ad quem a natura ordinatus eft, obtineret, etiam Gentes lumine fidei deftitu-tae fuerunt follicitae, et fuis legibus coutraétum hunc ita circumfcripferunt, ne extra finem a natura praefcriptum exorbitaret: hinc tot Romanorum Prin- — C 271 ) — oi p um circa aetatem, qualitatem, cae-teraque ad Matrimonium fpeétautia leges, quae etiam hodie in corpore juris leguntur. 6. Infuper cum Matrimonium ad bonum politicum ordinetur, atque ex Matrimoniis convenienter,aut inconvenien- j ter initis multum dependeat Reipublicae tranquillitas, aut turbatio : ideo Magi-ftratus quoque civiles profpicere debent ut Matrimonia fic ineantur, ne bonum politicum, et regimen Reipublicae inde Patiatur, aut tranquillitas familiarum turbetur. 7. Demum cum Matrimonium Chri-ftianorum per Chriftum ad Sacramenti dignitatem , et efficaciam fuerit elevatum, ac proin ordinetur ad fanftifica-tionem fidelium, ad Eccleliam fpeftat providere, ut fideles per Matrimonium hunc finem ailequantur. 8. Haec omnia brevi compendio com- s. Thom. Prehendit I). Thomas inquietis: Quan* 4- c-^0 aliquid ad diverfos fines ordina- ent,c'?’8, indiget habere diverfa dirigentia ln finem, quia finis ejl proportionatus agenti: generatio autem humana ad niulta ordinatur> etiam ad perpetuitatem Ecclefiae, quae in fidelium col-ySlione confi flit: unde oportet, quod hujusmodi generatio a diverfis dirigatur: in quantum igitur ordinatur Qd bonum naturae p quod eft perpetui- tas fpeciei, dirigitur in finem a natura inclinante in hunc finem^et fic dicituf effe naturae officium : in quantum vero ordinatur ad bonum politicum, Jub-jacet ordinationi legis civilis : in quantum igitur ordinatur ad bonum Ecclefiae, oportet, quod fubjaceat regimini ecclefiaftico. 9. Hoc principio praefuppofito evidenter fequitur, jure naturae quaedam poife requiri, fme quibus Matrimonium vel illicite, vel invalide ineatur, ecquod line his linis a natura intentus haberi nequeat. 10. Similiter fi juxtaS.Thomam Matrimonium in quantum ordinatur ad bonum politicum, lubjacet ordinationi legis civilis, fequitur, quod poliint per legem civilem, feu Magiftratum ftatui quaedam Impedimenta, quae funt ne- j cellaria, aut convenientia, ut Matri- j monium hunc finem alloquatur: hinc D. Thom. fubdit D. Thomas : Ideo ex qualibet di-'•c- Slarum legum naturae, humanae, et divinae potefi per fona effici ad Matri' monium illegitima, 11. Potuerunt ergo, et adhuc hodie poffunt Principes infideles Impedimenta etiam dirimentia (lattiere inter fubditos luos infideles, eoquod hujusmodi Matri' monia manent etiam hodie contractus mere civiles. Nec minus certum eli» . quod etiam Principes faeculares Catho- j lici, i lici, et quoad fubditos fuos catholicos poffint ftatuere Impedimenta impedientia, adeo, ut, illi, qui contra hasPrin-cipum ordinationes agunt, puniri, atque effeftibus civilibus Matrimonio alio-quin annexis privari queant, proutpra-xis hodierna circa nuptias evincit. Qui-nimo juxta Sanchez: poteft Princeps faecularis ex genere, et natura fuae patefiatis Matrimonii impedimenta dirimentia fidelibus fio i fubditis exjufia caufa indicere, cum regia potelias ad 1 procurandum Reipublicae bonum , et reddam ejus gubernationem lit inftitu-ta, et ad allequendum hunc finem o-urnino conducant Matrimonia convenienter contraéta, nec non hujus Sacramenti materia (it con tradì us civilis: ideo Principi laeculari competit potelias pertonas ad ineundum hunc contradium reddendi inhabiles, contraélaque contra ejus ordinationes Matrimonia irritandi. v • > .,i t 12. AH etiam ii plerique, qui Principibus iaecularibus attribuunt facultatem llatuendi dirimentia Matrimonii impedimenta, eam illis competere afferunt attenta folum, et praecile potelta-te regia, non tamen attento rerum flatu, in quo Ecclefia live fecundum aliquos annuentibus, aut laltem nop contradicentibus Principibus faeculari- I bus, fi ve fecundum alios auftoiitate I Pan-Eßien jf. Eal. F. II. S Sanchez. de Matr. Tit. 7. difp. g. n. a. fu a vindicavit caulas matrimoniales; hinc a multis faeculis Principes faecula yes nihil amplius circa vinculum Matrimonii Patuerunt, fed integi dm illius juris ulum Eccleliae permifemnt, adeo? utjptimet pro impedimento dirimente fu-fciperent,quodEcclefia ut tale declafallet. * 13. Verior et fundatior eft Gmei-neri hac faper re fententia ; qui tomo 2. inflit. jur. Eccles. §. 262. Eccleliae poteflatemmatrimonii, in quantum eft, iacramentum, impedimenta ftatuendi agnofeit; §. tamen 264. ex folidis fundamentis oftendit, principibus vi auéto-ritatis propriae competere jus ftatuendi impedimenta Matrimonii, in quantum eft contračlus; en ejus verba §. 262. ; Matrimonium eft Sacramentum, Eccle-iiae vi juris liturgici jus competit determinandi modum, quo Sacramentum di-ftribui, et percipi debeant. Ergo etiam poteft praeferibere modum, tempus, et conditiones, quibus non pofitis fa-cramentum matrimonii percipere non eft licitum, quia vero id, quod liceità* tem, aut valorem matrimonii impedit, impedimentum matrimonii dicitur, liquet, Ecclefiam jus habere matrimonio qua /aeramento ftatuendi impedimenta. — Et §. 264. Imperantibus Civilibus jus competit ftatuendi impedimenta Matrimonii qua Contračlus. Imperanti jus competit introfpiciendi, ne focietates in civitate exiftentes eidem — ( 277 ) — evadant noxiae, leu invigilandi, ne in-eantur modo civitati noxio. Matrimonium eft fociètas in civitate exiftens, ac proin modus hanc focietatem ineundi determinationi principum civilium lub-jacet. Quia porro haec propofitio: quidquid fini civitatis repugnat, eft omittendum, praeceptum eft legis naturalis, etiam contračtus matrimonii, modo civitati noxio celebratus eft illicitus, aut invalidus. Jus examinandi pačta civium, eaque fi noxia civitati deprehendantur, irritandi, ty.it prohibendi, eft jus majeftaticum; ergo principis eft determinare, quando contračtus matrimonialis fit illicitus, aut invalidus. Id i pium vero, quod contračtum matrimonii illicitum aut invalidum reddit, matrimonii eft impedimentum, itaque matrimonio fpečiato praecife ut contra-tui, praefcindendo a (aeramento, folus princeps civilis impedimenta ponere poteft. 14. Ecclefia hanc poteftatem ftatuen- Gap. 2. di dirimentia Matrimonii impedimenta a primis jam faeculis exercuit, prout fiat, innuit Canon 26.vulgo Apoftolorum : Ex iis, ait, qui non ducta uxore ad Cie- 311 ' rum promoti fiunt, jubemus, fi velint, uxorem ducere, LeStores, et Cantores fiolos: five ut legit Dionyfius exiguus : J'edLebìores, Canto res que tantummodo. Hi Canones licet certo Apo- S i vicius Papa in et>. ad Himer. Tarrac. oap. 6. S.Bafil. ep. ad Deidor. lì olì s tanquam aučtoribus attribui nequeant-, eos tamen admodum antiquos» et primis faeculis eolleótos fuiile negari non poteü, nam citatum Canouem tanquam Apoftolorum non tantum citant, fed et tanquam fundamentum fui Decreti alfumplerunt faeculo VJL Patres Concilii Trullani, ubi inquiunt: Quoniam in Jpoftolicis Canonibus ditium eft, eorum-, qui non dutla uxore in Cierim promoventur, folos Cantores et LeElores poffe uxorem ducere, et nos hoc fervanfes decernimus. 15. Siricius quoque Papa in ep. ad Himericum Tarraconenfem, fcribens de nonnullis Monachis, qui abječto fanfti-tatis propofito nuptias ambibant, ait : quod publicae leges et ecclesiastica jura condemnant : ergo fupponit Siri-cius; jam tum faeculo IV.» cum haec feri bere t, ecclefiaftica jura ejusmodi fa-crilegas nuptias condemnantia fuilfe (labilità. Infuper eodem faeculo S.Bafil. ad Deidorum fcribens de viduo , qui foro-rem mortuae uxoris fuae duxerat, hujusmodi Matrimonium reprobat, aitque: Principio igitur, quod in ejusmodi rebus maximi momenti eft j morem, qui apud nos eft, objicere pojfumus, quod is legis vim non habeat: propter ea quod SanBiones iftae a fanBis viris nobis funt traditae. 16. Porro fient jure ecclefiaftico po-ficivo impedimenta dirimentia conditui queunt, ita etiam longa confuetudine, quae vim legis habet, fimilia induci polfunt, prout innuitur cap. 1. de Co-gnat. fpirit. _ 17* Sequitur infuper, quod fecundum diverfas Ecclefiarum confuetudines pof-fint elfe varia Matrimonii impedimenta: quae tamen, nifi manifefte appareat ea pro dirimentibus elle recepta, tantum judicantur impedientia, cum dirimentia non facile inducantur ob multa incommoda, quae ex dillblutione con-traóti Matrimonii oriri folent. 18. Ab impedimentis ergo dirimentibus difeernuntur impedientia; illa videlicet, quae quidem Matrimonium contrahi vetant; fed contrattura haud irritant. Horum plura in antiquis Canoni-bus, in quantum eos ad recentiorem difciplinam explicamus, leguntur. Quid enim in veteri flore poenitentiae canonicae vulgatius; quam quod Poenitentes vel pro tempore poenitentiae, vel perpetuo nubere vetarentur, nifi dilpen-fationem meruillent. c. 12. XXXIIL q. 2. 19. Hac occafione, cum nonnullis criminibus, quae graviora apparebant, perpetua Poenitentia immineret, omnem fpem conjugii adimere placuit raptui, Cap. 3. De divjf. Impedim. conjugicidio, adulterio, inceftuique. c. 19, 20, 21, 22 et 23. XXXII. q. 7. 20. His exemplis et novo jure decretum eft, inceftuofos ex linea afcendem te, defcendenteque omni conjugio effe prohibendos, nili dilpenfationem, perr aéta poenitentia, meruerint, c. i. et 2. de co, qui cognov. confanq. Ux. fuae nel Sponf. 21. Supereft veteris rigoris exemplum in Hifpania circa quosque, qui ob crimen violatae religionis ab inquifito-ribus haereticae pravitatis perpetuae poenitentiae fubduntur. In reliquis ple-risque chriftiani orbis Provinciis impedimenta impedientia, ex crimine provenientia, a noftra memoria receffe-runt. 22. Hodie in claffe impedimentorum impedientium praecipuum locum tenent Ecclefiae vetitum, et tempus feriatum. Qu:ppe de Sponfalibus, et voto in eo efft člu peculiaris locus alibi dicendi fu-pereft. 23. Quum Patribus vifum effet, tempori, luftuique poenitentiae nec aótus eonjugales, nec nuptiarum laetitias congruero, ftatuit Synodus Laodicaena: Non oportet in Qiiadrageßma, aut nuptias i vel quaelibet natalitia (ut-pote feftivitates, et folemnitates laetitiae) celebrare. Refert, c. 8. XXXIII. 4« — ( 279 ) — 24- Progredii temporis tres Quadra-gefimae invaluerunt. Inde decernit Concilium llerdenle : Non oportet a Septua-gefima usque ad Octavam Pafchae, et tribus hebdomadibus ante nativitatem S. gannis Bapt. et ab adventu Domini usque ad Epiphaniam nuptias celebrare. Superelt c. io. ibi. 2<). yEvo novarum Decretalium remili c in diverfis locis jejunium ante nativitatem B. Joannis: hinc Papa ( con-fultus de computu illarum trium hebdomadum ante felium Joannis) refcripfit, fingularum Ecclefiarum confuetudinem elfe fervandam. c. 4. de fer. 26. Concilium Tridentinum, expun- Triti feir. ftis hebdomadis ante felium S. Joannis, e tempus claufnm ab adventu Dominino- Matr. firi £?. C. usque in diem Epiphaniae, et a feria quarta cinerum usque in o-'dlavam Pafchutis inclufive obfervan-dum praecipit, cujus juris ufus et liodie viget. 27. Juxta Interpretes ergo eo tempore vetat S. Synodus lacerdotalem benedi- Fagu, act itionem nuptiarum cum precibus, et ob- ^ei4 de lationibus, convivia nnptalia, et quamcunque tradučtionem uxoris ad domum mariti, nili Epifcopus difpenfaverit. 28. Tempus claufum dicitur interdictum Eccleliae per Canonem, a quo dilliuguitur interdictum Eccleliae per judicem. Quippe frequentius eli judicis ob Synod. Mechl. Tit. io. c. 4. divei'fas caufas progreflhi celebrandi conjugii intercedere, ut conjunftio aliquamdiu differatur. Haec fententia proinde judicis rationem impedimenti impedientis habet, quia jufto mandato Superioris morem gerere oportet, licet Matrimonium , fi tamen contraóhim fuerit, non folvatur. c. r. et P. de Matr. contraSt. contr. interd. Ecclef. 29. Hinc fi judex ob fundatam fufpi-cionem impedimenti latentis, quod dirimeret Matrimonium, Matrimonii con-traftum prohibuerit, donec de impedimento confiet, partes quidem per fen-tentiam, et cenfuram ab invicem, fi ad conjuiiétionem procefferint, divelli poliunt, quousque legitime cognofca- , tur; fed deficiente probatione impedimenti Matrimonium, quod contrahere praefumpferunt, nequaquam refeindi-tur. c. 3. ibi. 30. Praecepit Synodus Mechlinienfis P. II. 2 Impedimento aliquo denuntiato, vel Matrimonio defponforum op-pofitione aliqua faSta , non prius ad ulteriores proclamationes, aut Matrimoniifolemnifationem Parochus procedat, quam re ad Ordinarium, vel ejus Vicarium, aut Officialem delata, ab eodem intellexerit, quid facere debeat. Si tamen, hoc vel generali, vel fpeciali mandato Epifcopi, Conciliique tiegleéto, adfiiterit Parochus, Matrimo- | Jiìum coram eo, et teftibus contractum, «on obftante illo, vel, alio interdico Ecclefiae, validum cenfetur, nifi aliud impedimentum dirimens inter contrahentes fubeffe inveniatur. Enimvero juxta modernam difciplinam nemo Papa inferior impedimentum dirimens per interdiétum conftituere poteft. Galli hanc praerogativam Pontifici non tribuunt, nifi Cleri, et Principis confenibs accefferit. 31. Impedimentorum dirimentium eft et fu a divifio. Nam alia funt publica , alia privata i utpote quae libro partium confenfu remitti poliunt, veluti error, conditio, vis, metusque. De impedimento, divifioneque erroris tračtat Gratianus c.rm. XXIX. q. 1. 32. Juxta reliquos interpretes error circa perfonam, aut redundans in per-fonam jure ipfo dirimit Matrimonium ; etiamfi error non fit conjunftus cum dolo alterius; idque five fit antecedens, five dans caufam contradtui ; live folum concomitans, five incidens in contrarium. Nam non videntur, qui errant, confentire. Refert. L. 116. §. 1. ff.de Heg. sfur. 33. Jure novo ad errorem dantem caufam contrariai, aut redundantem in Perfonam impedimentum conditionis refertur. Veteri jure ait S. Bafilius: quae fine iis, qui habent pote flatem, fiunt Gap, 4. De Impedini. error. et condit. S. Baili, c. 42. Matrimonia, funt fornicationes. Vivente ergo Patre ,vel domino, ih qui conveniunt, non funt Uberi ab accu-fatione, donec conjugio Domini annuerint', tunc enim firmitatem accipit conjugium. 34. Juxta Decretum Concilii Gabi-lonenfis K. nobis vi Ium eft» ut conjugia fervorum non dirimantur, etiamfi diverfos dominos habeant, fed inuno conjugio permanentes dominis ferviant fuis. Et hoc in illis obj'ervandum e fi i ubi legalis conjunStio fuit, et per voluntatem dominorum. Ref. c. g. XXIX. q. z- f 3<. Refert Gratianus eo loco et De- ^ cretum PfeuHo-Julii, quo conjugia fer- f vorum tum inter fe, tum cum ingenuis (J aeque ac ingenuorum legitima reputantur, fi folo contrahentium confenfu con- J ftarent, mutuamque conditionem per- ' fpeétam haberent. Grat, ad c. 3. ibi. J 36. Hoc exemplo, vel praejudicio refcripfit Adrianus : Sane juxta verbum Jpoftoli, ficutin Chrifto jfefu, neque liber, neque fervus e fi a Sacramentis Ecclefiae removendus, ita neque intet fervos debent Matrimonia nullatenus prohiberi: et, fi contradicentibus dominis, et invitis contrasta fuerint ') nulla funt propter hac ratione difiol-venda. Vivimus hoc praejudicio, qui9 vetus fervitus exolevit, quamvis quaedam fpecies hominum glebae adlcripto !Hi ,J. K e1 h «/ ' futn, quos homines proprios dicere ma-i lumus, fu per fit. c. i. de conjug.ferv. ' ,37. Canonesfemper improbaruntMa- ' limonia contra votum caftitatis inita. £ Ait S. Hieronymus: Si r.upferit virgo, }lon peccai; non illa virgo, quae fe-' ,,jet Dei cultui dedicavit. Harum enim, ' e nupf erit, habebit damnationem, i liuia primam fidem irritam fecit. Ref. ; c- S- D. 27. ! 38. Superfunt alibi fat amplo numero 1 yeteres auftoritates, quibus facrilegae ■ ’Üae Monadiorum > monialiumque nu- • Ptiae cenfuvis perftringuntur, ut tam ■ ^generes conjunčtiones ju Ra poeniten- • t]a eluerentur, c.i.etpajfm. XXVII. 1 )• i. 39. Inter has ftatuit Concilium Chal-^donenfe : Siquae virgo fe dedicavit ho, fimiliter et Monachus, non li-Cet Hs nuptiis jungi ; fi vero inventi Herint hoc facientes, maneant excom~ tunicati: flatuimus vero eis poffe fi-humanitatem, fi ita probaverit E-ftfcopus loci. Refert, c. 22. ibi. j. 40. Jam eo aevo magna differentia 'Mer votum fimplex, et folemne fuit, ’^xta Innocentium I.: Hae vero, quae lJcdum facro velamine ab Epifcopo te-,.cie, tamen in propofito virginali fe fnper permanere fimulaverunt, licet ^fitae non fuerint ; his, fi nupferini, guanto tempore poenitentia eftagen. Cap. 5. De Imperi, vot, et Ord. da, quia fponfio earum a Domino tenebatur. Ecce voti fimplicis, aut privati vetus exemplum, c. 9. XXVtt-q. i. 41. Ait idei^Papa: Qtiaevero Chri- ; fio fpiritualitéY nubunt, et a Sacerdote veluti l'olemniter, et publice profei' 1 fae» velantur, fi publice poftea nupfi' vini, non fiunt admittendae ad poi' ' nitentiam , nifi hi , quibus fe juif ; xerant, de mundo receJJ'erint. Refert c. io. ibi. 42. S. AuguftinusMatrimonia foemi- * narum voto ligatarum effe valida fulti' t nuiffe videtur : refert enim Gratianus | hunc S. Augii Iti ni locum, ita lo quell- f tis: Proinde, qui dicunt, talium mi‘ ptias non effe nuptias fed potius vera « adulteria, non mihi videntur diliger' n ter, et accurate confiderare, quid di' fi cani------fit autem per hanc minU^ r confideratam opinionem, qua putant /-lapfarum a S. propofito faeminarunu t fi nupferint, non effe conjugia, no* '' parvum malum , ut a maritis fepa' rentur uxores, et cum volunt eas ff Ci paratas reddere contiti entia e, facili^ S maritos earum adulteros viros, ci^ ^ fuis uxoribus vivis alteras duxeriff Supereft. c. 41. XXVII. q. 1. Gratia-nus compendium verborum S. AugO' ^ fìini hoc modo expreffit dift. 27. cai'- 1 2. Quidam nubentes poft votum off ( — ( 285 > — - runt adulteros effe, ego autem dico, - quod graviter peccent, qui tales divi-r- dunt' Ad hunc Gratiani Canonem no- tant Correttores Romani : verba pro-'j pria hujus capitis non funt inventa i' apud B. Juguftinum, fententia tamen f' habetur in libello de bono viduitatis. >' Omnino autem intelligendum eft de vo-,y h> ßmi lici, ut Gratianus in fine hujus !' difiinclionis exponit. Statuit Concilium t- Toletanum L: autem maritum uccep&rit, non admittatur ad poeni- - fontiam, nifi aut adhuc vivente mari-i' to c£?yie vivere, fejunčto thoro , cof-i$ Perit, aut poftquam ipfe decefferit. Re-v fert. c. 28. ii?i. 'i' 43. Frequentiorhis leparationibus lo- rfl eiis fuit, poftquam poenitentiae coaéfae r ^valuerant. Refert Gratianus legem Ju-i' bimani Imp. eo tenore: Siquis rapue-isfit, vel follicitaverit, vel corruperit tr djfifieriam (Afceteriam legunt) vel Dia-0 fnifiam, vel Monacham, vel aliam mu-,fl Oerem , religiofdm vitam , vel habi-r habentem, capitali fupplicio fubji-i' tiatur, mulier autem ubique invefii-&tur, et cum fuis rebus cautiori Mq~ «1 ^cifierio tradatur. Refert, c. 30. cit. t" 0. et q f' 44- Hoc exemplo palfim mandavit S. J' pegorius, ut Monachi, et Moni ales, I1' ‘ ahječto pio propoiito ad nuptias con-e' v°Ulfent, agendae poenitentiae caufa Cap. Carol. lih. VI. 308. S. Bern. de Prae-cept. et diipenf. c. 17. iti arftiora Monafteria revocarentur- ^ 15. is- 19. et XXVII. q. 1. 4V Succellu temporis fanxit Carolus Mo ut deinceps, ficut Canones eV clefiajlici prohibent, nullus Deo devotam virginem, nullus Jub religioni* habitu confijlentem, five viduitatis coii' tinentiam profeffam, illicito connubio, aut vi, aut confenfu accipiat cott' jugem, quia nec verum poterit effe colf jugium, quod a majore propojito di- ' ducatur ad deterius, et fub falsi no-► inis copula incefiiva pollutio, et fof' 5 > -ationis immunditia perpetretur. & l! viliter regium ediétum ecclefiallico* ® vegeretur Canones, atque impedimeiv fi ta ab liis ita tuta adoptet. h 46. Statuit Innocentius IL in Conci' P-lio Romano : quatenus Epijcopi, Pre*‘ h byteri, Diaconi, Subdiaconi, Caldi1 h nici Regulares, Monachi, atque Colf ver fi profejfi, qui S. transgredientd ^ propofitum, uxorem fibi copulare prat’ " Jumpferint, feparentur etc. Refert-c' 40. XXVII. q. i. 47. /Evo S. Bernardi nonnullis hacc decreta a rationibus veteris difciplin^ ^ aliena videbantur. Ait S. Bernardus : $ ad haec nihil ad praefens certius, bfi‘ ^ vius que refpondendum occurrit, w quod ita S. Jntiftites fapuerunt. fi1' ^ biene P Ipfi viderint. 0C; — ( 287 ) — 48* (jratìanus ex PoenitentialiTheodori Cantuarieiilìs referti Si vir simplex votum Firginitatis habens, adjungitur uxori, p afte a non dimittat Uxorem : Jed tribus annis poeniteat. Abeft vocula fimplex ab omnious exemplaribus , eft tamen in aliquot pervetu-ftis Glolfa interlinearis. c. 3. D. 27. et ibi. Corr. Rom. 49. Enimvero exiftimavit Auftor, hac diftinftione veteres recentioribus Canonibus elle conciliandos. Hic diftin-fuendum eji, inquit, quod voventium J: liUi funt /impliciter voventes, de qui-)S bs Auguftinus, et Theodorus locuti r hnt : alii Junt, quibus poji votum biedictio accedit conjecrationis, vel i' Propofitum folemue religionis, de qui-S’ bs Hieronymus, Nicolaus, et Calix-0' bs fcripjerunt. Grat, ad c. g. ibi. H' > 50. Recendores Decretales lenten* el tiam Gratiani pallim fuam fecerunt. Bo-i’ •'ifacius Vili, dilette declarat, illud C' folum votum dici debere in effeófnimpernienti dirimentis folemne, quodJblem-3C bìatum eft per JuJceptionem /acri Or-$ 'finis, aut per profejf onem religiojam $ Ordinis approbati, c. un. de vot. et vot. 'f' bdempt. m 6_ v 51. Haec fere fata fuere et impedi-jjenti dirimentis per fufcepttonem SS. °rdinum. Juxta Decretum Concilii Ne-°caefarienfis, Presbyter ß uxorem du- xerit-, ab Ordine fuo illum deponi oportet. Refert, c. 9. D. 2%. <)2. Novo jure Presbyteris, Diaco- i nis, Subdi.aconis , et Monachis---------- Matrimonia contrahere non licet, et contraéta hujusmodi Matrimonia penitus disjungi oportet, Perlbnis ad poenitentiam agendam redaélis. c. 8. D. 27. Trid.feif. _ S3- Hoc exemplo pronuntiat Conci» ^4,r de lium Tridentinum: Siquis dixerit-, Cie-Mat'r. ricos in SS. Ordinibus conflitutos, vel can- 9. Regulares i cafiitatem Jblemniter pro-fejjos, Alatrimonium poffe contralierei contraStumque validum effe , non ob- ftante lege eccleßafiica, vel voto------- anathema fit. cap. 6. 54. Ut intelligantur ea, quae de im- Deimped. pedimento confanquinitatis, atque af» 1 AffinieC finitatis Canones, vel Leges decernunt, attendi debent lineae, et gradus. Per lineam indita tur feries perlonarum, quae , funt ejusdem conjunčtionis participes, i Per gradus disjungitur dirtantia perfona-rum inter le conjunctarum per unum generationis procelfum. Sc. Linea duplex eft; utpote reéta, et collateralis. Rečta exhibet perfonas, quarum una ab altera mediate, vel immediate per carnalem generationem de» fcendit. 'Linea collateralis continet Perfonas, ab uno ftipite mediate, vel immediate defcendentes, quarum una aj’ altera invicem non fcendit. Et haec H- ; nea novo jure in ordine ad computum impediment eft vel aequalis, vel inae-! qualis. 56. Veteriniore unus, idemque computas graduum tum in linea rečta, tum in linea collaterali fuit, ut tot numerarentur gradus, quod funt per-fonaecommuni itipite dempto. Superelt haec regula in linea rečta. Superelt et jure civili in caulaconlanquinitatis. Sed novo jure Canonum in linea collaterali frater, ec foror uno, fratris fororisque filii fecundo gradu computantur, c. 2. XXXV. q. 57. In linea rečta veteri regulae locus elt, impedimentum inter eas Pertonas, quae tibi Parentum, Liberorumque loco funt, usque in infinitum pov- , rigi. Pronuntiat Cajus ; Nuptiae confi-flere non pojjunt inter perjbnas-, quae in numero parentum, liberorumque . funt, five proximi, five ulterioris gra-I dus fint, usque in infinitum. Refert. ; V3* #• de Rit. Nupt. 58. In linea collaterali primis fae-tulis impedimentumconfanquinitatis ultra fraterna conjugia haud porrigebatur. In Oriente reftituit veteres fines, fub-lato impedimento conlbbrinitatis, Arcadius fmper. L. 19. C. de Nupt. S9- In Occidente lex Theodotii, qua Conlbbrinorum nuptiae profcribuntur, pultantius viguit. Ait S. Ambrofms : , Nam Theodofius Imp. etiam patrueles ran-Efpm y. Eccl. P. II. T S. Ambro!'. lih. 8. ep. 6?'. fratres, et confobrinos vetuit inter fe conjugii convenire nomine. 60. In regnis Occidentis circa faecu-lum oftavunijaut nonum invaluit, quod impedimentum couianquinitatis, affinitatisque plerumque ad leptimum usque gradum porrigeretur. In veteri igitur computa impedimentum ultra confo-brinorum iilios non protendebatur, c. \ 6. et pajjim. XXXV. q. 2. et 3. 61. Novo computu recepto in linea collaterali novas regulasinltituimus ; ut-pote in linea aequali tanto gradu, di flare cenlentur, quanto alteruter a communi llipite diftat: in linea vero inaequali tanto gradu inter fe dillant, quanto remotior a communi llipite dillat. c. 6. etc. ibi. 62. Hac occafione indifcretius impedimentum cognationis evafit,ita, ut plurima incommoda in dies fubnafceremur. , Inde impedimentum couianquinitatis > et affinitatis in ConcilioLateranenli IV* ad quartum gradum refigere placuit. c> 8. de Confanq. et Affinit. 63. Superefl in reliquis novi juris argumentisrecentiorcomputus graduine collateralium. Ait Gregorius IX. : Viri qui a fiipite quarto gradu, et mulieri quae ab alio latere-, novo computu di' fiat quinto, fecundum regulam appfO' batam, qua dicitur: quoto gradu re' motior differta fiipite, et a quolibet per - C '291 ) — aliam lineam defcendentium ab eodem: , licitepojfunt fnatrimonialiter copulari. Refert, c. 9. ibi. 64. Quantum ad affinitatem et olim impedimentum reitriétius tum per Leges , tum per Canones fuit. In linea collaterali enim extentum haud fuit ultra primum gradum ; utpote uxorem fratris, uxorisque fororem. L. C. de In cefi. Nupt. 6f. Labentibus faeculis impedimentum affinitatis exemplo conlanquinitatis ad feptimum gradum veteri computu ad contobrinorum, horumtjue filiorum uxores protendere placuit : invaluit enim regula, ut Conlanquinitas, quae in proprio i viro oblervanda eft, haec nimirum et in uxoris parentela de lege nuptiarum cu-flodiatur. c. 7. et paffim. XXXV. q. 2. et 3. 66. Hac occafione aliquando triplex affinitatis genus invaluit. Sic uxor fratris meietl mihi, confanquineisquemeis affinis primo affinitatis genere ,■ mortuo vero fratre meo, ü illa Titio nubit, hic mihi, confanquineisque meis affinis cen teba tur in fecundo affinitatis genere; et rurfus uxore defuncta quondam fratris mei, fi Titius nupferit Berthae, haec me, coniauquineosque meos tertio affinitatis genere contingere videbatur. Nam copula addita copulae tam diverfa affinitatis genera juxta antiquas Trid. feir. 24. de Ref. IVIatr. c. 4. De faci'. Matr. caii. 4. Cap. 7. jdc Imped. publ. Honefl. cognaf. leg. ac ipiritual. Decretales producere credebatur, c. 3. et 22. ibi. 67. Novo jure expungere fecundum, et tertium genus aiiinitatis placuit, quia regula recepta elt, affinitatem non parere affinitatem. Quippe Conianqtiiuei viri uxori tantum , et Coniane)uinei uxoris viro tantum affines, et quidem in eo gradu, in qu(>akei'utri_Conlan-quinei funt, fiunt, quia aiiinitatis proprii gradus nulli funt. L. 4. §. 5. ff. de Grad. ct yjffinib. 68- Abhinc reduximus et impedimentum affinitatis usque ad quartum, gradum. Jure Decretalium impedimentum aiiinitatis et ex copula illicita usque ad quartum gradum extenfum fuit. Sed Concilium Tridentinum impedimentum affinitatis ex copula illicita ad fecundum gradum reftriuxit. 69. In reliquis pronunciat S. Synodus anathema in quemque, qui dixerit , eos tantum Confanquinitatis , et affinitatis gradus, qui Levit ico exprimuntur, poffie impedire Matrimonium contrahendum, et dirimere contrarium; nec poffie Ecdefiam in nonnullis eorum difpenjare, aut conjlituere, ut plures impediant, et dirimant. 70. Jure civili et inter fponfum, fpon-famque quaedam affinitas ex mutua u-nione anečtus, amorisque intercedere cenfetur. Placuit et eam in effe diu im- pedimeiiti dirimentis, in lineam afcen-dentem, et collateralem dividere. L. iz. et 14. ff- de Rit. Nupt. 71. Antiquae Decretales et id genus impedimenti in utraque linea ad fepti-mum gradum usque protulerunt. Superlinit veteres auftoricates fpuriae in Decreto Gratiani, c. 12. et 14. XXPII. q. 2. 72. Impedimentum , quod vocant publicae honeftatis tum ex Spontalibus tum ex Matrimonio, antequam con fumatur, na Icitur. Meminit veterum legum eo effeftu Zeno Imp. Z. 8« C de Ine. fit inut. Nupt. 73. Novo jure pronuntiat Alexander 111. : quod Sponfam, maxime fi nubili aetate fit, nullus Confanquineorum (Spenili) fili aliquo modo pofftt Matrimonio copulare. Viguit tunc obfervan-tia impedimenti usque ad feptimum, • novo computi! Canonum, gradum c. g. de Sponf. et Matr. 74. Reduéto impedimento usque ad quartum gradum, ßonifacius Vili, declaraverat, impedimento publicae bolletta tis usque ad quartum gradum in Sponfalibus puris, et certis locum , fuperelle, etfi quadam ratione nulla elfent, dummodo confeufus defedili non laborarent, c. un. de Sponf. in 6. 7f. Concilium Tridentinum impedi- Trid. feir. mentum in Sponfalibus de futuro, qua- ^3* cunqne ratione nullis, expunxit, de-claravitque in reliquis Sponfalibus, et-fi omni jure valida elfent, impedimentum ultra primum gradum haud extendi. 76. Juxta communem fententiamInterpretum veteri jure, utpote Decretalium , locus fuperelt pro impedimento publicae honeftatis, quod ex Matrimonio rato ortum eft. Nam illud usque ad quartum gradum fupereft, quia ex anteriore jure non plus cenfetur corre-čtum, quam eft recentiore jure, utpote Tridentino, exprelìum. L. 27. C. de Tefiam. 77. Cenfent Interpretes, noftrismoribus fere in totum defiifle impedimentum vetus cognationis legalis ,• quandoquidem illud genus adoptionis, fi alicubi fuperelt, potius ad efFečtum fuc-ceffionis, et haereditatis, quam jure cognationis legalis, explicari Iblet. 78- Concilium Tridentinum forte hac occafione hujus impedimenti non meminit. Meminere tamen hujus frequenter tum Leges, tum et Canones. Su-perelt novo jure refcriptum Nicolai I.» quod juxta leges vetus impedimentum cognationis legalis explicat» c. un. de Cognat. leg. 79. Alibi Nicolai L Decretum praecipue relucet pro impedimento cognationis fpiritualis commendando. Si ergOi Jnquit, inter eos non contrahitur Matrimonium, quos adoptatio, vel in li nea rečta; vel in linea obliqua, jungit ; quanto potius oportet a carnali inter fe contubernio cejfare, quos per caelefie Sacramentum regeneratio S. Spiritus vincit etc. Refer, c. x. XXX. 3* _8o. Hujus impedimenti meminit. Ju-ftiiiianus Imp. Cum nihil, inquit, fic inducere poteft affectionem, et jufiam nuptiarum prohibitionem, quam hujusmodi nexus, per quem. Beo mediante, animae, eorum copulatae funt. liefert. L. 26. C. de Nupt. 81. Ait Concilium Trullanum : ln nonnullis autem locis cognovimus quosdam, qui ex fanclo, et/aiutari Baptismate infantes jufeipiunt, po-flea quoque cum matribus eorum viduis contrahere Matrimonium. Statuimus, ut impofierum nihil fiat hujusmodi. Siqui autem poft praefentem Canonem hoc facere deprehenfi f uerint, H quidem ab illicito Matrimonio defi-Jlant : deinde et fornicatorum paenis fubjiciantur. 82. In Occidente uberior zelus propagandi id genus impedimenti afiiilßt. En rationes Zachariae Papae! Cum ergo, infert, a propria confanquinitate jubemur abftinere, multo magis a fpi-vituali noftri Patris filia, omni e-xen- Couc. Trilli, e. 53. Capit, lib. V.7. Trid. feff. 34. de Ref. Matr, c. 2. fattone •, aut argumento fepofto, fuh nimia tiiftriclione nos cavere convenit etc. Refert, c. 2. XXX q. 3. 83. Hujus impedimenti et ex Confirmatione orti mentionem facit Carolus M. Imperator: Nullus proprium filium, aut filiam de fonte baptismatis fufci-piat: nec filiam, vel commatrem ducat in uxorem, nec illam, cujus filium , vel filiam ad Confirmationem tenuerit: ubi autem faStum fuerit, />-parentur. 84. Abhinc praejudicio antiquarum Decretalium triplex genus Cognationis fpiritualis aliquamdiu viguit. Quippe exemplo adoptionis eam in Paternitatem, Compaternitatem, et Crtnfrater-nitatem, quam inde in diredtam, etiu-direétam fubdivifimus, fcindere placuit. c. i. et XXX. q. 1. 8 f. Novo jure refcripfit Alexander III.» Matrimonium elle eorum nullum, qui per cognationem fpiritualem ad Compaternitatem pervenerunt, c. 1. de Co-gnat. fpirit. Innocentius HI. mandavit leparari perfonas; quae ex Confraterni' tate fpirituali conjunétae apparuerunt » licet plurimis annis jam convixi lient. c. 7. ibi. 86. Concilium Tridentipum expun-ftis Compaternitatis, et Paternitatisin-direétae nec non ambabus Confraterni' tatis fpeciebus impedimentum ad levan- tem, levatum, levatiqueParentes étc. refti'inxit. 87. Hinc Pius V. declaravit, infiften-dum effe verbis Decreti Tridentini, ut inter reliquas pertonas, quae a Concilio diferte expreffae non funt, libere, ac licite, veluti abolito impedimento , Matrimonium contrahi poilit, nifi aliud obliftat impedimentum. L. FIL ibi. Beeret. c. 3. de Conjanq. 88. Supereft aliud impedimentum ex crimine adulterii. Colligitur ex veteribus legibus, adulteram, fi damnata fu-ìffet , auc per proditionem judicum ab-folutionem obtinuiffet, Matrimonium cum adultero nequaquam contraherepo-tuiffe. L. ii. §. ii. et L. 40. ff. ad L. de Adult. Nov. 134. e. 12. 89. Aitß. Auguftinus: Deniqne mortua vir O1 cum quo verum con nubi um fuit, fieri verum connubi um non poteft ; cum c\ao pr acce (Jit adulterium. Quippe hanc leétionem reftituunt Critici, c. 2. XXXI. q. i. etiti Corr. Rom. 90. In nonnullis regnis inolevit, quòd nonnullis criminibus; v. g. inceffui, adulterio, conjugicidio perpetua poenitentia , fublata omni fpe cujuscunqüe conjugii, indiceretur. Statuit Carol. M. Ille vir, vel illa faemina, quae adul-teriumperpetraverunt, interim, quoad vivunt, nunquam amplius habeant conjugium. Cap. g. Bclmped. crini. Capit, lib. V.19. 91. Juxta Decretum Concilii Mei-denfis fi quis vivente marito conjugent illius adulterare accufetur, et eo in proximo defunSlo, eandem fumpfiffe di' gnofcatur i omnimodis publicae poß' nitentiae (fublata omni ipe conjugii 5 nifi difpenfationem meruerit) fubjicia-tur— quodfi probatum fuerit, ab adulteris et legitimum conjugem elfe oc-cifum, fine ulla fpe conjugii cujuscun-que maneant indilpenlabiliter perpetuo cum poenitentia. Refert, c. 5. XXXh q. i. 92. Inter ea tempora Concilium Tri-burienfe decretorie pronuntiat, ut nullus ducat in Matrimonium, quam pri" us polluit adulterio. Gratianus id Decretum Leoni infcribit perperam, fi fides eft Boeh mero. c. 1. ibi. ex edit.Boehnu 93. Quum Concilio Triburienfi denuntiatum fuilfet, quemdam alterius uxorem ftupro violafie, etinfuperMae-chae, vivente viro legitimo, jurato fidem dedi Ile, quod poti: legitimi viri 0-bitum, fi fupervixiffet, duceret uxorem, ajunt Patres: Tale ergo connu-bium prohibemus, et anathematiza' mus. Refert, c. 4. ibi. 94. Hoc exemplo et Concilium Al' theimenfe decernit, ut, fiquis cum n-xore alterius, eo vivente, fornicat fuerit, nutriente marito, ei fynodaU judicio claudatur aditus illicitus, tii ulterius ei conjungatur Matrimonio , I quam prius polluit adulterio. Ita u-' trumque Concilium ea occafione a veteri difciplina, nifi forte, quod remilTa cenfura, quae omnem fpem cujiiscun-']ue conjugii aliquando ademit, fingu-lariter ad adulteros, conjugicidasque in-'‘icem impedimentum reftrinxerit, nihil abiit, c. 3. ibi. 9V Gratianus ergo fuo ingenio id indulfit, ut impedimentum adulterii, conjugicidiique ad complicem illa conditione reftringeret, lì fibi futuri Matrimonii mutuo fidem dedilfent. Grat, od c. 3, ibi. 96. Cum autem circa faeculum 12. et 13. auftoritas Decreti Gratiani ita iu-Valuilfet, ut vix aliunde, quam ex illo , de fumerei! tur, quae quaeftionibus difciplinae decidendis fervire pollent, tandem pro jure invaluit haec Gratiani teftričtio, fi nimirum adulterium fub Ipefuturi Matrimonii commillum fuerit, aut fi infidiae ea fide in vitam legitimi conjugis paratae effettive fuerint c. 5. eo, qui dux. in Matr. quam poli. 97. Enimvero Innocentius inde adulterum , et adulteram ab impedimento !|tvicem abfolvit, fi nec fidem futuri Matrimonii invicem dedi fient, nec in fortem defuntti conjugis confpirafient. c> 6 ibi. Cap. 9- Delmped. difp. cult. H. Cor. 6. 98. Quid ergo, fi mulierconditionem adulteri, cum quo aut peccavit, aut et Matrimonium celebravit, tunc ignoravit? Abfit, ut impedimento locus quisquam fit. Quippe ad etteftum impedimenti oportet adulterium effe ex utraque parte formale, c: 1. et 7. d. t. 99- Confuetudo impedimentum ui-fparilis cultus ad baptizatum, et non baptizatum, etfi catechumenus fit, reduxit: quippe novo jure non dubium elb eam effe et confuetudinis vim, quod impedimentum parere, interpretari» minuereque poffit. arg. c. 1. de Cogiu fpir. 100. Vetat S. Paulus, jugum ducere cuiit infidelibus. Quae enim participatio jufiitiae cum iniquitate? Aut quae fo ciet as luci ad tenebras? quae autem conventio Chrifii ad Belial ? aut quae pars fideli cum infideli. Supererant tamen in veteri Gentilismo frequentiora connubia Chriftianorum cum Ethnicis. 101. Chrifii ani Principes Chriftianos Judaeis nubere prohibuerunt. Ait Theo-dofius Imp.: Nequis fifudaeus chriftia' nam mulierem in Matrimonium acci' piat; neque Judaeae Chrifiianus coii' jugium fortiatur. Nam, fiquis aliquid hujusmodi commiferit, adulterii vi' cem admißi hujusmodi crimen obtine' bit. Refert. L. 6. C. de jjudae. 102. Refert Gratianus Decretum Con- cilii Urbanenfis ( Avernenfis reftius di-xilfet) eo tenore: Siquis Judaicae pravitati conjugali focktate jungitur ; five Chrifiiana Judaeo » five Judaea Chriftiano carnali conjortio mifceatur : quicunque tantum nefas admißß'e cagno] citur, a chrijliano coetu, atque convivio, et a communione Ecclefiae protinus fegregetur. Refert, c. 17. XXFili. q. 1. 103. Noftris faeculis, noftrkque regnis nullus, vel rarus hujus impedimenti ufus fupereft. Frequentior, et falubrior eorum Canonum obfervantia reducenda eft, qui vetant Catholicos haereticis nubere. Inquit Synodus Aga-thenlis : Non oportet cum hominibus haereticis mifcere connubio. Supereft c. 16. ibi. 104. In Oriente haerefis impedimentum dirimens cenfetur. Decernit Concilium Trtrllanum : Non licere virum Orthodoxum cum muliere haeretica conjungi, neque vero orthodoxam cum oiro haeretico copulari : fed, et fiquid hujusmodi a quoquam facium apparuerit, nuptias irritas èxijlimare, et hefarium conjugium dißolvi. Neque euim ea, quae non funt mifcenda, ^ifceri, nec ovem cum lupo, nec pec-catorum fortem cum Chrijii parte conjungi oportet. Cone. Trull. c. 22. Cap, io. De impeli. met. io*?. Ajuiit et in Gallia, Matrimo* ilium» quod Catholicus contrahit, cum haeretica, pev Edičtum Regium Ludovici XIV. de Anno 1680. nullum elle. Declarant, inquit Rex, tels Maria-ges, non valablement contraFtes.Quoi intellegi debet de haereticis notorie declaratis. ic6. In reliquis Occidentis Provinciis juftus locus iiiperelt veteribus ceu-(uris, et rationibus, ut Catholici a nuptiis haereticorum tum ob periculum le-duétionis, tum oh alia incommoda ab-lirabantur, abfterreanturque. Kpifcopus Caflorienlis, per Provincias faederatas Belgii Vicarius Apoftolicus hoc edidit recentius Decretum: Prohibemus fub pacna fufpenfionis ab officio Mifjionis omnibus Miffionariis-, ne quis per Jonas , quarum altera eft Acatholica •> nobis in con fuit is -, et fine /pedale no-firo confenfu, prae fumat conjungere- 107. Novae I »ecretales in eifečtu im' pedimenti dirimentis 1'aepius meminere metus. Qui, fi gravis lit, et injuftust ipfo jure (naturae ajunt) Matrimonium nullum reddit, cum Matrimonia, ut-pote ex fuo genere patta mutui amori®’ et ardentioris dilettionis, libera elle debeant, c. 17. de Spon/. 108. Juxta interpretum fententiam id non refert, an ab altero con trahe»' cium an a tertio vis injufte illata tit - Olim ab inj afta vi nec imperium ex-culabacur- quod par praeceptionem regiam conjugem tbrrin licerer. Juxca Decretum Concilii Aurelianentis iV. Nui- Cont. his per imperiumpotefiatis, velutivim, Aurei-filiam competere audeat alienam-, ne Iv,c-22' conjugium, quod contra voluntatem parentum impie contrahitur, veluti captivitas judicetur. 109. Sed quid? An metum incuffum ede oportet direfte in finem Matrimonii extorquendi? Licet dubitare per exemplum, et argumentum , quod A-lexander 111. mulierem a Profeflione religiofa ob vim illatam ablolverit, etfi metus mortis alio fine immineret, c. 1. de his, quae vi, metusve cauf. ito. Reliquum eft, ut Parochi follici te tum in afta conjunétionis, tum data occafione alias fcifeitentar a partibus, an omnis metus a bellet? Commendat id genus examinis Synodus Mechlinien-fis : Quia inquit, coaSle nuptiae tri- p.i,dè fieni plerumque et luStuofum exitum st,oni; habent, diligenter inquirant Paflores, c' ‘ an Matrimonium contra Sturi /ponte, ctanimo deliberato, non vi, aut metu Parentum , amicorum , aut aliorum coaSti ad Matrimonium procedirbi^ Quod fi invenerint, aliquem, vel aliquam ex contrahentibus coaSlum ad cpntrahendum , nullo modo ad con-junSlionem eorum procedere audeant. — ( 3C4 ) — Cap jj, 111. Impedimentum raptus novo jure Dcrmped. fere ab impedimento metus nihil di Itare Rapt- videbatur. Quippe vitium, et impedimentum lubiatum cenfebatur, fi puella raptori libere confenlilfet. Sic decidit Papa: raptam puellam legitime cum raptore contrahere, fi prior dilfenfio poft-modum tranleat in confenfum. c. 7. dt Raft. 112. Veteri jure tumReipublicae, tum Ecclefiae duplex genus raptus, utpote violentiae, etledudiionis fpedtatur. Contra utrumlibetraptum plurespoenae per leges Romanas fuerunt decretae. Sic Conftantinus M. raptores , tum eos , qui virgines invitas invadunt, tum illos, qui confentientes filias invitis parentibus tenent, igni addixit. L 1. C. Th. de Raft. Virg. 113. Statuit Juftinianuslmp.: AZßc fit facultas rafta e Virgini-, vel vidue e, vel cuilibet mulieri raptorem Juum fi-hi maritum exfojcere: fed cui Parentes voluerint (excefto raftore) eam legitimo cof ulentMatrimonio : quoniam nullo modo, nulloque tempore datui' a nofira Serenitate licentia eis confen-tire-, qui hojlili more in Refublica Matrimonia fibi findent conjungere. Ref. L. un. C. de Raft. Virg. Capit, lib. 1 M* Hoc exemplo et Capitularia Re- 6,0,96. gum Francorum decernunt: Siquis alterius fgonfam, virginem-, aut viduam nec- necdum defponfatam rapuerit, vel furatus fuerit, placuit, ut, five eam pofiea fponfaverit, five dotaverit, feu non; five cum Parentum ejus voluntate quocunque commento ipfam accipere, vel tenere potuerit, nunquam illam Uxorem habeat: fed raptori, aut fue-ri auferatur, et proximis Juis, alii , viro tempore congruo, fi ipfa in hoc malum non confenferit, nuptura, legibusque acceptura, reddatur. 11 f. En dilettius Decretum ! Placuit, Ut hi, qui rapiunt faeminas, vel furantur, aut f educunt, ut eas nullatenus habeant uxores, quamvis eis poftmodum conveniat, aut eas dotaverint, vel nuptialiter cum confenfu i Parentum fuorim acceperint. Gratianus id Decretum Concilio Aquisgra-iienfi infcripfit. c. n XXXVL q. a. et ibi Corr. Rom. n6. Ex hoc, aliisque nonnullis Canonibus faeculo leptimo, et fequenti-\'Us editis concludunt nonnulli, raptum fui fle faltem in guibusdam Ecclefiis impedimentum dirimens perpetuum inter raptorem, et raptam. Pronuntiat quoque Gregorius II. in Synodo Romana: Siquis Virginem, aut viduam, nifi fi-bi dejponfatam, rapuerit, aut fura-^us fuerit in uxorem, cum faventibus ibi, anathema fit. rfia-Efrtn Zf.Jsccl.P.JI. V Lib. p. e» 395. Trni. feir. 24. de Ref. Matr.c, 6. Editi. tilelT. art. 40. 117. Novo jure remiffa cenfura legitimum exiflimatum fuit Matrimonium) fi filia rapta aliquando conl'enfitìet, quia? ut ait Glolfa, quando confenfit, quali' tercunque aliqua rapta fit,ratihabuit Matrimonium. l\ 6. de Raft. 118. Aučtis corruptelis Concilium Tridentinum , inftauratis cenfuris , et paenis» Matrimonium dirimens inter raptorem, et raptam promulgavit quousque rafta in raftoris poteftate confi-ftit, etti eo tempore puella raptori cor fentiret in Matrimonium. 119. Quum Synodus relinquat Matrimonium raptori cum rapta, li, loco tuto, ac libero, extra potettatem raptoris pofita, coufentiri velit, interpretatio in plerisque Provinciis invaluit) Decretum Tridentinum ad raptum violentiae reftringi, quo ipla cum renifu) et violentia in poteftatem raptoris caufe contrahendi Matrimonii venit. 120. In Gallia tamen ex uluEcclefiae Gallicanae et raptus feduäionis in eile-éìru impedimenti dirimentis obtinet. Spe' ófat hic minorenes, lub aliena potefia-te; v. g. patria, aut curatoria perlbnas conftitutas, ut inlciis, aut invitis parentibus, tutoribus, et curatoribus nubere vetentur. Sedučtio enim ultra annum nec in Gallia in elFeétu impedimenti dirimentis locum habet. $ izr. Arabae ergo poteftates eccle-fiaftica? et civilis circa Matrimonia decreverunt, quod earum quaelibet alfe-quendo fini luo competere, et intra forum luum contineri putabat. Leges civiles Ifatuebant paenas in contrahentes contra prohibitionem ab iis faétam. Ait S. Ambrofms: Theodofius Imp. etiam patrueles fratres -, et confobrinos vetuit inter Je convenire conjugii nomine, et feverijfmam paenam jiatuit, fi quis temerare aujus ejjet fratrum pia pignora. Juxta S. Auguftinum: id nec lex divina prohibuit, et nondum prohibuerat lex humana. Ferum quis dubitat , honeftius hoc tempore per legem conjbbrinorum prohibita effe conjugia? Quid clarius verbis Concilii Turonenfis 11.? Jit facra fententia legum, quae in hac explanatione omni homini tam doSlo, quam indocto aperta efi, ut, quisquis aut for oris, aut fratris filium , aut certo gradu confobrinam, uut fratris uxorem Jceleratis (ibi nuptiis junxerit, huic paenae jubjaceat, ht de tali conjbrtio feparetur. En et Decretum Calixti Ü. in Concilio Late-tanenfi l: Eos autem, inquit, confan-quineos, in effečiu Impedimenti diripientis , dicimus, quos divinae et Imperatorum , ac Romanorum, atque fraecorum leges confanquineos appeU laut. Refert, c. 2. XXXF. q. 2. et 3. S. Ambr. lib. ii. Epilt. 6(3. S. Aug. de civit. Dei lib. 15. c. 16. Cone. Tur. li. c. 21. TIT VLVS. XIV. Be Difpenfationibus Matrimonialibus- C AP VT I. Dt jwt et usu üifpenfationum Matrimonialium. 1. In his, quae Juris humani funt, nonnunquam auftoritates eorum, qui legem tulerunt, juftis ex caulis difpen- Pafchai. fare poffunt, adeo: ut juxta Pafchalem n. ep. 42. ji. jn ep. 42. ad S. Anfelmum Cantua-rienfem hic difpenfationis modus, fient B- Cyrillus in epiftola Ephefinae Synodi loquitur, nulli unquam fapien-tum difplicuerit. Novimus fanclos Patres nofiros, et ipfos Jpoftolos pro temporum articulis, et qualitatibus perjonarum difpenfationibus uJbs.Re-fert diverfa exempla Gratianus, cauf i* q. 7. Unde cum ex titulo priori conflet , plura Matrimonii impedimenta hodie effe, et jam pridem fuiffe folo humano jure indučta: poffunt ergo eadem aučloritate, qua conftituta funt, vel generaliter tolli, vel in particularibus circumftantiis fufpendi, adeo, ut Matrimonium non obftante ejusmodi impedimento licite, et valide contrahi queat. 2. Hinc licet inter Tutorem, et pupillam Romano jure vetitae effent nuptiae tit. cod. de inter dici. Matrim. intet — ( 309 ) —- Pupillam et Tutorem: poterant tamen per difpenfationem iniri l. penult. cod. d. t. Sic quoque per legem Theodofia-nam ititer confobrinos vetitae erant nuptiae; eas tamen impetrari potuiffe re-fcripto Principis oftendit lex unica cod. Theodof. fi nuptiae ex refcripto petantur. Gothofredus ad diétam legem notat, S. Ambrofium ep. 66. fat teftari, hujusmodi difpenfationem a Principe impetrari potuiffe. 3. Nemo ergo Ecclefiae deneget au-ftoritatem, ficut inftituendi dirimentia Matrimonii impedimenta, ita in iis di-fpenlandi, unde merito Synodus Tri-dentina anathemate percellit eos, qui aut hanc, aut illam poteftatem Ecclefiae abjudicant. 4. Olim Ecclefia parce admodum in his impedimentis difpenfabat, atque plerumque illius dilpenlationes referebantur ad Matrimonium fequius jam con-trafbum. Ajunt Patres Concilii Aurelia-nenfis 111. His, qui nunc ad Baptismum veniunt, aut quibus Patrum Statuta facerdotatipraedicatione antea in notitiam non venerunt, ita pro novitate converfionis fuae, ac fidei credimus con-finiendum, ut contracta hujusmodi conjugia non Jblvantur , fed in futurum , quod de incaefiis conjunSlio-nibus in anterioribus Canonibus in-t er di cimi efi, ob fervetur. 5. Recetitiorì aevo fucce (Ter u n t d i fp e n -fatioues ad Matrimonium folutis legibus contrahendum. Caula publica, ut bella inter Othonem IV., et Philippum pro Germanico Imperio decertantium exorta penitus, ibpirentur Innocentio III. perfuafit , ut inter eundem 0-thonem, et Beatricem Philippi filiam in quarto Confanquinitatis gradu (juxta veterum computum feptimo) difpenla-ret. 6. Labentibus faeculis invaluerunt di-fpenfationes minus diicretae. Hac occa- Trit Heff‘ fi°ne praecipit Concilium Tridentinum. Marne, e! contrahendis Matrimoniis vel nulla omnino detur difpenfatio, vel raro, idque ex caufa et gratis concedatur» In fecundo gradii nunquam difpenfe-tur, nifi inter magnos Principes, et ob publicam caufam. 7. Quid ergo de difpenfationibuj pro contrago Matrimonio ? Siquis, inquit, intra gradus prohibitos fcienter Matrimonium contrahere praefumpferit, feparetur, etfpe difpenfationis confe- : quendae careat , idque in eo multo magis locum habeat, qui non tantum Matrimonium contrahere, fed etiam confumare aufus fuerit. Quodfi ignoranter id fecerit, fiquidem fole-mnitates requifitas in contrahendo Matrimonio neglexerit, eisdem fubfi-ciatur paenis. Non enim dignus efi> — ( SH ) —- qui Ecclefiae benignitatem facile experiatur, cujus falubria praecepta temere cnntempfit. Si vero folenmitati-bus adhibitis impedimentum aliquod 1 pofiea fubejje cognofcatur, cujus ille probabilem ignorantiam habuit-, tunc facilius cum eo, et gratis difpenfari poterit. 8* Ex his elucet, raro, praefertim fuper Matrimoniis contrahendis, difpen-fandum effe, et femper ex jufta ratione, et caufa cognita. Hinc ex mente Synodi etiam quoad ejusmodi difpen-fationes fervanda eft regula, quam eadem Synodus poftmodum exprellit his verbis : Sciant univerfi facratißimos Canones exafie ab omnibus, et quoad fieri poterit, indifiincie obfervandos. Quodß urgens, juftaque ratio, et major quandoque utilitas poftulaverit. Ut cum aliquibus dijpenfandum effet, id caufa cognita, acJumma maturitate, atque gratis a quibuscunque, ad quos difpenfatio pertinebit, erit prae-fiandum, aliter que facta difpenfatio fubreptitia cenfeatur. ' 9. Nec per Canones, nec per Decretales Gregorii IX. neque per aliud Decretum generale determinatur, quod fuper Matrimonii impedimentis difpeu-fandi aučtoritas fit Epifcopis adempta, et Pontifici foli refervata: invaluit tatti en confuetudo, et moderna habet di- Trid. fe 25. c.Ifc. Cap. 3. De Experl Rom. Difpenf. Pyrr. Corr; lib. 7. Praen. difp. c. r. n. z, fciplina, ut; fi agatur de impedimentis dirimentibus, et de Matrimonio contrahendo cum tali impedimento, foli Pontifici difpenfatio competat. io. Superelt tamen alicubi noftris moribus ufus, quod et Epifcopi in remotioribus gradibus dilpenfoiidi veteri jure, vel privilegio fruantur. Confue-tudo invaluit frequentior, et amplior, quod Epifcopi facultate difpenfandi gaudeant pro Matrimonio contrago, fi Matrimonium iftud fit publicum: impedimentum vero occultum, et fi fit fcan-dalum in feparatione, neque ad Pontificem pateat aditus, inopia, aut alia ju-fta caufa impediente : cenfetur enim refervatio ceifare ob has caufas. Sunt , qui putent, refervationem difpenfatio-nis generaliter ceifare in impedimentis impedientibus, fi fponfalia cum tertia Perfona inita, et votum perpetuae ca* ftitatis exceperis. ir. Olim difpenfationes matrimo* niales in Romana Curia caufae cogni-tione, narratorumque verificationt praecedente in forma gratioja^ utplu* rimum, concedebantur, et quidem ut' rarior, ita et tutior erat illarum ufus. Sic feri bit Pyrrhus Corradus, qui his fubjungit: Jjiquoniam difficile, valde* que incommodum id comperiebatur, optima profecto ratione ita facri Canones fancivere, ut omnes difpenf a- i tiones extra ipfam Curiam committans tur Ordinariis locorum in forma communi, five commiß'oria dirigerentur, qui nonnifi caufis in partibus verifi-catis tum demum Apojiolica auctoritate difpenfarent. 12. Per Canones, qui difpenfationes matrimoniales in forma commilforia li-eri praecipiunt, intelligitur Decretum Concilii Tridentini, quo fancitum eli, ut difpenfationes — fi extra Curiam Romanam committendae erunt, committantur Ordinariis illorum, qui eos impetraverint: Eae vero, quae gratiofe conceduntur, fuum non for-tiantur effectum, nifi prius ab eisdem tanquam Delegatis Jpoftolicis Jumma-rie tantum, et extra judicialiter co-gnofeatur expreffas preces fubreptio-nis, vel obreptionis vitio non Jubjacere. 13. Conformiter ad hoc Decretum ex moderno Itylo Curiae Romanae difpenfationes matrimoniales five in Dataria, five in Poenitentiaria petantur, tantum concedi folent in forma commifforia , fic nuncupata, eoquod difpeufandi auctoritas alteri committatur auétoritate Apoftolica, idque fub certis conditionibus : ideo, uti reóte monet Corrati us 1. c. falluntur Commiliarii, five Ordinarii , quibus Bullae, feu litterae di-fpenfationum mittuntur, dum tantae fei pondus non aeftimantes, expoßta (per Oratores) qua par eft diligentia, veritate niti negligunt edoceri. Pontificem difpenfaß'e contenti: cum revera non difpenfaverit, fedipfis difipen-fandi auctoritatem certis fub conditionibus demandaverit, quae nifi, ut jubetur, impletae fuerint, quidquid fuperftruxerint, corruet. 14. In ftylo hodierno Curiae litterae difpenfationum, quae a Dataria pro utroque foro conceduntur, diriguntur ad Ordinarium, id eft, ad Epifcopum, aut ejus Vicarium Generalem. Ita enim utus habet, quod hae litterae nunquam Epiicopo , et ejus Vicario in fimul, aut alternative, Epiicopo, live ejus Vicario, fed uni tantum eorum determinate committantur; et quidem praeterito alterutrius nomine ; ut delegatio dignitati potius, quam perfonae fa èia ceii-featur. Sede vacante litterae inferibun-tur viciniori Epifcopo, aut ejus Vicario, ut Capitulum, ejusque Vicarius in ea caufa nihil auéforitatis libi arrogare queat. Si fupplicantes diverfarumDiae-celium fmt, utraque Diaecefis in fup-plica exprimenda eft; litterae autem diriguntur ad Ordinarium Oratricis. 15. Difpenfationes Poetikentiariae ; utpote quae pro foro con Ici enti a e tantum expediuntur, folent dirigi ad Cou-feifarium, ex approbatis ab Ordinario, ! ab Oratore eligendum, qui fit in Theologia Magifter, aut Doéìor Decretorum. 16. Romanae litterae tribus partibus conflant, quarum prima exhibet mandatum difpenfandi audtoritate Apofto-lica fuper impedimentum. Altera pars narrativa vocatur, quia in ea exprimuntur , quae a fupplicantibus Pontifici fuerunt expofita. Tertia pars dicitur di-fpofitiva, quae continet gratiam Pontificis, conditionesque in executione hujus gratiae, a Commillario obfervandas. 17. Primo ergo Comminano ( de quo, ait, in his fpecialem in Domino fiduciam obtinemus) Papa per Apoltolica fcripta mandat: Quatenus depofita — omni fpe cujuscunque muneris , aut praemii, etiam /ponte oblati; a quo abjUnere omnino debere monemus, te de praemiffis diligenter informes ; et, fi per informationem eandem preces veritate niti reperies, fuper quo tuam confeientiam oneramus, tunc cum eisdem — auSloritatenofira difpenfes etc. Volumus autem , quod fpreta nofira admonitione hujusmodi, fi aliquid 'muneris, aut praemii occafione ditiae difpenfationis, exigere, aut oblatum temere recipere praejumpferis, excommunicationis latae fententiae paenam incurras. Cap. 3. De formul. «H-fpenf. — ( 3i6 > —■ 18. Ecce! his litteris Commiffario diligens informatio de praemiffis commendatur, tum circa impedimenta pro-pofita, tum circa cautam difpenfationis praetenfam, nam refcriptum vitio laborat, nifi preces veritate nitantur, c. 2. de Hefcript. 19. In tam diligenti informatione fae-pe opus eft teftibus. In litteris difpen-fationum primus hic articulus efi : Moneatur teftis de gravitate juramenti de veritate dicenda, in hoc praefertini negotio pertimefcendo, in quo divina fimul, ac humana Majeftas laeditur, ob rei) de qua traSlatur, importantium et gravitatem. Nam difpenfatio-nes matrimoniales cenfentur caeteris graviores. Si ergo aliquando opus eft, ut examen teftium fubdelegetur, id nonnifi viro integerrimae fidei, et bonitatis relinquendum eft. 20. Maximi momenti eft inquirere, num preces Oratorum in fupplica Pontifici oblata nitantur veritate ; id eft, an exprellio impedimentorum, fuper quibus difpenfatio petitur, et caufa, ob quam petitur, fint fecundum veritatem expretfa. Hinc fi fupplicantes expreffe-rint tertium gradum Confanquinitatis, qui fe contingunt fecundo, Comiflarius haud procedere poterit ad difpenfatio-nem, quia preces veritate non nitun- — c 317 ) — tur, etfi partes inculpabiliter ignoraf-lent lubeffe fecundum gradum. 21. Quinimo quamvis impedimentum exprefium fit gravius eo, quod fubeft, fed exprefium non fuit, referiptum luo carebit effečtu, fi impedimentum diver-fae fit fpeciei. Sic fi exprefiiis fit tertius gradus Confanquinitatis pro tertio gradu affinitatis, fubreptitia cenfetur di-fpenfatio. ' 22. Si Oratores fimpliciter expreffe-rint fecundum, aut tertium Confanquinitatis gradum, fubreptitia cenfebitur difpenfatio, fi deprehenditur, impedimentum illud provenire ex diverfis fii-pitibus; five quod fe contingat in gradu expreffb ratione duplicis conjunófio-nis; Quippe in effeótu duplex eft impedimentum, quod tamen velut firn-plex eft exprefium. 23. Si per errorem expreifus fit fecundus gradus Confanquinitatis pro tertio , non excufatur reicriptum a vitio, quia in ftylo Curiae difperifationes in gradibus proximioribus aliter expediuntur , quam in remotioribus. Proximiores enim per Praefeéturam Brevium fub annulo Pilcatoris expediuntur, dum a-Hae in gradibus remotioribus remittuntur ad Cancellariam. Quum ergo mens ea fit Pontificis, ut litterae difpenfatio-nis non aliter, quam per illos diverfos Officiales, et diftinčta Collegia expe-# diali tur $ litterae iplàe fufpečtae apparent, quae a recepto ftjdo alienae apparent. 24. Stylo Curiae et receptum elt, quod refcriptum vitio laborare cenlea-tur, fi, dum fe contingunt in primo , et fecundo gradu, fecundus fimpliciter exprelius fuilfet: Cum in eo, utpo-te primo, SanSiitas fua nunquam difpenfare intendat. In reliquis validum habetur Matrimonium, contraéium iu vim difpenfationis, in qua proximior gradus non eft exprefliis (modo non fit primus) etli litterae declaratoriae; quarum meminit Pius V., non fuerint "obtentae. 25. Si duo intercedant impedimenta, quorum pullulata lit difpenfatio, led fe-paratim, ac diverfo tempore: utraque difpenfatio. erit fubreptitia : eoquod u-traque difpenfatio fuerit obtenta, ac fi unum duntaxat impedimentum fubellet; cum tamen duplex iubeifet. Duo autem impedimenta fimul occurrentia fortius ligant, et difficiliusdilfolvuntur. 26. In Cognatione fpirituali oportet et radicem exponere. Si enim fubefi Filiatio, feu quod Oratorum unus ab altero fit ex S. Fonte levatus, fubreptitia cenfetur difpenfatio, fi tantumCom-pateruitas fuiffet expreila; eoquod impedimentum ex filiatione procedens fit aliud, quam proveniens ex Compater* »itate: multoque difficilius in illo» quam in hoc dilpenfetur. 27. Si inter Confanquineos, affinesque, vel etiam conjunótos (pirituali cognatione copula intercellerit, ea necef-iario erit exprimenda i alias ea omilla , difpenlatio cenfetur iubreptitia; idque etiam fibi locum vindicat, quamvis copula praedi&a poit litteras diipeniatio-nis obtentas, led nondum a Delegato executioni mandatas, habita fuerit. Eo ergo calii opus eft litteris in forma perinde valere, priusquam ad.executio-nem priorum litterarum Delegatus procedere queat. 28- Quum oporteat preces in caufa , ex qua petitur difpenfatio, veritate niti, praeltat, frequentiores formulas, pro quibus in Itylo Curiae difpenfatio-»es concedi folent, exhibere. Hinc enim illae caulae a variis Congregationibus peculiaribus formulis funt inftruótae, quia non aliae praeter probatas, nec a-lio tenore, quam fub'concepta formula, a Curia Romana admitti folent. 29. Harum prima, ob 'quam concedi difpenfatio praefertim in gradibus remotioribus Confanquinitatis, affinitatisque eonfuevit, eit ob angufiiam loci. Exprimitur haec caufa fub hac formula: Quod, cum dici a Oratrix in dicio lo-co, propter illius angufiiam, virumfi-bi non confanquineum, vel affinem Cap. 4. De Cauf. Djfpenf. — < 320 ) — paris conditionis, cui nubere possit » invenire nequeat, cupiunt etc. Si fflit confanquinei in gradibus proximioribus» v. g. fecundo, et tertio, liiperior formula non lufficit, fed tunc poft verba: invenire nequeat, fequens claufula addenda eft: Et, fi extra diSlum locum nubere cogeretur, dos, quam ipfa habet, non effent competens, neque /uffici ens, ut cum ea virum- cui juxta flatus fui conditionem nubere pojfit, invenire valeret. 30. Altera cauta dicitur ob incompetentiam dotis, quae hac formula exponenda elt; Qiiod, cum dicta Oratrix dotem habeat minus competentem, juxta flatus fui conditionem, cum qua virum fibi non confanquineum, vel affinem paris conditionis, cui nubere pojfit, invenire nequeat; -et difltus Orator illam cum minus competente dote, uxorem ducere intendat, cupiunt etc* ' Interdum polt illa verba: uxorem du- j cere illa claufola adjicitur: Illmsque j dotem, usque ad quantitatem, Jecutt- 1 dum dictae Oratricis qualitatem, coni' I petenter augere intendat. Unde audit I haec caufa fic expretla : Propter doteM > cum augmento. Et requiritur hoc aug- i1 mentum, ut obtineatur difpenfatio id 8 gradibus proximioribus; puta in fecun- e do, et tertio tantum : etiamfi hujus- n modi modi gradus duplicentur ex diverfis Iti» picibus. Subinde imitulatur haec caula,-fro indotata, quando Oratrix dicitur indotata; et dicitur, quod Orator eam fic indotatam ducere; ac usque ad quantitatem, fecundum diSlae Oratricis qualitatem ex integro dotare intendat. Non tamen poterit Comminati us vigore litterarum cum caulis fic ex-li rei fis difpenlare, nifi prius reipia Oratrix ex integro dotetur, fi fit pro indo-tata; vel dos augeatur, fi fuerit propter dotem cum augmento. Solet enim in litteris fubjici : Et poftquam di- Slae Oratricis dos competenter aucla-fuerit: vel in cavila pro indotata: Poß-'luarn dicta Oratrix ex integro dotata fuerit, ut praefertur. 31. Tertia caula elt pro Oratrice exedente 24 aetatis annum. Haec eo te-hore proponitur, quod didta Oratrix , figefimum quartum annum, et ultra hae aetatis agens, haSlenus virum Paris conditionis, cui nubere poffit, ,lon inveniat, cupiunt etc. Haec paf-jitn admittitur pro difpenfatione in qui-“Uscunque ; nec tamen fuflicit iuper ali-'tbo ex proximioribus, nimirum lecun-'•n, vel primo : In reliquis eo ma-admittitur, quo magis tempus ,eIHuxit ab aetate Oratricis ad contra-endiim Matrimonium. Non tamen ad- ^«n-Efrin Esci, 1\ li, X —(322)~ mittitur in vidua muliere, quae ad fecundas nuptias transire velit. 32. Quarta caufa vulgo pro Belgis exprimitur his verbis: Quod, cum diSi Oratores orthodoxae fidei Cultores exi-fiant: ac Beo dante, fub obedientifl S. Ii. E. vivere, et mori intendant, et in illis partibus, in quibus multi haeretici funt, non pojjunt animos fin- ' gulorum explorare, et, qui Catholicam religionem vere profitentur, in-terno]cere: ac propterea, ne contingat eos cum haereticis Matrimonium contrahere, cupiunt etc. 33. Si inter Čonfantjuineos intercef-fit copula, vel familiarior converlatio , fupplica eo tenore concipi folet. Exponunt N. et N. ~ quod ipfis alias /cientibus, fe tertio Confanquinitatis gradu invicem effe conjunSlos, Orator praedictus, non quidem peccandi data opera, ut crimine admiffo, haec caufa foret, S. V. et Sedem Jpofioli-cam ad mifericordiam, et gratiam erga ipf os faciliores reddendi; fed fo-lum vefana libidine vifitus. Oratricem cognovit. Cum autem P. S., nifi Ma-trimonium inter diSlos Oratores contrahatur, difita mulier diffamata, et inupta remaneret, graviaque fcandala exinde poffent veri/militer oriri, c°r piunt etc. Hinc ex ufitato ftylo in litteris fubjicitur cautela : Et recepto ab iis (Oratoribus) juramento, quod fub fpe facilius habendae difpenfationis inceflum hunc non commiferint. 34. Pro difpenfatione fu per voto ca-ftitatis caufa tblet hac formula exprimi: quod Orator ( poftquam ferio occafio-nes peccandi vitavit; jejunia? aliasque ca(ligationes, et mortificationes ex praefcripto pii, ac dofti Confelfarii adhibuit) ita flimulis carnis agitetur, ut continentiam f-ervare pojfe non fper et; ac propter e a Matrimonium contrahere defideret. Referi bit Papa : Ut fi ei(Com-milfario) de praediSiis conflet, votum praedifltum Oratori ad hoc, ut Ma-tripionium fernei duntaxat legitime contrai! ere poflit, in frequentiam Confef-fionisSacramentalis peccatorum fuo-rim, fingulis fcilicet menfibus femel, vel quoties tibi videbitur, ac in alia poenitentiae opera per te injungenda, inter quae fini etiam aliqua, quae \ quotidie facere teneatur, ad eum finem, ut ea adimplens meminijfe fem-per poflit obligationis, qua hujusmodi voto adftringebatur, prout fecundum Deum ipfius animae falut expedire judicaveris, fecumque dejuver ditium votum, difpenj'ando, ditta auctoritate commutes. Subjicitur claufu-ia; quod, fi ditius Orator mulieri, cuni qua contrahet, confumato Matrimonio fupervixerit, maneat poji ea caelebs i et eodem voto ut prius, ob-ligatus. Reliquis leni us harum formula' rum ex illis, qui peritiores funt ftyli Curiae, elt addifcendus. Cap g. 35. Superfuut formulae fuper Matri* De Di- monio cum impedimento dirimente con* 'wOoiì; traéto. Et quidem neceflario exprimen* tra a." dum eft in fupplica, fi fcienter cumim* Matr. pedimento fuerit contraóhim, quia haec fcieutia difficiliorem reddit difpenfatio* TriH. feil. nem. Juxta Tridentinum Decretum /i* 24-.dt-; quis intra gradus prohibitos scienter Matr. Matrimonium contrahere praejumpfe- cap. s. rit, feparetur, et Jpe care'at difpen-fationis confequendae. 36. Si iuluper Matrimonium con fumatum fuerit, id multo magis fpecifice supr. exprimendum eft. Ait Tridentina Sy* nodus : Id que in eo multo magis lO' cum habet, qui non tantum contrahe' re, fed etiam fcienter confumare au-Jus fuerit. 37. Si Matrimonium quidem per ignorantiam impedimenti contračfum fueriu Ilu‘ fed omiffis folemiiitatibus praefcriptis ; v. g. iieglečtis denuntiationibus; perinde habetur, ac fi fcienter contraxillet* Non enim dignus efi, inquit S. Synodus, qui Ecclefiae benignitatem facit1 experiatur, cujus Jalubria praecepta temere contempfit. Et vero lì de licem tia Ordinarii praeviae proclamationes . — ( 32S ) ' — fint omiiraei nihilominus et id juxta ftylum Curiae e It exprimendum. I 38. Juxta ftylum Curiae fi Matrimonium ignoranter contraétum, ante de-teétum impedimentum conlumatum fuerit» oportet eam coniumationem exprimere. Si» detesto impedimento» in ufu Matrimonii perftiterint, multo magis fpecifice id exponendum efr. Cau-fa ordinaria difpenlationis fuper Matrimonio cum impedimento dirimente contracto iblet hac formula exhiberi : Cum autem, fi divortium inter eos fuerit-, gravia exinde fcandala po/Jint verifi-militer oriri. 3p. Declaravit Paulus IV.» hanc fo-lam caufam praetenfi fcandali haud fuf-ticere pro impetranda difpenfatione cum eis, qui feien ter Matrimonium contraxerunt» et confumarunt cum impedimento in fecundo Confanquinitatis, aut affinitatis gradu. Abfohitiones■> inquit, tfc Bifpenfationes hujusmodi ex pro-textu praediSto (imminentis fcandali) ztiamfi proles ex Matrimonio fic contrailo fubfecuta fuerit, nullatenus, fed folum ex caufa urgentijfima pro bono publico, et a jure confiderata , per nos tantum, et non alium approbanda concedemus, et quod difpen-fationes ex alia caufa noftris temporibus exulabunt etc. 6ap. 6. DeDi-fpertf. in form. Paul, 40. Apparente jufta caufa refcribit Papa, ut Matrimonium inter fe de novo publice, fervuta forma Concilii Tri-dentini contrahere, illud que in facie Ecclefiae folemnifare, et in eo poflmo-dum remanere libere, et licite valeant. Quid clarius ? Oportet Matrimonium, quod hočtenus nullum propter impedimentum dirimens fuit, de utriusque partis libero, et exprelio confenfu renovari , et quidem fervata forma Concilii Tridentini publice (blemnifari, quia agitur de difpenfatione impedimenti haud occulti pro utroque foro. 41. Interdum in Curia Romana expediuntur difpenfationes in forma pauperum. Hanc qualitatem oportet utriusque partis elfe; unde his verbis exprimitur, qui pauperes, et miferabiles exifiunt, et ex labore, et induftriafua tantum vivunt. 42. Probatur haec egeftas plerumque fceftimonio Parochi. Inde illa alicubi formula teftimonii fupereft. Ego infra feri-ptus ReStor Parochialis Ecclefiae loci N. fub diflriclu Diaeccfis A7, fido , et tefiificor N. et N. fubditos praefatae Parochialis Ecclefiae effe orthodoxae Romanae fidei cultores; verum adeo pauperes, ut de fuis labore, et indu-ftria tantum vivant. In cujus fidem fub-fcripfi hic - tnenfis - anni. 43. Atteftatio haec non eft iniita forma expedienda , nifi ejus contenta nitantur j veritate. Et quidem hanc qualitatem , ' id eft » tantam paupertatem Oratorum oportet elfe tum tempore fupplicationis, tum tempore executionis. 44. Solent hae difpenfationes in forma pauperum expedire ob praevium incertum, aut ejus vehementem fufpi-cionem , ne ob copulam jam inter eos quovis modo fubiequutam, aut illius fufpicionem ortam, contingat eos cum animarum lalute, et cum gravi fcanda-lo in fimili copula, aut ejus fufpicione perleverare, ipfaqueOratrix infamata, I et innupta «manere cogatur. Oportet ergo Confanquinitatis, vel affinitatis gradus diferte exprimere. 4V Refcribit Papa, ut Delegatus Oratores feparet, idque fi ve agatur de Matrimonio contralto , live de Matrimonio contrahendo. Juxta declarationem Pauli V. Ii durante hac indičta fepara-tione, aut ante obtentum Decretum difpenfationis Oratores fe rurfus cognoverint , de novo recurrendum eftad Sedem Apoftolicam pro. litteris : proinde valere. 46. Tum praecipitur Commidario, Ut Oratoribus poenitentiam publicam imponat. Eam illis poenitentiam publicam imponas, quae alios deterreat a fimi-libus committendis. Sat vulgaris eft ff ap. 7. DeDi-fpenf. Pocuit. ufus» quod alicubi Oratores, dum Mif-fa folemnis decantatur in Ecclefia Paro-chiali, in fuis manibus tenere debeant candelam accenfam. His fubditur. Ut operam fuam fabricae, vel in aliud fervitium alicujus Ecclefiae, vel pii loci, tribus faltem menfibus, conferat Orator. Hinc oportet tum publicam poenitentiam , tum indiótam operam ab ip-fis (nam redimi nequit) effe completam, ut Commiffarius ad promulgationem difpenfationis procedere poffit. Tuni demum, ait Pontifex, fi tibi expediens videbitur, quod difpenfatio hujusino-di fit eis concedenda-, nec fcandalum fit ex eo oriturum etc. • 47. Hodierno ftylo difpenfationes Poe-nitentiariae a difpenfationibus Datariae, quae utrumque forum fpeftant, diftin-quuntur. Quippe difpenfationes Poeni-tentiariae reftringuntur ad tam occultum impedimentum , ut veriiimiliter nulli hominum innotefcere queat. 48. Speétat haec difpenfatio folum forum confcientiae , ita, ut hujusmodi difpenfatio, et abfolutio in foro judiciario ffive per Superiorem ex officio, vel a quocurque alio caufa fufcita-ta fuerit) nullatenus fujfragetur. 49. Inde in referipto praecipitur Con-feifario, ut pmcul a fide tertium, alia-rumque judicialium probationum folem-nitate, veritatem precum caute, et di- T- ( 329 ) — fcrete exploret : Si ita effe per diligentem Oratoris examinationem ; ac poji monita, et confilia opportuna, utpo-te fecreta, illi praejiita, inveneris» Sed quid, fi aliunde Delegato fallitas precum innotuerit'? Abiit, quod difpen-lare pollit, quia in propriam conlcien-tiam peccaret, quod alienis peccatis communicaret. 50. His additur: Audita prius Oratricis facramentali Confezione, eandem hac vice in forma Ecclefiae confueta, et injuncta eipoenitentia ahfolvas. Ve-tus hinc dubium folutum eft, quod nonnulli fufcitarunt, an difpenfationem facramentalis Confeffio praecedere deberet P S i. En reliquam claufulam ! Dummodo impedimentum ex praemißis proveniens fit occultum. Impedimentum occultum dicitur hoc loco, quod publice non confiat, nec facile Gonfiare poteft, ut nullum periculum fit, quod in foro externo detegatur. ( 52. Quid amplius? Et feparatio inter latorem, et diElam mulierem fieri non pofjit Absque fcandalo; ex coha-bitatione vero de incontinentia probabiliter timendum effe tibi vifum fuerit, aliudque canonicum non obftet impedimentum. Haec periodi maxime libi cohaerent ad inltruendum Confeflarinm, — ( 3?o ) — ut non difpenfet, nifi praemiffa verifi-centur. ^3. Hinc fequitur: Cum eodem latore, et diSta muliere de nullit ate pr ae-diSti confenjus certiorata ,J'ed ita caute, ut latoris delicium nusquam detegatur, Matrimonium cum eadem, et uter que inter fe de novo, fecrete ad evitanda fcandala, praemißs non ob-flantibus, contrahere, et poflmodum in .eo remanere licite valeant, misericorditer difpenf zs. Ecce ! o portet utramque partem notie impedimentum 5 ut de novo confenfum fibi invicem prae-ftent, fed praeteritis Tridentini Decreti folemnitatihus fecreto, quia de impedimento occulto, et pro foro con-fcientiae relaxando agitur. {4. Haec enim eft claufula : In foro confcientiae, et in ipfo aStu Confeflio-nis tantum , et non aliter, neque ullo modo; ita-, quod hujusmodi abfolutio et difpenfatio in foro judiciario nullatenus fuffragetur. Nullis fuper his adhibitis teftibus, aut litteris datis, feu proceflibus confeStis ut nullus probationi locus fit. Pr a efentibus litteris referi pti laniatis, ut nullum (uperfit di-fpenfationis externum veftigium ,• quas Jub paena excommunicationis latae Jen-tentiae laniare tenearis, ita, ut nullum illarum exemplum extet, neque eas latori rejiituas ; quod fi refiitueris > — ( 331 > — nihil ipfi praefentes litterae pro foro externo fuffr agentur. U- Reliquum ert9 quod plerumque cap. r. fpeéiet ad officium Parochi, -ut et jpfe confuetas formulas recentiorum difpeu- cire.'dilationum ex alie perfpedtas habeat, et fpem; de claufulis romanorum illorum Referi-ptorum, fi, et quantum opus elt, Pa-Tochianos fuos intimat, quia harum ignorantia tamipiae litterae periclitantur,tum alia incommoda fuhnafcuntur. 56. Caeterum confultiffimum elt, ut Parochus Parochianos fuos a frequentio-ribus difpenlatiouibus , quantum fieri poteft , dehortetur, quia, nifi gravi cauta fubnixae, periculo non vacant. Inquit S. Bernardus; Malum in corde s. Bern. conceperunt, opere tamen aufi non eP- 7- §• ’■ funt adimplere, nifi cum licentia. Con-I ceperunt dolorem, fed non peperunt iniquitatem, donec iniquo Papa prae- butffet ajfenfum conceptui------quod tamen SS. Pontificem feciffe, nequaquam crediderim nifi aut circumventum mendacio , aut importunitate vicium. * s 7. Erat olim reftriélior im pedimen-torum matrimonialium numerus, nam in ConcilioEpaonenfi, cujus etiamDecre-tum refert Synodus Turoneufis II., fta-tutum legitur, quod Matrimonii impedimenta ultra Confobrinos, feu ex no-ftro computu ad fecundum gradum non tnd. fern 25- C. 18. progrederentur. Refert Gratianus, c. 8. XXXF. q. 2. et 3. Spuriae Decretales pal-firn impedimenta haec usque ad gradum veteri computu feptimum exclufive» qui novo computo eft tertius inclufive, promulgarunt, c. 7. etpajfmibi. [11110-centius III. omnino impedimentum con-fanquinitatis, atque affinitatis ad quartum gradum juxta novum computum extendit: unde relative ad veterem di-fciplinam impedimenta non minuit, fed juxta eundem antiquum computum usque ad oétavum gradum inclufive auxit, ut fucceffii temporis illa frequentia di-fpenfationum fuccreverit. c. 8. de C°n-fanq. etJffinit. An autem, et quo jure frequentia ejusmodi difpenfationiim tolerari poteft? Ait S. Synodus Tridentina: Frequentius legem folvere, exemplo que potius-, quam certo perfonarunh rerum que deleBu petentibus indulgere, nihil aliud eft, quam unicuique ad leges transgrediendas aditum dare. An non prae interatis ejusmodi di-fpenfationibus confultior foret impedimentorum matrimonialium reduétio, et retlvictior difcretio ? ( 333 ) T I T V L V S XV. De Divortiis, et Secundis Nuptiis. C AP VT I. DeDivortio. 1. Divortium fumi tur dupliciter? nimirum primo ? idcjue frequentius pro diifolutione Matrimonii quoad vinculum, diciturque haec diifolutio proprie divortium. Secundo accipitur pro ieparatio-ne con jugum quoad thorum, et cohabita tionem , durante interim adhuc Matrimonii vinculo , haecque feparatio conjugum improprie divortium appellatur. 2. Superfiint novo jure paffim horum divortiorum exempla, et judicia: id e-nim cautum in reliquis eft, ne, obtentu impedimenti dirimentis, propria au-ftoritate divortia attententur. Refcri-pfit Alexander IV. Ambianenfi Epifco-po : Quod fi etiam parentela ejfet publica , et notoria, absque judicio Ec-clefiae ab ea feparari non potuit. Ref. c. 3. de Divori. 3. Expunètis caufis civilibus veterum divortiorum, declaravit Innocentius 111. conjugii , quod eft in infidelitate contradum , divortium impune elle, ti con jux infidelis, utpote quae in infidelitate remanet, poft converlìonein ( 334 ) — parti fideli cohabitare renuat, ant etiamfi conlentiat» non tamen illi absque contumelia Creatoris, vel ut eandem ad peccatum pertrahat mortale, cohabitare velit, c. 8. ibi. 4. In ultimis ergo cafibus his fieri pote It divortium non tantum quoad tho-rum, et menfam, fed etiam quoad conjugii vinculum , prout bene Pontifex probat ex Apertolo, qui fic ad Corin-i.Gof.c.?. thios i cri bit: ^nodfi infidelis dijcedit, difcedat : non enim fervituti JubjeSlus eß frater, aut foror. Per haec verba Apoftolus infideli converlb, vel i piam 1 ,>eo difpenlante vinculi dilTolutionem concedit, vel nihil concedit, quod cae-teris fidelibus non conveniat, cum fideles omnes ob varias cautas a conjugibus fuis fi ve ad tempus, live in perpetuum quoad thorum feparari poliunt. Sunt tamen, qui S. Apertoli locum putant eile rertringendumad fimplex divortium thori, illaefo vinculo conjugali. Ita i 11 nutis legum eccleliafticarum Mr. de He-LoixEcci. ricourt. Oblervat Auétor : Cette maxi* in im.p, me Uree d’une decretai du Pape Inno* S3, m hu. cent' ///. ne doit uoìn ètre fuive. Le * Pape Pa mal a propos fondée Jur un p affa ge de V Epitre premiere du S. Paul aux Corinthiens, qu’il n’a pas ent en du -----S. Paul n’tj auSìoriJdnt untre ch oj e, que la feparation du Corps du — ( 33f ) —• conjoint fidele d'avec le c on j o ititi qui ! veut demetirer dans l'infidelité. Si leges civiles attendimus5 non tantum Matrimonium ratum diffolvitur per Profellionem religiolam, fed etiam confumatum. Novell. 23. c. 40. Quam legem non obfcure indicat S. Gregorius lib. 9. Epilt 39. eamque tanquam legi divinae haud confonam rejicit. In Occidente id genus divortii ad flatum Matrimonii rati reflringere placuit. Nam et Matrimonium confumatum cauta religionis divellere alienum a rationibus Evangelii videbatur, c. 19. et 21. XXFII. q. 2. 6. AitB. Auguftinus: Una fola caufa effe f off et 1 quod te id, quod vovifii, non folum non hortaremur 9 verum etiam prohiberemus implere , fi forte tua conjux hoc tecurn fufcipere animi, feu carnis infirmitate recufaret. Nam et vovenda talia non funt a conjugatis, nifi ex confenfu, et voluntate communi : et fi praepropre faStum fuerit, magis eft corrigenda temeritas, quam perfolvenda prornifiio. Refert, c. 6. XXXIII. q. v 7. jure Decretalium frequentiora hu-jus argumenti recurrunt exempla. Juxta Decretum Alexandri III. nullus conjugatorum eft ad (aeros Ordines promovendus , nifi ab uxore, continentiam Profitente, fuerit abfolutus. c. 5. Si ma- ritus invita uxore intravitMonafteriuni) ad eam redire compellitur, ut tamen aliam, ea defunčta, accipere non poilit. c. 3. Maritus nec ex conlenfu uxoris elt ordinandus, nifi et ipfa continentiam profella fuerit, c. 6. Si uxor de incontinentia non periclitatur, tolerari po-teft , quod ipfa in laeculo remaneat, conjuge ad religionem tranfeunte. c. 4. et paffini de Conv. Conjug. 8. Inde in difciplina occidentalis Ec* clefiae fupereft plenum divortium Matrimonii rati. Ait Nicolaus I: Deus enim, et non homo jeparat, quanto divini amoris intuita ex confenfu utriusque conjugis Matri monia d ifjblv untur-Sub-dit Gratianus exemplaSanéìorum, quorum auéloritate patet, quod conjuges ante confumationem Matrimonii, irre-quifito confenfu fuarum uxorum continentiam valeant proiiteri. Grat, ad c. 26. XVII. q. 2. 9. Ecce hinc argumenta novi juris! Conjuges polt contradas nuptias bime-ftri difpenfantur a debito conjugali, fi ad religionem alteruter tranlire velit, c. 7. Profelfione religiofa Matrimonium ratum ita folvitur, ut remanendi parti fit integrum ad alias nuptias convolare. c. 2. de Conv. Conjug. Sacri tamen Ordines nec Matrimonium ratum dii-folvunt. Extrav- jfoann. 22. cap. un. de Vot. 10. Quid 10. Quid clarius Decreto Concilii Tridenti ni ? Siquis, inquit, dixerit Matrimonium ratumy non confumatum, per folemnem religionis profeßionem alterius conjugum non dirimi, anathema fit. 11. Quantum ad caufam adulterii ex fe utenti a S. Auguliini difficillima eft quaellio. In Orientali Eccletia locus eft abtbluto divortio: in OccidentaliEccle-fia divortium ad fec ellum cohabita donis illaelb vinculo conjugii reftringere placuit. Inter reliquas auédoritates, quas exhibet Gratianus - pronuntiat Concilium Milevitanum : Placuit, ut fecundum Evangeličani, et Apoftolicam difcipli-nam, neque dimijfus ab uxore, neque dimiffa a marito adulterii caula, alteri conjungantur fed ita maneant, aut fibi reconcilientur. Quod fi contempfe-rint, ad poenitentiam redigantur. Ref. c. v XXXIL q. 7. 12. Concilium Tridentinum, ut di-fciplinam Orientalem intaólam relinqueret, Decretum eo moderamine edidit : Siquis dixerit Ecclefiam errare, cum docuit, et docet, juxta Evangeličani, et Apoftolicam doSlrinam, propter adulterium alterius conjugumMa-trimonii vinculum non poße diß'olvi, et utrumque , vel etiam innocentem, qui caufam adulterio non dedit, non ran-EfVen 9. F.ccl. P. II. V Trid. fefi". 24 defacr. Matr. can. 6, Trid. can. 7. ibi. Cap. 2. De Di-vort. quo ad dior. po [fé, altero conjuge vivente, aliud1 Matrimonium contrahere » maechari-que eum, qui, dimiJJ'a adultera, aliavi duxerit, et eam, quae dimijfo adultero alii nupferit ; anathema fit. 13. [11 ui‘u Occidentalis Ecclefiae inde adulterium ex parte tum viri, tum mulieris cautam praebet divortii ad fe-parationem thori, cohabitationisque-inquit S. Auguftinus : Licite itaque du mittitur uxor ob caufam fornicationis; fed manet vinculum prioris, propter quod fit reus ad ulterii, qui dimijjatii duxerit etiam ob caufam fornicationis. 14. Et vero adulteram oportet dimitti , ut poenitentiam agat. Illa enim? quae adulterii rea tenetur, in confor-1 tio retineri non debet, nifi polì: pera-1 čtampoenitentiam. Juxta Poenitentiale Theodori Cantuarienfis: Siquis uxor evi fuam fcit adulteram, et non vult dimittere eam, fed in Matrimonio habere, tribus annis, velut patronus a-lienae turpitudinis, poeniteat, et quam-diu illa poenitet, abftineat Je ab illa-c. 6. et pafiim. XXXII. q. 1. 15. Caufa adulterii ex luo genere per* petua elt, ut marito abhinc integrum fit, adultera inconiulta, invitaque vel ad religiofam vitam transire; vel fa' eros Ordines fufeipere : ut novi juris exemplis conflat, c. 17. et 16. de Con* verf. Conjug 16. Si conjux perfiflit in faeculo, commendatur ei cùaritas» ut adulteram aéta poenitentia recipiat, exemplo Chri-fti, qui adulteram nequaquam a fe repulit. Juxta S. Auguftiuum : quis non intelligat, debere ignofcere maritum, quod videt ignovijfe Dominum amborum. Refert, c. 7. et 8. XXXII. q. 1. 17. Hoc exemplo lupereft novo jur6 Decretum Concilii Arelatenfis : Quod fi mulier dimijjd egerit poenitentiam , et voluerit, acta poenitentia, ad virum fuum reverti, debet, utpote cauta honeflatis, et charitatis, fed non faeve recipere peccatricem. Supereft c. 3. de Adult. 1«. Reliquum eft marito, ut adulteram et privata aučtoritate, per modum reconciliationis, recipere pollit, nifi fcandalum (v.g. quia crimen publicum, et poenitentia occulta eft) obfiftat* Quippe quisque liberam habet facultatem juri luo renuntiandi. Arg. c. 9. de Crim. Falf. 19. Quid, fi uterque in eodem luto haeret? Ait S. Auguftinus: Nihil iniquius, quam fornicationis caufa dimittere uxorem, fi etipfe convincatur fornicari. Refert, c. 1. XXXII. q. 6. Inde referipfit novo jure Alexand. III, : Cum paria crimina compenfatione mu* Tritt. De faer. Matr. cau. 5. Ibi. c. g. tua dzleantur, vir fornicationis obtentu fuae uxoris nequit confortimi declinare, c. 4. de Divori. 20. Divortium thori, et menfae non tantum ob fornicationem carnalem, fed et fpiritualem, fi fcilicet alter conju-gum in haerefin, aut Apoftafiam labatur, juftum eft. Olim nonnullis perfua-lum fuit, ob haerefin vinculum Matrimonii abrumpi ; fed cultiore crifi placuit et eam cau la m ad divortium thori et cohabitationis refi:tingere, c. 6. et 7. d. t. si. Recepto hoc dogmate pronuntiat Concilium Tridentinum : Si quis dixerit propter haerefin, Apoftafiam, , moleftam co habitationem, aut affecta- ' tam abfentiam a conjuge pojfe diffolvi Matrimonii vinculum ; anathema fit. ss. Superfunt et aliae caulae hujusmodi divortii. Hinc Concilium decernit : Si quis dixerit, Ecclefiam errare, cum ob multas caufas feparationem inter conjuges, quoad thorum, feu quoad cohabitationem ad certum, incertum' ve tempus fieri poffe decernit, anathe' ma fit. 33. Quid vero aequius, quam ut et hae caufae graviffimae lit. En monitum j S. Auguftini : Si uxorem quis habeat 1 fler ihm, vel difformem corpore, five ( debilem membris, vel caecam, vel fur-dam, vel claudam, vel fiquid aliud’ 1 — ( 341 ) — ßve morbis, et doloribus, languori-busque confeSlam, et quidquid ( excepta fornicatione) cogitari poteft vehementer horribile, pro fide, et foci-etate fufiineat. Refert, c. ig. XXXII. q. f. 24. Refcripfit Alexander III., nec lepram fupervenientem juftam caufam praebere divortii. Firi uxores, et u-xores viros, qui leprae morbum incurrunt, fequantur, et eis conjugali effeStione miniftrent. Refert, c. 1. de Conjug. Leprof. 2f. Quum confultus eflet Pontifex, utrum mulier pro latrocinio, aut quo-j libet alio crimine a viro feparari poffit? 1 Decidit, feparationi tunc locum effe, fi conjugem fuam ad maleficium traxerit; ita tamen, quod alii, vivente marito, nubere non licebit; quia licet feparentur, tamen femper conjuges erunt. Ita habetur c. 2. de Divori. 26. Quid defaevitia conjugis ? Sivero tanta fit viri faevitia, ut mulieri trepidanti non pofiit fufficiens fecuritas provideri, non folum non debet refti-tui ; fed ab eo potius removeri: aut audio periculo in loco tuto cultodiri, ubi vir, vel Parentes ejus mulieri nullam pojfint violentiam inferre. Refert. c* 8. de Reftit. Spol. . 27. Hae tamen caufae divortii non-bifì ex fuo genere temporales funt; — c 342 ) — utpote quousque malum, vel incommO' dum, quod ex mutua cohabitatione, aut confortio maritali timetur, ceffet. Jlioquin /ufficienti, fi fieri poteft, Jecur itate provifa, profefilo videtur conjux viro reftitumda, quia fecuri-tate hac praefiita, fuhlatdquepericulo» cejfat caufa feparationis, deciditur, c, 13. ibi. 28. Reliquis argumentis reprimuntur divortia propria auóloritate attentata. Concilium Agathenfe damnat viros, qui conjuges luas dimittunt, ante- j quam apud Epileopos comprovinciales 1 caufas dididii dixerint. Gratianus De- I cretum perperam Concilio Carthaginen-fi inferipfit. c. i. XXXIII. q. 2. et ibi Corr. Rom. 29. Inquit Concilium Milevitanum •' Placuit, ut fecundum Evangelium, et fip oft oticam difciplinam neque dimiffus ab uxore, neque dimijfa a marito, ab teri conjungantur, /edita maneant 1 aut fibi reconcilientur. Quod fi con' tempferint, ad poenitentiam redigali' tur. Supereft c. XXXII. q. 7. 30. Omnes caulae, quae vinculufl1 Matrimonii fpeftant, pro utroque for? ecclefiaftico tribunali a multis Princi; pibus reliòtae funt, refervatis tribunali iis, quae dotem, aliasque res aut re-ftitutiones temporales afficiunt: quamquam Principum alii ea fibi rurfus vio- dicaverint, quae auétoikati fuae propria funt. 31. His conformiter intelligeudum eft, quod pronuntiat Concilium Triden-tinum: Siquis dixerit, matrimoniales caufas non fpeStare ad judices eccle-fiajlicos, anathema fit. 32. Recentioribus itaque faeculis di-Verfisconcordatis inter utramque potefta-tem moderamen plus, minusque placuit. In Belgio iblius judicis ecclefiaftici eft cognitio , etfi quaeftio faederis matrimonialis inciderit coram judice faeculari. De alimentis, dote, donationeque propter nuptias non cognofcit judex eccle-fiafticus, nifi iucidenter duutaxat. 33. Difloluto vinculo conjugii fecundis nuptiis locus eft. Ait enim Apofto-lus: Mulier alligata efi legi, quanto tempore vir ejus vivit; quod fi dormierit fomno mortis vir ejus, Uberata efi, cui vult, nubat, tantum in Domino. 34. Quis inde dubitet, ex feilten ti a S. Apoftoli iterata conjugia et in lege Evangelica crimine vacare. Inde alibi S. Paulus inquit: Volo ergo juniores viduas nubere, filios procreare, ma-tresfamilias effe, nullam occafionem dare adverfario maledicti gratia. 35. Et quidem non tantum fecundae, fed et tertiae, et ulteriores nuptiae a S, Apoftolo excufanfur. Ait S. Augufti- Triil. de Sacr. Matr. can. 12, Cap. 3. De fecund. Nupt. I. Cor. 7. I. Ti-moth.c. 5. S. Aug. rie bon. vid. c. nus : Und s nec uUas debeo damnare nuptias, nec eis verecundiam numero-fitatis inferre. S. Auguftino conferì tic S. Hieronymus : Ego, inquit, etiam nunc libera voce proclamo, non damnari in Ecclefia bigamiam, immo nec trigamiam; et ita licere quinto, et fexto, et ultra, quomodo et fecundo marito nubere. Refert, c. n. et 13. XXXI. q. i. 36. Secundaenuptiae funt quidem minus , atque inferius honoratae, non tamen improbandae, licet iis praeferatur viduitas. Ex fententia S. Auguftini : Quapropter hoc primum oportet, ut noveris, bono, quod elegifti, non damnari fecundas nuptias, fed inferius honorari. Nam ficut bonum virginitatis, quod elegit filia tua, non damnat unas nupti is tuas; finec viduitas tua cujusquam fecundas.----Nec ita extollas bonum tuum, ut, quod malum non eft, tanquam malum calu-mnieris alienumfed tanto magis gaude de bono tuo, quanto magis vides, non tantum illo devitari mala, fed quaedam bona etiam fperari. 37. In Orientali Ecclefia placuit iterata connubia propterfufpicionem incontinentiae quadam poenitentia perftrin-gere. Juxta Decretum Concilii Neocae-farienfis: Qui frequenter uxores ducunt, et de his, quae faepius nubunt, templis quidem poenitentiae his mani-feftum confiitutum eft, fed converfatio, et fides eorum tempus abbreviat. Ref. c. 8. XXXI. q. i. 38» Rabentibus faeculis in Oriente fuccrevit et imperii odium in frequentiere s nuptias. Hac enim occafioneLeo lapiens tertias, quartasque nuptias pro-fcripfit. Recidit in imperatorem invidia» aut cenfura, quod ipfe quartas nuptias contraxiHet. tn Concilio Florentino et ipfi Graeci, aeque ac Latini quasque ulteriores nuptias ab .omni vitio ex-cufare maluerunt. 39. In Occidente novo jure infamiam, aliasque paenas civiles abolere placuit, quas vetus jus civile viduis inicripfit » quae intra annum ludius nubunt. Ait , Urbanus III., et Innocentius : quia per licentiam, et auctoritatem Apofiolicam ejus infamia aboletur. Refert, c. 4. et de fec. Nupt. 40. Expundlis paenis civilibus viduarum , quae intra annum ludius nubunt, cenfent tamen fupereffe et hodie illis legibus jultum locum, quae pro favore prolium ex priore conjugio feriptae funt : utpote quod vidua, contradlis fecundis nuptiis, excidat tutela liberorum, amittat ufumfrudtum fibi a priore eonjuge relidtum, et donationes primi mariti hujus liberis reddere teneatur. L. 3. C. de fec. Nupt. Nov. Leon, Cone. Cam. Tit. 15. c. z. 41. Videtur et fuperelTe quaedam cenfurae fpecies, quod fecundae nuptiae benediétione lacra, utpote illa, quae fpeófat appreeationem faecunditatis, multetur. Refcripfit Alexander llt., Sacerdotem ab officio, et benefìcio effe füfpenfum, qui fecundas nuptias bene-diótione illa donavit, c. j. de fecund. Nupt. 42. Inter haec argumenta Lucius III. univerfis Chriftianis in Captivitate Saracenorum pofitis declaravit, fecundis nuptiis haud locum effe, nili per certum nuntium de morte prioris conjugis con-ftiterit. c. 2. de fecund. Nupt. Enimvero ait Clemens III. : Quantocunque annorum fpatio ita dereliétae, viventibus viris fuis remaneant i non poffunt ad aliorum confortium per novas nuptias convolare------donec certum nuntium recipiant de morte priorum virorum. Refert, c. 19- de Sponf. £43. Praecipiunt recentiora decreta, ut contrahentes tum primas, tum fecundas nuptias, fe ad dignam perceptionem tanti Sacramenti praeparent fu-fceptis poenitentiae, et Eucharifiiae SS. Myfteriis. Quid aequius? En Concilii Cameracenfis de Ann. Decretum: Matrimonium res facra eft, fancta, et arcta conjunctione divinitus infiituta, cum nondum inter homines peccatum natum efjet. Quare nec fujcipi, nec tradi, nifi fanSte, ac religiofe prae-miffis SS. Poemtentiae, et Euchariftiae Sacramentis, debet. Ait Concilium Me-diolanenfe III: Religiofam enim animi praeparationem) fufeeptis Poenitentiae, et Euchariftiae Sacramentis, requirit Matrimonii ratio, et fanSlitas. Quid difertius Conventus Melodunenfis de Anno i<79. Decreto. Fieri debent, inquit; nuptiarum benedictiones------nuben- tibus Sacramento Poenitentiae, et piis praemunitis precibus, juxta Concilii Turonenfis de Ann. if83» Decretum : Benedictionem autem nuptialem impuberibus, aliisque, nifi jejunis, et con-fefiisnon effe impertiendam fanemus. TIT VLVS. XVI. De Ecchfiis. C APVT i. Dt Templis, et eorum Ornatu, i. Exigit ordo dilciplinae, ut Sacramentis argumentum de Ecclefiis fubji-ciamus, quia Canones frequenter praecipiunt, ut, quantum fieri poteft, Sacramenta in Ecclefiis adminiftrentur. Juxta Decretum Concilii Mediolanen-fis II.: Ne Parochus ullo alio loco, quam in Ecclefia ipja, quaeSacramen- Conc. Medidl. Tit. 17. Conv. Melod. Tit. 15. Turon. Tit. 9. Cone. Medici. Tit. 1. Decr. 2g. torum proprius locus eft-> fponfos matrimonio jungat. 2. Ecclefia vox graeca eft, quae etymologia lui nominis conventum fidelium qonnotat. Vulgari ufu et locus, in quem fideles Sacrorum caufa conveniunt, Ecclefia dici confuevit. Ait S. s. Aug. Auguftinus: Ecclefia dicitur locus9 in Levi5/" W0 Ecclefia, utpote fidelium multitudo, congregatur. Nam Ecclefia homines fideles fiunt, de quibus dicitur* ut exhiberet fibi glorio fiam Ecclefiam. Hoc tamen vocari etiam ipfiam domum orationum, idem Jpoftolus tefiis eft, ubi ait: nunquid domos non habetis, an Ecclefiam Dei contemnitis P Et hoc quotidianus loquendi ufius obtinuit, ut in Ecclefiam confugere non dicatur, nifi qui ad locum ipfium, et parietes prodierit, quibus Ecclefiae Congregatio continetur, 3. Enim vero a templi nomine, quo locus gentilium Sacrorum exprimi videbatur, primi Chriftiani valde abhorruerunt. Inde Minucius Felix, Optatus Milevitanus, et S. Hieronymus, quos ßeiiarm. laudat Bellarminus, negarunt, Chriftia-Ue cult. nis effe templa. e.S4. b 3 4’ Abječto tam invifo nomine faepe veteres aequius tulerunt, pia illa loca domus orationis, et Oratoria dici. Saluberrimus enim eorum conventuum, quales quales dicerentur, ufus apparuit. — (,349 ) — tum ob reverentiam loci? tum ob exemplum comprecantium, tum ob uberiorem fruéìum communium orationum. Sic A-nomaeos, qui facra illa loca contemnebant freti? quod domi aeque orare pof-fent, S. Chryfoft. repreEt : Te, homo, s.chryf. inquit, decipis, et magno in errore ver- kom. 30. faris; nam etfipomi quoque detur orandi facultas, tamen fieri nonpotefl, ut domitam bene m-ores, quam in Ecclefia. 5. Ait S. Bafilius: Nobis periculum s. Bafii; efi male obiti mandati, fi loci rationem de neglexerimus, maxime, fi Sacerdotii c'• myfieria in locis profanis celebraverimus; propter ea, quod ea res indicium haberet contemptus in celebrante ; offendiculum quoque in fpeétatoribus, generaret. 6. Quum et hae domus orationis foli majellati cultus divini referventur, Chri- ftus Dominus juftum exemplum prae Joann. buit exinde abjiciendi, quidquid profa- c’ 2‘ num commercium redolere pollet, quia nefas eit, domum Dei facere domum negotiationis. '7. En Decretum Concilii Trullani : Cone. Quod, inquit, non oportet intra fan-clos ambitus cauponariam ojficinam , vel ciborum fpecies proponere, vel a-lias venditiones facere, fuam venerationem Ecclefiis fervant es. Salvator enim no ff er, et Deus, per fuam viv en- -di rationem nos inftituens, non facere — ( 3>'0 ) — domum Patris fui domum negotiationis jujfìt » qui etiam numulariorum mcnfas effudit, et eos, qui Jaerum commune faciunt, ejecit. 8. tituid uberius Decreto ConciliiLug-duneniis U.? Cejjent, inquit, in locis illis univerfitatum, et focietatum quarum libet faecularium Concilia, Conciones, et publica Parlamenta. Ceffent vana, et multo fortius faeda, et profana colloquia. Cejjent Confabulatio» nes quaelibet. Sint pofiremo quaecun-que alia, quae divinum poffunt turbare officium, aut oculos divinae ma-jeftatis offendere, ab ip fis pr or Jus extranea . ne, ubi peccatorum efi venia pojlulanda, ibi peccandi detur occa-fio, aut deprehendantur peccata committi. Ceß'ent in Ecclefiis, eurumque caemeteriis negotiationes, et praecipue nundinarum , ac fori cujus cunque tumultus. Refert, c. 2. de Immunit. Ec-clef. in 6. 9. Olim moris erat, quod quaedam fpeétacula in Ecclefia exhiberentur. Meminit harum, aliarumque corruptelarum Cone.Ba- Synodus Baüleenfis: Turpem, inquit» Dcrr*1'"21' Murn etiam abufum, in quibus darf osij.eä. frequentatum Eccleßis, quo certis anni celebritatibus nonnulli cum baculoi mitra, ac veftibus Pontificalibus more Epifcoporum benedicunt i alii, ut Reges, et Duces induti, qnodjeftumfu- — ( 3V ) — . tuorum, vel innocentum, feu puerorum, in quib usdam regionibus nuncupatur ; alii larvales, et theatrales jocos ; alii choreas, et tripudia marium, ac m ulierum facientes homines ad JpeSlacula, et cachinationes movent; alii commeß'aUones, et convivia praeparant: haec S. Synodusdetefians flatuit etc. 10. Superfuit Concilio Tridentino, quod a cultu Ia erarum imaginum alios , aliosque abufus, quos fuperftitio, aut turpis quaeitus injuria temporum invexerat, relecaret. Enim vero a pio , et difereto cultu SS. Imaginum reliquae corruptelae indiferetionis valde fecer-nendae funt. Commendat juitum ufum SS. Imaginum in Eccleliis S. Gregorius: s. Greg. Idcirco enim, ait, piSlura in Ecclefiis enift"‘IIQ, adhibetur, ut hi, qui litteras nefeiunt, faltem in parietibus videndo legant, quae legere in codicibus non valent. Tua ergo fraternitas et illas fervar e, et ab earum adoratu populum prohibere debuit; quatenus et litterarum nefeii haberent, unde fcientiam hifio-riae colligerent: et populus in picturae adoratione minime peccaret, 11. SS. Imagines fuo ufu fere fupra ufum SS. Librorum excellunt, inquit Synodus Nicaena It.: Leblio enim mi- nus nonnunquam recitatur in venera- ff c. bilibus templis; imaginalis vero for- — ( 3V2 ) — mutio v fff pere, mane, et meridie tari' qwm in eis ftabiiita, narrat nobis, et annuntiat veritatem gefiorum. TriDecr1"- I2' Juxta Tridentinum Decretum deinvoc." Mud diligenter duceant Ep/Jcopi, per etvener. f/illorias Mvißeriorum noflrae redem- i ■ O O c/** | v ^ q • ptionis in picluris, vel aliis fmilitu-dinibus expreffas, erudiri, et confirmari populum in fidei commemorandis articulis, et afiidue recolendis: tum vero omnibus Jacris Imaginibus magnum fruttimi percipi; non folum , quia admonetur populus beneficiorum, et munerum, quae a Chrifto fibi collatu funt, fed etiam, quia Bei perSan-ttos miracula, et faiutar ia exempla oculis fidelium fubjiciuntur: ut pro iis Deo gratias agant, ad f anctorum-que imitationem vitam, moresque fuos componant, excitenturque ad adorandum, ac diligendum Deum, et ad pietatem colendam. 13. Quid in tam falubri SS.Imaginum ufu reliquum eft, quam, ut omnis fuper' ftitio indifcretioris pietatis, pióturaeque ibi. lalcivia a cultu SS. Imaginum exulet. Tanta circa haec, inquit Synodus, du ligentia, et cura ab Epifcopis adhi' beatur, ut nihil inordinatum, aut' praepojlere, et tumultuarie acconto-datum, nihil profmuni, nihilque in’ honefium appareat; cum domum Del’ deceat — ( 3T3 ) — deceat vera, et folida fanSìitudo. Quantum ahelFet periculum reliqui abufus, fi ex lententia Tridentini Decreti nulli liceret ullo in loco, vel Ecclefia, etiam quornodlibet exempta ullam injblitam, aut novam ponere, aut ponendam curare imaginem, nifi ab Epifcopo probata fuerit. 14. Praecipit in Concilio Mediolanen- Cone, fi I. S. Carolus ) ut uniuscujusque ima- Metiio,*r. ginis, quae exponitur in Ecclefia, os, fn. 7. corporis habitum, et ftatum, ornatum, et locum infpiciendum curent E-pifcopi; ut haec omnia ad Prototypi dignitatem, et fanciitatem acta fint , et decora; atque ex imaginis inJpeSlio-ne pietas excitehir; nulla vero turpis cogitationis detur occafio. Si ad exemplum hujus Decreti Epilcoporum? Pa-ftorumque cura, et auttoritate procuraretur, ut nullae imagines, aut itatuae in Ecclefiam admitterentur, nili quarum intpetiio ad pietatem moveret intuen* tes; ipfarumque imaginum populo frequentius exponeretur proprius, et legitimus ufus, fpes eilet, fore, ut optatus fručtus ex imaginum ufu haberetur, repreffis corruptelis, quae haereticis anfani praebent, legitimum earum ufum culpandi. Non vacat abufu et illa conlue-tudo, quod viri mixti faeminis usque ad facrarium penetrent. Veteri more f'an-Sfi’Cit y. Ecd. F. IL Z 3. Aiig. de civit. Dei. üb. 2. c. 28. Cone. Aquenf. de Chor. divifus locus fuit, quo viri confidebant, ab eo, qui faeminis relifhis eft. Chorus proprius locus Clericorum fuit, a quo Laici excludebantur. Ait. S. Au-guftinus : Populi confluunt ad Ecclefias cafia celebritate-, honefla utriusque flexus difleretione. 16. Supereft et novo jure vetus Decretum Concilii Moguntini, ut Laici fle-cus altare, quando SS. Myfteria celebrantur -, flare, vel fledere inter Clericos non praeflumant; fled pars illa, quae cancellis obduéfo velo, ab altari dividitur, tantum pflallentibus pateat Clericis. M orandum vero ( vetus le-étio habes: ad adorandum, velum enim pandi lolebat, cum ad Canonem milfae perventum erat) et communicandum laicis, et faeminis, (fleut mos eft) ve-fervato velo pateantJancla fanSlorum. Refert, c. i. de Fit. et Honeft. Cler. 17. Concilium Aquenfe Ann. 158V plus, minusque veterem ordinem re-ftituit, decernens, laicos homines (et multo minus mulieres) dum divina celebrantur, intra cancellos chori nequaquam effle admittendos------Laici vero nobiliores, ait, et qui vel chri-ftianillimi Regis Confiliarii, et Officiales, aut ex militaribus Ordinibus, aut communicatum Magiftratibus fuerint : aut Patroni Ecclefiarum, poterunt intra chorum admitti, fi eo in — ( 3t< ) — loco divinis inter effe velint: ita tamen, ut poft Clericos fedeant,'nec inter Cle^ ricos pfallentes ipfis /edere liceat; fae-minae vero, cujuscunque conditionis, aut flatus fint, nullo unquam tempore, nullave ex caufa, cum officia divina celebrantur, aut verbum Dei praedicatur: denique iis horis, quibus Clerici tam faeculares, quam Regulares in choro praefentes effe debent, intra eundem chorum, aliquem-ve ejus locum fecretum, etiam fupe-riorem admittantur» i8» Amplioribus cautelis opus eft in cap.i.De cultu SS. Imaginum » ne locus detur ™ iuper dicioni a aut fcandalo. Statuit olim xmagiu’.' Concilium Eliberitanum : PiElurus in Cone. Ecclefia effe non debere; nec,quod coli- Ellt,'c-36-tur , aut adoratur,, in parietibus depingi. Quippe periculofum videbatur idololatris recenter converfis proponere cultum imaginum, ne per iim-plicitatem eis obreplillet,quod non tam idola reliquilfent, quam fimulacra mu-tallent. 19. Graeciecramnum inde a-ftatuis abhorrent, eo quod juxta S. Germanum, s Germ. P. C. ftatuae nimiam cum idolorum fi- fn-atl mulacris fimilitudinem habere videan- ckudio-tur ; et quafi ideam fimulacrorum ocu- pol. lis intuentium objiciant. ac. Refert Socrates, et Sozomenus socrat. in Oriente extitifle Monachos, qui prae lib. 6. c. 7. 2 2 Sozom lib, c. II. — ( 3f6 ) ~ imperitia S. Scripturae Deum corporeum elfe linxerunt. In Ecclefiae in Romana latis diu imagines SS. Trinitatis exulabant» aut ignorabantur. In Synodo VU- nihil decernitur de Dei Patris, et Mabiiion. Spiritus S. pičturis,quas teile Mabilluno praef. ad necdum etiam admittebat aetas illa. Re-ivjiened. cepto earum ui"u plures e recentioribus §. 3- Theologis eciamnumtuilinenc,rudi popu- lo nequaquam expedire, ut limiles imagines SS. Trinitatis in Eccieliis publice exponantur, Concilium enim Tridenti-num nihil debuivit 1'uper imaginibus Dei, et SS. Trinitatis, eoquod luper hoc punčto Dočlores Catholici inter le ellent divifi. 21. Aliquando et diuturnior, et acerbior haefit inter Catholicos, utpote Gallos, et reliquos Graecos, Latinosque» contentio de cultu SS. Imaginum cae-terarum. Contendebant enim Franci, earum ulum in Eccieliis alium legitimum haud effe, nili ad piam inltručtionem rudiorum : Ut ipfa piatura pro fcrip-tura haberetur, ne ab indoctioribus, ct infirmioribus adorarentur i fed neque lucernas accenderent, neque in-cenfum adolerent. 22. Milio veteri praejudicio Gallorum, recentioribus Conciliis vigilandum fuit? ut fequiorious periculis obviaretur. Concilium Colonienfe Anno 14^3. ftatuit, — ( 357 ) ut-, fi Ordinarii in vifitationibns Diaecc- Tom. 13. film- fnarum vel alias reperiant con- £™u'-Co! curfiim populi ad aliquam imaginem 1 ^n2i 0 ’ cognov er inique informatione fiumma-■ria recepta populum amplius ad di-fipofitionem figurae talis imagines, quam fialva fide expediat 1 inclinari, tunc talem imaginem tollant 1 et alias omnino provideant, ne idololatriam committant, 23. Hoc exemplo praecipit Anno Synod. H49. Synodus Moguntina omnibus Or-dinariis, ut, fi forte in territoriis finis ad imaginem aliquam concurfius fieri, et homines ad ipfius imaginis figuram refipeSlum habere,et quafi quondam divinitatis opinionem illi tribuere animadverterint , ipfam imaginem pro caufiae qualitate aut tollant aut mutent, et aliam a prima notabili quantitate differentem reponant, ne rudis populus in in-tellefilu fino depreffus, et ideo per media corporalia ad divina erigendus, fipem fuam contra Ecclefiae intentionem , in corporali, et quidem certa imagine , privata phantafia , atque adhaefione collocet: quafi in illa quaedam fit neceffitas, ut per eam, et non aliter, inducatur Deus, et fimSti id facere, quod petantur. 24. Synodus Rothomagenfis _ Anno 144^. damnat modos illos» velud quae- c.!0111 ‘ ftus gratia introduólos, denominandi Cap. 3. De iEdif. Eccief Eufeb. üb, 8. c. i. imagines; utpote Notre Dame de Re-couvrance, Notre Dame de Pitié, de Contblation,de Grace etc. Nontalia funt occafio fuperflitionis in multis; quafi fit plus in una imagine, quam in altera. 2v Aufto cultu SS. Imaginum frequentier fuccrevit caufa novarum SS. aedium conltmendarum, aut veterum extendarum per Capellas, Oratoriaque, quae iiollro ufu l'aepius Ecclefiis cohaerent, aut et infuni, ut cuidem SS. Imagini locus detur. 26. Refert Eufebius, jam a Chriftia-nis, prout in dies numerus credentium accreverat, pl ures, auguftioresque Ec-clefias fuitfe excitatas. En verba : Quo faStum eft, ut prifeis aedificiis jam non contenti, infingulisurbibusfpatiofas ab ipfis fundamentis extruerent Eccle-fias. 27. Affulgente pace Ecclefiae indi-feretior zelus aedili caudarum Ecclefia-rum tum legibus Chriftianorum imperatorum , tum Canonibus Conciliatum reprimendus fuit; fixa enim regula fuit, non effe absque eonfenfu Diaecefani Epifcopi quandam S. Aidem aedificandam. Inquit Concilium Chalcedonenfe: Placuit igitur neminem aut aedificare, aut confiruere Monafieria, aut Oratorii domum fine conficientia ipfius ci~ viiatis Epifcopi. Refert, c. io. XFUI. q. 2. 28. Promulgat Juftinianus, nulli licentiam effe, neque Monafterium, tie-qte Ecclefiam, neque orationis domum incipere aedificare, antequam civitati; Deo amabilis EpiJcopiis in loco orationem faciat, et crucem figat, publicum proceffum ibi faciens, et c auf am manifefiam omnibus ftatuens. Multi enim fimulantes fabricare quafi orationis domos, fuis medentur lanquori-lus, non orthodoxarum Ecclefiarum aedificatores facti, fed fpehmcarum illicitarum. Haec exhibet Nov. 76. c. 1. 29. Haec Decreta faepius fucceffu faeculorum reltaurata funt. Juxta Capitularia Regum Francorum : (fui in dome fua Oratorium habuerit, orare ibi privatim potefi; tamen non audeat in ei Jacras Miffas facere. 30. Refert vetera Decreta fat ampla numero Gratianus. Supereft inter ea Syncdi Aurelianenfis Conftitutio eo tenore: Unicuique fidelium in domo fua Oratorium, privatae devotionis caufa, liceat habere, et ibi orare; Mijjas autem ibi in falutato Epifeopo , celebrare non licet. Refert, c. 33. D. 1. de Confi 31. Nomine igitur Milfae non tantum facrificium, fed et ulus reliquorum Sacramentorum, veluti cultus publicus prohibitus intelligebatur. Ait Synodus Capit, lib. 5. c. 383. — ( 360 ) - VI. : Clericos, qui mi nift fant, vel baptizant in Oratoriis-, quae in domibus funt, cum confenfu Epifcopi hoc facere praecipimus. Siquis vero hoc non oh-fervaverit, deponatur. Supereft. c. 34. ibi. s.Aug. 32. Veteri more Oratoria didta funt? ep. i°9. qUia orationi deftinantur. Ait S. Au-guttinus : In Oratorio nemo aliquid agat, nifi id, ad quod factum eft, unde et nomen accepit. Hoc ufu, et nomine pofthac privata Sacella Monachorum , et Magnatum donare placuit, quae. Parochiarum jure deftituta, do-mefticis Sacris Familiae facrae, vel profanae refervabantur. Succelfit, quod et in hisMilfas teneri privatas concederent Epifcopi,eo moderamine,ut in majoribus feftivitatibus Ecclefia Parochiilis eilet frequentanda, c. 3^. D. i* de Confi. 33. Hodie Oratoria a Capellis delinquuntur. Harum quaedam jam pridem extruétae fuere ob honorem ali:ujus Sandri, et praecipue Martyrum, eo ipfo loco, quo aut pro Chrifto fanqui-nem fuderant, aut quo eorum fa:ra Offa refer vabantur. Inde et antiquitus Martyria audiebant. 34. Circa haec Oratoria, Sacella, et Capellas, ut hodie vocant, Epilcopo didta eft regula, ut ea non ultra, quam eo moderamine , admittat, ne populus ea occa (ione a Parochiali Ecclefia nimium abftrahatur. Recepto Itylo inferi j litteris3 quibus ulus Oratorii? aut Ca-I pellae conceditur» folet cl au fui a : Sine Eccleßae Parochialis praejudicio. 3 V Juxta Decretum Concilii Bracha-reufis II.; Siquis Bafilicam non pro devotione fidei-, fed pro quaefius cupiditate aedificat, ut, quidquid ibidem de oblatione colligitur, medium cum Clericis dividat, eoquod bafilicam in terra fua quaefius caufa condiderit {quod in aliquibus locis usque modo dicitur fieri) hoc de caetero obfervari debet, ut nullus Epifcoporum tam abominabili voto confentiat ; nec bafilicam , quae non pro Sanctorum patrocinio, fed magis fub tributaria conditione efi condita, audeat confecrare. Quid aequius, quam ut omnis turpis quaertus, vel quisquis alius fequior af-feftus a vera caufa novarum SS. y£dium I difeernatur. c. io. D. u de Confi. 36. Si tam follici te caufam novellarum SS. yEdium et hodie explorarent Epifcopi, verofimile eft, quod non raro deprehenderent, eas potius aliquando quaertus, qum pietatis caufa extrui, ut Per fìóta miracula, luppofititiasque reliquias oblationes populi fibi, fuisque Sacellis concilient. Statuit Concilium lYidentinum, nulla admittenda effe 110-fia miracula, nec novas reliquas, nifi Trid.fupt. Trid. reff. 25. C. 4, recognofcente, et approbante Epi-fcopo. 37. Nova Parochialis Ecelefia aedificari non poteft, nifi una erigatur nova Parochia. Nec enim Ecelefia Parochialis poteft elle fine populo, qui communitatem conftituat. Veteri more frequens fuit, quod ex Oratoriis, et Sacellis Parochiales Ecelefiae fuccrefce-rent, eo moderamine, ut antiquioribus Ecclefiis vetera jura intaéfa relinquerentur. 38. Novo jure praecipit Alexander Iit. propter diftantiam locorum, aut aliam difficultatem Parochianomm, ut fine incommodo : aut periculo ad percipienda Sacramenta, et divina officia audienda ad veterem Ecclefiam accedere , maxime hyemnali tempore , cum pluviae inundant, non poifint-, novas Parochias inftitui, ut tamen matrici Ecelefiae juftus honor refervetur, c. 3. de Eccl. aedif. ; r 39. Hoc exemplo decernit Synodus Tridentina, ut Epifcopi in iis locis, in quibus ob locorum diftantiam, five difficultatem Parochiani fine magno incommodo ad percipienda Sacramenta, et divina Officia audienda accedere non poffunt, novas Parochias, etiam invitis ReStoribus — —• conftituere poßint. Illis autem Sacerdotibus, qui de novo erunt Ecclefiis noviter erectis — ( 363 ) — praeficiendi, competensaffignet/ur por-! tio, arbitrio Epifcopi ex fruStibus ad Ecclefiam matricem quomodlibet pertinentibus; et, fi horum defeétu ne-ceße fuerit, compellere pofiint cenfuris populum ea fubminiftrare, quae fuffi-ciant ad vitam dictorum Sacerdotum fuftentandam. 40. Certum omnino eft, quod falus populi, qui fine gravi incommodo vel propter locorum dillantiam, vel aliam difficultatem itineris ad percipienda Sacramenta? et audienda divina concurrere nequit? legitimam caufam praebeat novae Parochiae erigendae ? etiam invitis Reéìoribus ? Patronisque? fi inju-fte di Ifen tire videantur. Quid aequius illo confilio publico? ut illis locis novae indi eueren tur Parochiae? in quibus veteres amplius per circuitum ? quam unius horae fpatio extenduntur ? Quippe hac difcretiqne nemo Parochianorum de percipiendis Sacramentis periclitari ? aut ab audiendis divinis excufari poffet. 41. Aft quid frequentius? quam quod tam aequius votis difteutiantRečtoresjPa-troni? Decimatoresque? qui uberioribus Proventibus hac occafione privari videntur, aut verentur? Praecipit enim Con-tilium, ut novellis Palloribus ex prodentibus ad matricem Ecclefiam quo-'Podocunque pertinentibus competens Portio affignetur. In ' argumentis novi Cap. 4. De Colile er. Ecclef. Eufeb. lib. IO. C, 3. juris frequens mentio congruse hujus portionis occurrit, quia diftračiris decimis'ecclefiafticis per uniones Monafte-riorum, et Capitulorum faepe Parochi jufta vitae alimonia deftitui videbantur. Praecipit Papa, ut deficientibus Eccle-fiae propriis proventibus fortuitis, fi-xisque, Decimatores ad collationem congruae fuftentationis pro Parocho compellantur abEpifcopo, fi ve Clerici fint, five Laici, quia decimae, veluti ex-crefcentes in alienum commodum, nori intelliguntur, nifi fubtraéta portione congrua Palloris, c. 2. §.3. de Decim. in 6. 42. Reliquum; et veluti extremum medium eft, populum compellere ea fubminiftrare, quae fufficiant ad vitam ' dictarum Sacerdotum fufiendandam. 1 Communis nota eft, compulfionem il- 1 lam populi, in via exactionis fieri non polle, nifi interveniat auóforitas regia. 43. Veteri more nonnifi Cathedrales 1 aedes Ecclefiae dičfae funt; reliquas ■ enim minores, et inferiores Ecclefias i appellare Oratoria, aut titulos placuit« !i Hac occafione accidit, quod tanta fo- r lemnitate veteres dedicationes a Seri' i ptoribuscelebrentur. AitEufebius: Pofi 1 haec votivum nobis* ac defideratuM ! fpeClaculmi praebetur dedicationum; fcilicet feftivitas per fingulas urbes 1 | ; et Oratorium recens firuSlorum con- ■ fecrationes. 44. En folemnkatum praecipuam fe« 1 riem! Sacerdotes» inquit alibi, partim , precationibus » partim fermonibus fe- • {H vitat em ornabant. Alii fi qui dem co- ■ mitatem religiofi Imperatoris (Con-1 ftantini M.) erga omnium fervatorem ■ laudibus celebrabant» et Martyr Urna-1 gnificentiam oratione profequebantur. ■ Alii fiacris Theologiae dogmatibus ad 1' praefentem celebritatem accommodatis» : fpirituale quoddam epulum audienti-. bus praebebant, (finidam facrorum Voluminum interpretabantur leStiones, i arcanos» et myfticos fenjus in lucem i proferentes. Qui vero ad haec afpira-f >'e non poterant» incruentis jacrifi-. tiis» et myßicis oblationibus Deum pla- ■ cabant pro pace communi, pro Eccle-1 fia Dei etc. 4<. Horum fermonum, et orationum i Mgarius argumentum praebuit myfte-1 tium Baptismi. AicS. Augutt.: Celebri-! tas hujiis Congregationis eft dedicatio • tomus orationis. Domus ergo oratio- ■ }utn noftrarum ifta eft » Domus Dei nos ' ìpfi. Si Domus Dei nos ipfi» nos in : hòc fiaccalo aedificamur» ut in fine • he adi dedicemur. 46. viduum ad tautam feftivitatem plu-1 N occurrerent Episcopi nonnunquam ‘‘ie conventus in Concilium defiit > ut De vie. Cunft. lib. 4. c. 45. S. Aii5. ferm, fäfi. etc. Kmìolph. Club. lib. 2. c. 4. et ftabìlietidaedifciplinaeconiuleretur i» ereétione novae Cathedvalis Eccleßae. Hac, aliave occafione regula invaluit) Eccleliam, utpute Cathedralem, praeterita Metropolitae auétorkate dedicari non polle. Ita Gelafms Sedis Apoftoli-cae aučdoricatem in illis Ecclefiis, quae jure Metropolitano Papae fubdebancur) vindicavit, c. 4. D. 1. de Conf. 47. Reliquarum inferiorum Ecclefia-rum dedicationes Epifcopo per fuaio diaecelin refervantur. Saeculo XI. aegerrime Galli tulerunt, quod Papa Legatum in Diaecefin Turonenfem miiìf-fec, ut praeterito confenfu Archiepilcq-pi, in cujus diaeceß erat, per auétori-tatem Sedis Apoflolicae Ecceiìam, quatti Fulco Comes extruxerat, confecraret. 1 Refert Rudolphus Glaber, EpifcoposGal- 1 liae indignanter conqueftos elfe. Licet 1 enim Pontifex R. E. ob dignitatem f 1 poßolicae Sedis, caeteris in orbe con' < ftitutis rev er entior haberetur, non ta' i men ei licet transgredi in aliquo ca' \ nonici moderaminis tenorem. _ J 48. Reliqui ritus dedicationis nec i11 omnibus Ecclefiis, nec omni tempof6 1 iidem fuere. yEftu perfecutionum fef' 1 vente fat frequens fuit, quod in areis) 1 et Caemeteriis, in quibus SS. Mart/' 1 rum conquielcebaut corpora, ad S. S/' t naxim convenirent. Hac occafione 1 clefiae, remilfis perfecutionibus, iu i,s t locis, utpote fupra fepulchra SS. Martyrum, caeperant aedificari. Atque hinc i originem inviolabilis illius ufus expli- • eant, ut nullum templum, nullumque i altare fine Reliquiis Sanólorum aedifi- • care, contecrareque liceat. Praecipit ; Synodus Nicaena IL, deponi Epifcopum, > qui templum fine ianóìis Reliquiis con- fecrat, ut qui ecclefiafticas traditiones • transgrejpus eß. Decretum Concili A-I fricani refert Gratianus c. 26. D. i.j de - Conf. 49. Juxta modernum Pontificale : Sero ante diem dedicationis Pontifex parat Reliquias-) ponens eas in decenti-, et mundo vafculo, cum tribus granis thuris-, figillans ipjum vafeu-lum diligenter; et illud ante foresEc-clefiae confecrandae ponens cum duobus candelabris, et luminaribus ardentibus : celebrandaeque funt vigiliae ante Reliquias ipfas, et canendi Notturni , et matutinae laudes in honorem Sanctorum, quorum reliquiae funt recondendae. 50. Saeculo IX. mos invaluit, quod E pi Ico pus cum Clericis vigilias in aliqua veteri Ecclefia coram reliquiis, in nova aede recondendis, ageret, ea con-fecrata reverlurus ad illam veterem Ec-clefiam, ut inde reliquias fublatas fole-ttini procellione in novam Bafilicam transferret. Meminit harum vigiliarum Synod. Nicae if. c. 7. Fon tir. Rom. de Conf. Ecclef. Rb; Ecclefiam humani fanguinis, et feminis elfufione pollui cenfeamus ; quippe et veteri more homicidium, et adulterium inter crimina canonica praecipuum locum tenebant, — C 373 ^ — ut ad publicam reconciliationem rejicerentur. c. 4. de Vonfecr. 66. Quum ergo foìemnis poenitentiae , et reconciliationis ufus non fìt, nifi in peccatore publico; ita haec fo-lemnis reconciliatio Ecclefiae non impenditur, nifi pollutio fit publica, uti reéte monet Synodus Colonienfis de Anu. 1536. 67. Ait Synodus illa Colonienfis: Re- synod, conciliatur Ecckfia, aut caemeterium p0^°"*ig ob enormem /anguinis effufionem, dedita opera violenter ■> etinjuriofe com-miffam. Juxta Interpretes enim et in- II,i- c'7* juria, et laefio gravis effe debet, ut utraque enormis appareat. 68. Polluta Ecclefia et caemeterium, fi ei fit contiguum, cenfetur pollutum, quia caemeterium, quod contiguum eft, Ecclefiae accefforium cenfetur. At vero fi caemeterium remotum ab Ecclefia fuerit, per pollutionem Ecclefiae haud ■ ' inficitur. Nec Ecclefia, quamvis contigua, per pollutionem caemeterii vitiatur. Si duo fiut caemeteria contigua, quae tamen medio pariete di fiant, unius vitium in alterum non redundat, c. mu de Confecr. Eccl. in 6. 69. Effeéhis pollutionis efi, quod in Ecclefia polluta ante reconciliationem divina officia, praefertim Millarum Vp- I lemnia, celebpre non liceat, c. w. de Privil, Declaravit tamen BoniFac. VIII., — ( 374 > ~ eum, qui in Beclefia polluta fcientei' celebrare praefumit » quamvis temerarie agat, nihilominus ab irregularitate excufari, cum id non fit exprejjum in jure. Refert, c. xg. de Seni. Excom. in 6. 70. Reconciliatio Ecclefiae, caeme-teriique Epilcopo refervatur, quia publica , folemnisque illa expiatio veluti figura folemnis illius reconciliationis habetur, qua publicus peccator in communionem Sacrorum reftituitur. c. 9. de Confecr. Ecclef. 71. Ait Synodus Colonienfis Anno 1-) 36. Locum [aerimi reconciliari tantis folemnitatibus ad exemplum, et terrorem , ut videntes locum facrum, feu inanimatum, templum nulli peccato obnoxium, lavari, et purificari, delitti horrore concutiantur, et recogitent, quantum pro expiatione delictorum, et vivo Dei templo fit elaborandum. 72. - Oportet et aquam, qua in reconciliatione afpergenda eft Ecclefia, cum vino et cinere mixtam ab Epifcopo benedici : fic enim et poenitentiam fole-mnem, cujus aqua, et cineres fymboia funt, imponere Epifcopi eft. Aquam benedi&am afpergitEpifcopus per alper-forium de herba Hyfopi, utilia folemnis po e nitentium reconciliatio figure- yfaim.50. tur, juxta illud Pfalmiftae: Afperges me Hyffopo, et mundabor. 73. Tam folemnis ritus expiationis ' pro reftituenda Ecdefia confecrata prae- fcriptus eit, quia et illa folemnis poenitentia lapfum Chriftianormn poft Baptismum fpeftabat. Si enim Catechumeni peccatfent » brevius, et levius ferebant. Hoc exemplo relcripfit Greg. IX., Ecclefiam, qua duntaxat benediéta eft» tantum aqua exorcitata lavandam effe, fi polluta fuerit; idque etiam per fim-plicem Presbyterum, c. 10. de Confecr. Ecd. et ibi Interpr. 74. Quantum ad reparationem Eccle-fiarum antiquis Canonibus cautum fuit, quandam partem proventuum ecclefia-fticorum in fabricam Ecclefiae refervan-dam effe. Inquit Synodus Aureiianen-fis 1. : De oblationibus, vel agris, quos Dominus Rex Ecdefiis fuo munere conferre dignatus eft, vel adhuc non habentibus, Deo fibi injpirante, contulerit, ipfor um agrorum, vel Clericorum immunitate, conceffa, id effe ju-fiiffimum definimus, ut in reparationibus Ei cl e fiarum, alimoniis Sacerdotum, et pauperum refeStione, vel redemptione captivorum, quidquid Deus in frutlibus dare dignatus fuerit, expendatur, et Clerici in adjutorium. ecdefiaftici operis confringantur. 7f. Haec pars plerumque quarta fuit. Ait S. Gregorius : Mos eft J/poftolicae Sedis, ordinatis Epifcopis praeceptum Cap. 6. De Repar, Ecclef. Synod. Aurel. I, c. 15. dare, ut de omni ßipendio, quod accedit, quatuor fieri portiones debeant ; ' una videlicet Epifcopo, et familiae e-jus propter hofpitalitatem, et fufce-ptionem, altera Clero, tertia pauperibus, quarta Ecclefiis reparandis. Refert, c. 30. XII. q. 2. 76. In Hi ("pani a trientem reftaurandis Ecclefiis allignare placuit. Juxta Decretum Concilii Tarraconenfis : Antiquae confuetudiiiis ordo fervetur, et annuis vicibus Diaecefes ab Epifcopo vifitentur; et, fiquae forte Bafilica fuerit reperta defiituta, ordinatione ejus reparari praecipiatur: quia tertia pars ex omnibus per antiquam traditionem, ut accipiatur ab Epifcopis, novimus effe .flatutum. Apud Gratianum. c. io. X. q. 1. 77. Irruente bonorum ecclefiaftico-rum direptione peculiaribus fundis vel ex fundatione 5 vel ex oblatione colle-éìis opus fuit ad farta tefta Eccleliae fervanda, aliasque neceffitates, et reparationes ferendas. 78. Si et ubi hi fundi deficiunt, vel ferendis expenfis impares funt, tunc illi, qui decimas, vel reliquos eccle-fiafticos reditus quocunque titulo poffi-dent, utpote beneficiarii, Patroni,De-cimatores laici, ecclefiafticique in fup-petias vocantur, quia decimae, reliquique reditus non tantum funt inftituti pro viótu miniftroram, aut propter pauperum alimoniam, aut ad facriiiciorum oblationem, fed etiam propter fabricae Ecclefiae conftruétionem, et reparationem : tranfit ergo res ad Polletfores tj uos-cunque cum fuo onere, c. i, de Ecelef. aedific. 79. Statuit Synodus Romana fub Eugenio II. defiructis Ec cie fi is, ut ab eis, qui eas po (fident, reaedificentur ; et fi non fiifficicmt, a populo adjuventur. Et Synodus Trullenfis generaliter pronuntiat: Ut Ecclefiae farciantur, vel refiaurentur ab iis, qui rebus carum utuntur, aut ab unoquoque tale ex earum familia praebeatur adjutorium, per quod, fi fieri potefi, reaedificentur. 80. Praecipit Concilium Tridentinum: Epifcopi------Ecclefias Provinciales collapfas reftaurari procurent exfru-Slibus, et proventibus quibuscunque ad easdem Ecclefias quomodocunque fpectantibus. Qiiod fi non fuerint fuf-ficientes, omnes Patronos, et alios, qui fructus aliquos ex dictis Ecclefiis provenientes percipiunt — ad prae-diEta cogant. 81. Jure Decretalium ergo et Beneficiati ad collationem fabricae adftrin-'guntur, infpečla i pia fruóhmm portione, quam ab Ecclefia percipiunt, quia aequum eft, ut, qui lucrum fentit, onus Synoii, Rom. c. 25. Synod. Trull. P. 2. c. II. Trid.felT. 21. C. 7. et fentia Refcripfìt Alexandri III. : De his Parochiales Ecchfias habent, 1 duximus refpondenduni, quod ad reparationem', et inflitutionem, Ecdefi-arum cogi debent, cum opus fuerit, de bonis, quae funt ipfius Ecclefiae, fi eis ultra competentem portionem fuperfint, conferre. Refert, c. 4. de Eccl. aedif 82. Reliqui Decimatores plerumque trientem» aut quadrantem ab fabricam Ecclefiae conferre tenentur, quia veteri jure tertia, aut quarta pars proventuum ecclefiafticorum folebat cedere fabricae. Synodus Audomarenfis Anno 1279. inde tiatuit: Ut Abbates, Priores, et aliae — Perfonae, quae percipiunt decimas majores in Parochialibus Eccle-fiis , compellantur ad reflaurandam fabricam, libros, et ornamenta, pro rata, quam percipiunt in iisdem. 83. In Gallia juxta regium edičhim ea moderatione decimarum fubfidium pro expenfis fabricae praeferibitur, ut per annos fex triens illarum contributioni fubjiciatur, five integrae decimae duorum annorum in reftaurationem’Ec-clefiae fpatio fex annorum cedant : id eft, lingulis annis illis triens omnium decimarum. Requirentes, ait, ut ad eum finem quolibet fexennio per eos aequaliter impedantur reditus duorum annorum, videlicet tertia annui redi- , tus pars, in fingulos fexennii annos ' adaequata. 84- Oportet autem hanc decimarum collationem intelligi deduéto omni alio onere. Defalcando eft canonica portio, quae Paflori ex decimis folvitur, fi-miliaque onera, atque ex refiduo tantum triens in Ecclefiae reparationem exigi poteft. Proventus enim , bona, et fructus cenfentur ii, qui deductis oneribus fuperfunt. Et ita aliquando S.Congregationem refpondiffe refertZy-paeus. 8V Haec decimarum fubfidia fpeétant ruinam Ecclefiamm Parochialium, ut-pote earum, in quibus dejureParochia-li divinum officium celebrandum eft. Quippe de jure communi decimae aliarum Eccleüarum non funt, quam Parochialium. c. 29. de Decim. 86. Enim vero, quod fi nec Parochia-ni, nec Patroni Capellam reparare velint, aut ob paupertatem nequeant, ea juxta Tridentinum Decretum transferenda eft, nifi illa Capella pro neceffi-tate populi in fubfidium Parochialis Ecclefiae ereéìa fuerit. Jrg. c. 3. de Eccl. aedif. 87. Ait Concilium Tridentinum : Jn illorum (Beneficiariorum, Patronorum, Decimatorumque) defedimi Parochia-nos omnibus remediis oportunis ad praedidici reftauranda aedificia Ecclefiae Zypae. C-Ollfliit. 1. de Eccl. aedific. TrjtL fupr. Ibis Cone. Metenf, C. 2 — ( SSO ) — Paroc1 ìalis cogant Epifcopi, quacunque appellatione ^ exemptione, et contradictione remota. Iu praxi notum eft, quod populus non foleat in poltris terris ad contributiones pro aedificandis Ecclefiis conftringi fine cqnfenlu Judicis faecularis. 88» Noltris moribus fat frequens eft, quod per Concordata, aut alias conventiones populus ad reparationem navis Ecclefiae, reliqui ad refečtionem chori, utpote qui locus proprius eft Cleri, conferre teneantur. Hac divifioue et campanarum expenfas ferunt ^Decima-tores , Parochianique ; qui enim jure praeferiptum eft, ut ad minus duae campanae fmt Ecclefiae Parochiali De-cimatores ad unius tantum campanae et neceifanarum ad eam trabium reparationem obligantur. A reparatione turris excufantur, quia, praecipue fi elatior eft, magis ad ornatum, quam ad ne-eeilitatem refertur. 89. Concilium Metenfe Anno 888. decernit, ut, qui decimas percipit, eas accipiat in fui fuftentationem, et ad luminaria concinnanda-------veflimen- ta quoque facer dotalia, et caetera m-tenfilia; v. g. calices, et reliqua ornamenta , fuo minifierio congrua pro qualitate, et facultate Ecclefiae obtinenda. Quippe dubium haud eft, eas — ( 38i ) — expenfa" officium > et locum Chori fpe-éìare. 90. Reliquum eli, quod, quamvis Canones praecipueEpifcopis demandent curam reparandarum Ecclejiarum Paro-chialium, nihilominus ex confuettidine. generali pallim fere obtineat, hanccau-lam etiam coram Judice Laico , utpote vel in auditorio Principis, vel in Con-filiis Provincialibus agi. 91. Veteri exemplo his exaftioni- Can. 7. bus, et coactionibus, aut et conten- elri- ti uni bus nihil opus fuit. Sollicitudo pemC " enim aedilicandarum, reparandarumque Ecclefiamm non onus, led honos eximiae pietatis cenfebatur, Refert Eufe- Eufeb. H. bius: Loca cunSta, quae tyrannorum e. 1.10. c. impietas ante Jubruerat, tanquam ex diuturna, et peflifera labe revivifce- bant, templaque nofira a folo in im-menfam altitudinem erigebantur, et longe majore cultu, ac fplendore, quam illa, quae prius expugnata fuerant, nitefeebant opera,, et divitiis Chriftianorum. 92. Alibi recitat Auftor epiftolam Conlìantini M. qua fpecialem curam extruendarum , rehciendarumque Ec-clefiarum ex aerario publico commendat Epifcopis, et Clericis : Quotquot, ■De vit ait, Ecclefiis aut ipfe(Eufebius)praees, conftant. aut alios in fingulis locis praefiden- c'4I* tes Epifcopos, et Presbyteros 7 et Dia- conos nofiì ; cuncios admone, ut in opera Ecdefiarum ormi fiudio , et diligentia incumbant, quo aut reparentur ? quae adhuc manent, aut augeantur in majus, aut, ficubi ufuspo-, ftulaverit, nova aedificentur. Quaecunque autem neceffaria fuerint, ipfe, et reliqui alii tuo interventu tum a Praefidibus Provinciarum petent, tum ab officio Praefecturae Praetorianae. 93. Recentiora ediéta Principimi alicubi praecipiunt, ut non tantum proventus fabricae in reparationem Eccle-fiae fideliter impendantur, led et ut in augmentum fabricae proventum colligantur , lignantur in Ecclefiis ruralibus, eleemofynae fidelium, quas per Parochos, et Concionatores commendari fedulo oportet, fixo trunco, in quem intrantium Eccleliam, exeunti-umque ab Ecclefia piae, et liberales oblationes recipiantur, quia ex his, aliisque proventibus fabricae in unam maliam conjectis ordinarias reparationes tum in aedificium tum in ornamenta, et uten-lilia comparanda, reftaurandaque, prae-ftari oportet. *94. Quid in reliquis argumentis Canonum ea occalione fupereft,quam utClerus munditiem facrorumVaforum, et caete-rorum utenfilium libi commendatam noverit? Ait Innocentius Iit.: Pracipimus quoque, iit Oratoria, vafa, Corporalia, et veflimentà praedicta munda-, et ni-tida conferventur : nimis enim videtur abfurdmn in Sacris for des negligere, quae dedecerent etiam in profanis. Refert. c. 2. de Cuft. Euch. En Concilio Mediolanenfis I. Decretum! Ornamenta , et inftrumenta altarium pro cele bratione Mijfae pura , ac munda ßnt, praefertim Corporalia, ac purificataria. Quamobrem etiam vino albo, ubi pojft, tantummodo ad Miffae /'acrifidum Sacerdotes utantur. Calices ex metalli genere jure permiffo adhibeantur , eoque pretiofiore , quantum per facultates licuerit. Juxta Conventus Melodunenfis de Anno 1^79. ordinem caveant Sacerdotes, et praecipue curati, ne facra Vafa; ut calices, pi-xides, immo ne urceoli quidem, fontes baptismales, et vafa facri Olei, nec facerdotalia qualiacunque ornamenta fordibus fcateant. Corporalia, mappae , et alia linteamina, facris ufi-bus deputata, nitida, et munda fint, juxta Pauli praeceptum. Ex feiltentia Concilii Turonenfis de Anno 1583. Obfervandum eft, ut menfa Chrifii, id e fi, altare, ubi Corpus dominicum confecratur, ubi Sanguis ejus hauritur; ubi SanElorum reliquiae reconduntur, ubi preces, et vota populi in confpePlu Bei a Sacerdote offeruntur, cum omni veneratione honoretur, et Cone. Medici. P-2. Vie. 5. Cone.Meleti. cap. de Euch. Cone Turen. Tit. de Euch, et MiiT. facrif. Tli oni a (r. deCelcbr. Feft. 1.1, c. 4. mundijfmis linteis, et pallis cliligen-tiffime cooperiatur. T I T V L V S XVII. De Celebratione Feftorum. C APVT I. De Origine, et Divifione Feftorum, i. No liris moribus fat vulgare eit, quod ukor, et i'plendor SS. Ornamentorum , et utenfillum occafione, et di-vcrfitate Feftorum augeatur. Meminit S. Auguftinus Feftorum ? quae fere ab Apollo lica traditione ortum ducunt: Illa autem, inquit, quae non /cripta, feti tradita enfiodimus, quae quidem toto terrarum orbe fervantur, dantur intelligi vel ab ipfis Jpofiolis, vel a plenariis Conciliis, quorum eft in Ec-clefia faluberrima a uctoritas, commendata, atque fiatata retineri; fient , ■ quod Domini Pajfio, et Refur-rectio, et Jjcenfio in caelum, et adventus de caelo Spiritus /ancti anni-verjaria /olemnitate celebrantur. Re-ibjct. c. n. D. i2. 2. A>o S. Auguftini jam et fefta SS. Martyrum celebrari confueverunt. Habuit vetus ulus, quod illa fefta Martyrum , veluti particularia, rioimifi in locis Martyrii , vel illis Ecclefiis, quae eorum — (380 — eorum nomini dicatae erant > celebrari confueviffent, donec pededentim in uni-verfam Ecclefiam penetrallent. 3. Nativitas S. Joannis Baptiftae Fe-ftivitatum Sanétorum praecipua elt, quam Concilium Agathenfe inter Fella folemniora ■> ab univerfa Ecclelia recepta recenfet, quia in Evangelio fcriptum j eft. Et multi in ejus Nativitate gaudebunt. 4. Singulorum Apoftolorum Fella fe- Luc, 1. rius inftituta fuere; primitus enim uno communi Fello omnium memoria celebrari confuevit. In Decreto Gratiani Concilium Lugdunenfe meminit feftivi-tatum duodecim Apoftolorum, maxime SS. Petri et Pauli, qui mundum fua praedictione illuminaverunt. Refert. c. 1. D. 3. de Conf Meminit id Concilium et diverfa-rum Feftivitatum B. Virginis Mariae. Harum antiquilfima eft Annuntiatio, quae alibi et velut feftivitas Domini, utpote Incarnatio divini verbi fpeótaba-tur. Meminit ejus Concilium Trullanum in Oriente, et Concilium Toletanum X. In Occidente. Veteri more Alfumptio B. V. Dormitio vocabatur. Inquit Ca- Capit, rolus M. de Aßumptione S. Mariae in- I* terrogandum relinquimus. Ludovicus Pius eam inter alias Fellivitates recen-let. vEvo S. Bernardi Felium et Nativi- s. Bern, tatis conftat fuiffe receptum. In quibus- eP-l74* 1 yan-Efjitn y.Eccl.F. II. Bb "W Nrban. Vili. Bull, univ. per orb. 164. in Bull. Rom, dam minoribus Ecclefiis Galliae coepit eo aevo et Felium Conceptionis divinae Virginis celebrari. 6. Ad exemplum Concilii Lugdunen-fis et novo jure recenfentur tum hae, tum aliaefellivitates ecclefialticae, quas univerlales dicere polles. Aliae funt particulares Solemnitates, quas fmguli Epifcopi cum Clero, et populo duxerint folemnirer celebrandas, c. 5. de Fer. 7. Audio hac occalione numero fa- crorum Feltorum, corruptelis locus fuit, pietatis fervore ob nimiam eorundem multitudinem tepefcente. Ait Urbanus V1K. (Jidninio et clamor pauperum frequens ofiendit ad nos eandem multitudinem ob quotidiani victus laboribus fuis comparandi necefitatem, fibi valde damnofam conquerentium , et, quod fummo per e dolendnm efi, ma- , gno cum animi dolore didicimus, tanta faepe faepius malignatum inimicum in fanSlo, ut ipfa multitudine non ad aedificationem, et ad laudandum inEc-clefia Beim populi utantur, fed ad otia, vanitates, et vitia frequenter abuti non formident, ita, ut, quae ad glorificandum nomen divinum funt primitus inftituta, temporis decurfu inimicus homo corruperit, et in magnam illius offenfionem, gravemque 1 jadturam converterit animarum. \ — ( 387 ) — 8. Placuit ergo aliquando pleraque Fella reddere dimidiata, ita ut faSlo Sacro ^ poit meridiem cuique ad labores , aut negotia Jua redire liceat. In Oriente talia Fetta jam pridem nota fui ile, indicat Conilitutio Manuelis Com- neni Imp. Recentius in Occidente con- colut.’ de fuldlfimum viium eft Clementi XIV. Fer. ut ad initandam Principom reliqua o-ninia, paucis exceptis, in totum pro populo expungeret. 9. Supereit, quod et reliqui dies heb- Cap. 2. domadae feriae dicantur, quia Chriitia- fervidi, no homini omnes dies feitivi limt. Ait $. Auguitinus : Spirituale Sabbatum ob- s,i Al'!C-fervant illi, qui fe ita temperate ope- c.py/"c' ribus terrenis accommodant, ut tam leStioni, quam orationi, etßnonjem-per, rtcle perfrequenter in Ji fi ant — 1 qui enim tales Junt, quotidie Jpiritua-le Sabbatum colunt. 10. Quis locus hinc e it aliis fegis ? Inquit Origenes: Vulgus autem eorum, 0:i^ qui magis credentes videntur, quam c°ep“' funt; qui vel non vult quotidie fefium lib. 8-agere, opus habet, ut contineatur talibus fenfibilibus admonitionibus, ne omnino delabatur 'ab officio. 11. En lentendam S. Chryfoitomi ! jj0^1hr7f' Neque enim temere, ait, et fine canja om' J’ nobis haec tempora Patres objerva-runt: fed prudenti aliqua ratione du- fli id egerunt, non ut libertatem no- £ b 2 Nicol. I. ad Con-fult. Bulg. c. ix. Theod. Capit. c. 24. firum temporum nece ([itati fubjicerent; Jed, dum fe imbecilliorum fubjicerent egeftath ad cognitionis opes illos pro-v eher ent- 12. Abfit inde, quod tam pium iiifti-tutum adequali tur illi, qui diem Felium , audita quadam mitia privata, maxime, et pene tota reliqua parte tran-figunt in otio, lutu, aut alio vitio. Quid clarius? Hoc modo dies fetius non faiiétificatur, led potius profanatur. R_e-Icriplit Nicolaus I. Idcirco in diebus feftis ab opere mundano ceffandmn efii ut liberius ad Ecclefiam ire, Pj'al-mis, et Hymnis, et Canticis Jpiritua-libus infijlere, orationi vacare, oblationes offerre, memoriis Sanctorum communicare, ad invitationem eorum afiurgere, eloquiis divinis intendere, eleemojynas indigentibus miniftrare valeat Chriftianus. i3jj Veteri more fat vulgare fuit, quod die fefto populus ad omne divinum officium conveniret. Juxta Capitulare Theodulphi Aurelia nefis Epifcopi Dei Dominici, feftivique, tanta debet effe obfervantia, ut praeter oratio?ies, et Miffarum Jblemnia, et ea, quae ad vefcendum pertinent, nihil aliud fiat— Conveniendum et Sabbato die cum luminaribus cuilibet Chriftiano ad Eccle-fiam: conveniendum et ad Vigilias, five ad matudinum officium : concur- — ( 389 ) — rendum eft etiam cum oblationibus ad Miffarum folemnia. 14. Sic et Synodus Taronenfis Anno synod. 813. praecipit: Die Dominica oportet Turon-omnes Chrifiianos in laude Dei-) et c' 4°' gratiarum actione usque ad vefperam perfeverare. Recitat Regino veterem Regin. de vifitationis formulam, quae Archipres- ^fc|- lj!‘ hyteris, et Archidiaconis commendat, j.'fn iniit inquirant: Si ad Matutinas ■> et ad quif. Miffam, et ad Fefperas his diebus 0-mnes impraetermijje accurrant. 14. Praevalentibus corruptelis Syuo- synod. d us Cameracenfis Anno 1604. Parochis ferner, commendat, ut abufus Ule divino, et ^nT4, ecclefiaftico praecepto contrarius fernet tandem penitus aboleatur, quo fe plerique exiftimant, probe fuo funStos officio, fi Miffia, etiam privata tantummodo, diebus dominicis, etfefiivis audita, reliquum diem pro fedii oni, negotiationi, lufibus, choreis, potationibus, et aliis faecularibus, vel etiam illicitis actionibus impendant. Quid falubrius? Parochi fuis fubditis frequenter inculcent ea, quae in Catèchi-fmo Romano ad tertium 'praeceptum Decalogi, et aliis auCloribus de recta dierum fefiorum obfervatione traduntur. Enimvero aliud eft, diem fanfti-ficare, aliud illo die, abfoluta milia privata, otio vacare. Cone i6. Decernit in Concilio Mediolanen-Tit/i, ' fi HI. S. Carolus, ut imprimis feftis diebus SS. Miffae facrificio fideles o-mnes inter fini. Ut vero ii dies omni pietate, et religiofius colantur; haec • crebro populum Parochi, et Concio-natores admoneant, atque hortentur, ut illorum dierum tempus, quod Deo, ejusque cultui debetur, -in iis aStioni-bus totum confumant, in quibus fannie confumendum efi. Ut concionem mane, et faeram LeBionem a prandio, ubi explicari folet, audiant. Ut divinis, vefperarum praefertim, officiis praefentes pie, religiofeque adfint. Ut in Chriftianae doSlrinae rudimentis , ac praeceptis vel percipiendis, vel recolendis verfentur. Ut in operibus etiam, officiisque pietatis fefe exerceant, aegros homines vifitando, mo-rientes pie confolando , et alia ejus-' modi praeftando. Cap. 3. 17. Juxta Catechismum Romanum ftrvu.per* divino praecepto fanétificandi Sabbatum, vetit/ ad id primum inflituimur, ut, quaecunque cultum divinum impedire pof-funt, omnino ( Chriftiani ) vitemus. Facile enim perfpici poteft, omne fer-vilis operis genus prohiberi, non qui-Catech. dem cade re, quod natura fua, ve-p°™*itt luti peccatum, aut turpe, aut malum Expof. fit, fed quoniam mentem nofiram a di- Deca]. —- ( 391 ) — vino cultu, qui finis praecepti efi, abfirahit. 18. Praecipit Conflant. M.: Omnes judices, Urbanaeque plebes, et cnn-ctarum artium officia venerabili die Solis quiefcant. Ruri autem pofiti a-grorum culturae libere, licenter que inferviant, quoniam frequenter evenit , ut non aptius alio die frumenta, fulcis, aut vineae ferobibus mandentur, ne occafione momenti pereat commoditas caelefii provifione conceß'a. Sabbatum enim efl propter hominem , non homo propter Sabbatum : Ecce de feriatione ab operibus fervilibus eo die primus edixit Conftantinus: alii vero Imperatores id de Judiciis ftatueruut. L. 3. C. de Fer. 19. Hoc exemplo et Carol. M: Anno Capit. 787. in Capitulari Aquisgranenfi edixit: 1c,b-I-Ut opera f ervilia diebus Dominicis non ' ' ' " agantur, ficiitetb.m. genitor meus in fynodalibus Edieiis mandavit, quod nec viri ruralia exerceant opera, id efi , nec vineam colendo, nec in campis arando, nec in metendo, nec fae-num fecando, vel fepem ponendo, nec in fylvis ftirpando, vel arbores caedere, vel in petris laborare, nec ad placita conveniant, nec venationes exerceant. Sed tria carraria opera licet fieri die dominico, id efi, hofeilia carro,'f eu victualia, et, fi forte necejfe Syncri. Bufcod. Tit, il. c. 2. fuerit, corpus cujuslibet duci ad fe-pulchrum. Item foeminae opera textili a non faciant, nec copulent veftitus, nec confuant, vel acupiStile faciant, nec lanam carpere, nec linum battere, nec in publico veflimenta lavare, nec vervices tondere habeant licitum: ut omnimodis honor, et requies die dominico perfolvatur. Sed ad Miß'arum folemnia ad Ecclefiam undique conveniunt, et laudent Deum pro omnibus bonis, quae nobis in illa die fecit. 20. Irruente difciplinae remiffione S. Carolus in Concilio Mediolanenfi 111. monuit quemque fu orum Epifcoporum, ut tonforibus praeterea, piftoribus, futoribus,-calceariis, aliisque ejusmodi, et reliquis opificibus, quibus praefcribi oportet, Epifcopus certas regulas praefcribat, ne deinceps die-rum feflorum cultum violent, in quo maxime peccare folent. 21. Circa Laniones multis locis et ille ahufus invaluit. Synodus Bufcodu-c en fis fub Mafio vetat, ne Jubditi ulli operi fervili, quod fine evidenti periculo differri poteft, manum admoveant, uti panno laneo, vel lineo lavando, aut dealbando, aut tingendo, oves et boves mafftando, aut falicndo. 22. Quid de Scriptura? Certe non excufantur Procuratores, Advocati , Notarii, aliorumque ciliciorum Miniftri, — ( 393 ) — qui cupiditatis, et avaritiae (ludio ib litos labores diebus dominicis, et feitis obeunt, ut fere fibi nihil temporis relinquant, quo Deum illis diebus (iugulari cultu profequantur. Quis enim dicet, hos Scriptores in tanta moleiaecu-larium negotiorum diem felium fančli-ficare. At multis argumentis excufat il-luftris Gerfonius, qui libros pios gratis Gerf. de illis diebus judo moderamine confcribit. j.^51^ Abfit enim, ut id genus laboris fervile cnp ' cenfendum(it; fed in honorem Eccle-iiae aliquando plus vergens, quam multiplicatio vocalis orationis, aut etiam infolens aliquando Miffarum multiplicatio. 23. Quid de itinere? Juxta Decretum Theodulphi Epifcopi Aurelianenfis: Si Theod. nece/Jitas fuerit navigandi, aut itine- fupr-randi perlongiorem viam, licentia datur; ita duntaxat, ut hac occafione Mi\]ae, et orationes non praetermittantur. 24. Concilium Parifienfe Ann. 829. cone, deplorabat, quod, utcunque dies domi- panf. üb. nica a quibusdam Patribusfamilias cudo- *c' 5°‘ diri videretur, a confervis, fervido eorum preffis, perraro debito honore coli inveniretur. Abfit ergo, ut hodie ex-cufari poffit illi Domini, qui famulos, famulasque diebus dominicis ita ad fervida adigunt, ut iis vix tempus Mifiam audiendi indulgeatur. Quid tridius, quam quod inde hi homines tam pa Em circa fidei Myfteria, ac vitae chriltianae normam rudes inveniantur. ll.Ec- Inter leges ecclefìarticas Canuti ^Dan- Regis Danorum legitur: Herus, fi fervo invito opus addixerit in quocunque die fefto, fervo multator fuo. Servus deinceps liber eßo. Quid his legibus politicis fanétius? Regin. 26. Refert Regino Decretum Couci-Jllpr-6 lii Rothomagenfis, cujus tenore adtno-c' 41nere debent Sacerdotes proles fibi fub-ditas, (utpote Parochianos) ut bubulcos, atque porcarios, vel alios Paflores, vel aratores, qui in agris aßidue commorantur, vel in filvis, et ideo more pecudum vivunt, in Dominicis , et in aliis fefiis diebus faltem adMif-fam ( cui veteri more et cohaefit concio Paftoralis ) faciant, vel permittant venire. Nam et hos Chriftus pretiofo fuo f anguine redemit, quod fi neglexerint, pro animabus eorum absque dubio rationem fe reddituros fciant. Capit. 27. Ex fententia Capitularium : Et lih- 6. illo die, f eu Sabbato ad Fefperas, et eap. 205. atj /tla.tvtinas, five ad Miß am cum eorum oblationibus, fi fieri poteft, 0-mnes canendo. Kyrie eleifon (id eft, Lytanias publicas) veniant, et eundo, et redeundo Kyrie eleifon decantent. Similiter et Paftores pecorum eundo, et redeundo in campum, et ad domum — (390 faciant, ut omnes eos veraciter Chri-ftianos, et devotos effe cognofcant. 28. SynodusNamurcenfis Ami. 157°; commendat Parochis, ut tempore mej- Tit. 9. ßs, et etiam illis diebus, quibus opi- c- 5-liones, bubulci, vel fubulci in agris funt, illos vifitentibidem, et doceant, imitaturi ea in parte veftigia Salvatoris noftri, fjefu Chrifli, qui pervicos, et plateas tranfibat evangelizare regnum Dei. 29. Quoniam ftrepitus forem fis prae- ^ ju^c# primis animos homitmm a quiete, qua etMer- ‘ Deum coli fertis diebus oportet, .ab- cati vetit' ftrahit, judiciales aftus quicunque con-tentiofi vetantur illis temporibus. Si enim ipfi Gentiles a fuis feriis jurgia litigiorum amovebant,- indigni [fimum videbatur, diem folis veneratione fui celebrem, altercantibus jurgiis, et noxiis partium contentionibus occupari. Refert lex Conftantini L. 1. C. Th. de Fer. 30. Supereft noftro codice lex Leonis,- et Anthemii Imp. eo tenore : Dies fefios, altijfimae Ataj e fiatis dedicatos, nullis volumus voluptatibus occupari, nec ullis exaStionum vexationibus profanari; dominicum itaque diem ita fempet honorabilem decernimus, et venerandum, ut a cunelis exeeutioni-bus excufetur: nulla quemquam urgeat admonitio: nullafidej'iffionisfla- giUtur exactio : taceat apparitio : ad-vocatia delityfcat. Si ille dies a cognitionibus alienus: praeconis horrida voxfilefcat: refpirent a controverfiis Litigantes-, et habeant foederis intervallum: ad fe fimul veniant adverfa-rii non timentes, fubeat animos vicaria poenitudo : paSta conferant : transactiones loquantur. Ergo non tantum cognitio, ied et lentendae promulgatio, aut exeeutio, teftium juramentum , aut examen a die felio exu-lare debet. L. 11. C. de Fer. 31. AitTheodofius Imp.: Utdiedo-minico emancipare, ac manumittere, veluti aftus voluntariae jurisdiétionis , liceat: reliquae caufae, vel lites, ut-pote aétus contentiofae jurisdiftionis, quiefeant. —•— Et quod contra hoc faStum fuerit, omnibus modis irritatur. Refert. L. 2. C. ibi. 32. Refcriplit Gregorius IX. : Quibus folemnibus feriis (nifi necejjìtas urgeat, vel pietas fuadeat) usque a-deo convenit ab hujusmodi abfiinere, ut confentientibus etiam partibus, nec procejjus habitus obtentu prorogationis teneat, nec fententia, quam contingit diebus hujusmodi promulgari. Licet diebus feriatis, qui gratia vindemiarum, vel meffium ob necefiitates hominum indnlgentur, procedi valeat, fi de partium procejjerit voluntate. — ( 397 ) — Quippe Feriae lame ad publicum Dei cultum pertinent, c. v de Fer. 33. Novo jure lub nomine Concilii apud Compendium praecipitur: Ut 0-mnes dies Dominici oh.ferventur 9 et in eis mercatus, minime fiat, neque placitum (utpote judicium): neque aliquis ad mortem, vel ad poenam judicetur,nec Sacramenta(nifipro pace,vel alia neceffi-tate)praeftentur. Quid clarius ? Mercatus aeque, ac judicialis procellus a 1'acris feriis arcetur, quia utroque homines a divino cultu abrtrahuntur. Interpretes tamen eam inter hunc, et illum differentiam affignant, quod judicium ipfo jure his feriis fit nullum : mercatus autem illis diebus, licet illicitus feclufa confuetudine, fubfiftere cenfeatur. c. 1. de Fer. et ibi Interp. 34. Hac occatione recentiora Decreta tum Ecclefiae, tum Reipublicae paffuti ordinant, ut nundinae, aliique mercatus in diem vulgarem transferantur. Ait Synodus Cameracenfis : Similiter synod. Regiae Majefiati fupplicetur pro edi- p) Sto contra aurigas, nautas, et fimi- c.’2. les, ne dominicis, et aliis diebus fe-ftis merces vehere poflint; utque etiam fulhafiationes------et matto magis mercatus, auStiones publicae tempore Mijj'xe, et vefperarum Jub gravi poena prohibeantur : Nundinae etiam annuae, et forum rerum venalium heb- domadariiim, cum in diem feflum incidunt, in alium transferantur ab E-pifcopo cum conflio Magiftratuum. 3 divino cultui dedicatis? quam tota hebdomada ad vitam parandam i niti tuta. 46. Miifis vitiis, et petulantiis, quibus toties inexcuiabiliter profanatur religio facrarum Feriarum, reliquus eit locus juitarum excufationum, autdifpen-fatiuiium , ut die fedivo laborare liceat. Quippe frequens elt exemplum Giri iti, quod hypocryiin, et fuperftitionem a cultu Sabbati a belle oporteat, quia fab-batum propter hominem fabìum efi, et non homo propter Sabbatum. 47. Praecipit Synodus Laodicena : Quod non oportet Chriftianos judai-Jdre , et in Sabbato otiari fed eo die operari ; praeferentes autem in venerationem dominiam diem , smodo possint a labore cellare, ut-Chri-Jliani hoc faciant. Relleftk in eam clau-fulam Balfamon, et Zonaras, propter inopiam , vel aliam neceilitatem etiam die dominico operandi, et laborandi libertatem Giri diano lupereife. 48. Subdit Zonaras: Jllis namque, quia forte operib us primo quoquo tempore obeundis alium diem pariter accommodatum nancifci non facile ita fuerit, dominico quoque die operam navandi facultas conceffa efi. His rationibus agricolas ab otio feriali dilette excufavitConftantinus M.L. 3. c.deFer. 49. Recentiores Principes Orientis, Occidentisque et agricolas ad obfervan- • C c 2 Cap 6. De cauf. Difpenf, ab otio feria1, Marc.c. 2. v./27. Sy-nod. Laod. c. 29. — ( 4°4 ) — ti am facri otii adftrinxerunt, quia tanta , neceflitas non femper occurrit, tnquit Nor. Leo fapiens: Neque agricolae, neque Leon. 54. quipiam alii in illo illicitum opus aggrediantur. Si enim, qui umbram quondam, atque figuram obfervabant, tantopere Sabbati diem venerabantur, ut ab omni prorfits opere fervili abfiine-rent: quomodo, qui gratiae lucem, ipfamque veritatem colunt, eos hunc diem, qui a Domino honore ditatus eft, nos que ab exitii dedecore liberavit, non venerari par eft? Supereft tamen et earum legum jufta cautio, ut necef-fitas a lege excufet. 50. Novo jure refcripfit Alexander HI. : Quod cum regio veftra non multum frugibus abundet, mare, in quo populus majorem confuevit habere Ju-ftentationem, ft erilius Jolito effe filum fuiffe , multorum relationibus cogno-fcentes, beati Petri aufitoritate, et Pauli, et noftra indulgemus, ut liceat Paro-chianisveftris diebus dominicis, et aliis feftis (praeterquam in majoribus anni folemnitatibus) fi alecia terrae fi inclinaverint, eorum captioni ingruente necejfitate intendere. Refer, c. q. de Fer. 51. Diftinxit merito Pontifex inter Fella vulgaria, et inter folemnitates majores anni, quia et neceffitatum differentia eli. Oportet enim majorem elfe neceffitatis cafum, ut et in folemniori- bus feftivitatibus anni pro labore Chri-fìiani dilpenfentur. ibi. ^2. Nicolaus V. a Tranfylvanis con-fultus, an pauperibus, villanis, ac oppidanis licitum tic vendere die domini-co, vel quodam fello panes, legumina, pyra, poma; vel fit licitum eis, finita Miffa polt prandium de campo tempore melfis, cum timetur de pluvia, portare cum decoribus, vel equis, et curribus linum, foenum, et alia biada, humano ufui neceflTaria? Refpondit: Bi-cendum eft, quod neceffitate ceffante abftinendum eft dominicis diebus, et fe-ftivis ab omni opere fervili: fed necef-ßtate cogente, non tamen affectata , feu procurata, licitum eft, praemiffa exercere. Refert Odoricus Raynaldus. Raynatd. ^3- Enim vero ne praetextu necelli-tatis pallim rcnae Iaerae pro cujusque 28. libitu,et affeftu, prout neceffitatem fingere placeret, violarentur, merito hujusmodi necellicatis determinatio non cujuslibet privati arbitrio, fed Superiorum judicio commi ila eft, ut hi neceffitate, aut utilitate perpenfa, explicent, juftam cautam elfe die feriato laborandi. Ait Synodus Cameracenfis II.: Cu- synod. jus cognitio ad Decanum Chriftia-nitatis vel eo abfente , aut nimis c, 2. " procul degente, ad Paftorcm loci /pe-Slabit. F. di iS. Vliiüpp. art. 7. S. Juftiii. cofiorr. ad Gent. Clem. A-lex. ad-montt, ad Gent. <4. lutie haec cognitio potius declarationem, quam difpenfationem fpeótat. Ediéhim Philippi II. ad hanc Synodum praecipit, diebus 1'eftis a praediétis exercitiis abftineri, nifi ob necejfitatem declarandam per Òfficiarium, et Magi-flratum loci-,, de advifamento Decani Chriftianitatis, aut in ejus abjhitia Pafioris loci; utpote judicium - civilis judicis ad remiffionem mulftae, arbitriumque Palloris ad excufatiouem cenCurae ex fuo genere (uffragatur. Ideoque, ii ex lententia Magiilratus, necellitas notabilis videatur, haud convenit, ut Decanus , vel Parochus eo crdu licentiam moretur. 5 y Ex his quae de celebratione feflorum haélenus dièta funt, reéte concluditur, eorum obfervacionem duabus ab-folvi partibus; prima, quae privativa dicitur, in quiete, et remilfioue operis fervilis confidit ; altera, quae poli-tiva eli, lanóti ficati onem hujus (acri Otii, id e 11, religio Cum Dei cultum fpečtat. *56. Quid reliquum eli, quam, quod Pallores populo , ad reparandam Peliorum ob ferva nti am Caepe religionis prae-llautiam commendent? Ait S. Juftinus: Religione nihil potius, aut praefiabi-lius. Juxta Clementem Alexandrinum eli bonum, quo generi hominum nullum a Deo datum eft praefiantius. Ex — ( 4°7 ) — lententia Laólantii: Haec eft religio cae- Laaant. le [iis i non, quae conflat ex rebus cor- Uiv- Infl. ruptis, fed quae virtutibus animi. Hic 1 * ■c'2‘ verus eft cultus, in quo mens colentis feipfam Beo viSlimam immaculatam flftit. Quid brevius fententia S. Augii- s. Aug. Itini'i Religionis, inquit, furnma eft uenlb.i,. imitari eum, quem colis. c. 17. CONSPECTUS. II. PARTIS. DE SACRAMENTIS. Titulus I. de Sacramentis. • i Titulus II. de Baptismo. . I7 Titulus \\\. de Sacramento Confirmationis. 37 Titulus IV. de Sacramento Euchariftiae. 4.7 Titulus V. de celebratione Mijfarum. 6? Titulus VI. de Sacramento Poenitentiae. 9^ Titulus VII. de Indulgentiis. 133 Ticulus Vlil. de Sacramento extremae Unctionis. 151 Titulus IX. de Sacramento Ordinis. i6f ■ Titulus X. de diverfis canfis Irregularitatum. 193 Titulus XI. de Seminariis Clericorum. 227 Titulus XII. de Sacramento Matrimonii. 244 Titulus Vili, de Impedimentis matrimonii. 269 Titulus XiV. de Difpenfationibus matrimonialibus. 308 Titulus-XV. Divortiis i et fecundis Nuptiis. 333 Titulus XVI. t/e Ecclefiis. 347 Titulus XVII. de celebratione fefiorum. 384