KRALJEVINA SRBA, HRVATA I SLOVENACA
UPRAVA ZA ZAŠTITU KLASA 15 (3)
INDUSTRIJSKE SVOJINE IZDAN 1. AVGUSTA 1025.
PATENTNI SPIS BROJ 3085.
Polygraphische Gesellschaft, Laupen, Bern, Svajcarska
Stroj za izradu novog tiska za knjige
Prijava od 10. decembra 1022.	Važi od 1. avgusta 1924.
Pravo prvenstva od 19. janiura 1922. (Nemačka)
Izum se cdnosi na izradu novog tiska za knjige i sastoji se naročito o tome, da se za izradu jednog — kao pomnožavajući pre^ dložak odredjenog — pisma vrši bojadisa-nje, za pisanje upotrebljenih tipova pomoću rastrljanih masnih boja. To može usljediti na najrazličniji način; kod pisma tvorenog pomoću tipovih štapića u smislu ranijih prijava prijavioca, time da se bojadisni mehanizam vodi preko retka, udešenog za pisanje, kod slagalačkih strojeva koje su ure-djenje za izradu korekturnog pisma pri ne-upotrebi Ijevnog uredjaja, kod Lynotipe-sla-galačkih strojeva na pr. time da se takodjer bojadisni mehanizam vodi uzduž slovnih pa trica; kod tipografskih slagalačkih strojeva na pr. time da se bojadisni mehanizam pomiče u smjeru štapova, koji nose tipove: kod pisaćih strojeva sa tipovima na polugama time da se ponajprije bojadiše tip od udarene tipove poluge i onda natisne valjak, koji nosi papir.
U crtežu predočeni su nekoji primjeri izvedbe u smislu izuma.
Fig. 1 i 2 pokazuju upotrebu postupka na Lynotipe slagalačkim strojevima sa slovnim znakovima za izradu korekturnog pisma,
fig. 3 — 4 upotrebu postupka na jednom Typograf-slagalačkom stroju i fig. 5 i 6 upotrebu postupka kod pisaćih strojeva sa tipovima na polugama Figure 1 i 2 pokazuju rezove po crtama A-B odnosno C—D. U crtežu znače a po -
znate nosioce tioova od oblika V, kod kojih mogu otpasti matrice i ostanu samo inače već za izradu korekturnog pisma upo-trebljene patrice odnosno mogu se upotre-biti. b je bojadisni valjak koji se na običajen način snabdjeva sa rastrljanim bojama. Bojadisni valjak može se u smjeru stri jelice 1 uzduž voditi na patricama a' No-sioc bojadisnog valjka može biti premakljiv u provodni c. Nakon što je bojadisni mehanizam bio proveden uzduž retka, može se — na zamahljivoj poluzi e smješteni — papirni valjak d pritisnuti naredak u smjeru strijelice 2 do punktiranog položaja, i time polučitj pisanje Papirni valjak providjen je po naravi svrsi shodno sa kopčnim uredja-jem, koji kod svakog zamaha prem pisanom retku poluči pomicanje za stanoviti razmak redaka. Pisač može nakon odmaha-nja poluge e posmatrati pisani redak u smje ru strijelice 3
U fig. 3 i 4 vise nosioci tipova f na žicama g od takozvane matričine košare na način, koji je običajen kod vrsta Typograph-strojeva za slaganje U predstojećem slučaju predvidjene su patrice f1 mjesto matrica. Motke patrica poredaju se u smjeru strijelice 4 na poznati način u jedan natisni redak i drže se čvrsto u slagačkoj ladji h sa prednjim prevodnjama h1 Izmedju pa-tricinih motaka mogu se na običajni način umetnuti spacijski prsteni i, koji spacioni-raju retke na koncu, k su bojadisni valjci, koji se na bilo koji prikladni način mogu
Din. 20
uzduž provesti na patricama f. U predleže-ćem slučaju predvidjeni su bojadisni valjci k, koji odgovaraju čitavoj dužini retke i mogu biti provedeni nuz patrice odozdo prema gore u smjeru strijelice 5. Bojadisni valjci k spojeni su medjusobno sa medju-komadom 1 i dobivaju rastrljanu boju od cilindra m, kojemu se opet dovodi boja od valjka o iz jedne posude n. pr". su valjci za rastrljanje, koji rastrljaju boju na cilindru m. Papirni valjak q može se pomoću polu ge r opet primahnuti u smjeru strijelice 6 na složeni i bojadisni redak.
U fig. 5 i 6 prikazan je jedan pisaći stroj sa tipovima na polugama. Ovdje se mogu poluge tipova s dovesti od tipaka u punk-tirani položaj U ovom položaju mogu tipovi s1 biti bojadisani od bojadisnog valjka t. koji sjedi na okrečućoj se poluzi t1. na što se može papirni valjak u pritisnuti na tip u smjeru strijelice 7 Bojadisni valjak t okreće se pomoću prikladnog uredjaja kod svakog sraza u smjeru strijelice 8, fig 6 Boja se može prenositi na valjak t iz jedne posude v pomoću rastrljajućih valjaka W i cilindra y.
PATENTNI ZAHTJEVI:
1.) Postupak i naprava za izradu no-
vog tiska za knjige, naznačen time, da se upotrebom tipova, bojadisanih rastrljanim bojama izradjeno pismo upotrebljuje kao predložak za umnožavanje.
2)	Postupak i naprava po zahtevu 1.), naznačen time, što se slagalački strojevi, koji su na matricama providjeni sa patricama, sposobnim za izradu korekturnog pisma, pri neupotrebi Ijevnog uredjaja na patricama bojadišu bojadisnim ured.iajem, koji nanosi rastrl.ane boje.
3)	Postupak i naprava po zahtjevu 2, naznačen time, što je boiadisni uredjaj kod Ly-notipe —slagalačkih strojeva sa patricama za izradu korekturnog pisma smješten uzduž vodljivo na retku.
4)	Postupak i naprava po zahtjevima 1) i 2.), naznačen time, što su kod Typograph-slagalačkih strojeva smještene patrice mjesto matrice i da se bojadisni uredjaj pomiče u smjeru štapova, koji nose tipove.
5)	Postupak i naprava po zahtjevu I.), naznačen time, što se kod pisaćih strojeva sa tipovima na polugama bojadiše udareni tip na poluzi i onda natisne papir noseći valjak.
/letpatent brof 3085.

V. 'V;
V s


A dpatent brej3085.